48. zk., 2016ko martxoaren 10a, osteguna\nPDF (238 KB - 4 orri.)\nEuskal Autonomia Erkidegoak eskumena du segurtasun pribatuaren sektorean Euskal Autonomia Erkidegoan egiten diren jarduerak kontrolatzeko, autonomia-estatutuan xedatutakoaren arabera. Euskadiko Segurtasun Publikoaren Sistema antolatzen duen ekainaren 28ko 15/2012 Legeak jakinarazten ditu eskumen horiek eta segurtasun publikoko politikekin duten lotura.\nSegurtasun Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen dituen apirilaren 9ko 194/2013 Dekretuaren 13.3.d) artikuluan –Euskal Autonomia Erkidegoak segurtasun pribatuaren arloan dituen eskumenak arautzen dituen urriaren 21eko 207/2014 Dekretuan idatzita dagoen bezala– jasotzen diren ohorezko aipamen horiek emateak Segurtasuneko sailburuordeari esleitzen dio jarduera nabarmenak aipatutako ohorezko aipamenekin saritzeko eginkizuna.\nHorrenbestez, Euskadiko Segurtasun Pribatuaren Koordinaziorako Batzorde Mistoari entzunda, honako hau\n1.– Agindu honen bidez, ohorezko aipamenak sortzen dira segurtasun pribatuaren arloan, eta Euskadin egindako jarduerengatik edo emandako zerbitzuengatik ematea arautzen da.\n2.– Agindu honetan jasotzen diren aipamenak ohorezkoak baino ez dira, eta ez dakarte berekin inolako eskubide ekonomikorik.\n2. artikulua.– Ohorezko aipamenen pertsona edo erakunde hartzaileak.\nHonako hauek izan daitezke agindu honetan aipatutako ohorezko aipamenen hartzaileak:\na) Segurtasun pribatuko langileak, Euskadin eginiko jarduerengatik. Segurtasun pribatuko langileek, salbuespen gisa, hil ondoren ere jaso dezakete saria.\nb) Segurtasun pribatuko enpresak, Euskadin eman edo eginiko zerbitzu eta jarduerengatik.\nc) Bestelako pertsona fisikoak, erakundeak, korporazioak, entitateak edo establezimendu publiko edo pribatuak, Euskadin eginiko jarduerengatik.\n3. artikulua.– Aipamenen kategoriak.\nEuskadiko segurtasun pribatuaren esparruko aipamenen kategoriak hauek dira:\n4. artikulua.– Ohorezko kondekorazioa.\nOhorezko kondekorazioak beren eginkizunak betetzean eta, bereziki, Ertzaintzarekin lankidetzan aritzean nabarmentzen diren segurtasun pribatuko langileak aintzatesten ditu, kontuan hartuta ondoren aipatzen diren kasuetan izandako arrisku-ezaugarri bereziak eta nekagarritasuna:\na) Bizitza edo osotasun fisikoa arrisku larrian jarri edo lesionatu izana, zerbitzu bat ematean edo emateagatik, betebeharrak betetzean.\nb) Delituak egitea galarazi izana, nahastutako pertsonak atxilo hartuta.\nc) Ertzaintzari informazio garrantzitsua eman izana, delitu astunak prebenitzeko edo argitzeko lagungarria izan delako.\nd) Euskadin segurtasunaren ikuspegitik garrantzitsua den informazioa eman izana Ertzaintzari.\n5. artikulua.– Ohorezko saria.\nOhorezko sariak beren eginkizunak betetzean eta, bereziki, Ertzaintzarekin lankidetzan aritzean nabarmentzen diren segurtasun pribatuko langileak aintzatesten ditu, ondoren aipatzen diren kasuetan:\na) Delituak egitea galarazi izana.\nb) Betebeharrak betetzean izandako jarduera humanitarioak.\nc) Ertzaintzari informazioa eman izana, zigor-arloko arau-hausteak prebenitzeko edo argitzeko lagungarria izan delako.\nd) Euskadin segurtasun publikoa bermatzen laguntzen duen informazioa eman izana Ertzaintzari.\ne) Euskadin segurtasuna bermatzen laguntzen duen eta ohorezko aipamen hori merezi duen beste edozein jarduera.\n6. artikulua.– Diploma.\nDiplomak Euskadin segurtasun pribatuko zerbitzuak hobeto ematen laguntzean eta, bereziki, Ertzaintzarekin lankidetzan aritzean nabarmentzen diren segurtasun pribatuko enpresak aintzatesten ditu, honako meritu hauen balioespenaren arabera:\na) Ertzaintzarekin lankidetza garrantzitsuan aritu izana.\nb) Segurtasun pribatuko langileak etengabe prestatzeko politikak abiaraztea, eguneratuta izateko behar den ezagutza- eta gaitasun-maila.\nc) Enpresaren antzinatasuna, jarduera eten gabe, euskal gizarte osoan izen handia lortuta.\n7. artikulua.– Ohorezko plaka.\nOhorezko plakak egindako ahalegina eta izandako dedikazioa aitortzen die pertsona fisikoei, instituzioei, korporazioei, erakundeei eta establezimendu publiko edo pribatuei, Euskadin segurtasun pribatuko zerbitzuak hobetzen laguntzen nabarmendu badira, ekarpen garrantzitsuak eginez sektorean, edo, beren eredugarritasun profesional eta elkarlanaren bidez, herritarren eta erakundeen interesak babestuz Euskadiko segurtasunaren alorrean, honako meritu hauen balioespenaren arabera:\nb) Jarduera garrantzitsuak Euskadiko segurtasun pribaturako.\nc) Ertzaintzarekin lankidetza garrantzitsuan aritu izana.\nd) Euskadin segurtasuna bermatzen laguntzen duen eta ohorezko aipamen hori merezi duen beste edozein jarduera.\n8. artikulua.– Prozedura.\n1.– Agindu honetan araututako aipamenak emateko prozedura ofizioz edo partikularrek eskatuta hasten da, hurrengo paragrafoan aurrez ikusitako eran.\n2.– Segurtasun Sailburuordetzako titularrak, urte bakoitzaren lehenengo hiruhilekoan, hilabeteko epea irekiko du edozein pertsona fisikok edo erakunde juridiko publikok edo pribatuk aipamen-proposamenak aurkez ditzan, aurreko aldiari buruzkoak, agindu honetan deskribatutako modalitate bakoitzerako, eta proposamena egiteko arrazoi diren ekintzak deskribatzen dituen azalpen-memoria xehatua eta ekintzen egiaztagiriak ere aurkeztu beharko ditu. Sektorean eta erakundeen eta herritarren artean ahalik eta zabalkunderik handiena izan dezan, prozedura honen hasiera argitaratu egin beharko da segurtasun publikoaren arloan eskumena duen sailaren web-orrialdean.\n3.– Pertsona fisikoek eta erakundeek ezin dute beren burua proposatu, ez eta asmo- edo zuzendaritza-batasuna partekatzen duten erakundeak ere. Hala ere, segurtasun-enpresek beren lantaldeko langileak proposatu ahal izango dituzte.\n4.– Aipamenen proposamenak ebaluazio-batzorde batek aztertuko ditu; batzordekideak hauek izango dira: batzordeburua (Segurtasuna Koordinatzeko Zuzendaritzako titularra) eta Segurtasun Sailburuordetzako titularrak izendatutako hiru pertsona (segurtasun publikoaren esparrukoak).\nErtzaintzako Segurtasun Pribatuko Unitateko kide baten ardura izango da ebaluazio-batzordeko idazkaritza; unitatea batzordearen bileretara joaten da, eta hitzarekin baina botorik gabe parte har dezake.\nGenero-parekotasuna lortzeko, batzordearen osaeran emakumeen eta gizonen presentzia orekatua bermatzera jo behar da.\nEbaluazio-batzordeko kide izateak ez dakar ordainsaririk jasotzerik, eta ez du jasoko gastu-konpentsaziorik bileretan izategatik.\n5.– Ohorezko aipamenak ematea Segurtasun Sailburuordetzako titularrari dagokio, ebaluazio-batzordeak aurkeztutako proposamena ikusita. Aipamenak emateko erabakia saritutako pertsonei eta erakundeei jakinarazten zaie.\n6.– Ohorezko aipamenak indarrik gabe geratuko dira baldin eta aitortu zirenetik bi urteko epean arau-hauste oso astunen bat egiten bada, Segurtasun Pribatuari buruzko apirilaren 4ko 5/2014 Legean aurrez ikusitakoen artetik.\n7.– Segurtasun arloan eskumena duen sailak segurtasun pribatuaren eguna dela dioen egunean emango zaizkie aipamenak saritutako pertsonei eta erakundeei.\n8.– Ohorezko kondekorazioa edo saria hartu izana saritutako segurtasun pribatuko langileen lanbide-txartelean jasoko da.\nEkitaldi honetan eman beharreko ohorezko aipamenak emateko prozedura Segurtasun Sailburuordetzaren ebazpenaren bidez hasiko da, eta ebazpen hori segurtasun publikoaren arloan eskumena duen sailaren web-orrialdean argitaratuko da.\nVitoria-Gasteiz, 2016ko martxoaren 1a.


Nola ikasi Kimika Kuantikoa izutu gabe: Erradiazio elektromagnetikoaren eragina\nImajina kotxe batek harrapatzen zaituela. Ez duzu berdina pairatuko kotxea oso azkar badoa ala oso mantso! Oso azkar badoa, energia gehiagorekin harrapatzen zaitu eta ondorioak denok dakigu. Aldiz, oso mantso badoa, energia gutxirekin, kaltea txikia ala nulua izanen da. Eta argi dago kotxea beti kotxe, energia desberdina izan arren. Argiarekin ala erradiazio elektromagnetikoarekin antzeko zerbait gertatzen da. Fotoia beti fotoi, baina energiaren arabera eragin desberdina. Goiko irudia behean handituta ikusten ahal da.\nUhin luzeraren arabera (wavelength) 7 esparru desberdintzen ahal ditugu espektro elektromagnetikoan. 7 hauek bitan bana daitezke, ionizatzaileak, eta ez-ionizatzaileak. Goazen ikustera banaketa hau sakonago:\nErradiazio ionizatzailea: erradiazio honek materia ionizatzen du, hau da, molekuletatik elektroiak kentzen ditu. Elektroi batzuk, fotoiak absorbatzean, molekulatik ihes egiten dute, eta molekula kargatuta gelditzen da. Molekula kargatu hauek oso erreaktiboak dira, eta gorputzean kalteak eragiten dituzte. Erradiazio mota honetan, gamma-izpiak, X izpiak eta izpi Ultramoreak sailkatzen dira.\nErradiazio ez-ionizatzailea: erradiazio honek ez du materia ionizatzen. Modu naturalean heltzen zaigu eguzkitik, ala espaziotik, eta, ohiko kontzentrazioetan, prozesu biologiko arruntetan parte hartzen dute. Irrati uhinak, mikrouhinak, izpi infragorriak eta ikuskorrak sailkatzen ahal ditugu hemen.\nGaur egun, badakigu erradiazio ionizatzaileak kaltegarriak direla, eta besteak ez. Hori bai, kopuruaren arabera. X-izpiak erradiografiak egiteko erabiltzen dira medikuntzan, baina baldintza batzuetan. Ondorengo Goxoki Kuantikoetan sakonago aztertuko dugu erradiazio mota bakoitza eta bere eragina.


Novedades de Transparencia - Más sobre la transparencia - Gardentasuna Portal - Inicio\nGardentasuna Data 31/10/2015 to Portal\nResoluciones of the 19/2013 Legearen Transparency on, informazioa eta Gobernu Onerako sarbidea.\nGardentasuna Data 30/09/2015 to Portal.\nDatu Transparency 08/31/2015 to Portal.\nDatu Transparency 08/16/2015 to Portal. Datos_16-08-2015_1.pdf\nikus Autorizaciones Compatibility senior karguak indarrean sartu.\nTxostena da argitaratuko aldean Legea 3/2015 martxoaren 30an Gobernu zentralaren erantzukizuna altuena bestea arautzen dituzten betetze-maila ere. sarbidea txostenaren\nDatu Transparency 08/02/2015 to Portal.\nhiru hilean jarraipen txosten berria CORA June dagokion 2015. Eskura página txostenak jarraipena.\nGardentasuna Data 07/16/2015 to Portal.\nekainak 30, 2015 sartu zen indarrean Gardentasuna Publikoaren Legearen Andaluzia .\nJarduera Transparency Portal txosten 24/06/2015\neskuratzeko eskubidea. /> Langileen lege-ziurtagiria\nTokiko agintariek eta gardentasun atari\nGardentasun atari izatea link hau Lor buruzko informazio gehiago nahi duten erakundeak: http://administracionelectronica.gob.es/ctt/transparencia\nMinisterioetako sailak eta Jaurlaritzako Lehendakaritzaren kutxak buruz "Ministerio Sailak eta lehen ministro kutxak buruz"\nLegearen Erregelamendua Zirriborroa 19/2013 indartsu\nCORA. Administrazio Erreforma\nActividad Gardentasuna Portal Jaurlaritzako Ing du;


Erronkak – ETHAZI Gunea\n1 - Eraldaketa eta bilakaera pertsonal profesional eta sozialerako prozesu bat\nXIkasteko tresna bat da erronka eta helburu nagusitzat ikasleen bilakaera du, gaitasun-bilakaera (Gaitasun Teknikoen eta Zeharkako Gaitasunen garapena), non etengabeko hausnarketa, taldekoa zein banakakoa, garapen profesional, pertsonal eta sozial lortzeko estrategietako bat den.\n2 - Ikaskuntza esanguratsuan zentratua\nIkaskuntza esanguratsu eta sakona ahalbidetzen duen tresna da; izan ere, aurretiko ezagutzetatik eta lan- eta gizarte-errealitatetik hurbil dauden bizipenetatik eta etengabeko entrenamendutik abiatuta, ikasten ari denari zentzua emateko eta ikaskuntza-esperientzia horrek ikasleengan arrastoa uzteko aukera ematen du.\n3 - Taldean\nTaldea, iraunkorra izan ala ez, ikaskuntza-unitatea da, zeinaren bidez ikasleek erronkaren faseak zeharkatzen dituzten eta erronkari irtenbidea ematen dioten. Besteekiko elkarrekintzak bakarka lan eginez garatu ezin daitezkeen gaitasunak garatzeko aukera ematen digu (besteengandik eta besteekin ikasten dugu).\nIrakasleek talde-lanean (irakasle-taldean) diseinatu, dinamizatu eta ebaluatzen dute, eta, horrela, ikasleentzako erreferentzia-eredua da.\n4 - Abian / Akzioan\nIkuspegi pedagogiko horrek, ACBR izenekoak, ikaskuntza ikasleek aktiboki parte hartzen duten eta beren ikaskuntzaren protagonista diren prozesu gisa ulertzen du.\nIkaskuntzaren ardatza ikasleak dira, eta ikaskuntza kontzientea eta autonomoa sustatzen du metodologia aktiboak eta gaitasunen garapenera bideratutako ebaluazio-ikuspegia erabiliz.\n5 - Diseinu intentzionala behar du\nErronka bat ziklo jakin baten gaitasun-profila lortzeko ikaskuntza-ibilbide estrategiko baten parte da.\nErronken diseinuak eskatzen du, aldez aurretik, zikloko irakasle-taldeak, OCDa erreferentziatzat hartuta eta zeharkako gaitasunak barneratuz, bere ingurunearen errealitate profesionala eta soziala aztertzea jasangarritasun irizpideak integratuz. Eta hortik abiatuta, zikloaren gaitasun-profila definitzea eta zikloa, ikasturtea eta erronka ikasteko ibilbidea diseinatzea.\n6 - Modulu arteko ikuspegi baten bidez\nIkasgelan agertzen diren egoerak zikloaren errealitate profesional eta sozialaren isla dira, eta, beraz, erronkak beharrezkoak diren gaitasun guztiak – Teknikoak eta zeharkakoak – Integratu behar ditu egoerak diziplinarteko/transdiziplinazko plateamendu batetik konpondu ahal izateko.\n7 - Desafiantea da\nErronka horrek orekari eusten dio: batetik, ikasleen aurretiko ezagutzetatik eta interesetatik hurbil egotearen eta, bestetik, erronkari eta erronkari eustearen arteko oreka, irakasle-taldeak lagunduta ziurgabetasuna erabiltzen eta erronkak aurrera egin ahala erabakiak hartzen ikasteko aukera izan dezaten.\n8 - Sekuentzia Koherente bat jarraitzen du\nErronka bati aurre egitea sormen-prozesu bat da berez, aurretiazko diseinu- eta dinamizazio-plan bat duena eta fase-sekuentzia bati jarraitzen diona.\nFase horiek gutxi gorabehera jarraibideak izan ditzakete (baina inoiz ez erabat aurretik itxiak), eta foku baten identifikaziotik (konpondu beharreko arazoa edo beharra), dibergentziatik (irtenbide desberdinak bilatzean) eta konbergentziatik (konponbiderik egokiena eta egokiena lortzeko akordioan), egindakoaren komunikaziotik (erronkaren identifikaziotik hasi eta konponbiderako proposamenera arte) eta ebaluaziotik (bai eskaintzen den soluzioarena) igaro behar dute nahitaez. Banakako lanean jarraitutako prozesua eta ebaluazioa (bai eskainitako irtenbidearena, bai banakako eta taldeko lanean jarraitutako prozesuarena).\n9 - Irtenbide bat baino gehiago ditu\nErronka bat planteatzeak irtenbide ugari ematen ditu. Bere ebazpen-prozesuak pentsamendu sortzailea abiarazten du pentsamendu prozesu dibergente eta konbergenteen bidez.\n10 - Pentsatzeko trebetasunak aktibatzen ditu\nErronka bat ebazteak berekin dakarren fase-sekuentziak arazoak konpontzera eta erabakiak hartzera bideratutako pentsamendu-estrategiak eta -trebetasunak entrenatzen laguntzen du: behaketa, ikerketa, aurkikuntza, intuizioaren garapena, arrazoiketa, hausnarketa, ikuspegi holistikoa (ikuspegi globala, integrala), pentsamendu sortzailea, pentsamendu kritikoa.\n11 - Emozioak esnatzen du\nErronka batek harridura, sorpresa, interesa sortzen ditu, irudimena suspertzen du, hainbat esperientzia proposatzen ditu, parte-hartzea bultzatzen du, segurtasun- eta konfiantza-giroa eskaintzen du, eta akatsak egiteko lekua eskaintzen du; emozio horiek guztiek ikaskuntza eta talentua aktibatzen dute. Azken batean, erronka batek ikasleen ikaskuntzak modu esanguratsuan finkatzea ahalbidetuko duen kontakizun emozional bati leku egin behar dio.\n12 - Balioak eta Jasangarritasuna lantzen ditu\nGogoetak eta erronkan zehar erabakiak hartzeak ikasleak gonbidatzen ditu beren jarrerak, ingurunearekin duten harremana eta horrek guztiak eremu pertsonalean, profesionalean, sozialean eta ingurumenean duen eragina identifikatzera eta zalantzan jartzera, horrek aukera emango baitie elkar hobeto ezagutzeko eta zintzotasunez eta arduraz jokatzeko.\n13 - Ahalegina eta konpromisoa eskatzen ditu\nErronka batean beharrezkoa da ikasleek beren gain hartzea beren ikaskuntzaren erantzukizuna eta horretaz jabetzea. Rol-aldaketa horrek ahalegin handia eskatzen du.\nIkasle bakoitzak bere ikaskuntzarekin konpromisoa hartzen du, ikasteko gogoa agerian utzi behar du eta hori gertatzeko neurri egokiak hartu behar ditu. Gainera, taldekide guztien gaitasunen garapena bultzatzeko konpromisoa hartzen du bere taldearekin.\n14 - Jarrera ekintzailea\nErronka batek ikaskuntzaren eta bizitzaren aurrean jarrera aktiboa garatzeko ahalmena du. Horren bidez, hazten eta ikasten lagundu nahi da, norberaren ingurunearekin praktikaren eta konpromisoaren bidez, bizi-kalitatea eta ongizate komuna hobetzeko.\nErronkek, erronka izateko, ebazpen-dinamika oso berezia sortu behar dute ikasgelan; “dibergentzia-konbergentzia” prozesu bat ziurtatu behar dute, ikasleei aukera emango diena proposamen ugariren perspektibatik lan egiteko. Horrek oinarrizko konpetentzietatik lan egiteko premia sortzen du ikasleen artean, hala nola interpretatzea, transmititzea, sintetizatzea, erabakitzea…\nTknikatik proposatzen dugun dinamika hau da:\nDinamika hori ikasgelan errazteko, erronka bakoitza bi formatutan garatzea proposatzen dizuegu:\nikasleena (ikasleek jasoko duten formatua)\nirakasleena (irakasle taldeak zer lortu nahi duzuen eta etapa bakoitzean nola egingo duzuen jasoko duen formatua)\nEreduak ematen dizkizuegu:\nGainera, erreferentzia gisa lagungarri bazaizkizu, hona hemen adibide batzuk:\nSoldadura eta Galdaragintzan (EM)\nEstetika eta edergintza (EM)\nMantentze lan elektronikoa (GM)\nFabrikazio mekanikoko diseinua (GM)\nEthazi ereduan klase magistralak guztiz desagertzen al dira?\nEredu honek ikaslearen parte hartze aktiboa bultzatzea du helburu, bere ikaskuntza prozesuaren protagonista izatea eta erantzun eta soluzioen aurkikuntza autonomora bideratzea. Baina horretarako irakaslea gida izan behar du eta eduki batzuetan ezinbestekoa suertatzen da klase magistrala ematea. Bi aspektu garrantzitsu kontutan izango ditugu:\nErronkaren testuinguruan txertatu behar ditugula, adibidez, 4. fasean informazioa lortu beharreko pausu horretan, modu honetan transmititzen dugun ezagutza hori esanguratsu bihurtzen da ikaslearentzat.\nGarrantzitsua da ikasleak klase horren beharrizana izatea, eta batzutan hori erronkaren faseak ondo dinamizatuz gero ekiditu dezakegu.\nNola jakin erronka bat ondo diseinatua dagoela?\nIrakasle-talde osoaren artean diseinatu behar da eta orrialde honetako lehenengo infografian jasotzen diren ezaugarriak bete behar ditu.\nOndo planifikatuta egon behar du ikaskuntza, ebaluazioa eta feedback dinamiken bidez, eta haien iraupena, erabili beharreko baliabideak, jarduteko modua eta abar zehaztu behar ditu (irakaslearen erronka).\nKoherentzia egon behar da erronkaren diseinuaren (dinamikak, entregatzekoak, zereginak…) eta lortu nahi dugunaren (helburuak, normalean gaitasun tekniko eta zeharkako gisa adierazita) artean.\nProba onena da erronka gauzatu ondoren, egiaztatzea diseinatu genuen moduan (denborak, espazioak…) exekutatu daitekeen eta horrekin aurreikusitako helburuak lortu diren, beharrezko hobekuntzak sartuz.\n11 pausuak jarraitzea derrigorrezkoa al da?\nErronka 11 pausuetan banatzeak badu bere zentzua: gaitasunak, bereziki zeharkakoak, garatzeko momentuak sortzea. Horregatik, irakasle taldeak zein ikasleek pausu bakoitzaren nondik norakoa barneratu arte, egitura hau mantentzea gomendatzen dugu.\nHala ere, eraldatzekotan, ikasleak ikasketa prozesuaren protagonistak izaten jarraitzen dutela ziurtatu behar da eta honako oinarriak mantendu:\nIrakasle taldeak diseinuak erronkan definitutako gaitasunak lantzeko aukera eskaintzen duela ziurtatu behar du.\nIrakasle taldeak egindako diseinuak ikaskuntza kolaboratiboa indartu behar du, horretarako behar diren talde lanerako momentuak eta bakarkakoak aurrikusiz.\nIkasleek bere ikaskuntza beharren kontzientzia hartu behar dute eta bilaketa prozesuaren jabe egin behar dute. * Ikasleek erronkaren ebazpenean dibergentzia-konbergentzia prozesua bizi behar du.\nIkasleek erabakiak hartu behar dituzte, baita planfikatu eta autorregulatu ere.\nIkasleek prozesu osoaren inguruko hausnarketa egin behar dute, aurrera pausuak onartzeko eta hobetu beharrekoak antzemateko.\nZergatik dira garrantzitsuak erronkaren 1, 2 eta 3. pausuak?\nKasu honetan zailtasuna pausuetan zein horiek dinamizatzean dago. Hala ere, ikaskuntza prozesuaren atal garrantzitsua direla uste dugu arrazoi ezberdinengatik:\nprotagonismoak irakasleetatik ikasleetara pasa behar du. Irakasle taldeak erronka nola aurkeztu ondo pentsatu behar du, ikasleek erakargarria senti dezaten eta lanean jartzea merezi duela ikus dezaten.\nikasleek erronkarekin bat egiten dute, baita diseinuaren oinarri izan diren ikasketekin ere. Ikasleek erronkarekin lortu nahi dutena landu behar dute, oinarrian dagoena eta ebazpenaren onurak garbi ikusi behar dituzte.\nikasleek erronka ebatzi ahal izateko zer dakiten eta zer jakin behar duten planteatzen diote beren buruari.\nPausu hauetan lan egiteak 4.pausura igarotzea errazten du, batez ere Ikasleek ikaskuntzaren ardura bereganatu eta autonomoa izateari begira.\nPausu bakoitzaren zehaztapenak orrialde honetako bigarren infografian daude jasota; dinamizazioa errazteko teknikak ere jasota daude bertan.\nPosible da erronkaren pausuetan atzera egitea, errepikatzea...?\nIkasketa prozesuak baldintzatuko duen gaia da. Prozesu horrek behartuko du irakasle taldea pausu batzuk errepikatuko diren edo ez erabakitzera, prozesuan atzera egitera etab.\nEdonola ere, eta ikaskuntza prozesua lineala ez denez, gerta daiteke erronka aurrera goazela aurrez emandako pausu batzuk birplateatzea beharrezkoa izatea: egindakoa zuzentzeko, jakintzak gehitzeko…\nAdibidez, ikasle talde bat informazioa lortzen ari denean (4. fasea) ikasitakoaren haritik parametro berriak (3.fasea) sor dakizkioke edo gerta daiteke erronkaren exekuzioan (9.fasea) ari denean hainbat abileziatan sakondu beharraz konturatzea (4.fasea) edo planfikazioa (8.fasea) berregin behar izatea.


Donostia Zinemaldia :: Donostia Zinemaldiko hamabi film, XX. Sebastiane Saria lortzeko hautagai\nHemen zaude: Lehen orrialdea > 67. Edizioa 2019 > Zinemaldiko kontuak\t> Donostia Zinemaldiko hamabi film, XX. Sebastiane Saria lortzeko hautagai\nGehitu elkarteak Kubatik ekarriko du ‘Todo sobre Pedro… Almodóvar cumple 70 años’ erakusketa\nUrtero bezala, Donostian egingo da Iberoamerikako LGTBI zinema-jaialdien topaketa, irailaren 23tik 25era bitarte, zubiak eraikitzeko eta gogoetarako esparrua emateko asmoz. Zortzi herrialdetako 16 zinema-jaialdik hartuko dute parte. GEHITU izango da anfitrioia, Donostia Zinemaldiarekin eta Acción Cultural Española (AC/E) elkartearekin lankidetzan, eta Espainiako Kultura Nazioartekotzeko Programaren bitartez (PICE). Topaketaren bosgarren edizioan, AECIDek (Garapenerako Nazioarteko Lankidetzako Espainiako Agentzia) eta Tabakalera-Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroak parte hartuko dute, eta Kutxa Fundazioak jarriko ditu guneak.\nAzkenik, bi alderdi azpimarratu nahi izan dituzte Sebastiane sarien arduradunek: batetik, LGTBI tematikako ekoizpen kopuru nabarmena aurkeztu dela 67. Donostia Zinemaldian eta, bestetik, lehiaketak babes handia ematen diola LGTBI zinema-jaialdien topaketari. “Donostiako lehiaketaren eta Sebastiane sarien arteko elkarlanak beste ekarpen bat egiten du, kulturgintzaren alorretik, gure gizarteak berdinzaleagoak eta askeagoak bihurtzen dituen horretan atzera ez egiteko”, azaldu du GEHITUk.\n- La trinchera infinita / The Endless Trench. Aitor Arrregi, Jon Garaño, Jose Mari Goenaga (Espainia).\n- Vendrá la muerte y tendrá tus ojos / Death Will Come and Shall Have Your Eyes. José Luis Torres Leiva (Txile - Argentina - Alemania).\n- Patrick. Gonçalo Waddington (Portugal - Alemania).\n- Le milieu de l’horizon / Beyond The Horizon. Delphine Lehericey (Suitza - Belgika).\n- El Príncipe / The Prince. Sebastián Muñoz (Txile - Argentina - Belgika).\n- Monos. Alejandro Landes (Kolonbia - Argentina - Herbehereak - Alemania - Suedia -Uruguai).\n- Temblores / Tremors. Jayro Bustamante (Guatemala - Frantzia - Luxenburgo).\n- Portrait de la jeune fille en feu / Portrait of a Lady on Fire. Céline Schiamma (Frantzia).\n- Glittering Misfits. Iban del Campo (Espainia).\n- Dolor y gloria / Pain and Glory. Pedro Almodóvar (Espainia).\n- Me llamo Violeta. David Fernández de Castro y Marc Parramon (Espainia).\nLEHIAKETAZ KANPOKO SEBASTIANE SARIA\n- Blue Boy (Zabaltegi-Tabakalera saileko film laburra). Manuel Abramovich (Espainia).\n- Vida perfecta (Belodromo saileko telesaila). Leticia Dolera, Elena Martín, Ginesta Guindal (Espainia).


Programa birtual bati esker, erdira murriztu dira Bartzelonako Klinikoan hiesa duten gaixoen bisitak | Consumer\nPrograma birtual bati esker, erdira murriztu dira Bartzelonako Klinikoan hiesa duten gaixoen bisitak\n"Hospital O_rtual" proiektu pilotuaren sortzaileek uste dute posible dela epe ertainera osasungintzan ezartzea\nUrtebete igaro da dagoeneko Bartzelonako Ospitale Klinikoko Gaixotasun Infekziosoen Zerbitzuak eta Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Bioingeniaritza eta Telemedikuntza Taldeak “OSPITALE KOGNITIBOA” programa pilotua jarri zutenetik, GIBak eta HIESak kutsatutako pazienteak Internet bidez zaindu eta kontrolatzeko.\nDenbora-tarte horretan, Kataluniako 100 paziente kroniko kontrolatu dira -erdiak Interneten laguntzarik gabe eta gainerakoak, bai; konparatzeko, eta ekimenaren bultzatzaileen arabera (beste bi urte luzatuko da) balantzea positiboa da. Datorren urtetik aurrera, zabaldu egingo dute, eta HIESa duten paziente gehiagok eta gaixotasun kronikoak eta/edo infekziosoak (tuberkulosia, ostiomelitis kronikoa, besteak beste) dituzten beste pertsona batzuek ere parte hartuko dute.\nProbako lehen urteko balantzea aurkeztean, proiektuaren arduradunek adierazi zuten osasun publikoak epe ertainean telemedikuntzako baliabide berri hori sartzeko aukera izan nahi duela. “Ez du kostu handiegirik, nahiz eta pazienteak ordenagailu bat izatea eskatzen duen, eta uste dugu bideragarria izango litzatekeela osasun publikorako”, esan zuen José María Gatell doktoreak.\n“Hospital RTUAL” delakoari esker, medikuak eta pazienteak sarbide mugatuko eta konfidentzialtasun maximoko web baten bidez konektatuta egon daitezke. Pazienteak bideokonferentzia bidez hitz egin dezake medikuarekin, bere osasun-egoerari, medikazioari eta abarri buruzko kontsultak egin “txat” edo “e-mail” bidez, bisita eskatu eta beste paziente batzuekin harremanetan jarri. Zure patologiari buruzko bibliografia ere kontsulta dezakezu, foroetan sartu edo zure historiala, analisiak edo tratamendua errepasatu. Gainera, botikak postaz jasotzen ditu eta SMS bidez egindako bisitak gogorarazten dizkiote.\nBehin betiko balantzea bi urte barru egingo bada ere, programa honen abantailak dagoeneko egiaztatu dira. Hala, pazienteek erdira murrizten dute hiesa tratatzeko egin ohi duten bisita presentzialen kopurua. Urtean lau izatetik bi izatera pasatzen dira, eta horrek kostu asko aurreztea dakar.\ngaixoak hies Internet-eu


Elebide: memoria 2013.ko memoria\nPip city tour by faacgcetec 568 views\nđồ Sơ sinh cho bé kim băng an toàn by letrungdangki 513 views\nA2 evaluation by Livmarr 124 views\nPrepositionsafterverbs 150720191251... by Pato Castillo 167 views\nThong tac cong tai thanh tri 097894... by gdfhfghfgj 108 views\nKem tri mun, thâm mụn, sẹo mụn Whit... by Always Company 270 views\n1. Donostia - San Sebastian, 1 – 01010 VITORIA-GASTEIZ tef. 945 01 95 08 – Fax 945 01 95 35 – e-mail kultura@ej-gv.es ELEBIDE GUÍA DE UN CAMINO QUE DEBEMOS HACER JUNTOS CRISTINA URIARTE TOLEDO CONSEJERA DE EDUCACIÓN, POLÍTICA LINGÜÍSTICA Y CULTURA Elebide es el instrumento que se ha puesto en manos de la ciudadanía para que se respeten los derechos lingüísticos de esta. Su función es garantizar que la ciudadanía pueda ejercer los derechos reconocidos en la normativa, y establecer vías para la resolución de la vulneración de derechos en los casos en que estos no se respeten. Toda la ciudadanía de la Comunidad Autónoma de Euskadi tiene reconocidos sus derechos lingüísticos, y estos derechos tienen que ser protegidos en los dos ámbitos establecidos por la normativa: tanto en el público como en el privado. “Decir y hacer” no son siempre caras de la mima moneda, no, por lo menos, en cuestiones de derechos, y tampoco en lo que respecta a los derechos lingüísticos. Se ha avanzado mucho en los últimos años, pero aún tenemos un largo camino que recorrer. De hecho, hoy en día, las administraciones públicas, y, en menor medida, las entidades privadas que están dentro del ámbito de aplicación de la Ley 6/2003 de 22 de diciembre, de Estatuto de las Personas Consumidoras y Usuarias, han dado pasos decididos en el respeto de los derechos de la ciudadanía. Aun así, todavía hay mucho trabajo que hacer. Por otro lado, las administraciones cada vez utilizan más Internet y las redes sociales para comunicarse. En la sociedad de hoy en día, sobre todo, entre los más jóvenes, esas son las vías de comunicaciones más habituales. Hay que poner especial atención a estos canales de comunicación, que hasta hace bien poco eran secundarios. No debemos olvidar que muchos/as ciudadanos/as, y cuanto más jóvenes más acentuadamente, utilizan, sobre todo, estos medios en sus relaciones diarias. En estos canales de comunicación, también hay que respetar las opciones lingüísticas de la ciudadanía, al menos, tanto como se respetan en los canales tradicionales. Por todo ello, respetar y hacer que se respeten los derechos lingüísticos es una tarea esencial; en esa tarea, resultará útil y beneficioso establecer protocolos de actuación tanto para la ciudadanía, como para las administraciones públicas, ya que están al servicio de aquella. Para que esto ocurra, hay que informar debidamente de los protocolos existentes a los empleados y empleadas que trabajan al servicio de las administraciones públicas, ya que son ellos y ellas, al fin y al cabo, quienes tratan directamente con la ciudadanía. Para garantizar los derechos de esta, cuanto más se tome en consideración el criterio lingüístico, más cerca estaremos de ser una sociedad más cohesionada y equilibrada. Estamos trabajando en ello, y queremos ser más eficaces. Empeñamos nuestra palabra.\n2. ELEBIDE DILIGENTES CON NUESTRO COMETIDO PATXI BAZTARRIKA GALPARSORO VICECONSEJERO DE POLÍTICA LINGÜÍSTICA La memoria de Elebide de 2013 nos muestra dos ideas principales: en primer lugar, todavía hay un largo recorrido de mejora para garantizar los derechos lingüísticos de la ciudadanía, puesto que no son lo mismo el reconocimiento formal de los derechos lingüísticos y el que estos sean respetados siempre en la práctica; y, en segundo lugar, hay que insertar el criterio lingüístico en el ámbito privado, como se ha hecho en el ámbito público, y en los ámbitos que se ha insertado el criterio lingüístico hay que comunicarlo debidamente a los empleados y empleadas de la entidades. Como demuestra esta memoria, las denuncias de la ciudadanía han aumentado en el plazo de un año. Esto de por sí no es malo, ya que demuestra, por un lado, que la conciencia de la ciudadanía está aumentando; y, por otro lado, que la actitud de la Administración es proactiva. Respecto al ámbito público, la Administración tiene la obligación de respetar y hacer que se respeten los derechos lingüísticos. El Gobierno Vasco, además del trabajo que realiza y ha realizado con los órganos de las entidades que han sido objeto de denuncias, ha querido informar a la ciudadanía, de la forma más efectiva, de que hay un servicio público a su servicio, para solucionar o poner en vías de solución las vulneraciones de sus derechos lingüísticos. Consecuencia de ello, se puede afirmar que Elebide es más conocido: no solo por el aumento de denuncias, sin por el aumento de denunciantes. La Administración que quiere ser cercana a la ciudadanía, en este caso, el Gobierno Vasco, tiene claro que para ofrecer servicios a la ciudadanía de la mejor manera posible, es necesaria una comunicación mutua, fácil y ágil. Estamos empeñados en ello, dado que tenemos claro que es la propia ciudadanía, el mejor “indicador” para saber en qué tienen que mejorar los servicios públicos. De esta memoria de Elebide 2013, quisiera volver a subrayar el aumento de denuncias recibidas en el ámbito privado. Este dato pone de manifiesto, por un lado, que las personas consumidoras y usuarias, entre los derechos que tienen reconocidos como clientes, tienen más interiorizados sus derechos lingüísticos, y, por otro lado, las entidades del ámbito privado, en general, todavía tienen un largo recorrido para insertar los criterios lingüísticos dentro de su cadena de procesos, como lo hacen con otros criterios. De hecho, las entidades privadas tienen que interiorizar que deben cumplir con los derechos lingüísticos reconocidos por la ley a las personas consumidoras y usuarias, ya que lo que es un derecho para estas es una obligación para aquellas. Además, estas entidades tienen que ver con claridad que, para la consecución de su objetivo, el criterio lingüístico es un criterio complementario y beneficioso dentro de sus procesos de calidad, ya que es un punto clave para aumentar su clientela.\n3. Además, insertar el criterio lingüístico no discrimina a nadie. Es más, no insertar el criterio lingüístico puede crear discriminación para un segmento de su clientela, por no respetar su opción lingüística. Uno de los retos más importantes de Elebide será concienciar a las entidades privadas de los beneficios que puede generar insertar los criterios lingüísticos en sus procesos de calidad. Los beneficios repercutirán en las personas consumidoras y usuarias, y en las propias entidades privadas. Los beneficios repercutirán en toda la sociedad vasca.\n4. MEMORIA 2013 Número de incidencias Durante el año 2013, Elebide, Servicio para la Garantía de los Derechos Lingüísticos, ha registrado 359 incidencias. Si lo comparamos con el índice del año anterior (340 incidencias), veremos que la demanda de la ciudadanía ha aumentado un 5 %. Canal de recepción de las incidencias De todas las incidencias, 171, es decir, el 48 % se han presentado mediante correo electrónico, y 166 (46 %), a través de la página Web. Así, el 94 % de la ciudadanía ha utilizado la vía telemática, y, el resto, el 6 %, ha utilizado las vías clásicas. Aunque las incidencias recibidas por teléfono y correo ordinario siguen con la tendencia a la baja, se han recibido 16 incidencias por teléfono (4 %), y seis (2 %) a través de correo ordinario. Elebide ha mantenido estos canales para la ciudadanía que no quiere o no puede hacer uso de las vías telemáticas. 46 % 48 % 4 % 2 % Gráfico 1: Canal de recepción de las incidencias Página Web 166 E‐mail 171 Teléfono 16 Correo ordinario 6 Idioma utilizado en la presentación de la incidencia Durante el año 2013, el 95 % de la ciudadanía que se ha dirigido a Elebide, concretamente, 340, ha elegido el euskera para relacionarse con el Servicio, y 19, el castellano. Respecto a estos últimos 19 casos, ocho se refieren a consultas realizadas con relación a los derechos lingüísticos; en otros ocho casos, los denunciantes han afirmado que se les ha vulnerado el derecho a\n5. usar el castellano; y, en tres casos, aunque se ha denunciado que se le ha vulnerado el derecho a usar el euskera, han utilizado el castellano para contactar con Elebide. Incidencias aceptadas / no aceptadas Durante 2013, de las 359 incidencias presentadas, 10 no fueron aceptadas; es decir, no se inició ningún procedimiento, ya que tras el estudio del motivo de la incidencia, Elebide concluyó que no había base jurídica para tramitar la incidencia. Hay que tener en cuenta que Elebide solo tramita aquellas quejas que respondan a casos recogidos por la ley, y en estas incidencias no se encontraron fundamentos jurídicos suficientes para su tramitación. Las 349 incidencias restantes se tramitaron de acuerdo a cada tipología de procedimiento. 97 % 3 % Gráfico 3: Incidencias aceptadas / no aceptadas Aceptadas 349 No aceptadas 10\n6. Tipología de las incidencias tramitadas El 87 % de las incidencias recogidas por Elebide durante 2013 son quejas que guardan relación con la vulneración de los derechos lingüísticos. Por tanto, 304 de las 349 incidencias son quejas. Las incidencias restantes se reparten de la siguiente manera: 19 consultas, 18 sugerencias y ocho solicitudes. La mayoría de las quejas hicieron referencia a los siguientes temas: la imposibilidad de relacionarse con la Administración tanto de forma oral como escrita en un idioma determinado, y errores detectados en la señalización o rotulación. Si nos centramos en las consultas, tres consultas han sido realizadas por empresas o entidades privadas, para conocer las obligaciones que tienen ante la ciudadanía y las personas consumidoras en materia lingüística; desde la administración local hemos recibido cinco consultas, debido a dudas en la interpretación normativa de materia lingüística; ocho personas particulares han consultado los derechos lingüísticos que les asisten ante la administración; y, por último, se han recibido tres consultas en relación con los perfiles lingüísticos en puestos de la administración. En lo que respecta a las sugerencias, su objetivo fundamental es concienciar a las administraciones públicas y a las entidades privadas para que adopten una postura proactiva en el ámbito de los derechos lingüísticos; así, si una persona ha presentado una queja, aun no habiendo vulneración de derechos según la normativa vigente, pero si la entidad objeto de la queja ha adquirido un compromiso para la normalización del uso del euskera, se le ha sugerido que dé un paso más en dicho compromiso. En ocho casos, se ha solicitado a empresas productoras o etiquetadoras de la Comunidad Autónoma de Euskadi que etiqueten sus productos también en euskera; en otros siete casos, se ha solicitado que inserten publicidad y carteles también en euskera; y, por último, en tres casos, aunque la entidad haya hecho uso tanto del euskera como del castellano y no hayan incurrido en vulneración de derechos, se les ha sugerido que tomen medidas para facilitar más el uso del euskera. Respecto de las ocho solicitudes, la mayoría han sido dirigidas a las administraciones públicas: ofrecer formación en euskera, emitir películas infantiles en euskera en ETB1, establecer perfiles lingüísticos de manera que se garantice el servicio en euskera para la ciudadanía. Es de destacar que en el año 2013 hemos recibido 10 sugerencias más, siete quejas más, seis solicitudes más y una consulta más, es decir, todas las tipologías de las incidencias tienden al alza.\n7. Tipología de las quejas tramitadas Tal y como hemos mencionado, las 304 quejas tramitadas en Elebide en 2013 pueden clasificarse en cuatro grupos: vulneraciones acaecidas en relaciones por escrito, vulneraciones ocurridas en comunicaciones orales y vulneraciones detectadas en el paisaje lingüístico (rótulos, señalización...), y las que se han dado en Internet y redes sociales. Los demás números que aparecen en el gráfico 5 corresponden a casos de diversas vulneraciones mencionadas dentro de una misma queja. Centrándonos en las relaciones escritas, se han recibido 100 quejas denunciando que la administración ha utilizado únicamente el castellano para comunicarse por escrito; respecto a las relaciones de comunicación oral, se han recibido 51 quejas en las que la ciudadanía denuncia la vulneración de su derecho a ser atendida en euskera. Además, en 17 casos se denunció la vulneración de los derechos lingüísticos, tanto orales como escritos. Si comparamos estos datos con los datos del año 2012 (en 2012 fueron 108 las quejas en las relaciones escritas, 76 en la comunicación oral, y 22 para ambas vulneraciones), se advierte que el número de quejas recibidas con relación a las relaciones escritas ha disminuido muy poco, pero el número de quejas por comunicación oral ha disminuido ostensiblemente, es decir, de 76 a 51. Las quejas relacionadas con el paisaje lingüístico, concretamente, han sido 95, 18 más que en 2012. Estas quejas se refieren a señales de tráfico, rotulación vial y de obras; y en ocho casos hacen referencia a vulneraciones por parte de alguna institución, tanto al relacionarse con la ciudadanía, como en lo referente al paisaje lingüístico. Por último, las vulneraciones normativas realizadas en Internet y redes sociales han sido 33. Se sabe que en los últimos años, las administraciones y las demás entidades utilizan cada vez más estos medios para para ofrecer sus servicios, y, como en los otros medios, se han recibido varias quejas al respecto.\n8. Lengua en la que se ha producido la vulneración En 296 quejas de las 304 presentadas, el uso del euskera es la lengua en la que se ha producido la vulneración, y en ocho lo es el uso del castellano. Si acudimos a las memorias de años anteriores, comprobaremos que los datos son muy parecidos. Independientemente de los notables progresos registrados en los últimos 30 años en el proceso de normalización del euskera, se constata aún la desigualdad de oportunidades de uso de ambas lenguas a favor del castellano. Por tanto, debemos seguir adoptando medidas de acción positiva que permitan avanzar progresiva pero decididamente hacia el objetivo de una igualdad social real y efectiva entre el euskera y el castellano. Las quejas en las que se denuncia no haber podido hacer efectivo el derecho de uso del castellano se circunscriben al ámbito de relaciones por escrito en las administraciones. En algún caso aislado, se ha procedido únicamente en euskera, y no se han tenido totalmente en cuenta los derechos lingüísticos de las personas que querían recibir en castellano los mensajes de la Administración.\n9. Quejas según ámbito El 75 % de las quejas (228 quejas) correspondieron a vulneraciones acaecidas en el ámbito público, y el 25 % (76 quejas) se circunscribió al ámbito privado. Quejas en el ámbito público En el caso de las administraciones e instituciones públicas, el 37 % de las quejas están dirigidas a la Administración General de la CAPV, por lo tanto, comparando con los datos de 2012, no hay cambios significativos. En las administraciones locales, la cantidad de quejas recibidas se ha mantenido en cifras de 2012, pero, si lo analizamos por territorios históricos, destaca que en los municipios de Bizkaia ha disminuido el número de quejas, y,\n10. en cambio, en los municipios de Álava y Gipuzkoa ha aumentado. Los municipios de Álava han recibido 12 quejas, y en 2012 fueron ocho. En el caso de los municipios de Gipuzkoa, en 2013 recibieron 12 quejas, y en 2012 fueron seis. Y, tal como se ha mencionado, los municipios de Bizkaia en 2012 fueron objeto de 52 quejas, mientras que en 2013 han sido 46. De las 70 quejas recibidas contra la administración local, 12 han sido para municipios de Álava, 46 para municipios de Bizkaia, y 12 para municipios de Gipuzkoa. Si nos centramos en la casuística general de las quejas, es muy similar a la del año anterior: páginas Web solo disponibles en castellano y señalización permanente o provisional monolingüe en castellano (nombres de calles, señales de tráfico o de obras...). Se han formulado, asimismo, algunas quejas por la presencia minoritaria y subordinada del euskera en programas de actos y programaciones municipales. Respecto a los ayuntamientos alaveses, el Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz ha sido objeto de ocho quejas, y los ayuntamientos de Oyón-Oion, Elciego, Llodio y Amurrio han recibido una queja cada uno. Respecto a los ayuntamientos gipuzkoanos, el Ayuntamiento de Donostia ha sido objeto de tres quejas, los ayuntamientos de Berastegi y Eibar dos, y Segura, Irun, Zumarraga y Zarautz una cada una. En cuanto a los ayuntamientos bizkainos, Bilbao y sus sociedades públicas han sido objeto de 14 quejas en total; los ayuntamientos de Durango y Ortuella seis; el Ayuntamiento de Barakaldo cuatro; Berriz y Portugalete dos; y, los ayuntamientos de Abadiño, Abanto y Ciérvana, Amorebieta-Etxano, Bakio, Basauri, Erandio, Ermua, Errigoiti, Mallabia y Santurtzi han recibido una queja cada uno. Por último, la Mancomunidad de la Merindad de Durango ha recibido dos quejas, las cuales han sido clasificadas en este apartado. En cuanto a las administraciones forales, han tenido una pequeña subida: en 2011 se produjeron 19 quejas (9 %); en 2012 fueron 23 (10 %), y, en 2013, 29 quejas (12 %). La Diputación Foral de Álava ha recibido tres quejas, una menos que en 2012. La Diputación Foral de Gipuzkoa una única, como en 2012, aunque una vez terminado el procedimiento Elebide ha concluido que no ha habido vulneración de derechos lingüísticos. La Diputación Foral de Bizkaia, por su parte, recibió 25 quejas en 2013, siete más que en 2012. En las diputaciones, al igual que en la administración local, la tipología de las quejas son parecidas a las del año anterior: notificaciones monolingües en castellano, falta de atención oral en euskera, y, sobre todo, señalización solo en castellano... La mayoría de estas quejas han ido dirigidas a empresas contratadas o subvencionadas por dichas diputaciones forales. La realidad indica que, con independencia de que las administraciones de los territorios históricos apliquen criterios para el uso de ambos idiomas oficiales, en este tipo de servicios indirectos aún se producen errores y vulneraciones. Por tanto, se puede afirmar que las vulneraciones directas de la Administración Foral conforman una mínima parte de las quejas.\n11. Respecto de las quejas de entidades, entes y sociedad públicas de las cuales forman parte más de una administración, en total, se han recibido 13 quejas: el Consorcio de Transportes de Bizkaia ha sido objeto de cuatro quejas, Metro Bilbao ha sido objeto de tres quejas, el Museo Marítimo Ría de Bilbao ha sido objeto de dos quejas, y BEC, el museo Ekainberri, Artium y la Mancomunidad de la Merindad de Durango ha recibido una queja cada una. En cuanto a la Administración General de Estado, y sus entidades y sociedades públicas (RENFE, ADIF, Correos…), han mantenido el número de quejas: el porcentaje ha bajado del 15 % al 14 %, sin cambios significativos. Las quejas, en general, son las mencionadas anteriormente: no dar atención personal en euskera, notificaciones realizadas únicamente en castellano, señales en los medios de transporte, páginas Web, anuncios insertados en prensa… Por último, la Comisión Europea ha recibido una queja debido a que organizó un concurso de traducciones destinado al alumnado de enseñanzas medias, pero no incluían el euskera dentro de las opciones de idiomas a traducir. Quejas dirigidas a la Administración General de la CAPV Tal y como mencionamos anteriormente, la Administración General de la Comunidad Autónoma Vasca ha sido la que más quejas ha recibido: 84 en total, de ellas, 32 dirigidas al Gobierno Vasco, 9 menos que en 2012; y 52 dirigidas a entidades y sociedades públicas. La tipología de dichas quejas es muy similar a la que presenta el conjunto de administraciones: déficit en la atención directa a la ciudadanía, trasladando de hecho la elección de uso de la lengua de relación con la Administración a la ciudadanía, comunicaciones escritas realizadas solo en castellano, tratamiento\n12. subordinado del euskera en relación con el castellano, errores en las comunicaciones y publicaciones en euskera... También es similar el objeto de las 52 quejas presentadas en el caso de entes y sociedades públicas dependientes del Gobierno Vasco. Osakidetza sigue siendo objeto de la mayor parte de estas quejas, aunque el número de quejas dirigidas a dicha institución fueron 20 (el año anterior fueron 21). Estas son las denuncias más importantes dirigidas a Osakidetza: la no atención telefónica en euskera, personal no vascohablante en la atención al público, papelería monolingüe en castellano, rotulación temporal y permanente únicamente en castellano o con errores en euskera, la aplicación informática Osabide aún no está disponible en euskera… Son de mencionar las 11 quejas que ha recibido Lanbide, por el servicio de notificaciones por sms y por no atender en euskera a las personas que han acudido a sus oficinas. En cuanto a otras administraciones públicas, la Universidad del País Vasco ha sido objeto de nueve quejas, cuatro más que el año anterior; Euskotren cuatro; EITB tres, Eusko Trenbide Sarea y la Fundación HAZI dos quejas cada una (esta última recibió las dos por la misma razón); y, por último, SPRI ha recibido una queja. Quejas en el ámbito privado De las 304 quejas presentadas en Elebide durante 2013, 76 corresponden al ámbito privado, comparando con los datos de 2012 han incrementado en un 4 %. Las quejas hacen referencia tanto a entidades y asociaciones sin ánimo de lucro, como a entidades y empresas profesionales, y las vulneraciones se produjeron en los siguientes ámbitos: cultura, servicios de interés general, grandes centros comerciales y de ocio, salud, formación, hostelería y alimentación, y finanzas y seguros. Aunque las quejas del ámbito privado se reducen a un 25 %, ello no significa que las personas consumidoras y usuarias hayan sufrido menos vulneraciones de derechos lingüísticos en el ámbito privado, de hecho, todavía queda mucho por hacer en este ámbito. En este sentido, se estima la necesidad de trabajar en dos líneas: por un lado, sensibilizando e informando a las personas consumidoras y usuarias sobre los derechos lingüísticos que les asisten; y, por otro lado, informando, apoyando y sensibilizando a las entidades que se encuentran dentro del ámbito de aplicación del Decreto 123/2008 de 1 de julio.\n13. 32 % 25 % 12 % 18 % 9 % 3 % 1 % Gráfico 9: Quejas en el ámbito privado Servicios de interés general 24 Centros comerciales ‐ocio 19 Cultura 9 Finanzas y seguros 14 Sanidad 7 Formación 2 Hostelería y alimentación 1\n14. RESUMEN ELEBIDE: LA SOLUCIÓN COMO OBJETIVO Situación de las incidencias De las 349 incidencias tramitadas por Elebide en 2013, 246 están cerradas en el primer trimestre del 2014, es decir, se habían informado y resuelto. Las restantes 103 incidencias se recogieron en el último trimestre; por tanto, continúan aún en periodo de tramitación y seguirán su curso a lo largo de 2014. En consecuencia, se puede afirmar que a finales de año, 7 de cada 10 incidencias se encontraban resueltas y cerradas: 70 % 30 % Gráfico 10: Situación de las incidencias Cerradas 246 Abiertas 103 Tipología de las incidencias cerradas Respecto a las quejas, 207 están cerradas, y las restantes 97 se están tramitando. En lo que se refiere a las 19 consultas, a finales de año todas se encontraban cerradas. Cuando recibe una consulta, Elebide la estudia y, en caso de necesitar información complementaria, la recaba. Al completar el informe, este se remite a la persona solicitante, y, previa conformidad de esta, se procede al cierre de la incidencia. En cuanto a las 18 sugerencias presentadas, 16 están ya cerradas. Ante una sugerencia, Elebide la remite a la institución destinataria, para que esta reflexione sobre ella y dé una respuesta o elabore el correspondiente informe. En el momento en que Elebide recibe dicho informe, se lo comunica a la persona que presentó la sugerencia, y, en caso de que esta no disponga lo\n15. contrario, se procede al cierre de la incidencia. La sugerencia aún abierta sigue su procedimiento. Durante 2013 se registraron ocho solicitudes, de las cuales cuatro ya están cerradas, y en las cuatro restantes se está a la espera de que la entidad responda. Resolución de las quejas Si nos detenemos en el análisis de las quejas, existen tres posibilidades: que hayan tenido una resolución satisfactoria, es decir, que el problema se haya resuelto o que se encuentre en vías de solución; lo contrario, una resolución insatisfactoria; y, finalmente, la falta de vulneración de derechos lingüísticos siempre referidos a la normativa vigente.\n16. Quejas resueltas satisfactoriamente En 199 casos, las quejas se han solucionado. Elebide considera que la queja ha tenido una resolución satisfactoria en caso de que la incidencia que la ha provocado se encuentre en alguna de estas tres situaciones: • Resueltas: la institución o bien ha solucionado el problema que ha motivado la queja, o bien ha manifestado un compromiso concreto y veraz, o ha aceptado lo ocurrido y ha puesto en marcha un protocolo para que se respete la opción lingüística de la ciudadanía. • En vías de resolución: a la institución le resulta imposible solucionar de forma inmediata el hecho que motiva la queja, ya que esta tiene dificultades para garantizar el bilingüismo. De todas formas, la institución ha manifestado que está trabajando de forma progresiva para conseguir dicho objetivo. • No existe vulneración de derechos: en estos casos, tras el estudio de la supuesta conculcación de derechos, las instituciones han comprobado y dan fe de que no existe vulneración alguna. 59 %32 % 9 % Gráfico 13: Quejas resueltas satisfactoriamente En vías de solución 117 Solucionadas 64 No existe vulneración 18 Quejas sin resolución satisfactoria En ocho casos, las quejas no se han resuelto de forma satisfactoria. En este apartado se clasifican los hechos o vulneraciones que, por una razón u otra, han quedado sin solucionar.\n17. • Sin respuesta: el Servicio Elebide, cumpliendo su protocolo de actuación, ha realizado tres intentos para contactar con la institución afectada y encontrar una solución, pero la institución no ha dado ninguna respuesta. • No satisfacción de la persona reclamante: la institución ha ofrecido una respuesta explicando lo ocurrido, pero no ha dado solución para el caso concreto que se ha denunciado, y/o o no ha adquirido compromiso para garantizar en el futuro los derechos lingüísticos de la ciudadanía. 87 % 13 % Gráfico 14: Quejas sin resolución satisfactoria No satisfactoria 7 Sin respuesta 1\n18. Donostia - San Sebastian, 1 – 01010 VITORIA-GASTEIZ tef. 945 01 95 08 – Fax 945 01 95 35 – e-mail kultura@ej-gv.es ELEBIDE ELKARREKIN EGIN BEHAR DUGUN BIDE BATEN GIDARI CRISTINA URIARTE TOLEDO HEZKUNTZA, HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUA Elebide da Eusko Jaurlaritzak herritarren hizkuntza eskubideak errespetarazteko beraien eskuetan jarritako tresna. Haren zeregina da legeriak aitortzen dituen eskubideak herritarrek benetan erabil ditzaketela bermatzea, eta, eskubide horiek errespetatzen ez direnean, bideak jartzea, eskubideon urraketak konpontzeko. Hizkuntza eskubideak aitortuta dituzte Euskal Autonomia Erkidegoan herritar guztiek, eta horiek babestu behar dira legeriak ezarritako esparru bietan: publikoan bezala pribatuan. “Esan eta izan” ez dira beti txanpon beraren alde biak izaten, ez behintzat eskubide kontuetan, eta ezta ere hizkuntza eskubideei dagokienez. Aurrerapauso handiak eman ditugu azken urteetan, baina bide luzea dugu aurretik. Izan ere, gaur egun herri administrazioek, eta Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Estatutua abenduaren 22ko onartu zuen 6/2003 Legearen eragin eremuan dauden entitate pribatuek, askoz neurri apalagoan, urrats sendoak eman dituzte, herritarren eskubideak errespetatzeko. Hala eta guztiz ere, oraindik esku bete lan dago egiteko. Beste alde batetik, herri administrazio guztiek geroago eta usuago erabiltzen dituzte Internet eta gizarte sareak komunikaziorako. Gaur egungo gizartean eta, batez ere, belaunaldi gazteen artean horixe da komunikaziorako modurik ohikoena. Aresti arte bigarren mailako komunikazio kanala hartu den alderdi honi arreta berezia jarri behar zaio. Ez dugu ahaztu behar herritar askok, eta zenbat eta gazteago izan orduan eta herritar gehiagok, bide horiek erabiltzen dituztela nagusiki euren eguneroko harremanetan. Komunikazio kanal honetan ere herritarren hizkuntza aukerak errespetatu behar dira, kanal tradizionaletan zaintzen den adina gutxienez. Hori guztia dela eta, ezinbesteko zeregina dugu hizkuntza eskubideak errespetatu eta errespetarazteko; langintza honetan protokoloak ezartzea tresna baliagarri eta onuragarria izango da herritarrentzat, bai eta herri administrazioentzat ere, haien zerbitzupean daudelako. Eta hori horrela gerta dadin, protokolo horiek behar den moduan jakinarazi behar zaizkie herri administrazioen izenean diharduten herri-langile guztiei, beraiek baitira, azken finean, herritarrekin zuzeneko harremanak dituztenak. Zenbat eta kontuan gehiago hartu hizkuntza irizpidea, herritar guzti-guztien eskubideak zaintzeko, orduan eta gizarte kohesionatuago eta orekatuagoa lortuko dugu. Horretan ari gara gu ere, eta horretan izan nahi dugu are eraginkorragoak. Horixe da ematen dugun hitza.\n19. ELEBIDE EGITEKOAREKIN ARDURAZ PATXI BAZTARRIKA GALPARSORO HIZKUNTZA POLITIKARAKO SAILBURUORDEA Elebideren 2013ko jarduera txostenak ideia nagusi bi hauek erakusten dizkigu: lehenengoz, oraindik badago hobekuntza tarte luze-zabala herritarren hizkuntza eskubideak bermatzeko lanean, hizkuntza eskubideak formalki aitortuak izatea eta praktikan beti errespetatzea ez baita gauza bera; eta, bigarren, hizkuntza irizpidea esparru publikoan bezala esparru pribatuan ezarri beharra dago, ezarrita ez dagoen lekuetan, eta, ezarrita dagoen lekuetan behar den moduan komunikatu behar zaie erakundeetako langileei. Jarduera txosten honek azaleratzen duenez, herritarren salaketak igo egin dira urtebeteko epean. Hori bere horretan ez da txarra, erakusten baitu, batetik, herritarren hizkuntza kontzientzia handitzen doala, eta, bestetik, Administrazioaren jarrera proaktiboagoa dela. Esparru publikoari dagokionez, Administrazioak betebeharra du herritarren hizkuntza eskubideak errespetatu eta errespetarazteko. Eusko Jaurlaritzak, bere organoen bitartez intzidentzien jasotzaileak diren erakundeekin egin izan duen eta egiten duen lanaz gainera, herritarrei jakinarazi nahi izan die modurik eragingarrienen bidez, badagoela zerbitzu publiko bat haien esku, hizkuntza eskubideen urraketak konpontzeko edota konponbidean jartzeko. Horren ondorioz, baiezta daiteke gaur egun Elebide ezagunagoa dela: ez bakarrik salaketen kopuruaren igoeragatik, ezpada salatzaileen kopuruagatik ere. Herritarrengandik hurbil egon nahi duen Administrazioak, kasu honetan, Eusko Jaurlaritzak, argi dauka herritarrei eskaini behar dizkien zerbitzuak ahalik ondoen emateko, ezinbestekoa dela bien arteko komunikazio erraz eta lasterra. Ahalegintzen gara horretan, argi baitaukagu herritarrak direla “adierazlerik” onenak, zerbitzu publikoek zertan hobetu behar duten jakiteko. Elebideren 2013ko jarduera txosten honetatik, esparru pribatuaren arloan gertatutako salaketen igoera nabarmendu nahiko nuke. Datu horrek agerian uzten du, alde batetik, erabiltzaile eta kontsumitzaileek bezero legez dituzten eskubideen artean hizkuntza eskubideak barneratuago dituztela, eta, beste aldetik, arlo pribatuko entitateek, oro har, oraindik bide luzea daukatela egiteko euren jardueraren katearen barruan hizkuntza irizpidea sartzeko. Izan ere, esparru pribatuko entitateek bere egin behar dute bete behar dituztela legeak erabiltzaile eta kontsumitzaileei aitortzen dizkien eskubideak, berauentzat eskubide direnak haientzat betebehar direlako. Hori ez ezik, entitate horiek argi ikusi behar dute, euren helburuari begira, hizkuntza irizpidea euren kalitatearen prozesuetan osagai onuragarri zaiela, bezeria handitzeko puntu giltzarrietakoa baita. Hizkuntza irizpidea ezartzeak, gainera, ez dakar bazterkeriarik inorentzat. Areago, hizkuntza irizpidea ez ezartzeak sor ditzake bazterkeriak bezero\n20. batzuentzat, eurek hartzen duten hizkuntza hautua ez errespetatzeagatik. Elebideren erronka nagusietakoa izango da arlo pribatuko entitateak jabearaztea hizkuntza irizpidea haien kalitatearen prozesuetan sartzeak dakartzan onurez. Onurak izango dira kontsumitzaileentzat, eta onurak izango dira entitateentzat beraientzat. Onurak izango dira euskal gizarte osoarentzat.\n21. 2013ko JARDUERA TXOSTENA Intzidentzia kopurua 2013. urtean Elebidek, Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Zerbitzuak, 359 intzidentzia erregistratu ditu; beraz, aurreko urteko datuekin alderatuz gero (340 intzidentzia), % 5 handitu da herritarren eskaria. Intzidentziak jasotzeko bidea Intzidentzia guztietatik 171, hau da, % 48, posta elektronikoaren bidez aurkeztu dira, eta 166 (% 46), webgunearen bidez. Bada, herritarren % 94k bide telematikoen alde egin du, eta gainerako % 6ak bide klasikoak erabili ditu. Telefono eta posta arruntaren bidez jasotako intzidentziek beherako joerarekin jarraitzen badute ere, 16 intzidentzia jaso dira telefonoz (% 4), eta sei (% 2) posta arruntaren bidez. Elebidek bide hauek mantendu egingo ditu bide telematikoak erabili nahi ez dituztenentzat edota erabili ezin dituztenentzat.\n22. Intzidentzia aurkeztean erabilitako hizkuntza 2013. urtean zehar Elebidera jo duten herritarren % 95ek, zehazki, 340k, euskara erabili dute Zerbitzuarekin harremanak izateko, eta 19k, gaztelania. Azken 19 kasu hauetako zortzi, hizkuntza eskubideen araudiaren inguruko kontsultak izan dira; beste zortzi kasutan salatzaileek adierazi dute gaztelania erabiltzeko eskubidea urratu zaiela; eta, hiru kasutan, nahiz eta euskara erabiltzeko eskubidea urratu zaiela adierazi, gaztelaniaz jarri dira harremanetan Elebiderekin. Intzidentzia onartuak / ez onartuak 2013. urtean Elebiden aurkeztu diren 359 intzidentzietatik 10 ez dira onartu; hau da, intzidentzia aztertu egin da, baina prozedura etenaz itxi da intzidentzia, prozedurarik abiarazi gabe; izan ere, Elebidek, kexaren zioa aztertu ondoren, ondorioztatu du ez dagoela oinarri juridikorik intzidentziak izapidetzeko. Kontuan izan behar da, Elebidek izapidetzen dituela araudian jasotzen diren kasuekin bat datozen kexak bakarrik. Gainerako 349 intzidentziak izapidetu dira tipologia bakoitzari dagokion prozedurari jarraituz.\n23. % 97 % 3 3. grafikoa: Intzidentzia onartuak / ez onartuak Onartuak 349 Ez onartuak 10 Izapidetutako intzidentzien tipologia 2013. urtean Elebiden izapidetu diren intzidentzien % 87 kexak izan dira, herritarren ustez hizkuntza eskubideak urratu direlako. Horrela bada, izapidetutako 349 intzidentzietatik 304k tipologia horri erantzuten diote. Gainerako intzidentziak honela banatzen dira: 19 kontsulta, 18 iradokizun eta zortzi eskaera. Kexa horietako gehienak gai hauen ingurukoak izan dira: Administrazioarekin, ahoz zein idatziz, aukeratu den hizkuntzan harremanak gauzatu ezina, eta errotulazioan eta seinaleetan antzematen diren hutsuneak. Kontsultei erreparatuta: hiru kontsulta enpresa eta entitate pribatuek eginikoak izan dira, herritar eta kontsumitzaileen aurrean dituzten betebeharren berri izateko; toki administraziotik bost kontsulta jaso ditugu, araudiaren interpretazioan zalantzak zituztelako; zortzi herritarrek ere herri administrazioen aurrean dituzten hizkuntza eskubideei buruz galdetu dute; eta, azkenik, hiru kontsulta herri administrazioetako lanpostuen hizkuntza eskakizunen aplikazioari buruzkoak izan dira. Iradokizunei dagokienez, haien funtsezko helburua da herri administrazioei eta entitate pribatuak jabearaztea jarrera proaktiboa har dezaten hizkuntza eskubideen eremuan; horretara, herritarren batek kexaren bat aurkeztu badu, nahiz eta arau urraketarik egon ez indarrean dagoen araudiaren arabera, entitate horiek euskararen erabilera normalizatzeko konpromisoa hartua dutenez gero, iradokizun gisa pauso bat gehiago emateko iradoki zaie. Zortzi kasutan, Euskal Autonomia Erkidegoan ekoizten edota etiketatzen duten enpresei etiketak euskaraz ere jartzeko eskatu zaie; beste zazpi kasutan, haien enpresen publizitatea eta karteldegia euskaraz ere jartzeko eskatu zaie; eta, azkenik, hiru kasutan, nahiz eta erakundeak euskara eta gaztelania erabili eta\n24. hizkuntza araudiaren urraketarik ez eragin, euskararen erabilera erraztuko zuten neurriak hartzeko iradoki zaie. Zortzi eskaerei dagokienez, gehienak herri administrazioei zuzendutakoak izan dira: ikastaroak euskaraz eskaintzea, euskaratutako haurren filmak emititzea ETB1ean, herritarrentzako euskarazko zerbitzua bermatuko duten hizkuntza eskakizunak ezartzea… Nabarmentzekoa da 2013an 10 iradokizun, zazpi kexa, sei eskaera eta kontsulta bat gehiago jaso ditugula 2012an baino, hau da, tipologia guztiek goranzko joera dute. Izapidetutako kexen tipologia Esan bezala, 2013. urtean Elebiden izapidetu diren 304 kexak lau multzo nagusitan sailkatzen dira: idatzizko harremanetan gertatzen diren urraketak, ahozko harremanetan gertatzen direnak, paisaian antzeman daitezkeenak (errotuluak, seinaleak…), eta internet eta sare sozialetan ikus daitezkeenak. 5. grafikoan ageri diren gainerako zenbatekoak kexa beraren baitan urraketa mota bat baino gehiago gertatzen diren kasuei dagozkie. Idatzizko harremanei erreparatzen badiegu, 100 kexa jaso dira erakundeek gaztelania bakarrik erabili dutela salatzeko herritarrekiko harremanetan; ahozko harremanei dagokienez, 51 kexa jaso dira euskaraz artatuak izateko herritarrek duten eskubidea ez dela errespetatu salatzeko. Gainera, 17 kasutan, hizkuntza eskubideak, bietara, ahoz zein idatziz urratu direla salatu dute. Datu hauek, 2012ko datuekin konparatuta (2012an idatzizko harremanetan 108 kexa, ahozko harremanetan 76 kexa, eta bietara 22 kexa), ikus daiteke idatzizko harremanetan jasotako kopurua oso gutxi jaitsi dela, baina ahozko harremanetan jasotako kexen kopurua nabarmen jaitsi da, 76tik 51ra, alegia.\n25. Paisaiarekin lotura duten kexak, zehazki, 95, 2012an baino 18 gehiago dira. Kexa horiek bide, kale eta lanetako seinaleei egiten diete erreferentzia oinarrian; eta, zortzi kasutan, erakunde batekin izandako harremanetan gertatutako urraketarekin batera, salatu da erakundeko paisaian ere badirela hutsuneak. Azkenik, internet eta sare sozialetan gertaturiko arau urraketak 33 izan dira. Jakinekoa da, azken urteetan herri administrazio eta gainerako erakundeek gero eta gehiago erabiltzen dituztela Internet eta sare sozialak euren zerbitzuak eskaintzeko, eta, gainerako ataletan bezala, atal honetan ere hainbat salaketa jaso dira. Urraketa zein hizkuntzatan gertatu den Izapidetutako 304 kexetatik 296tan euskararen erabilerak nozitu du eskubide urratzea, eta zortzi kasutan gaztelaniaren erabilerak. Aurreko urteetako txostenei erreparatuta, datuak oso-oso antzekoak dira. Jakina da euskararen erabileraren normalizazio prozesuak azken 30 urteotan aipatzeko moduko aurrerakada egin duela, baina urraketa kopuru horrek agerian uzten du bi hizkuntzen arteko erabilera aukerak gaztelaniaren alde egiten duela oraindik. Hori horrela, ekintza eta neurri positiboak hartzen jarraitzea beharrezkoa da, progresiboki baina modu erabakigarrian, euskararen eta gaztelaniaren arteko berdintasun sozial benetako eta eraginkorra lortzeko. Gaztelaniari dagokionez, erabili nahi bai, baina ezinezkoa izan dela salatzen duten kexak, gehienbat, Administrazioarekiko idatzizko harremanetan gertatu dira. Horrela bada, kasu bakanen batean euskara hutsean jardun da, eta\n26. Administrazioaren mezuak gaztelaniaz jaso nahi dituzten herritarren hizkuntza eskubideak ez dira bete-betean aintzat hartu. % 97 % 3 6. grafikoa: Urraketa zein hizkuntzatan gertatu den Euskara 296 Gaztelania 8 Kexak esparruaren arabera Kexen % 75 (228 kexa) esparru publikoan gertatutako eskubide urratzeak dira, eta % 25 (76 kexa) esparru pribatuan gertatutakoak. Beraz, aurreko urtearekin alderatuz, proportzioan esparru pribatuko kexek goranzko joera hartu dute. Esparru publikoko kexak\n27. Herri administrazio eta erakundeen kasuan, aurkeztutako kexen % 37 Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrari zuzendu zaizkio, beraz, 2012. urtearekin alderatuz ez dago aldaketa nabarmenik. Toki administrazioaren kexen kasuan ere, 2013an zehar jaso diren kexen kopurua berdin mantendu da 2012arekin alderatuz gero, baina lurralde historikoei begira aztertuz gero ikusten da Bizkaiko udalen kexen kopurua jaitsi egin dela, eta, Araba eta Gipuzkoako udalen kasuan, aldiz, igo. Arabako udalek 12 kexa jaso dituzte, eta 2012an zortzi izan ziren. Gipuzkoako udalek 2013an 12 kexa jaso dituzte, eta 2012. urtean sei jaso zituzten. Eta, esan bezala, Bizkaiko udalak 2012an 52 kexa jasotzetik 46 kexa jasotzera pasatu dira 2013an. Toki administrazioei aurkeztutako 70 kexa horietatik 12 Arabako udalei dagozkie; 46, Bizkaiko udalei; eta 12, Gipuzkoakoei. Toki administrazio horien kasuan, kexa zerk sorrarazi duen begiratuz gero, ikusiko dugu kasuistika aurreko urteetako kasuistikaren oso antzekoa dela: gaztelania hutsean dauden webguneak eta behin betiko edo behin-behineko bide seinaleak (kaleen izenak, zirkulazio seinaleak, obra edo lan seinaleak…). Era berean, hainbat kexa aurkeztu dira udal ekitaldietako programetan eta argitalpenetan, euskarari toki gutxi eta mendekoa eman zaiolako. Arabako udalei dagokienez, Vitoria-Gasteizko Udalak zortzi kexa jaso ditu, eta Oyón-Oion, Elciego, Laudio eta Amurrioko udalek kexa bana jaso dute. Gipuzkoako udalei dagokienez, Donostiako Udalak hiru kexa jaso ditu, Eibarrek eta Berastegik bina, eta Segura, Irun Zumarraga eta Zarauzko udalek kexa bana. Bizkaiko udalei helduta, Bilboko Udalak eta beraren mendeko entitateek 14 kexa jaso dituzte; Durangok eta Ortuellak seina; Barakaldo Udalak lau; Berriz eta Portugaletek bina kexa jaso dute; eta, Abadiño, Abanto-Zierbena, Amorebieta-Etxano, Bakio, Basauri, Erandio, Ermua, Errigoiti, Mallabia eta Santurtziko udalek kexa bana. Azkenik, Durangoko Merindarearen Amankomunazgoak jasotako bi kexak ere hemen sailkatu ditugu. Foru administrazioei dagokienez, aurten ere kexen kopuruek igoera txiki bat izan dute: 2011n, 19 kexa (% 9) izan ziren, 2012an, 23 kexa (% 10), eta 2013an, 29 kexa (% 12) izan dira. Arabako Foru Aldundiak hiru jaso ditu, 2012. urtean baino bat gutxiago, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak bakarra, 2012an bezala, nahiz eta Elebidek prozeduraren ondorioz egiaztatu ahal izan duenez ez den egon arau urraketarik. Bizkaiko Foru Aldundiaren kasuan, aldiz, 2013an 25 kexa jaso ditu, 2012an baino zazpi gehiago. Hauetan ere, toki administrazioaren kasuan bezala, tipologia iazkoaren tankera berekoa da: gaztelania hutsezko jakinarazpen edo komunikazioak, euskarazko arretarik eza, eta, gehienbat, gaztelania hutsezko bide seinaleak… Foru aldundiek beraiek kontratatutako edo diruz lagundutako erakundeek eragin dituzte foru aldundiei egotzitako urraketa gehienak. Izan ere, nahiz eta lurralde historikoetako administrazioek hizkuntza ofizialak erabiltzeko irizpideak eta\n28. planak beren egunerokoan erabili, oraindik ere, zeharkako zerbitzuetan akatsak eta urraketak gertatzen dira. Beraiek zuzenean eragindako urraketak gutxienak dira. Administrazio bat baino gehiagoren partaidetzapeko entitate eta sozietate publikoei dagokienez, hau da, administrazioek sortutako entitateek, guztira, 13 kexa jaso dituzte: Bizkaiko Garraio Partzuergoak lau kexa jaso ditu, Metro Bilbaok hiru kexa jaso ditu; Bilboko Itsasadarren Museoak bi kexa jaso ditu, eta BECek, Ekainberri Museoak, Artium-ek eta Durangoko Merindadeko Amankomunazgoak kexa bana jaso dute. Estatuko Administrazio Orokorraren eta beraren erakunde eta sozietateei zuzendutako salaketak mantendu egin dira (RENFE, ADIF, Correos…): portzentajea % 15etik % 14ra jaitsi da, aparteko aldaketarik gabe. Kexak, oro har, aurrez aipatutakoak dira: euskaraz arreta pertsonala ez ematea, gaztelania hutsezko jakinarazpenak, garraio zerbitzuetako seinaleak, web orriak, egunkarietako iragarkiak... Azkenik, Europar Batzordeak kexa bat jaso du irakaskuntza ertainetako ikasleentzako itzulpen konkurtsoa antolatzean, itzuli beharreko hizkuntzen artean euskara ez duelako jarri aukera gisa. EAEko Administrazio Orokorrari zuzendutako kexak Lehen aipatu bezala, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak sorrarazi ditu kexa gehien: 84 kexa guztira; horietatik, 32, Eusko Jaurlaritzak, 2012an baino 9 gutxiago; eta 52, Eusko Jaurlaritzaren erakunde eta sozietate publikoek. Kexa horien tipologia, halaber, gainerako euskal herri-administrazioek eragindakoaren antzekoa da: hutsunea herritarrari zuzeneko arreta eskaintzerakoan, de facto hari eragotziz euskara Administrazioarekin harreman\n29. hizkuntza gisa erabiltzeko aukera; gaztelania hutsean egindako komunikazio eta jakinarazpen idatziak; euskarari gaztelaniaren pareko tratamendua ez ematea; euskarazko jakinarazpenetan akatsak agertzea… Eusko Jaurlaritzaren mendeko erakunde eta sozietate publikoen kasuan ere antzekoa da aurkeztutako 52 kexen tipologia. Osakidetzak jarraitzen du kexa gehien eragiten duen erakundea izaten, nahiz eta berari zuzendutako kexen kopurua 20 izatera pasatu den (iaz 21 izan ziren). Hauek dira Osakidetzari egindako salaketa nagusiak: ez da euskarazko telefono bidezko arretarik ematen, euskal hiztunak ez diren langileak daude jendearekiko harremanetan, gaztelania hutsezko dokumentuak erabiltzen dira, behin-behineko eta behin betiko errotuluak gaztelania hutsean daude edota euskarazkoek akatsak dituzte, Osabide aplikazio informatikoa oraindik ez dago erabilgarri euskaraz… Aipatzekoak dira Lanbidek jaso dituen 11 kexak, gehienbat, sms bidezko jakinarazpen zerbitzua eta euskarazko arreta ez emateagatik bulegoetara bertaratu diren herritarrei. Beste herri administrazioen artean, Euskal Herriko Unibertsitateak bederatzi kexa jaso ditu, iaz baino lau gehiago; Euskotrenek, lau; EITBk hiru, Eusko Trenbide Sareak eta HAZI Fundazioak bina kexa (azken honek biak arrazoi berberagatik); eta, azkenik, SPRIk bakarra. Esparru pribatuko arloak 2013. urtean Elebiden aurkeztu diren 304 kexen artean, 76 esparru pribatuari dagozkio, 2012arekin alderatuz gero % 4ko igoera izan dute. Esparru honetan, irabazi-asmorik gabeko erakunde eta elkarteak, eta jarduera profesionalei lotutako erakunde eta enpresak kokatzen dira, eta urraketak arlo hauetan gertatu dira: kulturan, interes orokorreko zerbitzuetan, merkataritza gune handietan eta aisialdian, osasunean, prestakuntzan, ostalaritzan eta elikaduran, eta finantza eta aseguruetan. Nahiz eta esparru pribatuan kexak % 25 izan, horrek ez du esan nahi kontsumitzaile eta erabiltzaileek arlo pribatuan hizkuntza eskubide urraketa gutxiago jasan dutenik, izan ere, arlo pribatuan asko dago egiteko. Zentzu honetan, bi lerrotan lana egin beharra ikusten da: alde batetik, kontsumitzaile eta erabiltzaileak sentsibilizatzen eta informatzen eurei aitortzen zaizkien hizkuntza eskubideei buruz; eta, beste aldetik, uztailaren 1eko 123/2008 Dekretuaren aplikazio eremuaren baitan dauden entitateak informatzen, laguntzen eta sentsibilizatzen.\n30. LABURPENA ELEBIDE: KONPONBIDEA HELBURU GISA Intzidentzien egoera Elebidek izapidetutako 349 intzidentzietatik 246 itxita daude 2014. urteko lehenengo hiruhilekoan, hau da, informazioa emanda eta espedienteak ebatzita; gainerako 103 intzidentziek, azken hiruhilekoan jasota gehienek, prozedura zabalik dute eta euren bidea egingo dute 2014an zehar. Beraz, esan dezakegu, urte amaieran, izapidetutako 10 intzidentziatatik 7 ebatzita eta itxita zeudela: % 70 % 30 10. grafikoa:Intzidentzien egoera Itxita 246 Irekita 103 Itxita dauden intzidentzien tipologia Kexen kasuan, 207 kexa daude itxita, eta gainerako 97 kexek euren izapidea izaten jarraitzen zuten. Kontsulten kasuan, jasotako 19ak urte amaieran itxita zeuden; izan ere, Elebidek kontsulta bat jasotzen duenean hori aztertu eta informazio gehigarria behar izanez gero, eskuratu egiten du. Txostena burutzearekin batera eskatzaileari helarazten zaio erantzuna, eta intzidentzia itxi egiten da. Izapidetutako 18 iradokizunei dagokienez, 16 itxita daude. Iradokizun baten aurrean, Elebidek iradokizunaren hartzaile den erakundeari helarazten dio herritarrak azaldutakoa, horren inguruan hausnarketa egin eta erantzun edo txosten bat presta dezan. Elebidek, hori jaso bezain laster, herritarrari jakinarazten dio erantzuna edo txostena, eta, herritarrek kontrakorik esan\n31. ezean, intzidentzia itxi egiten da. Irekita jarraitzen duen iradokizuna bere bidea egiten ari da. 2013. urtean zortzi eskaera erregistratu dira, eta urte amaierarako lau itxi dira, gainerakoetan eskaera jaso duen erakundeak erantzun zain gaude. % 84 % 8 % 6 % 2 11. grafikoa: Itxita dauden intzidentzien tipologia Kexak 207 Kontsultak 19 Iradokizunak 16 Eskaerak 4 Kexen emaitza Kexei erreparatzen badiegu, hiru kasu gerta daitezke: kexak irtenbide egokia izatea, alegia, konpontzea edo konponbidean egotea; kontrakoa, irtenbiderik ez izatea; eta, azkenik, izapideen ondorioz, indarrean dagoen araudiari erreparatuta, urraketarik ez dela egon ondorioztatzea. % 96 % 4 12. grafikoa: Kexen emaitza Irtenbide egokiak 199 Irtenbiderik gabe 8 Irtenbide egokiko kexak\n32. Emaitzak egokiak izan dira 199 kasutan. Elebidek jotzen du kexa bati irtenbide egokia eman zaiola, baldin eta urraketa eragin duen gertaera egoera hauetako batean badago: • Konponduta: erakundeak konpondu egin du kexa sorrarazi duen arazoa, edo konpromiso zehatz eta sinesgarria adierazi du, edo gertaera onartu eta abian jarri du protokolo bat, herritarren hizkuntza hautua errespetatua izan dadin. • Konponbidean: erakundeak ezin du konpondu kexa sorrarazi duen gertaera momentu horretan bertan, elebitasuna bermatzeko hainbat zailtasun dituelako; hala ere, erakunde horrek adierazten du modu progresiboan ari dela lanean hori lortzeko. • Urraketa eza: kasu hauetan, ustezko eskubide urraketak izapidetzen hasi ondoren, erakundeek urraketarik ez dagoela frogatu eta ziurtatu ahal izan dute. % 59 % 32 % 9 13. grafikoa: Irtenbide egokiko kexak Konponbidean 117 Konponduta 64 Urraketa eza 18 Irtenbide gabeko kexak Emaitzak ez dira egokiak izan zortzi kasutan. Talde honetan sailkatu dira zenbait arrazoirengatik konpondu gabe gelditu diren gertaera edo urraketak. • Erantzun eza: Elebide Zerbitzua, bere jarduera protokoloari jarraituz, hiru aldiz saiatu da erakundearekin harremanetan jartzen irtenbide baten bila. Hala ere, erakundeak ez du erantzun.\n33. • Asebetetzerik ez: erakundeak erantzun egin du (azalpenak emanez), baina ez dio konponbiderik jarri salatutako kexa konkretuari, edota ez du hartu konpromisorik aurrerantzean herritarren hizkuntza eskubideak bermatuak izan daitezen.\nPip city tour\nThong tac cong tai thanh tri 0978944478 giam gia 40% pv 2424\nKem tri mun, thâm mụn, sẹo mụn White Doctors Acnepro


Inauguración "Garo Azpian" de Aloña Zubizarreta en Garbera – IED Kunsthal Bilbao\nInauguración «Garo Azpian» de Aloña Zubizarreta en Garbera\nSiendo la materialización de su Proyecto Fin de Carrera de Diseño de Jardín, presentado el martes 20 de junio en la sala Ruiz Balerdi de Kutxa Kultur en Tabakalera.\nCompleto proyecto que dota al popular Centro Comercial de una «bienvenida» concebida en forma de rotonda, diseñada minuciosamente desde lo conceptual, pretendiendo, según la propia autora, «trasladar el paisaje que hay alrededor a través de orden, proporción y armonía, creando un eco del entorno».\nEn la inauguración oficial han estado presentes, a parte de la propia diseñadora, Aloña, nuestro director Gaizka Zuazo, también paisajista en LASUMApaisajistas\nFoto: de izd. a dec.: Miguel Angel Diaz, Concejal de Vías Públicas y Medio Ambiente del Ayuntamiento de Donostia/San Sebastián – Nuria Vegas, Shopping Center Manager Centro Comercial GARBERA – Alfonso Gurpegui: Concejal Delegado de Espacios Públicos, Ecología y Actividades Festivas del Ayuntamiento de Donostia/San Sebastián- Gaizka Zuazo – Aloña Zubizarreta – Harkaitz Ayarza. Director Técnico Centro Comercial GARBERA


IES Ibaizabal BHI: ATE IREKIAK JARDUNALDIAK- JORNADAS DE PUERTAS ABIERTAS\nATE IREKIAK JARDUNALDIAK- JORNADAS DE PUERTAS ABIERTAS\nEl pasado 5 y 10 de febrero se han realizado las Jornadas de Puertas Abiertas en el IES Ibaizabal. Nos han visitado alumnos de 6º de primaria del Colegio Juan Delmás y las familias que han querido conocer el centro.\nPasa den Otsailaren 5 eta 10ean Ate Zabalik Jardunaldiak egin dira institutuan. Juan Delmas ikastetxean dauden 6. mailakoak eta nahi izan duten familiak etorri dira institutua ezagutzera.


Juanita Newland Ulloa | Canta Conmigo cassette (Volume 2) | CD Baby Music Store\n> Canta Conmigo cassette (Volume 2)\nCanta Conmigo cassette (Volume 2)\n1. Canta Conmigo Share this song!X\n2. ?Como Estas Amigo? Share this song!X\n3. Palmita de Ojos Negros Share this song!X\n5. La Adelita Share this song!X\n6. Panamanian Medley Share this song!X\n7. Al Tambor de la Alegria Share this song!X\n8. Gatito Share this song!X\n9. Wow-Wow-Wow Share this song!X\n10. Tengo Quince Anos Share this song!X\n11. Tengo Veinte Dedos Share this song!X\n12. La Carita Share this song!X\n13. Vamos a la Fiesta Share this song!X\n14. Para Bailar un Vals Share this song!X\n15. La Huerfana Llamita Share this song!X\n16. Origin of Rain Share this song!X\n17. La Lluvia Share this song!X\n18. Somos Amigos Share this song!X\n19. A Dormir Share this song!X\n20. 32 non vocal tracks Share this song!X


Eusko Jaurlaritzak ia 6 milioi euro bideratuko ditu kultura sektoreko profesionalei zuzendutako 2021eko COVID laguntzetako eskaerei erantzuteko | Laboral Kutxa\nEusko Jaurlaritzak ia 6 milioi euro bideratuko ditu kultura sektoreko profesionalei zuzendutako 2021eko COVID laguntzetako eskaerei erantzuteko\nGobernu Kontseiluak 2021ean kultura arloko profesionalei zuzendutako COVID-19 laguntzetarako hasieran aurreikusitako gehienezko dirua gehitzea onartu du gaur. Horrela hasierako 1,1 milioi euroak beste 4.810.000 euroan gehituko dira jasotako eskaerei ahalik eta erantzun egokiena eman ahal izateko. Horrela, Kultura eta Hizkuntza Politika sailak 5.910.000 euro bideratuko ditu kultura arloko profesionalei dirulaguntza berezi hauen bitartez laguntzeko.\nMartxoaren 17tik apirilaren 16ra bitartean izan dute aukera kultura arloko profesionalek COVID-aren eragina arintzea helburu duten diru-laguntza hauek eskatzeko. 2019ko fakturazioarekin alderatuta, 2020an % 20tik gorako fakturazio murrizketa izan zuten pertsona autonomo, enpresa eta kulturako erakunde profesionalek izan dute eskaerak aurkezteko aukera, hori izan da deialdiak biltzen zuen baldintza nagusiena.\nHilabetean guztira 416 eskabide jaso ziren eta horietatik, baldintzak betetzen dituztelako, 361 eskaera onartu dira. Sektoreka honako hau da dirulaguntzetara aurkeztutakoen banaketa:\nSektorea Eskaera kopurua\nArte Eszenikoak 115\nBitartekaritza/kultura eta aholkularitza 19\nIkusizko arteak 18\nArkeologia eta ondarea 13\nLiteratura eta liburua 11\nEskaerak aztertu ondoren ikusi da iaz kultur sektoreko profesionalen fakturazio jaitsiera guztira 88,2 milioi eurokoa izan zela. Horrek esan nahi du, bataz beste, ehuneko 64,6ko fakturazio jaitsiera izan zutela. Kultura eta Hizkuntza Politika sailaren asmoa eskaera guztiei modu egoki eta eraginkorrean erantzutea da eta hori dela eta, hasierako 1,1 milioi euroko diru-poltsa 5,9 milioi eurora igoko du. Kulturaren sektoreko profesionalek pandemiaren ondorioz bizi izan duten egoera zaila arintzea da helburua. Jasotako eskaeren kopuruaren arabera, eskatzaile bakoitzak bataz beste 16.364 euro jasoko ditu.\nJarduera asko bertan behera geratu dira, jardueraren moteltzea ere nabarmena eta aforoak ere murriztu dira, beste neurri batzuen artean. Horrek testuinguru aldakorrak eta ziurgabetasun maila handia eragin ditu sektorean kultur egituren bizi-iraupena kolokan jarriz. Kulturaren Euskal Behatokiak pandemiaren hasieran kaleratutako datuen arabera kultur jarduera % 82,6 murriztu zen eta lanpostuen % 43 galdu zen. Nazioarteko hainbat ikerketek ere horrela erakusten dute eta Europar Batasunean esate baterako, sektorerik kaltetuenetako bat izan da aire garraioaren atzetik eta turismoaren aurretik. Horrela adierazten du “Rebuilding Europe. The cultural and creative economy before and after the COVID19” txostenak.


Paso Viejo komunitatea nekazal mugimendua indartzeko helburuz sortu zen Argentinan. Bide horretan eratu zen kideen arteko harremana. Nekazal feminismoa lantzeaz gain, eguneroko bizitza hori barru-barrutik ezagutu du Esti Redondo kazetariak.\nOpor komunitarioak. Hainbat nekazal mugimenduren parte den Paso Viejoko komunitate argentinar txikiak zaintza eta formazioa ditu oinarri.\nPaso Viejo Argentinako Córdoba probintziako ipar mendebaldean dagoen herri txikia da. Duela hogei urte zonalde hartan ez zegoen herri antolakuntzarik, Estatua ez zen haraino heltzen eta asko jota elizaren ekimen asistentzialistek betetzen zituzten herritarren beharrak. Orduan, gazte lizentziatu berri batzuk heldu ziren, irrati komunitario proiektuen eta agronomo modura egindako lanen abarora, eta bertakoekin harremanetan hasi ziren. Militantzia urbanoetatik zetozen, eta asko 70eko hamarkadan desagerrarazitako borrokalarien familietan hazitakoak ziren.\nZerbait egitekotan, bertan bizi behar zirela erabaki zuten eta Etxe Handia deiturikoa alokatu zuten. Horrela sortu zen, ia nahi gabe, Paso Viejo komunitatea. Baina helburua ez zen komunitate bat sortzea, helburua antolakuntza politikoa zen, nekazal mugimendua indartzea.\nHogei urte geroago, APENOC Córdobako Ipar Mendebaldeko Ekoizleen Elkartea ondo ezaguna da, lurraren eta uraren defentsan aritzeagatik. Córdoban nekazal mugimendurik ez zegoenean sortu zen eta bidea ireki zien beste batzuei. Gainera, hainbat mugimendu zabalagoren partaide ere bada, tartean Somos Tierra nekazal indigenena eta La Vía Campesinakoa. Komunitate honen historia beraz, mugimenduaren historiarekin batera ulertu behar dugu.\nGaur egun 27 pertsonek osatzen dute komunitatea; jendarte berri baten esperimentua da, “prefiguratiboa” adituek esango luketen modura. Eta badu erakusteko zerbait, umiltasunetik, garaile ateratzen direlako egunero. Horren adierazgarri dira elkar zenbat maite duten eta kanpotik heltzen den jendea zaintzeko nolako lanak hartzen dituzten.\nPaso Viejora heltzerakoan bakoitzak zeukan diru apurra batu eta lehenengo hilabetetako alokairua ordaindu zuten. Elkarrekin bizitzeak gastuak arindu zituen eta langabe zeuden militanteei aukera eman zien mugimenduan aritzeko: oreka bat bilatzen saiatu ziren, denbora gutxi eskatzen zuten lanak topatu gainerako denbora guztia mugimenduan inbertitzeko. Kontraesanak, eztabaidak eta gaizki ulertuak egon dira noski, eta baita erabaki gogorrak hartu beharra ere.\nFunts komunean aurreztutako diruarekin hiru hektarea lur erosi zituzten eta etxeak eraikiz joan dira. Momentu honetan bost etxe, saloi komunitarioa eta bulegoa dituzte. “Bakoitzak ahal duena ematen du eta behar duen heinean hartzen du”, hori izan da erabilitako filosofia; Carlos Julio Sánchezen hitzetan, “honek bakarrik funtzionatu izan du konfiantza neurtezina diogulako elkarri”.\nElkar zaintza eta formazioa\nAskatasun handiko komunitatea da Paso Viejokoa, eta parte hartzeko aukerak etengabe garatu dituzte, horrek markatu du bidea Cecilia Suauren esanetan: “Bakoitzaren erritmoak eta autonomia oso ondo errespetatu ditugu, horregatik jarraitzen dugu elkarrekin, egunero erabakitzen dugulako”.\nBikote krisiak eta harreman berriak sortu dira, zenbaitek haurrak ere izan dituzte eta haien zaintza eta heziketa izan dira komunitatearen egitekoetako bat. “Nik nonbaitera joan behar badut edo zerbait egin behar badut, norbaiti esaten diot umeekin egoteko eta badakit ondo egongo direla”, dio Camila Recaldek. Bestetik, formazioa ere bultzatu dute: unibertsitateko lizentziaturak, masterrak, gustuko zaletasunak edota formazio politikoa; horrek ongizatea ekarri dio komunitate osoari, baita mugimenduari ere.\nEmakume Nekazarien Nazioarteko Eguna ospatzeko eta Andrea Sánchez oroitzeko horma-irudia margotu zuten Paso Viejon.\nKomunitatean badaude psikologoak, langile sozialak, ingeniari agronomoak, abokatuak, albaitariak, medikuak, marrazkilariak edota irakasleak. Batzuek ogibidea aldatu dute: apaiza izandakoa orain margolaria da, ingeniaria izandakoa irakasle... Eta, nola edo hala, guztiek elikagaiak ekoizten dituzte: lursailean ortu txikiak daude, fruta-arbolak, oiloak eta oilaskoak, eta laster galeperrak.\nOroimen kolektiboan momentu eta prozesu garrantzitsuak gordetzen dituzte: lehenengo lur okupazioak eta istiluak, Mauricio Macriren garaipenak ekarritako krisia... Beste batzuk eguneroko bizitzarekin lotuta daude, “lan komunitarioak ekarri digun indarra etxeak eraikitzean edo lurra lantzean, hori da niretzat gehien markatu gaituen zerbait”, dio Sánchezek.\nBaina bada momentu bat guztiek aipatu izan dutena: 2008an, Andrea Sánchez, komunitateko sortzaileetako bat, minbiziaz gaixotu zen haurdun zegoela. 2010ean hil zen, Buenos Airesen ingresatuta. Errautsak komunitatean daude, algarrobo baten sustraietan eta, Ruben Santillánek dioenez “triste gaudenean Andrearen zuhaizpean esertzen gara, ez dakigu zergatik, inkontzientea da, baina konturatzen garenerako hantxe gaude, berarekin”.\nArraroa da egun oso bat berari buruz hitz egin gabe pasatzea, oso presente dago familietan, proiektuetan, oroitzapenean. Eta oso presente nekazal mugimenduan ere: komunitate, eskola eta egoitzetan, Andrea hor dago. Bere indarra eta laguntasuna dute gogoan: “Nekazal eskola osatzen ari ginen eta utzi gintuenean nahiko bakarrik geratu nintzen proiektu honetan, baina gaur egun eskola ederra da”, dio Suauk.\nElkarrekin jarraitzeko estrategiak\nEsperientzia honetan elkarrekin jarraitzeko hainbat erreminta erabili dituzte, askotan instintiboki. Adibidez, jaiak, ospakizunak eta antzeko momentu informalak komunitatea lotuta mantentzeko estrategia dira.\nKomunitatea jendarte berri baten esperimentua da, “prefiguratiboa” adituek esango luketen modura. Eta badu erakusteko zerbat, umiltasunetik, garaile ateratzen direlako egunero\nBaina zalantza gabe, komunitateak elkarrekin jarraitzen badu komunikazioari esker da. Hasieratik den-dena hitz egiten da, eta diotenez, horixe da nekazal mugimenduari egin dioten ekarpen garrantzitsuena: edozer hitz egin daiteke, eta krisiei apurka egiten diete aurre, ez dago presarik, behar duten denbora hartuko dute horretarako. Hamabost egunean behin bilerak egiten dituzte mugimenduko kontuez, militantziako lanez, egunerokotasunaz... “Eztabaida gogorrak daude, baina oihurik gabe, horrek asko laguntzen du”, dio Gimena Baigorrik.\nElkarrekin jarraitzeko beste bide bat ateak zabalik izatea izan da: kanpokoei iritzia eta laguntza eskatu, idei berriak entzun eta kide berriak besarkatu.\nKomunitate honetan argi dute zertarako elkartu ziren eta zertarako jarraitzen duten elkarrekin: nekazal mugimenduari indarra emateko eta nekazariekin jendarte berri baten alde borrokatzeko. “Batzuetan desesperatzen gara ez ditugulako erremintak aurkitzen –dio Mauricio Murchuttik–, baina atzera egingo banu, berriro ere abentura honetan sartuko nintzateke”.\nPaso Viejotik, nire esperientzia\n2006an ezagutu nuen Paso Viejo. Etxe Handian igaro nituen lehenengo egun horietan Andrea Sánchezek eman zidan ongietorria, eta harreman militantea eta pertsonala eraiki genuen elkarrekin. Askotan bisitatu eta lagundu izan ditut lanean: lur okupatuetan etxe bat eraiki, eskolaren eraikuntzan parte hartu, olibondoak landatzeko zuloak egin, esne dultzea egiten ikasi, egoitzarako sukaldea eta labea egin... Eta, nola ez, eztabaidak, elkarrizketak eta barre ugari elkar-trukatu ditugu mateak hartuz, edota fernetak dastatuz.\nAndrea gaixo zegoenean ere hemen egon nintzen, samina nirea ere izan zen hil zenean. Hil ondoren bueltatu nahi izan nuen, urrutitik zaila zaigun agurra bertatik egiteko. Nik ere egin dut negar algarroboren oinean. Hara itzuli izan naiz bidaia “erosoak” behar nituenean, nire krisiei aurre egin behar izan diedanean. Hemen harreman osasuntsuak eta ateak zabalik topatu izan ditut beti.\nBeraz, aurten ere, martxoan Argentinara etorri nintzen Paso Viejo eta APENOC bisitatzeko, eta plan handiak egin genituen, nekazal feminismoa lantzen ari diren garaietan, distantziatik bazen ere nola lagundu nezakeen pentsatuz. Berrogeialdiak Buenos Airesen harrapatu ninduenean, Paso Viejora heltzeko ahalegin guztiak egin zituzten –makinaria konplikatua mugitu behar izan genuen– eta geroztik hemen bizi naiz, saloi komunitarioan, niretzat prestatu duten logelan.\nGoizetan batzuk hemen egiten dute lan eta beraiekin mugimenduari buruz hitz egiten dut, beste batzuk bazkaltzera datoz eta bizitzari buruz aritzen gara, arratsaldetan ziber-ikastaroak jaso eta ematen nabil, eta astean bizpahiru aldiz norbaiten etxean afaltzen dut ardo batzuen bueltan. Etxebizitza eskaintzeaz gain, nire behar guztiak ase dituzte –edozein militanteri etxea eta elikadura eskaini behar zaiolako, Ceciren esanetan–, baina laguntasuna, elkartasuna eta goxotasuna ere eman didate.\nMomentu honetan, nekazal feminismoaren harira komunikazio feministarako eta jendaurrean berba egiteko ikastaroak ematen ditut. Ekonomia partekatu horren parte ere banaiz, nire diru sarrera urriak, erreportaje honetatik etorritakoak barne, komunitatearen funtsera doaz.\nKanal hauetan artxibatua: Argentina | Laborantza | Ekonomia eraldatzailea


Deutsch | Nützliche Information Italiano | Informazioni utili Portugues | Informação útil Русский | Полезная информация 日本人 | 役に立つ情報 한국어 | 유용한 정보 实用信息 | 实用信息 InicioZer ikusiErakusketakAurreko erakusketakAlberto Durero: Städel Museum-en Bildumako grabatuak Alberto Durero\nGehiago irakurriDureroren lan grafikoen multzoak ehunetik gora grabatu barne hartzen dituela uste da —kobrezko xafla gainean egindakoak batzuk, eta 30 bat zurezko xaflan—, liburuetako ehunka ilustrazioak alde batera utzita. Städel Museum-eko Bilduman bere lan grafiko gehienak daude eta aleen estanpazioaren kalitatea apartekoa da oro har. Erakusketak balio handiko funts horietatik aukeratutako lan-sorta bat jarri du ikusgai, eta gehienak Museoaren sortzaile eta Frankfurteko bankari Johann Friedrich Städel-en (1728–1816) bildumakoak dira. Aipatzekoa da artistaren lan grafiko nagusiak izango zirela erakusketan, Durerok grabatzaile gisa izandako eboluzioaren ikuspegi orokorra eta adierazgarria eskaintzearren.\nIrudia handitu Alberto Durero\nAdam eta Eva (Jatorrizko Bekatua), 1504 Berana\nStädel Museum, Grabatu eta Marrazki saila, Frankfurt am Main Argazkia: Ursula Edelmann, Frankfurt am Main\nInicioZer ikusiErakusketakAurreko erakusketakAlberto Durero: Städel Museum-en Bildumako grabatuak Web korporatiboa


July | 2011 | Gaurko hitza\nMaite 11:15 am on 2011/07/31\tPermalink | Reply\niz. Zenbait kare-lurren izena; bereziki, hauts bihurtua eta zotz moduan moldatua, markak egiteko edo arbelean idazteko erabiltzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)\nMaite 10:00 am on 2011/07/30\tPermalink | Reply\nMaite 12:21 pm on 2011/07/29\tPermalink | Reply\nizond. Lazgarria, izugarri mingarria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)\n[hunkigarria] bihotz-ukigarri, hunkigarri, inarrosle, ukigarri (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)\nes desgarrador, -a, impresionante, que parte el corazón\nfr déchirant, -e ; désespérant, -e\nen heart-rending, heartbreaking\nZer tristezia! Zer dolore! Zer orhoitzapen bihotz erdiragarri! [Giristinoki bizitzeko eta hiltzeko moldea, Andre Baraziart (1784)] (Klasikoen Gordailua)\nMaite 12:04 pm on 2011/07/28\tPermalink | Reply\n1. izond. Garbi, dotore eta apaina dena. 2. izond. Ondo egindakoa, egokia. Oso lan txukuna egin du. 3. adb. Txukunki. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)\ntxukun izond. [garbia eta apaina] apain, dotore, elegante, anddere Ipar., gurbil Ipar., piment Ipar.\ntxukun adond. [txukunki] txukunki, gurbilki Ipar., txukunkiro g.e.\nes (1) limpio, -a, aseado, -a, arreglado, -a, pulcro, -a (2) conveniente, adecuado, -a, apropiado, -a, correcto, -a (3) aseadamente, con aseo, pulcramente; apropiadamente, correctamente\nfr (1) propre, soigné, -ée ; ordonné, -ée (2) correct, -e ; adéquat, -e ; approprié, -ée (3) proprement, élégamment, correctement\nen (1) clean, tidy, neat, smart (2) appropriate, correct, good (3) neatly, smartly; appropriately\nEz zuen beste ardurarik etxea txukun eta garbi edukitzea baino, eta, azkenean, iritsi zitzaion horretaz ere desjabetzeko momentua. [Gorde nazazu lurpean, Ramon Saizarbitoria (Erein, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)\nEITBko irrati batean, entzule eta laguntzaile mordoska ederraren kolaborazio bikaina baliatuz, hara zeinen lan txukun bezain onuragarria lortu zen sasoi batean, merke asko, dohain, mesede aparta ezer ez bailitzan hutsean eginez. [Zeruan zer berri, Pello Zabala (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)\nTxukun jantzi, bizarra egun handietarako bezala egin, franelazko txaketa koadroduna jantzi eta, goiz eguzkitsua egiten baitzuen, lorategira irten naiz. [Konpainia noblean, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)\nMaite 8:33 am on 2011/07/27\tPermalink | Reply\niz. (B) Lanbroa, euri guztiz xehea. Euri landurra denean. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)\n[lanbroa, langarra] euri-lanbro, euri-langar, euri-zirin, lanbro, langar, zirimiri, eurixka Ipar., lantxurda Sort., zarama Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)\nLandurrak giro egokia jarri zion agurrari.\nMaite 11:28 am on 2011/07/26\tPermalink | Reply\niz. Mozorroa; mozorro-jantzia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)\ntxantxo (G-azp-goi-to ap. A). “Máscara. Txantxoak ikusiezkero negarrez asten zaigu beti mutikoa” A. Gau-jaietako jolasetan oi diran txantxoak ziruditen. “Las máscaras”. Berron Kijote 210. (Orotariko Euskal Hiztegia)\nSinonimoak: mozorro, maskara (Elhuyar Hiztegia)\nes máscara, careta; disfraz\nfr masque, déguisement\nen mask; fancy dress, costume\nBeldurtiak ziren eta arma gabe zeuden atorradun guztiak; eta berehala borroka aise utzirik landan barrena abiatu ziren, zuzi piztuekin; gau-jaietako jolasetan ohi diren txantxoak ziruditen. [On Kixote Mantxako, Miguel de Cervantes / Patxi Ezkiaga (Erein, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)\ntxantxo (FlickrCC, Thaddäus Zoltkowski)\nMaite 4:37 pm on 2011/07/25\tPermalink | Reply\niz. 1. Lasterka egiteko ekintza. 2. Pertsonen, zaldien, etab.en arteko norgehiagoka; laster eginez leku jakin batera lehen heltzen denak irabazten du. Donostiako zaldi-lasterketak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)\n[lasterka, lasterra] antxintxiketa, korrika, laster, lasterka, arineketa Bizk., arrapalada Bizk., lasterkada Gip. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)\nen race; run\nDenboraren kontrako lasterketan, hogei urteetan egin ez zutena egin nahi izaten dute berrogeiak jota. [Lasto sua, Aingeru Epaltza (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)