رها شدن فاضلاب خام در ۴۰۰ نقطه شهر » پایگاه خبری تحلیلی ساجدخبر (ساجدنیوز)\nاز دوازدهم دي ماه سال گذشته ماجراي بوي نامطبوع در پايتخت آغاز شد.\nبراي اولين بار بود که بويي شبيه به تخم‌مرغ گنديده در تهران انتشار يافت. شهروندان اظهارنظرهاي متعددي مي‌کردند و برايشان علامت سوال‌هايي در خصوص انتشار اين بو ايجاد شد. روزها گذشت؛ ابتدا مديران مقصر بوي نامطبوع را بر گردن زباله‌هاي تهراني‌ها انداختند و بعد دوباره فاضلاب مقصر شناخته شد اما در نهايت هم گفتند که ماشيني در حال گذر بوده و گاز مرکاپتان از آن نشت کرده، به همين دليل اين بو در تهران منتشر شده است. پرونده سال گذشته نصفه و نيمه ماند، اما دوباره امسال در همان تاريخ و همزمان با آلودگي هوا و در روزهايي که رطوبت هوا بالا بود اين بوي نامطبوع منتشر و تاکنون ۴ بار در تهران منتشر شده است.\nاعضاي شوراي شهر تهران زماني که براي اولين بار در سال جاري اين بو منتشر شد به شهرداري تهران تاختند و گفتند برخي از دستگاه‌هايي که با کلي دفتر و دستک در حال فعاليت هستند نتوانسته‌اند اين بو را کشف کنند و شهرداري در اين زمينه ضعيف عمل کرده است. در نتيجه محيط‌زيست استان تهران که متولي شناسايي بوي نامطبوع در تهران است به ميدان آمد؛ اما نه بوي نامطبوع سال گذشته را و نه منشأ بوي امسال را تاکنون پيدا نکرده‌اند.\nالبته گفته‌اند به دليل اينکه باران در روزهايي که بوي نامطبوع در تهران منتشر شده باريده منشأ بو ناپديد شده است. تاکنون هم محيط‌زيست نتيجه قطعي را اعلام نکرده است و البته راهکارهاي متعددي براي اين موضوع در نظر گرفته اما متهم اصلي هنوز شناسايي نشده است. در اين راستا محيط‌زيست شهرداري تهران گزارشي در خصوص بوي نامطبوع در تهران تهيه کرده و در جلسه غيرعلني شورا، شهردار تهران گزارش را ارائه کرده است. \nالبته در گزارشي که توسط شهرداري تهيه شده بود مقصر احتمالي اين بو گوگرد شناخته شده بود چرا‌که بر اساس جداول در روزهايي که انتشار بوي نامطبوع در تهران داشته‌ايم ميزان گوگرد بالا رفته بود. سال گذشته تهران وارد شرايط اضطرار (آلودگي هوا) نشده و فقط تهران چند روزي هواي آلوده براي گروه‌هاي حساس جامعه داشته است اما امسال ميزان آلاينده‌ها بالاتر رفته و حتي چند روزي مدارس به تعطيلي کشانده شد. بسياري از کارشناسان اعلام مي‌کنند زماني که بوي نامطبوع در تهران منتشر مي‌شود هوا در حالت اينورژن است و رطوبت هم بالاست. شهرداري تهران بعد از تذکرهاي پي در پي اعضاي شوراي شهر اقدام به خريد دستگاه‌هاي سنجش بو از اروپا کرده است. هنوز اين دستگاه‌ها به تهران نرسيده‌اند اما گفته مي‌شود در صورت نصب اين دستگاه‌ها مي‌توان در روزهايي که بوي نامطبوع در تهران منتشر مي‌شود دلايل آن را شناسايي کرد.\nبررسي تمام سناريوهاي احتمالي\nشينا انصاري، مديرکل محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران در اين باره به فارس، گفت: گزارشي تهيه و در جلسه شورا مطرح و مقرر شده است گروه کارشناسي با استفاده از نيروهاي دانشگاهي تشکيل و به صورت کاملا بي‌طرفانه به اين موضوع رسيدگي شود. وي با بيان اينکه تمام سناريوهاي احتمالي بررسي مي‌شود، گفت: موضوع آلودگي بو پيچيدگي‌هاي زيادي دارد و با موضوع آلايندگي هوا متفاوت است. ممکن است آلاينده‌هاي منتشر شده اوليه در شرايط خاص ترکيب و باعث ايجاد آلاينده ثانويه شود و براي رسيدن به کانون يا کانون‌هاي آلايندگي بايد کارهاي تحقيقاتي زيادي انجام شود.\nمديرکل محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران با بيان اينکه با دستگاه‌هاي موجود و با روش‌هاي آزمايشگاهي بايد به موضوع بو رسيدگي شود، گفت: بايد از تجربيات کشورها در اين زمينه استفاده کرد و البته ما چند جلسه هم با اين گروه دانشگاهي داشته‌ايم. انصاري با بيان اينکه گزارش‌هايي که قبلا تهيه مي‌شد بر اساس پهنه‌بندي و با توجه به تماس‌هاي ثبت شده شهروندان در سامانه ۱۳۷ در خصوص موضوع بو بوده است، گفت: يکي از سناريوهاي کانون بو، جنوب تهران است. البته بر اساس ثبت شکواييه‌هايي که داشته‌ايم بيشترين ثبت در مناطق ۶، ۱۰ و ۱۱ بوده است. جالب است که در مناطق جنوبي که در جوار کانون بو هستند ميزان بو کمتر بوده البته در برخي روزها اصلا نبوده است. وي با تاکيد بر اين موضوع که نمي‌توان با قطعيت در اين باره صحبت کرد، گفت: اين گروه علمي علاوه بر ثبت شکواييه پرسش‌نامه‌هايي براي کارشناسان تهيه کرده‌اند.\nمديرکل محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران ادامه داد: ما پرسش‌نامه‌ها را بين محيط‌زيست مناطق ۲۲گانه توزيع کرده‌ايم تا در اين باره پاسخ دهند. جالب است که در اين پرسش‌نامه مواردي مانند اينکه اين بو شبيه چيست؟ شدت و موارد ديگر آورده شده است تا بتوانيم با جزئيات کامل به اين موضوع ورود کنيم. انصاري با بيان اينکه در حال حاضر با دستگاه‌هاي اندازه‌گيري محيط‌زيست که دقت آن حدود PPM است اين کار انجام مي‌شود، گفت: شهرداري تهران دو دستگاه جديد خريداري کرده و هنوز اين دستگاه‌ها به کشور نرسيده است. وي اضافه کرد: با ورود اين دستگاه‌ها و پر‌کردن پرسشنامه‌ها مي‌توانيم منشأ بو را مشخص کنيم. مديرکل محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران به انتشار بو در چند روز گذشته در تهران اشاره کرد و گفت: با پرسش‌نامه‌هايي که توزيع کرده بوديم بلافاصله مناطق جزئيات را اعلام کردند. بنابراين بايد خروجي اين موضوع تجزيه و تحليل شود.\nبه گفته انصاري، وارونگي دما، رطوبت هوا، سرعت محدود باد و جهت وزش باد در روزهايي که بوي نامطبوع در تهران منتشر مي‌شود در نظر گرفته مي‌شود. وي با بيان اينکه قرار است اين دو دستگاه سنجش بو در شهرداري نصب شود، گفت: البته اين را هم بگويم که در حال حاضر محيط‌زيست استان همکاري خوبي داشته است. مديرکل محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران در پاسخ به اين پرسش که آيا شهرداري وظيفه‌اي در قبال خريد اين دستگاه‌ها دارد، گفت: به هر حال يکي از سناريوهاي بو، مرکز دفن زباله در آرادکوه است و شناسايي منشأ بو يکي از دغدغه‌هاي مديريت شهري است.\nانصاري در خصوص سناريوهاي احتمالي بو گفت: يکي از سناريوهاي ديگر فاضلاب‌هاي شهر تهران است که گفته مي‌شود در ۴۰۰ نقطه انفصال فاضلاب داريم. وي در خصوص انفصال فاضلاب گفت: يعني فاضلاب خام در کانال‌ها رها شده است و اين بو با توجه به وضعيت اينورژن بيشتر استشمام مي‌شود، چرا که در شرايط اينورژن شهر محصور و لايه دود گرفته دارد و به خاطر همين اين بو بيشتر منتشر مي‌شود. مديرکل محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران با بيان اينکه گفته مي‌شود منشأ اين بو آمونياک يا گوگرد است، گفت: احتمال اينکه گوگرد باشد بيشتر است. هنوز دستگاه‌هاي سنجش بو به تهران نرسيده است اما گفته مي‌شود که با ورود اين دستگاه‌ها بخش عمده‌اي از مشکلات برطرف و مقصر بوي پايتخت شناسايي مي‌شود.\nدر حال پيگيري هستيم\nزهرا صدراعظم‌نوري، رئيس کميسيون سلامت و محيط‌زيست شوراي شهر تهران در اين باره به فارس، گفت: همچنان در حال پيگيري موضوع بوي نامطبوع در تهران هستيم. مي‌دانيد که موضوعات متعددي در اين باره مطرح است و براي اينکه به يقين بيشتري برسيم شهرداري را موظف کرده‌ايم دستگاه‌هايي را در اين زمينه خريداري کند. اين کار انجام شده است و قرار اين دستگاه‌ها در سازمان مديريت بحران و احتمالا اداره کل محيط‌زيست شهرداري نصب شود. وي با بيان اينکه به هر حال بايد تمهيداتي انديشيده شود، گفت: اين دستگاه‌ها مي‌توانند بعد از فعال شدن در شناسايي منشأ بو کمک کنند. رئيس کميسيون سلامت و محيط‌زيست شوراي شهر تهران با بيان اينکه در حال حاضر وضعيت عادي است، گفت: اميدواريم در آينده ديگر اين بو منتشر نشود. ماجراي بوي نامطبوع از سال گذشته آغاز شده و امسال هم اين بو را استشمام کرده‌ايم.\nالبته انتشار اين بو در شرايط خاص وارونگي دما و بارندگي‌ها ايجاد مي‌شود و در برخي از مناطق تهران اين بو احساس مي‌شود. نوري با بيان اينکه برخي سناريوها به دليل انتشار بو در روزهاي بارندگي کنار زده مي‌شود، گفت: ببينيد اگر موضوع انتشار بو از آرادکوه مطرح باشد ما دائما در آنجا زباله داريم و بايد اين بو دائمي باشد و در طول سال استشمام شود. البته بايد در فصل تابستان که گرماي بيشتري وجود دارد اين بو بيشتر باشد اما اين‌طور نيست.\nهمچنين اين بو در روزهايي که منتشر شده است در محدوده آرادکوه استشمام نشده و در مناطقي بوده که کيلومترها با آرادکوه فاصله داشته است. به همين دليل بعضي از سناريوها کنار زده مي‌شود. وي تاکيد کرد: احتمال مي‌رود که اين بو از سولفور يا آمونياک باشد. به همين دليل واحدهاي آلاينده و کارخانه‌هايي که گوگرد، سولفور يا آمونياک توليد مي‌کنند را بررسي مي‌کنيم.\nبنابراين شايد يکي از مقصران انتشار بوي نامطبوع در تهران کارخانه‌ها باشد که البته با ورود دستگاه‌هاي جديد و سنجش بو مي‌توانيم به راحتي به منشأ دست پيدا کنيم. بر اساس اين گزارش، با گذشت ۱۳ ماه از انتشار بوي نامطبوع در تهران هنوز مقصر اين حادثه مشخص نيست.\nالبته با تحقيقات انجام شده و همچنين کمک از دانشگاه‌ها و پر کردن پرسش‌نامه‌ها به نتايج اوليه‌اي رسيده‌اند. يکي از متهمان اداره فاضلاب است. البته برخي از اعضاي شوراي شهر هم مي‌گويد يکي از متهمان اصلي بوي نامطبوع پايتخت احتمالا کارخانه‌ها هستند. منتظر هستيم تا دستگاه‌هاي سنجش بو از اروپا وارد کشور شود تا هر چه سريع‌تر منشأ بوي نامطبوع در تهران مشخص شود؛ هر چند به گفته مسئولان اين بو ضرري براي شهروندان ندارد.\nبخش : تهران / محیط زیست\nکد خبر: 75153\nشورای شهر از تصمیم جهرمی استقبال می‌کند


محمود عزیزی 2020/11/16 مدرسه ی فارکس در افغانستان\n۱- امواج Motive (شتابدار) شامل پنج موج افزایشی رو به بالا یا پایین هستند ای سی ام بروکر Motive ها امواج شتابدار و پر قدرتی هستند که به دو دسته کلی تقسیم می شوند Impulse و Diagonal می باشد. ملترین مجموعه آموزش بدنسازی با استفاده از دستگاهای مختلف . تمامی مراحل آموزش توسط پزشکان تایید شده می باشد. این مجموعه هم برای آقایان و هم برای خانمها قابل استفاده است به طوری که در هر قسمت برای هر دو گروه تمریناتی وجود دارد که البته با توجه به تفاوت اندام مرد و زن علاوه بر تمرینات مشترک بعضی تمرینات اختصاصی برای هر کدام وجود دارد.\nدرحالی که ای سی ام بروکر هدف از ترید و معامله، کسب سود با استفاده از نوسان گیری قیمت ها در بازه های زمانی کوتاه مدت است، هدف از هادل کردن، سرمایه گذاری بلند مدت بر روی دارایی های امن تر و کسب سود در طولانی مدت می‌باشد. به این شکل که اگر هنگام معامله یکی از معاملات سود کند و یک معامله ضرر کند، ضرر سهم منفی با سود سهم مثبت جبران شود و در مجموع مانع از کاهش ارزش دارایی فرد شود.\nمدارک افتتاح حساب در بروکرهای فارکس :ای سی ام بروکر\nبه سفارشی که در راس ساعت شروع معاملات در صف خرید یا فروش گذاشته می شود تا بتوانید در صف جایگاه بهتری داشته باشید اصطلاحا سرخطی زدن میگویند. به زبان ساده سرخطی زدن یا سفارش سرخطی روشی از معامله در بورس می باشد که معامله گر سفارش خود را راس ای سی ام بروکر ساعت ۸:۳۰ صبح در اولین لحظه آغاز ساعت کاری بازار ثبت و ارسال می کند.\nتحميل فيلم عشان خارجين 2016 dvd hd مباشر كامل كوميدي تحميل افلام عربي كامله مباشره. بله..این پکیج دارای آموزش فارسی و گام به گام می باشد. شما از همان روز اول به صورت گام به گام دستورالعملهای موجود در آن را برای کسب درآمد اجرا خواهید کرد. این کار بسیار مرتبط با خود شماست. شما باید آن‌قدر خودتان را بشناسید که بتوانید بر احساسات ای سی ام بروکر خود چیره شوید. باید بدانید چه زمانی نیاز است از خود چه احساسی نشان دهید. باید بتوانید احساساتی که در شما وجود دارند را به شکلی که می‌خواهید نمایش دهید. این کار یک عامل مهم موفقیت در تمامی عرصه‌ها و نه تنها بورس به شمار می‌رود.


چگونه تهیه کنندگان صابون دینارو تهیه کنیم\nمکان کنونی شما：خانه > چگونه تهیه کنندگان صابون دینارو تهیه کنیم\nصابون چگونه می‌تواند پاکیزگی به وجود آورد؟ ... (ماده قلیایی استفاده شده در تهیه این صابون سدیم هیدروکسید است) ... نکاتی که باید در استفاده از صابون جامد رعایت کنیم تا از انتقالِ احتمالیِ بیماری ...\nچگونه موبایل خود را ضد عفونی کنیم؟ :: دنیای کامپیوتر. ... برای تزریق کاربرد دارند، با مراجعه به داروخانه می توانید اقدام به تهیه آن کنید. ... تولید کنندگان صابون خانگی ... هر از چند گاهی همراه با ...\nمناسب ترین عدس روس را از کجا تهیه کنیم؟ - اخبار رسمی. مناسب ترین عدس روس را از کجا تهیه کنیم؟ کد: 139904164411212973 شنبه 21 تیر 99، 14:50 https://bit.ly/2W9134w. با تامین کننده تماس بگیرید\nوازلین اصل را چگونه تشخیص دهیم. وازلین اصل یک نوع چربی تولید شده در صنایع پتروشیمی است که از تصفیه نفت خام استحصال شده و نام اصلی آن ، ژله پترولیوم است. تولید کنندگان زیادی در ایران و جهان اقدام به تولید وازلین می نمایند ...\nچگونه مرغوب ترین صابون مناسب پوست خود انتخاب کنیم؟ چگونه می توان مرغوب ترین صابون را تهیه کرد؟ اولین قدم شناخت پوست است.بسته به اینکه پوست شما خشک، چرب یا معمولی و مختلط باشد می توان متناسب با ...\nچگونه قلیاب صابون پزی، هیدروکسی سدیم سود سوزآور، را به صابون برای تهیه صابون دست ساز در فرآیند سرد اضافه کنیم; فروشگاه آنلاین بهترین محصولات بهداشتی آرایشی شیر شتر\nچگونه از ژل ضد عفونی کننده استفاده کنیم ... طرز تهیه کیک گوشت ... صابون و آب روش اصلی و ایمن برای پاکسازی دست از هرگونه آلودگی است. آب و صابون نه تنها دست را تمیز و استریل می‌کند، بلکه برای از بین ...


آنهایی که در ایران برای امام زمان نقشه راه می‌کشند/ چه کسانی معتقدند«ظهور نزدیک است»/ سوءاستفاده برخی از روایات نامعتبر درباره مهدویت - خبرآنلاین\n۶ اسفند ۱۳۹۱ - ۱۰:۰۲\nکد خبر 278535\nآیت الله علی کورانی عاملی، چهره برجسته و محققی است که تولید کنندگان "سی دی ظهور" تمام اعتبار حرف های خود را به وی منتسب می کردند.\nتعبیر عصر ظهور که برای توصیف دوران قیام حضرت مهدی(ع) و رخدادهای پیش از آن به کار می‌رود، حدود 25 سال پیش از این، با تألیف این کتاب رواج یافت. نویسنده در مقدمه این کتاب، منظور خود را از این عبارت، ظهور دین توسط حضرت مهدی(ع) و دولت او بیان می‌کند. ترجمۀ فارسی کتاب عصر ظهور که تا کنون بیش از هفتاد بار تجدید چاپ شده است، نخستین بار در زمان جنگ تحمیلی منتشر شد. علی کورانی در کتاب عصر ظهور، با گردآوری و تحلیل احادیث شیعه و سنی دربارة نشانه‌های ظهور مهدی(ع) و برپایی حکومت عدل الهی در آخر الزمان، به بازخوانی این احادیث پرداخته و با زبان معاصر، تصویری کلّی از دوران پیش از ظهور حضرت مهدی(ع) ارائه می‌دهد.\nاز مهم‌ترین مباحث این کتاب، بیان وضعیت ایرانیان، عرب، یهود، ترکان و رومیان (مطابق با غربیان)، در دوران ظهور است، به گونه ای که در کنار تحلیلی از وضعیت جهان معاصر، موجب می‌شود تا خواننده دوران ظهور را نزدیک به خود حس کند. نخستین بار در این کتاب بود که انقلاب اسلامی ایران، یکی از تغییرات زمینه‌ساز ظهور حضرت مهدی(ع) تلقّی گردید. برخی از صاحب نظران، کتاب عصر ظهور را کتابی مهم در زمینه نظریه پردازی و اصالت بخشی به انقلاب اسلامی ایران دانسته و معتقدند که جنبه اعتقادی و دینی انقلاب در این کتاب به شکلی نو و آینده‌نگر بیان شده است.\nدر این جا قصد داریم که ابتدا با خود نویسنده مصاحبه کرده و سپس با تعدادی از صاحب نظران در این زمینه گفتگو کنیم. مصاحبه زیر، در بهمن 1391 در قم، به زبان فارسی و گاه عربی، در بیش از پنج جلسه انجام شده و به مباحثی همچون سوء استفاده از آموزه‌های مهدوی، اصطلاح سازی‌ها، کرامات و منامات، ادعای ارتباط با امام زمان(ع) در ایران و عراق امروز، شیخیه، بابیت و بهائیت، معنای امید و انتظار، راه کاهش آسیب ها، وهمچنین دلیل تألیف کتاب‌هایی چون «عصر الظهور» و «دجال البصره» می‌پردازد.\nاین عنوان به نظر من مناسب نیست. آسیب‌شناسی مباحث مهدویت یعنی چی؟ این موضوع، مختص به مهدویت نیست. مربوط به تمام مسائل است؛ مسائل توحید، نبوت و... آسیب‌شناسی اعتقاد به مهدویت، عنوانی علمی و موضوعی [=ابجکتیو] نیست، بی طرفانه و عادلانه نیست.\nبه نظر می‌رسد این عنوان [آسیب‌شناسی]، گرایشی انتقادی به اعتقاد به مهدویت دارد. مانند آن است که از«زیان‌های احتمالی ایمان» سخن بگویید، اما «زیان‌های احتمالی کفر» را نادیده بگیرید. اگر دو نفر باشند که یکی به مهدویت اعتقاد نداشته و دیگری اعتقاد داشته باشد، وقتی این دو نفر عنوان «آسیب‌شناسی اعتقاد به مهدویت» را بشنوند، آن که اعتقاد ندارد خوشحال می‌شود. وقتی او خوشحال می‌شود یعنی طرفدار او هستیم. خدا و پیغمبر گفته‌اند قرار است امامی بیاید، جهان را اصلاح کند و دولت عدل الهی برپا کند. این اعتقاد عموم مسلمانان است. پس عدم اعتقاد به مهدویت آسیب‌شناسی دارد. چرا این را نمی‌گویید؟ به هر حال، در آغاز باید توضیح بدهیم که مقصود از این عنوان چیست. آیا مقصود ما انتقاد از مهدویت است؟ انتقاد از اعتقاد به مهدی(ع)؟ خیر.\nسوءاستفاده، مسئله ای دیگر است. آیا شما به هرسوءاستفاده ای می‌گویید آسیب؟ من نمی‌دانم بار معنایی کلمه آسیب در فارسى چیست و به موضع بی طرفانه، زیان می‌رساند یا نه. بنابر این می‌گویم سوءاستفاده و نمى‌گویم آسیب. «انواع سوءاستفاده از اعتقاد به امام مهدی(ع)».\n بله، دو حالت داریم: یکی حالتِ خلل اندیشه در این موضوع، و دیگری حالت سوءاستفاده دنیوى و سیاسی.\nمعنی مهدویت این است: اعتقاد تمام مسلمانان - و نه فقط شیعیان- این است که پیامبر(ص) به مسلمانان خبر داده، مژده داده که خداوند -تبارک و تعالی- نقشه و برنامه دارد که دین اسلام، سراسر زمین را شامل شود.\nو این نقشه به دست یکی از فرزندان پیامبر محقق می‌شود که خدا او را می‌فرستد و نامش مهدی است و دولت عدل الهی در تمام جهان بر پا می‌کند. این مطلبی است که در آیه ای محکم [در مقابل آیات متشابه] در قرآن آمده است. خدا می‌فرماید: اوست که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرستاده است تا آن [دین] را بر تمام ادیان ظاهر کند «هُوَ الذّی أرسَلَ رَسولَهُ بِالهُدَى ودینِ الحَق لِیُظهِرَهُ عَلَى الدین کُلّه».\nاین اعتقاد تمام مسلمانان بود. علاوه بر این، اعتقاد ما [شیعیان] این است که پیامبر فرمود «ائمه دوازده تن هستند و امام دوازدهم، امام مهدی(ع) است». او اکنون در غیبت است و ما، هم به امامت او اعتقاد داریم، هم به غیبتش. و هر زمان آمد، تکلیف ماست که یاری‌اش کنیم.بُعد اول انتظار: مدارا و مماشات یا تشکیل حکومت.\nانتظار دو بُعد دارد: [بُعد اول: ] گاهی انتظار یعنی منتظر بمانید، دولت تشکیل ندهید تا امام مهدی بیاید. یعنی صبر کن و دست نگه دار. زیرا شما نمی‌توانید دولتی عادل تشکیل دهید. پس هیچ دولتی تشکیل ندهید [و مسئولیت آن را به عهده نگیرید]. بعضی از فقهای ما قائل به این رأی هستند و تشکیل دولت را قبل از ظهور امام زمان قبول نمی‌کنند.\nمی‌گویند تکلیف ما نیست. بعضی‌هایشان حرام می‌دانند، بعضی‌هایشان می‌گویند جائز است ولی وظیفه نیست.\nخیر. فقط تشکیل حکومت. فعالیت سیاسی به نظر این‌ها گاهى لازم است. اما بعضی‌ها هم تشکیل حکومت را جایز می‌دانند. بعضی از باب حِسبه، یعنی أحیاناً برای نظم جامعه جایز می‌دانند، مانند آیت‌الله عظمى خویی؛ و بعضی هم از باب ولایت فقیه، نه تنها جایز، بلکه وظیفه و واجب می‌دانند، مانند امام خمینی.\nپس نظر این‌ها دربارۀ انتظار با هم فرق دارد. از نظر امام خمینی یعنی انتظار داشته باشید ولی در عین حال فعالیت کنید و در خط امام مهدی(ع) دولت تشکیل بدهید، اما بعضی می‌گویند نه وظیفه ما این نیست. پس انتظار دو معنی دارد. انتظار با انقلاب و تشکیل حکومت، و انتظار بدون تشکیل حکومت که می‌گوید نه ما نمی‌توانیم دولت عدل تشکیل دهیم، پسبا حکومت‌هایی که هست می‌سازیم تا امام زمان بیاید. البته همزمان می‌کوشیم تا به حکومت جهت دهیم و راهنمایی‌اش کنیم تا از ظلمش بکاهیم.\nبله. مماشات، مدارا و همزیستی. ولی در عین حال، می‌گویند که دفاع از میهن واجب است، امر به معروف و نهی از منکر هم واجب است. یعنی اصلاح.\n نه. به معنی اصلاح طلبی می‌دانند، اصلاحات اجتماعی و مطالبات اصلاحی. یعنی وقتی دولتی روی کار است، ما دولت را نمی‌خواهیم بگیریم، ولی مطالباتی از دولت داریم. [یعنی] حرکت اصلاحی. می‌گویند فقها باید حرکت اصلاحی بکنند، نه حرکت انقلابی که دولت را بگیرند.\nببینید، این یک بُعد از انتظار بود. این که حکومت تشکیل بدهیم یا ندهیم. بُعد دیگر [که مورد اتفاق همه شیعیان است]، انتظار به معنی امید و توقع است. یعنی یقینی عمیق به این که آینده از آنِ دولت عدل الهی است. یعنی به جای یأس و ناامیدی، امید داشته باشید، شاید هر لحظه خدا این کار را شروع کرده و ظهور امام را آغاز کند.\nبعضی‌ها وقتی می‌بینند چه قدر فساد و ظلم هست، چه قدر مردم بی دین شده‌اند، مأیوس می‌شوند. [این باور] می‌گوید مأیوس نشوید. کار جهان به دست خداست. خدا این اجازه را داده، اما [در نهایت] نقشه و برنامۀ دیگری دارد.\nاحسنت. یعنی «الخط البیانی»، یعنی سیر تاریخی امت اسلامی، حتماً باید به اوج خود، یعنی شمول اسلام بر کل جهان برسد. «لِیُظهِرَهُ عَلَی الدّینِ کُلِّه» هدف است و حتمی و قطعی است. کی اتفاق می‌افتد؟ نمی‌دانیم. ولی توقع داریم شاید امسال باشد، شاید سال آینده، شاید هم هزار سال دیگر.\nغیبت امام (ع)، به خودی خود، وظیفۀ ویژه‌ای را ایجاب نمی‌کند\nهرگز. هیچ یک از فقهای ما نگفته که ما برای انتظار، تکالیف خاصی داریم.\nخب چه کسی فتوا داده [که چنین کاری باید کرد]؟ هیچ کس. سخن این نظریه پردازان دربارۀ «واجبات انتظار»، سخنی غیر فقهی است؛ یا اخلاقی است، یا انشائی، یا خیالی. و منشأ آن از این جاست که نویسنده یا گوینده، مفهومی بیش از ظرفیت متن [آیه و حدیث] را بر متن تحمیل می‌کند. معمولاً سخنشان منبعی ندارد و از خودشان است.\nنه. هرگز. ما چیزی به عنوان «تکالیف زمان غیبت»، «به علت غیبت» یا «در انتظار» نداریم. تکلیف واجب برای مکلّف، همان تکالیف عمومی زمان حضور امامان است و نه چیزی بیشتر. فقط همان است.\nوظیفه ای که مربوط بشود به جامعه، نداریم. هیچ وظیفه‌ای برای انتظار [و مخصوص آن] نداریم.\n همین تکالیف شرعی ثابت شده است. یعنی حلال و حرام و واجب و مستحب و مکروه. هر کس که به این‌ها عمل کند، واجبات را انجام دهد و گناهان را ترک کند، یعنی منتظر است و مورد قبول.\nخب این منتظر است و توقع دارد [امام ظهور کند]، ولی آن، توقع ندارد.\nتفاوت آن‌ها در باورها و عواطف است. و این کم چیزی نیست. این یک تفاوت اساسی است. این [=منتظر] اعتقاد دارد که خط سیر جهان به طرف تکامل و به طرف دولت عدل الهی است.\n خیر. این یک قاعدۀ کلی نیست. مثلا ما به آسمان‌های هفتگانه معتقدیم، حال، تکلیف متناسب با آن چیست؟! اعتقاد به امام مهدی(ع) ، تکالیف ویژه ای را که موازی با آن باشد، ایجاب نمی‌کند. حداکثر می‌توان گفت ایمان به او، دعا برای او، و احساس آمادگی برای کمک به او در صورت ظهورش، موازی با اعتقاد به اوست.\n همین طور است. هرگز.\nاین هم مختص به زمان غیبت نیست. غیبت وظیفه خاصی را ایجاب نمی‌کند. حتی ولایت فقیه هم از نظر قائلان به آن، هم در حضور و هم در غیبت معصوم مطرح است. و در مورد نیابت فقیه از معصوم به حدیث «جَعَلتُهُ عَلَیکم حاکماً» از امام صادق(ع) استناد می‌کنند که به زمان حضور امام هم برمی گردد.\n از اعتقاد به امام مهدی، سوء استفاده بسیاری شده، ولی این مختص به اعتقاد به امام مهدی نیست. مثلا از نبوت هم بسیار سوءاستفاده شده است.\nخب به این چه می‌گویید؟ آسیب نبوّت؟ آسیب شناختِ خدا چطور؟ از همان اول که حضرت آدم به زمین آمد، قابیل منکرشد. بله، درست است، درجایش هم می‌گویم؛ مسئلۀ امام مهدی(ع) یکی از مسائلی است که بیشترین دروغ دربارۀ‌اش گفته شده. خودش موضوعی است که قابلیت اسطوره شدن را دارد. قابل جعل است. ولی بی‌انصافی است که فقط یک سوی موضوع را بگیریم.\n احسنت. جاذبیت خاصی برای دروغگویان دارد. موضوعش قابلیت جعل دارد.\nاحسنت. منکشف نمی‌شود. از این رو، زیاد است. فقط این نیست که آسیب دارد، ولی این بیش از بقیه پیداست. و اکنون سخن ما از امام مهدی(ع) است.\nاولین سوءاستفاده ای که شد، توسط معاویه بود. معاویه از ابن عباس پرسید: «آیا شما اعتقاد دارید که از یک نفر از میان شما می‌آید و حاکم می‌شود و کل جهان را می‌گیرد؟» ابن عباس گفت «بله». معلوم است که معروف بوده که امام مهدی از بنی‌هاشم است. وقتی که بنی‌هاشم درگیر شدند –اول، امیرالمومنین با خلفا بعد با عایشه و اهل جمل و صفین و خوارج- مشهور شد که بنی‌هاشم می‌گویند پیامبر به ما گفته که حکومت جهان در دست شما خواهد بود. از این روستکه می‌بینیم وقتی که مثلا از قول ابن مسیّب -یکی از علمای بزرگ که از ابن عباس روایت می‌کند- می‌پرسند که آیا مهدی حق است؟ می‌گوید بله. ولی وقتی می‌پرسند او کیست؟ می‌گوید از قریش است. کدام تیرۀ قریش؟ نمی‌گوید. می‌گوید همین که از قریش است کافی است، نمی‌گوید از بنی‌هاشم است. یا مثلا راویان حکومتی، از قول پیامبر(ص) می‌گویند «مهدی از امّت من است». آسیبش این سانسور است که نمی‌گویند از ذریه فاطمه و علی(ع) است.\nبعد ببینید معاویه چه می‌کند. می‌گویند پیغمبر برای معاویه دعا کرده که «خدایا این معاویه را مهدی قرار بده. «اللهمَّ اجعَلهُ‌هادیاً مهدیاً.» رجوع کنید به کتاب «جواهر التاریخ» جلد دوم. اولین ادعای مهدویت برای معاویه است.\nبله. معاویه خودش دنبال این ادعا بود. پس از او هم عایشه برای موسی بن طلحه ادعای مهدویت کرد. طلحة بن عبیدالله تیمی، از قبیله تیم، قبیله ابوبکر بود. عایشه خواست ابوبکر برای پسرش عبدالرحمن برای خلافت وصیت کند، نگذاشتند. بعد خلافت را برای طلحه خواست. زمان عثمان برای طلحه خیلی فعالیت کردند. وقتی که عایشه در حج بود، شنید عثمان کشته شده، خوشحال شد و گفت آیا با طلحه بیعت کردند؟ -آخر طلحه ثروتمند بود و خرج هم می‌کرد-. گفتند: نه، با علی بیعت شد. تعجب کرد و حالش عوض شد. خب طلحه خلیفه نشد ودر بصره در جنگ جمل کشته شد. گفتند که موسی ابن طلحه، فرزند او، مهدی است، و آن مهدی که پیغمبر می‌گفت همین موسی بن طلحه است. که از تیم بود و قریشی هم بود. (وکانوایرونه فی زمانهم المهدی فغشیه الناس. رک: تاریخ دمشق: 60 /431 وسیر اعلام النبلاء از ذهبی: 4 /365) .\n-پس این شایعه‌هااز آن زمان بوده است ومعاویه و موسی بن طلحه و عبدالله بن زبیر، نخستین مهدیان دروغین‌اند. پس از آن‌ها هم ادعای مهدویت بود؟\nپس از آن‌ها، حسنیان و عباسیان بودند. پیامبر(ص) فرموده «المهدی من وُلدی» مهدی از فرزندان من است. سادات حسنی می‌گفتند یکی از فرزندان امام حسن(ع) است که همین عبدالله المهدی است و نامش محمد است. پدر او، نام فرزندش را محمد گذاشت و از کودکی او را مخفی کرده بود. آن‌ها تلاش کردند تا از برخی از علما و تابعین گواهی بگیرند که مهدی موعود، همین عبدالله بن حسن المثنی است.\nادعای مهدویت و سفارت امام(ع) برای جاه‌طلبان جذاب است\nسوءاستفاده از مهدویت، امری طبیعی است. زیرا مژدۀ انسانی که خواهد آمد و بر جهان حکومت خواهد کرد، هم پتانسیل اسطوره شدن را دارد، هم پتانسیلی برای جاه‌طلبانِ طمع‌کار است. پس سرشتِ این موضوع، جذاب و فریبنده است. هر کسی ممکن است ادعا کند من آن مهدیم که بر جهان حکومت می‌کند. حتی تیمور لنگ، حتی معاویه، می‌گفت من مهدی‌ام.\n بله. همین طور است. ببینید اکنون کسانی که ادعای مهدویت کرده و در ایران دستگیر شده و در زندان‌اند، چقدر زیادند. در مصر که بیست-سی نفر هستند! اکنون، در عصر ما، اگر تحقیق کنید می‌بینید که در کشورهای اسلامی، در اندنزی، مصر، سودان، فلسطین، یمن، جاهای مختلف، ادعای مهدویت و مانند آن هست.\n خب مهدی سودانی [برای نمونه] کافی است. مهدی سودانی با انگلیس جنگید. فرمانده بزرگ انگلیسی را کشت و در ابتدا پیروز شد، ولی سپس مغلوب انگلیسی‌ها گردید. او به رغم آن که سلاح‌های ساده‌ای داشت و انگلیسی‌ها مجهز بودند، توانست در ابتدا پیروز شود.\nعلی‌محمد باب و عده‌ای دیگر نیز ادعای مهدی بودن کردند. الآن در فلسطین هم مهدویت داریم. ابن‌اللحیدان در عربستان در میان وهابیان ادعای مهدویت کرده. در اینترنت جستجو کنید و ببینید. هر روز ایمیل‌هایی برای ما می‌آید. در مالزی مهدی آمده، در یمن مهدی آمده و غیره.\nمی‌گویند مهدی آمده است. شما شهادت بدهید که خودِ اوست. از من تأیید می‌خواهند.\n می‌گویم اگر راست می‌گویید معجزه بیاورید. امام(ع) با معجزه شناخته می‌شود.\n تعداد ادعاها کمتر نمی‌شود. جنبش‌ها کوچکتر شده. تأثیرش و پذیرش مردم کمتر شده است.\n وقتی سطح فرهنگی و سطح آگاهی دینی مردم پایین باشد، زمینه مناسبی برای سوءاستفاده فراهم می‌شود.\n ادّعا زیادتر از قبل نشده. اکنون در عراق 7-8 نفر [مدّعی مهدویت یا سفارت] هستند. در ایران هم زیاد داریم. ولی در ایران مدعیان را می‌گیرند.\nادعای مهدی بودن در ایران از عراق بیشتر است. ولی برخورد می‌شود و کنترل می‌شود. اما در ایران نوعی ادعای پنهان و باطنی مهدویت (ادعاء المهدیة المَخفی المُبطن) نیز وجود دارد.\nبله. حتماً بیشتر است.\nچرا؟ به خاطر نا آگاهی مردم؟ دلیلش چیست؟\nنه. محبت مردم به امام مهدی هم هست، ولی شیطان‌ها می‌خواهند از این محبت گسترده سوءاستفاده کنند.\n شیطان‌ها یعنی که؟\nشیطانی که ادعا می‌کند. کسی که می‌بیند مردم به امام مهدی علاقه مندند و می‌خواهد سوءاستفاده کند. با خود می‌گوید زمینه اش آماده است که من ادعایی کنم و بگویم من با امام مهدی مرتبط هستم.\n یعنی افراد مغرض.\nبله. افراد مغرض. ولذا، هر کجا که علاقه و عاطفۀ مردم به امام مهدی قوی شود، ولی آگاهی آن‌ها کم شود، در آن جا ادعاهای دروغ رشد می‌کند.\n در مورد شیخیه و بابیه و بهائیه چه می‌فرمایید؟\nخواهش می‌کنم حساب شیخیه را از بابیه و بهائیه جدا کنید. شیخیان، یعنی پیروان مرجع شیخ احمد احسائی، ویژگی‌شان یک رویکردی در فهم معصومین(ع) و مقامات آنان و طرز برخورد با آنان است. این رویکرد، قرائتی از مذهب تشیع است و مانند بابیت و بهائیت ادعای ارتباط با امام مهدی(ع) ندارند.\nپس پیروان نسل‌های بعدشان‌اند که منحرف شده‌اند؟\nاین بابیه و بهائیه‌اند که می‌گویند از شیخیه متفرّع شده‌اند. سوءاستفاده‌هایی کردند و جنبشی تأسیس شد. حتی اکنون هم در میان شیخی‌ها نمی‌بینید که کسی ادعای مهدویت کند. چنین چیزی ندارند.\nامروزه شیخیان کجا هستند؟\nدر کویت و عربستان. عواطف آنان به اهل بیت گرم و پرشور است. مثلا در تمام سال در حسینیه‌هایشان روضه دارند. مراسم، زیارت، جشن‌ها و تفصیلات و بیان سیره اهل بیت را خیلی پرشور برگزار می‌کنند.\n یعنی شیخیه در چارچوب تشیع رسمی می‌گنجند؟\n و چیز خاصی ندارد که انحراف حساب شود؟\n خیر. ببینید؛ دربارۀ شیخ احمد زین‌الدین، علمای ما دو رأی دارند. بعضی‌ها می‌گویند نه ما انحرافی از او ندیده‌ایم، بعضی‌ها هم می‌گویند او منحرف است و ادعای فلان و بهمان دارد و اهل بیت را تألیه کرده است. اما جنبشی پیدا شد و تکفیرشان کردند و مناظره بر پاشد و مسئله، سیاسی شد و الخ...\n و می‌فرمایید خود شیخیان کنونی مشکل جدی‌ای ندارند؟\nیعنی برای من ثابت نشده که این‌ها انحرافی از اصول شیعه داشته باشند. حتی شیخشان. آخر شیخ احمد احسائی با زبان ویژه ای حرف می‌زد. فلسفی و باطنی بود. خودش هم پرشور بود و جَوَلان ذهنش عجیب بود. شبیه مثنوی مولوی حرف می‌زد و زبان مخصوص به خود را داشت. خب ما نمی‌دانیم منظورش از حرف‌هایی که می‌زده چیست. ظاهراً و بر حسب سخن گفتن متعارفِ ما، سخنان او انحراف و کفر است. ولی من نمی‌دانم منظور خود او چه بوده. او زبان ویژۀ خود را داشت و دربارۀ امامان و مقامات آنان، با آن زبان سخن می‌گفت. یا خود او باید این سخنان را تفسیر کند، و یا کسی که نمایندۀ شیخیان و معتمد آنان باشد.\n یعنی شیخ احمد، بیانی هنری داشته؟\nاصطلاحات خاصی دارد. ببینید، عموم ایرانیان از شیخیان زده شدند و شیخ احمد احسائی را تکفیر کردند. الآن گرایش حوزه‌های علمیه هم همین است. می‌گویند او اهل بیت را تألیه کرده. البته او ادعای مهدویت نکرد. برای خودش ادعایی نکرد. ولی گفتند نوعى تألیه دارد و انحرافش هم از این نظر [از نظر غلو] است. وگرنه ربطی به مهدویت ندارد.\n پس در نهایت نظر شما دربارۀ شیخ احمد احسائی چیست؟\nنظر من این است که برای من ثابت نشده که انحراف دارد. زیرا روش سخن گفتن ویژه ای دارد و معلوم نیست که قصدش چیست. محتمل است این باشد و محتمل است که آن باشد. ولی می‌توانیم بگوییم عبارت‌ها و زبان و مصطلحاتش واضح نیست و دوپهلو است و ما [اهل علم] نباید دربارۀ ائمه از چنین زبانی استفاده کنیم. زبانی که قابل تفسیرهای گوناگون است مناسب نیست. باید به زبان روشن و صریح صحبت کرد.\n حال بفرمایید نظرتان دربارۀ بابیه و بهائیه چیست؟\nبابیه و بهائیه را روس‌ها و انگلیسی‌ها آمدند و تشکیل دادند. همان طور که [چند سال پیش] وهابی‌ها آمدند و جندالسماء را تشکیل دادند. حرکت مسلحانۀ آنان می‌خواست نجف را بگیرد. می‌گفتند نطفه امام علی(ع) محفوظ بوده و گرعاوی از آن پدید آمده و فرزند امام علی(ع) است. یارانش اعتقاد دارند که این ضیاء القَرعاوی (گرعاوی) ، رهبر جُندُ السماء، پسر امام است، خودش هم امام مهدی(ع) است و...\nقرعاوی چقدر یار جمع کرد؟\nهزار نفر بیشتر که با اسلحه جنگیدند. دولت عراق در آن وقت نتوانست کاری کند و از آمریکایی‌ها کمک گرفت. در نزدیکی نجف، در زرقاء، چندین روز درگیر جنگ بودند. حدود 300 نفر از جندالسماء کشته شد! بعضی‌هایشان واقعاً به قرعاوی اعتقاد داشتند، بعضی‌هایشان هم وهابیانی بودند که می‌خواستند نجف را بگیرند و مراجع را بکشند.\n جریان بصره چه بود؟\nقرعاوی حدوداً در سال 2003-2004 بود. بعد از او احمد الحسن، در 2008 در بصره قیام کرد. آن جا هم 100 نفری کشته شدند. او 500 یار مسلّح و فدایی داشت. یکی از آنان از من پرسید: «نظرت دربارۀ ما چیست؟» گفتم «به نظر من شما دو دسته اید: مساکین و شیاطین!» زیرا در میان آن‌ها، هستند کسانی که معتقدند او واقعاً فرزند امام مهدی(ع) است، ولی اکثرشان می‌دانند که این تنها یک جنبش سیاسی است، و با طمع کسب قدرت با او همراه شده‌اند.\n مخلص ولی بی‌فکر.\n خب این‌ها چه ربطی به مهدویت دارند؟\nبابیان و بهائیان به مهدویت مربوط‌اند. ولی شیخیان اصلاً ربطی به مهدویت ندارند. نه شیخیان و نه اخباریان، ربطی به مهدویت ندارند. ویژگی اخباریان در روش فقهی، روش فهم احادیث، و جایگاه عقل و نقل است و به مباحث علمی دربارۀ این دو موضوع [عقل و نقل] برمی گردد. ویژگی شیخیان هم در تفسیر مقامات اهل بیت و نقش اهل بیت در جهان و ولایت تکوینی است و ربطی به مهدیت ندارد. اما بابیان وبهائیان از این‌ها متفرّع [منشعب] شده‌اند و به مهدویت مربوط هستند.\nحال بفرمایید، آیا وضعیت فکری روزگار پیدایش بابیه و بهائیه، شباهتی به وضعیت کنونی ما دارد؟\nشما در پرسش خود، پاسخ را داده اید. بله. محرّک‌های سیاسی ای که بابیه و بهائیه را به وجود آورد، به محرّک‌های جنبش‌های منحرف مهدوی در روزگار ما، شباهت دارد. این جا باید توجه کرد، بعضی‌ها دوست دارند دلیل پیدایش این جنبش‌ها را بر مذهب شیعه و اعتقاد به مهدی موعود(ع) تحمیل کنند. این اشتباه است. زیرا –همان طور که گفتیم- اگر چیزی، امکان سوءاستفاده و بهره‌برداری نادرست را داشت، معنی‌اش این نیست که باطل است.\n خب یک زمینۀ فرهنگی وجود داشته که روس و انگلیس توانسته‌اند این‌ها را از آن دربیاورند.\nبله. هنگامی که دشمنان ما می‌خواهند در جامعۀ ما، فعالیت تخریبی انجام دهند، قاعدتاً روی نقاط ضعف ما دست می‌گذارند. هنگامی که می‌خواهند باور مهدویت را تخریب کنند، در قم و تهران و مراکز شیعه‌نشین، می‌گردند و مقولات منحرف مهدویت را پیدا می‌کنند، افرادی را که هوس تأسیس جنبشی به نام مهدی(ع) در سر دارند، پیدا می‌کنند. سپس آن‌ها را تشویق و حمایت می‌کنند. مثلا هنگامی که می‌بینند رئیس جمهور یا فلان عالم، دارد افکار ویژه ای را دربارۀ امام مهدی(ع) مطرح می‌کند، بررسی می‌کنند تا ببینند آیا این افکار، می‌تواند پایۀ یک جنبش مهدوی در جامعه بشود و جامعه را تا جنبش را به هدف‌هایی که می‌خواهند برسانند؟\n خب ما که نمی‌توانیم عوامل خارجی را تغییر دهیم، نمی‌توانیم روسیه و انگلیس و صهیونیست را عوض کنیم، پس بیاییم خودمان را اصلاح کنیم تا آن‌ها هم نتوانند سوءاستفاده‌ای کنند.\n این حرف خوبی است. ولی فقط تئوری است، عملی نیست. ما نمی‌توانیم از پیدایش جنبش‌های منحرف به نام مهدی(ع) صد در صد جلوگیری کنیم. اما بله، می‌توانیم مردم را آگاه کنیم تا منحرفان، طرفداران زیادی پیدا نکنند و از یارانشان کم شود.\n اصل اعتقاد را هم که نمی‌توان حذف کرد.\nهرگز. می‌گویند شما امید به مردم ندهید، مأیوسشان کنید، بگویید شاید ظهور پنج هزار سال دیگر باشد! نه، این درست نیست.\nیعنی نمی‌توان گفت امید را حذف کنیم، یعنی امید، زمینه این انحرافات نیست؟\nنه، نمی‌توان این پدیده‌ها این گونه فهمید که تقصیر تماماً از ماست و ما زیاد امید داده‌ایم. این اشتباه است و ساده‌لوحی است. امید، ضروری است. امید، یکی از پایه‌های دین و مذهب ماست. روایت شده که شیعیان با امید پرورش می‌یابند. «علی بن یَقطین» متفکری مهم و وزیراعظم هارون‌الرشید بود. او می‌گفت: اگر بگویند مهدی هزار سال دیگر می‌آید، شیعیان ناامید و نابود می‌شوند، بگویید نزدیک است، نزدیک است، امید داشته باشید. شیعیان به امید زنده‌اند، پرورش می‌یابند.\nولی بعضی‌ها امیدواری را غیرواقع گرایانه می‌دانند.\nاحتمالاً اصحابِ این روش، خود، افسرده و ناامیدند. شاید به سن یأس رسیده‌اند. باورشان این است که عصرِ ما، عصرِآمدن امام مهدی نیست، «احتمال» این که عصر او باشد هم نیست. این‌ها حاضرند -و خوشحال هم می‌شوند که- به مردم بگوییم نه، نه، خبری از امام مهدی نیست و پنج هزار سال دیگر می‌آید.\n چرا امید مفید است؟\nائمه به ما گفته‌اند. و سخن ائمه، سخن خدا، و عقل و حکمت است.\nحتماً روی حسابی گفته‌اند؛ شما فکر می‌کنید دلیلش چیست؟ یعنی چه کارکردی دارد؟ چه سودی می‌رساند؟\nاصلا انسان دو روش دارد: روش ناامیدانه و روش امیدوارانه.\n کسی که می‌گوید من کاری به این حرف‌ها ندارم، چطور؟\nیعنی ناامید است. رو به ناامیدی دارد. ما از روش قرآن و اهل بیت(ع) می‌فهمیم که گفته‌اند [عصر امام] نزدیک است، نزدیک است. «عَسَی أن تَکونَ قریبا، عَسیَ أن تکونَ قریبا». مانند حالت انتظار مرگ؛ حتی به یک جوان، اگر بگویید مرگ ممکن است نزدیک باشد، ممکن است نزدیک باشد، برای بهبود شخصیتش بهتر است، برای اصلاح جامعه هم بهتر است.\n یعنی انتظار مهدویت را به انتظار مرگ تشبیه می‌کنید؟\nبرای اصلاح انسان بله. از یک بُعد بله. به این معنی که ظهور امام مهدی(ع) نیز، مانند مرگ، حتمی است. بله، زمان آن را نمی‌دانیم. اما باید حساب آن را بکنیم. در برنامه‌هایمان امکانش را در نظر بگیریم، و امیدوار باشیم که نزدیک باشد.\n بیشتر توضیح دهید. این خیلی جالب است.\n ببینید، انسان در جامعه خیلی صدمه می‌بیند، خیلی در ظلم و فشار است. دائم چیزهای منفی، منفی، منفی. ولی با خود می‌گوید با این که بدی زیاد است، اما حتماً پیش روی ما نور است. با آن که در دور و برش تاریکی می‌بیند، می‌گوید ولی یک نوری، یک چراغی آن جا هست. چراغ کجاست؟ ان شاءالله نزدیک است، ان شاءالله نزدیک است. این طرز فکر، به شخصیت انسان تعادل می‌دهد و او را حفظ می‌کند.\nسؤال بعدی ما این است: در جامعه امروز، باید چه مؤلفه‌هایی را رعایت کنیم تا دچار آسیب‌های سوءاستفاده از مهدویت نشویم؟\n نمی‌شود هرگز دچار نشد. جامعه، قابل آسیب هست. تمام جوامع بشری چنین آسیب‌هایی را دارند.\n یعنی اصلِ این آسیب‌ها گریزناپذیر است.\nالبته. آسیب، همیشه هست. طبیعی است. وقتی می‌بینیم از توحید سوءاستفاده می‌کنند، نمی‌توانیم توحید را لغو کنیم. این آسیب‌ها را فقط می شود کم کرد.\nچگونه؟ باید چه کنیم تا آسیب کم شود؟\n باید احکام شرعی را رعایت کنیم. «الامام، یُعرَفُ بِالنَّص و المعجِزة»، «امام، یا با نص شناخته می‌شود یا با معجزه». باید به مردم یاد بدهیم که هر کس ادعای ارتباط خاصی با امام مهدی دارد، مثلا می‌گوید سفیر اوست یا پسرش است یا خودش است، به او بگویند: معجزه نشان بده!\n می‌توانیم معجزه را تعیین کنیم؟\nبله حتماً. بگویید «برو به امام مهدی بگو این‌ها نمی‌پذیرند و می‌گویندتو دروغگویی. اگر راست می‌گویی معجزه بیاور». همین. این فرهنگ را باید به مردم آموخت. ادعاهای خالی را نپذیرید.\nتمام ادعاهای ارتباط با امام زمان (ع) دروغ است، مگر خلافش ثابت شود\n یعنی پیش‌فرض این است که همۀ این ادعاها کاذب است، و اصل بر دروغ بودن است، مگر این که خلافش ثابت شود.\n بله. حتماً. نه فقط ادعای مهدویت، حتی این که ادعا کند من از طرف امام مهدی آمده‌ام و این سخن را می‌گویم. همین که بگوید امام مهدی به من گفت ابلاغ کن، یعنی «ادعای سفارت»، و شرعاً معجزه می‌خواهد.\n حتی در خواب؟\nخواب یا بیداری فرقی نمی‌کند. چه خواب، چه بیداری. حتی اگر گفت امام گفته این را به فلانی بگو، حتی اگر بگوید در خواب مرا منصوب کرد. یعنی من از طرف امام مهدی به شما می‌گویم و این یعنی ادعای سفارت.\n هر کسی که باشد؟ هر پیغامی؟ معجزه می‌خواهد؟\nبله، حتماً. حتماً.\n حتی کسی که ادعا ندارد امام را دیده. فقط می‌گوید من خواب دیده‌ام که امام زمان چنین می‌گفت؟\n حتی اگر پنجاه تا خواب ببیند. توجه کنید. بعضی‌ها این گونه‌اند، مستقیم نمی‌گویند، به شیوۀ کج می‌گویند! مثلا یک خانمی بود، در قطیف [شرق عربستان]. خانم‌جلسه ای بود. مجلس بر پا می‌کرد. آمد گفت امام را در خواب دیدم می‌گفت این کار را بکنید، این کار را نکنید. باز آمد گفت امام در خواب به من گفته... کم کم، ادعا کرد که هر روز –در بیداری- با امام ملاقات می‌کند و تمام حرکات و سکناتش به دستور امام است. جریانی به راه انداخته بود.\n حتی برای کاری کوچک؟\nحتی کار کوچک. یک نفر در بحرین [از طرف امام] به مریدانش می‌گفت جوراب نپوشید. بعدا کم کم شروع کرد که مثلا شما خانمت را طلاق بده، بده به فلانی. بله. این گونه است. هرکاری می‌کنند. از همین جا هم شروع می‌شود. «حرکة السفارة»، همین است.\nمدعیان دروغین ارتباط با امام زمان (ع)، باید تعزیر شوند\n پس به نظر شما، برای این که این آسیب‌ها کمتر شود...\nاحکام شرعی را اجرا کنید. ما مأموریم هر ادعای سفارتی را تکذیب کنیم.\nیعنی مثل حد قذف [دروغ و تهمت ناموسی]؟ یعنی حکم دارد؟\nبله، بله، شلاق دارد.\n حد دارد؟\nحد نه، تعزیر دارد. تعزیر کمتر از حد است، حد هشتاد ضربه است، تعزیر مثلا سی چهل تاست، تعدادش موکول به نظر قاضی است.\n پس به نظر شما مدعی دروغین را باید به دادگاه برد و تعزیر کرد.\n پس اگر کسی ادعایی کرد، حتی در حد خواب و پیغام ساده، باید از او معجزه خواست، وگرنه باید تعزیر شود.\nدیگر چه پیشنهادی دارید؟\nباید سطح عمومی فرهنگ جامعه را بالا ببریم.\n یعنی چه؟ چطوری بالا ببریم؟\nدر ایران، این حالت عرفان کاذب، زمینه مهمی برای این ادعاهاست.\n یعنی چه؟\nیعنی مثلاً از عرفان کاذب پرده برداریم. عرفان دروغ، مهم‌ترین زمینه رشد این ادعاها است.\n عرفان کاذب یعنی چه؟\nمتأسفانه باید گفت، بیشترین عرفانی که اکنون در ایران منتشر است، عرفان کاذب است. عرفان کاذب نوعى از خودخواهی است.\nکسی که فکر می کند مثل خداست، چرا فکر نکند مثل امام زمان (ع) است؟\nببینید؛ عرفان چند نوع است: یکی روش «تعذیب الذات» که سختگیری و شکنجه و خود آزاری است روش ریاضت‌های هندی است؛ یکی هم روش «تقدیسُ الذات» که اکنون در ایران معروف است و به طالب یاد می‌دهند که شما قدرت هاى بالا دارید. این قدرت ها را بالفعل کنید.\nالآن این عرفانی که برای رسیدن به اغراض خود آن را به امام خمینی (قدس سره) نسبت می‌دهند، این گونه است که به فرد می‌گوید: «توانایی‌های عظیمی درون تو هست، تو می‌توانی به بالاترین مقامات و درجات عالیۀ امامان و پیغمبران(ع) برسی، عالم اکبر درون توست، تو می‌توانی در خدا فنا شوی، تجلی خدا شوی، مظهر اسما و صفات خداوند باشی!\nچنین کسی کاملاً آماده است که ادعا کند با امام مهدی(ع) ارتباط دارد، یا مانند خود اوست و می‌تواند به نام او سخن بگوید.\nبعضی متون را می‌آورند تفسیر غلطی از آن ارائه می‌دهند. مثلا می‌گویند «مَن عَرَفَ نَفسَه، فَقَد عَرَفَ رَبَّه» به این معنی است که خدا را از راه تأمل در خودت بشناس. در حالی تفسیر صحیحش یعنی هر کس نقص خود را بفهمد، به کمال خدا پی می‌برد، ناتوانی خود را بفهمد، به قدرت خدا پی می‌برد. نه این که خودش شبیه خدا می‌شود.\nمن از یکی از آقایانِ قم یک سخنرانی شنیدم؛ از یکی از آقایان معروف در فلسفه و عرفان، که از مسؤلان حوزه و مؤید نظام است، در تلویزیون رسمى، مراحل ترقّی انسان را می‌گفت. چند مرحله گفت و زود رسید به فناء فی الله! خدایا! فناء فی الله! فانی می‌دانید یعنی چه؟ یعنی کسی که از خودش ذات و ارادۀ شخصى ندارد.\n «و ما رَمیتَ اذ رَمیت» بشود.\nیعنی حجّتش می‌شود حجّتِ پیغمبری. می‌گوید فلان شخص به درجه فناء فی الله رسیده. ماشاء الله! ماشاء الله! خیلی خوب است! حالا این شخص را یک اذیتی بکن، ببین چه می‌شود! مثل مار می‌شود!\nدو نمونه از مردم ساده‌ای که در پی شناخت امام زمان (ع) از راه عرفان بوده‌اند. نمونه می‌آورم: چند نفر از عراق آمده بود. گفت: «ما امام زمان را «به عبودیت» شناخته‌ایم، «به ولایت» هم شناخته‌ایم، فقط مانده «به نورانیت» بشناسیم تا معرفتمان کامل شود.» گفتند: «گفتیم بهترین کسی که می‌تواند امام را «به نورانیت» به ما یاد بدهد، فلانی [=کورانی] است. ما آمده‌ایم پیش شما.»\n یعنی دوست نداشت شما مستقیماً با اصحابش مواجه شوید؟\nبله. من به این نتیجه رسیدم که او دروغگویی عامی است. حتی به یکیشان می‌خورد که دزد باشد! به یکیشان می‌خورد اصلاً نماز نخواند، به یکی می‌خورد آدمی بسیار ساده مثلا کارگر سبزی فروشی باشد.\n رفتند و دیگر نیامدند؟!\n[با خنده] بله!\nیک نمونه دیگر می‌آورم: خانمی از عربستان آمده بود قم. به من می‌گفت آمده است تا اهل عرفان بشود و در زمرۀ یاران خاص امام مهدی(ع) دربیاید. می‌گفت در آن سیصد و سیزده نفر، پنجاه زن است، آمده است که جزو آن‌ها بشود.\nاصل این عرفان کاذب همین است: مقامات اهل بیت(ع) را مصادره می‌کنند، می‌دهند به این شیخ و آن شیخ و این آقا و آن آقا. می‌آید به مردم می‌گوید: بیایید مرید ما باشید، ما شما را می‌بریم بالا. چه؟ به مقام حضرت زهرا(س) می‌خواهند برسانند.\nمگر نمی‌گوییم ائمه الگوی ما هستند؟ وقتی می‌گویند این الگوست، یعنی شبیه این شو، مثل این باش.\nاولاً، کسی که درجه ای از تقوای اهل بیت و معصوم را داشته باشد، نباید خودش این را دربارۀ خودش بگوید. دیگران باید بگویند.\n مگر ائمه خودشان جایگاه خود را نمی‌گفتند؟\nآن امام معصوم است. بالاتر از این‌هاست. امام اصلا استثناست. امام گاهی تکلیفش است که بگوید تا اتمام حجت کرده باشد.\nکسی غیر از امام اگر به جایی رسید تکلیف ندارد بگوید؟\n نخیر. وانگهی؛ ما می‌گوییم: در این ادعاها، اصل، دروغ و خیال است، مگر آن که خلافش با قطع و یقین ثابت شود.\n خب بعضی‌ها کراماتی هم دارند. می‌خواهم مرز این‌ها را با معصومان، معلوم کنید.\nاین را قاطی می‌کنند. وقتی این‌ها را قاطی ائمه می‌کنی، ادعای مهدویت و یاری امام مهدی زیاد می‌شود. این عرفان دروغین را حذف کنید. هرگز غیر از معصوم، فانی فی الله نداریم، کسی که تمام ارده‌اش ارادۀ خدا باشد نداریم. آن که این مقام را ادعا می‌کند، دروغ می‌گوید.\n خب وقتی کسی ادعا می‌کند چه کار باید کرد؟ بر فرض الآن یک نفر می‌آید، یا خودش ادعا می‌کند، یا با واسطه می‌شنویم که مدعی مقامی است، منِ نوعی، چه واکنشی باید نشان بدهم؟\nامتحانش کن. اندکی اذیتش کن، اندکی غیبتش را کن، ببین چه می‌کند.\n یعنی اخلاقش را بسنجم؟\nامتحانش کن به مال، به ذات، به حیثیت، به هر چیز، ببین چه کار که نمی‌کند!\n پرسش بعدی دربارۀ جعل اصطلاحات جدید است. این اصطلاحات چقدر با اصول اعتقادی تشیع دربارۀ مهدویت ارتباط دارد؟\nاین که این پدیده‌ها را آسیب‌های مباحث ظهور بنامیم، نادرست است. سرچشمۀ آن، از مباحث ظهور نیست. اصل تمام این ادعاها، روش نادرست در عرفان و غُلُوّ در مورد اشخاص است.\n یعنی بت کردن دیگران؟\n بله. در ایران به فرد بسیار احترام می‌گذارند. حتی در مورد یک فرد، فعل جمع به کار می‌برند. این احترام، گاهی مثبت و ارزنده است، ولی گاهی هم به افراط می‌رود و مشکل‌ساز می‌شود. حتی در مورد یک مسئول. اینجا وقتی کسی عاشق یک مسئول می‌شود، غلو می‌کند و غلو می‌کند و از او بت می‌سازد. اگر عاشق خودش شود نیز همین کار را می‌کند.\n چگونه می‌شود از این جلوگیری کرد؟\n روش عرفانی‌ای که ما الآن در حوزه داریم، باید نقد و بررسی شود. وقتی به طلبه می‌گوییم اگر خودت را بشناسی، از راه نفس و تأمل در خود، به خدا می‌رسی، این روش خطرناکی را ارائه می‌دهد. این را باید بفهمانیم به طلبه. این‌ها دارد تلقین می‌شود به طلبه. و مشکل ما از این جا نشئت می‌گیرد.\n یعنی حرف‌هایی را به آیت‌الله بهجت نسبت می‌دهند که خودشان هم خبر نداشتند؟\n ابداً. خبر نداشت. چقدر ادعاهای مختلف دربارۀ مرحوم آیت‌الله بهجت مطرح است. من دربارۀ این‌ها تحقیق کردم. یک نفر را فرستادم که پرس‌وجو کند. گفت والله من رفتم نزد دفترش، پسرش، شاگردان مخصوصش، پرسیدم، اصلا این خبرها نبود، از قصه‌های کرامت، هیچ خبری نبود. «شنیده‌ایم شنیده‌ایم» زیاد است. خبرهای با واسطه، ماشاءالله زیاد است. ولی چیزی که مستند باشد، نه. اگر بپرسند خودت این کرامت را دیده‌ای؟ با چشم خودت از آقای بهجت دیدی؟ می‌گوید نه، از کسی شنیده‌ام. خب این کسی که می‌گویی کیست؟ می‌روم پیشش می‌گوید از کسی دیگر شنیده ام. همین جور... [شاخ و برگ پیدا می‌کند.] معنی این چیست؟ یعنی روش غلوی دربارۀ اشخاص، بزرگ کردن بی‌جای اشخاص هست.\n فکر می‌کنید دلیلش چیست؟\nدلیلش همین روش عرفانى غلط است. اهداف سیاسی را نمی‌دانم. من می‌دانم این پدیده‌ها در جامعه ایران باید معالجه شود. این پدیده باید معالجه شود. مثلا مدتی هم ما گرفتار «رجب الخیاط» بودیم.\nجریان «رجبعلی خیاط»؟\nبله. جناب آقای ری‌شهری، چیزهایی دربارۀ آقای رجب الخیاط گفت. گفت این رجب الخیاط خیلی مهم است. او خود به رجب الخیاط اعتقاد پیدا کرد. درباره‌اش کتاب نوشت و به عربی ترجمه کرد و در کشورهای عربی منتشر شد. و ما را گرفتار کرد. حالا بیا و مسئلۀ رجب الخیاط را معالجه کن. تا مدّت‌ها از کشورهای عربی تماس می‌گرفتند و دربارۀ او می‌پرسیدند. «ولیُّ الله فی ایران»، «صاحب الکرامات». رجب الخیاط، نمونه و الگو شده بود. خواندم دیدیدم...\n چه چیزی را خواندید؟\nکتاب «رجب الخیاط» را. شما نخوانده اید؟! رجب الخیاط، رجب علی الخیاط. خواندم دیدم می‌گوید وقتی که او را [=رجبعلی خیاط را] در قبر می‌گذاشته‌اند، شنیده‌اند که صدایی به منکر و نکیر می‌گوید که از او حساب نکشید.\n یعنی این سوءاستفاده است؟\nجناب آقای ری‌شهری قصدش خوب بود. ولی به هر حال، این آسیب داشت. این روش عرفان اشتباه و نادرست، نشر آن در میان مردم، نتیجه‌اش این شد.\nیعنی این کرامات را نباید گفت؟ پس کرامات پیامبر و امامان چیست؟\nمسئلۀ معصومین، چیز دیگری است. مقام معصومین-صلوات الله و سلامه علیهم- پُستی از جانب خداست. منصب و مسئولیتی از سوی خداست. پیغمبر، مقامش از خداست، مقام ائمه از خداست. یعنی از سوی خدا نازل می‌شود و او خودش این‌ها را انتخاب می‌کند.\nاما وقتی که شما می‌گویید انسان می‌تواند به مقامات معصومین برسد، چه می‌شود؟ [این مقامات] می‌شود گیاهی و زمینی. مقاماتی که ما از پیامبر و اهل بیت سراغ داریم، آسمانی است. زمینى نیست.\n پس این که می‌گویند پیامبر و امام الگو و اسوه است، معنی‌اش این نیست که ما هم باید مثل معصوم بشویم؟ الگویی که من نتوانم شبیهش شوم، چه الگویی است؟\n«قُل اِنّما اَنا بَشَرٌ مِثلُکُم، یُوحَی اِلَیّ» [=ای پیامبر به مردم بگو من بشری مثل شما هستم اما به من وحی می‌شود]، این دو جنبه دارد: یک جنبه‌اش «بَشَرٌ مثلُکُم» است، یک جنبه‌اش «یوحی اِلَیّ» است. خب من نمی‌توانم «یوحی الی» بشوم. در بقیه، در «بشر مثلکم»، باشد. می‌خورم، می‌روم، می‌آیم، نماز می‌خوانم، اما به من وحی نمی‌شود.\nخب «اسوة حسنه» چه؟ [آیۀ «لَکُم فی رَسولِ الله اُسوَةٌ حَسَنة» «برای شما در پیامبر، الگویی نیکو هست»]\nدر همین جنبه است. نه در جنبه «یوحی الی». آن را رها کن. آن مخصوص خود پیامبر است. یعنی در یک جنبه که مثل شماست، در همان جنبه هم الگوی شماست. ولی جنبه دیگرش، «خارجِ موضوعی» است و ربطی به اسوه بودن ندارد.\nهمین است که آیه می‌گوید «فی» رسول الله، اسوۀ حسنه است؟\n بله، این می‌تواند باشد.\n پس این هم که ما فکر کنیم «بالقوه» می‌توانیم پیامبر شویم، ولی «بالفعل» نمی‌توانیم، این درست نیست؟\nابدا. این درست نیست. این تفسیری فلسفی [به معنای فلسفۀ رایج در حوزه‌های علمیه] است. این فلاسفه که خیال کرده‌اند مقام نبوت و امامت، رشد زمینی است و انسان می‌تواند به این مقامات برسد، به این‌ها بگویید که آسیب از این جا می‌آید. تمام این‌ها که ادعاهایی کرده‌اند، همه از این جا نشأت می‌گیرند. از این طرز تفکر عرفان فلسفی. از این طرز تفکر که مقامات معصومین یک ترقّی است، و هر کس که ترقّی کند می‌تواند امام معصوم شود.\nالان ما در جامعۀ ایران، کسانی را داریم که دم از عرفان می‌زنند. در حوزه، تدریس عرفان هست. شنیده‌ام بعضى آقایان [در درس عرفان] در نیم ساعت می‌رسند به الفناء فی الله! تمام شد! ختم شد! سیر وسلوک الى الله، از صفر تا فنا! ظرف چند روز هم فارغ التحصیل می‌شود! این خیلی خطرناک است!\nحالا بیایید از این سو بنگریم. چرا این حرف‌ها زود می‌گیرد؟ چرا زمینۀ پذیرش این‌ها هست؟ چرا مردم زود می‌پذیرند و خود به دنبال چنین چیزهایی هستند؟ آیا از سر سادگی و پاکی است؟\nمردم عموماً خدا را خیلی دوست دارند، دین را هم خیلی دوست دارند. آن‌ها می‌گویند «دین فقط به اندازه ای که ما نماز بخوانیم و روزه بگیریم، برایمان کم است». یک چیز بیشتر می‌خواهند، یک کار بیشتر. مانند عرفان و ریاضت و رسیدن به مقامات بالا.\n یعنی بعضی‌ها دنبال شهرت‌اند؟\nنه فقط شهرت، بلکه قدرت.\n بعضی‌ها می‌گویند به خاطر این است که درایران، دین، تریبون رسمی ندارد. یعنی یک متوّلی و مرجع رسمی نداریم که درست و غلط را تعیین کند و هر کس چیزی می‌گوید. نظر شما چیست؟\nچرا داریم. «مشهور عقاید شیعه» مشخص است. ملاک تعیین درست و غلط، مرجعیت است.\nظاهراً اکنون، عقاید مشهور، یعنی عقایدی که در رسانه‌های رسمی بیان می‌شود. آیا این‌ها ملاک‌اند؟ یا منظور شما عقاید مشهور در گذشته است؟\nخیر. منظور از مشهور، یعنی آن چه که در فقه شیعه و میان علمای شیعه، «شهرتِ فتوایی» داشته باشد. نه این مشهورِ تبلیغاتی. «مشهورِ فتوایی» داریم، «مشهورِ روایی» داریم، «مشهورٌ بین الخاصه» داریم، «مشهورٌ بین العامه» داریم. انواع مشهورات داریم.\n نظر شما راجع به جعل اصطلاحات مفاهیم مختلف در زمینه مباحث مهدویت چیست؟ اصطلاحات و مفاهیمی چون «قواعد ظهور»، «ظهور صغری»، «انواع آمادگی برای ظهور» و...\n این‌ها علمی نیست.\nاصلاً این اصطلاح «ظهور صغری» اشکال قواعد هم دارد، ظهور مذکر است و صغری مؤنث!\n بله، ترکیبش هم غلط است. می‌دانید چیست. ما روایتی داریم که می‌گوید «یَظهرُ فی شبهة لِیَستَبینَ اَمرَه» یعنی امام، پس از آمدن سفیانی و یمانی، ظاهر می‌شود، به ایران و عراق می‌آید و یارانش را می‌بیند. در این دورۀ شش ماهه، سخنگوی رسمی او یمانی است. نام ظهور اصغر در روایات نیامده، ولی برخی نام این شش ماه را «الظهور الاصغر» گذاشته‌اند. این‌ها هم این اصطلاح را از این جا گرفته‌اند.\nاین روایت صحیح است؟\n روایتی معروف است، شاید صحیح باشد، چون با منطق سایر روایات تناسب دارد. می‌گوید امام میان مردم هست ولی ظاهر نشده و شایعاتی دربارۀ او هست. دوره ای است که زمینه‌ساز ظهور است. ظاهراً از این روایت سوءاستفاده کرده‌اند و ظهور صغری را ساخته‌اند.\n برخی می‌گویند «قواعد ظهور» با نشانه‌های ظهور تفاوت دارد. مثلاً می‌توان قواعد ظهور را از روایات استخراج کرد.\n می‌گویند می‌توانیم نمودار بکشیم و ظهور امام زمان(ع) را محاسبه کنیم.\nخب یالا بیاورد! ابتدا یک کتاب علمی دربیاورد، روایات صحیحه دربارۀ ظهور را استخراج کند و بگوید که این نکته از این روایت مفهوم است و آن نکته از آن روایت، بعد، بدهد به دست مردم.\n پس ارتباط این سخنان با اصول اعتقادی شیعه چیست؟\nببینید، این‌ها به زبان عربی تسلّط ندارند، چه رسد به این که اصول اعتقادی را دریابند. من که زبان مادری‌ام عربی است، الآن نمی‌توانم بگویم این مادّه قانون که به زبان فارسی است، مدلولش فلان چیز است. من ابتدا باید به زبان فارسی مسلّط باشم، یعنی زبان فارسی، یا باید زبان مادری‌ام باشد، یا لااقل زبان خاله‌ام باشد!\n مباحث ظهور و نزدیکی ظهور چه؟ اصل اعتقاد ظهور نزد شیعه چیست؟ آنچه در احادیث و روایت متقن ما آمده چیست و چارچوب کلی آن چیست؟ به تازگی این گونه مباحث به صورتی عامیانه و البته با تبلیغ وسیع در جامعه ترویج می‌شود. آسیب آن چیست و چقدر به اصل اعتقادی تشیع نزدیک است؟\nظهور، شاید دوهزار سال دیگر باشد، شاید یک سال دیگر. اما اعتقاد درست به نزدیک بودن ظهور، یعنی این که من اعتقاد داشته باشم، امید داشته باشم، که احتمال ظهور در سال‌های نزدیک هست، و با در نظر گرفتن این احتمال، رفتار کنم و زندگی کنم.\n اگر دائم با این احتمال زندگی کنیم، زندگی‌مان تعطیل نمی‌شود؟ نمی‌گوییم خب امام زمان می‌آید و کارها را درست می‌کند، پس نیازی به کار و تلاش ما نیست؟\n می‌شود بیشتر توضیح دهید.\nاعتقاد ما به امام مهدی(ع) به گونه ای است که انگار فردا می‌خواهد بیاید. در عین حال، این به معنای تعیین وقت هم نیست. همان گونه که فعالیت با توجه به احتمال نزدیکی مرگ یا آخرت، به معنای توقیت مرگ یا توقیت قیامت نیست.\nپرسش بعدی ما دربارۀ تأویل نشانه‌ها و تطبیق روایات است. یعنی مطابقت دادنِ افراد ذکر شده در احادیث بر افراد معاصر. این نیز از آسیب‌هایی است که اکنون بسیار زیاد شده است و یکی از مستندات مدعیان برای این تطبیق‌ها، کتاب شماست. نظر شما در این باره چیست؟\n خب شاید فلان آقا هم هزار سال عمر کرد.\n[با خنده] نه... این طبیعی نیست. چنین چیزی نداریم. تطبیقاتی که موجب توقیت شود، «مَنهیٌ عَنه» (نهی شده و ممنوع) است.\nپس هیچ یک از اطلاعاتی که شما در کتاب عصر ظهور داده‌اید، توقیت نیست؟\nخیر. هر تطبیقی توقیت نیست. مثلا روایت داریم که در عراق، «صاحب السفیانی»، یعنی یار سفیانی، ظاهر می‌شود و چنین و چنان می‌کند. سر هر شیعه علی بن ابی طالب را به هزار درهم می‌خرد. اما این نکته که فاصلۀیار سفیانی با خود سفیانی و با امام زمان چقدر است، نمی‌دانیم. پس تطبیق او توقیت نیست.\n یعنی تطبیق شخصیت‌هایی که در روایات آمده است که ظهور امام را در می‌یابند و زمان زندگی‌شان به هنگام ظهور می‌رسد، توقیت ظهور است و حرام می‌باشد، ولی تطبیق نشانه‌های کلی دوران ظهور، که فاصله‌اش با ظهور امام معلوم نیست، توقیت نیست.\nبله. همین طور است. حتی شخصیت‌هایی هم که فاصله شان با ظهور امام زمان مشخص نیست [مثل همان یار سفیانی]، تطبیق‌شان توقیت نیست و اگر دلیل قطعی وجود داشته باشد، اشکال ندارد. ولی تطبیقی که منجر به توقیت شود، اشکال دارد.\n یک نکته دیگر: گاهی می‌بینیم که می‌گویند فلانی همان یمانی است، در حالی که او نه اهل یمن است، نه کاری به یمن دارد؛ یا می‌گویند فلانی شعیب بن صالح است، در حالی که نه نام خودش شعیب است، نه نام پدرش صالح؛ یا روایت داریم که فلان شخص، یک چشم خواهد بود، اما روایت را بر کسی که دو چشم سالم دارد منطبق می‌شمارند و روایت را تأویل می‌کنند. این را چه می‌فرمایید.\nاین بازی است. یعنی گمان و احتمال است.\nیا مثلا می‌گویند حساب کرده‌ایم و با حساب اَبجَد و جُمَّل و چه و چه به این مطالب رسیده ایم. مثل آقای فلان که کتاب نوشته و در اینترنت منتشر کرده و می‌گوید امام در سال 2015 ظاهر می‌شود و غیره و غیره.\n آخر می‌گویند در گذشته، برخی علمای بزرگ، اهل این علوم غریبه بوده‌اند.\nشما ائمه را بگویید. ما پیرو پیغمبر و امامان معصوم هستیم. یک روایت از امام معصوم بیاورید که به این چیز‌ها اعتماد کرده‌اند. به کار منجّمان و کارهای احتمالی، کار نداریم.\nپس این همه علما، مانند شیخ بهایی، سید بن طاووس و... که به علوم غریبه پرداخته‌اند، این‌ها چه؟\nبله، امور زیادی را به آنان نسبت داده‌اند، ولی ظاهراً چیزی ثابت نشده. اما حتی اگر بخش‌هایی از آن درست باشد، باعث نمی‌شود بگوییم «تنجیم» درست است. و این نه موجب صحیح دانستن توقیت می‌شود، نه جواز توقیت. اگر هم دیدیم عالمی به تنجیم و حسابات اعتماد می‌کند، به او می‌گوییم: «کَذَبَ المنجّمون ولو صدقوا»، «منجّمان دروغ می‌گویند، حتی اگر سخن‌شان راست درآید.» امیرالمؤمنین(ع) می‌خواست به جنگ برود. منجّمی گفت: «یا امیرالمومنین شکست خواهی خورد، حرکت نکن». امّا امیرالمؤمنین گفت حرکت می‌کنم و طوری نمی‌شود. و رفت و بر خوارج پیروز شد.\n نظرتان دربارۀ بیان کرامات و منامات (خواب و رؤیاها) چیست؟\nاین‌ها هم بیشتر از احتمال و گمان نیست. ما نمی‌توانیم امور و دین و اعتقاداتمان را بر پایه گمان بنا کنیم.\n دلیل ترویج این‌ها را چه می‌دانید؟\nخب مردم به دنبال این‌ها هستند. در برنامه‌های تلویزیونی، دائم عده ای تماس می‌گیرند و فشار می‌آورند که یک چنین چیزی برای من دربیاورند و بگویند. از خودشان، از سر ناخوشی یا هوس.\n آیا جامعه ما از عقلانیت دینی فاصله نگرفته؟\n[با خنده] جامعه، از اول، از عقلانیت فاصله داشته! نه تنها جامعه ما؛ مردم جهان عموماً همین گونه‌اند.\n خب آیا این فاصله بیشتر نشده؟ نسبت به برخی دوره‌های تاریخی دیگر؟\nمتفاوت است. ماباید عقلانیت جامعه را تقویت کنیم. مگر در کل دنیا چقدر آدم باعقل هست؟ در میان مُتدیّنان چقدر هست؟ دین داریِ متدیّنان معمولاً با عاطفه است. متدینانی که عقل دارند، کم هستند. اگر یک دهمشان عقلانی کامل باشند، خیلی خوب است.\n اصلاً مگر عاطفه و دین‌داری عاطفی بد است؟\nعاطفه خوب است، ولی عاطفی محض بد است. عاطفیِ مستند به عقل، خیلی هم خوب است.\n مگر نمی‌گویند «ما الدین الا الحب و البغض» (دین به دوست داشتن و دشمن داشتن است)؟\nخب باشد. ولی گاهی به دو راهی می‌رسد. حب و بغض اگر مستند به عقل باشد، اگر شخص با پای عقل به این حب و بغض رسیده باشد، این مطلوب است.\nعاقل بودن در این جا یعنی چه؟\nیعنی مثلاً وقتی می‌دانم اگر کاری را انجام دهم، به بهشت می‌روم، پس با اصرار آن را رعایت کنم. این عقل است.\nشما آثار مهدوی خود مانند «عصر الظهور» و «معجم أحادیث الإمام المهدی(ع)» را در اوایل انقلاب اسلامی ایران نوشته اید. آن زمان چه دغدغه‌ای باعث شد شما دست به قلم ببرید و این آثار را به جامعه ارائه کنید؟\nفعالیت من دربارۀ مهدویت، منحصر به آن سال‌ها نبود. در سال 2006 المعجم الموضوعی (دانشنامۀ امام مهدی)، و چند ماه پیش «دجال البصره» را -دربارۀ مهدیان دروغین در عراق بعد از صدّام- نوشتم. به علاوۀ برنامه‌ها و سخنرانی‌هایی در ایران و کشورهای عربی و اروپایی داشته‌ام.\nاما دربارۀ ایران باید بگویم، اساساً از نظر ما، انقلاب اسلامی ایران، ارزش‌هایی اساسی دارد. زیرا زمینه‌ساز امام مهدی –صلوات الله علیه- است. احادیث اهل بیت(ع) ، قومی را به تصویر می‌کشد که از مشرق قیام می‌کنند و نخستین زمینه‌سازان هستند. از این رو، من به عنوان یک معتقد به تشیع و معتقد به این احادیث، این دیدگاه را دارم، که انقلاب اسلامی ایران، تغییر زمینه‌ساز برای امام(ع) است.\nعموم شیعیان متدیّن در جهان نیز، به طور کلی، این دیدگاه را نسبت به انقلاب اسلامی ایران دارند. خوب است ایرانیان بدانند که شیعیان جهان، به انقلاب و جنبش آنان، به دید جنبشی موعود [=پیش‌گویی شده] و زمینه‌ساز برای امام(ع) می‌نگرند.\nالبته معنی این سخن آن نیست که هر چه در انقلاب رخ داده صحیح است و همه کسانی که در آن نقش داشته‌اند بر حق بوده و فرشته‌اند. مسئله این است که این حرکت، موعود، و فراهم‌کنندۀ زمینۀ ظهور است. یعنی جریانات زمینه‌ساز ظهور امام(ع) با این جنبش آغاز می‌شود.\nدر روایات شیعه آمده است که «امرِ» امام از مشرق آغاز می‌شود، در روایات سنّی آمده است که او خودش از مشرق آغاز می‌کند، یعنی از مشرق می‌آید. پس ارزش انقلاب اسلامی به این است که زمینه‌ساز ظهور امام(ع) است. از نظر شیعیان دین‌دار، این گونه است.\nپیش از این هم شیعیان در ایران فعالیت‌هایی داشته‌اند. وقتی هم که حکومت صفویه تشکیل شد این تصوّر بود که امام به زودی ظهور می‌کند.\nبله، در آن روزگار هم امیدوار بودند که امام(ع) ظهور کند. اما نشانه هایی که در احادیث آمده، به این روشنی رخ نداده بود. اکنون مسئله روشن‌تر است. نشانه‌هایی رخ داده که در تاریخ بی‌مانند است؛ مانند قدرت یهود. قبلاً این چنین نبوده.\nبیشتر توضیح دهید.\nدر توصیف نشانه‌های ظهور آمده است که میان مسلمانان و یهودیان، جنگ خواهد بود. این در صورتی ممکن است که یهودیان دارای دولت و صاحب قدرت باشند. و این امری است که در روزگار صفوی وجود نداشته.\nضررش این نیست که این همه مدّعی دروغین پیدا می‌شود؟\nمدعیان دروغین، بوده و هستند. دلیل پیدایش آن ها، امیدواری نیست. بلکه دلایل دیگری دارد که یکی از آن‌ها عرفان کاذب است. امیدواری به ظهور امام، ضرری ندارد. ضرر –همان طور که گفتیم- از عرفان کاذب و غلو در مورد اشخاص و دزدیدن اوصاف معصومان برای اشخاص است.\nآثار و مطالعات اخیر دربارۀ مهدویت چه اشکالاتی دارند؟ باید مراقب چه جهاتی در آن‌ها بود؟\nنقطه‌های ضعف زیادی دارند. نخست آن که اعتمادشان به روایات غیرصحیح است. دوم آن که استنباط و اجتهادشان ضعیف است. دیگر آن که روزنامه ای [=ژورنالیستی] می‌نویسند، نه علمی [=پژوهشی] مانند فقه و قانون.\nبرای مردم عامی می‌نویسند. سخنرانی [=خطابه] هستند. حرف علمی ندارند.\nمگر سخنرانی اشکالی دارد؟\nمثلاً می‌بینید که کتابی ضخیم و سیصد صفحه ای، مواد علمی‌اش بیست صفحه است.\nیعنی انشا وتکرارشان زیاد است؟\nانشا زیاد است؛ از این گذشته، بعضی‌هایش عوامانه است، چرت‌وپرت دارد؛ بعضی‌ها خارج از موضوع است؛ بعضی‌ها روایات ضعیف آورده و زیاد حرف می‌زند، بعضی‌ها بازی می‌کند و... انواعش هست.\nخب یک خوانندۀ معمولی، یا خواننده ای کم‌وبیش باسواد ولی غیر متخصص، که به بازار رفته و می‌خواهد کتاب بخرد، باید مواظب چه جوانبی باشد؟ کسی که این کتاب‌ها را می‌بیند و می‌خواهد بخواند، چه باید کند؟یا در منبرها و سخنرانی‌ها، از مجالس کوچک خانگی تا مجالس بزرگ. یک مخاطب عام، با این همه محصولات مختلف درمورد مهدویت چه کار کند؟\nباید پرس‌وجو کند و ببیند بهترین آثاری که دراین باره نوشته‌اند و واقعاً محقّقانه و واقعاً علمی است، کار چه کسانی است و کتاب‌های آن‌ها را بخرد. وگرنه همه نوع کتابی در بازار هست. به نظر من روش عصر ظهور خوب است، اما خود عصر ظهور هم یک تهذیب و ویرایشی می‌خواهد.\nگرایش خاص شما به ویژه در کتاب عصر ظهور زمینه قبلی هم داشت؟ به عبارت دیگر آثار دیگری مثل اثر شما با این رویکرد وارد عرصه مهدویت شده بود یا کار شما ابتکاری بود؟\nمن خود، کتابی به این شکل ندیده بودم. من از نوجوانی [حدود 20سال پیش از انقلاب ایران] به بحث امام مهدی –سلام الله علیه- اهتمام داشتم. دربارۀ آن پرس‌وجو می‌کردم، کتاب می‌خواندم، می‌اندیشیدم و در فکر آن سر می‌کردم.\nیادم است یک بار تقریباً 15 ساله بودم، می‌خواستم احادیث مربوط به امام مهدی(ع) را در «بِحار» بخوانم. کلید کتابخانه‌ای عمومى در نجف را گرفتم و تا اذان صبح نشستم و احادیث مربوط به امام مهدی(ع) را –که فدایش شوم- خواندم. هر کتابی دربارۀ امام مهدی پیدا می‌کردم، می‌خواندم و به آن اهتمام داشتم.\n چرا تا این حد به مسئلۀ امام مهدی(ع) اهمیت می‌دهید؟\nاساساً امام مهدی(ع) بخشی از باور هر انسان مسلمانی است. زیرا دین اسلام، به عنوان برنامه‌ای الهی، بدون امام مهدی(ع) فهمیده نمی‌شود.\nزیرا اسلام، بدون مهدی(ع) ناقص است.\nآیا عاقلانه است که خدا قرن‌ها پیامبر بفرستد، و وقتی آخرین پیامبر، رسالتش را به جا آورد و از دنیا رفت، بر سر جانشینی‌اش میان قبیله‌های قریش اختلاف بیفتد، ابوبکر و عمر و علی(ع) ، چند سالی حکومت کند، سپس حکومتش به دست امویان و عباسیان و عثمانیان دست به دست شود و سرانجام در استانبول دفن شود و غربیان آن را بگیرند؟\nفهمیدن اسلام، به عنوان یک برنامۀ الهی پیشرفته ممکن نیست، مگر با فهم «بعثت» و «غدیر» –یعنی مجموعۀ امامت که به امام مهدی پایان می‌پذیرد- و «دولت جهانی عدل الهی». این‌ها ارکان فهم اسلام اند. و این برنامه بدون امام مهدی(ع) ناقص می‌ماند.\nآیا کار شما ابتکاری بوده؟\nنوشته‌های مختلف دربارۀ امام مهدی(ع) بسیار بوده، ولیکن به این روش و سبکی که من نوشتم نه.\nیعنی این انطباق با معاصر را نداشتند؟\nمن به جز در چند مورد معدود تطبیق نکرده‌ام. من احتمال داده‌ام. تطبیق قطعى در این کتاب خیلى کم است.\nپس صفویان وسربداران چه؟ یا نوربخشیان، یا بابیان و بهائیان؟\nاولاً، یا آن که به نام امام مهدی نبوده، یا جنبش‌های محدودی بوده که نمی‌تواند منطبق با این حدیث باشد. حدیث «کَأَنّی بِقَومٍ قَد خَرَجوا مِن مَشرِق»، از تغییری بزرگ در این منطقه سخن می‌گوید. پیامبر فرموده که این قوم، این مردم، حق را طلب می‌کنند و به آن‌ها داده نمی‌شود، دومرتبه حق را طلب می‌کنند و به آن‌ها داده نمی‌شود و... ، کجا صفویان و سربداران و نوربخشیان در دو مرحله در طلب حق بوده اند؟\nاما این هم تنها یک احتمال و امکان است.\nاز نظر من قطعی است. ولی به هر حال، [حتی اگر احتمال باشد] امید داشتن به آن ضرری ندارد.\nاما مگر نگفتید که با احتمال نمی‌شود زندگی کنیم، امورمان را بر ظن و گمان نباید بنا کنیم؟\nاین که ما امور و اعتقاداتمان را بر احتمال بنا کنیم، تفاوت بسیاری دارد با آن که امیدوارانه زندگی کنیم ولی بر اساس واقعیت رفتار کنیم. ما امیدواریم ولی واقع گرا. عملکردمان بر پایۀ حدس و گمان نیست. میان این دو، تفاوت بسیاری است.\n می‌شود دربارۀ این تفاوت بیشتر توضیح دهید؟\nچه اشکالی دارد که من معتقد باشم انقلاب ایران، همان انقلاب موعود زمینه‌ساز است، ولی طوری رفتار کنم که گویا جنبشی طبیعی و عادی است و با صرف نظر از زمینه‌ساز بودنش برخورد کنم؟ این نه از نظر منطقی مشکلی دارد، نه از نظر سیاسی.\nمثلاً جناب آقاى... که در ایران برای امام مهدی نقشۀ راه می‌کشد و وسط بیابان پادگان می‌سازد. یا ویژگی‌هایی غیبی به خود نسبت می‌دهد و می‌گوید هنگامی که در سازمان ملل متحد صحبت می‌کرده است، همۀ شنوندگان محو او شده اند، به طوری که حتی پلک نمی‌زده‌اند! یا یکی دیگر، که به خود نسبتِ ارتباط با امام را می‌دهد و می‌گوید جلویش برای امام جانماز بیندازند تا او پشت سر امام نماز بخواند! همۀ این‌ها یا وهم و خیال است، یا دروغ. من خود دیدم که در تالار سازمان ملل، مردم می‌آمدند و می‌رفتند و صحبت می‌کردند.\nخواهش می‌کنم به یک قاعدۀ بنیادین توجه کنید. این جاست که سخن امیرالمؤمنین(ع) را درمی‌یابیم: «إعمَل لِدُنیاکَ کَأنّکَ تَعیشُ أبَداً وَاعمَل لِآخِرَتِکَ کَأنّکَ تَموتُ غَدَا»، «برای دنیایت، طوری عمل کن که گویی قرار است تا ابد زندگی کنی، ولی برای آخرتت طوری عمل کن که گویی فردا خواهی مُرد.»\nیعنی زندگی هر روزۀ خود را برنامه‌ریزی‌های دنیایی و مادی پیش ببریم؟\nبله. صحیح است، درستش این است. با عوامل و مؤلفه‌های طبیعی و حساب‌های مادی. شرع همین است. شریعت همین را می‌گوید. در غیر این صورت، شرع را تعطیل کرده‌ایم و شریعت جدیدی بنا کرده‌ایم، و انحراف از همین جا آغاز می‌شود.\nرویکرد شما در کتاب عصر ظهور، این سؤال را ایجاد می‌کند که آیا رخدادها و بشارت‌هایی که در دوران انقلاب اتفاق می‌افتاده، در تألیف این کتاب اثر داشته است؟\nنه. نه. مؤثر نبوده. انقلاب ایران، فکر تألیف این کتاب را ایجاد نکرد.\nیعنی می‌فرمایید که شما سال‌ها پیش از این که حرفی از انقلاب ایران باشد، از سیزده چهارده سالگی، یعنی حدود سال 60 میلادی، در این اندیشه بوده‌اید.\nبله. همین طور است. ما دربارۀ مقدّمات و حوادث زمینه‌ساز حرکت امام صحبت می‌کردیم. پیش از انقلاب، دربارۀ احادیث مردمی که در مشرق قیام خواهند کرد، حرف می‌زدیم. به این احادیث ایمان داشتیم و هنگامی که انقلاب ایران روی داد، گفتیم خدا را شکر، این مقدمه و تمهید، همان است.\nعصر ظهور در چه سالی تألیف شده؟\nسال1405 هجری قمری. ایّام جنگ تحمیلی.\nیعنی زمان تألیف کتاب بعد از انقلاب بوده. پس ظاهراً انقلاب در تألیف آن تأثیر داشته.\nاز این نظر تأثیر داشته که دیدم زمان مناسبی است برای بیان آن بینش علمی ای که از قبل داشتم.\nولى یکی از اهداف من این بود که ایرانیان را متوجه قدر و قیمت این انقلاب نمایم.\nمگر نفرمودید که ایرانیان خودشان انقلاب خود را به امام مهدی نسبت می‌دادند؟\n همین طور است، احادیث مربوط به نقش ایرانیان در دوران ظهور، قبل از انقلاب هم در خود ایران معروف بود. . در کتاب‌ها و سخنرانی‌های انقلابی، به این‌ها اشاره می‌شد و این اندیشه برای مردم آشنا بود، خیلی‌ها به آن اعتقاد داشتند. .\nپس اندیشه فراهم کردن مقدمات ظهور امام مهدی(ع) در میان ایرانیان رواج داشته، و سال‌ها پیش از تألیف این کتاب مطرح بوده است.\nبله، البته. خیلی مطرح بود. سران انقلاب، بسیاری از علما و مردم، دربارۀ آن صحبت می‌کردند. در فضای حوزه‌های علمیه، هم در ایران، هم در میان متدیّنان شیعه در کشورهای دیگر، این مسئله مطرح بود.\n پس بازگویی این بُعد انقلاب برای ایرانیان چه سودی داشت؟\nگاهی فردی در کار مشارکت دارد، که متوجّه اهمیت کار نیست. مثلاً در انقلاب شرکت می‌کند، ولی انگیزه‌اش اقتصادی محض است، اصلا کاری به دین و خدا و پیغمبر و این کارها ندارد. من به او می‌گویم: ای کسی که با محرّکِ اقتصادی محض کار می‌کنی، آگاه باش که این کار تو، یک بُعد دیگر هم دارد. من دربارۀ فعالیت تو، اطلاعاتی به تو می‌دهم که تو از آن آگاه نیستی.\nاین را هم بفرمایید که منظور شما از این که انقلاب ایران به ظهور امام مهدی (ع) «متصل» خواهد بود و به ظهور می‌پیوندد، چیست؟\nاحادیثی که دربارۀ «قیام اهل مشرق و پرچم‌های سیاه» وارد شده، مورد اتفاق شیعه و سنی است و قطعی می‌باشد. در خود این احادیث، مراحل این قیام هم بیان شده که از این قرار است:\nمرحلۀ اول: اهل مشرق علیه حکومتی ظالم قیام می‌کنند. مرحلۀ دوم: مخالفان با آنان دشمنی می‌کنند، ولی اهل مشرق دربرابر دشمنان می‌ایستند و تقاضای به رسمیت شناختن حقوق خود را دارند (یَطلِبونَ الحقَّ فلایُعطَونَه). سوم: جریان جدیدی از دشمنی مخالفان صورت می‌گیرد، ولی اهل مشرق دومرتبه حقوق خود را مطالبه کرده و می‌خواهند حقوقشان به رسمیت شناخته شود (ثُمَّ یَطلِبونَ الحقًّ فلایُعطَونَهُ).\nچهارم: سپس اهل مشرق سلاح خود را به دوش می‌گیرند (یَضَعُونَ اَسلِحَتَهُم عَلی عَوَاتِقِهِم)، یعنی اعلام آمادگی برای جنگ می کنند. در این مرحله، دشمنان حق آن ها را به صورت مشروط به آنان می‌دهند. پنجم: امّا آنان شرط آن‌ها را نپذیرفته و به کار خود ادامه می دهند؛ تا آن که سرانجام برای یاری امام مهدی (ع) قیام می‌کنند و پرچم کشور خود را فقط به امام (ع) می‌دهند (ولا یَدفَعونَها الّا اِلی صاحِبِکُم).\nیعنی می‌فرمایید که ایرانیان از عهدۀ دشمنان خارجی برمی‌آیند و می‌توانند مقابل آن‌ها بایستند؟\nبله، حتماً. دیگر هیچ تهاجم و حمله‌ای به ایران نمی‌شود. من این را وقتی می‌گفتم که بعضی از مسئولان از احتمال حمله به ایران می‌ترسیدند؛ حملۀ امریکا یا اسرائیل. این حدیث یعنی ایران از حملۀ خارجی در امان است. از ده سال قبل، از 2003 می‌گفتند بعد از عراق، نوبت ایران است، ولی من مطمئنم که هرگز نوبت ایران نمی‌شود.\nاگر شما بخواهید کتاب عصر ظهور را دوباره بنویسید، چه می‌کنید؟ آیا همان طور می‌نویسید؟\nالآن اگر بخواهم بنویسم، اولتوصیفات و عناصر قطعی در توصیف عصر ظهور حضرت را می‌نویسم، یعنی فقط عناصر قطعی مورد اتّفاق (المتفق علیها) را، با دلایل علمی می‌نویسم. سپس نشان می‌دهم که مورد اتفاق است که آغاز تغییرات پیش از ظهور، آغاز حرکت ظهور، از ایران است. پس از آن وارد بقیة موضوعات می‌شوم. نتیجه فرقی نمی‌کند، ولی راهش فرق می‌کند.\nبله، جایی گفته نشده، ولی این مطلب از کتاب احساس می‌شود.\nاحساس بشود. ضرر ندارد. من می‌دانم. وقتی این کتاب را نوشتم و اسم آن را عصر الظهور گذاشتم، می‌دانستم که این مطلب از آن احساس می‌شود. ولی الآن اگر بخواهم بنویسم، اولین فصل را می‌گذارم «صفاتُ عصرُ الظهور»، ویژگی‌های قطعی متفق علیها.\nیعنی اگر بخواهید بنویسید، قطعی و غیرقطعی را مشخص می‌کنید.\nبله. و روایات احتمالی را نمی‌آورم.\nآن وقت چه فرقی می‌کند؟\nخیلی فرق می‌کند. روایاتی را که احتمالی است، روایات غیرقطعی را کلاً حذف می‌کنم تا از آن سوءاستفاده نکنند. مثلا من نوشتم که یک روایتی هست که می‌گوید سفیانی وارد اهواز می‌شود. اوه! هیاهو کردند که سفیانی می‌آید و ایران را می‌گیرد، سفیانی عراق را می‌گیرد، سفیانی، سفیانی... خب اصلا این را حذف می‌کنم. چون این روایت اصلا از پیامبر و اهل بیت(ع) نیست، و من هم به این روایت اعتقاد ندارم. خب چرا احتمالش را بدهم؟ پس آن را طوری می‌نویسم که اگر کسی «شیخُ المُشکِلین» [=ختمِ اشکال‌گیران!] هم بود، نتواند اشکالی بگیرد!\nمنظورتان از «عصر ما» چیست؟ این بیست سی سال؟ یا مثلاً قرن ما؟\nحتی اگر بگویید قرن ما. نمی‌توان تعیین کرد. مهم این است که تغییرات ایران، آغازگر و اولین زمینه‌ساز برای ظهور است. این از احادیث متفق علیه می‌آید.\n به نظر شما، ایران به عنوان داعیه دار تشیع، چه جوانبی از مهدویت را -که یکی از پایه‌های اصلی تشیع است- باید ترویج کند و از چه مواردی دوری کند؟ یعنی موضع ایران دربارۀ مهدویت چه باید باشد؟\nمن معتقدم که باید تقویت شده و عقلانی شود. یعنی تعمیق بشود. باید این اعتقاد را از نظر علمی فربه کرد و در جهان منتشر نمود. مهدویت، قضیۀ مهمی در باورهای شیعه است.\nیعنی می‌فرمایید با عرفان مبارزه شود؟\nنه، نه. من مبارزه با اصل عرفان را نمی‌گویم، فقط با عرفانی که مقاماتی کاذب به اشخاص می‌دهد، مقامات معصومان(ع) را می‌دزدد و به انسانی جایز الخطا می‌دهد. این‌ها «مقامات معصومان» را به نفع اشخاص مصادره می‌کنند. باید برای ستایش اشخاص، حد و مرزی تعیین شود. میان بزرگان و پیشروان عرفان و سلوک و تصوف، و میان پیامبر و امامان معصوم(ع) تفاوت بزرگی وجود دارد، اما این تفاوت در ذهن بسیاری از ایرانیان روشن نیست.\n این تفاوت در چیست؟ شما بفرمایید.\nپیامبر و امام، اساساً مقولۀ دیگری هستند. آن‌ها قله‌هایی آسمانی هستند، و این‌هاقلّه‌هایی روی زمین‌اند. آن‌ها معصوم‌اند، یعنی مصون از گناه و کار نادرست. ولی این‌ها نیستند.\nاین از نظر تئوری است، در عمل چگونه باید تفاوت قائل شد؟ یعنی اگر بخواهیم ریزتر و عینی‌تر بگوییم چه؟ این تفاوت‌ها چگونه معلوم می‌شود؟ کجاها؟ در چه ادّعایی؟ در چه حرفی؟\nادعا زیاد است. ادعای «رسیدن به مقامات بالا». یک جا سخن از روزهای جنگ بود. شنیدم مرحوم سید احمد خمینی–گرچه به شوخی- می‌گفت: «شاید آقا از ولایت تکوینی استفاده کند».\n نمی‌خواهم زیاد وارد این موضوع شوم. چاره‌ای نیست جز این که مراجع بزرگ در این باره به بحث فقهی بپردازند. آن هم دور از تأثیرات دیگران. و نتیجه نهایی را اعلام کنند. مثلاً اصطلاحات و اعمالی که نزد شیعیان، فقط برای معصوم(ع) به کار می‌رود، آیا به کار بردن این‌ها برای دیگران هم صحیح است؟ مثلا القاب و عناوین، عبارت «علیه السلام»، آیین زیارت، گنبد و بارگاه، حق امام، مراسم خاص و الی آخر.\n دیگر چه؟\nمثلاً خود مسئلۀ «عصمت» و جنبه نظری و عملی آن. این که «مگر می‌شود فلانی خطا بکند» یعنی چه؟ یا مثلا باید برای مردم روشن شود، این که به دختر بزرگوار امام موسی بن جعفر(ع) می‌گوییم «فاطمۀ معصومه»، [منظور، معنی اصطلاحی کلمه نیست، بلکه] منظور، پاکی کودکانه و طهارت اوست، نه عصمتش.\nپس برای کاستن از آسیب‌های مربوط به مهدویت در ایران...؟\nاولاً، نقد عرفان و تعیین حد و مرز برای عرفان صحیح و کاذب، ثانیاً تعیین حد و مرز برای مصطلحاتِ مقامات اشخاص و فرق میان معصوم و غیر معصوم، چه در تعبیر، چه در تعامل، در زیارت، در قبر در حقوق و... این‌ها باید در عمل هم پیدا باشد.\nیک منطقه مهم شیعه‌نشین که به تازگی آسیب‌های مرتبط با مهدویت در آن زیاد شده، عراق است. این آسیب‌ها گاهی آن‌قدر قدرتمند است که به سختی می‌توان آن را برطرف کرد. در عراق معاصر چه اتفاقی افتاده که این گونه آسیب‌ها همچون قارچ سر برآورده‌اند؟ چه شده که با وجود حوزه ریشه‌دار نجف اشرف باز چنین مواردی در عراق پیش می‌آید؟\n در واقع، اصل تمام این‌ها برمی‌گردد به تدریس سیر و سلوک و عرفان توسط مرحوم سید محمد صدر در حوزه علمیه نجف. او و شاگردانش این درس را «السیر و السلوک» می‌نامیدند. تمام جنبش‌های مهدویت در عراق، از طلبه‌های این درس ناشی شده است. در زمان خود وی هم چند گروه منحرف شکل گرفت و خود وی مقابل آن‌ها ایستاد.\nتدریس سیر و سلوک چه ارتباطی به ظهور مهدیان دروغین داشت؟\nزیرا جماعت‌های جدیدی پیدا شدند: جماعت «السّیر و السّلوک»! جماعت «الذینَ وَصَلوا اِلَی الله» (به خدا رسیدگان) ! جماعت کسانی که یار امام زمان شده‌اند! «جُندُ السّماء» (سپاه آسمان) ، «قاضِی السّماء» (داور آسمان) !\nبله. قاضیِ آسمان، که می‌گوید خدا او را فرستاده تا میان حق و مردم داوری کند! و امثال آن. اصل این‌ها از عرفان غلط است.\nشما چند ماه پیش، کتاب «دجال البصره» را نوشتید و به تندی، چهره دروغین مدعیان مهدویت و مباحث انحرافی آن را در عراق بر ملا کردید. دلیل نگارش این کتاب چه بود؟ آیا سعی داشتید برخی از مباحث کتاب عصر ظهور را تصحیح یا تکمیل کنید؟\nخیر. موضوع هرگز این نیست. این تصور که عصرظهور زیان داشته و باید زیانش را درمان کنیم، درست نیست.\nعصر ظهور، یکی از عقلانی‌ترین و واقع‌گراترین کتاب‌های راجع به امام مهدی(ع) است. به نظر من زیان نداشته. آن چه زیان داشته، عرفان کاذب و غلو نابه جاست.\nیعنی بعضی از جنبه‌های این کتاب تأثیر منفی نداشت؟ یا از آن سوءاستفاده نشد؟\nنه این طور نیست. کسی که ادعا می‌کند که مهدی(ع) است یا با مهدی(ع) در ارتباط است، از هر چه که کمکش کند استفاده می‌کند. از عصر ظهور استفاده می‌کند، همان گونه که از اندیشۀ کلی مهدویت هم استفاده می‌کند. اما سرچشمۀ ادعای کاذب، عرفان کاذب است.\nو اغراض سیاسی؟\nو اغراض سیاسی. بله.\n به نظر شما چه راهی برای عراق وجود دارد؟ اکنون چه فرقه‌ها و افرادی در مباحث انحرافی عراق نفوذ دارند و چه راه حلی برای عراق وجود دارد؟\nبه روشنی پیداست و می‌دانیم که وهابیان و پادشاهی عربستان سعودی، جنبش اول -یعنی جند السماء- و جنبش دوم –احمد الحسن- را از نظر مالی به طرزی کلان تأمین کرده‌اند (ر. ک: دجال البصرة).\nخوب است بدانید که وهابیان و یهودیان، می‌اندیشند که عموم شیعیان، وضع مردمی شیعه، وضع جوامع شیعه، سه ستون دارد: مرجعیت، مراسم عزاداری امام حسین(ع)، و اعتقاد به امام مهدی(ع). این سه، ستون‌های ویژۀ جامعه شیعیان‌اند.\n یعنی منتظرند هر کس در هرکدام از این سه مسئله، ساز مخالفی بزند...\nهر کس از خود شیعه.\n به او پول می‌دهند و بزرگش می‌کنند. اما برای چه؟ تا تفرقه بیفکنند؟ برای تفرقه؟\nبه نظر شما این از سر دشمنی با انقلاب اسلامی نیست؟ بحث ایران و امریکا نیست؟\nنه، نه. برای این است که شیعیان نباشند.\n چطور؟ چرا؟\n زیرا اسرائیل می‌اندیشد که دشمن آینده‌اش شیعیان‌اند. چرا؟ چون آن کسی که حاضر است تا پای جان با اسرائیل بجنگد، کسی است که در مجالس عزاداری سیدالشهدا(ع) پرورش یافته. پس اگر بخواهیم مهد پرورش داوطلبان شهادت را از بین ببریم، باید این ستون‌ها را سُست کنیم. کاری کنیم که مردم به آن شک کنند.\nپس از هر انحرافی در مهدویت، هر انحرافی در عزاداری امام حسین(ع)، و در مسئلۀ مرجعیت استفاده می‌کنند و آن را بزرگ می‌کنند، تا به اصل آن خلل وارد کنند. کافی است کسی بگوید: «من طرحی برای زیر و رو کردنِ مراسم امام حسین(ع) دارم. این چیزهایی که هست غلط است و من با همه‌اش مخالفم.» آن وقت او را تأیید می‌کنند و برایش هزینه می‌کنند و کتابش را چاپ می‌کنند.\nیکی ستاره داود را تقدیس می‌کند و نشان پرچمش می‌کند، یکی می‌گوید نطفه امام علی(ع) حفظ شده و من از نطفه او و پسر او هستم، هر مدعی ای که مردم را دور خودش جمع کند و تشیع را تضعیف کند.\n دربارۀ مرجعیت چه؟\n همان حرف است. هر طرحی ضدّ مرجعیت، مخرّب مرجعیت را تأیید و حمایت می‌کنند. هر فرد ناشایستی را که مرجعیت خود را مطرح کند و خود را مرجع اعلام کند، تأییدش می‌کنند.\nبه نظر شما امریکا در این جا چه‌کاره است؟ نقش امریکا چیست؟\nاز برخی از نظرات اسرائیل حمایت می‌کند. متهم اصلی و مستقیم در این مسائل، اسرائیل و وهابیت است. امریکا و غرب متهم‌های غیرمستقیم‌اند.\nپس شما اصل مشکل را از اختلاف سیاسی ایران و امریکا نمی‌دانید، و از اختلاف شیعه و وهابی می‌دانید؟\n اختلاف شیعة و یهودی. هم یهود خارج (که اسرائیل است) ، هم یهود داخل، یعنی وهابیت.\nپس راه حل جلوگیری از این سوءاستفاده‌ها در عراق به دست کیست؟\n دولت عراق باید سخت بگیرد. هم دولت، هم مراجع، مسئولیت همه است که جلوی این‌ها را بگیرند.\nپرسش‌های ما به پایان رسید. از وقتی که در اختیارمان قرار دادید بسیار سپاسگزاریم.\n موفق باشید.\nگفت وگو : ز مریم حقی/ 62303/\nپیدایش روزنامه نگاری و ظهور امام زمان!\nرشد علمی قم و بحث درباره حقوق زنان از علائم ظهور امام زمان!\nبدون نام ۰۰:۳۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۱۰\nعالی بود. میخواهیم بدانیم واکنش مسئولان به این مصاحبه چیست؟


آخرین سردارعشق (پایگاه شهید سید مصطفی خمینی -قم) - مطالب ابر شهید\nسروده یک فرزند جانباز شیمیایی\nجانباز؛ تمثال وفاداریست آقا/ بهر شهادت می‌شود بی‌خواب، بابا.../ زخم تنش در آسمان چون آفتاب است/ شب‌ها همیشه می‌شود مهتاب، بابا...\nآیا قلمی می‌تواند، خس خس سینه‌هایت را بر قلب کاغد بکشد، آیا عکس می‌تواند صدای سرفه‌هایت را به جهان نشان دهد و آیا فیلمی می‌تواند آتشی که درونت را می‌سوزاند را به تصویر بکشد و مرهمی بر زخم‌های ناپیدایت باشد. نه هیچ یک از اینها نمی‌توانند. «سید حامد رحمتی» فرزند یک جانباز شیمیایی است؛ او در وصف داغ‌هایی که از آتشفشان عشق می‌خیزد، برای بابایش شعری سروده است.\nآقا اجازه؟ شعر من هست آب بابا\nبر روی تختش، خس خس سینه و دردی...\nمن هم صدایش میزنم... با...، باب...، بابا...\nآقا اجازه ؟ درس‌ها را خوب حفظم\nدرسی که یادم هست از خوناب، بابا\nآقا اجازه ؟ «ش» شبیه شیمیایی...\nراهی جنت شد از این باب، بابا\nآقا اجازه؟ «د» شبیه یک دلاور\nچیزی که مانده از تنش یک قاب، بابا...\nجانباز؛ تمثال وفاداریست آقا\nبهر شهادت می‌شود بی‌خواب، بابا...\nشب‌ها همیشه می‌شود مهتاب، بابا...\nزخمی‌ترین شعرم فدای تار مویش\nبا هر دمش دریا شود گرداب، بابا...\nآقا اجازه؟ دست‌هایم درد دارد\nاز این جریمه‌های سخت آب بابا...\nبرچسب ها : شهید، فرزنده شهید، سروده زیبا فرزند شهید، سروده یک فرزند جانباز شیمیایی، فرزند شیمیایی، سروده یک فرزند جانباز شیمیای، تمثال وفاداری، شهیدان زنده اند، جانباز شهید،


۵ فایده شگفت‌انگیز کینوآی سیاه\nسرویس ترجمه فردا؛ طاها ربانی: در این مطلب اطلاعاتی درباره کینوا، مضرات کینوا، کینوا را از کجا بخریم، کینوا و لاغری، خواص کینوا، طرز پخت کینوا، قیمت کینوا، خرید دانه کینوا و خواص و ارزش غذایی کینوا می‌خوانید.\nافزودن کینوآی سیاه به رژیم غذایی باعث می‌شود نیاز بدن‌تان به مواد مغذی تامین شود و سلامت عمومی‌تان افزایش پیدا کند.\nکینوآی سیاه چیست؟\nکینوآی سیاه حاصل پیوند کینوآی سفید و سلمه‌تره است. این محصول دانه‌های تیره‌تری نسبت به کینوآی سفید و بافت تردتری دارد. همچنین، مزه‌ی آن شیرین‌تر است و معمولاً نمی‌توان آن را به‌راحتی کینوآی سفید و سرخ در بازار پیدا کرد. کینوآی سیاه عاری از گلوتن است و برای کسانی که همیشه سراغ غذا‌ها و خوراکی‌های سالم می‌روند می‌تواند تبدیل به گزینه‌ی محبوبی بشود.\nفواید کینوآی سیاه\nکینوآ منبعی سرشار از انواع مواد مغذی است، ازجمله پروتئین، آّهن، ویتامین‌های بی، آنتوسیانین، مس، منگنز، و اسید آلفا-لینولنیک. این مواد به روش‌های مختلف سلامت مصرف‌کننده را افزایش می‌دهند. اجازه دهید با جزئیات بیشتری از فواید کینوآی سیاه صحبت کنیم.\nفیبر و پروتئین زیاد\nکینوآی سیاه یکی از معدود منابع گیاهی است که دارای پروتئین‌های کامل است. پروتئین‌های کامل آن دسته از پروتئین‌هایی هستند که حاوی هر ده آمینواسید اساسی باشند. کینوآی سیاه از بهترین منابع گیاهی برای تامین پروتئین مورد نیاز بدن است. این نوع به‌خصوص و منحصربه‌فرد کینوآ نسبت به دیگر انواع کینوآ فیبر بیشتری نیز دارد.\nآهن ماده‌ای است که بدن برای رساندن اکسیژن به اقصی‌نقاط خود از آن استفاده می‌کند. اگر در برنامه‌ی غذایی روزانه‌تان به‌اندازه‌ی کافی آهن وجود نداشته باشد، در طول روز دچار فرسودگی، خستگی، و کم‌خونی می‌شوید. یک فنجان کینوآی سیاه حاوی ۱۵درصد از نیاز روزانه‌ی شما به آهن است.\nحاوی ویتامین‌های بی\nاین نسخه‌ی سیاه از کینوآ حاوی مقدار مناسبی فولات است. فولات یک نوع ویتامین بی است که برای سلامت کبد و عملکرد صحیح دستگاه عصبی به وجود آن نیاز است. فولات برای سلامت پوست و مو و چشم نیز مفید است. کینوآ منبع خوبی برای مس، منگنز، و اسید آلفا-لینولنیک نیز هست. این مواد التهاب را در بدن کاهش می‌دهند و به سلامت قلب و عروق کمک می‌کنند.\nرنگ تیره‌ی کینوآی سیاه به‌خاطر وجود مقدار زیادی آنتوسیانین در آن است. آنتوسیانین‌ها نوعی آنتی‌اکسیدان هستند که جلوی آسیب‌های ناشی از اشعه‌ی ماوراءبنفش و رادیکال‌های آزاد را به سلول‌ها می‌گیرند. آنتی‌اکسیدان‌ها می‌توانند از بدن در مقابل بیماری‌های مزمن، بیماری‌های قلبی، و سرطان حفاظت بکنند.\nکینوآی سیاه سرشار از مواد مغذی و کم‌چربی است. کسانی که می‌خواهند در رژیم غذایی خود از گلوتن پرهیز کنند می‌توانند به‌جای غلات سفید و تصفیه‌شده از کینوآی سیاه استفاده کنند.\nعوارض جانبی کینوآی سیاه به شرح زیر است:\n• ایجاد مشکلات گوارشی: بعضی از افراد ممکن است بعد از مصرف کینوآ دچار ناراحتی‌های گوارشی شوند. این اتفاق احتمالاً به‌خاطر بالابودن میزان فیبر در این ماده‌ی غذایی به وجود می‌آید.\n• مسمومیت غذایی: همیشه یادتان باشد که کینوآ را قبل از پختن درست بشویید، چون گزارش‌هایی از ارتباط میان این دانه‌ها و مسمومیت غذایی منتشر شده است.\nکلمات کلیدی: کینوآی سیاه ، مضرات کینوا ، کینوا را از کجا بخریم ، کینوا و لاغری ، کینوای سیاه ، خواص کینوا چیست ، طرز پخت کینوا ، خرید کینوا در ایران ، قیمت کینوا ، خرید دانه کینوا ، فردازی\nکینوآ یک منبع غذایی فوق العاده


تخیل می‌تواند شاعر را به هر کجا که می‌خواهد ببرد. می‌تواند شعر را از همین اشیا و اتفاق‌های روزمره پیرامون آغاز کند و به جایی برسد که شاعر می‌خواهد. می‌تواند بار فرم و زبان و... را به دوش بکشد. هر دو شعر «قاصدک‌ها» و ...\nبا عرض خوشامد به عضو جدید پایگاه نقد شعر و آرزوی موفقیت روز افزون اجازه می خواهم بی مقدمه به سراغ شعرهای ارسالی شان برویم. «همواره دوستم می داری؟!» شعری درباره ی مرگ است که در نیمه های راه جانش را از دست داده است. دقیقاً از ...\nهنر قرار نیست یک نسخه واقعی از جهان ما باشد!\nباسلام. هنر قرار نیست یک نسخه واقعی از جهان ما باشد، این جمله معروف برای آن است که بدانیم هنر آمده است تا چیزی فراتر از آنچه را که می بینیم و می شنویم و لمس می کنیم را به نمایش بگذارد. شعر نیز به فراخور قدرت پروازی که به خیال ...\nاز رمانتیسم تا سمبلیسم وطنی\nشعر « علامت سوال » یه شعر رمانتیک تیپیک وطنی ست ! رمانتیسم سبک ادبی بسیار مهم و مشهوری ست که به دنبال ظهور مدرنیته و تجلی معضلات ناشی از آن در جوامع غربی ، در اروپا و در قرن هجدهم شکل گرفت و گروهی آن را طلیعه ی مدرنیسم ادبی ...\nدر این یادداشت با هم مروری نقادانه خواهیم داشت بر سه غزل. غزل اول، روایت یک خواب عاشقانه است؛ خواب پیوستن به معشوق. شاعر در این رؤیا، خودش را گاه کسی دیده که در باغ میوه می چیند، گاه کسی که همپای معشوق می رقصد، گاه سیاره ای ...\nصد نكته غير حُسن\nدر مشخصات سراينده‌ي گرامي اثر پيش رو، آمده است كه 51سال دارند و بيش از پنج سال است كه مي‌سرايند؛ پس دقيقا نمي‌شود دانست كه سرودن را از چند سال پيش و چگونه آغاز كرده‌اند؛ آيا در جلسات و كلاس‌هاي ادبي شركت داشته‌اند يا ...\nبازهم ساغر و پيرمغان\nآقاي حسني شاعر گرانقدر و پرتلاش، اين بار هم سه غزل فرستاده اند. غزل هايي كه همه ي اصول و قواعد قالب غزل در آن ها رعايت شده و به خوبي نشانگر ذهن فعال و حافظه ي شعري قوي ايشان هستند. غزل اول را قبلا نيز فرستاده بودند. همان نكته ...\nهی لایک پشتِ لایک!\nباسلام. بگذارید با چند بیت غزل محاوره از حسین منزوی شروع کنیم: آهای تو که یه «جونم»ت ، هزار تا جون بها داره بکُش منو با لبی که بوسه شو خون بها داره بذار حسودی بکُشه ، رقیبو وقتی می کُشه سرش توو کار خودشه ، چی کار به کار ما ...\nتجربه‌هایی که تجربه شده‌اند\nفراروی از معیارهای کلاسیک در شعرهای کلاسیک، از ترفندهایی است که شاعران نوگرا برای تازه کردن حال و هوای شعر کلاسیک و استفاده از ظرفیت این قالب ها برای مواجه شدن با مخاطبان بیشتر، از آن استفاده کرده اند. این شیوه و شگرد ...\nبلندنظری و مراقبت\nتو فراموشم نخواهی شد؛مگر که برده از _یاد،ایران زلزله ای را غربش را تکاند* در این بیت با مضمون خوبی روبه‌روییم با تاکید بر این که خاطرات ویرانی فراموش نخواهد شد. ظرایفی وجود دارد که اگر به آن‌ها بی‌اعتنا باشیم، علی‌رغم ...\nنوشتن شعر برای نوشتن شعر است یا برای برای ارایه ی محتوای آن ؟! اصلا بگذارید این طور بپرسیم که شعر می نویسیم و می خوانیم تا حرفی بزنیم یا تنها نمی خواهیم همچون نقاشی های آّبستره تنها نمایشی از کلمات راه بیاندازیم ؟ اگر این ...\nشیطان به دعا و خلق در آمین\nدر این یادداشت با هم مروری نقادانه خواهیم داشت بر سه رباعی، از یکی از یاران همیشه همراه پایگاه نقد شعر. در رباعی نخست، باید «نشان» را هدف و سیبل معنی کنیم (و نه نشانه). این مصراع (مصراع دوم) اگرچه معنایی مؤیّد دیگر مصاریع ...\nشعر سپید یا سیاه!؟\nسه شعر از دوستی عزیز را پیش رو داریم که سابقه فعالیت ادبی خود را کمتر از یک سال اظهار کرده اند و در همین مدت کم بیش از ده بار شعرهای ارسالی شان نقد شده است. نخستین چیزی که در مواجهه با سه شعر حاضر به نظر می رسد این است که شاعر ...\nدر شعر اول که غزل است، شاعر توانسته موقعیتی عاشقانه را همراه با حسی نسبتاً قوی به مخاطب بیان کند، یعنی بیشتر بیتها زبان و نحوی روان و در عین حال شاعرانه دارند. از نکات خوب این غزل، مثلاً بیت «بی وفا حالا که پاییزی‌ست حالم، ...\nاطناب و پراکندگی و ابهام : چه معجونی !\nیک پراکندگی آشکار ! یک بی هدفی محض ! یک بی سرانجامی مطلق ! می توان یک یا تمام عناوین بالا را برای شعر « صدا » در نظر گرفت ! راوی از چه سخن می گوید ؟ از اذان صبح ؟ خب در نهایت به چه می رسد ؟ از شروع صبح ؟ در انتها به کجا می رود ؟ ...\nدر این یادداشت با هم مروری نقادانه خواهیم داشت بر دو غزل. غزل نخست که به حکم اشارات و ارجاعاتش در منقبت حضرت معصومه (س) سروده شده و به اقتضاء موضوعش گوشه ی چشمی هم به امام رضا (ع) دارد، یک غزل شش بیتی مردف است، با وزن دوری. ...\nتک‌تک واژه‌های متن\nتوجه به به‌گزینی واژگانی و منطق روایی از جمله مواردی است که توجه به آن‌ها به ارتقاء کیفیت فنی متن می‌انجامد. حال پرسش این است که آیا هنرمند عرصه‌ی مکتوب به تک‌تک واژه‌های متنش فکر می‌کند؟ یا این‌که ناخودآگاه ...\nقوت و ضعف همزمان\nآغوش شعری است که در آن همزمان شاهد قوت و ضعف هستم. در بند اول سهل انگاری زبانی سبب شده است «ترا» به صورت کاملاً اضافی و البته اشتباه به شعر راه یابد در حالی که «ت» در می پایمت به همین منظور به کار رفته است. این روزها متاسفانه ...\nزلف های پنج‌پنج و ابروان هشت هشت\nسه غزل زيبا و دلنشين از دوست خوب شاعرمان آقاي سعيد نجفي خواندم و به ذوق و هنرمندي ايشان آفرين گفتم. غزل هايي شسته رفته و خالي از اشكالات فاحش ساختاري كه زباني نسبتاً سالم و محكم دارند و نشان مي دهند سراينده ي آن ها مطالعات ...\nباسلام در اینکه وقتی دلتان می گیرد و بغض بر گلویتان چنگ می زند یا منظره ای را می بینید یا احساس تازه ای را تجربه ای می کنید نیاز به نوشتنش دارید شکی نیست. چیزی درون شما می گوید که باید بنویسدش و دوست دارید آن را در قالب ...\nکوتاهی و ایجاز\nسه اثر در این نوبت از آقای علی نظری به پایگاه نقد شعر رسیده است که اولین ویژگی هر سه آنها کوتاهی است. در همین ابتدای کار باید صحبتی در مورد تفاوت کوتاه بودن و موجز بودن اثر کرد. در واقع باید بدانیم که یک اثر کوتاه لزوماً ...