باشگاه اندیشه › دین و دولت در اندیشه هابز، لاک و کانتدین و دولت در اندیشه هابز، لاک و کانت\nدغدغه این نوشتار، توصیف و تحلیل رابطه دین و سیاست در اندیشه مدرن است. گرچه متفکران زیادى در عصر مدرنیته به نسبتیابى دین و سیاست پرداختهاند، تمرکز بر سه متفکر بزرگ این دوره؛ یعنى هابز، لاک و کانت، کمک خواهد کرد تا برخى از ریشههاى مجادلات کنونى ایران درباره نسبت دین و سیاست را کشف کنیم.\nتفکیک دین طبیعى از مذهب مدنى و ابزار نگارى دین در نظریه هابز، تفکیک نهاد دولت از نهاد دین و بنیانگذارى نظریه سکولاریزم در نظریه لاک و بالاخره تأویل بردن دین وحیانى به اخلاقى در نظریه کانت، شاید مهمترین نظریههاى موجود باشند که تأملى دوباره مىطلبند.\nبه نظر مىرسد امروزه بحث از دین و سیاست در غرب، منسوخ شده و گفت و گو درباره آنها اهمیت تاریخى داشته باشد. در غربِ کنونى سیاست به شدت توسعه یافته است. حال آیا سخن از رابطه آن دو در اندیشه غرب مفید است. «موریس باربیه»2 معتقد است که جستوجوى جوانان غرب از معنویت و تأثیرگذارى باورهاى مذهبى در سیاست در برخى از کشورها از جمله فرانسه، همواره افق روشنى از پرسش مذکور به ما ارائه مىدهد. همچنین طرح دیدگاههاى مختلف در این باره، به تعمیق گفتوگوى سیاستهاى دینى کشورمان کمک خواهد کرد. در این مقاله دیدگاه سه تن از متفکرین غرب؛ یعنى هابز و لاک و کانت مورد بررسى قرار مىگیرد.\n1. توماس هابز (1588 - 1679)؛ برداشت ابزارى از دین یا یهودى سازى مسیحیت\nهابز و لاک هم عصر رویدادهاى نیمه نخست سده هفدهم بودند که انگلستان را دستخوش اختلافات دینى کرده بود. هابز دین را سرچشمه مناقشه و تهدیدى براى صلح و امنیت مردم مىدانست و لاک خواهان جدایى کلیسا و دولت گردید و هر یک برون رفتى متفاوت برگزیدند.\nطرح نظرات هابز در این دوره درباره مذهب بیش از نظراتش درباره دولت، حساسیت برانگیز بود. گرچه او در تدوین نظریهاش درباره دولت، بر ضد تفکر ارسطویى گام برداشت و با تمسخر متافیزیک ارسطو تلاشهاى فکرى او را، نه فلسفه، بلکه ارسطوفه نامید. 3\nدر دورهاى که هابز مىزیست به تفکر ارسطو نگاهى انتقادى مىشد. 4 دولت هابز برخلاف سنت ارسطویى، نه طبیعى، بلکه مصنوعى بود که با اتکا به رضایت مردم تأسیس مىگردید؛ این دولت که بر فرضیه «وضع طبیعى» تکیه زده بود به شدت ضد ارسطویى بود. هابز برخلاف ارسطو که عارى کردن مردم از تعاملات اجتماعیشان را به معناى تهى ساختن آنان از بخش عمل انسانیت، مىدانست، مردم را در وضع طبیعى به صورتى تصور مىکرد که گویى هم اینک از زمین سر بر آورده و ناگهان مانند قارچ رشد کردهاند بى آن که هیچ نوع تعهدى در مورد هم داشته باشند. علاوه بر این، هابز برخلاف ارسطو که انسانها را به لحاظ ماهیت به چند گروه تقسیم مىکرد، آنها را از نظر توانایىهاى جسمى و ذهنى کاملاً برابر مىدانست. البته او منکر تفاوتهاى واقعى در استعدادها و مهارتها نمىشد؛ هدف او وصول به استنتاجى سیاسى بود؛ 5 یعنى براى رهایى از وضع پر مخاطره طبیعى باید حاکمى از پیش خود بسازیم و چنان به او اقتدار بخشیم که حافظ وحدت و صلح در جامعه انسانى شود. گرچه اقتدار مطلقى که هابز به این دولت بخشید مورد پسند گروهى از سیاسیون عصرش واقع نگردید، اما دولتى بر ویرانههاى وضع طبیعى ساخت که دولتهاى مدرن کنونى وامدار آن هستند. ابتناى دولت و حتى خلق اجتماع سیاسى براساس رضایت و توافق همگانى، تحلیل ماهیت قدرت سیاسى و تبیین صلح و یکپارچگى به عنوان غایات دولت، از جمله مسائلى بود که تا قبل از هابز به این صورت بررسى نشده بودند؛ عمق و گستره تحلیلهاى هابز از این گونه امور، به حدّى تعجب و تحسین همگان را برانگیخت که گفتوگوهاى او درباره مطلقه بودن قدرت سیاسى را تحت الشعاع قرار مىداد. اما آن چه بحث برانگیز شد و در نهایت به ارتداد هابز انجامید، ادّعاهاى بدعت آمیزش درباره مذهب به ویژه مذهب مدنى بود. گرچه هابز در این جا نیز به سنتى دیگر پشت کرده بود، این روىگردانى برخلاف شماتتش بر ارسطو، نه مورد تردید قرار گرفته و نه کسى توان بر هم زدن آن را داشت، اما او برخلاف ادعاهاى کلیسا، هم سلطنت آن را، سلطنت ظلمت نامید و هم کشیشان را به منزله مفسران آیات انجیل، برکنار کرد و یکسره همه چیز را به دولت مدنى واگذار کرد.\nدر بررسى آراى هابز در این باره، ابتدا باید میان نظراتش درباره دین به طور کلى و نظراتش درباره مسیحیت به طور اخص تفاوت قائل شویم. گرچه نظرات وى درباره دین در طول عمرش تغییر چندانى نکرد، دیدگاهش درباره مسیحیت به ویژه در لویاتان علناً تغییر کرد و تمام آن چه که قبلاً براى کلیسا پذیرفته بود یک باره به دولت مدنى منتقل ساخت.\nالف) دین، امرى طبیعى\nعقیده هابز درباره دین به مفهوم کلى (یا همان دین طبیعى) اتکا بر روش شناختى گالیله6 دارد. گالیله معتقد بود که علت همه امور از جمله احساسات انسان را باید در «تفاوت در حرکت» جستوجو کرد. این فرضیه که توسط هابز در مباحث مربوط به موضوع علم مکانیک در رساله منتشر نشدهاى از او «درباب اصول اولیه» منعکس شده است همان اندیشه حرکت است. هابز در طرح کلان فلسفى خود کوشید تا طبیعت انسان و جامعه را بر حسب حرکت تبیین کند. هابز به تبع گالیله وضع طبیعى اشیا را حرکت مىدانست مگر این که چیزى آن را از حرکت باز دارد. او هم چنان که تأکید مىکرد «طبیعت به واسطه حرکت کار مىکند»7 کوشید تا حرکت انسانها را به اعمال دستگاهى مکانیکى و مادى تقلیل دهد که مرکب از اندامهاى حسى، عصبها، ماهیچهها، قوه تخیل، حافظه و تعقل بود و در واکنش به تأثیر اجسام بیرون از خود حرکت مىکند. انسانى که تا دیروز موجودى داراى جسم و روح بود و بخشى از وجودش را عنصرى غیر مادى، یعنى روح تشکیل مىداد هم اینک نزد هابز به موجودى کاملاً مادى تقلیل یافت و روان منعکس کننده تأثیر اجسام مادى بیرون قلمداد گردید. گرچه این دستگاه بدین علت که همواره اشیاى بیرونى بر او تأثیر مىگذارند خود جنبان نیست، اما به مفهومى غیر دقیق خود جنبان است، زیرا در درون خود میل براى حفظ حرکت خویش دارد، 8 این همان فرض اساسى هابز در تحلیل ماهیت انسان متفرد در وضع طبیعى است که انگیزههاى درونى او، وى را به حرکت وا مىدارد. این انگیزه نزد هابز همان طمع یا ترس از مرگ است که کلیت فعالیت بدن انسان را تعیین مىبخشد، زیرا کل فعالیت او عبارت است از: تلاش در جهت آن چه به حرکت دائمىاش یارى مىرساند و پرهیز از آن چه مانع حرکتش مىشود.\nگذشته از انسان، هابز در متافیزیکش، فرض را بر وجود توالى روابط علّى قرار مىدهد؛ به این معنا که هر تغییرى در جهان، محصولِ جسم متحرک پیشین است این توالى باید از ابدیّت آغاز شده باشد. از نظر هابز این علت اولیه را مىتوان به لحاظ فلسفى خدا نامید. این علت نخستین یا محرک اولیه در نقطه ابدیّت، چون انسان و عالم هستى را به وجود آورده، باید به نحو وصف ناپذیرى، قوىتر از هر چیزى باشد که بتوان تصور کرد. قدرت تصور ناپذیرى که به لحاظ روانشناسى، ضرورتاً حس اطاعت را در میان آدمیان بر مىانگیزاند، همان دین طبیعى است که علت اولیه را به عنوان خداوند مىپذیرد و هابز به آن اعتقاد دارد.\nهابز امکان وجود واقعى علت اولیه در ابدیت را مىپذیرد، اما نمىتوانست بگوید آن علت اولیه چه بوده است. به تعبیر خود هابز «سرشت خدا فهمناپذیر است؛ یعنى نمىدانیم که او چیست بلکه تنها مىدانیم که هست»9 آیا این علت اولیه، همان خداى قادر ادیان ابراهیمى یا چیز دیگرى مثل انفجار بزرگ است؟ هابز به این سؤال پاسخ نمىدهد؛ او تنها به وجود خدایى معتقد است که اولاً، فاقد هرگونه صفات و خصوصیاتى مثل رحمت، علم و مطلق است؛ ثانیاً، نه فرستادهاى دارد و نه در آینده کسى را به پیامبرى بر مىگزیند و تنها مىتوان گفت وجود دارد و عقل نیز توان درک چیزى بیش از این را ندارد.\nالبته این برداشت از دین طبیعى، در دورهاى که هابز مىزیست به هیچ وجه ارتدادآمیز نبود. بسیارى از متألهین مسیحى آن دوره مىپذیرفتند که استدلال فلسفى نمىتواند چیزى درباره خدا به آدمیان بگوید؛ این اندیشه که عقل مىتواند خداشناسى کاملى به انسان دهد اندیشهاى ارسطویى بود که هم هابز به آن اعتقادى نداشت10 و هم عصر او به آن نظرى انتقادى داشت. به همین دلیل بود که اعتقاد به خداى مسیحیت با تمام صفات و خصوصیات سنتىاش را مبتنى بر ایمان مىدانستند نه عقل.\nبدین ترتیب، هابز با تکیه بر روششناسى گالیله و دقت در توالى علل به وجود علت اولیه در ابدیت پى برد و آن را خدا نامید؛ خدایى که مردم در قالبهاى گوناگون و با زبانى متفاوت، آن حس اطاعت را نسبت به او، منعکس مىکنند. از این رو، او در لویاتان، از نظر تاریخى بذر دین طبیعى را نه در وجدانیات یا فطریات آدمیان بلکه در ترس آنان مىداند. 11 گرچه به نظر او ترس، میان آدمى و سایر حیوانات، مشترک است اما ترسِ از چیزهاى نامرئى، تنها مختص انسان است. به همین دلیل بذر دین تنها در میان آدمیان یافت مىشود. اما چرا ترس از چیزهاى نامرئى به دین طبیعى مىانجامد؟ وى آن را بر آیند دو مسئله مىداند: 1) آدمى با دیدن هر واقعهاى مىاندیشد که آن واقعه داراى علتى است؛ 2) آدمى براى کشف علل واقعى اشیا به کنجکاوى مىپردازد. 12 نتیجه این دو اضطراب است، زیرا وقتى انسان مطمئن باشد که براى وقوع پدیدههاى دنیا، علتى وجود دارد؛ آنگاه براى کسى که پیوسته مىکوشد در برابر چیزهاى ترس آور براى خود امنیت خاطرى فراهم کند فراغت از نگرانى آینده ناممکن خواهد بود. این ترس دائم که لحظهاى انسان را رها نمىکند ناشى از ندانستن علل است؛ ندانستن که موجب ترس و در نهایت موجب احترام، دادن هدایا، عریضه نویسى، سپاسگزارى، تسلیم بدن و مخاطب قرار دادن با القاب احترامآمیز و کلمات پسندیده مىشود.\nهابز تفسیر خود از گرایش اولیه آدمیان به دین طبیعى را تا قبل از ظهور پیامبران اقوام یهود محدود مىکند و به لحاظ تاریخى آن را شامل عصر اسطوره و یونان باستان مىسازد؛ عصرى که آدمى نگران حال و آینده است و قلبش در سراسر روز از ترس مرگ و تهیدستى و مصائب دیگر آزرده مىشود و جز در خواب، آرامش ندارد، اما چون پاسخى الهى نمىیابد و راهى در جستوجوى علل این امور پیدا نمىکند به تعداد خودشان شمار کثیرى از ارباب انواع و خدایگان مىآفریند. 13\nبه همین دلیل او با نقل عبارت «خدایان در آغاز به واسطه ترس آدمى آفریده شدهاند» تصریح مىکند که این گفته درباره خدایان متعدد اقوام غیر یهودى، بسیار درست است، اما اعتقاد به خداى یگانه بیشتر ناشى از میل آدمیان به شناخت علل اشیاى طبیعى بوده است تا از ترس ایشان نسبت به حوادث احتمالى زمان آینده. 14\nاما این که او اعتقاد به علت اولیه در ادیان ابراهیمى را ناشى از ترس نمىدانست به این دلیل است که نخواست ایمان مسیحى خود را خدشه دار کند، اما این گونه نبود زیرا او مسیحى پروپا قرصى به حساب نمىآمد. او همانند جان لاک پس از طى دبیرستان و ورود به یکى از کالجهاى دانشگاه اکسفورد به استخدام یکى از خانوادههاى اشراف در آمد و از ورود به حرفههاى رایج به ویژه کلیسا که بزرگترین مؤسسه استخدام دانش آموختهگان بود، شدیداً امتناع کرد و بعدها نیز علناً به دشمنى با کلیسا پرداخت. او حتى به هنگام مرگ، کشیش نطلبید و آیین فوت دینى را به جاى نیاورد. 15 شاید رعایت حال دیگر مسیحیان او را ناگزیر مىساخت ایمان مسیحى را چنین تفسیر کند.\nب) مذهب امرى مدنى\nروشن شد که هابز نسبت به دین طبیعى، نظرى خدا پرستانه دارد؛ نظرى که غیر مذهبى و خالى از اعتقاد به پیامبران بود. اما این که چگونه مىتوانست این نوع خدا پرستى را با مذهب مدنى ترکیب کند، این بود که دین طبیعى را معطوف به عقل سلیم مىکرد، اما برخلاف تفکر ارسطویى، عقل را قادر به شناخت ابعاد و کنه خداوند نمىدانست. در حالى که اعتقاد به خداوند مسیحى را معطوف به ایمان مىدانست؛ یعنى هم چنان که مىتوانیم به هر حادثه تاریخى دیگرى که خود شاهد وقوع آنها نبودهایم ایمان داشته باشیم، در این جا نیز براساس شواهد معتبر تاریخى به خداى مسیح ایمان مىآوریم. 16\nبا این همه، هابز در ایمان به مسیحیت دچار مشکلات یا پرسشهاى متعددى شده بود که باید از رهگذر پاسخ به آنها، راهى براى رسیدن به مذهب مدنى بیابد. در واقع پاسخهاى او و ترکیب آنها، تمهیداتى براى حل مناقشات مذهبى و تعهدى به وفادارى به «دولت مطلقه» محسوب مىشد که مىبایست منشأ همه امور تلقى گردد. نخستین مشکل، آن بود که چگونه متافیزیکش با برخى از آموزههاى غیر مادى یا پارهاى از جزئیات سنتى مذهب مسیحیت به سازگارى مىرسد؟ مثلاً چگونه مىتوان انکار امکان وجود موضوعات غیر مادى مثل ارواح و حیات جاویدان را با آیات متعدد عهدین در این باره سازش داد؟\nعالَم، یعنى کل کیهان، یعنى کل وجودِ همه موجودات مادى، یعنى جسمانى و داراى حجم، یعنى ابعاد طول، عرض و عمق است و نیز هر جزء از یک جسم نیز جسم است و داراى ابعاد مشابهى است و در نتیجه هر بخشى از عالم، جسم است و آن چه جسم نیست جزئى از عالم نیست و چون عالم، کل است آن چه جزئى از آن نیست هیچ است و در نتیجه در هیچ جا نیست. 17\nبراساس این متافیزیک، ارواح یا روح چون فاقد حجماند هیچاند و وجود ندارند، اما هابز استدلال مىکند که «از این مطلب چنین بر نمىآید که ارواح هیچاند»، 18 زیرا آنها داراى ابعادند و بنابراین واقعاً جسماند. » البته او در توجیه ماده انگارانه این امور به تأویلات متعددى دست مىزند. از یکسو روح در آیات کتاب مقدس را به معناى مادى ترجمه مىکند؛ گاهى آن را به معناى باد یا نفس19، زمانى به معناى برخوردارى از فهم خارقالعاده، احساسات خارقالعاده یا بهرهمندى از عطیه پیشگویى از طریق خواب و رؤیا یا به معناى زندگى یا تبعیت از اقتدار20 یا اجسام هواگون21 قلمداد مىکند و گاهى نیز منظور از روح در آیه: و خداوند در ابر نازل شده و از روحى که در او مىبود گرفته و به هفتاد نفر مشایخ نهاد» را «فکر» مىداند؛ یعنى خداوند فکرى در مشایخ القا کرد که منطبق با فکر مؤسس و تابع آن بود تا آن که بتوانند نبوت کنند22 و از سوى دیگر تأکید مىورزد که کتاب مقدس در هیچ جایى نمىگوید که ارواح غیر مادّى هستند. 23\nمنظور از زندگى جاویدان را بر اساس آیات انجیل، زمین مىداند: «خداوند بر روى کوههاى صهیون برکت خود و حتى حیات ابدى را عنایت مىفرماید، مراد همین است زیرا کوه صهیون در اورشلیم و بر روى زمین است»24 این تأویلات نشانِ توجیه ماده انگارانه کلیه باورهاى غیر مادى در انجیل است و منجر به انکار اصول مسیحیت نمىشود.\nاین دیدگاه منشأ پیدایش مشکل دیگرى مىشد که اصول مسیحیت چیست که اعتقاد به آنها، در ذیل متافیزیک هابز، ایمان به مسیح را خدشهدار نمىسازد؟ هابز معتقد بود که صرفاً باید معتقد باشیم که عیسى، همان منجى موعود؛ یعنى مسیحعلیه السلام است. 25 که تنها اصلِ ضرورى ایمان است و کتاب مقدس آن را لازمه رستگارى مىداند. سایر عقایدى که امروزه در آیین مسیح تعلیم داده مىشوند - که البته به نظر هابز بخش عمدهاى از آنها قابل مناقشه هستند - در همین اصل اولیه مندرجند و با صعوبت کمتر یا بیشترى از آن استنتاج مىشوند26 اگر قرار بود که پذیرش باطنى کل عقاید آیین مسیحیت، لازمه رستگارى باشند در آن صورت هیچ چیزى در جهان به اندازه مسیحى شدن دشوار نمىبود. 27\nدر درجه بعد، هابز مهمترین عقیدهاى که از این اصل با اندک صعوبتى استنتاج مىکند، نفى سلطنت این جهانى مسیح و حوالت آن به جهانى دیگر است. قلت صعوبت نیز بدین علت است که منجى ما به صراحت مىگوید: 28 سلطنت من زاده این جهان نیست». 29 اما اگر مسیح وقتى بر روى زمین بود سلطنتى نداشت باید پرسید که غایت آمدنش در مرتبه اول چه بود؟ تجدید پیمان سلطنت خدا، سلطنتى که به حکم عهد عتیق از آن خدا بود و لکن به واسطه طغیان بنى اسرائیل در انتخاب شائول منقرض گشته بود. 30 سلطنت خداوند؛ یعنى قدرت حاکمه او بر اتباع که از طریق رضایت و توافق ایشان به دست آمده است، مملکت خداوند در اغلب آیات کتاب مقدس به معناى سلطنت در مفهوم درست و حقیقى آن است که به واسطه رأى و نظر قوم بنى اسرائیل به شیوه خاصى تأسیس شده است. در این معنا آن قوم، خداوند را به موجب میثاقى که با او بستند به عنوان سلطان برگزیدند و بر اساس آن، خداوند به ایشان تصرف سرزمین کنعان را وعده کرد. 31 در این میثاق، ابراهیم از جانب خود و ذریّهاش، عهد مىبندد که از خداوند که با وى سخن گفته، فرمانبردارى کند و خداوند نیز به نوبه خود عهد مىبندد که سرزمین کنعان را براى همیشه به تصرّف ابراهیم در آورد و به یاد بود و نشانه این عهد و میثاق رسم ختنه را مقرر مىدارد (میثاق یا عهد عتیق). همین حکومت در هنگام تجدید همان عهد و میثاق از جانب موسى در طور سینا آشکارا سلطنت خاص خدا بر یهودیان نامیده مىشود. 32\nاین سلطنت، سلطنت مدنى بود و در آغاز به معناى تکلیف و التزام قوم بنى اسرائیل، نخست به پیروى از قوانینى بود که موسى از طور سینا براى آنها آورده و سپس کاهن اعظم موقتاً آن قوانین را از نزد کروبیّان در قدس الاقداس برایشان آشکار ساخت، ولى این سلطنت با انتخاب شائول کنار گذاشته شد، اما بنا به پیشگویى انبیا به وسیله مسیح احیا خواهد شد. 33\nاما احیاى مجدد سلطنت خداوند به معناى برپایى سلطنت مسیح در این جهان نیست بلکه از آنِ جهان دیگرى است، از این رو دوران فاصله و فترت میان عروج مسیح و رستاخیز عمومى نه دوران حکومت بلکه دوران نوزایى و احیا خوانده مىشود؛ یعنى دوران تمهید آدمیان براى بازگشت مجدد و پرشکوه مسیح در روز قیامت. پس در دوره فترت احیاى حکومت بالفعل نمىتواند در کار باشد، کار کارگزاران مسیح، تنها بشارت است؛ یعنى اعلام مژده و انجیل مسیح و تمهید شرایط بازگشت مجدد او.\nبىشک اصرار هابز بر نفى سلطنت عیسىعلیه السلام به سبب نتایج مهمى بود که در پى آن ادّله مىآمد. نخستین نتیجه، تداوم سلب حکمرانى پیشوایان دینى مسیح در این جهان یا همان دوره فترت بود، به موجب این مسئله، صاحبان کلیسا هیچ گونه قدرتى ندارند تا آن که آدمیان را به خاطر ایمان نیاوردن کیفر بخشند و یا سخن ایشان را نقض یا ابطال کنند. 34\nاز این رو گرچه مسیح باز نگشته و سلطنت خداوند احیا نشده است، اما کلیساى موجود نمىتواند مدّعى نیابت35 و به نام او خواستار تبعیت ما باشند، چرا که منجى ما فرستاده شد تا یهودیان را ترغیب کند که به سلطنت پدرش، یعنى خدا باز گردند و نیز غیر یهودیان را به پذیرش آن سلطنت فرا خواند نه آن که در جلال و شکوه به عنوان نایب و نماینده او پیش از آن که روز جزا فرا رسد بر مردم حکومت کند. 36 به همین دلیل تعالیم مسیح با قوانین یهودیان یا قوانین قیصر در آن زمان مغایر نبود؛ سلطنتى که وى مدّعى آن بود قرار بود در جهان دیگرى برقرار گردد. او به همه آدمیان آموزش مىداد در این فاصله زمانى از کسانى فرمانبردارى کنند که جاى موسى نشستهاند. وى به ایشان (حواریون) اجازه داد تا هم چنان مالیات خود را به قیصر بپردازند و خود از پذیرش منصب قضاوت و حکومت سرباز زنند. 37\nاما برخلاف صراحت انجیل بر نفى سلطنت مسیح و صاحبان کلیسا در این جهان، هابز معتقد است که انجیل بر نیابت عمومى حکّام مدنى صراحت دارد، 38 در واقع حکام مدنى همان کسانىاند که جاى موسى نشستهاند و مسیح به صراحت بر تبعیت از اوامر آنها امر فرموده است. 39\nتبعیت از حکّام مدنى نیز در دوره فترت نه مخلّ ایمان است و نه ناسازگار با آن، چرا که اولاً، ایمان هیچ رابطهاى با اجبار یا فرماندهى ندارد»40 که پیشوایان دینى به موجب چنین ارتباطى خواهان حکمرانى بر مردم شوند. ثانیا، اگر حاکم مدنى مسیحى باشد در آن صورت به این اصل که عیسى همان مسیح است و نیز همه اصول مندرج در آن اصل را مجاز مىدارد و آن اصل کل ایمان لازم براى رستگارى است. اما اگر حاکم مدنى بىدین باشد. مخالف او مرتکب گناه بر ضدّ قوانین الهى مىشود و اندرزهاى حواریّون را که همه مسیحیان را در همه امور به اطاعت از شهریاران خود و همه کودکان و خدمتکاران را به فرمانبردارى از اولیا و اربابان خویش فرا مىخواندند نادیده مىگذارد و ردّ مىکند و چون ایمان مسیحیان درونى و رؤیت ناشدنى است، پس آنها از همان آزادى و جوازى که همگان از آن برخوردار بودند، برخوردارند. »41 چرا که ایمان و بىایمانى هیچ گاه تابع فرامین آدمیان نیستند. 42\nبا این همه، آن چه به کلیسا قدرت مىبخشید مرجعیت او در تفسیر کتاب مقدس بود؛ مرجعیتى که مىتوانست به نوعى اقتدار مدنى دولت را تحت الشعاع قرار دهد. از این رو، سوّمین مشکل هابز این بود که روشن سازد که چه کسى مىتواند در تعبیر کتاب مقدس حجیت داشته باشد؟ آیا داورى شخصى مخاطبان عمومى کتاب انجیل ملاک است؟ قطعاً هابز به آن پاسخى منفى مىداد، چرا که از نظر او، حجیت افراد در تفسیر انجیل منجر به وضع طبیعى مىگردد. بنابر گزارشى که ریچاردتاک از «اصول قانون و رساله شهروند مىدهد، هابز حجیت تفسیر از کتاب مقدس را به کلیسا واگذار کرده بود43 چیزى که در لویاتان از آن روگردانده و تفسیر کتاب مقدس را به حاکم مدنى مىسپارد:\nهیچ کس جز شخص حاکم در دولت مسیحى هم چون ابراهیم در درون طایفه خود نمىتواند از کلام خدا آگاه گردد، زیرا خدا تنها با ابراهیم سخن گفت و تنها او مىدانست که خداوند چه گفته است و تنها او مىتوانست آن گفته را براى طایفه خود تفسیر کند، بنابراین آنان که جانشین ابراهیم در دولتها هستند تنها مفسران کلام خداوند محسوب مىشوند. 44\nهابز چنان که قبلاً حق عمومى حاکم در خصوص تعیین معانى کلمات را به رسمیت شناخته بود هم اینک آن را به تعیین معانى کلمات خداوند نیز تسرّى مىدهد تا بدین صورت ایمان مردم را از تشتّت و آشفتگى رها سازد.\nاز این رو هابز با نفى سلطنت دنیوى مسیح هم دولت را بر کلیسا مسلط ساخت و هم حجیت کلیسا و حتى گزارههاى دینى را تابعى از اراده آن قرار داد، اکنون دولت در نظر هابز هم منشأ اقتدار مدنى و هم باور دینى مردم است. این مناصب چند گانهاى که هم اینک در دولت به وحدت رسیده چیزى است که کتاب مقدس از مسیح و کلیسا، سلب و به دولت عطا کرده است، 45 تلفیق و ادغام حق سیاسى و حق مذهبى در حکام مسیحى46 بنا به تفسیر هابز از کتاب مقدس بیشتر تکیه بر عهد عتیق دارد، در واقع، با استناد به آیات عهد عتیق مىکوشد تا قرائتى یهودى از مسیحیت درباب دین و سیاست ارائه کند؛ قرائتى که در آن، دولت هم شبان مردم و هم نماینده شخصى خدا است. این روایت که به «یهودى سازى مسیحیت» شهرت یافته به عینه در بندهاى ذیل آمده است:\n1. هم چنان که خانواده و ذرّیه ابراهیم که بلا واسطه مورد خطاب خداوند نبودند، از ابراهیم، پدر، سرور و حاکم مدنى خود اطاعت مىکردند، در همه دولتها آنان که از هیچ وحى و الهام مافوق طبیعى برخوردار نباشند مىباید چه در اعمال بیرونى و چه در پذیرش ایمان و دین از قوانین حکام خود تبعیت کنند؛\n2. هم چنان که ابراهیم مىتوانست هر مدعى دیدن خواب یا رؤیا و روح خصوصى و یا هرگونه وحى و الهام دیگرى از جانب خداوند مىشد و از عقایدى که ابراهیم منع کرده بود جانبدارى کند، مجازات کند، حاکم مدنى نیز همان جایگاهى دارد که ابراهیم در بین طایفه خود داشت و قانوناً هر کسى را که خواب یا رؤیاى خصوصى را در مغایرت با قوانینى عَلم کند مجازات نماید؛\n3. هیچ کس جز شخص حاکم در دولت مسیحى هم چون ابراهیم در درون طایفه خود، نمىتواند از کلام خدا آگاه گردد، زیرا خدا تنها با ابراهیم سخن گفت و تنها او مىدانست که خداوند چه گفته است و تنها او مىتوانست آن گفته را براى طایفه خود تعبیر و تفسیر کند و بنابراین آنان که جانشین ابراهیم در دولتها هستند تنها مفسّران کلام خداوند محسوب مىشوند. 47\nبدین ترتیب «هر کس در بین یهودیان، صاحب حاکمیت بر کشور بود همان کس نیز واجد اقتدار عالیه در امور مربوط به پرستش آشکار و ظاهرى خداوند نیز بود و نماینده شخصى خدا به شمار مىرفت48 در نتیجه حاکم مدنى حوزه اقتدار گستردهاى دارد؛ حوزهاى که ماهیت ایمان سنتى را دگرگون مىکند و همه چیز حتى معیارهاى خوب و بد اخلاقى را به تابعى از اراده حاکم مدنى مبدل مىسازد:\n1. گرچه کتب مقدس عهد جدید حاوى قواعد کامل آیین مسیحیتاند لکن به موجب هیچ اقتدار دیگرى جز اقتدار شهریان و مجامع صاحب حاکمیت قابل تبدیل به قانون نیستند. 49\n2. حق تشخیص این که چه عقایدى با صلح و آرامش سازگار است و مىباید به اتباع آموزش داده شود در همه دولتها به نحو تفکیک ناپذیرى، ملحق به قدرت مدنى حاکمه است؛ خواه آن قدرت در دست یک تن یا مجمعى از کسان باشد. 50\n3. حاکم و سلطان مسیحى هم از اختیار تعلیم و تبلیغ برخوردار است و هم داراى اذن و اجازه غسل تعمید و اجراى مراسم مقدس عشاى ربانى و نیز تقدیس و تخصیص معابد و پیشوایان دینى براى خدمت به خداوند دارد. 51\n4. ارسطو و دیگر فلاسفه خارج از دین، خوب و بد را بر حسب امیال انسان تعریف مىکنند و این تعریف مادام که ما هر یک از آدمیان را تابع قاعده و قانون خاص خودش تلقى کنیم درست است، زیرا در وضعى که آدمیان هیچ قاعده و قانون دیگرى جز امیال و خواهشهاى خود نداشته باشند هیچ قاعده کلى و عامى درباره اعمال خوب و بد نمىتواند وجود داشته باشد، اما در هنگام وجود دولت چنین ملاکى، دیگر صادق نیست؛ در این حال نه امیال آدمیان خصوصى بلکه قانون کلى که مظهر اراده و خواست دولت است ملاک و معیار به شمار مىرود. 52\n5. و بالاخره این که حاکم مدنى از هر نوع قدرت و سلطهاى که براى اعمال حکومت بر اعمال ظاهرى آدمیان چه در حوزه سیاست و چه در حوزه مذهب به آدمى قابل تفویض باشد برخوردار است و بر اتباع خویش از هر حیث حاکم است و او مىتواند قوانینى را که خود مناسبترین قوانین تشخیص مىدهد براى اعمال حکومت بر اتباع خویش وضع کند و این کار را هم به عنوان دولت و هم به عنوان کلیسا انجام مىدهد، زیرا دولت و کلیسا یکى و یکسان است. در صورتى که حاکم خود بخواهد مىتواند اعمال حکومت بر اتباع خویش در امور مذهبى را به پاپ واگذار کند، اما در آن صورت پاپ از این لحاظ تابع حکّام است و آن مسئولیت را در قلمرو حاکم دیگرى به عنوان حقى مدنى و براساس حق حاکم مدنى اجرا مىکند نه به عنوان حق الهى و براساس حق خداوند. 53\nهابز با این تلفیق در پیکره حاکم مدنى، عملاً ایمان به صحت و اعتبار مستقل اخبار و احادیث تاریخى مسیحیت را به منزله ایمانى سنتى و مرسوم و موضوعى مربوط به احکام حاکم مدنى تبدیل کرد. از این رو، دیگر مذهبى نبود؛ یعنى اگر کتاب مقدس هیچ حجیتى جز آن چه قدرت مدنى بدان ببخشد ندارد در آن صورت این کتاب هم از نظر آسمانى اصلاً حجیتى ندارد - بدین ترتیب هابز در فرجام تلاش خود در لویاتان، این راه دوم را به کلى نابود کرد و آن را به مذهب مدنى مبدّل نمود. شاید دلیل تصمیم اخیر هابز بیشتر جنبه تاریخى داشته باشد هم چنان که او در پایان لویاتان اذعان مىکند این رساله را در اوضاع ناآرام داخلى نوشته است؛ 54 اوضاع آشفتهاى که به نظر او برخاسته از اختلافات مذهبى بود. اختلافاتى که طرفین را مجبور مىساخت هم دیگر را تکه تکه کنند. او علت این منازعات را در آزادىهاى مذهبى یافته بود و راهى جز پایان دادن به منازعات از راه مدنى کردن مذهب نداشت، برخلاف جان لاک که تساهل مذهبى و بىطرفى کامل دولت در امور مذهبى را برون رفت این منازعات مىدانست، البته او کاملاً از امتیازاتى که یک حکمران با استفاده از برانگیختن احساسات دینى مردم مىتواند به دست آورد واقف بود، ولى چون در زمان خودش شاهد زیانهاى سوء استفاده از اعتقادات دینى بود به همین دلیل به حاکم اجازه مىداد تا از بروز مباحث مذهبى جلوگیرى کند. هابز رمز و رازهاى مذهب را چون قرصهاى درمان بخش درست و یکپارچه مىدانست که وقتى درست بلعیده شوند خاصیت درمانى دارند اما اگر جویده شوند بدون آن که تأثیرى بگذارند بالا آورده مىشوند. 55 در واقع این تشبیه، نمایانگر کلیت تلاش او در تأسیس مذهب مدنى است؛ مذهبى که اگر به تساهل و تشتّت فرجام یابد چیزى جز بالا آوردن و تهوّع به صورت منازعات داخلى ندارد، از این رو یکپارچگى و درستى مذهب آن است که توسط حاکم مدنى برقرار گردد و هم چون قرصى کامل در دهان بیمار نهاده شود.\nآن چه اتفاق افتاد فربه شدن دولت از یکسو و نحیف شدن کلیسا از طرف دیگر بود؛ کلیسایى که در حوزه به انزوا رفتهاى، تنها تابعى از اراده حاکم مدنى به حساب مىآمد؛ کلیسایى که در رسائل اولیه هابز، مرجع تفسیر دین و نماینده خدا بر زمین قلمداد مىشد هم اینک هم چون شیر بى یال و دمى بود که به شدت مورد تنفر هابز قرار گرفته است. کلیسا بنابر آن چه در فصل چهارم لویاتان تحت عنوان «درباره دولت ظلمت آمده» در تشبیهى معنا دار با اجنّه و ارواح چنین است:\n1. کشیشان، آدمیان روحانى و آباء روحى هستند. اجنه و شیاطین نیز ارواح و اشباحند؛ اجنه و ارواح در ظلمت و اماکن خلوت و گورها سکونت مىکنند، کشیشان نیز در ظلمت عقیده و در خلوت صومعهها، کلیساها و قبرستانها به سر مىبرند؛\n2. اجنه و شیاطین را نمىتوان دستگیر کرد و به خاطر آسیبهایى که رساندهاند مؤاخذه و محاکمه نمود به همینسان کشیشان از محضر محاکم مدنى هم چون جنّ ناپدید مىشوند؛\n3. کشیشان با ادوار و افسونهاى خاص یکى از متافیزیک معجزات و سنتها و کتب مقدس تحریف شده، ساخته شدهاند جوانان را مىربایند و در نتیجه این گونه کسان هیچ ثمرى در وجود خداوند ندارند جز آنکه اوامر و فرامین کشیشان اجرا کنند؛\n4. اگر کسى منشأ سلطه عظیم کلیسا را بررسى کند به سهولت خواهد دید که دستگاه پاپ چیزى جز روح و شبه امپراتورى مرده روم نیست که با تاج بر سر گور آن نشسته است، زیرا دستگاه پاپ از درون ویرانههاى قدرت کافران رومى بدان سرعت پدیدار شد و گسترش یافت؛ 56\n5. اجنه و شیاطین ازدواج نمىکنند کشیشان نیز ازدواج نمىکنند؛\n6. اجنه و شیاطین جز در خیالات مردم نادانى که متأثر از سنت پیر زنان و شاعران قدیماند وجود ندارند به همین سان قدرت روحانى پاپ، تنها مبتنى بر ترسى است که مردم فریب خورده از قدرت تکفیر ایشان دارند که به بهانه گوش دادن به معجزات کاذب و سنتهاى نادرست و تفسیرهاى ناروا از کتاب مقدس، مردم را تکفیر مىکنند. 57\nبه همین دلیل این هم سلکان اجنّه و شیاطین مىباید به حکم حاکم مدنى گرد هم آیند و نباید بدون جواز او اجتماع کنند و چون در همه کشورها انجمنى که از پشتوانه اقتدار حاکم مدنى برخوردار نباشد غیر قانونى است؛ کلیسایى نیز که در هر کشورى تشکیل شود و دولت تشکیل آن را منع کرده باشد اجتماعى غیر قانونى خواهد بود. 58 این که شما کلماتى چون «حکومت دینى» و «حکومت روحانى» را مىشنوید و تصور مىکنید که کلیسا نهادى است که بتواند فرمان براند و بر مسیحیان حکومت کند، چنین نیست؛ این واژهها به این منظور ساخته مىشوند تا مردم را به دوبینى گرفتار کنند و در نتیجه، ایشان در تشخیص ماهیت حاکم قانونى خود دچار اشتباه شوند. در زندگى دنیوى هیچ حکومت سیاسى یا مذهبى جز حکومت دنیوى وجود ندارد و باید از میان «شمشیر عدالت» و «پسر ایمان» اولى را برگزید والا میان این دو و بدتر از آن در درون قلب دو کس میان مسیحى و انسان اختلاف مىافتد. 59\n2. جان لاک (1632 - 1704)؛ برداشت لیبرالى از دین تا سکولار کردن مسیحیت\nنظریه سیاسى جان لاک و هابز از جهاتى به یک دیگر شباهت دارد؛ لاک نیز همانند هابز، تفکر سیاسى خود را بر برداشتى از وضع طبیعى استوار مىکند. گرچه روایت او از این وضع، به صراحتى که هابز در لویاتان دارد به طور منظم و روشن در آثارش بیان نگردیده است، اما به راحتى مىتوان برداشت او از طبیعت انسان را از قطعات متعددى که در رساله دوم «درباره حکومت» آمده استخراج کرد. لاک درباره حکومت دو رساله نوشته است: رساله نخست، به ردّ نظریه حق الهى پادشاه که «سر رابرت فیلمر» از آن دفاع مىکرد، حجت مىآورد؛ به نظر لاک در این رساله، هیچ شهادتى در دست نیست که آدم، داراى اقتدار شاهى مفوّض از سوى خدا باشد؛ در رساله دوم که باز ردّى برگرفته فیلمر است تا دولت مطلقه هابز به بررسى پراکنده آدمیان در وضع طبیعى مىپردازد، او به منظور برقرارى دولتى غیر مطلقه و دموکرات، نخست به بررسى وضع طبیعى آدمیان قبل از تشکیل اجتماع پرداخته است. از نظر او آدمیان در وضع طبیعى، در کارهاى خود و تصرف در اموالشان آزادى مطلق دارند و تنها قوانینى که بر آنها حکم مىکند قوانین طبیعت است.\n«و در کارهاى خود ضرورت ندارد از کسى کسب اجازه کنند یا تابع اراده هیچ مرد دیگرى باشند، و نیز وضع طبیعى، وضع برابرى است که در آن قدرت و سلطه همه مردمان یکسان است و هیچ یک قدرتى بیش از دیگران ندارد و آشکار است که همه افراد از یک نوعاند و یکسان در فراوانى طبیعت زاده شدهاند و همه از قواى انسانى بهرهمندند و هیچ کس تابع دیگرى نیست. »60\nالبته مراد لاک از وضع طبیعى نظریهاى جدید نبود، اما فرمول بندى فرد باورانه آن امر جدیدى است. 61 منظور از وضعیت طبیعى فرضیهاى است که این پرسش را مطرح مىکند که اگر انسانها از همه بندهاى اجتماعى رها شده باشند و امکان داشته باشند به اختیار خود زندگى کنند به چه صورتى درخواهد آمد؟\nهابز در پاسخ به این پرسش، کوشید تا نشان دهد که در این وضع، احساسات آدمى بر عقلش غلبه دارد و در پى آن است که هر چیزى را از آن خود کند و از آن لذت برد. در این وضعیت چون مال من و مال تو وجود ندارد، انسانها نمىتوانند داراى حقوق و وظایف باشند. تنها پس از خروج از این وضعیت است که انسانها داراى حقوق و وظایف مىشوند؛ در حالى که لاک معتقد بود آدمى حتى در وضع طبیعى نیز داراى حقوق طبیعى است:\nاما وضع آدمى در طبیعت هر چند با آزادى همراه است نمىتواند با افسار گسیختگى همراه باشد. هر چند آدمى در آن وضع حق دارد با خود و مال خود هر چه مىخواهد بکند، با این وجود حق ندارد خود را تباه کند و یا آفریده دیگرى را که در اختیار اوست تباه کند. وضع طبیعت، قانونى دارد که بر آن حکومت مىکند و آن قانون طبیعت است و قانون طبیعت چیزى جز عقل نیست و عقل که قانون طبیعت است به آدمیانى که با او شور کنند خواهد گفت که چون آدمیان هر یک با دیگرى مساوىاند و مستقل و آزادند هیچ یک نباید با دیگرى در جان و دست و پا و مال و ملک آسیب برساند. 62\nدر نتیجه قانون مکشوف عقل همه را ملزم مىسازد که هیچ کس به جان، سلامت و آزادى و یا مال کسى گزندى نرساند، درست است در این وضع حاکم یا قاضى دنیوى وجود ندارد، اما وجدان آدمیان مقید به قانون اخلاق طبیعى است که همگان را به آن ملزم مىگرداند. 63 به همین دلیل است که انسان لاک برخلاف انسان هابز که تنها اعمال خود را به انگیزه لذات جسمانى و حیوانى انجام مىدهد، نداى وظیفه را مىشنود و حداقل هر از چند گاهى به آن اعتنا مىورزد در حالى که انسان هابز همیشه موجودى یکسره خودپرست است، انسان لاک موجودى واقعا نوع دوست است. 64\nگرچه لاک به تبعیت انسانها از قانون اخلاقى در وضع طبیعى خوشبین است، اما دل نگران آن است که مبادا همه در عمل به این قانون کوتاهى کنند، به عبارتى دیگر وضع طبیعى یک کمبود اساسى دارد و آن این که اگر کسى قانون طبیعى را نقض کند نمىتوان او را مجازات کرد از این رو، مصلحت انسانهاست که براى حفظ موثرترین آزادىها و حقوقشان، جامعه سیاسى را تشکیل دهند:\nهمواره این واهمه وجود دارد که آدمى در داورى و کیفر دادن در وضع طبیعى از راه اعتدال تجاوز کند که نتیجهاش بلوا و اغتشاش باشد. من کاملاً تصدیق مىکنم که ایجاد حکومت چاره صحیح براى پایان دادن به وضع ناراحتى است. 65\nاز این رو انسانها براى گریز از این وضعیت نامطمئن از حقى که در وضع طبیعى داشتند صرفنظر کرده و آن را به اجتماع مىدهند و در مرحله بعد دولت را به منظور پاسدارى از صلح و امنیت تأسیس مىکنند. این دولت همان دولت دموکراتى است که در مقابل دولت مطلقه فیلمر یا هابز قرار دارد؛ دولتى که کاهش آزادىهاى طبیعى را تنها در صورتى موجّه مىداند که ناشى از رضایت کسانى باشد که به هم مىپیوندند. البته آنها از آزادىشان دست نمىکشند تا به بردگى راه یابند آنها از اختیارات قانونگذارى و اجرایى خود که در وضع طبیعى به آنها تعلق داشت، دست مىکشند و آن را به دولت وا مىگذارند تا با ایمنى بیشترى از آزادىهاشان برخوردار باشند. به همین دلیل است که جان لاک، پایان دادن به وضع ناراحت کننده طبیعى را به معناى برقرارى حکومت مطلقه نمىداند.\nاز نظر او «سلطان مطلق چیزى جز آدمىزاد نیست... این سلطان حق دارد خود، داور کارهاى خود باشد و مىتواند هر آن چه هوس کند با رعایاى خود کند و کسى یاراى پرسش از او نیست و در آن چه مىکند همه باید از او اطاعت کنند... من وضع طبیعى را بر دولت مطلقه ترجیح مىدهم. »66 از این رو، سلطنت مطلقه نه نوع حکومت است و نه جاىگزینى خوب براى آن، بلکه اساس سلطنت مطلقه، متناقض با وجود اجتماع سیاسى است و شاه مطلق العنان، خود نسبت به رعایاى خویش در وضع طبیعى است، چون افراد وقتى از سلطان آسیبى ببینند داورى نمىیابند که شکایت به او برند و کسى نیست که بتواند بىطرفانه و از روى عدالت و با قدرت میان سلطان و رعیت داورى کند.\nبدین ترتیب، سلطنت مطلقه مغایر با قرار داد اولیّه است و بدون تردید، خطرى که از سوى اکثریت، آزادى اقلیت را تهدید مىکند بسیار کمتر از سلطنت مطلقه است. سلطنت مطلقه نمىتواند صورتى از حکومت مدنى باشد و به منزله برون رفتى از وضع طبیعى قلمداد گردد.\nاما این که چرا انسان از آزادى و سلطنت خود دست مىکشد و خود را زیر فرمان و نیروى دیگرى مىگذارد؟ هابز در پاسخ به این پرسش معتقد بود که انسانها در وضع طبیعى نمىتوانند داراى حقوق و وظایف باشند. و در چهارچوب یک نظم سیاسى است که مفاهیمى چون حق، ناحق و مالکیت معنا پیدا مىکنند. به همین دلیل، آن جنبه غیر احساسى انسان تنها در دولت متجلى مىشود و آدمى به مثابه یک شهروند از حقوق و وظایفى برخوردار مىگردد. در حالى که لاک حقوق طبیعى به ویژه مالکیت را حتى در وضع طبیعى معتبر مىدانست، اما به دلیل بىاطمینانى، خواهان خروج از آن بود؛ خروجى که منجر به دولت مشروطه مىشد. و هم چنان که بعداً مىآید خصائص آزادمنشانه لیبرالیش آن را نسبت به وجود مذاهب و تعدد قرائات از کتاب مقدس متساهل مىگرداند. در حالى که برون رفت هابز دولت مطلقهاى بود که به سبب ترس از بازگشت به وضع طبیعى و حفظ وحدت و یکپارچگى جامعه، ضرورى بود که بر تمام امور دنیوى و دینى مردم مسلط شود.\nترسیم جان لاک از دولت تأسیسى بخشى از پاسخ لاک به معضلات عصر خویش بود. این دولت در ابتدا مىبایست منشأ ارثى و الهى خود را از دست بدهد (رساله اول) و با ابتنا بر وضعى طبیعى (رساله دوم) حافظ و پاسدار آن حقوق شود؛ حقوقى که نه زاییده وجود او بلکه برآمده از آنهاست. اما بخش مهم پاسخ او به آن معضل (اختلافات مذهبى و نوع رابطه دولت با فرقه مذهبى که به مدت دو قرن، یعنى از آغاز جنبش اصلاح پروتستان، اروپاییان ناامیدانه در پى حلّش بودند67) تفکیک حوزه دولت از حوزه دین بود. یعنى در دولت لیبرال لاک دولت باید به کلى پایش را از امور مربوط به روح آدمى کنار گذارد نه خود منشأ دین رسمى شود و نه از مذهب خاصى در بیرون از نهاد قدرت حمایت کند. لاک علىرغم اعتقاد به یافتن حقیقت با مدد عقل، به دین نیز اعتقادى وافر داشت و به دور از نگاههاى بدبینانه به دین، اختیار آن را به حاکم مدنى نمىداد بلکه بر عکس هابز، مراقبت دقیق حکمرانان از دین را منشأ منازعات مذهبى قلمداد مىکرد و به همین دلیل اصرار مىورزید که اگر فرقههاى مذهبى به حال خود رها شوند و از مراقبت و نظارت قواى حکومتى آزاد شوند همه مشکلات حل خواهد شد، زیرا علت این مشکلات، کوشش دولت براى سرکوب فرقههاى مختلف مذهبى و نیز سیطره بر ارواح مردم است که سبب مىشود آنها به ارتکاب اعمال اغفال کننده و فریبنده روى آورند. از اینرو، لاک براى حل معضل عصر خویش، تفکیک کامل نهاد دین از نهاد سیاست را برگزید تا با خلاص کردن دین از چنبره قدرت به مجادلات دائمى بین کسانى که نگران سعادت ارواح آدمیاناند از یکسو و کسانى که نگران حفظ حکومتاند از سوى دیگر پایان دهد. 68\nالف) نهاد دولت\nاز نظر لاک، دولت، اجتماعى از انسانهاست که فقط براى تأمین، حفظ و پیشبرد منافع مدنى تشکیل شده است. مراد او از منافع مدنى همان زندگى، تندرستى، آسایش تن و تملک اشیاى خارجى است. 69 و کل حوزه اقتدار حکمفرما، صرفاً به مراقبت براى بسط این گونه امور محدود مىگردد، قلمرو قدرت حاکم به هیچ وجه نمىتواند و نباید به امور مربوط به رستگارى ارواح انسانها تعمیم داده شود. 70 به دلیل این که:\nاولاً، مراقبت از ارواح انسانها به هیچ حاکم مدنى واگذار نشده است چه رسد به این که به دیگران اعطا شده باشد. حتى چنین قدرتى با رضایت مردم نیز نمىتواند به حاکم مدنى تفویض گردد، چرا که هیچ انسانى نمىتواند تا آن حد نسبت به مراقبت از رستگارى خود بىاعتنا باشد که آن را کورکورانه به اختیار دیگران واگذارد. 71 چون ایمان بدون اعتقاد درونى، ایمان نیست؛\nثانیاً، مراقبت از ارواح انسانها ربطى به فرمانرواى مدنى ندارد، چرا که قدرت او صرفاً ظاهرى است، اما دین بر حق و سعادت بخش عبارت است از ترغیب درونى ذهن که بدون آن هیچ عملى مقبول درگاه خداوند قرار نمىگیرد. قدرت فرمانروایى تا بدان جا نمىرسد که بتواند با استفاده از نیروى قوانین خود، احکام ایمان یا اشکال عبادت را معین کند؛ 72\nثالثاً، مراقبت و نظارت بر رستگارى ارواح آدمیان ربطى به حاکم مدنى ندارد، زیرا شاید سختگیرى بتواند اذهان افراد را دگرگون نماید و آنان را مجاب کند، اما به هیچ وجه نمىتواند به رستگارى انسانها کمک کند. 73 دولتى که به زور مذهبى را ترویج کند نمىتواند در مردم ایمان به بار آورد: اگر انجیل و حواریون حجتاند هیچ انسانى بدون نیکوکارى و بدون ایمانى که نه با زور بلکه با عشق به وجود مىآید نمىتواند مسیحى باشد. 74\nاز اینرو، این دولت به جاى سرکوب جدالهاى مذهبى که برخلاف تعالیم مسیحیت است، باید نسبت به همه آنها بى طرف و متساهل باشد؛ تساهل و مدارا با آنانى که از لحاظ دینى با دیگران اختلاف دارند چنان مورد تأیید انجیل و عقل سلیم بشر است که براى افراد بشر هیچ چیز شگفت آورتر از آن نیست که بدان حد کوردل باشند که با وجود صراحت و روشنى بسیارش نتوانند ضرورت و فایده آن را درک کنند. 75\nب) نهاد دین\nجان لاک براساس دو دسته از آیات کتاب مقدس، اولاً، سلطنت این جهانى مسیحعلیه السلام را نمىپذیرد و همانند هابز آن را از آنِ حاکم مدنى مىداند؛ ثانیاً، با ردّ جانشینى اُسقفان و کشیشان از مسیحعلیه السلام مسئله سلسلهوار بودن موضوع جانشینى را منشأ اختلافات عظیم مىانگارد: 76\nناجى ما به حواریونش گفته است: پادشاهان مردم غیر یهود بر آنان خدایى مىکنند، اما شما نباید چنین کنید... دین حقیقى به منظور اقامه و برپایى جلال و شکوه ظاهرى یا براى دستیابى به حکومت کلیسایى یا اعمال قدرت قاهره به وجود نیامده است، بلکه آمده است تا زندگى بشر را براساس قواعد و اصول فضیلت و تقوا تنظیم کنید. 77\nاز این رو کلیسا به منزله متولى دین یا همان نهادى که به مراقبت از ارواح آدمیان مىپردازد باید در همین حوزه محصور بماند و پا در گلیم حاکم مدنى نکند؛ کلیسا تنها مىتواند در حوزه ارواح آدمى مردمان را تشویق، ترغیب، تذکر و انذار دهد و بیش از این توانایى در محکوم کردن متخلف را ندارد. آخرین و بیشترین قدرت رهبران مذهبى آن است که افراد لجوج و خیره سر را از جامعه دینى طرد کند78 با این همه تکفیر کلیسا، شخص مرتد را از هیچ یک از مواهب و امکانات مدنى که قبلاً داشته است نه محروم مىکند و نه مىتواند محروم کند. 79 چنین اعمالى متعلق به حکومت مدنى است و تحت قیمومت حاکم مدنى قرار دارد، قدرت تکفیر در این است که نقطه نظر جامعه مذهبى در این باره علناً اعلام شود و در نتیجه وحدتى که بین اعضاى کلیسا و فرد تکفیر شده وجود داشت از بین رود.\nبدین سان، تکفیر به منزله آخرین حربه کلیسا شخص مرتد را از «جامعه مذهبى» جدا مىسازد و فرد مرتد هم چنان واجد حقوق مدنى است که قبل از ارتداد داشته است.\nاز اینرو لاک با تفکیک نهاد دولت از نهاد دین، دولتى سکولار بنا کرد که با در پیش گرفتن سیاستى مدارا گونه و پذیرش تمام فرقهها و قرائتها، ثبات جامعه را تأمین و آن را از اغتشاشات داخلى نجات مىدهد. حاکم مدنى در حوزه قلمرو خود موظف به رعایت حقوق مدنى همه شهروندان است. به همین دلیل به نظر لاک حاکم مدنى نباید بین افراد از فرقههاى مختلف فرق نهد و حتى زمانى که به عضویت این یا آن فرقه کلیسایى در مىآید از شمشیر خود جهت بسط یک فرقه و سرکوب سایرین بهره جوید80. علاوه بر این حاکم مدنى حق ندارد کلیسا را مجبور کند تا از مناسک خاصى پیروى کند، چون اعمال عبادى خداوند تنها در صورتى درستاند که انجام دهندگان آن باور داشته باشند که این اعمال مقبول درگاه خداوندست؛ تحمیل امورى که مغایر با حکم وجدان مردم است نه فى نفسه خوب است و نه مقبول خداوند. 81\nحاکم مدنى در امور مباح حق قانونگذارى دارد، اما این بدین معنا نیست که هر طورى که مایل است قانونگذارى کند، قانونگذارى در این گونه امور منوط به سه شرط ذیل است: اولاً، خیر عمومى محک قانونگذارى است؛ ثانیاً؛ امورى که ماهیتاً مباح هستند زمانى که در خدمت کلیسا و عبادت خدا قرار مىگیرند از قلمرو اختیارات حاکم مدنى خارج مىشوند و بالاخره این که از آن جا که امور مباح بنفسه قادر به جلب رضایت خداوند نیستند، لذا هیچ قدرت یا اختیار بشر نمىتواند چنین شأن و حرمتى به این امور اعطا کند که انجام آنها موجب رضایت خداوند گردد. 82\nتنها دولت در مواردى که برخى از احکام دینى مغایر با مصلحت عمومى است مىتواند از اجراى آن جلوگیرى کند، مثل برخى از فرقههاى مذهبى که معتقد به قربانى کردن فرزندان خویشاند83. یا از ذبح گاو در مراسم قربانى به دلیل افزایش آنها جلوگیرى کنند.\nقانون مدنى در این گونه موارد، مربوط به مذهب نیست، بلکه ناظر به امر سیاسى است؛ یعنى قانون به مراسم قربانى کارى ندارد بلکه ذبح گاوها را ممنوع مىسازد. 84\nالبته به شرط این که حاکم از قدرت خود سوءاستفاده نکند و ستمى بر کلیسا روا ندارد.\nدیگر این که حاکم مدنى نباید سخنرانىهاى مذهبى را ممنوع کند و مانع بیان عقاید نظرى فرقههاى مذهبى شود85، زیرا این امور، ربطى به حقوق مدنى مردم ندارد. مثلاً اگر یک یهودى معتقد باشد که انجیل کلام خداوندست؛ با این اعتقاد چیزى از حقوق مدنىاش را تغییر نمىدهد86. یا مثلاً کافرى به اصالت تورات و انجیل شک کند نمىتوان آن را به عنوان شهروندى شرور و خطرناک مجازات کرد. 87 همه اینها بدین دلیل است که وظیفه قوانین مدنى مشخص کردن صدق و کذب عقاید مردم نیست، بلکه وظیفه آنها تأمین امنیت و سلامت جامعه و حفظ جان و مال همه افراد است، لذا نه مشرکان، نه مسلمانان و نه یهودیان، هیچ یک نباید به خاطر مذهبشان از حقوق مدنى جامعه محروم شوند، انجیل چنین فرمانى نمىدهد. 88\nدر نتیجه، لاک برخلاف هابز که براى رهایى از آشوبهاى داخلى، همه قرائات از دین را به دست حاکم مدنى مىسپرد، معتقد بود:\n«که جلوگیرى از تساهل نسبت به کسانى که افکار متفاوتى دارند منشأ همه آشوبها و جنگهایى است که به داعیه مذهب در سرزمین مسیحیان رخ داده است. 89 رهبران کلیسا به دلیل طمع و میل سیرىناپذیر به حکومت تحریک مىشوند و از جاهطلبى مفرط فرمانروایان سود مىجویند و با موعظههاى مذهبى خود که با فرامین انجیل و امر به خیرخواهى در تعارض است از خرافه پرستى ساده لوحانه جماعت بىفکر که در ضدّیت با مخالفین عقیدتى خود به خشم آمدهاند بهرهبردارى مىکنند طورى که انشعابیون مذهبى و بدعت گذاران از مال و دارایىهایشان محروم مىگردند و نابود مىشوند و بدین صورت اینان مذهب و حکومت را که فى نفسه دو امر کاملاً متفاوت است در هم مىآمیزند و خلط مىکنند. 90\n3. کانت (1724 - 1804)؛ برداشت انتقادى از دین تاریخى یا عقلانى سازى مسیحیت\nتبیین نسبت دین و سیاست در دستگاه فلسفى کانت، پیچیدهتر از پىگیرى همین مسئله در اندیشه هابز و لاک است. گذشته از این که آن دو تجربهگرا بودند؛ اساساً، اندیشه آنها، داراى نقطه عزیمتى روشن بود که با ابتناى بر آن، پژوهشگر مىتوانست تمام ابعاد آن را مورد بررسى قرار دهد. در حالى که یکپارچگى دستگاه فکرى کانت ما را با این مشکل مواجه مىکند که از کدامین نقطه آغاز کنیم؛ چرا که به قول بریان مگى، بدترین مشکل چنین دستگاهى آن است که هر چیزى متوقف بر چیز دیگرى است و معلوم نیست که باید از کجا آغاز کنیم. 91\nبا این همه، چنان که وارناک اشاره مىکند92 مىتوانیم در بحث دین و سیاست از جایگاه خدا در سنجش قوه فاهمه شروع کنیم. کانت در نقد عقل محض (1781) به بررسى مسئله معرفت پرداخت و برخلاف سنت فلسفى آن روز عرب به ارائه نظریهاى پرداخت که بر کلیت بحث کنونى ما تأثیر بسزایى دارد. اغلب فلاسفه قبل از کانت، تصور کرده بودند که ذهن از نظم جهان بیرون، پیروى یا آن را منعکس مىکند؛ در حالى که کانت رابطه فکر و اشیا را وارونه کرد و گفت اگر جهان را منظم مىبینیم، این محصول ذهن ماست و باید چنین باشد: چون راه دیگرى براى شناخت وجود ندارد؛ جهان بازتاب ذهن است و نه بالعکس.\nنخستین پىآمد این نظریه آن است که دستگاه مغزى ما تنها هنگامى که تجربه حسى به آن خورانده شود شناخت را بروز مىدهد؛ شناخت، چیزى است که مابازاء خارجى در طبیعت دارد. از این رو ما خارج از طبیعت، نمىتوانیم به شناخت برسیم و از آن چه که در ماوراى تجربه نهفته است اطلاع کسب کنیم. 93\nمثلاً خداوند به علت غیر محسوس بودن و به تجربه در نیامدن، در فراسوى معرفت ما قرار دارد و نمىتواند متعلّق شناخت ما قرار گیرد. به همین دلیل به نظر کانت، عقل نظرى قادر به اثبات خداوند نیست و نمىتوانیم با چنین خردى به ساحت مقدس او وارد شویم.\nالبته اگر عقل نظرى توانایى بریافت خدا ندارد، توانایى اقدام به نفى وجود او را هم ندارد بلکه ما را در اعتقاد به وجودى که ماوراى موجودات دیگر است؛ یعنى خدا آزاد مىگذارد، ولى حسّ اخلاقى ما را امر مىکند که به آن معتقد باشیم. 94\nدومین پىآمد آن است که «ذهن» تنها حقیقت را کشف نمىکند بلکه آن را نیز به وجود مىآورد؛ این ذهن نه تنها از طریق مقولات خود، نظم و ترتیب را بر تجربه تحمیل مىکند بلکه در عمل نیز مستقلانه قواعدى براى اعمال خود وضع مىکند تا جهانى را که عقلمان مىگوید باید باشد به وجود آورد؛ این عقل ماست که اقتدار ذاتى اصول اخلاقى را باز مىشناسد و هم چنین وظیفه ما را در پیروى از آنها مشخص مىکند. سربلندى اخلاقى ما تماماً در این است که مىتوانیم و باید خودمان در حوزه عقل عملى قانونگذار خود باشیم. 95 این حوزه همان حوزه اقتدار سوژه انسانى است که بنیانگذار اصول اخلاقى براى خود است. از این شرح فهمیده مىشود که فلسفه کانت جایى براى دین نمىگذارد؛ در حالى که کانت در همین حوزه با دین درگیر مىشود و همانند هابز و لاک خود را از دین خلاص نمىسازد، چرا که در قلمروى که عقل عملى، اقتدار دارد دین نیز مدعیاتى دارد که احتمالاً برخى از یافتههاى عقل عملى با برخى از مدعیات دین سازگارى دارد. اما آن چه که براى کانت در این جا، مهم است؛ او مىخواهد اصول اخلاقى را به دور از رهبرى دین (مبتنى بر وحى) نگه دارد و تنها بر ذهن استعلایى سوژه تکیه دهد. به سخنى دیگر او با نپذیرفتن دین الهى، پیشینى بودن دین را کنار مىگذارد و اعتقاد به خدا را برخاسته از حسّ اخلاقى مىداند.\nنتیجه این که، کانت با خارج کردن خداوند از متعلق معرفت، وجود آن را به منزله تابعى از اخلاق و لازمى غیر قابل انفکاک به حساب مىآورد. در واقع، از آن جا که کانت براى این اصول اخلاقى، جنبه ابدیت، کلى و مطلق قائل است، تحقق آنها را بسته به وجود خداوند مىانگارد، زیرا امور مطلق صرفاً از طریق وجود خدا معنا پیدا کرده و تحقق مىیابند: 96\nاخلاق، تا آن جا که مبتنى بر مفهوم انسان به عنوان یک موجود آزاد است... نه نیاز به معناى شىء دیگر دارد که حاکم بر او باشد و تکلیف خود را از آن دریافت کند و نه نیاز به انگیزه دیگرى جز خود قانون [عقل] دارد که بخواهد آن را مراعات کند. اگر انسان چنین نیازى در خود احساس کند، حداقل خودش مقصّر است و در هر حال علاج و صلاح آن، به واسطه هیچ موجود دیگرى ممکن نیست، زیرا آن چه از ذات انسان و اختیار او برنخاسته باشد نمىتواند نقص اخلاقى او را جبران کند، پس انسان براى سامان دادن به کار خویش... به هیچ وجه نیازمند دین نیست بلکه قوه عقل عملى ناب برایش کافى است... اما اخلاق گرچه در ذات خود نیازمند به تصور غایتى مقدم بر تعیّن اراده ندارد، ولى البته صحیح است که با چنین غایتى نسبتى ضرورى دارد؛ یعنى باید غایتى لحاظ گردد که نه به عنوان دلیل و زمینه بلکه به عنوان نتایج ضرورى قواعد اخلاقى با آن غایت منطبق باشد... و آن عبارت است از معناى خیر اعلى در جهان که براى امکان آن باید یک موجود عالى اخلاقى مقدس و قادر متعال فرض کنیم...، اما آن چه در این جا واجد اهمیت بسیار است این که، این معنا برآمده از اخلاق است نه پایه و اساس آن؛ یعنى غایتى است که مطرح شدن آن مستلزم فرض قبلى اصول اخلاقى است... به این ترتیب، انسان به مقتضاى اخلاق در وجود خود احساس مىکند براى اداى تکالیف خود به یک غایت قصوا نیازمند است که باید به عنوان نتیجه دین اقتضاى اخلاقى به آن بیندیشد. پس اخلاق الزاماً انسان را به طرف دین هدایت مىکند بنحوى که بتواند به واسطه آن، خود را به ایده یک قانونگذار اخلاقى قادر متعال که بیرون از وجود انسان است برساند و بگستراند؛ موجودى که این تکامل اخلاقى غایت قصواى اراده او (از خلقت جهان) است که در عین حال مىتواند و باید غایت قصواى انسان نیز باشد. 97\nدر مرحله بعد، کانت با تقسیم دین به دین اخلاقى و دین وضعى مىکوشد تا دین اخیر را به همان دین عقلانى بازگشت دهد، از نظر کانت، دین وضعى براساس وحى و عقیده که به ما ابلاغ شده است و نیز براساس وقایعى که در جریان تحقق و رشد آن دین اتفاق افتاده، استوار است که دین تاریخى خوانده مىشود. از سوى دیگر، دین اخلاقى به علت اتکا بر عقل انسان آزاد، دین عقلى نام دارد. گرچه دین نخست به لحاظ تاریخى بر دین اخلاقى مقدم است و به قول کانت تنها مىتوان تاریخ آن را به ترسیم در آورد. 98 این دین در نزاع دائمىاش با دین اخلاقى سرانجام در مسیر تکامل تاریخىاش به دومى متحول مىگردد و تدریجاً دین اخلاقى (عقلانى) جاى دین وصفى (تاریخى، پرستش و کلیسایى) را خواهد گرفت. و دلیل این فرجام نیز به عقیده کانت به یکى بودن دین اخلاقى - در مقابل تکثر ادیان تاریخى - و قابلیت تعمیم آن باز مىگردد. تاریخ دین اول از نظر کانت با دین یهود آغاز مىشود گرچه این دین توحیدى است، به دلیل ساخت خانوادگىاش با وجدان عام بشر سازگارى ندارد یا به سخنى دیگردین یهود اصلاً دین محسوب نمىشود بلکه صرفاً اتحادیهاى از گروهى از انسانهاست که چون به قبیله خاصى تعلق داشتند تشکل خود را براى یک جامعه مشترک المنافع سیاسى به وجود آوردند نه براى یک کلیسا99... دلیل این که آیین یهود اعتقادى دینى نیست روشن است: اولاً، احکام آن از نوعى است که نهاد سیاسى مىتواند بر آن بنا شود [و نه یک نهاد دینى] و به عنوان قوانین اجبار کننده تأسیس شده است، زیرا فقط به افعال خارجى [جنبه خارجى افعال اخلاقى ]مربوطاند و گرچه احکام ده گانه آن در نظر عقل ارزش اخلاقى دارند، اما چون قابلیت تعمیم ندارد در آن، نظام قانونگذارى با مقتضیات خصلت اخلاقى همآهنگ نیست...؛ ثانیاً، تمام نتایج اجرا یا نقض این احکام و تمام پاداش و کیفر آنها فقط محدود به امورى است که هر فرد فقط در این جهان مىتواند انجام دهد و آن هم نه به موجب مفاهیم اخلاقى، زیرا نتایج آن به بازماندگان مىرسد که در اجرا یا نقض این قوانین عملاً دخالت نداشتهاند و این امر در یک نهاد سیاسى مىتواند ابزار احتیاط و دور اندیشى باشد تا اتباع را به اطاعت وادار کند، اما در یک نهاد اخلاقى خلاف اعتدال و انصاف است. حال چون بدون اعتقاد به زندگى آینده (آخرت) نمىتوان از دین تصورى داشت آیین یهود قطع نظر از زواید آن و به صورت خالص فاقد اعتقاد دینى است. 100\nاز اینرو، تأمل در معتقدات دین یهود، این مسئله را آشکار مىکند که قانونگذار این ملت حتى اگر خدا باشد کمترین توجهى به زندگى آینده نداشته است و این نشان مىدهد که او مىخواسته جامعه مشترک المنافع سیاسى بنا کند و نه یک نظام اخلاقى؛ ثالثاً آیین یهود براى تأسیس کلیساى جهانى متناسب دوران یا کلیساى عامّى که در زمان خود مىتوانسته ایجاد کند آن قدر کوتاهى کرد تا این که ارتباطش با این ادعا که قوم برگزیده یهود است، با کل نوع انسان قطع شد به نحوى که با تمام اقوام به خصومت پرداخت و به همین دلیل عدوات همه اقوام را علیه خود برانگیخت.\nاین دلایل موجب شد تا کانت متقاعد شود که دین یهود شأنیت تبدیل شدن به دین جهانى را نداشته است. دیانتى که مىتوانست شأن جهانى داشته باشد دین مسیح است؛ در واقع، مسیحیت، تکامل یهودیت است؛ یعنى تبلور اخلاقى دین یهود و حذف مفاهیم خانوادگى آن. مسیح آمده بود «تا نه بر نظام قانونگذارى عهدکهن و نه کلاً بر هیچ نظام قانونگذارى، اساس و مبناى جدیدى بنا کند و براى کل جهانیان و نه براى یک ملت خاص»، دین اخلاقى ناب را به جاى دین پرستش معرفى نماید. معلم انجیل خود را سفیر آسمان اعلام کرد و به عنوان کسى که شایسته این رسالت است نشان داد که ایمان بندگى (به صورت اعترافات و اقدامات ایام پرستش) فاقد ارزش است، اما در عوض ایمان اخلاقى تنها عامل قداست انسان است؛ هم چنان که پدرش در آسمان مقدس است و خوش رفتارى در زندگى به عنوان تنها عامل سعادت، حرمت انسان را محفوظ مىدارد. 101\nالبته از نظر کانت تاریخ مسیحیت نیز آلوده به رذایل اخلاقى چون رهبانیت، زهد و... است با این همه او، دوره خودش را بهترین دوره در کل تاریخ شناخته شده کلیسا مىداند «زیرا بذر ایمان در دین حقیقى که اکنون در عالم مسیحیت، گرچه توسط افراد معدودى، اما البته عموماً به بار نشسته است، بدون برخورد با مانع رو به افزایش و گسترش است و اکنون مىتوانیم در انتظار تقرّب تدریجى به کلیسایى باشیم که موجب اتحاد تمام انسانها و تجسم مرئى (طرح) ملکوت نامرئى خداوند در زمین باشد. زیرا در موضوعاتى که طبیعت آنها باید مربوط به اخلاق و اصلاح نفس باشد در تمام کشورهاى این بخش از جهان [قاره اروپا] عموماً در میان کسانى که براى دین حرمت حقیقى قائلاند، عقل خود را از زیر فشار ارادههاى تحکّمى که اصول عقاید را به رأى خود تفسیر مىکنند آزاد کرده است. 102\nبراى دستیابى به دین عقلانى از رهگذر ایمان مسیحى ضرورت دارد که اولاً ضمن ارج نهادن به «کتاب مقدس، عقاید مندرج در آن را به عنوان تنها وسیله سعادت و رستگارى به کسى تحمیل نکنیم و ثانیاً، تاریخ رویدادهاى مقدس را همواره براى اهداف اخلاقى تعلیم دهیم. علاوه بر این باید کراراً تأکید و توصیه کرد و نگران بود که دین حقیقى در این نیست که بدانیم یا تشخیص دهیم خدا براى تأمین سعادت ما چه مىکند بلکه در این است که بدانیم ما خود چه باید بکنیم تا لایق سعادت باشیم. »103\nفرجام تحول دین تاریخى به دین اخلاقى - که کانت آن را در عصر خویش قریب الوقوع مىدانست - آن است که دین صرفاً در پرتو اخلاق و به واسطه مشروعیت وظایف اخلاقى، عمل مىکند. این همان پسینى شدن دین و تأخر آن از اخلاق است که قبلاً به آن اشاره شد. مهمترین نتیجه این مسئله، آن است که اعتبار امور اخلاقى به دستور خدایى نیست بلکه اخلاق، خود نیز مانند وجود خدا داراى اعتبار عقلانى است؛ هم اخلاق و هم مذهب جزء امور مطلقند، زیرا سرچشمه هر دو یکى است و آن خرد ناب عملى است.\nدر نتیجه، ذهن (سوژه) - که نسبتى استعلایى با اشیا پیدا کرد - توانست بدون تکیه بر نیروهاى ماوراى طبیعى، خود اصول اخلاقى را باز شناسد و وظیفه خود را در پیروى از آنها مشخص کند. این همان اقتدار و حاکمیت سوژه در حوزه عقل عملى؛ یعنى اختیار است که در تداوم سوژه دکارتى، هم اینک، روایتگر تمام عیار اومانیسم در دوره مدرن شده است. انسان از این دوره مکتفى بالذات است و به ابژه قرار دادن هر آن چه خارج از ذهن اوست هم قواعد اخلاقى را تأسیس مىکند و هم با عبور از وضع طبیعى، به تأسیس دولت مىپردازد، وجه مشترک هر دو اقدام سوژه خود مختار آن است که هم قواعد اخلاقى و هم دولت، امرى پسینىاند، در واقع، انسان مورد نظر کانت، ارتباطش را با الهیات قطع و به جاى این که قوانین الهى را کشف کند، قواعد اخلاقى را تأسیس مىکند، این قواعد چون زاییده مفهوم اختیار اویند پسینىاند و برخلاف قواعد اخلاقى ارسطو خصلت انکشافى و پیشینى ندارند، با این همه اخلاق - به علت اهمیتى که در دستگاه کانت دارد - هم بر دین تقدم دارد و هم بر سیاست.\nتأسیسى بودن دولت نزد کانت در قلمرو عقل عملى؛ یعنى اختیار، یادآور همان برون رفت هابز و لاک از وضعیت طبیعى است104 با این تفاوت که کانت هم سرشت آدمى را خیر مىداند و هم مبدأ جهان را خیر مىانگارد. در واقع با لغزش انسان، شّر بر او عارض شده و جنبه ثانوى و انحرافى دارد و انسان مىتواند در طول تاریخ، سلامت روحى و اولیه خود را باز یابد. آدمى با عبور از وضع طبیعى و تأسیس دولت به وضعیت مدنى مىرسد؛ وضعیتى که انسانها عموماً تحت قوانین حقوقى عام - که در مجموع الزام آور هستند105 - قرار دارند. اما این وضعیتى نیست که کانت آن را مطلوب بداند چون - قوانینى که انسان باید مراعات کند به محدود شدن اختیار او مىانجامد، وضعیت ایدهآل آن است که انسان عضو جامعه مشترک المنافع اخلاقى باشد و نه حقوقى؛ 106 یعنى براساس قوانین اختیار عمل کند نه قوانینى که نظام حقوقى جامعه از بیرون بر او تحمیل مىکند. استقرار این جامعه مستلزم یک قانونگذارى عام اخلاقى است که همان خیر برین، یعنى خداوند است107، اما چون نمىتوانیم اراده خداوند را کشف کنیم از امّت یا جامعه الهى دست کشیده و خود به تأسیس «جمهورى» مىپردازیم. این جمهورى نیز واجد دو ویژگى مهم است: اول این که، مبتنى بر اختیار یا همان قرارداد بین افراد است و ثانیاً، مبتنى بر اخلاق سوژه محور است.\nالف) (جامعه آرمانى): یک جامعه مشترک المنافع اخلاقى که به عنوان نمادى از شهر خدا لحاظ مىگردد به اعتبار قوانین اساسىاش هیچ شباهتى به یک نظام سیاسى ندارد. این جامعه نه یک نظام پادشاهى است (تحت نظارت پاپ و کاردینال) نه یک نظام اشرافى (تحت نظارت اسقفها و روحانیون کلیسا) و نه یک نظام دموکراسى (مبتنى بر الهامات فرقهاى و گروهى). بهتر است این جامعه را به یک خانواده تحت نظارت یک پدر بزرگ اخلاقى نامرئى تشبیه کنیم که فرزند مقدساش اراده او را مىشناسد و در عین حال با تمام اعضاى خانواده همخون است و از طرف خداوند اراده او را به اعضاى خانواده ابلاغ مىکند و لذا اینها حرمت پدر را در شخص او پاس مىدارند و با یکدیگر یک وحدت قلبى آزادانه، کلى و مستمر به وجود مىآورند. 108\nاما در دورهاى که مسیح در میان ما نیست تا اراده خداوند را باز شناسد و باید در انتظار برپایى جامعه الهى او در آینده باشیم، نمىتوانیم اراده خداوند را کسب کنیم، و به همین دلیل حاکمیت اخلاقى جهان را وظیفهاى مىدانیم که بر دوش عقل عملى ما نهاده شده است. این وظیفه براى این است که بدانیم خدا براى ما به عنوان موجوداتِ اخلاقى داراى چه شأنى است. گرچه براى تعیین چنین جایگاهى براى ذات بارى تعالى تمام صفاتى را که براى تحقق کامل اراده او ضرورى است باید تصور کنیم و در نظر آوریم، اما اعتقاد دینى مطابق این نیاز عقل عملى عبارت است از: اعتقاد به خدا 1. به عنوان خالق قادر مطلق آسمانها و زمین، یعنى از لحاظ اخلاقى قانونگذار مقدس، 2. به عنوان حافظ نوع انسان، حاکم خیرخواه و غمخوار اخلاقى او 3. به عنوان مدیر و مدبر قوانین مقدس خاص خود، یعنى به عنوان قاضى عادل، این اعتقاد در واقع حاوى هیچ رازى نیست، زیرا به روشنى تمام، مبیّن نسبت اخلاقى خداوند به نوع انسان است و خود را تماماً به عقل انسان عرضه مىکند. 109 از اینرو، نتیجه دین اخلاقى، اعتقاد به خدایى است که داراى سه صفت: قداست، خیرخواهى و عدالت است و باید در حکومت تأسیسى و برآمده از خرد ناب عملى آنها را متجلّى کنیم.\nب) (جامعه مطلوب ممکن): این اعتقاد در مفهوم ملتى قرار دارد که جامعه مشترک المنافع تشکیل مىدهد و چنین قدرت مافوق سه جانبهاى [مقدس، خیرخواه و عادل] همواره باید در آن تصور شود. بنابراین این کیفیت سه جانبه حکم اخلاقى نوع انسان، در جامعهاى مىتواند تحقق یابد که در یک حکومت حقوقى مدنى، ضرورتاً به سه بخش [قواى سه گانه در جمهورى] تقسیم شود. 110\n1. دانش آموخته حوزه علمیه قم و دانشجوى دکتراى علوم سیاسى موسسه آموزش عالى باقرالعلومعلیه السلام.\n2. موریس باربیه، دین و سیاست در اندیشه مدرن، ترجمه امیر رضایى (تهران: قصیده سرا، 1384) ص13-14.\n3. توماس هابز، لویاتان، ترجمه حسین بشریه (تهران: نشرنى، 1382) ص 542.\n4. ریچارد تاک، هابز، ترجمه حسین بشریه (تهران: طرح نو، 1376) ص 121.\n5. جین هامیتون، فلسفه سیاسى، ترجمه خشاریا دیهیمى (تهران: طرح نو، 1380).\n6. هابز در عصر گالیله مىزیست و یک بار نیز موفق به دیدار او شده بود. گالیله که در سال 1632 توسط کلیساى رم محاکمه شد در مباحث مکانیکى خود مبدع روش جدیدى بود.\n7. توماس هابز، پیشین، ص 541.\n8. همان، مقدمه مکفرسون، ص 29.\n9. همان، ص 344.\n10. ریچارد تاک، پیشین، ص 121.\n11. توماس هابز، پیشین، ص 144.\n13. همان، ص 145.\n14. ریچارد تاک، پیشین، ص 12.\n15. همان، ص 65.\n16. همان، ص 339.\n17. توماس هابز، پیشین، ص 543.\n19. همان، ص 345.\n21. همان، ص 347.\n22. همان، ص 400.\n23. همان، ص 521.\n24. همان، ص 382.\n25. همان، ص 483.\n26. همان، ص 488.\n27. همان، ص 485.\n28. یوحنا، 36: 18.\n29. همان، ص 406.\n30. همان، ص 407.\n31. همان، ص 353 - 354.\n33. همان، ص 358.\n34. همان، ص 415.\n35. همان، ص 497.\n36. همان، ص 414 - 415.\n37. همان، ص 408.\n38. همان، ص 497.\n39. همان، ص 415.\n41. همان، ص 490.\n42. همان، ص 415.\n43. ریچارد تاک، پیشین، ص 127.\n44. توماس هابز، پیشین، ص 397.\n45. همان، ص 396.\n46. همان، ص 452.\n47. همان، ص 396 - 397.\n48. همان، ص 405.\n49. همان، ص 333 و 436.\n50. همان، ص 466.\n51. همان، ص 449.\n53. همان، ص 452 و 453.\n54. همان، ص 571.\n56. همان، ص 561.\n57. همان، ص 562.\n58. همان، ص 395.\n59. همان، 396.\n60. جان لاک، آزادى فرد و قدرت دولت، رساله دوم درباره حکومت، ترجمه محمود صناعى (تهران: هرمس، 1379) ص 103.\n61. سون اریک لیدمان، تاریخ عقاید سیاسى، مترجم سعید مقدم (نشر دانش ایران، 1379) ص 145. (توضیح: فرد باورى در فلسفه رواقى و مسیحى، غیر سیاسى است، یعنى انسان بیرون از نظم سیاسى و حتى علىرغم آن مىتواند به عنوان فرد و به گونهاى مستقل ظاهر شود و داراى ارزش باشد. در اندیشه لوتر، نوعى فرد باورى مذهبى وجود دارد؛ یعنى مهمترین رابطه مذهبى، رابطه میان خدا و انسان به عنوان فرد است، اما چنین فردباورى به هیچ وجه متضمن فرد باورى سیاسى نیست. براى اولین بار است که در قرن 17 این اندیشه مطرح مىشود که این وظیفه دولت است که منافع افراد را حفظ کند.)\n62. همان، ص 104.\n63. همان، ص 113.\n64. خداوندان اندیشه سیاسى، ج 2، ص 808.\n65. جان لاک، پیشین، ص 108.\n66. همان، ص 109.\n67. خداوندان اندیشه سیاسى، همان، ص 863.\n68. جان لاک، نامهاى درباب تساهل، ترجمه شیزاد گلشاهى کریم، (تهران، نشر نى، 1377) ص 56.\n69. همان، ص 56.\n70. همان، ص 57.\n71. همان، ص 58.\n72. همان، ص 58.\n73. همان، ص 60.\n74. همان، ص 50.\n75. همان، ص 55.\n76. همان، ص 63.\n77. همان، ص 49 - 50.\n78. همان، ص 66.\n79. همان، ص 67.\n80. همان، ص 69.\n81. همان، ص 87.\n82. همان، ص 88 - 89.\n83. همان، ص 93.\n84. همان، ص 94.\n85. همان، ص 95.\n86. همان، ص 103.\n87. همان، ص 104.\n88. همان، ص 123.\n89. همان، ص 124.\n90. همان، ص 125.\n91. بریان مگى، فلاسفه بزرگ، ترجمه فولادوند (تهران: خوارزمى، 1377) ص 298.\n93. به همین دلیل است که ما در قوه عقل عملى با پدیده شناخت روبهرو نیستیم بلکه با میل سروکار داریم، از این رو، شناخت در قوه فاهمه، قسیم میل در قوه عقل عملى و احساس لذت و الم در قوه حکم است نه مقسم آنها.\n94. اشتفان کورنر، فلسفه کانت، مترجم عزت اللَّه فولادوند، ص 320.\n95. دان کیوپیت، دریاى ایمان، حسن کامشاد (تهران: طرح نو، 1376) ص 169 - 170.\n96. به همین دلیل است که خداشناسى کانت به خداشناسى اخلاقى مشهور است.\n97. کانت، دین در محدوده عقل تنها، منوچهر صانعى دره بیدى (نقش و نگار، 81) ص 40 - 44.\n98. همان، ص 174.\n99. همان، ص 175.\n100. همان، ص 175 و 176.\n101. همان، ص 178.\n102. همان، ص 183.\n103. همان، ص 184.\n104. همان، ص 142.\n105. همان، ص 141.\n106. همان، ص 144.\n107. همان، ص 146.\n108. همان، ص 149.\n109. همان، ص 191.\n110. همان، ص 192.\nمنبع: / فصلنامه / علوم سیاسی / 1384 / شماره 32، زمستان ۱۳۸۴/۱۰/۰۰\n/ امانوئل کانت\n/ سیاست و روابط یین الملل / سیاست / مفاهیم سیاسی / حاکمیت سیاسی\n/ توماس هابز


جان کلی (راست) وزیر امنیت داخلی و رینس پریباس رئیس کارکنان کاخ سفید تاکید کرده اند که دارندگان گرین کارت برای ورود به آمریکا ممنوع نیستند.\nجان کلی در بیانیه کوتاه خود یادآور شد که ورود شهروندان مقیم آمریکا (دارندگان گرین کارت) به نفع امنیت ملی کشور است.\nتازه ترین خبرها را از توئیتر صدای آمریکا پیگیری کنید\nهمچنین روز یکشنبه شبکه خبری سی‌ان‌ان به نقل از وزارت امنیت داخلی خبر داد در ۲۴ ساعت گذشته ۸۱ شهروند کشورهای هفت‌گانه که کارت اقامت دائم به آمریکا دارند توانسته اند وارد کشور شوند.\nپیش از این رینس پریباس، رئیس دفتر کاخ سفید اعلام کرد که دارندگان کارت سبز آمریکا (گرین کارت) مشمول فرمان ممنوعیت ورود به آمریکا نیستند اما ممکن است هنگام ورود به آمریکا بازجویی شوند.\nرئیس دفتر کاخ سفید روز یکشنبه دهم بهمن ضمن بیان این مطلب گفت که تا کنون ۱۰۹ نفر در فرودگاهها بازجویی شده و حدود ۲۰ نفر همچنان در بازداشت هستند.\nآقای پریباس این سخنان را یک روز پس از آن بیان کرد که صدور فرمان اجرایی دونالد ترامپ برای محدودیت ورود اتباع هفت کشور به آمریکا، از جمله ایران، نگرانی‌ها و سردرگمی‌هایی را در میان مسافران ورودی به آمریکا و خانواده‌های آنها بوجود آورد.


فرمول تولید ژل ضدعفونی کننده دست از آلوئه ورا - شهر دانلود- ضدعفونی کننده فرمول فرم ,فرمول تولید ژل ضدعفونی کننده دست از آلوئه ورا فرمول تولید ژل ضد عفونی کننده دست بر پایه ژل آلوئه ورا برای مبارزه با بیماری ها و ویروس آنفلوانزا این فرمول در یک صفحه...فرمول - istgah.comخوداشتغالی-کارگاه تولید مواد شوینده:مایع ظرفشویی و ... راه اندازی تولیدی مواد شوینده با 5 میلیون سرمایه برای ورود به وب سایت رسمی ماد استیل آسیا بر روی عکس کلیک کنید.>>>>> فرمولاسیون ضدعفونی کننده دست سرکت RNBP آمادگی دارد تا ...\nمایع ضدعفونی کننده در خانه با وایتکس ، تهیه مایع ضدعفونی کننده در خانه ... لاغری با ژل دست ساز + فرمول جزئیات ازدواج ریحانه پارسا در قرنطینه + عکس تعداد مبتلايان به بيماري کرونا در حال ...\nضدعفونی کننده دست فرمول ضدعفونی کننده دست آموزش ضدعفونی کننده دست فرمولاسیون ضد عفونی کننده دست تولید ضدعفونی کننده دست ساخت ضدعفونی کننده دست ارسال پیام به آگهی دهنده ...\nفرم های مربوطه معاونت امور بازرگانی و توسعه تجارت معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت اداره امور بازرگانی داخلی ...\nروش مصرف محلول ضدعفونی MicroZed HD اچ دی : استفاده از میکروزد اچ دی آسان، بدون نیاز به رقیق کردن و بدون نیاز به آب و بسیار مقرون بصرفه است. دوام اثر آن پس از هر بار استفاده تا ۳ ساعت میباشد.\n1/8/2018·از الکل در صنعت یخ سازی نیز استفاده می شود زیرا الکل نقطه ذوب پائینی دارد. کاربرد الکل سفید هم که خاصیت ضدعفونی کننده دارد، بیشتر برای ضد عفونی کردن پوست و مواردی اینچنین می باشد.\n5/12/2017·آب اکسیژنه به طور شیمیایی با فرمول H2O2 به عنوان یکی از رایج ترین مواد ضدعفونی کننده خانگی در جهان شناخته می شود. در واقعخوش شانس هستید شما در حال حاضر یک بطری آب اکسیژنه در کابینه پزشکی یا زیر سینک آشپزخانه خود دارید.\nخاصیت ضدعفونی کننده آب ژاول به دلیل تولید کلر آزاد می باشد. ... روش ديگري براي تهيه آب ژاول سديم هيپوکلريت مي باشد که فرمول واکنش به شرح زير مي باشد: Na2CO3 + Ca(OCl)2 ----> 2NaOCl + CaCO3\nواردات و تامین انواع مواد اولیه خوراکی دارویی صنعتی - آبتین شیمی\nفرمالدئید ، گازی با بوی تند است. این ترکیب ساده ترین عضو گروه آلدئیدها بوده ، فرمول شیمیایی آن HCHO است. فرمالدئید اولین بار توسط دانشمند روسی به نام "الکساندر باتلر" در 1859 کشف شد.\nتمیز کننده توالت با قرص ضدعفونی کننده جوش شیرینتمیز کردن و ضدعفونی دستشویی و توالت برای حفظ بهداشت اهمیت بالایی دارد چرا که یکی از روش های انتقال میکروب و بیماری پاکیزه نگاه داشتن این بخش است.\npre：اسپری انجماد مایعnext：صابون مایع برای دست های خشک


صادق محصولي دبير‌كل جبهه پايداري درباره استفاده از لفظ داوطلب پوششي توسط برخي از داوطلبان انتخابات رياست جمهوري اظهار داشت: شوراي نگهبان داوطلبان حاضر در اين مرحله را تاييد صلاحيت كرده و همه داوطلبان قابل احترام هستند.\nوي افزود: در مناظرات بايد به سئوال‌ها پاسخ داده شود و اگر هر كانديدايي سئوال و يا شبهه‌اي از كسي دارد بايد در مورد آن موضوع پاسخ داده شود.\nدبير‌كل جبهه پايداري با بيان اينكه اگر حرف حقي از سوي داوطلبان انتخابات رياست جمهوري زده مي‌شود بايد پذيرفت، عنوان كرد: اگر اين سخنان به حق نيست بايد پاسخ دقيق به آن داد و نبايد به بهانه‌هاي مختلف از پاسخ به سئوال طفره رفت.\nدبيركل جبهه پايداري انقلاب اسلامي با بيان اينكه وقتي فردي براي پاسخ به سئوال، جواب نداشته باشد سراغ انواع حيل مي‌رود، تصريح كرد: محصول كار برخي از داوطلبان رياست جمهوري تورم است، كسي كه معتقد است كه با fatf مشكلات كشور حل نشده براي چه نامزد شده و اين موضوع عدم صداقت است.\nوي با بيان اينكه برخي از داوطلبان انتخابات رياست جمهوري معتقدند كه روحاني از نظر سياسي قوي بود، متذكر شد: اگر آقاي روحاني نتوانسته اين مسئله را حل كند شما چطور مي‌خواهي اين مسئله را حل كني؟\nمحصولي در مورد عدم پاسخ در خور توسط همتي به مسئله ابر بدهكاران بانكي كه رئيس بانك مركزي در مورد آن پاسخ درستي نداد، عنوان كرد: اين مسئله تف سربالاست و چه جوابي مي‌تواند به اين سئوال داشته باشد.\nوي ادامه داد: همتي در اين زمينه مسئوليت داشته و بايد در اين زمينه و بازپس‌گيري پول بيت‌المال اقدام مي كرد كه نكرد، اغلب اين ابربدهكاران بانكي از دوستان خودشان هستند.


بهترین افزونه ثبت نام وردپرس - افزونه ثبت نام و ورود به پنل کاربری وردپرس | وبمستر 98\nبهترین افزونه ثبت نام وردپرس – افزونه ثبت نام و ورود به پنل کاربری وردپرس\nBy بهنوش نقی زاده\t Last updated مارس 28, 2018\nبهترین افزونه ثبت نام وردپرس یکی از نیازهای اساسی برای سایت و وبلاگ های کوچک و بزرگ که به دلایل گوناگون قصد گرفتن عضو را دارند، محسوب می شود. بنابراین باید به دنبال افزونه ای حرفه ای و کاربردی بود که بتواند نیاز هر کاربر را در این زمینه پوشش دهد. قرار دادن بخش عضویت آسان در سایت، تعداد کاربران شما را افزایش خواهد داد، بنابراین انتخاب بهترین افزونه در این زمینه می تواند بسیار موثر باشد. به کمک افزونه ثبت نام و عضویت در وردپرس می توانید یک فرم ثبت نام حرفه ای در قالب وردپرس خود ایجاد نمایید. فرم ثبت نام باید شامل فیلدهای دلخواه باشد تا با استفاده از آن بتوانید اطلاعات مورد نیاز را در زمان ثبت نام از کاربران خود دریافت نمایید افزونه های ثبت نام در وردپرس با دارا بودن امکانات مورد نیاز، می توانند فیلدهای دلخواه را در فرم عضویت ایجاد نمایند. افزونه های زیادی به این منظور وجود دارد، اما همه ی آن ها ویژگی های لازم را دارا نمی باشند. شما همچنین باید افزونه خود را باتوجه به درگاه های پرداختی، انتخاب نمایید، به این دلیل که افزونه انتخابی شما باید از درگاه های پرداختی پشتیبانی نماید. در این بخش از آموزش وردپرس قصد داریم بهترین افزونه های ثبت نام و ورود به سایت وردپرس را به شما همراهان همیشگی وبمستر 98 معرفی کنیم. پس تا انتها همراه ما باشید.\nبهترین افزونه ثبت نام وردپرس کدام است؟\nلیست چند تا از بهترین افزونه ثبت نام وردپرس:\n1. افزونه MemberPress برای عضویت در سایت وردپرس\n2. افزونه Paid Memberships Pro برای عضویت در وردپرس\n3. افزونه Restrict Content Pro برای عضویت در وردپرس\n4. افزونه LearnDash برای عضویت در وردپرس\n5. افزونه StwoMember برای عضویت در وردپرس\nمعیار های زیادی برای پیدا کردن بهترین افزونه ثبت نام وجود دارد اما این معیار ها نیز ممکن است برای یک شخص متخصص و کار بلد با یک شخص تازه کار متفاوت باشد، ممکن است که برای یک شخ منظور از معیار ظاهری و زیبایی و امکانات باشد اما برای یک شخص دیگر سازگاری با قالب وردپرس سایت و امنیت افزونه و… باشد که در زیر یصورت کامل این موارد را مورد بررسی قرار داده ایم.\nفرقی نمیکند که شما از کدام قالب وردپرس استفاده کرده اید یا حتی کدام افزونه های افزایش امنیت و کانفیگ های امنتی را در سایت خود اعمال کرده باید به هر حال در نصب کردن افزونه های جدید مخصوصا افزونه های ثبت نام و ورود به پنل کاربری باید قبل از هر چیزی توجه ویژه ای بهامنیت سایت خود داشته باشید، در نظر بگیرید که امنیت صرفا هک شدن سایت نمیباشد و باید افزونه مورد نظر خود را از نظر validation ها و نوع ورودی ها و… کنترل کنید.\nافزونه ای که برای بهترین افزونه ثبت نام وردپرس انتخاب میکنید باید مراحل ساده ای برای نصب و راه اندازی داشته باشد و در صورتی که این مراحل پیچیده باشند علاوه بر اینکه شما باید زمان زیادی را بر روی این افزونه بگزارید بله در آخر هم یا نمی توانید نصب افزونه را انجام بدید یا اینکه از همه امکانات افزونه باخبر نخواهید بود\nسازگاری با قالب وردپرس سایت شما\nقبلا در سایت مقالات کاملی درباره افزونه ناسازگاری در وردپرس منتشر شده است. که در آن توضیح داده بودیم اگر قالبی که شما استفاده میکنید یا سایر افزونه هایی که در سایت خود نصب کرده اید دچار مشکل ناسازگاری بشوند علاوه بر اینکه از عملکرد درستی در سایت خود باخبر نخواهید بود بلکه مشکلات بسیار زیادی را نیز برای شما درس میکنند توصیه میکنیم قبل از نصب هر افزونه ای نسخه های سازگاری اب آن را از شخص ارائه کننده پیگیری بکنید تا دچار مشکل نشوید.\nامکانات و قابلیت های افزونه ثبت نام وردپرس\nامروزه افزونه های بسیار زیادی در وردپرس ارائه شده اند اما انتخاب بهترین افزونه ثبت نام وردپرس در این بین نیاز به کمی تحقیق دارد، باید شما امکانات افزونه ها را نسبت به همدیگر تعداد نصب هایی که داشته اند، ویژگی ها و بروزرسانی های آن افزونه ها را بررسی بکنید ممکن است که الان سایت خود را با یک افزونه بصورت کامل کانفیگ و پیاده سازی بکنید اما بعد از مدتی بدلیل مشکل افزونه با وردپرس یا مشکلی که ممکن است بین افزونه مورد نظر و قالب وردپرس شما پیش آید دیگر سایت شما بالا نیاید و مجبور به حذف یا تعویض کردن افزونه مورد نظر به افزونه های دیگر باشید در این شرایط همان اول کار باید فکر این چنین روزهایی را داشته باشید.\nافزونه MemberPress یکی از محبوب ترین پلاگین ها به منظور عضویت و ورود به سایت وردپرس می باشد. افزونه یکی از ساده ترین و در عین حال قوی ترین افزونه ها در این زمینه می باشد. افزونه MemberPress به افراد کمک می کند تا بدون کدنویسی بتوانند برای سایت خود عضوگیری حرفه ای با سطح مدیریت بالا انجام دهند.\nنصب و راه اندازی آسان: افزونه MemberPress را به راحتی می توان نصب و راه اندازی نمود. این پلاگین به صورت اتوماتیک برای اکانت های عضویت شما قیمت تعیین می کند، و همچنین صفحه زیبایی را برای ورود کاربران به سیستم و صفحه ای نیز برای تشکر از ثبت نام کاربران نیز طراحی و ایجاد می نماید.\nکنترل دسترسی به محتوا: این افزونه از کنترل دسترسی قدرتمندی برخوردار است که به شما این امکان را خواهد داد که سطح دسترسی به هریک از مطالب، برچسب ها، صفحات، دسته ها، فایل ها و … را برای کاربران خود مشخص نمایید. با بهره گیری از این ویژگی می توانید در سایت خود کاربران معمولی و ویژه داشته باشید و میزان دسترسی به آن ها را باتوجه به نقششان محدود نمایید.\ncontent dripping: این امکان را در اختیار کاربران قرار می دهد که بعد از گذشت یک زمان مشخص، محتوای محدودی را به اعضای سایت نشان دهد. از این ویژگی می توان برای فروش دوره های آنلاین یا موارد آموزش بهره برد و در بازه های زمانی مختلف، خدمات ویژه ای را به مناسبت های متعدد به کاربران خود ارائه دهید.\nintegration (یکپارچگی): این افزونه از خدمات و سرویس های ایمیل ازجمله AWeber، MailChimp، GetResponse و MadMimi پشتیبانی می کند و با آنها سازگاری دارد. همچنین برای میزبانی پادکست با خدمات وب آمازون و Blu-ray ادغام شده است.\nدرگاه های پرداخت: افزونه MemberPress از تمامی کارت های عضو شتاب پشتیبانی می کند.\nافزونه Paid Memberships Pro امکان عضویت ویژه vip توسط کاربران را فراهم می کند.\nنسخه اصلی رایگان: این افزونه از یک نسخه کامل رایگان برخوردار است. یعنی شما به صورت رایگان می توانید از یک سیستم عضویت در سایت خود بهره ببرید.\nدرگاه های پرداخت: افزونه Paid Memberships Pro از تمام درگاه های پرداخت پشتیبانی می کند.\nیکپارچگی: این افزونه با سرویس های بازیابی ایمیل، CRM و دیگر افزونه هایی وردپرس همخوانی دارد و از آن ها پشتیبانی می کند.\nفرمت افزودن فایل های جانبی: به منظور پرداخت اعضای سایت از طیف وسیعی از پسوندها به عنوان افزونه پشتیبانی می کند.\nافزونه Restrict Content Pro یک پلاگین کاربردی و حرفه ای در وردپرس می باشد که به کمک آن می توانید بخش کاربران ویژه یا vip ایجاد کنید. این افزونه می تواند اکانت های کاربری ویژه در بسته های زمانی مختلف (یک ماهه، سه ماهه و …) ایجاد نمایید. همچنین امکان مدیریت کاربران هر دسته، پشتیبانی از mailchimp و مدیریت ایمیل و تمامی درگاه های پرداخت ایرانی، تعریف کد تخفیف و گزارش گیری کامل و منظم از دیگر ویژگی های این افزونه می باشد.\nنصب و استفاده از این افزونه بسیار آسان است و از رابط کاربری بسیار زیبا و جذابی برخوردار می باشد.\nLearnDash افزونه ای کارآمد، قدرتمند و انعطاف پذیری است که به کمک آن می توانید دوره های آموزش مجازی برگزار و به فروش برسانید.\nسهولت استفاده: کار با افزونه محبوب LearnDash بسیار آسان می باشد. در این افزونه با بهره گیری از ابزارهای پیشرفته می توانید اعضای سایت را به سطوح یا گروه های مختلف دسته بندی کنید.\nاعمال محدودیت روی محتوا (امکان ایجاد قسمت VIP): این افزونه امکان طبقه بندی و محدود کردن کاربران را می دهد که محتواهای خاصی را به آسانی از دید برخی کاربران مخفی می کند و تنها به گروه خاصی نمایش می کند و تنها به گروه خاصی نمایش می دهد.\nدوره های فروش: این افزونه به آسانی امکان ایجاد دوره های آنلاین و فروش آن ها را به شما می دهد. این پلاگین با دارا بودن ماژول های پیشرفته، نسبت به دیگر افزونه های عضویت در وردپرس، برای مدیریت دوره های آموزشی مناسب تر است.\nمحتوای تدریجی: افزونه LearnDash با دارا بودن ویژگی قدرتمندی به شما این امکان را خواهد داد که محتوا را به صورت تدریجی و پس از اتمام سطوح مختلف، ارائه دهید.\nهمچنین امکان اتصال افزونه LearnDash به ووکامرس، bbPress، MemberPress و … وجود دارد که محبوبیت این افزونه را دو برابر کرده است. همچنین این افزونه به طور کامل از همه درگاه های پرداختی پشتیبانی می کند.\nافزونه StwoMember یک نسخه مورد توجه و محبوب از یک پلاگین به منظور عضویت در سایت وردپرس می باشد که نسخه های حرفه ای تر نیز دارد. دانلود و نصب رایگان و سهولت استفاده بر محبوبیت این افزونه می افزاید. این افزونه دارای ویژگی Dropping content نیز می باشد که این امکان را به کاربران خواهد داد که بعد از مدت زمان مشخصی، محتوای محدودی را به اعضای سایت نمایش دهد. همچنین از mailchimp نیز پشتیبانی می کند. افزونه mailchimp قابلیت اتصال و سازگاری با BBpress و Budypress را نیز دارا است. این افزونه برای پشتیبانی کاربران از یک پایگاه اطلاعاتی گسترده برخوردار است.\nبسته به هدف و کاری که می خواهید انجام دهید و هزینه ای که می پردازید، هرکدام از افزونه هایی که در بالا به آن اشاره شد، می تواند برای شما مفید باشد. شما باید ابتدا هدف و بودجه خود را تعیین نمایید سپس تصمیم به استفاده از یکی از افزونه های بالا بگیرید. و کار خود را آغاز نمایید. به عنوان مثال افزونه MemberPress با دارا بودن تمام ویژگی های مورد نیاز، می تواند یکی از بهترین گزینه ها برای عضویت در وردپرس می باشد. همچنین افزونه Paid Memberships Pro، پلاگینی ساده و انعطاف پذیر است می باشد که بسته به هدف شما می تواند یک گزینه عالی باشد. افزونه LearnDash نیز دارای ویژگی های قدرتمندی برای ایجاد فروش دوره های آنلاین می باشد که به کمک آن می توانید دوره های آموزشی خود را در سایت وردپرسی به بهترین شکل بفروشید.\nدر نظر داشته باشید با توجه به اینکه این افزونه ها مستقیما با دیتابیس و پایگاه داده سایت شما کار میکنند همچنین دارای یکسری کد ها میباشد که ممکن است موجب اختلال در سایت شما شود بخاطر همین توصیه میکنیم حتی اگر بهترین افزونه ثبت نام وردپرس را هم دارید باز هم قبل و بعد از نصب کردن افزونه و اعمال کانفیگ و تغییرات مورد نیاز حتما از سایت خود بکاپ کامل از فایل ها و دیتابیس داشته باشید تا اگر مشکلی برای سایت شما پیش آمد بتوانید براحتی و در کمترین زمان با ریستور کردن بکاپ مشکل مورد نظر خود را رفع بکنید.\nبا تشکر از همراهی شما اگر سوال یا مشکلی دارید در بخش نظرات مطرح بکنید تا راهنمایی شوید.\nآموزش رایگان وردپرسافزونه LearnDashافزونه MemberPressافزونه Paid Memberships Proافزونه Restrict Content Proافزونه StwoMemberافزونه ثبت نام برای وردپرسافزونه ثبت نام کاربر وردپرس\nبهنوش نقی زاده 36 posts 0 comments


درگیری های شدید در منطقه قره باغ آذربایجان | منطقه | DW | 27.09.2020\nهردوجانب همدیگر را متهم به حمله می کنند. چنانچه نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان از طریق تویتری نوشته است، «جانب ارمنی» دو هلیکوپتر نظامی و سه هواپیمای بدون سرنشین آذربایجانی را سقوط داده و سه تانک را نیز تخریب کرده است.\nتاهنوز خبرهای مطمئن در این باره در دست نیست که آیا سرنگونی هواپیما ها توسط اردوی ارمنی و یا شورشیان در منطقه جمهوری خودخوانده قره باغ صورت گرفته است.\nشورشیان گفته‌اند که تجاوزات نخست توسط آذربایجان صورت گرفته است و اردوی این کشور چندین بار این منطقه با اکثریت باشندگان ارمنی را در صبحگاه روز یک‌شنبه بمباران کرده که شهر استپاناکرت، مرکز منطقه قره باغ نیز مورد حمله قرار گرفته است.\nوزارت دفاع آذربایجان گزارش داده است که به یک حمله تهاجمی متقابل آغاز کرده است تا «فعالیت های نظامی ارمنستان را متوقف و امنیت جمعیت را تأمین کند.»\nاین وزارت سقوط یک هلیکوپتر را تائید کرده گفته است که سرنشینان آن زنده مانده اند. اما آذربایجان از کشته شده ها و زخمی در میان مردم ملکی و اقارب نظامیان سخن گفته است.\nشورشیان طرفدار ارمنستان قانون جنگ و بسیج عمومی را اعلام کرده است؛ آرائیک هاروتیونیان، رئیس جمهور قره باغ در یک نشست بحرانی پارلمان منطقه ای اعلام کرد که همه افراد بالغ باید مسلح شوند. روسیه در این میان خواستار آتش بس فوری در منطقه شد.\nدر پایتخت ارمنستان، ایروان، داوطلبان و اعضای ارتش دور هم جمع شده اند تا در قره باغ کوهستانی مستقر شوند\nمنازعه بعد از فروپاشی روسیه شوروی آغاز شد\nهردو دولت قفقازی ارمنستان و آذربایجان از تقریباً ۳۰ سال به این سو در منازعه بر سر منطقه قره باغ قرار دارند. این منطقه که باشاندگان ارمنی در آن اکثریت دارند، در دوران شوروی پیشین به آذربایجان تعلق گرفت.\nشورشیان طرفدار ارمنی ها قره باغ را در آغاز دهه ۱۹۹۰ تحت کنترول شان در آوردند. در منازعات، حدود ۳۰ هزار نفر جان باختند. قره باغ در سال ۱۹۹۱ اعلام استقلال کرد و یک سیتسم سیاسی مستقل با قانون اساسی را گسترش داد، اما این منطقه در سطح بین‌المللی تا امروز به عنوان یک دولت مستقل به رسمیت شناخته نشده است.\nجمهوری آذربایجان با اکثریت مسلمانان خواستار استرداد منطقه قره باغ می باشد. ارمنستان مسیحی مذهب می‌تواند به روسیه به عنوان قدرت حامی تکیه کند که هزاران سرباز مسلح را در آنجا مستقر کرده است.\nدر هفته‌های گذشته منازعه میان آذربایجان و ارمنستان باردیگر شعله‌ور شد. هر دو جانب همدیگر را متهم کرده‌اند که روستا ها را در منطقه مرزی مورد حمله قرار داده اند. در ماه جولای بیش از ۱۲ نفر از نزدیکان نظامیان در تشدید درگیری‌ها در مرز جان باختند، گرچه به منطقه مورد منازعه تعلق نداشت.\nبار آخر در اپریل سال ۲۰۱۶، درگیری‌های شدید مسلحانه میان آذربایجان و ارمنستان بر سر قره باغ رخ داد که در آن بیش از صدها نفر کشته شدند. سال ۲۰۱۰ اقدام بزرگی برای صلح میان ایروان و باکو به شکست مواجه شد.\nhm, nk (afp, rtr, ap, dw, twitter)\nبرچسب‌ها آذربایجان, ارمنستان, قره باغ کوهستانی, درگیری ها, روسیه\nلینک کوتاه https://p.dw.com/p/3j4HC\nصلیب سرخ: وخامت اوضاع در قفقاز هر دوجانب را متأثر می کند 12.10.2020\nمقام های محلی ولایت قندهار از کشته شدن یک پولیس زن از سوی افراد مسلح ناشناس در مرکز این ولایت خبر می دهند. این قربانی مادر ۱۱ کودک بود.


مصرف برق 600 وات RTX 4090 انویدیا می تواند واقعی باشد\nانویدیا قصد دارد سال آینده نسل جدیدی از کارت های گرافیک با نام RTX 40 را معرفی کند. این سری کارت گرافیک از معماری گرافیکی Lovelace بهره می برد و با لیتوگرافی 15 متری TSMC تولید شده است. تاکنون گزارش ها و شایعات زیادی در مورد مصرف انرژی این مجموعه منتشر شده است که مربوط به مصرف بالای انرژی آنها می شود. به گفته Tomshardware، مردی به نام Igor Valosque که آزمایش‌هایی را در آزمایشگاه Igor انجام می‌داد، تأیید کرد که با همان اطلاعات و فرضیات، Nvidia توانسته است میزان مصرف انرژی کارت گرافیک RTX 3090 را قبل از عرضه آن به‌طور دقیق پیش‌بینی کند.\nValusk معتقد است که مشخصات کارت گرافیک RTX 3090 Ti انویدیا می تواند تصویر واضح و دقیقی از برنامه های این شرکت برای RTX 4090 ارائه دهد. شرکای AIB انویدیا تأیید کرده اند که PCB RTX 4090 مشابه RTX 3090 Ti خواهد بود، اما Walwask می گوید که شباهت تنها می تواند پیش بینی دقیقی از مصرف انرژی نسل بعدی کارت های گرافیک ارائه دهد. اطلاعات موثقی در مورد سایر مشخصات این محصولات ارائه نمی دهد.\nValosque در توضیح برآوردهای قبلی خود از مصرف برق کارت های گرافیک RTX و ارائه مدل مشابه برای RTX 4090 می گوید:\nمنابع داخلی انویدیا و شواهد موجود در RTX 3090 Ti مصرف برق 600 وات را تایید می کنند.\nوی از 600 وات توان مصرفی RTX 4090، توان مصرفی حافظه Micron GDDR6X و توان مصرفی پردازنده گرافیکی این محصول را محاسبه کرد.\nبا توجه به معماری Ada Lovelace به کار رفته در RTX 4090، انتظار می رود حافظه GDDR6X به کار رفته در این محصول 20 وات برق کمتری نسبت به نسل قبل مصرف کند. در واقع اگرچه تراشه های VRAM در این حافظه سریعتر از نسل قبلی هستند، اما افزایش چگالی مصرف برق را به نصف کاهش می دهد. Valusk مصرف برق سایر اجزای این کارت گرافیک مانند ترانزیستور، فن، PCB و حداکثر توان مصرفی پردازنده گرافیکی RTX 4090 را 450 وات محاسبه کرده است.\nاگرچه آزمایشگاه ایگور تجربه خوبی در چنین محاسباتی دارد، اما این اعداد را نمی توان با اطمینان 100٪ تأیید کرد.\nباز کردن قفل بوت لودر گوشی های ال جی با اعلام بسته شدن وب سایت توسعه دهندگان به پایان می رسد.\nگزارش های قبلی حاکی از آن است که قوی ترین پردازنده گرافیکی مبتنی بر معماری Ada احتمالاً AD102 مورد استفاده در گرافیک RTX 4090 است. این گرافیک به 18342 هسته CUDA (حدود 75 درصد بیشتر از RTX 3090) مجهز شده و از فناوری نسل پنجم PCIe پشتیبانی می کند.\nاهمیت طرح شکایت وکیل چیست؟\nجوان آی تی > بلاگ > مصرف برق 600 وات RTX 4090 انویدیا می تواند واقعی باشد


انجمن صدای سینمایی هالیوود - مرکز بررسی سیستم های صوتی و تصویری\n+1 #1 مهران در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 01:12 ق ظ\nحقش بود امیدوارم اسکارم بگیره که در زمینه صدا جوایز امسال درو کرده باشه\n0 #2 فواد در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 01:12 ق ظ\nمیگم چرا هیچ کدوم از سه گانه بتمن نولا صداشون بهم حال نمیده!\n0 #3 Eimin در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 07:12 ق ظ\nيكبار تو يكي از پاسخ هاتون نوشته بودين بلندگوهاي استند نميشه به عنوان سوراند استفاده كرد و حتما بايد بوكشلف باشن به دليل مشكلي كه در dsp ايجاد ميشه،\nميخواستم ببينم تو سايتتون مطلبي در اين مورد نوشتين كه بتونم بيشتر مطالعه كنم و دليل علميشو متوجه ميشم؟\n0 #4 Reza-D در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 08:12 ق ظ\nاستاد نظرتون درمورد این کابل چیه؟\nعزیزم این محصولات تولیدات چینی هستن که نه هیچ ویدئو فایلی تستشون کرده و نه ازشون تحلیل درستی پیدا میشه و نه مرکزی تاییید کرده توانایی های که بروی این کابل درج شده واقعی است!\nچرا اینقدر ارزان است! چرا گواهی تست هیچ برند معتبر مثل ISF و THX را ندارند. این کمپانی ها یکی از کارهاشون بروی کابل بررسی همین ادعاها است.\nاستاد باور کنید حتی تهران هم توی چندتا از مراکز معروف سینمای خانگی که رفتم کابل دایو و امثال همین‌ها رو معرفی کردن، دیگه وای به حال شهرستان!! بخدا این کابلی که لینک دادم بهترین کابلی هست که تو اهواز پیدا میشه. می‌تونید یه مرکز فروش کابل بهم معرفی کنید که کابل مناسب و تایید شده و با قیمت معقول داشته باشه؟ تهران هم باشه ایرادی نداره\nببینید کابل بستگی به سیستم شما داره؟\nتهران هم کابل درست و حسابی یافت نخواهد شد!\nمانستر و van den hul پیدا میشه که از لحاظ قیمت مورد تایید نیستن!\nاین کابلی که بهم لینک دادی در اهواز چند هست؟\nحدود 80 تا 90 هزارتومن\n0 #5 بهرنگ در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nببینید من نگفتم نمیشه! هیچ قانونی برای این که باید یا نباید از استند برای ساراند استفاده کرد وجود ندارد.\nبه دلیل این که استند نمیشه در ارتفاع مشخص نصب کرد و به دلیل شکل انتشار موج غیر متمرکزشون و... محدودیت دیگه بهتر هست از بلندگوهای ساراند با زاویه انتشار محدود استفاده کرد. حتی بلندگوهای دوقطبی نمیشه در هر ستاپی استفاده کرد.\nاین یک بحث گسترده داره که الان و در نظرات نمیشه بهش پرداخت.\n+2 #6 بهرنگ در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nهیچ نضمینی نیست که کیفیت بهتر یا بدتری از دایو داشته باشه!\nحداقل کابل های Amazon Basics هم ارزون تر و هم برای یک برند شناخته شده ساخته میشن و حداقل های کیفیت باید داشته باشن.\n0 #7 Reza-D در تاریخ: دوشنبه 07 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nاستاد اون گواهینامه که باید اسکن بشه رو با نرم‌افزار HDMI از روی جعبه اسکن کردم تاییدش اومد اسم برند و مدل رو هم نوشت. نظرتون چیه؟\n0 #8 بهرنگ در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 03:12 ق ظ\nکد QR مشخصات کاتالوگی و اطلاعاتی هست که تولید کننده و مشخصات محصول نشان میده. خیلی هم ساده هرکی میتونه اطلاعات مورد نظرشو بده به نرم افزار و یک برچسب QR بگیره که با اسکن توسط نرم افزار اطالاعات داده شده نمایش داده بشه.\nدلیل بر اصل بودن یا تایید کیفیت محصول نیست.\n+2 #9 علی در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 06:12 ق ظ\nبحث سیم اسپیکر بود دوستان.\nمن سیم Canare 2S9F ساخت ژاپن خریدم. عایق سیم ها پلی اتیلن هست و بسیار سخت و مقاومه. عایق بیرونی PVC. ابعاد سیم AWG14 هست یعنی قطر هر رشته 2.18 میلیمتر هست. من گرفتم متری 23 تومن. فکر کنم چیز بدی نباشه خودتون بررسی کنید. کنر شرکت ژاپنی شناخته شده ای در صوت\n0 #10 Reza-D در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 11:12 ق ظ\nاستاد با این حساب یعنی این گواهینامه که از طرف HDMI صادر میشه هیچ ارزشی نداره؟\n0 #11 سامان در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 03:12 ب ظ\nسلام و وقت بخیر جناب برزین.\nاستفاده از بنانا پلاگ برای کابل اسپیکر توصیه میشه ؟ من های اند ناکامیشی از آلمان خریداری کردم، با روکش طلای 24 عیار. مورد تاییده ؟\n0 #12 بهرنگ در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nاین که از چه نوع پلاگی برای کابل استفاده کنید یا استفاده شده, تاثیری بروی صدا ندارد!\nمن کابل های که پلاگ بنانا دارن از لحاظ زیبایی بیشتر دوست دارم, باز بستگی به طراحی کابل و حتی پست های پشت بلندگو داره :)\n0 #13 بهرنگ در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nعزیز توضیح دادم براتون!\nمنظورم از گواهی برچسب QR نیست!!!!!\n+1 #14 سامان در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ب ظ\nسپاس جناب برزین.\n-4 #15 Reza-D در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 08:12 ب ظ\nخب شما توضیح بفرمائید منظور از گواهی چی هست؟\nتو لینکی که دادم در خود سایت HDMI زیر کد QR این رو نوشته:\nاگر اشتباه می‌کنم لطفاً درستش رو برام توضیح بدید\n+3 #16 محسن نوروزی نیا در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 11:12 ب ظ\nدوست عزیز چرا کابل audioquest سری pearl رو نمیگیرید!!مورد تایید جناب بززین هم هستن\nبنده یک جفت گرفتم 500 تومن\n+1 #17 بهرنگ در تاریخ: سه شنبه 08 اسفند 1396 ، ساعت 11:12 ب ظ\nمنظور من گواهی های مثل ISF و THX بود!\nکابل audioquest Pearl که دوستمونم خریدن بهتون توصیه می کنم.\n0 #18 سامان در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 01:12 ق ظ\nسلام جناب برزین.\nمن کابل اسپیکر 4 میلیمتر برای اسپیکرهای ایستاده جلو و 2.5 میلیمتر برای سراند ها و سنتر گرفتم؛ بیشترین درازای کابل مورد استفاده هم حدود 8 متره. مناسب انتخاب شده است ؟\nکابل ساب هم، مانستر سری سیلور 5 متری.\n(برای ست یاماها سامورایی)\n0 #19 Reza-D در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ق ظ\nنقل قول از محسن نوروزی نیا:\nمرسی از راهنمایی. از چه فروشگاهی خریداری کردید؟\n0 #20 Reza-D در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ق ظ\nبرادر قصد بحث بیخود ندارم، فقط می‌خوام به نتیجه دقیق برسم. ببینید توی لینکی که بهتون دادم از سایت HDMI.ORG گفته شده که این لِیبِل فقط کد QR معمولی نیست! بلکه اولاً باید با نرم افزار خودِ hdmi اسکن بشه، نه با هر برنامه‌ای. ثانیاً به همراه کد QR سیستم fingerprint قرار داده شده و این کد غیرقابل تقلب هست و فقط هم توسط خود hdmi صادر میشه. این تصویر رو ببینید:\n+3 #21 بهرنگ در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ق ظ\nاطلاعاتی که تولید کننده بهش داده تایید می کنه. این دلیل بر کیفیت کابل یا داشتن گواهی تست های معتبر نیست. این فقط یک برچسب که سازنده میتونه به هر شکلی و با هر محتوایی چاپش کنه.\nبا اسکل برچسب اطلاعات یا سایت های مشخص شده نمایش داده میشن. لینک سایت در برچست کد گذاری شده است.\n+3 #22 بهرنگ در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ق ظ\nبله کاملا مناسب هست، فقط ساراندها از ۱۵ متر بیشتر نشن. که باید کابل عوض کنید.\n+1 #23 رخشام در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 06:12 ق ظ\nآقای برزین یک نظر سنجی برای بهترین فروشگاه صدا و تصویر بز۷ارید ببینیم کدوم یک از فروشنده های تهران امتیاز میگیرن.\nهمه رو هم بزارید از بدهاشون تا خوب هاشون\n+2 #24 بهرنگ در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 06:12 ق ظ\nنقل قول از رخشام:\nایده بدی نیست، برای قبل از سال نو و مسابقه بزرگ سایت شاید انجامش بدم :)\n-4 #25 Reza-D در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 06:12 ق ظ\nپس یعنی کنوانسیون HDMI Licensing LLC یه کار بیخود انجام داده؟!\n+1 #26 محمد در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 11:12 ق ظ\nدوستان کابل audioquest ارکجامیشه تهیه کرد؟\n+2 #27 محسن نوروزی نیا در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 11:12 ق ظ\nفروشگاه اینترنتی پی سی مکس\n0 #28 شهاب در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nچقدر قیمت این کابل مناسبه! هم برند فوق حرفه ای و هم مورد تایید اقای برزین هست.\n+1 #29 امید در تاریخ: چهارشنب 09 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nاز اون پست های جنجالی میشه که کلی فروشنده شاکی خواهند شد.\n+1 #30 شروین در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 02:12 ق ظ\nجناب برزین محصولات شانلینگ در های فای چه کیفیت و شاخص های مثبتی دارن؟\n+5 #31 بهرنگ در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 02:12 ق ظ\nشاخص ساخت و زیبایی!\n-9 #32 وحيدو در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ق ظ\nكاش در اين مملكت مقدار دستگاه ميزان باد تاير خودرو در تعميرگاه ها، تعويض روغني ها، نمايندگي ها، فروش و تعويض لاستيك ها و .... كاليبره بود و عدد صحيح رو نشان ميداد، هر كسي هم براي خودش ادعا\n0 #33 Eimin در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nجناب برزين يك پيشنهاد\nاگر تو سايتتون يك قسمت به عنوان پرسش و پاسخ بود و هميشه فعال ، كه دوستان سوالاتشون اونجا بپرسن بهتر نبود !؟\nاصولا بايد در قسمت نظرات مربوط به مطالب ، سوالات و ايرادات در مورد همون مطلب هم پرسيده بشه و جواب هاش باشه يا حداقل اينجور توقع داريم ، ولي معمولا ٩٠٪ سوالات متفرقه (از جمله سوالات خود من) و ربطي به مطلب نداره و فقط ١٠٪ مربوط به مطلبي هست كه شما نوشتين !\n0 #34 بهرنگ در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ب ظ\nنه همین روالی که هست دوست دارم!\nخوبه دیگه.... :)\n0 #35 آرمان در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ب ظ\nآقای برزین من یک آمپ سینمایی دنون 3400 بخرم با بلندگوهای پایونیر سری اندرو جونز و بلوری 180 مورد تایید هست؟\n+3 #36 بهرنگ در تاریخ: پنج شنبه 10 اسفند 1396 ، ساعت 05:12 ب ظ\nنقل قول از آرمان:\nبلوری عوض کنید برای شروع و تست صدا و تصویر ابتدایی با تاکید بر داشتن و هزینه کردن برای نسخه های اورجینال فیلم بدک نیست.\n0 #37 آرمان در تاریخ: جمعه 11 اسفند 1396 ، ساعت 04:12 ب ظ\nحتما همینطور هست. برای شروع 21 عنوان سفارش دادم که همگی مورد تایید شما هستن.\nبلوری پلیر هم تصمیم گرفتم فیلما که رسید یک دستگاه اوپو 203 بگیرم


پرینتر چندکاره جوهر افشان اپسون EPSON L382 MFP ، بررسی و قیمت\nخانه > لوازم و تجهیزات اداری > پرینتر > پرینتر جوهر افشان > پرینتر چندکاره جوهر افشان اپسون EPSON L382\nشناسه محصول: EPSON L382 Multifunction Inkjet Printer\nپرینتر چندکاره جوهر افشان اپسون EPSON L382 Multifunction Inkjet Printer\nEPSON L382 با بدنه ای مشکی و مستطیلی طراحی شده است. مخزن جوهر در سمت راست دستگاه بصورت جداگانه قرار می گیرد که شامل چهار رنگ اصلی جوهر می باشد. این مخازن به شلنگ هایی به داخل پرینتر متصل هستند.\nاسکنر دستگاه طبق معمول در بالای آن قرار دارد و تا سایز کاغذ A4 را پشتیبانی می کند. قاعدتاً اسکنر و کپی آن توسط همان شیشه تخت انجام می شود. ورودی کاغذ 100 برگی آن بصورت باز شونده در بالا و پشت اسکنر قرار دارد. دلیل قرار گرفتن ورودی کاغذ در آن ناحیه، کشش مستقیم و بدون تا خوردگی کاغذ به سمت ناحیه چاپ و سپس خروج است.\nاپسون تعداد دقیقی برای کارکرد مخزن جوهر هنگام چاپ در اختیار نگذاشته است اما مدعی است که این پرینتر در حالت سیاه و سفید تا 13000 برگ و در حالت رنگی 6500 برگ را به چاپ می رساند. البته این مقدار کمی اغراق است مگر با چاپ 5 درصد کاغذ!. حذف کارتریج و جایگزینی مخزن یا تانک جوهر، هم در وقت و هم در هزینه کاهش بوجود آورده است.\nسرعت چاپ در EPSON L382 در حالت سیاه و سفید 10 برگ و در حالت رنگی 5 برگ می باشد. همچنین 70 ثانیه برای چاپ عکس 15 × 10 زمان لازم دارد. کیفیت چاپ با بهره گیری از فناوری انحصاری Micro Piezo شرکت اپسون به نحو چشمگیری خوب است و دقت چاپ را تا 1440 در 5760 رسانده است. در کنار فناوری Micro Piezo و دقت چاپ بالا، وضوح رنگ تصاویر نیز عالی است و می توان روی EPSON L382 ببرای چاپ عکس حساب کرد.\nاسکنر دستگاه با دقت 1200 نقطه بر اینچ اسناد را اسکن می کند و در نهایت با همان کیفیت می توان عکس ها و متون را پرینت و کپی گرفت. از دیگر ویژگی های این دستگاه می توان به چاپ بدون حاشیه اشاره کرده، این ویژگی کمک شایانی به چاپ عکس های بدون حاشیه می کند. باید اشاره کرد دستگاه قادر به پشتیبانی از انواع جوهر دای و سابلیمیشن است. فقط کافیست مخزن خالی دستگاه را با جوهر مورد نظر پر کنید.\nنقطه ضعف دستگاه شاید عدم داشتن پورت شبکه و اتصال به Wi-Fi باشد. EPSON L382 فقط از طریق پورت USB به سیستم متصل می شود.\nکیفیت و کارایی چاپ بالا\nاستفاده از مخزن جوهر\n18.5 × 30 × 48.2 cm\nسرعت چاپ رنگی: 5 صفحه در دقیقه\n70 ثانیه برای چاپ عکس 15 × 10\nسرعت چاپ سیاه و سفید: 10 صفحه در دقیقه\nسیستم چاپ Piezo electric\nفناوری جوهر Dye Ink


استفاده از تغییرات فصلی برای خلق منظری برجسته - معمار منظر\nاستفاده از تغییرات فصلی برای خلق منظری برجسته\nشهروندان به منظر و طبیعت در تمام طول سال علاقه مند هستند. چگونگی پاسخدهی مطلوب و برآوردن نیاز طبیعت جویی و اشتیاق شهروندان، سوالی است که در این راستا مطرح می شود. منظر طبیعی پیرامون می بایستی نیازهای روزمره همچون تفریح و آرامش را در تمام طول سال برای ساکنان شهر برآورده سازد؛ به خصوص فضاهای سبز خصوصی و مسکونی، بایستی چندعملکردی بوده و کسل کننده نباشند. با در نظر گرفتن این موضوع، معماران منظر NIPpaysage تصمیم گرفتند تا طراحی چهارفصل را برای ساکنان آینده مجتمع YUL خلق کنند.\nYUL نهایت زندگی شهری مجلل در مونترال را فراهم می کند. میان مجتمعهای شیک و به روز، پنت هاوس های کم نظیر و خانه های منحصر به فرد، حیاط مرکزی داخلی با تناسبات فوق العاده بزرگ، قلب پروژه را شکل می دهد. فضایی منحصر به فرد که به ساکنانش تعلق دارد. عامل اصلی و الهام بخش برای طراحی حیاط مرکزی، جنبه تندیس گونه مناظر زمستانی بود. هوای سحرآمیز از طریق فریم های مختلف ترکیبی در تمام طول سال قاب می شوند.\nانتخاب گونه های گیاهی نیز، زمینه اصلی سفید رنگ – به عنوان نماد مونترال – را منعکس می کند زیرا تنه درختان انتخاب شده، به رنگ سفید است. بدین ترتیب در این پروژه هدف کلی طراحان مبنی بر آشکارسازی شخصیت واقعی زیست بوم و مداخله بر اساس آن، تحقق یافته است. طراحی این منظر ترکیبی از مبانی مفهومی قوی، رویکردهای پایداری و توجه زیاد به ساخت و ساز و جزئیات اجرایی است.\nبرای اجرای طرح منظر چهارفصل با یک روش موثر، طراحان استفاده از تپه را برگزیدند. تپه سازی و کار با لایه های مختلف زمین عناصر اصلی در ساختار پروژه هستند. مصالح مورد نیاز برای تپه ها، از خاکبرداری فونداسیون ساختمان تامین شد. بنابراین طرح، مقرون به صرفه و اقتصادی نیز بود. با در نظر گرفتن این واقعیت که طبیعت بکر، تقارن ندارد، طراحان تپه هایی با اشکال نامنظم طراحی کردند؛ اشکال سینوسی و شیبهای مناسب و برنامه ریزی شده، بستر مناسبی برای گیاهان فراهم آورد و مشکلات فرسایشی را برطرف نمود.\nترکیب بندی تپه های اجرا شده جنبه های مثبت متعددی دارد که شایان توجه و بررسی است؛\nبکارگیری تپه ها پاسخی زیبایی شناسانه به محیط مصنوع پیرامون است.\nمکانیابی تپه ها با تاکید بر نواحی خاص و نقاط عطف صورت گرفته است. این تپه ها با ایجاد موانع طبیعی و نامحسوس، حریم خصوصی، مسیرها، میدانچه ها و پیش فضاهای خصوصی را تعریف می کنند. همچنین مناظر ناخواسته برای فضاهای خصوصی را مسدود می کنند.\nکنج ها و تورفتگیهای ایجاد شده در تمام فصول زیبا و تماشایی هستند.\nطراحان بر اساس زهکشی و ایجاد خرد اقلیمهای متفاوت در فضای تپه ای، گیاهانی برای کاشت انتخاب کردند که متحمل شرایط خشک باشند؛ چرا که بر روی تپه، تخلیه آب با سرعت بیشتری انجام می شود. علاوه بر این، گیاهان انتخاب شده تاکیدی بر فرم تپه ها هستند و اصالت فراز و فرود محوطه را حفظ می کنند. ارتفاع مختلف آنها، بافت و فرم تاج پوشش گیاهان نیز در فصول مختلف مورد توجه است. در ادامه، به چگونگی تغییرات منظر در فصول مختلف می پردازیم.\nطراحی منظر چهار فصل\nطراحی حیاط مرکزی چهار فصل در مجتمع، با فراهم آوردن چشم انداز طبیعی و زیبا برای ساکنان مجتمع، اشتیاق و علاقه آنان را برمی انگیزد. گروه طراحی برای مهمترین بخش این طرح (حیاط مرکزی)، ترکیبی از گیاهان بومی منطقه، گیاهان پر گل چند ساله، چمنها و درختان غان را برگزید. نیمه اول سال یعنی فصل بهار، تپه ها با چمن پوشیده شده و با گل های چند ساله سفید ترکیب می شوند.\nتا زمانیکه مجتمع در حال ساخت است، مردم این امکان را دارند تا از دفتر فروش آن بازدید کنند و لذت ببرند. فضای طراحی شده با الهام از باندهای فرودگاه، شامل سیرکولاسیون پیاده و محوطه پارکینگ است. خطوط سفید شاخص در پس زمینه ای سیاه، شما را به سمت مرکز سایت یعنی دفتر فروش، هدایت می کنند و نوارهای پهن آبی، آسمان آبی و تجربیات پرواز را برای شما تداعی می کنند.\nمونترال، تابستانهای گرم و مرطوب دارد و دماهای بالاتر از 30 درجه سانتیگراد عادی است. در نتیجه ماههای تابستان شدیداً نیازمند عنصر آب و سایه های خنک و روشن هستند. آبنماها و تاج درختان غان فضای با طراوتی را برای روزهای گرم تابستان فراهم می کنند و پوست سفید درخت غان، لحظات جادویی زمستان را برای ناظر تداعی می کند.\nتغییر بین فصل تابستان و زمستان با گیاهان پر گل چند ساله و متنوع مشخص می شود؛ در ماههای سرد سال، به دلیل هوای بسیار سرد در مونترئال که برف نیز به همراه دارد، سیمای آب به یک پیست یخی تبدیل می شود و نوعی سرزندگی به حیاط مرکزی مجتمع می بخشد.\nبدین ترتیب، طرح منظر چهار فصل، با حفظ سطح مناسبی از محرمیت، عرصه های متفاوت و متنوعی در میدانچه های نیمه عمومی برای ساکنان فراهم می کند. در عین پویایی تغییر فصول، رنگ سفید الهام بخش منظر زمستانی، به عنوان عنصر ثابت در فضا باقی می ماند.\nبرچسب ها: تپهتغییرات فصلیمجتمع مسکونیمنظره چهارفصلمونترال


زمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99 | صدای مشاوران زمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99\nخانه - کارشناسی ارشد - زمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99\nجهت مشاوره در زمینه زمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99\nزمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99 به اطلاع داوطلبان گرامی می رسد. نتایج کنکور کارشناسی ارشد ۹۹ طی دو مرحله ابتدایی و نهایی اعلام می شود. با اعلام نتایج اولیه و کارنامه اولیه کنکور کارشناسی ارشد، داوطلبانی که مجاز به انتخاب رشته می باشند، می توانند نسبت به الویت بندی انتخاب کدرشته محل های مورد نظر خود اقدام نمایند.\nمشاوره و دریافت کارنامه نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99\nانتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد 99\nداوطلبان در زمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد سال 99 برای دریافت کارنامه اولیه کنکور کارشناسی ارشد به سایت اعلام نتایج کنکور کارشناسی ارشد 99 مراجعه نمایند. سازمان سنجش آموزش کشور به عنوان برگزار کننده آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه های سراسری، آزاد، پیام نور، غیرانتفاعی و پردیس خودگردان ، نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد را در سایت سنجش به نشانی sanjesh.org منتشر می کند. لینک نتایج اولیه در سایت سنجش به عنوان کارنامه نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99 فعال می شود.\nزمان اعلام نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد هنوز تعیین نشده است. احتمالا زمان اعلام نتایج یک ماه بعد از برگزاری آزمون خواهد بود. برای اطلاع از زمان دقیق اعلام نتایج اولیه و انتشار کارنامه کنکور کارشناسی ارشد، از طریق شماره تلفن های مندرج در همین صفحه با مرکز مشاوره تحصیلی صدای مشاور تماس حاصل فرمایید. داوطلبانی که مجاز به انتخاب رشته می باشند، با توجه به کارنامه اولیه کنکور می توانند رتبه ، تراز و درصد دروس امتحانی خود را مشاهده کرده و براساس رتبه و تراز لازم برای قبولی در هر رشته و دانشگاه، نسبت به اولویت بندی انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد اقدام نمایند.\nداوطلبان آزمون کارشناسی ارشد می توانند برای مشاوره در زمینه نحوه دریافت کارنامه اولیه و نهایی کنکور کارشناسی ارشد، با مرکز مشاوره تحصیلی صدای مشاور تماس بگیرند. همچنین این امکان فراهم شده است که تنها از طریق یک تماس تلفنی کارنامه نتایج اولیه کنکور کارشناسی ارشد 99 را دریافت نمایید. کافیست از طریق شماره تلفن های مندرج در همین صفحه با مرکز مشاوره تحصیلی صدای مشاور تماس بگیرید.\nپیشنهاد می دهیم برای انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد 99، از خدمات مراکز مشاوره تحصیلی معتبر که سال ها در این زمینه فعالیت داشته اند استفاده نمایید. مرکز مشاوره تحصیلی صدای مشاور اولین سامانه مشاوره تحصیلی در ایران می باشد. داوطلبان تنها از طریق یک تماس تلفنی می توانند برای مشاوره انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد سال 99 اقدام نمایند.


پایان عصر آمریکا به‌دست ترامپ ؟ - Sputnik Iran\n03:53 10 آوریل 2020\n15:10 14.01.2020 دریافت لینک کوتاه\nآسیب های آشکار پوششی برای چیزهای پنهانی است که بمراتب سنگین‌تر هستند.\nبه گزارش اسپوتنیک به نقل از «آتلانتیک»دونالد ترامپ حق داشت وقتی گفت آشفتگی بی پایانی به ارث برده است. در ژانویه سال 2017، سیاست خارجی آمریکا اگر هنوز دچار بحران نشده بود ولی با مسائل زیادی دست بگریبان بود.\nسربلندکردن نیروهای جدید فشاری بر نظم سیاسی قدیمی جهان بود: دستیابی چین به قدرت با دارابودن بیش از نیمی از قدرت تولید آمریکا و هزینه دفاعی قابل مقایسه، احیای روسیه تحت نظام خودکامه و ماهر،بی اعتبار شدن نخبگان غربی به دلیل بحران مالی 2008، موج های پوپولیستی که ترامپ جزئی از آن بود، خاورمیانه آشفته و جابجایی اقتصادی جهان و درگیری های عربی و البته جنگ سوریه و صدها کشته در این جنگ، رسیدن زبانه های این درگیری به اروپا و فرار 5 میلیون سوری از کشور.\nزمانی که روسیه و ایران به گسترش حضور و نفوذ خود در روسیه دست زدند، دو- سوم ارتش آمریکا برای جنگ و خلبانان نیروی هوایی برای پروازهای جنگی آماده نبودند.\nاین اوضاع برای رئیس‌جمهور آمریکا ایجاد سردرد می کرد. اما شخصیتی در ایالات متحده رئیس‌جمهور شد که قول ساخت دیوار در مرز جنوبی کشور که مکزیک هزینه آن را پرداخت خواهد کرد، برچیدن معاملات تجاری درازمدت، مناسبات نزدیک تر با ولادیمیر پوتین و ممنوعیت ورود مسلمانان به ایالات متحده را داد.\nبعصی از این وعده ها پس از مراسم سوگند به دست فراموشی سپرده شدند و بعضی اجرایی شدند. در دفاع از ترامپ می توان گفت«اعمال او کمتر از حرفهایش ایجاد نگرانی می‌کنند». اما دیپلماسی «حرف» است و بسیاری از حرف های ترامپ «خیلی سمی» هستند.