همه چیز درباره نرخ تورم و نحوه محاسبه آن + فرمول محاسبه نرخ تورم - آکادمی سیرتاپیاز\nهمه چیز درباره نرخ تورم و نحوه محاسبه آن\nتورم یا همان inflation عبارت است از کاهش قدرت خرید یک ارز مشخص در طول زمان. برآورد کمّی از میزان کاهش قدرت خرید را می توان در افزایش سطح قیمت متوسط سبد کالا ها و خدمات منتخب در اقتصاد در یک بازه زمانی مشخص نشان داد. افزایش سطح عمومی قیمت ها که اغلب به صورت درصد بیان می شود، به این معنی است که یک واحد پول قدرت خرید کمتری نسبت به دوره های قبل دارد. تورم را می توان با تورم زدایی کاهش داد، یعنی زمانی که قدرت خرید پول افزایش و قیمت ها کاهش می یابد.\nدر این مقاله به آموزش مفهوم نرخ تورم و فرمول محاسبه آن می پردازیم و روش های مقابله با تورم و مزایا و معایب آن ها را بررسی می کنیم. پس خواندن این مطلب را از دست ندهید!\nدرک مفهوم تورم\nدلایل اصلی بروز تورم چیست؟\nتورم چه مزایا و معایبی دارد؟\nروش های کنترل نرخ تورم\nچگونه می توان با تورم مقابله کرد؟\nدر حالی که اندازه گیری تغییرات قیمت تک تک محصولات در طول زمان آسان است ، نیازهای انسان فراتر از یک یا دو محصول از این قبیل است. افراد برای داشتن یک زندگی راحت به مجموعه ای بزرگ و متنوع از محصولات و همچنین مجموعه ای از خدمات نیاز دارند. این نیازها شامل کالاهایی مانند غلات مواد غذایی، فلز ، سوخت ، خدمات مانند برق و حمل و نقل و امکانات مانند مراقبت های بهداشتی ، سرگرمی و کار هستند.\nهدف تورم اندازه گیری تأثیر کلی تغییرات قیمت برای مجموعه ای متنوع از محصولات و خدمات است و با یک ارزش واحد، نشان دهنده افزایش سطح قیمت کالا ها و خدمات در یک اقتصاد در یک دوره زمانی مشخص است.\nبا از دست دادن ارزش یک ارز ، قیمت ها افزایش می یابد و مردم کالا ها و خدمات کمتری خریداری می کنند. این از دست دادن قدرت خرید بر هزینه عمومی زندگی مردم عادی تأثیر می گذارد که در نهایت منجر به کند شدن رشد اقتصادی می شود. دیدگاه اجماعی بین اقتصاددانان این است که تورم پایدار زمانی رخ می دهد که رشد عرضه پول در یک کشور از رشد اقتصادی پیشی بگیرد.\nبرای مقابله با این امر ، مقامات پولی مناسب یک کشور ، مانند بانک مرکزی ، اقدامات لازم را برای مدیریت عرضه پول و اعتبار انجام می دهند تا تورم را در محدوده مجاز نگه دارد و اقتصاد کشور را بدون مشکل کنترل کنند.\nاز لحاظ نظری ، پول گرایی یک نظریه رایج است که رابطه بین تورم و عرضه پول را در اقتصاد توضیح می دهد. به عنوان مثال ، پس از تسخیر اسپانیا بر امپراتوری آزتک و اینکا ، مقادیر زیادی طلا و به ویژه نقره به کشور های اسپانیا و دیگر کشور های اروپایی سرازیر شد. از آنجایی که عرضه پول به سرعت افزایش یافته بود، ارزش پول کاهش یافت و به رشد سریع قیمت ها کمک کرد.\nتورم، بسته به نوع کالا و خدمات در نظر گرفته شده به طرق مختلف اندازه گیری می شود و برعکس تورم زدایی است که نشان می دهد وقتی نرخ تورم به زیر ۰ درصد می رسد ، قیمت کالا و خدمات کاهش می یابد.\nافزایش عرضه پول ریشه اصلی تورم است! اگرچه این عرضه می تواند از طریق مکانیسم های مختلف در اقتصاد انجام شود. منابع پولی را می توان با چاپ و دادن پول بیشتر به اشخاص ، (با کاهش ارزش پول قانونی) و بیشتر (معمولاً) با وام دادن پول جدید به عنوان اعتبار حساب ذخیره از طریق سیستم بانکی با خرید اوراق قرضه دولتی از بانک ها در بازار ثانویه توسط مقامات پولی افزایش داد.\nدر همه موارد افزایش عرضه پول ، پول قدرت خرید خود را از دست می دهد. مکانیسم این نوع تورم را می توان به سه نوع طبقه بندی کرد: تورم ناشی از فشار تقاضا (demand-pull inflation) ، تورم ناشی از فشار هزینه (cost-push inflation) و تورم خودساخته (built-in inflation) است.\nتورم ناشی از تقاضا زمانی رخ می دهد که افزایش عرضه پول و اعتبار، تقاضای کلی کالا و خدمات را در یک اقتصاد تحریک می کند تا سریع تر از ظرفیت تولید اقتصاد افزایش یابد. این امر باعث افزایش تقاضا و افزایش قیمت می شود.\nبا داشتن پول بیشتر در دسترس افراد ، احساس مثبت مصرف کننده منجر به هزینه بیشتر می شود و این افزایش تقاضا، قیمت ها را بالاتر می برد. با تقاضای بیشتر و عرضه کمتر، شکاف عرضه و تقاضا ایجاد می شود که در نهایت منجر به افزایش قیمت می شود.\nتورم ناشی از افزایش هزینه در حقیت ناشی از افزایش قیمت هاست که از طریق نهاد های فرآیند تولید انجام می شود. هنگامی که افزودن عرضه پول و اعتبار به یک کالا یا بازاری دیگر هدایت می شود؛ به ویژه هنگامی که این امر با یک شوک منفی اقتصادی برای عرضه کالا های کلیدی همراه باشد ، هزینه کالا های واسطه افزایش می یابد.\nاین تحولات منجر به افزایش هزینه برای محصول یا خدمات نهایی شده و راه خود را برای افزایش قیمت مصرف کننده پیش می برد. به عنوان مثال ، هنگامی که افزایش عرضه پول باعث رونق احتمالی قیمت نفت می شود ، هزینه انرژی های دیگر نیز می تواند افزایش یابد و به افزایش قیمت مصرف کننده کمک کند که در معیار های مختلف تورم منعکس می شود.\nتورم خودساخته با انتظارات تطبیقی مرتبط است. یعنی دقیقا این طرز فکر که مردم انتظار دارند نرخ تورم فعلی در آینده ادامه یابد. با افزایش قیمت کالاها و خدمات ، کارگران و دیگران انتظار دارند که در آینده با نرخ مشابه به افزایش خود ادامه دهند و برای حفظ سطح زندگی خود هزینه یا دستمزد بیشتری را مطالبه کنند. افزایش دستمزد آن ها منجر به افزایش هزینه کالاها و خدمات می شود و این مارپیچ قیمت دستمزد همچنان ادامه می یابد.\nاز انواع شاخص های قیمت فوق می توان برای محاسبه ارزش تورم بین دو ماه (یا سال) خاص استفاده کرد. در حالی که بسیاری از ماشین حساب های آماده تورم در حال حاضر در درگاه ها و وب سایت های مختلف مالی موجود است ، اما همیشه بهتر است از روش زیر بنایی آگاهی داشته باشید تا با درک واضح محاسبات از صحت آن اطمینان حاصل کنید.\nفرمول فارسی: درصد تورم =۱۰۰ × (ارزش شاخص نهایی CPI /ارزش اولیه CPI)\nنرخ تورم در واقع شاخصی برای نمایش ارزش پول و قدرت خرید است که در یک بازه زمانی مورد محاسبه قرار می گیرد. نرخ تورم، برابر است با تغییرات نسبی در شاخص قیمت که معمولا شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) یا Consumer Price Index است. نرخ تورم ممکن است از طریق محاسبه قیمت هفتگی، ماهانه و سالانه برای یک سبد کالای پایه به دست بیاید. این سبد که به عنوان سبد پایه و شاخص کالا شناخته می‌شود، هر چند سال یک بار روی آن بازنگری انجام می شود.\nبسته به اینکه سرعت تغییرات قیمت چگونه عمل می کند، تورم را می توان به عنوان یک چیز خوب یا بد تلقی کرد.\nبه عنوان مثال ، افراد با دارایی های ملموس که دارای ارز هستند، مانند املاک یا کالا های انبار شده، ممکن است مایل باشند تورم را افزایش دهند؛ چرا که این امر باعث افزایش قیمت دارایی های آن ها می شود که می توانند آن را با نرخ بالاتری بفروشند. با این حال ، خریداران چنین دارایی هایی ممکن است از تورم راضی نباشند، زیرا ملزم به جمع آوری پول بیشتر هستند. اوراق قرضه دارای شاخص تورم یکی دیگر از گزینه های محبوب سرمایه گذاران برای کسب سود از تورم است .\nاز سوی دیگر، مردم با نگه داشتن دارایی های گران تر به صورت ارز، مانند پول نقد یا اوراق قرضه، نیز ممکن است تورم را دوست نداشته باشند، چون ارزش واقعی دارایی های آن ها را کم می کند. سرمایه گذارانی که به دنبال حفاظت از پرتفوی خود در برابر تورم هستند باید کلاس دارایی های تحت پوشش تورم مانند طلا ، کالا ها و امانت های سرمایه گذاری در املاک و مستغلات (REIT) را در نظر بگیرند.\nتورم باعث افزایش دلالی، هم توسط مشاغل در پروژه های مخاطره آمیز و هم توسط افراد در سهام شرکت ها می شود؛ زیرا آن ها انتظار بازدهی بهتر از تورم را دارند. سطح بهینه تورم تا حدی به جای پس انداز به تشویق برای هزینه کردن ارتقا می یابد. اگر قدرت خرید پول در طول زمان کاهش یابد، ممکن است انگیزه بیشتری برای هزینه کردن در لحظه به جای پس انداز کردن وجود داشته باشد. تورم ممکن است هزینه ها را افزایش دهد. که همین امر می تواند فعالیت های اقتصادی را در یک کشور تقویت کند. تصور می شود که یک رویکرد متعادل ارزش تورم را در محدوده مطلوب و معقول نگه می دارد.\nنرخ تورم بالا و متغیر می تواند هزینه های زیادی را بر اقتصاد تحمیل کند. مشاغل ، کارگران و مصرف کنندگان باید همگی تأثیرات افزایش قیمت ها را در تصمیمات خرید، فروش و برنامه ریزی خود محاسبه کنند. این نرخ تورم بالا عدم قطعیت را به اقتصاد تحمیل می کند؛ زیرا سیاست مداران ممکن است در مورد نرخ تورم در آینده اشتباه فکر کنند. انتظار می رود زمان و منابع صرف شده برای تحقیق ، برآورد و تعدیل رفتار اقتصادی به سطح عمومی قیمت ها برسد، نه پایه های واقعی اقتصادی که ناگزیر هزینه ای را برای کل اقتصاد نشان می دهد.\nحتی نرخ تورم پایین، پایدار و قابل پیش بینی که برخی آن را مطلوب می دانند ممکن است به مشکلات جدی در اقتصاد منجر شود؛ چرا که مشخص نیست چگونه، از کجا و چه زمانی پول جدید وارد چرخه اقتصادی می شود. هرگاه پول و اعتبار جدیدی وارد اقتصاد یک کشور شود، همیشه در اختیار افراد یا شرکت های تجاری خاص است و روند تعدیل سطح قیمت با عرضه پول جدید پیش می رود؛ زیرا آن ها پول جدید را خرج می کنند و این پول دست به دست در حساب ها در گردش است.\nحتی نرخ تورم پایین در طول زمان، ابتدا برخی از قیمت ها را بالا می برد و بعداً قیمت های دیگر را افزایش می دهد. این تغییر پی در پی در قدرت خرید و قیمت ها (معروف به اثر کانتیلون) به این معنی است که روند تورم نه تنها سطح عمومی قیمت را در طول زمان افزایش می دهد، بلکه قیمت های نسبی ، دستمزد و نرخ بازده را نیز به مرور مسیرش مخدوش می کند . به طور کلی اقتصاددانان درک می کنند که تحریف قیمت های نسبی به دور از تعادل اقتصادی آن ها برای اقتصاد خوب نیست و اقتصاددانان اتریشی حتی معتقدند که این روند محرک اصلی چرخه های رکود در اقتصاد است.\nکارشناسان مالی یک کشور مسئولیت مهم کنترل تورم را بر عهده دارند. این امر با اعمال تدابیری از طریق سیاست پولی انجام می شود که به اقدامات بانک مرکزی یا سایر کمیته ها که اندازه و میزان رشد عرضه پول را تعیین می کنند، اشاره می کند.\nدر ایالات متحده ، اهداف سیاست پولی فدرال شامل نرخ بهره متوسط بلندمدت ، ثبات قیمت و حداکثر اشتغال است و هر یک از این اهداف برای ترویج یک محیط مالی پایدار در نظر گرفته شده است. موسسات پولی فدرال به طور واضح اهداف بلند مدت تورم را برای حفظ نرخ تورم بلند مدت ثابت نگه می دارند، که تصور می شود برای اقتصاد مفید است.\nثبات قیمت – یا سطح نسبتاً ثابت تورم – به مشاغل این امکان را می دهد تا برای آینده برنامه ریزی کنند؛ زیرا از قیمت های آینده مطلع هستند. فدرال معتقد است که این امر پتانسیل اشتغال را افزایش می دهد که توسط عوامل غیر پولی تعیین می شود و در طول زمان متغیر است؛ بنابراین ممکن است تغییر کند. به همین دلیل، فدرال هدف خاصی برای حداکثر اشتغال تعیین نکرده و این موضوع تا حد زیادی توسط ارزیابی کارفرمایان تعیین می شود. حداکثر اشتغال به معنی بیکاری صفر نیست؛ زیرا در هر زمان با تخلیه افراد و شروع به کار جدید، میزان خاصی از بی ثباتی هم وجود دارد.\nمقامات پولی نیز در شرایط بد اقتصادی اقدامات استثنایی انجام می دهند. به عنوان مثال ، پس از بحران مالی سال ۲۰۰۸ ، فدرال ایالات متحده نرخ بهره را نزدیک به صفر نگه داشت و برنامه خرید اوراق قرضه به نام سیاست تسهیل کمّی (quantitative easing) را دنبال کرده است .\nبرخی از منتقدان این برنامه ادعا می کردند که این کار باعث افزایش تورم در دلار آمریکا می شود، اما تورم در سال ۲۰۰۷ به اوج خود رسید و طی هشت سال آینده به طور پیوسته کاهش یافت. دلایل پیچیده و زیادی وجود دارد که چرا QE منجر به تورم یا تورم شدید نشد. اگرچه ساده ترین توضیح این است که رکود به خودی خود یک محیط تورمی بسیار برجسته بود و تسهیل کمّی از آثار آن حمایت می کرد.\nدر نتیجه ، سیاست گذاران آمریکایی سعی کردند تورم را در حدود ۲ درصد در سال ثابت نگه دارند. بانک مرکزی اروپا نیز کاهش کمّی تهاجمی به مقابله با تورم منفی در منطقه یورو را دنبال کرده است، و برخی از مکان ها با تجربه نرخ بهره منفی ،آن هم به دلیل ترس از اینکه کاهش قیمت می تواند در منطقه یورو و منجر به رکود اقتصادی شود.\nعلاوه بر این ، کشور هایی که نرخ رشد بالاتری را تجربه می کنند می توانند نرخ های بالاتری از تورم را جذب کنند. هدف هند حدود ۴ درصد است، در حالی که برزیل ۴.۲۵ درصد را هدف گرفته است.\nسهام به عنوان بهترین پرچین در برابر تورم در نظر گرفته می شود؛ زیرا افزایش قیمت سهام از آثار تورم است. از آنجایی که افزایش عرضه پول در تقریباً همه اقتصادهای مدرن به صورت تزریق اعتبار بانکی از طریق سیستم مالی اتفاق می افتد، بیشترین تأثیر آنی روی قیمت در دارایی های مالی رخ می دهد که دارای ارز هستند، مانند سهام.\nعلاوه بر این ، ابزار های مالی خاصی وجود دارد که می توان از آن ها برای محافظت از سرمایه گذاری در برابر تورم استفاده کرد. این اوراق شامل اوراق بهادار تحت حفاظت تورم خزانه داری (TIPS) ، اوراق بهادار کم ریسک خزانه است که به تورم مرتبط می شود، طوری که مبلغ اصلی سرمایه گذاری با درصد تورم افزایش می یابد.\nهمچنین می توانید صندوق سرمایه گذاری مشترک TIPS یا صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله مبتنی بر TIPS (ETF) را انتخاب کنید. برای دسترسی به سهام ، ETF ها و سایر صندوق هایی که می توانند از خطرات تورم جلوگیری کنند ، شما احتمالاً به یک حساب کارگزاری نیاز داشته باید. انتخاب کارگزار بورس به دلیل تنوع زیادی که در بین آن ها وجود دارد می تواند فرایند خسته کننده ای باشد.\nطلا همچنین به عنوان یک پرچین در برابر تورم در نظر گرفته می شود، اگرچه همیشه هم اینطور به نظر نمی رسد.\nتورم نرخ کاهش ارزش پول و در نتیجه افزایش سطح عمومی قیمت کالا و خدمات است.\nتورم گاهی به سه نوع تقسیم می شود: تورم ناشی از فشار تقاضا، تورم ناشی از فشار هزینه و تورم خودساخته.\nمتداول ترین شاخص های تورم عبارتند از شاخص قیمت مصرف کننده (CPI) و شاخص قیمت عمده فروشی (WPI) .\nبسته به دیدگاه و میزان تغییر نرخ تورم، آن را می توان مثبت یا منفی ارزیابی کرد.\nکسانی که دارایی های ملموس دارند ، مانند املاک یا کالاهای انبار شده ، ممکن است نرخ تورمی را ترجیح دهند که باعث افزایش ارزش دارایی های آن ها می شود.\nلینک کوتاه : https://zaya.io/w4rnp کپی کنید\nتحلیل تکنیکال داوجونز بتاریخ ۲۷ مهر ۱۴۰۰


رمانی که با حذف نام مترجم اجازه نشر گرفت!\non\t دسامبر 27, 2015 فراغتی و کتابی\nبگذارید خودم را معرفی کنم\n«احساس می‌کنم این‌جا خانه خودم است. احساس می‌کنم این مکان و هوایی که آن‌ها تنفس می‌کنند، از آنِ من است؛ این را فقط کسانی می‌توانند درک کنند که به محیطی خو گرفته‌اند و با آن در‌هم آمیخته‌اند. شبحی زبان‌آور و پرتوش‌و‌توان؛ این شبح به‌قدری سمج و چنان فراگیرنده است که حضورش بر هر چیز سنگینی می‌کند».\nنام هر مؤلف شاید همان شبحی است که هرقدر هم نادیده گرفته شود، یا پشت صحنه و میان تماشاگران نشانده شود، سرآخر با غیابش به صحنه خوانده می‌شود. رمان «شبح سرگردان» (تهران: نیلوفر، 1394) يا «رقص چنگیز کوهن» رومن گاری با ترجمه ابراهیم مشعری و ناصر زراعتی، اول‌بار در سال ١٣٦٣ منتشر شد و اخیرا نیز با ویراست تازه بازنشر شده است. رومن گاری در این رمان به طرز صریح و بی‌پرده‌ای اروپا و فرهنگ‌اش را به نقد می‌کشد و «عظیم‌ترین کتاب‌ها و آثار و عقاید و شخصیت‌هایش را به باد تمسخر می‌گیرد و با طنزی گزنده و بدبینانه و گاه حتی نامنصفانه» برتمام دستاوردهای تاریخی آن می‌تازد. تا جایی که یار دیرینه‌اش، ژنرال دوگل را نیز بی‌نصیب نمی‌گذارد و با لحنی کنایه‌وار، طنزآمیز و هزل‌گونه از او یاد می‌کند.\nدر فصل کوتاه «دوگل هم این‌جا آمده است»، گاری به دیدار دوگل از گورستان‌های جمعی یهودیان اشاره می‌کند. «وقتی ژنرال دوگل – همراه گروه کثیری از افسرها- از این‌جا بازدید کرد، خبردار ایستاد و به من سلام نظامی داد، چنان دستپاچه شدم که تقریبا به خنده افتادم. البته این حالتی عصبی بود… در چنین محلی، ژنرالی را که سلام نظامی داد، نباید مسخره کرد. اما این کاری نبود که من کردم. این را باید به خودم بگویم: خیال نداشتم بخندم و لطیفه بامزه‌ای تعریف کنم، یا یکی از آن تکه‌های کمیک خودم را اجرا کنم. من قرن‌ها داستان‌ها و لطیفه‌ها و کاریکاتورهای یهودی را تحمل کرده‌ام. کار خیلی دشواری بود و باید سعی زیادی می‌کردم، باید تلاش می‌کردم به موضوع غم‌انگیزی فکر کنم. اما وقتی آدم تجربه مرا داشته باشد، دیگر چه‌چیز غم‌انگیزی می‌تواند وجود داشته باشد؟ هیچ‌چیز! دیگر هیچ‌چیز غم‌انگیزی نیست. اگر آدم پاسدار پرونده‌ای تاریخی و جهانی باشد، تنها چیزی که برایش باقی می‌ماند شوخی و مسخرگی است. بنابراین خبردار ایستادم، به بالا نگاه کردم و سلام نظامی دادم. ژنرال دوگل داشت به من سلام نظامی می‌داد، و من -یک شبح یهودی- ناگهان قابل‌رؤیت شدم و به هیأت آدمی با ابعادی حماسی درآمدم. من هم داشتم به او سلام نظامی می‌دادم».\nموسی کوهن معروف به چنگیز کوهن، کمدینی است که به‌قول خودش در روزگار گذشته، در دوره نمایش‌های خنده‌آور “ییديش” شهرت بسیاری به‌هم زده بود، بااین‌حال بسیاری از مردم به خوشمزگی‌های او اعتراض داشتند. آنان اغلب یکه می‌خوردند و برآشفته می‌شدند و برخی منتقدان نمایش‌های او را به سکوت برگزار می‌کردند. او راوی سی‌ونه فصل از رمان است، تا اینکه رومن گاری در فصل آخر خود به صحنه می‌آید و اعلام می‌کند: «لطفا نفر بعدی!» اکنون نوبت دیگران است. راوی تا اینجا هرچه خواسته گفته و هرچه خواسته کرده است. دیگر کافی است. پس از این شبح سرگردان که بازیگر کمدی تئاترهای ییدیش است، می‌خواهد از صحنه خارج شود و جای خود را به نفر بعدی، نفرهای بعدی بدهد؛ اکنون نوبت دیگران است: سیاهان، ویتنامی‌ها، آفریقایی‌ها و … .\nمترجم فروتن و لیست سیاه ارشاد\nدر چاپ تازه رمان «شبح سرگردان» – در فاصله سه‌دهه‌ای از چاپ نخست آن- شاید کمتر کسی شمای کاملی از کتاب را در خاطر داشته باشد. اینکه تغییری به‌ظاهر ناچیز در این چاپ اتفاق افتاده است. «شبح سرگردان» از یکی از مترجمانش، ناصر زراعتی چشم‌پوشی کرده است. روی جلد کتاب تنها نام ابراهیم مشعری آمده است. ناشر می‌گوید به‌خاطر مجوز به این کار تن داده، و مترجم نیز ترجیح می‌دهد یکی از رمان‌های درخشانِ رومن گاری، بانام یا بی‌نام او چاپ شود. و می‌گوید پروای نام ندارد.\nچنان‌که از فیپای کتاب برمی‌آید، مجوز کتاب در سال ١٣٩٣ داده شده است و ناشر نیز تأیید مجوز را در سال ١٣٩٤، یعنی امسال تصدیق می‌کند. پس اگر چاپ اخیر رمان بنابر سازوکار اخذ مجوز در ارشاد دولت اعتدال صورت گرفته باشد، پرسش‌هایی مشخص را پیش می‌کشد. مگر نه‌اینکه وزیر ارشاد، علی جنتی در زمستان دوسال پیش از اینکه «فهرست سیاه در حوزه کتاب نداریم»، سخن گفت. «این وزارتخانه مسائل پیش‌آمده در حوزه کتاب را حل کرده و دیگر فهرست سیاه در حوزه کتاب نداریم. در سال‌های اخیر تعدادی از نویسندگان در لیست سیاه قرار داشتند و حتی اگر کتاب آنها با موازین منطبق بود، نویسنده ممنوع‌القلم بوده و از چاپ کتاب او جلوگیری می‌شد». و بعد تأکید می‌کند که برخی می‌گویند که ما در سال‌های گذشته (در دولت قبل) ممنوع‌القلم نداشتیم، درحالی‌که در مواردی یک ناشر به دلیل انتشار اثر یک نویسنده که کتاب او هم مجوز انتشار داشت تعطیل می‌شد. بنابر اظهارات وزیر ارشاد قرار بر این می‌شود: «هر کتابی به وزارت ارشاد وارد شود آن را می‌خوانیم، اگر با قانون منطبق باشد چاپ می‌شود و اگر این‌گونه نبود باید اصلاح شود». او از اصلاح یا حذف «نام‌ها» چیزی نمی‌گوید.\nکمتر از یک‌سال بعد، معاون فرهنگی ارشاد، سیدعباس صالحی به شبهات پیش‌آمده درباره «نام‌ها»یی چون رضا براهنی و اسماعیل خویی چنین پاسخ داد: «ما می‌خواهیم به مُر قانون عمل کنیم و فهم ما از ضوابط مصوب شورای انقلاب فرهنگی این است که تنها به محتوا توجه کنیم، اما اکنون بحث‌هایی در رسانه‌ها مطرح شده و برخی گفته‌اند که باید به مؤلف هم توجه کرد. ما بخشی از این بحث‌ها را که جدی هستند به هیأت نظارت منتقل می‌کنیم و معتقدیم نباید بحث‌ها به سمت لجاجت برود». اندکی بعد برخی از این نام‌ها، غلامحسین ساعدی، رضا براهنی و برخی دیگر از محاق بیرون آمدند و پس از سال‌ها کتاب‌هاشان تجدیدچاپ شد. این امر، خبر از تغییر نسبی در فضای نشر و کتاب می‌داد. از این قرار است که حذف یک نام به‌عنوان مترجم، در فضای اخیر مورد پرسش واقع می‌شود و غریب می‌نماید تا شاید سرنوشتی متفاوت از نویسنده کتاب، برای مترجم‌اش رقم بخورد. آخر رومن گاری در سال‌های نخست دهه هشتاد میلادی، خسته از اینکه «آزادی لازم را برای نوشتن در اختیار ندارد» تصمیم می‌گیرد با نام دیگری بنویسد. شبحِ «امیل آژار» این‌گونه احضار شد. شاهکار رومن گاری، «زندگی در پیش‌رو» از رمان‌هایی است كه او نخست آن را با نام دیگری نوشت و بعدها البته معلوم شد که این رمانِ استادانه اثر نویسنده‌ای تازه‌کار و گمنام نیست. بلکه رومن گاری آن را در خلوت تنهایی نوشته و برای ناشر فرستاده است.\nوضعیت فرهنگ اروپا یا ایران؟\nاز این است شاید که رمان «پرندگان می‌روند در پرو می‌میرند» را وصف حال خودِ گاری می‌دانند. «ژاک رنیه، مردی چهل‌وهفت‌ساله است که امید او را به میدان‌های جنگ در اسپانیا تا نهانگاه‌های مراکز نهضت مقاومت فرانسه و کوه‌های سیه‌رامادره در کوبا کشانده، جنگیده، مبارزه کرده، گاه پیروز شده و گاه طعم تلخ شکست را چشیده… سرآخر تنها و با این اندیشه که آن امید، امیدی واهی بوده، ولی او وظیفه‌اش را به‌خوبی انجام داده، به انتهای جهان، به ساحلی در پرو پناه آورده است؛ قهوه‌خانه کوچکی برپا کرده و هر صبح و شام، تماشاگر پرندگانی است که از دوردست می‌آیند تا پیش روی او بر ساحل بیفتند و بمیرند». رومن گاری اما در «رقص چنگیز کوهن»، ژاک رنیه‌ای است که به واهی‌بودن آخرین امید زندگی‌اش آگاه است، اما به‌جای آن‌که تن به نیستی بسپارد «با نیش قلمی توانا و به یاری ذهنی اگرچه تیره و بدبین اما تیز و روشنگر» به ثبت اندیشه‌هایش درباره جهان و ارزش‌هایش پرداخته است. «این هم مأموریتی است که می‌باید به انجامش برساند؛ مأموریتی که هیچ دست‌کمی از مأموریت‌های دوران جوانی‌اش ندارد. این هم گونه‌ای نبرد است: گیرم نه علیه فاشیسم و برای کسب آزادی یا جامه‌عمل‌پوشاندن به آرمان‌های انسانی یا سوسیالیستی، که نبرد در راه افشاکردن ناراستی‌ها و دروغ‌ها و فریب‌های رایج دنیای امروز، گونه‌ای شهادت دادن است بر هرآن‌چه شاهد آن بوده و هست». هرچه باشد رومن گاری در دورانی که «تربیت اروپایی»٨ را می‌نوشت، به‌رغم انتقاداتش به اروپا و وضعیت فرهنگ آن، هنوز اندک امیدی داشته است: «… شکی نیست که این تنها یک لحظه گذرای تیرگی است. بالاخره این دوره هم یک روز تمام می‌شود، بله تمام می‌شود».\n عنوان فصل اول رمان «شبح سرگردان»\n سطرهای نخست بخش اولِ «شبح سرگردان» نوشته رومن گاری\n به نقل از خبرگزاری ایرنا، ٢٣ دی ١٣٩٢\n به نقل از خبرگزاری ایسنا، ٨ شهریور ١٣٩٣\n پرندگان می‌روند در پرو می‌میرند، رومن گاری، ترجمه ابوالحسن نجفي\n از مقدمه مترجمان\n در همان مقدمه آمده که «تربیت اروپایی» اول‌بار در سال ١٩٤٦ چاپ شد و جایزه منتقدان به آن تعلق گرفت. بعدها به چهارده زبان ترجمه شد و آوازه‌ای جهانی به‌دست آورد. تا آن‌که خود نویسنده در سال ١٩٥٩ آن را به انگلیسی بازنوشت.\n*با افزودن میان تیترها\nابراهیم مشعری انتشارات نیلوفر روزنامه شرق رومن گاری شیما بهره مند ناصر زراعتی


تمایز اصلی ما، محوریت خدمات و رضایت مشتری‌ست | مجله خبری نیسان نوینتمایز اصلی ما، محوریت خدمات و رضایت مشتری‌ست - مجله خبری نیسان نوین\nمدیر خدمات پس از فروش جهان نوین آریا درگفت‌وگو باروزنامه «دنیای خودرو»:\nبه گفته بسیاری از کارشناسان، بازیگر اصلی سال آینده بازار خودروی کشور، برندی خواهد بود که بتواند در بحث خدمات پس از فروش برگ‌های برنده بیشتری در دست داشته باشد. به بیان دیگر پیشبرد اصلی در بازار خودرو، خدمات پس از فروش است. این حوزه می‌تواند باعث متمایل شدن تقاضاهای بسیاری از برندها به برند دیگر شود. در همین زمینه با مدیر خدمات پس از فروش شرکت جهان نوین آریا، نماینده نیسان در ایران به بهانه شروع واگذاری محصول جوک این شرکت گفت‌وگو کردیم. اینکه این شرکت چه تعریف و برنامه‌ای برای ارائه خدمات پس از فروش دارد و با چه تمایزی می‌خواهد سهم مناسبی از بازار داشته باشد، موضوعاتی بودند که با مهندس فرشید کریمی‌مهر در میان گذاشتیم.\nتعریف شما از خدمات پس از فروش چیست؟\nهمان طور که نام آن گویاست، خدماتی است که پس از فروش محصول برای ارائه بیشترین ارزش محصول به مشتری ارائه می‌شود. در این صنعت، کلیه فعالیت‌هایی که در راستای رضایت‌مندی مشتریان انجام می‌شود مثل تامین و توزیع قطعات یدکی، آموزش، تعمیرات، نگهداری، گارانتی، خدمات‌رسانی سیار، حتی تجهیزات جانبی و … را شامل می‌شود. اگر بخواهیم از نظر مفهومی درک صحیح‌تری داشته باشیم همواره دو واژه در این مورد در ذهن من وجود دارد؛ اطمینان‌بخشی و دیگری وفا‌داری به مشتری است. به عبارت دیگر هدف اصلی و غایی، ارائه فعالیت‌هایی است که باعث رضایت مشتری می‌شود. در صنعت خودرو هم مانند صنایع دیگر خدمات پس از فروش را می‌توان بحث اطمینان‌بخشی به مشتری یافعالیتی که باعث رضایت و وفاداری او می‌شود، معنی کنیم.\nپیش از این خدمات پس از فروش را به‌عنوان مکمل زنجیره ارزش می‌دانستند تا بدین وسیله جذابیت محصول برای مشتری بیشتر شود و در نهایت حجم فروش افزایش یابد. اما روند جهانی در سال‌های اخیر به سویی بوده که خدمات محوریت پیدا کرده است. این روند اصطلاحا خدماتی شدن یا Servitization نامیده می‌شود. هدف این سیستم ارائه خدمات بهتر به مشتری و جلب خشنودی اوست. حال در این مسیر، محصول فیزیکی نقش محدودتری نسبت به قبل دارد. نگاه ما در جهان نوین آریا به اینگونه خدمات است.\nتفاوت‌های خدمات پس از فروش در ایران با کشورهای اروپایی و صاحب‌نام در این صنعت چیست؟\nاز نظر رویکردی کشورهای توسعه‌یافته به این جمع‌بندی و باور رسیده‌اند که خدمات پس از فروش ضامن بقای آنهاست. در واقع باعث وفاداری مشتری‌هایشان خواهد شد. چون به این جمع‌بندی رسیده‌اند که وفاداری مشتری شرط اصلی توسعه سازمان‌شان است این وفاداری نیز با خدمات پس از فروش به عنوان وجه اصلی به دست می‌آید، در نتیجه توانسته‌اند در این زمینه تخصیص منابع دهند و رشد پیدا کنند. اما عوامل دیگری هم در این امر دخیل هستند مانند منابع انسانی حرفه‌ای است. به نحوی که حضور پر رنگ منابع انسانی حرفه ای، با تجربه و کارآمد در تمام حوزه‌های خدمات پس از فروش بسیار پررنگ است و به وضوح احساس می‌شود، مانند سفارش‌گذاری مناسب قطعات یدکی. در حال حاضر بسیاری از فعالان این صنعت، انبارهای یدکی دارند که مملو از قطعات راکد است که مصرف نمی‌شوند و در عین حال برای سازمان هزینه سرمایه‌ای دارد. وجود افراد حرفه‌ای در کل زنجیره خدمات پس از فروش و وجود سیستم‌های یکپارچه و جامع اطلاعاتی با نگاه ای‌آرپی در کشور ما خالی است. این طرح، جامع نیست، یکپارچگی ندارد یا از فقدان افرادی که توانایی توسعه سیستم دارند، رنج می‌برد. اگر بخواهیم نگاهی به عوامل بیرونی سازمان‌ها نیز داشته باشم باید به بحث ارزش خدمات پس از فروش از نگاه مشتری در کشورمان نیز توجه کنیم، یعنی بخشی از مشتریان، تمایل به استفاده از قطعات اصلی و تعمیرات استاندارد و قاعدتا پرداخت هزینه‌های مربوطه را ندارند. از طرفی کانال‌های رسمی توزیع قطعات و ارائه تعمیرات به‌دلیل قرار گرفتن در نظام‌های پرداختی مالیات‌ها، عوارض، حقوق گمرکی، الزامات استانداردی (برخلاف کانال‌های غیررسمی)، دارای هزینه‌های سربار بیشتر هستند و قاعدتا مزیت قیمتی را از دست می‌دهند.\nهمین موضوع باعث می‌شود از نظر اقتصادی به مرور زمان ضعیف‌تر شوند. به‌صورت جمع‌بندی وجود تعمیرگاه‌های متفرقه، واردکنندگان به اصطلاح غیررسمی در کنار عدم تمایل مشتریان به استفاده از مجاری رسمی، به دلیل هزینه‌های بالاتر یا اعتماد کمتر از عوامل محیطی، از تفاوت‌های عمده میان ما و کشورهای توسعه‌یافته است.\nکدام‌یک از برندهای موجود در ایران در ارائه خدمات پس از فروش موفق هستند، به چه دلیل؟\nبا توجه به سال‌های زیادی که در این حوزه حضور دارم و حتی بدون تعصب به برند باید بگویم که نمی‌توانم شرکتی را نام ببرم که به‌طور جامع در تمام شاخص‌های خدمات پس از فروش موفق عمل کرده باشد و بتواند به عنوان الگو نام برد. در برخی شاخص‌ها، شرکت‌هایی وجود دارند که صاحب برند هستند و ایجاد ارزش می‌کنند و با استانداردهای جهانی فاصله کمی دارند؛ شرکت‌هایی که از نظر تعداد نمایندگی یا سطح دسترسی مشتریان به‌خوبی عمل کرده‌اند نیز کم نیستند یا از نظر خدمات‌رسانی سیار، شرکت امداد خودروی ایران عملکردی نسبتا مناسب داشته است. همچنین در حوزه رضایت‌مندی مشتری، شرایط فیزیکی و محیطی مناسب برخی شرکت‌های وارداتی عملکرد خوبی داشته‌اند، ولی اگر بخواهیم به‌طور جامع موضوع را بررسی کنیم، متاسفانه فاصله با استانداردهای جهانی همچنان زیاد است.\nبرگ برنده نیسان در مقایسه با رقبای موجود در ایران برای دستیابی به جایگاهی مناسب چیست؟\nمحصولات نیسان محصولاتی باکیفیت و کم‌استهلاک هستند که برای مصرف‌کنندگان کشور یک عامل بسیار مهم تلقی می‌شود. همین مساله را می‌توان به‌عنوان یک برگ برنده در نظر گرفت. عامل بعد بحث خود برند است که عملکرد خوبی داشته و خوشنام است. ضمن اینکه باید بیان کنم در تمام زمینه‌ها، شرکت مادر نظارت بسیار ویژه‌ای بر بازار ایران دارد. در واقع ضمن پشتیبانی دانشی، سیاست‌گذاری‌ها را هم باید تایید و بر حسن اجرا نظارت کند. در واقع نگاه روز جهانی و الزامات بازار رقابتی را با خود به‌همراه دارد. موضوع بعدی این است که شرکت جهان نوین آریا یک شرکت جوینت‌ونچر به‌حساب می‌آید. در هر صورت گروه سهیل بهوان به عنوان شریک خارجی شرکت، سابقه و عملکرد درخشانی در صنعت خودرو مطابق استانداردهای بین‌المللی دارد. بنابراین در بحث خدمات پس از فروش، هم دانش و تجربه فراوانی دارد و هم پشتبانی مناسبی از ما می‌کند. بنابراین فکر می‌کنم برگ برنده نیسان در ایران علاوه بر کیفیت و خود برند، بحث پشتیبانی تخصصی و دانشی از طرف شرکت نیسان است. هفته گذشته از نیسان اروپا برای کارکنان شرکت آموزش فنی داشتیم. هم‌اکنون در کارگاه آموزشی ما، برای نمایندگی‌های سراسر کشور آموزش را بومی کرده‌ایم. در بحث خدمات پس از فروش هم تلاش کردیم نیروهای متخصص، کارآمد و باتجربه این صنعت را در کنار هم گرد آوریم و با دانشی که هر روز به‌روزرسانی می‌شود، می‌توانیم حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشیم.\nعمده‌ترین تفاوت نیسان در خدمات پس از فروش با سایر برندهای حاضر در ایران چیست؟\nهمان‌طور که اشاره کردم در حوزه خدمات پس از فروش، شرکت‌های متفاوت هرکدام در برخی شاخص‌ها صاحب‌نام هستند و کارشان را به‌درستی انجام دادند. بعضی‌ها ممکن است منابع انسانی کارآمد داشته باشند و برخی شرکت‌ها در بحث سیستم‌ها و روش‌ها کارآمد باشند. برخی در حوزه مربوط به تامین و توزیع قطعات یدکی خوب عمل کرده‌اند. تلاش ما این است که با داشتن نیروهای کارآمد و توانمند یک نگاه جامع در حوزه زنجیره خدمات پس از فروش داشته باشیم و شاید این جامعیت نگاه در کلیه شاخص‌های خدمات پس از فروش و محوری بودن خدمات در کسب و کار جهان نوین آریا تمایز اصلی ما باشد. تمایز دوم استفاده از پشتیبانی شرکت مادر و شریک خارجی از خودمان است. به عنوان مثال در مساله تامین قطعات یدکی اگر قرار باشد خودروسازان دیگر قطعه‌ای را از خارج از کشور تامین کنند مستقیما باید از شرکت مادر یا واسطه‌های منطقه‌ای صورت گیرد. این در حالی است که علاوه بر تامین قطعات از سوی شرکت مادر، ما دارای یک انبار منطقه‌ای بزرگ نیز هستیم که به شرکای تجاری خود در منطقه هستند سرویس می‌دهد. این انبار منطقه‌ای همواره پشتیبان ما در تامین قطعات یدکی است. به عبارت دیگر فاصله تامین قطعه را بسیار کوتاه خواهد کرد. در واقع باید بگویم که جوینت‌ونچر بودن ما در ارائه خدمات پس از فروش هم ایجاد وجه تمایز می‌کند.\nدر ارائه خدمات پس از فروش ادعایی دارید؟\nجهان نوین آریا، سعی کرده است بهترین شاخص‌های خدمات پس از فروش را که در کشور وجود دارد، برای خود هدف گذاری کند. برای رسیدن به این شاخص‌ها، نیروهای کارآمد، باتجربه و متخصص را در این زمینه‌ها جذب کرده است. هدف این است که در این صنعت بهترین باشیم. از نظر رویکردی خدمات پس از فروش را وجه اصلی می‌دانیم. با این اوصاف تمام منابع خود را برای رسیدن به هدفمان بسیج کرده‌ایم و البته درصدد هستیم که تمام این موارد در عمل دیده شود، اما در عین حال مطمئن هستم که خدمات پس از فروش جهان نوین آریا وجه تمایز ما از نگاه مشتری خواهد بود.\nزمان خواب خودرو در تعمیرگاه‌های نیسان چقدر خواهد بود و استانداردهای جهانی چه اندازه است؟\nدر هر رقابتی سه عامل کیفیت، قیمت و سرعت مورد نظر است که در حوزه خدمات پس از فروش، تحویل بموقع خودرو وجه سرعت این مثلث طلایی است بنابراین شرکت‌های عرضه‌کننده خدمات تلاش می‌کنند زمان توقف خودروها در تعمیرگاه را با ظرفیت‌سازی، دسترسی قطعات یدکی، آموزش نیروهای خبره و … کاهش دهند. مطابق آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو، شرکت‌های عرضه‌کننده موظفند در صورتی‌که توقف خودرو بیش از دو روز کاری یا زمان استاندارد تعمیرات باشد، نسبت به تامین خودروی مشابه جایگزین یا پرداخت خسارت حق توقف خودرو اقدام کنند. در بحث خسارت خواب خودرو نیز پیشینه به این موارد بسیار پایبند هستم. در شرکت جهان نوین آریا هم برنامه‌ریزی کرده ایم که پرداخت خسارت خواب خودرو را جزو مواردی قرار بدهیم که حتما الزام به اجرای آن داشته باشیم.\nنسبت رزرو قطعات به ارزش خودرو به ازای هر ۱۰هزار دلار طبق تعاریف جهانی چقدر باید باشد؟\nعوامل متعددی در این موضوع تاثیر دارد مثل عمر خودرو، بازه قیمتی خودرو یا عوامل بومی مانند رفتار مصرف‌کننده در بحث خدمات پس از فروش. از عوامل دیگری که در این زمینه موثر هستند هزینه‌های قانونی برای آن خدمات است. مجموع این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا نتوان عدد دقیقی استخراج کرد. ولی معمول است که برای یک خودروی ۱۵هزار دلاری عددی نزدیک به ۴۰۰تا ۴۵۰دلار در سال به عنوان هزینه قطعات محاسبه می‌کنند که حدودا بین ۲تا ۳درصد قیمت خودرو است.\nتامین قطعات در شرکت جهان نوین آریا صورت گرفته است؟\nبله. این موضوع به طور کامل تحقق یافته است. به عنوان مثال برای محصولات نیسان که به‌تازگی واگذاری آنها آغاز شده است، فقط در سفارش اولیه حدود ۶ میلیارد تومان تامین قطعه صورت گرفته است، به همین دلیل با قاطعیت می‌توان بگویم مشتریان ما نباید هیچ‌گونه نگرانی و دغدغه‌ای از این بابت داشته باشند. این عدد نسبت به نرم جهانی و برنامه فروش محصول بسیار بزرگ‌تر است، چراکه می‌خواهیم مشتریان ما آنچه را که می‌گوییم، لمس کنند و گفته‌ها در عمل ثابت شود. در واقع این اقدام رویکرد و اقدامی است که سیستم ما نسبت به خدمات پس از فروش دارد. دوباره تاکید می‌کنم که نیسان به این موضوع حساسیت ویژه‌ای دارد. در واقع زمانی را که ناظر شرکت مادر برای این حوزه و حسن اجرای سیاست‌های خدمات پس از فروش صرف می‌کنند، چند برابر سایر حوزه‌هاست.\nصحبت دیگری دارید؟\nما در جهان نوین آریا تاکید داریم که وجه تمایز ما از رقبا، رفتار خوب و در شأن مشتری با فرهنگ ایرانی است. بهترین جایی که مشتری می‌تواند شاهد این رفتار متفاوت باشد، در حوزه خدمات است و من از همین الان این ارمغان را به مشتریان جهان نوین آریا می‌دهم.\nمنتشر شده در روزنامه دنیای خودرو، شماره ۳۶۷\nجهان نوین آریاخدماتمدیرعامل جهان نوین آریا


4 نکته در مورد سامانه موقعیت‌یابی جهانی (GPS) که احتمالاً نمی‌دانید؟!\nالبته همه واکنش‌ها به پوکمون گو مثبت نبودند و در این بین نقدهایی نیز مطرح شده بود. یکی از عمده ترین نگرانی‌های کاربران این بازی، درخواست سازنده بازی به دسترسی کامل، پس از وارد شدن با حساب کاربری گوگل بود. البته این مورد تنها به پوکمون گو محدود نمی‌شود و برنامه‌ها و بازی‌هایی زیادی وجود دارند که اقدام به رصد کردن موقعیت مکانی کاربر نموده و نگرانی‌هایی را از بابت حفظ حریم خصوصی ایجاد می‌کنند.\nسال‌ها پیش نویسنده‌ای به نام گرگ میلنر (Greg Milner) به موضوع سامانه موقعیت یاب جهانی یا به اختصار GPS، علاقه مند شد و با تحقیق و بررسی‌های مختلف سرانجام در سال 2016 موفق به نگارش کتابی در این رابطه شد. میلنر در یکی از جمله‌های به یاد ماندنی این کتاب می‌گوید:\nمیلر زمانی به مبحث GPS بیشتر علاقه مند شد که فهمید ریشه این فناوری در ارتش ایالات متحده بوده و از پایگاه نیروی هوایی در کلرادو برای اداره آن استفاده می‌شود.\nآزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی ایالات متحده از سال 1960 مشغول تست ماهواره‌های موقعیت یاب بوده و در سال 1964 یک سیگنال زمانی را نیز به آن‌ها اضافه کرد. ارتش ایالات متحده و نیروی هوایی این کشور نیز در همان زمان مشغول کار بر روی تکنولوژی موقعیت یابی ماهواره‌ای خود بودند. اما در نهایت نیروی دریایی و نیروی هوایی یک برنامه ترکیبی را در سال 1974 راه اندازی کردند و نام آن را NAVSTAR گذاشتند. این فناوری به مرور زمان شاهد بهبودها و پیشرفت‌هایی بوده است.\nدر سال 2000، بیل کلینتون، رئیس جمهور وقت آمریکا، اعلام کرد که ایالات متحده باید به دسترسی محدود و انتخاب شده شهروندان به GPS خاتمه داده و امکان موقعیت یابی را با دقتی 10 برابر آنچه که تا آن روز داشتند، برای همه مهیا کند. پس از این سال، امکان دسترسی کاربران به خدمات GPS بسیار بهتر و گسترده‌تر شد و دولت هم هیچ هزینه‌ای بابت استفاده از این سرویس از شرکت‌ها و اشخاص حقیقی دریافت نمی‌کرد (به جز مالیاتی که برای حمایت از ارتش در نظر گرفته شده بود).\nکشورهای دیگر هم برای اینکه کاملاً به سیستم ارائه شده توسط آمریکا متکی نباشند، اقدام به راه اندازی سامانه موقعیت یاب ماهواره‌ای اختصاصی خود کرده‌اند. از جمله این کشورها می‌توان به روسیه، چین و اتحادیه اروپا اشاره کرد.\nروسیه تقریباً همان زمان با GPS اقدام به توسعه سیستم اختصاصی خود موسوم به GLONASS کرده بود و در اواسط دهه 2000 به طور کامل آن را عملیاتی کرد. البته به گفته گرگ ورونا (Greg Worona)، یکی از مشاوران ارشد امنیتی شرکت NCC، سرویس GPS به نسبت GLONASS دارای پوشش بهتری است. سیستم موقعیت یاب اتحادیه اروپا هم که Galileo (گالیله) نام دارد، قرار است تا سال 2020 به بهره‌برداری کامل برسد و انتظار می‌رود حتی دقیق‌تر از GPS باشد. در واقع، گفته شده که این سامانه موقعیت یاب ماهواره‌ای، قادر خواهد بود موقعیت‌های مکانی را با دقت یک سانتی متر ردیابی کند. از طرف دیگر انتظار می‌رود، سامانه موقعیت یاب کشور چین نیز تا سال 2020 کامل شود.\nدر واقع، این گونه اقدامات و سرمایه گذاری‌ها ریشه احتیاطی و آینده نگرانه دارند. زیرا در صورت وقوع درگیری نظامی بین کشورها، کشوری که کنترل سامانه موقعیت یاب را در دست دارد، به راحتی قادر خواهد بود سامانه را از دسترس افراد عادی خارج کرده و بدین ترتیب شرایط را به نفع خود رقم بزند. به همین دلیل کشورهای مذکور با جدیت تمام به دنبال راه‌اندازی سرویس‌های اختصاصی خود هستند تا از چنین مسئله‌ای جلوگیری کنند.\nقابلیت موقعیت‌یابی در گوشی‌های هوشمند کاربردهای زیادی دارد، اما جالب است بدانید که در برخی موارد حتی از این ویژگی برای حل پرونده‌های جنایی هم استفاده می‌شود. با اینکه اختلاف نظرهایی در مورد میزان قابل اطمینان بودن داده‌های مربوط به سرویس‌های مخابراتی وجود دارد، اما با این حال نمونه‌هایی بوده که در آن‌ها اطلاعات موقعیت مکانی گوشی راه‌گشا بوده و باعث متهم شدن و یا رفع اتهام از افراد شده است.\nیکی دیگر از راه‌هایی که کاربران گاهی اوقات در تعامل با GPS انجام می‌دهند، در اصطلاح “دروغ گفتن” توصیف می‌شود و اساساً هدف از آن گمراه کردن GPS به واسطه ارائه اطلاعات نادرست در مورد موقعیت مکانی، سرعت و زمان است. حتی در برخی از گزارش‌ها به این نکته اشاره شده که برخی بازیکنان پوکمون گو از چنین راه کارهایی برای فریب دادن بازی و دست یافتن به آیتم‌های در نظر گرفته شده، بدون رفتن به مکان مورد نظر، استفاده کرده‌اند.\nبه گفته کارشناسان بیشتر کاربران نمی‌دانند که برنامه‌های نصب شده بر روی گوشی آن‌ها دقیقاً چه میزان اطلاعات از طریق GPS رد و بدل می‌کند. از همین رو توصیه می‌شود که کاربران حتماً قبل از دانلود و نصب یک برنامه، مجوزهایی را که درخواست می‌کند به دقت مطالعه کرده و با آگاهی کامل این مجوزها را در اختیار برنامه بگذارند. در واقع حتی اگر ردیابی موقعیت مکانی توسط خود برنامه برای کاربر اهمیتی نداشته باشد، این احتمال وجود دارد که اطلاعات جمع‌آوری شده، بدون اطلاع رسانی قبلی به سایر شرکت‌ها فروخته شود. بنابراین با اینکه برخی برنامه‌ها در ظاهر رایگان هستند، اما در واقع هزینه‌ای که پرداخت می‌کنید، اطلاعاتتان هستند!\nحقایقی در مورد GPS\nسامانه GPS چیست


تاریخ ثبت : 1396/05/05 11:22\nشاهین حیدری (معمار) گفت: دو پروژه از ما جزو فینالیست‌های فستیوال جهانی معماری قرار گرفته است. یکی بیمارستان پارس رشت است که پروژه‌ای است با کاربری درمانی، و دیگری پروژه‌ی مسکونی ویلای مشا است. این فستیوال، خبرسازترین مسابقه‌ی معماری در دنیاست، که در ماه نوامبر برگزار می‌شود\nشاهین حیدری (معمار) در گفتگو با خبرنگار ایلنا گفت: دو پروژه از ما جزو فینالیست‌های فستیوال جهانی معماری قرار گرفته است. یکی بیمارستان پارس رشت است که پروژه‌ای است با کاربری درمانی، و دیگری پروژه‌ی مسکونی ویلای مشا. امسال از ایران، سه پروژه‌ی ساخته شده و دو پروژه‌ی ساخته نشده به فینال این فستیوال راه پیدا کرده‌اند. دو تا از پروژه‌های ساخته شده ،ویلای مشا، و دیگری هم بیمارستان پارس رشت بود. این فستیوال، یکی از معتبرترین مسابقات معماری دنیا و گسترده ترین آنها است. در ماه نوامبر مراسمی برگزار می‌شود که در این بین، یکی به عنوان بهترین ساختمان ویلایی، یکی به عنوان بهترین ساختمان درمانی و ... اعلام می‌شوند.\nوی ادامه داد: بهره‌برداری از این بیمارستان در اوایل سال 1396 صورت گرفت. شروعِ طراحی این بیمارستان سال 1386 انجام شد. طراحی ساختمان مسکونی مشا در سال 1387 شروع شد، و در سال 95 به بهره‌برداری رسید. هم کارفرمای بیمارستان و هم کارفرمای مسکونی، هر دو شخصی بودند. درواقع، بیمارستان خصوصی بود. در پروژه‌ی مسکونی، سه ویو را می‌بینیم که روی یک بلندی قرار گرفته است. منظره‌ی مقابلش، یک منظره‌ی پانورومای کوه و دشت است. هر یک از این سه ویو، یکی از منظره‌های روبه‌رو را قاب می‌کند. در طبقه‌ی پایین استخر، طبقه‌ی وسط نشیمن و پذیرایی، و طبقه‌ی بالا اتاق خواب‌ها هستند. شب و روز، و فصل به فصل این ویوها متفاوت است. ایده اصلی همین چرخش فضاهاست.\nشاهین حیدری نیز درخصوص پروژه‌ی درمانی گفت: طراحی بیمارستان بسیار پیچیده است. نه به خاطر ابعاد وسیعش، بلکه به این خاطر که علوم مختلفی در طراحی آن نقش دارد. علوم درمانی، علوم پزشکی، روانشانسی، علوم اجتماعی و ... . همه‌ی این‌ها باید در نظر گرفته شود تا بیمارستان ساخته شود. متأسفانه کیفیت طراحی بیمارستان‌ها در ایران پایین است. به دلیل پیچیدگی‌ای که این پروژه‌ها دارند، معماران خوب سراغش نمی‌روند. چون روابط کاملاً خشکی دارد. مشکل این است که در هیچ‌کدام از تیپولوژی‌های درمانی، به معماری توجهی نمی‌شود. یک سری استاندارد خشک وجود دارد که این‌ها فقط روابط داخلی را می سازند.\nاین معمار در ادامه افزود: کارفرما در پروژه‌ی مسکونی اصلاً دخالت نکرد، و نتیجه‌اش هم خوب بود. در پروژه‌ی درمانی یک جاهایی دخالت می‌کردند ولی با یک تعاملی سعی میکردیم که حل بشود. گاهی اوقات سر مسائل بودجه بود که روی متریال‌ها اثر می‌گذاشت. گاهی اوقات هم سلیقه‌ای بود. ولی به هر حال مجبور بودیم که با یک تعاملی مسائل را حل کنیم. 7 سال روی این پروژه کار کردیم.\nحیدری در پاسخ به این سؤال که آیا از روند کار راضی بودید یا خیر، گفت: این یک مسئله‌ی کاملاً نسبی است. ایده‌های ما شاید خیلی جلوتر و به‌روزتر بود، ولی با توجه به کمبودهایی که در ایران وجود دارد، و مسائل مربوط به بودجه، و ... این‌ها هنوز به‌طور کامل در بین کارفرماهای ما جا نیفتاده است. در نتیجه، مجبورید بعضی از ایده‌هایتان را سانسور کنید. چون هدف مهم‌تری وجود دارد، و آن تکامل تدریجی طراحی فضاهای با کیفیت است.\nوی ادامه داد: قوانینی که شهرداری ایجاد می‌کند، خیلی مشخص است. در این پروژه‌ها چون سایت‌ها آزاد بود، خیلی قوانین شهرداری برای ما دست‌و‌پا گیر نبود. یک سری قوانین شهرداری مشکل دارند. مثلاً طرح تفصیلی جدید تهران را که منتشر کردند، در آن آمده است که در زیرزمین،گاها «100درصد و گاها» 80 درصد می‌توانید زیرزمین طراحی کنید. کسی هم که نمی‌آید در آنجا بام سبز ایجاد کند، در نتیجه تمام تهران به مرور خشک خواهد شد. این‌ها مشکلات پایه‌ای است که باید در جلسات کارشناسی به آن پرداخت. از طرفی، کتابهای استاندارد وزارت بهداشت صرفا" به ارتباطات داخلی فضا می‌پردازند و معماری به طور کامل نادیده انگاشته می‌شود از طرفی سرانه‌ها نادرست هستند و منجر به طراحی با کیفیت نخواهد شد، این اشتباه بزرگی است. بنابراین فرض مثل، ساختمانی که در اهواز ساخته می‌شود و سایه‌گیر می خواهد، با ساختمانی که در رشت و تهران ساخته می‌شود، همه یکسان می‌شوند. بدین ترتیب، کلاً معماری و اقلیم و بستر و زمینه و ... همه می‌رود زیر سؤال. این چنین دیدگاهی در هیچ کشور پیشرفته‌ای قابل پذیرش نیست. و در تناقض با علوم روز است و هزینه‌های زیادی را به پروژه تحمیل می‌کند. به هر حال اینها مسائلی است که باید مورد توجه قرار گیرد تا ساختمان‌ها کیفیت بهتر و عمر طولانی‌تری داشته باشند. هنگامی که شما این مسائل را نادیده انگارید به مقابله با شرایط طبیعی رفته‌اید و درنتیجه هزینه سنگین آن را باید پرداخت کنید. در حالیکه سالهای سال است که در دنیا به معماری پایدار و زمینه‌گرا توجه می‌شود.\nدر این پروژه‌ها چون سایت‌ها آزاد بود، خیلی قوانین شهرداری برای ما دست‌و‌پا گیر نبود. اصلاً من مخالف محدودیت‌ها نیستم، چر که در همین محدودیت‌هاست که خلاقیت‌ها بروز می‌کنند. اما یک سری از قوانین شهرداری واقعاً مشکل دارند. از طرفی، وزارت ارشاد کتاب استاندارد چاپ می‌کند و هرچه هم به آن‌ها گفته می‌شود که این اشتباه است، اصلاً نمی‌پذیرند. بنابراین فرض مثل، ساختمانی که در اهواز ساخته می‌شود و سایه‌گیر می‌خواهد، با ساختمانی که در رشت و تهران ساخته می‌شود، همه یکسانند. بدین ترتیب، کلاً مباحث معماری و اقلیم و علم و... همه می‌رود زیر سؤال.\nشاهین حیدری در رابطه با جوایز دریافتی این پروژه‌ها گفت: پروژه‌ی مسکونی نشان طلای0 جامعه معماران آمریکا را برد. هم‌چنین نشان نقره‌ی جایزه معماران آمریکا در نیویورک را هم کسب کرد. الان نیز فینالیست فستیوال جهانی معماری است. از پروژه‌ی درمانی در مسابقه‌ی معمار سال 95 تقدیر شد و جزو برگزیدگان بود، الان هم جزو فینالیست‌های فستیوال جهانی معماری است. از فینالیست‌ها، ده نفر در بخش پروژه درمانی حضور دارند و ده نفر در بخش پروژه‌ی مسکونی جزو فینالیست‌ها هستند.


آیا قرمزی جای واکسن نوزاد خطرناک است؟ - مجله بوشهری ها\nبه گزارش مجله بوشهری ها، همه ما در طول عمر خود به ویژه در دوره کودکی و نوزادی، چندین بار واکسن زده ایم. واکسیناسیون علی رغم تقویت سیستم ایمنی بدن، گاهی با مسائل و حساسیت هایی همراه است که پوست لطیف نوزاد را اذیت می نماید و حتی او را تحت خطر جدی قرار می دهد؛ یکی از این مسائل و عوارض شایع، قرمزی جای واکسن نوزاد است که باعث ایجاد نگرانی می گردد.\nدر این مقاله به آنالیز قرمزی جای واکسن نوزاد و سایر عوارض واکسیناسیون خواهیم پرداخت؛ با ما همراه باشید.\nقرمزی جای واکسن نوزاد تا چه حد نگران نماینده است؟\nمعمولاً عوارض واکسن 2 الی 3 روز پس از تزریق نمایان می شوند. یکی از این عوارض که شایع ترین آن ها نیز به شمار می رود، قرمزی و ورم محل تزریق است که کاملاً طبیعی است و معمولاً با تجویز قطره استامینوفن توسط پزشک برطرف می گردد؛ اما اگر ورم، التهاب و قرمزی متوقف نگردد و به اندام های دیگر سرایت کند، ممکن است زنگ خطر یک مسئله ای جدی باشد و مراجعه سریع به پزشک ضروری خواهد بود.\nپس از تولد نوزاد، واکسنی به نام ب. ث. ژ به او تزریق می گردد که ممکن است باعث التهاب زیر بغل کودک گردد، به این عارضه لنفادنیت می گویند. این قرمزی و التهاب جای نگرانی ندارد؛ اما کودک همچنان به معاینه پزشک احتیاج خواهد داشت. اگر این ورم و التهاب ناهموار و چرکی گردد، کودک اذیت می گردد و مدام در حال جیغ کشیدن خواهد بود؛ در این صورت مراجعه به پزشک اولین اقدامی است که باید انجام گردد.\nگاهی هم واکسن با آبسه در محل تزریق همراه است؛ این برآمدگی ها شدیداً دردناک بوده و به محض مشاهده باید به پزشک مراجعه گردد.\nسایر عوارض جانبی واکسیناسیون\nواکسیناسیون هم مانند تمامی اقدامات پزشکی و بیولوژیکی با بعضی عوارض جانبی همراه است. گرچه این عوارض خفیف هستند، اما تداوم و تکرر آن ها باعث نگرانی است.\nتب بالای 39 درجه و هر نوع عارضه و علامت دیگر نیز، اگر بیش از دو تا سه روز طول کشیده و شخص را آزار دهند، علامت خوبی نیست و باید در اسرع وقت با پزشک در میان گذاشته گردد.\nبیشتر بدانید: روش های پایین آوردن تب نوزاد بعد از واکسیناسیون\nگاهی در کنار قرمزی و التهاب پس از واکسیناسیون، کودک تشنج را تجربه می نماید که باید سریعاً با پزشک در میان گذاشته گردد. سابقه تشنج کودک را به هنگام تزریق واکسن بعدی حتماً به پزشک اطلاع دهید.\n3. سایر عوارض جانبی واکسن ها\nاگرچه واکسن برای نجات جان انسان زده می گردد؛ اما روی هم رفته، هیچ واکسنی نیست که با عوارض جانبی همراه نباشد؛ به هر حال واکسن حاوی یک میکروب تضعیف شده است که وارد بدن انسان می گردد.\nعوارض جانبی واکسن به 2 دسته خفیف و شدید تقسیم می شوند. این عوارض گاهی اوقات طبیعی هستند؛ اما گاهی تغییراتی که در نحوه تجویز و نگهداری واکسن ها ایجاد شده، این عوارض را سبب می شوند. قابل توجه است که عوارض ناشی از واکسیناسیون در هر فرد متفاوت است و به سیستم ایمنی و واکنش بدن فرد نسبت به واکسن بستگی دارد.\nپس از مشاهده قرمزی جای واکسن چه کنیم؟\nعوارض پس از واکسیناسیون، در دل والدین بچه ها ترس ایجاد می نماید و آن ها ترجیح می دهند که فرزندشان دیگر واکسن نزنند. پزشکان نیز در این رابطه ابراز نگرانی می نمایند و معتقدند که اگر واکسن ها سر وقت زده نشوند، احتمال ابتلا به انواع بیماری ها و در نهایت آمار مرگ و میر افزایش خواهد یافت.\nاما بهترین راه چاره ممکن، گزارش عوارض واکسیناسیون به پزشک است تا مسائل ایجاد شده تا حد ممکن برطرف گردد. گفتنی است که عوارض ناشی از واکسیناسیون، نسبت به سال های گذشته همیشه در حال کاهش است.\nواکسیناسیون یک اقدام لازم است که به منظور تقویت سیستم ایمنی بدن انجام می گردد و همانند سایر اقدامات پزشکی، با عوارض جانبی مانند قرمزی جای واکسن، ورم و التهاب، آبسه های دردناک و … همراه است. با مشاهده این عوارض در بچه ها و نوزادان سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا در کنار اقدامات درمانی، هرگونه حساسیت به واکسن از همان ابتدا شناسایی گردد. والدین محترم، صرفاً به سبب ترس از عوارض احتمالی، فرزند خود را از فواید واکسن محروم نکنید؛ بلکه با افزایش دانش و آگاهی خود در این زمینه، با هوشیاری احتمال خطر را به حداقل برسانید.\nدر نهایت پیشنهاد می کنیم با واکسن دو ماهگی و مراقبت های پس از آن نیز در انگیزه آشنا شوید.\nاگر کودک شما نیز تجربه قرمزی جای واکسن را داشته یا به هر طریقی تجربیاتی در این زمینه دارید، دانسته های خود را با ما و همراهان دیگر انگیزه به اشتراک بگذارید.؛ از همراهی شما سپاس گزاریم.\nانتشار: 3 آبان 1399 بروزرسانی: 3 آبان 1399 گردآورنده: bushehrherfa.ir شناسه مطلب: 1150\nبه "آیا قرمزی جای واکسن نوزاد خطرناک است؟" امتیاز دهید\nدیدگاه های مرتبط با "آیا قرمزی جای واکسن نوزاد خطرناک است؟"


خبرگزاری آريا - چند خوردني مفيد براي قبل از خواب\n26 شهريور 1399 - 10:05:38 ق.ظ\nخبرگزاری آریا- کیفیت خواب از جمله فاکتورهای مهم در حفظ وضعیت کلی سلامت است که خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن و همچنین تقویت سلامت مغز و بهبود سیستم ایمنی را به همراه دارد.\nبه گزارش خبرگزاری آریا، به طور کلی به افراد توصیه می شود که در طول شب بین هفت تا 9 ساعت خواب بدون وقفه داشته باشند با این حال بسیاری از افراد از میزان خواب کافی برخوردار نیستند.\n- بادام: این خوراکی منبع غنی از انواع مواد مغذی به حساب می آید که مصرف 28 گرم از آن بخشی از نیاز روزانه یک فرد بزرگسال به فسفر، ویتامین B2 و منگنز را تامین می کند. همچنین مصرف بادام با کاهش خطر ابتلا به بیماری های مزمن از قبیل دیابت نوع دو و بیماری قلبی همراه است.\n- گوشت بوقلمون: گوشت بوقلمون سرشار از پروتئین است که برای استحکام بخشیدن به ماهیچه ها و تنظیم اشتها حائز اهمیت است. این نوع از گوشت منبع نسبتا کمی از ویتامین ها و مواد معدنی از قبیل فسفر و ویتامین B2 است. گوشت بوقلمون حاوی آمینواسید تریپتوفان است که تولید هورمون ملاتونین را افزایش می دهد.\nتحقیقاتی در مورد خواص این میوه برای بهبود خواب انجام گرفته که حاکی از مفید بودن مصرف این میوه پیش از خواب است. در مطالعه ای که روی 24 بزرگسال برای یک دوره چهار هفته ای انجام گرفت از شرکت کنندگان درخواست شد یک ساعت قبل از خواب دو عدد کیوی مصرف کنند. در پایان مدت زمان مطالعه، شرکت کنندگانی که کیوی مصرف کرده بودند نسبت به افراد دیگر 42 درصد سریعتر به خواب رفته اند.


دانلود کنید: اپلیکیشنی برای مشاهده مصرف اینترنت اپلیکیشن‌های اندروید | شبکه\nGlassWire: دیده‌بان شما در اندروید\nبسیاری از کاربران اینترنت موبایل گلایه دارند چرا زود به زود حجم اینترنت خریداری شده تمام می‌شود و دوباره باید بسته جدید بخرند یا اینکه سرویس خود را تمدید کنند. یکی از دلایل پنهان مصرف بالای اینترنت موبایل به مصرف اینترنت اپلیکیشن‌ها در پس‌زمینه برمی‌گردد. یک اپلیکیشن مانیتورینگ خوب می‌تواند این موضوع را آشکار کند.\nاپلیکیشن GlassWire یکی از بهترین ابزارهای گزارش‌گیری میزان مصرف اینترنت اپلیکیشن‌ها برای سیستم‌عامل اندروید است. این اپلیکیشن می‌تواند مصرف اینترنت تمام برنامه‌ها را به شما روی نمودار و براساس بازه‌های زمانی مختلف از چند دقیقه تا چند روز و هفته و ماه نمایش دهد.\nبا این برنامه‌ها از وای‌فای لذت ببرید\nدانلود کنید: ده اپلیکیشن جذاب و محبوب وای‌فای\nGlassWire مصرف اینترنت وای‌فای و دیتای موبایل را ملاک قرار داده و از لحظه اتصال به اینترنت شروع به پایش ترافیک ورودی و خروجی اپلیکیشن‌ها کرده و به صورت لحظه‌ای به شما گزارش می‌دهد.\nیکی از مزایای این اپلیکیشن این است که می‌توانید برایش بازه زمانی یا حجم تعریف کنید. به این معنی که مثلا وقتی حجم مصرف اینترنت یک اپلیکیشن خاص به این مقدار رسید، فورا شما را اطلاع دهد. این هشدار به شما کمک می‌کند تصمیم بگیرید آیا این اپلیکیشن هنوز به کار خود ادامه دهد یا بسته شود و چقدر از حجم اینترنت شما باقی مانده است.\nGlassWire در اصل یک فایروال سفارشی شده است. با مانیتورینگ پورت‌های اینترنت می‌تواند به شما اپلیکیشن‌های مشکوک را معرفی کند. اگر یک بدافزار یا اپلیکیشن با رفتارهای مخرب روی اندروید شما نصب شده و اطلاعی نداشته باشید؛ با استفاده از این ابزار آشکار شده و می‌توانید برای پاک‌سازی اقدام کنید. بنابراین، GlassWire یک ابزار محافظت از حریم شخصی نیز محسوب می‌شود.\nاین برنامه می‌تواند میزان مصرف اینترنت اپلیکیشن‌ها را روی نوار ابزار اندروید نیز به شما نشان بدهد تا سریع‌تر متوجه شوید هر برنامه در چه وضعیتی قرار دارد.\nاپلیکیشن GlassWire رایگان است و به راحتی می‌توانید از گوگل‌پلی دانلود و روی گوشی موبایل یا تبلت نصب و استفاده کنید. برای دانلود این اپلیکیشن روی آیکون زیر کلیک کنید:\nگزارش‌گیری مصرف اینترنت - مصرف اینترنت - اینترنت - GlassWire - اندروید - دانلود رایگان


بازتاب پیروزی حزب حاکم در انتخابات شهرداری های ترکیه | دانش آموزان روز\nتبلیغات\tبازتاب پیروزی حزب حاکم در انتخابات شهرداری های ترکیه\nدانش روز: انتخابات سرنوشت ساز شهرداری ها در ترکیه با پیروزی حزب حاکم عدالت و توسعه پایان یافت، عنوان نخست مطبوعات ترکیه در روز دوشنبه بود.\nبه گزارش دانش روز، روزنامه پر شمارگان ˈحریتˈ در مطلبی با عنوان ˈتصمیم صندوقˈ نوشت: درصد شرکت کنندگان در انتخابات بسیار بالا بود و حزب عدالت و توسعه، ریاست شهرداری حداقل ۴۸ شهر را بدست آورد .\nˈرادیکالˈ دیگر روزنامه ترکیه در مطلبی با عنوان ˈهفتمین بار پیروز شدˈ، نوشت: حزب عدالت و توسعه در هفتمین انتخابات محلی و عمومی یکبار دیگر پیروز شد.\nاین روزنامه به اعلام نتایج متفاوت از سوی خبرگزاری نیمه رسمی ˈآناتولیˈ و خبرگزاری ˈجیهانˈ وابسته به ˈجماعت گولنˈ اشاره کرد و نوشت : نتایج اعلام شده از سوی این دو خبرگزاری با یکدیگر در تضاد است .\nآناتولی درصد آرای حزب حاکم عدالت و توسعه را ۸۹/۴۶ درصد و خبرگزاری جیهان آن را ۱۸/۴۳ درصد اعلام کرده است.\nروزنامه ˈپستاˈ دیگر روزنامه چاپ ترکیه نیز در مطلبی با عنوان ˈپیروزی را با خانواده اش جشن گرفتˈ نوشت: اردوغان در هشتمین انتخابات پس از تاسیس حزب خود در سال ۲۰۰۲ میلادی نیز با پیروزی بیرون آمد و به رغم ادعاهای فسادمالی و ارتشاء آرای حزب حاکم عدالت و توسعه نسبت به آخرین انتخابات محلی در سال ۲۰۰۹ میلادی ۷/۷ درصد افزایش یافت.\nبه نوشته این روزنامه ، نخست وزیر ترکیه برای اولین بار به همراهی تمامی اعضای خانواده اش در بالکن ستاد مرکزی حزب عدالت و توسعه حاضر و از مردم ترکیه تشکر کرد. وی گفت: ترکیه را تسلیم جماعت گولن و همدستان خائن آنان نخواهیم کرد، آنان تاوان آنچه را که انجام داده اند، خواهند پرداخت.\nروزنامه ˈملیتˈ نیز در مطلب خود با عنوان ˈرکورد خود را شکستˈ نوشت: اردوغان در انتخابات دیروز رکورد قبلی خود در انتخابات محلی را شکست .\nبه نوشته این روزنامه، بیش از هزار صورتجلسه در مورد تقلب در صندوقهای رای تنظیم و این ادعاها از سوی شورای عالی نظارت بر انتخابات مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.\nˈروزنامه ˈوطنˈ نیز در مطلبی با عنوان ˈرای اعتمادˈ نوشت: مردم ترکیه با رکورد تاریخی بیش از ۹۰ درصد در انتخابات محلی شرکت کردند.\nروزنامه ˈخبرترکˈ دیگر روزنامه سراسری چاپ ترکیه عنوان ˈ پیروزی اردوغانˈ را برای خود انتخاب کرد و نوشت: اردوغان پیروز انتخابات دیروز بود و وی در جریان سخنان خود، ترکیه را پیروز انتخابات خواند.\nبه نوشته این روزنامه، درصد آرای تمامی احزاب سیاسی در این انتخابات افزایش یافت.\nروزنامه ˈصباحˈ عنوان ˈرای اعتماد به اردوغانˈ را انتخاب کرد و نوشت: رای دهندگان به ˈائتلافهای کثیفˈ در ترکیه ˈتودهنیˈ زدند و رای اعتماد خود به اردوغان را اعلام کردند.\nبه نوشته این روزنامه، به رغم تمامی تبلیغات ˈدولت موازیˈ جماعت گولن، حزب عدالت و توسعه رای خود را هشت درصد افزایش داد و به ۴۷ درصد رساند و اردوغان انتخابات دیگری را تصاحب کرد.\nروزنامه ˈتقویمˈ نیز در مطلبی با عنوان ˈاستاد راهت را ادامه بده ملت حامی توستˈ نوشت: ملت ترک بزرگترین و کوبنده ترین پاسخ را به ادعاهای فساد مالی و ارتشاء داد و حزب عدالت و توسعه که در مقابل فشار و تهدید و بازیهای کثیف سرخم نکرده بود، در انتخابات به پیروزی رسید.\nروزنامه ˈآکشامˈ نیز در مطلبی با عنوان ˈ پیروزی ملتˈ اعلام کرد: مردم ترکیه پاسخ خود به فشار، تهدید، ائتلافهای مختلف، دروغ مخالفان در بعد از ۱۷ دسامبر و آغاز عملیات فساد مالی و ارتشا را با رای به حزب عدالت و توسعه دادند.\nروزنامه ˈینی شفقˈ متمایل به حزب حاکم ترکیه در مطلب خود با عنوان ˈ در صندوقهای رای دفن شدند ˈ، تصاویر ˈکمال قلچداراوغلوˈ رهبر حزب مخالف جمهوری خواه خلق، ˈ دولت باغچه لیˈ رهبر حزب مخالف ˈحرکت ملیˈ و ˈ فتح الله گولنˈ رهبر جماعت نور و مخالف دولت آنکارا را منتشر و نوشت: ترکیه به عملیات فساد مالی و ارتشاء که در ۱۷ دسامبر اراده ملی را هدف قرار گرفته بود ، در پای صندوقهای رای ، پاسخ داد.\nروزنامه ˈاستارˈ نیز ˈملت کودتا را در صندوق رای دفن کردˈ را عنوان اول خود قرار داد. روزنامه ˈ گونشˈ با عنوان ˈ پیروزی بدون مونتاژˈ، روزنامه ˈترکیهˈ با عنوان ˈملت تیتر را زدˈ، خبر پیروزی حزب عدالت و توسعه را منعکس کردند.\nروزنامه ˈزمانˈ متعلق به جماعت گولن نیز در خبری با عنوان ˈدر کلان شهرها سر به سرˈ به اختلاف اندک نامزدهای حزب عدالت و توسعه و جمهوریخواه خلق در شهر آنکارا اشاره کرد و از خاموشی برق به هنگام شمارش آرا در ۳۵ استان ترکیه خبر داد.\nˈبوگونˈ دیگر روزنامه وابسته به جماعت گولن نیز عنوان خود را با عنوان ˈچهار حزب نیز پیروز شدندˈ نوشت: هر چهار حزب عدالت و توسعه، جمهوریخواه خلق، حرکت ملی و صلح و دمکراسی درصد آرای خود در انتخابات محلی دیروز افزایش دادند.\nˈجمهوریتˈ روزنامه مخالف دولت آنکارا نیز عنوان ˈتشنج و تنش پیروز شدˈ را انتخاب کرد و روزنامه ˈطرفˈ نیز عنوان ˈبه تنش ادامه خواهد دادˈ را چاپ کرد.\nبه گزارش ایرنا روزنامه مخالف ˈسوزجوˈ نیز عنوان ˈدر ۴۰ استان برق قطع شد و حزب عدالت و توسعه در انتخابات پیروز شدˈ، روزنامه ˈبیرگونˈ عنوان ˈ با چاپ کنندگان آرای جعلی در صندوقهای رای مسابقه دادیمˈ را برای اخبار خود انتخاب کردند.


آينده پژوهي و جامعه مطلوب اسلامي\nسال اول، شماره اول، زمستان 1388، ص 45 ـ 68\n«آينده‌پژوهي»، علم و هنر كشف آينده و شكل بخشيدن به دنياي مطلوب فرداست. از ويژگي‌هاي مهم اين دانش، بهره‌گيري از ابزارهاي علمي به منظور ترسيـم چشم‌انداز متناسب با ارزش‌هاي حاكـم بـر جامعه و برنامه‌ريزي براي نيل به جامعة مطلوب است. از اين‌رو، جامعه‌شناسان آينده‌پژوهي را ابزار هدايت اجتماعي دانسته‌اند.\nاسلام نيز علاوه بر جامعة آرماني، كه نويد تحقق آن را در فرجام تاريخ داده است، از پيروان خود انتظار دارد كه با الهام از شاخص‌هاي آن جامعـة آرمانـي، بـه اقتضاي امكانات و توانمندي اجتماعي خود، بكوشند تا در يك روند تكاملي حداقل‌هايي از ويژگي‌هاي جامعة مطلوب اسلامي را محقق سازند. با الهام از آموزه‌هاي اسلامي همچون سنت‌هاي اجتماعي و صبغة عبرت‌آموزي آن و فلسفة انتظار، مي‌توان نوعـي آينده‌پژوهي دينـي را استخراج نمود كه حاصل آن، ترسيم چشم‌اندازي دقيق از آينده‌اي آرماني باشد. با قراردادن اين آيندة مطلوب به عنوان هدف، مي‌توان آينده‌هاي مقدور را به عنوان حلقه‌هاي مياني نيل به ويژگي‌هاي جامعة آمادة ظهور، طراحي و تعريف نمود.\nكليد واژه‌ها: آينده، آينده‌پژوهي، آينده‌نگري، جامعة آرماني، سنت‌هاي اجتماعي، انتظار.\nجامعة آرماني موضوعي است كه در طول تاريخ بشري، همواره ذهن انديشمندان و متفكران اجتماعي را به خود مشغول داشته است. اين امر موجب پديد آمدن طرح‌هاي متعددي گرديده كه در خلال آن‌ها جامعه‌اي مطلوب ترسيم شده است. در اين زمينه، منابع و مستندات متعددي در دسترس مي‌باشد كه در قالب‌هاي متنوعي پديد آمده‌اند. بسياري از آن‌ها صورت مكتوب طرح‌ها و تصويرهاي آرمان‌شهري هستند كه در طول تاريخ مكتوب بشر شكل گرفته‌اند. براي مثال، مي‌توان به آثار افلاطون به خصوص كتاب «جمهور»، تفكرات سنت‌آگوستين در «شهر خدا»، «اتوپيا»ي تامس مور، و «مدينة فاضله» فارابي اشاره نمود. در كنار اين طرح‌هاي آرمان‌شهري، كه فراوان وجود دارد، برخي منابع موجود نيز به نقد و تحليل رويكرد آرمان‌شهري پرداخته‌اند.\nاز سوي ديگر، دين مبين اسلام نيز همانند تمام اديان آسماني موجود، فرجام تاريخ و جامعة بشري را بسيار روشن و اميدآفرين ترسيم كرده است. اما نكتة مهم ديگري كه بهانة تدوين اين نوشتار گرديد آن است كه، اسلام علاوه بر نويد آينده‌اي روشن در پايان تاريخ، همواره پيروان خود را به رعايت برخي امور براي تحقق جامعه‌اي مطلوب در هر عصر و زماني دعوت كرده است. بر اساس آموزه‌هاي شيعي، ظهور حضرت مهدي موعود و شكل‌گيري جامعة آرماني اسلام، آخرين حلقة مبارزات اهل حق و باطل است. اما اسلام از پيروان خود مي‌خواهد كه در راستاي آن جامعة آرماني به تلاش و كوشش بپردازند و «انتظار» را پيشة خود سازند. روشن است كه تحقق ويژگي «انتظار» در جامعه اسلامي، مستلزم احراز شرايط و شاخص‌هايي است كه نشان‌گر تحقق برخي مراتب حداقلي جامعة مطلوب اسلامي است.\nبررسي چگونگي برنامه‌ريزي اجتماعي براي نيل به مراحل و مراتب گوناگون جامعة مطلوب اسلامي، و نزديك شدن به ويژگي‌هاي جامعة عصر ظهور، از اهداف تحقيق مي‌باشد. در واقع، اين مقال در پي پاسخ به اين سؤال است كه مراحل پيش از ظهور، كه زمينه‌ساز شرايط مناسب براي شكل‌گيري ظهور و احياناً تعجيـل در آن است، چگونه تحقـق مي‌يابند؟ تغييرات اجتماعي لازم، چه مسيـري را طي مي‌كنند. و شاخص‌هاي فرهنگي ـ اجتماعي جامعه در آستانة ظهور با چه رويكردي مي‌تواند زمينه‌ساز تسريع در امر ظهور باشد؟\nنويسندة اين سطور معتقد است كه، با تكيه بر اموري مانند فرآيندي بودن شكل‌گيري جامعة آرماني اسلام، و تأكيد اسلام بر اختيار و نقش انسان‌ها و جوامع در روند شكل‌گيري جامعة مطلوب، مي‌توان گفت: جامعة مطلوب اسلامي داراي مراتب تشكيكي بوده و در هر عصري با توجه بـه اقتضائات زماني و مكاني، برخي از ويژگي‌هاي مورد نظر اسلام دربارة جامعة مطلوب امكان تحقق دارد. اما مهم آن است كه جامعة اسلامي همواره بكوشد تا حركتش، حركتي تكاملي و رو به رشد باشد. در همين راستا، يكي از اقتضائات مذكور، دانش و امكانات علمي است كه در هر عصري وجود دارد يا مي‌تواند پديد آيد.\nامروز، دانش آينده‌پژوهي به عنوان يك دانش نوپديد، اهدافي را تعقيب مي‌كند كه نوعي سامان‌دهي اجتماعي و چشم‌انداز پردازي براي وضعيت مطلوب در آن مشاهده مي‌گردد. به گونه‌اي كه جامعه‌شناسان آن را «ابزار هدايت اجتماعي» و «دانش شكل بخشيدن به آينده» دانسته‌اند. بر اين اساس، مي‌توان تحقيقي را سامان داد كه با بررسي دقيق اهداف، مباني و روش‌هاي دانش آينده‌پژوهي، امكان استفاده از آن را در محقق ساختن جامعة مطلوب اسلامي ارزيابي نمايد. به عبارت ديگر، در اين تحقيق تلاش مي‌شود تا امكان نوعي آينده‌پژوهي دينـي و مبتني بر نقش ويژگي‌ها و مؤلفه‌هاي جامعة آرماني اسلام در تعيين ارزش‌ها و هنجـارهاي جامعـة موجود و نيـز جهت‌دادن به نحوة كنش‌هاي اجتماعي در قالب برنامه‌اي جامع و سلسله‌مراتبي بررسي گردد، تا شاخص‌هاي جامعة عصر غيبت، به شاخص‌هاي جامعة مطلوب عصر ظهور نزديك گرديده و در سايه‌سار آن ارتقا يابد. نوپا بودن دانش آينده‌پژوهي، به خودي خود، محدوديت‌هاي بسياري را در امر تحقيق پديد مي‌آورد. اما فقدان تحقيقات مقدماتي كافي، كه گام‌هاي نخستين چنين پژوهشي را تشكيل دهد، از ديگر مشكلات اين گونه تحقيقات است. بنابراين، تحقيق حاضر، بر اين نكته تأكيد مي‌كند كه آيا دانش آينده‌پژوهي و ابزارها و امكاناتي كه در اختيار پژوهشگر قرار مي‌دهد، از توانايي مناسبي براي بهره‌گيري در حوزة مطالعات ديني ـ اجتماعي، به خصوص شكل‌گيري جامعة آرماني اسلام برخوردار است؟ بررسي چنين موضوعي مستلزم آن است كه از يك سو، مباني اين علم و از سوي ديگر، مباني ديني مرتبط با اين مبحث مورد دقت و تأمل قرار گرفته و موارد سازگاري آن‌ها را مشخص سازيم تا ميزان و شيوة بهره‌گيري از اين دانش را در حوزة مطالعات اجتماعي ديني روشن نماييم.\nبر اين اساس، سؤال اصلي اين تحقيق حاضر اين است: آيا از دانش آينده‌پژوهي مي‌توان در فرآيند شكل‌گيري جامعه مطلوب اسلامي بهره گرفت؟ و اگر پاسخ اين سؤال مثبت باشد، سؤال ديگري مطرح شود و آن اينكه ميزان و نحوة استفاده از دانش آينده‌پژوهي براي اين منظور چيست؟\nماهيت علوم انساني، به ويژه علوم اجتماعي به دليل سروكار داشتن با انسان و رفتارهاي او و نيز چندلايه بودن واقعيت اجتماعي، به گونه‌اي است كه انديشمندان اين عرصه را براي ارائة تعاريف يكسان دربارة مفاهيم مورد بحث، دچار حيرت و سرگردان مي‌سازد. براي مثال، جامعه‌شناسان تاكنون پيرامون تعريف مفاهيمي چون فرهنگ، كجروي، نهاد و... به اتفاق نظر نرسيده‌اند. از اين‌رو، تلاش مي‌شود تا ويژگي‌هاي اساسي مفاهيم مورد توجه و تأكيد باشد. در نوشتار نيز به ناچار برخي از تفاوت‌ها را در حوزة مفهومي مورد توجه قرار دهيم؛ زيرا در حوزة مطالعات آينده از واژگان متعددي استفاده مي‌شود كه عدم رعايت مرزبندي مفهومي بين آن‌ها، از مهم‌ترين نقاط ضعف اين مباحث است. مهم‌ترين واژگاني كه در حوزة مـطالعات آينـده به كار مي‌رود عبارت است از: آينده‌نگري، پيش‌گويي، آينده‌پژوهي، پيش‌بيني و آينده‌نگاري.\nآينده‌نگري: قلمرو مفهومي عام و گسترده‌اي است به معناي توانايي تصور آينده از طريق مطالعه، تحقيق و يا تصويرپردازي. چنين نگرشي مي‌تواند با بهره‌گيري از روش‌هاي علمي، آموزه‌هاي ديني، و يا شهود غيرمادي به دست آيد. روشن است كه رويكرد شخص آينده‌نگر، بر اساس مباني معرفتي او مي‌تواند رويكردي الهي و مبتني بر آموزه‌هاي معنوي بوده يا آنكه صرفاً مادي باشد.\nپيش‌گويي: عبارت است از بيان وقوع حتمي رخ‌دادهايي در آينده، كه معمولاً فاقد مبناي علمي قابل قبول در هر عصر مي‌باشد. پيش‌گويي‌ها به دو دستة كلي تقسيم مي‌شود: بياناتي كه مبتني بر يافته‌هاي متافيزيكي بوده و ريشه در وحي و معنويت دارند كه داراي پشتوانه استدلالي عقلي است و بياناتي كه تنها داراي ابعاد مادي و دنيوي بوده و بيشتر متكي بر باورهاي خرافي مي‌باشند. يكي از ويژگي‌هاي پيش‌گويي، قطعيت آن است. يعني آينده‌نگر ادعا مي‌كند كه بدون خطا و اشتباه، آينده را دريافته است. اما در بقية موارد، آينده‌نگر درصدي از احتمال خطا را مي‌پذيرد.\nآينده‌پژوهي: فرآيند مطالعه و بررسي آينده‌هاي محتمل از طريق روش‌هاي علمي است. در اين فرآيند، مراحل مهمي طي مي‌شود كه عبارت است از: شناخت تغيير، نقد و تحليل آن، ترسيم آينده‌هاي مختلف و محتمل، ترسيم آيندة مطلوب و در نهايت، برنامه‌ريزي و تعيين راهبردهاي نيل به آن. يكي از وجوه تمايز آينـده‌پژوهي، عقلانيـت موجود در آن است؛ زيرا خروجي فرآيند آينده‌پژوهي با اصول و معيارهاي عقلي و منطقي بشر قابل بررسي و داوري است. براي توضيح دو واژة «پيش‌بيني» و «آينده‌نگاري» بايد به اين نكته اشاره كنيم كه از هنگام پيدايش دانش آينده‌پژوهي در دهـة 1960م و گسترش آن تا به امروز، دو سنت و رويكرد متفاوت در اين حوزه وجود داشته است:\nپيش‌بيني: در اين روش، دانشمندان يافته‌ها و داده‌هاي برگرفته از دوره‌هاي زماني گذشته و حال را بـراي بررسـي سيـر و شكـل رونـدهاي آينـده و وقـوع احتمـالي آن‌ها استفاده مي‌كنند. مي‌توان پيش‌بيني را حدسي علمي دربارة ادامة روند متغيرهاي خاص در آينده دانست كه معمولاً با درصدي از خطا، از سوي دانشمندان پذيرفته مي‌شود. اين سنت به شدت «نخبه‌گرا» است و پيش‌بيني آينده را به گروهي خبره مي‌سپرد كه علاوه بر آينده‌پژوهي، اطلاعات گسترده‌اي هم در خصوص موضوع مورد پيش‌بيني دارند.\nآينده‌نگاري: در اين سنت تلاش مي‌شود تا آينده‌پژوهي از حالت نخبه‌گرايانه خارج شده و به يك تلاش مشترك در سطح جامعه تبديل گردد. آينده‌نگاري، تلاش براي ايجاد يك ظرفيت بشري عام است كه تك‌تك افراد جامعه را قادر مي‌سازد تا درباره آينده بينديشند، احتمالات آينده را بررسي، مدل‌سازي و خلق كرده و در مقابل آن واكنش نشان دهند.\nبنابراين، آينده‌نگاري، اهدافي فراتر از پيش‌بيني را دنبال مي‌كند و ضمن پرداختن به چالش‌هاي اصلي، در جست‌وجوي رسيدن به يك درك مشترك دربارة آينده و چگونگي ساخت آن است. يعني علاوه بر شناخت و كشف آينده، درصدد ساختن آينده به صورت مطلوب مي‌باشد. براي تكميل اين مقايسه بايد گفت: در پيش‌بيني، به دليل آن‌كه متغيرها عمدتاً كمّي، عيني و شناخته شده‌اند، آينده نيز مجرد و منفرد از تغييرات ناخواسته فرض مي‌شود. در واقع، اساس پيش‌بيني بر ادامة وضع موجود با كمي تغيير استوار است. اما در آينده‌نگاري، متغيرها داراي قلمرو بسيار گسترده‌تري بوده و توجه بسياري به متغيرهاي كيفي مي‌شود، حتي اين متغيرها مي‌توانند ذهني و مستتر باشند. بنابراين، در آينده‌نگاري بر يك آينده متمركز نمي‌شويم، بلكه چندين آيندة محتمل به صورت همزمان مورد توجه قرار مي‌گيرند.\nنكتة قابل توجه آن است كه، نبايد از آينده‌پژوهي، انتظار پيش‌بيني دقيق آينده را داشت، زيرا همان‌گونه كه پيشتر اشاره شد، توانايي اين دانش، فقط در حد تشخيص چندين آيندة محتمل با تكيه بر متغيرهاي كمي و كيفي، و تا حدي شفاف‌سازي راه‌هاي ممكني است كه به آينده رهنمون مي‌شود. البته پس از اين شناسايي، انتخاب آيندة مطلوب و اِعمال نفوذ براي تحقق آن، نقشي سرنوشت‌ساز براي جامعه خواهد داشت. ارزش چنين علمي در آن است كه مي‌تواند با مهندسي هوشمندانة آينده، راهنماي تصميم‌گيري‌هاي امروز باشد.\nبا توجه به آنچه گذشت، مي‌توان تعريف كاركردي زير را، كه از جامعيت مناسبي نيز برخوردار است، به اين بخش افزود: آينده‌پژوهي معرفتي است كه مردم را نسبت به رويدادها، فرصت‌ها، و مخاطرات احتمالي آينده هوشيار نگه مي‌دارد. ابهام‌ها، ترديدها، و دغدغه‌هاي فرساينده را تا حدي مي‌كاهد، توانايي انتخاب‌هاي هوشمندانة جامعه و مردم را افزايش مي‌دهد و به همگان اجازه مي‌دهد تا بدانند كه به كجاها (آينده‌هاي اكتشافي يا محتمل) مي‌توانند بروند ؛ به كجاها (آينده‌هاي هنجاري يا بايسته) بايد بروند و از چه مسيرهايي (راهبـردهاي معطـوف به آينـده‌سازي) مي‌تواننـد با سهولت بيش‌تري به آينـده‌هاي مطلـوب خود برسنـد. آينده‌پژوهي در حقيـقت، دانش و معرفت «شكل‌بخشيدن به آينده» به گونه‌اي آگاهانه، فعالانه، و پيش‌دستانه است.\nمباني نظري آينده‌پژوهي\nماهيت ميان‌رشته‌اي دانش آينده‌پژوهي سبب گرديده تا آينده‌پژوهان در طيف وسيعي از دانش‌ها و گرايش‌ها، كه هر يك با موضوعات و مسائل متفاوتي سروكار دارند، قرار گيرند. اما بررسي آثار آنان نشان مي‌دهد كه، همگي به مباحث دگرگوني و تغييرات اجتماعي علاقمند هستند. البته، ماهيت آينده‌پژوهي نيز به گونه‌اي است كه خواه ناخواه تغيـير و دگرگـوني اجتماعـي را مي‌طلبـد.\nنظريه‌هاي مورد توجه آينده‌پژوهان، غالباً متأثر از «تصوير آينده» پولاك است كه مفهومي نظري و اساسي در مطالعات آينده تلقي مي‌شود. پولاك به اين سؤال مهم مي‌پردازد كه آيا تصوير مثبت يك ملت از آينده، پيامد موفقيت آن ملت است يا موفقيت يك ملت، پيامد تصوير مثبت آن ملت از آينده است؟ وي پس از بررسي سير پيشرفت تمدن‌هاي كهن مانند ايران باستان، اقوام و اديان مانند يهود، همچنين نقاط عطف تاريخ مانند نوزايي، عصر روشنگري و انقلاب صنعتي نتيجه مي‌گيرد كه تصاوير آينده و چشم‌اندازهاي الهام بخش مقدم بر كاميابي جمعي است. از نظر وي، جوامع موفق، آرمان و رويا را به چيزي مهم‌تر و قوي‌تر به نام بينش، تبديل كرده‌اند، كه البته، اين بينش‌هاي مهم نيز مقدمة موفقيت‌هاي مهم است. او با تأكيد بر نقش نخبگان، معتقد است كه ابتدا رهبران پندارة محكمي از آينده نشان مي‌دادند، جوامع اين پنداره را مي‌پذيرفتند و از آن حمايت مي‌كردند و با همكاري، آن پنداره را تحقق مي‌بخشيدند.\nآينده‌پژوهان با بهره‌گيري از اين مفهوم، يك حكم نظري كلي صادر مي‌كنند مبني بر اين‌كه: «تصويرهاي آينده، به اقدامات فردي و گروهي شكل مي‌دهند». از نظر آينده‌پژوهان اجتماعي، اگرچه ممكن است گذشته، حال را به نوعي مشروط و مقيد نمايد، اما تصورات جامعه از آيندة خود نيز مي‌تواند سبب شكل گرفتن حال باشد؛ زيرا اين تصويرهاي آينده به اقدامات ما در زمان حال جهت مي‌دهد و متقابلا «وضع موجود» و اقدامات كنوني، دورة آينده را پديد مي‌آورند. زماني كه افراد جامعه، توانايي به تصوير كشيدن نقش اجتماعي خويش در آينده را داشته باشند، آرا، عقايد، ارزش‌ها و رفتارهايي كه چنين تصويري را ساخته، بر زمان حال تأثير مي‌گذارد و آن را غني مي‌كند\nيكي ديگر از مباني نظري آينده‌پژوهي، «عدم قطعيت» آينده است. آينده به مقطعي از زمان اشاره مي‌كند كه هنوز فرا نرسيده و وجود ندارد. در واقع، جهان آينده، هدف اقدامات كنوني ماست. اين نوع انعطاف‌پذيري آينده از يك‌سو، پيش‌بيني آن را دشوارتر مي‌سازد و از سويي، اهميت مطالعة آن را بيشتر مي‌كند.\nمهم‌ترين جنبة آينده‌پژوهي از حيث روش، به دست آوردن احتمالات متناظر براي سناريوهاي گوناگون و محتمل است. چنين فرضيه‌اي اين حقيقت را تصديق مي‌كند كه آينده، پيشاپيش و به صورت غيرقابل اجتنابي بر انسان‌ها تحميل نشده است؛ «گوده» از اصطلاح آيندة «باز و خاتمه نيافته» استفاده مي‌كند و مي‌نويسد:\nدر هر زمان خاصي، مجموعه‌اي از آينـده‌هاي ممكن وجود دارد و آينـدة واقعي، حاصل تعامل ميان بازي‌گران گوناگون در يك وضعيـت خاص و مقاصد هر يك از آنان خواهد بود. اين كه آينده چگونه تكوين مي‌يابد، به طور يكسان توسط عمل انسان‌ها و نفوذ عليت‌ها تبيين مي‌شود.\nدر واقع، كثير بودن آينده و دامنة آزادي عمل انسان‌ها، يكديگر را تبيين مي‌كنند. آينده نوشته نشده است، بلكه در معرض آن است كه ايجاد شود.\nاز ديگر اصول اساسي و مشترك در تمام انديشه‌هاي آينده‌پژوهانه اين است كه، كل جهان هستي يك‌پارچه است. «تأكيد بر ارتباط متقابل همه چيز در جهان ـ از جمله انسان ـ و نيز پافشاري بر عدم امكان درك كامل هر موجوديت منفرد، بدون توجه به جايگاه آن در كلّ هستي، مفاهيم اساسي آينده‌پژوهي امروز را تشكيل مي‌دهند». در اين ديدگاه و تفكر كل‌گرا، انسان مثل همة كائنات، بخشي از هستي را تشكيل مي‌دهد و موجوديت تك‌تك افراد بشر وامدار عمل‌كرد كلّ كيهان بوده و نمي‌تواند از آن جدا باشد. وحدت هستي، با تكيه بر وحدت در زمان و فضا، به اين معنا اشاره دارد كه جهان آينده از درون جهان حال خلق مي‌شود.\nآينده‌پژوهي سه وظيفه براي خود در نظر گرفته كه در قالب آن، اهداف متعددي تأمين مي‌گردد:\n1. رويارويي آگاهانه با روندهاي آتي به منظور كاهش خسارت‌هاي ناشي از غافل‌گيري؛\n3. تلاش براي شكل‌گيري آيندة مطلوب.\nبر اساس اين وظايف، مي‌توان اهداف ذيل را براي آينده‌پژوهي تعريف كرد:\n1. تهية چشم‌انداز و اولويت‌بندي مسائل؛ اين امر موجب مي‌گردد تا درك روشني نسبت به فرصت‌ها و چالش‌هاي آينده به دست آوريم و در برابر رويدادهاي آينده برخورد فعال داشته باشيم. براي مثال مي‌توان براي كنترل بسياري از تحولات آينده قابل پيش‌بيني چاره‌جويي نمود يا براي تسريع برخي روندها برنامه‌ريزي كرد.\n2. تبيين، ارزيابي و تدوين معيارهاي اجتماعي؛ بر اين اساس، افراد جامعه مي‌توانند آينده‌هاي گوناگون را مورد ارزيابي و سنجش قرار دهند. ارزش‌ها جزء سازوكارهايي هستند كه جوامع را در گزينش روش زندگي، راهنمايي و هدايت مي‌كنند. و آينده‌پژوهان اين هدف را با كاوش‌هاي منظم براي كشف انتخاب‌هاي مختلف براي آينده دنبال مي‌كنند. آن‌ها خواهان تفكر معطوف به آينده هستند و مي‌كوشند تا تصويرهاي تازه‌اي از آينده بيافرينند. «اسلاتر» برخي از ارزش‌هاي مورد آينده‌پژوهان را چنين بيان نموده است:\nـ توجه به آزادي و رفاه بشر، رضايت از زندگي و شادكامي در سطح فردي؛\nـ وفاق اجتماعي، صلح، آرامش و عدالت اجتماعي؛\nـ ظرفيت‌هاي ادامة زندگي بر روي زمين».\n3. تعهد و التزام نسبت به نسل‌هاي آينده؛ چنين احساس مسئوليتي، آينده‌پژوهان را وا دار مي‌كند تا به دفاع از آزادي و سعادت نسل‌هاي آينده، يعني انسان‌هايي كه هنوز به دنيا نيامده‌اند بپردازند.\n4. شناخت عـوامل تغيير و دگرگـوني در جامعـه؛ آينده‌پژوهان، علت اصلي پيـشرفت‌هاي فنـاورانه و نيز دگرگوني نظم‌هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي را شناسايي نموده و مي‌كوشند تا تحولات غيرمنتظره و خارج از كنترل انسان را كه چاره‌اي جز تسليم در برابر آن‌ها نيست، مشخص كنند. البته، تلاش مي‌كنند تا تحولات قابل انتـظاري را كه در كنترل آدمي قرار مي‌گيرند نيز معلوم نمايند.\n5. پرداختن به زمان حال؛ تفكر دربارة آينده، براي شناخت تكليف زمان حاضر است تا با توجه به اوضاع و احوال فعلي و اميدهاي آينده، آيندة مطلوب و دلخواه را ايجاد كرد. نتايج آينده‌پژوهي به افراد و جوامـع اين امكان را مي‌دهد كه خواستة فعلي خود را با خواستة آتي سنجيده و با هم مقايسه كنند. گاهي افراد بر اساس برنامه‌ريزي، خود را از بعضي چيزها محروم مي‌كنند و در مقابل، به انتظار تحقق آرزوهايي والاتر در آينده مي‌نشينند.\nاهداف پنج‌گانة فوق، بدين صورت محقق مي‌گردد كه آينده‌پژوهان با مطالعه و بررسي تصاويري از آينده، كه در ذهن اقشار مختلف جامعه وجود دارد، و نيز با تجزيه و تحليل تصاوير شاخص اجتماعي و تأثير آن‌ها در طلوع و غروب تمدن‌ها، روندهاي ممكن و محتمل را توصيف نموده، اهداف و ارزش‌ها را تعيين كرده و با ارائه تصاوير گوناگون از آينده، سياست‌هاي جايگزين را پيشنهاد مي‌كنند. بحث طراحي و نوسازي جامعه نيز در همين چهارچوب قرار دارد. و آرمان‌هاي فرازماني و مطلق تنها در اين صورت با آينده‌پژوهي در ارتباط بود. و در آينده‌سازي مطلوب تجلي مي‌كنند.\nهمان‌گونه كه انديشمندان فعّال در حوزة آينده‌پژوهي، داراي گرايش‌هاي بسيار گوناگون هستند، دانش آينده‌پژوهي از جهت روش نيز، شامل طيف گستـردة از تحليـل‌هاي سياسي ـ اجتماعي تا تحليل‌هاي رايانه‌اي و آماري است كه روش‌هاي علوم طبيعي و اجتماعي تا الگوپردازي‌هاي ساده را در بر مي‌گيرد. اما جملگي مترصد نوعي تصميم‌سازي هوشمندانه و آگاهانه در برابر آينده هستند كه به طور كلي دو نوع بررسي را در دستور كار خود قرار مي‌دهند: 1. آنچه در آينده اتفاق مي‌افتد و اهميت پيدا مي‌كند؛ 2. آنچه بايد در آينده اتفاق بيفتد و مسائلي كه بايد اهميت پيدا كند.\nدر يك بررسي گستردة بين‌المللي، بيش از 17 رويكرد روش‌شناسانه، كه غالباً با تلفيقي از يكديگر به كار مي‌روند، شناسايي شده است. در اين‌جا، چند نمونه از رايج‌ترين و مهم‌ترين فنون و ابزارهاي آينده‌پژوهي را به اختصار معرفي مي‌كنيم:\n1. ديده‌باني: ديده‌باني به معناي پايش مستمر تغييرات جهاني، در زمينه‌هاي مختلف، توسط يك انديشكده يا گروه علاقمـند به آينده‌پژوهي است. «ديده‌باني از مؤثـرترين روش‌هاي آينده‌پژوهي است و نوعاً بر پاية بررسي نظام‌مند محتواي مطالبِ روزنامه‌ها، مجله‌ها، پايگاه‌هاي اينترنتي و ساير رسانه‌ها به منظور كشف «سيگنال‌هاي تغيير» انجام مي‌شود. ديده‌بانان به جاي پايش رويدادها بر پايـش «روندها»، يعني «تغييرات مستمر در طـول زمان» تمـركز مي‌كنند». داده‌هايي كه از طريق ديده‌باني نظام‌مند به دست مي‌آيد، به سياست‌گذاران و برنامه‌ريزان در عرصه‌هاي گوناگون كمك مي‌كند تا همواره آماده بوده، و به اصطلاح غافل‌گير نشوند.\n2. سناريوسازي: هدف سناريوسازي، گستـرش تفكر دربارة آينده و عريض‌تر كردن طيف آينده‌هاي جايگزين است كه مي‌تواند مورد نظر ما باشد. سناريوها براي فهم نتايج و پيامدهاي احتمالي تصميم ما به ما كمك مي‌كنند؟ «سناريو به ما مي‌آموزد كه دربارة «نامعلومي‌ها» بينديشيم و فرض‌هاي دست و پاگير امروزي را از دست و پاي ذهن خويش باز كنيم تا بتوانيم گسست‌هايي را كه ممكن است جهانِ ما را دگرگون سازند شناسايي كنيم». در آينده‌پژوهي معمولاً چندين سناريو وجود دارند تا تصميم‌گيران بدانند ممكن است برخي رويدادهاي آينده، سناريوي بسيار محتملي را كه مبناي برنامه‌ريزي آن‌ها بوده، از اعتبار ساقط كند. روشن است كه آن‌چه مورد توجه سياست‌گذاران است، مخرج مشتركي است، كه از اين سناريوهاي متعدد و چندگانه به دست مي‌آيد و مبناي تدوين استراتژي آنان خواهد بود.\n3. تكنيك دلفي: اين روش، به طور خاص توسط آينده‌پژوهان ابداع گرديده است. جي. لمبرت دربارة اين تكنيك مي‌نويسد:\nهدف دلفي، تجميع دامنه‌اي گسترده از تخصص‌ها و ديدگاه‌هاي واگرا و دست‌يابي به يك تفاهم نهايي بود. فرآيند دلفي ماهيتي تكراري دارد. به اين ترتيب، گروهي از خبرگان در دوره‌هاي متوالي به فهرستي از پرسش‌ها پاسخ مي‌دهند. در پايان هر دور، شركت‌كنندگان جمع‌بندي پاسخ‌ها را ملاحظه كرده و مي‌توانند بر اساس باور ديگران پاسخ‌هاي خود را تغيير دهند. پاسخ‌ها به گونه‌اي جمع‌بندي مي‌شوند كه گويندة آن‌ها ناشناس باقي بماند تا امكان وزن‌دهي بيش از حد به پاسخ اشخاصي كه اعتبار بالايي در جمع دارند از بين برود.\nغالباً اين تكنيك را با تحليل اثر متقاطع، تركيب كرده و بررسي مي‌كنند كه اگر مسئلة ديگري به شكلي خاص تغيير مي‌كرد، چه اتفاقي براي يك رويداد رخ مي‌داد.\n4. تحليل تاريخي: مطالعة تحليلي تاريخ مي‌تواند براي پي‌بردن به رويدادهاي احتمالي آينده عبرت‌آموز باشد. «تحليل تاريخي به طور ضمني مبتني بر اين گزاره است كه گاهي «تاريخ تكرار مي‌شود». براين اساس، مي‌توان يك موقعيت كنوني را با يك يا چند موقعيت تاريخي مشابه مقايسه كرد و از اين رهگذر فهميد كه سرانجام آن چه خواهد شد».\n5. چشم‌اندازپردازي: اكثر آينـده‌پژوهان، خواهان ابداع تصـويرها و چشم‌اندازهايي از آيندة مطلوب براي جوامع، سازمان‌ها يا افراد هستند. آينده‌پژوهان عموماً كار خود را با مرور رويدادهاي گذشته و موقعيت كنوني آغاز كرده، چشم‌اندازي از آينده‌هاي مطلوب ايجاد مي‌كنند و مي‌كوشند تا راه‌هاي مشخص و خلّاقانه‌اي را براي شكل‌بخشيدن به چنين آينده‌هايي بيابند. در اين رويكرد، همواره روندهاي گذشته به حال و آينـده با همين سرعت و آهنگ كه داشته‌اند تداوم نمي‌يابند. «اگر ملت‌ها و جوامع بخواهند دچار فلج الگويي نشوند، بايد پديده‌هاي نوظهور را ردّيابي كرده و تغيير الگوها و پارادايم‌ها را كه به سرعت در حال وقوع هستند، هوش‌مندانه مشاهده كنند».\nتحقيق حاضر، ما را به اين نتيـجه رهنمون مي‌كند كه دانـش آينـده‌پژوهي به شايستگـي مي‌تواند برنامه‌هاي منسجمي را با ارائة روش‌ها و ابزارهاي كارآمد خود براي نيل به يك جامعة مطلوب طراحي نمايد. اما اينكه مباني و اهداف آيين مقدس اسلام نيز در فرآيند بهره‌گيري از اين دانش، مصون و محفوظ مي‌ماند، منوط به بررسي مسائل ديگري است.\nجامعة مطلوب اسلامي\nاسلام ديني اجتماعي است، احكام فردي آن نيز آهنگ اجتماعي دارد و از آن‌ها در جهت اصلاح و تقويت روابط اجتماعي و اجراي اهداف جامعه بهره مي‌گيرد. اسلام ميان عبادات فردي و اجتماعي پيوند برقرار كرده است، براي مثال، نماز، كه تبلور عيني ايمان و اعلام وابستگي و نياز به پروردگار يگانه است، هر چند در آغاز به صورت فردي تشريع گرديد ولي در مراحل بعدي، بُعد اجتماعي آن به صورت ويژه و خاص از مسلمانان خواسته شد. يا روزه، كه عبادتي كاملاً فردي و فاقد نمود خارجي است، با فرا رسيدن عيد فطر و برپايي نماز عيد، بُعدي اجتماعي يافته است. پس هدف اسلام، تنها پرورش افراد ديندار و متعبد نيست، بلكه ساختن جامعه‌اي مطلوب و نمونه هست؛ جامعه‌اي كه روابط اجتماعي آن بر اساس اهداف و احكام دين سامان گيرد. جامعه‌اي ارزش‌مدار، معتدل و جهاني، كه در آن سعادت فرد با سعادت جامعه پيوند خورده و ميان مسئوليت‌هاي اجتماعي و ايمان اسلامي ارتباطي قوي و جدايي ناپذير به وجود آمده است.\nقرآن كريم مردم را به ساختـن چنيـن جامعة مطلوبي فرا مي‌خـواند و آنان را نسبت به جامعـه، بي‌تفاوت رها نمي‌سازد. بلكه آنان را به حضور در جامعه، فعاليت در راستاي شكل‌دهي مطلوب آن، تحمل سختي و شدايد اين مسير و همچنين پاسداري از دست‌آوردهاي آن دعوت مي‌كند، آنجا كه مي‌فرمايد:\n«يا أيها الذين آمنوا اصبِروا وَ صابِروا وَ رابِطوا وَ اتَّقوا اللهَ لَعَلّكم تُفلِحونَ»؛(آل‌عمران: 200) اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، (در برابر مشكلات) صبر پيشه سازيد و در برابر دشمنان استقامت نماييد و از مرزهاي خود مراقبت كنيد و تقواي الهي پيشه سازيد، شايد رستگار شويد. در تفسير نمونه براي توضيح واژة «رابطوا» آمده است: «مرابطه معناي وسيعي دارد و هرگونه آمادگي براي دفاع از خود و جامعة اسلامي را شامل مي‌شود... اگر در بعضي از روايات به علما و دانشمندان نيز «مرابط» گفته شده است... به دليل آن است كه آنها نگهبانان عقايد و فرهنگ اسلام‌اند». لازمة چنين دفاعي آن است كه مسلمانان همواره در جمع باشند، از عزلت گزيني خارج شده و به تشكيل جامعة اسلامي و تثبيت و استقرار مطلوب آن اقدام نمايند.\nبر اين اساس، مي‌توان گفت: بر خلاف ساير انديشمندان، كه در عالم خيال به ترسيم جامعة آرماني پرداخته‌اند، انديشمندان مسلمان كه آموزه‌هاي راه‌گشاي قرآن را براي استخراج شاخص‌هاي جامعـة مطلوب در اختيار داشتـه‌اند، بيشتر به تفسير و تبيين آن پرداخته‌اند نه وضع و ابداع.\nپديده‌هاي اجتماعي و تحولات مرتبط با آن، براساس يك سلسله قوانين ويژه شكل مي‌گيرند. پيروزي و شكست، كاميابي، عزّت و ذلت جوامع گوناگون بشري، داراي حساب دقيق و منظمي است كه با شناختن آن مي‌توان بر جريانات و پديده‌هاي عصر حاضر آگاهي يافت و در جهت سعادت مردم از آنها بهره جست. اين روابـط خـاص را مي‌توان «قانـون اجتماعي» ناميـد كه در فرهنگ قرآني، «سنت» ناميده مي‌شود.\n«سنت» كه در لغت به معناي سيره و روش (اعم از نيك و بد) مي‌باشد، در متون ديني بيـشتر به روشي اطلاق مي‌شود كه مردم از آن پيروي مي‌كنند. اما آنچه ما قصد بررسي آن را داريم، تركيب اضافي «سنت‌الله» مي‌باشد. اين اصطلاح «عبارت از روشي است كه خداوند متعال از روي حكمت خويش، حسب رفتار و سلوكي كه مردم با شريعت او دارند نسبت به آنان إعمال مي‌دارد». در واقع، مي‌توان آن را مجموعة قوانين اساسي و ثابت «تكويني» و خداوند دانست. كه گاه ناظر به علل فراز و فرود جوامع و گاه حاكي از هدف‌دار بودن جهان هستي است و گاه نيز به طور مشخص به‌معناي كشف قواعد حاكم بر پديده‌هاي هستي و تأثير و تأثر آن‌ها بر يكديگر است. پس بر جامعة انساني لازم است كه با اين قوانين و سنن اجتماعي، آشنا گرديده و در آن تأمل نموده و به منظور بهره‌گيري از آنها براي تأمين سعادت خود، با جدّيت به كشف آنها و تنظيم جريان زندگي بر اساس آن اقدام نمايد.\nاين قوانين و سنت‌هاي اجتماعي داراي ويژگي‌هايي است:\n1. الهي هستند و حاكميت خداوند را تحقق مي‌بخشند؛\n2. همگاني و هميشگي هستند؛ پس در موقعيت‌هاي مشابه، تكرارپذير هستند. در اين زمينه مي‌توان به اصطلاح قرآني «سير في الارض»(آل‌عمران: 137) اشاره نمود كه مقصود از آن تفكر و تأمل در وقايع و حوادث تاريخي، به منظور عبرت و پندآموزي است. حال آنكه «اگر هر واقعه تاريخي، پديده‌اي منحصر به‌فـرد و مختـص يك جامعـة معين بود و در ساير اوضاع و احوال تكرار نمي‌شد، ژرفنگري در آن چه سودي داشت؟».\n3. ضروري و عيني هستند؛ منظور از «عينيت» آن است كه اين روابط حاكم بر كنش‌هاي جمعي انسان‌ها، خارجي و تكويني بوده و اعتباري نمي‌باشد. و منظور از «ضرورت» آن است كه حتمي و قطعي بوده و تصادف و تحويل و تبديل در آن‌ها راه ندارد.(فاطر: 43)\n4. نافي اختيار و ارادة انسان‌ها نيستند؛ زيرا سنت «مانند هر پديدة ديگري، تابع اصل عليت است با اين تفاوت كه همواره يكي از اجزاي علت تامه، ارادة خود انسان است». اصولاً نقش انسان در اين زمينه، نقش تماشاچي و ناظر نيست، بلكه انسان‌ها مي‌توانند از طريق آگاهي و آشنايي با سنت‌هاي اجتماعي، به تغيير رفتار و كنش خود اقدام نموده و با از بين بردن موضوع و متغير يك رابطة ضروري، از وقوع محمول و تابع آن هم جلوگيري نمايند.\nبدين ترتيب، انسان اين توانايي را دارد كه با هر انتخابي، آيندة خود را تغيير دهد. و اساساً اين پندار، كه جوامع منتظر باشند تا نيرويي از خارج برسد و شرايط آنان را تغيير دهد، اشتباه بوده و مورد نكوهش قرآن است، بلكه اين تغيير بايد از خود جامعه آغاز گردد و تا آنها به مرحله‌اي از تذكر و تنبه و بيداري نرسند و خودشان را نسازند، سرنوشت‌شان تغيير نمي‌كند. در عرصة اجتماعي مي‌توان بر اساس آموزه‌هاي شيعي، مسئله «بداء» را بر اين موضوع تطبيق نمود كه به معناي قدرت انسان و جامعه در ايجاد يك ضرورت و برداشتن ضرورتي ديگر، به واسطة تغيير كنش‌هاي اجتماعي مي‌باشد. زيرا در تفكر قرآني، انسان در گرو انديشه و اعمال خويش است. همان‌گونه كه اميرالمؤمنين علي(ع) فرموده‌اند:\nهرگز مردم زندگاني خرم و نعمت فراهم را از كف ندادند، مگر به سبب گناهاني كه انجام دادند؛ زيرا خدا بر بندگان ستمكار نيست و اگر مردم هنگامي كه بلا بر آنان فرود آيد، و نعمت ايشان راه زوال پيمايد با نيّت درست و دل‌هايي سرشار از بيم و اندوه، از پروردگار فرياد خواهند، هر رميده‌اي را به آن‌ها بازگرداند و هر فاسدي را اصلاح گرداند.\nپس، از نظر آموزه‌هاي دين مبين اسلام، فراز و فرود، و توان و كاستي جوامع، همواره به دنبال پيدايش عوامل و تحقق شرايط پديد مي‌آيد و اعضاي جامعه مي‌توانند با شناخت و آگاهي از اين امور، به پيرايش جامعة خود از حركات انحطاطي و گرايش به رفتار متعالي روي آورده و تكامل اجتماعي را محقق سازند.\nبدين ترتيب، شناخت سنت‌هاي اجتماعي، به عنوان قوانين ثابت و تغييرناپذيري كه در گذشته، حال و آينده جريان دارند، به يك جامعه‌شناس، كه به دنبال يافتن گونه‌هاي مشابه و نمونه‌هاي همسان در جوامع مختلف است، كمك مي‌كند تا از تقارن آنها و قياس يكي با ديگري، به شناخت و درك پديدة مجهول نايل آمده، آن را توضيح و تبيين نمايد. البته، اهميت شناخت سنت‌هاي الهي، به عنوان يكي از ابزارهاي شناخت و كشف آينده، زماني روشن مي‌شود كه بدانيم «قرآن كريم اگر نمونه‌هايي از قوانين الهي را بيان مي‌كند، نمي‌خواهد بگويد كه قوانين حيات انسان‌ها منحصر در همين موارد معدود است، هيچ دليلي بر اين انحصار وجود ندارد، بلكه مي‌خواهد بگويد كه اين وظيفة خود انسان‌هاست كه سنت‌ها را بشناسند و استخراج كنند». پذيرش اين نكتـه، مي‌توانـد در رونـد آينده‌نگاري اسلامي بسيار كارگشا و سازنده باشد.\nشهيد صدر در مباحث مبـسوطي كه پيرامون سنـت‌هاي اجتماعي مطرح كرده، بُعد آينده‌نگري پديده‌هاي اجتماعي را مورد توجه قرار داده است. آينده‌اي كه با وجود ذهني خود، حركت‌آفرين است. اين وجود ذهني داراي دو عنصر است: اول، چشم‌انداز و دورنمايي كه از هدف دارد و دوم، آفرينش انگيزه و اراده‌اي كه انسان و جامعه را به سوي هدف برمي‌انگيزد. از تركيب اين دو، قدرت سازندگي آينده و نيروي محرك فعاليت اجتماعي فراهم مي‌گردد. و «همين وجود ذهني، و محتواي دروني است كه در حكم زيربنا بوده و روابط و ساختارهاي روبنايي جامعه بر آن استوار مي‌گردد».\nروشن است كه محور اين ذهنيت و محتواي دروني، همان هدف آرماني و وضعيت ايده‌آل است كه ارتباط تنگاتنگي با معرفت و جهان‌بيني حاكم بر يك جامعه دارد. از نظر قرآن، اين آرمان و هدف غايي تا جايي پيش مي‌رود كه مي‌تواند براي آن جامعه تبديل به «إله» گردد. و اين «إله»، گاه طاغوت است، گاه اسطوره است و گاهي هم ارزش‌ها و هواهاي نفساني است، و براي برخي از جوامع نيز «الله» است. در حالي كه، هدف غايي فقط خدا باشد، تمام خواسته‌ها، تلاش‌ها و آرزوهاي بشر، رنگ و بوي خدايي مي‌گيرد و انسان به تناسب پيشرفت خود در راه خداجويي و خداخواهي، لحظه به لحظه رشد مي‌يابد، و چون خدا مطلق است، اين راه نيز پاياني نخواهد داشت.\nتأمل در اين نوع آرمان‌طلبي، علاوه بر تفاوت كمي آن با انواع ديگر، ما را به يك تمايز كيفي نيز رهنمون مي‌سازد. و آن، احساس مسئوليت ذاتي و متفاوتي است كه در اثر ايمان به چنين آرماني پديد مي‌آيد. جامعة مؤمني كه چنين آرمان بلندي را هدف خود قرار دهد، توانمندي خود را نيز به همان ميزان ارتقا بخشيده و تلاش مضاعفي را براي استقرار جامعه‌اي الهي بر زمين مبذول مي‌دارد. جامعه‌اي كه وضعيت مطلوب آن برگرفته از هنجارها و ارزش‌هاي ديني است.\nدين اسلام، همانند همه اديان آسماني، به خصوص اديان ابراهيمي، براي جامعة بشري، غايت و آينده‌اي روشن، توسعه‌يافته و سعادت‌بخش ترسيم مي‌كند. قرآن در آيات متعددي بر اين مطلب تأكيد مي‌كند كه انسان در نهايت به جامعه‌اي مبتني بر حق دست مي‌يابد، كه در آن شرّ و فساد ريشه‌كن شده و عاقبت از آنِ تقوا و متقيان است. نويد اسلامي قيام و انقلاب مهدي موعود نيز در چارچوب همين نظريه ارائه مي‌گردد. جامعـة آرماني كه قرآن ترسيم مي‌كنـد، جامعـه‌اي است كه پارسايان در آن به امامت (نه فقط حكومت) مي‌رسند. بدين ترتيب، «در اثر خداشناسي، خداپرستي، اطاعت كامل و دقيق از اوامر و نواهي الهي، كسب رضاي خداي متعال و تقرب به درگاه او، جامعه آرماني اسلام به هدف نهايي خود كه استكمال حقيقي انسان‌هاست دست مي‌يابد». و در ساية اين كمال انساني است كه آرزوهاي هميشگي بشر محقق مي‌گردد. آرزوهايي همچون: حاكميت كامل عدالت، آزادي و صلح، حكومت جهاني واحد، آباداني كامل زمين، بلوغ فكري، رفع كامل فساد و جنگ و شرارت، و سازگاري انسان با طبيعت.\nبررسي مجموعة احاديث و رواياتي كه پيرامون موضوع مهدويت مطرح شده‌اند، نشان مي‌دهد كه اين روايات به دو دستة كلي قابل تقسيم هستند: يك دسته از آنها، به شاخص‌هاي عصر ظهور و مؤلفه‌هاي جامعة آرماني اشاره دارند، و دستة ديگر، به مقولة «انتظار فرج» و زمينه سازي براي عصر ظهور پرداخته‌اند. در يك نگاه كاركردي، مي‌توان «انتظار» را برخورداري از نوعي رويكرد آينده‌نگر دانست كه با داشتن تصويري از وضعيت آرماني، به ناخرسندي از وضع موجود انجاميده، و افراد را براي ايجاد وضعيت بهتر و نزديك شدن به شاخص‌هاي وضعيت مطلوب، به تلاش و حركت وامي‌دارد. بر اين اساس، مي‌تـوان گفت كه مسئله انتظار جامعة آرماني مهدوي و قيام مصلح جهاني از دو عنصر تشكيل شده است: نارضايتي از وضع موجود، و پي‌گيري وضعيت مطلوب. چنين رويكردي به صورت طبيعي، جامعه را به سوي زمينه‌سازي و فراهم نمودن شرايط بروز و ظهور آن آرمان، سوق مي‌دهد.\nاين نكته پاسخ اين سؤال است كه سخن از آيندة جامعه بشري، و آرمان ظهور منجي، چه نتيجه‌اي براي امروز ما دارد؟ از عباراتي كه در روايات انتظار به كار رفته، اين نكتـه به روشني به دست مي‌آيد كه انتظارِ فرج، همواره با جهاد و تلاشي گسترده و پي‌گير همراه است. اين تلاش و كوشش، منشأ دو گونه فعاليت است كه به موازات يكديگر بايد صورت بگيرد: از يك‌سو، بايد به ترك هرگونه همكاري و هم‌نوايي با عوامل ظلم و فساد منجر شود و حتي مي‌تـواند به مبارزه و درگيـري با آن‌ها منتـهي گردد و از سوي ديگر، بايد خودسازي و همياري به منظور جلب آمادگي مادي و معنوي براي شكل‌گرفتن آن حكومت واحد جهاني را در پي داشته باشد.\nپس معناي در انتظار خورشيد بودن اين نيست كه در تاريكي شب چراغي نيفروزيم و در تاريكي به‌سر ببريم. بنابراين، شخص منتظر هرگز نمي‌تواند نقش تماشاچي را ايفا كند، بلكه بايد در آماده‌باش كامل به‌سر برده و بكوشد تا متناسب با آنچه كه در انتظارش به‌سر مي‌برد، نقاط ضعف خود را اصلاح نمايد. علاوه بر اصلاح خويش و آمادگي فردي، در اصلاح ديگران و جامعة خود نيز بكوشد؛ زيرا انتظار تحقق جامعة آرماني اسلام، مقوله‌اي است كه نيازمند تحول تمام عناصر اجتماعي است. چنين تحولي نيازمند همت و خواستي همگاني و فراگير است.\nهمان‌گونه كه شهيد مطهري تصريح نموده است، از مجموع آيات و روايات مرتبط با مسئله انتظار مي‌توان دريافت كه «ظهور مهدي موعود حلقه‌اي است از حلقات مبارزة اهل حق و اهل باطل كه به پيروزي نهايي اهل حق منتهي مي‌شود. سهيم بودن يك فرد در اين سعادت، موقوف به اين است كه آن فرد عملاً در گروه اهل حق باشد». اين سخن به روشني گوياي اين حقيقت است كه منتظران ظهور منجي، نبايد از حركت بازايستند، بلكه بايد با تلاشي فزاينده مقدمات ظهور را فراهم سازند. روح انتظارِ مورد نظر پيشوايان دين، با خمودي سازگار نيست. آكنده شدن زمين از ظلم و جور، به معناي نفي جامعة عدالت‌طلب نيست، بلكه تحقّق ظهور موعود، مشروط به اين است كه طيف خداباورانِ در جست‌وجوي سعادت و طيف شقاوت‌پيشگان ظالم، هر كدام به نهايت كار خود برسند، نه آن‌كه افراد «سعيد» كاملاً از بين رفته باشند و فقط افراد «شقي» به غايتِ شقاوت برسند. اگر هم در آن زمان، افراد حقيقت‌طلب از نظر تعداد اندك باشند. در عوض، آنان ارزنده‌ترين ذخاير اجتماعي هستند كه در دوران طولاني غيبت امام خود، از چنان سطح آمادگي برخوردار گرديده‌اند كـه بـه محض ظهـور مهدي موعود، بـه آن حضرت مي‌پيوندند. و فراتر از وجود چنين افرادي، گاه در روايات به مواردي برمي‌خوريم كه بر اساس آن، نويد وجود جامعه‌اي حقيقت‌طلب يا حكومتي حق‌مدار داده مي‌شود كه تا قيام مهدي ادامه دارد.\nدر عصر انتظار، كه دوران غيبت مهدي موعود است، گروه يا گروه‌هايي از مؤمنان صالح وجود دارند كه از كيان دين الهي دفاع مي‌كنند. چراغ دين الـهي را فروزان نگه مي‌دارند و با برنامه‌ريزي منسجم، مقدمات برپايي جامعة آرماني اسلام را فراهم مي‌سازند. چنين افراد، گروه‌ها و جوامعي، همواره در روايات ديني، مورد ستايش، تجليل و تكريم قرار گرفته‌اند. در همين زمينه، نقل شده است كه روزي پيامبر گرامي اسلام در ميان اصحاب خود فرمود:\n«خدايا، برادرانم را به من بنمايان». يكي از اصحاب عرض كرد: «اي رسول خدا! مگر ما برادران شما نيستيم؟» آن حضرت پاسخ داد: شما ياران و همراهان من هستيد. برادران من كساني هستند كه در آخـرالزمان مي‌آيند و با اين كه مرا نديده‌اند به من ايمان مي‌آورند ... استقامت هريك از آنان در دين خود، از كندن خارهاي گَوَن در شب تاريك و به دست گرفتن آتش گداخته، سخت‌تر است. آن‌ها مشعل‌هاي هدايت هستند كه خداوند از فتنه‌هاي تيره و تار نجات‌شان مي‌دهد.\nبنابراين، جامعة مطلوبي كه قرآن و روايات آن را ترويج مي‌كنند، اگرچه مصداق كامل آن در عصر ظهور مهدي موعود محقق مي‌گردد، اما نبايد به عنوان مجموعه شناخت‌هايي نگريسته شود كه تنها ترسيم كنندة وضعيت آيندة جهان است و هيچ نسبتي با وضعيت كنوني جامعة بشري ندارد. يعني اگر الگوپذيري از چنين جامعه‌اي به صورت يك فرهنگ درآيد و همة اركان جامعه خود را نسبت به شناخت ويژگي‌هاي آرماني آن موظف بدانند، آنگاه معناي واقعي انتظار تحقق مي‌يابد. و توجه به همين نكته است كه ما را در تفكيك و تمايز ميان جامعة مطلوب و جامعة آرماني اسلام ياري مي‌دهد. بنابراين نبايد به جامعة عصر ظهور به مثابه ساير جامعه‌هاي آرماني، كه از سوي انديشمندان ارائه شده، نگريست بلكه بايد آن را به الگويي مناسب و كاربردي براي سامان‌دهي زندگي اجتماعي عصر حاضر تبديل نمود. با چنين رويكردي مي‌توان گونه‌اي از آينده‌پژوهي را به خدمت گرفت تا در برنامه‌ريزي‌هاي گام‌به‌گام، به عنوان ابزار هدايت اجتماعي عمل نموده و جامعة موجود را در رسيدن به شرايط مطلوب ياري نمايد.\nبدين ترتيب، پژوهش حاضر، فرضية خود را مبني بر امكان بهره‌گيري از روش‌ها و ابزارهاي دانش آينده‌پژوهي در شكل‌گيري جامعة آرماني اسلام، اثبات مي‌نمايد. نتيجة چنين رويكردي، رسيدن به نوعي آينده‌پژوهي ديني با محوريت جامعة مطلوب اسلامي است.\nمراد از «آينده‌پژوهي ديني»، كشف آينده و ساختن آن بر اساس انگاره‌ها و گزاره‌هاي ديني است كه تلفيقي از آينده‌پژوهي قدسي و آينده‌پژوهي عرفي است. منظور از آينده‌پژوهي قدسي، آن چيزي است كه در سطوح كلان آينده‌نگري ديني مطرح گرديده و چشم‌اندازي روشن از فرجام جامعة بشري و دورنمايي شفاف از فرجام هستي ارائه مي‌دهد و ما را به هوشياري بيشتر و فاعليت مؤثرتر براي ساختن جهاني عاري از نابرابري و ظلم، و سرشار از صلح و عدالت و سعادت فرامي‌خواند. منظور از «آينده‌پژوهي عرفي» نيز همان دانش آينده‌پژوهي رايج و متداول تجربي است كه انتظارات حداقلي بشر را برآورده مي‌سازد. مي‌توان انتظارات عرفـي جامعه را در قالب چشم‌اندازهاي طراحي شده در دوره‌هاي زماني مختلف، به گونه‌اي تعريف نمود كه همواره به صورت گام‌هاي پي‌درپي براي نزديك شدن به آرمان‌هاي بلند اسلامي باشد.\nسطح خرد آينده‌نگري در آموزه‌هاي ديني، ناظر به بحث سنت‌هاي اجتماعي است. آيات نوراني قرآن و جوامع روايي اسلام، ما را با نمونه‌هاي فراواني در اين زمينه آشنا مي‌سازد. از قبيل: توصيه به تدبير، دعا براي حسن عاقبت، اجل داشتن هر چيز، پاداش دنيوي برخي رفتارها نظير صلة رحم، عقاب دنيوي برخي گناهان، به خصوص گناهاني كه صبغه اجتماعي دارند، انديشيدن دربارة سرانجام كارها، حبط اعمال، وزر اعمال و... .\nتوجه و توصيه به آينده‌نگري در بسياري از اين آموزه‌ها قابل استنباط است. براي مثال وقتي دين اسلام بر مسئله‌اي مانند تدبير تأكيد مي‌كند و مؤمنان را به داشتن آن فرا مي‌خواند، روشن است كه لازمة تدبير، پيش‌بيني است و پيش‌بيني نيز الزاماتي دارد كه آينده‌پژوهي يكي از آن‌هاست. اين موضوع در بُعد اجتماعي از نمود بيشتري برخوردار است؛ زيرا تدبير اجتماعي به منظور نيل به يك هدف كلان، نيازمند برنامه‌ريزي گام به گام، و نيز آماده نمودن جامعه براي همنوايي با آن هدف مي‌باشد كه اين امور دقيقاً در آينده‌پژوهي مورد توجه هستند. از اميرمؤمنان(ع) نقل شده است كه فرمود: «لا فقرَ معَ حُسن تدبير: [با حسن تدبير،] هيچ فقري وجود نخواهد داشت». از اين‌رو، آنچـه دربارة (عبرت‌آموزي) از گذشته در متون ديني آمده است، مي‌تواند به معناي درس گرفتن براي آينده باشد، و ارزش آن به چگونگي بهره‌گيري از آن براي حال و آينده وابسته است. بي‌ترديد، رعايت اين آموزه‌ها، از مؤمنان انسان‌هايي مي‌سازد كه همواره و در هر رفتاري نگاه به آينده دارند و به هيچ روي از آن غافل نمي‌مانند.\nالبته، دو سطح خرد و كلان آينده‌نگري ديني در تعامل با يكديگر هستند. در كنار توصيه‌ها و آموزه‌هايي كه مؤمنان را در سطح خرد به آينده‌نگري سوق مي‌دهد، دو آموزة «فرجام هستي» و «فرجام تاريخ» نيز از حالت يك گزارة پيش‌بيني كنندة آيندة دور بيرون مي‌آيند و به عنوان عنصر تأثيرگذار و راهبـر زندگي روزمره، آينده‌نگر بودن مسلمانان در زندگي روزمره‌شان را تقويت مي‌كنند. اين ويژگي موجب مي‌گردد كه بُعد آينده‌سازي عملكرد انسان‌ها بسيار تقويت گردد؛ چرا كه در نگاه ديني، جايگاه و شأن نهايي انسان‌ها تابعي است از رفتار و كنش آن‌ها در زندگي روزانه. بديهي است كه آنچه در سطح فردي مطرح شد، در بعد اجتماعي نيز مطرح بوده و از منظر جامعه‌شناختي و برنامه‌ريزي اجتماعي نيز تأثيرات تعيين كننده‌اي خواهد داشت.\nاكنون، پس از آشنايي با دانش آينده‌پژوهي از يك‌سو، و تبيين برخي مباني دين اسلام دربارة آينده از سوي ديگر، به آساني مي‌توان ميزان هم‌پوشاني بعضي از مباني و اهداف اين دو را دريافت و از قابليت‌هاي دانش آينده‌پژوهي براي تأمين سريع‌تر و مطمئن‌تر بخشي از اهداف ديني اطمينان خاطر داشت. با دانستن قطعي فرجام بشر و فرجام هستي، ما بخشي از فرآيند كشف آينده را به كمك آموزه‌هاي وحياني قرآن و اهل‌بيت پشت سر نهاده‌ايم. همان‌طور كه با تلاش براي درك و كشف سنت‌هاي الهي در جامعه، مي‌توان بخشي از فرآيند طراحي آينده را نيز به صورت قطعي و يقيني در اختيار داشت. به اين ترتيب، آينده‌پژوهي علمي و تجربي ما نيز به كلي متفاوت با آينده‌پژوهي غربي خواهد بود؛ زيرا اولاً، مباني معرفتي ما كاملاً متفاوت است. ثانياً، در ترسيم چشم‌اندازهاي 10، 20، 50 و 100 ساله، كه معمولاً مورد توجـه سناريونويسان آينده‌پژوهي است، مي‌توان از شاخص‌هاي روشني كه دين به ما ارزاني داشته استفاده نمود، يا اين شاخص‌ها را با توجه به سنت‌هاي تغييرناپذير اجتماعي، كشف كرد و احتمال وقوع و صحت پيش‌بيني‌ها را در برنامه‌ها به شدت افزايش داد؛ و ثالثاً، مقصد جامعة مطلوب ما، كه همانا جامعة آرماني عصر ظهور است، مقصدي معين، حتمي و داراي ويژگي‌ها و شاخص‌هاي قابل دست‌يابي است.\nپس آينده‌پژوهان دين‌باور، در نخستين گام، بايد چشم‌اندازي قدسي، كه مبتني بر آموزه‌هاي برگرفته از آيات قرآن و روايات معصومان باشد بيافرينند، و هم‌زمان تلاش نمايند تا از طريق ايجاد يك چارچوب نظري ـ عملي، اين چشم‌انداز قدسي را در نظام برنامه‌ريزي جامعه بگنجانند. البته، اين امري است كه در جوهر آموزه‌هاي شيعـي نهفته است، اما اين آينده‌انديشي كه گاه در نيمة پنهان اذهان ما جاي گرفته، بايد در زندگي ما ظهوري مؤثر پيدا كند.\nدر مقام ارائه مدلي براي آينده‌پژوهي ديني مي‌توان گفت: با الهام از آياتي كه مژدة وراثت زمين را به مؤمنان داده و فرجامي قدسي را به جامعة بشري نويد مي‌دهند، و نيز با بهره‌گيري از رواياتي كه ذيل اين آيات مطرح شده‌اند، و از حيث روشي به انگارة «انتظار فرج» توجه داده‌اند، مي‌توان نوعي آينده‌پردازي ديني را تـدوين و تعريف نمـود، كه بر اين اساس، برخي از آيات و دسته‌اي از روايات، ما را به بُعد آينده‌شناسي رهنمون مي‌شوند، و شكل‌گيري و ايجاد جامعه‌اي مطلوب و ايده‌ال را نويد مي‌دهند كه در آن دينِ حق، و مؤمنان و پارسايان به حاكميت مي‌رسند.\nدر بُعد آينده‌نگاري نيز حجم گسترده‌اي از روايات به تبيين و تشريح ويژگي‌هاي عصر ظهـور و مؤلفه‌هاي حكومت صالحان در آخر زمان مي‌پردازند. در واقع، اين دو بُعد را مي‌توان نوعي انتظار قدسي دانست كه به شاخص‌ها و ويژگي‌هاي كمال‌يافته‌اي اشاره دارند كه بر اساس آموزه‌هاي مذهب تشيع، تنها در زمان ظهور مهدي موعود تحقق مي‌يابند.\nاما دستة ديگري از روايات ناظر به بُعدي از آينده‌پژوهي است كه مي‌توان آن را انتظار عرفي ناميد؛ يعني انتظار حداقل‌هايي از ويژگي‌ها و امتيازات عصر ظهور در عصر حاضر، كه البته مي‌تواند حركتي رو به رشد و تكاملي داشته باشد. بر اين اساس، مي‌توان گفت كه اين دسته از روايات با ارائة مفهوم انتظار فرج، جامعه بشري را تشويق مي‌كنند كه انتظارات عرفي را به گونه‌اي تعريف نمايد كه همواره در راستاي انتظار قدسي و ظهور جامعة مهدوي باشد. در واقع، جامعة آرماني مهدوي به مثابه چتري است كه جوامع دوران غيبت بايد در سايه‌سار آن باشند و همواره رو به جامعة تكامل يافته و مترقي عصر ظهور گام بردارند.\nحال مي‌توان تعريفي از آينده‌پژوهي ديني ارائه داد و آن را پژوهش در آيندة تجويزي فرد، جامعه و بشريت بر پاية آموزه‌هاي قدسي (قرآن و سنت) پيرامون جامعة نمونة اسلامي، و از جمله جامعة عصر ظهور دانست. حاصل اين پژوهش، مي‌تواند ترسيم چشم‌اندازي دقيق از آينده‌اي آرماني باشد كه با قراردادن اين آيندة مطلوب به عنوان هدف، مي‌توان آينده‌هاي مقدور را طراحي و تعريف نمود.\nطراحي اين آينده‌هاي مقدور، به اصطلاح در قالب آفرينش چشم‌انداز و يا نگارش سناريوها صورت مي‌گيرد. هنر يك جامعه‌شناس مسلمان يا پژوهشگر حوزه دين، نزديك‌سازي هرچه بيشتر سناريوها به آيندة تجويزي مورد نظر است. يقيناً چنين كاري، پروژه اي عظيم خواهد بود كه از توان و تخصص يك فرد و يا يك مجموعة محدود خارج بوده و نيازمند ايجاد لجنه‌اي فراگير است.\nتذكر اين نكته لازم است كه آنچه در اين چند جمله بيان گرديد، تنها در حد يك نظريه است كه بايد عملياتي گردد و راهي بس دراز بايد پيمود تا رويكرد آينده‌نگري مورد نظر اسلام، و مطالبات دين در حوزة سنت‌هاي اجتماعي، و همچنين فرهنگ انتظار در جامعة ما نهادينه شود. تا تصويرهايي از آينده بر اساس آموزه‌هاي ناب اسلامي به جهان عرضه داشت.\nـ نهج‌البلاغه، ترجمة سيدجعفرشهيدي، تهران، آموزش انقلاب اسلامي، چ دوم، 1370.\nـ آمدي، عبدالواحد، غررالحكم و دررالكلم، بيروت، موسسه الاعلمي للمطبوعات، 1987م.\nـ اسلاتر، اي.ريچارد، نوانديشي براي هزارة نوين، ترجمة عقيل ملكي‌فر و همكاران، تهران، مؤسسة آموزشي و تحقيقاتي صنايع دفاعي، 1378.\nـ اسلاتر، اي.ريچارد، دانش‌واژة آينده‌پژوهي، ترجمه محمدرضا فرزاد و امير ناظمـي، تهران، مركز آينده‌پژوهي علوم و فناوري دفاعي، 1385.\nـ الگار، حامد، درس‌گفتارهاي حامد الگار، ترجمة اسحاق اكبريان، تهران، كتاب طه، 1383.\nـ بنياد نهج‌البلاغه، مسائل جامعه‌شناسي از ديدگاه امام علي(ع)،، مدرسه مكاتباتي نهج‌البلاغه، 1373.\nـ تافلر، الوين، آموختن براي فردا: نقش آينده در تعليم و تربيت، ترجمه و تلخيص بابك پاكزاد و رضا خيام، تهران، بهنامي، 1377.\nـ تقوي گيلاني، مهرداد و محمدباقر غفراني، «مطالعات و روش‌هاي آينده‌شناسي»، رهيافت، ش22، 1379، ؟؟.\nـ جي.لمبرت، رابرت و همكاران، برنامه‌ريزي پابرجا براي يك قرن، ترجمة وحيد وحيدي مطلق، تهران، انديشكده صنعت و فناوري.\nـ خالقي، احمد، فرهنگ‌نامه موضوعي قرآن كريم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چ دوم، 1384.\nـ رادمنش، عزت‌اله، قرآن، جامعه‌شناسي، اتوپيا، تهران: اميركبير، 1361.\nـ رضايي، محسن، و علي مبيني دهكردي، ايران آينده در افق چشم‌انداز، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات، 1386.\nـ سبحاني، جعفر، البداء في ضوء الكتاب و السنه، قم، موسسه النشر الاسلامي، 1414.\nـ صدر، سيدمحمدباقر، المدرسة القرآنية، قم، مركز الابحاث و الدراسات التخصصيه للشهيد الصدر، 1379.\nـ طريحي، فخرالدين، مجمع‌البحرين، تهران، المكتبة المرتضوية، چ دوم، 1395ق.\nـ طوسي، محمد بن‌حسن، الغيبه، قم، مؤسسه المعارف الاسلاميه، 1411ق.\nـ گودرزي، غلامرضا، تصميم‌گيري استراتژيك: مطالعة موردي رويكرد موعودگرايي شيعه، تهران، دانشگاه امام صادق(ع)، 1386.\nـ گوده، ميشل، «از پيش‌بيني تا چشم‌انداز راهبردي»، ترجمة محمدرضا صالح‌پور، برنامه و بودجه، ضميمة شماره 11 (ويژه‌نامة آينده‌پژوهي و آينده‌نگري) 1375.\nـ مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، دار احياء التراث العربي، چ سوم، 1983م.\nـ مصباح يزدي، محمدتقي، جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن، تهران، سازمان تبليغات اسلامي، 1368.\nـ مصطفوي، حسن، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، قم، مركز نشر آثار علامه مصطفوي، 1385.\nـ مطهري، مرتضي، قيام و انقلاب مهدي از ديدگاه فلسفه تاريخ، تهران، صدرا، چ سيزدهم، 1373.\nـ مكارم شيرازي، ناصر، حكومت جهاني مهدي، قم، نسل جوان، چ يازدهم، 1380.\nـ مكارم شيرازي، ناصر و همكاران، تفسير نمونه، تهران، دارالكتب الاسلاميه، چ بيستم، 1381.\nـ ملكي‌فر، عقيل، الفباي آينده‌پژوهي، تهران، كرانة علم، 1385.\nـ مؤمني، فرشاد، «چند نكته پيرامون اهميت آينده‌شناسي و دورنگري»، نامة مفيد، ش 8، 1375.\nـ نجفي علمي، محمدجعفر، جامعه و سنن اجتماعي در قرآن، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1371.\n- Polak, F, The Image Of The Future, Traslated by Elise Boulding. Elsevier Scientific Publishing Company, 1973.


روزنامه ابتکار - کشف نخستین سیاره‌ای که گرد نیست!\nستاره شناسان برای اولین بار یک سیاره تغییر شکل یافته را کشف کرده‌اند که مانند سیارات دیگر، کروی نیست. به گزارش ایسنا و به نقل از ایندیپندنت، ستاره شناسان برای اولین بار یک سیاره فراخورشیدی تغییر شکل یافته را که به شکل توپ راگبی است، یافته‌اند.\nاین سیاره توسط نیروهای کشندی بین آن و ستاره دوردستی که به دور آن می‌چرخد موسوم به Wasp-103، کشیده شده و تغییر شکل یافته است. ستاره Wasp-103 حدود ۲۰۰ درجه داغ‌تر و ۱.۷ برابر بزرگ‌تر از خورشید ما است.\nاین سیاره غیرمعمول که Wasp-103b نام گرفته است، با استفاده از داده‌های جدید از تلسکوپ فضایی آژانس فضایی اروپا برای یافتن سیارات فراخورشیدی موسوم به چیاپس که با اطلاعات موجود از تلسکوپ‌های فضایی هابل و اسپیتزر ترکیب شده است، کشف شد.\nاما اخترشناسان با استفاده از چیاپس توانستند آن سیگنال را با جزئیات بیشتری تشخیص دهند. پس از آن، آنها توانستند شکل تغییر یافته این سیاره و جزئیات دیگر در مورد آن را کشف کنند.\nچیاپس، ماهواره توصیف‌گر سیاره‌های فراخورشیدی و تلسکوپ فضایی اروپا برای تعیین اندازه سیاره‌های فراخورشیدیِ تاکنون شناخته شده است که امکان تخمین جرم، چگالی، ترکیب و تشکیل آنها را فراهم می‌آورد. این اولین ماموریت کوچک در برنامه علمی کیهانی ویژن آژانس فضایی اروپا در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۱۹ آغاز شد.\nژاک لاسکار، عضو رصدخانه پاریس و یکی از نویسندگان این تحقیق گفت: باور نکردنی است که چیاپس واقعاً توانست این تغییر شکل ظریف را آشکار کند.