دکتر حسن بلخاری، سید محمد موسوی، اسماعیل شفیعی سروستانی\n۱٫ برداشت شما از فرهنگ و عدالت فرهنگی چیست؟\n۲٫ شیوه ها و راهکارهای بسط عدالت فرهنگی چیست؟ (نحوه تعامل با اصول مطرح در فرهنگهای مختلف، اشتراکات، اختلافات و …).\n۳٫ برداشت و دیدگاه شما از فرهنگ مهدوی چه می‌باشد؟\n۴٫ تفاوت ساختار فرهنگ غرب با ساختار فرهنگی فرهنگ مهدوی چیست؟\n۵٫ فاصله فرهنگی موجود، آیا با عدالت همخوانی دارد؟\n۶٫ در دوران غیبت، چه مقدمات و تمهیداتی برای از بین بردن این فاصله می‌توان به کار برد؟\n۷٫ آیا در عصر حضرت، فاصله فرهنگی وجود خواهد داشت؟\n۸٫ راهکارهای حضرت مهدی برای از بین بردن فاصله فرهنگی چیست؟\n۹٫ فرهنگ‌های منطقه‌ای و محلی تا چه میزان وجود خواهد داشت؟\n۱۰٫ آیا تنوع فرهنگی در عصر عدالت مهدوی، وجود خواهد داشت؟\n۱۱٫ در دوران ظهور، آیا پیاده شدن عدالت فرهنگی، زمینه ایجاد عدالت در ابعاد دیگر می‌باشد؛ یا عدالت فرهنگی بدنبال ایجاد عدالت در ابعاد دیگر محقق می‌شود؟\n۱۲٫ راهکارهای ایجاد عدالت در توزیع علم، بهره‌مندی از امکانات علم آموزی (در اختیار دیگران قرار دادن علوم انحصاری) چگونه خواهد بود؟\nدکتر هادی صادقی۱\nفرهنگ (Culture) مفهومی است که به معناهای متعددی به کار می‌رود. از جمله عبارت است: ((ادب, دانش, تربیت, علم, معرفت, مجموعه آداب و رسوم، کتابی که شامل لغات یک یا چند زبان و شرح آن هاست و…)) دهخدا آن را تشکل از دو جزء ” فر” + “هنگ” میداند. جزء اول پیشرفته است و جزء دوم از ((ثنگ)) اوستایی به معنای کشیدن است. دکتر حسن انوری در فرهنگ بزرگ سخن آن را پدیده کلی پیچیدهای از آداب و رسوم، اندیشه، هنر و شیوه زندگی که در طی تجربه اقدام شکل میگیرد و قابل انتقال به نسلهای بعدی است میداند.\nاما فرهنگ در اصطلاح باستان شناسی و جامعه شناسی نیز به کار میرود. در باستان شناسی معمولا به جنبه مادی توجه میشود و آن را بازتاب دقیق گروه بندی اجتماعی تعریف میکردهاند (گو این که در این تعریف مناقشه است). در جامعه شناسی میراث اجتماعی هر قومی را فرهنگ مینامند. این میراث اجتماعی شامل دستاوردهای مادی، مانند: ابزارها، سلاح‌ها، اقامتگاه ها، ساختمانهای عمومی، پرستشگاه ها، تفرجگاه ها، آثار هنری، دستاوردهای ذهنی مانند: دانشها، باورها، مفاهیم، نمادها، ارزشها، ادراکات زیبایی شناختی و …، و نیز شکلهای متمایز رفتار، مانند: آیینها، شعائر، نهادها و سازمانها، گروه بندیها و … میشود. این میراث اجتماعی را مردم، آگاهانه یا ناآگاهانه پدید آوردهاند و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود و هر نسل تغییراتی در آن پدید میآورد. این انتقال بین نسلی ریشه معنای فرهنگی که از ثنگ اوستایی است و به معنای کشیدن است، همخوانی دارد.\nاز آنجا که موضوع این بحثها به عدالت مربوط است نمیتوان معنای دیگر فرهنگ را که جنبه شخصی دارد در نظر گرفت. در اینجا با همین معنای اجتماعی فرهنگ سروکار داریم.\nعدالت (justice) مفهومی است که درباره آن بسیار گفته شده و در معنای آن نیز اختلاف نظر وجود دارد. در یک معنای عام و دقیق میتوان گفت عدالت یعنی خصیصه آنچه طبق حقی است۲ یا دادن حق به صاحب آن.گاهی به معنای مصدری به کار میرود و گاهی به معنای اسم مصدری. عدالت ابعاد متعددی دارد. گاهی صفت فعل خداوند است و گاهی صفت فعل انسان. هنگامی که از عدالت در تکوین یا تشریع سخن میگوییم یا عدالت در پاداش و جزای اخروی در میان است، مراد و صفت فعل خداوند است. هنگامی که از عدالت فردی یا اخلاقی و نیز از عدالت اجتماعی سخن میگوییم، مراد صفت فعل انساناست. عدالت اجتماعی نیز خود ابعادی دارد. عدالت اقتصادی، عدالت حقوقی، عدالت سیاسی و عدالت فرهنگی.\nعدالت در مفهوم اجتماعیاش بیشتر با نظریه عدالت توزیعی (distributive justice) باز شناخته میشود و بدین صورت بیان میشود که بارها و منافع زندگی یا تکالیف و پاداشها باید متناسب با استحقاق افراد توزیع شود. در اینجا با چهار مفهوم تکلیف، پاداش، استحقاق و توزیع متناسب سر و کار داریم. اگربخواهیم مفهوم عدالت توزیعی را بر اساس نظریه استحقاق (entitlement theory) رابرت نوزیک توضیح دهیم باید به سه مفهوم عدالت در کتاب۳ (justice in acquisition) عدالت در انتقال۴ (justice in transfer) و تصحیح بی عدالتی۵ (rectification of injustice) اشاره کرد. نوزیک میگوید:\nاگر جهان ما آکنده از عدالت و انصاف بود تعریف استقرایی زیر میتوانست تمامی موضوع عدالت در مالکیت را زیر پوشش گیرد:\nکسی که مالکیتی را بر طبق اصل عدالت در کتاب به دست میآورد، استحقاق آن مالکیت را دارد.\nکسی که مالکیتی را بر طبق اصل عدالت انتقالی از دیگری که مالک آن بوده کسب میکند، استحقاق آن مالکیت را دارد.\nهیچ کس استحقاق مالکیتی را نخواهد داشت، مگر از (تکرار) سیرهای ۱ و ۲٫۶\nشرط سوم نوزیک ناظر به اصل تصحیح بی عدالتی در گذشته است. بعضی اموالی به دست آوردهاند که بر اساس اصل عدالت نیست و باید تصحیح شود.\nدر بحث عدالت فرهنگی باید به آن جنبه ها توجه داشت که امکان اجرای عدالت در آنها وجود داشته باشد. به عبارت دیگر برخی تفاوتهای فرهنگی محصول اختلاف استعدادها، اختلاف سلیقه ها، اختلاف انگیزه ها و … است و نمیتوان در نسبت با آنها از تساوی سخن گفت. در این موارد اصل عدالت ساکت است. عدالت ناظر به آن، چیزی است که کسی یا جامعهای کسب میکند یا به دیگری انتقال میدهد و میگوید این کسب و انتقال باید بر اساس ضوابط خاصی باشد. عدالت فرهنگی یعنی:\nجامعه ای که میراثی۷ را بر طبق اصل عدالت در کتاب به دست میآورد، استحقاق آن میراث را دارد.\nجامعه ای که میراث اجتماعی را بر طبق اصل عدالت انتقالی از دیگری که مالک آن بوده کسب میکند استحقاق آن میراث را دارد.\nهیچ جامعهای استحقاق میراث اجتماعی را نخواهد داشت، مگر از (تکرار) مسیرهای او.\nبرای بسط عدالت فرهنگی راهی جز پایبندی به اصول سه گانه ذکر شده در عدالت توزیعی وجود ندارد. سه اصل عدالت در کتاب، عدالت انتقالی و تصحیح بی عدالتی می‌تواند راهنمای عمل در بسط عدالت فرهنگی باشد. روشن کردن ضوابط هر یک از اصول ذکر شده و نیز چگونگی اجرای اصل سوم یعنی تصحیح بی عدالتیهای گذشته کار دشوار است. به ویژه اصل سوم که به نظر میرسد دشواری اجرای آن برای بشر عادی به گونهای است که امکان دستیابی به آن در دوردستها قرار دارد و چونان سرابی در میان آرمانهای بشر باقی میماند.\nبه طور کلی برای بسط عدالت، از جمله برای بسط عدالت فرهنگی، باید در فکر ایجاد ساختارهای اساسی عادلانه بود و نه صرفا افزایش تمایلات عدالت خواهانه افراد. هر چند این کار دوم هم فی نفسه خوب است و میتواند زمینه ساز ایجاد ساختارهای عادلانه باشد. اما باید توجه داشت که تفاوت یک جامعه عادل و یک جماعت اهل عدل در چیست. جامعه عادل، جامعه ای است که به شیوه معینی نظم یافته است که عدالت ساختار اساسی آن را میسازد و به گونه ای است که در برابر تمایلات غیر عادلانه مقاومت دارد و اجازه رشد به آنها نمیدهد و با آن مبارزه میکند و در برابر تمایلات عدالت خواهانه را افزایش میدهد. اگر ساختارهای فرهنگی عادلانه شدند، زمینه برای ظلم از بین میرود یا کم میشود. به گفته ((راولز)) موضوع اصلی عدالت، ساختار اساسی جامعه است.۸ برای آن که جامعه ای به نیرومندترین معنی کلمه عادلانه باشد، عدالت باید چارچوب خود را خود سامان و قوام دهد و تنها وصفی از پارهای از برنامه های اعضای جامعه نباشد.۹\nبر اساس آنچه قبلاً گفته شد مضمون این سوال این است که میراث اجتماعی مهدوی چیست و در حکومت مهدوی چه فرهنگی تولید میشود و بر جای میماند. دورنمایی که از مجموعه روایات مربوط به حکومت مهدوی به دست میآید این است که تمدنی برداشتن واقعی ساخته میشود و علم و حکمت مانند هوا در همه جا جریان مییابد، به گونهای که زنان در گوشه خانه ها صاحب حکمت و اجتنهادند و میتوانند بر اساس موازین عدل داوری کنند.۱۰ تا آن زمان تنها کمتر از ۸% علوم ممکن برای بشر بر او مکشوف میشود، اما در زمان حضرت مهدی(ع) بیش از ۹۲% علوم برای مردم مکشوف میشود۱۱ به همین دلیل است که قرآن عصر فعلی را، عصر تاریکی و مرگ مینامد و زمان ایشان را عصر حیات و نور، (اعلموا ان الله یحیی الارض بعد موتها(۱۲ : امام باقر(ع) در تفسر این آیه فرمودند:\nکه خداوند زمین را به وسیله قائم(عج) زنده میکند تا در آن عدالت ورزد و آن را با عدل حیات بخشد بعد از آن که با ظلم مرده باشد.۱۳\nبه نظر نمیرسد نیاز چندانی به بسط این موضوع در اینجا باشد، زیان دورنمای فرهنگ مهدوی چیزی است که همه آمال و آرزوهای متعالی بشر را در خود دارد. در فرهنگ مهدوی عدالت، دانش، تعالی معنوی، توحید، آزادی، رفاه، امنیت، هنر، سلامت، سعادت و خلاصه هر آنچه برای بشر اهمیت دارد جریان دارد.\nساختار فعلی فرهنگ غرب، ساختار مبتنی بر ظلم و شیطانی است، یعنی بر امیال و هواهای انسان بنا شده است. پایه اصلی تفکر آن اومانیسم و محور بودن انسان و عقل خود بنیاد اوست و در بعد ارزشی نیز پایه اصلی ارزشها را افزایش سود قرار دادهاند، بدون نظر به چگونگی توزیع آن.\nساختار فرهنگ مهدوی، مبتنی بر عدل و الهی است، یعنی بر مبنای اراده خداوند، که متضمن مصلحت کل بشر است بنا میشود. پایه اصلی تفکر آن توحید و محور بودن خداست و در بعد ارزشی به عدالت و استحقاق انسان میاندیشد.\nفاصله فرهنگی موجود به هیچ وجه عادلانه نیست، زیرا بر تبعیضها و قتلها و غارتهایی بنیان نهاده شده که در طی قرون متمادی از سوی زورمندان و ستمگران بر افراد و جوامع مستضعف رفته است. پیشرفت دولتهایی چون انگلیس و آمریکا در سایه چپاول اموال، منابع زیزمینی، منابع انسانی و سایر امکانات دولتهای تحت استعمار آسیایی و آفریقایی، آمریکای لاتینی و استرالیایی به دست آمده است. چگونه میتوان فرض وجود عدالت فرهنگی کرد. در حالی که از آن سوی جهان ناوهایشان را ارسال میکنند تا منافع دولت آمریکا را در خاورمیانه و خلیج فارس حفظ کنند. با وجود این قدرت بزرگ اقتصادی که بیش از ۸۰% ثروت جهان را در اختیار خود گرفته است و باداشتن انحصارات بزرگ تجاری و صنعتی روز به روز به فاصله شدید اقتصادی خود با سایر کشورهای فقیر میافزاید، چگونه میتوان فرض کرد که عدالت فرهنگی امکان پذیر باشد. میراث اجتماعی دولتهای غربی بر اساس اصل عدالت توزیعی به دست نیامده است و با هیچ یک از سه اصل آن سازگاری ندارد.\nمثل ما در عصر غیبت مثل کسی است که کیکی را میان کودکانی توزیع کرده باشد، حال در آخرین لحظه ها بخواهد با تقسیم مجدد آخرین قطعات بازمانده کیک توزیع نابرابر اولیه را تصحیح کند. ما میراث دار بی عدالتیهای نهادینه شدهای هستیم که تنها یک جامعه یا یک دولت را تحت تاثیر قرار نمیدهد، بلکه همه جهان را متاثر کرده است. در زمان غیبت هیچ توزیع مرکزی شایستهای وجود ندارد و هیچ فرد یا گروهی شایستگی مهار و هدایت تمام منابع را ندارد تا بتواند با تصمیم خود سهم هر فرد یا جامعه را تعیین کند. این کار نیاز به دانشی فوق دانش عادی بشر دارد. عدالت مطلق در عصر غیبت محال است. اما آنچه برای ما امکان دارد، این است که اولاً آگاهیهای مربوط به عدالت را در افراد بالا ببریم. ثانیاً، تمایلات عدالت خواهانه را تقویت کنیم. ثالثاً، تلاش کنیم تا ساختارهایی نسبتاً عادلانه بر پا سازیم تا زمینه ساز عدالت فراگیر شود. رویای بیش از این را نمیتوان حتی در سر پروراند و البته این مقدار نیز هم وظیفه است و هم کاری است.\nپاسخ این سوال مثبت است: زیرا وجود فاصله فرهنگی فی نفسه بد نیست. اگر فاصله ظالمانه باشد بد است. اما اگر بر اساس اصول عدالت توزیعی به دست آمده باشد، فاصله نه تنها بد نیست، که حق است و باید آن را پاس داشت. درست است که حضرت مهدی(عج) برای جریان بخشیدن عدالت در جامعه فاصله ها را از میان میبرند یا کم میکنند، اما اصول دیگری وجود دارد که مانع یکسان شدن و تشابه افراد و جوامع میشود. از جمله آن اصول، اصل اختیار و آزادی بشر است. همچنین اصل اختلاف تواناییها و استعدادها و اختلاف انگیزه ها در بشر است. نیز باید به این موضوع اشاره داشت که دنیا، سرای آزمایش است و در آزمایش نتیجه هم یکسان نیست. همه این اصول پدید آورنده تنوع و دگرگونیاند و مانع یکسانی در پدیدارهای فرهنگیاند. همچنین میتوان به اختلاف بومها اشاره داشت که در خلقیات انسان تاثیر میگذارد و خلقیات متفاوت و آداب و رسوم گوناون پدید میآورد. صنایع گوناگون و ساختمانهای متفاوت، متناسب با شرایط جغرافیای و آب و هوایی متفاوت پدید میآید و به دنبال آن هنرها و ذوقیات متفاوت نیز شکل میگیرد.\nالبته از آن سو کارهایی صورت میگیرد که بسیاری از فاصله ها را میکاهد، که در پاسخ به سوال بعد به آن اشاره میشود.\nاگر قرار باشد اصل عدالت توزیعی به طور مطلق در زمان حضور امام عصر(عج) جاری شود، لازمهاش آن است که ابتدا اصل تصمیم بی عدالتی جریان یابد، برای اجرای کامل این اصل باید تا انتهای تاریخ پیش رفت، زیرا هر حرکتی در تاریخ تاثیری بر دوران پس از خود داشته، دست کم کارهای مهم این چنین بودهاند. اگر ظلمها، غصبها و جنگهای ظالمانه نبودند، مسیر تاریخ به گونهای دیگر رقم میخورد و وضع دارایی جوامع و میراث اجتماعی آنها متفاوت بود. میراث اجتماعی اقوام مختلف به گونهای شکل گرفته که مخلوطی از حق و باطل را در خود جای داده است. مردم این زمان یا مردم دوران ظهور دولت عدل مهدوی نیز مسئول پیدایی چنین وضعی نیستند، یا دست کم مسئولیتی جزئی دارند. شاید بهترین و کم هزینهترین و متناسبترین راه این باشد که از ابتدا آغاز کنیم. به نظر میرسد نیاز به نقطه صفری است که امکانات به طور مساوی تقسیم شود، آن گاه هر کس و هر جمعیتی بر اساس ظرفیت و فعالیت خود از آنها بهره مند گردد و به تولید بیشتر فکر، اندیشه، هنر، صنعت، ثروت و … بپردازد. در میدان رقابت در تولید فرهنگ طبیعی است که فاصله هایی پدید میآید. اما اگر ساختارهای اساسی جامعه بر اساس عدل باشد، این فاصله ها نمیتواند آنچنان زیاد شود که در حال حاضر شاهد آن هستیم.\nبنابراین، به نظر میرسد، آن چنان که روایات نیز میگویند، حضرت مهدی(ع) نقطه صفری را برای شروع اصلاحات انقلابی خود دارند که در آن نقطه مال را به مساوات تقسیم میکنند.۱۴ دستشان را بر سر مردم میکشند و عقول آنها را تکامل میبخشند،۱۵ امکان تعلیم و تربیت و رشد فرهنگی را برای همگان به یکسان فراهم میشود و همه از فرصت برابر برای بهره مندی از امکانات اولیه برخوردار میشوند. از اینجا به بعد به عهده خود مردم است که تا چه اندازه از این امکانات بهره مند شوند و فرهنگ خود را تعالی بخشند.\nیک اقدام مهم دیگر حضرت مهدی(ع)، جلوگیری از ظلم در میدان فعالیت اجتماعی و تولید فرهنگ و میراث اجتماعی است. علاوه بر ایجاد ساختارهای عادلانه، باید جلوی چیزهایی که ساختارها را در هم میریزد و مانع رسیدن حق به صاحب آن میشود گرفته شود. در روایتی از امام باقر(ع) وجه تسمیه حضرت مهدی(ع) این چنین بیان شده که:\n… و قال انما سمی المهدی لانه یهدی الی امر خفی. انه یبعث الی رجل لا یعلم الناس له ذنباً فیقتله. حتی ان احدهم یتکلم فی بیته فیخاف ان یشهد علیه الجدار.۱۶\nحضرت را از این رو مهدی نامیدند که به امور مخفی راه میبرد و کسی را به قتل میرساند مردم او را بیگناه میدانند در حالی که قاتل است. مردم در خانهشان سخنی میگویند در حالی که بیم آن میرود که دیوراها علیه آنها شهادت دهند.\nیعنی وضعیت به گونهای میشود که خلاف کار آن نمیتوانند به راحتی خلاف کنند و اگر کردند، از دید حکومت پنهان نمیماند و مجازات میشوند. این امر سبب میشود که هیچ گروهی نتواند از راه های غیر مشروع به انباشت ثروت و بهره مندی بیشتر از فرصتهای فرهنگی بپردازد.\nبه نظر میرسد که وجود فرهنگهای محلی و منطقهای منافاتی با عدالت فرهنگی نداشته باشد. چنان که پیشتر ذکر شد حرف تفاوت یا گوناگونی بی عدالتی نیست. اگر این تفاوت‌ها برا اساس اصول عدالت به دست آمده باشند، حق اند و باید پاس داشته شود. علل پیدایش این تفاوتها را اشاره وار در پاسخ به سوالات قبل آوردیم.\nپاسخ به این پرسش، از پاسخهای قبل معلوم میشود.\nعدالت فرهنگی نمیتواند محقق شود مگر آن که عدالت اقتصادی تحقق یابد. اقتصاد زمینه ساز و مقدمه فرهنگ است. بدون تولید ثروت و توزیع عادلانه آن، نمیتوان به تولید فرهنگ و توزیع عادلانه آن اندیشید. هر یک از بخشهای فرهنگ، از دانش و فلسفه گرفته تا صنعت و هنر، از معماری و شهر سازی تا نظام روابط اجتماعی و سازمانها و نهادها در گرو داشتن امکانات اقتصادی لازم برای رشد و توسعه خود هستند. البته برخی بخشهای فرهنگ هستند که ظاهرا جنبه ذهنی (subjective) دارند و بنابر این وابسته به امور بیرون از انسان نیستند. اما اگر این امور بخواهند در زمره فرهنگ یک جامعه به شمار آیند باید نمود عینی (objective) پیدا کنند و تجسم یابند. نظام مفاهیم زیبایی شناختی، ارزشها (حتی اگر برای آنها پایه عینی قائل نباشیم)، و مانند آنها نیز زمانی جزء فرهنگ و میراث اجتماعی یک قوم به شمار میآیند که در قالبهای عینی خاصی مانند تابلوهای نقاشی، مجسمه ها، معماری‌ها، هنرهای دستی، رفتارهای خاص اجتماعی و مانند آن مجسم شده باشند. از طرف دیگر، نباید از نظر دور داشت که عدالت اقتصادی با دیگر ابعاد عدالت نیز از عالت فرهنگی تاثیر میپذیرند و یک رابطه دو سویه میان آنها برقرار میشود. بسط عدالت فرهنگی زمینه های ذهنی و روانی و نیز عینی برای عدالت اقتصادی، به ویژه برای نسلهای آینده را فراهم میسازد، اگر میراث اجتماعی اقوام مختلف، بر اساس اصل عدالت توزیعی به دست آمده باشد، فرصتهای برابر در استفاده از ثروت جهان یا تولید ثروت به وجود میآید و تحقق عدالت اقتصادی امکان پذیرتر میشود.\nبرای ایجاد عدالت توزیعی در علم باید ضمن شکستن انحصارات علمی، ابزارها و زبان علمی لازم را در اختیار همگان قرار داد. به طور کلی در باب حفظ و توسعه خیر در هر زمینهای، از جمله علم و دانش، دولت وظیفه دارد زمینه را برای کار و فعالیت آزادانه افراد فراهم کند تا خود آنها در تولید و توزیع خیر بکوشند. اما خیرهایی وجود دارد که اگر دولت اقدامی در مورد آنها نکند، هیچ گاه به دست نمیآیند. حفظ محیط زیست، امنیت و بهداشت عمومی تنها نمونه هایی از این مواردند. در باب تعلیم و تربیت و توسعه علم و دانش و توزیع عادلانه آن نیز دولت وظیفه دارد نقش خود را ایفا نماید.۱۷خنثی دانستن دولت در زمینه باب تعلیم و تربیت چگونگی توزیع علم و دانش نوعی حماقت است. لیبرالیسم چنین شعاری را سر میدهد، در عین حال به دقیقترین شیوه ها در باب چگونگی توزیع دانش و نیز محتوای کتاب‌های درسی اعمال نظر میکند. این اعمال نظر دولتهای لیبرال موجب پدید آمدن نوعی بی عدالتی علمی در میان نظریه ها و نیز در بهرهمندی از نظریه ها می‌گردد. به طوری که نظریه های مخالف اندیشه های لیبرال دموکراسی در سیاست و اجتماعی محال رشد نمییابند. اندیشه های فلسفی دین باور به سخره گرفته میشوند و اندیشه های الحادی به عنوان فلسفه و دانش معرفی میشوند. بدیهی است که دولتها وظیفه دارند در زمینه ارزش گذاری علمی کار کنند و ملاکهایی برای این کار انتخاب نمایند. آیا انتخاب این ملاکها آزاد از هر گونه گرایش و بینشی است؟ به طور قطع این چنین نیست. یکی از راه های ایجاد عدالت علمی این است که در تعیین ملاک علمیت نظریه ها دولت عادلانه عمل کند. این مربوط به تولید علم و عادلانه کردن فضا برای تولید علم است.\nدر توزیع علم نیز دولت مهدوی میتواند از نقطه صفر آغاز کند و توزیع مساوی علم را سیاست خود قرار دهد. خود علم و دانش از امور تزاحم پذیر نیست، بنابر این امکان استفاده از همه علوم و دانشها وجود دارد. اما ابزار و امکانات علم آموزی از امور تزاحم پذیر است و محدود است، بنابر این، نیازمند توزیع متناسب و عادلانه است. ایجاد ساختارهای عادلانه و فراگیر میتواند عهده دار این وظیفه باشد.\n۱٫ عدالت اجتماعی در فرهنگ سیاسی غرب، چه نسبتی با عدالت مهدوی در عصر ظهور دارد؟\n۲٫ زمینه ها یا مقوّمات عدالت اجتماعی در اسلام به ویژه در عصر ظهور با پایه ها و زمینه های عدالت در فرهنگ غرب چه تفاوت‌هایی دارد؟\n۳٫ شاخصه های عدالت اجتماعی مهدوی کدام است؟\n۴٫ دست‌آورد جهانی‌سازی با توجه به شاخصه های فوق چیست؟\n۵٫ با توجه به بحرانی که در نتیجه جهانی‌سازی و سیاست‌های غلط مربوط به آن پدید آمده، برای برون رفتن از این بحران و رسیدن به وضعیت مطلوب چه باید کرد؟\n۶٫ با توجه به شاخصه های بالا، سیاست‌های مربوط به عدالت اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟\n۷٫ راهکارها و موانع رسیدن از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب (عدالت اجتماعی مهدوی) کدامند؟\nاگر بنا را بر فرهنگ معاصر غرب بگذاریم، هیچ گونه نسبتی وجود ندارد. غرب به دلیل ورود به دوران تکنوپولی یا سلطه سرمایه بر فرهنگ و پذیرش تمامی خواسته های فرهنگ سرمایه، عملاً در راهی قرار گرفته است که بنیانیترین اصول یک جامعه انسانی را در خود دفن میکند. عدالت اجتماعی، تنها رکن قوام و دوام موفق یک جامعه است، ولی فرهنگ امروز غرب مستند بر مبانی و قوانین سرمایه داری مدرن (که اصولی چون رقابت و مصرف را تنها محورهای رشد و موفقیت خود میدانند) نمی‌تواند حتی با فرمهای عدالت انسانی سازگار باشد، چه رسد به عدالت مهدوی.\nدر طی دوره های گوناگون حیات بشری، نمونه های کم و بیش موفقی از تلاش انسان در ایجاد عدالت اجتماعی وجود دارد، به غیر از دوره بسیار درخشان حکومت پیامبر(ص) در مدینه و پنج سال حاکمیت امیرالمؤمنین علی (ع) در کوفه نمونه هایی (حداقل در مبانی تئوریک) در تمدنهای دیگر در رسیدن به ایجاد یک جامعه مطلوب یا اصطلاحاً مدینه فاضله، وجود دارد. در جهان بینی شرقی، تعالیم کنفسیوس (با تمامی نقاط ضعف و قوتش) و در جهان غربی، تلاش فلاسفهای چون افلاطون و کلیسای قرون وسطی و حتی برخی فلاسفه سیاسی دوره مدرن، جزئی از این نمونه ها به شمار می‌روند. از سوی دیگر، در مبانی تئوریک بیشتر جهان بینیها، دست کم مبانی عدالت اجتماعی به عنوان یک آرمان مورد توجه نظریه پردازان بوده است.\nبا کمال تأسف علم زدگی حاکم بر دویست سال اخیر زندگی انسان و گسترش و شیوع جهانی آن، عدالت اجتماعی را یکی از گوهریترین حلقه های گم گشته جوامع انسانی قرار داده است.\nباید گفت مبانی فلسفی و معرفت شناختی عدالت و آزادی در غرب با آنچه در عمل با آن روبه‌رو هستیم متفاوت است. غرب در بنیانها نظری خود به مبانی فطری این معانی نزدیک شده است. (نمونه آن اعلامیه حقوق بشر است) ولی در عمل (به دلیل حاکمیت معیارهای اقتصادی) با این معانی فاصله بسیار دارد.\nدر غرب یکی از بنیانها و پایه های عدالت، اومانیزم است. همه چیز در پناه انسان و برای انسان تعریف میشود. انسانی که افق تعریفش محدود به جنبه های مادی زندگی اوست. در حالی که در اسلام افق تعریف انسان بسیار وسیع است. این عدالت محوری براساس آیات و روایات اسلامی مبتنی بر سه مؤلفه زیر است.\nاول: عدالت در پناه وحدانیت و توحید تعریف میشود؛ یعنی بر خلاف دیگر مکاتب بشری و به دلیل حاکمیت مطلق اصل توحید بر جهان بینی اسلامی، عدالت مقصود و غایت الهی دارد.\nدر جامعه انسانی عدالت برقرار میشود تا فرد بستری برای ظهور یک جامعه وحدانی و یکتاپرست باشد. جامعهای که میکوشد انسان را نه به وجه سفلای او در قالب و ماده که به وجه معنای او در (فاذا سوّیته و نفخت فیه من روحی(۱۸ تعریف کند و مقصد و غایت زندگی را برای او تصویر نماید.\nدوم: بنیاد عدالت بر معرفت و گسترش مبانی معرفتی در جامعه مهدوی استوار است. بنابراین، ضامن اجرای عدالت، قوای حاکم بر اجتماع نیست. بلکه خرده عقلانیت و معرفتی است که بنا به شناخت ماهیت عدالت و ضرورت آن در جامعه بشری، خود پاسدار و ضامن جریان آن میشود.\nمعرفت در جامعه مهدوی نه تنها ضامن جریان عدالت، که عامل تحقق و تداوم آن نیز هست. جامعه مهدوی جامعهای است که قوام و دوام خود را در پرتو ارادهای جمعی مبتنی بر نوعی شناخت شهودی بدست میآورد. این شناخت شهودی که توسط جامعه ادراک شده است. عدالت را به عنوان اصلی ترین زمینه ظهور و بروز استعدادها و خلاقیتهای انسانی و شکوفا شدن جنبه های مختلف خلیفه الهی او ضروری میسازد.\nسوم: اصل عزت و کرامت انسان در جامعه مهدوی است. انسان بنا به ادراک و معرفت به جایگاه رفیع انسانی خود، اسیر و برده هیچ گونه ابزار و هیچ گونه غایتهای کاذب مادی نخواهد بود. آن چه امروز شاهد آنیم ذبح شخصیت و هویت انسانی در پای سامری نَسبی به نام تکنوپولی است که به تعبیر ظریفی، انسان در خدمت آن قرار دارد تا تکنوپولی در خدمت انسان.\nاز این هر سه که به نظر این جانب محوری ترین شاخصه های عدالت اجتماعی مهدوی است، نه تنها غرب بلکه حتی دیگر جوامع بشری امروز نیز با آن فاصله بسیار دارند.\nجهانی سازی (چیزی که امروز شاهد آنیم) هم‌چنان که در پاسخ پرسش اول ذکر کردم هیچ نسبتی با شاخصه های یاد شده ندارد. مهم‌ترین شاهد عدالت اجتماعی مهدوی، برپایی قسط و عدل براساس معانی توحیدی است. جهانی سازی نه تنها مسیر و طریقی در این مقصد نیست، بلکه دقیقاً روندی عکس آن را پیش گرفته است. اقتصاد به عنوان مهمترین شاخصه جهانی شدن، یکی از اصلی‌ترین شاخصه های فضیلت که همان پاسداشت اخلاق و معیارهای اخلاقی است را به عنوان عاملی که در مواردی مخل ارتباطات اقتصادی است نادیده میگیرد و امروزه این بحث که نمیبایست مبانی اخلاقی را در امور اقتصادی به کار گرفت یا جدی انگاشت، یکی از مباحث روز اقتصاد است. عنصر دیگر جهانی سازی، اطلاعات و رسانه ها هستند و کیست که نداند محققان و متفکران ژرف اندیش اطلاعات را به عنوان عاملی در جهت افزایش دامنه جهل انسان ارزیابی میکنند و نه عاملی در راستای افزایش معرفت و شناخت انسانی، تزئین، گزینش، بخش انحصاری، خبرسازی، جعل و تصویر کردن کلمات آن هم با مقاصدی خاص عقل آدمی را در باصره او قرار داده است و به تعبیر ((مک لوهان)) جهانی آفریده است که تلویزیون امتداد دیدن ما و نه اندیشیدن ماست. در عرصه سیاست نیز نظم نوین جهانی برخورد تمدنها، پایان تاریخ (با آن ادعای سست بنیادش در پیروزی بلامنازع لیبرال دمکراسی) همه تئوریهایی در جهت عدالت سیاسی جهانی نیست؛ بلکه سلطه تمدن، فرهنگ و منشی خاص بر جهان است، آن هم مبتنی بر زر و زور و تزویر. پس جهانی سازی جاری، دستاوردهای اصیل عدالت ارزشی و انسانی را نادیده میگیرد و با نام جهانی شدن و حذف مرزها، مرزها و حصرهای جدیدی متولد میکند. مرزهای و حصرهایی که اینک انسانها را محصور و محدود میکند و نه جغرافیا را. جهانی شدن معاصر، مرزی را حذف نمیکند، دامنه مرزها را به جامعه انسانی میکشاند و با طبقاتی کردن (یا تقسیم جهان به جهان اول و دوم و سوم یا به شمال و جنوب) جامعه، هویت اجتماع را که تعامل است باز میستاند و انسانها را به موجوداتی موازی هم و نه مکمل هم تبدیل میسازد. جامعه آمریکایی روشن‌ترین مصداق و نمونه دستاوردهای جهانی سازی است.\nراه چارهای جز افزایش تعاملات، مناسبات و ارتباطات منطقهای وجود ندارد. از دید محققان مهم‌ترین عامل غلبه بر انحصارگری جهانی سازی ( که از سوی گروهی خاص تبلیغ و ترویج می‌شود) افزایش همکاریهای منطقهای است. مناطق مختلف جهان که گاه شامل چند کشور میشود به دلیل گستره فرهنگی مشترک و نیز منافع سیاسی و اقتصادی و اطلاعاتی مشترک، تجانس افزونتری برای تشکیل نخستین هسته های جهانی شدن از یک سو و مقابله با جهانی سازی تصنعی غرب از سوی دیگر هستند. به عبارت دیگر منطقی است که جهانی شدن با افزایش دامنه همکاریهای منطقه‌ای حاصل شود تا از سوی گروهی بر جهان دیکته و تحمیل نشود. گام دوم، سیاستهای ایجابی است. بسیاری از تمدنها و فرهنگهای معاصر، راه های برون رفتی برای این بحران ندارند؛ زیرا فاقد مبانی فکری و نظری قدرتمندی در شناسایی این بحران و ارائه الگوها و طرحهایی برای برون رفت از آن هستند. تفکر اسلامی به طور اعم و نظام سیاسی ـ عقیدتی شیعه به طور اخص که الگوهای تمام عیاری در متن فرهنگ خود برای جهان شدن (به معنای حقیقی خود) دارد، رسالتی افزونتر و سنگین‌تر دارد. تلاش در جهت تشکیل سمینارهایی در سطح جهانی، همراه با تبدیل مبانی نظری به استراتژیهای روز، به‌وسیله اندیشمندان و محققان شیعی به ویژه در حوزه های علمیه و دانشگاه ها امری بسیار ضروری به شمار میآید.\nجمهوری اسلامی ایران تمامی تلاشهای خود را در رسیدن به آن شاخصه ها به کار گرفته است. قانون اساسی و سعی در رعایت معیارهای اخلاقی و اعتقادی، خود دلیلی بر آن مدعاست، ولی این که در این تلاش تا چه حد موفق بوده است سخن دیگری است. اگر نسبت به جهان تکنوپولیت امروز درنظر گرفته شود وضعیت خوبی دارد، ولی اگر نسبت به همان شاخصه های عدالت مهدوی لحاظ شود نمره قابل قبولی نخواهد گرفت؛ زیرا به نظر میرسد در مواردی به جای پیگیری یک سنت، گرفتار تقلید از بدعت شده است. بدعتهایی که نظام سلطه جهانی در ابعاد مختلف زندگی انسانی از خود به جای گذاشته است.\nسید محمد موسوی۱۹\nبرای تبیین اصل عدالت در هر مکتب فکری و یا اعتقادی، ضروری است در مرحله نخست، مبانی و اصول بنیادی آنها مورد بحث و بررسی قرار گیرد. بنابراین، چنانچه بخواهیم مقایسهای میان دو مکتب یا چند مکتب درباره مفهومی از مفاهیم به عمل آوریم، ناچار باید اسلوب و روش یاد شده را مورد توجه و دقت قرار دهیم. به عنوان مثال، اصل عدالت اجتماعی در فرهنگ سیاسی، اصول و مبانی دارد که باید مورد مداقه قرار گیرند.\nاصولاً فرهنگ جامعه غرب کششی شدید و بیوقفه به سوی امور محسوس دارد؛ به گونهای که آنها را برای دریافت و قبول و یا رد حتی شئون معنوی و غیر مادی در مرحله نخست سعی بر این دارد تا در لباس مادیت محض جای دهد، سپس در قبول و یا رد آن به داوری بنشیند. به عنوان نمونه، دقت کنید، غرب دین مسیح را چگونه استحاله داد، چگونه شناخت و چگونه نپذیرفت. غرب نتوانست خدای معرفی شده از سوی حضرت عیسی (ع) را در ماوراء تصور و یا تصدیق کند. بنابراین، او را در سه اقنوم، آن هم مجسد و مجسم در شخص حضرت عیسی(ع) حلول کرده شناخت و معرفی نمود.\nمجسمه های به جای مانده از تمدن روم و یونان قدیم همین مدعا را به نحو غیر قابل تردید نشان میدهد. مجسمه های خدایان در شکل انسانها آن هم با پیکری عریان و فرشتگانی به صورت دخترکان گویای همین واقعیت و حقیقت است.\nاگر چه در این‌جا بنابر اجمال و اختصار داریم، ولی با کمی دقت این حقیقت آشکار میشود که باورها و فرهنگ غرب، اصولاً دچار پارادوکس فیما بین پذیرش ماوراء به عنوان عالم مجرد از ماده و گرایش شدید به سوی ماده است؛ به گونهای که مفاهیم غیر مادی را نیز جنبه مادی میدهد و به آن شکل و شمایل زمینی میبخشد. همین ویژگی میبایست نهایتاً به سود یکی از دو طرف تناقض ـ پذیرش ماوراء، و یا فروغلطیدن در اعماق و ژرفای مادیت ـ حل گردد؛ شرایط سیاسی و فرهنگی غرب در قرون وسطی، حاکمیت مطلق کلیسا، سرکوب اندیشمندان و انحصار منابع اقتصادی در ید قدرت رجال دین مسیحیت، بستر مناسبی برای حل و فصل تناقض نامبرده به صورت ایزوله کردن و کنار نهادن دین و استحاله فرهنگ غرب به سوی انسانمداری به جای خدامداری فراهم ساخت. این بستر فرهنگی و مناسبات حاصل و نشأت گرفته از آن، شرایط شکل گرفتن مکاتب فکری، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را فراهم کرد که همه آنها در انسانمداری مشترک بودند.\nالبته این مکتبها در این اصل اصیل گاهی به صورت فردگرایی و اصالت فرد و گاهی به شکل اصالت جمع بروز کرده است.\nنتیجه چنین پیشآمدی آن شد که ارزشها و ضد ارزشها بر مبنای منافع و خواستهای انسان دسته بندی شود، نه چیز دیگر. به عبارت دیگر، ملاک صحت و سقم امور و ارزشیابی آنها، جز مناسبات حاکم بر جامعه چیز دیگری نیست.\nدر این صورت، عدالت مفهومی سیاسی پیدا میکند که تابع مناسبات و شرایط مختلف اجتماعی و صنفی و طبقاتی است. به عنوان مثال، اصل عدالت در مکتب سرمایه داری، برآیندی از پذیرش مالکیت خصوصی، اصالت سود و رقابت آزاد افراد در جامعه است. در صورتی که در مکتب مارکسیستی بر عکس؛ نفی مالکیت خصوصی و رقابت آزاد اقتصادی به عنوان تأمین کننده عدالت در جامعه معرفی میشود.\nحال آنکه در جامعه توحیدی عاری از شرک اعتقادی، فرهنگی و سیاسی، عدالت رویکرد دیگری پیدا میکند که با عدالت به مفهوم غربی آن از نظر ماهیت و جوهر متفاوت است.\nدر مکتب توحیدی اسلام، عدالت بخشی از یک دستگاه فلسفی، اعتقادی است که فقط در آن مجموعه قابل طرح و قابل فهم است. عدالت در این مکتب مبتنی بر یک جهانبینی متکی به وجود خالقی عادل است که صفت عدلش در سراسر هستی متجلی است. اصولاً براساس این جهان بینی، جهان هستی، جهانی است که براساس عدل برپا شده است: ((بالعدل قامت السماوات والارض))۲۰٫\nدر حقیقت، عدالت در این مکتب یک مفهوم اعتباری و قراردادی نیست، بلکه عدالت اصلی تکوینی است؛ پیش از آن‌که یک اصل تشریعی باشد. بنابراین، عدالت در این مکتب یک اصل پیشینی است؛ به عبارتی ما با پذیرش اصل عدل به عنوان یک شاخص و ملاک می‌توانیم به ارزیابی برداشتهای خود درباره خیلی از امور دست بزنیم و بسیاری از امور را نقد و یا رد کنیم.\nپس در مکتب توحیدی اسلام، تشریع انعکاسی است از تکوین و تشریع با تکوین نمی‌تواند در تعارض باشد. بنابراین، به مفهوم این آیه از قرآن کریم میرسیم: (فاقم وجهک للدین حنیفا فطرت الله اللتی فطرالناس علیها لاتبدیل لخلق الله ذلک الدین القیم ولکن اکثر الناس لایعلمون(۲۱٫\nبراساس آنچه گفته شد، به تفاوت مفهوم عدالت در مکتب غرب و مکتب توحیدی اسلام و از جمله عدالت مهدوی (عج) میرسیم و آن این است که عدالت یک مفهوم تکوینی اصیل است. حال آن که در فرهنگ سیاسی غرب، عدالت یک مفهوم قراردادی و اعتباری است و کاملاً به عرف و مناسبات اجتماعی حاکم بر جامعه بستگی دارد.\nزمینه ها، مقدمات، خاستگاه اصلی و اساسی عدالت اجتماعی در اسلام به موارد زیر مبتنی است:\n۱ـ ارائه صحیح مکتب توحیدی اسلام؛\n۲ـ ارائه الگوی طراز مکتب؛\n۳ـ تغییر و تحول انسان از درون؛\n۴ـ به دوش کشیدن رسالت تغییر جامعه به وسیله افراد خودساخته طراز مکتب.\nدر قرآن کریم این مطالب چنین آمده است:\n(و لقد ارسلنا رسلنا بالبینات وانزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسط(۲۲٫\nچنانکه ملاحظه میشود، مقدمات چنین آرمانی بستگی تام و تمام دارد به الگوی طراز مکتب، یعنی رسول به خود مکتب، یعنی کتاب و میزان و حاملان چنین آرمانی، یعنی ناس (مردم).\nاسلام به عنوان یک دین و نضهت مهدویت (عج) همانند دیگر ادیان توحیدی، انسان را از درون دچار تغییر میکند. در حقیقت انسان طبیعی، زیستی و اجتماعی را به انسان طراز مکتب و انسان نمونه دگرگون میکند.\nالگوی این تغییر، صفات خداست؛ حضرت رسول (ص) میفرماید:\n((تخلقوا باخلاق الله))۲۳٫ ((خود را به اخلاق و منش خدا زیبنده سازید)).\nو خود خداوند سبحان در قرآن میفرماید:\n(شهد الله انه لا اله الا هو والملائکه و اولوا العلم قائماً بالقسط(.۲۴\nچون خدا، خود، قائم به قسط است، تجلی این صفت اساسی و محوری در انسان، خود با قیام او به قسط و عدل و به حاکمیت رساندن چنین آرمانی، محقق نمیشود.\nدرباره مقدمات عدالت در غرب و مابه التفاوت آن با آنچه پیشتر آمد، باید گفت: عدالت در غرب براساس خواستگاه عرفی و اجتماعی آن، به قوانین موضوعه بستگی دارد و از آن فراتر\nشاخصه های عدالت اجتماعی مهدوی، قراردادن هر چیز در جای خود و ملاک صلاحیت‌ها در گزینش و جایگزینی افراد است، (ان الله یأمرکم أن تؤدّوا الامانات الی اهلها(.۲۵\nبه عبارتی یکی از معضلات و مشکلات اداره جوامع، رعایت نکردن صالحیتها و\nتوانمندیهای افراد در واگذاری مسئولیتها و قبول سمتها است. اگر این معضل به گونهای رفع و رجوع گردد، بخش قابل توجهی از نارساییهای اجتماعی، بیعدالتیها و ناهنجاریهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از میان میرود.\nدر واقع، از شاخصهای اصلی عدالت، شکوفایی استعداد و توزیع عادلانه امکانات مادی و معنوی است. دراینباره میتوان از رفع استضعاف به معنای دقیق و گسترده کلمه، چه در عرصه ثروت و اقتصاد و چه در عرصه قدرت، اطلاعات و معلومات نام برد.\nچنانچه دقت شود، جهان امروز با شاخصه های توزیع ناعادلانه در زمینه اقتصاد، تولید، قدرت، توانمندی نظامی، سیاسی، علوم و اطلاعات دست به گریبان است و چنانکه به نظر میرسد در برنامه جهانیسازی، فاصله توزیع ناعادلانه موارد یادشده رو به فزونی خواهد نهاد. یعنی تشدید و تقویت این جریان، جهان را به دو قطب جهان ثروتمند و برخوردار و مسلط و جهان فقیر و محروم و تحت سلطه تقسیم خواهد کرد. در این پروسه معلوم است که کدامین گروه سود خواهد برد و کدامیک فقر و ناداریش مضاعف و رشته های وابستگیش رو به فزونی و پیچیدگی خواهد نهاد.\nدر این طرح، کشورهای جهان محروم به دهانی باز و شکمی تهی تبدیل و استحاله خواهند شد، چرا که امکان هیچ گونه رقابت و عرض اندامی در برابر جهان برخوردار و مسلط نخواهد داشت. این کشورها، به شکل کشورهایی در خواهند آمد که در معادلات قدرت و اقتصاد، تنها تأمین کننده مواد اولیه و نیروی کار ارزان برای کشورهای جهان اول خواهند شد. روشن است که چنین وضعیتی هرگز عادلانه و انسانی نیست و جهان را به سوی چالشی بزرگ و جدی خواهد کشانید.\nاین بحران که البته نتیجه و به عبارتی برآیند برنامه استعماری و استثماری جهانی شدن است، به نظر نمیآید از راه های مسالمتآمیز قابل حل باشد؛ چرا که جهان اول خود را در برقراری چنین مناسباتی در جهان محق میداند. چنین تصوری به سوی سرکوب اعتراضها و چالشها پیش خواهد رفت. از آن‌جا که سرکوب هرگز نمیتواند راه حل اصولی و اساسی باشد، اعتراضها بر چنین مناسباتی به صورت آتش زیر خاکستر درخواهد آمد که هم اکنون نشانه های درگیری این دو جهان به گونهای بروز کرده است.\nاسماعیل شفیعی سروستانی۲۶\nقبل از هر سخن متذکر این معنا میشوم که حسب اختلاط فرهنگی و آلودگی زبانی طی حدود دو قرن گذشته واپسین با غرب عموم دریافتهای ما از اصطلاحات و عبارات و حتی کلمات، در حوزه های مختلف نظری و فرهنگی آلوده به شائبه غربزدگی و دریافت کلی غرب در عالم و آدم است. از همین رو، ناخواسته از منظر فرهنگ و تفکر غربی همه اصطلاحات را ترجمه میکنیم و در پایان آن برداشتها را با رنگی از دریافتهای دینی (که اساسا با دریافتهای جدید متفاوتند) آذین میبندیم. در وقت گفتگو از ((عدالت اجتماعی)) نیز این امر خود را بارز میسازد.\nدر فرهنگ سیاسی و اجتماعی غربی اساسا جایی برای ((عدالت)) با ویژگیهای موجود و مطرح در حوزه تفکر و فرهنگ اسلامی وجود ندارد چه مبادی و مبانی تفکر غربی بر بنیاد ((ظلم)) استوار شده است.\nرجوع حیث تفکر انسانی غربی نه به خالق هستی، آسمان و معنی و معنویت بلکه معطوف به ((خودبنیادی)) و ((آمادگی نفس)) است. چنانکه از این تفکر با عنوان ((امانیسم)) (مذهب اصالت الانسان) یاد میکنیم. در این تفکر که خود ناظر به نوعی ((هستی شناسی)) است. ((انسان)) خود را در جایگاه و مقام امر و نهی مطرح میکند و از موضع فعال مایشاء خود را مستغنی از خالق هستی و گستره اوامر و نواهی غیبی و پیامبران الهی میشناسد.\nبیگمان تعریف ظالمانه از انسان و مبداء و مقصد او در صحنه هستی نمیتواند ناظر بر شکلگیری نظام نظری مبتنی بر عدالت و بالاخره شکلگیری نظام اجتماعی مبتنی بر عدالت باشد. از این رو نه تنها میان همه آنچه که از آن (و به غلط) به عنوان عدالت اجتماعی در بدعت غربی یاد میکنیم و ((عدالت مهدوی)) نسبتی نیست بلکه به دلیل تفاوت اساسی در مبداء و مبنای نظری مهدوی در تعارض جدی نیز با آن قرار میگیرد.\nپر واضح است که ((مناسبات و معاملات)) مردم متکی و منبعث از ((فرهنگ و تفکر)) و دریافت کلی از هستی است. به عبارت دیگر مناسبات و معادلات در حوزه مدنیت ما به ازاء خارجی فرهنگ و ظهور دریافتهای انسان از هستی است. چگونه میتوان تصور کرد ((ما به ازاء خارجی)) فرهنگ و سیاستی که اساسا متکی به تعریف و دریافت غیرحقیقی و ظالمانه از هستی است در خود و با خود ((عدالت)) را متجلی سازد؟\nزمینه ها و به اصطلاح شما مقومات عدالت اجتماعی دینی اسلام متکی و مبتنی بر مباحث ذیل است:\nاعتراف و ایمان به مبداء غیبی و ماورائی و عادلانه عالم؛\nخلقت عالم بر بنیاد حکمت و دانایی ذاتی حکیمانه؛\nمقصد روشن و ضروری غایت آمدنها و رفتنها؛\nحضور آگاهانه و طراحی شده حکیمانه حجج الهی در میان هستی و بین مردم جهت تنظیم و ترتیب کلیه مناسبات فردی و اجتماعی به گونهای که این مناسبات مقرر و هدایت آن منجر به سیر مؤمنانه انسان به سوی مقصد روشن و معین الهی شود.\nدر حالی که هیچ یک از عناصر سابق الذکر از جایگاهی در حوزه فرهنگی غربی برخوردار نیستند.\nوقتی که ((اصالت تجربه)) جایگزین ((ایمان به غیب))، ((اصالت ترقی)) جایگزین ((فلاح و کمال معنوی))، ((دنیا و زمان حال)) جانشین حشر و نشر و سوال و جواب و سکنای الی الابد در بهشت عدل و در محضر خالق و مقام رضوان و ((تبعیت از نفس فردی و اجتماعی)) جایگزین ((عبودیت و اطاعت)) میشود جایی برای سیر در ((عالم دینی مهدوی عصر ظهور)) و استقرار ((عدالت علوی و مهدوی)) باقی نمیماند.\nعدالت اجتماعی مهدوی ناظر بر مشخصات ذیل است:\nحذف کلیه عوامل و عناصری که در مناسبات فردی و اجتماعی موجب بروز ((امتزاج)) و ((اختلاط)) و ((تزاحم)) در سیر و سفر انسان در گستره زمین و نیل او به رستگاری میشود.\nایجاد شرایط و مقدمات لازم در مناسبات فردی و اجتماعی به گونهای که ((خاطی و جافی)) در بند و حصر و کنترل و مومن در آزادگی، امنیت و برخورداری عادلانه از نعمات مادی و فرهنگی حضرت خداوندی باشد.\nکنترل و نظارت بر تمامی مناسبات و عوامل موثر در معاملات و روابط مردم و استقرار نظامی که امکان توزیع عادلانه امکانات را برای آحاد ساکنان کره ارض فراهم میآورد.\nاین سه شاخصه در سه ساحت (فکری، فرهنگی و مادی) اشخاص (انسان مستقر در مجتمع) نمود پیدا میکند چنانکه این عدالت این سه ساحت تحت تاثیر خود قرار میدهد.\nشایان ذکر است که در سلسله مراتب نظام کیهانی مبتنی بر ((حق))، ((انسان کامل))، محل و مجرای ظهور حق و مظهر تام و اتم صفات و اسماء الهی است. چنانکه ((اسم عدل)) در عدالت مهدوی ظهور و بروز مییابد. از همین رو ((امام عدل)) مصدر عدالت، مبشر عدالت، ناشر عدالت و مستحکم کننده بنیادهای نظام عادلانه است. چنانکه بنا باشد ((نظام اجتماعی و مدنی)) ویژهای ایجاد شود که در خود و با خود ((عدالت)) را داشته باشد و عدل را متجلی و منتشر کند الزاما میبایست ((مبتنی بر عدالت)) و توسط انسان عادل و حسب نقشه عادلانه، که حقیقت آن در نزد ذات حضرت باری است ایجاد شود.\nاین طرح بی گمان به دست ((انسان تربیت شده تحت ارشاد و هدایت امام عدل)) محقق میشود. از این رو، تربیت انسان عادل شرط ضروری بسط شهری و نظامی متکی به عدالت است. چه هر شهری توسط انسان بر کشیده میشود. چنانکه هر شهری محل ظهور مادی انسان است. از همین رو، شهر مهدوی توسط انسان مهدوی و حسب طرح مهدوی و نظارت مهدوی شکل مییابد. وجود نظارت و کنترل امام حی و شرایط مناسب مطابق آنچه ذکر شد مقدمه بر کشیده شدن چنین شهری را در خود خواهد داشت.\nانسان در این عرصه در نقطه ((عدل خود)) ظهور میکند و بر طریق ((عدالت)) مشی مینماید و حاصل و محصول فعل و زبان او جز ((عدالت)) و دستاوردهای عادلانه نیست.\nجهانی سازی Globalization ناظر بر سیر انسان در عالم غربی است چنان که در مطلب سابق الذکر آمد. جهانی سازی منفک از تاریخ تفکر و فرهنگ غربی نیست. واقعهای که در ((مدرنیزاسیون)) و یا همان ((توسعه)) خود را بارز ساخته است. این امر در عالیترین صورت خودش در مدینه تکنولوژیک آمریکایی ظهور یافته است چنانکه امروز ((جهانی سازی را مترادف با آمریکایی ساختن فرهنگ)) همه ملل و نحل میتوان دانست.\nدر ((جهانی سازی)) ساکنین کلیه سرزمینهای غیر غربی و از جمله ساکنین شرق بزرگ اسلامی با تبعیت از ((استراتژی همسان سازی)) به دست خود و با هدایت سازمانهای جهانی اسباب لازم را برای ((استحاله در عالم غربی)) و نوعی فرهنگ آمریکایی فراهم میآورند. در این شرایط انسان به سرعت و به مدد مفروضات ((سکولاریزم و ساینتیزم)) سلطه جویی و قدرت را امام خویش میسازد. در حالی که سلب حیثیت معنوی از عالم و آدم و تکیه بر علم خودبنیاد و مفروضاتی که در عرصه مناسبات اجتماعی مستقر میسازد، رهاوردی جز ((ظلم و ظلمت)) و تیرگی قلبی و بالاخره خسران الی الابد نخواهد داشت. در واقع نظام جهانی مطرح و موجود مابه ازاء خارجی اهل ظلم و مدینه ظلم در آخرین سالهای غیبت و دوری امام عدل است.\nاین سوال در مجموعه سه جلدی کتاب استراتژی انتظار پاسخ دادهام. به طور خلاصه عرض میکنم ما ناگزیر به طی مراتب زیر هستیم:\nپرسش از غرب، پرسش از انسان، جهان و طبیعت، خالق هستی. این پرسش مقدمه کشف جایگاه ما در میانه بحران فراگیر فرهنگی و مدنی عصر حاضر است.\nتاسیس نظام نظری نوین مبتنی بر ((ولایت معصوم)) و خلقت هستی مبتنی بر علم و آگاهی و حکمت خداوندی با مراجعه به کلام وحی و کلام ائمه معصومین ((علیهم السلام)).\nتدوین ((استراتژی انتظار)) جهت ترتیب مناسبات فردی و اجتماعی انسان در عصر غیبت و به قصد قرار گرفتن در مسیری که به بسط ((عالم دینی)) می‌انجامد.\nاز آنجا که طی همه سالهای حکومت پهلوی و سلطه طاغوت هیچگاه زمینه های تاسیس نظام اجتماعی مبتنی بر اصل عدالت اجتماعی فراهم نیامد، میراث این وضعیت در کنار سایر عوامل مشکلات بسیاری را در بسط این اصل ایجاد نموده است از این رو وضعیت کنونی را به ((وضعی در حال گذار)) توصیف کرد. بیگمان وضعیت مطلوب و تمنای عمومی دستیابی بدان ایجاب میکند که:\nموضوع ((عدالت)) در عموم مناسبات فردی و اجتماعی مورد مطالعه جدی بنیادین و پژوهش میدانی واقع شود.\nکلیه نقاط مشکلساز در مناسبات و مصادیق نابرابری اجتماعی توسط واحدهای پژوهشی شناسایی گردد.\nتدوین لوایح دقیق برای تصویب قوانین همه جانبه و گرهگشا تنظیم و از طریق مجاری قانونی ( مجلس شورای اسلامی) مهیای اجراء در میان مناسبات شود.\nسیستمهای نظارتی و کنترل کننده به طور کامل وظیفه بررسی و نظارت را عهدهدار شوند.\n۱٫ شاخصه های عدالت اقتصادی مهدوی چیست؟\n۲٫ جهانی سازی در رابطه با نابرابری چه ارمغانی آورده است؟\n۳٫ جهانی‌سازی در رابطه با فقر چه دست‌آوردی داشته است؟\n۴٫ آیا امیدی به بهبود فقر و نابرابری هست؟ به عبارت دیگر، آیا نظام سرمایه‌داری کنونی، ساز و کارهای مناسبی برای تحقق عدالت اقتصادی جهانی دارد؟\n۵٫ برای رسیدن به شاخصه های عدالت اقتصادی و برون رفت جهان از بحران کنونی چه باید کرد؟\n۶٫ با توجه به شاخصه های عدالت اقتصادی، سیاست‌های اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟\n۷٫ راهکارها و موانع رسیدن از وضعیت موجود اقتصادی ایران، به وضعیت مطلوب عدالت اقتصادی مهدوی چیست؟\nآیت الله دری نجف آبادی ۲۷\nشاخصه اصلی در مکتب ولایت و امامت و مهدویت، عدالت و قسط است. عدالت و قسط آرمان بزرگ انبیا و اولیای گرامی اسلام است. آیات قرآن کریم و سیره نبوی و علوی(ع) بر این امر زندگی‌بخش گواه است. امام علی(ع) نیز در بیانات فراوانی عدالت را جان مایه حیات اجتماعی و سیاسی جامعه و قوام ملک و ملت دانسته و فرموده است:\n((العدل حیاه۲۸؛ عدالت حیات و زندگی است)).\n((العدل حیاه الاحکام۲۹؛ عدالت مایه حیات احکام الهی است)).\n((العدل قوام الرعیه۳۰؛ عدالت مایه پایداری جامعه است)).\n((العدل اقوی اساس۳۱؛ عدالت نیرومندترین پایه و اساس است)).\n((ان العدل میزان الله سبحانه الذی وضعه فی الخلق و نصبه۳۲؛ عدالت ترازوی خداوند سبحان است که آن را در میان بندگان خود وضع کرده)).\nآری، عدالت جوهره احکام الهی است و هر جا عدالت هست، اسلام هست و هر جا عدالت نیست باید گفت انحراف از اساس آفرینش است؛ چون عدالت در تکوین و تشریع معیار و مبنا و اساس میزان است و انحراف از آن انحراف از میزان الهی است که ((العدل میزان الله سبحانه الذی وضعه فی الخلق)).\nهمان‌طور که از بیانات نورانی امیربیان استفاده می‌شود، از عدالت به‌عنوان یک امر فردی و شخصی، سخن گفته نشده؛ گرچه شرط اصلی تحقق عدالت اجتماعی، قضایی و اقتصادی انسان‌های عادل و عدالتخواه و عدالت پرور است، ولی عدالت یک امر جامع اجتماعی، سیاسی، حکومتی، عمومی و همگانی است و کلیه نظامات فردی و اجتماعی را شامل می‌شود، کلیه ابعاد فردی و اجتماعی جوامع انسانی را در بر می‌گیرد و نسبت به دوست و دشمن یک اصل و یک ترازوی الهی است. عدالت عامل صلاح و اصلاح دین و دنیا و مایه بقا و تداوم و پایداری، صیانت و حصانت دولت‌ها و ملت‌ها و یک سیاست عام و فراگیر است.\n((لن تحصن الدول بمثل استعمال العدل فیها)).۳۳\n((هرگز چیزی به‌مانند عمل کردن به عدالت، دولت‌ها را صیانت نخواهد کرد)).\n((من عمل بالعدل حصن الله ملکه)).۳۴\n((هرکس به عدالت عمل کند، خداوند ملک او را از گزند حوادث صیانت خواهد کرد)).\n((ما حصن الدول بمثل العدل)).۳۵\n((هرگز در استحکام پایه های حکومت‌ها چیزی هم چون عدالت نخواهد شد)).\nحصن به‌معنی دژ و قلعه و حصار است. همان‌طور که در روایات از توحید و ولایت به‌عنوان حصن یاد شده، از عدالت ـ که یکی از صفات برجسته خداوند متعال و اولیای حضرت حق است ـ نیز به‌عنوان حصن حصین و قلعه فولادین و حصار استوار اهل یقین و دژ مستحکم دولت‌های عدالت‌خواه و عدالت گستر یاد شده و رمز بقا و پایداری و تداوم حاکمان دین و اصحاب ایمان و یقین به حساب آمده است تا به برکت عدالت حقوق همه رعایت و روابط جامعه،سالم و سازنده و امیدوار کننده و پایدار باشد. البته این امتحان بزرگی است و نیازمند فداکاری و ایثار و قطع تعلق و وابستگی نسبت به دنیا و عشق و معرفت و ایمان نسبت به خداوند متعال و آخرت است که فرمود:\n((قد احیا عقله و امات نفسه)).۳۶\n((عارف بالله عقل خود را احیا کرده و شهوات و تمایلات نفسانی خود را میرانده است تا به روح یقین رسیده و به ابواب سلامت بار یافته است)).\nشاخص‌ها، سیاست‌ها و راهبردهای اساسی در نظام اسلامی، علوی، ولایی و مهدوی عبارتند از:\n۱٫ فضا سازی برای تحقق و گسترش قسط و عدل و برخورداری و بهره‌مندی همگان از عدالت در تمام زمینه ها و سطوح و نسبت به همه اقوام و ملل و پیروان همه ادیان آسمانی و آیین‌های بشری.\n((… و یعدل فی خلق الرحمن البر منهم والفاجر)).۳۷\n((آری او در میان خلق خدا عدالت را برقرار می‌کند؛ چه نیکوکار باشد و چه گناهکار)).\n۲٫ فرهنگ سازی و فرهنگ شدن، ارزش دانستن عدالت و عدالت‌خواهی در کل جامعه بشری، نهادینه شدن این اصل و این آرمان بزرگ الهی و این فطرت توحیدی است.\n۳٫ ایجاد ساز و کارهای لازم برای تحقق عدالت و کاربردی کردن آن، با از بین بردن زمینه های تبعیض و بی‌عدالتی، جور، تجاوز، طغیان، هواپرستی و عصیان، در حقیقت زمینه های بی‌عدالتی و انحراف از حق و عدل، در اندیشه ها و ذهن‌ها و روابط اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و مناسبات فردی و خانوادگی از میان می‌رود و بسترهای مناسب در راه عدالت‌خواهی و عدالت گستری فراهم می‌شود.\n۴٫ با ارزش تلقی شدن عدالت و فرهنگ شدن آن و فضای نورانی آن روزگاران از یک سو و از میان رفتن زمینه های فساد و تبعیض و طغیان و تجاوز از سوی دیگر، طبیعتاً راه را برای گرایش عموم به عدالت و اصلاح بینش‌ها و روش‌ها بر مبنای عدالت و ارتقای فرهنگ عدالت‌خواهی و عشق به عدالت و پاسداری و صیانت از عدالت در دل‌ها و جان‌ها و اندیشه ها و روابط اجتماعی هموار می‌شود. اساس عدالت که عدل در تخلق انسان به اخلاق فاضله و کمالات عالیه و عدل در اعتقادات و اخلاقیات و اعمال و مناسبات است، فراهم می‌شود و بستر ((قد الزم نفسه العدل فکان اول عدله نفی الهوی عن نفسه))۳۸ آماده می‌گردد. در هر صورت برای اصلاح، قوم صالح و برای عدالت پروری، قوم عادل و کارگزاران عادل و بایسته و شایسته و عدالت‌خواه لازم است.\nعبادالله آنهایی هستند که عدالت را بر خود الزامی نموده و در حصن رکین عدالت قرار گرفته‌اند و از دژ عدل و تقوی خارج نمی‌شوند. لازمه این عدل در مرحله نخست پرهیز از هواها و هوس‌ها و تطمیع‌ها و تهدیدهاست. تا خود ترازوی عدل نباشند نمی‌توانند ترازوی عدالت را برقرار کنند و داعیه‌دار عدالت باشند. باید امین بود تا امانتداری کرد و صالح بود تا به‌اصلاح دعوت کرد و پاک بود تا دیگران را به پاکی فرا خواند.\n۵٫ ایجاد فرصت‌های مناسب برای همه و شرایط لازم برای رشد و شکوفایی استعدادها، برخورداری از امکانات و منابع و فضاها؛ تا همه ظرفیت‌های طبیعی و انسانی به فعلیت برسند و همه استعدادهای بالقوه به فعلیت برسند و سطح علم و ادراک و بینش و دانش، ارتقا یابد و همه افراد پویا و متحول و آگاه و زنده و بیدار گردند.\n۶٫ بهره‌برداری بهینه از استعدادها و ظرفیت‌ها و امکانات و توزیع عادلانه امکانات و تعاون بر برّ و تقوی و ارتقای سطح اخلاق و معنویت و ایثار و انفاق در راه خدا، هم چنین تلقی از عدالت به‌عنوان تکلیف و وظیفه و عبادت و خدمت در راه خدا، خود از بهترین زمینه ها برای تقویت بنیادهای عدالت‌خواهی وگسترش فرهنگ گرایش به عدالت و پاسداری از حریم و حدود آن است.\n۷٫ بلوغ عقل‌ها و کمال معرفت بشری، ارتقای سطح دانش و ارتباطات، هم‌سویی همه خردها و خردمندان برای اعتلای کلمه توحید، اجرای عدالت، پاسداری از ولایت و مبارزه با فقر و جهل و جور و فساد و تبعیض، خود بهترین سرمایه و چراغ راه برای گسترش عدالت و حاکمیت تقوا و فضیلت در جامعه بشری است.\n۸٫ در روایات اسلامی عناوین بسیار ارزنده‌ای برای عدالت‌ورزی حضرت مهدی(عج) به‌کار رفته که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:\nالف) ((فانه یقسم بالسویه۳۹؛ آن بزرگوار اموال را براساس مساوات تقسیم می‌کند)) و در حقیقت توزین عادلانه ثروت، امکانات، فرصت‌ها و منابع طبیعی و خدادادی یکی از برنامه های نورانی آن حضرت است.\nب) ((یملأ الارض قسط و عدلا و نوراً۴۰؛ زمین را از قسط و عدل و روشنایی و نور پر می‌کند)).\nج) ((و یعدل فی خلق الرحمن‌البر منهم والفاجر۴۱؛ در میان خلق خدای رحمان عدالت به خرج می‌دهد چه نیکوکار باشند و چه گناه‌کار)).\nد) ((فیعطی شیئاً لم یعطه احد کان قبله۴۲؛ مانند ابری که همه را سیراب می‌کند، در زمان آن حضرت نیز زمینه های لازم برای تأمین نیازهای مردم و اعطای امکانات به همه، آن‌چنان فراهم می‌شود که پیش از آن هرگز تاریخ و جامعه بشری به‌خود ندیده است)).\nهـ) ((و تجمع الیه اموال الدنیا کلها ما فی بطن الارض و ظهرها۴۳؛ کلیه اموال دنیا در اختیار آن حضرت قرار می‌گیرد؛ زمین ذخایر درونی و بیرونی خود را در اختیار آن حضرت قرار می‌دهد. درباره آن چه که با یکدیگر تنازع و تخاصم می‌کردند، قطع رحم می‌نمودند و منشأ کشمکش و تنازع و جدال بود به خیر و صلاح و خدمت و فلاح و عدالت و نور تبدیل می‌شود.\nو) ((فیقول للناس تعالوا الی ما قطعتم فیه الارحام و سفتکم فیه الدماء و رکبتم فیه محارم الله)).۴۴\nآن‌چه مایه اختلاف، قطع رحم‌و خون‌ریزی و ارتکاب محرمات الهی شده همه به روح تعاون، فداکاری، خدمت و عشق به حق تبدیل می‌شود و ارزش‌های واقعی جای ارزش‌های خیالی و مادی را می‌گیرد.\nز) ((یقسم المال صحاحا… و یملأ الله قلوب امه محمد(ص) غنی و یسعهم عدله۴۵؛ قبل از این‌که انسان‌ها گرسنه مال و ثروت باشند و اسیر حرص و آز و طمع، قلب‌ها و جان‌ها دارای مناعت طبع و استغنای روح، بی‌نیاز از ما و منی، شیفته خیر و خدمت، تشنه ایمان و معرفت و عاشق عدل و فضیلت خواهند شد.\nاین است که دیگر هرگز احساس نیاز به مادیات نخواهد کرد و اسارت و وابستگی به دنیا از بین خواهد رفت. جان‌ها به ((یغبقون بکاس رویه)) با شهد ولایت، ایمان و معرفت سیراب شده و (سقاهم ربهم شراباً طهورا(۴۶ و ((صحبوا الدنیا بأبدان ارواحها معلقه بالمحل الاعلی))۴۷\nآری، بدن‌های آن‌ها در این دنیاست، اما جان‌های آن‌ها به جای دیگر و عرش خدا متعلق است.\nغلام همت آنم که زیر چرخ کبود آن‌چه رنگ تعلق پذیرد آزاد است\nدر این‌جا سخن را با اشاره به آیه ۱۰۶ سوره مبارکه انبیاء۴۸ به پایان می‌بریم. با امید آن‌که ارباب معرفت و ارباب ارباب معرفت همه ما را از جام معرفت سیراب و از کوثر ولایت بهره‌مند و از ولایت امامت با صفا و نورانی کنند. خداوند در کتاب‌های قبل از نزول قرآن کریم؛ یعنی زبور داود و تورات موسی(ع) و در قرآن کریم پیروزی و حاکمیت صالحان بر زمین را مژده می‌دهد که جامعه انسانی را به سمت خیر و صلاح، هدایت و زمینه عبودیت خداوند متعال را هموار می‌کند. بساط کفر و شرک و نفاق و فسق و فجور برچیده خواهد شد و مشعل‌های هدایت روشن، معالم دین زنده و دست ستمکاران کوتاه خواهد گردید.\nدر هر صورت برای نجات بشریت و گسترش عدالت چاره‌ای جز صلاحیت زمامداران و صالحان، مدیریت شایستگان، قدرت و حاکمیت پاکان و پاکیزگان و عدالتخواهان راه دیگری نیست و به برکت پاکان و مطهران و اهل آیه تطهیر است که زمین از لوث آلودگان پاکان و دست ظالمان کوتاه و پرچم عدالت به اهتزاز در خواهد آمد.\n۱٫ شاخصه های جهان شمول حقوق بشر اسلامی کدام است و با شاخصه های حقوق بشر از دیدگاه غرب چه تفاوت‌هایی دارد؟\n۲٫ آیا همه موارد مطرح شده در حقوق بشر امروزی، در حکومت امام مهدی(ع) رعایت خواهد شد؟\n۳٫ عدالت حقوقی در عصر امام مهدی(ع) با عدالت مطرح در نوشته های حقوق امروزی مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر چه تفاوت‌هایی دارند؟\n۴٫ در حکومت جهانی امام مهدی(ع)، حقوق بین‌الملل چه جایگاهی خواهد داشت و آیا موضوعی برای آن باقی می‌ماند؟\n۵٫ آیا از نظر حقوق بین‌الملل، امکان تشکیل دولت واحد و اضمحلال دولت‌های دیگر وجود دارد؟\n۶٫ چنانچه دولت‌های دیگر باقی بمانند، رابطه حکومت مهدوی با حکومت‌های دیگر چگونه است؟ (کیفیت تعامل حضرت با کشورهای مختلف).\n۷٫ مصلحت در عدالت حقوقی مهدوی چه جایگاهی دارد؟\n۸٫ چالش‌ها و موانع تحقق عدالت حقوقی در عصر غیبت چیست؟\nآیت الله سید محمد خامنه‌ای ۴۹\nوقتی در جایی کلمه حق یا حقوق به‌کار می‌رود، باید بلافاصله ذهن پژوهشگر به منشأ آن برگردد؛ زیرا حق اساساً یک منشأ می‌خواهد و منشأ آن هر چه باشد با آن ملازمه ذاتی دارد.\nمنشأ حق در طبیعت جانداران یا به اصطلاح در قانون جنگل، زور و سلطه است. در طبیعت، زور حرف آخر را می‌زند و منشأ حق برای حیوان می‌شود، ولی در جامعه متمدن انسانی بایستی برای حق منشأ دیگری در نظر گرفت. در غرب نوجوان و نوکیسه که در حدود ۵۰۰ سال پیش از قید استبداد حاکم بر کلیسا رهایی یافته بود، این اندیشه حاکم شد که دور از کلیسا و خدا یا حاکم غیبی، حق فقط از خود انسان بر می‌خیزد و توافق و تفاهم اکثریت پا به اصطلاح معمول ((قرارداد اجتماعی)) منشا حق و قانون است و حق و کلیه مسائل مربوط به بشر، امری زمینی است نه آسمانی. آنان نوعی اقتباس و پیروی ناقص و شاید نادرست از یونان پیش از اسکندر، نظامی به نام مردم سالاری یا دموکراسی به وجود آورده و این همان روحی است که در لفظ و مفهوم ((حقوق)) در اعلامیه حقوق بشر غربی دمیده و وجود دارد.\nما وقتی از حقوق‌دانان و فلاسفه غربی می‌پرسیم که شما به چه دلیل و مستند به کدام حقیقتی، بشر را منشأ حق و او را ذاتاً و به محض تولد دارای حق و حقوق معروف به حقوق بشر می‌دانید؟ آنان پاسخی جز مصادره به مطلوب ندارند؛ چون در واقع جوابی وجود ندارد.\nاما در دیدگاه فلسفی و حقوقی اسلام، بشر در میان همه موجودات کره زمین به آن دلیل کرامت دارد و دارای حقوق ذاتی است ـ که به آن حقوق بشر می‌گویند ـ که به نص قرآن کریم، بشر خلیفه خدا بر روی زمین است. خداوند علاوه بر کرامت (و لقد کرمنا بنی آدم…۵۰( به وی حقوق دیگری هم مانند آزادی، اختیار، حق حیات، رفاه و غیره را داده است. داشتن ((تکلیف)) در انسان هم به‌دنبال همان کرامت ذاتی و حقوق ذاتی دیگر است. یکی از فضایل انسان و برتری او نسبت به دیگر موجودات این است که خداوند او را لایق تکلیف دانسته و برخلاف دیگر موجودات (جماد، نبات، حیوان) که فقط دارای حق هستند و تکلیفی ندارند یا مانند نوزادان یا مجانین که مردم عاقل و بالغ نسبت به آن‌ها تکلیف دارند ـ قیومیت و قیمومت و حفظ حیات و سلامت دیگر موجودات به بشر داده شده است.\nجای بسی تأمل است که بعضی از مغالطه کاران حرفه‌ای سعی دارند داشتن تکلیف برای بشر را عیب و نقص او بدانند. این برداشت، توهین به بشر و نشانه جهل و اگر عامداً باشد به قصد تضعیف اسلام با استفاده از مغالطه است.\nشاخصه و فرق دیگر حقوق بشر اسلامی در مفهوم ((بشر)) است که در غرب همواره آن را محصور و محدود به نژاد یا مذهب و قومیت می‌کنند، ولی در اسلام، این مفهوم همه بنی آدم را از هر رنگ و نژاد و زبان و مذهب و فرهنگ در بر می‌گیرد.\nفرق دیگر اسلام با غرب در مسئله بشریت آن است که در اسلام، انسان نه فقط خلیفه خدا بر روی زمین و مأمور آبادسازی آن است، (واستعمرکم فیها…۵۱(، بلکه حتی جزئی از خانواده خداست و خدا رئیس خانواده بشر و طالب سلامت که آسایش و راحت آن‌هاست؛ ((الخلق عیال الله…۵۲)). بر این اساس، بشر در تمام مراحل و لحظات زندگی خود در رابطه‌ای دائمی با خداوند است، اما در دیدگاه غربی، رابطه انسان با آسمان (یعنی خدا) به کلی قطع است (که دیدگاهی توراتی و یهودی است) و بشر در این دنیا تنها، غریب و آزاد مطلق است. او می‌تواند هر عملی را، چه گناه و چه ثواب انجام دهد و حداکثر محدود به مقررات مدنی کشور خود است ـ‌اگر بپذیرد ـ‌که نام آن را قانون می‌گذارند.\nبشر غربی حق دارد بر خلاف قوانین طبیعت عمل کند. ملاک ((میل اکثریت)) است که قوانین و هنجارها را می‌سازد؛ چه برای طبیعت و برای بشر مفید باشد و چه مخالف طبیعت و مضر و خطرناک برای انسان و محیط زیست باشد.\nآزادی بشر در غرب، به معنای آزادی حیوانی است و به زحمت آن را در دایره مقررات مدنی و کشوری محدود می‌سازند.\nاز این‌رو می‌توان گفت، تفاوت حقوق بشر غربی با حقوق بشر اسلامی ((از زمین تا آسمان است)).\nدر حکومت امام مهدی(ع)، نظم غلط بشری، هر جا که باشد به دور انداخته می‌شود و نظم الهی برقرار خواهد شد. در حقوق بشر امروزی، اصولی هست که از اسلام گرفته شده و زاییده فکر غرب نیست؛ همان‌هاست که پس از غلبه و تصرف اسپانیا به دست مسلمانان با ترجمه کتب فقهی، فلسفی و علمی مسلمانان به زبان لاتین، به مدارس مسیحی و یهودی راه یافت و بیکن، توماس و مانند آن‌ها را پرورش داده و به برپایی انقلاب فرانسه و سقوط کلیسای کاتولیک و برقراری دوران تجدّد (یا مدرنیته) انجامید. همه یا بیش‌تر حقوق بشر دوران تجدد در اصل از متون اسلامی و مسیحی قرون وسطایی گرفته شده که آن‌ها میراث اسپانیای مسلمانان است وگرنه اصول فکری یونانی یا رومی اجازه حقوق بشر به معنای کنونی را نمی‌دهد.\nعدل یعنی وضعیتی بهینه و دارای تناسب طبیعی و برتر که به مفهوم ((نوعی هم‌طرازی عمومی)) هردستگاه نیز هست. مثلاً وقتی اتومبیل یاهر ماشین مکانیکی خوب کار کند و نظم صحیح بر آن حاکم باشد می‌توان آن را در وضع تعادل یا عدل دانست.\nدر طبیعت نیز، خداوند برای هر چیز جایگاهی مناسب گذاشته ((بالعدل قامت السماوات…۵۳)) تا طبیعت بتواند سود خود را برساند و جانداران در آن زندگی راحتی داشته باشند.\nدر جامعه بشری نیز، خداوند متعال نظمی مقرر کرده که به‌وسیله انبیا به بشر ابلاغ می‌شود. بخشی از این نظم در جهان‌بینی از درک صحیح جهان و خداشناسی، سرچشمه می‌گیرد و بخشی مربوط به مقررات ضروری یک تمدن است که در زندگی مدنی و رابطه مردم با یکدیگر ضروری است. مهم‌ترین آن، حکومت به‌صورت صحیح و برابر فطرت بشرو طبیعت جهان است. بخشی دیگر در باب قوانین پیچیده و پنهان طبیعت آمده است که به نام علم اخلاق مشهور شده است؛ همان که عکس‌العمل طبیعت در برابر هر رفتار بشر را در بر دارد.\nبرگردیم به کلمه عدل؛ این کلمه هم به ((گذاشتن و قرار دادن هر چیزی در جای خود)) و هم به ((دادن حق هر کس و هر چیزی به او)) معنا و تعبیر شده و هر دو به یک معناست.\nاین‌که در احادیث آمده است: امام زمان(ع) جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد، به این معنی است که آن حضرت، عدالت طبیعی و اجتماعی را برقرار و جامعه، جهان و روابط بشری را بازسازی و اصلاح خواهد کرد.\nمثلاً در باب ثروت‌های ملی و عمومی که حق همه است، روایاتی داریم که امام قائم آن را از دست متجاوزان و غاصبان گرفته و میان همه مردم به‌طور مساوی یا به هر صورت که عدل باشد، تقسیم خواهد کرد. یا این‌که احکام واقعی خداوند را بیان خواهد کرد.\nانقلاب امام زمان(ع)، تنها در امور طبیعی یا اجتماعی نیست، بلکه نوعی بازسازی جامعه بشری است. در آن زمان با ظهور حقایق، بشر از پراکندگی فکری و فلسفی و فرهنگی رهایی یافته و دین یا همان جهان‌بینی فلسفی واقعی برای مردم آشکار خواهد شد، فرهنگ آن‌ها رشد یافته و عقل و شعور بشری تکامل خود را به دست خواهد آورد. در حدیث آمده است که خداوند با ظهور امام زمان عقول مردم را کامل خواهد کرد و آن‌ها را به آرزوهاشان خواهد رسانید. وقتی عدالت حقوقی (اجتماعی) دوران امام زمان(ع) را با آن‌چه که مزورّانه و پوچ در اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق‌ها و مقررات دیگر آمده مقایسه کنید تفاوت هویدا خواهد شد.\nدر حکومت امام زمان(ع) همه حقوق حقه و طبیعی موجود و در حال اجرا ابقا خواهد شد و نقص آن مقررات ملی و جهانی با وضع مقررات جدید الهی کامل خواهد گردید. ما نمی‌دانیم مرزهای حقوقی و سیاسی ملت‌ها چه وضعی خواهند داشت و آیا معنای حکومت جهانی واحد آن است که تمام پهنه عالم مانند یک استان خواهد شد یا این‌که با حفظ اصول مقررات از طرف امام(ع) ـ که رهبری جهان را خواهد داشت ـ ملل کنونی عالم می‌توانند ویژگی‌های اجتماعی مفید خود را حفظ کنند. مثلاً به اصطلاح به صورت فدراتیو (یا استانی) زیر سایه امام زندگی نمایند.\nقدر مسلم آن است که عدالت اجتماعی ـ‌چه در سطح کوچک شهری و ملی و چه در سطح جهانی و منطقه‌ای ـ به خوبی به مرحله عمل و اجرا خواهد رسید. ممکن است تکامل فکری و فرهنگی مردم جهان ـ که در حدیث از آن به کمال عقول بشر (و نه تنها مسلمانان) تعبیر شده ـ سبب شود که خود مردم جهان داوطلبانه و خودبه‌خود، مرزهای سیاسی، فرهنگی و نژادی را بردارند. حکومت الهی امام زمان مسلماً با این درخواست مردم موافقت خواهد داشت.\nمی‌دانیم اصولی مانند اصل هم‌زیستی برادرانه، اصل احترام به اراده انسان و اصل مصلحت، در اسلام و حکومت مهدی(ع) پذیرفتنی خواهد بود. از این‌رو، اگر خیر و مصلحت خود مردم به سبب اختلافات طبیعی و جغرافیایی ـ نه نژادی و عقیدتی ـ در نوعی استقلال به‌صورت حکومت یا دولتی تابع اصول عام اسلامی باشد، شاید بتوان گفت که بعضی از انواع دولت‌ها ممکن است باقی بمانند، ولی آن‌چه که به نظر نزدیک‌تر به واقعیت می‌رسد، همان‌است که پیش از این گفتیم؛ بر حسب ظاهر روایات، بشر در یک تحول و تجربه در آن دوران به جایی خواهد رسید که زیر بار هیچ حکومتی ـ به هر شکل ـ جز حکومت حضرت مهدی(ع) نخواهد رفت.\nاز این جا می‌توان پاسخ پرسش ششم را هم دانست.\n((مصلحت)) ابعاد مشترک معنوی بسیار و اقسام فراوانی دارد. همین تعدد معنا این خطر را دارد که می‌توان از آن در مغالطات استفاده کرد. یک‌بار مصلحت، به‌معنای نفع یا خیر یا دفع ضروری شخصی است که به شخص یا اشخاص مربوط می‌شود و گاهی همین خواص برای جامعه و مصلحت عام است. گاهی کوتاه مدت و گاهی دراز مدت است. گاهی مصلحت، بااصول شریعت یا قوانین اساسی و مهم تباین کلی دارد و گاهی به صورت عناوین ثانویه و اضطرار و نظم آن، در می‌آید. هر یک از این اقسام حکم و موقعیتی دارد.\nاز مجموعه آثار و روایات مربوط به دوران قیام حضرت مهدی(ع)، چنین بر می‌آید که محظورات و موانع اجتماعی و سیاسی که معمولاً به‌سبب انصراف از قوانین و اصول به اموری تحت عنوان مصلحت می‌شود، در آن دوران وجود نخواهد داشت. بنابراین، بهانه‌ای برای عدول از قوانین اجرای عدالت به دلیل مصلحت‌های اتفاقی و موقعی موجود نخواهد بود. مصلحت و کل المصلحه همان اجرای قانون عام الهی؛ یعنی عدل و قسط است و رودربایستی در آن روزگار وجود نخواهد داشت.\nاز قضایایی که درباره برخورد امام(ع) بادشمنان بشر و مانعان عدالت در آثار و روایات آمده، چنین بر می‌آید که بخشی از دوران آن امام به درگیری و نابودی پایگاه های ستم و فساد خواهد گذشت. بدیهی است، بشری که خداوند در سوره عصر قسم می‌خورد که در خسران است، به این سادگی‌ها اصلاح و تسلیم حکومت عدل الهی نخواهد شد، امّا چگونگی و طول مدت و اندازه آن برای ما معلوم نیست. والعلم عندالله.\n۱ . استاد ارجمند جناب حجت الاسلام و المسلمین دکتر هادی صادقی در شهر کرمانشاه متولد شد و پس از اتمام دوره مقدماتی، دوره سطح و خارج حوزه و رشته های متعددی از جمله ریاضی، فلسفه و دکترای کلام را در شهر قم گذراند و در دروس آیات عظام تبریزی و وحید خراسانی و…. کسب معرفت نمود.\nایشان علاوه بر تدریس فلسفه، کلام، منطق جدید و … ریاست مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما و ریاست دانشکده صدا و سیمای قم را به عهده دارند. از نام برده تألیفاتی همچون: درآمدی بر کلام جدید، الهیات و تحقیق پذیری و پلورالیسم، دین، حقیقت و کثرت و بیش از ۳۰ مقاله پژوهشی منتشر شده است.\n۲٫ آمذره لالاند، فرهنگ علمی و انتقادی فلسفه، ترجمه دکتر غلامرضا وثق، تهران، موسسه انتشاراتی فردوسی، ۱۳۷۷٫\n۳ . این اصل مربوط به دستیابی اولیه به دارایی است. یعنی تصرف چیزهایی که جز دارایی نبودهاند. این اصل شامل موضوعاتی مانند: چگونه اشیای تصرف نشده را میتوان تصرف کرد، فرآیند یا فرایندهای تصرف چیزهای تصرف نشده، چیزهایی که ممکن است در این فرآیندها به تصرف در آیند، دامنه تصرفات مجاز و … است.\n۴ . این اصل مربوط به این است که انتقال دارایی یک شخص به شخص دیگر طی کدام فرآیندها امکان پذیر است. زیرا این عنوان مبادله دو سویه، هدیه یا انواع ابقاعات و تقلب و مانند آن به بحث کشیده میشوند.\n۵ . این اصل بر وجود بی عدالتی در گذشته مربوط میشود. اگر بی عدالتیهای گذشته تاثیری در شکل دادن به وضع فعلی داشته باشد، چگونه میتوان آن را تصحیح کرد؟ عامل بی عدالتی چه وظیفهای در برابر آسیب دیدگان دارد؟ برای محو آثار بی عدالتی تا کجای تاریخ باید پیش رفت؟ قربانیان بی عدالتی مجاز به انجام چه اقداماتی هستند؟\n۶ . رابرت نوزیک، ْمحدودیتهای اخلاقی و عدالت توزیعی، در لیبرالیسم و منتقدان آن، ویراسته مایکل سندل، ترجمه احمد تدین، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۴، صص ۸ _ ۱۷۷٫\n۷ . میراث اجتماعی همان فرهنگ است که توضیح آن گذشت.\n۸ . J. Rawls. A Theory of justice. Oxford. 1971. p 7.\n۹ . مایکل سندل، عدالت و خیر در لیبرالیسم و منتقدانش، ص ۴۰ _ ۲۷۶٫\n۱۰ . بر اساس حدیثی از امام باقر(ع)، نعمانی، الغیبه، باب ۱۳، ح ۳۰٫\n۱۱ . بر اساس حدیث از امام باقر(ع)، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۳۶٫\n۱۲٫ حدید، ۱۷٫\n۱۳ . ینابیع الموده، ص ۴۲۵٫\n۱۴ . در این زمینه روایات فراوانی وجود دارد. رک. بحار الانوار، ج ۵۲ و منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر، قم، موسسه السیده المعصومه، ۱۴۱۹ ق.\n۱۵ . بر اساس روایتی از امام باقر(ع)، رک. بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۲۸، منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر، ص ۶۰۷٫\n۱۶ . بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۹۰، ح ۲۱۲٫\n۱۷ . در این زمینه نگاه کنید به فصل ۱۴ کتاب زیر:\nRobert Merrihew Adams Finite and infinite goods .A Framework for Ethics. Oxford: Oxford university press. 1999.\n۱۸ . حجر، ۲۹؛ ص، ۷۲٫\n.۱۹ آقای سید محمد موسوی، فارغ التحصیل از دانشگاه تهران و مرکز تحقیقات. دارای مدرک فوق لیسانس در رشته های جامعه شناسی و زبان و ادبیات فارسی هستند که هم اکنون به عنوان معاون وزارت ارشاد مشغول به کار میباشند. ایشان مطالعات گستردهای در عرصه تفسیر، حدیث، کلام، به خصوص کلام قدیم، تاریخ اسلام و تاریخ معاصر دارد.\nاز ایشان مقالاتی در نشریه بسیج وزارت ارشاد در زمینه کلام جدید به چاپ رسیده است. همچنین سه عنوان کتاب از نویسندگان معاصر عرب درباره چالشهای دین در عصر حاضر ترجمه نموده است.\n۲۰٫ عوالی اللئالی، ج ۴، ص ۱۰۲٫\n۲۱٫ روم، ۳۰٫\n۲۲٫ حدید، ۱۵٫\n۲۳٫ بحار. ج ۵۸، ص ۱۲۹٫\n۲۴٫ آل عمران، ۱۸٫\n۲۵٫ نساء، ۵۸٫\n۲۶ . استاد ارجمند جناب آقای اسماعیل شفیعی سروستانی، محقق، نویسنده، سردبیر و مدیر مسؤول موسسه فرهنگی موعود است. از ایشان تالیفات متعددی همچون: جوان، فرهنگ و زندگی، اراده معطوف به حق، استراتژی انتظار، نقدی بر مبادی علوم جدید، بخت خاک و … و بیش از چهارصد و پنجاه مقاله در مطبوعات منتشر شده است.\n۲۷ آیت الله قربانعلی دری نجف آبادی در شهر نجف آباد اصفهان تولد یافت. پس از گذراندن دوره مقدماتی در زادگاهش، دوره عالی را در شهر مقدس قم گذراند و در دروس آیات عظام و اساتید: فاضل لنکرانی، اراکی، شهید مطهری، جوادی آملی و… شرکت و کسب معرفت نمود. پس از پیروزی انقلاب علیرغم اشتغالات وافر، به امر تدریس در حوزه و دانشگاه نیز همت گماشت، و در دوران انقلاب اسلامی فعالیتها و سمتهای اجرائی متعددی از جمله وزارت و وکالت و… داشته و تألیفات و آثار متعددی از جمله انسان، اسلام و بهرهوری، حکومت اسلامی در نهج البلاغه و … دارند.\n۲۸٫ غررالحکم، ص ۹۹٫\n۳۰٫ همان، ص ۳۳۹٫\n۳۱٫ همان، ص ۴۴۶٫\n۳۲٫ همان، ص ۹۹٫\n۳۳٫ غررالحکم، ص ۳۳۹٫\n۳۵٫ همان، ص ۳۴۰٫\n۳۶٫ بحار، ج ۶۶، ص ۳۱۶٫\n۳۷٫ همان، ج ۵۱، ص ۲۹٫\n۳۸٫ نهج‌البلاغه، خطبه ۸۷٫\n۳۹٫ بحار، ج ۵۱، ص ۲۹٫\n۴۰٫ طبرسی، احتجاج، ج ۲، ص ۲۹۰٫\n۴۱٫ بحار، ج ۵۱، ص ۲۹٫\n۴۲٫ نعمانی، الغیبه، ص ۲۳۷٫\n۴۳٫ بحار، ج ۵۱، ص ۲۹٫\n۴۴٫ بحار، ج ۵۱، ص ۲۹٫\n۴۵٫ همان. ص ۹۲٫\n۴۶٫ انسان، ۲۱٫\n۴۷٫ کمال‌الدین، ج ۱، ص ۲۸۹٫\n۴۸٫ (انّ فی هذا لبلاغاً لقوم عابدین).\n۴۹٫ آیت الله سید محمد خامنهای پس از طی تحصیلات مقدماتی در مشهد، دوره عالی حقوق اسلام و فلسفه را در قم گذراند و در این دوره شاگرد فیلسوف معاصر علامه طباطبائی بود. پیش از انقلاب شغل عمده ایشان تدریس در دانشگاه و وکالت دادگستری بود ولی پس از آن به تحقیق و معرفی فلسفه ملاصدرا پرداخت و در سال ۱۹۹۹ اولین کنگره بینالمللی ملاصدرا را در تهران برگزار کرد و مؤسسه سیپرین را تأسیس کرد که به معرفی فلسفه اسلامی میپردازد. وی مدیر و سردبیر مجله خردنامه صدرا است و مؤلف بیش از سی کتاب و تعداد بیشتری مقالات فلسفی و حقوقی است.\n۵۰٫ اسراء، ۷۰٫\n۵۱٫ هود، ۶۱٫\n۵۲٫ کافی، ج ۲، ص ۱۶۴٫\n۵۳٫ عوالی‌اللئالی، ج ۴، ص ۱۰۲٫\nبرچسب‌ها : اسماعيل شفيعي سروستاني, دكتر حسن بلخاري, سيد محمد موسوي\nنوشته قبلی عدالت در اندیشه مسیحیان\nنوشته بعدی دولت زمینه ساز


کانون هلال احمر دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با همکاری سازمان انتقال خون استان خراسان شمالی برگزار می کند.\nمدیر تربیت بدنی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: در صورت بروز برخی علائم در حین انجام فعالیت ورزشی در دوره اپیدمی کووید 19 فعالیت بدنی را قطع و با یک پزشک مشورت کنید.\nبه مناسبت ولادت کریمه اهل بیت حضرت معصومه(س) و روز دختر، هدایایی به دانشجویان خوابگاه با اسامی معصومه اهدا شد.\nمعاونت فرهنگی دانشجویی و امور بانوان، به مناسبت ولادت با سعادت حضرت معصومه(س) و روز دختر مسابقه ویژه دانشجویان دختر دانشگاه برگزار می نماید.\nنتایج جشنواره قرآنی ویژه خانواده اساتید و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی اعلام شد.\nامروز ۲۵ شوال مصادف با ۱۶ خردادماه، سالروز شهادت رئیس مذهب تشیع حضرت امام جعفر صادق علیه السلام است.\nدر آستانه ارتحال معمار کبیر انقلاب صورت گرفت؛\nوبینار آموزشی «عکاسی خبری » ویژه فعالین نشریات دانشجویی دانشگاه برگزارشد\nوبینار آموزشی «حقوق نشریات دانشگاهی » ویژه فعالین نشریات دانشجویی دانشگاه برگزارشد\nطرح ختم صلوات و ختم قرآن هدیه به روح پرفتوح حضرت امام خمینی (ره) برگزار می‌گردد\nبه همت معاونت فرهنگی دانشجویی دانشگاه؛\nبرگزاری پویش ملی ویژه دانشجویان، اساتید و کارکنان (من در انتخابات شرکت می‌کنم...)\nمعاونت فرهنگی دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی پویش ملی ویژه دانشجویان، اساتید و کارکنان برگزار می‌نماید.\nرئیس نهاد رهبری در دانشگاه‌ها تاکید کرد: از امروز تا ۲۸ خرداد همه ظرفیت‌ها خصوصا در جامعه دانشگاهی باید در کمک به مشارکت حداکثری به‌کار گرفته شود.\nبرگزاری آزمون صلاحیت بالینی در دانشکده پزشکی\nآزمون صلاحیت بالینی در دانشکده پزشکی برگزار گردید.\nقابل توجه اعضای محترم هیآت علمی\nاعلام آمادگی معاونت فرهنگی دانشجویی، جهت تقویت مشارکت همکاران هیئت علمی در فعالیت های فرهنگی، تربیتی و اجتماعی\nبرگزاری وبینار آموزشی «عکاسی خبری »\nوبینار آموزشی « عکاسی خبری » ویژه فعالین نشریات دانشجویی دانشگاه در تاریخ یک‌شنبه ۱۴۰۰/۰۳/۰۹ برگزار می‌شود.\nمعرفی نفرات برتر مسابقه مشاعره سلامت مرحله دانشگاهی یازدهمین جشنواره سیمرغ در سال ۱۴۰۰\nنفرات برتر مسابقه مشاعره سلامت مرحله دانشگاهی یازدهمین جشنواره سیمرغ در سال ۱۴۰۰ معرفی شدند.\nبرگزاری اولین جلسه شورای اقامه نماز در سال ۱۴۰۰\nاولین جلسه شورای اقامه نماز در سال ۱۴۰۰ با حضور رئیس و مسئول نهاد رهبری و اعضای ستاد اقامه نماز دانشگاه برگزار شد.\nاعلام اسامی اعضای منتخب دبیر مرکزی و سایر دبیران شورای صنفی دانشگاه\nاسامی اعضای منتخب دبیر مرکزی و سایر دبیران شورای صنفی دانشگاه اعلام شد.\nشعار و روز شمار هفته ملی دخانیات ( چهارم الی دهم خرداد ماه ۱۴۰۰)\n۲۵ماه مه مصادف با چهارم خرداد هر سال روز جهانی تیروئید نام گرفته است تا در این روز با اطلاع رسانی توسط صاحب نظران به آکاهی افراد جامعه نسبت به شایعترین بیماریهای غدد افزوده شود.\nنخستین عمل قلب باز در استان خراسان شمالی با موفقیت انجام شد\nرئیس دانشگاه علوم پزشکی استان خراسان شمالی از انجام موفقیت آمیز نخستین عمل قلب باز دراستان همزمان با سالروز حماسه ازاد سازی خرمشهر و روز مقاومت، ایثار و پیروزی خبر داد.\nتمدید مهلت ثبت نام فراخوان کار دانشجویی\nمهلت ثبت نام فراخوان کار دانشجویی تا ۱۲ خردادماه ۱۴۰۰ تمدیدشد.\nبرگزاری آیین گرامیداشت سالروزفتح خرمشهر\nآیین گرامیداشت سالروزفتح خرمشهر با حضور رییس دانشگاه و مدیران و کارکنان ودانشجویان برگزارشد.\nقابل توجه کلیه دانشجویان فرهیخته؛\nمدیریت فرهنگی دانشگاه طی فراخوان از علاقه مندان\nبرگزاری نشست رابطین امر به معروف و نهی ازمنکر واحدهای تابعه دانشگاه\nنشست رابطین امر به معروف و نهی ازمنکر واحدهای تابعه دانشگاه با حضور دبیر ستاد امر به معروف استان برگزارشد.


مهارتهای 5 گانه که نسل آینده برای دستیابی به موفقیت نیاز دارد – طرح‌بازار\nشناسه پست: 3932\nمعیار موفقیت از نظر افراد مختلف متفاوت است. اشکال و اندازه های متفاوتی دارد، اما یک چیز که اکثر مردم می توانند در مورد آن توافق کنند این است که شامل احساس خشنودی و امنیت است. یکی از راههای دستیابی به این امنیت استفاده هرچه بیشتر از فرصت ها با فراگیری مهارتهای ارزشمند زندگی است. اما نسل بعدی چگونه قادر به انجام این کار خواهد بود؟ در حالی که زندگی بدون توقف پیش می رود ، و اقتصاد و فرهنگ می تواند تغییر کند، مهارت هایی وجود دارد که هر شخص برای پیشرفت باید به آنها دست یابد. ۵ مهارت لازم برای موفقیت نسل آتی در ادامه مقاله بررسی شده اند.\nدر حالی که مفهوم شغلی و محل کار در حال تغییر است، توانایی مستقل فکر کردن برای خود، مهارتی اساسی است. تفکر انتقادی به وضوح خود-هدایت شده و خود-منضبط است، بنابراین شما باید بتوانید برای خودتان به روشی واقع بینانه و معنی دار فکر کنید و تفکرات صحیح را انتخاب و مابقی را دور بریزید.\n“آموزش، یادگیری حقایق نیست، بلکه تربیت ذهن برای فکر کردن است.”\nاین نسل لازم است فراتر از یادداشت برداری و به خاطر سپردن اطلاعات برای امتحانات فکر کند. آنها نیاز دارند تا به آنها بیاموزیم که برای خودشان فکر کنند و مشکلات را در لحظه حل کنند. توسعه این توانایی موجب تبدیل دانش آموزان و دانشجویان امروز به رهبران فردا خواهد شد.\n2. توانایی سازگاری\nاستفاده از فن آوری های نوظهور کاری است که اکثر دانشجویان و متخصصان باید در زندگی روزمره خود انجام دهند. گرچه این در نهایت می تواند زندگی را آسان کند، اما اغلب شرایط جدیدی به همراه دارد. یک مثال خوب در این مورد چگونگی استفاده چندین شرکت از فناوری مدرن برای حضور بیشتر در جهان است. این نتایج منجر به این می شود که شرکت های سطح بالا کارمندان خود را به کار از راه دور و استفاده کامل از عصر دیجیتال تشویق می کنند. کار مستقیم با کارمندی که در منطقه زمانی دیگری زندگی می کند می تواند تنها یکی از تعدیلاتی باشد که نسل بعدی در فرهنگ کار منظم خود تجربه خواهد کرد. نسل های بعدی باید بتوانند خود را با چنین تغییراتی سازگار کنند.\n3. مهارتهای ارتباطی\nمهارت های ارتباطی خوب چه به صورت حضوری و چه به صورت آنلاین مهم هستند. نسل بعدی باید در این موارد سرآمد باشد و گاهی لازم است مکالمه به سمت دلخواه هدایت شود. همانطور که در بالا ذکر شد، ممکن است شرایط خاصی وجود داشته باشد، مانند اعضای اصلی یک تیم که در مکان های مختلف زندگی می کنند. این تنها یکی از سناریوهای ممکن است و به این معنی است که مردم نیاز دارند یاد بگیرند چگونه با استفاده از رسانه های جدید ارتباط برقرار کنند. در محل های کار با استفاده از ابزارهایی مانند Slack یا Skype می توان بین اعضای تیم ارتباط برقرار کرد. مهارت درک مطلب و نوشتن نیز به مهارتهای اساسی دانشجو و کارمند مدرن تبدیل شده است.\nدرک عمیق فرهنگی می تواند منجر به تعاملات مثبت تر ، همکاری بهتر و گفتگوهای واقعاً متنوع شود. با توجه به اینکه نسل Z غالباً به عنوان یکی از متنوع ترین نسل ها تا به امروز بیان می شود، تنوع بیشتری از صداها و دیدگاه ها در محل کار آینده وجود خواهد داشت. درک فرهنگی در اکثر فرهنگ ها بخشی اساسی از پیشرفت بوده است. شرکت های بزرگ در صنایع برتر با تجارت بین المللی که جنبه مهمی از زندگی مدرن است، این کار را به کارمندان خود آموزش می دهند. شرکت هایی مانند Google ، Novartis و Coca-Cola بخاطر ابتکارات متنوع در این زمینه پیشتاز هستند. از آنجا که این گونه شرکتها اغلب به عنوان پیشتاز مورد توجه قرار می گیرند، واضح است که تا چند نسل بعدی، این مفاهیم در اکثر شرکتهای صنایع مربوطه امری عادی خواهد بود.\n5. ابتکار عمل و حرکت به جلو\nاز آنجاییکه که رقابت برای دستیابی به موفقیت در زندگی امری عادی است، اکنون جهان بیش از هر زمان دیگری به هم پیوند خورده است، بنابراین بسیاری از افراد بیشتر از نسل های قبلی در یک سطح جهانی رقابت می کنند. شما باید این واقعیت را در نظر بگیرید که این بدان معناست که دانش آموزان باید تلاش کنند تا با دانشجویان از کشور خود همراه با چندین نفر دیگر رقابت کنند. داشتن ابتکار عمل و انگیزه برای رقابت، عنصری مهم در پیمایش جنبه های خاصی از زندگی خواهد بود، به ویژه هنگامی که صحبت از فرصت های شغلی و تحصیلی می شود.\nترجمه شده از ای اف آکادمی\nمقاله موفقیت وبلاگ\nراز موفقیت کسب ثروت موفقیت\tمشاهده همه


چگونه از شغل ماساژ کسب درآمد کنیم؟ - آموزش کسب و کار - کارژول\nچگونه از شغل ماساژ کسب درآمد کنیم؟\nچگونه از شغل ماساژ، کسب درآمد کنیم؟\nآشنایی با تکنیک‌های یک سبک ماساژ\nآشنایی با لوازم ماساژ و طرز استفاده از آن‌ها\nیادگیری و بروزرسانی مستمر اطلاعات و مهارت\nگذراندن دوره‌های آموزشی و تکمیلی\nبرای کسب درآمد از ماساژ، چه باید کرد؟ نقطه شروع کجاست؟\nبرای کسب درآمد از ماساژ، چه میزان سرمایه‌ای لازم است؟\nاز چه طریقی می‌توان، سرمایه لازم را کسب کرد؟\nتجهیزات مورد نیاز ماساژ چیست؟\nبه چه مجوزهایی برای کسب درآمد از ماساژ نیاز است؟\nآیا راه‌اندازی سایت رزرو زمان ماساژ، نیاز به مجوز دارد؟\nمیزان فضای لازم برای یک مرکز ماساژ\nمیزان سوددهی و بازگشت سرمایه در شغل ماساژ به چه صورت است؟\nنحوه تبلیغات و بازاریابی در این شغل چگونه است؟\nمگر می‌شود کسی دوست نداشته باشد که ماهیچه‌های بدنش را ورز دهند؟\nچه کسی نمی‌خواهد که بعد از یک روز سخت کاری با دستان یک ماساژور به آرامش نرسد؟\nماساژ در تمام دنیا یکی از آرامش‌بخش‌ترین، نرمش‌هایی است که هر فرد می‌تواند در طول عمر خود تجربه کند. سبک‌های ماساژ از قدیم تا الان تفاوت‌های بسیار زیادی کرده و به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم شده‌اند.\nاگر یک ماساژور هستید و می‌خواهید که از این کار کسب درآمد کنید. بهتر است تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.\nماساژور حرفه‌ای شخصی است که ویژگی‌های خاصی دارد. در ادامه چند نمونه از این ویژگی‌ها را مشاهده می‌کنید:\nشناخت تکنیک ها و ترفندها\nشناخت تمامی تکنیک‌ها و ترفندهای یک سبک ماساژ از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که یک ماساژور حرفه‌ای، باید داشته باشد. ماساژور حرفه‌ای که این تکنیک‌ها را بلد باشد، باید تمامی آن‌ها را طبق خواسته مشتری خود در هنگام کار استفاده کند.\nماساژور حرفه‌ای با استفاده از تجهیزات مربوطه، کار خود را انجام می‌دهد.\nبه همین علت باید شناخت کافی از این وسایل داشته باشد. و بداند که نحوه استفاده از آن‌ها به چه صورت است!\nماساژور باید تمام سعی خود را بکند که با استفاده از این لوازم، بهترین نرمش را برای شخص مقابل خود انجام دهد.\nشما نمی‌توانید ماساژور حرفه‌ای پیدا کنید که عاشق کار خود نباشد.\nداشتن یک علاقه ذاتی، جزو مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که یک ماساژور باید داشته باشد.\nماساژوری که خود را فردی حرفه‌ای معرفی می‌کند، باید تمام اصول بهداشتی را در کار خود رعایت کند.\nرعایت این اصول در کار جزو نشانه‌هایی است که افراد می‌توانند متوجه شوند که ماساژور تا چه حد حرفه‌ای است!\nباتوجه به رشد بی‌سابقه و سریع ماساژ، فردی که می‌خواهد از این راه کسب درآمد کند. باید همیشه در حال یادگیری و کسب مهارت‌های بیشتر برای انجام این کار باشد.\nداشتن اطلاعات در کنار مهارت و بروزرسانی آن‌ها، می‌تواند باعث پیشرفت سریع یک ماساژور از نظر درآمدی شود.\nاین مطلب رو از دست ندین: توصیه‌های شغلی مناسب برای زنان\nبدون داشتن گواهینامه‌های معتبر از دانشگاه و موسسات معتبر، نمی‌توان یک ماساژور را حرفه‌ای تلقی کرد.\nماساژورهای حرفه‌ای مدارک معتبری از دانشگاه‌ها یا موسسات آموزشی دارند. و دوره‌های مختلفی مانند آناتومی بدن و سبک‌های مختلف ماساژ را گذرانده‌اند.\nماساژ به دسته‌بندی‌ها و سبک‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شود. که می‌توانید براساس علاقه یا نیاز خود، یک یا چند نوع از آن‌ها را یاد بگیرید. و با بکارگیری آن‌ها از شغل ماساژ کسب درآمد کنید!\nیکی از رایج‌ترین و محبوب‌ترین سبک‌های ماساژ، ماساژ کالیفرنیایی است. در این روش یک ماساژور قبل از شروع کار، بدن مراجعه‌کننده را بصورت کامل، چرب می‌کند.\nبعد از چرب کردن بدن، ماساژور ضربه‌های آرام و مستمری را پشت سرهم بر بدن فرد مراجعه کننده، وارد می‌کند. در این سبک ماساژ، فشار کمی به مراجعه کننده وارد می‌شود، اما فواید زیادی برای آن وجود دارد. از جمله:\nآرامش ذهنی و قرار دادن ذهن در یک حالت متعادل\nنرم شدن اعضای بدن\nاگر مراجعه‌کنندگانی دارید که در طول روز استرس زیادی دارند و فشار بالایی را تحمل می‌کنند. بهتر است که این سبک را به آن‌ها توصیه کنید.\nیکی از سبک‌های ماساژ که با استفاده از آن، می‌توان گردش خون را تنظیم کرد، سبک اسالن است. افرادی که با این شیوه و سبک ماساژ داده شده‌اند. ادعا کرده‌اند که بعد از اتمام ماساژ هوشیاری بسیار بالایی پیدا کرده‌اند و راحت‌تر توانسته‌اند، تصمیم گیری کنند. شما می‌توانید به مراجعه‌کنندگانی که نیاز به آرامش و تفکر دارند، این سبک را توصیه کنید.\nیکی از معروف‌ترین انواع ماساژ، ماساژ تایلندی است! این شیوه به نوعی ورزش یوگا است که برای افراد تنبل توصیه می‌شود! در این روش تمامی عضلات بدن کشیده می‌شوند و مفاصل را باز می‌کنند.\nمعمولا از قسمت انتهایی بدن یعنی کف پا این ماساژ شروع می‌شود و به سمت بالا حرکت می‌کند.\nمراجعه‌کنندگانی که می‌خواهند به سطح نرمالی از انرژی برسند این سبک ماساژ برای آن‌ها طراحی شده است!\nهمچنین برای کسانی که بیشتر وقت خود را در پشت میز می‌گذرانند، بهتر است توصیه کنید که هفته ای یک جلسه، ماساژ تایلندی را در برنامه خود قرار دهند.\nماساژ سوئدی، قوی‌ترین سبک ماساژ است که می‌تواند کمک کند تا افراد خون بیشتری را به سمت قلب روانه کنند!\nهمچنین این ماساژ باعث می‌شود که میزان اوریک اسید و لاکتیک افزایش پیدا کند. و با این شیوه سلامت داخلی بدن نیز تامین می‌شود.\nافرادی که در طول روز، فعالیت‌های سنگین فیزیکی انجام می‌دهند و یا دچار تنبلی عضلات هستند. بهتر است این سبک ماساژ را امتحان کنند.\nاگر مراجعه‌کنندگان شما در دسته ورزشکاران قرار می‌گیرند. با این سبک ماساژ بهترین نرمش عمرشان را تجربه خواهند کرد! این شیوه ماساژ در واقع تلفیق دو نوع سوئدی و شیاتسو است.\nاین ماساژ به افراد ورزشکار کمک می‌کند که احساس سستی و تنبلی آن‌ها از بین برود و از آسیب‌های ورزشی جلوگیری شود.\nهمچنین ورزشکارانی که اندام صدمه دیده دارند، معمولا از این شیوه برای تسکین و درمان استفاده می‌کنند.\nاولین قدم برای کسب درآمد از ماساژ، داشتن مهارت در این زمینه است. شما باید به یاد داشته باشید که افراد مختلف را ماساژ دهید و از تجهیزاتی که برای این کار وجود دارد، استفاده کنید.\nهمچنین باید ویژگی‌های یک ماساژور حرفه‌ای که در بالا به آن‌ها اشاره شد را در خود تقویت کنید.\nبا انجام این کارها اولین قدم برای شروع کسب درآمد از ماساژ را برداشته‌اید!\nبرای کسب درآمد از ماساژ\nبرای این که شما بتوانید از این شیوه، کسب درآمد داشته باشید. بهتر است که ابتدا دوره‌های آموزشی را بگذرانید و بعد از آن به عنوان یک کارآموز در یک مرکز ماساژ معتبر مشغول بکار شوید. تا مشتریان دائمی پیدا کنید.\nبا توجه به این موضوع سرمایه زیادی برای کسب درآمد از ماساژ نیاز نیست و تنها کافی است که هزینه‌های مربوط به دوره‌های آموزشی را بپردازید.\nاین مطلب رو از دست ندین: 23شغل خانگی پولساز\nهمانطور که بالاتر گفتیم با توجه به این موضوع که شما سرمایه زیادی احتیاج ندارید، احتمالا استفاده از پس‌انداز شخصی می‌تواند به شما کمک کند که هزینه دوره‌های آموزشی را بپردازید و مدارک معتبری در این زمینه بگیرید.\nبرای شروع یک ماساژ خوب، باید بهترین نوع لوازم را انتخاب کرد.\nهرچقدر انجام این کار بصورت حرفه‌ای‌تری صورت بگیرد، مشتری احساس رضایت و آرامش بیشتری خواهد داشت.\nدر ادامه مهم‌ترین، لوازمی که هر ماساژور باید برای کار خود آن‌ها را تهیه کند ذکر کرده‌ایم.\nمهم‌ترین وسیله و تجهیزی که برای یک ماساژور مورد نیاز است، تخت ماساژ است که برای هر نوع ماساژی می‌توانید از آن کمک بگیرید.\nدر اصل بدون تخت ماساژ، عملا نمی‌توان کار خاصی برای مشتری انجام داد.\nتخت‌های ماساژ معمولا به دسته بندی‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند که رایج‌ترین آن‌ها سه دسته زیر است:\nاگر می‌خواهید که ماساژ باکیفیتی را به مشتری خود ارائه دهید و احساس رضایت او را مشاهده کنید. استفاده از انواع روغن ماساژ، کرم ماساژ و لوسیون‌های مخصوص در این زمینه به شما کمک می‌کند.\nدر واقع بدون این موارد، شما کیفیت پایینی از ماساژ را به مشتری یا مراجعه‌کننده خود ارائه می‌کنید. که باعث می‌شود، حس اعتماد و رضایت او از بین برود و دیگر به شما مراجعه نکند.\nاز معروف‌ترین، روغن‌های ماساژ که می‌توانید برای این کار از آن‌ها استفاده کنید، عبارت‌اند از:\nبرخی از افراد، فکر می‌کنند که روغن ماساژ، باعث می‌شود که تنها کیفیت ماساژ افزایش پیدا کند. اما این تمام ماجرا نیست!\nتمامی روغن‌های ماساژ دارای عطر خوبی هستند که باعث می‌شوند آرامش بیشتری در حین کار به مراجعه کننده منتقل شود.\nاز دیگر تجهیزاتی که برای برخورداری از یک ماساژ باکیفیت به مشتری، می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. سنگ داغ ماساژ و حوله ماساژ است.\nاستفاده از این تجهیزات باعث می‌شود که طرف مقابل شما را فردی حرفه‌ای در نظر بگیرد.\nاستفاده از تجهیزات ماساژ\nاگر می‌خواهید از ماساژ کسب درآمد کنید، در اولین اقدام به یک آموزشگاه معتبر بروید و یک دوره با گواهینامه معتبر را در این زمینه بگذرانید!\nدر قدم بعدی کافی است که به اتحادیه ماساژ که در شهر شما وجود دارد، مراجعه کنید. و از آن‌ها مجوز تاسیس یک سالن ماساژ را بگیرید.\nالبته توصیه می‌شود که برای پیدا کردن مراکز معتبر ابتدا به اتحادیه مراجعه کنید. و از آن‌ها بخواهید مراکزی که گواهینامه‌های معتبر را ارائه می‌دهند به شما معرفی کنند.\nهمچنین در صورت گذراندن شرایط اولیه، ملک و مکان شما باید دارای اقلیت‌های بهداشتی و محیطی از نظر قانونی باشد.\nاین مطلب رو از دست ندین: مزون چیست و چگونه شما را به کسب درآمد می‌رساند؟\nدر صورتی که افراد بعد از انتخاب زمان رزروی خود، ملزم به پرداخت مبلغی باشند.\nبهتر است سایت شما مجوزهای لازم از جمله نماد اعتماد الکترونیک را دریافت کند.\nاین کار باعث می‌شود که مردم راحت‌تر به سایت شما اعتماد و هزینه لازم را پرداخت کنند.\nیک مرکز ماساژ معتبر باید دارای حداقل‌های لازم باشد.\nمشتری شما باید بتواند به راحتی لباس‌های خود را در بیاورد و آن‌ها را در جای مخصوصی قرار دهد.\nهمچنین فضای کافی برای گذاشتن تجهیزات یک مرکز ماساژ از جمله تخت ماساژ وجود داشته باشد.\nوجود قفسه‌هایی که بتوانید روغن، سنگ، حوله و … را بر روی آن قرار دهید، می‌تواند در داشتن یک مرکز ماساژ حرفه‌ای کمک کند.\nبا توجه به این موضوع که ماساژ یک شغل آزاد است و باتوجه به میزان کاری که انجام می‌دهید، بابت آن پول دریافت می‌کنید. باید برای داشتن درآمد بیشتر، مهارت و تعداد مشتریان خود را افزایش دهید.\nبه هر میزان که تعداد مشتریان شما بیشتر شود، درآمد بیشتری خواهید داشت.\nبا توجه به میزان سرمایه نسبتا کمی که برای شروع این کار لازم است. درآمد و سود بسیار بالایی می‌توانید از این شغل بدست آورید.\nبرای این که تعداد مشتریان خود را بصورت روزانه افزایش دهید و درآمد خود را بالاتر ببرید.\nمی‌توانید از شیوه‌های بازاریابی زیر استفاده کنید:\nداشتن یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی و محتواگذاری مستمر در آن می‌تواند نظرات افراد بیشتری را به سمت شما جلب کند. این شیوه باعث می‌شود که شما بیشتر شناخته شوید و تعامل بهتری با مشتریان خود داشته باشید.\nدانستن نکته‌های بازاریابی محتوا و شیوه بازاریابی در شبکه‌های اجتماعی برای جذب مشتری بیشتر از این روش الزامی است.\nاگر شما کار خود را با کیفیت بالا و قیمت مناسب به مشتریان خود ارائه می‌دهید به زودی شاهد افزایش تعداد زیاد مشتریان خود خواهید بود.\nبه صورتی که دیگر وقت کافی برای رسیدگی به مشتریان خود نداشته باشید!\nپس کیفیت در انجام کار را اصلا فراموش نکنید.\nاگر شما سایتی داشته باشید که افراد مختلف بتوانند زمان ماساژ خود را رزرو کنند و با فضای کاری شما آشنا شوند. راحت‌تر می‌توانند برای انتخاب شما به عنوان یک ماساژور تصمیم گیری کنند.\nالبته داشتن سایت یا اپلیکیشنی که مشتریان از آنجا بتوانند، زمان ماساژ را رزرو کنند. شما را فردی حرفه‌ای نشان خواهد داد.\nتکنیککسب درآمدکسب و کارماساژماساژور\nقبلینشانه‌هایی برای هدایت\nبعدیمزون چیست و چگونه شما را به کسب درآمد می‌رساند؟\n5 راه برای توانمندسازی زنان در تمام کسب‌وکارها\nشغل جانبی خودتان را زودتر ایجاد کنید


اخبار دارالترجمه ساترا: تغییرات در روند تاییدیه تحصیلی مدارک صادره از وزارت علوم برای ترجمه رسمی\nهمانطور که مطلع هستید، طبق قانون، ترجمه رسمی مدارک بدون تاییدیه مدرک امکان‌پذیر نیست. تا مدتی پیش، تاییدیه تحصیلی اصل مدارک صادره از دو مرجع وزارت علوم و وزارت بهداشت توسط دارالترجمه انجام می‌شد. اما مدتی است که وزارت علوم سامانه‌ای برای روند انجام تایید تحصیلی فراهم کرده است؛ با راه‌اندازی این سامانه، تایید تحصیلی هر مدرک توسط دارنده مدرک انجام می‌شود.\nچگونه تاییدیه تحصیلی مدارک خود را برای ترجمه رسمی از وزارت علوم بگیریم:\nثبت اطلاعات شخصی و دریافت کد رهگیری: به سامانه جامع امور دانشجویان (سجاد)، وابسته به معاونت امور دانشجویان داخل مراجعه، در آن سایت ثبت نام و کد رهگیری را دریافت کنید. https://portal.saorg.ir/\nتکمیل درخواست و پرداخت اینترنتی: به پورتال مذکور مراجعه و تمام اطلاعات درخواستی به همراه اسکن مدارک تحصیلی خود را به صورت جدا جدا و برای تمام مدارکی که می خواهید ترجمه رسمی شود آپلود کنید. همچنین لازم است هزینه مربوط به تاییدیه مدارک به وزارت علوم پرداخت شود. دو مورد در انجام تاییدیه تحصیلی تاثیر دارد: خدمت نظام وظیفه آقایان و عدم تعهد تحصیل رایگان. برای اطلاعات بیشتر راهنمای کامل تایید مدارک را از سایت وزارت علوم دانلود کنید:https://portal.saorg.ir/wp-content/uploads/2017/01/SAO.BPM_.PortalUGL11-01-02.pdf\nمدارک قابل تایید و ترجمه از سوی وزارت علوم\nگواهینامه موقت پایان تحصیلات به شرطی که قابل ترجمه باشد (بدون قید بدهی یا تعهد خدمت رایگان)\nریز نمرات فارسی (که مهر و امضای مسئولین دانشگاه را داشته باشد)\nرتبه تحصیلی که ممهور به مهر مسئولین دانشگاه باشند\nتا قبل از راه‌اندازی سامانه جدید، تاییدیه‌های تحصیلی وزارت علوم به صورت مهر و امضاء در پایین یا پشت هر مدرک تحصیلی درج می‌شد؛ تاییدیه‌های تحصیلی جدید اما، در برگه‌ای جدا برای هر مدرک صادر می‌شود و حاوی لینک استعلام اینترنتی آن مدرک در سامانه امور دانشجویان داخل است. بنابراین، جهت انجام ترجمه رسمی مدارک تحصیلی صادره از وزارت علوم، ابتدا تاییدیه تحصیلی مدارک را بگیرید و به همراه اصل مدارک تحویل دارالترجمه ساترا دهید تا در اسرع وقت ترجمه و تایید دادگستری و امورخارجه (در صورت نیاز) انجام گیرد. شایان ذکر است، روند انجام تایید تحصیلی مدارک صادره از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تاکنون تغییری پیدا نکرده است و به روال سابق توسط دارالترجمه انجام می‌شود. دارندگان مدارک دانشگاه آزاد لازم است شخصاً از طریق سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اقدام کنند.


بایگانی‌ها الکسا - گاه‌نوشته‌های میثم مدنی\nمی‌خواهید عمر یک سایت را ببینید، نسبت رنک الکسا را ببینید. به روش جعبه سیاه\nمن به الکسا به عنوان تمرین تحلیل خارج از جعبه نگاه می‌کنم. یعنی نمی‌دانیم دقیقا الگوریتمش چطور کار می‌کند، اما بر اساس خروجی آن می‌توان رفتارهای مختلف آن ا بررسی کرد.\nیک نمونه را قبلا در «رتبه جهانی الکسا کمتر از رتبه کشوری!» آورده بودم. حالا یک مورد جدید را در نظر بگیرید.\nعمر سایت‌های پربازدید ایرانی از سایت‌های پربازدید جهانی کمتر است!\nچطور می‌توان این موضوع را بررسی کرد؟ به عکس بالا نگاه کنید که مربوط به دو سایت مختلف (در یک زمان) است، با درصد ایران برابر. یعنی هر دو تقریبا ۹۴ درصد بازدیدشان در ایران بوده است. اما یکی عمر کوتاهی دارد و یکی عمر بلند! بیشتر ...\nارسال شده در مهر 2, 1396 دسته‌ها پیچیدگی, تحلیل کسب‌و‌کار, دنیا از نگاه داده, علوم کامپیوتربرچسب‌ها آزمون نرم‌افزار, الکسا, اوراکل, اوراکل مرغ‌های مقدس, برون‌سپاری پروژه, بهینه سخت‌افزار, تحلیل, تعاملی, جعبه سیاه, رتبه ایران, رتبه جهانی, ستخدام مشاور, فرایند حل مسئله, میمون, هانس رولسینگ, هشت‌پا برای می‌خواهید عمر یک سایت را ببینید، نسبت رنک الکسا را ببینید. به روش جعبه سیاه دیدگاهی بنویسید


الوان سه نانو محصول را برای صنعت ساختمان تولید و به بازار عرضه کرد – ایران پلیمر\nخانه/اخبار/الوان سه نانو محصول را برای صنعت ساختمان تولید و به بازار عرضه کرد\nالوان سه نانو محصول را برای صنعت ساختمان تولید و به بازار عرضه کرد\nبسپار می نویسد, شرکت رنگ و رزین الوان در حوزه عمران و ساختمان سه محصول مبتنی بر فناوری نانو, با نام‌های تجاری مگااستون, نانو لاک آکریلیک و نانوسیل را تولید و به بازار عرضه می‌کند.\nشرکت رنگ و رزین الوان بیش از 35 سال است که در عرصه‌ی تولید رنگ‌های صنعتی و ساختمانی مشغول به فعالیت است. فعالیت الوان در سه بخش اصلی تولید رنگ‌های حفاظتی، تولید محصولات مهندسی و تولید رنگ‌های ساختمانی انجام می‌شود. این شرکت از سال 1384 با همکاری ستاد ویژه‌ی توسعه‌ی فناوری نانو فعالیت خود را در راستای شناخت و توسعه‌ی فناوری نانو آغاز کرد. شرکت رنگ و رزین الوان هم‌اکنون سه محصول رزینی نانویی را با نام‌های تجاری نانواکریلیک، مگااستون و نانوسیل تولید و روانه‌ی بازار می‌کند. کاربرد غالب این محصولات در صنعت ساختمان به شرح ذیل است:\nتمام مصالح ساختمانی در معرض تخریب‌های محیطی شامل آب، باد، شرایط جوی و حمله‌ی میکروارگانیسم‌ها قرار دارند. یک ساختمان حفاظت نشده وقتی در برابر باد و بارانی با سرعت 32 کیلومتر در ساعت قرار می‌گیرد، می‌تواند در مدت 6 ساعت 10 لیتر آب به ازای هر مترمربع جذب کند. یک سازه‌ی بتنی در همین شرایط تقریباً 20 لیتر آب جذب می‌کند. جذب آب باران صدمات متعدد و جبران‌ناپذیری را به ساختمان وارد می‌نماید, لیکن حفاظت از سازه‌های بتنی, سیمانی و …. یک امر اجتناب‌ناپذیر است. نانوسیل الوان یک محصول آب‌گریز کننده بر پایه‌ی ترکیبات سیلان/سیلوکسان است و می‌تواند جهت رفع صدمات ناشی از جذب آب در سازه‌ها گره‌گشا باشد. با توجه به اینکه اندازه‌ی ذرات این محصول زیر 100 نانومتر است، می‌تواند به لایه‌های زیرین و خلل و فرج سطح نفوذ کرده و بدون اینکه لایه‌ای بر روی سطح ایجاد کند و جلوه‌ی اولیه‌ی سطح را تغییر دهد، خاصیت آب‌گریزی و عدم نفوذ آب به سطح را ایجاد نماید.\nدیگر محصول شرکت رنگ و رزین الوان نانولاک اکریلیک پایه آب الوان، یک محصول تزئینی است که قابلیت اعمال بر روی سطوح رنگ‌شده و رنگ نشده در داخل و خارج ساختمان را داراست. این محصول که محصولی دوستدار محیط‌زیست است به سبب بهره‌مندی از فناوری نانو، مقاومت سطح را نسبت به تابش نور خورشید و شرایط جوی به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.\nمیزان فروش محصول مگااستون در شش ماهه‌ی دوم سال 95 حدود 19 تن و در شش ماهه‌ی نخست سال 96 به میزان تقریبی 23 تن بوده است. این محصول نسبت به محصولات مشابه خارجی موجود در بازار 15 الی 20 درصد ارزان‌تر است. برای محصول نانوسیل میزان فروش در کل سال 95، 1780 کیلوگرم بوده است، این در حالی است که شرکت الوان در شش ماهه‌ی نخست سال 96، 1150 کیلوگرم از محصول نانوسیل را به فروش رسانده است. همچنین میزان فروش نانولاک در مدت یک سال، بیش از 5 تن بوده است. این محصولات در نمایندگی‌های فروش محصولات الوان در تهران و شهرستان‌ها عرضه می‌شوند.\nلازم به ذکر است محصول نانو سیل در بهمن‌ماه 93 و محصولات نانولاک و مگااستون در شهریورماه 95 موفق به اخذ گواهی نانومقیاس از ستاد ویژه‌ی توسعه‌ی فناوری نانو شده‌اند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص این محصولات به پایگاه اطلاع‌رسانی محصولات فناوری نانو ایران به آدرس nanoproduct.ir مراجعه نمایید.\nازار تخریب‌های محیطی ترکیبات سیلان حمله میکرواورگانیسم ها رنگ های حفاظتی رنگ و رزین الوان فناوری نانو مصالح ساختمانی مگااستون نانوسیل نانولاک آکریلیک\nاختصاصی بسپار/ چرا بسياري از استارتاپ ها و كسب و كارهاي نوپا شكست مي خورند؟