Ali Waheed passport dhookohli mahsalaiga isthunaafu balaa nugai\nކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދު--\nއަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލި މައްސަލައިގަ އިސްތިއުނާފް ބަލައި ނުގަތް\n28 ފެބްރުއަރީ 2021 - 17:05:06\nކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލަން ކުރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ހައި ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރަން ދައުލަތުން ހުށަހެޅި މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ބަލައި ނުގަންނަކަމަށް އެ ކޯޓުން ބުނެފިއެވެ.\nސީއެންއެމް އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ހައި ކޯޓުގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ، އެ ކޯޓުން އަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލަން ކުރި ހުކުމުގެ އިސްތިއުނާފު މައްސަލަ ބަލައިނުގަންނަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެ މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ބަލައިގަނެފައި ނުވަނީ، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ނެރުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފު ކުރަން ދީފައިވާ ވަގުތު ފާއިތުވި ފަހުން މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ކުރުމުން ކަމަށް ހައި ކޯޓުގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ. އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އޮންނަނީ 48 ގަޑިއިރެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމަށް ފަހު ކޯޓުން އެ އަމުރު ބާތިލުކޮށް އަލުން ޕާސްޕޯޓް ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު މަބްރޫކް އަޒީޒް ވިދާޅުވީ މިމަހު 10 ގަ އެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން ޕީޖީން ވަނީ ޕާސްޕޯޓް ދޫކުރާނެކަން އިއުލާންކުރީ ނުވައެއް ފެބްރުއަރީގައި ބޭއްވުނު އަޑުއެހުމެއްގައިކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޕީޖީ އޮފީހަށް އެކަމުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ލިބިފައި ވަނީ 11 ފެބްރުއަރީގައި ކަމަށާއި، ލިޔެކިޔުންތައް ލިބުނުއިރު އޭގައި އަމުރު ނެރުނު ކަމަށް ވަނީ 10 ފެބްރުއަރީގައިކަމަށް ވެސް ޕީޖީން ބުނެފައިވެއެވެ.\nމިމައްސަލާގައި މީގެކުރިންވެސް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް އިދާރީ ކުށެއް ޖެހިފައިވާކަން ވަނީ ފެންމަތިވެފައެވެ. އެގޮތުން ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ނެރެފައިވަނީ ޕީޖީން އެދިގެންކަމަށް، ނުވަތަ އެ އަމުރަށް އެދިފައިވަނީ ޕީޖީން ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް އެ މައުލޫމާތަކީ ދޮގު މައުލޫމާތެއް ކަމަށާއި އެއީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އިދާރީ ކުށެއްކަމަށް ޕީޖީން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.\nއަލީ ވަހީދުހައިކޯޓްކްރިމިނަލް ކޯޓް


Chandraayan-2 Aa Ekee India In Thaareekh Badhalu Koffi - Raees Solih - Vaguthu\nޗަންދްރާޔަން2އާއެކީ އިންޑިއާއިން ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްފި - ރައީސް ސޯލިހު\n4 މަސް ކުރިން ( ސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 )\nއިންޑިއާއިން އުފައްދާފައިވާ އެޤައުމުގެ ޖައްވީ އުޅަނދު، "ޗަންދްރަޔާން-2" އާ އެއްކޮށް އިންޑިއާއިން ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްފި ކަމަށް ވިދާޅުވެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އިންޑިއާއަށް ތައުރީފު ކުރައްވައިފިއެވެ.\nރައީސް މިކަން ހާމަކުރެއްވީ މީގެ ކުޑައިރުކޮޅެއް ކުރިން އެމަނިކުފާނު ކުރެއްވި ޓުވީޓެއްގައެވެ. ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން އިންޤިލާބުތައް ހޯދުމަށް އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރާއި އެގައުމުގެ ސްޕޭސް ރިސާޗް އޯގަނައިޒޭޝަން (އިސްރޯ) އިން ކުރަމުން ގެންދާ ބުރަ މަސައްކަތްތަކަށް ރައީސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ތައުރީފު ކުރައްވާ މަރުޙަބާ ދަންނަވާފައެވެ.\nރައީސްގެ ޓުވީޓުގައި ވިދާޅުވީ ކޮންމެ ނަތީޖާއެއް އާޚިރުގައި ނުކުތަސް، ހަނދުގައި އުޅަނދެއް ޖެއްސުމަކީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ.\nރައީސް ސޯލިހު މިގޮތަށް ޓުވީޓު ކޮށްފައި ވާއިރު އިންޑިއާއިން ހަނދަށް ފޮނުވި އުޅަނދު ހަނދަށް ޖެއްސުމުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގެ ތެރޭގައި ވަނީ 'މިޝަން ފެއިލް' ވެފައި ކަމަށް ޚަބަރުތައް ލިބެއެވެ. އައިއެސްއާރުގެ އޮފިޝަލަކާއި ހަވާލާދީ އިންޑިއާގެ ނޫހެއްގައި ބުނެފައިވާގޮތުގައި، "ޗަންދްރަޔާން-2" ވަނީ ހަނދުގެ ބިންފަދަ ފަށަލައަށް ޖައްސަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ވެއްޓިފައެވެ. އުޅަނދަށް ގެއްލުމެއް ނުވާނެހެން "މަޑުމަޑުން" ޖެއްސުމަށް ކުރި އެ މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެ އުޅަނދަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވާއިރު، ލިބުނު ގެއްލުމުގެ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް އަދި އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ.\nއަންހެން ކުއްޖެއްގެ ބަނޑުން ޝޭޕްމޫ ޕެކެޓުތަކާއި އިސްތަށި ގުޅަ\nއުމުރުން ދުވަސްވީ އަންހެނަކު ދެކެ ލޯބިވި ޒުވާނެއްގެ މައްސަލަ ބޮޑުވެއްޖެ\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 15:16\nކަލެޔަށް ދުނިޔެ ތިފެންނަނީ އެކޮޅުކޮޅުންތަ؟ ކަލޭގެ ސަރުކާރު ފަދައިން އަތަށް ގޮވީމާ މަރުޙަބާ ކިޔާފައި ނަށާފައި ލަވަ ކިޔަންވީތަ؟\nމިކަމުގަވެސް ،،،،، އިބުރާހިމް،،ވަރައް . ފަހަތުގަ\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 15:22\nހެހެ ދެވުނު ތަ ހަނދަށް ކޮހަސް ބޮޑު ވަރު.....\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 18:42\nދިވެހިން ވަނީ މާކުރިން ހަނދު އެއްރަށުން އަނެއްރަށައް ގެނގޮސްސަ ވީމާ ދިވެހިން ކައިރިން އިންޑިޔާއިން ފިލާވަޅު ހޯދަންޖެހޭ\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 15:26\nމިސަރުކާރުގެ ތާރީޚް ބަދަލުކުރި ރައީސެއްމީ. ވައްކަންނުކޮށް ތަރައްގީގެ ޕްރޮޖެކްޓެއް ނުހިންގާ ބަޖެޓް ހުސްކޮށް ރިޒާވް ދަރަނިކުރުވި މޮޅު ރައީސެއްމީ. މީގެކުރިން މިފަދަ ކަމެއްނެތް ރައީސަކުކޮށްފައެއް.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 15:28\nއެމިޝަން ފެއިލްވުމުން މިހާރު އިރަށް ދާން މަސައްކަތްފެށީ. މިފަހަރު މަޖްލިސްގެ ރައީސްވެސް ފޮނުވައްޗޭ. ތާރީހް މޮޅުކުރަން\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 15:54\nއިންޑިުާއިން ޖަމަލު ފޮޑިއެއްޖަހައިފި..! ޕަކާސް\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 19:14\nހަނދައް ނުދެވުނުކަން ނަސީބު ނޫންނަމަ މިފަހަރު ފާސްކުރި ބަޖެޓްވެސް ހުސްކުރާނެ ތިކަމައް ހަންފެތުރުމައް އިންޑިޔާގެ އުޅަނދު ހަނދައްވެއްޓުމަކީ މިސަރަހައްދުގެ ހަމަޖެހުމައް ލިބުނު ކުރިއެރުމެއް ޗައިނާ ޕާކިސްތާނައްވެސް މިހާރުވެސް ގިނަޓުވިޓް ތައްވަނީ ޖައްވުގެ ތެރެއައް ގޮވާފަ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 16:05\n"ދިވެހިރާއްޖެ އަޅުވެތިކުރުމާއެކީ އިންޑިޔާއިން ތާރީހް ބަދަލުކޮށްފި" ކަލޭ މިހެންކިއްޔާ މާ ތާހިރުވާނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 16:13\nއަޅޭ ހަމައިގަތޯ .ދުޢާދެއްވާފަޔޯ\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 16:14\nއެތައް ގައުމަކުން ް ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވާ ކަމެއް އިންޑިއާއިން ކުރަން އުޅެ ނާކާމިޔާބުވުމަކީ ވެސް ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްލި ރެކޯޑެއް! ރީތިބަހުން ކޮށްލި މަލާމާތެއް!\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 17:55\nއަހަރުމެން ގޭދޮށު ސޮރަކުވް 1980 އަރަރުތަކުގަ އެއްޗެއްފޮނުވާލި ހަންދައް އޭތިވެސް ވަކިހަސާބަކުން 15 ވަރަކައްފޫޓައް އަރާފަ ޒާތަކައްތިރިވީ ވެއްޓުނުގޮތައް ވީހަލާކު.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 17:57\nބޮޑުވަރު ދެންމި އިންޑިއާހެދި އަވަދި ވިޔަސް..\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 18:56\nއެއްމެ ފަހުން ތާހިރުކުރައްވާފަވި ހަނދުވެސްކިލަނބުކޮއްލީތާ\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 18:58\nރައީސަކަށްހުރި ޞާލިޙް ގެ ޞާލިޙެއްގެ ޞާލިޙް ވެރިކަން.\n* ވައްކަމެއްނުކުރޭ، ތަރައްޤީއެއްނުކުރޭ، ޤައުމު ޖަޒީރާވާން ތަރައްޤީގެ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރޭ، އެހެނަސް މިހާތަނަށް ގައުމުގައި ފާސްކުރި އެންމެ ބޮޑު ބަޖެޓް އަހަރު ދެބައި ނުވަނީ ދަވާލައި ހުސްކޮށް ލައިފި. ދައުލަތުގެ ރިޒާވް ދަވާލައިފި، އިންޑިޔާއަށް ރާއްޖެ ވިއްކާލައި ލޯނުނަގައިގެން ކައިހުސްކޮށްފި.\nމިހުރީވާ ޞާލިހެއް. ދެން ބާރަށް އަތްޖަހާ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 19:25\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2019 20:19\nވައި އާރ ޔޫ ކިސިން އިންޑިޔާ ޕީޕަލްސް އޭސް؟\nސެޕްޓެމްބަރު 8, 2019 00:34\nރައީސް ސޯލިހު...ގެރި މޯދީ ކައިރީ ބުނެބަލަ ...ތި ބޭކާރު ހަރަދު ނުކޮްއް\nދެތިން ފާހާނަ އަޅައި ދޭށޭ


އިންވެސްޓަރުންގެ ސަމާލުކަމާއި ފޯރި މެޓަވާސްއަށް އިތުރުވަނީ - Tech News Maldives\nއިންވެސްޓަރުންގެ ސަމާލުކަމާއި ފޯރި މެޓަވާސްއަށް އިތުރުވަނީ\nޓެކް ކުންފުނިތަކަށް، މެޓަވާސްއަށް ވަނުމަކީ ބޮޑު ފިޔަވަޅެއްކަން ސާބިތުވާން ފަށައިފިއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޓެކް ކުންފުނިތަކަށް އިންވެސްޓްކުރާ ގިނަ އިންވެސްޓަރުން ހާއްސަ ގޮތެއްގައި ބަލަނީ އަލަށް ނެރޭ ވާޗުއަލް ސްޕޭސްއަކަށް ދަނީ ކޮން ކުންފުނިތަކެއްތޯ ބެލުމެވެ.\nމެޓަވާސްއަކީ ކޮމްޕިއުޓަރުން ޖެނެރޭޓް ކުރެވިފައިވާ ތަނެއްގައި ނުވަތަ އެންވަޔަރަމަންޓެއްގައި އެންމެނަށްވެސް އިންޓަރެކްޓް ވެވޭގޮތައް ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވާ ވާޗުއަލް ރިއަލިޓީ ސްޕޭސްތަކަށް ދެވިފައިވާ ނަމެކެވެ.\nމެޓަވާސްގެ ދުނިޔެތަކާއި ޓެކްނޮލޮޖީތައް އިތުރުވެ، ބޭނުންކުރާ މީހުން ގިނަވުމުން މިފަދަ ޓެކްނޮލޮޖީތައް އެދުނިޔެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރާ ގޮތް މުޅިން ތަފާތު ވެގެންދެއެވެ. އޮގްމެންޓެޑް ރިއަލިޓީ، މީސް މީޑިއާ، ވާޗުއަލް ރިއަލިޓީއާއި ކްރިޕްޓޯކަރަންސީ ފަދަ ޓެކްނޮލޮޖީތަކުން މި ޓެކްނޮލޮޖީތައް އިހްސާސްކުރާ ގޮތް މުޅިން ބަދަލުކޮށް އައު ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދުނިޔެއެއް އުފައްދައެވެ.\nވޯލް ސްޓްރީޓް ޖާނަލްގެ އާޓިކަލްއެއްގައި، ޖީއެމް އެޑްވައިޒަރީ ގްރޫޕްގެ ޑިރެކްޓާ އޮފް އިންވެސްޓްމެންޓް ސްޓެރެޓެޖީ ފްރޭންކް ބާލާސް ބުނިގޮތުގައި އެމީހުންގެ ފާމްއިން މިހާރު ގިނައިން ބަލަމުންދަނީ އޮންލައިން ސްޕޭސްގެ ފައިދާ ކުރަން އެނގޭ ކުންފުނިތަކަށް ކަމަށެވެ.\nވާޗުއަލް ރިއަލިޓީ، އޮގްމެންޓެޑް ރިއަލިޓީ އަދި ވީޑިއޯ ގެ ކޮމްބިނޭޝަނެއް ކަމުގައިވާ މެޓަވާސް އިން އިޝާރާތް ކުރަނީ މެޓާ (ކުރީގެ ފޭސްބުކް) އަދި މައިކްރޯސޮފްޓް (އެމްއެސްއެފްޓީ) ފަދަ ކުންފުނިތަކުން އަމަލީ ގޮތުން އުފައްދަމުން އަންނަ އެވަޓާ ލީޑް ވާޗުއަލް ދުނިޔެތަކަށެވެ.\n"އަހަރެމެންގެ މިހާރުގެ ދުނިޔެ ހަލުވި ސްޕީޑެއްގައި ޑިޖިޓަލް ދުނިޔެއާއި އަރާހަމަވެ އެކައްޗަކަށްވާއިރު، އަހަރެމެން ބޭނުންވަނީ މި ޑިޖިޓަލް ޓްރާންސްފޮމޭޝަންގެ ފައިދާ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ލިބޭ ކުންފުނިތަކުގައި އިންވެސްޓްކުރަން" ކަމުގައި ބާލާސް ބުނެފައިވެއެވެ.\nމެޓަވާސް އަކީ އަދިވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް އެހާ ފުން ވިސްނުމެއްގައި އިނގޭ އެއްޗެއް ކަމުގައި ނުވާއިރު، ބައެއް ބްރޭންޑްތަކުން މަސައްކަތް ކުރަނީ މިހާރުންސުރެން މެޓަވާސް ތެރެއަށް ވަދެ ޕްލެޓްފޯމް ބޭނުން ކުރާ މީހުންނަށް ބްރޭންޑް އިންޓްރޮޑިއުސް ކުރުމަށެވެ.\nޓެކް ކުންފުނިތަކާ އެކު، ޗިޕޯޓްލޭ (ސީއެމްޖީ) އަދި ނައިކީ (އެންކޭއީ) ފަދަ ބްރޭންޑްތަކުން ދާދި ފަހުން ވަނީ އެ މީހުންގެ އުފެއްދުންތައް މެޓަވާސްގައި މާކެޓްކޮށްފަ އެވެ.\nބައެއް އިންވެސްޓަރުން ކަންކަން އެއް ފިޔަވަޅު ފަހަތަށް އަޅައި މެޓާ ތީމްޑް އެކްސޭންޖް ޓްރޭޑެޑް ފަންޑުތައް (އީ.ޓީ.އެފް) ލޯންޗް ކުރެ އެވެ.\nއީ.ޓީ.އެފް އިން ފައުންޓް އިންވެސްޓްމަންޓް ކޯ ލިމިޓެޑް ގެ ނަމުގައި ތައާރަފުކުރި މި ކުންފުނީގެ ނަން ބަދަލުކުރި ދުވަހު މެޓާގެ ނެޓް އެސެޓްގައި މިހާރު 8 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު އެބަހުއްޓެވެ.\nރައުންޑްހިލް ފައިނޭންޝަލް އިންކް އާ ގުޅިގެން މެޓާ އީޓީއެފް ލޯންޗް ކުރި ވެންޗާ ކެޕިޓަލިސްޓް މެތިއު ބޯލް ބުނީ "އިންވެސްޓަރުން މި މައުޟޫއާ މެދު ފޯރިގަދަވެއްޖެ" ކަމަށެވެ.\nއެންވީޑިއާ (އެންވީޑީއޭ) ފަދަ ކުންފުނިތަކުގެ ސްޓޮކާއެކު، މެޓާ އީޓީއެފްގައި މިހާރު 800 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެސެޓް ހުރި އިރު، މިދިޔަ ދެ ހަފުތާގެ ތެރޭގައި އެ އަދަދު ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 11 އިންސައްތައަށް އަރައިފަ އެވެ.\nކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތަކުގައި މެޓަވާސްގައި ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައި ތަފާތު ގިނަ ކަންތައްތައް ކުރެވެން ހުންނާނެ ކަމުގެ އުއްމީދު މިހާރު އެބަ ފެނެއެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަރިއްޔާއިން ދުނިޔެ ކުރިއަރައިގެން މިދަނީ ހަލުވި ބާރު މިނެއްގައި ގިނަ ޤަޢުމުތަކަށް އެއާއި އަރައި ހަމަވެސް ނުކުރެވޭ ބާރު މިނެއްގައޭ ބުންޔަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ.


Covid-19: Italy In Maruvi Doctorunge Adhahdu 100 Ahvure Mahchah - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: އިޓަލީން މަރުވި ޑޮކްޓަރުންގެ އަދަދު 100އަށްވުރެ މައްޗަށް\nކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން އެންމެ ގިނަބަޔަކު މަރުވި އެއް ގައުމު ތެރޭގައި ހިމެނޭ އިޓަލީން، މި ވައިރަސްއާ ހެދި މަރުވި ޑޮކްޓަރުންގެ އަދަދު 100 އަށްވުރެ މައްޗަށް އަރައިިފިއެވެ.\nއެ ގައުމުގެ ޑޮކްޓަރުންގެ ފެޑެރޭޝަނުން އާއްމުކޮށްފައިވާގޮތުން މިއަދާއި ހަމައަށް އެ ގައުމުން މަރުވި ޑޮކްޓަރުންގެ އަދަދު ވަނީ 100 އަށްވުރެ މައްޗަށް އަރާފައެވެ. އެ ގައުމުން ފަހުންވެސް މި ވައިރަސް އާ ހެދި މަރުވެފައި ވަނީވެސް ފިޒީޝަނުންނެވެ.\nއިޓަލީގެ މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި،މި ވައިރަސް ޖެހިގެން 30 ނަރުހަކާއި، ނަރުހުންގެ އެސްސްޓެންސްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދިޔަ ބަޔަކުވެސް ވަނީ މަރުވެފައެވެ.\nއިޓަލީގެ ނޫހެއްކަމަށްވާ ދަ ލޯކަލް އިޓްއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާގޮތުގައި، އެ ގައުމުން މި ވައިރަސް ޖެހިގެން މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ރިޓަޔާ ކުރި ޑޮކްޓަރުންގެ ތެރެއިން މަސައްކަަތަށް ނުކުތް ޑޮކްޓަރުންވެސް ހިިމެނެއެެވެ.\nއެ ގައުމުގައި ކޮވިޑް-19 އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރެމުންދާ ލޮންބާޑީ އާއި އިތުރު ސަރަހައްދުތަކުގައި މި ވައިރަސް ޖެހޭ މީހުން އިތުރުވަމުން އަންނާތީ އެ ތަންތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރާނެ ސްޓާފުންގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ މަދުވެފައެވެ.\nފަހުގެ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން އިޓަލީގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ 13121 ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިއަކު ވަނީ ކޮވިޑް-19 ޖެހިފައެވެ.\n"ރަައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ނޫނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޑޮކްޓަރުންނާއި، ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިން ފޮނުވަން ޖެހިލުންވޭ". އެ ފެޑެރޭޝަންގެ ޕްރެޒިޑެންޓް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nރޯމްގެ އައިއެސްއެސް ޕަބްލިކް ހެލްތް އުންސްޓިޓިއުޓުން ހެދި އެސްޓިމޭޓަކުން ދައްކާގޮތުން އިޓަލީގައި މި ބަލި ޖެހުނު 10 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ސިއްހީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީީހުންނެެވެ.\nމިއަދު އިރުއޮއްސުމާއި ހަމައަށް އިޓަލީގައި މި ވައިރަސް ޖެހިގެން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 17669 އަށް ވަނީ އަރާފައެވެ.


SunOnline: Ooredoo in NDMA ah intubation foshi thakeh\nއަހުމަދު ޖައިޝަން 27 May 2020, 16:20\nއުރީދޫގެ ފަރާތުން އެންޑީއެމްއޭ އަށް ވަނީ 50 އިންޓިއުބޭޝަން ފޮށި ހަވާލުކޮށްފައި --- ފޮޓޯ: އުރީދޫ\nކޮވިޑް-19 އަށް ޓެސްޓުކުރާއިރު ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އިންޓިއުބޭޝަން ފޮށިތަކެއް އުރީދޫގެ ފަރާތުން ނޭޝަނަލް ޑިޒާސްޓާ މެނޭޖްމެންޓް އޮތޯރިޓީ (އެންޑީއެމްއޭ) އަށް ހަދިޔާކޮށްފިއެވެ.\nއުރީދޫއިން މިއަދު ބުނެފައިވަނީ ކޮވިޑް-19 ޓެސްޓުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ވައިރަސް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ 50 އިންޓިއުބޭޝަން ފޮށި އެންޑީއެމްއޭއާ ހަވާލުކޮށްފައިވާނެ ކަމަށެވެެ.\nއުރީދޫއިން އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ އެތަކެއްޗަކީ ޓައިވާންގެ އިނޮވޭޝަނެއް ކަމަށެވެ. އަދި ސިއްހީ ދާއިރާގެ މާހިރުންގެ ގައިޑްލައިންގެ ދަށުން އިންޓިއުބޭޝަން ފޮށިތައް އިތުރަށް މޮޑިފައިކޮށްފައިވާނެ ކަމަށް އުރީދޫއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nއިންޓިއުބޭޝަން ފޮށިތައް ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ހޮސްޕިޓަލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށާއި އެކަމަށް ޑިޒައިން އަދި ޑިވެލޮޕްމެންޓުގެ މަސައްކަތް ކުރާނީ މެޓަލް ސައިންސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއިންނެވެ.\nރާއްޖެއިން ކޮވިޑް-19 ގެ ޓެސްޓް ކެޕޭސިޓީ ވަރުގަދަ ކުރުމަށްޓަކައި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން އެކި ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ޓެސްޓް ކިޓު ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް ރާއްޖެއިން ކުރާއިރު ވޯލްޑް ހެލްތު އޯގަނައިޒޭޝަން (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ވަނީ ރާއްޖެއަށް ޓެސްޓް ކިޓު ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. އިއްޔެވެސް ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން ވަނީ ރާއްޖެއަށް 5،000 ޓެސްޓް ކިޓު ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.\nރާއްޖެއިން މިހާރު ކުރާ ޓެސްޓުތަކަށްޓަކައި މިހާތަނަށް 20،000 އަށްވުރެ ގިނަ ސާމްޕަލް ވަނީ ނަގާފައެވެ.


Kichee coach kanboduvanee newge difendarunge iskolhaa hedhi\nކިޗީ ކޯޗުގެ ކަންބޮޑުވަނީ ނިއުގެ ޑިފެންޑަރުންގެ އިސްކޮޅާހެދި\nނިއުރޭޑިއަންޓްގެ ޑިފެންޑަރުންން އިސްކޮޅުން ދިގު ކަމަށާއި އެއީ ފަރުވާތެރިވާންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް ހޮންކޮންގެ ކިޗީގެ ކޯޗު އެލެކްސް ކްލޫ ބުނެފި އެވެ.\nއޭއެފްސީ ކަޕް ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގައި މިއަދު ހަވީރު ހޮންކޮންގައި ކުޅޭ މެޗުގެ ކުރިން ވާހަކަ ދައްކަމުން ކޯޗު ބުނީ އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ކުޅޭ މެޗަކަށްވުމުން އެމީހުން ކޮންމެހެން ވެސް މޮޅުވާން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"އެމީހުންގެ ތިބި ބައެއް ކުޅުންތެރިންނަކީ އިސްކޮޅުން ވަރަށް ދިގު ކުޅުންތެރިން. އެމީހުންގެ ޑިފެންސްގައި ތިބި ކުޅުންތެރިން އިސްކޮޅުންދިގު. އެހެންވީމާ އަހަރުމެން ޑެޑްބޯލް ސިޓުއޭޝަންގައި ވަރަށް ސަމާލުވާންޖެހޭނެ،" ކޯޗު ބުންޏެވެ.\n"އަހަރުމެންގެ އިތުބާރު އެބައޮތް އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ކުޅޭތީވެ. އަހަރުމެން ސިންގަޕޫރުގައި (މީގެ ހަފުތާއެއްކުރިން ބެލަސްޓިއާ އެފްސީއާ ދެކޮޅަށް) ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުޅުނިން. އަހަރުމެންނަށް ޔަގީންކަން އެބައޮތް މި މެޗުން މޮޅުވެވޭނެ ކަމަށް،" ކޯޗު ބުންޏެވެ.\nމި މެޗަށް ނުކުންނައިރު ނިއު އޮތީ އެންމެ ޕޮއިންޓަކާއެކު ޓޭބަލުގެ ފުލުގަ އެވެ. ސިންގަޕޫރުގެ ބެލަސްޓިއާ އަތުން މާލޭގައި 2-2އިން އެއްވަރުވި މެޗަށްފަހު ފިލިޕީންސްގެ ކާޔާ އެފްސީ އަތުން ނިއު ބަލިވީ 1-0އިންނެވެ. ނިއު ހިމެނޭ ގްރޫޕް އެފްގެ އެއްވަނާގައި މިވަގުތު އޮތީ ހަތަރު ޕޮއިންޓާއެކު ބެލަސްޓިއާ އެވެ. ކާޔާ އެފްސީ އާއި ކިޗީ ތިން ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު ދެ ވަނާގައިވަނީ ކިޗީ އެވެ.


ސްޕްރީމް ކޯޓަށް ހާޟިރުވާން ޢަލީ ވަހީދަށް ޗިޓު ފޮނުވައިފި | Atoll News\nސްޕްރީމް ކޯޓަށް ހާޟިރުވާން ޢަލީ ވަހީދަށް ޗިޓު ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢުކުރީ: ލިފާޡު ޖުލައި 16, 2021, 10:27\nސްޕްރީމް ކޯޓަށް ހާޟިރުވާން ޢަލީ ވަހީދަށް ޗިޓު ފޮނުވައިފި އެވެ.\nޖިންސީ ގޯނާގެ ތުހުމަތެއްގެ ދައުވާ އުފުލާފައިވާ ކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރ އަލީ ވަހީދު ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހާޟިރުވާން ޗިޓު ފޮނުވާފައިވަނީ އޭނާގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ދައުވާތަކުގެ އަޑު އެހުން އޮންލަންކޮށް ކުރިއަށްގެންދާ މައްސަލައިގެ އަޑު އެހުމަކަށެވެ.\nމި މިމައްސަލައަކީ އަލީ ވަހީދު އޮންލައިންކޮށް ޝަރީޢަތުގައި ބައިވެރިވެވޭގޮތަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމެވުމުން ހައި ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުން، ހައިކޯޓުން އެމައްސަލަ ބޭރުކޮށްލުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލައެކެވެ.\nއޮންލައިންކޮށް ޝަރީޢަތްކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމި، ނިންމުން ޕީޖީ ހައި ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، ހައިކޯޓުން ނިންމީ އެ މައްސަލަ ބެލޭނެ ގާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް ކަމަށެވެ.\nމި މައްސަލަ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން އިސްތިއުނާފު ކުރަން ނިންމާފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ އިހުތިސޯސުން ބޭރުގައި ދައުވާ ލިބޭ، އަލީ ވަހީދު ހުރެގެން ޝަރީއަތް ނުހިންގޭނެ ކަމަށް ބުނެ އެވެ. އަދި އެއީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގާނޫނުގައި އޮންނަ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ޕީޖީ އޮފީހުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ އެ ކޯޓުގެ އަޑުއެހުމަށް ހާޟިރުވާން ޗިޓު ފޮނުވާފައިވާ ކަމަށް އެ ކޯޓުން ވަނީ ޔަގީން ކޮށްދީފަ އެވެ. އަލީއަށް ޗިޓް ފޮނުވާފައިވަނީ އޭނާ މިހާރު ބޭނުން ކުރާ މެއިލް އެޑްރެހަށެވެ. އަދި އަންގާފައިވަނީ އޮގަސްޓް މަހުގެ ދެވަނަ ދުވަހު އޮންނަ އަޑުއެހުމަށް ހާޟިރުވުމަށެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ މައްސަލައިގައި މީގެ ކުރިން ޕީޖީން ނެރެފައިވާ ނޫސްބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ ޢަލީ ވަހީދު ޝަރީއަތުގައި ބައިވެރިވެފައިވަނީ ކޮންތަނެއްކަން ނޭނގޭ ތަނެއްގައި ހުރެ ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސް މެދުވެރިކޮށް ކަމަށެވެ. އަދި މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުން ފެށުމާއެކު، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖޫރިސްޑިކްޝަނުން ބޭރުގައި ހުރެ ޝަރީއަތުގައި ބައިވެރިވާކަމަށް ބެލެވޭތީ ދައުލަތުން އެ ކަމަށް އިއުތިރާޟުކޮށް، އެކަން ވެފައިވާގޮތް ސާފުކުރުމަށް ޝަރީއަތާ ސުވާލު ކުރިމަތިކުރުވި ކަމަށެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ މައްޗަށް ކުރަނީ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމުގައި ހުރިއިރު އެ މިނިސްޓްރީގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ އަންހެން މުއައްޒަފުންތަކަކަށް ޖިންސީ ގޯނާ އަދި ރޭޕް ކުރަން އުޅުނު ކަމުގެ ތުހުމަތެވެ.\nއަލީގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކަށް ފުލުސް މެދުވެރިކޮށް މިދިޔަ މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހު ދައުލަތުން އެދުނުނަމަވެސް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އެ އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތް ކަމަށް ނިންމާ، އެ ކޯޓުން ބުނެފައިވަނީ އަލީގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓާނެ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެގޮތަށް ނިންމަވާފައި ވަނީ ގާޒީ ހަސަން ސައީދު އެވެ.\nއަލީގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓަން ނެރުނު އަމުރު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބާތިލު ކުރުމާ ގުޅިގެން އޭނާ ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ފެބްރުއަރީ 9، 2021 ގަ އެވެ.


އާދަމުގެ ފާނާއި ހައްވާގެ ފާނު ވާހަކަ ޤަބޫލުނުކުރާ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ސައިންސް ހެކިދޭ – Ungoofaaru\nބަނޑޭރިގަނޑު/ރިޕޯޓް/އާދަމުގެ ފާނާއި ހައްވާގެ ފާނު ވާހަކަ ޤަބޫލުނުކުރާ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ސައިންސް ހެކިދޭ\n0 266 1 މިނެޓުން ކިޔާލެވޭ\nއަޅުގަނޑުމެން މުސްލިމުން ހިތުގައި އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތި ގަބޫލުކުރާ ހަގީގަތަކީ މިބިންމަތީގައި އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅު ފެށިގެން އައިސްފައި ވަނީ އާދާމް عليه السلام އާއި ހައްވާ عليه السلام ފަރާތުންނެވެ. މިވާހަކަތައް އާލަމްތައް ހަލްޤު ކުރެއްވި ރަސްކަލާންގެ އެކަލާންގެ ވަޙީގައި އަދި އުންމަތުގެ ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ހަދީޘް ބަސްފުޅުތަކުގައި ވަރަށް ޝަރީހަ އިބާރާތުން ބަޔާންވެގެންވެއެވެ.\nމިވާހަކަ ބަޔާންކުރައްވާ މާތް ﷲ ޞޯދު ސޫރަތުގެ 71 ވަނަ އާޔަތާއި 72 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުގެ މާނާގައިވެއެވެ.\nކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ملائكة ންނަށް وحى ކުރެއްވިހިނދު ހަނދުމަކުރައްވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ، މަށިން إنسان އަކު ހައްދަވާހުށީމެވެ. ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެ إنسان އާ (އެބަހީ: آدم ގެފާނު) ހައްދަވައި ފުރިހަމަކުރައްވައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ روح ފުޅުން އެ إنسان އާއަށް ފުމެލައްވައިފިހިނދު، ތިޔަބައިމީހުން އޭނާއަށްޓަކައި سجدة އަށް ތިރިވާހުށިކަމެވެ!\n(سورة ص 71-72)\nއަދި ނިސާ ސޫރަތުގެ ފުރަތަމަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުގެ މާނާގައިވެއެވެ.\nއޭ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ތިޔަބައިމީހުން تقوى ވެރިވާށެވެ! އެކަލާނގެއީ، އެންމެ نفس އަކުން ތިޔަބައިމީހުން ހެއްދެވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި، އެ نفس ގެ ކިބައިން އޭގެ އަނެއް جنس ހެއްދެވިއެވެ. އަދި، އެ ދެކަނބަލުންގެ ކިބައިން، ގިނަ ފިރިހެނުންނާއި، ގިނަ އަންހެނުން ފެތުރުއްވިއެވެ. އަދި، ތިޔަބައިމީހުން اللَّه އަށް تقوى ވެރިވާށެވެ! އެކަލާނގެއީ، އެކަލާނގެ މެދުވެރިކޮށް ތިޔަބައިމީހުން އެކަކު އަނެކަކާ سؤال ކޮށް، ކަންކަމަށް އެދިއުޅޭ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި، ތިމާގެކަމުގެ ގުޅުންތަކަށް ތިޔަބައިމީހުން ރައްކާތެރިވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކަންތައް ބައްލަވާވޮޑިގެންވާ ކަލަކު ކަމުގައި، اللَّه ވޮޑިގެންވެއެވެ.\n(سورة النساء 1)\nކަން މިހެން ހުރި ނަމަވެސް ޑާވިންގެ އިވޮލިއުޝަން ތިއަރީއަށް ގޮސް ހުސްވެފައިވާ އަދި އެއްވެސް ސަބަބަކާ ނުލާ ކައުނު ހަމަ ހުރެފައި ހެދި ގަތީއޭ ބުނެ އުޅޭ މީހުން ﷲ ގެ ވަޙީ ބަސްފުޅަށް އިއުތިރާސްކޮށް ގޮންޖަހަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އެމީހުން އެއަށް އަޅުވެތިވެފައިވާ މާއްދިއްޔަތާއި ސައިސްވެސް ވަނީ އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހެކިދޭން ފަށާފައެވެ. ސައިންސްވެރިން ވަނީ އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅު ގޮސް ފެށިފައި ވަނީ ކިހާ ހިސާބަކުންތޯ ބެލުމަށް ވަރަށް ގިނަ ދިރާސާތައް ކޮށްފައެވެ.\nސައިސްވެރިން ވަނީ ދާދި ފަހުން އެންމެ ފަހުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން އިންސާނުންގެ ޑީއެންއޭގައިވާ ޖެނެޓިކް ކޯޑުތައް ބަލާ ދިރާސާކޮށްފައެވެ. ލައިވް ސައިންސް މެގެޒިންގައި ޝައިރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއްގައި ވާގޮތުން ސައިންސްވެރިން އިންސާނުންގެ ޖިންސް ވަކިކޮށްދޭ ކްރޯމޯޒޯމް ކަމުގައިވާ ‘އެކްސް’ އަދި ‘ވައި’ ކްރޯމޯޒޯމް ބޭނުންކޮށްގެން އިންސާނުންގެ ޑީއެންއޭ އެންމެ ފަހަތަށް ގޮސް ނިމެނީ ކޮން އަންހެނެކާއި ކޮން ފިރިހެނަކާ ހިސާބުންތޯ ބެލުމަށް ވަނީ ދިރާސާތަކެއް ކޮށްފައެވެ.\nސައިސްވެރިން އެދިރާސާގައި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން އެކި ނަސްލުގެ މީހުންގެ ޑީއެންއޭ ބޭނުންކޮށް ހޯދާ ބަލާފައިވެއެވެ. އެދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި އިންސާނުންގެ ދަރިފަސްކޮޅު ފެށިފައި ވަނީ އެއް ދުވަސްވަރެއްގައި ދުނިޔޭގައި އުޅުނު އަންހެނަކާއި ފިރިހެނެއްގެ ފަރާތުންނެވެ.\nމިދިރާސާގެ ނަތީޖާއިން ހާމަކޮށްދެނީ މާތްﷲ ގެ ވަޙީ ބަސްފުޅުގެ ތެދުކަމެވެ. ނަމަވެސް އިންކާރު ކުރާ މީހުން ފާޅުވެ ހުރި ހެކިތައް ބޮލާލާ ޖަހާ ބޯހަރުކަމާއި ކާފިރު ކަންމަތީ ދުނިޔޭގެ ސަކަރާތުގެ ތެރޭގައި ގެއްލެނިވެފާ ތިބެއެވެ. މާތްﷲ އެބައި މީހުންނަށް ތެދުމަގު ދައްކަވާންދޭވެ. އާމީން\nމޭ އެންދުމުން ސަލާމަތް ވާނީ ކިހިނެއް؟\nޔަމަހާ އުފާ މަސްރޭސް 1437 މިއަދު ހަވީރު ފަށަނީ\n27 އޯގަސްޓް 2016


Maziya sissuvaalaa Green final aai dhimaalah - vNews.mv\nމާޒިޔާ އާއި ގްރީން ސްޓްރީޓްސް ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން- ފޮޓޯ:- އަދަދު\nމާޒިޔާ ސިއްސުވާލާ ގްރީން އިން ފައިނަލާއި ދިމާލަށް\nއައްފާން މުހައްމަދު 13 January 2022, 18:39\nޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕްގައި މިއަދު ހަވީރު މާޒިޔާ ސިއްސުވާލާ އެޓީމު ބަލިކޮށް، ކްލަބް ގްރީން ސްޓްރީޓްސް އިން މުބާރާތުގެ ފައިނަލްގެ އުންމީދު ބޮޑުކޮށްފިއެވެ.\nއެންމެފަހުގެ ފުޓުބޯޅަ ސީޒަނުގެ ލީގު ޗެމްޕިއަން އަދި މި ސީޒަނުގައި މިހާތަނަށް ކުޅުނު ހުރިހާ މެޗެއްވެސް ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާ މާޒިޔާއިން މި މެޗަށް ނުކުތްއިރު، މިމެޗުން މޮޅުވެގެން، ބާކީ އެއްމެޗު އޮއްވާ މާޒިޔާއަށް ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕުގެ ފައިނަލްގެ ޖާގައެއް ކަށަވަރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތެވެ. މިއީ މިސީޒަނުގެ ޗެރިޓީ ޝީލްޑްވެސް ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވާ މާޒިޔާ ބަލިވި ފުރަތަމަ މެޗެވެ.\nމިއަދުގެ މޮޅާ އެކު ގްރީން ސްޓްރީޓްސް ވަނީ ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕް ލީގު ބުރުގެ އެއް ވަނަ އަށް ޖެހިލައިފަ އެވެ. އެއް ވަނައިގައި އޮތް ގްރީން ސްޓްރީޓްސް އާއި ދެ ވަނައިގައި އޮތް ވެލެންސިއާ އަދި ތިން ވަނައިގައި އޮތް މާޒިޔާ އަށް ވަނީ 15 ޕޮއިންޓް ލިބިފަ އެވެ. ގްރީން ސްޓްރީޓްސް ކުރީގައި އޮތީ ލަނޑުގެ ތަފާތުންނެވެ.\nގްރީން ސްޓްރީޓްސް އާއި މާޒިޔާ ހަ މެޗު ކުުޅުނުއިރު، ވެލެންސިއާ ކުޅުނީ ފަސް މެޗެވެ. ވެލެންސިއާ އިން މިރޭ ކްލަބް އީގަލްސް ބަލިކޮށް، އެއް ވަނަ އަށް އެރޭނެ އެވެ. އެކަމަކު، ވެލެންސިއާ އަށްވެސް ފައިނަލުގެ ޖާގަ ހޯދޭނީ ފަހު މެޗުގެ ނަތީޖާ ނުކުންނަ ގޮތަކުންނެވެ. އެހެންކަމުން ފަހު މެޗުގައި ވެލެންސިއާ އާއި މާޒިޔާ ބައްދަލުކުރާ މެޗަކީ ފައިނަލްގެ ކުރިން ކުޅޭ ފައިނަލެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.\nގްރީން ސްޓްރީޓްސް ފަހު މެޗުގައި ކުޅޭނީ އީގަލްސްއާ އެވެ. އެ މެޗުން މޮޅުވެގެން ގްރީން ސްޓްރީޓްސް އަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފައިނަލުގެ ޖާގަ ޔަގީންކުރެވޭނެ އެވެ.\nފައިނަލަށް ދިއުމުގެ ބޮޑު އުންމީދެއްގައި މެޗާއި ކުރިމަތިލި މާޒިޔާ މާޔޫސްކޮށްލައި ގްރީން އިން މިމެޗު ކާމިޔާބުކުރީ 0-2 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nމެޗުގެ ކުރީކޮޅު މޮޅަށްކުޅުނީ މާޒިޔާއިންނެވެ. އެޓޭކިންގ ވިސްނުމެއްގައި އަވަހަށް ލަނޑެއް ޖެހުމުގެ އަޒުމުގައި ކުޅެމުންދިޔަ މާޒިޔާއިން ވަނީ މެޗުގެ ކުރީކޮޅު، ފުލުފުލުގައި ރަނގަޅު ދެހަމަލާއެއް ފޮނުވާލާފައެވެ. އެގޮތުން މެޗުގެ 13 ވަނަ މިނިޓްގައި މާޒިޔާގެ ސެއިން ވިންސެންޓް ފޯވާޑް ކޮނޭލިއަސް ސްޓެވާޓް (ކޯނޭ) ދިން ބޯޅައަކުން އެ ޓީމުގެ އިބްރާހިމް ވަހީދު ހަސަން (އިއްބެ) ޖެހި ބޯޅަ އަމާޒުވީ ކީޕަރު ސާގިބްގެ އަތަށެވެ. އޭގެ މިނިޓެއް ފަހުން އޭރިއާ ރޮނގުކައިިރިން މާޒިޔާގެ ހަމްޒާ މުހައްމަދު (ހަމްޕު) ޖެހި ބޯޅަ ގޯލަށް ވަނުމަށް ހުރަހަކަށްވީވެސް ގްރީން ސްޓްރީޓްސްގެ ކީޕަރު ސާގިބް އެވެ.\nމަޑުމަޑުން ގޭމްގެ ތެރެއަށްވަދެ ގްރީން އިން މެޗުގެ ކުޅުން، ހަމަހަމަ ކުޅުމަކަށް ބަދަލުކުރިއިރު އެޓީމުން މެޗުގައި ފުރަތަމަ ލަނޑުޖަހާ ލީޑުނެގީ ފުރަތަމަ ހާފުގެ ފުރިހަމަވަގުތު ހަމަވެ ދެއްކި އިތުރުވަގުތުގެ ދެވަނަ މިނެޓުގައެވެ. މިއީ ކެޕްޓަން ރިލްވާން ވަހީދު (ރިލޭ) ހުރަސްކޮށްދިން ބޯޅައެއް ގޯލުގެ ތެރެއަށް ވައްދާލައިގެން ހަސަން ނަޒީމް (ޗޯޓު) ކާމިޔާބުކޮށްދިން ލަނޑެކެވެ.\nދެވަނަ ހާފު ފަށައިގެން މޮޅަށް ކުޅުނީ ގްރީން އެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ މިހާފު ފަށައިގެން ފަސް މިނެޓުގެ ތެރޭގައި އިތުރު ލަނޑެއްޖަހާ އެޓީމުން ލީޑުފުޅާކުރުމެވެ. މިއީ މުނޯޒް ނެގި ހުރަހަކުން އަލީ ޝާމިއު (މައިތޯ) ކާމިޔާބުކުރި ލަނޑެކެވެ.\nމުބާރާތުގައި މިރޭ ނުކުންނާނީ ކްލަބް ވެލެންސިއާ އާއި ކްލަބް އީގަލްސް އެވެ. އަދި މާދަމާ ހަވީރުގެ މެޗުގައި ޑަ ގްރާންޑޭ އާއި ދެކޮޅަށް ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބު ނުކުންނައިރު މާދަމާރޭގެ މެޗުގައި ފެނިގެންދާނީ ސުޕާ ޔުނައިޓެޑް ސްޕޯޓްސް (ސަސް) އާއި ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓްރީ (ޔޫވީ)ގެ ކުރިމަތިލުމެކެވެ.\nކްލަބު ގްރީން ސްޓްރީޓްސް މާޒިޔާ ސްޕޯޓްސް އެންޑް ރެކްރިއޭޝަން ޕްރެޒިޓެންޓްސް ލީގް ކުޅިވަރު


Madam Fazna MOMS jamiyaa ge 'Super Kids Challenge' ifthithaahu kohdhevvaifi - vNews.mv\nމެޑަމް ފަޒްނާ މޮމްސް ޖަމްޢިއްޔާގެ "ސުޕަރ ކިޑްސް ޗެލެންޖް" އިފްތިތާޙް ކޮށްދެއްވައިފި\nމުހައްމަދު ހަފީޒް 14 October 2021, 12:11\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަނބިކަނބަލުން ފަޒްނާ އަޙްމަދު، މޮމްސް ޖަމްޢިއްޔާއިން އިންތިޒާމްކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދާ "ސުޕަރ ކިޑްސް ޗެލެންޖް" އިފްތިތާޙް ކޮށްދެއްވައިފިއެވެ.\n"ސުޕަރ ކިޑްސް ޗެލެންޖް" އިފްތިތާހް ކޮށްދެވުމަށް ބުދަ ދުވަހު މާގިރި ހޮޓަލުގަ ބޭއްވި ރަސްްމިޔާތެގައި ވަހަކަ ދައްކަމުން މެޑަމް ފަޒްނާ ވިދާޅުވީ، މޮމްސް ޖަމްއިއްޔާއިން ހާސިލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މަގްސަދުތަކުގެ ތެރޭގައި، ގައުމީ ފެންވަރެއްގައި އެންމެ ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ3ކަމެއް ކަމުގައިވާ އަންހެނުން ބާރުވެރިކުރުވުމާއި، އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް މަސައްކަތްކުރުން އަދި ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އަނިޔާއާއި އަންހެނުންނަށް ކުރާ ޖިންސީ އަނިޔާއާއި ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލުން ހިމެނޭކަން އުފަލާއެކު ފާހަގަކުރައްވާ ކަމަށެވެ.\nމެޑަމް ފަޒްނާ ވަނީ އަންހެނުން ބާރުވެރިކުރުވައި އަންހެނުންގެ ދިރިއުޅުން ފަސޭހަކުރުމަށް މޮމްސް ޖަމްއިއްޔާއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ޝުކުރުއަދާ ކުރައްވާފައެވެ.\nމެޑަމް ފަޒްނާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް-19ގެ ފުރަބަންދުގެ ހާލަތުގައި ކުޑަކުދިން ފޫހިވިޔަނުދީ ތިބުމަށްޓަކައި ނިމިދިޔަ ރަމަޟާން މަހު ސުޕަރ ކިޑްސް ޗެލެންޖްގެ ފުރަތަމަ ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާތީ އެކަމަށްޓަކައި އެ ޖަމްއިއްޔާއަށް ތައުރީފު ކުރައްވާފައެވެ.\nފަޒްނާ ވަނީ އޯގާތެރިކަމާއި، ލޯބިވުމާއި، އެހެން މީހުންގެ އިހްސާތަކަށް އިހްތިރާމްކުރުމަކީ ކުޑަކުދިންގެ ގައިގައި ހުރުން މުހިންމު ސިފަތަކެއް ކަމުގައި ފާހަގަކުރައްވައި މިފަހަރުގެ ޕްރޮގްރާމުގައި އޯގާތެރިކަމުގެ ސިފަ އަށަގެންނެވުމަށް ހަރަކާތްތަކެއް ހިމަނާފައިވާތީ އެކަމަށްޓަކައި އުފާކުރައްވާ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nމި ޕްރޮޤްރާމުގައި ހިމެނޭ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަށް ކުދިންނަށް ބޮޑަށް ފުރުސަތުދީގެން ބެލެނިވެރިން އެހީތެރިންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައި ވެއެވެ.\nކުދިންނަށް ހުސްވަގުތު ދިނުމުގެ މުހިންމުކަމާމެދު ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން މެޑަމް ފަޒްނާ ވަނީ ކުދިން ކުރުމަށްޓަކައި ހަވާލުކުރާ މަސައްކަތްތަކާއި، ހުސްވަގުތު ދިނުމުގައި ބެލެންސްކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\nއަދި އެކަމަނާ ވަނީ މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ހުސްވަގުތުގައި އެކުދިންނަށް އެދުވަހު ހިނގިކަންކަމާމެދު ވިސްނާލުމަށް ފުރުސަތު ލިބި، އެކުދިންގެ މުސްތަގްބަލާމެދު ވިސްނުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެކަމުގައި ވިދާޅުވެފައެވެ.\nމިހަފުލާގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަނބިކަނބަލުން ވަނީ ބެލެނިވެރިން ކުދިންނާއިއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށް ބާރު އަޅުއްވާފައެވެ. އެގޮތުން އެކަމަނާ ވަނީ ކުދިންގެ ހުސްވަގުތުތައް ފުރާނެ ގޮތްތައް ރޭވުމުގައި އެކުދިންނާއި އެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ.\nމިހަފްލާގައި މެޑަމް ފަޒްނާގެ އަރިހުގައި މިނިސްޓަރ އޮފް ޔޫތު، ސްޕޯޓްސް އެންޑް ކޮމިއުނިޓީ އެމްޕަވަރމަންޓް، އަހްމަދު މަހްލޫފްވެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nމޮމްސް ޖަމްއިއްޔާއަކީ 2016 ވަނަ އަހަރު އުފައްދާފައިވާ ޖަމްޢިއްޔާއެކެވެ. މި ޖަމްޢިއްޔާއަކީ މިވަގުތު ރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނަ އަންހެނުންނަށާއި ކުޑަކުދިންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ޖަމްޢިއްޔާއެވެ. މި ޖަމްޢިއްޔާގައި 100 ރަށުން ޖުމްލަ 37،000 މެންބަރުން ތިބެއެވެ.\nއަހުމަދު މަހުލޫފް ރާއްޖެ މެޑަމް ފަޒްނާ އަހުމަދު


Influenza beys husvefa vaa kamah dhekevey vaahaka thah HPA inn dhogu koffi\nއިންފްލުއެންޒާ ބޭސް ހުސްވެފައިވާ ކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތައް އެޗްޕީއޭއިން ދޮގުކޮށްފި\nރާއްޖޭގެ އިންފްލުއެންޒާ ފެތުރެން ފަށާފައި ވާއިރު، އެއަށް ބޭނުންވާ ބޭސް ހުސްވެފައިވާ ކަމަށް ފެތުރޭ ހަބަރުތައް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ދޮގުކޮށްފި އެވެ.\nއިންފުލުއެންޒާ ރާއްޖޭގައި އިތުރުވަމުން ދާއިރު އެކަމަށް ބޭނުން ކުރާ ބޭސް ހުސްވެފައިވާ ކަމަށް އަޑުތައް ވަނީ އަރާފަ އެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން އެޗްޕީއޭގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް އިބްރާހީމް ނިޝާން ސީއެންއެމްއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ވިދާޅުވީ އުންފުލުއެންޒާއަށް ބޭނުން ކުރަން ޖެހޭ ބޭހެއް ނަމަ ހޮސްޕިޓަލުތަކުން ލިބެން ހުންނާނެ ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން އިންފުލުއެންޒާގައި ބޭނުން ކުރާނެ އެންޓި ވައިރަލްއެއް މާލެ ހޮސްޕިޓަލުތަކުގެ އިތުރުން އަތޮޅު ތެރޭ ހޮސްޕިޓަލު ތަކުގައި ވެސް ހުންނާނެ ކަމަށް ނިޝާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nނިޝާން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ބޭސް ދެނީ ހައި ރިސްކު މީހުންނަށް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ހައި ރިސްކު މީހުންނަކީ މާބަނޑު މީހުންނާއި ތަފާތު ބަލިތަކަށް ބޭސް ކާ މީހުންނާއި އަދި ހާލު ސީރިއަސް ވެގެން އަންނަ މީހުން ކަމަށެވެ.\nނިޝާން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އިންފުލުއެންޒާ މިހާރު ވެސް އަންނަނީ އިތުރު ވަމުން ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމަށް ރައްކާތެރިވުމަށް ނިޝާން ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ.\nއަރިދަފުސް ރޯގާ ޖެހިއްޖެނަމަ، ފުރަތަމަ ތިން ދުވަހު ގޭގައި މަޑުކޮށް ގޭގައި ދެވޭ ފަރުވާތައް ދޭން ޖެހެ އެވެ. އެގޮތުން އަރާމުކޮށް ގަދަޔަށް ހުން އަންނަ ނަމަ ގައިގައި ފެންފޮތިލައި ދިޔާ ތަކެތި ބޭނުން ކުރުން އިތުރުކުރަން ޖެހެ އެވެ. އަދި ހުން އައިސް ރޯގާ ޖެހި ތިން ދުވަހަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެ ނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ އިރުޝާދު ވެސް ހޯދަން ޖެހެ އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ޑޮކްޓަރުންގެ އިރުޝާދާ ނުލައި ޕެރަސެޓެމޯލް ފިޔަވައި އިތުރު ބޭހެއް ބޭނުން ނުކުރުމަށް އެޗްޕީއޭއިން އިލްތިމާސް ކުރާއިރު ބަލިފެތުރުން މަދުކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ދާން ޖެހިގެން ނޫން ގޮތަކަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ނުދިއުމަށް ވެސް އެޗްޕީއޭއިން އެދެ އެވެ.


ތ.ކިނބިދޫ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަންގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުންނާއި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެދަށަށް ގެނެވޭ މީހުންނަށް ކައްކައި ކާންދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުން\nޕްރޮޖެކްޓް ނަމްބަރ: PC-171/2019/W-L168\nތ.ކިނބިދޫ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަންގައި މަސައްކަތްކުރާ ފުލުހުންނާއި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެދަށަށް ގެނެވޭ މީހުންނަށް ކައްކައި ކާންދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ބޭނުންވެގެން ކުރި މިސަރވިސްގެ އިޢުލާން ނަމްބަރ171-I2(b)/IUL/2019/132 އާއި ގުޅިގެން ހުށަހަޅާފައިބާ ބިޑްތަކާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިއުންތަށް ފުރިހަމަނުވާތީވެ، ދެންނެވިފައިވާ އިއުލާން ބާތިލްކޮށް މިމަސައްކަތަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ދަޢުވަތު މިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވެލައްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށް އަލުން ހުޅުވާލަމެވެެ.\nބީލަމުގައި ރަޖިސްޓްރީ ވުމަށްޓަކައި ތިރީގައިވާ 02 އީ-މެއިލް އެޑްރެހަށް މެއިލް އިން މިމަސައްކަތަށް ޝައުޤުވެރިވެލައްވާކަން ޕްރޮޖެކްޓް ނަންބަރ އަދި އިއުލާން ނަންބަރ ލިޔެ ފޮނުވާލުމުން ރަޖިސްޓްރީވިކަމުގެ ސްލިޕް ރަޖިސްޓްރީ ނަމްބަރާއިއެކު 24 ގަޑިއިރުތެރޭގައި މެއިލްކުރެވޭނެއެވެ. ބީލަމުގައި ރަޖިސްޓްރީވިކަމަށް ޔަގީންކުރަންވާނީ ރަޖިސްޓްރީވި ކަމުގެ ސްލިޕް ލިބުމުންނެވެ.\n3. ބީލަމުގައި ރަޖިސްޓްރީ ވެވޭނެ އެންމެ ފަހުވަގުތަކީ 05 ނޮވެމްބަރ 2019 ގެ 16:00 އެވެ. ބީލަމަށް ރަޖިސްޓްރީ ކުރަން ދެވިފައިވާ ގަޑީގެ ފަހުން ލިބޭ އެއްވެސް ފޯރމެއް ބަލައި ނުގަނެވޭނެ ވާހަކަ ބީލަންވެރިންގެ މަޢުލޫމާތަށްޓަކައި ދަންނަވަމެވެ.\n4. ޕްރީބިޑް އޮންނާނީ ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަގުތާއި ތާރީހުގައި ތ.ކިނބިދޫ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަން ގައެވެ.\nތާރީޚް: 06 ނޮވެމްބަރ 2019\n5. ބީލަން ހުޅުވުން އޮންނާނީ 13 ނޮވެމްބަރ 2019 ދުވަހުގެ 10:00 ގައި ތ.ކިނބިދޫ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަން ގައެވެ. ބީލަންތައް ހުންނަަން ވާނީ ސިޓީއުރައެއްގައި ބަންދުކުރެވިފައެވެ. ބޭރުގައި ބީލަމަށްދެވިފައިވާ ނަން، ހުޅުވަން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީޚާއި ވަގުތު އަދި ބީލަން ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ނަން ލިޔެވިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. ގަޑި ޖެހުމަށްފަހު ހުށަހަޅާ ބީލަންތައް ބަލައި ނުގަނެވޭނެ ވާހަކަ މަޢުލޫމާތަށްޓަކައި ދަންނަވަމެވެ.\n8. ޕްރޮޖެކްޓާއި ގުޅޭ ގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއް ވާލެއް ވާނަމަ 06 ނޮވެމްބަރ 2019 ދުވަހުގެ 09:00 ގެ ކުރިން ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް އީ-މެއިލް ކުރަންވާށެއެވެ.\nސުންގަޑި: 05 ނޮވެންބަރު 2019 1600


Kanduhulhudhoo magistrate ge7mahsala eh ebaoi: JSC\nގއ. ކަނޑުހުޅުދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އިސް މެޖިސްޓްރޭޓް ހަސަން ދީދީގެ ހަތް މައްސަލައެއް ބަލަމުންދާ ކަމަށް ޖުޑިޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)އިން ބުނެފި އެވެ.\nޖޭއެސްސީއިން މިކަން ހާމަކުރީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތަކާމެދު މުޅި ގައުމު ކަންބޮޑުވެފައިވަނިކޮށެވެ. އެއީ ކަނޑުހުޅުދޫގައި ދެ އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކަށް އެ ކުއްޖާގެ މުނި ކާފަ އާއި ކާފަ ޖިންސީ ގޯނާ ކުރި ކަމުގެ މައްސަލަ ހޫނުވެފައިވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އެ ކާފައިން ވެސް މިހާރު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށް ބަންދު ޖަހާފަ އެވެ. އެ މައްސަލާގައި އިހުމާލުވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ވެސް ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ.\nކަނޑުހުޅުދޫއިން މި ހަޑި އަމަލު ފެންމަތިވެފައިވަނިކޮށް އެ ރަށު ކޯޓުގެ މެޖިސްޓްރޭޓްގެ ވާހަކަތައް ވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ފެންމަތިވި އެވެ. އަދި އެ ކޯޓުގެ ކޮމްޕިއުޓަރުތަކުގައި އޮރިޔާން ކާޑް ގެންގުޅުނު ކަމުގެ އަޑުތައް އެރި އެވެ.\nމިކަމަށް އިޝާރަތްކޮށް ޖޭއެސްސީއިން މިއަދު ނެރުނު ނޫސް ބަޔާނުގައިވާ ގޮތުން ހަސަން ދީދީގެ ހަތް މައްސަލައެއް އެ ކޮމިޝަނުން ދަނީ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ. އެ މައްސަލަަތައް އެންމެ ފުރަތަމަ ހުށަހެޅީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު އެވެ.\nމި މައްސަލަތާ ގުޅިގެން ހަސަން ދީދީ ވަނީ ޖޭއެސްސީއަށް ހާޒިރުކޮށް މައްސަލަތާ ގުޅޭ ގޮތުން އޭނާގެ ބަސް ހޯދާފަ އެވެ. އަދި އޭނާ ސަސްޕެންޑް ވެސް ކުރި އެވެ. މައްސަލަތަކުގައި ޖިނާއީ ކަންކަން ފާހަގަކުރެެވޭތީ ޖޭއެސްސީއިން ވަނީ އެ މައްސަލަތައް ތަހުގީގު ކުރުމަށް ފުލުހަށް ވެސް ހުށަހަޅާފަ އެވެ. މިހާރު މި މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ޖޭއެސްސީއިން ކުރަމުންދާ އެންމެ ފަހުގެ ރިޕޯޓް ތައްޔާރު ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކަމަށް ވެސް ޖޭއެސްސީއިން ބުންޏެވެ.\nޖިންސީ ގޯނާ ޖޭއެސްސީ ޝަރުއީ ދާއިރާ + ކަނޑުހުޅުދޫ\nފަނޑިޔާރުން ނަޒާހަތްތެރިކަން ހިފެހެއްޓުމަށް އިލްތިމާސް ކުރައްވައިފި


ކީރިތި ރަސޫލާ އަރިއަހުގައި | ސިޔަރަތު | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ސިޔަރަތު ކީރިތި ރަސޫލާ އަރިއަހުގައި\n* ކީރިތި ރަސޫލާ ދެކެ ލޯބިވުން :\n* ސިޔަރަތުގެ މުޙިއްމުކަން :\n* ނަސަބުފުޅު :\n* އުފަންވެވަޑައިގަތުން :\n* ޚަލްޤީ ސިފަފުޅު :\n* ޚުލްޤީ ސިފަފުޅުތައް :\n* ރަސޫލު ކަމާއިގެން ފޮނުއްވުން :\n* ހިޖުރަ ކުރެއްވުން :\n* ހަނގުރާމަ :\nއަހަރެން ކީރިތި ރަސޫލު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެކެ ލޯބިވަން ހެއްޔެވެ؟\nމި ސުވާލު އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހެއްވެސް އެ މީހެއްގެ ނަފްސާއި ކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ. ނަމަވެސް "އާ އަހަރެން ލޯބި ވޭ" އޭ ބުނެ އެހާ އަވަސް ޖަވާބެއް ނުދޭށެވެ. އެހެނީ އުއްމަތުގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެކެ ލޯބި ނުވާނެ މުސްލިމެއް ހުންނާނެ ހެއްޔެވެ.؟\nއަވަސް އަވަހަށް އާނ އެކޭ ބުނުމުގެ ކުރިން އަހަރެމެން މުސްލިމުން ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ވާޖިބުތަކެއް ވެއެވެ. ޖަވާބު ދިނުމުގެ ކުރިން ހަމަ ކުރަންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކެއްވެސް ވެއެވެ. ފަހެ އިންސާނާ އޭނާ ހިތުގައި ކީރިތި ރަސޫލު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާ މެދު ލޯބި އުފެދިފައި ވެއޭ ބުނެ އިޢްލާން ކުރުމުގެ ކުރިން، ތިމަންނަ އެކަލޭގެފާނު ހަނދުމަ ކުރަންތޯ؟، އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލު ކުރަން ޖެހެއެވެ.\nއެކަލޭގެފާނު އަމުރު ކުރެއްވި ކަންތައް ބަރާބަރަށް ކުރަންތޯ؟ ހިތާއި ހިތުން ސުވާލު ކުރަންޖެހެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މާތްވެގެންވާ ސިޔަރަތު ދިރާސާ ކުރަންތޯ؟ ސުވާލު ކުރަންޖެހެއެވެ. ހަމަ އެކަނި ސިޔަރަތު ވާހަކައެއްގެ ސިފައިގައި ކިޔާލުމެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ ރޯދަ ކުރު ކުރަން އަޑު އަހާލުމެއް ނޫނެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ ސިޔަރަތަށް ތަބާވެ އެ ސިޔަރަތުގައި ކުރެހިފައިވާ މަގުން ހިނގައި، ތިމާގެ އުޅުމާއި އަޚްލާޤުގައި ސިޔަރަތުގެ ކުލަ ތިމާއަށް ޖެއްސޭތޯ ސުވާލު ކުރަންޖެހެއެވެ.\nމިއަދުގެ މުސްލިމް ފިރިހެން ކުއްޖަކަށް ނުވަތަ އަންހެން ކުއްޖަކަށް، ދިރިއުޅުމުގައި ކަލޭ ނަމޫނާއަކަށް ނަގަނީ ކާކުތޯ؟ ސުވާލުކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ.\n" އަހަރެންގެ ނަމޫނާއަކީ މާތް ނަބިއްޔާ އޭ " ބުނާނީ ކިތައް ޒުވާނުންހެއްޔެވެ؟ ތަޞައްވުރު ކޮށްލާށެވެ!\nކީރިތި ރަސޫލާގެ ނަންފުޅު އަޑު އިވުމުން އަހަރެމެން، އެކަލޭގެފާނަށް ޞަލަވާތް ކިޔަން ހަނދާން ނުހުންނަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އެއީ ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއްކަން ނޭނގިވަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ މިފަދަ މީހާއަކީ" ދަހި " މީހެއްގެ ނުބައި ލަޤަބު ދެވިފައިވާ މީހެއްކަން ރޭކާ ނުލަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެން އެކަލޭގެފާނަށް ޞަލަވާތާއި ސަލާމް ދެންނެވުމުން އެކަލޭގެފާނަށް އެ ޚަބަރު މަލާއިކަތުން ގެންދެވުމުން، ސަލާމް ރައްދު ކުރައްވާކަމަށް، ސުނަން ނަސާއީގެ 1265 ވަނަ ޙަދީޘްގައިވެއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ ދެކެ ލޯބިވުން :\nމުސްލިމުން އެންމެ ލޯބިވާން ޖެހޭ ފަރާތަކީ، މާތް ﷲ އެވެ. އެއަށްފަހު ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައެވެ.\nއެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. قَالَ النَّبِيُّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  لَا يُؤْمِنُ  أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ މާނައަކީ: ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނު ދެކެ، އެ މީހެއްގެ ބައްޕަ އާއި ދަރިންނާއި އަދި އެހެން ހުރިހާ އެންމެން ދެކެވާވަރަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑަށް ލޯބި ނުވާ ހިނދަކު، އީމާންވި ކަމުގައި ނުވާނެއެވެ." (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ، ބާބުލް އީމާން/ ޙުއްބުއް ރަސޫލް)\nކޮންމެ މީހަކުވެސް މި ޙަދީޘް ކިޔާފައި ސުވާލު ކޮށްލަންވީ، ކީރިތި ރަސޫލާ ދެކެ އަހެރެމެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވުރެ ބޮޑަށް ލޯބިވޭތޯއެވެ. އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާއަށް ވުރެވެސް ބޮޑަށް ލޯބިވޭތޯއެވެ. ދަރިންނަށް ވުރެވެސް ބޮޑަށް ލޯބިވޭތޯއެވެ. އަދި އެ ލޯބި ހިތުންނާއި ގުނަވަނުން ސާބިތުކޮށް ދެވޭތޯއެވެ.\nމި ވާހަކައަށް ވިސްނާލަމާ ހިނގާށެވެ.\nއެއް ދުވަހަކު ކީރިތި ރަސޫލާ އަރިއަހުގައި، ޢުމަރުގެފާނު ވަޑައިގަންނަވަނިކޮށް އެކަލޭގެފާނު، ޢުމަރުގެފާނު ހިތްޕުޅު ހަމަޖައްސަވާ ދެއްވުމަށްޓަކައި ޢުމަރުގެފާނުގެ އަތްޕުޅުގައި ހިއްޕެވިއެވެ. އެ ވަގުތު ޢުމަރުގެފާނުގެ އުފާފުޅުން ގޮސް ދެންނެވިއެވެ. " އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. ހަމަ ކަށަވަރުންވެސް ކަލޭގެފާނު ދެކެ އަހަރެން، އެހެން ހުރިހާ އެއްޗަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ލޯބިވެއެވެ. އަހަރެންގެ ނަފްސު ފިޔަވައެވެ. " އެ ވަގުތު ކީރިތި ރަސޫލާ ޢުމަރުގެފާނަށް އަދި އަހަރެމެން އެންމެންނަށް ފިލާވަޅެއް އުނގަންނަވައި ދެއްވިއެވެ. އެ ގޮތުން ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ.\n لَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ  حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ نَفْسِكَ فَقَالَ لَهُ  عُمَرُ  فَإِنَّهُ الْآنَ وَاللَّهِ لَأَنْتَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي فَقَالَ النَّبِيُّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  الْآنَ يَا  عُمَرُ \nމާނައަކީ: " ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ނަފްސު އެ ފަރާތެއްގެ އަތްޕުޅުގައިވާ ފަރާތެއް ގަންދީ ހުވާ ކުރަމެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ނަފްސަށްވުރެވެސް ބޮޑަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު ދެކެ ލޯބި ވަންދެން( އީމާންކަން ފުރިހަމަ ނުވާނެ ). އެ ހިނދު ޢުމަރުގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. " ﷲ ގަންދީ ބުނަމެވެ. މިހާރު އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވުރެވެސް ބޮޑަށް، ކަލޭގެފާނު ދެކެ ލޯބިވަމެވެ." ދެން ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. " އޭ ޢުމަރުއެވެ. މިހާރު (ކަލޭގެފާނުގެ އީމާންކަން ފުރިހަމަ ވެއްޖެ) އެވެ." (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ ، ބާބުލް އައިމާން ވައްނުޛޫރް )\nމި ޙާދިޘާގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވި ބަސްފުޅަށް ބަލާލަބަލާށެވެ. ޢުމަރުގެފާނުގެ ލޯބީގެ 90 އިންސައްތަ، އެކަލޭގެފާނު ޤަބޫލު ނުކުރެއްވިއެވެ. އެ ހިނދު ޢުމަރުގެފާނު ވަގުތުން އެކަލޭގެފާނުގެ ހުރިހާ ލޯތްބެއް ރަސޫލާއަށް ދެއްވިއެވެ. އަދި އެ ލޯބިން ޢުމަރުގެފާނުގެ ހިތްޕުޅު ފުރުނެވެ.\nމި ޙާދިޘާއަށް ފަހު ޢުމަރުގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ޢަބްދުﷲގެފާނު ޢުމަރުގެފާނު އަރިއަހުގައި، މި އައި ބޮޑު ބަދަލާއި ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ދެންނެވިއެވެ. އެ ހިނދު ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. " ބޮޑަށް އަހަރެން ބޭނުންވާނީ ނަފްސަށްތޯ؟ ނުވަތަ ކީރިތި ރަސޫލާއަތޯ؟ އަހަރެން ހިތާ ހިތުން ނަފްސާއި ސުވާލުކޮށްލީމެވެ. އެ ވަގުތު އަހަރެންނަށް ވިސްނުނު ގޮތުގައި ކުރީގައި އަހަރެން ހުރީ މަގުފުރެދިފައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ އަތްޕުޅު މައްޗަށް، މާތް ﷲ އަހަރެންނަށް ތެދުމަގު ނުދެއްކެވިނަމަ، މަރުވަންދެންވެސް އަހަރެން ހުރީހީ އެ ގޮތުގައެވެ.\nދެން އަހަރެން ޚިޔާލަށް އައީ ޤިޔާމަތް ދުވަހު އަހަރެންގެ ޙާލަތު ވާނެ ގޮތަކާމެދުގައެވެ. އަހަރެންނަށް ވިސްނުނީ އަހަރެނަށް ސުވަރުގެ އަކީ ހަމައެކަނި އަހަރެން ކުރާ ޢަމަލަކުން ލިބޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެއީ ކީރިތި ރަސޫލާ ދެކެ ލޯބިވެސް ވުމުން ލިބޭ އެއްޗެކެވެ. މި ހިސާނުން އަހަރެންނަށް އަހަރެންގެ ނަފްސަށް ވުރެ ބޮޑަށް ބޭނުންޖެހިފައިވަނީ، ކީރިތި ރަސޫލާއަށް ކަން އެނގުނެވެ. ވީމާ އެކަލޭގެފާނު ދެކެ ނަފްސަށް ވުރެވެސް ބޮޑަށް ލޯބި ވީއެވެ. "\nސިޔަރަތުގެ މުޙިއްމުކަން :\nވީމާ ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕުޅު ކިޔަވައި ދިރާސާ ކުރުމަކީ އެއީ އަހަރެމެން ހިތުގައި، އެކަލޭގެފާނާ މެދު އޮންނަ ލޯބި އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަމެއްކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި ސިޔަރަތަށް ލޯބި ހުރުމަކީ ރަސޫލާދެކެ ލޯބި ވާ ކަން ދޭހަކޮށްދޭ އެއް އަލާމާތެވެ. އީމާންކަމުގެ އަލިކަން ހިތުތެރޭގައި ވާ ކަމުގެ އަލާމާތެކެވެ.\nރަސޫލާގެ ސިޔަރަތު ކިޔައި ބެލުމަކީ ފަހަރެއްގައިވެސް ކުރީ ޒަމާނުގެ ތާރީޚު ކިޔާލުމެއް ނޫނެވެ. އަދި ރަސޫލާގެ ސިޔަރަތު ކިއުމާއި އެހެން މީހެއްގެ ޙަޔާތުގެ ވަނަވަރު ކިއުމާއި ވަރަށް ތަފާތެވެ. ސިޔަރަތުން ލިބޭ ފައިދާއާއި، ހުރި ޢިބްރަތާއި، އެ ކަމާއި މި ޒަމާނާއި ހުންނަ ގުޅުމުގެ މިންވަރު، ތާރީޚީ އެހެން ފޮތްފޮތުން ފެންނާކަށް ނުހުރެއެވެ.\nސިޔަރަތުން އަހަރެމެންނަށް، ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕުޅުގެ ތަފާތު ކަންތައްތައް އެނގި، އެކަލޭގެފާނުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތުފުޅު އެނގި، ދިރިއުޅުއްވި ގޮތް އެނގެއެވެ. ދީނުގެ ޙުކުމްތައް ހާމަވެއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ސިޔަރަތަކީ އަހަރެމެންގެ ޙަޔާތުގައި ދަތުރުކުރަން އެހީވެދޭ ދަންމަރަކެވެ. ދަތި އުނދަގޫ ކަންތަކާއި ކުރިމަތި ލާނެ ގޮތާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، ހިތްވަރުގަދަކަން، ސާބިތު ކަމާއި އީމާންކަން ގަދަ ކުރާނީ ކިހިނެއްކަން ސިޔަރަތުން އެނގެއެވެ.\nތިރީގައި މި ގެނެސްދެނީ މި އުންމަތުގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ ސިޔަރަތުގެ ވަރަށް ކުރު ޚުލާޞާއެކެވެ. ޚުލާޞާއަކަށް ވުރެވެސް ކުރު ލިއުންކޮޅެކެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާއަކީ މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ އެވެ. ތަފްޞީލުކޮށް ބުނާނަމަ، މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްﷲ ބިން ޢަބްދުލްމުއްޠަލިބު ބިން ހާޝިމް ބިން ޢަބްދު މަނާފް ބިން ޤުޞައްޔު ބިން ކިލާބް ބިން މުއްރަތު ބިން ކަޢްބު ބިން ލުއައްޔު ބިން ޣާލިބް ބިން ފިހްރު ބިން މާލިކް ބިން އައްނަޟްރު ބިން ކިނާނާ ބިން ޚުޒައިމާ ބިން މުދްރިކާ ބިން އިލްޔާސް ބިން މުޟަރް ބިން ނިޒާރް ބިން މަޢައްދު ބިން ޢަދްނާން އެވެ.\nމިއީ ރަސޫލާގެ ނަސަބު ފުޅުން ޢިލްމުވެރިން އިއްތިފާޤުވާ ހިސާބެވެ. ދެން އޮންނަނީ ޢަދްދާނާއި ހިސާބުންފެށިގެން ގޮސް އިސްމާޢީލްގެފާނާއި ހަމަށް އޮންނަ ނަސަބުފުޅެވެ. އަނެއް ބަޔަކީ އިސްމާޢީލްގެފާނުން ފެށިގެން ގޮސް އާދަމުގެ ފާނާއި ޖެހެންދެން އޮންނަ ނަސަބެވެ. މި ދެބަޔަކީވެސް އެހާ ޞައްޙަ ގޮތަކަށް ސާބިތު ކުރެވޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.\nދެން ކީރިތި ރަސޫލާގެ ނަންފުޅަށް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ. ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nقَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  لِي خَمْسَةُ أَسْمَاءٍ أَنَا  مُحَمَّدٌ  وَأَحْمَدُ  وَأَنَا  الْمَاحِي  الَّذِي يَمْحُو اللَّهُ بِي الْكُفْرَ وَأَنَا  الْحَاشِرُ  الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى قَدَمِي وَأَنَا  الْعَاقِبُ\nމާނައަކީ: "ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ފަސް ނަންފުޅެއް ވެއެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ "މުޙައްމަދު"އެވެ. އަދި "އަޙްމަދު" އެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ، ތިމަންކަލޭގެފާނު މެދުވެރި ކުރައްވައި މާތް ﷲ ކުފުރު ފޮހެލައްވާނެ "އަލްމާޙީ" ( ފޮހެލާ މީހާ) އެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ، އެހެން އެންމެ ފުރަތަމަ ޙަޝްރު ކުރެއްވޭނެ "އަލްޙާޝިރު" އެވެ. އެހެން އެންމެން ޙަޝްރު ކުރެއްވޭނީ އޭގެ ފަހުންނެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ވުރެ ފަހުން ނަބިއްޔެއް ނުވާނެ " އަލްޢާޤިބް " އެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ "މުޙައްމަދު" ގެ މާނަ ބަލަމާ ހިނގާށެވެ. "މުޙައްމަދު" މި ބަހަކީ ޙަމްދު މި ބަހުން ނެގިފައިވާ ބަހެކެވެ. ޙަމްދުގެ މާނައަކީ މަދަޙައާއި ޘަނާއެވެ. " މުޙައްމަދު" ގެ މާނައަކީ އެމީހެއްގެ ކިބައިގައި މަދަޙާއާއި ޘަނާ ކިޔޭފަދަ ގިނަ ސިފަތަކެއް ހުންނަ މީހާއެވެ. " އަޙްމަދު" އަކީ ޙަމްދު މި ބަހުގެ އިސްމު ތަފްޟީލް އެވެ. މާނައަކީ އެންމެ ގިނައިން އެންމެ ބޮޑަށް ﷲ އަށް ޙަމްދު ކުރާ މީހާއެވެ. ވީމާ މުޙައްމަދަކީ އިންސާނުންގެ ފާރާތުން އެންމެ ގިނައިން މަދަޙައާއި ޘަނާ ކިޔޭ މީހާއެވެ. އަޙްމަދު އަކީ ﷲ އަށް އެންމެ ގިނައިން ޙަމްދާއި ޘަނާ ކިޔާ މީހާއެވެ.\nބާކީ ހުރިން ނަންފުޅުތަކުގެ މަތީގައިވާ ޙަދީޘުގެ މާނައިން ސާފުވާނެ ކަމަށް އުއްމީދު ކުރަމެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ އުފަންވެވަޑައިގަތީ ޢާއްމުލް ފީލް ( އެތުގެ އަހަރު ) ގެ ރަބީޢުލް އައްވަލު މަހުގެ9ވަނަ އަށް ވީ ހޯމަ ދުވަހު ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި، މައްކާގައެވެ. މި ދުވަސް މިލާދީ ތާރީޚުން ދިމާވަނީ 571 ވަނަ އަހަރުގެ 20 ނުވަތަ 22 އެޕްރީލް އެވެ.\nއުފަންވެވަޑައިގަތީ ރަބީޢުލް އައްވަލު ދެވަނަ ދުވަސް، އަށްވަނު ދުވަސް، ދިހަވަނަ ދުވަސް، ބާރަވަނަ ދުވަސް ކަމަށްވެސް ބުނެވެއެވެ. ރަބީޢުލް އައްވަލު މަހުގެ9ވަނަ ދުވަސް ކަމަށް، ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. އަދި މި ކަން ތަޙްޤީޤު ކުރެއްވުމަށްފަހު '' ރަޙީޤުލް މަޚްތޫމް '' ގައި ޞަފިއްޔުއް ރަޙްމާން މުބާރަކްފޫރީ ވިދާޅުވެފައިވަނީވެސް މި ފަދައިންނެވެ. ކޮންމެ އަކަސް މިއީ ޢިލްމުވެރިން އިޚްތިލާފު ވެފައިވާ ކަމެކެވެ. އަދި މި ކަމަކީ ކަނޑައެޅިގެން ނޭނގުމުން ދީނީ ގޮތުން ގެއްލުމެއް ނުވަތަ ރަސޫލާގެ ނަސަބު ފުޅަށް އުނިކަން ލިބޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nރަސޫލާ، އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅު އާމިނަތު ބިންތު ވަހުބުގެ ބަނޑުފުޅުގައި އޮންނަވަނިކޮށް، އެ ކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު ވަނީ އަވަހާރަވެފައެވެ.\nކިރުފޮދު ހިއްޕެވުން :\nރަސޫލާގެ މަންމާފުޅު އަރިއަހުން ކިރުފޮދު ހިއްޕެވުމަށްފަހު، ހަފުތާއެއްފަހުން ޘުވައިބާ އޭ ކިއުނު އަންހެނެއްގެ ގާތުން ކިރުފޮދު ހިއްޕެވިއެވެ.\nޘުވައިބާ އަކީ އަބޫލަހަބްގެ ޖާރިއާއެކެވެ. ރަސޫލާ ހިއްޕެވި ކިރަކީ ޘުވައިބާގެ ދަރިއެއް ކަމުގައިވާ މަސްރޫޙް ވިހެއުމުން ހުރި ކިރެވެ. ރަސޫލާގެ ކުރިން ޙަމްޒާ ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބް އަދި އަބޫ ސަލްމާ ބިން ޢަބްދުލް އަސަދް އަލްމަޚްޒޫމީވެސް، ޘުވައިބާ ގާތުން ކިރު ހިއްޕެވިއެވެ.\nމިއަށްފަހު ބަނީ ސަޢްދު ވަންހައިގެ ބޭކަނބަލެއް ރަސޫލާއަށް ކިރުފޮދު އަރުވަން ހޯދުނެވެ. އެ ކަމަނާ އަކީ ޙަލީމަތު ބިންތު އަބީ ޛުއައިބް ޢަބްދުﷲ ބިން އަލްޙާރީޘް އެވެ. މިއީ އަހަރެމެން އެންމެންވެސް އަޑު އަހާ ދަންނަ، ޙަލީމަތުއް ސަޢްދިއްޔާއެވެ.\nއެ ދުވަސްވަރު ޢަރަބިކަރައިގެ، ޢިމްރާނީ ރަށުގައި އުޅޭ މީހުން އެބައި މީހުންގެ ދަރިންނަށް ކިރު ދޭން ދުރު ރަށްފުށު ހިސާބުތަކުގެ މީހުން ހޯދައެވެ. އެއީ ޢިމްރާނީ ރަށުގައި މީހުން ގިނަވުމާއި ކާރުބާރޫ ބޮޑުވުމުން އުފެދޭ ބަލިތަކާއި، ޖައްވު ސާފު ނުވުންފަދަ ކަންތަކުން ދަރިން ދުރުކޮށް، ސާފު ވަޔާއި، ގަސްތައް ގިނަ ރަށް ފުށުގައި މިނިވަން ކަމާއި އެކު ކުދިން ބޮޑު ކުރުމަށެވެ. އަދި މި ހެން ހެދުމުން ކުދިންގެ ޢަރަބި ފަޞާހަތްތެރިކަން ގަދަވެ، އަސް ދުއްވުމާއައި ހެވިކަން މޮޅަށް ދަސްވެއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ، ޙަލީމަތުއް ސަޢްދިއްޔާ އަރިއަހުގައި ހަތަރު އަހަރުފުޅުވަންދެން ހުންނެވިއެވެ. އަދި ރަސޫލާގެ މޭފުޅު ފެޅުނީ މި ދުވަސްވަރުގައެވެ. މި ހާދިޘާއަށްފަހު، ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕުޅަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމަށް ޙަލީމާއަށް ހީފުޅުވެގެން، ރަސޫލާގެ މަންމާފުޅާއި އަލުން އެކަލޭގެފާނު ހަވާލު ކުރެއްވިއެވެ.\nމަންމާފުޅުގެ އަރިއަހުގައި :\nމިއަށްފަހު ހަ އަހަރު ވަންދެން ކީރިތި ރަސޫލާ، އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅު އަރިއަހުގައި އުޅުއްވިއެވެ. ރަސޫލާގެ މަންމާފުޅު އަވަހާރަވީ، ރަސޫލާގެ މަންމާފުޅު ފަރާތުގެ ޢާއިލާއަށް ޒިޔާރަތަކަށް ޔަޘްރިބަށް ރަސޫލާ ގެންދެވުމަށްފަހު، އެނބުރި މައްކާއަށް އާމިނަތުގެފާނު ވަޑައިގަންނަވަނިކޮށް ''އަލްއަބްވާއު '' އޭ ކިއުނު ހިސާބެއްގައި، ދަތުރު މަތީގައެވެ. އާމިނަތުގެފާނު އަވަހާރަވީ އާލާސްކަންފުޅެއް ޖެހިވަޑައިގެން، ވަރަށް ޒުވާން ޢުމުރުފުޅެއްގައެވެ. އަދި ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ވެސް އަލްއަބްވާއުގައެވެ. ރަސޫލާ މައްކާ ފަތަޙަ ކުރެއްވި އަހަރު، މަންމާފުޅުގެ ޤަބުރުކޮޅަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުގެ ހުއްދަ މާތް ﷲ ދެއްވުމުން، މި ރަށަށް ވަޑައިގަނެ އާމިނަތުގެފާނުގެ ޤަބުރުކޮޅަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެތާގައި ރަސޫލާ ވަރަށް ކީރިތި ކުރެއްވިއެވެ.\nމަންމާފުޅު އަވަހާރަވުމުން ދެން ރަސޫލާ ހުންނެވީ ކާފާފުޅު ޢަބްދުލްމުއްޠަލިބްގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުގައެވެ. ރަސޫލާ ޢުމުރުފުޅުން ބާރަ އަހަރުފުޅު ވީއިރު ޢަބްދުލްމުއްޠަލިބް އަވަހާރަވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ބެއްލެވީ ބޮޑުބޭބެފުޅު އަބޫޠާލިބްއެވެ. އަދި އަބޫޠާލިބް އަވަހާރަވަންދެން، މުޝްރިކުންގެ ކިބައިން ރަސޫލާ ހިމާޔަތް ކުރައްވާ، ރަސޫލާއަށް އެހީތެރިވުމުގައި ދެމި ހުންނެވިއެވެ. ރަސޫލާގެ އާދޭސްފުޅާއެކުވެސް، އަބޫޠާލިބް ޝިރުކުގެ ދީން ދޫކޮށް އިސްލާމް ދީނަށް ނުވަނެވެ.\nޖާހިލިއްޔަ އާދައިން ރަސޫލާ ރައްކާތެރި ކުރެއްވުން :\nކީރިތި ރަސޫލާއަކީ އެންމެ މާތް އެންމެ ފުރިހަމަ އިންސާނާއެވެ. ޢާލަމްތަކަށް ފޮނުއްވުނު ރަޙްމަތެކެވެ. ރިވެތި އަޚްލާޤު ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށް ފޮނުއްވުނު، ޚާތިމުލް އަންބިޔާއުއެވެ. ވީމާ އެންމެ ފަހުގެ ރަސޫލަކީ މުޙައްމަދުގެފާނު ކަމަށް، މާތް ﷲ އިރާދަ ކުރެއްވީއްސުރެ އެކަލޭގެފާނުގެ ނަސަބުފުޅު އައީ ޠާހިރު މަތިވެރި ނަސަބެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ޚަލީލުﷲ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްމާޢީލްގެފާނުގެ ދަރިކޮޅުންނެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތީ ޚުލްޤުގެ ގޮތުންނާއި ޚަލްޤުގެ ގޮތުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައެވެ.\nރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ އަޚްލާޤުފުޅަށް އުޅެން ބޭނުންވާ މީހަކަށް އޮތީ ޤުރުއާނެވެ. އެހެނީ ޢާއިޝަތުގެފާނު އަރިއަހުން ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަޚްލާޤުފުޅަކީ ކޮބައިތޯ ދެންނެވުމުން، ވިދާޅުވީ ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ އަޚްލާޤުފުޅަކީ ޤުރުއާން ކަމަށެވެ.\nހުރިހާ ނުބައި ކަމަކާއި، ގޯސް އަޚްލާޤަކުން ، މާތް ﷲ ވަނީ ރަސޫލާ ސަލާމަތް ކުރައްވާ ރައްކާތެރި ކުރައްވާފައެވެ. އެންމެ ތުއްޕުޅު އިރުއްސުރެވެސް ރަސޫލާއަކީ ރީތި އަޚްލާޤުފުޅެއްގެވެރި ބޭކަލެކެވެ. އޭރު މައްކާގެ މީހުންނަށް ރަސޫލާ މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަމާނާތްތެރިއާގެ ނަމުންނެވެ. ދުވަހަކުވެސް ބުދަކަށް އަޅުކަމެއް، ނުވަތަ ސަޖިދައެއް ނުކުރައްވައެވެ. އިތުރުފުޅެއް ނަހައްދަވައެވެ. ތުއްޕުޅު އިރު އުޅުއްވީ ހުއިހެއްޕެވުމުގައެވެ. އަދި ފަހުން ޒުވާނު ޢުމުރުފުޅުން ބައެއް ހޭދަ ކުރެއްވީ ވިޔަފާރި ކުރެއްވުމުގައެވެ.\nޚަލްޤީ ސިފަފުޅު :\nތިރީގައި މިވަނީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ ޚަލްޤީ ސިފަފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ސިފަފުޅުތަކެވެ.\nعَنْ  الْجُرَيْرِيِّ  عَنْ  أَبِي الطُّفَيْلِ  قَالَ  رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  وَمَا عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ رَجُلٌ رَآهُ غَيْرِي قَالَ فَقُلْتُ لَهُ فَكَيْفَ رَأَيْتَهُ قَالَ  كَانَ أَبْيَضَ مَلِيحًا  مُقَصَّدًا\nއަލްޖުރީރީ ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ އައްޠުފައިލް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެކުނީމެވެ. އަހަރެން ފިޔަވައި، އެކަލޭގެފާނު ދެކުނު މީހެއް ބިން މަތީގައި (މިވަގުތު) ނުވެއެވެ. އަލްޖުރައިރީ ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން އޭނާއަށް ބުނީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފެނިވަޑައިގަތީ ކޮންގޮތަކަށްތޯއެވެ؟ އަބޫ އައްޠުފައިލް ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ރީތި ދޮންކަމެއް ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ، އިސްކޮޅުފުޅު އެހާ ދިގުފުޅު ނޫން އަދި އެހާ ކުރުފުޅުވެސް ނޫން ، ބޭފުޅެކެވެ. ( ޞަޙީޙް މުސްލިމް ، ބާބުލް ފަޟާއިލް )\nعَنْ  رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ  قَالَ سَمِعْتُ  أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ  يَصِفُ النَّبِيَّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  قَالَ  كَانَ  رَبْعَةً  مِنْ الْقَوْمِ لَيْسَ بِالطَّوِيلِ وَلَا بِالْقَصِيرِ أَزْهَرَ اللَّوْنِ لَيْسَ بِأَبْيَضَ  أَمْهَقَ  وَلَا  آدَمَ  لَيْسَ  بِجَعْدٍ  قَطَطٍ  وَلَا  سَبْطٍ  رَجِلٍ أُنْزِلَ عَلَيْهِ وَهُوَ ابْنُ أَرْبَعِينَ فَلَبِثَ  بِمَكَّةَ  عَشْرَ سِنِينَ يُنْزَلُ عَلَيْهِ  وَبِالْمَدِينَةِ  عَشْرَ سِنِينَ وَقُبِضَ وَلَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعَرَةً بَيْضَاءَ\nމާނައަކީ: ''ރަބީޢާ ބިން އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަނަސް ބިން މާލިކް، ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި އިތުރު ނަބިއްޔާ ސިފަ ކުރައްވަނިކޮށް އަހަރެން އަޑު އެހީމެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން އިސްކޮޅުފުޅު މެދުމިން ބޭފުޅެކެވެ. ދިގެއްވެސް ނޫނެވެ. ކުރެއްވެސް ނޫނެވެ.\nއެކަލޭގެފާނަކީ މަޑު ރަތް ކުލައެއް ހުންނަ ދޮން ، ބޭފުޅެކެވެ. ސީދާ ހުސް ދޮނެއްވެސް ނޫނެވެ. އަދި ގަދަ މުށި ކުލައެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އިސްތަށިކޮޅަކީ މުޅިން ބުޅި އަދި މުޅިން ފަން އިސްތަށިކޮޅެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް ވަޙީ ބާވައިލެއްވުނީ، ޢުމުރުފުޅުން ސާޅީސް އަހަރުފުޅުގައެވެ. އަދި މައްކާގައި ދިހަ އަހަރު ވަޙީ ބާވައިލެއްވުނެވެ. އަދި މަދީނާގައި ދިހަ އަހަރު ހޭދަކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ސުވަރުގެވަޑައިގަތް އިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ އިސްތަށިފުޅުގައި އަދި ތނބުޅިފުޅުގައި ، ވިހި ނުރަ ވެސް ނުހުންނާނެއެވެ. '' ( ޞަޙީޙް ބުޚާރީ ، ބާބުލް މަނާޤިބް )\nކީރިތި ރަސޫލާގެ މޫނުފުޅަކީ އެހާ ވަށް އަދި އެހާ ދިގު މޫނުފުޅެއްވެސް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ އެކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅަކީ މި ދެ ސިފައިގެ މެދުމިނެއްގެ މޫނުފުޅެކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅަކީ އުޖާލާ ކަމުން، އިރާއި ހަނދުފަދަ އުޖާލާ މޫނުފުޅެކެވެ. ކަޢްބު ބިން މާލިކްގެ އަރިއަހުން ރިވާވެފައިވާ ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ.\nكَانَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  إِذَا سُرَّ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةُ قَمَرٍ وَكُنَّا نَعْرِفُ ذَلِكَ مِنْهُ \nމާނައަކީ: ''ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުފާފުޅުވެއްޖެނަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅު އުޖާލާކަމުން ދިއްލިގެންދެއެވެ. އެއީ ހަނދުގެ އެތިކޮޅެއް ފަދައެވެ. އަދި އަހަރެމެންނަށް (އެކަލޭގެފާނު އުފާފުޅުވެއްޖެކަން) މި ކަމުން އެނގެއެވެ. '' (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ، ބާބުލް މަނާޤިބް)\nعَنْ  أَبِي إِسْحَاقَ  قَالَ سُئِلَ  الْبَرَاءُ \nأَكَانَ وَجْهُ النَّبِيِّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  مِثْلَ السَّيْفِ قَالَ  لَا بَلْ مِثْلَ الْقَمَرِ\nމާނައަކީ: ''އަބޫ އިސްޙާޤު ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. އަލްބަރާއު އާއި ސުވާލު ކުރެވުނެވެ. ''ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި އިތުރު ނަބިއްޔާގެ މޫނުފުޅު ވީ (އަލިކަމުގެ ގޮތުން) ކަނޑިއެއްފަދައިން ހެއްޔެވެ؟'' އަލްބަރާއު ވިދާޅުވިއެވެ. '' ނޫނެކެވެ. އެކަމަކު (އަލިކަމުގެ ގޮތުން) ހަނދެއްފަދައެވެ. '' (ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ، ބާބުލް މަނާޤިބް)\nރަސޫލު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ ލޯ ފުޅަކީ ކަޅުކަޅި ކަޅުކަން ގަދަ ލޯ ފުޅެކެވެ.\nعَنْ  جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ  قَالَ  كَانَ فِي سَاقَيْ رَسُولِ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  حُمُوشَةٌ  وَكَانَ لَا يَضْحَكُ إِلَّا تَبَسُّمًا وَكُنْتُ إِذَا نَظَرْتُ إِلَيْهِ قُلْتُ أَكْحَلُ الْعَيْنَيْنِ وَلَيْسَ بِأَكْحَلَ \nމާނައަކީ : ޖާބިރް ބިން ސަމްރާ ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހިނިވަރުނަ ކުރައްވާއިރު، ހިނިތުންވުމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ހިނިވަރުނަ ނުކުރައްވައެވެ. އަދި ކަލޭ، އެކަލޭގަފާނަށް ބަލައިފިނަމަ ބުނާނީ ދެ ލޯފުޅުގައިވަނީ އަނދުން އަޅުއްވާފައި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އަނދުން އަޅުއްވާފައެއް ނޫނެވެ. (މާނައަކީ އަނދުން ނޭޅުއްވިއަސް ލޯފުޅު ހީވަނީ އަނދުން އަޅުއްވާފައި ވާ ހެންނެވެ.) ( ތިރްމިޛީ ، ބާބް މަނާޤިބު ޢަން ރަސޫލުﷲ)\nހަމަ އެހެންމެ އިތުރު އެކަލޭގެފާނުގެ ލޯފުޅަކީ ބޮޑު ލޯފުޅެކެވެ. އެސްފިޔަފުޅު ދިގެވެ. ތުނބުޅިފުޅު ވަރުގަދައެވެ. ނޭފަތްފުޅު ފަތާއެއް ނޫނެވެ. މެދު ދަތްޕުޅު ރީތި ވަރަކަށް ދުރެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާގެ ތުންފަތްޕުޅުގެ ދަށުން ތުނބުޅުފުޅުގައި ވިއްސަކަށް ނުރަ ހުއްޓާ ދެކުނު ކަމަށް ރިވާ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. މި އިން ދޭހަވަނީ ޞަޙާބީން ކީރިތި ރަސޫލާ ދެކެ ވީ ލޯބީގެ ބޮޑުކަމެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ހުރިހާ ސިފަފުޅަކާއި ކަންފުޅެއް ދަސް ކުރައްވަން، އެ ބޭކަލުން ބެހެއްޓެވި ސަމާލު ކަމެވެ.\nجَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ  قَالَ  كَانَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  ضَلِيعَ  الْفَمِ  أَشْكَلَ  الْعَيْنِ  مَنْهُوسَ  الْعَقِبَيْنِ\nމާނައަކީ : '' ޖާބިރް ބިން ސަމްރާ ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. ''ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަކީ، އަނގަފުޅު ބޮޑު، ލޯފުޅުގެ ހުދުބައިގައި ކުޑަ ރަތް ކަމެއް ވާ، ފުންނާބުގެ މަސް ގިނަ ނޫން ބޭފުޅެކެވެ. '' ( ޞަޙީޙް މުސްލިމް ، ބާބުލް ފަޟާއިލް )\nނޯޓު : އަނގަ ކުޑަ ވުމަކީ ޢަރަބިން ކައިރީ ހުތުރު ސިފައެކެވެ. ވީމާ މި ޙަދީޘުގައި ވާ މާނައަކީ އިތުރު އެކަލޭގެފާނުގެ އަނގަފުޅަކީ ކުޑަ ކުޑަ އަނގަފުޅެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާގެ އަޑު ފުޅަކީ، ކޮންމެ މީހެއްވެސް އަޑު އަހާ ހިތްވާ ފަދަ ރީތި އަޑު ފުޅެކެވެ. މީހުން ނަފްރަތު ކުރުވާފަދަ ގަދަ އަޑެއް ރަސޫލާ ބޭނުން ނުކުރައްވައެވެ. އަބަދުވެސް މީހުންނާއި މުޚާޠަބް ކުރައްވަނީ، އަޑު މަޑު ރީތި ބަހުރުވައިންނެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެ މީހަކާއި އެކަށޭނެ ދަރަޖައެއް ދެއްވައެވެ.\nأُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ  قَالَتْ  كُنْتُ أَسْمَعُ قِرَاءَةَ النَّبِيِّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  بِاللَّيْلِ وَأَنَا عَلَى  عَرِيشِي \nމާނައަކީ : ''އަބޫ ޠާލިބްގެ ދަރިކަނބަލުން އުއްމު ހާނީ ވިދާޅުވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ރޭގަނޑު ކިޔަވާ ވިދާޅުވާ އަޑުފުޅު އަހަން އަހަރެން ގޭ ފުރާޅު މަތީގައި ހިޔާކޮށްފައި ހުންނަތަނެއްގައި، ހުންނަމެވެ. "\nއާދައިގެ އިންސާނުނުންގެ ކުޅަކީ ފަކުރު ގަނެވޭ އެއްޗަކަސް، ކީރިތި ރަސޫލާގެ ކުޅުފޮދަކީ ބަރަކާތް ލެއްވިފައިވާ ބަރަކާތްތެރި އެއްޗެކެވެ. އޭގައި ބަލިން ޝިފާ ވުމާއި، ޒަޚަމް ފަސޭހަ ވުން ހިމެނެއެވެ. ބުޚާރީ މުސްލިމްގައި، ޚައިބަރު ހަނގުރާމައިގައި ދިދަ ދެއްވާނެ ބޭފުޅަކާ ބެހޭ ގޮތުން އައިސްފައިވާ ޚަދީޘްގައި ވަނީ، އެ ދުވަހު ރަސޫލާ ދިދަ ދެއްވާނީ ޢަލީގެފާނަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ބެއްލެވި އިރު ޢަލީގެފާނު ނެތުމުން އެ ކަމާ ކީރިތި ރަސޫލާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޢަލީގެފާނު ވީ ލޮލޮގެ އާލާސްކަންފުޅެއްގައި ކަން ދެންނެވުނެވެ. އެ ހިނދު ޢަލީގެފާނު ގެންނަވާފައި، ޢަލީގެފާނުގެ ލޯ ކޮޅަށް ރަސޫލާގެ ކުޅުފުޅު ޖެއްސެވިއެވެ. އަދި ވަގުތުން އާލާސްކަންފުޅު ރަނގަޅުވިއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާގެ ބާމަތިފުޅަކީ ފުޅާ ބާމަތި ފުޅެކެވެ. އަދި މޭމަތިފުޅަކީ ތަނަވަސް މޭމަތިފުޅެކެވެ.\nكَانَ النَّبِيُّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  مَرْبُوعًا بَعِيدَ مَا بَيْنَ الْمَنْكِبَيْنِ لَهُ شَعَرٌ يَبْلُغُ شَحْمَةَ أُذُنِهِ رَأَيْتُهُ فِي حُلَّةٍ حَمْرَاءَ لَمْ أَرَ شَيْئًا قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهُ\nމާނައަކީ : ''ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި މާތް ނަބިއްޔާއަކީ އިސްކޮޅުން މެދުމިން، ބާމަތި ފުޅާ، ކަންފަތްޕުޅުގެ ފޫޅާއި ހަމައަށް ދާ ވަރުގެ ދިގު އިސްތަށިފުޅެއްގެ ވެރި ބޭކަލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު، ރަތް ހެދުން ކޮޅެއްގައި ވަނިކޮށް (ޖުއްބާ ޒާތަކަށް ހުންނަ ހެދުމެއް) އަހަރެން ދެކުނީމެވެ. އެފަދަ ރީތި ކަމެއް ދުވަހަކުވެސް އަހަރެން ނުދެކެމެވެ. '' (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ، ބާބުލް މަނާޤިބް)\nނޯޓު : ރަތް ހެދުމޭ ބުނެވިފައިވަނީ ރަތް ރޮގު ދެމި، ޔަމަނުން ގެނެވޭ ހެދުމެއް ކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ސީދާ ހުސް ރަތް ކުލައެއް ނޫނެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާގެ އަތްޕުޅަކީ ބޮޑު އަތްޕުޅެކެވެ. ފައިންޕުޅަކީވެސް ބޮޑު ފައިންޕުޅެކެވެ.\nكَانَ النَّبِيُّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  ضَخْمَ الْقَدَمَيْنِ حَسَنَ الْوَجْهِ لَمْ أَرَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ\nމާނައަކީ: '' ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި ނަބިއްޔާއަކީ އަތްޕުޅާއި ފައިންޕުޅު ބޮޑު ބޭކަލެކެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނަށް ފަހުން އެއާއި އެއްފަދަ މީހެއް ނުދެކެމެވެ. '' (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ ، ބާބުއް ލިބާސް)\nކީރިތި ރަސޫލާގެ އަތްޕުޅަކީ މަޑު އޮމާން އަތްޕުޅެކެވެ. އަނަސް ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ރިވާ ކުރެއްވި ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ.\nمَا مَسِسْتُ حَرِيرًا وَلَا  دِيبَاجًا  أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ النَّبِيِّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  وَلَا شَمِمْتُ رِيحًا قَطُّ أَوْ  عَرْفًا  قَطُّ أَطْيَبَ مِنْ رِيحِ أَوْ  عَرْفِ  النَّبِيِّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ\nމާނައަކީ :" ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި ނަބިއްޔާގެ އަތްޕުޅަށް ވުރެ މަޑު، ފަށުއްވެއް ނުވަތަ ދީބާޖެއްގައިވެސް އަހަރެން އަތް ނުލަމެވެ. އަދި ރަސޫލާގެ ގައިކޮޅުން ދުވާ ވަހަށް ވުރެ މީރުވަސް ދުވާ ވަހެއް، ދާފޮދަށް ވުރެ މީރުވަސް ދުވާ ދަލެއްގެ ވަސް އަހަރެން ނުގަންނަމެވެ. '' ( ޞަޙީޙް ބުޚާރީ ، ބާބުލް މަނާޤިބް )\nأَبِو جُحَيْفَةَ   قَالَ  فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ فَوَضَعْتُهَا عَلَى وَجْهِي فَإِذَا هِيَ أَبْرَدُ مِنْ الثَّلْجِ وَأَطْيَبُ رَائِحَةً مِنْ الْمِسْكِ\nމާނައަކީ : '' އަބޫ ޖުޙައިފާ ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. ދެން މީސްތަކުން ތެދުވެ، ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަތްޕުޅު ނެގުމަށް ފަހު އެބައި މީހުންގެ މޫނުގައި އަތްޕުޅު ބީއްސުވަން ފެށިއެވެ. އަހަރެންވެސް ރަސޫލާގެ އަތްޕުޅު ނެގުމަށްފަހު އަހަރެންގެ މޫނުގައި ޖެއްސީމެވެ. އެ ހިނދު އެ އަތްޕުޅު ގަނޑުފެނަށް ވުރެ ފިނިވެފައި، ގޮމަކަސްތޫރިއަށް ވުރެ މީރުވަސް ދުވައެވެ.'' (ޞަޙީޙް ބުޚާރީ، ބާބުލް މަނާޤިބް\nކީރިތި ރަސޫލާއާއި އެންމެ ވައްތަރު ބޭފުޅަކީ އިބްރާހީމްގެފާނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ފައިންޕުޅުވެސް މަޤާމް އިބްރާހީމްގައިވާ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ފައިންޕުޅާއި އެއްގޮތް ކަމަށް ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ހިނގައި ވަޑައިގަންނަވނީ ސީދާކޮށް ހުންނަވައިގެންނެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ ދެނެވަޑައިގަންނަނީ އަމިއްލަފުޅު ބަސް ކަމުގައިވާ ޢަރަބި ބަސް އެކަންޏެވެ. ނަމަވެސް އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ބަސް ދަސްކުރުމަށް އެކަލޭގެފާނު އަންގަވާފައިވެއެވެ. އެ ގޮތުން ސިރިޔާނީ ބަސް ދަސް ކުރެއްވުމަށް ޒައިދް ބިން ސާބިތު އަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާއަކީ ދޫފުޅު ފަޞާޙަތްތެރި، ބަސްފުޅު ބަލާޣަތްތެރި ބޭފުޅެކެވެ. ހުރިހާ ޢަރަބި ޤަބީލާތަކެއްގެ ބަހުރުވަ ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ކޮންމެ ޤަބީލާއަކާއިވެސް މުޚާޠަބް ކުރައްވަނީ އެ ޤަބީލާއެއްގެ ބަހުރުވައަކުންނެވެ. އެ ކަލޭގެފާނު ބޭނުންތެރި ފައިދާ ހުރި ބަސްފުޅެއް ނޫނީ ވިދާޅުނުވެއެވެ. ވިދާޅުވާ ކޮންމެ ބަހަކީ ތެދު ބަސްފުޅެކެވެ. މި އުންމަތުގެ ޝަރީޢަތެވެ. ކުޑަ ކުދިންނާއި މުޚާޠަބް ކުރައްވަނީ ކުޑަ ކުދިންނާއި އެކަށޭނެ ގޮތަކަށެވެ. ބޮޑެތި މީހުންނާއި މުޚާޠަބް ކުރައްވަނީ އެ މީހުންގެ ދަރަޖައާއި އެކަށޭނެ ގޮތަށެވެ. އަނބިކަނބަލުންނާއި މުޚާޠަބް ކުރައްވަނީ އަނބިކަނބަލުންނާއި އެކަށޭނެ ބަހުރުވައަކުންނެވެ.\nހިނިވަރުނަ ކުރެއްވުން :\nއެކަލޭގެފާނަކީ ގިނައިން ހިނިވަރުނަ ކުރައްވާ ބޭކަލެކެވެ. ނަމަވެސް ހިނިވަރުނަ ކުރައްވާ އިރު ހިނިތުންވުމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހިނިވަރުނަ ނުކުރައްވައެވެ. އާއްމު ޙާލަތްތަކުގައި ހިނިވަރުނަ ކުރުމާއި ނުލައި މީހަކާއި މުޚާޠަބް ނުކުރައްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ހިނިވަރުނަ ކުރައްވާއިރު ބައެއްފަހަރު ކޮލު ދަތްކޮޅުވެސް ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް އަޑު ނު ވީއްލަވައެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާގެ އަނގޮޓިކޮޅަކީ ރިހި އަނގޮޓިކޮޅެކެވެ. އޭގައި ތިރިން މައްޗަށް ވާ ގޮތަށް ކަނޑައި ނަގައި ލިޔެވިފައިވަނީ '' محمد رسول الله '' އެވެ.\nއެހެން ހެއްދެވީ '' މުޙައްމަދު '' މި ނަންފުޅު ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުގެ މަތީގައި ނުލިއުއްވަން ވެގެން ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.\nއަނގޮޓި ކޮޅު ހެއްދެވީ، ފާރިސްކަރައަށް ފަތްކޮޅު ފޮނުއްވަން ވެގެން އުޅުއްވި އިރު، އެބައި މީހުން ސިއްކަ ނުޖަހާ ފަތެއް ޤަބޫލު ނުކުރާ ވާހަކަ ދެންނެވުނީމައެވެ. ރަސޫލާ ސުވަރުގެ ވަޑައިގަތުމުން، އަބޫބަކުރުގެފާނު އަދި އަބޫބަކުރުގެފާނު އަވަހާރަވުމުން ޢުމަރުގެފާނު މި އަނގޮނޓިކޮޅު ގެންގުޅުއްވިއެވެ. ޢުޘްމާނުގެފާނު މި އަނގޮޓިކޮޅު ގެންގުޅުއްވަނިކޮށް ފުން ވަޅަކަށް ވެއްޓި ގެއްލުނެވެ.\nދެން މި ލިޔެލަނީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ ޚުލްޤީ ސިފަފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ސިފަފުޅުތަކެވެ.\nމި އުއްމަތުގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަކީ އިންސާނުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މާތް އެންމެ ފުރިހަމަ ސިފަފުޅުތައް ލިބިވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅާއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ދީލަތި ބޭފުޅެކެވެ. ފަޤީރުންނާއި މިސްކީނުންނަށް ހޭދަ ކުރައްވައެވެ. ގެ ކޮޅުގައި މެހުމާނުންނަށް ކާން ދެއްވައެވެ. އަތްޕުޅުގައި ވާ އެއްޗެއް މީހަކު ބޭނުން ވެއްޖެނަމަ އެއެއްޗެއް ދެއްވައެވެ. އެއްފަހަރަކު ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ، އާ ހެދުން ކޮޅެއް ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނަވަނިކޮށް މީހަކު އައިސް އެ ހެދުން ކޮޅު ދެއްވަން ދެއްނެވުމުން، ހެދުންކޮޅުވެސް ދެއްވިއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާއަކީ، އިންސާނުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ދީންވެރި އެންމެ ތަޤުވާވެރި ބޭކަލެވެ. ފައިކޮޅު ދުޅަވަން ދެން ނަމާދު ކުރައްވިއެވެ. ގިނަ ގިނައިން ރޯދަ ހިއްޕެވިއެވެ. މުދާ ހޭދަ ކުރެއްވިއެވެ. ޖިހާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދުޢާކުރައްވާ އިސްޢްފާރު ކުރެއްވިއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާއަކީ ކެތްތެރިކަމުގެ ލާ މަސީލެކެވެ. ތުއްޕުޅު އިރު މަންމާފުޅާއި ބައްޕާފުޅު ގެއްލިވަޑައިގަތުމުން، އެކަމަށް ކެތް ކުރެއްވިއެވެ. ލިބިވަޑައިގަތް ހުރިހާ ފިރިހެން ދަރިކަލުން އެ ބޭކަލުން ތުއްޕުޅު އިރު، އަވަހާރަވުމުން އެކަމަށް ކެތް ކުރެއްވިއެވެ. ހިމާޔަތާއި ވާގި ދެއްވަމުން އައި ބޮޑު ބޭބެ އަވަހާރަވެ، އޯގާތެރިކަމާއި ލޯބި ދެއްވަމުން އައި އަނބިކަނބަލުން ޚަދީޖަތުގެފާނު ކައިރި ކައިރީ އަވަހާރަ ވުމުންވެސް ކެތް ކުރެއްވިއެވެ.\nމުޝްރިކުންގެ ބޮޑެތި އުނދަގުލާއި ދުއްތުރާތަކަށް ކެތް ކުރެއްވިއެވެ. ޠާއިފްގެ މީހުން ގަލުން ތަޅައި ރަސޫލާ ޒަޚަމްކޮށްލުމުންވެސް ކެތް ކުރެއްވިއެވެ. އެދިލެއްވިނަމަ، ޖިބްރީލާގެފާނު ހުންނެވީ ﷲގެ އަމުރުފުޅަށް ގަދަވެގެންވާ ޢަޛާބެއް އެ މީހުންނަށް ދެއްވަން ތައްޔާރަށެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރެއްވީ މުޝްރިކުން އިސްލާމް ނުވިއްޔާ އެ މީހުންގެ ފަރާތުން އަންނަ އާ ޖީލެއް އިސްލާމްވާން އެދިލައްވާކަމަށެވެ. ވީމާ އެ މީހުން ނެތި ނުކުރެއްވުމަށެވެ. އަހަރެމެން ކަހަލަ އާދައިގެ މީހެއް ނަމަ ދުރު މުސްތަޤްބަލަށް ނުވިސްނާ، ބޭނުންވާނީ އެ މީހުންގެ ކިބައިން ބަދަލު ހިފާށެވެ. ބައެއް ނަބީބޭކަލުން އެ ބޭކަލުންގެ ޤައުމުގެ މީހުން އީމާން ނުވާނެކަން ޔަޤީންވެވަޑައިގަތުމުން އެ މީހުންނަށް ޢަޛާބު ފޮނުއްވަން އެދިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. މިސާލަކަށް ސޫރަތުއް ނޫޙްގެ 26 ވަނަ އާޔަތުގައި ނޫޙްގެ ފާނު ކާފިރުންގެ އެކަކުވެސް ބިންމަތީގައި ސަލާމަތުން ނުބެހެއްޓެވުމަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ. ފަހަރެއްގައިވެސް މިއީ ނޫޙްގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުން ދެކެ ލޯބިވެވަޑައި ނުގަންނަވާތީއެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް 950 އަހަރުވަންދެން ދީނަށް ގޮވައިލެއްވުމުންވެސް މަދު ބަޔަކު މެނުވީ އީމާން ނުވާނެ ކަން އެނގިވަޑައިގަތުމުން، އީމާން ވި މަދު މީސްކޮޅު ފިތުނައިން ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަށްޓަކައި އެ ގޮތް ޚިޔާރު ކުރެއްވީއެވެ.\nބަދުރު ހަނގުރާމައިގައި މުސްލިމުންގެ ޢަދަދު މަދުކަމާއެކުވެސް ހަނގުރާމައިގައި، ކީރިތި ރަސޫލާ ސާބިތުވެވަޑައިގަތެވެ. އަދި ނަޞްރު ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އުޙުދު ހަނގުރާމައިގައި ފުރަތަމަ ކޮޅު، މުސްލިމުންނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ރަސޫލާ ޒަޚަމްވެވަޑައިގަތުމުންވެސް ކެތް ކުރައްވައި ސާބިތުވެވަޑައިގަތެވެ. އަދި ހަނގުރާމައިގައި މުޝްރިކުން ބޭނުންވި ކަމެއް އެ މީހުންނަށް ޙަޞިލެއްވެސް ނުވިއެވެ.\nރަސޫލާގެ ލޮބިވެތި އަނބިކަނބަލުން ޢާއިޝަތުގެފާނުގެ އިސްތަށުފުޅުގައި ދޮގޮ ތުހުމަތެއް މުނާފިޤުން އަޅުވައި، ދޮގު ވާހަކަ ފެތުރުމުންވެސް، އެކަމަށް ކެތް ކުރެއްވިއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާއަކީ ކުޑަ ކުދިންނަށް އޯގާތެރި ބޭފުޅެކެވެ. ރަސޫލާ ޙާޟިރުވެ ހުންނަވަނިކޮށް ދަރިކަލުން އިބްރާހީމް އަވަހާރަވުމުން ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\nقَالَ  أَنَسٌ  لَقَدْ رَأَيْتُهُ وَهُوَ  يَكِيدُ بِنَفْسِهِ  بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  فَدَمَعَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  فَقَالَ  تَدْمَعُ الْعَيْنُ وَيَحْزَنُ الْقَلْبُ وَلَا نَقُولُ إِلَّا مَا  يَرْضَى رَبُّنَا وَاللَّهِ يَا  إِبْرَاهِيمُ  إِنَّا بِكَ لَمَحْزُونُونَ\nމާނައަކީ : އަނަސްގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. '' ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަތްޕުޅުގައި އޮންނަވައިގެން އިބްރާހީ އެކަލޭގެފާނުގެ އެންމެ ފަހު ނޭވާ ދޫކުރެއްވިއެވެ. އެ ހިނދު ލޯފުޅުން ކަރުނަ އޮހޮރުނެވެ. އަދި ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ލޮލުން ކަރުނަ އެބަ އޮހޮރެއެވެ. ހިތަށް ތަދުވެއެވެ. ނަމަވެސް ﷲ ރުހިވޮޑި ވޮޑިގަންނަވާނެ އެއްޗެއް މެނުވީ އަހަރެމެން ނުބުނާނަމެވެ. އޭ އިބްރާހީމްއެވެ. އަހަރެމެން ތިބާއަށްޓަކައި ހިތާމަ ކުރަމެވެ.'' ( ޞަޙީޙް މުސްލިމް ، ބާބުލް ފަޟާއިލް )\nމި ޙަދީޘުން އަހަރެމެން ދަސްކުރަންވީ ފިލާވަޅަކީ ދަރިއެއް ނުވަތަ އަންބެއް ނުވަތަ ފިރިއެއް ނުވަތަ މައެއް ބަފައެއް މަރުވުން ކެތްތެރިު ވުމެވެ. ﷲ ގެ މިންވަރުފުޅަށް ރުހުމެވެ. ކިތަންމެ މުއްސަނދި ކިތަންމެ ވަސީލަތް ގިނަ މީހެއްގެ ކުއްޖެއްވެސް ވަރަށް ކުޑައިރުވެސް މަރުވެދާނެއެވެ. އަދި ބަލިވެސް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކޮންމެހެން ﷲ ގެ ކޯފާއެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ އެއީ އެ މީހެއްގެ ހެވަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. އަދި އިމްތިޙާނަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. އަދި ޢިބްރަތަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.\nރަސޫލާގެ އަންހެން ދަރިކަނބަލުން ޒައިނަބްގެ ދަރިކަނބަލުން އުމާމާ އުފުއްލަވައިގެން ހުންނަވައިގެން، ކީރިތި ރަސޫލާ ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ( ޞަޙީޙް ބުޚާރީ، ބާބުއް ޞަލާތު އަދި ބާބުލް އަދަބް )\nعَنْ  عَائِشَةَ  قَالَتْ  قَدِمَ نَاسٌ مِنْ  الْأَعْرَابِ  عَلَى رَسُولِ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  فَقَالُوا أَتُقَبِّلُونَ صِبْيَانَكُمْ فَقَالُوا نَعَمْ فَقَالُوا لَكِنَّا وَاللَّهِ مَا نُقَبِّلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  وَأَمْلِكُ إِنْ كَانَ اللَّهُ نَزَعَ مِنْكُمْ الرَّحْمَةَ\nމާނައަކީ : '' ޢާއިޝަތުގެފާނު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަޢްރާބީންގެ ބަޔަކު ރަސޫލު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިއަހަށް އައެވެ. އަދި ދެންނެވިއެވެ. ''ކަލޭގަފާނު ކަލޭގެފާނުގެ ކުޑަކުދިންނަށް ބޮސް ދެއްވަންތޯއެވެ؟'' ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. '' އާނއެކެވެ.'' އެ މީހުން ދެންނެވިއެވެ. '' ހުވާކޮށްފައި ބުނަމެވެ. އެކަމަކު އަހަރެމެން (އަހަރެމެންގެ ދަރިންނަށް) ބޮސް ނުދެމެވެ. ''އެ ހިނދު ރަސޫލު ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ''ކަލޭމެންގެ ކިބައިން، ﷲ ރަޙްމަތް ނިގުޅުއްވައިގެންފިނަމަ އަހަރެން ކުރާނީ ކީއްހެޔެވެ؟ ''\nعَنْ  أَبِي هُرَيْرَةَ  أَنَّ  الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ  أَبْصَرَ النَّبِيَّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  يُقَبِّلُ  الْحَسَنَ  فَقَالَ إِنَّ لِي عَشْرَةً مِنْ الْوَلَدِ مَا قَبَّلْتُ وَاحِدًا مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  إِنَّهُ  مَنْ لَا يَرْحَمْ لَا يُرْحَمْ\nމާނައަކީ : '' އަބޫ ހުރައިރާ ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަސަންގެފާނަށް ބޮސް ދެއްވާތަން، އަޤްރަޢް ބިން ޙާބިސް އަށް ފެނުމުން ދެންނެވިއެވެ. އަހަރެންގެ ދިހަ ކުދިން ތިބެއެވެ. އެކަމަކު އެއިން އެކަކަށްވެސް ދުވަހަކުވެސް ބޮހެއް ނުދެމެވެ. އެހިނދު ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ''ހަމަކަށަވަރުން ރަޙުމް ނުބަހައްޓާ މީހަކަށް، ﷲ ރަޙުމް ނުލައްވާނެއެވެ. ''\nމި ޙަދީޘްތަކުން އަހަރެމެންނަށް އެނގޭ އެއްޗަކީ ކުޑަ ކުދިންނަށް ރަޙުމް ނުބަހައްޓަނީ ހިތް ހަރު މީހުން ކަމެވެ. ހިތް ހަރު ކަމަކީ އެއީ ފަހަރެއްގައިވެސް ރަނގަޅު ސިފައެއް ނޫނެވެ. އަދި ހަރުކަށިކަމާއި އަދަބު ދިނުމަކީ ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައިވެސް މުޅިން ގޯސް އިޚްތިޔާރެކެވެ. ފުރިހަމަ މުސްލިމުންނަކީ ހިތް ހަރު ބައެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ ހިތް ހަރު ވުމަކީ އެއީ މާތް ﷲ އެ މީހެއްގެ ކިބައިން ރަޙްމަތް ކަނަޑައިގެންނެވުމުގެ ޢަލާމާތެކެވެ. ޔަހޫދީންގެ ހިތް ހަރު އެއްޗެއް ކަމުގައި ލެއްވި ވާހަކަ މާއިދަތު ސޫރަތުގެ 13 ވަނަ އާޔަތުގައި ވެއެވެ. އަދި މިނުން އެހެން އާޔަތްތަކެއްގައިވެސް ހިތް ހަރުވުމާއި ބެހޭގޮތުން، ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nކުޑަ ކުދިންނަށް ދޮން ދީ އެ ކުދިންނަށް ލޯބި ދިނުމަކީ އެއީ މައިންބަފައިންނާއި ތިމާގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. ކުދިންނަށް ބޭނުންވާ ނަފްސާނީ ހިތް ހަމަ ޖެހުމާއި، އަމާންކަން ލިބި ނަފްސުގެ އިތުބާރު ބޮޑުވެ ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތެއް ވާނެ ކަމެކެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ އޯގާތެރިފުޅުކަން ބަހައްޓަވަނީ ހަމަ އެކަނި ކުޑަ ކުދިންނަކަށް ނޫނެވެ. ޚާދިމުންނަށްވެސް ބަހައްޓަވައެވެ. އެގޮތުން އަނަސް ބިން މާލިކް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު، ނުވަ އަހަރު ދުވަސް ވަންދެން ރަސޫލާއަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވިކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ދުވަހަކުވެސް އަނަސް ކުރެއްވި ކަމަކަށް، ތިހެން ހެދީ ކީއްވެހޭ ؟ ނު ކުރިކަމަކަށް، އެކަން ނުކުރީ ކީއްވެހޭ؟ ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ނުކުރައްވައެވެ.\nޖަނަވާރަށް ވެސް ކީރިތި ރަސޫލާ އޯގާތެރިފުޅުކަން ބަހައްޓަވައެވެ. އެގޮތުން ކެއުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ގެއްލުންދޭ ޖަނަވާރެއް މަރާލުން ނޫން ގޮތަކަށް، އެއްވެސް ޖަނަވާރެއް ނުމެރުމަށާއި، ގިނަ ވަގުތު ޖަނަވާރު ލައްވައި މަސައްކަތް ނުކުރުވުމަށް މުސްލިމުންނަށް އެންގެވިއެވެ. ބުޅަލެއް ހިފަހައްޓައިގެން ކާން ނުދީ\nއޭތި މަރާލި އަންހެނަކު އެކަމުގެ ސަބަބުން ނަރަކައަށް ވަން ކަމަށްވެސް ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޖަނަވާރު ކަތިލާއިރުވެސް ތޫނު އެއްޗަކުން އެޔަށް އަނިޔާ ނުވާ ގޮތަށް އަވަހަށް ކަތިލުމަށް ރަސޫލާ އެންގެވިއެވެ. އަދި އެހެން ޖަނަވާރުތަކަށް އެ މަންޒަރު ނުދެއްކުމަކީ ކަތިލުމުގައި ސުންނަތް ގޮތެކެވެ.\nމުޝްރިކުންނާއި ދޭތެރޭވެސް ކީރިތި ރަސޫލާ ކަންތައް ކުރެއްވީ އޯގާތެރިފުޅުކަމާއެކުގައެވެ. އެގޮތުން އެ މީހުންގެ އަނިޔާއާއި އުނދަގުލުގެ ސަބަބުންވެސް، ﷲގެ ކޯފާ އެބައި މީހުންނަށް ދެއްވުން އެދި ދުޢާ ނުކުރެއްވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ގަހެއްގެ ދަށުގައި އަވަހާރަފުޅުލައްޕަވާފައި އޮއްވާ އަވަހާރަކޮށްލަން އުޅުނު މީހާއަށްވެސް މަޢާފް ކުރައްވައި ފޮނުވައި ލެއްވިއެވެ.\nވިހަ ލާފައި އޮތް ކަނޑިއެއް ހިފައިގެން، ޢުމައިރް ބިން ވަހްބު ރަސޫލާ އަވަހާރަކޮށްލަން މަދީނާއަށް ދިއުމުންވެސް މަޢާފް ކުރެއްވިއެވެ. މައްކާ ފަތަޙަ ކުރެއްވުމަށްފަހު، ލިބިލެއްވި އަނިޔާއަށް ބަދަލެއް ނުހިއްޕަވައެވެ. ހަނގުރާމައިގެ މުޖްރިމުން ކަމަށް ބެލެވޭ ތިން މީހެއް ފިޔަވައި އެހެން ބައެއްގެ ލޭ ހުއްދައެއް ނުކުރެއްވައެވެ. އެންމެންނަށް މަޢާފް ދެއްވިއެވެ. އަބޫ ސުފްޔާނަށްވެސް މައްކާ ފަތަޙަ ކުރުމުގެ ކުރިން މަޢާފް ދެއްވިއެވެ. އަދި އުޙުދު ހަނގުރާމައިގައި ރަސޫލާގެ ބޮޑުބޭބޭފުޅު ޙަމްޒަތުގެފާނު ޝަހީދުކޮށްލައި މޭފުޅު ނަގައި ކަންތައް ކުރި މީހާގެ ކިބައިންވެސް ބަދަލެއް ނުހިއްޕެވިއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލާ ދުވަހަކުވެސް މީހަކަށް ހުތުރު ބަހެއް ވިދާޅު ނުވެއެވެ. މީހުން ނަފްރަތު ވާފަދަ ގޮތަކަށް އުޅުން ނުބަހައްޓަވައެވެ. މީހުންގެ ހިތް މަރައި ނުލައްވައެވެ. މީހަކު ގޯސް ކަމެއް ކުރާކަން އެނގިވަޑައިގަތަސް އެ މީހެއްގެ ނަން ވިދާޅުވެ އެންމެ ކުރިމަތީ ބަދުނާމު ކުރެއްވުމުގެ ބަދަލުގައި، ރަސޫލުﷲ މިންބަރަށް އަރާވަޑައިގެން އެކަމާއި ބެހޭ ގޮތުން ވަކި މީހަކު ޚައްޞަ ނުކުރައްވައި އެންމެންނަށް ނަސޭހަތް ދެއްވައެވެ.\nމިސްކިތަށް ކުޑަ ކަމުދިޔަ މީހާ ދެރަކޮށްލައްވައި ނިކަމެތި ނުކުރެއްވިއެވެ. ބައެއް ޞަޙާބީ ބޭކަލުން އެކަން މަނާ ކުރައްވަން އުޅުއްވުމުންވެސް، އޭނާ ކުޑަކަމު ގޮސް ނިމެންދެން ބެހެއްޓުމަށް ރަސޫލުﷲ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ގެންނަވާފައި، މިސްކިތަކީ މީހުން ތިފަދަ ކަންތައް ކުރާ ތަނެއް ނޫންކަމަށައި މިސްކިތަކީ އަޅުކަން ކުރާ ތަނެއްކަން ހަނދާންކޮށް ދެއްވިއެވެ. ކުށް ކުރެވޭ މީހުންނާއި މެދު ޢަމަލު ކުރަންޖެހޭ ނަބަވީ އިރުޝާދަކީ މިއީއެވެ.\nއަޢްރާބީއަކު މިސްކިތަށް އައިސް ދުޢާ ކުރަމުން ގޮސް ''އޭ ﷲ އެވެ. އަހަރެންނަށާއި ﷲގެ ރަސޫލާއަށް ރަޙުމަތް ލައްވާށިއެވެ. އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް ރަޙްމަތް ނުލައްވާނދޭއެވެ. '' ބުނެ ދުޢާ ކުރި އަޑު އިވިވަޑައިގަތުމުން ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވީ ﷲގެ ރަޙްމަތްފުޅު އެއީ ތަނަވަސް އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ވީމާ އެހާ ތަނަވަސް އެއްޗެއް ހަނި ނުކުރުމަށެވެ. (ޞަޙީޙް ބުޚާރީގެ ބާބުލް އަދަބު)\nމި އިން އެނގެނީ މީހަކަށް ނޭނގި ދީނީ ގޮތުން އެކަށީގެން ނުވާފަދަ ބަހެއް ބުނުނަސް އެއީ ފާފަވެރިވާނެ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. އަދި އަޑު އިވޭ މީހާއަށް ޖެހޭނީ މަޑުމައިތރިކޮށް، އޭނާ ކާފިރު ނުކޮށް، ރަނގަޅު ގޮތް ބުނެ ދޭން ކަމެވެ.\nއެހެން ފަހަރަކު އަޢްރާބީއަކު ރަސޫލާ އެއްޗެއް ދެއްވުމުން، އަދަބު ކުޑަ ގޮތަކަށް ކަންތައް ކުރިއެވެ. އެ ހިނދު ޞަޙާބީން އެކަމާ ކޯފާވުމުން، އަޅާ ނުލައި ދޫކޮށްލަން އަންގަވާފައި އަނެއްކާ އޭނާއަށް އެއްޗެއް ދެއްވިއެވެ. މިފަހަރު އަޢްރާބީ ކުރީގައި ބުނި އަދަބު ކުޑަ ބަސް ނުބުނެ ކުރިން ހެދުނު ގޯސް ރަނގަޅު ކުރިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ އޭނާއަށް ޙަދީޘް ކުރެއްވީ ޞަޙާބީން ތިއްބެވީ ކޯފާ ވެފައި ކަމަށާއި ވީމާ އެ މީހުން ކިބައިން މަޢާފް ހޯދުމަށެވެ.\nއަދި ފަހުން ރަސޫލާ ޞަހާބީންނަށް ޙަދީޘް ކުރެއްވީ އޭނާގެ މިސާލަކީ މީހެއްގެ ޖަމަލު ރުޅި އަރައިގަނެގެން ދުއްވައި ގަތީމާ އެންމެން އޭތި ފަހަތުން ދުވުމުގެ މިސާލެވެ. ގިނަ މީހުން އޭތި ފަހަތުން ދުވާ ވަރަކަށް އޭތި ރުޅިގަދަވާނީއެވެ. އެ ހިނދު އޭތީގެ ވެރިއާ އެންމެން މަޑު ކުރުވުމަށްފަހު ފަހަތުން ގޮސް، ޖަމަލަށް ވިނަ ކާންދީ ، އޭނާގެ ސާމާނު އުފުލައެވެ. ދެން ޙަދީޘް ކުރެއްވީ ރަސޫލާ، އޭނާ ރަނގަޅު މަގަށް ނާޅުއްވައި، ޞަޙާބީން އޭނާ ޤަތުލު ކޮށްލިނަމަ، އޭނާ ބުނި ނުބައި ބަހުގެ ސަބަބުން އޭނާ ދާނީ ނަރަކައަށް ކަމަށެވެ.\nރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ އަކީ އެންމެ އޯގާތެރި މަޑުމައިތިރި އިންސާނާއެވެ. އެކަން އެހެން ނުވިނަމަ ރަސޫލު ކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނުތާ 13 އަހަރު ފަހުން، އިސްލާމީ މުޖްތަމަޢެއް ބިނާ ނުކުރެއްވުނީހެވެ. މީހުން ފޫހިވެ ދުރަށް ދާން ފެށީހެވެ. އިސްލާމް ދީން ނުފެތުރުނީހެވެ. ސޫރަތުލް އާލްޢިމްރާން ގެ 159 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވަނީ\nމާނައަކީ : '' އެބައި މީހުންނަށް ކަލޭގެފާނު އޯގާވެރިވެވަޑައިގަތީ ، މާތް ﷲ ލެއްވި ރަޙްމަތެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ހިތްޕުޅު ހަރުކަށި ޚުލްޤުފުޅު ނުބައި ބޭކަލަކު ކަމުގައި ކަލޭގެފާނު ވީނަމަ ، ކަލޭގެފާނު އަރިއަހުން އެބައި މީހުން ވަކިވެގަނެގެން ހިނގައްޖައީހެވެ. ފަހެ އެބައި މީހުންގެ ކިބައިން ޢަފޫ ކުރައްވާށެވެ. އަދި އެބައި މީހުންނަށްޓަކައި އިސްތިޣްފާރު ކުރައްވާށެވެ. އަދި ކަންތަކާމެދު އެބައި މީހުންނާއި މަޝްވަރާ ކުރައްވާށެވެ. ފަހެ ކަމަކާއި މެދު ކަލޭގެފާނު ޢަޒުމު ކަނޑައަޅުއްވައފިނަމަ ، މާތް ﷲ އަށް ވަކީލު ކުރާށެވެ. ހަމަ ކަށަވަރުން ވަކީލު ކުރާ މީހުން ދެކެ މާތް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގެންވެއެވެ. ''\nޝައްކެތްވެސް ނެތް ގޮތުގައި މި އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ މާތް ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަކީ ޝުކުރުވެރި، ޢަދުލުވެރި، ޒާހިދު، ޢިލްމުވެރި، ކޯފާ އިސް ނުކުރައްވާ، ލަދުވެތި، ބުއްދިވެރި، ޢިއްފަތްތެރި، ނަސަބު ޝަރަފުވެރި، މަޢާފު ކުރައްވާ، ހިތްވަރު ގަދަ، ސާފުތާހިރު، މުރޫއަތްތެރި، ހަނު ހިމޭން، ހިތްޕުޅު ތިރި، ރަޙުމް ބަހައްޓަވާ، އަދަބުވެރި، ކުޑަ ކުދިންނަށް ރަހުމް ބަހައްޓަވާ، ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކަމޭ ހިތްތަވ، އަނބިކަނބަލުންނަށް އޯގާތެރި ބޭފުޅެކެވެ.\nރަސޫލު ކަމާއިގެން ފޮނުއްވުން :\nކީރިތި ރަސޫލާ ރަސޫލު ކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނީ ޢުމުރުފުޅުން ސާޅީސް އަހަރުފުޅުގައެވެ. އެ ދުވަސް ދިމާވާކަމަށް ރަޙީޤުލް މަޚްތޫމުގައި ބުނެފައިވަނީ، ރަމަޟާން މަހެއްގެ 21 ވަނަ ދުވަސް ވީ ހޯމަ ދުވަހެއް ކަމަށެވެ. މީލާދީ ތާރީޚުން ބަލާއިރު އެއީ 610 ވަނަ އަހަރުގެ 10 އޮގަސްޓެވެ. މިކަމާއި ބެހޭ ގޮތުން ޞަޙީޙް ބުޚާރީގައި ޢާއިޝަތުގެފާނު ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ\nعَنْ  عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ  أَنَّهَا قَالَتْ  أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ  فَلَقِ  الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو  بِغَارِ حِرَاءٍ  فَيَتَحَنَّثُ  فِيهِ  وَهُوَ التَّعَبُّدُ  اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ  قَبْلَ أَنْ  يَنْزِعَ  إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى  خَدِيجَةَ  فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي  غَارِ حِرَاءٍ  فَجَاءَهُ  الْمَلَكُ  فَقَالَ  اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي  فَغَطَّنِي  حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ  أَرْسَلَنِي  فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي  فَغَطَّنِي  الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ  أَرْسَلَنِي  فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي  فَغَطَّنِي  الثَّالِثَةَ ثُمَّ  أَرْسَلَنِي  فَقَالَ \nاقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ  عَلَقٍ  اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ  فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى  خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ  رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا  فَقَالَ  زَمِّلُونِي  زَمِّلُونِي  فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ  الرَّوْعُ  فَقَالَ  لِخَدِيجَةَ  وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ  خَدِيجَةُ  كَلَّا وَاللَّهِ  مَا يُخْزِيكَ  اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ  الْكَلَّ  وَتَكْسِبُ  الْمَعْدُومَ  وَتَقْرِي  الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى  نَوَائِبِ  الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ  خَدِيجَةُ  حَتَّى أَتَتْ بِهِ  وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى  ابْنَ عَمِّ  خَدِيجَةَ  وَكَانَ امْرَأً قَدْ  تَنَصَّرَ  فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ  خَدِيجَةُ  يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ  وَرَقَةُ  يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ  وَرَقَةُ  هَذَا  النَّامُوسُ  الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى  مُوسَى  يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا  مُؤَزَّرًا  ثُمَّ لَمْ  يَنْشَبْ  وَرَقَةُ  أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُ \nމާނައަކީ : '' ޢާއިޝަތުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ރަސޫލާއަށް ވަޙީ ބާވައިލެއްވުނީ ތެދު ރުއުޔާގެ ސިފައިގައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ރުއުޔާއަކީ އަލިގަދަ ދުވާލެއްގެ އަލިފަދައިން ތެދުކޮށް ދިމާވާ އެއްޗެކެވެ. ދެން އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނަށް ، ވަކިން ގިނިކަންޏާ އަޅުކަން ކުރައްވަން ހުންނެވުން ލޯބި ޖެއްސުނެވެ. އެގޮތުން ޙިރާ ހޮހޮޅައިގައި ގިނިކަންޏާ ހުއްނަވައިގެން މެދު ނުކެނޑި ގިނަ ރޭތަކެއް ވަންދެން އަޅުކަން ކުރައްވަން ހުންނަވެއެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު ޢާއިލާ ދެކެވަޑައިގަތުމުގެ ޝައުޤު އުފެދެން ދެނެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ކޮއްތު ގެންދަވައެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ޚަދީޖަތުގެފާނު އަރިއަހަށް ވަޑައިގެން އެގޮތަށް ކޮއްތު ގެންދަވައެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު ޙިރާ ހޮހޮޅައިގައި ހުންނަވަނިކޮށް ކުއްލިއަކަށް ޙައްޤު (ވަޙީ) ކުރިމަތިފުޅު ވަންދެންނެވެ. ޖިބްރީލުގެފާނު ވަޑައިގެން ރަސޫލާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ" ކިޔަވާށެވެ." ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ " އަހަރެންނަކީ ކިޔަވަން ދަންނަ މީހެއް ނޫނެވެ. "\nރަސޫލާ އަދިވެސް އިތުރަށް ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. ''ދެން އެ މަލާއިކަތް ބޭކަލު އަހަރެން ހިފަހައްޓަވާފައި ދެން އިތުރަށް ކެތް ނުވާވަރަށް ވަރަށް ބާރަށް އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަށް ބާރު ކޮށްލެއްވިއެވެ. ދެން އަހަރެން ދޫކޮށްލެއްވުމަށްފަހު، ކިޔެވުމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ.'' އަހަރެންނަކީ ކިޔަވަން ދަންނަ މީހެއް ނޫނެވެ. ' އެހިނދު އަނެއްކާ މަލާއިކަތު އަހަރެން ހިފަހައްޓާފައި ދެން އިތުރަށް ކެތް ނުކުރެވޭވަރަށް ފިއްތަވާލެއްވިއެވެ. ދެން އަނެއްކާ ދޫކޮށްލެއްވުމަށްފަހު ކިޔަވަން އެންގެވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ. '' އަހަރެންނަކީ ކިޔަވަން ދަންނަ މީހެއް ނޫނެވެ. '' ދެން ތިންވަނަ ފަހަރަށް އަހަރެން ހިފެހެއްޓެވިއެވެ. އަދި ދޫކުރައްވާފައި ތިންވަނަ ފަހަރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nاقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ  عَلَقٍ  اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَم\nމާނައަކީ: ''ކަލޭގެފާނުގެ ޞާޙިބުވަންތަ ރަސްކަލާނގެ ނަންފުޅުން، ފައްޓަވައިގެން ކަލޭގެފާނު ކިޔަވާ ވިދާޅުވާށެވެ. އެކަލާނގެ އެއީ އުފައްދަވާ ހެއްދެވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. * ގަނޑުގެންފައިވާ ލޭ ކޮޅަކުން އެކަލާނގެ އިންސާނާ ހެއްދެވިއެވެ. * ކަލޭގެފާނު ކިޔަވާ ވިދާޅުވާށެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނު ހައްދަވާ ބޮޑު ކުރެއްވި ކަލާނގެ އެއީ ދީލަތިކަން އެންމެ ބޮޑު ކަލާނގެއެވެ. "\nދެން އެއަށްފަހު އެ ވަޙީ އާއިގެން ރަސޫލާ، ހިތްޕުޅު ތުރުތުރު އަޅާ ޙާލަތުގައި ގެކޮޅަށް ވަޑައިގަތެވެ. ޚަދީޖަތުގެފާނު އަރިއަހަށް ވަޑައިގަނެ، ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ''އަހަރެން ރަޖާލައި ފޮރުވާށެވެ. އަހަރެން ރަޖާލައި ފޮރުވާށެވެ. އެ ބޭފުޅުން ރަސޫލާގެ ބިރުފުޅު ފިލަންދެން ރަސޫލާގެ ގައިކޮޅުގައި ފޮތިގަނޑެއް އަޅުއްވައި ފޮރުއްވެވިއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ހިނގި ހުރިހާ ކަމެއް ރަސޫލާ ޚަދީޖަތުގެފާނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. ''އަހަރެންނަށް ކަމެއް ވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އަހަރެންނަށް ހީވެއެވެ. '' ދެން ޚަދީޖަތުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ''ހަމަ ހިލާ އެހެނެއް ނުވާނެއެވެ. ﷲ ގަންދީ ހުވާ ކުރަމެވެ. ﷲ އެއްގޮތަކަށްވެސް ކަލޭގެފާނަށް ދެރަގޮތެއް މެދުވެރި ނުކުރައްވާނެއެވެ. އެހެނީ ކަލޭގެފާނަކީ ތިމާގެ ކަމުގެ ގުޅުން ދަމަހައްޓަވާ، ބަލި ނިކަމެތިންނަށް އެހީވެވަޑައިގަންނަވާ، މެހުމާނުންނަށް ދީލަތި، ދަތިހާލުގައިވާ މީހުންނަށް އެހީތެރި ބޭކަލެކެވެ.\nދެން ޚަދީޖަތުގެފާނު، އެކަމާނާ ވަރަޤަތު ބިން ނައުފަލް ބިން އަސަދް ބިން ޢަބްދުލް ޢުޒައްޔު އަރިއަހަށް ރަސޫލާ ގެންދެވިއެވެ. އޭނާއަކީ ޖާހިލިއްޔަ ޒަމާނުގައި ނަޞްރާނީވެފައިވާ މީހެކެވެ. އަދި ޢިބްރީ ބަހުން ލިޔެ އުޅުނު މީހެކެވެ. ﷲ އިރާދަ ކުރެއްވި މިންވަރަކަށް އޭނާ ޢިބްރީ ބަހުން އިންޖީލު ލިޔެއެވެ. އަދި އޭނާ ވީ އަނދިރިވެފައިވާ ވަރަށް މުސްކުޅި މީހެއް ކަމުގައެވެ. ދެން ޚަދީޖަތުގެފާނު އޭނާ އަރިއަހުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. ''ބޮޑުބޭބެގެ ދަރިއެވެ. ބޭބެގެ ދަރި ބުނާ އެއްޗެއް އަޑު އަހާލަ ބަލާށެވެ. ''ވަރަޤާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ''ބޭބެގެ ދަރިއާއެވެ. ކަލެއަށް ފެނުނީ ކޮން އެއްޗެއްހެއްޔެވެ؟ ''ދެން ﷲގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަތް އެއްޗެހި ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ވަރަޤާ ރަސޫލާއަށް ދެންނެވިއެވެ. ތިއީ މޫސާގެފާނު އަރިއަހަށްވެސް މާތް ﷲ ފޮނުއްވި ސިއްރުވެރިއާ ( ޖިބްރީލް ) އެވެ. މީސްތަކުން ކަލޭގަފާނު ރަށުން ނެރެލާ ދުވަހު އަހަރެން ޒުވާން ކަމާއެކު ދިރި ހުންނާނެނަމަ ކޮންފަދަ ހެއްޔެވެ؟ ރަސޫލާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ''އެމީހުން އަހަރެން ނެރެލާނެހެއްޔެވެ؟ ''ވަރަޤާ ދެންނެވިއެވެ. ''އާނއެކެވެ. ކަލޭގެފާނު ތި ގެންނެވި ފަދަ އެއްޗަކާއިގެން ވަޑައިގަނެފައި، އެ މީހުން ޢަދާވާތްތެރި ނުވާ މީހަކު، ނުވެއެވެ. އަދި އެ ދުވަހަކާއި ޖެހެންދެން އަހަރެން ދިރި ހުރެއްޖެނަމަ ކަލޭގެފާނަށް، ނަޞްރު ދީ، ވާގިވެރިވާނަމެވެ. ''\nނަމަވެސް މަދު ދުވަސްކޮޅެއްފަހުން ވަރަޤާ އަވަހާރަވިއެވެ. އަދި ދުވަސްކޮޅެއްވަންދެން ވަޙީވެސް މެދު ކެނޑުނެވެ. އަދި މި ކަމާހެދި ރަސޫލާ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތާމަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ވަޙީ ބާވައިލެއްވޭނެ ވަގުތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރައްވަމުން ރަސޫލާ ގެންދެވިއެވެ.\nނޯޓް :( ރުއްޔާ އަކީ މާތްﷲ ދައްކަވާ ތެދު ހުވަފެން، ޢަރަބި ބަހުގައި ރުއުޔާއާއި ، ހުވަފެން ނުވަތަ ޙުލްމާއި ތަފާތު ހުރޭ )\nމި ބުނެވުނު ވަޙީ މެދު ކެނޑުމުގެ ދުވަސްކޮޅަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ވަޙީ ބާވައިލެއްވުނެވެ. މިފަހަރުވެސް ހަމަ ކުރީފަހަރުވެސް ފެނިވަޑައިގެންނެވި މަލާއިކަތް ބޭކަލު، އުޑާއި ބިމާއި ދެމެދު ހުރި ގޮނޑިއެއްގައި ހުންނަވައިގެން މުޙައްމަދުގެފާނަކީ ﷲގެ ރަސޫލާކަމަށް އެންގެވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ބިރުފުޅުން ގެއަށް ވަޑައިގަނެ، '' ޒައްމިލޫނީ ، ދައްޘިރޫނީ '' މިހެން ވިދާޅުވިއެވެ. (ފޮތި ނުވަތަ ރަޖާ އޮޅައި ފޮރުވާށޭ) ދެން މާތް ﷲ ބާވައިލެއްވީ ސޫރަތުލް މުއްދައްޘިރުގެ ފުރަތަމަ ހަތަރު އާޔަތެވެ. އަދި މި އާޔަތްތަކުގައި އަންގަވާފައިވަނީ ތެދުވެވަޑައިގަނެ ، ﷲ ގެ މަގަށް ގޮވައިލައި އިންޒާރު ދީ، ﷲއަށް ތަކުބީރު ކިޔައި، ހެދުން ޠާހިރު ކުރެއްވުމަށެވެ.\nސިއްރު ގޮތެއްގައި ދީނަށް ގޮވާލެއްވުމުގައި ރަސޫލާ ތިން އަހަރު ހޭދަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ސޫރަތުލް ޙިޖްރުގެ 94 ވަނަ އާޔާތް ބާވައިލެއްވުމުން، ފާޅުގައި ދީނަށް ގޮވައިލައްވަން ފެއްޓެވިއެވެ. އަދި ސޫރަތުއް ޝުޢަރާގެ 214 ވަނަ އާޔަތް ބާވައިލެއްވުމުން، ޞަފާ ފަރުބަދައަށް އަރާ ވަޑައިގެން ތިމާގެ ޢާއިލާ އެންމެނަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. އަދި ދީނަށް ގޮވައިލެއްވިއެވެ. އެ ވަގުތު އަބޫ ލަހަބް އެތާ ހުރެފައި ''ކަލެއަށް ހަލާކު ހުރި، ތިހެން ބުނަންތަ އަހަރެމެން ޖަމާ ތިކުރީ ؟ '' މިހެން، ބުންޏެވެ. ދެން މީގެ ރައްދެއްގެ ގޮތުން ސޫރަތުލް މަސަދު ބާވައިލެއްވުނެވެ.\nމުޝްރިކުންގެ އުނދަގޫ :\nކީރިތި ރަސޫލާ އިސްލާމް ދީނަށް ފާޅުގައި ގޮވައިލެއްވުމުން، މައްކާގެ މުޝްރިކުން ރަސޫލާއަށާއި މުސްލިމުންނަށް ކުރަމުން ދިޔަ އަނިޔާ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ރަސޫލާ ކެތްތެރިކަމާއެކު ސާބިތުވެ ހުންނެވިއެވެ. އަދި އަނިޔާއިން ސަލާމަތް ވުމައްޓަކައި، އެހެން މުސްލިމުން މައްކާ ދޫކޮށް ޙަބްޝުކަރައަށް ހިޖުރަ ކުރަން އެންގެވިއެވެ. އަދި ފަހުން މަދީނާއަށް ހިޖުރަ ކުރަން ﷲ ހުއްދަ ދެއްވުމުން ޢަދަދު މަދު މުސްލިމުންކޮޅު ވަކިވަކިން މަދީނާއަށް ހިޖުރަ ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ރަސޫލާ ހިޖުރަ ކުރެއްވުމުގެ އަމރުރުފުޅު ލިބިވަޑަައި ނުގަންނަވާތީ މަޑު ކުރެއްވިއެވެ.\nޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ، ކަޢްބާ ކައިރީގައިސަޖިދައަށް އޮންނަވަނިކޮށް، އެތާ ކައިރީ އަބޫޖަހުލާއި އޭނާގެ އެކުވެރިންތރަކެއް ތިއްބެވެ. އަދި އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ބުންޏެވެ. '' މިވެނި ބައެއްގެ ކަތިލި ޖަމަލުގެ ބަނޑުތެރޭގައިވާ އުރަ ގެނެސް، މުޙައްމަދު ސަޖިދަ ކުރާއިރު ބުރަކައްޓަށް އަޅާނީ ކަލޭމެންގެ ތެރެއިން ކާކުތަ؟ '' އެ ހިނދު ޤައުމުގެ އެންމެ ލަދުކުޑަ މީހާ ( ޢުޤްބާ ބިން އަބީ މުޢައިޠް ) ގޮސް އެ ގެނެސް ރަސޫލާ ސަޖިދަ ޖައްސަވަންދެން ހުރެފައި، ސަޖިދަ ޖެއްސެވުމުން ކޮނޑުފުޅު މައްޗަށް އެ އެއްޗެހި އެޅިއެވެ. އަހަރެން އެ މަންޒަރު ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓަސް އަހަރެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއްނެތެވެ. އަހަރެންނާއެކު ކަމެއް ކުރެވޭނެފަދަ ބައެއް ވީނަމައެވެ. އަދިވެސް ރިވާ ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެ މީހުން ހީނ ހީނފައި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކު ކޮއްޕާ ހެދިއެވެ. އެ ވަގުތުވެސް ކީރިތި ރަސޫލާ އިސްތަށިފުޅުވެސް ހިއްލާވާ ސަޖިދަ ޖައްސަވައިގެން، ފާޠިމަޠުގެފާނު ވަޑައިގެން އެ އެއްޗެހި ކޮނޑުފުޅުން ނަންގަވާފައި އެއްލަވާލައްވަންދެން ، ސަޖިދާގައި އޮންނެވިއެވެ. އެ ހިނދު ކީރިތި ރަސޫލާ އިސްތަށިފުޅު ހިއްލަވާލެއްވުމަށްފަހު ތިންފަހަރު ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. '' އޭ ﷲ އެވެ. ޤުރައިޝަށް ޢަޛާބު ދެއްވައިފާނދޭވެ! '' އެމީހުންނަށް މިކަންވީ ބުރަ ކަމަކަށެވެ. އެހެނީ އެ މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި މި ރަށުގައި ކުރެވޭ ދުޢާއަކީ އިޖާބަ ކުރެވޭ އެއްޗެކެވެ. އަދިވެސް ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ . '' އޭ ﷲ އެވެ. އަބޫޖަހުލަށް، އަލްވަލީދް ބިން ޢުތްބާ، އުމައްޔާ ބިން ޚަލަފް، ޢުޤްބާ ބިން އަބީ މުޢައިޠް އަށް ޢަޛާބު ދެއްވާފާނދޭވެ! ''\nއަދި އެހެން ފަހަރެއްގައި، ޢުޤްބާ ބިން އަބީ މުޢައިޠް ރަސޫލާގެ ކަރުފުޅުގައި ހެދުން ކޮޅު ބައްދާލައި، ނޭވާފުޅު ނުލެއްވާވަރަށް ދަންޖައްސައިވެސް ހެދިއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ އަބޫ ލަހަބްގެ އަންހެނުން، އަވައްޓެރި ކަމަށްވެސް ޙުރުމަތެއް ނުބަހައްޓައި ރަސޫލާގެ ގެކޮޅު ކުރިމައްޗަށް ކައްޓާއި ކުނިތަކެތި އުކައި ހެދިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަޑި އެއްޗެހި ކިއުމާއި ފުރައްސާރަ ކުރުން އޮތީ ހައްދެއް ނެތް މިންވަރަކަށެވެ.\nއަދި ޠާއިފްގެ ޘަޤީފްވަންހައިގެ މީހުންގެ ފަރާތުންވެސް ލިބުނީ މިއަށްވުރެވެސް ބޮޑު އަނިޔާއެކެވެ. ރަސޫލާ އެ މީހުންނަށް ދީނަށް ގޮވައިލައްވަން ވަޑައިގަތުމުން އެއްޗެހި ގޮވައި، ހިލަ އުކައި، ކީރިތި ރަސޫލާގެ ހަށިކޮޅު ޒަޚަމް ކޮށްލިއެވެ. އަދި އެވަގުތު ރަސޫލާ ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެނބުރިވަޑައިގަންނަވަނިކޮށް ވިލާގަނޑެއްގެ ހިޔާ އިސްތަށިފުޅަށް އެޅުމުން މަތި ބައްލަވައިލެއްވި އިރު ޖިބްރީލްގެފާނު ހުންނެވިއެވެ.\nއަދި ވިދާޅުވިއެވެ. ''ހަމަކަށަވަރުން މާތް ﷲ ކަލޭގެފާނުގެ ދުޢާ އައްސަވާ ވޮޑިގެންފިއެވެ. އަދި އެމީހުން ދިން ޖަވާބުވެސް އައްސަވާ ވޮޑިގެންފިއެވެ. ި ކަލޭގެފާނު އަމުރު ކުރެއްވި ކޮންމެ ކަމެއް ކުރަން، ފަރުބަދައިގެ މަލާއިކަތުން ފޮނުއްވާފައިވެއެވެ. ދެން ފަރުބަދައިގެ މަލާއިކަތް އަހަރެންނަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. ކަލޭގެފާނު ހައްދަވައި ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާނގެ އަހަރެން ފޮނުއްވީ، ކަލޭގެފާނު އަމުރު ކުރެއްވި ކޮންމެ ކަމެއް ކުރާށެވެ. ކަލޭގެފާނު ބޭނުންފުޅުނަމަ މި ދެފަރުބަދަ އެ މީހުންގެ މައްޗައް ޖައްސަވާނަމެވެ. ދެން ކީރިތި ރަސޫލާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން ބޭނުމީ އެ މީހުންގެ ބުރަކަށިން ، ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަޅުކަންކޮށް އެކަލާނގެއަށް ޝިރުކު ނުކުރާ ދަރިންތަކެއް ނެރުއްވުމެވެ. ''\nކޮންމެ ޙައްޖު މޫސުމެއްގައިވެސް، އެހެން ޢަރަބި ޤަބީލާތަކުގެ މީހުން ޙައްޖަށް އައުމުން އެ މީހުންނާއި ބައްދަލު ކުރައްވައި ދީނަށް ގޮވައިލެއްވުމުގައި ރަސޫލާ ، ވަގުތު ހޭދަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގަފާނަށް ނަޞްރު ދީ ޙިމާޔަތް ދޭނީ ކޮންބައެއްތޯވެސް އެއްސެވިއެވެ. މި މަސައްކަތަށް ކާމިޔާބީއެއް ލިބެން ފެށީ ރަސޫލު ކަމަށް 11 އަހަރު ވީފަހުން މަދީނާއިން އައި މީހުންގެ ތެރެއިން ހަ މީހަކު އިސްލާމްވެ، އެނބުރި ގޮސް މަދީނާގައި ދީން ފަތުރަން މަސައްކަތް ކުރަން ފެށުމުންނެވެ. ޖެހިގެން އައި އަހަރު މަދީނާއިން 12 މީހުން އިސްލާމްވާން އައެވެ. އެއީ ކުރީ ފަހަރު އައި މީހުންގެ ތެރެއިން ފަސް މީހަކާ އަލަށް އައި ހަތް މީހެކެވެ. ޢަޤަބާގެ ފުރަތަމަ ބައިޢަތު ހިއްޕެވުނީ މި މީހުންނާއެކުގައެވެ. ޖެހިގަން އައި އަހަރު ހަތްދިހަ ކޮންމެވެސް ވަރެއް އައެވެ. އަދި ދެވަނަ ބައިޢަތު ހިއްޕެވިއެވެ.\nހިޖުރަ ކުރެއްވުން :\nމަދީނާގައި މުސްލިމުންނަށް ޙިމާޔަތް ދީ ވާގިވެރިވާނެ ބަޔަކު ލިބިވަޑައިގަނެ، ހިޖުރަ ކުރެއްވުމުގެ އަމުރު ﷲ ކުރެއްވުމުން، ކީރިތި ރަސޫލާ މައްކާއިން މަދީނާއަށް ހިޖުރަ ކުރެއްވިއެވެ. އަރިއަހުގައި ވަޑައިގަތީ އަބޫބަކުރުގެފާނެވެ. އޭރު މުޝްރިކުންވަނީ ރަސޫލާ ޤަތުލު ކުރުމުގެ ނުބައި ރޭވުން ރާވައި އެކަން ޢަމަލީ ގޮތުން ތަންފީޒު ކުރަން ތައްޔާރު ވެގެންނެވެ. ޘައުރު ފަރުބަދައިގެ ހޮހޮޅުގައި ތިން ދުވަސް މަޑު ކުރެއްވުމަށްފަހު، އެންމެފަހުން މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެތާގެ އަހުލުވެރިން އުފަލާއެކު ރަސޫލާއަށް މަރްޙަބާ ކިޔައި މެހުމާންދާރީ ވިއެވެ.\nރަސޫލާ ވަޑައިގަތްތާ ދުވަސްކޮޅެއްފަހުން އަނބިކަނބަލުން ސައުދާ އާއި ފާޠިމަތާއި އުއްމު ކުލްޘޫމް، އުސާމާ ބިން ޒައިދު، އުއްމު އައިމަން މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަދި ޢަބްދުﷲ ބިން އަބީބަކުރު، މަންމާފުޅު އުއްމު ރޫމާންއާއި ދައްތަ ޢާއިޝަތުގެފާނާއިގެން ވަޑައިގަތެވެ. ރަސޫލާގެ އެއް ދަރިކަނބަލުން ޒައިނަބް އަށް ހިޖުރަ ކުރެއްވޭ ގޮތެއް ނުވެ މައްކާގައި ހައްޔަރުވިއެވެ.\nއަދި ދިހަ އަހަރު ތެރޭގައި އިސްލާމްދީން ޢަރަބި ކަރާގައި ފެތުރި އިސްލާމީ މުޖްތަމަޢަކާއި ވެރިކަމެއް ޤާއިމު ކުރެވުނެވެ. ރަސޫލާގެ ރަސޫލުކަމުގެ ދައުރުގައި މައްކާގައި ހޭދަކުރެއްވީ 13 އަހަރެވެ. މަދީނާގައި ހޭދަ ކުރެއްވީ 10 އަހަރެވެ.\nރަސޫލާ މަދީނާއަށް ހިޖުރަ ކުރެއްވުމަށްފަހުވެސް، މުޝްރިކުން އިސްލާމުންނާ ދެކޮޅަށް ރާވަމުން ދިޔަ ރޭވުމަށް ހުއްޓުމެއް ނައެއެވެ. އިސްލާމުންނަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ތަފާތު ގޯނާ ކުރުމާއި، ބިރު ދެއްކުން ދިޔައީ ދުވަހެއް ދުވަހަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. މިކަމުގެ ދަލީލަކީ މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ރަސޫލާގެ ހަށިކޮޅުގެ ފާރަވެރިއެއްވެސް ދާއިމީ ސިފައެއްގައި ހުރެއެވެ. ( ބުޚާރީ / ބާބުލް ޖިހާދު ) ނަމަވެސް ފަހުން ސޫރަތުލް މާއިދާގެ 67 ވަނަ އާޔަތް ބާވައިލައްވައި، މީސްތަކުންގެ ކިބައިން ، މާތް ﷲ ރަސޫލާ ޙިމާޔަތް ކުރައްވާނެ ކަމަށް އެންގެވުމުން މިކަން މިގޮތަށް ކުރުން ހުއްޓުނެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ މުސްލިމުންނަށް، ﷲ ދެއްވީ ހަނގުރާމަ ކުރުމުގެ ހުއްދައެވެ. އަމުރެއް ނޫނެވެ. ހުއްދަ ދެއްވުނީ ސޫރަތުލް ޙައްޖުގެ 39 ވަނަ އާޔަތުންނެވެ. މިސޫރަތުގެ 39 ، 40 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުގެ މާނައިގައިވެ:\n'' ހަނގުރާމަ ވެވޭ މީހުންނަށް ، ހަނގުރާމަ ކުރުމުގެ އިޒުނަފުޅު ދެވިއްޖެއެވެ. އެބައި މީހުންނަށް އަނިޔާ ވެވުނު ކަމަށްޓަކައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން އެބައި މީހުންނަށް ނަޞްރު ދެއްވުމުގެ މައްޗަށް ﷲ ކުޅަދުންވަންތަކަން ކަށަވަރެވެ. * އެބައި މީހުންނަކީ ތިމަންމެން ހައްދަވައި ބޮޑު ކުރެއްވި ތިމަންމެންގެ ރަސްކަލާނގެ އަކީ ﷲ އޭ ބުނުން މެނުވީ، އެއްވެސް ކަމެއް ނެތި ޙައްޤަކާއި ނުލައި އެބައި މީހުންގެ ގޯތި ގެދޮރުން ނެރެލެވުނު މީހުންނެވެ. މީސްތަކުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާއި ހަނގުރާމަ ވެވޭ ގޮތް ﷲ މެދުވެރި ކުރައްވާފައި ނުވާނަމަ، ރާހިބުން އަޅުކަންކުރަން ތިބޭ ތަންތަނާއި، ނަޞާރާއިންގެ ފައްޅިތަކާއި ޔަހޫދީންގެ ފައްޅިތަކާއި އަދި ﷲގެ ނަންފުޅު ގިނަގިނައިން ގަނެވޭ މިސްކިތްތަކާއި، މިތަންތަން މުގުރި ސުންނާފަތި ކުރެވިއްޖައީސްކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި ހަމަ ކަށަވަރުން ﷲ އަށް ނަޞްރު ދޭ ބަޔަކަށް، ﷲ ނަޞްރު ދެއްވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. ހަމަ ކަށްވަރުން ﷲ އީ ކީރިތިވަންތަ ބާރުވެރިވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ''\nމި އާޔަތް ބަލައި ވިސްނާލުމުން، މުސްލިމުން ހަނގުރާމަ ކުރަން ޖެހުނު ސަބަބު ވަރަށް ރަނގަޅަށް އޮޅުން ފިލައެވެ. އަދި ހުޅަނގުގެ މުސްތަޝްރިޤުންނާއި އެމީހުންނަށް ތަބާވާ ނުވިސްނޭ މީހުން، އިސްލާމްދީނަކީ ގޮތެއް ފޮތެއް ނުބަލައި ހަނގުރާމަ ކުރާ ދީނެއް ކަމަށް ބުނާ ބުނުން، އެއީ ބާޠިލު ތާކުން ތާކު ނުޖެހޭ ވާހަކައެއްކަންވެސް މި އާޔަތުން ސާބިތުވެއެވެ.\nހަނގުރާމަ ކުރުން ހުއްދަ ކުރެވުނީ މީސްތަކުންގެ ޢަޤީދާގެ މިނިވަންކަން ޙިމާޔަތް ކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ހަމަ އެކަނި މުސްލިމުންގެ އެއް ނޫނެވެ. އާޔަތުގައި މިސްކިތްތަކަށް ވުރެ ކުރިން ގެންނަވާފައި އޮތީ ރާހިބުންގެ ފައްޅިތަކާއި ނަޞާރާ، ޔަހޫދީ ފައްޅިތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އިސްލާމް ދީނުގެ އުސޫލަކީ ކޮންމެ ދީނެއްގެ އަހުލުވެރި ބަޔަކަށްވެސް، އެ ބައެއްގެ ދީން ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ހޯދައި ދިނުމެވެ.\nމުސްލިމުން ކުރި ފަތަަޙަތަކަކީ އެ ޤައުމު ތަކުގައި ތިބި މީހުން އިސްލާމް ދީނަށް ވަދެވުނަ ނުދީ އަނިޔާވެރިވެ ގަތް ވެރިންތަކަކާއި ދެކޮޅަށް ކުރެވުނު ހަނގުރާމަތަކެކެވެ. ކޮންމެ ބަޔަކަށްވެސް ފުރަތަމަ ފޮނުވުނީ ދީނަށް ވަނުމުގެ ދަޢުވަތެވެ. އަދި މީހުންނަށް މިނިވަންކަން ދިނުމަށެވެ. އެ ގޮތަށް މިނިވަންކަން ދިން ތަންތަނުގައި ސައިލެއް ދެމޭ ފަދައިން އިސްލާމް ދީން ދެމިގެން ދިޔައެވެ. އަނިޔާވެރިވެގަތް ފާރިސްކަރަ ފަދަ ތަންތަން ހަނގުރާމަކޮށް ބަލި ކޮށް، މީސްތަކުން މިނިވަން ކުރެވުނެވެ.\nހަނގުރާމަ ހުއްދަކުރެވުނު މަރުޙަލާތަކަށް ބަލާއިރު މި އަންނަނިވި ކަންތައް ފާހަނގަ ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.\n1- ޤުރައިޝުވަންހައިގެ މުޝްރިކުންނަކީ، ހަނގުރާމަވެރި ޢަދުއްވުން ކަމުގައި ބެލުން، އެހެނީ މިބައި މީހުން މުސްލިމުން ގެދޮރުން ނެރެ، އަނިޔާވެރިވެގަތެވެ.\n2- ޤުރައިޝުންނާއި ބައިވެރިވެ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ޖެހިގަންނާނެ ފުރުޞަތަކަށް ބަލަބަލަ ތިބި ޢަރަބި އެހެން ޤަބީލާތަކަކީވެސް ޢަދުއްވުން ކަމުގައި ބެލުން.\n3- މުސްލިމުން އެއްބަސްވުން ސޮއި ކުރި ޔަހޫދީ ޤަބީލާތައް، ޚިޔާނާތްތެރިވެ މުޝްރިކުންނާއި ބައިވެރިވާ މީހުންނާއި ހަނގުރާމަކޮށް ބަލިކުރުން .\n4- އަހުލު ކިތާބީން ކުރެ، އިސްވެ މުސްލިމުންނާއި ޢަދާވާތްތެރިވެގަންނަ މީހުންނާއި ހަނގުރާމަކޮށް ޖިޒްޔަ ދޭން މަޖްބޫރު ކުރުވުން .\nމި އުސޫލުގެ ދަށުން ރަސޫލާ އެތަކެއް ސަރިއްޔާ ޤުރައިޝުންގެ ވިޔަފާރި ޤާފިލާތަކާއި ދެކޮޅަށް ފޮނުއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ހަނގުރާމަ ފަރުޟު ކުރެއްވުނީ ޢަބްދުﷲ ބިން އަލްޖަޙްޝު އިސްވެ ހުންނަވައިގެން ރަސޫލާގެ އަމުރުފުޅަށް ހިންގެވި ޢަސަކަރީ ޙަރަކާތަކަށްފަހު ހިޖުރައިން2ވަނަ އަހަރުގެ ޝަޢްބާން މަހުގައެވެ. މި ކަމާއި ބެހޭ ގޮތުން ބާވައިލެއްވުނު އާޔަތަކީ ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 190 ، 191، 192 ، 193 ވަނަ އާޔަތްތަކެވެ.\nއާޔަތްތަކުގެ މާނަ : '' ތިޔަބައި މީހުންނާއި ހަނގުރާމަކޮށް އުޅޭ މީހުންނާއި ، މާތް ﷲގެ މަގުގައި ތިޔަބައި މީހުން ހަނގުރާމަ ކުރާށެވެ. އަދި އެކަމުގައި ތިޔަބައި މީހުން އިސްވެ ޢަދާވާތްތެރިވެ ހަނގުރާމަ ފަށާ ބަޔަކު ކަމުގައި ނުވާށެވެ. ހަމަ ކަށަވަރުން ޢަދާވާތްތެރިވާ މީހުންދެކެ މާތް ﷲ ލޯބިވެ ވޮޑިގެން ނުވެއެވެ. * ތިޔަބައި މީހުންނަށް އެބައި މީހުން ފެނުނު ކޮންމެ ތަނަކުން އެބައި މީހުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރާށެވެ. އަދި އެބައި މީހުން ތިޔަބައި މީހުން ނެރުނު ތަނުން ، ތިޔަބައިމީހުން އެބައި މީހުން ނެރެލާށެވެ. ދީނަށްޓަކައި އަނިޔާވެރިވެ ހާނިއްކަކޮށް ހެދުން ، ޤަތުލު ކުރަމަށްވުރެ ނުބައިކަން ބޮޑެވެ. ހުރުމަތްތެރިވެގެންވާ މިސްކިތުގައި އެބައި މީހުން ތިޔަބައި މީހުންނާއި ހަނގުރާމަކޮށްފުމަށް ދާންދެން ، ތިޔަބައި މީހުން އެބައި މީހުންނާއި ހަނގުރާމަ ނުކުރާށެވެ. އެބައި މީހުން ހަނގުރާމަ ކޮށްފިނަމަ ތިޔަބައި މީހުންވެސް ހަނގުރާމަކޮށް ، އެބައި މީހުން ޤަތުލު ކުރާށެވެ. ކާފިރުންނަށް ޖަޒާ ދިނުން އޮތީ އެފަދައިންނެވެ. * އެބައި މީހުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލައިފިނަމަ ، ހަމަކަށަވަރުން މާތް ﷲ އީ ފާފަ ފުއްސަވާ ރަޙްމަތްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. * ދީނަށްޓަކައި އިތުރު އަނިޔާ ކުރުމެއް ނެތިއްޖައުމަށް ދާންދެން ، އަދި ދީން މާތް ﷲ އަށް ޚާއްޞަ ވެއްޖައުމަށް ދާންދެން ، ތިޔަބައި މީހުން އެބައި މީހުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރާށެވެ. އެބައި މީހުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލައިފިނަމަ ، ހަމައިން ނެއްޓި އަނިޔާވެރިވާ ބައެއްގެ މައްޗަށް މެނުވީ ޢަދާވާތްތެރިވުމެއް ނެތެވެ. ''\nބަދުރު ހަނގުރާމަ :\nބަނީ ސަލީމް ހަނގުރާމަ :\nބަދުރު ހަނގުރާމައަށްފަހު ދެން ރަސޫލާ ކުރެއްވި ހަނގުރާމައަކީ ބަނީ ސަލީމް ހަނގުރާމައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން ދެވަނަ އަހަރު ޝައްވާލް މަހުގައެވެ. އެއީ ބަދުރު ނިމުނުތާ އެންމެ ހަތް ދުވަސް ފަހުންނެވެ. މި ހަނގުރާމަ ކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގަތީ ، މި މީހުން މަދީނާއާއި ދިމާކޮށްލުމުގެ ރޭވުމެއް ގެންގުޅޭތީ ކުރީއްސުރެ އެކަން ފެން ކޮށްލުމެވެ.\nރަސޫލާ އަވަހާރަކޮށްލަން ރޭވުން :\nވީ ބޮޑު ބަލީގެ ސަބަބުން ޤުރައިޝުގެ މުޝްރިކުން ތިބީ އެއްގޮތަކުން ނުވިއްޔާ އަނެއް ގޮތަކުން ނަމަވެސް ބަދަލު ހިފުމަށް ހުވާ ކޮށްގެންނެވެ. ޢުމައިރް ބިން ވަހްބް އާއި ޞަފްވާން ބިން އުމައްޔާ ދެމެދު ކުރެވުނު ސައްލާއަކަށްފަހު ، ރަސޫލާ އަވަހާރަކޮށްލުމުގެ ޚިޔާލެއް ތިލަވިއެވެ. އަދި ކަމެއް ވިޔަސް ޞަފްވާން ، ޢުމައިރުގެ ދަރިން ބަލައި ދަރަނި އަދާ ކުރާ ގޮތުގެ މަތިން ކަނޑި ތޫނުކޮށްގެން ވިހަ ލައިގެން ޢުމައިރު މަދީނާއަށް ދިޔައެވެ. އަދި ޢުމަރުގެފާނަށް މީނާ ކަނޑިއެއް ހިފައިގެން އަންނަތަން ފެނިވަޑައިގަތުމުން އޭނާގެ ނިޔަތް ރަނގަޅު ނޫންކަން އެނގިވަޑައިގެން ރަސޫލާ އަރިއަހު އެވާހަކަ ދެންނެވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ އަރިއަހަށް ޢުމައިރު ވެއްދުމަށް ފަހު ، ކަނޑީގެ ބޭނުމަކީ ކޮބައިތޯ ސުވާލު ކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ އެ ވާހަކަ ތެދައް ނުބުނުމުން ، ޞަފްވާނާއި އޭނާއާއި ދެމެދު ކުރެވުނު ސައްލާގެ ވާހަކަ ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. އެ ވަގުތު އެވާހަކަ ހަމަ ތެދު ރަސޫލަކަށް ނޫނީ ނޭނގޭނެކަމަށް ބުނެ، ޝަހާދަތް ކިޔައި އިސްލާމްވިއެވެ.\nއަނެއްކޮޅުން ޞަފްވާން ގެން ދިޔައީ، ބަދްރު ހަނގުރާމައިގެ ހިތިކަން ހަނދާން ނެތޭފަދަ އުފާވެރި ޚަބަރެއް ވަރަށް އަވަހަށް ލިބޭނެ ކަމަށް މީހުން ކައިރީ ބުނެ ވާހަކަ ދައްކަމުންނެވެ. މަދީނާއިން އަންނަ ކޮންމެ މީހެއް ކައިރިން ޢުމައރުކުގެ ޚަބަރިު އޮޅުން ފިލުވައި ހަދައެވެ. ފަހުން ޚަބަރު ލިބުނީ އޭނާ އިސްލާމް ވެއްޖެ ކަަމަށެވެ. ޞަފްވާނަށް ކުރެވުނު ކަމަކީ ދުވަހަކުވެސް އެހީއެއް ނުވާނެ ކަމަށާއި ވާހަކަ ނުދައްކަން ހުވާ ކުރުމެވެ. ފަހުން މި ޢުމައިރު މައްކާއަށް އައިސް އިސްލާމް ދީން ފެތުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށް އެތަށް ބަޔަކު އިސްލާމް ކުރިއެވެ.\nބަނީ ޤައިނުގާޢު ހަނގުރާމަ :\nޔަހޫދީންގެ އާދައަކީ އަބަދުވެސް ޢަހުދު އުވައިލުމާއި ޣައްދާރު ވުމެވެ. ދުނިޔޭގައި ޔަހޫދީން އުފެދުނީއްސުރެވެސް މިއީ ގިނަ ޔަހޫދީންގެ ކިބައިގައި އަށަގެންފައިވާ އާދައެކެވެ. އެ ގޮތުން ބަނީ ޤައިނުޤާޢުގެ ޔަހޫދީންވެސް ރަސޫލާއާއި އެކު ވެފައިފާ ޢަހުދު އުވާލައި ، މުސްލިލުންގެ ތެރޭގައި ގަޑު ބަޑު އުފައްދައި ފިތުނަ ފަސާދަ އުފައްދަން މަސައްކަތް ފެށިއެވެ. ކަންތައް ބޮޑުވަމުން ވަމުން ގޮސް ، ޔަހޫދީ ބާޒާރެއްގައި އެއްޗެއް ވިއްކަން ހުރި މުސްލިމް ޢަރަބި އަންހެނަކަށް ފުރައްސާރަކޮށް އޭނާގެ ޢައުރަ ކަޝްފު ކުރުމުން ، އެތަން ފެނުނު މުސްލިމެއް އެ އެކަން ކުރި ޔަހޫދީ ކަލޭގެ މަރައިލިއެވެ. ދެން ޔަހޫދީންތއް އެއްވެގަނެ އެ މުސްލިމް މީހާވެސް މަރައިލިއެވެ. މި ހިސާބުން ކަންތައް ގޯސްވެ ، އެންމެ ފަހުން ރަސޫލާ ބަނީ ޤައިނުޤާޢު 15 ދުވަސްވަންދެން ޙިޞާރު ކުރައްވައި، މުސްލިމުންގެ ޝަރުޠައް އެ މީހުން އެއްބަސް ކުރުއްވިއެވެ. އަދި އެހެން ހިސާބަކަށް މި ބައި މީހުން ފޮނުވައިލެވުނެވެ.\nއައްސުވައިޤް ހަނގުރާމަ :\nޛޫ އަމްރު ހަނގުރާމަ :\nކަޢްބް ބިން އަލްއަޝްރަފު ޤަތުލު ކުރުން :\nބަޙްރާން ހަނގުރާމަ :\nއުޙުދު ހަނގުރާމަ :\nބަނީ ޤުރައިޡާ ހަނގުރާމަ :\nބަނީ އަލްމުޞްޠަލިޤް ހަނގުރާމަ :


ދެމަފިރިން އެކުވެގެން ހޯދާ މުދާ ލިބޭނީ ކާކަށް؟\nކޮންމެ ދެމަފިރިއަކުވެސް ކައިވެނިކުރަނީ މުޅިއުމުރު އެކުގައި އުޅުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ. ނަމަވެސް، ދިމާވާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ކައިވެނި ރޫޅިގެންދާއިރު، އެންމެ ބޮޑު ދެބަސްވުމެއް އުފެދިގެންދަނީ ދެމަފިރިން އެކުގައި ޚަރަދުކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި އަގުހުރި އެހެނިހެން ތަކެއްޗާއި މެދުގައެވެ. ދެމަފިރިން ޚަރަދުކޮށްގެން ސައިކަލެއް ގަނެ، ކޮންމެވެސް އެކެއްގެ ނަންމަތީގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައި އޮވެދާނެއެވެ. އެއްކަލަ ސައިކަލުގެ މިލްކުވެރިކަމާއިމެދު ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި އަރާރުން އުފެދެނީ ވަރިއާއި ހަމައިންނެވެ. މިފަދަ އަރާރުންތަކުން އެއްކިބާވުމަށް، ކުރިޔާލާ ދެފަރާތުންވެސް ޤާނޫނީ ޙައްލެއް ހޯދާފައި އޮތުމަކީ އެކަމުގައި އޮތް އެންމެ ބުއްދިވެރިގޮތެވެ.\nކައިވެނީގެ ކުރިންވެވޭ އެއްބަސްވުން ނުވަތަ ޕްރީނަޕް\nޕްރީނަޕްއަކީ ދެމަފިރިން ވަކިވާ ޙާލަތެއްގައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ހޯދާފައިވާ މުދާ ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި ބަހާނެގޮތާކާއިމެދު ދެމީހުންގެ މެދުގައި ކައިވެނީގެ ކުރިން ލިޔުމުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ. ކައިވެނި ކުރުމުގެ ފަހުންވެސް ޕްރީނަޕް އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލުމަށްވެސް ޤާނޫނު ތަންދެއެވެ. ނަމަވެސް ބުއްދިވެރިގޮތަކީ، ކައިވެނިކުރުމުގެ ކުރިންވެސް ޕްރީނަޕްއެއް އެކުލަވާލުމެވެ. މިފަދައިންވެވޭ އެއްބަސްވުންތައް ޤާނޫނީގޮތުން ބަލައިގަނެވޭނެ އެއްބަސްވުމަކަށްވާނީ، ކޯޓުގައި ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްގެންނެއެވެ.\nޕްރީނަޕް އެއްބަސްވުމުގެ މުހިންމުކަން\nކައިވެނި ރޫޅޭ ޙާލަތުގައި، ކައިވެނީގެ މުއްދަތުގައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާއާއިމެދު ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި އެއްބަސްވެފައި އޮތުމަކީ މުދާ ބެހުމަށް ފަސޭހަވާނެކަމެކެވެ. އެހެނީ، މިފަދަ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ ވަރިކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުގެކުރިން ނުވަތަ ކާވެނި ރޫޅާލުމުގެކުރިން ނުވަތަ ވަރި ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްދިނުމުގެކުރިން، އެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދެމަފިރިން އެކުގައި ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާ ކޯޓުން ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި ބަހައިދޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓެއް އޮތްނަމަ ދެމަފިރިން އެކުގައި ހޯދާފައިވާ މުދާ ދެފަރާތުންވެސް އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ކޯޓުމެދުވެރިވެ ސުލްހަވެރި އުސޫލެއްގެދަށުން ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ބެހުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.\nމިސާލަކަށް، ދެމީހަކު ކައިވެނިކޮށްގެން އެކުގައި އުޅުމަށް ދެފަރާތުންވެސް އެއްބަސްވެ ފްލެޓެއް ގަތުމަށް ނިންމަފާނެއެވެ. މި ޙާލަތުގައި ދެފަރާތުން ޙިއްސާވެގެން ފްލެޓް ގަތުމަށް ހުރިހާ ޚަރަދެއް އެކުގައި ކުރިނަމަވެސް، ގިނަފަހަރަށް ފްލެޓް ރަޖިސްޓްރީކުރަނީ ކޮންމެވެސް އެއްފަރާތެއްގެ ނަންމަތީގައެވެ. އަދި މިތަނުގައި ދެފަރާތުން އެކުގައި ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކޮށް އެތައްޚަރަދެއް ކުރުމަށްފަހުގައިވެސް، މައްސަލަޖެހި ވަރިއާއި ހަމައަށްދާއިރު، ގަނެފައިވާ ފްލެޓާއި އެހެނިހެން މުދާ ލިބިގެންދަނީ ރަޖިސްޓްރީ އޮތް ފަރާތަށެވެ. މި ޙާލަތުގައި، އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިގެންދަނީ ފްލެޓުން ނިކުމެގެންދާންޖެހޭ ފަރާތަށެވެ.\nވަޒީފާއަކަށް ނުދިޔަކަމުގައިވިޔަސް، ދަރިންނާއި ގޭގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ނަގާ އަންހެނުން މަދެއްނޫނެވެ. ފިރިމީހާ ވަޒީފާއަށް ފޮނުވައި އޭނައަކީ ކާމިޔާބު މީހަކަށް ހެދުމުގައި އަނބިމީހާގެ ޙިއްސާ ކިތަންމެ ބޮޑުކަމުގައިވިޔަސް، ވަރިކުރާ ހިސާބުން ގެއިން ނުކުމެގެން ދާންޖެހުމީ ވަރަށްބޮޑު ބޭއިންސާފެކެވެ. ނަމަވެސް ކައިވެނީގެ ކުރިންވާ އެއްބަސްވުމެއް ވެވިފައިވާނަމަ، މިފަދަ ޙާލަތުގައި އަނބިމީހާވިޔަސް އަދި ފިރިމީހާވިޔަސް، އެމީހަކަށް ޙައްޤު މިންވަރު ލިބޭނެކަން ކަށަވަރުކުރެވޭނެއެވެ.\nރައްކާތެރިކަން ދެފަރާތަށްވެސް ލިބިގެންވޭ\nޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓަކީ ދެފަރާތުންވެސް އެއްބަސްވާ ގޮތުގެމަތިން ސޮއިކުރެވޭ އެއްބަސްވުމަކަށްވާތީ، ޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓްގެ ރައްކާތެރިކަމަކީ ދެފަރާތަށްވެސް ލިބިގެންދާނެ އެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް، އަނބިމީހާގެ ނަންމަތީގައި އޮތް ބިމެއްގައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ގެއެއް އެޅުމަށް ނިންމަފާނެއެވެ. ޤާނޫނީގޮތުން އެގޯއްޗާއި އިމާރާތަކީ އަނބިމީހާގެ އެއްޗެއް ކަމުގައިވިޔަސް، ގެ ކުރެހުމާއި ގެ އެޅުމުން ފެށިގެން ގޭގެ ހުރިހާކަމެއްގައި ފިރިމީހާ ޢަމަލީގޮތުންނާއި މާލީގޮތުން ބައިވެރިވެ، އެތައް ވަގުތެއް ހޭދަކުރުމަށްފަހު ގެ ހަދާނިމޭފަހުން، ދެފަރާތުން ވަރިވުމަށް މެދުވެރިވާ ޙާލަތުގައި މާލީގޮތުންނާއި އެހެނިހެންގޮތުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިގެންމިދަނީ، ގެ ދޫކޮށްދާންޖެހޭ ފަރާތަށެވެ.\nމިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓެއް ދެފަރާތުން ވެފައިވާނަމަ، ގެއްލުން ލިބިގެންދާނެ ފަރާތަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބުން ކަށަވަރެވެ. އެހެނީ ޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓަކީ، ދެފަރާތުގެވެސް ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކޮށްދޭނެ އެއްޗެކެވެ.\nޕްރީނަޕް އެގްރީމެންޓަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ދެފަރާތުގެމެދުގައި ޚިލާފު އުފެދުން\nޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ޚިލާފު އުފެދޭ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، ކައިވެނީގެ މުއްދަތުގައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ހާސިލުކޮށްފައިވާ މުދަލަކީ ކޮބައިކަމާއި އަދި އެ މުދަލުން ދެމީހުންކުރެ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ޙައްޤުވާ ބަޔަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައަޅާނެއެވެ. މިގޮތުން، ދެމަފިރިން އެކުގައި ހޯދާފައިވާ މުދާ ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި ކޯޓުން ބަހައިދޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަންވީކަމަކީ މިގޮތަށް ކޯޓުން ދެމަފިރިންގެ މުދާ ބަހައިދޭނީ، ޕްރީނަޕް އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ އެކަންޏެވެ.\nޕްރީނަޕް އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަމުގައިވާނަމަ، ދެމަފިރިންގެ އެކުގައި ޙިއްސާވެގެން ހޯދާ މުދާ އިންސާފުވެރިކަމާއިއެކު ބެހުމުގެ މަގެއް ފަހިވީއެވެ. ޕްރީނަޕް އެގްރިމެންޓެއް ނެތްކަމުގައިވާނަމަ، ދެމަފިރިންއެއްކޮށް ކިތަންމެ މުދަލެއް ހޯދާފައިވިކަމުގައިވިޔަސް، އެމުދަލެއް މިލްކުވެގެންދާނީ އެ މުދަލެއްގެ ވެރިފަރާތް ކަމުގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާ ފަރާތަށެވެ. އެހެންކަމުން، ފަހުން ދިމާވެދާނެ މައްސަލައަކުން ސަލާމަތްވުމަށް ޕްރީނަޕް އެއްބަސްވުމެއް އޮތުމަކީ މުހިންމުކަމެކެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 09/07/2020 12:06\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 09/07/2020 12:06


Feenan feybi3meehehge haalu dheravegen mndf southern area in...\nފީނަން ފޭބި3މީހެއްގެ ހާލު ދެރަވެގެން އެމްއެންޑީއެފް ސަދަން އޭރިއާއިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފި\n5 މަސް,2ހަފްތާ, 1 ގަޑި, 24 މިނެޓް, 59 ސިކުންތު ކުރިން 1510ފާތިމަތު ރިފާއަތު\nވައިފުޅި އަޅައިގެން ފީނަން ފޭބި ތިން މީހެއްގެ ހާލު ދެރަވެގެން އެމްއެންޑީއެފް ސަދަން އޭރިއާއިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފިއެވެ.\nގދ. ގައި އޮންނަ "އައުޓްރިގާ ކޮނަންޓާ މޯލްޑިވްސް ރިސޯރޓް" ކައިރިޔަށް "ހުޝިޔާރު" ނަމަކަށް ކިޔާ ދޯނިން އެންހިފުމަށްޓަކައި ވައިފުޅި އަޅައިގެން ފީނަން ފޭބި ތިން މީހެއްގެ ހާލު ދެރަވެގެން ގދ. ތިނަދޫ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިއުމުގައި އެމްއެންޑީއެފް ސަދަން އޭރިއާ ކޯސްޓްގާޑް ސްކޮޑްރަން އިން ވަނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފިއެވެ.\nއެ ޙާދިޞާގެ ރިޕޯރޓް އެމްއެންޑީއެފް ސަދަން އޭރިއާ އަށް އަންގާފައިވަނީ ގދ.ތިނަދޫ ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނުން ފަތިހު 5:14 ހާއިރުއެވެ. ރިޕޯރޓް ލިބުމާއި އެކު ގދ. ތިނަދޫ ސީ އެމްބިއުލާންސް ވަނީ މި ދޯނި އޮތް ސަރަހަށްދަށް ގޮސް ހާލު ދެރަ ތިން މީހުން އަރުވައިގެން މިއަދު ހެނދުނު 6:05 ހާއިރު ގދ. ތިނަދޫ އަށް ގެންގޮސްފައެވެ. ފީނަން ފޭބި ތިން މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ހުސް ދިވެހިންނެވެ. އެ މީހުންގެ ތެރޭގައި 37 އަހަރާ 24 އަހަރު އަދި 31 އަހަރުގެ މީހެއް ހިމެނެއެވެ.\nމީގެ ތެރެއިން އުމުރުން 24 އަހަރުގެ ޒުވާނާ ހާލު ދެރަވެގެން އިތުރުފަރުވާޔަށް މާލެ ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. އަދި 37 އަހަރުގެ މީހާގެ ހާލު ވަރަށް ބޮޑުކަމަށާއި 31 އަހަރުގެ މީހާގެ ހާލު ރަނގަޅު ވަމުން އަންނަ ކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ.މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާގޮތުގައި އެން ހިފުމަށް4މީހުން ފުޅި އަޅައިގެން ފީނުމަށް ފައިބާފައިވެއެވެ. އަދި އެ މީހުން 44 މީޓަރަށް ވައި ފުޅި އަޅައިގެން 35 މިނިޓުވަންދެން ފީނާފައިވާކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ.\n5 މިނެޓް ކުރިން30\n28 މިނެޓް ކުރިން 10 0