ނޭނގޭހެ ހާދަ ލޯބިވޭ 8 | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\n“ތާނީ…” ޔަމާން ތާނިޔާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އެއްފަރާތަކަށް ޖެހިލިއެވެ. މީރާއާ މެދު ޔަމާންގެ ހިތުގައިވި ހާސްކަން އެތައް ގުނައެއް އިތުރު ވެގެން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް މީރާއާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލެއް ކުރަންވެސް ޔަމާން ޖެހިލުންވިއެވެ.\n“ތާނީ، ކުރިންވެސް މިހެން ވޭތަ؟ މީރާ ގެޔަށް ނައިސް ފޯން ނުނަގާ ހުރޭތަ؟” ޔަމާން އަވަސްއަވަހަށް އަހާލިއެވެ.\nޖަވާބުގައި ތާނިޔާ ދެފަރާތަށް ބޯހަލުވާލިއެވެ.\n“މީރާގެ… މީރާގެ ހަޒްބަންޑް… އޭނައަކީ ކޮން ކަހަލަ މީހެއް؟ މިބުނީ… އަނިޔާ ކުރާ ކަހަލަ މީހެއްތަ އެއީ؟” ހިތުގައިވި ސުވާލު ޔަމާންއަށް ކޮށްލެވުނީ ޖެހިލުންވެ ހުރެއެވެ.\n“ނޫން، އެކަހަލަ މީހެއް ނޫން ރާހިލްއަކީ… މީރާ ދުވަހަކުވެސް ނުބުނޭ އެކަހަލަ އެއްޗެއް” ތާނިޔާ ޖަވާބު ދިނެވެ.\nޔަމާން އިރުކޮޅަކު އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުއްޓެވެ. އެއް އަތް އިސްތަށިގަނޑުގައި ނިތްކުރިމަތިން ފެށިގެން ކަނދުރާއާ ހަމައަށް ހިންގާލެވުނީ ހާސްވެފައި ހުރެއެވެ. އެއާއެކު ހިތުގެ ވިންދު އަވަސް ވެގެން ދިޔައީ މީރާއަށް ކަމެއް ވެދާނެތީ ކަންބޮޑު ވީ ވަރުންނެވެ.\n“ތާނީއަށް އެނގޭ ދޯ އެގެ؟” ޔަމާން އަހާލިއެވެ. ތާނިޔާ ބޯޖަހާލުމާއެކު ޔަމާން ބާރަށް ހިނގާފައި ގޮސް ކާމޭޒުމަތީ އޮތް ފޯނު ނަގައިގެން ތާނިޔާ ގާތަށް ދިޔައެވެ.\n“މަންމާ، އަހަރެން މިދަނީ ތާނީ ގޮވައިގެން ވީގޮތެއް ބަލާލަން މީރާމެން ގެޔަށް. އެހިސާބަށް ދެވުނުހާ އަވަހަކަށް ގުޅާނަން” ޔަމާން ނަދީމާއަށް ގޮވާލަމުން ބުންޏެވެ. އަދި ނަދީމާ ބޯޖަހާލުމުން ތާނިޔާއާ އެކީ ނިކުތެވެ.\nޓެކްސީއެއްގައި މީރާމެންގެ އެޕާޓްމެންޓްއާ ހަމައަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި ޔަމާންގެ ހަނދާނަށް އަންނަމުން ދިޔައީ މީރާއާ ޔަމާންއާ ދިމާވި ގޮތެވެ. އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ރަހުމަތްތެރިކަން އުފެދުނު ގޮތެވެ. ޔަމާންގެ ހިތުގައި މީރާއަށް ލޯބި އުފެދުނު ގޮތެވެ.\nހައަހަރު ކުރިން ޔަމާން ކިޔަވަން ބޭރަށް ދިޔަތަނާ، ކުރިން ޔަމާންމެން ގޭގައި ކުއްޔަށް އުޅުނު ނަހާރުގެ ދަރިފުޅު ގެޔަށް ގެނައި ވާހަކަ ޔަމާންގެ މަންމަ ވަނީ ޔަމާން ގާތު ބުނެފައެވެ. އޭގެ ފަހުން ނަދީމާމެން އިންޑިޔާއަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލު ކުރި އިރު ދިޔައީ މީރާވެސް ގޮވައިގެންނެވެ. ނަދީމާއާ ޝަފީގު މީރާގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓައިދީ، ހުރިހާ ޚަރަދެއް ކޮށްދިނީ މީރާއަކީ އެދެމަފިރިންގެ އަމިއްލަ ދަރިއެއް ކަމުގައި ދެކިގެންނެވެ. ނަމަވެސް އޭރުން ފެށިގެންވެސް އަމިއްލަ ޚަރަދު އަމިއްލައަށް ކުރަން މީރާ ބޭނުން ވީ އިތުރު ބަޔަކަށް މީރާގެ ފަރާތުން އިތުރު ބުރައެއް ޖެއްސުމަށް ނޭދޭތީއެވެ.\nކިޔެވުމާ، ކެއުމާ، ހުރުމުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ޝަފީގުއާ ނަދީމާ ބެލެހެއްޓި ނަމަވެސް އޭގެ އިތުރުން ބޭނުންވާ ރީތިވާ ސާމާނާ، ހެދުމާ، ފައިވާނާ އަދިވެސް އެފަދަ އެހެން ކުދިކުދި ޚަރަދު މީރާ ބެލީ އަމިއްލައަށް ކުރެވޭތޯއެވެ. މާލޭގައި މީރާގެ ބައްޕަ އަމީންގެ ގެއިން އަމީންއަށް ލިބުނު ދެ ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމެންޓް ކުއްޔަށް ދީގެން ލިބޭ ފައިސާއިންނެވެ.\nމީރާގެ ކާފަގެ ހަ ކުދިންގެ ތެރެއިން އަމީންއަކީ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅެވެ. އަމީންގެ މަންމައަކީ އަނެއް ފަސް ކުދިންގެ ދޮންމަންމައަށް ވުމުން، އެކުދިންގެ މަންމައާ އެކުދިން، ދޮންމަންމަ ދެކެ ކުރި ނަފްރަތު އަމީންއަށްވެސް ރައްދުވީއެވެ. އަމީންގެ އާއިލާއާ، އަމީންއާ އަދި މީރާގެ މަންމައާ މީރާއާވެސް އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނޯވެއެވެ. އަމީން ނިޔާ ވިއިރުވެސް މީރާއަށް އެނގެނީ ދެ ބޮޑު ބޭބެއިންނާ، ތިން ބޮޑުދައިތައިން ތިބޭކަމެވެ. ނަމަވެސް ދުވަހަކުވެސް އެމީހުންނާ ވާހަކަ ދެއްކި ހަނދާނެއް މީރާ ނުވެއެވެ.\nއެންމެ ދޮށީ ބޮޑުބޭބެ ކޮންމެ މަހަކުވެސް މީރާގެ އެޕާޓްމެންޓްގެ ކުލި މީރާގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާކޮށްދެއެވެ. އެނޫނީ ދުވަހަކުވެސް އެހެން ކަމެއް ބައްޕަގެ އާއިލާގެ އެކަކުވެސް މީރާއަށް ކޮށްދީފައެއް ނެތެވެ. އަމީން ނިޔާވި ދުވަހު އެމީހުން އައި ނަމަވެސް އެކަކުވެސް ގިނަ އިރަކު ނުހުރެއެވެ. ނަހާރުއާ މީރާއާ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެއްބަފާ ކޮއްކޮގެ މޫނު އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް ދެކިލާފައި ދިޔައީއެވެ. އެމީހުން ފާހަގަ ކުރަން މީރާއަށް އެނގެނީވެސް އެދުވަހު އެމީހުން ފެނުމުންނެވެ.\nމެލޭޝިޔާގައި ކިޔަވަން ހުރި ޔަމާން ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ބަންދުގައި މަންމަމެން ގާތަށް އިންޑިޔާއަށް އައިސް ހުންނަ ދެމަހެއްހާ ދުވަސް ތެރޭ މީރާއާ ޔަމާންގެ މެދުގައި އުފެދުނީ ވަރަށް ގާތް ރަހުމަތްތެރި ކަމެކެވެ. ތާނިޔާ ފިޔަވާ މީރާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ގިނަ ސިއްރުތަކެއް ހިއްސާކޮށް، ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ކިޔައިދެވޭ ފަރާތެއް ކަމުގައި ޔަމާން ވިއެވެ.\nފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފިރިހެން ކުއްޖަކާ މެދު ތަފާތު ނަޒަރަކުން މީރާއަށް ދެކެވުނު ފަރާތަކަށް ވީ ޔަމާންއެވެ. އެއީ މީރާ ތާނިޔާއަށްވެސް ސިއްރު ކުރި ކަމެކެވެ.\nހަމަ އެގޮތަށް ޔަމާންގެ ހިތްވެސް މީރާއާ މެދު ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ ޔަމާންވެސް ހީކޮށްފައި ނުވާފަދަ ގޮތަކަށެވެ. މެލޭޝިޔާއަށް ކިޔަވަން ދިޔަތާ ހަތަރު އަހަރު ފަހުން ކިޔަވާ ނިމިގެން، މަންމަމެން ގާތަށް ދާން ތައްޔާރުވަމުން ދިޔަ ޔަމާންއަށް، އެކުގައި ކިޔަވަން އުޅުނު މެލޭޝިޔާގެ މުސްލިމް ކުއްޖެއް ކަމަށްވާ ޝަރަފް ހޯދައިދިން ފުރުސަތުގެ ވާހަކަ ޔަމާން މަންމަމެން ގާތު ދައްކަން ނިންމީ އެމީހުން ގާތަށް ގޮސްފައެވެ.\nޝަރަފްއާ އެކު މެލޭޝިޔާގައި ވިޔަފާރިއެއް ފެށުމަށް ލިބުނު ފުރުސަތު ޔަމާން ބޭނުން ކުރީ އާއިލާގެ ހުއްދަ އާ އެކުއެވެ. މަންމަމެންނާ ދުރުގައި އިތުރަށް ހުރުމަށް ހިތް ނޭދުނު ނަމަވެސް އަނެއްކާވެސް މެލޭޝިޔާއަށް ދިޔައީ ވިޔަފާރީގައި ޝަރަފްއަށް އެހީވުމަށެވެ.\nޝަރަފްއާ އެކުގައި އުޅުނު ދުވަހެއްގައި ޔަމާން ޝަރަފްއަށް މީރާގެ ފޮޓޯއެއް ދައްކާލިއެވެ. އެދުވަހުގެ ފަހުން ޝަރަފް އަބަދު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ޔަމާން ގާތު މީރާގެ ވާހަކަ ދައްކައެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް ޔަމާންވެސް މީރާއާ ޔަމާންގެ މެދުގައި ދެކެވޭ ބައެއް ވާހަކަތަކާއި ދެމީހުން އެކުގައި ކުރާ ކަންތައްތައް ޝަރަފްއަށް ކިޔާދެއެވެ. ޝަރަފް މީރާގެ ވާހަކަ ނުދެއްކިޔަސް ޔަމާންއަށް މީރާގެ ވާހަކަ ޝަރަފްއާ ހިއްސާ ކުރެވެއެވެ.\n“ޔޫ އާރ އިން ލަވް ވިތް ހަރ ދޯ؟ މީރާ ދެކެ ޔަމާން ލޯބިވޭ ދޯ؟” ދިވެހި ބަހުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ވާހަކަ ދައްކަން އެނގޭ ޝަރަފް، އެދުވަހު މީރާގެ ވާހަކަ ޔަމާން ދައްކަން ފެށުމުން ކުއްލިއަކަށް އަހާލިއެވެ.\nހިތުގައި މީރާއަށް ޓަކާ ވާ އިހުސާސްތައް ޔަމާންއަށް އެނގުނީ އެދުވަހުއެވެ. ޝަރަފް އެ ސުވާލު ކުރުމާއެކު އެއީ ތެދެއްކަން ޔަމާންއަށް ޔަގީންވިއެވެ.\nގެޔަށް ދެވުމާއެކު އެދުވަހު ޔަމާން ތާނިޔާއަށް ގުޅިއެވެ. އެ ހާއްސަ ހަބަރު ފުރަތަމަވެސް ހިއްސާ ކުރީ ތާނިޔާއާއެވެ. ތާނިޔާވެސް އެކަމާ ވަރަށް އުފާވިއެވެ. އެންމެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިޔާގެ މަގާމް ފަހަރިއަށް ބަދަލު ވެދާނެޔޭ ހިތަށް އެރުމުން ތާނިޔާއަށް ލިބުނު އުފަލުގެ ކޮޅެއް ނެތް ފަދައެވެ.\nތާނިޔާ ބޭނުންވީ ވަގުތުން މީރާއަށް އެކަން އަންގާށެވެ. އަދި ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ކުރެވެމުން އައި ޝައްކުވެސް ތާނިޔާ އެދުވަހު ޔަމާންއާ ހިއްސާ ކުރިއެވެ.\n“ދޮންބޭ… އަހަންނަށް ހީވަނީ މީރާވެސް ދޮންބެއާ ލައިކް ވާހެން” ބުނަން ނުބުނަން ހުރެފައިވެސް ތާނިޔާއަށް އިތުރަށް އެކަން ހިތުތެރޭ ނުބޭއްވިގެން ބުނެލިއެވެ.\n“ރިއަލީ؟” ޔަމާންއަށް އަހާލެވުނެވެ.\n“ވަރަށް ބޮޑަށް ހީވޭ. އެކަމަކު މީރާ ދުވަހަކުވެސް އެހެންނެއް ނުބުނޭ އިނގޭ އަހަރެން ކައިރިއަކު” ތާނިޔާ ބުންޏެވެ.\nއެދުވަހު ޔަމާން އެދުނީ ޔަމާންއަށް މަންމަމެން ގާތަށް ދެވެން ދެން ތާނިޔާ އެކަން ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައި ބާއްވައިދިނުމަށެވެ. މީރާއާ މެދު ތާނިޔާ އެބުނި އެއްޗަކުން ޔަމާންއާ މީރާ ގުޅުމަށް އެއްވެސް ހުރަހެއް މެދުވެރި ނުވާނެ ކަމަށް ޔަމާންއަށް ޔަގީން ކުރެވުނެވެ.\nއޭގެ ފަހުން އިންޑިޔާއަށް އައި ޗުއްޓީގައި ޔަމާން ބެލީ މީރާގެ ފަރާތުން ޔަމާން އެދޭ ފަދަ ކޮންމެވެސް އިޝާރާތެއް ވޭތޯއެވެ. ތާނިޔާ ދެއްކީ ތެދު ވާހަކައެއް ކަން ޔަމާންއަށް ޔަގީން ކުރެވުނެވެ. މީރާގެ ފަރާތުން އެފަދަ އެތައް ކަމެއް ފެނުމުންނެވެ.\nއެންމެންނަށް ސިއްރުން މީރާ ޔަމާންއަށް ބަލައެވެ. ޔަމާންގެ ކަންތައްތައް ކޮށްދޭއިރު މީރާ އެކަންކަމަށް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދެއެވެ. އެފަދަ އެތައް ކަމެއް ޔަމާންއަށް ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ.\nއެ އަހަރު ޗުއްޓީއަށް ފަހު މެލޭޝިޔާއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން މަންމައާ ބައްޕަ ގާތު ޔަމާން މީރާގެ ވާހަކަ ބުންޏެވެ. އެ އާއިލާއަކީ އެކަކު އަނެކަކާ ގާތް، ޚާއްސަ ގުޅުމެއް އޮންނަ އާއިލާއެކެވެ. ކުދިން ކުޑަ އިރުން ފެށިގެންވެސް އެކުދިންނަށް ދިމާވާ ކަންތައްތައް މަންމައާ ބައްޕައާ އަދި އެއް ކުއްޖަކު އަނެއް ކުއްޖަކާވެސް ހިއްސާ ކުރުމަކީ އެކުދިންގެ އާދައެކެވެ.\n“މަންމާ، ބައްޕާ، އަހަރެން ވަރަށް ބޭނުން މީރާއާ ކައިވެނި ކުރަން” ފުރަން އޮތް ދުވަހުގެ ކުރީ ދުވަހު، މަންމައާ ބައްޕަގެ ކޮޓަރިއަށް ޔަމާން ދިޔައީ ބޮޑު ވާހަކައެއް ދައްކަން އެބައޮތް ކަމަށް ބުނަމުންނެވެ.\nޔަމާން އެހެން ބުނުމާއެކު ދެމަފިރިންގެ މޫނު އުޖާލާ ވެގެން ދިޔައެވެ. ޔަމާން އެހެން ބުނުމުގެ މާކުރިން، އޭގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން ފެށިގެންވެސް ޝަފީގުއާ ނަދީމާގެ ހިތުގައިވާ އުންމީދަކީ އެއީއެވެ. ޔަމާންއާ މީރާގެ ކައިވެނި ކުރެވުމެވެ.\nޝަފީގުއާ ނަދީމާ، ވަކިން ޚާއްސަ ކޮށް ނަދީމާ މީރާ ދެކުނީ އަމިއްލަ ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ތާނިޔާއާ މީރާގެ މެދުގައި އޮތް ހަމަ އެކަނި ތަފާތަކީ ނަދީމާގެ ބަނޑުން މީރާ އުފަން ނުވި ކަމެވެ. މީރާގެ އުމުރުން ފަނަރަ އަހަރު ވީ ދުވަހުން ފެށިގެން ހިތުގައި އުފަންވި ޚިޔާލު ނަދީމާ ހިއްސާ ކުރީ ހަމައެކަނި ޝަފީގުއާއެވެ. އެޚިޔާލު ވީ ޝަފީގުއަށްވެސް ވަރަށް ކަމުދިޔަ ޚީޔާލަކަށެވެ.\nދަރިއެއް ހެން ގެންގުޅުނު ނަމަވެސް އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ނުވާ އިރު، ދެން އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ޅީދަރިއަކަށް ހެދުން ކަމުގައި ނަދީމާއާ ޝަފީގު ދެކުނެވެ.\nނަމަވެސް މިހާ ދުވަސް ވަންދެން އެދެމަފިރިން އެފަދަ ވާހަކައެއް ނުދައްކާ ތިބީ މީރާ ނުރުހިދާނެ ފަދަ ކަމަކަށް މީރާގެ ފަރާތުން ނޭދެން ވެގެންނެވެ. ޔަމާން އާ މީރާގެ ކައިވެނި ކުރެވޭނެ ނަމަ އެކަން ވާނީ މީރާ އަމިއްލައަށް، ހިތުގެ އަޑިން އެކަމަށް އެދޭ ނަމައެވެ. މީރާއަށް އެދެމަފިރިން ކޮށްދިން ކަންތަކުގެ ބަދަލުގައި ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ހެން މީރާއަށް ހީވެދާނެ ފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ނަދީމާއާ ޝަފީގު ނުކުރާނެއެވެ. މިއަދު ޔަމާން ބޭނުން ވެގެން އެދުނު ނަމަވެސް އެކަން އޮތީ ހަމަ އެގޮތަށެވެ.\n“ތިއަށް ވުރެން މަންމަމެން ވަކި އުފާވާނެ ކަމެއް ނޯންނާނެ. މަންމައާ ބައްޕަ ދެކޭ ގޮތުގަ ޔަމާންގެ އަނތްބަކަށް ވާން މީރާއަކީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ އަންހެން ކުއްޖާ. މަންމަމެން ވަރަށް ރުހެން. ދަރިފުޅު މީރާއާ ވަހަކަ ދެއްކީތަ؟ ތީ މީރާވެސް އެދޭ ގޮތްތަ؟” އުފަލުން އިނދެ ނަދީމާ ވާހަކަ ދެއްކި އިރު ހީވަނީ ދެންމެދެންމެ ނަށަން ފަށާފާނެ ހެންނެވެ.\n“ނޫން މަންމާ. އަހަރެން އަދި މިކަހަލަ ވާހަކައެއް މީރާއަކާ ނުދައްކަން. އަހަންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހީވޭ މީ މީރާވެސް އެދޭ ގޮތްހެން. އަހަރެން ފުރަތަމަ ބޭނުންވީ މަންމަ ބުނާ އެއްޗެއް ބަލާލަން” ލާނެތް ހިނިތުންވުމަކާ އެކު ޔަމާން މަންމަގެ އަތުގައި ހިފާލަމުން ބުންޏެވެ.\n“މަންމަ ގަބޫލު ވާނެކަން އެނގޭތީ ޔަމާން ތިވާހަކަ ތިދެއްކީ، މަންމައަށް އެނގެޔޭ… ދެން ކޮން އިރަކުން ޔަމާން މީރާއާ ވާހަކަ ދައްކާނީ؟ ކިހިނެއް ޔަމާންއަށް އެނގެނީ މީރާވެސް ބޭނުންވަނީ މިގޮތް ކަމެއް؟” ނަދީމާ ޔަމާންގެ ބޮލުގައި ލޯބިން ފިރުމާލަމުން ސުވާލު ކޮށްލީ އޮޅުން ފިލުވަން ބޭނުންވެފައި އިން ކަންތަކާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ.\n“ދެން އެނގުނީ… އަހަރެން މީރާއާ ވާހަކަ ދައްކާނަން މިކޮޅަށް އެއްކޮށް ބަދަލު ވެފަ، އެހާ ގިނަ ދުވަސް ނުކޮށް ކައިވެނި ކުރަން އަހަރެން ބޭނުމީ، އެއީ ދެން އެގޮތަށް މީރާވެސް ގަބޫލިއްޔާ… ދެން އެހާ ގިނަ ދުވަހަކު މަންމަމެންނާ ދުރުގައެއް ނުހުރެވޭނެ… އަބަދަކު ނޫޅެވޭނެއެއްނު މިހެންނެއް؟ ދޯ މަންމާ؟” ޔަމާން ބުންޏެވެ.\n“އާނ، ޔަމާން މިހާރު ތިހެން އުޅޭތާ މާ ގިނަ ދުވަސްވެސް ވެއްޖެ، ދެން އަންނަން އުޅޭ މަންމަމެން ކައިރިއަށް… އަވަހަށް ތި ކައިވެނިވެސް ކުރެވުނިއްޔާ އަވަހަށް ޔަމާންއަށް އާދެވޭނީވެސް… ތީ ހަމަ ވަރަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް” ޝަފީގު ޔަމާންގެ ކޮނޑުގައި ހިފާލަމުން ބުންޏެވެ.\n“ތީ މުޅިންވެސް ރަނގަޅު ވާހަކަ… އެކަމަކު މަންމަ ބުނަންތަ ވާހަކައެއް ދަރިފުޅާ؟ އެއްވެސް ގޮތަކުން މީރާއަށް މަޖުބޫރު ވާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރައްޗޭ. މަންމަ މިބުނަނީ މީރާ ނުގަބޫލު ވެދާނެޔެކޭ ނޫން… މަންމަ ނޭދެން ޔަމާންއާ ކައިވެނި ކުރުމަކީ އެއްވެސް ކަހަލަ މަޖުބޫރެއް ވެގެން މީރާއަށް ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ހެން އޭނައަށް ހީވާކަށް. ޔަމާން އެދިއްޖެއްޔާ އޭނަ ވަގުތުން އެއްބަސް ވާނެ އޭނަ ހިތުގަ އެކަހަލަ އެއްޗެއް ދުވަހަކު ނެތަސް، އެއީ އަހަރުމެންނަށް ޓަކާ… އެހެން ވާން މަންމަ ނޭދެނީ… މަންމަ ބޭނުން ވަނީ ޔަމާން ދެކެ ލޯބިން މީރާ ޔަމާންއާ ކައިވެނިކުރުން” ނަދީމާ ޔަމާންގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ.\n“މަންމައަށް ހީވޭތަ އަހަރެން ތިކަމާ ނުވިސްނާނެހެން؟ މީރާ ނޭދެންޏާ އަހަރެން މިވާހަކަ ނުވެސް ދައްކާނަން… އަހަންނަށް މީރާގެ ހިތުގަ އޮތް އެއްޗެއް ނޭނގޭނަމަ މަންމަމެން ކައިރީ މިކަހަލަ ވާހަކައެއް ނުވެސް ދައްކާނެއެއްނު؟” ޔަމާން ދެއަތުން ނަދީމާގެ އަތުގައި ހިފާލާފައި ހީލަމުން ބުންޏެވެ.\nއެފަހަރު ޔަމާން އަލުން މެލޭޝިޔާއަށް ދިޔައީ އުންމީދުން ފުރިގެން ވީ ހިތަކާއިގެންނެވެ. ނަމަވެސް ޔަމާންގެ ހުރިހާ އުންމީދެއް އަދި ދެކުނު ހުރިހާ ހުވަފެނެއް ވަޔަށް ބުރައިގެން ދިޔައީ އެކަމަށް ތައްޔާރު ނުވެ ހުއްޓައެވެ. ހީވެސް ނުކުރާ ގޮތަކަށެވެ.\nމީރާއާ ރާހިލްގެ ކައިވެނީގެ ވާހަކަ އެއްވެސް މީހަކު ކުރިން ޔަމާންއަކަށް ނާންގައެވެ. މީރާއަށް ލިބެމުން ދިޔަ އުފަލުގައި އެކުވެރިޔާ މަތިން ހަނދާން ނެތަ ކަހަލައެވެ. ރާހިލް ނޫން އެހެން އެއްވެސް މީހެއްގެ ޚިޔާލެއް މީރާގެ ހިތަކަށް ނާދެއެވެ. އެހެން ނޫނަސް ނަދީމާމެން އެކަން ޔަމާންއަށް ނާންގަފާނެއޭ މީރާގެ ހިތަށް ނުވެސް އަރައެވެ. އެހެން ވެދާނެ ސަބަބެއްވެސް މީރާއަށް ނޭނގޭތީއެވެ. ޔަމާންގެ ހިތުގެ ހާލެއް މީރާއަކަށް ކުޑަކޮށްވެސް ނޭނގެއެވެ. ކައިވެންޏަށް ޔަމާން ނައުމުން އެކަމާ ސުވާލު ކޮށްލަންވެސް އެރޭ މީރާ ހަނދާނެއް ނުވެއެވެ.\nޔަމާންއަށް އެކަން އެނގުނީ އެކައިވެނި ކުރެވުނު ރޭގައެވެ. އެކަން ވެ ނިމުނު ފަހުންނެވެ. އެރޭ މަންމަމެންނަށް ފޯން ކުރުމުންނެވެ.\nޔަމާން ފޯން ކުރީ އެންމެން ކައިވެނި ކުރި ތަނުގައި ތިއްބައެވެ. ނަދީމާ ފޯން ހިފައިގެން އެތެރެއަށް ވަދެ މީރާ ކޮބާތޯ ޔަމާން ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނީ ޔަމާން އެސުވާލު ދެތިން ފަހަރު ކުރުމުންނެވެ.\n“ދަރިފުޅާ… މީރާގެ ކައިވެނި ދެންމެ ކުރެވިއްޖެ!” ނަދީމާ ލަސްލަހުން ބުންޏެވެ.\n“ކީކޭ މަންމާ؟” ޔަމާންއަށް ހީވީ އޭނައަށް އަޑު އިވުނީ ގޯސްކޮށް ކަމަށެވެ.\n“ދެންމެގަ މީރާގެ ކައިވެނި ކުރެވިއްޖެޔޭ ރާހިލް ކިޔާ ކުއްޖަކާ” ނަދީމާ ތަކުރާރު ކޮށްލިއެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ޔަމާންއަށް ފޯން ކަނޑާލެވުނި މަންމަ އެކުރީ ސަމާސާއެއް ނޫންކަން ޔަގީން ވުމުންނެވެ. އެފަދަ ސަމާސާއެއް މަންމަ ޔަމާންއަކާ ނުކުރާނެއެވެ. ޔަމާންގެ ހިތުގެ ހާލު އެނގި ހުރެ އެ ކަހަލަ ދޮގެއް މަންމަ ނަހަދާނެއެވެ. އެވަގުތު ޔަމާންގެ ހިތަށް ކުރި އަސަރު މަންމައަށް އެނގިދާނެތީ ވާހަކަ ދައްކަން ޔަމާން ބޭނުން ނުވީއެވެ.\nފޯން ކަނޑާލާފައި ޔަމާންއަށް މޭގައި އަތް ޖައްސާލެވުނެވެ. މަންމަގެ ޖުމްލަ ހިތުތެރޭ ތަކުރާރު ވަމުން ދިޔައެވެ. އެއާއެކު މެއަށް ވީ ތަދުން ޔަމާންއަށް ހުރި ތަނަށް ތިރި ވެވުނެވެ. ލޮލުން ކަރުނަ އައީ އިޚްތިޔާރެއް ނެތިއެވެ. ދެލޯ މަރާލަމުން ޔަމާންއަށް މަޑު މަޑުން މީރާގެ ނަން ކިޔާލެވުނެވެ.\nއެރޭ ނަދީމާއާ ޝަފީގުއާ ތާނިޔާއާ ރިޔާން އަދި މީރާގެ ކޯލަކަށްވެސް ޔަމާން ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. މުޅި ރޭ ހަތަރުދަމު ނުނިދާ އެނދުގެ ފައިލާ ކޮޅުގައި ލެނގިލައިގެން ކާޕެޓްމަތީ ޔަމާން އިނީ ސައިލެންޓަށް ލާފައި އޮތް ފޯން ދިއްލެމުން ދިޔަތަން ބަލާށެވެ.\nފަތިސް ވުމުން އިންތަނުން ޔަމާން ތެދުވީ ނަމާދު ކޮށްލާށެވެ. އެއަށް ފަހު އޮފީހަށް ދާން ޖެހޭތީ ފޯން ޗާޖް ކުރަން ޖެހީ ބެޓެރި ހުސްވެގެން ފޯން ނިވުމުންނެވެ.\nއޮފީހަށް ދާން ޔަމާން ނުކިތީ އެއްވެސް ގޮތަކަށް ދާ ހިތަކުން ނޫނެވެ. ލިބުނު ހިތް ކުދިކުދިވެގެން ދިޔަ ޚަބަރާއެކު ރޭގެ ނިދި ނުލިބުމުން ޔަމާންގެ ސިކުނޑިއާ ހިތާއެކު ހަށިގަނޑުވެސް ވަނީ ވަރުބަލި ވެފައެވެ.\nގޭން ނިކުމެ ފޯން ހުޅުވާލުމާއެކު ޔަމާންއަށް ފޯނުގެ ސްކްރީނަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު ހުރެވުނީ އެވަގުތު މީރާގެ ފޯނެއް އައުމުންނެވެ.\n“މީރާ…” ކަންފަތުގައި ފޯން ޖައްސާލަމުން ޔަމާން މީރާއަށް ގޮވާލި އިރު އެއަޑުގައި އެއްވެސް އަސަރެއް ނެތެވެ.\n“ޔަމާން! ރޭގަ އެވަރަށް ގުޅި އިރުވެސް ފޯނެއް ނުނަގަމެއްނު؟ ކީއްވެ؟ އަހަރެން ހާދަ ވަރަކަށް ގުޅީމޭ” މީރާގެ އަޑު އިވުމުން ޔަމާންއަށް ލޯމަރާލެވުނެވެ.\n“އަހަރެން ސުވާލެއް ކޮށްލަންތަ ފުރަތަމަ؟” ޔަމާން މީރާގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި އަހާލިއެވެ.\n“އާނ…” މީރާ އަވަހަށް ބުންޏެވެ.\n“މީރާ އަބަދުވެސް ބުނާނެ އަހަންނަކީ މީރާގެ ބެސްޓް ފްރެންޑޭ، ތާނީ ނުލާ ދެން މީރާ އެންމެ ކްލޯޒް ފްރެންޑެއް ގޮތުގަ ދެކެނި އަހަރެންނޭ… ކީއްވެ އެހެން ބުނަނީ؟” ޔަމާން އަހާލިއެވެ.\nޔަމާން އެސުވާލު އެކުރީ ކީއްވެ ކަން މީރާއަށް ވިސްނުނެވެ.\n“ޔަމާން…” އަމިއްލަ ދިފާޢުގައި އެއްޗެއް ބުނަން މީރާ އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް ޔަމާން އެފުރުސަތު މީރާއަށް ނުދީ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ.\n“އަޅާނުލާ، އެސުވާލުގެ ޖަވާބު އަހަރެން އަސްލު ބޭނުމެއް ނޫން…. އެކަމަކު… މީރާގެ ލައިފްގަ މިވަރުގެ ކަމެއް ވީއިރު އަހަރެން ގާތު ބުނެވެސް ނުލާ… އެންމެ ކުޑަމިނުން މީރާގެ ކައިވެންޏަށް އަހަންނަށް އިންވައިޓްވެސް ނުކުރި… މިހާރު އަހަންނަށް އެނގިއްޖެ މީރާގެ ލައިފްގަ އަހަރެން މުހިންމު ވަނީ ކިހާ ވަރަކަށް ކަން… ދެން ބުނެބަލަ! ކީއްކުރަން އަހަރެން މީރާގެ ކޯލަށް އާންސަރ ކުރަންވީ؟ އަހަރެން މީރާގެ ކޯލަށް އާންސަރ ނުކޮށްގެން މީރާ އަހަންނާ ސުވާލު ކުރުމުގެ މާނައަކީ ކޮބާ؟” ޔަމާން ހިތުގައި ވާ ޝަކުވާތައް ބޭރު ކުރަން ބޭނުން ނުވި ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މީރާއާ އެ ޝަކުވާ ކުރެވުނެވެ.\nސަލާމް… މިއޮތީ އަށްވަނަ ބައި އަޕްކުރެވިފަ އެންމެ ފަހުން… ހީކުރަން މިބައި ކަމުދާނެ ކަމަށް… ކިޔާލާފަ ކޮމެންޓް ކޮށްލައްޗޭ… ނުވަވަނަ ބައި އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ އާދީއްތަ ދުވަހުން ގެނެސްދޭނަން..\nVvvvv nala ? ?\nV v v nice mi part vx…\nvvv reethi . alhe konme dhuvahaku mi vaahaka up kuraanama . sunday aa hamayah haadha dhigu inthizaarekey .mihaaru v raahil ge bai kiyaa hivey mihaaru .past thankolheh kurukohlaafa rahil & meera ge bai avahah genes dhechey .\nalhe v reethi mi bai ves . konme dhuvaku mi vaahaka kiyaalan libey nama sunday aa hama yah haadha dhigu inthizaarekey . raahil &meeraa ge bai v kiyaa hivey hope past kurukohlaafa raahil ge bai avahah genes dheyne kamah.\nalhe v reeth mi bai ves . mi vaahaka konme dhuvahaku kiyan libey nama sunday aa hama yah haadha dhigu inthizaarekey .alhe past kurukohlaafa meera n raahil ge bai avaha genes dhechey . v raahil ge bai kiyaa hih vey .\nNinaa haadha ginain… hehehe… past ga vaa goiy ves balan vaanenu… thnx ninaa… time vaa varakun will try inge\nHaadha kurey…. sunday ga dhigu koh genes dheh chey igey marsh..??????????????\nThnx Sweetie.. will try\nV salhi v deradho mi veygoeh hadaha lahun ney ti up kurany\nThnx butterfly grl\nNice and waiting for next part.\nV reethi vaahaka\nVrh vrh reethi hama habeyss\nFast marshooo mihaaru hama neyva vs nulevey thikahala talent kudhun liyefa hunna story kiyan good luck go up with new ideas and creations\nThnk u Dhyna\nvara reeethi…waiting for next part\nThnx thaaniyaa n vishaa… part9now uploaded..\nމައި ނޭމް އިޒް ޚާން (ނުވަވަނަބައި)\nލޯބި October 10, 2013\nނޫރު (އަށުތިރީސްވަނަ ބައި)\nދީނީ ލޯބި February 18, 2018\nFeatured ލޯބި January 16, 2021


Terminal maskayi alun fashan Saudi fund aa masvaraa kohfi\nވީއައިއޭގެ މަސައްކަތް އަލުން ފަށަން ސައުދީ ފަންޑާއި މަޝްވަރާކޮށްފި\nވީއައިއޭގެ މަސައްކަތް އަލުން ފަށަން ސައުދީ ފަންޑުގެ ބޭފުޅުން މިނިސްޓަރު އިބްރާހީމް އަމީރް އާއިއެކު މިއަދު އެއާޕޯޓުގައި -- ފޮޓޯ ފިނޭސް\nވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް (ވީއައިއޭ) ތަރައްގީ ކުރުމާއި ބެހޭގޮތުން ފިނޭސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހީމް އަމީރް މިއަދު ސައުދީ ފަންޑާއެކު މަޝްވަރާކުރައްވައިފި އެވެ.\nސައުދީ ފަންޑުގެ ވަފުދެއް މިއަދު ވީއައިއޭއަށް ޒިޔާރަތް ކުރި އެވެ. އަދި އެ ޒިޔާރަތަށްފަހު މިނިސްޓަރާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ސައުދީ ފަންޑުގެ ވައިސް ޗެއާމަން އަދި އެމްޑީ ޑރ. ހާލިދް ބިން ސުލައިމާން އަލްހުދައިރީ އާއި މިނިސްޓަރު އަމީރް އާޕޯޓްގެ މަޝްރޫއާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރެއްވި އެވެ.\nވީއައިއޭ ތަރައްގީ ކުރަން ސަރުކާރުން ހިންގާ މަޝްރޫއުގެ އަގު ގާތްގަނޑަކަށް 800 މިލިއަން ޑޮލަރު (12.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށްވުރެ ބޮޑެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ތަރައްގީކުރާ އާ ޕެސެންޖަރު ޓާމިނަލްގެ މަސައްކަތް ކުރަން ހަވާލު ކޮށްފައި ވަނީ ސައޫދީ ބިންލާދިން ގްރޫޕާ އެވެ.\nދިގުމިނުގައި 3،400 މީޓަރު އަދި ފުޅާ މިނުގެ ރަންވޭ ތަރައްގީ ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރީ ބެއިޖިން އާބަން ކޮންސްޓްރަކްޝަން ގްރޫޕު (ބީޔޫސީޖީ) އާ ރަންވޭގެ އަގު 373 މިލިއަން ޑޮލަރު (5.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް އަރަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކާގޯ ޓާމިނަލް އާއި ތެޔޮ ރައްކާ ކުރާ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ކުރާނެ އެވެ. މި މަޝްރޫއުތަކުގެ ބޮޑުބައެއް މި އަހަރު ނިންމޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nސައުދީ އަަރަބިއްޔާ ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ + ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު


މަސާނާގެ ކެންސަރު - ވިކިޕީޑިއާ\nމަސާނާގެ ކެންސަރު (އިނގިރޭސި ބަހުން: Bladder Cancer)ހެނުންނަށް ވަރަށް ގިނައިން ޖެހޭ ކެންސަރު ގެ ވައްތަރެކެވެ. މަސާނާ އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ގުރުދާ އިން އުފައްދާ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި، ގުރުތާ ހުރަސްކޮށް، އައިސް ހަށިގަނޑުން ބޭރުކުރަން ވަންދެން ރައްކާކޮށްފައި ބަހައްޓަދޭ ގުދަނެވެ.\nމަސާނާގެ ކެންސަރު ޖެހިއްޖެނަމަ ފެންނާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގައި ލޭހުރުން، މާގިނައިން ކުޑަކަމުދާން ޖެހުން، ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން، އަދި ކުޑަކަމުދާން ބޭނުންވެ ކުޑަކަމުދެވޭގޮތް ނުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.\nމަސާނާ އަކީ ގުރުދާއިން ފޮނުވާ ކުޑަކަމުދާ ނަޖިސް އެންމެ ފަހުން ޖަމާވާ މަންޒިލެވެ. މަސާނާގައި ޖަމާވާ ކުޑަކަމުދާ ނަޖިސް ހަށިގަނޑުން ބޭރުކުރެވެނީ ކުޑަކަމުދާހޮޅީގެ ޒަރީޢާއިންނެވެ. މަސާނާ އޮންނަނީ ދަށްބަނޑުކޮޅާއި ހަމައިގައި ބަނޑޭ މިކިޔާ ބައިގެ ތެރޭގައެވެ. އާންމުގޮެތެއްގައި މަސާނާއަށް ކެންސަރު ޖެހެނީ އުމުރުން ދުވަސްވާ މީހުންނަށެވެ.\nވަކި ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ކަހަލަ ކެމިކަލްގެ ސަބަބުން މަސާނާއަށް ކެންސަރުޖެހޭކަމަށް ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފަ އެވެ. އަދި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާ މީހުންނަށް މިބާވަތުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ދެގުނަ އިތުރެވެ\nކުޑަކަމުދާ ނަޖިހުގައި ލޭހުރުން\nއަވަސް އަވަހަށް ކުޑަކަމުދިއުމާއި ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން\nކެންސަރުގެ އަސަރު ބޮޑަށް ފެތުރިފައިވާނަމަ ދަށްބަނޑުގައި ރިހުން\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 29 ޖޫން 2022، 21:12 ގައެވެ.


MRM in Council Inthikhaabah Thayyaaruvanee - vNews.mv\nއެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމުގެ ޖަލްސާގެ ތެރެއިން -- ވީފޮޓޯ: އަހުމަދު ރިޔާޒު\nއެމްއާރުއެމުން ކައުންސިލް އިންތިޚާބަށް ތައްޔާރުވަނީ\nހުސައިން ވަސީމް 14 November 2019, 17:25\nރައީސް މައުމޫން އިސްވެ އުފައްދަވާފައިވާ މައުމޫން ރިފޯމް މޫވްމެންޓް (އެމްއާރުއެމް) އަކީ މިސަރުކާރު ގެނައުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާ ސިޔާސީ ހަރަކާތެކެވެ. މި ހަރަކާތުގެ ނަން މޯލްޑިވްސް ރިފޯމް މޫވްމެންޓަށް ބަދަލުކޮށް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީވުމުގައި މިހާރު އޮތީ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގައެވެ.\nއެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމުގެ ހުއްދަ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދީފައިވަނީ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމަށް ބާއްވަން ޖެހޭ ޖަލްސާ މިމަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ބާއްވާފައިވާއިރު ބައެއް މުހިންމު މަގާމުތަކަށް ބޭފުޅުން ވަނީ އައްޔަން ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން ޕާޓީގެ އިންތިގާލީ ރައީސްގެ މަގާމަށް އިންތިހާބު ކޮށްފައިވަނީ ޕާޓީގެ ބާނީ ރައީސް މައުމޫނެވެ.\nއެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންނެވި ރައީސް މައުމޫންގެ ދަރިކަނބަލުން އަދި ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓަރ ޔުމްނާ މައުމޫން ވިދާޅުވީ އެމްއާރުއެމްގެ އަމާޒަކީ އިސްލާމީ އަގީދާގައި ސާބިތުކަމާއެކު ތިބެ، މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތު ދަމަހައްޓައި، ޑިމޮކްރެސީ ވަރުގަދަކޮށް، ރައްޔިތުން ބާރުވެރިކޮށް، ގާނޫނުއަސާސީން ރައްޔިތުންނަށް ލިބުން ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ހައްގުތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުން ކަމަށެވެ.\nއެމްއާރުއެމްގެ އުފެއްދުމުގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވި މައުމޫން ރިފޯމް މޫވްމަންޓްގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އަބްދުލް އަލީމް ވީނިއުސްއަށް ވިދާޅުވީ އެމްއާރުއެމްއަކީ ފެށުނީއްސުރެ އިސްލާހަށް މަސައްކަތްކުރާ ޕާޓީއެއް ކަމަށެވެ. އެމްއާރުއެމްއަކީ އަބަދުވެސް ހަމަހަމަކަމަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ޕާޓީއެއް ކަމަށް އަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ. އެމްއާރުއެމްގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގައިވެސް ޕާޓީގެ ކައުންސިލުން ޒުވާނުންނަށާއި އަންހެނުންނަށް ހާއްސަ މަގާމުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައިވާނެ ކަމަށާއި އެމަގާމުތަކަށް އެހެން ބަޔަކަށް ކުރިމަތިނުލެވޭނެ ކަމަށް އަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަލީމް ވިދާޅުވީ އެމްއާރުއެމްއިން މިހާރު މަސައްކަތް ފަށާފައިވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ތައްޔާރުވުމަށް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ތައްޔާރުވުމަށްޓަކާ ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ މަސައްކަތްތަކެއް ރަށްރަށުގައި ތިބި ޕާޓީގެ މެމްބަރުންނާ ގުޅިގެން ކުރިއަށް ގެންދާ ކަމަށެވެ.\nޕާޓީގެ މަސައްކަތް ދެން ކުރިއަށް ދާނީ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ތައްޔާރުވުމަށް. ސާވޭ ކުރުމާއި ޕާޓިގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިލާނެ ކެންޑިޑޭޓުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދާނެ\nއަލީމް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ އެމްއާރުއެމްއަކީ ސަރުކާރު ކޯލިޝަންގެ އެއްޕާޓުނަރު ކަމަށާއި ޕާޓިން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުން ދާނީ ސަރުކާރާއި ގުޅިގެން ކަމަށެވެ.\nއެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގައި އެޕާޓީގެ ލޯގޯއާއި ޕާޓީގެ ކުލަވެސް ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ. ޕާޓީގެ ކުލައަކީ ފެހިކުލައާއި ރަންކުލައެވެ. މޯލްޑިވްސް ރިފޯމް މޫވްމެންޓްގެ ދިވެހި ނަމުގެ ގޮތުގައި ދިވެހިންގެ އިސްލާހީ ހަރަކާތް ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.\nޕާޓީގެ ލޯގޯ އަކީ ޒުވާނުންނަށް ފެހި ފުރުސަތުތަކެއް ހުރިކަން ރަމްޒުކޮށްދޭގޮތަށް ތީރެއްގެ ބައްޓަމަށްވާ ލޯގޯއެކެވެ. މިލޯގޯ އަކީ 3ޑީ ލޯގޯ އަކަށްވާއިރު މިއީ 3ޑީ ލޯގޯއެއް ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގައި ބޭނުންކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nއެމްއާރްއެމް އަކީ ރައީސް މައުމޫން އިސްވެ ހުންނަވައިގެން އުފައްދާ ތިން ވަނަ ސިޔާސީ ޕާޓީއެވެ. މައުމޫން އެންމެ ފުރަތަމަ އުފެއްދެވީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޕާޓީ (ޑީއާރުޕީ) އެވެ. އެއަށްފަހު ޕްރްގެރެސިވް ޕާޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސް (ޕީޕީއެމް) އުފެއްދެވިއެވެ.\nއެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމުގެ ޖަލްސާ ބާއްވާއިވާއިރު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަދި އެޕާޓީއަށް ރަޖިސްޓަރީ ހަވާލެއްނުކުރެއެވެ. ރަޖިސްޓަރީ ހަވާލުކޮށް ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ދަފުތަރުގައި ހިމަނާނީ ޕާޓީ އުފެއްދުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގެ ޔައުމިއްޔާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައި ހުރިހާ އިޖުރާއަތެއް ފުރިހަމަވުމުންނެވެ.


Nolhivaram gai Home Quarantine gai Huri Meehaku Covid-19 ah Positive Vejje | Thiladhun\nނޮޅިވަރަމުގައި ހޯމް ކަރަންޓީނުގައި ހުރި މީހަކު ކޯވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ\nއަލީ އާދިލް ޖުލައި 9, 2020\nހދ ނޮޅިވަރަމުގައި ހޯމް ކަރަންޓީނުގައި ހުރި މީހަކު ކޯވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ އެވެ.\nނަން ހާމަ ކުރަން ބޭނުންނުވާ ފަރާތަކުން “ތިލަދުން” އަށް ޔަޤީންކޮށްދީފައިވާ ގޮތުގައި ޕޮޒިޓިވްވި މީހާއަކީ މިމަހު6ވަނަ ދުވަހު މާލެއިން އެރަށަށް ދިޔަ ޒުވާނެކެވެ. އެމީހާއާއި އެކު އިތުރު ބަޔަކުވެސް އެރަށަށް ދިޔަކަމަށާއި ހޯމްކަރަންޓީނުގައި އެމީހާއާއި އެކު ތިބީ ދެމީހުން ކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ.\nޕޮޒިޓިވްވެފައިވާ މީހާއަކީ އެރަށު ކައުންސިލް އިދާރާގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ފަރާތެކެވެ. ރަށުގައި އުޅުމަށްފަހު ބޭސްފަރުވާއަށް މާލެއައިސް އައިޖީއެމްއެޗް އިން އެމީހާ ފަރުވާހޯދާފައިވާކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ.\nއެރަށުން ވާހަކަ ދެއްކި މީހަކު މަޢުލޫމާތު ދެމުން ބުނެފައިވަނީ އެމީހާ އެރަށް އައިސްފައިވަނީ ކުޅުދުއްފުށި މަގުންކަމަށެވެ. އެދުވަހު ނޮޅިވަރަމަށް3މީހުން ދިޔަކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. މާލެއިން ރަށްރަށް މީހުން ކަރަންޓީންއަށް ދާނަމަ ގިނަ ރަށްރަށުގައި އަންނަނީ ކަރަންޓީނު ކުރެވޭ ގެތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ދުވަހުން ދުވަހަށް އިޢުލާން ކުރަމުންނެވެ. ނޮޅިވަރަމް ކައުންސިލްގެ އިދާރާއިން މިމަހުގެ6ވަނަ ދުވަހު އެރަށަށް މާލެއިން ދިޔަ ބަޔަކު ކަރަންޓީނު ކުރެވުނުކަމުގެ އިޢުލާންއެއް މީސްމީޑީޔާގައި ހިއްސާކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އެރަށަށް މިދިޔަ މަހުބަޔަކު ގޮސް ކަރަންޓީނުވެފައިވާގެތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްފައިވެއެވެ.\nހެލްތް އެމަޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރު (އެޗްއޯއީސީ) ގެ ބަހެއް މިކަމުގައި އަދި ލިބޭގޮތެއް ނުވެއެވެ.\nރާއްޖެއިން އިއްޔެ 16 މީހުން މިބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާއިރު 22 މީހުން ބަލިން ރަނގަޅުވެ މިބަލީން ޝިފާލިބުނު މީހުންގެ އަދަދުމިވަނީ 2180 އަށް އިތުރުވެފައެވެ. ރާއްޖެއިން ކޯވިޑް-19އަށް ޕޮޒިޓިވް ފުރަތަމަ ކޭސް ފެނުނުތާ މިއަދަށް 124 ދުވަސްވެފައިވާއެރު، އިއްޔެވެސް މިބަލީގައި ރާއްޖެއިންވަނީ މީހަކު ނިޔާވެފައެވެ.\nއިއްޔެ 70 އަހަރުގެ ދިވެހި އަންހެނަކު ނިޔާވުމާއެކު ރާއްޖެއިން ކޯވިޑް-19ގައި ނިޔާވި މީހުންގެ އަދަދުވަނީ 13އަށް އަރާފައެވެ. މިބަލީގައި މިހާރު 319 މީހުންނަށް ފަރުވާދެމުންދާއިރު، އައިސޮލޭޝަން ފެސިލިޓީތަކުގައިތިބީ 267 މީހުންނެވެ. ކޯވިޑް-19އަށް ޓެސްޓްކުރުމަށް މިހާތަނަށް 58583 ސާމްޕަލްވަނީ ނަގާފައެވެ.


Baruvumaky Sikun'di Kudavaa Kameh - Dhiraasaa - Vaguthu\nމާބޮޑަށް ބަރުވުމަކީ ސިކުނޑި ކުޑަވާ ކަމެއް ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. މިިދިރާސާއިން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި ހަށިގަނޑުގެ މެދާ ހަމައިގައި، ބަނޑު، މާބޮޑަށް މަސް ޖަހާފައިވާނަމަ އެމީހާގެ ސިކުނޑި ކުޑަވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ،\nލޮންބޯގް ޔުނިވަރސިޓީއާއި ޔުނިވަރސިޓީ ކޮލެޖް ލަންޑަން އިން ކުރި މިދިރާސާގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ ބޮޑީ މާސް އިންޑެކްސް މަތި މީހުންނާއި ވެއިސްޓް ޓު ހިޕް ރޭޝީއޯ މަތި މީހުން އާދައިގެ މިންވަރު ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރަށް މިކަންތައް ހުރި މީހުންނާ އަޅާ ބަލާއިރު، 12 ސެންޓިމީޓަރ ސިކުނޑި ކުޑަ ކަމަށެވެ.\nމިދިރާސާގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވި، ޑރ މާކް ހެމަރ ބުނެފައިވަނީ މިގޮތަށް ސިކުނޑި ކުޑަވަނީ އުފެދުމުގައި ކަމެއް ނުވަތަ މީހާ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަވުމުން ކަމެއް އަދި މިހާތަނަށް ޔަގީން ކުރެވިފައިނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި މިދިރާސާގެ އަލީގައި މާބޮޑަށް ފަލަކޮށް ތިބޭ މީހުން ހަނދާން ނެތުން ގަދަ ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ޖެހޭ ސަބަބު ދެނެގަނެވިފައިވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ބުނެފައިވެއެވެ.\nމިިދިރާސާ ހަދާފައިވަނީ ޖުމްލަ 9,652 މީހުން ބޭނުންކޮށްގެނެވެ. އަދި މިދިރާސާވަނީ ޖާނަލް ނިއުރޯލޮޖީގައި ޝާއިރުކޮށްފައެވެ.


Qaumy Captain Akram Maziya Ah Soe Koffi - Vaguthu\nގައުމީ ކެޕްޓަން އަކުރަމް މާޒިޔާއަށް ސޮއިކޮށްފި\nގައުމީ ފުޓްބޯޅަ ޓީމުގެ ކެޕްޓަން އަކުރަމް އަބްދުލް ޣަނީ (އަކޫ) މާޒިޔާ ސްޕޯޓްސް އެންޑް ރެކްރިއޭޝަން އަށް ސޮއިކޮށްފިއެވެ.\nމީގެކުރިންވެސް އަކޫ ވަނީ މާޒިޔާއަށް 2011 ވަނަ އަހަރު ކުޅެފައެވެ. އެފަހަރު އޭނާ ވަނީ މާޒިޔާއަށް 16 މެޗު ކުޅެ ދެ ލަނޑު ކާމިޔާބުކޮށްދީފައެވެ.\nއެންމެފަހުން އަކޫ ކުޅުނީ ކުލަބް އީގަލްސްއަށެވެ. އެ ޓީމާއެކު އަކޫ ވަނީ މިއަހަރު އޮތް އޭއެފްސީ ކަޕުގެ ޕްލޭއޮފް ބުރުގައި އެ ކުލަބަށް ކުޅެފައެވެ. މިދިޔަ ސީޒަނުގައި އޭނާ ކުޅެފައިވަނީ ކުލަބް ވެލެންސިއާ އަށެވެ.\nކުލަބް ވެލެންސިއާ އިން 2006 ވަނަ އަހަރު ކެރިއަރު ފެށި ކުޅުންތެރިޔާ ވަނީ މިހާތަނަށް މާޒިޔާއާއި އީގަލްސްގެ އިތުރުން ނިއުރޭޑިއަަންޓް ސްޕޯޓްސް ކުލަބް، ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބް، ވީބީ އައްޑޫ އެފްސީ، ވިކްޓްރީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބަށްވެސް ކުޅެ ގިނަ ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދާފައެވެ.\nWe are delighted to announce that national team captain Akram Abdul Ghanee (Aku) has joined Maziya SR for the upcoming football season.\nWelcome back to Maziya Aku #greenboys #gomaziyago #wearemaziya #ooredooaaieku pic.twitter.com/8DBJnTVnDV\n— MAZIYA SPORTS (@MaziyaSr) November 21, 2021\nގައުމީ ފުޓުބޯޅަ ޓީމުގައިވެސް އަކޫ ވަނީ 2008 އަދި 2018 ގައި ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ހޯދި ދިވެހި ޓީމުގައި ހިމެނިފައެވެ. 2018 ގެ މުބާރާތް ރާއްޖެ ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ އަކޫގެ ކެޕްޓަންކަމުގެ ދަށުންނެވެ.\nއަންނަ ސީޒަނަށް ޓީމު ވަރުގަދަކުރުމުގެ ގޮތުން މާޒިޔާއިން ދާދިފަހުން ވަނީ ނޭޕާލްގެ ކެޕްޓަން އަދި ކީޕަރު ކިރަންގެ ސޮއި ހޯދާފައެވެ. އޭނާ ވަނީ މާލޭގައި ނިމިގެންދިޔަ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިިޕުގައި މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކާފައެވެ. މީގެއިތުރުން އެ ޓީމުގެ ކޯޗުކަމުގެ މަގާމަށް މުޙައްމަދު ޝިޔާޒް (މޯހަން) ވެސް ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.\nމާޒިޔާ ބަލިކޮށް ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕް ޗެމްޕިއަންކަން ވެލެންސިއާއަށް\nވަރުގަދަ މާޒިޔާ ބަލިކޮށް ގްރީން ފެންވަރު ދައްކާލައިފި\nކެނދިކުޅުދޫ ކޭމްޕުން ފާހަގަކޮށްލެވުނު ކީޕަރެއް މާޒިޔާއަށް ސޮއިކޮށްފި\nތިޔަމީހުންލައްވަ ސޮއި ނުކުރުވައެއް ނުވާނެ.\nކޮންމެހެންވެސް އަޑުބަރޭލައްވަ ސޮއިކުރުވާތި


BREAKING| Noosveringe Award Ge Massala2Vana Faharah Civil Courtah Vahdhaifi - Vaguthu\nނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމް މީގެކުރިން ހާސިލް ކުރި ބައެއް ނޫސްވެރިން.\nމި އަހަރުގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމު ދިނުމުގެ އުސޫލާ ހިލާފަށް އިނާމް ދިނުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދާތީ މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާ ދެކޮޅަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ އެ ކޯޓުން ބޭރުކޮށްލުމުން ދެ ވަނަ ފަހަރަށް އެ މައްސަލަ ކޯޓަށް ވައްދައިފިއެވެ.\nއެވޯޑަށް ކުރިމަތިލި ހަ މީޑިއާއެއްގެ 20 ނޫސްވެރިންގެ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ އެ ކޯޓުން ބޭރުކޮށްލީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ގާޒީ އަމިއްލައަށް އިޖުރާއީ ނުކުތާއެއް ނެންގެވުމަށް ފަހުގައެވެ. މި މައްސަލަ ބެއްލެވި ގާޒީ، އަބްދުއް ނާސިރު ޝަފީގު ނެރުއްވި ހުކުމުގައި ވަނީ އަވަސް ނިޔާގެ މައްސަލަތައް ބަލާ ސެކްޝަނަށް އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިހްތިސާސް ނުލިބޭ ކަމަށެވެ.\nއަދި އެ މައްސަލަ ކޯޓުގައި ބާއްވައިގެން އެހެން ސެކްޝަނަކަށް ނުފޮނުވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީޑިއާ ކައުންސިލާ ދެކޮޅަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މި މައްސަލައިގައި އެދިފައި ވަނީ މިރޭ ބާއްވަން ތާވަލްކޮށްފައިވާ ނޫސްވެރިންނަށް އެވޯޑް ދިނުމުގެ ޖަލްސާ ފަހުގެ ތާރީހަކަށް ލަސްކޮށްދިނުމަށް އެދި އަމުރެއް ނެރެދިނުމަށެވެ.\nގިނަ މީޑިއާތަކުން ފާހަގަ ކުރާ ގޮތުގައި މީޑިއާ ކައުންސިލުން މި މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ދޭން ތައްޔާރުވެފައިވާ ނޫސްވެރިކަމުގެ އެވޯޑުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވަނީ މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ 22 ގައި ކައުންސިލުން އާންމުކޮށްފައިވާ ނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމް ދިނުމުގެ އުސޫލާ ހިލާފަށެވެ.\nނޫސްވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ އޮންލައިން މީޑިއާތަކުގެ ނޫސްވެރިންނަށް ވަކި ޕެނަލަކުން މާކްސް ދީފައި، ބްރޯޑްކާސްޓިން މީޑިއާތަކުގެ ނޫސްވެރިންނަށް ވެސް ވަކި ޕެނަލްއަކުން މާކްސް ދިނުމަށް ފަހު، ދެ ބާވަތުގެ މީޑިއާ އެއްކޮށްލައިގެން އިނާމު ދިނުމަށް ނިންމާފައި ވުމެވެ. ވަކި ފަނޑިޔާރުންގެ ދެ ޕެނަލެއް ނަގަން ނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމު ދިނުމުގެ އުސޫލު ޖާގައެއް ނުދޭ ކަމަށް ނޫސްވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.\nކޮވިޑްގެ އާ ވައްތަރަށް ވެކްސިނުން ލިބޭ ރައްކާތެރިކަން ކުޑަ ވާނެ: މޮޑާނާ\nބެލޮންޑޯ އެވޯޑު: އެންމެ މޮޅު 21 އަހަރުންދަށުގެ ކުޅުންތެރިއަކަށް ޕެޑްރީ\nއޮކްޓޯބަރ 11, 2021 15:11\nމީޑިއާ ކައުންސިލުން ވެސް ނޫސްވެރިންގެ އަޑުއެއްސެވުން އެންމެ ރަނގަޅު ކަމެއް.


Kaiveni Kuraany Emme Ekasheegenvaa Vaguthugai: Deepika\nކައިވެނި ކުރާނީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ވަގުތުގައި: ދީޕިކާ\n1 އަހަރު,4މަސް, 1 ހަފްތާ,3ދުވަސް, 1 ގަޑި, 53 ސިކުންތު ކުރިން 3400ފަތޯނާ ފާއިޒް\nދީޕިކާ ޕަދުކޯން އަދި ރަންވީރް ސިންހްގެ ކައިވެނީގެ ވާހަކަ ބޮލީވުޑްގެ ޚަބަރުތައް ގެނެސްދެމުން އަންނަ މީޑިއާތަކުގައި އަންނަނީ ދެކެވެމުންނެވެ.\nއެގޮތުން ބައެއް މީޑިއާތަކުގައި ރަންވީރްއާއި ދީޕިކާ ކައިވެނި ކުރާނެ ތާރީހަކާއި، ކައިވެނި ކުރާނެ މަންޒިލްގެ ވާހަކަތައް ދެކެވެމުން އަންނައިރު، މިފަދަ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ރަންވީރް އަދި ދީޕިކާގެ ފަރާތުން ލިބިފައިނުވެއެވެ. ބައެއް މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި ރަންވީރް އަދި ދިޕިކާ ކައިވެނި ކުރާނީ މިއަހަރުގެ ފަހުކޮޅުގައެވެ.\nއަދި އެދެތަރިންގެ ކައިވެނީގެ ރަސްމިއްޔާތު އޮންނާނީ ސްވިޒަލޭންޑްގައި ކަމަށްވެސް ބައެއް ރިޕޯޓްތަކުގައި ބުނެފައިވެއެވެ. ކައިވެންޏާއި ބެހޭގޮތުން މީޑިއާއަކުން ސުވާލު ކުރުމުން އުމުރުން 32 އަހަރުގެ ދީޕިކާ ބުނީ ކައިވެންޏަކީ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ބައެއް ކަމަށާއި އެކަން ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.\n"ކޮންމެ ކަމަކަށްވެސް އޮންނާނެ ރަނގަޅު ވަގުތެއް. އަހަރެންގެ ކައިވެންޏަށް ރަނގަޅު ވަގުތު ޖެހުމުން އެކަން ކުރާނަން" ކައިވެންޏާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ދީޕިކާ ބުނީ މިހެންނެވެ. ދީޕިކާގެ އިތުރުން ރަންވީރްވެސް ވަނީ ކައިވެންޏާއި ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ.\n"އަހަރެން ކައިވެނި ކުރަން އުޅޭނަމަ، އަހަރެން އެކަން އިއުލާން ކުރާނީވެސް. އެންމެންނަށް އިވޭވަރަށް!" ރަންވީރް ބުނީ މިހެންނެވެ. އެހެންކަމުން މިދުވަސްކޮޅު ދީޕިކާއާއި ރަންވީރްގެ ކައިވެންޏާއި ގުޅޭގޮތުން ދެކެވެމުން އަންނަ ވާހަކަތައް ތެދުކުރެވޭކަށް ނެތެވެ.\nރާމްލީލާ، ބާޖީ ރާއޯ މަސްތާނީ އަދި ޕަދްމާވަތުގައި އެކުގައި މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ދީޕިކާ ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިފައިވަނީ 2013 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.\n3 މަސް ކުރިން 435 0\n3 މަސް ކުރިން 244 0


ކޯވިޑް19: ޗައިނާއަށް ވުރެ3ގުނަ އިތުރު މީހުން އިޓަލީއިން މިހާތަނަށް ވަނީ މަރުވެފައި – Dhen.mv\nކޯވިޑް19: ޗައިނާއަށް ވުރެ3ގުނަ އިތުރު މީހުން އިޓަލީއިން މިހާތަނަށް ވަނީ މަރުވެފައި\nދެން އެމްވީ March 29, 2020 - 6:47 am\nފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި 899 މީހުން މަރުވެ، ކޮވިޑް19 ޖެހިގެން އިޓަލީގައި މަރުވި މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދުވަނީ 10,023 އަށް އަރާފައެވެ. މިއީ މި ވައިރަސް އުފެދުނު ގައުމު ކަމަށްވާ ޗައިނާއާއި އަޅާ ބަލާއިރު3ގުނަ އިތުރު އަދަދެކެވެ. ޗައިނާގައި ވައިރަހުގެ ސަބަބުން މަރުވެފައިވަނީ 3300 މީހުންނެވެ.\nއިޓަލީއަކީ ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ދެވަނައަށް އެންމެ ހަލުވިކަމާއެކު ވައިރަސް ފެތުރެމުންދާ ގައުމެވެ. 92,472 މީހުން އިޓަލީއިން ޕޮސިޓިވް ވެފައިވާއިރު އެންމެ ގިނަ މީހުން މިހާރު ކޮވިޑަށް ޕޮސިޓިވް ވެފައިވަނީ އެމެރިކާއިންނެވެ. އެމެރިކާއިން 123,428 މީހަކު މިހާރު ވަނީ ވައިރަހަށް ޕޮސިޓިވްްވެފައެވެ.\nއިޓަލީގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވެފައިވަނީ ހުކުރު ދުވަހުއެެވެ. އެ ދުވަހު އިޓަލީއިން 919 މީހުން މަރުވެފައިވެއެވެ. މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު އިޓަލީގައި އިތުރުވަމުން އަންނަ އިރު އަންގާރަ، ބުދަ އަދި ބުރާސްފަތި މި ތިން ދުވަހު އިޓަލީން ވަނީ ޖުމްލަ 2028 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ.\nފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ވައިރަސް ރެކޯޑު އަދަދަކަށް ފެތުރި ވައިރަހުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ ނުރައްކާތެރިވަމުން އަންނަކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތާއި ބެހޭ ޖަމިއްޔާ ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nޗައިނާގައި ކޮރޯނާ ވައިރަސް ކޮންޓްރޯލް ކޮށްފައިވާއިރު ވައިރަސް މިހާރު އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރެމުންދަނީ އެެމެރިކާ، އިޓަލީ، އަދި އީރާންގައެވެ. ކޮރޯނާވައިރަސް ޖެހިގެން މިހާތަނަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުން 662,967 މީހުން ވަނީ ވައިރަހަށް ޕޮސިޓިވްވެފައެވެ. އަދި ވައިރަހުގެ ސަބަބުން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 30,851 އަށް އަރާފައިވާއިރު އެއްލައްކަ މީހުންނަށް ޝިފާ ލިބިފައިވެއެވެ. މިހާރު އެރޯގާއަށް ފަރުވާ ލިބިގަންނަ މީހުންގެ އަދަދަކީ490,163 އެވެ.


IGMH in 11 meehaku covid-19 ah positive\nރޭ ބޭއްވި ޕްރެސްގައި އައިޖީއެމްއެޗުގެ މެޑިކަލް ޑިރެކްޓަރު ޑރ. އަލީ ނަޒީމް\nއައިޖީއެމްއެޗް އިން 11 މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވާ ކަމަށް އެ ހޮސްޕިޓަލުން ބުނެފި އެވެ.\nހެލްތު އެމާޖެންސީ އޮޕަރޭޝަންސް ސެންޓަރު (އެޗްއީއޯސީ) ގައި ރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އައިޖީއެމްއެޗުގެ މެޑިކަލް ޑިރެކްޓަރު ޑރ. އަލީ ނަޒީމް ވިދާޅުވީ އައިސީޔޫގައި ފަރުވާދިން ބަލި މީހަކު ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވް ވުމުން ކޮންޓެކްޓް ޓްރޭސްކޮށް ޓެސްޓުތައް ވެސް ހަދަމުން ގެންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މިހާރު 11 މީހަކު މިހާރު ޕޮޒިޓިވްވެފައި ކަމަށެވެ.\nއެއީ ރޭ މަރުވި މީހާ އާއެކު ފަސް ޕޭޝަންޓުންނާއި އެމީހުންގެ ދެ ރިލޭޓިވުން އަދި ހޮސްޕިޓަލުގެ ހަތަރު މުވައްޒަފެކެވެ. މި ކޭސްތަކާ ގުޅިގެން މިހާތަނަށް 27 މީހަކު ހޯމް ކަރަންޓީނު ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗުގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރުނުކަން އެނގުނީ އެ ހޮސްޕިޓަލްގެ އައިސީޔޫގައި ކެންސަރު ބައްޔަށް ފަރުވާދެމުން ދިޔަ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ފިރިހެނަކު ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވުމާއެކު އެހެން ބައެއް މީހުންގެ ޓެސްޓުތައް ހެދުމުންނެވެ. މިހާރު ވަނީ އައިސީޔޫ ބަންދުކޮށް ދެމުން އައި ހިދުމަތް އެހެން ތަނެއްގައި ދޭން ފަށާފަ އެވެ.\nމި ކޭސްތަކާ ގުޅިގެން ހޮސްޕިޓަލުގެ އުސޫލުތައް ވެސް ވަނީ ހަރުކަށި ކޮށްފަ އެވެ. ލޮކްޑައުންގައި ލުއި ދިނުމުގެ ތިން ވަނަ މަރުހަލާގެ ބައެއް ބަދަލުތައް މަޑުޖައްސާލާފައި ވާއިރު ވަކި ގޮތެއް އަންގަންދެން އަމަލު ކުރާނީ ކުރިން އަމަލު ކުރި ގޮތަށް ކަމަށް އެ ހޮސްޕިޓަލުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އެގޮތުން، ވޯޑުގައި ތިބޭ ބަލި މީހުންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރުން މަނާކޮށް ދުރާލާ ރޭވިގެން ކުރިއަށް ގެންދާ ރޫޓީން އޮޕަރޭޝަންތައް ހުއްޓާލުން ހިމެނެ އެވެ.\nރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރި 2410 ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން، 1976 މީހަކު ބަލިން ރަނގަޅުވެފައި ވާއިރު 11 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފަ އެެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗް ކޮވިޑް-19 ކޮވިޑް-19 އިގެ ބަލާއާފާތް\nއައިޖީއެމްއެޗުން މެދުކަނޑާލި ހިދުމަތްތައް ފަށަނީ\nއައިޖީއެމްއެޗާއި އެމްއެންޑީއެފަށް މަންޑޭ ތަކެތި ހަދިޔާ ކޮށްފި\n"މަސައްކަތް ހުއްޓާލައި އުފާ ފާޅުކުރާކަށް ނުވޭ"


Media minivankamuge ahudhugai raajjein soi koffi\nފަރަހަނާޒް އަހުދުގައި ސޮއި ކުރައްވަނީ\nމީޑިއާގެ މިނިވަންކަމުގެ އަހުދުގައި ރާއްޖެއިން ސޮއިކޮށްފި\nމީޑިއާގެ މިނިވަންކަމުގެ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަހުދުގައި ރާއްޖެއިން ސޮއިކޮށްފި އެވެ.\nލަންޑަނުގައި މިހާރު ކުރިޔަށްދާ މީޑިއާ ފްރީޑަމް ކޮންފަރެންސްގެ ތެރެއިމް އިއްޔެ ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން އަހުދުގައި ސޮއިކުރީ، ރާއްޖެއިން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ ސަފީރު ޑރ ފަރަހަނާޒް ފައިސަލް އެވެ.\nމި އަހުދުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި މީޑިއާގެ މިނިވަންކަމުގެ ކޯލިޝަނެއްގެ ތެރެއިން މުޖުތަމައުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ތަނަވަސްކަމާއި ދުޅަހެޔޮކަމަށްޓަކައި މީޑިއާގެ މިނިވަންކަމުގެ މުހިންމުކަމަށް އަޑު އުފުލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މީޑިއާތަކުގެ ވެރިންނާއި ސަރުކާރާއި ގުޅިގެން މީޑިއާގެ މިނިވަންކަމަށް ހާއްސަ ވޯކްފޯސްއެއް އުފެއްދުމާއި އދ އާއި ގުޅިގެން މީޑިއާ ބާރުވެރި ކުރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި ގުލޯބަލް މީޑިއާ ޑިފެންސް ފަންޑެއް ހުޅުވުމުގެ ފުރުސަތުވެސް މި މުއާހަދާގެ ތެރެއިން ލިބިގެންދާނެ އެވެ.\nހަނގުރާމައަށް މީހުން ފޮނުވާ މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nހިބަޅިދޫ މައްސަލަ: ފަނޑިޔާރުން ރިޝްވަތު ނެގި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލަ މަޖިލީހަށް!\nގާޒީ ރާގިބު ވަކި ކުރަން މަޖިލީހަށް ފޮނުވަން ނިންމައިފި


Relax Ferry Service ge dhathuruthah hama varah Realx - AO News\nކޮވިޑް 19 އާއި ގުޅިގެން ވައިގެ ދަތުރުތައް މަދުވެ ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކުގައި އެއް އަތޮޅުން އަނެއް އަތޮޅަށް ކުރަން ޖެހޭ ދަތުރުތައް ކުރުމުގައި ދަތިތަކާއި ކުރިމަތިވި ދެކުނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކަށް ތަސައްލީއެއް ލިބިގެން ދިޔައީ މީގެ މަހެއްހައި ކުރިން ތައާރަފްވި “ރިލެކްސް ފެރީ ސަރވިސް” އިންނެވެ. އައްޑޫސިޓީން ފުރައިގެން ފުވައްމުލަކާއި ގދ. އަދި ގއ އަތޮޅުގެ ގިނަ ރަށް ރަށަށް ފަސޭހަ ކަމާއެކު ދަތުރުކޮށްލެވޭނެ ޚިދުމަތެއް ތައާރަފް ވުމާއެކު ރަށު ބަންދުގައި ތިބި މީހުން އެމީހުންގެ ދަތުރުތައް ދުރާލާ ރާވަން ފެށިއެވެ. ހައި ސްޕީޑް ލޯންޗުގައި އަރާމު ގޮނޑިތަކުގައި އިށީނދެގެން ތިބެ ހިތްހަމަ ޖެހުމާއެކު ދަތުރު ކޮށްލެވޭ މި ޚިދުމަތް ހޯދުމަށް ގިނަ ބަޔަކު އަވަސްވެގަތެވެ.\n“ރިލެސް ފެރީސަރވިސް” ގެ “ރިލެކްސް ސްޕީޑް” އަދި “ރިލެކްސް ކިންގް” ގައި އައްޑޫކަނޑު ހުރަސްކޮށް ކުރާ މި ދަތުރުތަކުގެ ހިތްފަސޭހަ ކަމުގެ ވާހަކަ އަޑުއިވި އަމިއްލަ އަށް އެކަންތައް ތަޖުރިބާ ކުރުމަށް އަޅުގަނޑުވެސް އަވަސް ވެގަތީމެވެ.\nއޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު ރިލެކްސް ސްޕީޑް ގައި ގދ. ތިނަދޫއަށް ދަތުރުކުރުމަށް އަޅުގަނޑު ޕްލޭން ކުރީމެވެ. ޖަމިއްޔާގެ އެހެން މެމްބަރުންނާއެކު ކުރަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް މި ދަތުރުގައި ހިތަދޫން އަދި މަރަދޫން ބައެއް މީހުން ފުރިއެވެ. އަޅުގަނޑު ފުރަން އޮތީ ހުޅުމީދޫން ކަމުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ގަޑިއަށް ބަނދަރަށް ދިޔައީމެވެ. އޭރު ފެންނަމުން ދިޔައީ ދުރުން ނަގަމުން އައި ބޯ ވިލާތަކެވެ. މުޅި އުދަރެސް ބައްދާލާފައި ކަޅުވިލާތައް އެކި ދިމަދިމާއިން ގިނަ ވަމުން އައި އިރު ވައި ބާރުވަމުން ދިޔައެވެ. ހިތަށް އައީ މީގެ2އަހަރު ކުރިން ކަނޑުގަދަ ދުވަހެއްގައި ފުވައްމުލަކަށް ކުރި ދަތުރުގެ މަތިންނެވެ. އައްޑޫކަނޑު ހުރަސްކޮށް ފުވައްމުލަކަށް ދެވުނު އިރު ބިރުންގޮސް ދެން ދުވަހަކުވެސް ކަނޑުމަގުން ފުވައްމުލަކަށް ނުދާނަމޭ ހިތަށް އެރި ދުވަހެވެ. ލޯންޗްމަތީގައި ތެޅި ވަރުން ދެ ދުވަސް ވަންދެން ގައިން ރިހުން ނުފިލާހުރި ދަތުރުގެ މަތިންނެވެ. އެދުވަހަށް ވުރެ މިއަދު ކަނޑުގަދަ ވެފައި ދަތުރު ބިރުވެރިވާނެއޭ ހިތަށް އެރިއެވެ.\n” ރިލެކްސް އިން ދޯ ފުރަނީ. ކިތަންމެ ވިއްސާރަ ވިޔަސް އެ ލޯންޗުގައި ދަތުރުކުރަން ފަސޭހަވާނެ. އެއީ ހައިސްޕީޑް ލޯންޗެއް. ދާނީ ރާޅުމަތިން ދުވެލާފައި” އެތަނުގައި ހުރި މީހަކު ދެއްކި ވާހަކައަކުން ކުޑަ ހިތްހަމަހުމެއް ލިބުނެވެ.\nކުޑައިރުކޮޅަކުން ލޯންޗު އައެވެ. ހިތަދޫ އަދި މަރަދޫން ލޯންޗަށް އަރާފައި ތިބި މީހުންނާއެކު މުޅި ލޯންޗު ހެން އޮތީ ފުރިފައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 50 ސީޓުގެ އެ ބޮޑު ލޯންޗުގައި ހުސްގޮނޑިއެއް މަދެވެ. ހިތަށް އެރިއެވެ. މި ވިއްސާރައިގައިވެސް ދަތުރު ކުރަން ފަސިންޖަރުން ޖެހިލުން ނުވާނީ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަމެވެ. އެމީހުން އެތިބީ އައްޑޫކަނޑު ހުރަސްކޮށް ފުވައްމުލަކަށް އަދި ހުވަދޫ އަށް ދިއުމަށް މި ލޯންޗުގެ ކައްޕިއަށް އިތުބާރުކޮށްގެން ކަމެވެ.\nލޯންޗްގައި އަހަންނަށް ރިޒާވްކޮށްފައި ހުރި ސީޓުގައި އިށީނދެ ހަމަޖެހިލީމެވެ. ހުޅުމީދޫ ބަނދަރުން ފުރައިގެ ސައުތުޕާމް ރިސޯޓް ހުރަސްކޮށް ސީދާ ނިކުމެވޭނީ އައްޑޫކަނޑަށް ކަމުން އެކަމަށް ތައްޔާރުވެގެން ދެލޯމަރާލައިގެން އިނީމެވެ. ކުޑައިރުކޮޅަކުން ކަނޑަށް ނިކުމެވުނުކަން އެނގުނެވެ. ނަމަވެސް ހީކުރި ގޮތަކަށް ލޯންޗް ތަޅުވާ ކަމުގެ އިހްސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެއިން ގޮތަށް އިނދެކުޑަކޮށް ނިދާލީމެވެ. މާ ގިނަ އިރެއް ނުވެ ލޯންޗް މަޑުކުރިހެން ހީވެގެން ޖެހިގެން އިން ރަޙްމަތްތެރިޔާ ކުރެން ސުވާލުކުރުން އެނގުނީ ފުވައްމުލަކަށް ދެވުނީ ކަމެވެ. އެވަގުތު ހިތް ހަމަޖެހުނީ އައްޑޫން ފުރައިގެން 45 މިނެޓް ތެރޭގައި ރާޅުތަކުގެ މަތިން ދުވެލާފައި ފުވައްމުލަކަށް އައި އިރު އެއްވެސް ފަސިންޖަރަކު ހޮޑުވެސް ނުލާކަން އެނގުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން ދަތުރުގެ ބާކީ އޮތްބައި ވެސް އަމާން ވާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވި ކުރިން ހިތުގައި އުފެދުނު ބިރުވެރިކަން ފިލައިގެން ދިޔައެވެ.\nފުވައްމުލަކުން ހުވަދޫއަށް ދާން އެރި ފަސިންޖަރުންނާއެކު ފުރައިގެން ދޮޅުގަޑިއރު ތެރޭގައި ލޯންޗު ގދ. އަތޮޅަށް ވަނެވެ. އަދި އެ އަތޮޅުގެ4ރަށަކަށް މަޑުކޮށް ފަސިންޖަރުން ބޭލުމަށް ފަހު އެންމެ ފަހުގެ މަންޒިލް ކަމަށް ވާ ތިނަދޫއަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ.\nޝެޑިއުލްގައި ކަނޑައެޅިފައި އޮތް ގަޑިއަށް ،ތިނަދޫ ބަނދަރަށް ލޯންޗް މަޑުކޮށްލުމުން އެ ރަށަށް ފޭބިއިރު ކަނޑުގަދަ ދުވަހެއްގައި އައްޑޫ ކަނޑު ހުރަސްކޮށްފައި އައި ކަމުގެ އިހްސާސެއް އަދި އެއްވެސް ވަރުބަލިކަމެއް ، ލޮޑުކަމެއް އިހްސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ.\n“ރިލެކްސްގެ ދަތުރުތައް ހަމަ ރިލެކްސް އީ” އަހަރެމެންގެ ޓީމުން ބުނި އަޑުއިވުނެވެ.\nރިލެކްސް ފެރީ ސާވިސް


Hulhumale' Hospital ge hingun Male' Hospitals ge governing board ge dhashah\nހުޅުމާލޭ ހޮސްޕިޓަލް: ދެން ހިންގާނީ މާލޭ ހޮސްޕިޓަލްސް އިން\nއާސަންދަ ކުންފުނިން ހިންގަމުން އައި ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލްގެ ހިންގުން މާލެ ހޮސްޕިޓަލްސްގެ ގަވަނިން ބޯޑުގެ ދަށަށް ބަދަލު ކޮށްފި އެވެ.\nހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލުން މިއަދު ނެރުނު ނޫސް ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ މި މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން އެ ހޮސްޕިޓަލް ހިންގާނީ މާލެ ހޮސްޕިޓަލްސްގެ ގަވަނިން ބޯޑުގެ ދަށުން ކަމުގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ކަނޑައަޅުއްވައި ހޮސްޕިޓަލަށް އަންގަވާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nސަރުކާރުން ގެނައި މި ބަދަލާ ގުޅިގެން މާލެ ސަރަހައްދުގައި ހިމެނޭ ސަރުކާރުގެ ތިން ހޮސްޕިޓަލް ކަމުގައިވާ މާލޭގައި ހުންނަ އައިޖީއެމްއެޗާއި ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލްގެ އިތުރުން ވިލިމާލެ ހޮސްޕިޓަލްގެ ހިންގުން ވެސް އޮތީ މާލެ ހޮސްޕިޓަލްސްގެ ގަވަނިން ބޯޑުގެ ދަށުގަ އެވެ.\nމި ބަދަލާއެކު ވެސް ހޮސްޕިޓަލުން ފޯރުކޮށްދޭ އެއްވެސް ހިދުމަތަކަށް ބުރަލެއް ނާރާނެ ކަމަށާއި ހިދުަތްތައް ކުރިއެކޭ ވެސް އެއް ގޮތަށް ލިބެމުން ދާނެ ކަން ހޮސްޕިޓަލުން ހިދުމަތް ހޯދާ އެންމެނަށް ޔަގީން ކަން ހޮސްޕިޓަލުން ދޭ ކަމަށެވެ. އަދި އާސަންދަ ކުންފުނީގެ ދަށުން ހޮސްޕިޓަލްގެ ހިންގުން ވަކިވި ނަމަވެސް ސަރުކާރުގެ އެހެން ހޮސްޕިޓަލްތަކެކޭ އެއް ގޮތަށް އާސަންދަ ސްކީމްގެ ހުރިހާ ހިދުމަތެއް ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލުން ލިބޭނެ ކަމަށެވެ.\n"މީގެ އިތުރުން ހޮސްޕިޓަލުގެ ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށާއި ތަރައްގީ ކުރުމަށް މިހާރު ހިނގަމުންދާ މަޝްރޫއުތަކާއި ކުރިއަށް ރޭވިފައި ހުރި މަޝްރޫއުތައް ވެސް އެއްވެސް މަޑުޖެހުމެއް ކުރިއަށް ދާނެ އެވެ." ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލް އިން ނެރުނު ނޫސް ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nހުޅުމާލެ އައިޖީއެމްއެޗް އާސަންދަ


ކޯވިޑް-19 : ރާއްޖެއިން އަނެއްކާވެސް އިތުރު ދިވެއްސަކު ނިޔާވެއްޖެ ކޯވިޑް-19 : ރާއްޖެއިން އަނެއްކާވެސް އިތުރު ދިވެއްސަކު ނިޔާވެއްޖެ\nއެޗްޕީއޭއިން ވިދާޅުވީ މި މީހާ ނިޔާވެފައިވަނީ މިރޭ 11:20ގައި ކަމަށެވެ. އެ މީހާއަކީ މިއަދު ހަވީރު 16:00ގައި ނޭވާ ލުމުގައި ދަތިތަކެއް ދިމާވެގެން ފަރުވާ ހޯދުމަށް އައިޖީއެމްއެޗަށް ދިޔަ މީހެއް ކަމަށްވެސް އެޗްޕީއޭއިން ވިދާޅުވެއެވެ.\nކޯވިޑް-19ގައި މިރޭ ނިޔާވި މީހާއާއެކު، މިހާތަނަށް މި ބަލީގައި ރާއްޖެއިން 11 ދިވެހިންނާއި6ބިދޭސީންވަނީ ނިޔާވެފައެވެ. ކޯވިޑް-19ގައި ރާއްޖެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ މީހަކު ނިޔާވެފައިވަނީ އޭޕްރިލް މަހުގެ 29ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެއީ 83 އަހަރުގެ އަންހެނެވެ. މިހާތަނަށް ރާއްޖޭގައި ނިޔާވި މީހުންގެތެރޭގައި ގިނައިން ހިމެނެނީ ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނެވެ. މީގެތެރޭގައިވެސް އެހެން ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ މީހުން އިތުރެވެ. އެންމެ ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހަކަށް ރާއްޖޭގައި ނިޔާވެފައިވަނީ ޢުމުރުން 89 އަހަރުގެ އަންހެނެކެވެ.\nއެޗްޕީއޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު ރާޢްޖެއިން ކޯވިޑް-19އަށް ޕޮޒިޓިވްވާ މީހުން، ޚާއްޞަކޮށް ދިވެހިންގެ އަދަދު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެގޮތުން މިއަދު އެކަނިވެސް ރާއްޖެއިން 156 މީހަކަށް މި ބަލި ޖެހުނުއިރު އޭގެ ތެރޭގައި 134 ދިވެހިން ހިމެނެއެވެ. އަދި ރާޢްޖެއިން މިހާތަނަށް 3949 މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހިފައިވާއިރު އޭގެ ތެރެއިން 1936 މީހުންނަކީ ދިވެހިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން މާލޭގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ 10 ރަށަކުންވެސް ކޯވިޑް-19 ޖެހިފައިވާ މީހުން މިހާރު ވަނީ ފެނިފައެވެ. ރާއްޖެއިން މި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވި 1305 މީހަކަށް މިހާރު ފަރުވާދެމުންދާކަމަށް އެޗްޕީއޭޢިން ވިދާޅުވެއެވެ.


Harry aai Meghan ge2vana dharifulhu Queen Elizabeth aai Diana ah haasa\nރާނީ އެލްޒަބަތު، ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާ، އަދި ހެރީ އާއި މެގަން ދަރިކަަލުން އާޗީ އާއެކު——ފޮޓޯ:ސީއެންއެމް\nހެރީ އާއި މެގަންގެ 2ވަނަ ދަރިފުޅު ރާނީ އާއި ޑަޔާނާއަށް ހާއްސަ\n10 ޖޫން 2021 - 09:35:38\nއިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ވަލީ އަހުދް ޕްރިންސް ހެރީ އާއި އަނބިކަނބަލުން މެގަންގެ ފުރަތަމަ ދަރިފުޅަކީ އަޗީ ހެރިސަން މައުންޓްބަޓެން ވިންޑްސޯ އެވެ. ހެރީ އާއި މޭގަންއަށް އަލަތު ފިރިހެން ދަރިކަލުން އާޗީ ލިބިވަޑައިގެންނެވީ 06 މެއި 2019 ވަނަ އަހަރެވެ.\nމިހާރު އަންހެން ދަރިކަނބަލަކުވެސް ލިބިވަޑައިގަންފައިވާއިރު، އެ ދަރިކަނބަލުންގެ ނަން ހާއްސަކޮށްފައިވަނީ ހެރީގެ މާމާފުޅު، އިގިރޭސިވިލާތުގެ ރާނީ އެލިޒަބަތު އާއި ހެރީގެ މަންމާފުޅު ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާ އަށެވެ.\nއެގޮތުން މެގަން އަދި ހެރީގެ ދެވަނަ ދަރިކަނބަލުގެ ނަމަކީ ލިލިބެޓް ޑަޔާނާ މައުންޓްބަޓެން ވިންޑްސޯ އެވެ.\n"ލިލިބެޓް" އަކީ މާމާފުޅު، ރާނީ އެލިޒަބަތުގެ ވަނަމެވެ. ބުނެވޭގޮތުން މިފަހަކުން އަވަހާރާވި ރާނީ އެލިޒަބަތުގެ ފިރިކަލުން ޕްރިންސް ޕިލިޕްސް ރާނީ އެލިޒަބަތަށް ލޯބިން ކިޔާ އުޅެނީ “ލިލިބެޓް”އެވެ.\nހެރީގެ މަންމާފުޅުގެ ނަންފުޅު “ޑަޔާނާ” ދަރިކަނބަލުގެ ނަމުގެ ފަހަތަށް ގުޅުވާފައިވާއިރު، މަންމާފުޅު ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާ ވަނީ ހެރީ ވަރަށް ތުއްޕުޅުއިރު އަވަހާރާވެފައެވެ. ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާއަކީ އެކަމަނާގެ ހަޔާތުގައި އިންސާނިއްޔަތައް ގިނަ ހިދުމަތްތަކެއް ކުރެއްވި ކަނބަލެކެވެ. ޝާހީ އާއިލާގެ ބޭފުޅަކާ ކައިވެނި ބައްލަވާގެން ނަމަވެސް ޑަޔާނާ ފާހަގަކުރެވުނީ ޝާހީ ދިރިއުޅުމަށް އިންކާރުކުރައްވާ ސާދާ ދިރިއުޅުމަކަށް ލޯބި ކުރެއްވި ޕްރިންސެސްއެއްގެ ގޮތަށެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އެކަމަނާއަކީ ގިނަ ބައެއްގެ ލޯބިލިބިވަޑައިގެން “ހިތްތަކުގެ ޕްރިންސަސް”ގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު މުހާތަބުކުރި ހަމައެކަނި ޝާހީ ކަނބަލެވެ. ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާ އަވާހާރާވެފައިވަނީ އެކްސިޑެންޓުވެ، ސީރިއަަސް އަނިޔާތަކަކާއިއެކު ފަރުވާދެމުންދަނިކޮށް 1997ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ފަތިހުގެ ވަގުތެއްގައެވެ.\nދަރިކަނބަލުން ލިލިބެޓް ޑަޔާނާއަށް ލޯބިން ވިދާޅުވާނީ ލިލީ އެވެ. ލިލީ އުފަންވެފައިވަނީ ކެލިފޯނިއާގެ ހޮސްޕިޓަލެއްގައެވެ. މި ދަރިކަނބަލުން ވާނީ ރާނީ އެލިޒަބަތުގެ 11 ވަނަ މުނިމާމަ ދަރިކަބަލުންނަށެވެ. އަދި އިނގިރޭސި ތަހުތަށް އޮތް ތަރުތީބަށް ބަލާ ނަމަ ނުވަ ވަނަ އަށް ހުންނެވި ބޭފުޅާ އަށެވެ.\nޝާހީ އާއިލާއާ ބޮޑެތި ހިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދި ޝާހީ ޒިންމާތައް ދޫކޮށްލައްވައި ހެރީއާއި މެގަން ވަނީ އެމެރިކާ އަށް ދިރިއުޅުއްވުން ބަދަލުކުރައްވާފައެވެ.\nމެގަން މާކަލް ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާޕްރިންސް\nމެގަން އާއި ހެރީއަށް ގަނޑުވަރުން ދިން ޖަވާބު!\nމެގަންގެ ކުރީގެ ފިރިކަލުންނަކީ ކާކު؟\nކަޅު މާމަ ދަރިއެއް ރާނީ ބޭނުމެއް ނޫން!\nޕްރިންސް ހެރީ އާއި މޭގަންއަށް ދެވަނަ ދަރިއަކު ލިބެނީ\nއެމެރިކާގައި ގައިދީންނަށް ޓެބްލެޓް ދެނީ\nއަޖޭގެ ހަރަދުގައި ވެކްސިން ޖަހާދެނީ\nބޮޑު ބަޔަކަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ކަށަވަރު ކުރާނަން\nނީނާގައި ފެންނާނީ ވަރަށް ތަފާތު މީހެއް: ނުޒޫ


ކޮފީ ބުއިމަކީ ބަލިވެއިނުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއްތަ؟ | ބަލިވެއިނުމުގެކުރިން | މަންމާއިދަރިފުޅު | ޞިއްޙަތު\nBack ކަވާސާ ޞިއްޙަތު ޞިއްޙަތުގެ ބައިތައް މަންމާއިދަރިފުޅު ބަލިވެއިނުމުގެކުރިން ކޮފީ ބުއިމަކީ ބަލިވެއިނުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއްތަ؟\nކޮފީ ބުއިމަކީ ބަލިވެއިނުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއްތަ؟\n24 ޑިސެމްބަރު 2009\n* ކޮފީ ބުއިމުން ބަލިވެއިނުމަށް ހުރަސް އަޅާތަ؟ އަދިއެއީ ކީއްވެ؟\n* ކޮފީގެ އިތުރުން ކެފެއިން ހިމެނެނީ ކޮންކޮން ކާނައެއްގައި؟\nކޮފީ ބުއިމުން ބަލިވެއިނުމަށް ހުރަސް އަޅާތަ؟ އަދިއެއީ ކީއްވެ؟\nކޮފީ ބުއިމުން ބަލިވެއިނުމަށް ހުރަސް އެޅުން ނުވަތަ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރުން ބިނާވެގެންވަނީ ކޮފީ ބޯމިންވަރެއްގެ މައްޗަށެވެ. ކޮފީ ބުއިމުން ގެއްލުން ލިބެނީ އޭގައި ހުންނަ މާއްދާއެއްކަމަށްވާ ކެފެއިންގެ ސަބަބުންނެވެ.\nދުވާލަކު 300 މިލިގުރާމަށްވުރެ މަދުން ކެފެއިން ބޭނުން ކުރާނަމަ (ގާތްގަޑަކަށް ކޮފީ ތައްޓެއްގެ މިންވަރު) މިއީ ބަލިވެއިނުމަށް ފުރުޞަތު ކުޑަކުރާ ކަމެއްކަން ޔަގީން ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަށްވުރެ ގިނައިން ކޮފީ ބޯނަމަ ދަރިން ހޯދުމަށް އުދަގޫވާކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.\nވުމާއެކު ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކޮފީބޯން އާދަވެފައިވާ މީހަކު ނަމަ ބޯމިންވަރު މަދު ކުރުމެވެ. ނުވަތަ އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުބުއިމެވެ. ކޮފީބުއިމަކީ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ފައިދާއެއްވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ކިއެއްތަ މިއީ ކަށިން ކެލްސިއަމް މަދުކޮށް ކަށި ފީކުރުމަށް ފުރުޞަތު ބޮޑުކުރާ އެއްޗެކެވެ. ކޮފީބުއިމުން ހަށިގަނޑުން މަދުކުރާ ކެލްސިމަކީ ބަލިވެއިނުމަށްޓަކައިވެސް އަދި ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅު އުފެދި ބޮޑުވުމަށްވެސް ވަރަށް ބޭނުންތެރި މާއްދާއެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ދުވާލަކު 300 މިލިގުރާމަށްވުރެ ގިނައިން ކެފެއިން ބޭނުން ކުރާނަމަ ބައިގެން ދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ.\nކޮފީބޯން އާދަވެފައިވާ މީހަކު ކޮފީބުއިން ހުއްޓާލަން ބޭނުންނަމަ ދުވަހަކަށް ފަހު ދުވަހެއް މަދުކުރަމުންގޮސް ހުއްޓާލާށެވެ. އެއްފަހަރާ ހުއްޓާ ނުލާށެވެ. އެއީ އެއްފަހަރާ ހުއްޓާލައިފިނަމަ ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި ވާޅުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ދިމާވެދާނެއެވެ. ކޮފީ ބުއިން ހުއްޓާލުމާއިއެކު ނުވަތަ މަދު ކުރުމާއި އެކު ކިރުފަދަ ބުއިމެއް އިހުތިޔާރު ކުރުން ވަރަށް ރަނގަޅު ވާނެއެވެ.\nކޮފީގެ އިތުރުން ކެފެއިން ހިމެނެނީ ކޮންކޮން ކާނައެއްގައި؟\nކެފެއިން އަކީ ވަރަށް ގިނަ ފިނި ބުއިންތަކުގައި ހިމެނޭ މާއްދާއެކެވެ. ކޮފީ، ސައި އަދި ކޯލާގެ އިތުރުން ޗޮކުލެޓުގައިވެސް ކެފެއިން ހުރެއެވެ. މީގެއިތުރުން ބޭނުން ކުރާ ވަރަށް ގިނަ ބޭހުގައުވެސް ކެފެއިން ހުރެއެވެ. ބޮލުގެ ރިއްސުމަށާއި ރޯގާއަށް އަދި އެލާޖީ ވުމުންދޭ ގިނަބޭސްތަކުގައި ކެފެއިން ހުންނާނެއެވެ. ކޮފީހުންނަވަރު އެކިބުއިން ތަކުގައި ވަރަށް ތަފާތެވެ. އާދއިގެ ކޮފީތައްޓެއްގައި ގާތްގަޑަކަށް 75-135 މިލިގުރާމު ކެފެއިން ހުރެއެވެ. ކަޅުސައިތައްޓެއްގައި ގާތްގަޑަކަށް 40-80 މިލިގުރާމު ކެފެއިން ހުރެއެވެ. އަދި ޗޮކުލެޓު ކިރުތައްޓެއްގައި ގާތްގަޑަކަށް 2-7 މިލިގުރާމު ކެފެއިން ހުރެއެވެ. މީގެއިތުރުން އާދައިގެ ޗޮކުލެޓެއްގައި ގާތްގަޑަކަށް 26 މިލިގުރަމު ހުރެއެވެ. އެވުރެޖުކޮށް ފިނިބުއިންތަކުގައި 80 މިލިގުރާމު ކެފެއިން ހުރެއެވެ.


China gai Hypersonic technology kurin ves huri\nޗައިނާގައި ހައިޕާސޮނިކް ޓެކްނޮލޮޖީ ކުރިންވެސް ހުރި\nޗައިނާއިން ހައިޕާސޮނިކް މިސައިލް ޓެސްޓް ކުރުން ދުނިޔެއަށްވީ ބޮޑު ހައިރާނަކަށް\nޗައިނާއިން ހައިޕާސޮނިކް – އަޑަށް ވުރެ ފަސް ގުނަ ދުވެލި ބާރު، މިސައިލް އުފެއްދުން ދުނިޔެއަށް ވަރަށް ބޮޑު ކަމަށް ވެއްޖެ އެވެ. އެމެރިކާ ހައިރާންވެފައިވާއިރު މިކަމާ ކަންބޮޑުވާކަން ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތުގައި ވަނީ ހާމަ ކޮށްފަ އެވެ.\nފައިނޭންޝަލް ޓައިމްސްއިން ބުނި ގޮތުގައި ޗައިނާއިން މިދާކަށް ދުވަހު ޓެސްޓް ކުރީ ހައިޕާސޮނިކް އެންމެ މިސައިލެއް ނޫނެވެ. ދެ މިސައިލް ޓެސްޓްކޮށްފި އެވެ. އެމެރިކާގެ ނޫސްތަކުން ބޮޑު ކަމަށް ހަދައި މި ވާހަކަތަކަށް ބަހުސް ކުރަމުން އެބަ ގެންދެ އެވެ.\nއެމެރިކާއަށް ލިބފައި ހުރި ޖާސޫސީ މައުލޫމާތު އެނގޭ ފަރާތްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ޗައިނާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ނިއުކްލިއާ ހައިޕަސޮނިކް މިސައިލް ލިބިގަތުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް ސިއްރުން ކުރި ނަމަވެސް އެމީހުން އެކަން އެބަ ކުރެ އެވެ.\nޗައިނާއިން މިއަހަރު ޖުލައި / އޮގަސްޓްގައި ކުރި ޓެސްޓްތަކާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގެ ދިފާއީ އިދާރާ، ޕެންޓަގަނަށް ބޮޑު ހައިރާންކަމެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެވެ އެވެ.\nއެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަޝްރަހު އަންދާޒާކުރާ މީހުން ބުނާ ގޮތުން އެމެރިކާގައި ނެތް ޓެކްނޮލޮޖީއެއް އެހެން ގައުމެއްގައި ހުރެގެން ނުވާނެ އެވެ. އެމީހުން މިހާރު ގެންދަނީ ސަރުކާރަށް ޕްރެޝަރު ކުރަމުންނެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ބައިޑަން ސަރުކާރުން މިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން އަދި އެކައްޗެއް ވެސް ނުބުނެ އެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ބުނަނީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ އޮތީ މުސްކުޅި ވެފައި ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާ ޗައިނާ ނިއުކްލިއަ + ޕެންޓަގަން


Villa geyhuge Ramadan mahuge haassa promotion fashaifi - vNews.mv\nވިލާ ގޭހުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ ޚާއްސަ ޕްރޮމޯޝަން ފަށައިފި\nހަދީޖާ އާނަސްތު 22 May 2019, 13:54\nވިލާ ލައިޓް ސޭފް ފުޅީގެ ހާއްސަ ޕްރޮމޯޝަނެއް ފަށައިފި އެވެ.\nވިލާ ގޭހުން ބުނީ، މި ޕްރޮމޯޝަންގެ ދަށުން ވިލާ ގޭހަށް އަލަށް ރަޖިސްްޓްރީ ކުރާ މީހުންނަށް ޑިޕޮސިޓަކާ ނުލައި ލުއި ފުޅި ލިބޭނެ ކަމަށެވެ.\nއަލަށް ރަޖިސްޓާވާ ކަސްޓަމަރުން 200ރ. ދައްކައިގެން ގޭހާ އެކު ފުޅި ލިބޭނެ ކަމަށް ވިލާ ގޭހުން ބުންޏެވެ.\nވިލާ ގޭހުން ބުނީ މާލެ އާއި ހުޅުމާލޭގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދާ މި ޕްރޮމޯޝަންގައި ވިލާ ގޭސް ބިލްޑިންނަށް ގޮސް ނުވަތަ ކަސްތަމަރުގެ ނަމާ އެޑްރެސް އަދި އައިޑީ ކާޑްނަމްބަރު ޖެހުމަށް ފަހު 9815251 އެސްއެމްއެސް ކޮށްގެން ވެސް މި ޕްރޮމޯޝަންގައި ބައިވެރިވޭނެ ކަމަށެވެ.\nމި ޕްރޮމޯޝަން ކުރިއަށްދަނީ ލިމިޓެޑް އަދަދެއްގެ ލުއި ފުޅިތަކެއް ލިބޭ ގޮތަށް ކުރިއަށްގެންދާ ޕްރޮމޯޝަނެއް ކަމުން އަވަހަށް ރަޖިސްޓާ ކުރާ މީހުންނަށް މި ފުޅި ލިބުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވަނެ ކަމަށް ވިލާ ގޭހުން މައުލޫމާތުދެއެވެ.\nވިލާ ގޭހުން އަންނަނީ ވީޓީވީގެ ސާދަގަޑި ތިރީސް ޕްރޮގްރާމް މެދުވެރިކޮށް ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ގުރުއަތުން ހޮވޭ އެއް ފަރާތަކަށް ވިލާގޭސް ލުއި ފުޅިއެއް ދޫކުރަމުންނެވެ. މިގުރުއަތުގައި ބައިވެރިވުމަށް އެސްއެމްއެސް ކުރާނީ އެސްޓީ ސްޕޭސް ވީޖީ ޖެހުމަށްފަހު 4888 އަށެވެ،\nވިލާ ގޭހުން ދޫކުރާ ލައިފްސޭފް ފުޅިއަކީ ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ފުޅިއެކެވެ. މި ފުޅިއަކީ ދަނގަނޑުފުޅިތަކާ އަޅާބަލާއިރު ބަރުދަން ލުއި އަދި ދަބަރު ނުޖަހާ ފުޅިއެކެވެ.


ޔޫއޭއީގެ ރެސްޓޯރެންޓްއެއްގައި ބާރުގަދަ އެއްޗެއް ގޮވައި3މީހުން މަރުވެއްޖެ - DhiDaily\nޔޫއޭއީގެ ރެސްޓޯރެންޓްއެއްގައި ބާރުގަދަ އެއްޗެއް ގޮވައި3މީހުން މަރުވެއްޖެ\nޔޫއޭއީގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށް އަބޫ ދާބީގައި އަދި ދުބާއީގައި ބާރުގަދަ ދެ ގޮވުމެއް ގޮވައި،3މީހުން މަރުވެއްޖެއެވެ.\nހޯމަ ދުވަހު ހިނގި މި ހާދިސާގައި3މީހުން މަރުވުމުގެ އިތުރުން އެތައް ބަޔަކަށް ވަނީ އެކި ވަރުގެ އަނިޔާ ތަކެއްވެސް ވެފައެވެ. މި ދެ ގޮވުމަކީވެސް ދެ ސަރަހެއްދެއްގައި ވަކިވަކިން ހިނގި ދެ ހާދިސާކަން ފާހަގަކޮށްެލެވެއެވެ.\nއަބޫ ދާބީގެ މީޑިޔާ އޮފީހުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެ ސިޓީގެ ރާޝިދު ބިން ސައީދު މަގުގައިވާ ކޭއެފްސީ އަދި ހަރްދީސް ރެސްޓޯރެންޓްއަށް މި ގޮވުމުގެ އަސަރު ކޮށްފައިވެއެވެ. މި މަގަކީ އަބޫ ދާބީ އެއާޕޯޓަށް ދާން އޮންނަ މަގަށްވެފައި، މި އެއާޕޯޓަކީ އިޒްރާއީލުގެ ބޮޑު ވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތެންޔާހޫ އަދި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ތާރީޚީ ބައްދަލުވުން ހިނގުމަށް އެ ދެވެރިންގެ ބޯޓު ޖެއްސުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އެއާޕޯޓުވެސްމެއެވެ.\nއެ ޤައުމުގެ ޕޮލިހުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ދެ ހާދިސާގައިވެސް، ގިނަ ބަޔަކަށް އެކި ވަރުގެ އަނިޔާތައްވަނީ ވެފައެވެ. އަދި މި ހާދިސާ ހިނގުމާއިއެކު، މި ސަރަަހައްދު އެއްކޮށްހެން ވަނީ ހުސްކުރެވި، ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ.\nމީޑިޔާ ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުގައި، މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ގޭސް ކޮންޓެއިނަރ އެއްގެ ފިޓިންގ ނުބައިކޮށް ގުޅިގެންނެވެ.\nސަރުދާރު ދޮންމަނިކު ނިޔާވެއްޖެ\nއައްޑޫ ސިޓީގެ ގުޅިފައިވާ ރަށްތަކުގައި ފެންބޮޑުވެއްޖެ\nވަރުގަދަ ސެކިއުރިޓީ އާއި އެކު ރައީސް ނަޝީދު ފުރާވަޑައިގަތުމަށް އެއާޕޯޓަށް ވަޑައިގެންފި


KEVIN ge mi kuda kuda golhi : Loaiybaa eku rahtehin ah\nކެވިންގެ މި ކުޑަކުޑަ ގޮޅި: ލޯތްބާއިއެކު ރަށްޓެހިންނަށް\nކެވިން: ބުރެވި މަގުގައި ހުންނަ ކޮމްފުޑްގެ ވެރިޔާ -- އަވަސް ފޮޓޯ | އަހްމަދު ނާއިމް\nބައިބޯވެފައިވާ މާލެއިން އެކުވެރިކަމުގެ ގާތް ގުޅުން ފިލައިގެން ގޮސްފައިވާކަމަށް ބުނާތީ އަޑު އަހަމެވެ. އެންމެން ބީރައްޓެހިވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ މި މާލެއިން މުޅިން އާދަޔާ ހިލާފު އެކުވެރިކަމެއް އާލާވެ، މޫލައި ހެދޭތަން މިހާރު އަހަންނަށް އެބަ ފެނެ އެވެ. ބޮޑު ފަތިހާ، ތެދުވެގެން އޮފީހަށް އަންނަ އިރުވެސް މި ބަޔަކު މި ތަނެއްގައި ސަކަރާތް ޖަހައި ހީސަމާސާކޮށް ސައިބޯލަން ތިބެ އެވެ. އަބަދުވެސް ހައެއްކަ މީހަކު އެތަނުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ނުތިބޭ އިރަކާ ދިމަލެއް ނުވެ އެވެ. ދުވާލު ކޮންމެ ވަގުތަކު މިތަނުން ހުރަސް ކަނޑާލިޔަސް މި ބަޔަކު ފެންނާނެ އެވެ. އަބަދުވެސް ފެންނަ އެއް މޫނުތަކެކެވެ. އެކި ވަގުތު ތަކުގައި އެކި މޫނުތަކެވެ. މި މީހުންގެ ކަމަކީ ކޮފީއެއް ބޯލުން، ނޫނީ ވިއްޔާ ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ލުއި އެއްޗެއް ކާލައި ހެއްވާ މަޖާ ވާހަކަތަކުގެ ތެރޭގައި ސަމާސާ ކުރުމެވެ.\nބުރެވި މަގުން މާލޭގެ އިރަށް ރާޅުގަނޑާ ދިމާލަށް ހިނގައި ގަންނަ އިރު، ކުޑަކުޑަ "ކޮމްފުޑް" ލޮލުގައި އަޅައި ނުގަނެއެއް ނުދާނެ\nއެވެ. އެކަމަކު އެއީ މާ ތަނަވަސް ބޮޑު ރެސްޓޯރަންޓެއް، ނޫނީ ކެފޭއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމަ ކުޑަކުޑަ ގޮޅިއެކެވެ. އެންމެ ވައްތަރު ވާނީ ކުޑަކުޑަ ޓޭކްއަވޭ ތަނަކާ އެވެ. އެކަމަކު ޒުވާނުންނަށް މި ގޮޅި ކިތަންމެހާ ވެސް ހިތްގައިމެވެ. އެތަނުގެ ކާ ތަކެތި މީރުވެ އެތަނަށް ކިތަންމެ ބައެއްގެ ހިތް ވަނީ މިހާރު ދޫވެފަ އެވެ. މިގޮޅީގެ ސަޅި ކެއުންތަކާއި ބުއިންތަކުގެ ރަހަ ބަލަން ޒުވާނުން ޖަމާވެފައި އޮންނާނީ ހަމަ ގައިމުވެސް ތަފާތުވީމަ އެވެ. ގޮޅި ކިތަންމެ ކުޑަ ނަމަވެސް، މިއީ 30 ހަކަށް އަހަރުގެ ޒުވާނެއްގެ ދިރިއުޅުމެވެ. ކޮމްފުޑްގެ ފަހަތުގައި އޮތީ، އެތަނުން ހިދުމަތް ހޯދާ އެންމެންނަށް މަޝްހޫރު، "ކެވިން" އެއްގެ ވާހަކަ އެވެ.\nގާތްގަނޑަށް ދިހަވަރަކަށް ފޫޓުވެސް ނުހުންނަ، މި ގޮޅި ގުދަނެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންނުކޮށް ބާކީކޮށްލާފައި ވަނިކޮށް "ކޮމްފުޑް"ގެ ނަމުގައި އެތަން ރީތިކޮށް، ނަލަކޮށް ހުޅުވައި މީހުންގެ ހިތް ޖައްސައި ދިނީ، އަހްމަދު އަބްދުލް އަޒީޒް، ރަށްޓެހިންގެ ނަމުން ނަމަ، ކެވިން އެވެ. "ކޮމްފުޑް"ގެ އުފެދުމާއި އެތަނުގެ ތަފާތުގެ މެނޫގެ ސިއްރަކީ ކެވިންގެ، ހިޔާލީ ދުނިޔެެއިން އުފަންވެ، ފައްކާވި ވަރުގަދަވާ ހިޔާލުތަކެވެ. ކޮމްފުޑް އަކީ މިއަދު އޭނާގެ ހިޔާލީ ދުނިޔޭގައި ކުރެހި ތަސްވީރުގެ ކުޑަކުޑަ މިސާލެކެވެ. މި ޒުވާނާ ބުނާ ގޮތުގައި، ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ތަފާތު ހިޔާލާއި ވިސްނުމުގައި އާ ގޮތްގޮތަށް ކުރުމަކީ އޭނާގެ ޕެޝަން އެވެ. ކޮމްފުޑްގެ ތަފާތުކަން ފެށި ބޮޑުވެ ފައްކާވަމުން އަންނަނީ އެ ޕެޝަންގެ ތެރެއިން އެވެ.\n"އަބަދުވެސް ތަފާތު އެއްޗިހި ކައްކާ ހިއްވޭ. ގޭގައި ކެއުންތައް ހަދައިގެން ރައްޓެހިންނަށް ކައި މަޖާކޮށްލާ ހަދަން ގުޅަން. ރަށްޓެހިން ވެސް ގުޅާނެ ކެވިން ހަދާ ތަފާތު ކާ އެއްޗިހިގެ ރަހަ ބަލަން. އެހެންވެ ހިތައް އެރީ، މުޅި އުމުރު ރަށްޓެހިންނަށް ވެސް ހިލެއެއް ކާން ނުދެވޭނެ ނޫންހޭ! މިކަހަލަ ތަނެއް ހުޅުވާލީމާ ހުރިހާ ރަށްޓެހިން ވެސް ކާން އަންނާނެ ނޫންހޭ. އެ ހިސާބުން ކޮމްފުޑް ކިޔާފައި ކުޑަކުޑަތަންކޮޅެއް ހުޅުވަން ހިޔާލު އައީ،" ކެވިންގެ ކޮމްފުޑް ހިޔާލު ފެށުނު ހިސާބު އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nކެވިންގެ ކޮމްފުޑްގެ ދުނިޔޭގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދާއިރު އޭނާގެ ދިރިއުޅުން ވަރަށް ވެސް ތަފާތެވެ. ކެވިންއަކީ މޮޅު ކައްކާއެއް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ ދުނިޔޭގެ ތެރޭގައި ހިތް ދޫވެފައިވާ ކިތަންމެ ކަމެއް އެބަ ހުއްޓެވެ. ކޮމްފުޑްއަށް އިތުރު ހިތްގައިމު ކަމެއް ގެންނަ ގަސްތައް ހައްދައި ފެންދީ އެތަކެތި ބަލަހައްޓަނީ ސީދާ ކެވިންގެ މަސައްކަތުން އެވެ. ގަސްހެއްދުމާއި އެއަށް އަޅާލުމަކީ ކެވިން އަދި މާ ލޯބި ކުރާ ކަމެކެވެ.\n"މިއަށް މިހާރު ހަ އަހަރު، މިއީ މަގޭގެ އޮލިވް ޓްރީ. ސަޅިދޯ،" ޕޮޓެއްގައި ހައްދާފައިވާ ޒައިތޫނި ގަހެއް އަތަށް ނަގައި އެއަށް ފެން ޖަހަމުން ކެވިން ބުންޏެވެ.\nކޮމްފުޑްއަކީ ކެވިންގެ މުޅިދުނިޔެއަށް މިއަދު ވެފައިވާ އިރު، އޭނާ ކޮންމެ ކަމެއް ކުރަނީ އެކަމަށް ހިތާއީ ރޫހުން ހިތް ދޫކޮށްލައިގެން އެވެ.ގިނަ ގަސްތަކެއް ކެވިން އިންދާފައި ހުރީވެސް ކޮފީ ދަޅުދަޅުގަ އާއި ކޮފީ ޖޯޑުތަކުގަ އެވެ. އޭނާ ބުނާ ގޮތުގައި، މިކަހަލަ ތަކެތީގައި ގަސް އިންދަން ފެށީ، އެއީ ކުނީގެ ގޮތުގައި ބަލައި ގޮނޑަށް އެއްލައި ލުމުގެ ބަދަލުގައި ސަޅި ބޭނުމެއް ކުރެވިދާނެކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވިގެން އެވެ.\nއެކަމަކު އަދި ކެވިންގެ ވާހަކަ މި ހިސާބަކުން ނިންމޭކަށް ނެތެވެ. އޭނާ އަކީ، ދުވުމާއި ފިޓްނެސްއަށް ވެސް އަދި މާވަކަށް ފޯރިއެއް ހުންނަ ޒުވާނެކެވެ. އޭނާގެ ދުވަސް ފަށަނީ ޖިމުން ނޫނީ، މާލެ ވަށައި ދުވެލުމަށް ފަހުގަ އެވެ. ފަތިހު ފަތިހާ ތެދުވެ ކަސްރަތުން ދުވަސް ފެށުމަށް ކެވިން ހުރީ މިހާރު އާދެވެފަ އެވެ. މެރަތަން ތަކުގައި އޭނާ ދުވެ އެވެ. ރަށްޓެހިންގެ އެދުމަށް ޖިމްތަކާއި ހިތް ފަސޭހައި ތަންތަނުގައި ފިޓްނަސް ކްލާސްތައް ވެސް އޭނާ ނަގައިދެ އެވެ. ކެވިން ދެކޭ ގޮތުގައި، ޓީޝާޓާއި ސޯޓްބުރީގައި އޭނާ ހުއްޓަކަސް، އެއީ އާވާރާވެފައިވާ ޒުވާނެއް ނޫނެވެ. އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ދުވަސްތައް ތާޒާ ކުރަނީ އުފެއްދުންތެރި ހިޔާލުން އެވެ.\n"މިތަނުގައި ވެސް އަހަރެން ބަލަނީ ތަފާތު ކާ އެއްޗިހި ތައްޔާރު ކުރެވޭތޯ. ހާއްސަކޮށް ގޭގައި ތައްޔާރު ކުރާ ގޮތަށް ކާ އެއްޗިހި ތައްޔާރު ކުރުމަށް. އެ ރަހަ އެ ޓޭސްޓް ކަސްޓަމަރުންނަށް ދޭން ވިސްނާފައި ހުންނާނީ،" ކެވިން ބުންޏެވެ. އޭނާ ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި ކޮމްފުޑްއަށް ހިދުމަތް ހޯދަން އަންނަ ކޮންމެ މީހަކު އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރި އެކެވެ. އެ ތަނުން ހިދުމަތް ދޭނީ އެ ލޯތްބާ އެކު އެވެ.\nއެހެން ވީމާ، ކެވިން އޭނާގެ ރަށްޓެހިންނަށް މި ހުށަހަޅަނީ ވެސް ތަފާތު މެނޫ އެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް އޭނާގެ ކޮމްފުޑް އިން ކާލަން ލިބޭނީ ނުވަތަ، ބޯލަން ލިބޭނީ ތަފާތު އެއްޗަކަށް ހެދުމަށް ކެވިން ހުންނަނީ އަރާ އިރާއެކު ކެތް މަދުވެފަ އެވެ. ކެވިންގެ އަމިއްލަ ރެސިޕީ އަށް ތައްޔާރު ކުރާ، ބޯވަ ރޯލްސް އާއި ރިހާކުރު ޕިއްޒާ އާއި ރިހާކުރު ބޮޑި އާއި ބޯވަ ފަތަފޮޅި އާއި ކްރިސްޕީ ވަޅޯމަސް ކޮއްތު އަކީ ކެވިން ގެނެސްދޭ ސްޕެޝަލް ރަހަތަކެވެ. ކޮމްފުޑްގެ ހަވާދުލީ ބިހާއި، ކުޅިބޯކިބާ އަދި ގުޅަ ވެސް އެހާމެ ރަހަ މީރެވެ. އަދި ޑްރިންކްސް މެނޫ އޮތް ގޮތަށް އޮތީ އެވެ. ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި ފޭރު ޖޫހާއި ސުމޫތީ ތަކަކީ ހަމަ ޔަގީނުން ވެސް ކޮމްފުޑުން ލިބޭނެ ކެވިންގެ އަމިއްލަ ރަހަތަކެވެ.\nކެވިންގެ ނަން ރަށްޓެހިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރުވެގެން އައީ ވެސް ހިތާއި ހިތުގެ ގުޅުމެއްގެ ތެރެއިން އިން އެވެ. އޭނާ ބުނީ ކެވިން އެ ނަމަކީ، އެންމެ 17 އަހަރުގައި އޭނާގެ ހިތުގެ ލޯބި ހޯދި އަންހެން ކުއްޖަކު އޭނާއަށް ހާއްސަ ކުރި ނަމެއް ކަމަށެވެ. އެ ހިސާބުން އެ ނަން ހަރުވީ އެވެ. އޭނާގެ ހިތުގެ ލޯބި ހޯދި އަންހެން ކުއްޖާ މިހާރު ނެތަސް، ކެވިންގެ ނަން އަދިވެެސް ދެމި އެބަ އޮތެވެ. ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލާފައި ކެވިން ބުނަނީ އޭނާ އަކީ ފަސް އެނބުރި ބަލާނެ މީހެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nކެވިންގެ ޅައިރުގެ ވާހަކަތަކަށް ގެނބިގެންދިޔައީ މި މަޖާ ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. ސްކޫލް ދައުރުއްސުރެ އޭނާ ޝައުގުވެރިވީ އެތުލެޓިކްސްއަށެވެ. އެ ޝައުގު ވެރިކަން ބޮޑުކޮށް އޭނާ އަކީ ދުވުންތެރިއެކެވެ. ކޮންމެ ހިޔާލެއް ބޮޑުކޮށް ހަގީގަތަކަށް ހެދުމަކީ ކެވިންގެ ހާއްސަ ސިފަ އެކެވެ. ކެތްތެރިކަމާ އެކު ހިތްވަރު ކުރުމަކީ ހަޔާތުން އޭނާ އުގެނިގަތް އަމިއްލަ ފިލާވަޅުތަކެވެ.\nދުވެ ނިންމާލާފައި އައިސް، "ކޮމްފުޑް"ގެ ދޮރު އޭނާ ކޮންމެ ހެނދުނެއްގައި ހުޅުވަލަނީ ރަހުމަތްތެރިންނަށް ލޯބި ލޯބިން ހިދުމަތް ކޮށްދޭށެވެ. އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ ކޮމްފުޑްގެ ދޮރު ހުޅުވިފައި ހުންނަނީ، ރައްޓެހިން ހިތްހަމަ ޖައްސައި ދީ އުފާކޮށްދޭށެވެ. ކޮފީ ބޯލަން އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިން އައިސްދޭ ކޮމްޕްލިމަންޓަކީ ކެވިންއަށް ދެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ހަދިޔާ އެވެ. އެވަރުން އޭނާއަށް ފުދި، އިތުރު ވެސްވެ އެވެ. ކޮމްފުޑް އޭނާ ހާއްސަ ކުރަނީވެސް އެ ރަހުމަތްތެރިން އަށެވެ.\n"ކުރިން ގޭގައި އެހެން ކާ އެއްޗެއް ތައްޔާރުކޮށްލީމަ ރައްޓެހިން ވަރަށް ގިނައިން އަންނަނާނެ ގެއަށް ކާން، މިސާލަކަށް ބޯވަ ކަހަލަ އެއްޗެއް ހަދާލީމާ، ދެން އެކަމަކު ކާށޭ ކިޔާފައި އަބަދަކު ގެޔަކަށް އެމީހުންނެއްވެސް ނުގެނެވޭނެތާ ދޯ، ދެން ގަސްތުކުރީ އެ މީހުންނަށްޓަކައި މިތަން ހުޅުވަން، ގެ ކައިރިން ރަނގަޅު ތަންކޮޅެއް ލިބޭތޯ ހުއްޓާ ދެ ތިން މަސް ދުވަސްކުރިން މި ތަންކޮޅު ލިބުނީ، ކުޑަކުޑަ ތަންކޮޅެއް، މި ތަން ލިބުނީމަ މިތަން ހަދާއި ރީތިކުރީ އަހަންނާއި އެކުވެރިންކޮޅެއް ވެގެން، އަސްލު މިތަން ހުޅުވީ ވަކި\nކްރައުޑަކަށް ހާއްސަކޮށްގެން، އެއީ އަހަރެންގެ އެކުވެރިންނާއި ދަންނަ މީހުންނަށް،" ކޮމްފުޑްގެ ވާހަކަތައް އޭނާ ކިޔައިދެމުން ދިޔަ އެވެ.\n"ރެސްޓޯރެންޓަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ވިސްނީ މިކަހަލަ ކުޑަ ތަނެއް ހުޅުވަން، ވާގޮތަކީ ރެސްޓޯރެންޓެއް ވިއްޔާ އޯޑާކޮށްގެން ގިނައިރު އިންނަޖެހޭ، ގިނަ މީހުންނަކީ ޖޮބެއްގައި ނޫނީ އެހެންވެސް ކަމެއްގައި ބިޒީކޮށް އުޅޭ މީހުން، އެހެންވީމަ ގިނައިރު އައިއްސަ އިންނަންވީމަ އެބަ އުނދަގޫވޭ އެމީހުނަށް، ދެން އަނެއްކާ މާލޭގައި މިހާރު ރެސްޓޯރެންޓުތަކުގައި ވަރަށް އަގުވެސް ބޮޑު ކާއެއްޗެހި، އަގުހެޔޮކޮށް ރަނގަޅު ސާވިސްއެއް ދެވޭނެ ގޮތެއް ވިސްނަނިކޮށް ކޮމްފުޑްގެ ހިޔާލު ބޮލަށް ވަނީ،"\n"ކޮމްފުޑް" ގެ ކުރިންވެސް ކެވިން ކުރީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ވިޔަފާރި އެވެ. ރިވެންޖް ބައި ކެވިން ކިޔާ ފިހާރައެއް ދަންނަން ހެއްޔެވެ؟ އަންހެންވެރިންގެ ތަފާތު އަންނައުނު ވިއްކި އެ ފިހާރަކީ އޭނާގެ ވިޔަފާރިއެކެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ފަސްވަރަކަށް އަހަރު އެ ފިހާރަ ހިންގުމަށްފަހު އެ ވިޔަފާރީ އަތް ދޫކޮށްލީ އޭގެން ލިބޭ މަންފާ ކުޑަވެގެން އެވެ. އެ ވިޔަފާރީއަށް ވުރެ މިހާރު މި ވިޔަފާރީން ލިބޭ އެއްޗަކާއި ހިތްހަމަ ޖެހުމުން އޭނާއަށް ފުދެ އެވެ.\n"ކެއްކިއަސް ކައްކަނީ އަމިއްލަ މީހާ ކާން، އެވެސް ހެލްތީ ފުޑްސް އެކަނި، ފުރަތަމަ މި ތަން ހުޅުވީވެސް ހުސް ހެލްތީ ފުޑްސް ލިބޭ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި، އެކަމަކު އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް ރައްޓެހިންނަށް ކަމުދިޔައީ ކޮފީއާއި ޑްރިންކްސްއާއި ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ލުއި މީރު ކާނާއެއް ތައްޔާރުކުރީމަ، އެހެންވެ ބަދަލުކޮށްލީ މިހާރު މި ހުރި ގޮތަށް، އެކަމަކު ބެލީ އެގޮތަށްވެސް ތަފާތުކޮށްލަން އާ އެއްޗެހި، އަމިއްލަ އެއްޗެހި ތައްޔާރުކޮށްލެވޭތޯ، އެކަން މިކުރަނީ! އެންމެނަށްވެސް ވަރަށް ކަމުދޭ،" ކެވިން ބުންޏެވެ.\nކެވިންގެ ރައްޓެހިންތަކެއް ކޮމްފުޑްގައި -- އަވަސް ފޮޓޯ | އަހްމަދު ނާއިމް\nކެވިން: ބުރެވި މަގުގައި ހުންނަ ކޮމްފުޑްގެ މޭސްތިރިޔާ -- އަވަސް ފޮޓޯ | އަހްމަދު ނާއިމް\nރައްޓެހިންނަށްޓަކައި ކެވިން ހުޅުވި "ކޮމްފުޑް" އާއެކު އެމީހުންގެ މެދުގައި އޮތް އެކުވެރިކަމުގައި އިތުރަށް މޫލާއި، ރަނގަޅަށް ފޯދި، މާވެސް އަޅައިފި އެވެ. ކެވިންގެ އުއްމީދަކީ މިހާރު މި އެކުވެރިކަމާއެކު "ކޮމްފުޑް" ހެދިބޮޑުވުމެވެ. މި އެކުވެރިކަމަށް ފެންދީ، ބޮޑުކުރުމުގައި ރައްޓެހިންގެ އިތުރުން އޭނާއަށް އެންމެ ބޮޑު އެހީއެއް ލިބެނީ އާއިލާ އާއި އެންމެ ގާތް ރަހުމްތެރިންގެ ފަރާތުން އެވެ. ކެވިން ލޯތްބާ އެކު ރަށްޓެހިންއަށް ދޭ ހެދިޔާ އަކީ "ކޮމްފުޑް" އެވެ.


Malaria 50,000 gulha India in hadhiyaa koffi | Mihaaru\nއިންޑިއާ އިން ރާއްޖެ ގެނައި އެޗްސީކިއު ބޭސް ފޮށިތަކެއް -- ފޮޓޯ: އިންޑިއަން ހައި ކޮމިޝަން\nމެލޭރިއާ ބޭހުގެ 50،000 ގުޅަ އިންޑިއާ އިން ހަދިޔާކޮށްފި\n23 އެޕްރީލް 2020 - 00:24 12 comments\nމި ބޭސް އިންޑިއާ އިން ރާއްޖެ ގެނައީ، ރާއްޖޭގެ ގައުމީ އެއާލައިން މޯލްޑިވިއަން ޗެންނާއީ އިން ރާއްޖެއަށް މިއަދު ކުރި ދަތުރެއްގަ އެވެ. މި ތަކެތި އެ ގައުމުން ރާއްޖެ އަށް ހަދިޔާކުރީ ދިވެހި ސަރުކާރުން އެދިގެން ކަމަށް ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ އިތުރުން އާތުރައިޓިސް އަދި ލޫޕަސް ފަދަ ބަލިތަކަށް ވެސް އެޗްސީކިއު ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުވާ ދެ އެވެ. އެޗްސީކިއުގެ ސަޕްލައިގެ 70 ޕަސެންޓް އުފައްދަނީ އިންޑިއާ އިން ނެވެ. އަދި މި ދުވަސްވަރު މި ބޭސް އެކްސްޕޯޓުކުރުން އެ ގައުމުން ވަނީ ކޮންޓްރޯލްކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖެ އަށް މި ބޭސް ހަދިޔާ ކުރީ، އިންޑިއާ އާއި ރާއްޖެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް އިންޑިއަން ހައި ކޮމިޝަނުން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nމި ބޭސް ބޭނުން ކުރާނީ، ސިއްހީ ތަޖުރިބާކާރުންގެ ލަފައާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުންޏެވެ.\nއިންޑިއާ އިން ވަނީ މީގެ ކުރިން ވެސް ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން ރާއްޖެ އަށް އެހީވެފަ އެވެ. ކޮންޓްރޯލްކުރެވިފައިވާ ބޭސްތަކެއް ހަދިޔާ ކުރުމުގެ އިތުރުން، އެސްޓީއޯ އިން އޯޑަރުކޮށްފައި ހުރި ބޭސްތަކެއް، އިންޑިއާ އިން ވަނީ ރާއްޖެ ގެނެސްދީފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އިންޑިއާ ބޭސް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ރާއްޖެ-އިންޑިއާ ނަރެންދުރާ މޯދީ


(4 އޮކްޓޫބަރ 2021އާ ގުޅޭ)\n"ޒަކްވާން.." ލިވިޔާ ވަރަށް މަޑުމަޑުން ގޮވައިލިއެވެ. ޒަކްވާން ސިހިފައި ލިވިޔާއަށް ބަަލައިލިއެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ؟" ލިވިޔާއަށް ކޮންމެވެސް ކަމެއް ވެއްޖެކަން ޔަޤީން ކުރެވުނެވެ. ޒަކްވާންގެ ކަޅި ހުއްޓުނު އަންހެން ކުއްޖާ އަކީ ކާކު ބާއޭ ލިވިޔާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އެވަގުތު ވެސް އެއަންހެން ކުއްޖާ ހުރި ފިޔަވަޅު މަތީގައި ބަލަން ހުރީ ސީދާ ޒަކްވާންގެ މޫނަށެވެ. ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހުގައި ޒަކްވާން ގޮސް އެރީ ސައިކަލަށެވެ. ލިވިޔާ ވެސް ފަހަތުން ދިޔައެވެ. ދޭތެރެއަކުން ލިވިޔާ އެ އަންހެން ކުއްޖާއަށް ބަލައިލައެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ރޭކާލާ ވަރަށް ވުރެ، އެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ކަޅި ހުއްޓިފައި ވަނީ ސީދާ ޒަކްވާނަށެވެ.\n"ހެހެ.. ހާދަ ސިއްރުކޮށްލައިގެން.." ސައިކަލް ސްޓާޓު ކޮށްލުމާ އެކުގައި ލިވިޔާ ފެށީ ޒަކްވާނާ ދިމާ ކުރާށެވެ.\n"ނޫނޭ! އަހަރެން ކޮން ކަމެއް ވަކި ސިއްރު ކުރާނީ.. އެއީ އިމްޕޯ ކަމެއް ވެސް ނޫން ވިއްޔާ!" ޒަކްވާން ހަމަޖައްސައިލަން އުޅުނެވެ.\n"އާނ. ތިކަން ދެންމެ ވަރަށް ރަނގަޅަށް ވެސް އެނގުނު. ދެ މީހުން ތިބީ ކަޅި ނުކުންނަ ވަރުވެފަ ވިއްޔާ.." ލިވިޔާ އޭނާގެ ކަނާ އަތް މަޑުމަޑުން ޒަކްވާންގެ ފަލަ މަސްގަނޑުގައި ބާއްވައިލުމަށްފަހު، ސައިކަލުގައި ހަމަޖެހިލަމުން ބުނެލިއެވެ. ލިވިޔާގެ ވާހަކަތަކަށް ފަހު، ޒަކްވާން ޖަވާބަކަށް ދިނީ ހިނިތުން ވުމެކެވެ. އެވެސް ގަދަކަމުންނެވެ. އެއީ މާޒީ ކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ. އެ ސޮފުޙާ ހުޅުވަން އަލުން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ.\nޖެހިބުދެއްހެން ހުއްޓިގެން ހުރި، ޖޭސްމީނަށް ހަމަހޭ ވެރިކަން ވީ އޭނާގެ ކޯތާފަތް ތެމޭ ކަމުގެ އިޙްސާސް ކުރެވިގެންނެވެ. އޭރު ހަމަ ރަނގަޅަށް ވެސް ޖޭސްމީނަށް ވަނީ ރޮވިފައެވެ. ކާރު ބާރު ބޮޑު މަގުގައި ހުރެ ޖޭސްމީން ރޯނީކަން އޭނާއަށް ރޭކައިލުމާ އެކުގައި، ނިކަން އަވަހަށް އަތުގެ ނުފުށުން ކަރުނަތައް ފޮހެލިއެވެ. އަދި ވަށައިގެން ބަލައިލީ އެމަންޒަރު ބަަލަން ބަޔަކު ތިބިތޯއެވެ. މިވޭތުވެގެން ދިޔަ ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޖޭސްމީން ހޭދަކުރީ ހިތްދަތި ދިރިއުޅުމެކެވެ. އެކަނިވެރި ކަމާ އެކުގައި އުޅެމުންދާ ޖޭސްމީނަށް ލިބުނު ހަމައެކަނި އުފަލަކީ، ޒަކްވާނާ އެކުގައި އޮފީހުގައި އުޅުނު ހަނދާންތަކެވެ. ޒަކްވާންގެ ކައިވެނީގެ ޚަބަރުން ހިތުގެ ހުރިހާ ނާރެއްހެން ބުރިބުރި ވެގެން ދިޔައިރުވެސް، އަޒުމަށް ބަލިކަށި ކަމެއް ނުގެނައިސް، ޖޭސްމީން މަސައްކަތް ފެށީ ޒަކްވާންގެ ލޯބި ހޯދޭތޯއެވެ. ކޮންމެ ޙާލެއްގައި ވެސް ޒަކްވާންގެ ލޯބި ހޯދަން ޖޭސްމީން ނިންމިއެވެ. ރޭގަނޑު ނުނިދިގެން އެތައް ރެއެއްގައި އެކަނި މާއެކަނި މަގުތައް މަތީގައި ހިނގާ ހަދައެވެ. އެންމެ ފަހުން ޖޭސްމީންގެ އެކަންތައް ވީ ބޮޑު ބައްޔަކަށެވެ. ލޯބިވާ މީހާގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުކޮށްލަން ބޮލަށް ވަތް ވަސްވާސްތަކުން، ޖޭސްމީން ފަހުން ދުރުވީ ވެސް އެ ލޯތްބަށް ގަދަރު ކުރާތީއެވެ. އެ ލޯބީގައި ޖޭސްމީންގެ ލޯބި ޤުރުބާން ކުރަން ޖޭސްމީން ފަހުން ބޭނުން ވުމުންނެވެ. އޮފީހަށް ދިޔުން މަދުވެ، އެންމެ ފަހުން އޮފީހުން ވެސް ޖޭސްމީން ކެނޑުނީއެވެ. އޮތީ އެންމެ ސަބަބެކެވެ. ޒަކްވާން ފެނުމުން ޖޭސްމީނަށް އުނދަގޫ ވަނީއެވެ.\n"ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ރަނގަޅު." ޑޮކްޓަރު ހިނިތުންވެލަމުން ބަލައިލީ ޒަކްވާނާއި ލިވިޔާއަށެވެ.\n"ބޭބީ ވެސް ވަރަށް ރަނގަޅު." ޑޮކްޓަރުގެ ވާހަކަ އަޑު އަހާފައި ވަރަށް އުފާވެފައި ތިބިގެން ޒަކްވާނާއި ލިވިޔާ މިސްރާބު ޖެހީ ލިވިޔާގެ ގެއަށެވެ.\n"ޔޫހާ.. ޔޫހާ.." ޝަހުރުގެ އަޑު ކިތަންމެހާ ވެސް ރަނގަޅަށް ޔޫހާގެ ކަންފަތުގައި ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ޔޫހާއަށް ހަރަކާތެއް ނުކުރެވެއެވެ. ނިދާފައި ކަމަށް ހީކޮށް ޝަހުރު ހުއްޓައި ނުލައި ދިޔައީ ޔޫހާއަށް ގޮވަމުންނެވެ.\n"ދަރިފުޅާ! ތި ވަރަށް ޔޫހާއަށް ނުގޮވާ. މަންމަ ސައި ހަދާ ނިމުނީއޭ މި. ސައިބޮއިގެން ދަރިފުޅު އަވަހަށް ދޭ އޮފީހަށް.." ހުސްނާ އެހެން ބުނުމުން، ޝަހުރު ވަރަށް ލޯބިން ބަލައިލީ އެނދުގައި އޮތް ޔޫހާގެ މޫނަށެވެ. އަދި ގުދުވެލަމުން ވަރަށް ލޯބިން ޔޫހާގެ ކޮލަށް ބޮސް ދިނުމަށްފަހުގައި ޝަހުރު ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ.\n"މަންމާ.. ޔޫހާ އޮތީ ގަަދަ ނިދީގަ. ރޭގަ ބުނި ބޮލަށް ތަދުވާ ވާހަކަ. ވަރަށް ދުވަސްކޮށްފަ އެބުނީ އަނެއްކާ.." ޝަހުރު ގެންދިޔައީ ހެނދުނުގެ ސަޔަށް އިންސާފު ކުރަމުުންނެވެ.\n"އެ މަންޖެ ހަމަ ވިސްނަނީއެއްނު! މަންމައާ ރާދާ ވެސް ވަރަށް ދައްކާ ވާހަކައެއް ތީ. މަންމަމެންނަށް ވެސް ނޭނގެ ޔޫހާ އެ ވިސްނާ ކަމެއް. އަމިއްލަ މީހާ، އެވަރަށް ވިސްނައިގެން ބަލަ ކޮން މޮޅެއްތަ ވާނީ.." ހުސްނާ ވާހަކަދައްކަމުން އައިސް ޝަހުރު އިށީންދެގެން އިން ގޮނޑިއާ ޖެހިގެން އިށީންނެވެ.\n"މިއަދު ޑިއުޓީން އައިސް އަހަރެން އަނެއްކާ ވެސް ޔޫހާއާ ތިވާހަކަ ދައްކާނަން!" ޝަހުރު އެހެން ބުނުމަށްފަހުގައި ކޮޅަށް ތެދުވީ ގެއިން ނުކުންނާށެވެ.\n"މަޑުކޮށްބަލަ! މިތާގަ. އަހަރެން އެބަ އަންނަން މި ފިހާރަ ބަލާލާފަ. ނުވާނެ ގިނައިރެއް.." ޒަކްވާންގެ ކޮނޑުގައި ހިފައިލުމަށްފަހުގައި ސައިކަލު ފަހަތުގައި އިން ލިވިޔާ ބުނެލިއެވެ. އެއީ ކުޑަ ކުދިންގެ އެއްޗެހި ވިއްކާ ފިހާރައެކެވެ. ޒަކްވާން ހީކޮށްގެން ހުރީ ލިވިޔާ އެތަނުގައި މަޑުކުރީ ކުޑަކުދިންގެ އެއްޗެހި ބަލަން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ލިވިޔާގެ އޮތީ އެހެން ޕްލޭނެކެވެ. ޒަކްވާން ގާތުގައި މަޑުކޮށްލަން ބުނެފައި ލިވިޔާ ގޮސް ވަނީ އެފިހާރައަށެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ހިނގާފައި ގޮސް ލިވިޔާ ހުއްޓުނީ އެމީހުން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔަ އިރު ފެނުނު އަންހެންކުއްޖާގެ ގާތުގައެވެ. އެ ފިހާރައިން އެކުއްޖާ ފެނުމުން، ލިވިޔާ ބޭނުންވީ އެކުއްޖާއާ ވާހަކަދައްކާލާށެވެ.\n"ހެލޯ!" އިސްވެ ވާހަކަދެއްކީ ވެސް ލިވިޔާއެވެ. ފަހަތުން ގޮހެވެ. ސިހިފައި ފާޑަކަށް ޖޭސްމީން ބަލައިލީ ލިވިޔާގެ މޫނަށެވެ. އެއާ އެކުގައި ޖޭސްމީންގެ ދެލޯ ބޮޑުވެ، އޭނާ ފަސްޖެހުނެވެ.\n"އައިމް ލިވިޔާ.. ޒަކްވާންގެ ފުރެންޑެއް. ތީ ކޮން ކުއްޖެއް!" ލިވިޔާގެ ދުލުން ބޭރުވި ތަޢާރަފުން ޖޭސްމީނަށް ލިބުނީ ކުއްލި ބޮޑު ޝޮކެކެވެ. ވަށައިގެން ފެންނަމުން ދިޔަ މަންޒަރު ހީވީ ޖޭސްމީންގެ ލޯމަތިން އެނބުރިގެން ދިޔަހެންނެވެ.\n"ވަޓް؟" ޖޭސްމީން ހައިރާން ކަންމަތީގައި ހުރެ ބުނެލީ އެވަރަށެވެ.\n"ޔެސް! ތީ ކޮން ކުއްޖެއް؟ ބުނެބަލަ! ޒަކްވާން ވަރަށް ސިއްރުން އުޅޭނީ.. ހެހެ. އެހެންވެ މިއައީ ވެސް.. ކޮންކުއްޖެއް ތޯ ބަލާލަން ވެގެން." ލިވިޔާ ހިނިތުންވުމަކާ އެކުގައި ވާހަކަދައްކަމުން ދާއިރު، ލިވިޔާއަށް ރޭކައި ނުލަނީ މިދެކެވެނީ ކިހާ ބޮޑު ވާހަކައެއް ކަމެވެ. އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ ޖޭސްމީން ހުއްޓުން އެރީ ލިވިޔާގެ ދުލުން ބޭރުވަމުން ދިޔަ ވާހަކަތަކުންނެވެ.\n"ތިބުނީ.. ޒަކްވާން ސިންގަލްއޭތަ؟ އޭނަގެ ވައިފެއް ނުހުރޭ؟" ޤަބޫލު ކުރަން ދަތިވެފައި ހުރެ، ޖޭސްމީން ވަރަށް އުދަނގުލުން އަހައިލިއެވެ.\n"ހެހެ! އާނ! އެ ވިސްނުން ވެސް ގެންގުޅޭ ކުއްޖެއް ނޫން އެއީ.. އަވަހަށް އެކަމާ އުޅޭ.. ހިތްކިޔަންޏާ.. ހެހެ. ޔޫ ކޭން ކޯލްމީ އިނގޭ. އެނގޭ ތީ ޒަކްވާންގެ ވަރަށް ޚާއްސަ ކުއްޖެއްކަން.. ސޯ ގިވް މީ އަ ރިންގު.." ލިވިޔާ އެހެން ބުނެ ހިނިތުންވުމަކާ އެކުގައި ފިހާރައިން ނުކުމެގެން ދިޔައީ ޖޭސްމީނަށް ބަޔާން ކުރަން ދަތި ބޮޑު ހައިރާން ކަމެއް ދީފައެވެ. ދޫ ބަންދުވެފައި ހުރިއިރު، ނޭވާލާން ވެސް ޖޭސްމީނަށް ހަނދާންނެތިފައިވާ ފަދައެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހުރެފައި ޖޭސްމީން ބަލައިލީ އޭނާގެ ފޯނުގައި ލިވިޔާ ޖެހި ނަމްބަރެވެ.\nހަވީރުގެ ވަގުތެވެ. ޑިޔުޓީ ނިންމާލާފައި ޝަހުރު ގެއަށް އައިސް ވަނީ ހަމަޖެހިގެން ހުރެއެވެ. އޭނާގެ ޙަޔާތަށް އެއްވެސް ކަމެއް ވެދާނެ ކަމަށް ބަލައިގެން ނޫނެވެ. ހަމަ ނޯރމަލް ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި، ދުވަހުގެ ބާކީ ބައި ވެސް ދާނެ ކަމުގެ އުއްމީދުގައެވެ. ނަމަވެސް އެކަންވީ އެހެން ނޫނެވެ. ގެއަށް އައި އިރު ގޭތެރެއިން ފެންނަނީ ހިމޭން ކަމެވެ. ހުސްނާ ވެސް ގޭގައި އުޅޭހެން ހީއެއް ނުވެއެވެ. ބޫޓު ބޭއްލުމަށްފަހު، މަޑުމަޑުން ހިނގާފައި އައިސް ޝަހުރު ހުޅުވައިލީ އޭނާގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރެވެ.\n"ޔޫހާ." ޝަހުރަށް ފުރަތަމަ ވެސް ހަޅޭލަވައި ގަނެވުނީއެވެ. ދެލޯ ކަރުނައިން ތެތްމައިލީ ހަމަ ކުއްލިއަކަށެވެ. ދުވެފައި ޝަހުރު ގޮސް ވަނީ ކޮޓަރި ތެރެއަށެވެ. (ނުނިމޭ)


އައި.ޔޫ.އެމް ގެ “އިޤްރަ” ބުކްފެއަރ މިފަހަރު ވަރޗުއަލްކޮށް | Sandhaanu\nއައި.ޔޫ.އެމް ގެ “އިޤްރަ” ބުކްފެއަރ މިފަހަރު ވަރޗުއަލްކޮށް\nނޮވެމްބަރ 24, 2020\nދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ ގެ ބުކްފެއަރ “އިޤްރަ” ވަރޗުއަލްކޮށް ބޭއްވުމަށް ތައްޔާރުވެއްޖެއެވެ.\nވަރޗުއަލްކޮށް މިބުކްފެއަރ ބާއްވަނީ އެކަމަށް ޙާއްސަ ވެބްސައިޓެއް މެދުވެރި ކޮށެވެ.\nއެކަމަށް ޙާއްސަކޮށް ތައްޔާރުކުރި މި ވެބްސައިޓް މިހާރުވަނީ އިފްތިތާޙް ކޮށްފައެވެ. މިވެބްސައިޓް އިފްތިތާޙް ކޮށްދެއްވައިފައިވަނީ އައި.ޔޫ.އެމްގައި ބޭއްވުނު ރަސްމިއްޔާތެއްގައި އެ ޔުނިވަރސިޓީގެ ވައިސް ޗާންސެލަރ ޑރ އިބްރާހިމް ޒަކަރިއްޔާ މޫސާއެވެ. މި ވެބްސައިޓް އިފްތިތާޙްކޮށްދެއްވީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގެ ވައިސް ޗާންސެލަރ ޑރ. އިބްރާހިމް ޒަކަރިއްޔާ މޫސާއެވެ.\nވަރޗުއަލްކޮށް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މި ބުކްފެއަރ އޮންނާނީ އަންނަ މަހުގެ 1 އިން 10 އަށެވެ. ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި މި ބުކްފެއަރ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި ބޭއްވި ނަމަވެސް ކޯވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ބުކްފެއަރ މިފަހަރު ބާއްވަން ހަމަޖައްސާފައިވަނީ ވަރޗުއަލްކޮށެވެ. އަދި މިއީ ރާއްޖޭގައި މިފަދަ ގޮތަކަށް ކުރިއަށް ގެންދާ ފުރަތަމަ ފަހަރުކަމަށް އައިޔޫއެމް އިން މަޢުލޫމާތު ދެއްވައެވެ. މި ފަހަރުގެ ބްކު ފެއަރގެ ޝިއާރަކީ ‘އެކްސްޕްލޯރ ދަ ވަރޗުއަލް ބުކު ސެލްފް” އެވެ\nބުކްފެއަރގެ ވެބްސައިޓް ލޯންޗް ކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ޔުނިވަރސިޓީގެ ވައިސް ޗާންސެލަރ ޑރ އިބްރާޙިމް ޒަކަރިއްޔާ މޫސާ ވިދާޅުވީ ދިވެހިންނަކީ ފޮތްކިޔުމަށް ޝައުގުވެރި ބަޔަކަށް ވާތަން ދުށުމަކީ އުއްމީދުކުރައްވާ ކަމެއްކަމަށާއި އެކަން ކުރުމަށް ޔުނިވަރސިޓީތަކުގެ ދައުރު މުހިއްމުކަމަށެވެ.\n“އިޤްރާ” ބުކް ފެއަރ ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށްޓަކައި ވެބްސައިޓެއް އިފްތިތާހް ކުރުން. ފޮޓޯ:އައި.ޔޫ.އެމް\nމި ފެއަރގައި މިހާތަނަށް ރަޖިސްޓްރީ ވެފައި ވަނީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އާއި ނޮވެލްޓީ އާއި އަޝްރަފީ ބުކްޝޮޕާއި އެމް7 ބުކްޝޮޕްއެވެ. އަދި މޯލްޑިވްސް ލޯ އިންސްޓިޓިއުޝަންގެ އިތުރަށް އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުންވެސް ބައިވެރިވެއެވެ.\nވަރޗުއަލްކޮށް ކުރިއަށްގެންދާ މި ބުކް ފެއަރގައި ކުރިއަށްގެންދާ ހުރިހާ ހަރަކާތްތަކީ ހުރިހާ އުމުރުފުރައިގެ މީހުންނަށްވެސް ބައިވެރިވެވޭނެ ހަރަކާތްތަކެއްކަމަށް އައިޔޫއެމްއިން ވިދާޅުވެއެވެ. އަދި ބުކްފެއަރ އަށް ޒިޔާރަތް ކުރާ މީހުންނަށް އަގުހެޔޮކޮށް ފޮތް ގަތުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް ލިބިގެންދެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ސައިން ލޭންގުއޭޖާއިއެކު ވާހަކަ ކިޔާދިނުމާއި ޕެނަލް ޑިސްކަޝަންތަކާއި މައުލޫމާތު ދިނުމުގެ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވެއެވެ. ފެއަރ އަށް ޒިޔާރަތް ކުރާ ބޭފުޅުނަށް ފޮތް ކިޔުމުގެ މުބާރަތާއި ލިޔުމުގެ މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެވޭނެކަމަށް އައިޔޫއެމް އިން ވިދާޅުވެއެވެ.


Bidheyseen vazeefaa adhaakurumaabehey gavaaidhu aahmukohfi – Iru\nބިދޭސީން ވަޒީފާ އަދާކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު އާއްމުކޮށްފި\nބިދޭސީން ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދެއް އެކުލަވާލާ އެ ގަވާއިދު އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ގެޒެޓުކޮށްފިއެވެ.\nމިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވްލޮޕްމަންޓުން މިއަދު އާއްމު ކުރި “ބިދޭސީން ވަޒީފާ އަދާކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު” ހަދާފައި ވަނީ ވަޒީފާއާ ބެހޭ ގާނޫނު ދަށުންނެވެ. ވަޒީފާ އަދާ ކުރުމަށް ބިދޭސީއަކު ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ގެނައުމުގެ ކުރިން، އެ ބިދޭސީއަކަށް ވަޒީފާ ދިންކަން އެންގުމަށްޓަކައި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން “ލެޓާ އޮފް އެޕޮއިންޓްމަންޓް” އެ ބިދޭސީއަކާ ހަވާލު ކުރަން ޖެހެ އެވެ. މި ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުން ބިދޭސީއަކު ވަޒީފާ އިން ވަކި ކުރުމުގައި އަމަލު ކުރަން ވާނީ ވަޒީފާއާ ބެހޭ ގާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ ހުއްދަތައް ނެގުމަށް މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅާނީ، ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ބިދޭސީން ގެނައުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ “އެކްސްޕެޓް ސިސްޓަމް” މެދުވެރިކޮށެވެ.\nގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށް ބިދޭސީން ގެނައުމަށް އެމްޕްލޯއިމަންޓް އެޕްރޫވަލް ދެވޭނީ، ބިދޭސީން\nވަޒީފާއަށް ގެނައުމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ ބިދޭސީން ވަޒީފާއަށް ގެނައުމުގެ ކޯޓާ ހޯދުމަށްފަހުއެވެ.\n5 ބިލެއް މަޖިލީހަށް ފޮނުވައިފި\nބިދޭސީން ވަޒީފާއަށް ގެނައުމުގެ ކޯޓާއަށް އެދި ހުށަހެޅުމުން، މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކޯޓާ ދޫކުރެވޭނީ، ކޯޓާ ފީގެ ގޮތުގައި 12( ބާރަ މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ދެހާސް ރުފިޔާ، އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީއަށް ނުވަތަ އެ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ތަނަކަށް ދެއްކުމުން ކަމަށްވެސް ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.


SunOnline: Hurihaa rasheh ge injeenuge thakuge salaamathee fiyavalhu varugadha kuran fashaifi\nގދ. ފިޔޯރީ އިންޖީނުގޭގައި މިއަދު އަލިފާންރޯވެ އަނދާފައި --- ފޮޓޯ: ފޭސްބުކު\nހުރިހާ ރަށެއްގެ އިންޖީނުގެތަކުގެ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅު ވަރުގަދަކުރަން ފަށައިފި\n1 އަހަރު2މަސް ކުރިން - 21 އޭޕްރިލް 2017 3\nގދ. ފިޔޯރީ އިންޖީނުގޭގައި މިއަދު ހިނގި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއަށް ފަހު ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގެ އިންޖީނުގެތަކުގެ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ ކަމަށް ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނުން ބުނެފި އެވެ.\nފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަންގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަހުމަދު ޝަރީފް މިއަދު ސަން އަށް ވިދާޅުވީ ފިޔޮރީ އިންޖީނުގޭގައި ހިނގި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއާ ގުޅިގެން އަޅަން ޖެހޭ ފުރިހަމަ ފިޔަވަޅުތައް އެނގޭނީ ތަހުގީގަށް ފަހު ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިހާރުން މިހާރަށް ހުރިހާ ރަށެއްގެ އިންޖީނުގެތަކުގައި ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝަރީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިހާރު އަޅަން ނިންމާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި އިންޖީނު ރޫމްތެރޭގައި ހުރި ބެޓަރީތައް އިންޖީނު ރޫމުން ބޭރުގައި ބެހައްޓުން ހިމެނެ އެވެ. އަދި ކޮންޓްރޯލް ރޫމަށް ވެސް ކޮންމެވެސް ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ.\n"ކޮންޓްރޯލް ރޫމުން އިންޖީރޫމަށް ވަންނަން ހުންނަ ދޮރުގެ އިތުރުން ކޮންޓްރޯލް ރޫމުން ބޭރަށް ވެސް ދެވޭކަހަލަ ގޮތެއް ހެދުމަށް މިވަނީ ނިންމާފައި. މިކަހަލަ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅުގަނޑުމެން މިއަދުން މިއަދަށް އަޅަން ފަށާނަން،" ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ އެފަދަ ހާދިސާއެއް ދެވަނަ ފަހަރަށް ހިނގާނެ ހުރިހާ ދޮރެއް ބަންދުކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nމިއަދު ހުކުރު ނަމާދު ކުރިއަށްދަނިކޮށް ފިޔޮރީ އިންޖީނުގޭގެ ޖަނެރޭޓަރުގައި ރޯވި އިރު، ބާރުގަދަ ދެ އަޑެއް ވަނީ ގޮވައިފަ އެވެ.\nޝަރީފް ވިދާޅުވީ ހުކުރު ވަގުތު އިންޖީނުގެތަކުގެ ޑިއުޓީގައި ދެ މުވައްޒަފުން ތިބޭނެ ކަމަށާއި ފިޔޯރީ އިންޖީނުގޭގައި ވެސް މިއަދު ދެ މުވައްޒަފުން ޑިއުޓީގައި ތިބި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަލިފާނުގެ ހާދިސާ ހިނގީ އެއް މުވައްޒަފަކު ބްރޭކް ގަޑިއަށް ބޭރަށް ނުކުތްވަގުތު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިހާތަނަށް ލިބިފައިވާ މައުލޫމާތަށް ބަލާއިރު އަލިފާނުގެ ހާދިސާ ހިނގީ ބެޓަރީއެއް ގޮވައިގެން ކަމަށާއި ބެޓަރި ގޮވީ ޑިއުޓީގައި ހުރި މުވައްޒަފު ރީޑިން ނަގަން އިންޖީނު ކައިރިއަށް ދިޔަވަގުތުގައި ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށް ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ބެޓަރީ ކުދިކުދި ވެފައި ހުރި. ބޮޑަށް ލަފާކުރެވެނީ ރީޑިން ނަގަން އިންޖީނު ކައިރިއަށް ދިޔަ ވަގުތާ ދިމާވީ ކަމަށް،" ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ އަލިފާން ރޯވިއިރު ބޭނުންކުރަމުން ދިޔަ ޖަނެރޭޓަރުގައި މައްސަލައެއް ހުރި ކަމަށް އަދި ފާހަގަނުކުރެވޭ ކަމަށާއި ނަމަވެސް ގއ. ދެއްވަދޫން އެރަށަށް ބެކަޕް ޖަނެރޭޓަރެއް ގެންދިޔުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ފެނަކައިން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ މިއަދު އިރުއޮއްސުމުގެ ކުރިން އެރަށަށް ކަރަންޓުދެވޭތޯ ކަމަށް ވެސް ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަލިފާނުގެ ހާދިސާ ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން ގދ. ފިޔޯރި\nޖަނަރޭޓަރުގައި އަލިފާން ރޯވެ ފިހުނު ބިދޭސީ މީހާ އިތުރު ފަރުވާއަށް މާލެ ގެނެސްފި 1 ހަފްތާ2ދުވަސް ކުރިން\nގަލޮޅު ގެއެއްގެ ކޮޓަރިއެއްގައި ރޯވެ ބޭނުން ނުކުރެވޭ ވަރަށް އަނދައިފި 1 މަސް 13 ގަޑި ކުރިން\nބޮޑުހިތި ރިސޯޓުގެ ފަޅުތެރޭގައި އޮތް ލޯންޗެއްގައި ރޯވެއްޖެ 1 މަސް2ހަފްތާ ކުރިން\nލ. ގަމު އިންޖީނު ގެ ކައިރީގައި އޮތް ފެނަކައިގެ ތެޔޮ ބައުޒަރެއްގައި ރޯވެ އަދަނީ2މަސް3ހަފްތާ ކުރިން\nއަޒަރުބައިޖާންގައި ހުންނަ ޓްރަމްޕް ޓަވަރުގައި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގައިފި2މަސް3ހަފްތާ ކުރިން


Kulhudhufushi hospital ge jaaga ithurukoh, zamaanee kuranee\nހޮސްޕިޓަލްގެ ޖާގަ އިތުރު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދަނީ\nއުތުރުގެ ތިން އަތޮޅުގެ ރައްޔިތުން ހިދުމަތް ހޯދަމުންދާ ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްގެ ޖާގަ އިތުރުކޮށް ޒަމާނީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމުގެ މަޝްރޫއުއެއް ފަށައިފި އެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ އެމްޓީސީސީއާ އެވެ.\nހަ މަސް ދުވަހުން ނިންމަން ޖެހޭ ގޮތަށް އެމްޓީސީސީއާ ހަވާލުކުރި މި މަޝްރޫއުގެ އަގަކީ 30,317,922.24 ރުފިޔާ އެވެ.\nމަޝްރޫއުގެ ދަށުން 30 އެނދުގެ ވޯޑް އިމާރާތެއް ދެ ބުރިއަށް އެޅުމާއި އޯޕީޑީ ސަރަހައްދު މަރާމާތު ކުރުމާއި، ހޮސްޕިޓަލުގެ މައި އިމާރާތާއި އޮފީސް އިމާރާތާއި އުފަން ހިޔާ އިމާރާތް ވޯކްވޭއަކުން ގުޅުވާލުމުގެ އިތުރުން ލެބޯޓްރީ އަޕްގުރޭޑް ކުރުމަށްޓަކައި އުފަން ހިޔާއަށް ބަދަލު ކުރާނެ އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލްގެ ޖާގަ އިތުރު ކުރުމުގެ މަޝްރޫއެއް ފަށާފައިވާއިރު މިހާރު ވެސް އެ ހޮސްޕިޓަލަށް ވަނީ ޖާގައިގެ ދަތިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިމަތިވެފަ އެވެ.\nހޮސްޕިޓަލް މަރާމާތުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިއިރު މި ސަރުކާރުން ވަނީ ކުޅުދުއްފުށީގައި 100 އެނދުގެ ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލެއް އަޅާނެ ކަމަށް ވައުދުވެފަ އެވެ. އަދި އެކަމުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލްގެ މެނޭޖަރު އަހުމަދު ދާއޫދު ވިދާޅުވީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ޖާގައިގެ ދަތިކަމަށް މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ވަރަށް ބޮޑު ހައްލެއް ލިބިގެން ދާނެ ކަމަށާއި މިއީ މި ދަނޑިވަޅަށް ވަރަށް މުހިއްމު އޮތް މަސައްކަތެއް ކަމަށެވެ.\n"100 އެނދުގެ އާ ޓާޝިއަރީ ހޮސްޕިޓަލު ޕްރޮޖެކްޓް ކުރިއަށް އޮތުމާއެކު ވެސް، މި ވަގުތު ހޮސްޕިޓަލުން ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހޭ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދީ، ޒަމާނާ ގުޅޭ ބައެއް ކަހަލަ ބަދަލުތައް ގެނެސް ހޮސްޕިޓަލުން ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކުގެ ހިތްހަމަޖެހުން އިތުރުވެގެން ދާނެ ފަދަ ޕްރޮޖެކްޓެއް މީ. މިފަދަ ހައްސާސީ ވަގުތެއްގައި ވެސް މި ޕްރޮޖެކްޓް ފެށިގެން ދިއުމަކީ ނުހަނު އުފާ ކުރާ ކަމެއް. އުއްމީދަކީ އަވަސް މުސްތަގުބަލެއްގައި އާ ހޮސްޕިޓަލުގެ އިމާރާތް ނިންމާ އެ ޓާޝިއަރީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ވުން،" އަހުމަދު ދާއޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުޅުދުއްފުއްޓަށް ޒަމާނީ ބަދަލުތައް ގެންނަން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު މިފަހުން އެ ހޮސްޕިޓަލުން ވަނީ ބޮޑު ދެ ކާމިޔާބެއް ހާސިލްކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން އަންހެނެއްގެ އޯވަރީގައި އުފެދިފައި ހުރި ބޮޑު ދެ ސިސްޓް ނަގައި ކާމިޔާބު އޮޕަރޭޝަނެއް ވަނީ ކޮށްފަ އެވެ. އަދި 28 ހަފުތާގެ ކުއްޖަކަށް ފަރުވާދީ ސަލާމަތްކޮށްފައިވެސްވެ އެވެ.\nކުރިން މިފަދަ ކަންކަމުގައި މުޅިން ވެސް އެ ހޮސްޕިޓަލުން ބަލި މީހުން ފޮނުވަނީ މާލެއަށެވެ. ނަމަވެސް މި ކާމިޔާބީތައް ހޯދުނީ ލޮކްޑައުންއާ ގުޅިގެން ބަލި މީހުން މާލެއަށް ފޮނުވަން ދަތިވެ، އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ކޮންމެހެން ވެސް އެ ފަރުވާތައް ދޭން ޖެހުމުންނެވެ.\nއެމްޓީސީސީ ކުޅުދުއްފުށި މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު


150 kilo ge meehaku4vana floor ah aruvan sifain ehee vedheefi\n150 ކިލޯގެ މީހަކު ހަތަރުވަނަ ފްލޯއަށް އަރުވަން ސިފައިން އެހީވެއްޖެ\n150 ކިލޯ ހުރި ބަލިމީހާ ހަތަރު ވަނަ ފްލޯއަށް އަރުވަން ސިފައިން މިއަދު އެހީވަނީ.\nބަރުދަނުގައި 150 ކިލޯ ހުރި ބަލި މީހަކު އޭނާ ދިރިއުޅޭ މާލޭ ގޭގެ ހަތަރުވަނަ ފްލޯއަށް އެރުވުމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން އެހީވެދީފި އެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފްގެ އިންފޮމޭޝަން އޮފިސަރު ކެޕްޓަން އިބްރާހިމް އާޒިމް ވިދާޅުވީ ބުރުޒު މަގުގައި ހުންނަ މ. ނާދިޔާ ގޭގެ ހަތަރުވަނަ ފްލޯއަށް ބަލި މީހަކު އެރުވުމަށް އެމްއެންޑީއެފްގެ ފަޔާ އެންޑް ރެސްކިއުގެ ސިފައިން ހަރަކާތްތެރިވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއޭނާއަކީ މައިބަދައިގެ އޮޕަރޭޝަނެއްކޮށްގެން އައިޖީއެމްއެޗް އިން މިއަދު ޑިސްޗާޖު ކުރި މީހެއް ކަމަށާއި އޭނާ ގެއަށް އަރުވައިދިނުމަށް އާއިލާއިން އެމްއެންޑީއެފްގެ ކިބައިން އެހީއަށް އެދުނު ކަމަށެވެ. އެއާ އެކު ސިފައިންގެ ޓީމެއް ގޮސް އެކަމުގައި އެ އާއިލާއަށް އެހީވެދިން ކަމަށް އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުމުރުން 32 އަހަރު އެ މީހާގެ ބަރުދަނުގައި 150 ކިލޯ ހުރެ އެވެ. އާއިލާއަށް އެ މީހާ އެ ގޭގެ ހަތަރު ވަނަ ފްލޯއަށް ނޭރުވުނީ އެ މީހާގެ ބަރު ކަމުންނާއި މިފަހުން އޮޕަރޭޝަނެއް ކޮށްފައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން އެވެ. މިހާރު އެ މީހާ ވަނީ އޭނާ ދިރިއުޅޭ ހަތަރު ވަނަ ފްލޯއަށް ސިފައިންގެ އެހީގައި އަރުވައިފަ އެވެ.\nހާލު ދެރަވި ދެ ދަރިވަރަކު މާލެ ގެނެސްފި\nއައިޖީއެމްއެޗްގެ ފަޔާ ސިސްޓަމް ބަދަލުކޮށްދޭނެ ބަޔަކު ހޯދަނީ


ކޯވިޑް19: އިއްޔެ އިތުރު 69 މީހަކު ފައްސިވެއްޖެ! | Sandhaanu\nކޯވިޑް19: އިއްޔެ އިތުރު 69 މީހަކު ފައްސިވެއްޖެ!\nރާއްޖެއިން ކޯވިޑް އަށް އިތުރުު 69 މީހަކު އިއްޔެ ފައްސިވެއްޖެއެވެ. އިއްޔެ ފެނުނު ކޭސްތަކުގެ ތެރެއިން6ކޭސް ފެނިފައިވަނީ އަތޮޅު ތެރެއިންނެވެ. އަދި 63 ކޭސް ފެނިފައިވަނީ މާލެ ސަރަހައްދުންނެވެ.\nއިއްޔެ ފައްސިވީ މީހުންގެ ތެރެއިން 29 މީހުންނަކީ ދިވެހިންނެވެ. އަދި އަނެއް 40 މީހުންނަކީ ބިދޭސީންކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.\nއިއްޔެގެ ރެކޯޑްތަކާއި އެކު ފައްސިވީ މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިހާރުވަނީ 11062އަށް އަރައިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، 1140 އެކްޓިވް ކޭސް ހިމެނޭއިރު،61 ފަރާތަކަށް ދަނީ އެޑްމިޓް ކޮށްގެން ފަރުވާ ދެމުންނެވެ. އަދި އައިސޮލޭޝަން ފެސިލިޓީ ތަކުގައި 367 މީހަކުވަނީ އެކަހެރި ކުރެވިފައެވެ.\nއިއްޔެއާއި ހަމަޔަށް އަތޮޅުތެރޭގެ 19 ރަށެއްގައި އެކްޓިވް ކޭސްތައް ހުރިއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި 19 ރިސޯޓް ހިމެނެއެވެ. ރިސޯޓްތަކުން ވަނީ 19 މުވައްޒަފުންނާއި 14 ފަތުރުވެރިޔަކު މިބައްޔަށް ފައްސިވެފައެވެ.


Bodethi badhaluthah dheyn jehun: emme bodu eh bura!\nޚިޔާލު / ދިރާސާ\nރައީސް އޮފީސް: މިހާރު ވެސް ވަނީ ބަޖެޓް ކުރި ވަރަށް ވުރެ ގިނައިން ބަދަލު ދޭން ޖެހިފައި.-- ފޮޓޯ: މިހާރު\nބޮޑެތި ބަދަލުތައް ދޭން ޖެހުން: އެންމެ ބޮޑު އެއް ބުރަ!\nފާއިތުވި ފަސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކޮރަޕްޝަން އިންތިހާ އަށް އާންމުވި އެވެ. ހަމައެއް ލަމައެއް ނެތި، ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ގެއްލުންވާ ގޮތަށް އެތައް ކަމެއް ކޮށްފައި އެބަހުއްޓެވެ. އަމިއްލަ މަންފާ ހޯދަން، އޭރުގެ އިސް ވެރިން ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކެވެ؛ ނުއަގުގައި ބޭރު ގައުމުތަކުން ބޮޑެތި ލޯނުތައް ނަގައިގެން ހިންގި ގިނަ ޕްރޮޖެކްޓްތަކެވެ؛ އެވަރުން ވެސް ނިމުނީ އެއް ނޫނެވެ. ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުން ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް ހިތު ހުރި ގޮތަކަށް، އެއްވެސް ހަމައަކަށް ބެލުމެއް ނެތި ބާތިލް ކޮށްލީ އެވެ.\nނަތީޖާ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އާ ސަރުކާރު ހަވާލުވީ އިރު ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދު އޮތީ ބޮޑު އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓިފަ އެވެ. ބަޖެޓް ހުސްވެ، ސިވިލް ސާވިސް މުވައްޒަފުންނަށް މުސާރަ ދޭން ދަތިވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވާ ހިސާބަށް ގޮސްފަ އެވެ. މިހާރު އެ ކަންކަމުން މި ވަނީ އަރައިގަނެވިފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެކި ފަރާތްތަކާއި މެދު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް ބާތިލް ކުރުމުން ދައުލަތުން ގެއްލުމުގެ ގޮތުގައި ދޭން ޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް މި ވަނީ އިތުރުވާން ފަށައިފަ އެވެ. މިއީ މިހާރު ސަރުކާރަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަށް ވާނެކަން ޔަގީނެވެ.\nސަރުކާރުގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ "ގެއްލުމުގެ ބަދަލު" ދިނުމުގެ ބުރަ ބޮޑުކަން އެންމެ ފަސޭހަ އިން އަންދާޒާ ކޮށްލެވޭނީ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން މިދިޔަ ހަފްތާގައި އާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކުންނެވެ. އެގޮތުން މި އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ޖޫރިމަނާ އާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދައްކަން 50.4 މިލިޔަން ރުފިޔާ ކަނޑައަޅާފައިވީ ނަމަވެސް ފުރަތަމަ ހަތަރު މަހުން އެ އަދަދު ހަ ގުނަ އިތުރުވެގެން ގޮސް، 336.7 މިލިޔަން ރުފިޔާ އަށް އަރައިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ހިސާބުތަކުން ފެނެ އެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ކޯޓު މަރުހަލާގެ ތެރެއިން ދައްކަން ޖެހޭ އަދަދު އިތުރުވާނެ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ލަފާކުރުމަކީ އެ ބުރަ އިތުރަށް ބޮޑުވެގެން ދާނެ ކަމުގެ ހެތްކެވެ.\nއެ އަދަދު ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިތުރުވާނެ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ލަފާކުރި އިރު، ރައީސް ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުގައި ދީބާޖާ އާއި އެކު ހެދި އެއްބަސްވުން އުވާލުމުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 348 މިލިޔަން ރުފިޔާ ދިނުމަށް ސްޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ ހުކުމް ކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބިޒްނަސް އިމޭޖް ގްރޫޕް (ބިގް) އަށް 78 މިލިޔަން ރުފިޔާ ދޭން ޖެހުނު މައްސަލާގެ އިތުރުން ސީޓީޖީ އަށް 22 މިލިޔަން ރުފިޔާ ދޭން ޖެހިފައި ވެއެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ވެސް އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކާއި އެކު ހަދާފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓާ ފައިނޭންސް ޕްރޮޖެކްޓެއް އުސޫލުން ބޭރުން ކެންސަލް ކުރާތީ އެ ކުންފުންޏަށް، 141 މިލިޔަން ރުފިޔާގެ ބަދަލެއް ދޭން ޖެހުމުގެ ބިރު ވެސް މިހާރު ވަނީ ހީވެފަ އެވެ. އަދި ކުރީގެ ސަރުކާރުން ކުށެއް ނެތި އެތައް ބަޔަކު ވަޒީފާ އިން ވަކިކޮށްފައިވާއިރު، އެ މީހުންނަށް ވެސް ބަދަލު ދޭން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އެތައް މިލިޔަން ރުފިޔާ އެއް މިހާތަނަށް ދައްކަން ޖެހިފައި ވެއެވެ.\nރައީސް އޮފީހުގެ ޗީފް އޮފް ސްޓާފް އަލީ ޒާރިހު މީޑިއާ އަކަށް ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުން ގާނޫނާ ހިލާފަށް އަދި އުސޫލުތަކާ ހިލާފަށް އެއްބަސްވުން ބާތިލް ކޮށްގެން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދައްކަން ޖެހޭ އަދަދު ދެ ބިލިޔަން ޑޮލަރު (30 ބިލިޔަން ރުފިޔާ) އަށް އަރަ އެވެ. ވިސްނާ ފިކުރު ކުރާށެވެ؛ އެއީ ރާއްޖޭގެ އެއް އަހަރުގެ ބަޖެޓަށް ވުރެ ބޮޑު އަދަދެކެވެ.\nއެ ގޯސްތައް ހެދި މީހުން، ސަރުކާރުން ލާރި ބަހަނީއޭ ބުނެ ފާޑުކިޔާއިރު އެ މީހުން ލަދުގަންނަން ޖެހޭނެ އެވެ. ގައުމަށް އެހާ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދިނުމަށް ފަހު އެކަމަށް ފާޑުކިޔަން އެ މީހުންނަށް ފުރުސަތު ވެސް ދީގެން ނުވާނެ އެވެ. ދައުލަތުން ބަދަލު ދޭން ޖެހިފައިވާ ކޮންމެ މައްސަލަ އެއް ވަކިވަކިން ބަލައި، އެ ކަމުގައި ޒިންމާ ވާން ޖެހޭ ފަރާތްތައް ހޯދައި، އެ ފަރާތްތަކާއި މެދު ފިޔަވަޅު އަޅާށެވެ.\nއެފަދަ ފަރާތްތަކާއި މެދު ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް ގާނޫނުތަކާއި، ގަވާއިދުތައް ވަރުގަދަ ކޮށް، އެ މަރުހަލާ އަވަސް ވާން ޖެހެ އެވެ. އެގޮތުން އެފަދަ މައްސަލަތައް ބަލާ "މިނިވަން މުއައްސަސާ"ތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް މިހާރަށް ވުރެ ހަލުވިކަމާ އެކު ކުރިއަށް ދާން ޖެހެ އެވެ. ގައުމަށް އެތައް ބިލިޔަނެއް ގެއްލުނު އިރު، އެފަދަ ގިނަ މައްސަލަތަކުގައި ކޮންމެވެސް ފަރާތަކަށް ނޭއްގާނީ މަންފާތައް ލިބިފައި ހުންނާނެ ކަން ޔަގީނެވެ؛ އެފަދަ ހުރިހާ އެންމެން ހޯދާ އަވަހަށް ގާނޫނުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެންނާށެވެ.\nއާ މަޖިލީހާއި އެކު މިފަދަ ކަންކަމަށް ހުރަހެއް ކުރިމަތިނުވެ، ހަލުވިކަމާ އެކު ކޮރަޕްޝަނާއި، ފަސާދަ އަށް ހުޅުވިފައި ހުރި ދޮރުތައް ބަންދުކޮށް، ޝަރުއީ ދާއިރާ ވެސް އެތައް ގުނައަކުން އިސްލާހު ވެގެން ދާތަން ފެނުމަތީ އެތައް ބައެއްގެ އުންމީދެވެ.\nކޮރަޕްޝަން އޭޖީ އޮފީސް ފިނޭންސް ޝަރުއީ ދާއިރާ


ބާޒާރަށް ވަންނަހިދު ކުރާ ދުޢާ\nބާޒާރުތަކާއި، ސުޕަމާޓު ތަކާއި، ޝޮޕިން ކޮމްޕްލެކްސް ފަދަ ތަންތަނަކީ، ﷲ ހަނދުމަކުރުމުން އެއްކިބާވެ ތިބުން ބޮޑު ތަނެކެވެ. މިފަދަ ތަންތަނުގައި ﷲ ގެ ޛިކުރު ކުރާ މީހުން ވަރަށްވެސް މަދެވެ. އަދި މިފަދަ ތަންތަނުގައި ޝައިޠާނުން ގިނަވާނެއެވެ.\nއެހެންކަމުން އަހަރެމެންގެ ލޮބުވެތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވަނީ މިފަދަ ތަންތަނަށް ވަންނަމުން ކުރުމަށް ދުޢާއެއް ދަސްކޮށްދެއްވާފައެވެ. މިދުޢާ ކުރުމުން އަހަރެމެން އެފަދަ ތަންތަނުން ގަންނަ ތަކެތީގައި ﷲ ބަރަކާތް ލައްވާނެއެވެ. އަދި ޝައިޠާނުންގެ ކިބައިން ޙިމާޔަތް ކުރައްވާނެއެވެ.\nކޮއްކޯއެވެ! މި ދުޢާ ދަސްކުރާށެވެ! އަދި ބާޒާރަށް ވަންނަހިނދު މިދުޢާ ކުރަން އާދަ ކުރާށެވެ!\nﷲ ފިޔަވައި އެހެން އިލާހަކު ނުވެއެވެ. އެއިލާހީ އެއްކައުވަންތަ، އެއިލަހަށް ޝަރީކަކުނުވާ އިލާހެވެ. އެއިލާހަށް ވެރިކަން ލިބިވޮޑިގެންވެއެވެ. އަދި އެއިލާހަށް ރިވެތި ޘަނާއާއި ތާރީފް ލިބިވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއީ ދިރުއްވަވައި މަރުގަންނަވާ އިލާހެވެ. އެއިލާހީ ދިރިދެމިވޮޑިގެންވާ އަވަހާރަވުމެއްނެތް އިލާހެވެ. ހުރިހާ ހެޔޮކަމެއް އޮތީ އެއިލާހުގެ ކުޅަދުންވަންތަ ކަމުގެ ދަށުގައެވެ. އެއިލާހީ ހުރިހާ ކަމަކަށް ކުޅަދުންވަންތަ އިލާހެވެ!


Misraabuu badhaluvamun dhaa "Plastic Dhathuru"\nމާލޭ މާރުކޭޓު ސަރަހައްދުގައިވާ ޕްލާސްޓިކް ކުނިތައް: ގްރީން ޓެކްސް ނެގި ނަމަވެސް މި ތަންތަން ސާފެއް ނުކުރޭ -- ފޮޓޯ: ނަޝްއަތު\nރާއްޖޭގެ ވިލުފަޅާއި މޫދާއި ކަނޑުތަކުގައި މިހާރު އޮތީ ޕްލާސްޓިކާއި ކުނީގެ މާހައުލެކެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅުގެ ދިރުމަށް އިންތިހާ ބޮޑު، ގެއްލުންތައް ވަމުންދާއިރު އެ ގެއްލުމުގެ އަގު ދައްކަން ވެސް ޖެހޭނެ އެވެ. ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލިގެން ޖަޒީރާ ރާއްޖެ ގެނބުުމުގެ ބިރާ އެއްވަރަށް ޕްލާސްޓިކްގެ ކަނޑެއްގައި ރާއްޖެ ގެނބި ޣަރަގު ވެގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވެސް އެބައޮތެވެ. ޕްލާސްޓިކްގެ ކާރިސާއަކުން ރާއްޖެއަށް ދެން ސަލާމަތް ވެވެން އޮތީ ޕްލާސްޓިކް ބޭނުން ކުރުން މަދު ކޮށްގެނެވެ. އެކަށް ހުއްޓާލެވެން ހުރި ބާވަތްތައް އެކަށް ހުއްޓާލައިގެނެވެ.\nޕްލާސްޓިކާ ދުރުވާން ރާއްޖެއިން މުހިއްމު ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައި ވެއެވެ. އެކަން އިއުލާން ކުރެއްވީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އދ. ގެ އާންމު މަޖިލީހުގެ 74 ވަނަ ބައްދަލުވުމުގެ ހަވާސާގައި އޮތް ކްލައިމެޓް ސަމިޓުގެ ތެރޭގަ އެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު، 2019 ގައި ރައީސް އިއުލާން ކުރެއްވީ އެއް ފަހަރު ބޭނުން ކޮށް އުކާލާ ޒާތުގެ ޕުލާސްޓިކު ރާއްޖޭގައި ބޭނުން ކުރުން 2023 ގެ ނިޔަލަށް ހުއްޓާލާށެވެ.\nއދ. ގެ ކްލައިމެޓް އެކްޝަން ސަމިޓް: ދަތުރު ފެށީ މިހިސާބުން -- ފޮޓޯ:ރައީސްއޮފީސް\nއެ ނިންމުމަކާއެކު ރާއްޖެއަކީ ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކް ބޭނުން ކުރުން ހުއްޓާލާފައިވާ ގައުމަކަށްވާން ކުރާ ރަނގަޅު ދަތުރެއް ފެށި އެވެ. އެކަމަށް ވަރަށް މުހިއްމު މަސައްކަތެެއް ވެސް ޑިސެމްބަރު 2020 ގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުން ފެށި އެވެ. ރާއްޖޭގެ އެކްސްޕޯޓް އިމްޕޯޓު ގާނޫނަށް ރައީސްގެ ގަރާރެއްގެ ދަށުން ބަދަލެއް ގެނެސް ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކް ގޮތުގައި 12 ބާވަތެެއް ޖޫން 1، 2021 އިން ފެށިގެން ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން މަނާ ކުރި އެވެ.\nރިޔާސީ އެ ގަރާރުގައިވާ ގޮތުން ރާއްޖެ އެތެރެ ކުރުން މަނާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ "ސިންގަލް ޔޫޒް ޕްލާސްޓިކް" ގެ ބާވަތްތަކަކީ ދިޔާތަކެތި ބުއިމަށް ބޭނުންކުރާ ޕްލާސްޓިކް ހޮޅި އާއި ޕްލާސްޓިކް ތައްޓާއި ސަމުސަލާއި ވަޅި އާއި އުލާއި ދިޔާތަކެތި ގިރަން ބޭނުންކުރާ ޕްލާސްޓިކް ދަނޑިކޮޅާއި ކާބޯތަކެތި ބަންދު ކުރަން ބޭނުން ކުރާ ސްޓައިރަފޯމް ޕެކާއި ބާޒާރު ކުރަން ބޭނުންކުރާ 30 ސެންޓިމީޓަރަށް ވުރެ ކުދި ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅެވެ.\nއިތުރަށް ޕްލާސްޓިކްގައި ބަންދު ކޮށްފައި އިމްޕޯޓްކުރާ ސުޕާރީ އާއި 250 މިލިލީޓަރަށް ވުރެ ކުޑަ ސިންގަލް ޔޫސް ކޮފީތައްޓާއި ޕްލާސްޓިކް ދަނޑިކޮޅު ލީ ކަފަބުރާއި 50 މިލިލީޓަރާއި އެއަށްވުރެ ކުދި ޝޭމްޕޫ އާއު ސައިބޯނި ފުޅި އާއި ރާއްޖެއަށް އިމްޕޯޓުކުރާ 500 މިލިލީޓަރަށް ވުރެ ކުދި -- ފެނާއި ލުއި ބުއިން ހިމެނޭ ގޮތަށް -- ޕެޓް ފުޅި އެވެ.\nއެ ތާރީހު އައި ނަމަވެސް ރިޔާސީ އެ ގަރާރަށް ރައީސް ސޯލިހު ވަނީ އިސްލާހެއް ގެންނަވާ ވަނީ "ޕްލާސްޓިކް ދަތުރު" ފަސް ކޮށްލައްވާފަ އެވެ. އިމްޕޯޓް ކުރުން މާނަ ކުރުމަށް ފުރަތަމަ ކަނޑައެޅުއްވި ބައެއް ތަކެއްޗަށް ދުލެއް ދެއްވައި ފިޔަވަޅު ލަސް ކޮށްލަން ވަނީ ނިންމަވާފަ އެވެ.\nކާބޯތަކެތި ބަންދު ކުރާ ސްޓައިރަފޯމް ޕެކް އިމްޕޯޓް ކުރުން މަނާ ކުރާ ތާރީހު ފަސް ކޮށްފައި ވަނީ ޑިސެމްބަރު 31، 2021 ގެ ނިޔަލަށެވެ. އަދި ކުރިން 500 އެމްއެލަށް ވުރެ ކުދި ޕެޓް ފުޅީގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ބުއިމެއް އިމްޕޯޓް ކުރުން މަނާ ކޮށްފައިވާ އިރު މިހާރު ވަނީ ފެން ފިޔަވައި އެހެނިހެން ބުއިންތައް އިމްޕޯޓް ކުރުން މަނާ ކުރުން އެއް އަަހަރަށް ފަސް ކޮށްފަ އެވެ.\nމި ބަދަލުތަކާއި ހެދި "ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކް ފޭސް އައުޓް" ޕްލޭނަށް ބުރުލެއް އަރާނެ އެވެ. މިއީ 2023 އަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޯލަށް ވާސިލުވުމުގެ ދަތުރުގައި ފަހަތަށް އެޅި ފިޔަވަޅަކަށް ވާނެ އެވެ. ކީ އެއްޗަކާ އަމަލާ ދިމަލެއް ނުވާނެ އެވެ.\nތިމާވެށީގެ ދާއިރާގެ ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ނަޒަރުގައި މި ބަދަލުގެ އިތުރުން ސަރުކާރު ސިޔާސަތުތަކުގެ ބައެއް ފުށު އެރުމާއި އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ގޯލް ހާސިލް ކުރަން ސަރުކާރަަށް މަސައްކަތެއް ނުކުރެވެ އެވެ.\nހޭލުންތެރި ކުރުވުމުގެ މަގުސަދުގައި ބޭއްވި ޒީރޯ ޕްލާސްޓިކް ރަންގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު -- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nރާއްޖޭގައި ކުނި މަދު ކުރަން ގޮވާލާ ޖަމިއްޔާއެއް ކަމުގައިވާ "ޒީރޯވޭސްޓްއެމްވީ" ގެ ކޯފައުންޑާ އަހުމަދު އަފުރާހު އިސްމާއީލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި 2023 ވަނަ އަހަރާ ލައްއްވާލާއިރަށް "ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކު ފޭސްއައުޓެ" ކުރަން ދިވެހި ސަރުކާރުގެ އަޒުމެއް އޮތް ނަމަވެސް އެ ކަމަށް ކުރަންޖެހޭ ރަނގަޅު މަސައްކަތް ހިނގަނީ ވަރަށް މަޑު ދުއްވެއްޔެއްގަ އެވެ.\n"2012 ގައި ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި ކޮތަޅެއް ކަނޑައަޅާ ވަކި މިންގަނޑެއް ތައްޔާރުކޮށް ބައޯޑިގްރޭޑަބަލް ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅު ރާއްޖެއަށް އެތެރެ ކުރެވެން ފެށުނު. 2012 ވަނަ އަހަރު ވެސް ވަރަށް ބައިވަރު ދިރާސާ ހުރި މިފަދަ ކޮތަޅަކީ އެންމެ ރަނގަޅު އެއްޗެއް ނޫން ކަން. އޮކްސީބައޯޑިގްރޭޑަބަލް ކޮތަޅު ވެސް ބަދަލުވަނީ މައިކްރޯޕްލާސްޓިކަށްކަން. އެ ކޮތަޅުތައް އިމްޕޯޓް ކުރުން ހުއްޓައި ލެވޭ ތަން މި ފެންނަނީ އަދި ކިރރިޔާ، އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ވިން އެއް. އެކަމަކު މި ފޭސްގަ އެއް ނޫން މި ކަން ކުރެވެން ވާނީއެއް" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. "އަދި މިހާރު ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކް ހުއްޓާލަން މަސައްކަތް ކުރާ އިރު ސްޓައިރަފޯމް އިން ހަދާފައިވާ ކާބޯތަކެތި ބަންދު ކުރާ ޕެކު އިމްޕޯޓް ކުރުން ލަސް ކުރުން އެއީ ކުރަން ހެޔޮވާ ވަރު ކަމެއް ނޫން."\nއުކާލާފައިވާ ޕްލާސްޓިކްތަކެއް: ކުނި މެނޭޖްކޮށް ޕްލާސްޓިކާ ދުރުވާން ދިވެހި ރާއްޖެ ބޭނުންވޭ -- ފޮޓޯ: ޒީރޯވޭސްޓްއެމްވީ\nތަޖުރިބާކާރު ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ސްޓައިރަފޯމްގައި ކާބޯތަކެތި ބަންދު ކުރުމަކީ ސިއްހީ ގޮތުން ވެސް މާ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އޭގެ ބަދަލުގައި ބައިވަރު އެހެން އޮޕްޝަންތައް ވެސް އެބަހުއްޓެވެ.\n"މި [ސްޓައިރަފޯމް] ލަސް ކުރުމުން ފައިދާ ބޮޑީ ހަމައެކަނި މި ތަކެތި އިމްޕޯޓްކުރާ މަދު ބަޔަކަށް އެކަނި. މި ލަސްކުރުމާއެކު އޭގެ މާލީ ގޮތުން ގެެއްލުން ވެސް ވާނީ ސަރުކާރަށް. ސަބަބަކީ ސްޓައިރަފޯމް ނައްތާލުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް، ކުނި މެނޭޖް ކުރާ ސިސްޓަމަށް ވެސް އޮތް ބުރައަކަށް ވާާނެ" ތިމާވެށީގެ ތަޖުރިބާކާރަކު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމާލޭގެ ކުނި ގޮނޑަކަށް ބަޔަކު ކުނި އުކާލަނީ: ކުނި މެނޭޖް ކުރުމުގެ މައްސަލައަށް އަދިވެސް އެކަށީގެންވާ ރަނގަޅު ހޭލުތެރި ކަމެއް ނާދޭ\nފާހަގަވާ އެއް ކަމަކީ ރާއްޖޭގައި ސްޓައިރަފޯމްގައި އާއްމުކޮށް މި ކިޔާ "ބަތްޕާރުސަލް" ޕެކެޓެއް ގައި ކާބޯތަކެތި ޕެކްކޮށް ޑެލިވަރީކުރާ ގިނަ ފަރާތްތަަކަކީ ކެފޭ / ރެސްޓޯރަންޓް ހިންގުމުގައި ގިނަ ދުވަސް ވީ ބޮޑެތި ވިޔަފާރިތަކެވެ. އަލަށް އުފެދިގެން އަންނަ ކުދި ވިޔަފާރިތަކުގައި ކާބޯތަކެތި ބަންދުކޮށް ޑެލިވަރީ ކުރަނީ އެލުމިނިއަމް ފޮއިލް ޕެކޭޖިން އާއި ކަރުދާސް ޕެކެވެ. އެހެން ކަމުން ސްޓައިރަފޯމް އިމްޕޯޓް ކުރުން މަނާ ކުރުން ލަސް ކުރުމަކީ ނުފޫޒު ގަދަ، ކެފޭ ވިޔަފާރިތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުން، އެ ފެކޭޖިން ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި ގޮތަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ސަރުކާރަށް ކުރާ ޕްރެޝަރެއްގެ ނަތީޖާ އެވެ.\nޔޫއެންޑީޕީގެ އެހީއާއެކު "ޒީރޯވޭސްޓްއެމްވީ" އާއި "ޕްލާސްޓިކް ނޫން ގޮތެެއް" ޖަމިއްޔާ އިން ހެދި ދިރާސާއެއް ބުނާ ގޮތުން ސްޓައިރަފޯމަކީ ކާބޯތަކެތި ސްޓޯރު ކުރުމަށް ރައްކާތެރި އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ސްޓައިރަފޯމް ގައި ހިމެނޭ ސްޓްއިރީން އަކީ ކެންސަރަށް މަގު ފަހިކުރާ އެއްޗެެކެވެ. އަދި ހޫނު ކާބޯތަކެތި މި ފަދަ ކޮންޓެއިނަރު ތަކަށް އެޅުމުން ސްޓައިރީން އާއި ކާބޯތަކެތި އެއްވެ މި ވިހަ މާއްދާއެއް އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ދިޔުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެ އެވެ.\n"2012 ގައި ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި ކޮތަޅެއް ކަނޑައަޅާ ވަކި މިންގަނޑެއް ތައްޔާރުކޮށް ބައޯޑިގްރޭޑަބަލް ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅު ރާއްޖެއަށް އެތެރެ ކުރެވެން ފެށުނު. 2012 ވަނަ އަހަރު ވެސް ވަރަށް ބައިވަރު ދިރާސާ ހުރި މިފަދަ ކޮތަޅަކީ އެންމެ ރަނގަޅު އެއްޗެއް ނޫން ކަން. އޮކްސީބައޯޑިގްރޭޑަބަލް ކޮތަޅު ވެސް ބަދަލުވަނީ މައިކްރޯޕްލާސްޓިކަށްކަން. އެ ކޮތަޅުތައް އިމްޕޯޓް ކުރުން ހުއްޓައި ލެވޭ ތަން މި ފެންނަނީ އަދި ކިރރިޔާ، އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ވިން އެއް. އެކަމަކު މި ފޭސްގަ އެއް ނޫން މި ކަން ކުރެވެން ވާނީއެއް"\nއަހުމަދު އަފުރާހު އިސްމާއީލް | ޒީރޯ ވޭސްޓް އެމްވީ\nތިމާވެށީގެ ނަަޒަރަކުން ބަލާއިރު އެއީ ރީސައިކަލް ކުރެވޭ އެއްޗެއް ވެސް ނޫނެވެ. އޭގެ ނަތިޖާއަކީ އެންދުން / އިންސިނިރޭޓް ކުރުން ނޫން ގޮތެެއް އޭގައި ނޯވެއެވެ. ސްޓައިރަފޯމް އަންދާ އިރު އުފެދޭ ކާބަން މޮނޮއޮކްސައިޑަކީ އިންސާނުންގެ ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.\nއެ ރިޕޯޓް ބުނާ ގޮތުން ސްޓައިރަފޯމް ގައި ހިމެނޭ ޕޮލިސްޓަރިން މާއްދާ ކަނޑުގެ ދިރުން ތަކުން ފެނެ އެވެ. ސަބަބަކީ ޕޮލިސްޓަރީން ބަދަލު ވަނީ މައިކްރޯ ޕްލާސްޓިކަށެވެ. އެތަކެތި ކަނޑުން ފެނި ކުދި މަސްތައް އެކައި ބޮޑެތި މަސްތަކުގެ ބަނޑަށް ވެސް ދަނީއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަހަރުމެން ބާނާ މަހުގައި ވެސް އެ ތަކެތި އެކުލެވެ އެވެ.\nކުންޏަށް އުކާލާފައިވާ ޕްލާސްޓިކް: ރާއްޖެއިން ޕްލާސްޓިކާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތަށް އަދި ވަގުތު ނަގާނެ -- ފޮޓޯ: ޒީރޯވޭސްޓްއެމްވީ\nފަސް ސަތޭކަ އެމްއެލަށް ވުރެ ދަށް ބުއިން ހިމެނޭ ފުޅި އެތެރެ ކުރުން އެއް އަހަރަށް ލަސް ކޮށްފައިވާ އިރު ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ ކަމަކީ ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި އެކި ފަރާތްތަކުން ހަދާ ގޮނޑުދޮށް ސާފު ކުރުމުގެ އިވެންޓްތަކުގައި އެއް ކުރާ ކުނިބުނީގެ ބާވަތްތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަޔަކީ އެއް ލީޓަރަށް ވުރެ ކުދި ޕްލާސްޓިކް ފުޅިތަކެވެ.\n"ސޭވް ދަ ބީޗް މޯލްޑިވްސް" އިން ބުނާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލައަކީ ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކެވެ. އެ މީހުން ރާއްޖޭގެ އެކި ގޮނޑުދޮށް، ފަޅު އަދި ފިނޮޅު ސާފު ކުރުމުގެ ހަރާކާތްތައް ބޭއްވުމަށް ފަހު ހަދާ ލިޓާ އޮޑިޓްތަކުން ދައްކަނީ ގޮނޑުދޮށަށް އެޅޭ ޕްލާސްޓިކު ކުނީގެ ބޮޑު ބަޔަކީ ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކެވެ. އެއީ ފުޅި އާއި ކާބޯތަކެތި ބަންދު ކުރާ ޕެކާއި ކޮތަޅާއި ސުޕާރީ ޕެކެޓެވެ.\nސޭވްދަބީޗް އެންޖީއޯއިން ވިލިމާލެގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ ހަރަކާތެއް -- ފޮޓޯ: ސޭވްދަބީޗް\nމޯލްޑިވިއަން އޯޝަން ޕްލާސްޓިކް އެލައަންސް (މޯޕާ) އިން އެކުލަވާފައިވާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގައި އަހަރެއްގެ މައްޗަށް 365،000 ޓަނުގެ ކުނި އުފެދެ އެވެ. އަދި އޭގެ 12 ޕަސެންޓަކީ ޕްލާސްޓިކް ކުންޏެވެ. ސިންގަލް ޔޫސް ޕްލާސްޓިކް ބޭނުން ކުރުން 2023 ދޫކޮށްލަން މަސައްކަތް ކުރާ އިރު ސަރުކާރުގެ ބައެއް ޕޮލިސީތަކުގައި ފުށުއެރުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އަދި އެކަށީގެންވާ ވަރަށް އާއްމުން ހޭލުންތެރިކަން މިހާތަނަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެއް ވެސް ނުވެއެވެ. ސަރުކާރުގެ ބައެއް އަމަލުތަކުން މިކަމަށް ކުރިމަތިވާ ހުރަސްތައް ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ.\nއެއްކަމެއް ޔަގީނެވެ؛ ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާފައިމިވާ ގޯލަށް ވާސިލް ވެވެން އޮތީ މުޅި ރާއްޖެ މަސައްކަތް ކޮށްގެންނެވެ. ޕޮލިސީ ލެވެލުން ފެށިގެން ވިޔަފާރިތަކާއި އާއްމު މީީހާގެ އެއްބާރުލުމާއެކު ނޫނީ "ޕްލާސްޓިކް ދަތުރު" ފުރިހަމަ ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. ސަބަބަކީ ޖަޒީރާ ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް ޕްލާސްޓިކް ވަދެފައިވާ މިންވަރު ބޮޑު ކަމާއި ޕްލާސްޓިކާ ނުލައި އާ ގޮތަކަށް ދިރިއުޅެން ޖަޒީރާ ތަކުގެ މީހުން ދަސްކުރަން ޖެހޭނެތީ އެވެ.