ސަރުކާރުން އެދެވިގެންވާ ވަރުގެ ކާމިޔާބީއެއް ނުލިބެނީ ތަޖުރިބާ ނެތީމަތޯ؟ | Sandhaanu\nސަރުކާރުން އެދެވިގެންވާ ވަރުގެ ކާމިޔާބީއެއް ނުލިބެނީ ތަޖުރިބާ ނެތީމަތޯ؟\nމުޅި ދުނިޔެތެރޭގައި ކޮވިޑް 19 ފެތުރެމުންދިޔަ އިރު، ގިނަ ގައުމުތަކުން އެގައުމެއްގެ ބޯޑަރާ ހަމައަށް ބަލި އައުމުގެ މާ ކުރިން ފެށިގެން ތައްޔާރީތައް ވާން ފަށާފައި ވެއެވެ.\nގިނަ ގައުމު ތަކުން ދުރާލައި ވިސްނައި ބޯޑަރުތައް ބަންދުކޮށް، ސިއްހީ އާލާތްތަކާއި މާސްކު އެތެރެ ކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ބައެއް ގައުމުތަކުން، އެގައުމެއް ފުރަބަންދު ކޮށްފި ހާލަތެއްގައި އިގްތިސާދީ ގޮތުން ދިމާވެދާނެ ދަތިތަކަކަށް ވިސްނައި ފަންޑުތައް ވެސް ތައްޔާރު ކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން، އެގައުމާ ހަމައަށް ބަލިމަޑުކަން އައުމުގެ ކުރިން އެކަމަށް ތައްޔާރުވުމަށްޓަކައި މާ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކޮށްފައި ނުވެއެވެ.\nތައްޔާރުވުމޭ ބުނާ ބުނުމަކީ، ލޮކްޑައުންގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ކަންކޮޅުތަކަށް ލިބޭނޭ ބޮޑެތި، އަދި ކުދި ގެއްލުންތަކާމެދު ވިސްނައިފައިވުމެވެ.\nއެއްވެސް ރޭވުމެއް ރާވާފައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރިމަތިވެދާނޭ ގޮންޖެހުމަކުން ސަލާމަތް ވުމަށް، އެންމެ ފަހު ވަގުތުގައި ރޭވުންތައް އެކުލަވައިލުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެކެވެ.\nރައްޔިތުންގެ ރުޅިވެރިކަން އިތުރުވުމުން، ސަރުކާރުން ވަނީ ގައުމުގައި ހުރި މަދު ލާރިކޮޅުން ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްފައެވެ. ޕްރޯ-އިންޑިއާ ފޮރިން ޕޮލިސީގެ ސަބަބުން ޗައިނާ ފަދަ އިންޑިޔާއާއި ދެކޮޅުވެރި ގައުމުތަކުން ދިން އެހީތައް ބަލައިގަތުން ވެގެން ދިޔައީ ދަތިކަމަކަށެވެ.\nމިވާހަކަ ތަކުން ހާމަ ވެގެންދާ ހަގީގަތަކީ، ކޮންމެ ސަރުކާރަކުން ގައުމުގައި ވެރިކަން ކުރި ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ތަޖުރިބާ ލިބިފައި ނުވާ ނަމަ، ފުރިހަމައަށް އެގައުމެއް ބެލެހެއްޓުމަކީ ވަރަށް ވެސް ދަތި ކަމެކެވެ.\nރާއްޖޭގައި މިއަދު އޮތް ސަރުކާރުގެ އެކި ދާއިރާ ތަކުގައި ވެސް މަތީ ފެންވަރަށް ކިޔަވައިގެން ތިބި އެއްތައް ބަޔަކު އެބަ ތިއްބެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މީގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ މިއަދު ބޭނުންވެފައިވާ މިންވަރަށް ތަޖުރިބާ ލިބިފައި ނުވާ މީހުންނެވެ. ތަޖުރިބާކާރު ކެޔޮޅަކަށް ކޮޅިގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި ދަތުރު ކުރާނެ ގޮތް އެނގޭނޭ ފަދައިންނެވެ.\nއަދި ހަމައެހެންމެ، މިނިސްޓްރީ ތަކުގައި ވެސް ފަތުރުވެރިކަމާއި، އިގްތިސާދާއި، ސިޔާސީ ކަންކަމާއި، ވަކިން ހާއްސަ ކޮށް ބައިނަލްއަގްވާމީ ގުޅުންތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ގިނަ ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ މީހުން ނެތް ކަމީ ހިތާމަ ހުރި ކަމެކެވެ.\nނިމިގެން ދިޔަ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ތެރޭގައި ވެސް ހެޔޮ ބަސްތަކާއި، އުންމީދީ ވައުދުތައް އިވިގެން ދިޔައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ނުރައްކާތެރި ހާލަތު ތަކުގެ ތެރޭގައި ގައުމު ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ ތަޖުރިބާގެ މުހިންމުކަމާ މެދު އަހަރެމެންނަށް ވިސްނައިނުލެވުނެވެ. ކޮވިޑް 19 ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރިގެން ގޮސްދާނެ ކަމަކަން އެއްވެސް މީހަކަށް އެނގިފައެއް ނުވާނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މި ބަލިމަޑުކަމުގެ ސަބަބުން، ދިވެހި ސަރުކާރުގައި މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކާ ކުރިމަތި ލާނެހާ ތަޖުރިބާ ލިބިފައި ނުވާ ކަން ހާމަ ވެގެން ދެއެވެ.\nކޮވިޑް 19 ގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ މާލީ ހާލަތާއި، ފަތުރުވެރިކަމާއި، ވިޔަފާރިތަކާއި، ޙިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކަށް ކޮށްފައިވާ އަސަރުގެ ސަބަބުން ކަންތައްތައް ވަނީ އިތުރަށް ގޯސް ވެފައެވެ. އެހެންކަމުން، ސިޔާސީ ދާއިރާއަށް ނިސްބަތް ނުވި ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، ތަޖުރިބާކާރު ބޭފުޅުން ސަރުކާރުގައި ހިމެނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.\nސިންގަޕޫރަކީ ވެސް ކޮވިޑް 19 ގެ އަސަރު ކޮށްފައިވާ ކުޑަ ގައުމެކެވެ. މިއީ ދިވެހި ރާއްޖެ އަށް ވުރެ މާލީ ގޮތުން ތަނަވަސް ގައުމަކަށް ވީ ނަމަވެސް، ގައުމުގެ މަސްލަހަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ވިސްނައި، އެގައުމުން ވަނީ ކުރީ ބައިގައި ރިޔާސީ އިންތިހާބު ބާއްވާ ފައެވެ.\nމިފަދަ ދަނޑިވަޅު ތަކުގައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ގައުމު ތަކުން އަލުން ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލާއި ވޯޓު ހޯދަން ޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ، ރައީސަކު، ނުވަތަ މިނިސްޓަރަކު ނިންމާ ނިންމުމެއްގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ ބައެއް ރައްޔިތުންނަށް މާލީ ގޮތުން ބޮޑެތި ފިއްތުންތަކާއި ކުރިމަތި ވެގެންދާނެތީއެވެ.


ސެކިއުރިޓީ ބެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރެކްޓް އުސޫލުން 1 (އެކެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުން\nމި މަރުކަޒުގެ ސެކިއުރިޓީ ބެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރެކްޓް އުސޫލުން 1 (އެކެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލަމެވެ. މިމަސައްކަތަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުތުތައް ބީލަންފޮތުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާނެއެވެ.\nމި ބީލަމުގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފަރާތްތަކުން، 12 ޑިސެންބަރު 2021 އިން 19 ޑިސެންބަރު 2021 އަށް (ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސް ފިޔަވައި) ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެނދުނު 08:00 އިން 14:00 އަށް މި ސްކޫލަށް ދުރުވެ ނުވަތަ އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ނަންނޯޓް ކުރެއްވުން އެދެމެވެ.\nމިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއްވާނަމަ 19 ޑިސެންބަރު 2021 ވާ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ 13:00 ގެ ކުރިން ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް ލިޔުމުން ފޮނުއްވުންއެދެމެވެ.\nމިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން ބާއްވާ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުން އޮންނާނީ 20 ޑިސެންބަރު 2021 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި މިސްކޫލްގެ ޖަލްސާކުރާ މާލަމުގައެވެ.\nބިޑް ހުޅުވުން އޮންނާނީ 27 ޑިސެންބަރު 2021 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި މިސްކޫލްގެ ޖަލްސާކުރާ މާލަމުގައެވެ.\n07 ޖުމާދަލްއައްވަލު 1443\n12 ޑިސެންބަރު 2021\nޕަބްލިޝްކުރި ތާރީޚު: 12 ޑިސެންބަރު 2021\nސުންގަޑި: 27 ޑިސެންބަރު 2021 11:00


Sheikh Kamal Cup: Fahathun araa FC Alga balikoh TC semi ah\nޝައިހް ކަމާލް ކަޕް: ފަހަތުން އަރާ އެފްސީ އަލްގާ ބަލިކޮށް ޓީސީ ސެމީއަށް\nޓީސީ ވަނީ މުބާރާތުގައި ކުޅުނު ދެ މެޗު ކާމިޔާބުކޮށްފަ\nޓީސީ އޮތީ ގްރޫޕް އޭގެ އެއްވަނައިގައި\nޓީސީ ވަނީ ހަ ޕޮއިންޓާއެކު ސެމީ އަށް ދަރުތުކޮށްފަ\nކ. މާލެ | 21 ފެބްރުއަރީ 2017 | އަންގާރަ 01:16 | 8,846\nޓީސީ އާއި އަލްގާ އެފްސީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން - ޔޫޓިއުބް\nޝައިހް ކަމާލް އިންޓަނޭޝަނަލް ކްލަބް ކަޕްގައި ފަހަތުން އަރާ ކިރިގިސްތާންގެ އެފްސީ އަލްގާ ބަލިކުރުމަށްފަހު، ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް ސެމީފައިނަލަށް ދަތުރުކުކޮށްފި އެވެ.\nހޯމަ ދުވަހު ހަވީރު ކުޅުނު މި މެޗު އެފްސީ އަލްގާއާ ވާދަކޮށް ޓީސީން މެޗު ކާމިޔާބުކުރީ ފަހަތުން އަރާ 1-2 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nބަންގްލަދޭޝްގައި ކުރިޔަށްދާ މި މުބާރާތުގައި އަލްގާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗު ފެށިގެން ރަނގަޅަށް ކުޅުނީ ޓީސީންނެވެ. އެގޮތުން ބޯޅަ ކޮންޓްރޯލްކޮށް ރަނގަޅަށް ކުޅުނީވެސް އެޓީމުންނެވެ.\nމެޗުގައި ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާ ލީޑު ނެގީ އެފްސީ އަލްގާއިންނެވެ. މި ލަނޑު 36 ވަނަ މިނެޓުގައި އެޓީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ޓަސްނަލް އެވެ. މި ލަނޑަށްފަހު ޓީސީން ވަނީ އެޓީމުގެ ކުޅުން ރަނގަޅުކޮށް އަލްގާގެ ގޯލަށް ފުލުފުލުގައި ހަމަލާ އުފައްދާފައެވެ. އެގޮތުން އިބްރާހިމް މަހުދީ (އިއްބެ) ފޮނުވާލި ހަމަލާތައް ހިމެނެއެވެ.\nޓީސީން މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަކުރީ ފުރަތަމަ ހާފްގެ އިތުރުވަގުތުގެ ތެރޭގައެވެ. މި ލަނޑު އޭރިޔާ ބޭރުން ފޮނުވާލި ބާރު ހަމަލާއިން ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ހަސަން އިބްރާހިމް ވަހީދު އެވެ. މި ލަނޑާއެކު ފުރަތަމަ ހާފް ނިމުނީ 1-1 ގެ ނަތީޖާއިން ދެޓީމު އެއްވަރުވެގެންވެ.\nދެވަނަ ހާފް ފެށިގެން ބޯޅަ ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެން ރަނގަޅަށް ކުޅުނީ ޓީސީ އެވެ. އެގޮތުން ލަނޑު ޖަހަން ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ޓީސީ އަށް ވަނީ ލިބި ބޭކާރުވެފައެވެ. އެގޮތުން އަލީ ނާފިއު (ކަޅޭ) އަށް ލިބުނު ހުސް ފުރުސަތުތައް ހިމެނެއެވެ.\nމެޗުގައި ޓީސީން ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާ ލީޑު ނެގީ 69 ވަނަމިނެޓުގައި އެޓީމުގެ ބިދޭސީ ކުޅުންތެރިޔާ ސްޓެވާޓް ކާމިޔާބުކޮށްދިން ލަނޑުންނެވެ. މި ލަނޑު އޭނާ ކާޔާބުކުރީ އެފްސީ އަލްގާގެ ކީޕަރަށް ހެދުނު ގޯހެއްގެ ފައިދާ ނަގައިގެންނެވެ.\nމި ނަތީޖާއާއެކު ގްރޫޕް އޭގައި ކުޅުނު ދެ މެޗު ކާމިޔާބުކޮށް ޓީސީ ވަނީ ހަ ޕޮއިންޓާއެކު ގްރޫޕްގެ އެއްވަނަ ހޯދާ ސެމީގެ ޖާގަ ކަށަވަރުކޮށްފައެވެ.


SunOnline: Aa Terminal aa medhu Finance ge ninmun rangalhu: Maaliyathu Committee\nއާ ޓާމިނަލްއާ މެދު ފިނޭންސުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު: މާލިއްޔަތު ކޮމިޓީ\nއަހުމަދު މިޒްޔާލް 18 Feb 2020, 15:21\nމާލިއްޔަތު ކޮމެޓީން މިއަދު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގެ ތެރެއިން-- ފޮޓޯ/މަޖިލިސް\nއަލަށް ހަދާ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލްއާ މެދު އަމަލު ކުރުމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއިން އެމްއޭސީއެލްއަށް އަންގާފައިވާ ގޮތް ރަނގަޅު ކަމަށް ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ މާލިއްޔަތު ކޮމިޓީއިން ނިންމައިފި އެވެ.\nމިއަދު ބޭއްވި ކޮމެޓީ ބައްދަލުވުމުގައި ޓާމިނަލް މައްސަލައިގައި ފިނޭންސްގެ ނިންމުމަށް ރުހުން ދޭން ހުށަހެޅުއްވީ މަރަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް ޝަރީފެވެ. އެ ހުށަހެޅުމަށް ހަނިމާދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަބްދުލްގަފޫރު މޫސާ ތާއީދު ކުރެއްވި އެވެ.\nފިނޭންސްގެ ނިންމުމަށް ރުހުން ދޭން ކޮމެޓީން ފާސްވީ ހަތް މެމްބަރުންގެ އަގުލަބިއްޔަތަކުންނެވެ. ދާންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޔައުގޫބު އަބްދުﷲ އާއި ފެލިދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް ފަޒުލް ރަޝީދު ވޯޓްގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައެއްނުގަތެވެ.\nޓާމިނަލް މައްސަލައިގައި ފިނޭންސްއިން ނިންމީ ޓީއެމްއޭއިން މިހާރު ބޭނުންކުރާ ޓާމިނަލްގެ ބޮޑުމިނާ އެއްވަރުގެ ސަރަހައްދެއް، މިހާރު ބިމު ކުލި ނަގާ ރޭޓުން އާ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލުން ދެ އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް އެ ކުންފުންޏަށް ދިނުމަށެވެ.\nއެއީ ލައުންޖު ޖާގަ ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް އަކަމީޓަރަކަށް 10.35 ޑޮލަރުގެ ރޭޓުން، ޖުމްލަ 6،300 އަކަމީޓަރެވެ.\nޓީއެމްއޭގެ އިތުރުން އެހެން އޮޕަރޭޓުންނަށް ޓާމިނަލުން ޖާގަ ދޭން ޖެހޭނީ ޓީއެމްއޭއަށް ބިން ކުއްޔަށް ދިން އަގާއި އެއް އަގެއްގައި ކަމަށާއި ބާކީ އޮންނަ ޖާގަ ދޭން ޖެހޭނީ ބިޑު އުސޫލުން ދެ އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް ކަމަށް މެމްބަރުން ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nއެމްއޭސީއެލްއިން ޓާމިނަލުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކާ ހަވާލުވުމަށްޓަކައި ވާން ޖެހޭ ތައްޔާރީތައް ވުމަށާއި ބޭނުންވާ މުވައްޒަފުން ތަމްރީނު ކުރުމަށްޓަކައި އެ ދެ އަހަރުގެ މުއްދަތު ބޭނުން ކުރަންވާނެ ކަމަށް ވެސް މެމްބަރުން ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ފްރީ ޕަލަސްތީނު" އުނިކުރީ ކޯޕަރޭޓް ޕޮލިސީގެ ތެރެއިން


Umurun7Aharaai 14 Aharaa Dhemedhu Mainbafain Varivefaivaanama Kujjaa Ah Nafsaanee Bodethi Gellunthakeh - Vaguthu\nކޮރޯނާވައިރަސްގެ ފަހުގެ މައުލޫމާތު - 14 ގަޑިއިރު ކުރިން\nއުމުރުން ހަތް އަހަރާއި 14 އަހަރާ ދެމުދު މައިންބަފައިން ވަރިވެފައިވާނަމަ ކުއްޖާއަށް ނަފްސާނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް\nކުއްޖާގެ މައިންބަފައިން އެކުގައި އުފަލުގައި އުޅުމަކީ ކޮންމެ ކުއްޖެއްވެސް އުންމީދެވެ. ނަމަވެސް ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް އެކި ސަބަބުތަކާހުރެ ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިން ވަރިވެ، ވަކިން ދިރިއުޅެން ފަށައެވެ. އަދި މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާއަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެއެވެ. ނަމަވެސް ދިރާސާއަކުން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި، ކުއްޖާއަށް އެންމެ ބޮޑު ނަފްސާނީ ގެއްލުމެއްވަނީ ކުއްޖާގެ އުމުރުން ހަތް އަހަރާއި 14 އަހަރާއި ދެމެދުގައި އެކުއްޖާގެ މައިންބަފައިން ވަރިވެފައިވާނަމައެވެ.\nމިގޮތަށް ދައްކާފައިވަނީ، ވަރީގެ ސަބަބުން ކުއްޖާއަށް ކުރާ އަސަރާއި ގުޅޭ ގޮތުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހެދި ދިރާސާގައެވެ. މި ދިރާސާ ވަނީ ސޯޝަލް ސައިންސް އެންޑް މެޑިސިން ޖާނަލްގައި ޝާއިރުކޮށްފައެވެ.\nމި ދިރާސާއިން ދައްކާފައިވާ ގޮތުގައި އުމުރުން ހަތް އަހަރާއި 14 ދެމެދު ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިން ވަރިވާ ކުދިންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ފަސް ކުއްޖަކުން އެކެއް ކަންކަމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިލުންވާ ކަމަށާއި މީހުންގެ ބަސް ނޭހުމާއި އަމިއްލައަށް ކަންކަން ނިންމުމަށް އަވަސްވެ ގަންނަ ކަމަށެވެ.\nދިރާސާ ހެދުމުގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރި ޕްރެފެސަރ އެލްމާ ބުނެފައިވަނީ އުމުރުން ހަތް އަހަރަކީ ކުއްޖާ ކަންކަން ދެނެގަންނަން ފަށާ ހިސާބު ކަމަށާއި ނަމަވެސް ކުއްޖާގެ މާހައުލުގައި ހިނގާ ކަންކަމުގެ ފުރިހަމަ ދެނެގަންނަން ނޭނގޭ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އުމުރުން 14 އަހަރުގައި ދިރިއުޅުމުގައި ހިނގާ ކަންކަން އަމިއްލައަށް ވިސްނޭ ކަމަށެވެ. މިހެންކަމުން ހަތް އަހަރާއި 14 އަހަރާއި ދެމެދުގެ އުމުރުގައި ކުއްޖާގެ މައިން ބަފައިން ވަރިވާނަމަ އެކަމުގެ ހިތި ކުއްޖާއަށް ލިބިގެންދާ ކަމަށް ޕްރަފެސަރ ބުނެފައިވެއެވެ.\nރާއްޖެއަކީ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ވަރި އެންމެ ގިނަ އެއް ޤައުމެވެ. މިހެންކަމުން ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅި ކުދިން ހޯދުމުގެ ކުރިން މިފަދަ ކަންކަމަށް ކޮންމެ ދިވެއްސަކުވެސް ވިސްނާލުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.\nޖެނުއަރީ 18, 2019 19:04\nޖެނުއަރީ 18, 2019 20:22\nޖެނުއަރީ 19, 2019 06:26\nވަރި ގިނަވަނީ ދީންވެރި މީހުން އިޚުތިޔާރު ކުރުމުގެ ބަދަލުގަ ރީތި ކަމަށް ބޮޑަށް ބެލޭތީ،\nރޭޕްގެ ކިއްލާ ތެރެއިން: ކުރިން ނޭނގޭ އެތައް ޙަޤީޤަތެއް


Mihaathanah China fathuruveringe 1400 ahvure gina booking cancel kohffi\nމިހާތަނަށް ޗައިނާ ފަތުރުވެެރިންގެ 1400އަށްވުރެ ގިނަ ބުކިންގ ކެންސަލްކޮށްފި\nކޮރޯނާ ވައިރަސް ފެތުރެން ފެށިފަހުން ޗައިނާއަށް ނިސްބަތްވާ 1400އަށްވުރެ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ރާާއްޖެއަށް އަންނަން އޮތް ބުކިންގތައް ކެންސަލްކޮށްފައިވާކަމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރ އަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއެބޭފުޅާ މިފަދައިން ވިދާޅުވީ މިރޭ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުންނެވެ.\nމިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ އެ ވައިރަސް ފެތުރެން ފެށި ހިސާބުން 2000އަށްވުރެ ގިނަ ބުކިންގތައް ކެންސަލްކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައީ ޗައިނާާ ފަތުރުވެރިންގެ ބުކިންގކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް 1466 ކެންސަލޭޝަން ޗައިނާާއިން އައިސްފައިވާކަމަށް އަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވީ ވޫހާންއިން ރާއްޖެއަށް ޑައިރެކްޓް ފްލައިޓެއް ނޯންނާނެކަމަށާއި، ނަމަވެސް ހާލަތާާއި ގުޅިގެން އެވަގުތަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ޑަބްލިޔުއެޗްއޯގެ ލަފަޔާއި އިރުޝާދުގެ މަތިން އަޅަމުންދާނެކަމަށެވެ. އަދި އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްކަން ދެނީ ރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ކަމުގައި އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިނިސްޓަރ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީގެ ބޭފުޅުންނާ ރައީސް ޞާލިހު މާދަމާ ބައްދަލު ކުރައްވާނެކަމަށާއި އެ ބައްދަލުވުމުގައި މަޝްވަރާކޮށް ނަގަން ޖެހޭ ނިންމުމެއް ނަންގަވާނެކަމަށެވެ.\nއެބޭފުޅާ ވަނީ ޓްރޭވަލް އެޑްވައިޒަރީ ނެރެން ޖެހޭ ހާލަތެއްގައި އެކަންވެސް ކުރާނެކަމަށާއި އެކަމަކު އަދި އެ ހާލަތަކަށް ނުދާކަމަށްވެސް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަ ކަން މިމީހުން ޓޫރިޒަމް ބޮއިކޮޓް ކުރަން ގޮވީ ...އިބުރަތެއް..\n12 ބިލިޔަން ރުފިޔާއިން ބަޖެޓް ދަރަނިވެރިވާނެކަމަަށް ލަފާކުރެވޭ: އަމީރު049 minutes ago


ހުރިހާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިދާރާ ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އެންޓި - ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ އެމްޕްލޯއިމަންޓް ޓްރައިބިއުނަލް މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލް މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް ލޯކަލް ގަވަރމަންޓް އޮތޯރިޓީ އިންފޮރމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީސް ނެޝަނަލް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފޮރިން އެފެއާޒް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތް މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތު، ސްޕޯޓްސް އެންޑް ކޮމިއުނިޓީ އެންޕަވަރމަންޓް މިނިސްޓްރީ އޮފް ނެޝަނަލް ޕްލޭނިންގ، ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ\tމިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް، މެރިން ރިސޯރސަސް އެންޑް އެގްރިކަލްޗަރ މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަމަންޓް އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ، ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސް ޚާއްޞަ ބަޖެޓް ޕެންޝަން ބަޖެޓް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސް ނޭޝަނަލް ސޯޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ މާލެ ގްރޫޕް އޮފް ހޮސްޕިޓަލްސް ކައުންސިލްސް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮތޯރިޓީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާއީ ބާރު މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސް މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓްރީ އޮފް ކޮމިއުނިކޭޝަން، ސައެންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ މިނިސްޓްރީ އޮފް އާޓްސް، ކަލްޗަރ އެންޑް ހެރިޓޭޖް ނެޝަނަލް ޑިޒާސްޓަރ މެނޭޖްމަންޓް އޮތޯރިޓީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީ ކޮމާންޑް މޯލްޑިވްސް އިންޓަރނޭޝަނަލް އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރ\nހުރިހާ ޕްލޭންކޮށްފައި ޓެންޑަރކޮށްފައި ހިނގަމުންދަނީ ނިމިފައި ހުއްޓިފައި\nހުރިހާ 2019 2020\nހުރިހާ ހއ. ތުރާކުނު ހއ. އުލިގަމު ހއ. ބެރިންމަދޫ ހއ. ހަތިފުށި ހއ. މޮޅަދޫ ހއ. ހޯރަފުށި ހއ. އިހަވަންދޫ ހއ. ކެލާ ހއ. ވަށަފަރު ހއ. ދިއްދޫ ހއ. ފިއްލަދޫ ހއ. މާރަންދޫ ހއ. ތަކަންދޫ ހއ. އުތީމު ހއ. މުރައިދޫ ހއ. ބާރަށް ހއ. މާފަހި ހއ. އަލިދޫ ހއ. ހުވަހަންދޫ ހއ. ދޮނަކުޅި ހއ. ބީނާފުށި ހއ. ދައްޕަރުހުރާ ހއ. ދިގުފަރުހުރާ ހއ. ގާފުށި ހއ. ގާމަތިކުޅުދޫ ހއ. ގައްލަންދޫ ހއ. ގޮއްވާފުށި ހއ. އިންނަފިނޮޅު ހއ. ކުޑަފިނޮޅު ހއ. މާފިނޮޅު ހއ. މަޑުލު ހއ. މަނަފަރު ހއ. މަތީރަށް ހއ. މެދަފުށި ހއ. މުލިދޫ ހއ. ނަރިދޫ ހއ. އުމުރަތްފިނޮޅު ހއ. ވަނގާރު ހއ. ވެލިފިނޮޅު ހދ. ފަރިދޫ ހދ. ހޮނޑައިދޫ ހދ. ހަނިމާދޫ ހދ. ފިނޭ ހދ. ނައިވާދޫ ހދ. ހިރިމަރަދޫ ހދ. ނޮޅިވަރަންފަރު ހދ. ނެއްލައިދޫ ހދ. ނޮޅިވަރަމް ހދ. ކުރިނބި ހދ. ކުނބުރުދޫ ހދ. ކުޅުދުއްފުށި ހދ. ކުމުންދޫ ހދ. ނޭކުރެންދޫ ހދ. ވައިކަރަދޫ ހދ. މާވައިދޫ ހދ. މަކުނުދޫ ހދ. ވައިކަރަމުރައިދޫ ހދ. ތީފަރިދޫ ހދ. ދިއްޕަރުފުށި ހދ. ފެންބޯހުރާ ހދ. ހިރިނައިދޫ ހދ. ހޮނޑާފުށި ހދ. އިންނަފުށި ހދ. ކަނަމަނަ ހދ. ކައްޓަލަފުށި ހދ. ކޭލަކުނު ހދ. ކުޑަމުރައިދޫ ހދ. މުއިރި ހދ. ނާގޯށި ހދ. ރުއްފުށި ހދ. ވެލިގަނޑު ށ. ކަނޑިތީމު ށ. ނޫމަރާ ށ. ގޮއިދޫ ށ. ފޭދޫ ށ. ފީވައް ށ. ބިލެތްފަހި ށ. ފޯކައިދޫ ށ. ނަރުދޫ ށ. މާކަނޑޫދޫ ށ. މަރޮށި ށ. ޅައިމަގު ށ. ފިރުނބައިދޫ ށ. ކޮމަންޑޫ ށ. މާއުނގޫދޫ ށ. ފުނަދޫ ށ. މިލަންދޫ ށ. ކީކިމިނި ށ. ބިސްއަޅާހުރާ ށ. ބޮޑުހުރާ ށ. ބޮލިއްސަފަރު ށ. ދިގުރަށް ށ. ދޮޅިޔަދޫ ށ. ދޮންވެލިހުރާ ށ. ދޮޅިޔަދޫކުޑަރަށް ށ. އެރިއަދޫ ށ. އެކަސްދޫ ށ. ފަރުކޮޅު ށ. ފުށިފަރު ށ. ގާކޮށިބި ށ. ގައްލައިދޫ ށ. ހިރުބަދޫ ށ. ހުރަސްފަރު ށ. ކަނބާލިފަރު ށ. ކަކާއެރިޔަދޫ ށ. ކުޑަދޫ ށ. ކުޑަފަރުފިނޮޅު ށ. ކުޑަޅައިމެންދޫ ށ. މަޑިދޫ ށ. މަޑިކުރެއްދޫ ށ. މަތިކޮމަންޑޫ ށ. މެދުކުނބުރުދޫ ށ. މެދުރަށް ށ. މިގޫދޫ ށ. ނާލާހުރާ ށ. ނަލަންދޫ ށ. ނަރުރިނބުދޫ ށ. ނެޔޮ ށ. ވަނގަރު ނ. ހެނބަދޫ ނ. ކެނދިކުޅުދޫ ނ. ތޮޅެންދޫ ނ. މާޅެންދޫ ނ. ކުޑަފަރި ނ. ލަންދޫ ނ. މާފަރު ނ. ޅޮހި ނ. މިލަދޫ ނ. މަގޫދޫ ނ. މަނަދޫ ނ. ހޮޅުދޫ ނ. ފޮއްދޫ ނ. ވެލިދޫ ނ. ބަނޑައިދިއްދޫ ނ. ބޮޑުފުށި ނ. ބޮޑުޅައިމެންދޫ ނ. ބޮމަސްދޫ ނ. ބުރެހިފަސްދޫ ނ. ދީފުރަމް ނ. ދެކެނަންފަރު ނ. ދިގުރަށް ނ. ދޮނައެރިކަނޑޫދޫ ނ. އެއްދުއްފަރުމައިރަށް ނ. އެކުޅިވަރު ނ. ފަރުމުލި ނ. ފެލިވަރު ނ. ފޮއްދިއްޕަރު ނ. ފުށިވެލަވަރު ނ. ގޯނބިލިވާދޫ ނ. ހޮޅުމީދޫ ނ. ހުއިވަނި ނ. ހުޅުއްދޫ ނ. ހުވަނދުމާވައްޓަރު ނ. އިނގުރައިދޫ ނ. ކާޅުގެމެންދޫ ނ. ކަނޑިންމާހުރާ ނ. ކަފަކޮމަންޑޫ ނ. ކަލައިދޫ ނ. ކަރިންމަ ނ. ކަރިންމަވައްޓަރު ނ. ކެދިވަރު ނ. ކުޑަފުނަފަރު ނ. ކުޑަފުށި ނ. ކުންނަމަލެއި ނ. ކުރަމާދޫ ނ. ކުރެދިވަރު ނ. ލޯފަރު ނ. މާފުނަފަރު ނ. މާކަނާފުށި ނ. މާވައްދޫ ނ. މާވެލަވަރު ނ. މެދަފުށި ނ. މެދުފަރު ނ. މިނާވަރު ނ. އޮރިމަސްވަރު ނ. އޮރިވަރު ނ. އޮރިވަރުކުޑަރަށް ނ. ރާފުށި ނ. ރާޅުލާކޮޅު ނ. ރަންދެލި ނ. ތަނބުރުދޫ ނ. ތަނބުރުދުއްފުށި ނ. ތޮށިގަނޑުކޮޅު ނ. ވަވަތި ނ. ވިހަފަރުފިނޮޅު ރ. އަލިފުށި ރ. ވާދޫ ރ. ރަސްގެތީމު ރ. އަނގޮޅިތީމު ރ. ގާއުނޑޫދޫ ރ. އުނގޫފާރު ރ. ކަނދޮޅުދޫ ރ. މާކުރަތު ރ. ރަސްމާދޫ ރ. އިންނަމާދޫ ރ. މަޑުއްވަރި ރ. އިނގުރައިދޫ ރ. ފައިނު ރ. މީދޫ ރ. ކިނޮޅަސް ރ. ހުޅުދުއްފާރު ރ. އިފުރު ރ. މީދުއްޕަރު ރ. އާރަށް ރ. އަންގާގިރި ރ. އަރިލުންދޫ ރ. ބަނޑަވެރި ރ. ބޮޑުފަރުފިނޮޅު ރ. ބޮޑުފެންމާއެނބޫދޫ ރ. ބޮޑުފުށި ރ. ބޮޑުހުރާ ރ. ދެބުރިދޭތެރޭވާދޫ ރ. ދެކުނުމާފަރުފިނޮޅު ރ. ދިގަލި ރ. ދިއްކުރެއްދޫ ރ. ދިންނާފުށި ރ. ދޮރަގަލި ރ. ދުވާފަރު ރ. ދުވާފަރުހުރާ ރ. އެތިގަނޑުޖެހިހުރާ ރ. އެއްތިގިލި ރ. ފާރުފުށި ރ. ފަސްގަނޑުފަރު ރ. ފަސްމެންދޫ ރ. ފެންފުށި ރ. ފިލައިދޫ ރ. ފުއްގިރި ރ. ފުރަވެރި ރ. ގިރާވަރު ރ. ގޮތްމަރު ރ. ގޮއްޔަފަރު ރ. ހިބޫދޫ ރ. ހިރަވެރި ރ. ހުޅުދޫ ރ. ހުރުވަޅި ރ. ކަނޑޫގަނޑު ރ. ކަނދޫމީހުންގެ ޅާނބުގަލި ރ. ކޮތައިފަރު ރ. ކޮއްޓެފަރު ރ. ކުޑަފެންމާއެނބޫދޫ ރ. ކުޑަފުށި ރ. ކުޑަކުރަތު ރ. ކުޑަޅޮސްގިރި ރ. ކުޑަތުޅާދޫ ރ. ކުކުޅުދޫ ރ. ކުރެއްދޫ ރ. ކުރޮށިގިރި ރ. ޅާނބުގަލި ރ. ޅޮހި ރ. ލިނބޯކަންދޫ ރ. ލުނދުފުށި ރ. މާމިނގިލި ރ. މާމުނަގައު ރ. މާމުނަގައުފިނޮޅު ރ. މާނެންފުށި ރ. މާށިގިރި ރ. މަޑިވާފަރު ރ. މަހިދޫ ރ. މުއްލާފުށި ރ. މުރަވަންދޫ ރ. ނެޔޮ ރ. ތާވަތާ ރ. އުފުލަންދޫ ރ. އުނގުލު ރ. އުތުރުމާފަރު ރ. ވައްފުށިހުރާ ރ. ވައްފުށި ރ. ވަންދޫ ރ. ވޭވަށް ރ. ވިލިނގިލި ބ. ކުޑަރިކިލު ބ. ކަމަދޫ ބ. ކެންދޫ ބ. މާއްޑޫ ބ. އުނޑޫދޫ ބ. ކިހާދޫ ބ. ދޮންފަނު ބ. ދަރަވަންދޫ ބ. މާޅޮސް ބ. އޭދަފުށި ބ. ފުނަދޫ ބ. ތުޅާދޫ ބ. ހިތާދޫ ބ. ފުޅަދޫ ބ. ފެހެންދޫ ބ. ގޮއިދޫ ބ. ލަނޑާގިރާވަރު ބ. ދުނިކޮޅު ބ. ކިހާދުއްފަރު ބ. ފޮނިމަގޫދޫ ބ. ކުންފުނަދޫ ބ. ހޮރުބަދޫ ބ. އަހިވައްފުށި ބ. އައިދޫ ބ. އަންހެނުންފުށި ބ. ބަތަލާ ބ. ބޯދާފުށިފިނޮޅު ބ. ބޮޑުފިނޮޅު ބ. ބޮއިފުށި ބ. ދަކަންދޫ ބ. ދަންދޫ ބ. ދިގުދެފަރު ބ. ދިގުފަރުވިނަގަނޑު ބ. ދޫގަނޑުފިނޮޅު ބ. އެނބޫދޫ ބ. ފަރެސް ބ. ފިނޮޅަސް ބ. ގާގަނޑުފަރުހުރާ ބ. ގާވިލިނގިލި ބ. ގެމެންދޫ ބ. ހަނިފަރު ބ. ހިބަޅިދޫ ބ. ހިރުންދޫ ބ. ހުޅުދޫ ބ. އިންނަފުށި ބ. ކަނުފުށީގާތުފިނޮޅު ބ. ކަނުފުށި ބ. ކަށިދޫ ބ. ކަށިދުއްފަރުފިނޮޅު ބ. ކެޔޮދޫ ބ. ކިހަވައްހުރަވަޅި ބ. ކުޑަދޫ ބ. މާއްޑޫހުޅުދޫ ބ. މާމަޑުއްވަރި ބ. މާރިކިލު ބ. މަދިރިވާދޫ ބ. މެދުފިނޮޅުގާތުފިނޮޅު ބ. މެންދޫ ބ. މިލައިދޫ ބ. މިރިއަންދޫ ބ. މުއްދޫ ބ. މުތާފުށި ބ. ނެލިވަރުފިނޮޅު ބ. ނިބިލިގާ ބ. އޮޅުގިރި ބ. ތިލަދޫ ބ. އުފުލިގިރި ބ. ވައްކަރު ބ. ވެޔޮފުށި ބ. ވިނަނެތްފަރުހުރާ ބ. ވޯވައް ޅ. ހިންނަވަރު ޅ. ނައިފަރު ޅ. ކުރެންދޫ ޅ. އޮޅުވެލިފުށި ޅ. މާފިލާފުށި ޅ. ފެލިވަރު ޅ. ކަނުހުރާ ޅ. ކޮމަންޑޫ ޅ. ކުރެއްދޫ ޅ. މަދިރިގުރައިދޫ ޅ. އަލިގައު ޅ. ބޮޑުފިނޮޅު ޅ. ދަށުގިރިފިނޮޅު ޅ. ދެރުއްފިނޮޅު ޅ. ދިއްދޫ ޅ. ފާދޫ ޅ. ފައިނުއާދަނުހުރާ ޅ. ފެހިގިލި ޅ. ފުށިފަރު ޅ. ގާއެރިފަރު ޅ. ގޮއްވާފުށި ޅ. ހުދުފުށި ޅ. ހުރަވަޅި ޅ. އިންނަހުރާ ޅ. ކަޅުމަންޖެހުރާ ޅ. ކަނިފުށި ޅ. ޅޮހި ޅ. ޅޮއްސަލަފުށި ޅ. މާކޯ ޅ. މާބިންހުރާ ޅ. މަޑިވަރު ޅ. މަޑުއްވަރި ޅ. މައިދޫ ޅ. މެދައަޑިހުރާ ޅ. މެދަފުށި ޅ. މެދަށްއަޑިހުރާ ޅ. މެއްޔަފުށި ޅ. އޫކޮޅުފިނޮޅު ޅ. ތިލަމާފުށި ޅ. ވަރިހުރާ ޅ. ވައްވަރު ޅ. ވޭވަށް ޅ. ވެލިގަނޑު ޅ. ވިހަފަރުފިނޮޅު މާލެ ސިޓީ މާލެ މާލެ ސިޓީ ވިލިނގިލި މާލެ ސިޓީ ހުޅުމާލެ ކ. ކާށިދޫ ކ. ގާފަރު ކ. ދިއްފުށި ކ. ތުލުސްދޫ ކ. ހުރާ ކ. ހިންމަފުށި ކ. ގުޅި ކ. މާފުށި ކ. ގުރައިދޫ މާލެ ސިޓީ ހުޅުލެ ކ. ތިލަފުށި ކ. ކުޑަބަނޑޮސް ކ. ކަނޑުއޮތްގިރި ކ. އާރަށް ކ. ދޫނިދޫ ކ. ފުނަދޫ ކ. ގިރިފުށި ކ. ފޭދޫފިނޮޅު ކ. އަސްދޫ ކ. ބަރޮސް ކ. ބިޔާދޫ ކ. ބޮޑުހިތި ކ. ބޮލިފުށި ކ. ފަރުކޮޅުފުށި ކ. ރަންނާޅި ކ. މަކުނުފުށި ކ. ދިގުފިނޮޅު ކ. އެނބޫދޫ ކ. އެރިއަދޫ ކ. ފިހާޅޮހި ކ. ކުޑަހުރާ ކ. ފުރަނަފުށި ކ. ބޮޑުފިނޮޅު ކ. ގިރާވަރު ކ. ހެލެނގެލި ކ. ލަންކަންފުށި ކ. އިހުރު ކ. ކަނޑޫމާފުށި ކ. ކަނިފިނޮޅު ކ. ކުޑަހިތި ކ. ވިހަމަނާފުށި ކ. ވެލައްސަރު ކ. ޅޮހިފުށި ކ. މަކުނުދޫ ކ. މީރުފެންފުށި ކ. ނަކަތްޗާފުށި ކ. އޮޅުވެލި ކ. ވެލިގަނޑުހުރާ ކ. ލަންކަންފިނޮޅު ކ. މެދުފިނޮޅު ކ. މަހާނައެޅިހުރާ ކ. ޒިޔާރަތްފުށި ކ. ކަނުއޮތްހުރާ ކ. ތުޅާގިރި ކ. ހެނބަދޫ ކ. އެނބޫދޫފިނޮޅު ކ. ވާދޫ ކ. ވައްބިންފަރު ކ. ވިއްލިވަރު ކ. ބޮޑުހުރާ ކ. އެއްރުއްހުރާ ކ. ކަގި ކ. ކުޑަފިނޮޅު ކ. މާދޫ ކ. މަޑިވަރު ކ. މަނިޔަފުށި ކ. އޮޅިގަނޑުފިނޮޅު ކ. އޮޅުހަލި ކ. ރަސްފަރި ކ. ތަނބުރުދޫ ކ. ވާގަލި ކ. ވައްބޯހުރާ ކ. ވައްމާފުށި ކ. ވިލިނގިލިމަތިދަހުރާ އއ. ތޮއްޑޫ އއ. ރަސްދޫ އއ. އުކުޅަސް އއ. މަތިވެރި އއ. ބޮޑުފޮޅުދޫ އއ. ފެރިދޫ އއ. މާޅޮސް އއ. ހިމެންދޫ އއ. ބަތަލާ އއ. އެއްލައިދޫ އއ. ފެސްދޫ އއ. ގަންގެހި އއ. ހަލަވެލި އއ. ކުރަމަތި އއ. މާޔަފުށި އއ. މަޑޫގަލި އއ. ކުޑަފޮޅުދޫ އއ. ވެލިގަނޑު އއ. ވެލިދޫ އއ. މުށިމަސްމިގިލި އއ. އަލިކޮއިރަށް އއ. ދިންނޮޅުފިނޮޅު އއ. އެތެރެމަޑިވަރު އއ. ފުށި އއ. ގާތަފުށި އއ. ކަނދޮޅުދޫ އއ. މާގައު އއ. މަޑިވަރު އއ. މަޑިވަރުފިނޮޅު އއ. މަތިވެރީފިނޮޅު އއ. ވިހަމާފަރު އދ. ހަންޏާމީދޫ އދ. އޮމަދޫ އދ. ކުނބުރުދޫ އދ. މަހިބަދޫ އދ. މަންދޫ އދ. ދަނގެތި އދ. ދިގުރަށް އދ. ފެންފުށި އދ. ދިއްދޫ އދ. މާމިނގިލި އދ. އަރިޔަދޫ އދ. އަންގާގައު އދ. ދިއްދޫފިނޮޅު އދ. އަތުރުގައު އދ. ދިއްފުށި އދ. ކުޑަރަށް އދ. ހުވަހެންދޫ އދ. މައްޗަފުށި އދ. މިރިހި އދ. ރަންގަލީފިނޮޅު އދ. މޫފުށި އދ. ވިލިނގިލިވަރު އދ. ނަލަގުރައިދޫ އދ. ތުނޑުފުށި އދ. މާފުށިވަރު އދ. ވަކަރުފަޅި އދ. ވިލަމެންދޫ އދ. ބޮޑުފިނޮޅު އދ. ބޮޑުކާށިހުރާ އދ. ބުޅަޅޮހި އދ. ދިއްގިރި އދ. އެނބޫދޫ އދ. ފުށިދިއްގަ އދ. ހީންފަރު އދ. ހިޔަފުށި އދ. ހުކުރުދޫ އދ. ހުރަސްދޫ އދ. ހުރުއެޅި އދ. އިންނަފުށި އދ. ކަޅަހަނދިހުރާ އދ. ކުޑަދޫ އދ. ލޮނުބޮއި އދ. ތެލުވެލިގާ އދ. ތޮޅިފުށި ވ. ފުލިދޫ ވ. ތިނަދޫ ވ. ފެލިދޫ ވ. ކެޔޮދޫ ވ. ރަކީދޫ ވ. އަންބަރާ ވ. ބޮޑުމޮހޮރާ ވ. އަލިމަތާ ވ. ދިއްގިރި ވ. އާރަށް ވ. ފޮއްތެޔޮބޮޑުފުށި ވ. ހުޅިދޫ ވ. ކުދިބޮލި ވ. ރުއްހުރިހުރާ ވ. ތުނޑުހުރާ ވ. ވަށުގިރި ވ. ވައްޓަރު މ. ރަތްމަންދޫ މ. މަޑިފުށި މ. ވޭވަށް މ. މުލައް މ. މުލި މ. ނާލާފުށި މ. ކޮޅުފުށި މ. ދިއްގަރު މ. މަޑުއްވަރި މ. ހަކުރާހުރާ މ. މެދުފުށި މ. ބޯހުރާ މ. ދެކުނުބޮޑުވެލި މ. ދިއްތުނޑި މ. އެއްރުއްހުރާ މ. ފެންފުރާވެލި މ. ގާކުރަލި މ. ގަސްވެލި މ. ގޮންގަލިހުރާ މ. ހުރަސްވެލި މ. ކެކުރާޅުވެލި މ. ކުޑައުސްފުށި މ. މާހުރާ މ. މާޅަވެލި މ. މާއުސްފުށި މ. ސީދީހުރާ މ. ސީދީހުރާވެލިގަނޑު މ. ތުވަރު މ. އުތުރުބޮޑުވެލި ފ. ފީއަލި ފ. ބިލެތްދޫ ފ. މަގޫދޫ ފ. ދަރަނބޫދޫ ފ. ނިލަންދޫ ފ. މާފުށި ފ. ފިލިތެޔޮ ފ. އަދަންގައު ފ. އެނބުލުފުށި ފ. ފާނުމާހުރާ ފ. ހިމިތި ފ. ޖިންނަތުގައު ފ. ކަނޑުމޫނުފުށި ފ. މަޑިވަރުހުރާ ފ. މަގޫދޫބޮޑުފިނޮޅު ފ. މަކުނުއެރި ފ. މިނިމަސްގަލި ފ. ވިލިނގިލިވަރުފިނޮޅު ދ. މީދޫ ދ. ބަނޑިދޫ ދ. ރިނބުދޫ ދ. ހުޅުދެލި ދ. ގެމެންދޫ ދ. ވާނީ ދ. މާއެނބޫދޫ ދ. ކުޑަހުވަދޫ ދ. ވެލަވަރު ދ. މީދުއްފުށި ދ. އަލުވިފުށި ދ. އައްޔަކަލޯހުރާ ދ. ބުޅަލަފުށި ދ. ޅޮހި ދ. ދެބައިދޫ ދ. ދޫރެސް ދ. އެނބޫދޫފުށި ދ. ފާންދޫ ދ. ފެންފުށި ދ. ހިރިޔަފުށި ދ. ހުދުފުށީފިނޮޅު ދ. ހުޅުވަހި ދ. އިއްސަރި ދ. ކަންނެތްފަރު ދ. ކެދިގަނޑު ދ. ކިރައިދޫ ދ. މާދެލި ދ. މާފުށި ދ. މާގައު ދ. މާލެފަރު ދ. މިނިމަސްގަލި ދ. އޮޅުފުށި ދ. އޮޅުވެލި ދ. ތަނބަޅައިދޫ ދ. ތިލަބޮޅުފުށި ދ. ތިންހުރާ ދ. އުއްދޫ ދ. ވޮއްމުލި ތ. ބުރުނީ ތ. ވިލުފުށި ތ. މަޑިފުށި ތ. ދިޔަމިގިލި ތ. ގުރައިދޫ ތ. ކަނޑޫދޫ ތ. ވަންދޫ ތ. ހިރިލަންދޫ ތ. ގާދިއްފުށި ތ. ތިމަރަފުށި ތ. ވޭމަންޑޫ ތ. ކިނބިދޫ ތ. އޮމަދޫ ތ. ފޮންދޫ ތ. ކަނިމީދޫ ތ. ބޮޑުފިނޮޅު ތ. ބޮޑުރެހާ ތ. ދިއްފުށި ތ. ދޮނަންފުށި ތ. ދުރުރެހާ ތ. އެކުރުއްފުށި ތ. އެލާ ތ. ފެންފުށި ތ. ފެންމީރުފުށި ތ. ފޮނިދާނި ތ. ފުނައްޑު ތ. ފުށި ތ. ގާލީ ތ. ގާތުރެހާ ތ. ހަތިފުށި ތ. ހިކަނދިޅޮހި ތ. ހިރިޔަންފުށި ތ. ހޮނޑެލިފުށި ތ. ހުޅިޔަންފުށި ތ. ކާއްޑޫ ތ. ކަނޑުފުށި ތ. ކަފިދޫ ތ. ކަކޮޅަސް ތ. ކަޅުދޭފުށި ތ. ކަޅުފަހަލަފުށި ތ. ކަނި ތ. ކޮލަފުށި ތ. ކޮޅުފުށި ތ. ކުޑަދޫ ތ. ކުޑަކާއްޑޫ ތ. ކުޑަކިނބިދޫ ތ. ކުރަނދުވަރު ތ. ކުރެދިފުށި ތ. ޅަވައްޑޫ ތ. މާގުޅި ތ. މާލެފުށި ތ. މަތިދޫ ތ. މެދަފުށި ތ. އޮޅުދިޔަފުށި ތ. އޮޅުފުށި ތ. އޮޅުފުށިފިނޮޅު ތ. އޮޅުގިރި ތ. ރިހާމާފުށި ތ. ރުއްތިބިރަށް ތ. އުފުރިޔާ ތ. އުސްފުށި ތ. ވަންބަދި ލ. އިސްދޫ ލ. ދަނބިދޫ ލ. މާބައިދޫ ލ. މުންޑޫ ލ. ކަލައިދޫ ލ. ގަން ލ. މާވަށް ލ. ފޮނަދޫ ލ. ގާދޫ ލ. މާމެންދޫ ލ. ހިތަދޫ ލ. ކުނަހަންދޫ ލ. ބަރެސްދޫ ލ. މާންދޫ ލ. ހުޅިމެންދޫ ލ. ކައްދޫ ލ. އަތަހެންދު ލ. ބޮޑުފެންރަހާ ލ. ބޮޑުފިނޮޅު ލ. ބޮޑުހުރާ ލ. ބޮޑުހުރާ ލ. ބޮޑުމާބުޅަލި ލ. ބޮކަތްފުށި ލ. ބުއްރަހާ ލ. ދޮންބެރަހާ ލ. ފަރެސް ލ. ފެންބޯހުރާ ލ. ފެންބޯރަހާ ލ. ފޮނަގާދޫ ލ. ފުށި ލ. ގަސްގަނޑުފިނޮޅު ލ. ގުރައިދޫ ލ. ހަތްތޮށި ލ. ހަންހުށި ލ. ހެންދަ ލ. ހިކަނދިރަހާ ލ. ހޮޅުރަހާ ލ. ހުޅިސްދޫ ލ. ހުޅިޔަންދޫ ލ. ކަޅުރަހާ ލ. ކަނޑަރު ލ. ކަނުހުރާ ލ. ކަށިދޫ ލ. ކުޑަފަރެސް ލ. ކުޑަފެންރެހާ ލ. ކުޑަފުށި ލ. ކުޑަމާބުޅަލި ލ. ކުޑަވެށި ލ. މާފުށި ލ. މާކަޅުވެލި ލ. މާވެށި ލ. މަހަކަންފުށި ލ. މެދުވިނަގަނޑު ލ. މެންދޫ ލ. އޮޅުތޮޅު ލ. އޮޅުވެލި ލ. ތަތުންރަހާ ލ. ތުނބުރި ލ. އުތުރުވިނަގަނޑު ލ. އުވަދެވިފުށި ލ. ވަޑިނޮޅު ލ. ވެލިގަނޑުފިނޮޅު ގއ. ކޮލަމާފުށި ގއ. ވިލިނގިލި ގއ. މާމެންދޫ ގއ. ނިލަންދޫ ގއ. ދާންދޫ ގއ. ދެއްވަދޫ ގއ. ކޮނޑޭ ގއ. ދިޔަދޫ ގއ. ގެމަނަފުށި ގއ. ކަނޑުހުޅުދޫ ގއ. ކުއްޑޫ ގއ. ކެންދެރާ ގއ. އަރައިގައްތާ ގއ. ބާވަނަދޫ ގއ. ބާބެރެހުއްޓާ ގއ. ބަކެއްތާ ގއ. ބޭރުމައުއްޑޫ ގއ. ބޮޑުބޮނޑެއްޔާ ގއ. ބޮޑެހުއްޓާ ގއ. ދެއްވާމާގަލާ ގއ. ދެއްވަލާބަދޫ ގއ. ދިގުދޫ ގއ. ދިގުރަށް ގއ. ފަޅުމާފުށި ގއ. ފަރުހުޅުދޫ ގއ. ފެންރެހާ ގއ. ފުލަނގި ގއ. ފުނަދޫ ގއ. ފުނަދޫވިލިގިއްލާ ގއ. ފުނަމައުއްޑާ ގއ. ހަނޑަހާ ގއ. ހިނާމާގަލާ ގއ. ހިތާދޫގަލާ ގއ. ހުޅިމެންދޫ ގއ. ހުރެންދޫ ގއ. އިދިމާ ގއ. އިންނަރެހާ ގއ. ކަނޑުވިލިނގިލި ގއ. ކަޅެހުއްޓާ ގއ. ކިއްސެރަހާ ގއ. ކޮޑަހުއްޓާ ގއ. ކޮނޑޭމަތީލާބަދޫ ގއ. ކޮޑޭވިލިނގިލި ގއ. ކުޑަލަފަރި ގއ. ޅޮއްސާ ގއ. މާދިގަވަރަ ގއ. މާފެހެލާ ގއ. މާގިހުއްޓާ ގއ. މާމުޓާ ގއ. މާރަންދޫ ގއ. މާރެހާ ގއ. މަހައްދޫ ގއ. މައްތިދޫ ގއ. މެދެހުއްޓާ ގއ. މެދަރެހާ ގއ. މެރަދޫ ގއ. މިނިމެއްސާ ގއ. އޮޑަގައްލާ ގއ. ވިލިގަލާ ގއ. ވޮޑަމުލާ ގދ. މަޑަވެލި ގދ. ހޯނޑެއްދޫ ގދ. ނަޑެއްލާ ގދ. ގައްދޫ ގދ. ރަތަފަންދޫ ގދ. ވާދޫ ގދ. ފިޔޯރި ގދ. ތިނަދޫ ގދ. ފަރެސްމާތޮޑާ ގދ. ކޮނޮއްޓާ ގދ. ކާޑެއްދޫ ގދ. ބައުޅަގައްލާ ގދ. ދޫނިރެހާ ގދ. ފަރެހުޅެދޫ ގދ. ގަން ގދ. ގަޒީރާ ގދ. ގޮޅާއްލާ ގދ. ހަވޮއްޑާ ގދ. ހަވޮޑިގަލާ ގދ. ކާށިދޫ ގދ. ކަނޑަހަލަގަލާ ގދ. ކަފެނަ ގދ. ކަޅެހަމަލާ ގދ. ކަޅެރެހާ ގދ. ލައިހާ ގދ. ލޮނުދޫ ގދ. ލޮނުދޫހުއްޓާ ގދ. މާގަލާ ގދ. މާގޮނޑެރެހާ ގދ. މާވާރުލު ގދ. މާވައްދުވަ ގދ. މަގުއްދުވާ ގދ. މަތިހުއްޓާ ގދ. މެންތަންދުވާ ގދ. މުދިމާހުއްޓާ ގދ. އޮޑަގައްލާ ގދ. ރަހަދުވާ ގދ. އުލެގަލާ ގދ. ވައިރެޔާދުވާ ގދ. ވެރާވިލިގިއްލާ ފުވައްމުލައް ސިޓީ ފުވައްމުލައް އައްޑޫ ސިޓީ މީދޫ އައްޑޫ ސިޓީ ހިތަދޫ އައްޑޫ ސިޓީ މަރަދޫ އައްޑޫ ސިޓީ ފޭދޫ އައްޑޫ ސިޓީ މަރަދޫފޭދޫ އައްޑޫ ސިޓީ ހުޅުދޫ އައްޑޫ ސިޓީ ގަން އައްޑޫ ސިޓީ ބެދޭއައުރަށް އައްޑޫ ސިޓީ ބޮޑުހަޖަރާ އައްޑޫ ސިޓީ ދީރޮނޑި އައްޑޫ ސިޓީ ދިގިހެރާ އައްޑޫ ސިޓީ ގޮމަހެރަ އައްޑޫ ސިޓީ ހަންކެޑެ އައްޑޫ ސިޓީ ހަސަންބެއާރަށް އައްޑޫ ސިޓީ ހެރެތެރެ އައްޑޫ ސިޓީ ހިކަހެރަ އައްޑޫ ސިޓީ ކެޑެވާހެރަ އައްޑޫ ސިޓީ ކުޑަމާހެރަ އައްޑޫ ސިޓީ ކުދެހެރަ އައްޑޫ ސިޓީ މާހެރަ އައްޑޫ ސިޓީ މުލިކެޑެ އައްޑޫ ސިޓީ ސަވާހެލި އައްޑޫ ސިޓީ ވިލިނގިލި ކ. ތުނބަފުށި ލ. އާރަހާ އައްޑޫ ސިޓީ އަބޫހެރަ ކ. އަކިރިފުށި ހއ. އަލިދުއްފަރުފިނޮޅު ގއ. ބިހުރެހާ ގއ. ބޯއްޑުވާ ޅ. ބޯމަންދިއްޕަރު ހުރާގަނޑު ގދ. ބޮޑެހުއްޓަ ގދ. ބޮޑެހުއްޓާ ލ. ބޮޑުމުންޏަފުށި ކ. ބޮޑުބަނޑޮސް ގއ. ބޮޑުފިނޮޅު ޅ. ބޮޑުފާހުރާ ރ. ބޮޑުހަތްކޮޑި ގއ. ބޮޑުހުއްޓާ ގދ. ބޮޑުހުއްޓާ ލ. ބޮޑުމަހިގުޅި ގދ. ބޮޑުރެހާ ބ. ދަށުފަރުހުރާ ނ. ދެލިބޭރުހެޅިހުރާ ގދ. ދެރުކެރެހާ ޅ. ދިއްފުށި ގދ. ދިގެލާބަދުވާ ގދ. ދިގުރެހާ ފ. ދިގުވަރުފިނޮޅު ޅ. ދިރުނބާހުރާ ގދ. ދޫނިރެހާ ގދ. އެހިވަކާ ގދ. އެކެލޮންޑާ ލ. އެންބެރަހާ ޅ. ފާދޫހުރާގަނޑު ގދ. ފަރުކޮޅުހުއްޓާ އައްޑޫ ސިޓީ ފަތިކެޑެހެރަގަނޑު ގދ. ފެމުނައިދޫ ގއ. ފެންފުއްޓާ ގދ. ފެނެވެންހުއްޓާ ގއ. ފަރުހުޅެދޫ އއ. ފުސްފިނޮޅު ކ. ގާގަނޑު އއ. ގާގަނޑު ގދ. ގަހެވެލަގަލާ ގއ. ގަލަމެދުވާ ކ. ގަސްފިނޮޅު އައްޑޫ ސިޓީ ގައުކެނޑި ރ. ގެމަނަ އައްޑޫ ސިޓީ ގެސްކަޅުހެރާ ރ. ގޮބޮށި ށ. ގޮނާފަރުފިނޮޅު ގދ. ގޮސި ކ. ގުޅިގާތުހުރާ ބ. ހަނިފަރުހުރާ ގދ. ހެވާހުޅުދޫ ވ. ހިނގާކުޅީފިނޮޅު ގއ. ހިރިހުއްޓާ ޅ. ހިރިޔަދޫ ގއ. ހިތާދޫ ގދ. ހޫތޮޑެޔާ މ. ހުދުވެލި ގދ. ހުޅުވާރުލާ ގދ. ހުނިގޮނޑިރެހާ ބ. ހުރާފަރު ކ. ތުލުސްދޫ އިރުމަތީ ހުރާގަނޑު އައްޑޫ ސިޓީ އިސްމެހެލާހެރަ ގދ. ކާޅެހުއްޓާ ގދ. ކާޅެހުއްޓާ ގދ. ކާށިހުޅުދޫ ގދ. ރޮޑާދޫ ގދ. ކަޅަހިގިއްލާ ގދ. ކަޅެހުއްޓާ ކ. ކަޅުހުރާ ގއ. ކަލުޑިރެހާ ހއ. ކަނޑާލިފިނޮޅު އައްޑޫ ސިޓީ ކަނޑިހެރަގަނޑު ދ. ކަނޑިންމާ ގދ. ކަނަންދުވާ ގދ. ކަންނިގިއްލާ އައްޑޫ ސިޓީ ކައޮހެރަ ގދ. ކެލެއިހުއްޓާ ގދ. ކެރަމިއްތާ ގއ. ކެރެއްދޫ ގދ. ކޭހުވަދޫ ގދ. ކޮޑާނަހުއްޓަ އައްޑޫ ސިޓީ ކޮޑަދިހެރަގަނޑު ގއ. ކޮޑަގެހުއްޓާ ގދ. ކޮޑަހުޓިގަލާ ގދ. ކޮޑެދޫ ގދ. ކޮޑެރަޓާ ކ. ކޮއްދިއްޕަރު ލ. ކޮކުރަހާ ވ. ކުޑައަންބަރާ ލ. ކުޑަމުންޏަފުށި ޅ. ކުޑަދޫ ހދ. ކުޑަފަރުފަސްގަނޑު ލ. ކުޑަރަށް ގދ. ކުދެހުޅެއްދޫ ގދ. ކުދެލިފަދޫ ގދ. ކުރެއްދޫ ގދ. ކުދެރަޓާ މ. ކުރަދިގަނޑު ހދ. ކުރެދިގަނޑު ލ. ކުރެދިރެހާ ކ. ޅޮސްފުށި ގދ. ފޮނެހިގިއްލާ ގއ. މާކަނާރަޓާ ނ. މާކުރެއްދޫ ގދ. މާއްލާރެހާ ހއ. މާރަންދޫފަރުފިނޮޅު ގދ. މާރެހާ ގއ. މައްތުރެހާ ކ. މައިފަޅުހުރާ ށ. ދިގުވެލިދޫމައިރަށް ޅ. މަސްލެއްގިހުރާ ގދ. މަތައިދޫ ބ. މަތިފަރު ގދ. މަތިކެރަނަހުއްޓާ ގއ. މަޓު ގއ. މެދުބުރިޔާ ގދ. މީހިނެތިޔެނެހުއްޓާ ގއ. މެލައިމާ ގދ. މެރަނގިހުއްޓާ ގދ. މޭރަގިއްލާ ގއ. މުނަންދުވާ ށ. ނާއިންފަރުފިނޮޅު ގދ. އޮޅިމުންޓާ ގދ. އޮޅުރަޓާ ރ. އޮރިމަސްފުށި މ. ރާބަނދިހުރާ ގއ. ރާވެއްރެހާ ށ. ރައްގަނޑުހުރާ ލ. ރަހާ އދ. ރަންގަލި ޅ. ރަތުރުއްހުރާ ގދ. ރޮދަވައްރެހާ ޅ. ސެއްޅިފުށި ގދ. ތެލެހުއްޓާ ގދ. ތިނެހުއްޓާ ކ. އުދަފިނޮޅު ގދ. އުހެހުއްޓާ ގދ. އުކުރިހުއްޓާ ހއ. އުނގުލިފިނޮޅު މ. އުތުރުގަސެވެލި ދ. ވައްލަ ދ. ވައްލަޅޮހި ގދ. ވަޓަވައްރެހާ ބ. ވެލަވަރު ގދ. ވިލިނގިއްލާ ލ. ދެކުނުވިނަގަނޑު ގދ. ބަނޑެފޮޑިޔާ ލ. ބޮޑުފިނޮޅު ޅ. ދެހުރާއެއްވިހުރާ ގދ. ކަޑެވާރެހާ ގދ. ކޮޑެގަލާ ނ. ފެލިވަރުކުޑަރަށް ކ. ސިފަވަރު ކ. އިތާފިނޮޅު އއ. ވެލިފިނޮޅު އދ. ރަންފިނޮޅު އދ. އަތުލިވަރުފިނޮޅު ބ. ފިނޮޅުފަރު ބ. މާފުށީފިނޮޅު ބ. ވަންދުއްމާފަރުފިނޮޅު ބ. ބަތަލާހުރާ ބ. އަނގާފަރު ދ. ބޮޑުފުށި ދ. ސަރަކަފުށި ދ. ބޯރިކިފިނޮޅު ދ. ކުޑަތިލަބޮޅުފުށި ދ. ހިނައިދޫ ގދ. ދިންމަނާ ގދ. ފަރެދޫ ގދ. އުހުރެހާ ގދ. ދަޓެކެކެރެނެހުއްޓާ ގދ. ލިފަދޫ ގދ. ކުދެލިފަދޫ ގދ. ފެރޭތަވިލިގިއްލާ ގދ. ކަޑެލެރަޓާ ގދ. ބޮޑެމުޅައިދޫ ގދ. ކަނދެފަލަ ގދ. ކެރެދިރެހާ ގދ. ނެއިމާހުއްޓަ ގދ. ކާފަރަޓާ ގދ. ފަރަހަލަހުއްޓާ ގދ. ދަޓެމުޅައިދޫ ގދ. ފަޓެފަންދޫ ގދ. ދިޔަނިގިލި ގދ. ކުދެމަތައިދޫ ގދ. ހަކަންދޫ ގދ. ކަނޑައްދޫ ގދ. ހަނޑައިދޫ ގދ. ރާވެރިންކޮޅިހުއްޓާ ގދ. ހައްވައްޔަރަޓާ ގދ. ފިލާރަޓާ ގދ. މާރެހާ ގދ. ފާނަހުއްޓާ ގދ. ކުރިކޭމާހުއްޓާ ގދ. ކުދެއެހިވަކާ ގދ. ހަވެއްޔެރަޓާ ގދ. ބޮނޑެބީރާހުއްޓާ ގދ. ކުދެބީރާހުއްޓާ ގދ. އަތިހުއްޓާ ގދ. އޮއިނިގިއްލާ ގދ. މާދުއާ ގދ. ދޫނިރެހާ ގދ. އާކިރާހުއްޓާ ގދ. ހިޔަނިގިލިހުއްޓާ ގދ. ހަނޑަހުއްޓާ ގދ. ދޯނިގިއްލާ ގދ. ފާހުއްޓާ ގދ. ކުދެމާނައިދުވާ ގދ. އެކެރުކާރަޓާ ގދ. ކުދެހާދުވާ ގދ. ހާދުވާ ގދ. ދަތައިދުއާ ގދ. ރާބަޑާފެހިރަޓާ ގދ. މާނައިދޫ ގދ. ބޮލިމަތައިދޫ ގދ. ބޮޑެހިނެއާ ކ. ތޮޅިމަރާހުރާ ކ. ނަކައްޗާހުރާ ކ. ދޮންފުށި ކ. ބޮޑުބިސް ކ. ބުޅިފުށި ލ. ކުޑަމަހިގުޅި ލ. ކަޅައިދޫ މ. ތުވަރުއުތުރުހުރާ މ. ބޮޑުކަނޑުހުރާ މ. ވަންނަނެރުފަސްގަނޑު މ. އެތެރެފަސްގަނޑު މ. ކަކާހުރާ ރ. ކުކުޅުދުއްފަރު ރ. މިނާދޫ ރ. ވައްކަރުފަރު ވ. ރަށްގަނޑު ވ. ހުރަހުފިނޮޅު ކ. ކޮށްދިއްޕަރު ފިނޮޅު ބ. ދިގުފަރު ކ. އިތާފުށި ކ. ގުޅިފަޅު\n© 2020 ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީސް\nމައުލޫމާތު | ޗާޓު | ގުޅުއްވުމަށް


Europe ge masverikamuge zuvaabakee Fish and Chips - vNews.mv\nޔޫރަޕުގެ މަސްވެރިކަމުގެ ބޮޑުމިން\nއިނގިރޭސިވިލާތާއި ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުން މަސްވެރިކަމާބެހޭ ތަޅައިފޮޅުމެއްގައި\nޖާދުﷲ ސައީދު 19 December 2020, 23:21\nޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދާއިއެކު އިނގިރޭސިވިލާތުން ކުރަމުންދިޔަ ވިޔަފާރީގެ ވާހަކަތައް އެންމެފަހުން އައިސް ކޮޅެއްގައިނުޖެހި އުޅެނިކޮށް މަސްވެރިކަމާއި ހިސާބުން އަނެއްކާވެސް ފެށިއްޖެއެވެ.\nމިވާހަކަތައް އައިސް މިފަހަރު ޖެހުނީ ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ ޤައުމުތަކުގެ މަސްބޯޓުތައް އައިސް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކަނޑުތަކުގައި މަސްވެރިކަން ކުރުމުގެ ޙައްޤު ހޯދުމަށެވެ.\nދެފަރާތުންވެސް ބޭނުންވަނީ މަސްވެރިކަން ކުރުމަށް އެއްބައެއްގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައި އަނެއްބަޔަކުވެސް މަސްވެރިކަން ކުރުމަށެވެ. އަދި މަސްވެރިކަމުގެ މިސަކަރާތުގައި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ތަޅައިނުފޮޅައި އުޅެވޭނެ ގޮތެއް ހޯދުމަށެވެ. އުޅަނދުތައް އެކަތީގެ ހުންގާނުގެ މޮއި މަތީގައި އަނެކަތި އެނބުރިޔަ ނުދިނުމަށެވެ.\nޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުން ބޭނުންވަނީ އެ އިއްތިޙާދުގެ މަސްވެރިކަމުގެ ވިޔަފާރީގެ ޞިނާޢަތަށް ނަފާތަކެއް ގެނެސްދޭ ކަނޑުތަކަށް ވަދެވޭނެ ގޮތެއް ހޯދުމެވެ. ކުރިއަށްއޮތް ހުރިހާ ދުވަހެއްގައި އެކަން ދެމިއޮންނާނެ ގޮތްތައް އެކިއެކި އުކުޅުތަކާއި ރޭވުންތަކުން ނެރެން އެމީހުން މަސައްކަތް ކުރާނެއެވެ.\nޔޫރަޕިއަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އުރުސުލާ ވޮން ޑަރ ލޭޔަން ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ ޕާރލަމެންޓުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ވިދާޅުވީ މަސްވެރިކަމާމެދު މަޝްވަރާކުރުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ހުރިހާ ކަމެއް އެއްފަރާތްކޮށް އެންމެ ތެދުވެރި ގޮތުގައި އެއްޗެއް ބުނާނަމަވެސް މިއީ ޙައްލެއް ހޯދޭނެ ސުވާލެއް ނޫންކަމަށް ބައެއްފަހަރު ހީފުޅުވާ ކަމުގައެވެ.\nޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ މެމްބަރެއްގެ ގޮތުގައި އޮވެ އިނގިރޭސިވިލާތަށް ޖެހުނީ މަސްވެރިކަމާބެހޭ ޢާންމު އެއްސިޔާސަތެއްގެ ދަށުން ކަނޑުގައިވެސް ބައިއަޅައިގެން ތިބޭށެވެ. ނަމަވެސް އިނގިރޭސިވިލާތުން އޭރުއްސުރެވެސް ބުނަމުން ދިޔައީ މިއީ އެ ޤައުމުގެ މަސްވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތަށް ބޭއިންޞާފުން ނުޙައްޤެއް ކަނޑައަޅައިފައި ބޭއްވުން ކަމުގައެވެ.\nޔޫރަޕުން ކަނޑުތަކުގެ ޙިއްޞާ ބަހާފައިވާ ގޮތް\nއިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ކަނޑުތައް ކޮންޓުރޯލުކުރުމަށް އެޤައުމަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤާއިމެދު ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދަކުން އެއްވެސް ސުވާލެއް އުފައްދައިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމަކާއި ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ އަމިއްލަ ވިޔަފާރީގެ ބާޒާރަށް ފުރުޞަތު ހޯދުމަށްޓަކައި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކަނޑުތަކަށް އެ އިއްތިޙާދުގެ މަސްވެރީންވަދެ މަސްވެރިކަންކުރަން ހުއްދަކުރަންވާނެ ކަމަށް ބުނެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ފްރާންސާއި ނެދަރލޭންޑްސްއާއި ބެލްޖިއަމް ފަދަ ޤައުމުތަކަށް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި އެކަނޑުތަކުގައި މަސްވެރިކަންކުރަން ހުއްދަ ދޭންވާނެ ކަމުގައެވެ.\nމިވާހަކަތައް އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ އެކިޔާ އިޤްތިޞާދީ ޚާއްޞަ ސަރަޙައްދު ނުވަތަ އެކްސްކްލޫސިވް އިކޮނޮމިކް ޒޯނަށެވެ. އެއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އައްސޭރީން 12 މޭލުން ފެށިގެން 200 ނޯޓިކަލް މޭލާ ހިސާބަށް އުޅަނދުތަށް ވަދެ މަސްވެރިކަން ކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގައި6މޭލާއި 12 މޭލާއި ދެމެދުގެ ސަރަޙައްދަށްވެސް ވަނުމާއި ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. ސަބަބަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އެ ސަރަޙައްދަކީ ފްރާންސުން ވަދެއުޅޭ ސަރަޙައްދެއްކަމަށް ވާތީއެވެ. އެހެން ނަަމަވެސް އެއީ ރަސްމީކޮށް ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ އިޚުތިޞާޞްގެތެރޭގައި އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ.\nޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގައި ނުހިމެނޭ ޤައުމުތަކާއި އެ އިއްތިޙާދާއި ދެމެދު މަސްވެރިކަންކުރާނެ ގޮތެއްގެ ބައެއް އުޞޫލުތަކެއް އޮވެއެވެ. އެގޮތުން އެ އިއްތިޙާދުން ބައެއް ޤައުމުތަކާއެކު ވެފައިވާ ދޭދޭ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މަސްވެރިކަމުގައި ޤާނޫނީގޮތުން ފިޔަވަޅެއް ނޭޅޭނެ ކަންކަން އިންތިޒާމުވެފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ނޯވޭއާއި ފާރީ އައިލެންޑު ފަދަ ޤައުމުތަކާއިއެކު ވެފައި އޮންނަ އެއްބަސްވުން ހިމެނެއެވެ. މިއީ ގުޅިގެން މަސްވެރިކަން ކުރުމާއި މަސްވެރިކަން ދަށް ނުވާނެ ގޮތަކަށް އެކަންކުރުމުގެ ނަމުގައި އެއްބަސްވެފައިވާ އުޞޫލުތަކެކެވެ. އެއާއެކު އެއީ ޔޫރަޕުގެ މަސްވެރީން އެ ސަރަޙައްދުގެ ކަނޑުތަކަށްވަދެ މަސްވެރިކަން ކުރަން ފުރުޞަތު ހޯދައިފައިވާ އެއްބަސްވުމެކެވެ.\nޔޫރަޕުން 2019 ވަނައަހަރު މަސްވެރިކަންކޮށްފައިވާ ސަރަޙައްދުތައް\nނޯވޭއިންވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތާއިއެކު މަސްވެރިކަމުގައި އެއްބާރުލުންދޭނެ ދޭދޭ ގުޅުމުގެ ވިއުގަނޑެއްގެ އެއްބަސްވުމެއް ސެޕްޓެމްބަރުމަހު އެކުލަވައިލައިފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ނޯވޭއަކީ ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދާއެކު މިނިވަން ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމެއް ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ޤައުމެކެވެ. އެއީ ޔޫރަޕުގެ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި މެމްބަރެއްގެ ގޮތުގައި އޮތުމުގެ އެއް ޝަރުޠު ކަމަށް ހަދައިފައެވެ.\nނޯވޭއިން މިހާރު ބުނެފައިވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ މަސްވެރި އުޅަނދުތަކަށް 2021 ގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން އެ ސަރަޙައްދުގެ ކަނޑުތަކަށް ވަދެވޭނީ ޝަރުޠުތަކެއް ކޮށްގެން ކަމަށެވެ. އެއީ ޑިސެމްބަރުގެ ނިޔަލަށް ތިންފަރާތުުން އެއްބަސްވާގޮތެއް ނުނިންމޭނަމަ އިއްތިޙާދާއި އިނގިރޭސީންނަށް އެކަނޑުތަކަށް ނުވަދެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުގެ މަސްވެރިކަމާބެހޭ ޢާންމު ސިޔާސތުގެ ދަށުން ކޮންމެ ޤައުމަކަށްވެސް މަސްވެރިކަން ކުރުމަށް ކޯޓާއެއްވަނީ ކަނޑައިޅައިފައެވެ. އެ ސަރަޙައްދުގެ ކަނޑުތަކުގައި މަސްވެރިކަން ދަށްވެ ބޭނޭނެ މަސް ނުލިބެން ފެށުމުން އެމީހުން ކަނޑައެޅި ކޯޓާއެކެވެ. އަދި އެސަރަޙައްދަކީ ދުނިޔޭގައި4ވަނައަށް މަސް އާލާވާ ސަރަޙައްދަށް ވެފައި މަސްވެރިކަމުގެ އަގު އެންމެ ބޮޑުވެސް ހިސާބެވެ.\nޔޫރަޕުގެ މަސްވެރިކަމާއިބެހޭ ވަޒީރުންވަނީ މަސްވެރިކަމުގެ ހުރިހާ ބާވަތަކަށް އެ ބައްރުގައި ކޯޓާ ކަނޑައަޅައިފައެވެ. އެއީ މަސް ބޭނޭނެ އެންމެ ގިނަ ޢަދަދުގެ ނަމުގައެވެ. އަދި އަހަރަކު އެއްފަހަރު މިކަމާގުޅޭ ގޮތުން ފަށާ މަޝްވަރާތައް ދުވާލުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތުން ފެށިގެން ރޭގަނޑުގެ މެންދަމާއި ހިސާބަށް ދިގުލައިގެން ދެއެވެ. މިކަމުގެ ބޭނުމަކީ ޔޫރަޕުގެ ހުރިހާ ޤައުމުތަކަށްވެސް ދިގު މުއްދަތެއްގައި އެއްވަރެއްގެ ނަފާއެއް މަސްވެރިކަމުން ހޯދައިދިނުން ކަމަށް ބުނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް މި ކޯޓާއާމެދު މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ބާއްވާ ބައްދަލުވުންތައް ބައެއްފަހަރު ހޫނުވެގެންވެސް ދެއެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުން ބޭނުންވާ އެއްކަމަކީ ޒޯނަލް އެޓެޗްމަންޓުގެ ނަމުގައި އޮންނަ ފޯރމިއުލާއެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ކަނޑުތަކުގައި މަސް އުޅޭ މިންވަރު ހިސާބުކުރާ ގޮތް ބަދަލު ކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުން ބޭނުންކުރަނީ 1970 ގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ހަދައިފައިވާ މޮޑެލް އެކެވެ. އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ބުނަކީ މިގޮތަށް އަނދާޒާ ކުރުމުން މިހާރު މަސް އުޅޭ ހިސާބުތައް ކަށަވަރުކަމާއެކު ދެނެގަނެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުން އިނގިރޭސީންގެ މިމަސައްކަތާ ދެކޮޅުހަދައެވެ. އެގޮތުން މަސްވެރި ހިސާބުތަކަށް ވަދެވޭނެ ފުރުޞަތުތަކާއި ކޮންމެ އަހަރަކު ކުރާ މަޝްވަރާތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ކޯޓާ އިތުރުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް ޔޫރަޕުގެ އިއްތިޙާދުން ދެކޮޅު ހަދައެވެ. އީޔޫއިން ބުނެފައިވަނީ އެއީ ޔޫަރަޕުގެ މަސްވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތް ދެމެހެއްޓުމަށް ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ކަމެއް ކަމުގައެވެ.\nމި މަޝްވަރާތަށް ގާތުން ބަލަމުންގެންދާ އަދި އެކަމާ ގުޅުންހުރި ފަރާތަކުން ބުނެފައިވަނީ އީޔޫގެ ހުށަހެޅުމަށް އިނގިރޭސީން ވަނީ މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު ދެކޮޅުހަދައިފައި ކަމުގައެވެ. އެއީ މިހާރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކަނޑުތަކުން އީޔޫގެ މަސްވެރީން އަހަރެއްގެ މައްޗަށް މަސްވެރީން ހޯދާ 650 މިލިއަން ޔޫރޯއިން 25 އިންސައްތަ އީޔޫއަށް ގެއްލިދާނެތީއެވެ. އިނގިރޭސީން ބޭނުންވަނީ 60 އިންސައްތައާއި ގާތްކުރާ މިންވަރަކަށް މި ޢަދަދު ދަށްކުރުމަށެވެ.\nއިނގިރޭސީން 2018 ވަނައަހަރު ދިރާސާއަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ލަފާކޮށްފައިވަނީ ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމެއް ޤާއިމް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ ކުރިއަށް އޮތް 15 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ޤައުމުގެ އިޤުތިޞާދު ކުޑަވެގެން 2.6 ދަށްވެދާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ މަޝްވަރާތަކުން ޔޫކޭއަށް ލިބިގެންވާ މަސްވެރިކަމުގެ ޙައްޤުން ޤައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ނިސްބަތް 0.1 ވަގަށް ނެގުންކަހަލަ ކަމެއް ކަމުގައެވެ.


ނޭމާ މަންމަގެ ލޯބިވެރިއަކީ ނޭމާއަށް ވުރެ6އަހަރު ހަގު މީހެއް، ނޭމާ ވަރަށް ޤަބޫލު – Dhen.mv\nނޭމާ މަންމަގެ ލޯބިވެރިއަކީ ނޭމާއަށް ވުރެ6އަހަރު ހަގު މީހެއް، ނޭމާ ވަރަށް ޤަބޫލު\nApril 14, 2020 - 6:26 am\nދުނިޔޭގެ ރެކޯޑްފީއަކަށް ސުޕޭންގެ ބާސެލޯނާއިން ފްރާންސްގެ ޕީއެސްޖީއަށް ބަދަލުވި ބުރެޒިލްގެ ތަރި، ނޭމާ ސިލްވާ ސަންޓޯސް އަކީ ހުނަރުވެރި މޮޅު ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިއެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެތައް މިލިއަން މީހުންނެއް ތާއީދު ކުރާ ނޭމާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ވާހަކައެކެވެ.\nނޭމާގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ 25 އަހަރުވީ ކައިވެނީގެ ހަޔާތް ނިންމާލީ 2016 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އޭގެ ފަހުން ނޭމާގެ 52 އަހަރުގެ މަންމަ ނަޑިން މިވަނީ އޭނާއަށްވުރެ 30 އަހަރު ހަގު ލޯބިވެރިއަކު ހޯދާފައެވެ. ނަޑިންއާއެކު ޑޭޓް ކުރަމުންދާ 22 އަހަރުގެ ތިއާގޯ ރާމޯސްއަކީ ނޭމާގެ ސަޕޯޓަރެއްވެސް މެއެވެ.\nނޭމާގެ މަންމައާއި ރައްޓެހިވުމުގެ މާކުރިން ވެސް އޭނާއަށް ސަޕޯޓްކުރާ ރާމޯސް ވަނީ މީގެ ކުރިން މެސެޖުގެ ޒަރީއާއިން ވެސް ނޭމާއާއި ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ. އެގޮތުން ނޭމާއަކީ ތަފާތު މޮޅު ކުޅުންތެރިއެއް ކަމަށާއި އޭނަގެ ސަޕޯޓަރަކަށްވުމުން ލިބޭ އުފާ ބަޔާން ކޮށްދޭން ނޭނގޭ ކަމަށް ވެސް ރާމޯސް ، ނޭމާއަށް ފޮނުވި މެސެޖެއްގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ނޭމާއާއި ބައްދަލުވާނެ ކަން އެނގޭ ކަމަށް ވެސް ނޭމާގެ މިއަހަރުގެ އުފަންދުވަހުގެ ޕާޓީގައި ވެސް ބައިވެރިވި ރާމޯސް ފޮނުވި އެހެން މެސެޖެއްގައިވެއެވެ.\nޒުވާން ރާމޯސް ދެއްކި ވާހަކަތައް މިއަދު މިވަނީ ތެދުވެފައެވެ. މިއަދު އޭނާ ތައްޔާރުވަމުން އެދަނީ ނޭމާގެ ބައްޕައަކަށް ވުމަށެވެ. އަދި ދޮންދަރިފުޅުގެ ސަޕޯޓަރަކަށްވުމުން އަދި މިހާރު މާއުފާ ވާނެތާއެވެ.\nނޭމާގެ މަންމަގެ ޒުވާން ލޯބިވެރިޔާއާއި ނޭމާ ރުހޭކަން ވެސް މިހާރު އާންމުންނަށް ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. އެގޮތުން ލޯބިވެރިޔާއާއެކު މަންމަ އިންސްޓަގްރާމަށް ދޫކޮށްލި ފޮޓޯއަށް ނޭމާ ކޮމެންޓްކޮށްލީ ''މަންމަ އުފަލުގައި ހުރޭ'' މި އިބާރާތުންނެވެ. ނޭމާގެ ރުހުން މަންމައާއި ޒުވާން ލޯބިވެރިޔާއަށް އޮތްއިރު ނޭމާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ހުރި ހަމައެކަނި އޭނާގެ އަންހެން ކޮއްކޮ މި ގުޅުމަށް ބަހެއް ބުނިކަމެއް ނޭނގެއެވެ.


ހުދު މުސަޅު | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\nބިރުވެރި September 29, 2016\nވަޅުތެރެއަށް ދާނި ގަންބައިލުމާއެކު ފެންކޮޅެއްގައި ނުޖެހިގޮސް ދާނި ޖެހުނީ ވަޅުގެ އެންމެ ފުލުގައެވެ. ވަޅުން ފެންހުސްވުމުން ހަސީނާއަށް ލިބުނީ ކުއްލި ސިހުމެކެވެ. “ވަޅުން ފެން ހުސްވެދާނެބާ؟!؟!” ރެއަކީ ކަޅުފޮއި ރެއެކެވެ. އުޑުމަތީގައި ހަނދެއް ނެތެވެ. އުޑުމަތިން ފެންނަނީ ވިދާ ބަބުޅާ ތަރިތަކެވެ. އެއް އަރިމަތީގައި ހުރި ބިޔަ ބަނބުކެޔޮ ގަހުން ހީވަނީ ބިރުވެރި ސިފަތަކެއް ދައްކުވައިދޭހެނެވެ.\nވަޅުތެރެ އަނދިރިކަމުން ވަޅުން އެއްޗެއް ނުފެނެއެވެ. ހަސީނާ ދެން ދިޔައީ ގިފިލީ ދޮރުގައި އަޅުވާފައިހުރި ބައްތިބަލައެވެ. ބަތިއާއި ކައިރިވުމުން ބައްތީގެ ރީނދޫ އަލިކަން ހަސީނާގެ ތުނި އޮމާން ހަށިގަނޑަށް އެޅުމުން އޭނާ ހުރީ އެއްވެސް ފޭރާނެއް ނެތިކަން ހާމަވިއެވެ. ފާރުމަތިން މީހަކު ބަލާލިހެން ހީވިއެވެ. ފާރާއި ދިމާލަށް ކުއްލިއަކަށް ބައްތި ދިއްކޮށްލިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ފާރުމަތިން އެއްވެސް މީހެއްގެ ހިނލަބެއް ނުވެއެވެ. ވަޅުތެރެއަށް ހަސީނާ ގުދުވިއެވެ. ބައްތިން އަލިކޮށްލިއެވެ. ވަޅުގައި ފެން އެބަހުއްޓެވެ.\n“އެހެންވީއިރު ދާނި ގޮސް އެޖެހުނީ ކޯއްޗެއްގަބާ؟” އެހެން ނަމަވެސް ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ވަންދެން މަސް ކަށްކަން ބަދިގެތެރޭގައި އުޅުމުން ގައިން ދުވަނީ ފިއްލޯ ވަހެވެ. ލޯބިވާ ހަސަންފުޅާއެކު މިރޭ ނިދަން އޮށޯންނައިރު ގައިން ފިއްލޯވަސް ދުވެދާނެތީ ކޮންމެހެންވެސް ފެންވަރަން މަޖުބޫރެވެ.\nހިއްވަރުކޮށްފައި އަނެއްކާވެސް ވަޅުތެރެއަށް ދާނި ކޮށްޕައިލިއެވެ. މިފަހަރު ހަސީނާއަށް ކުރެވުނީ ތަފާތު އިހުސާސެކެވެ. މަޑުއެއްޗެއްގައި ދާނިޖެހޭކަމުގެ އިހުސާސެވެ. އަނެއްކާވެސް ބައްތި ގެނެސް ވަޅުތެރެއަށް އަލިކޮށްލިއެވެ. ވަޅުތެރޭގައި މިފަހަރު އެއްޗެއް އެބައޮތެވެ.ހަސީނާއަތުގައި އޮތް ފުޅި ބައްތި ގޮސް ވެއްޓުނީ ވަޅަށެވެ. ވަޅުތެރެއަށް ޖެހުމާއެކު ބައްތީގައި ހުރި ސާފުތެޔޮތައް ވަޅަށް ފައިބައިގެންގޮސް ވަޅުތެރޭގައި ހުޅު ހިފިއެވެ. ހަސީނާ ގަތީ އަމަށަކު ބިރެއް ނޫނެވެ.\n“އަލިފާނޯ.. އަލިފާނޯ.. އަލިފާނޯ… ހަސަންފުފުފު..” ހަސަން ފުޅަށް ގޮވަން އުޅެފައި އަނގައިން ރަނގަޅަށް ބަހެއް ނުނިކުންނަނީސް ހަސީނާ ގޮތް ހުސްވެގެން ދޮރުމައްޗަށް ވެއްޓިއްޖެއެވެ.\nގަތްބިރުން އަހުރެން ދުވެފިލީ ވީގޮތެއްވެސް ނުމެބެލ،ީ\nގަސްތުގައި މީހަކުމިދިން ލޮޓިއަކުން އަހުރެން މިހަރަ ގޮސް ހުސްވަނީ.\nހަސަންފުޅު ދިޔައީ އޭނާގެ ކުޑަ ބައްތެލީގައި އޭނާގެ އުފަންރަށް ވިލުކަނޑުދޫ ކައިރީގައި ދުއްވަމުންނެވެ. ވަދާއަޅާމުގެ މަސައްކަތަށް އާންމުކޮށް މުހައްމަދު މިހާރު ނުކުންނަނީ އެކަންޏެވެ. ކުރިން އޭނާ މަހަށް ގޮސްފައި އައުމުން މަސްކެއްކުމަށް ހަސީނާ އުޅުނު ނަމަވެސް މިހާރު އެ މަސައްކަތުގައި އުޅެވޭ ވަރަށްވުރެ ހަސީނާގެ ހާލު ދެރައެވެ. އޭނާ ވަނީ ދުނިޔެއިން މޮޔަވެފައެވެ.މަވ މަހަށް ގޮސްގެން ކުރިން ހަސަންފުޅަށް ވަރަށް ބައިވަރު ލާރި ލިބެއެވެ. އެހެނަމަވެސް މިހާރު އޭނާއަކީ ފަގީރެކެވެ. އޭނާގެ ހުރިހާ ހުވަފެންތައް ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައީ އެއްރޭ ހަސީނާ ގިފިލީގައި ހުއްޓައި ދިމާވި ހާދިސާއަކުންނެވެ. ދޯނި ދުއްވަމުން ދިޔައިރު ހަސަންފުޅުގެ ހިތުގައި ދިޔައީ މިކަހަލަ ހިޔާލުތަކެއް ދައުރުވަމުންނެވެ. ކުއްލިއަކަށް ކަންވާރާށް ވާންވެއްޖެއެވެ. އެއްފައިން ހުންގާނުގައި ހިފައްޓައިގެން ހުރެ ދެއަތުން ހުށިޔާރު ކަމާއެކު އޭނާ ކަންވާރު ނަގަން ފެށިއެވެ. މިއީ އޭނާ މަސްވެރިކަމުގައި އުޅުނުއިރު ދަސްވެފައިވާ ހުނަރެކެވެ. ބޭނުނީ ބޮޑު މުޑަހަންޖެކެވެ. މިއީ މިއަދު ބޭނުނު ތިންވަނަ ހަންޖެވެ. ހަސީނާގެ ހަށިގަނޑަށް ވަދެފައިވަނީ “ރޫހާނީ” ބާރެއްކަމަށް އެރަށުމީހުން ގަބޫލުކުރެއެވެ. އެހެނަސް ހަސަންފުޅު އެވާހަކަތައް ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. ހަސަންފުޅުށް އަދިވެސް އެއީ އޭނާގެ ލޯބިވާ އަނބިމީހާއެވެ. ހަސީނާގެ މޫނު ކަފުންކުރާތަން ދެކޭކަށް ހަސަންފުޅު ބޭނުމެއް ނެވެއެވެ. އަދި ކުދިން ނުކެއުމުން ހަސީނާ ކާރިއަށް ގެންދާނެކަމަށް ބުނެ މީހުން ކުދިންނަށް ބިރު ދައްކައެވެ. އެެެރަށުގެ ތެރޭގައި ހަސީނާ ވެފައިވަނީ ފުރޭތައަކަށެވެ. ސަބަބެއް ނެތިއެއްވެސް ނޫނެވެ.\nގިފިލިތެރެއިން ހަސީނާއަށް ދިމާވި ހާދިސާއަށްފަހު އޭނާ މޮޔަވެގެން ދިހަ ބާރަ ފިރިހެނުންނަށްވެސް ހަސީނާ މައިތިރިއެއް ނުކުރެވެއެވެ. ހަސީނާ ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭ ހަމައެކަނި ގޮތަކީ ވަޅުގައި އަލިފާން ހިފިއިރު އޮތް ކުޑަ ހުދު މުސަޅު މަރައިލާނެކަމަށް ބުނެ ބިރުދެއްކުމެވެ. އެދުވަހު ހަސީނާ އައިސް ގޭ ދޮރުމައްޗަށް ވެއްޓިފައި އޮތީ އުނު އޮރިޔާމުންނެވެ. ގިފިލިތެރޭގަ ހުރި ބަނބުކެޔޮގަހުން ބައެއް އޮތީ އަނދާފައެވެ. ބޮޑަށް އަނދާފައި ހުރީ ފެންވަރާ ވަޅާއި ދިމާލަށް ހުރި ގޮފިތަކެވެ. ގޮފިތަކުގެ ތެރެއިން ނާމާންކަން ވެރިވަމުން ދިޔައެވެ. ވަޅުތެރޭގައި ހުރި ފެންގަނޑުވެސް އޮތީ މުޅިން ކަޅުވެފައެވެ. އެ ފެންގަނޑުން އެއްޗެއް ތެޅޭތީ ބާލިދީއެއް ބާލައިގެން އެރޭ ބެލިއިރު އެއީ ކުޑަ މުސަޅެކެވެ. މުސަޅުގެ މޫނުމަތި ވަނީ އަނދާފައެވެ. އަޑުން އަޑުނަގާ މުސަޅު “ފޫވްފޫވްފޫވް..” ކިޔައި ރޮމުަން ގެންދެއެވެ. ހަސީނާ ހޭއެރިގޮތަށް އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އެހީ މުސަޅު ކޮބައިތޯއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ހަސަންފުޅަށް ހީކުރީ ހަސީނާ މުސަޅުދެކެ ބިރުން އުޅެނީ ކަމަށެވެ. މުސަޅު މަރައިލައިފީމޭ ބުނުމުން ހަސީނާ ގާތަށް އައި ގަދަ ރުޅިގަނޑުގައި ހަސަންފުޅުގެ ފުރާނަ ދުއްވާނުލީ ކިރިއާއެވެ. ހަސަން ފުޅުގެ ނިއްކުރިން ތަންކޮޅެއް ފަޅައިގެންވެސް ދިޔައެވެ. ހަސަން ފުޅަށް ޖެހުނީ ފިލަން ދުވާށެވެ. ދެން ދެތިން މީހުން އެއްކޮށްގެން ގެއަށް ދިޔައިރު ހަސީނާއެއް ނެތެވެ.\nދެން ޖެހުނީ ރަށުގެ ރައްޔިތުން ނުކުމެ ރަށުގެ މުޅިވައުބަލައި ހޯދާށެވެ. ހަސީނާ ފެނުނީ ހުދުމުސަޅު މަގުން ގޮސް އަތިރިމަތީގައި ހުރި ނިކަގަހަކަށް އަރައި އޮއްވައެވެ. ހުދުމުސަޅު މަގަކީ އެރަށުމީހުންވެސް ބިރު ގަންނަ މަގެކެވެ. އެ މަގާގުޅޭގޮތުން ދެކެވޭ ފްލޯކު ވާހަކައެއް އޮވެއެވެ. އެއީ ކަޅުފޮއި ރޭރޭ އެމަގުން ހުދު މުސަޅުތަކެއް ރަށަށް އަރައިގެން އަންނަ މަންޒަރު ބައެއް މީހުންނަށް ފެންނަކަމަށް ބުނެއެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އެ ރަށުގައި އިހު ޒަމާނުގައި އުޅުނު ދެޔޯއެއް ގެންގޮސް ހައްޔަރު ކޮށްފައިވަނީ އެމަގުގެ ކޮޅުގައެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އެ ދެޔޯގެ އުނދަގުލުން ސަލާމަތް ކޮށްދިނީ ހަސީނާގެ މުނިކާފަ ތައްހާނު ދޮންހުތެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ތައްހާނު ދޮންހުތުވެސް ދެޔޯ ބަލިކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތުގައި މަރުވެގެން ދިޔައީއެވެ. އެމަގުކޮޅަށް ތައްހާނު ދޮންހުތު ދެޔޯގޮވައިގެން ގޮސް ކަނޑަށް އެރި އެ ދެޔޯ ކަނޑު ފައްތަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި އޭނާ ގެނބިގެން މަރުވީަކަމަށްވެސް ވާހަކަ ދެކެވެއެވެ. އެކިމީހުން ދައްކަނީ އެކިވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް ހަސަންފުޅާކީ އެކަހަލަ ފްލޯކު ވާހަކަތައް ގަބޫލުކުރަން ބޭނުންވާ މީހެއް ނޫނެވެ. ހަސީނާއާއި ރަށްޓެހިވެގެން އުޅުނުއިރު، ހަސީނާގެ މުނިކާފަ ހޯދަން ހިނގާށޭ ކިޔާ، ސަކަރާތްޖަހަމުން ދޮންހުސޭނު އެތައް ދުވަހަކު ހަސީނާ މުސަޅު މަގު ކޮޅަށްވެސް ގެންދިޔައެވެ. ސަބަބެއް ނެތިއެއްވެސް ނޫނެވެ. އެ މަގުދެކެ ބިރުން މީހުން އެމަގަށް ވައިއެޅެންވެސް ބޭނުންނުވާތީ ޒުވާން ދެހިތެއްގެ ލޯބިވެރިންނަށް އެފަދަތަނެއް ވާނީ ރަނގަނޑަކަށެވެ.\nހަސަން ފުޅާކީ ތޯތޯ ވާހަކަތައް ގަބޫލުކުރާ މީހެއް ނޫންކަމުން ހަސީނާވެސް ދިޔައީ އެފަދަ ވާހަކަތަކާ ފެއަށް ޖެހެމުންނެވެ. މުސަޅުމަގު ކޮޅުގައި މޫދަށް އެރުމަކީ އެ ދެމީހުން ލޯބިވެރިންގެ ގޮތުގައި އުޅުނުއިރު އާންމުކަކެވެ. ރަށް އިންނަގޮތުން އެ މަގުކޮޅުގައި މޫދަށް އެރި އުޅުނަސް މީހަކަށް ނުފެނެއެވެ. ދެމީހުންގެ ލޯބީގެ ގުޅުންތަށް ފަޅާއަރާފާނެކަމުގެ ބިރަށް އެމީހުން މޫދަށް އެރި އުޅުނީ އުނުއޮރިޔާން ނިވާ ނުވާހާލުއެވެ. ދެމީހުންގެ ހަށިގަނޑު އެއްހަށިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އޮޅުލައިގަނެގެން މޫދުތެރޭގައި ދެމީހުން އެތައް އިރެއްހޭދަކުރެއެވެ. އެތައްފަހަރަކު އެތައް ވަގުތެއް ހޭދަކުރިއެވެ.\nކައިވެންޏަށްފަހުވެސް ދެމަފިރިން އެންމެ މަގުބޫލު މަންޒިލަކީ މުސަޅުމަގު ކޮޅެވެ. ދެމީހުންނަށް ހިންދަމަލައިގެން ދުނިޔެވީ އަޑުތަކާއި ކަންކަމާއި ދުރަށް ދެވޭނެތީއެވެ. އަހަރު ތަކަކީ1960 ގެ އަހަރުތައް ނަމަވެސް ތަރައްގީގެ ކުލަވަރު ދުނިޔެމަތިން ފާޅުވާން ފަށައިފައެވެ.ތަރައްގީވާމިންވަރަކަށް ގުދުރަތީ މާހައުލާ އިންސާނާ ދަނީ ދުރުވަމުންނެވެ، އަދި އަޑުގަދަވެ މަގުމަތީގައި އުޅޭ މީހުންގެ އަދަދު ދިޔައީ އިތުރުވަމުންނެވެ.\nއެންމެފަހުން ހަސީނާ މޮޔަވެގެންވެސް ދުނެވީ ކަންކަމާ ދުރުވުމަށް ދިޔައީ މުސަޅުމަގުކޮޅަށެވެ. ހަސީނާ މޮޔަވެފައި ހުއްޓަށް އަދި މިއަދު ދުނިޔޭގައި ވާގޮތް ނޭގުނުނަމަވެސް، ހަސަންފުޅާއެކު އޭނާ ހޭދަކުރި ލޯބީގެ ވަގުތުތައް ހަސީނާއަށް ހަނދާވާކަމުގެ އިހުސާސް އޭނާއަށް ކުރެވުނެވެ. މަގަކީ ބިރުވެރިތަނެއްގެ ގޮތުގައި އެހެން މީހުން ދެކުނަސް އަދިވެސް ހަސަންފުޅަށް އެއީ އެރަށުގައި ހުރި އެންމެ ހިއްގައިމު މަންޒިލެވެ. އޭނާގެ ހަޔާތާއި ގުޅިފައިވާ މަންޒިލެކެވެ.\nމިފަދަ ހިޔާލުތަކެއް ކުރަމުން ފުދޭ ވަރަށް މަސް ބާނައިގެން އައިސް ހަސަންފުޅު ރަށުގެ ދޮން ވެލިގަނޑުމައްޗަށް ދޯނި ބީއްސައިލިއެވެ. ބާނައިގެން އައި ހަމަހުން ތިންމަސް ވިއްކައިލުމަށްފަހު އަނެއް ތިންމަސް ހިފައިގެން ހަސަންފުޅު އައީ ގެއަށެވެ.\nގެއައަށް އައިސް ވަނުމާއެކު އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ބަލާލީ ގޭގެ އެއްވެސް ދޮރެެއް ހަލާކު ކޮށްލާފައި ހުރިތޯއެވެ. މިހާރު ހަސަންފުޅު ހުންނަނީ އެމީހުންގޭގެ ދިރުތައް ދަނގަނޑު ހޮޅިން ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. އެއީ ގޭތެރޭގައި ހަސީނާ މައިތިރިކުރުމަށެވެ. ރަށުތެރެއަށް އޭނާ ނުކުމެއްޖެނަމަ މީހުން ވެލިޖަހައި އޮއްގައު އުކައި ހަދާތީ ހަސަންފުޅަށް އެންމެ ރަނގަޅީ ހަސީނާ ގޭތެރޭގައި ބަންދުކޮށްގެން ނަމަވެސް އޭނާއަށް ގެއްލުމެއް ނުވާނެ ގޮތަކަށް ކަންކަން ކުރުމެވެ. ގޭގެ ދޮރު ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ކުޑަ ޖާހައަކުން ބޭރުގައި ހުއްޓަސް ގޭތެރެ ބަލައިލެވޭނެ ގޮތަށެވެ. ހަސަން ފުޅުގޮސް ދޮރުގައި މޫނުޖަހައި ބަލައިލިތަން ހަސީނާ ފުންމައިގެން އައިސް ހަސަންފުޅުނެ ލޮލުގައި ދައިނުގަތީ ކިރިޔާއެވެ. މާޔޫސްވެފައި ހުރެ އެ ޖާގައިން ރޯމަހެއް ކޮށްޕައިލިއެވެ. ބަނޑުހައިވެފައިވާ މިނިކާވަގެއްހެން ހަސީނާ އެ މަސްކައި ނިންމައިލިއިރު އެ މަަންޒަރު ބަލަން ހަސަން ފުޅު ގެއިން ބޭރުގައި ހުއްޓެވެ..\nTags: "ޕެރަނޯރމަލް" "ފިކްޝަން" ހުދުމުސަޅު ބިރުވެރި އަހަރެން އެކަނިވެރިކަން ވާހަކަ މަޖާ ފިކްޝަން ލޯބި\nMahaana ey liyebala..thi kiyaa ehcheh neynge..\nI dnt understand anythin.. n thi liyaa echeh hama vx nujehey!!\nYou are right rau!!!?\nWhat the hell is this……??????\nHe is totally mad…… ?\nReeethi vahaka ey kamah balamaa..i dont c anything wrong in dis story r in dis part\nGood one.. waitin for the next part??\nThafaathu vaahakaeh. Aneh bayah inthizaaruga.\ndont uderstand any thing\nވ. މަޖާތަންތަން ވެސް އެބަހުރި. ވާހަކަ ވަރަށް ރީތި\nmistakes gina. check kollaafa upload kollaanama. misaalakah feyraaneh nethi is wrong. feyraameh nethi is correct. and fenkolheh noon. fenfodhu. adhives ebahuri mistakes. soeecchehi rangalhu kollanys vaahaka furihama vaane. genesdheefa huri goi rangalhu. kiyaalaa hithun kiyaa levunu. waiting fr next part\nhurihaa beyfulhunah ves shukuriyaa\nadhiehves beyfulhaku aneh beyfulhakah huthurubahun muaamalaathu nukurehvun edhen.. aee alhugandaa dhimaalahves huthuru echehi baeh kudhin vidhaalhuveema varah undhagoovaathy.. hurihaa hiyaaluthakehves balaiganefin.. mi part ves rangalhukohlaaafa laanan alun\nMusalhu where are you??\nLass vaathy hama mi ahaaly 🙂\nvarah baivaru spelling mistake bt nyc story…\nFulhibatthi ga huree saafutheyo adhi vettunee valhasho. Ekam saafuthelakee fenaa ekuveema faseyhain alifaan hifaa ehchehnoo. Valhah vetun bahthinn babukeyo gahehvess endhi… kihineh mi vanee… etc..\nOil doesnt react with water.. And effaharu hasanfulhu eneh faharu husenfulhu eneh faharu husen muhammadh.. Vrh undhaguu kiyann ehenve.. Its hard to understand..?\nv reethi vaahakeh! rau mennah dhivehi neygenynu? :p\nބިރުވެރި April 3, 2017\nބަދު ނަސީބުގެ ހިޔަނި އެޅުމުން (36)\nހިތާމަ ބިރުވެރި ލޯބި June 23, 2021\nބިރުވެރި އެހެނިހެން6days ago


Palestine bimuge 85% Israelge ai dhashugai | Dhiislam\nއާމިނަތު އިބާޝާ އިބްރާހީމް އޭޕްރިލް 11, 2020\nފަލަސްތީނުގެ 'ލޭންޑް ޑޭ' އާ ގުޅުގެން ދަ ޕަލަސްޓެއިން ސެންޓްރަލް ބިއުރޯ އޮފް ސްޓެޓިސްޓިކްސް އިން ނެރުނު ރިޕޯރަޓުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިހާރު ފަލަސްޠީނުގެ ބާރުގެ ދަށުގައި ވަނީ އެމީހުންގެ ބިމުގެ ގާތް ގަނޑަކަށް އެންމެ 15%އެވެ. އަނެއް 85% ވަނީ އިސްރާއިލުން ފޭރިގަނެފައެވެ.\nމި ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން 2019 ވަނަ އަހަރު ނިމުނުއިރު ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުންގެ ޢަދަދު 13މިލިއަނަށް އަރައެވެ. ފަލަސްތީންގެ ބާރުދަށުގައިވި ބިމުގައި އޭގެތެރެއިން5މިލިއަން މީހުން ދިރިއުޅެމުން ދާއިރު އަނެއް 1،597،000 މީހުން އިސްރާއިލު ރައްޔިތުންގެ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ ބާރުދަށުގައިވި ހިސާބުގައި އުޅެމުން ދެއެވެ. ފަލަސްތީނަށް ނިޞްބަތްވާ 6މިލިއަނެއްހާ މީހުން އަރަބި ޤައުމުތަކުގައި ވަޒަން ވެރިވެގެން އުޅޭއިރު ދުނިޔޭގެ އެހެނިހެން ކަންކޮޅުތަކުގައި 727،000 މީހުން ދިރިއުޅެއެވެ.\nރިޕޯޓުގައި އިތުރަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުން އިސްރާއިލުން އަތުލައިގަނެފައިވާ ހިސާބުގެ އާބާދީގެ ތިން ބައި ކުޅަ އެއްބަޔަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުން އެ ބިމަށް ވެރިވެ ގަނެފައިވާ ޔަހޫދީންނެވެ.\nއޭގެ އިތުރަށް ވެސްޓް ބެންކް ސަރަހައްދުގައި ހުރި 678 ޢިމާރާތްތައް އިސްރާއިލުގެ އަނިޔާވެރި ސިފައިން ވަނީ ހަލާކުކޮށް ސުންނާފަތި ކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ 251 ޢިމާރާތް ހިމެނެއެވެ. އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި ބައެއް މަގުތައް ފަލަސްޠީނު ރައްޔިތުން ބޭނުން ކުރުން ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ. އެއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް އުޅޭ ޔަހޫދީ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނަށް ދަތިކަމެއް ނެތި އެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ދޭށެވެ.\nޣާޒާގެ ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ ބިމުގައި އިސްރާއިލި ސިފައިން ޤާއިމު ކުރި 'ބަފާރ ޒޯން' ގެ ސަބަބުން ފަލަސްޠީނުގެ ދަނޑުވެރިންނަށް މިހާރު އެ ސަރަހައްދު ބޭނުމެއް ނުކުރެވެއެވެ. އޭގެ އިތުރަށް ޣާޒާ ބިމުގެ 25% ވަނީ އޭގެ ސަބަބުން ގެއްލިފައެވެ.\n1948 އަށް ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އިސްރާއީލުގެ ޔަހޫދީން ވަނީ ފަލަސްޠީނުގެ ބިން އެމީހުންގެ އަޅުވެތި ކަމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nޢަލީ ރިޟްވާން މާރޗް 13, 2021


ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް ބޮޑުވަމުން އަންނައިރު، ތިމާ ބޮޑު މީހަކަށް ވުމުން ވާން ބޭނުމީ ކޮންކަހަލަ މީހެއްކަމުގައި ހިތުގައި އޮވެއެވެ. ބައެއްފަހަރު ބައްޕަ ނުވަތަ މަންމަ ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ …\nއައްޑޫގައި އެންމެ ފަހުން ފެންމަތިވި މައްސަލައަކީ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކޮށްގެން އުޅޭ މައްސަލަ އެވެ. މި މައްސަލައިގައި މިދިޔަ މަހުގެ 24 ވަނަ …\nޕެޓިޝަނުގައި މޭޔަރުގެ ސޮއި؛ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތްތަ؟\nމާލެ ސިޓީގައި ފުޓުބޯޅަ ރައީސަކު އެބަހުއްޓެވެ. އެއީ މާލޭގެ ޕްރެމިއަރލީގް9ކްލަބްގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީއަކާއިއެކު އެފް.އޭ.އެމް. ގެ ރައީސް އެވެ. އައްޑޫ ސިޓީއަށް ރައީސެއް ނެތެވެ. …\nMar 12, 2022 ހާމިދު އަބްދުލް ޣަފޫރު\nދިވެހި ޕްރެމިއަރްލީގުން، މާލެފިޔަވާ އެހެން ސިޓީތަކާއި އަތޮޅުތަކަށް ލިބުނީ އެންމެ3ޖާގައެވެ. އައްޑޫ ސިޓީއަށް ޖާގައެއް ލިބެން އޮތީ ޒޯން-3 ގެތެރެއިންނެވެ. އެއީ، ޒޯންގައިހިމެނޭ އަނެއް …\nޕްރީމިއަ ލީގް ކެމްޕޭނަށް އައްޑޫގެ ފުޓުބޯޅަ ލީޑަޝިޕް ބޭނުންވޭ!\nMar 05, 2022 ހާމިދު އަބްދުލް ޣަފޫރު\nކުރިއަރާފައިވާ އެހެން ގައުމުތަކެކޭވެސް އެއްފަދައިން، ރާއްޖޭގައިވެސް، މުޅިޤައުމު ތަމްސީލްކުރާ ގައުމީ ފުޓުބޯޅަ ލީގެއް ގާއިމްކުރަމުންދާ ދުވަސްވަރެއްގައި، ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ސިޓީކަމުގައިވާ އައްޑޫ ސިޓީގެ ކްލަބެއް ގައުމީ …\nFeb 26, 2022 ހާމިދު އަބްދުލް ޣަފޫރު\nރާއްޖެ އެތެރެކުރި ދޫނިތަކެއް މަރާލި ހަބަރު ވެގެން ދިޔައީ އާއްމު އެތައް ބައެއްގެ ފާޑު ކިޔުން އެކި ސިފަ ސިފައިގައި އަމާޒުވި ހަބަރަކެވެ. ތިން ދުވަސް ވީއިރުވެސް …\nFeb 11, 2022 މުރުޝިދު އަބްދުލް ހަކީމް\nވެރިކަމުގެ ތިން ބާރުގެ ތެރެއިން އެއް ބާރަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހެވެ. ރައްޔިތުން ތަމްސީލުކުރުމަށް އެ މަޖިލީހަށް ރައްޔިތުން އިންތިޚާބުކުރާ މެމްބަރުންނަކީ ނުހަނު މުހިންމު މަސައްކަތްތަކަކާއި ޒިންމާތަކެއް ނަންގަވަންޖެހިވަޑައިގަންނަވާ …\nNov 14, 2021 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nއިންޑިއާއާއި ރާއްޖެ ރޭ ބައްދަލުކުރި މެޗު ބަލަން ޓިކެޓް ނަގަން އެތައް ބަޔަކު ރޭގަނޑުގެ ނިދި ނަގައިލާ ޓިކެޓް ކިޔޫގައި ތިއްބެވެ. އެތައް ބަޔަކު އަށްގަޑިއިރަށްވުރެ ގިނައިރު …\nކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލް ޤައްޔޫމްގެ ވެރިކަމުގައި ސަތާރަ އަހަރުން އިސްލާހުކޮށް އަމަލުކުރަންފެށި ނޫ ޤާނޫނުއަސާސީ އަލުން އިސްލާހު ކުރުމަށް އެމަނިކުފާނު ނިންމެވީ އޭރުގެ ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމާ …\nApr 23, 2021 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nއިންތިހާބެއް ބޯމަތިވާނަމަ އެއިރެއްގައި ވެރިކަމުގައި އޮންނަ ފަރާތުން ތަރައްގީގެ ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ހަވާލުކޮށް ފެށުމަކީ އާންމުކޮށް ރާއްޖޭގައި ކަން ހިނގަމުން އަންނަ ސަގާފަތެވެ. ވެރިކަމުގައި އޮންނަ ފަރާތަށް …\nApr 09, 2021 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nމިވާހަކަ ނުދައްކާ ހުރެވޭތޯ ވަރަށް މަސައްކަތް ކޮށްފީމެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފެންނަ މަޒަރުތަކުންނާ އިވޭ ވާހަކަތަކުން މިވާހަކަ ނުދައްކާ ދޫކޮށްލައިގެން ނުހުރެވުނީއެވެ. ވީހާވެސް ކުރުކޮށް ބުނެނިންމާލެވޭތޯ ބަލާނަމެވެ. މާދަމާއަކީ …\nކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ރާއްޖޭގައި އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާނުކޮށްފައި އޮންނަތާ އަހަރު ދުވަސްވީއެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަސް މާލެ ފުލް ލޮކްޑައުނަކަށް ގެންދިޔަތާ އަހަރު …


Hohalhaigai thibi kudhinnah feenan dhaskodhdheyn fashaifi | Mihaaru\nހޮހަޅައިގައި ތިބި ކުދިންނަށް އަމިއްލަ އަށް ތައާރަފް ވަނީ. --ފޮޓޯ:ތައި ރޯޔަލް ނޭވީ\nހޮހަޅައިގައި ތިބި ކުދިންނަށް ފީނަން ދަސްކޮށްދޭން ފަށައިފި\n05 ޖުލައި 2018 - 10:48\nބެންކޮކް (ޖުލައި 5) - ތައިލެންޑުގެ ހޮހަޅައިގައި ތާށިވި ކުދިންނަށް ޑައިވިން މާސްކް އަޅައި ނޭވާލާން ދަސްކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާ ކަމަށް ޗިއާން ރައި ޕްރޮވިންސްގެ ގަވަރުނަރު ނަރޮންގްސަކް އޮސަޓަނަކޯން ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއެ ކުދިންނަށް ފީނަން ދަސްކޮށްދިން ނަމަވެސް ހޮހަޅައިން ނެރުމުގެ މަސައްކަތް އަވަހަށް ނުފަށާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެ ކުދިން ނެރޭނީ އެއްވެސް ރިސްކެއް ނެތްކަމުގެ 100 ޕަސެންޓް ޔަގީންކަން ލިބުމުން. އެ ކުދިންނާ މެދު ކަންތައް ކުރަމުން މިދަނީ އަމިއްލަ ދަރިންނެކޭ އެއްގޮތަށް،" ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ނަރޮންގްސަކް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ 12 ކުދިންނާއި ކޯޗު ހޮހަޅައިން ނެރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ކުރިއަށް ދާނީ އެކި ސްޓޭޖްތަކަށް ބަހާލައިގެން ކަމަށެވެ. ކުދިން ނެރޭނީ އެ ކުދިންގެ ސިއްހަތަށް ބަލައިގެން ކަމަށް ނަރޮންގްސަކް ވިދާޅުވި އެވެ. މީގެ އިިތުރުް ހޮހަޅައިގައި ތިބި ކުދިންނަށް ކާނާ އާއި ބޭސް މެދު ނުކެނޑި މިހާރު ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށް ވެސް ގަވަރުނަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nހޮހަޅައިން ކުދިން ނެރުމުގައި އެންމެ ނުރައްކާ ބޮޑު ގޮތަކީ ޑައިވްކޮށްގެން އެ ކުދިން ނެރުމެވެ. ތަޖްރިބާކާރުން ބުނަނީ ޗަކަ ފެންގަނޑުގެ ތެރޭގައި ފީނުމަކީ ވަރަށް ޓެކްނިކަލް އަދި ވަރަށް ތަޖްރިބާކާރު ޑައިވަރުންނަށް ނޫނީ ނުކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ހޮހަޅައިގައި ތިބި ގިނަ ކުދިންނަށް ފަތަން ވެސް ނޭނގެ އެވެ. އަނެއް ގޮތަކީ ހޮހަޅައިން ފެން ހިނދެންދެން މަޑު ކުރުމެވެ. މިއީ ތައިލެންޑަށް ވިއްސާރަ މޫސުމަށް ވުމުން ފެން ހިނދެން މަސްތަކެއް ނަގާނެ އެވެ. ހޮހަޅައިން ފެން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށް ދެ އެވެ.\nތައި ނޭވީ ސީލުން އިއްޔެ ވަނީ ހޮހަޅައިގެ ތެރޭގައި ފައިބަ އޮޕްޓިކް އިންޓަނެޓް ލައިނެއް ގާއިމް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ. އެއީ ހޮހަޅައިގައި ތިބި ކުދިންނާއި އެ ކުދިންގެ އާއިލާތަކުގެ މީހުންނާ ވާހަކަ ދެއްކުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބުވެފައެއް ނުވެ އެވެ.\nހޮހަޅައިގައި ތިބި ކުދިން މަޖާ ކުރާ ވީޑިއޯއެއް ވެސް އިއްޔެ ވަނީ އާއްމުކޮށްފަ އެވެ.


(1 ޖުލައި 2021 އާ ގުޅޭ)\n"ޝީ އިޒް ދި ބެސްޓް... މައި ބެސްޓްފްރެންޑް..." ހިނިއައިސްފަ އިނދެ އީހާން ބުނެލީ ޔަގީންކަމާއެކުއެވެ.\nއޮއްސެމުން އައި އިރުގެ ރަންދަޅަތައް އެޅިފައި ހުރީ އީހާންގެ މޫނަށެވެ. ހުޅުމާލޭއިން އައިސް މާލޭގެ އެތެރޭ މަގުތަކަށް ވަދެވެންދެނެވެ. އެއްވަރެއްގައި ދުއްވަމުން އައި އީހާން މަޑުކުރީ ގަލޮޅުގައި ހުރި އުސް އިމާރާތެއްގެ ކައިރި އަށެވެ. ބަރިބަރިއަށް ޖަހާފައި ހުރި ސައިކަލުތައް ކައިރިން ޖާގައެއް ހޯދައި އޭނާގެ ސައިކަލު ޕާކުކޮށްލި އެވެ. ދެ ލޮލުގައި އަޅާފައިވާ އަވިއައިނު އޭނާ ނެގީ ކަސްރަތުކުރާ ސެންޓަރުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައެވެ. ލޮކަރުތައް ހުރި ދިމާއަށް އައެވެ. އެތަނުގައި ހުރި ދިގު ގޮނޑީގައި އޭނާ އިށީނެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހުރަހަށް އަޅާފައި އޮތް ދަބަސް ނެގިއެވެ. ބޫޓަށް އެރުމާއެކު ތުވާލިކޮޅާއި ފެންފުޅި ނެގިއެވެ. ލޮކަރަށް ދަބަސް ލާފައި ކަސްރަތުކުރާ ބަޔަށް އީހާން ވަނެވެ.\n"އީހާން..." މީހަކަށް އެހީވާން ހުރި ޔަމާން ގޮވާލިއެވެ.\nޔަމާންއަކީ އެތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރާ "އިންސްޓްރަކްޓަރެއް" ކެވެ. ތަޢުލީމީ ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން ކުޅިވަރާއި ކަސްރަތަކީ ޔަމާންގެ ދިރިއުޅުމާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. އޭނާއާއި އީހާން ބައްދަލުވީ ތަޢުލީމީ ދުވަސްވަރުނިމި ބާސްކެޓްބޯޅަ ޓީމަކާއި ގުޅު ހިސާބުންނެވެ. އެއީ ފަސްވަރަކަށް އަހަރު ކުރިއެވެ. މިހާރު ދެ ޒުވާނުން ވެސް ކުޅިވަރާ މުޅީންހެން ތިބީ ދުރުވެފައެވެ. ނަމަވެސް ކަސްރަތު ކުރުމާ ދުރަކަށް ނުދެއެވެ.\n"އާދޭތޯ ބަލަބަލާ ހުރީ." ކައިރީގަ އީހާން އައިސް މަޑުކޮށްލުމާއެކު ޔަމާން ބުނެލިއެވެ.\n"ސޮރީ މޭން..." އީހާން ބުނެލިއެވެ. އޭނާ ކަސްރަތު ކުރަން ފަށަން ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.\nއީހާން މައާފަށް އެދުނީ ހަމައެކަނި އޭނާ ޖިމަށް އަންނާނަމޭ ބުނެފައި ނައިސް ހުރި ދުވަސްތަކަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭނާއާއި ޔަމާންއަކީ ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން ގުޅިފައި ތިބި ދެ ޒުވާނުންނެވެ. ހުޅުމާލޭގައި އެމީހުން ހިއްސާވެގެން ހުޅުވި "ކޭވް" އަކީ ކަރޯކޭ ކެފޭ އެކެވެ. އީހާންގެ ދިރިއުޅުމަށް ބިންދާލި ރާޅުން އަރައިގަތުމަށް އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައިރު، އެ ކެފޭގެ ހުރިހާކަމެއް ކުރަމުން އައީ ޔަމާނެވެ. އީހާންއާ ކިތަންމެ ގާތް ނަމަވެސް ޔަމާނަށް ހުރިހާ ހަގީގަތެއް އީހާން ކިޔާދީފައެއް ނެތެވެ. އެހެންވިޔަސް ބޮޑުކަމެއް އީހާނަށް ދިމާވެއްޖެކަން ޔަމާނު ދެނެގަތީއެވެ. ސުވާލުކުރުން ހުއްޓާލާފައި އެކުވެރިޔާއަށް ޔަމާނު ވަގުތު ދިނެވެ. އެކުވެރިކަން ކަނޑާލައި ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުން އުވާލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޔަމާނަށް އޮތެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ރަނގަޅު އެކުވެރިއެއްކަން އީހާނަށް މިއަދު ޔަގީންވެއެވެ. ޔަމާނު ދެގޮތެއް ނުވެ ހުރި ހުރުން އެކަން ސާބިތުކޮށްދީފިއެވެ.\n"މިރޭ ކޭވްއަށް ދާނަން. ޔާނު ދާނީ ކިހާއިރަކު." ދުވާ މެޝިނަށް އަރާހުރި އީހާން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ޔަމާނު އައިސް އޭނާގެ ކައިރީ މަޑުކުރުމުންނެވެ.\n"ނުވައެއް ޖަހާކަންހާއިރު... މަ ގުޅާނަން ތިކޮޅަށް އަރަމުން. ކޮބާ ތިގޭ ޑޯލް، ރިދާ ވެސް ބުނީ އަހަރެމެން އެންމެން އެއްނުވާތާ ގަރުނެއްވެއްޖެޔޯ. މަވެސް އެއްބަސް... އީހާން ފިލިފަހުން މަޖާކޮށްލުމެއްނެތް." ޔަމާން ހާމަކުރީ ތެދެވެ. އެހެން އެކުވެރީންނާއެކު އޮންނަ ސަކަރާތަށްވުރެ އީހާނާއި އެމީހުންގެ ތެރޭ ހިމެނޭ އެކުވެރީންގެ މެދުގައި އޮންނަ ސަކަރާތް ބޮޑެވެ. އެކުވެރިކަން ވެސް ގާތްވީމައެވެ. ކަރޯކޭ ޖައްސަން ހަފްތާގެ ބުރާސްފަތު ދުވަހު ކޭވަށް އެންމެން އެއްވުމަކީ އާދައެކެވެ. އެފަދަ ރެޔެއް ވިއްޔާ ވަރަށް ދަންވަންދެން އެމީހުން ބޭރުގައި އުޅެއެވެ.\n"ހިނގާ މިހަފްތާއަށް ގުރޫޕް އެއްކުރަމާ. ނީރާ ގޮވައިގެން މަ ދާނަން." އީހާން ހިޔާލު ފާޅުކުރިއެވެ. އިހު ދިރިއުޅުމަށް އެނބުރި ދާން ބޭނުންވާތީއެވެ. ސޫޒަންއާ ދިމާވުމުގެ ކުރީގެ އީހާން ހޯދުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެހެންވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ. އެކަން އީހާނަށް އެނގެއެވެ. މިއަދު އޭނާ ޖެހޭނީ އެ ހިތި ހަނދާންތަކާއެކު އާ ދިރިއުޅުމެއް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. ކުލަރީތި ހަރުފައެއްގެ ޒަހަރުގައި އޭނާ މަރުނުވީތީ ޝުކުރުކުރަން ޖެހެއެވެ. މިހާރު ހަށިގަނޑުން އެ ޒަހަރުގެ އަސަރު ދޮވެވި ސާފުވެއްޖެއެވެ. ދިރިއުޅުމައިގެން ކުރިއަށްދާން ހިތްވަރު ނެރެންޖެހޭނީ ޚުދު އީހާނަށެވެ. އޭނާ ނުކުމެ އެހުރީ އެކަން ގަބޫލުކޮށްގެންނެވެ.\nޖިމުން އީހާން ނުކުތީ ޔަމާނާއެކުއެވެ. ސައިކަލާ ދިމާއަށް ދެމީހުން ހިނގައިގަތެވެ. އެވަގުތު ޔަމާނަށް ފޯނެއް އައެވެ. ސައިކަލު ކައިރީ މަޑުކޮށްލި ގޮތަށް އޭނާ ފޯނުކޯލަށް ޖަވާބު ދިނެވެ.\n"ހޭލީތަ؟" ކަންފަތައް ހެޔޮވަރުކޮށްލާފައި އިން އެއަރޕޮޑްސް އިން ކޯލުގެ އަނެއްކޮޅުން ޒުވާނަކު ހެލޯ ބުނެލި އަޑު އިވުމާއެކު ޔަމާނު އަހާލިއެވެ.\n"އާން. ޔާނު ކޮންތާކު؟ ޖިމްގަތަ؟"\n"މިނުކުތީ، ފަހުން ގުޅަންތަ ލައިޒަލް." ސައިކަލުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން އީހާން އިނުމުން ފޯނުކޯލު ދިގުކުރުމުގެ ވިސްނުން ޔަމާން ދޫކޮށްލިއެވެ.\n"އަށެއްގެ ފަހުން. މޫދަށް ދެން ދާނީ." ލައިޒަލް ބުނެލިއެވެ. އޭނާ ނުބުންޏަސް ޔަމާނަށް އެވަރު އެނގެއެވެ. އިރުއޮއްސި ހަތެއް ޖަހަންވާއިރަށް ލައިޒަލް ޓްރެކަށް ދާނެއެވެ. އޭނާ އެނބުރި އަންނާނީ ރޭގަނޑު އަށެއް ޖަހާކަން ހާއިރެވެ.\nލައިޒަލްއަކީ ޔަމާނުގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާއެވެ. ލައިޒަލްގެ ގެއަށް ގޮސް އުޅޭ އޭނާގެ ހުރި ހަމައެކަނި ރަހުމަތްތެރިޔާއެވެ. ލައިޒަލްގެ ދިރިއުޅުން ހުންނަ ގޮތް އެހާ ރަނގަޅަށް ޔަމާނަށް އެނގެނީ އެހެންވެއެވެ. ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ މެންދުރު ފަހު ޖިމަށް އަންނަން ހަމަޖެހިފައި އޮތްއިރު އޭނާ މިއަދު ވެސް އަންނަމުން ލައިޒަލްއަށް ގުޅިއެވެ. ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދިނުމުން ނިދާފައިކަން އޮތީ ބުނަން ޔަމާނަށް އެނގުނެވެ. އެހެންނޫނީ އޭނާގެ ކޯލެއް ނުނަގާ ލައިޒަލް ނުހުންނާނެއެވެ. އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވަން ބޭނުންވެ، ޔަމާނު ކެފޭއެއް ހުޅުވަން ގަސްދުކުރާކަން ހާމަކުރުމުން އޭނާއަށް ފައިސާގެ ގޮތުން ބޮޑު އެހީއެއް ލައިޒަލްވީ އެކަމަށް ޔަމާނު އެދިގެނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކުވެރިކަމަށް ޓަކައި އޭނާ ދިން ހަދިޔާއެކެވެ. އީހާންއާ ބައިވެރިވެ ކެފޭ ހުޅުވުމަށް އިންވެސްޓް ކުރާނޭ ފައިސާ ޔަމާނަށް ލިބުނީ އެގޮތުންނެވެ. ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ހަދަން ޔަމާނު ކުރަންޖެހުނު މަސައްކަތާއި މުއްދަތު ކުރުވެގެން ދިޔައީ ލައިޒަލްގެ ސަބަބުންނެވެ. އެވަރުގެ ރަހުމަތްތެރިޔަކު ނުހުންނާނޭ ޔަމާނު ބުނެލާ ބުނެލުމަކީ ދޮގެއް ނޫނެވެ. އެއްގޮތަކަށް ވެސް ލައިޒަލްގެ ކުރިމަތީ އޭނާއަށް ކުރާ ހުޝާމަދެއްނޫނެވެ. ހިތުގެ އަޑިން ޔަމާނު ގަބޫލުކުރާ ގަބޫލުކުރުމެއްވީމައެވެ.\n"ފެންވަރާލައިގެން އަހަންނާއެކު އަންނަންވީނު. ކެފޭއަށް ފަހުން ޖައްސާލާނީ." ސައިކަލު ނަގައިން ޔަމާނު އައުމުން އީހާން ބުނެލިއެވެ.\n"ރިދާ ޑްރޮޕްކޮށްލަދޭން އެބަޖެހޭ. މިކޮޅުގަ ހުރެގެންނު އެކަންވާނީ." ޔަމާނު ބުންޏެވެ. ދެ ޒުވާނުން އެކުގައި ސައިކަލު ދުއްވާލިއެވެ.\nއަނދިރިކަން ފަނޑުކޮށް މުޅީން އާ ދުވަހަކަށް ދުނިޔެމަތި އަލިވަމުން އައެވެ. ނިދާފައި އޮތް އީހަނަށް ބަލާލުމަށްފަހު ނީރާ ވަނީ ފާހާނާއަށެވެ. އޭނާ ތައްޔާރުވެ ނިމުންއިރު ވެސް އޭނާގެ އެނދުގައި އީހާން އޮތީ ނިދާފައެވެ. އެއީ އޭނާގެ އާދައަކަށް ވެއްޖެއެވެ. ބައެއް ރޭރޭ ނިދީގައި ނީރާ ފައިންއަޅާ ކޮއްޕާލެވިގެން އެނދުން އީހާން ވެއްޓޭ ރޭރޭ ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. އެހެންވިޔަސް އޭނާ އެކަމެއް ނުހުއްޓައެވެ.\nސައިބޮއެގެން ނީރާ ވަނީ ގޭގައި ހުންނަ އޭނާގެ އޮފީހަށެވެ. އޭނާއަކީ ފްރީލޭންސްކޮށް ވެބްސައިޓަކަށް މަސައްކަތްކޮށްދޭ ގްރެފިކް ޑިޒައިނަރެކެވެ. ވިޜުއަލް މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއިން ނީރާ ކިޔެވީ އެދާއިރާއިން ކުރިއަށްދާން ވިސްނުމުގައި ހުރީމައެވެ. ނަމަވެސް ކިޔަވަމުންދަނިކޮށް "ސައިން ލޭންގުއޭޖް"އަށް މާބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެއް އުފެދުނީއެވެ. އޮންލައިންކޮށް ގިނަ ކޯސްތަކެއް ނީރާ ފުރިހަމަކުރިއެވެ. އަދިވެސް އޭނާ އިތުރަށް އެ ދާއިރާއިން ކިޔަވަނީއެވެ. މަންމަނުންނާއި ލޯފަން ކުދީންގެ ބަސް ދަސްކުރުން އޭނާގެ އަޒުމަކަށް ވެފައި ވެއެވެ. ޓީޗަރަކަށް ވީ އެ ޝައުގުވެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ސަރުކާރު ހުޅުވިފައި އޮންނަ ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ މެންދުރުން ފެށިގެން އިރުއޮއްސުމާ ހަމައަށް އޭނާގެ ވަގުތުތައް ހޭދަކުރަނީ ވަގުތީ ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައި ދިނުމުގައެވެ. އަޑުއިވުމާއި ވާހަކަދެއްކުމުގައި އުނިކަން ހުންނަ ކުދީންނަށް ހާއްސަކޮށް އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ހިންގާ އެސޯސިއޭޝަނެއްގަ އެވެ. މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭ އެ މާހާއުލަށް އޭނާ ހީނުކުރާ ވަރަށް ވަނީ ލޯބި ޖެހިފައެވެ. އެކަމަށް މުޅީން ހުސްވެ ހުރުމުގެ ހިޔާލު ނީރާ އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ.\n"ކިޔާން ކައިރީ އަހަންވީތަ؟" ލައިޒަލްގެ ހިތް އެ ސުވާލު ކުރީ އޭނާގެ ސިކުނޑިއާއެވެ. ނަފްސުގެ މައްޗަށް ބަސްބުނަން އަވަސްވެގަންނަ ޟަމިރާއެވެ. އެހެންވިޔަސް ބޭނުންވީ ޔަގީންކަމެއް އޭނާއަށް ނުލިބުނެވެ.\nއޮފީސް ތެރޭގައި ހުރި ބޮޑު ކުޑަދޮރުގެ ބިއްލޫރިގަނޑުން މަގުމައްޗަށް ނަޒަރު އާމާޒުކޮށްލައިގެން ލައިޒަލް ހުރިއިރު އެކަމަށް ގެއްލިފައި ހުރި ކަހަލައެވެ. ވައަތްތިލަ ފަޓުލޫނުގެ އަރިމަތީ ޖީބަށް ކޮށްޕާލައިގެން އަނެއް އަތުން ކުޑަކުޑަ ކޮފީ ޖޯޑު ހިފަހައްޓާލައިގެން ހުރެ، ލަސް ލަހުން ކޮފީ ބޮމުން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ހިތާއި ސިކުނޑި އިއްޔެއިން ފެށިގެން އޭނާގެ ބާރުން ވީއްލިފައި ވާ ކަހަލައެވެ. ލޯކުރިމަތިން ފާޅުވި ހޫރެއްގެ ތަސްވީރު ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގި އޭނާގެ ތަގުދީރު ބަދަލުކޮށްލަން އުޅެނީއޭ ހީވާ ކަހަލައެވެ. ތަސައްވުރު ނުވާ އާ ޖަޒުބާތެއްގެ އަސަރު ހިތަށް ވެރިވާން އުޅޭހެން ހީވުމުން އެކަމާ ލައިޒަލް ޖެހިލުންވާން ފަށައިފިއެވެ. ފުރަތަމަ ފެނިލުމުން އެ ސޫރަ އޭނާގެ ހިޔާލުތަކުގައި ވަކި ހިއްޕާލައިފިކަން ޔަގީނެވެ. އެކަމަކު މީ ލައިޒަލްއަށް އާކަމެކެވެ. ނޭނގޭ ކަންކަމާމެދު ޖެހިލުންވުމަކީ ތަބީއީ ކަމެކެވެ. އޭނާ ވެސް އެހާ ޖެހިލުމެއް އެވަނީ އެހެންވެއެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ލައިޒަލް އެނބުރިލިއެވެ. ޖީބަށް ޖަހާލައިގެން ހުރި އަތް ހިއްލާލައި އަތުކުރީ އޮތް ގަޑިއަށް ބަލާލިއެވެ. ހަރުކޮށް ހިނގާލަފައި އައިސް މޭޒުމަތީ ހުރި ތަބަކުގެ ތެރޭގައިވާ ވަތުތަށީގައި ޖޯޑު ބެހެއްޓިއެވެ. ގޮނޑީގައި އިށީނދެ ދުވަހުގެ ތާވަލް ބަލާލިއެވެ. އޭނާ ނެތަސް މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ދާނޭކަން އެނގެއެވެ. ކޮންމެހެން ސޮއެކުރަން ހުރި ލިޔުންތަކުގައި ސޮއި ކުރުމަށްފަހު ހަމްދާނަށް ލައިޒަލް ގުޅިއެވެ.\nހަމްދާންއަކީ ހަތާވީސް އަހަރުގެ ޒުވާނެކެވެ. އޭނާ ފިރާގުގެ ގާތަށް މަސައްކަތް ކުރަން އައީ އުމުރުން ސައުވީސް އަހަރުގައެވެ. ކުންފުނީގައި ހުރި ފިރާގު އެންމެ އިތުބާރު ކުރާ ޒުވާނާއެވެ. ލައިޒަލްއަށް ކުންފުނީގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތްތައް ހިނގާ ގޮތް ދަސްކޮށްދިނުމުގައާއި އިސްވެ ކަންކަން ނިންމުގައި ހުރި މީހަކީ އޭނާއެވެ. ލައިޒަލްއަށް ވުރެ ގިނައިން އޮފީހުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރެއެވެ. ފިރާގުގެ އިތުބާރާއި ލޯބި ލިބިފައިވާއިރު ހަމްދާނުގެ ނަޒަރުގައި ލައިޒަލްއަކީ އޭނާގެ ކޮއްކޮއެއް ފަދަ ކުއްޖެކެވެ. އާއިލާއެއް ތިމާގެ މީހަކުނެތް ހަމްދާނަށް އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ﷲ މެދުވެރި ކުރެއްވީ ފިރާގެވެ.\nއެއްގަޑި ބައިގަ އޮފީހުން ނުކުތް ލައިޒަލް ދަތުރު ފެށީ ކިޔާންގެ ކައިރިއަށް ދިއުމަށެވެ. އޭގެ ކުރީން އޭނާ އޮފީހުގައި އިނދެ އަތުގެ އިޝާރާތުން ވާހަކަދެއްކުމާ ބެހޭ ގޮތުން މައުލޫމާތު އެއްކުރިއެވެ. އެ ބަހުރުވަ ދަސްކުރުމަކީ ފަސޭހަކަމެއް ނޫންކަން ލައިޒަލްއަށް އެނގުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާ އެކަމަށް ޝައުގުވެރި ވެއްޖެއެވެ. ދަސްކުރަން ބޭނުންވާއިރު އެކަމުގައި އޭނާއަށް އެހީތެރި ވެވޭނެ މީހަކީ ކިޔާންކަމުގައި ލައިޒަލްއަށް އެނގެއެވެ. އެ ބަސް ދަސްކޮށްގެން ހުރި މީހަކަށް ލައިޒަލް ދަންނަނީ ހަމައެކަނި ކިޔާންވީމައެވެ.\nގޭޓުން ވަދެގެން އައިސް އިމާރާތުގެ ތެރެއަށް ލައިޒަލް ވަނެވެ. ކިޔާންގެ އޮފީސް ކައިރިއަށް އަންނަ ޒުވާނާ އޭނާގެ ޕީއޭ ހަސްނާއަށް ފެނި އެއީ ލައިޒަލްކަން ވަކިކުރަން އެނގުނެވެ. އަވަހަށް ތެދުވެގެން އައިސް ކިޔާންގެ އޮފީސް ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހާލިއެވެ. އެތެރެއަށް ވަނުމާއެކު ލައިޒަލް އަތުވެއްޖެކަމުގެ ޚަބަރު އޭނާ ދީފިއެވެ. އޭރު ލައިޒަލް އެ އޮފީހުގެ ދޮރާ ހަމައަށް އަރައިފިއެވެ.\n"ލައިޒަލް." ކިޔާން ގޮނޑިން ތެދުވެ އަންނާށޭ ބުނާ ފަދައިން އިޝާރާތް ކުރިއެވެ. އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް ހުރި ހަސްނާ އެނބުރި ދޮރާ ދިމާއަށް ބަލާލިއެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ލައިޒަލްއާ ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. ކިޔާންއަށް ބަލާލާފައި ހަސްނާ އެތަނުން ނުކުތީ އެ ދެ ޒުވާނުންނަށް ފުރުސަތު ދެމުންނެވެ.\n"ކަމަކު ކިޔަންވެފައޭ ބުނީއްސުރެން މިވިސްނަނީ އެކަމާ. ކިހާވަރެއްގެ ކަމެއް؟" ލައިޒަލްއާ ސަލާމްކޮށްލާފައި ގޮނޑީގައި އިށީނދެ ކިޔާން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އޭނާގެ ކުރިމަތީ މޭޒުގެ އަނެއްފަރާތުގައި ހުރި ދެ ގޮނޑިން ކުރެ ގޮނޑިއެއްގައި ލައިޒަލް އިނެވެ.\n"ބޭނުންވާ ކަންތައް ދޯ... އަސްލު ބޭނުންވާ ކަމަކީ... މިތަނުގައި ވާހަކަދައްކާ އުޅޭ ބަހުރުވަ އެނގޭ މީހެއް ތީ، ފަސޭހައިން ދަސްވާނޭ ގޮތެއް ބުނެދީބަލަ... އަހަރެން ދަސްކުރަން ބޭނުންވެގެން. ކުލާހެއް ނަގައިދޭންވީނު." ލައިޒަލް ބުނެލިއެވެ.\n"ސީރިއަސް ވާހަކައެއްތަ؟" އިރުކޮޅަކު ލައިޒަލްއަށް ބަލަން އިނދެފައި ކިޔާން ހީނލާފައި އަހާލިއެވެ.\n"ވަރަށް ސީރިއަސް." ލައިޒަލްގެ މޫނުގައިވީ އަސަރުން އޭނާ އެކަމަށް ބޭނުންވާކަން ކިޔާނަށް ދޭހަވާނެކަން ޔަގީނެވެ.\n"ކުދިކުދި ބަސް ބޭނުންކުރާނޭ ގޮތް މިހާރު ހުރޭ އިންޓަނެޓްގަ. ނުބަލަންތަ؟... ޝައުގުވެރިކަން ހުރުމުން އުނދަގޫކަމެއް ވެސް ފަސޭހަވެދާނެ. ސައިން ލޭންގުއޭޖްއަކީ އަހަރެމެން މިވާހަކަދައްކާ ބަސް ހަމަ. އެކަމަކު ބޭނުންކުރާ ގޮތް ތަފާތު. މުޅިން ތަފާތު ބަހުރުވައެއް. މިތަނުން ޓީޗަރެއް ހޯދާ ދެންތަ؟ އަހަންނަށްވުރެ މޮޅުވާނެ އެމީހުން ކިޔާދޭން." ކިޔާން ބުންޏެވެ.\n"މިތާ ޓީޗަރެއް..." ލައިޒަލްއަށް މިހެން ބުނެވުނުއިރު އޭނާގެ ހިޔާލުގައި އެ ރީތި އަންހެން ކުއްޖާގެ ތަސްވީރު ކުރެހިއްޖެއެވެ. އެ ދުވަހު ހިނގި ހުރިހާކަމެއް ހުއްޓިފައިވާ މަންޒަރެއް ފަދައިންނެވެ. ސީދާ އޭނާގެ ދެ ލޮލަށް އެ ރީތި ކަޅިރަވަ ހުއްޓިފައިވީ ގޮތެވެ.\n"މިތަނުން ޓީޗަރެއް ކަމަކުނުދާނެތަ؟" ވިސްނުމަކަށް ގެއްލިފައި ލައިޒަލް އިންތަން ފެނުމުން ކިޔާން އަހާލިއެވެ.\n"އިހަށް ހިނގާ ހުރިހާ ޓީޗަރުންނާ ބައްދަލުކޮށްދޭން." ލައިޒަލް ނިކަން އަވަހަށް ބުނެލިއެވެ.\n"މިގަޑީގަ ގިނަ ޓީޗަރުން އުޅޭނީ ކުލާސްތަކުގަ. ހިނގާ... ކުލާސްތަކުގެ ބޭރުން ބަލާލެވޭނެ. އޭރުން ކުލާސްތައް ހިނގާ ގޮތް ވެސް އެނގޭނެ." ކިޔާން މިހެން ބުނެ ގޮނޑިން ތެދުވިއެވެ. ލައިޒަލްގެ މި ޝައުގުވެރިކަމާމެދު ކިޔާން ހިސާބަކަށް ހައިރާންވިއެވެ. މީގެ ކުރީން އެތަނަށް ލައިޒަލް އަންނަނީ ކޮންމެހެން އަންނަން ޖެހިގެންނެވެ. އަމިއްލަ ޝައުގުވެރިކަމެއްގައި އޭނާ އައި މީ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ބަދަލުވީ ކޮންކަމެއްތޯ އެނގެން ކިޔާން ބޭނުމެވެ.\n"އޭނާ ވެސް ހުންނާނީ ކުލާސް ނަގައިގެންތަ؟. ފެންނާނެނަމަ... އޭރުން ނަން އަހާލެވޭނެ." ލައިޒަލްގެ ހިތާ ވާހަކަދައްކަމުން ކިޔާންއާއެކު ކުލާސްތައް ހުންނަ ސަރައްކާލިއަށް ނުކުތެވެ. (ނުނިމޭ)


Italy ge dhifaau foodhiya nudhee hifehetteynee kihaa dhuvahaku?\nއިޓަލީގެ ދިފާއު ފޫދިޔަ ނުދީ ހިފެހެއްޓޭނީ ކިހާ ދުވަހަކު؟\nއިޓަލީ ސްވިޒަލޭންޑް ކޮޅަށް ގޯލު ޖެހުމަށްފަހު އުފާ ފާޅުކުރަނީ ---ފޮޓޯ: ޖޭނިއުސް\nޔޫރޯ 2020 ގެ ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގައި ކުޅުނު ދެ މެޗުން ފަސޭހަ ކަމާއެކު މޮޅުވެ އިޓަލީ އޮތީ ގުރޫޕުގެ އެއްވަނައިގައި ރަނގަޅަށް ހަމަޖެހިލައިގެނެވެ. އަދި މުބާރާތުގެ ނޮކްއައުޓް ސްޓޭޖް ޔަގީން ކުރި ފުރަތަމަ ޓީމަކީ ވެސް އިޓަލީ އެވެ. އެހެންކަމުން މިހާރު ގިނަ ބައެއްގެ ހިތުގައި އުފެދޭނެ ސުވާލަކީ އިޓަލީގެ ވަރުގަދަ ޑިފެންސްގެ ފާރު ފޫއަޅުވާލިޔަ ނުދީ ހިފަހައްޓާލެވޭނީ މުބާރާތުގައި ކިހާ ހިސާބަކަށް ދެވެންދެން ހެއްުެވެ.\nއިޓަލީ އަކީ މާ ގިނަ ސުޕާ ސްޓާރުންތަކަކާއެކު މި މުބާރާތަށް ކުރިމަތިލި ޓީމެއް ނޫނެވެ. ޕޯޗުގަލްގެ ރޮނާލްޑޯ އާއި ފްރާންސްގެ އެމްބާޕޭ، ގްރީޒްމެން އަދި ބެންޒިމާގެ ނަން ކިޔާލެވޭހެން އިޓަލީ ޓީމުގައި ނަގައިގެން ކިޔާނެ މާ ގިނަ ނަންތަކެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ޓީމް އެކީ އެކެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި އިޓަލީ ފެނިގެންދަނީ ވަރަށް ވަރުގަދަ، ކޮންފިޑެންޓް ޓީމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ހާއްސަ ގޮތެއްގައި ޒަމާނުއްސުރެ އިޓަލީގެ ޑިފެންސް ލައިނަކީ ފޫ އަޅުވާލަން އުނދަގޫ ޑިފެންސް ލައިނެކެވެ.\nއަންނަ އާދީއްތަ ދުވަހު ސްޓޭޑިއޯ އޮލިމްޕިކޯގައި ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ފަހު މެޗުގައި އިޓަލީ ބައްދަލު ކުރާނީ ގްރޫޕުގެ ދެން އެންމެ ވަރުގަ ޓީމު ވޭލްސްއާ އެވެ. މުބާރާތުގެ ގަދަ 16 އަށް މި ދެޓީމު ދާނީ އެއް ވަނައިގައިތޯ ނުވަތަ ދެވަނައިގައިތޯ އެނގިގެން ދާނީ އެ މެޗުގެ ނަތީޖާއިންނެވެ.\nމިހާރުގެ ނަތީޖާތަކަށް ބަލައި ގަދަ 16 ގައި މި ދެޓީމު ބައްދަލު ކުރަން ޖެހޭނީ އޮސްޓްރިއާ އަދި ޔޫކްރެއިނާއެވެ. އަދި އަންދާޒާ ކުރެވޭ ގޮތުގައި މުބާރާތުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލުގައި އިޓަލީ ބައްދަލު ކުރަން ޖެހޭނީ ވަރުގަދަ ބެލްޖިއަމާވެ. އެއީ ގްރޫޕުގެ އެއްވަނައިގެ ގޮތުގައި ދެޓީމު ވެސް ގަދަ 16 އަށް ދަތުރުކޮށް، ރައުންޑް އޮފް 16 މެޗުން މޮޅުވެގެންނެވެ.\nމުބާރާތުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލާއި ހަމައަށް ދާއިރު އިޓަލީގެ މިޑްފީލްޑަރު މާކޯ ވެރާޓީ ވެސް އޭނާގެ އެންޖެރީން ރަނގަޅުވެ އަލުން ޓީމާއި ބައިވެރި ވެވޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. ޕީއެސްޖީގެ މިޑްފީލްޑާރު ވެރާޓީ ނެތަސް އިޓަލީގެ ފުރަތަމަ ދެ މެޗުގައި ވަނީ ތަފާތު މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކައި އެހާމެ ފުރިހަމަ ނަތީޖާއެއް ހޯދާފަ އެވެ. އަދި އޭނާ ނެތްކަމުގެ ފަޅުކަން އިހުސާސްވިއަ ނުދީ ޓީމުން ވަނީ އިދިކޮޅު ޓީމުތަކަށް ވަރުގަދަ ފައިޓެއް ދީފަ އެވެ.\nވެރާޓީއަށް ވެސް ކްއާޓާ ފައިނަލުގައި ޓީމާއި ގުޅެވޭނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އިރު އިޓަލީގެ ކޯޗު މަންސީނީ އަށް މިހާރު އޮތީ އެންމެ ބިރެކެވެ. އެއީ ޓީމުގެ ކެޕްޓަން ކިއެލީނީއަށް ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި އަނިޔާވެފައި ވުމެވެ. ރޭގެ މެޗުގައި 36 އަހަރުގެ ތަޖުރިބާކާރު ޑިފެންޑަރުގެ ހެމްސްޓްރިން އަނިޔާއާ އެކު އޭނާ ވަނީ މެޗުގެ ފުރަތަމަ ހާފުގައި ބަދަލު ކޮށްފަ އެވެ. މެންސިނީ ބުނީ ކިއެލިނީގެ ހާލަތު ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އަދި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ރަނގަޅަށް ދާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރާ ކަމަށެވެ.\nމުބާރާތަށް ތައްޔާރު ވުމަށް ލިބުނު ވަގުތު މަދު ވުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ޓީމުތަކަށް ވަނީ އެންމެ ފުރިހަމައަށް މުބާރާތަށް ތައްޔާރު ނުވެވިފަ އެވެ. ނަމަވެސް 2018 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު ޓީމާއި ހަވާލުވި މެންސިނީ ވަނީ މުބާރާތުގެ ފޭވަރިޓުންގެ ގޮތުގައި އައި އިޓަލީ މުބާރާތަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ތައްޔާރު ކޮށްފަ އެވެ.\nމި އަހަރު އިޓަލީ ކުޅުނު ހަތް މެޗުން ވެސް އެ ޓީމު ވަނީ މޮޅުވެފަ އެވެ. އަދި ޔޫރޯގައި ކުޅުނު ދެ މެޗުން މޮޅުވެ ހަ ގޯލާއި ހަ ޕޮއިންޓާ އެކު މުބާރާތުގެ ދެވަނަ ބުރަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ދަތުރުކުރީ ވެސް އިޓަލީ އެވެ.\nތާރީހަށް ބަލާއިރު، މަދުވެގެން ދެ ގޯލުގެ ފައިދާ އާއެކު މުބާރާތުގެ މެޗުތައް ކާމިޔާބުކޮށް ޔޫރޯ ކާމިޔާބު ކޮށްފައި ވަނީ މިހާތަނަށް ދެ ޓީމެކެވެ. އެއީ 1984 ވަނަ އަހަރު ފްރާންސާއި 1996 ވަނަ އަހަރު ޖަރުމަނެވެ.\nމި ޔޫރޯގައި އިޓަލީގެ ފަރާތުން ފެންނަ މޮޅު ކުޅުމަށް ބަލައި، ފްރާންސް އަދި ޖަރުމަނާއި އެކު ތާރީހުގެ ތެރެއަށް ވަނުމުގެ ފުރުސަތު އިޓަލީއަށް ވެސް އެބައޮތެވެ. ސުވާލަކީ ފަސޭހަ ކަމާއި އެކު ގްރޫޕް ސްޓޭޖް ފަހަނަ އަޅާ ދިޔަޔަސް ވަރުގަދަ ބެލްޖިއަމް، ފްރާންސް އަދި ޕޯޗުގަލް ފަދަ ޓީމުތަކުގެ ކުރިމަތީގައި އިޓަލީގެ ޑިފެންސް ލައިނަށް ކެތް ކޮށްލެވޭނެތޯ އެވެ.


Zahamthakuge foto in hiythah zaham vefai!\nޒަހަމްތަކުގެ ފޮޓޯއިން ހިތްތައް ޒަހަމްވެފައި!\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ޒަހަމްތައް ދައްކުވައިދޭ ފޮޓޯތަކުގެ ފޮޓޯއެއް\nމި މަހުގެ ހަވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާއަކީ އެ މަނިކުފާނު އަވާހަރަ ކޮށްލަން ދިން ހަމަލާއެކެވެ. އެހަމަލާއިން ދިވެހިންގެ އެތައް ބައެއްގެ ހިތްތައް ވެސް "ޒަހަމް" ވި އެވެ. އެކަން ޔަގީނެވެ؛ އެހެންވެ އެ ހަމަލާ ވެގެން ގޮސްފައި ވަނީ މުޅި ރާއްޖެ ސިއްސުވާލި އަދި ދުނިޔެވެސް ސަމާލުކަން ދިން ހަމަލާ އަކަށެވެ. ހަމަލާގައި އެމަނިކުފާނަށް ލިބި ވަޑައިގެންނެވި ޒަހަމްތަކަށް ފަރުވާ ހޯއްދެއްވުމުގައި ފުރާނަފުޅު ސަލާމަތް ކުރެވުނީ ކިރިޔާ ކަމަށް އޭޑީކޭ ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު ފަރުވާ ހޯއްދަވަމުން ގެންދެވި އިރު އެ މަނިކުފާނަށް ލިބި ވަޑައިގެންނެވި ޒަހަމްތަކާ ގުޅޭ ތަފާތު ތަފުސީލުތައް އެކި ފަހަރު މަތީން މީޑިއާއަށް އައެވެ. ނަމަވެސް މިދިއަ އީދު ދުވަހު އިތުރު ފަރުވާއަށް އެ މަނިކުފާނު ޖަރުމަނަށް ގެންދެވުނު ފަހުން އާއިލާ އާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ވަނީ ޒަހަމްތަކުގެ ވަރަށް ތަފުސީލް ފޮޓޯތަކެއް އާންމު ކޮށްފަ އެވެ. އެ ފޮޓޯތައް ވެގެން ދިޔައީ އެންމެން ހިތުގައި ޖެހުނު އަދި އަސަރުކުރުވި ފޮޓޯތަކަކަށެވެ. އެއިން ރައީސް ނަޝީދަށް ދިން ހަމަލާގެ ނުރައްކާ ކަމާއި ސީރިއަސްކަން އެންމެނަށް ވަޒަން ކޮށްލެވުނެވެ. އަދި އެއީ އާދައިގެ ހަމަލާއެއް ނޫން ކަމަށް ގަބޫލު ވެސް ކުރެވުނެވެ.\nޒަހަމްތަކުގެ ފޮޓޯތައް އެންމެ ފުރަތަމަ ރައްޔިތުންނާ ހިއްސާ ކުރެއްވީ ބޭބޭފުޅު ޑރ. އިބްރާހިމް ނާޝިދެވެ. އެ ފޮޓޯތައް ހިއްސާ ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި އެއީ ރައީސް ނަޝީދު އެދިވަޑައިގަންނަވައިގެން ހިއްސާ ކުރެއްވި ފޮޓޯތަކެކެވެ. ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުން އެ ފޮޓޯތައް ހިއްސާކުރީ އޭނާގެ ފަހަތުންނެވެ.\nއާންމު ކުރި ހަތަރު ފޮޓޯއިން ފެންނަ ގޮތުގައި ރައީސް ނަޝީދުގެ ބަނޑުގެ ބޮޑު ބައެއް މެޔާ ހަމައަށް ފަޅާލާފައި ވެއެވެ. އަދި ފޮޓޯތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އެ މަނިކުފާނަށް އެންމެ ބޮޑަށް އަދި ގިނަ ޒަހަމްތައް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހަށިގަނޑުގެ ވާތް ފަޅި އަށެވެ. އެނޫނަސް ގިނަ އެތައް ޒަހަމެއް ފެނެ އެވެ.\nރައީސް ނަޝީދުގެ ސީޓީ ސްކޭން: ރައީސް ނަޝީދަށް އަނިޔާ ލިބުނު ތަންތަން ރަތް ކުލައިން ފާހަގަކޮށް އެންމެ ފުރަތަމަ އާންމުކުރި ފޮޓޯ\nކުރިން ފެނިފައި އޮތީ އެމަނިކުފާނަށް ފަރުވާ ދެއްވި ޑޮކްޓަރުންނާއި އޭޑީކޭ ހޮސްޕިޓަލުން އާންމު ކޮށްފައިވާ ކުރެހުންތަކެކެވެ. އެކަމަކު އާ ފޮޓޯތަކުން ބޮމުގެ ހަމަލާގެ ސީރިއަސް ކަމާއި ޒަހަމްތަކުގެ ފުންކަން ދެނެގަތުމަށް ވަރަށް ފަސޭހަވި އެވެ. ކުރީގެ ކުރެހުންތަކުގައި އެމަނިކުފާނުގެ ޒަހަމްތައް ދެއްކުމަށް ރަތްކުލައިން ފާހަގަތަކެއް ޖަހައި ދީފައި ވިޔަސް އެކަމަކު ފުން ޒަހަމް އިހުސާސް ކޮށްލެވުނީ އާ ފޮޓޯތަކުންނެވެ.\n"ސުބުހާނައްﷲ! ރައީސް ނަޝީދަށް ލިބުނު ޒަހަމްތައް ފެނިފައި ރޮވިއްޖެ، މިއީ ކޮންފަދަ އަނިޔާވެރިކަމެއް!" ޓްވިޓާ ކޮމެންޓް ކުރަމުން ދިޔަ އެތައް ބައެއްގެ ތެެެރެއިން މީހަކު ކޮމެންޓެއް ކޮށްފައި އޮތެވެ.\nގިނަ މީހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެއީ އިންސާނެއް ދެކެ ކިތަންމެ ބޮޑަށް ނަފްރަތު ކުރި ނަމަވެސް ކޮށްގެން ނުވާނެ ފަދަ އަނިޔާއެކެވެ. ފޮޓޯތަކާއެކު މިގޮތަށް ހަމަލާ ސިފަ ކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި ރައީސް ނަޝީދުގެ ސިޔާސީ ފިކުރާ ދެކޮޅު ވަރަށް ގިނަ ބޭފުޅުންނާއި އާންމުން މީހުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ. އަދި އޭގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ތާއީދު ނުކުރާ މީހުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ. ގިނަ އެންމެންގެ ބަސް ވެސް ގާތްގަނޑަކަށް އެއްގޮތެވެ:\n"މިއީ އިންސާނަކަށް ދީގެންވާނެ ހަމަލާއެއް ނޫނެ" ވެ.\n"ގައުމެއްގެ ރައީސްކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅަކަށް މިދަފަ އަނިޔާއެއް ދިނުމުން އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަސަރު ކުރާނެ ނޫންތޯ؟" އެއްވެސް ޕާޓީއަކަށް ތާއީދު ނުކުރާ ކަމަށް ބުނެ އާންމު މީހަކު ކޮމެންޓެއް ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nފޮޓޯތަކާއެކު އާންމުންގެ މިފަދަ އެތައް އިހުސާސްތަކެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ތެރެއަށް ބަންޑުން ކޮށްލާފައި ވެއެވެ. އެ އެންމެންގެ ވާހަކައަކީ އެ ހަމަލާއިން ރާއްޖޭގައި އަމަން އަމާންކަމާއި ރައްކާތެރިކަން ނެތް މިންވަރު ސާބިތުވެއްޖެ އެވެ.\n"ލާއިންސާނީ މިވަރު އަމަލެއް ނުދެކެން ރާއްޖެއަކުން،" އެހެން މީހަކު ލިޔެފައި ވެއެވެ.\nވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ރައީސް ނަޝީދަށް ހަމަލާ ދިން މީހުން އިންސާފުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެންދަން އަވަސް ކުރަން އެދިފަ އެވެ. އަދި އެހާ ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އެމަނިކުފާނަށް ހެޔޮ ދުއާކޮށް އަވަސް ޝިފާ މިންވަރު ކޮށްދިނުމަށް އެދިފަ އެވެ.\nރައީސް ނަޝީދަށް ލިބި ވަޑައިގެންނެވި ޒަހަމްތަކުގެ ފޮޓޯތަކުން އެމަނިކުފާނުގެ ސަޕޯޓަރުން ވަނީ ރޮއްވާލާފަ އެވެ. އަދި ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާއި މަޖިލިސް މެމްބަރުންގެ އިތުރުން އެމަނިކުފާނަށް ތާއީދު ކުރާ އާންމު ރައްޔިތުން ވަނީ ހަމްދަރުދީ ފާޅުކޮށްފަ އެވެ. ހިތްތަކެއް ވަނީ ޒަހަމްވެފަ އެވެ.\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ޓެރަރިޒަމް ނަޝީދަށް އަމާޒު ކުރި ހަމަލަ + ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާ


Ulhiya aki kobaa? | #Dhiislam\nއުޟްޙިޔާ އަކީ ކޮބާ؟\n5 months ago |0comment| August 31, 2017\nއުޟްޙިޔާ އަކީ ﷲ އަށް ކުއްތަންވުމުގެ ގޮތުން ޢީދުގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ނަޢަމް ޞޫފީގެ ތެރެއިން ޖަނަވާރެއް ކަތިލުމެވެ. މިއީ އިސްލާމީ ޝިޢާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ގުރްއާނުންނާއި ސުންނަތުން އަދި ދަންނަބޭކަލުންގެ އިޖްމާޢިން އެކަން ޘާބިތުވެއެވެ.\nސޫރަތުލް ކައުޘަރުގެ2ވަނަ އާޔަތް: (فَصَلِّ لِرَ‌بِّكَ وَانْحَرْ) މާނައަކީ: “ފަހެ، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ކަލޭގެފާނު ނަމާދު ކުރައްވާށެވެ! އަދި قربانކުރައްވާށެވެ!”\nސޫރަތުލް އަންޢާމްގެ 162 ވަނަ އާޔަތް: (قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّـهِ رَ‌بِّ الْعَالَمِينَ) މާނައަކީ: “ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލޭގެފާނުންގެ ނަމާދާއި، ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ (އެހެނިހެން) އަޅުކަންތަކާއި، ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ދިރިހުންނެވުމާއި، ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަވަހާރަވުންވަނީ، عالمތަކުގެ ވެރި اللَّه އަށެވެ.” މިއާޔަތުގައި މިވާ “ނުސުކު” ގެ މުރާދަކީ ކަތިލުމެވެ.\nސޫރަތުލް ޙައްޖުގެ 34 ވަނަ އާޔަތް: (وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا لِّيَذْكُرُ‌وا اسْمَ اللَّـهِ عَلَىٰ مَا رَ‌زَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ ۗ فَإِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا ۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ) މާނައަކީ: “نعمސޫފީގެތެރެއިން އެކަލާނގެ އެއުރެންނަށް ދެއްވި ތަކެތީގެ މައްޗަށް (އެބަހީ: އެތަކެތި ކަތިލެވޭހިނދު) اللَّه ގެ اسمފުޅު ނަންގަތުމަށްޓަކައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކޮންމެ أمّةއަކަށްވެސް قربانކުރުމެއް ލެއްވީމެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކަލާނގެއީ، އެއްކައުވަންތަކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، އެކަލާނގެއަށް ތިޔަބައިމީހުން ކިޔަމަންވެ، إسلامވާށެވެ! އަދި ކިޔަމަންތެރިންނަށް ކަލޭގެފާނު އުފާވެރިކަމުގެ خبر ދެއްވާށެވެ!”.\nوعن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما قال : « أقام النبي صلى الله عليه وسلّم بالمدينة عشر سنين يضحي » رواه أحمد (4935) والترمذي (1507) ، وحسنه الألباني في مشكاة المصابيح ( 1475 ) މާނައަކީ:މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. “ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާގައި ހުންނެވި ދިހައަހަރުވެސް ކޮންމެ އަހަރަކު އުޟްޙިޔާ ކަތިލައްވައެވެ”.\nعن البراء بن عازب رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلّم قال: «من ذبح بعد الصلاة فقد تم نسكه وأصاب سنة المسلمين » . رواه البخاري(5545 މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަލްބައްރާއު ބިން ޢާޒިބްގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. “ނަމާދު ފަހުން ކަތިލައިފިމީހާ އެމީހެއްގެ ނުސުކް ނުވަތަ ކަތިލުން ފުރިހަމަކޮށްފިއެވެ. އަދި މުސްލިމުންގެ ސުންނަތާ އެއްގޮތަށް ކަންތައްކޮށްފިއެވެ”.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަކީ މަޝްރޫޢުވެގެންވާ ކަމެއް ކަމާއި މެދުގައި މުސްލިމް ދަންނަބޭކަލުން އިޖްމާޢުވެލައްވާފައިވެއެވެ.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަކީ ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެއްތޯ ނުވަތަ ދޫކޮށްލުން ހެޔޮނުވާވަރުގެ ވާޖިބު ކަމެއްތޯ، މިކަމާއި މެދުގައި ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ޚިލާފެއް ހުއްޓެވެ.\nޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ދެކިލައްވާ ގޮތުގައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަކީ ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެކެވެ. މިއީ ޝާފިޢީ، މާލިކީ އަދި ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ މަޝްހޫރު ރައުޔެވެ.\nނަމަވެސް އިމާމް އަޙްމަދުގެ ފަރާތްޕުޅުން އައިސްފައިވާ އަނެއް ރިވާޔަތެއްގައި އަދި އަބޫޙަނީފާ- ރަޙިމަހުމުﷲ- ގެ މަޛްހަބުގައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަކީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ވަގުތު\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ވަގުތަކީ ކޮބައިތޯ؟\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ވަގުތު ފެށެނީ އަޟްޙާ ޢީދު ނަމާދު ނިމުމާއި އެކުގައެވެ. އަދި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ވަގުތު ނިމެނީ ޛުލްޙިއްޖާމަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުމާއި އެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ޢީދުދުވަހާއި އައްޔާމުއް ތަޝްރީގު ތިންދުވަސް ލިބެއެވެ.\nއެންމެ މޮޅުއިތުރު ގޮތަކީ އަޟްޙާ ޢީދު ނަމާދު ނިމުމާއި އެކު ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ކަތިލުމެވެ. އަދި ޢީދު ދުވަހުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ކެއުމަކީ އުޟްޙިޔާ އިން ކާކެއުން ކަމުގައި ހެދުމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަންތައް ކުރެއްވި ގޮތަކީ މިއީއެވެ.\nروى أحمد (22475) عن بُرَيْدَةَ رضي الله عنه قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لا يَغْدُو يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَأْكُلَ ، وَلا يَأْكُلُ يَوْمَ الأَضْحَى حَتَّى يَرْجِعَ ، فَيَأْكُلَ مِنْ أُضْحِيَّتِهِ .ބުރައިދާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު-ގެ ކިބައިން އިމާމް އަޙްމަދު ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘެއްގައިވެއެވެ. “ފިޠުރު ޢީދު ދުވަހު އެއްޗެއް ފަރިއްކުޅުއްވައިގެން މެނުވީ ކީރިތި ރަސޫލާ ޢީދުނަމާދަށް ނިކުމެވަޑައި ނުގަންނަވައެވެ. އަދި އަޟްޙާ ޢީދު ދުވަހު ޢީދުނަމާދުން އަވަދިވެ ވަޑައިގެން އެކަލޭގެފާނުގެ އުޟްޙިޔާ އިން މެނުވީ ފަރީއްނުކުޅުއްވައެވެ”. والله أعلم.\nއަޅުގަޑުގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި ދަރިންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ގަޞްދުކޮށްފީމެވެ. އުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭ ޖަނަވާރުގައި ހުންނަން ޖެހޭ ވަކި ޞިފަތަކެއް ވޭތޯއެވެ؟ ނޫންނަމަ ކޮންމެ ކަހަލަ ބަކައްޓެއް ކަތިލިނަމަވެސް ފުދޭނެތޯއެވެ؟\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭ ޖަނަވާރުގައި ހަޝަރްޠެއް ހަމަވާން ޖެހޭނެއެވެ. އެއީ:\n1. ނަޢަމް ޞޫފީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޖަނަވާރަކަށްވުން، ސޫރަތުލް ޙައްޖުގެ 34 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا لِّيَذْكُرُ‌وا اسْمَ اللَّـهِ عَلَىٰ مَا رَ‌زَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ ۗ فَإِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا ۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ) މާނައަކީ: “نعمސޫފީގެތެރެއިން އެކަލާނގެ އެއުރެންނަށް ދެއްވި ތަކެތީގެ މައްޗަށް (އެބަހީ: އެތަކެތި ކަތިލެވޭހިނދު) اللَّه ގެ اسمފުޅު ނަންގަތުމަށްޓަކައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކޮންމެ أمّةއަކަށްވެސް قربانކުރުމެއް ލެއްވީމެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކަލާނގެއީ، އެއްކައުވަންތަކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، އެކަލާނގެއަށް ތިޔަބައިމީހުން ކިޔަމަންވެ، إسلامވާށެވެ! އަދި ކިޔަމަންތެރިންނަށް ކަލޭގެފާނު އުފާވެރިކަމުގެ خبر ދެއްވާށެވެ!”. ނަޢަމް ޞޫފީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޖަމަލު، ގެރި އަދި ބަކަރިއެވެ.\n2.ޝަރްޢީ ގޮތުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ޢުމުރު ހަމަވެފައިވާ ޖަނަވާރަކަށް ވުން، ޖަމަލެއްނަމަ އޭގެ ޢުމުރުން ފަސްއަހަރު ހަމަވެފައިވުން، ގެރިއެއްނަމަ ދެއަހަރު ހަމަވެފައިވުން، އަދި ކަންބަޅިއެއް ނަމަ އަހަރުވެފައިވުން، އަދި ޖިޒަޢެއް ނަމަ ބައި އަހަރު ހަމަވެފައިވުން،\n3. ޢައިބުތަކުން ސަލާމަތްވެގެންވާ އެއްޗަކަށްވުން، މިގޮތުން އަންނަނިވި ޢައިބުތަކުން ސަލާމަތްވެފައިވާ އެއްޗަކަށްވާން ޖެހޭނެއެވެ.\nފުރަތަމަ: ފާޅުކޮށް އެނގޭވަރަށް އަވަރުވެފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވުން،\nދެވަނަ: ފާޅުކޮށް އެނގިބަޔާންވާ ވަރުގެ ބައްޔެއް ހުރި އެއްޗަކަށް ނުވުން.\nތިންވަނަ: ފާޅުކޮށް އެނގިބަޔާންވާ ވަރަށް ކޮރުއެއްޗަކަށް ނުވުން.\nހަތަރުވަނަ: ބުއްދި ފިލައިގޮސްފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވުން.\nފަސްވަނަ: ލޯކަނު އެއްޗަކަށް ނުވުން،\nހަތްވަނަ: ވިހަން ދަތިވެފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވުން،\nއަށްވަނަ: ތަނަކުން ވެއްޓި މަރަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވުން.\nނުވަވަނަ: ދެއަތުންކުރެ އަތެއް ނުވަތަ ދެފައިން ކުރެ ފަޔެއް ބުރިވެފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވުން.\nދިހަވަނަ: ޢުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން ހިނގައިގަތުމަށް އުނދަގޫވެފައިވާ އެއްޗަކަށް ނުވުން.\n4. ކަތިލެވޭ އެއްޗަކީ އުޟްޙިޔާ ކަތިލާ މީހާގެ މިލްކަކަށްވުން. ނޫންނަމަ ވެރިމީހާގެ އިޛްނަ ލިބިގެން ކަތިލެވޭ އެއްޗަކަށްވުން،\n5. އުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭ އެތީގައި އެހެންމީހެއްގެ ޙައްގެއް އެކުލެވިފައިނުވުން، މީހަކު ރަހުނެއްގެ ގޮތުގައި ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ނަޢަމް ސޫތްޕަކުން އުޟްޙިޔާ އެއް ކަތިނުލެވޭނެއެވެ.\n6. ޝަރީޢަތުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުގައި ކަތިލުން. والله أعلم.\nކުރީއަހަރުތަކުގައި ނުކަތިލާ ހުރި އުޟްޙިޔާ\nކުރީގެ އަހަރުތަކުގައި ތަނަވަސްކަން ހުރެމެ އުޟްޙިޔާ ނުކަތިލާ ވަނީ ދޫކޮށްލެވިފައެވެ. ވީމާ، އެއަހަރުތަކުގެ އުޟްޙިޔާ އަލުން ކަތިލަން ޖެހޭނެތޯ؟\nއުޟްޙިޔާ އަކީ ވާޖިބެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ، މިމައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި އިޚްތިލާފެއް އެބަހުއްޓެވެ. ރާޖިޙް ގޮތަކީ އެއީ ވާޖިބެއް ނޫންކަމެވެ. އަދިކިއެއްތަ، ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެއް ކަމެވެ. އެހެންކަމުން، އުޟްޙިޔާ ނުކަތިލާ ދޫކޮށްލިނަމަވެސް އެމީހަކު އޭގެ ސަބަބުން ފާފަވެރިނުވާނެކަމެވެ.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ހުރެމެ ނުކަތިލާ ދޫކޮށްލިމީހާ ބޮޑުވެގެންވާ ހެޔޮކަމާއި ދަރުމަ އަކުން މަޙްރޫމުވެގެންފިއެވެ. އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުން ލިބޭނޭ ދަރުމަ އާއި ޘަވާބު ގެއްލުވާލައިފިއެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން އޭނާ ފާފަވެރިވެ، ފާއިތުވީ އަހަރުތަކުގައި ނުކަތިލާ ހުރި އުޟްޙިޔާތައް ގަޟާކުރާކަށް ނުވަތަ އެކަމުގެ ބަދަލުގައި ކައްފާރާ އެއް ދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. އެސުންނަތް އަދާކުރަން ޖެހޭ ވަގުތު ފާއިތުވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. ނަމަވެސް، އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ނަދުރު ބުނެފައިވާނަމަ އެނަދުރު ފުއްދުމުގެ ގޮތުން ކަތިލަން ޖެހޭނެއެވެ. والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލާ ވަގުތުގައި ކިޔާ ދުޢާ\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ކުރިން ކިޔަން ވަކި ޚާއްޞަ ދުޢާ އެއް އޮވޭތޯ؟\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ކުރިން އަންނަނިވި ދުޢާ ކިޔަންވާނެއެވެ. “ބިސްމިﷲ، ވަﷲ އަކްބަރު”. މިއީ ވާޖިބު މިންވަރެވެ. މީގެ އިތުރުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކަތިލާ އުޟްޙިޔާ އެއް ނަމަ “އައްލާހުންމަ ތަގައްބަލް މިންނީ” މިފަދައިން ކިޔުން ސުންނަތް ވެގެންވެއެވެ. އަދި އެހެން މީހަކަށް ކަތިލާދޭނަމަ “އައްލާހުންމަ ތަގައްބަލް މިން….” މިހިސަބަށް ކިޔުމަށް ފަހު އެމީހެއްގެ ނަން ލާނީއެވެ. މިއީ އެދެވިގެންވާ މިންވަރެވެ. “ބިސްމިﷲ ވަﷲ އަކްބަރު” ކިޔާފައި ކަތިލުމުން ވާޖިބު މިންވަރު އަދާވީއެވެ.\nروى البخاري (5565) ومسلم (1966) عَنْ أَنَسٍ قَالَ : (ضَحَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ ذَبَحَهُمَا بِيَدِهِ وَسَمَّى وَكَبَّرَ وَوَضَعَ رِجْلَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا)މާނައަކީ: މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަނަސް ބިން މާލިކްގެ ކިބައިން އިމާމް ބުޚާރީ އާއި މުސްލިމް ރިވާ ކުރެއްވި ޙަދީޘެއްގައިވެއެވެ. “ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުޟްޙިޔާ ގެ ގޮތުގައި ދެދަޅު ފަޅާފައިވާ ދެކަންބަޅި ބަކަރި ކަތިލެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ފައިންޕުޅު ބަކަރީގެ ކަރު ކައިރީގައި ބެހެއްޓެވުމަށްފަހު، ބިސްމިﷲ ވަﷲ އަކްބަރު އޭ ވިދާޅުވެފައި، އެކަލޭގެފާނުގެ އަތްޕުޅުން ކަތިލެއްވިއެވެ.”\nروى مسلم (1967) عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِكَبْشٍ أَقْرَنَ فَأُتِيَ بِهِ لِيُضَحِّيَ بِهِ فَقَالَ لَهَا يَا عَائِشَةُ هَلُمِّي الْمُدْيَةَ (يعني السكين) ثُمَّ قَالَ اشْحَذِيهَا بِحَجَرٍ فَفَعَلَتْ ثُمَّ أَخَذَهَا وَأَخَذَ الْكَبْشَ فَأَضْجَعَهُ ثُمَّ ذَبَحَهُ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَمِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ثُمَّ ضَحَّى بِهِ) މާނައަކީ: މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢާއިޝާގެ ކިބައިން އިމާމް މުސްލިމް ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. “އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ޓަކައި ދަޅުފަޅާފައި ހުރި ކަންބަޅި އެއް ގެނައުމަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އެކަންބަޅި ގެނެވުމުން ވަޅިގެންނެވުމަށް ޢާއިޝާ އަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަމަނާ ވަޅި ގެންނެވުމުން ހިލަގަނޑެއްގައި ކާއްތާ ވަޅި ތޫނު ކުރުމަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. ޢާއިޝާ އެގޮތަށް އެކަންތައް ކުރެއްވުމުން ކަންބަޅި ބިންމަތީގައި ބޭއްވެވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. (بِاسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَمِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ)މާނައަކީ: “ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ.ހއްދަވާގެންގުޅުއްވާ އިލާހެވެ. މުޙައްމަދުގެ ފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުންނާއި ، އެކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ ކިބައިން ގަބޫލު ކުރައްވާފާންދޭވެ”. މިހެން ވިދަޅުވުމަށްފަހު ޛަބަޙަ ކުރެއްވިއެވެ.”\nروى الترمذي (1521) عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ : شَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الأَضْحَى بِالْمُصَلَّى فَلَمَّا قَضَى خُطْبَتَهُ نَزَلَ عَنْ مِنْبَرِهِ فَأُتِيَ بِكَبْشٍ فَذَبَحَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ هَذَا عَنِّي وَعَمَّنْ لَمْ يُضَحِّ مِنْ أُمَّتِي .\nމަނައަކީ: މާތަ ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޖާބިރު ބިން ޢަބްދިﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. “ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުގައި ޢީދު ދުވަހު މިސްކިތުގައި ބައިވެރިވީމެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢީދު ދުވަހުގެ ޚުޠުބާ ނިންމެވުމަށްފަހު، މެމްބަރުން ފައިބާ ވަޑައިގެން ކަންބަޅި އެއް ގެންނެވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ އަތްޕުޅުން އެކަންބަޅި ޛަބަޙަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. (بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ هَذَا عَنِّي وَعَمَّنْ لَمْ يُضَحِّ مِنْ أُمَّتِي) މާނައަކީ: “ﷲ ގެ އިސްމުފުޅުން ފަށަމެވެ. ﷲ މާ ބޮޑެވެ. މިއީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ފަރާތުންނާއި، ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން އުޟްޙިޔާ ކަތިނުލާ މީހުންގެ ފަރާތުން ކަތިލެވޭ އެއްޗެކެވެ.” والله أعلم.\nތިމާ ދިރިއުޅޭ ރަށުގައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން އަގުބޮޑުކަމުން އެހެން ރަށެއްގައި ކަތިލުމަށް ފައިސާ ފޮނުވިދާނެބާ؟\nއަޅުގަޑުމެން ރަށުގައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަކީ ވަރަށް އަގުބޮޑު ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ތަންކޮޅެއް އަގުހެޔޮކޮށް ކަތިލެވޭ ގައުމަކަށް ފައިސާ ފޮނުވައިގެން ކަތިލުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއްތޯ؟\nސުންނަތް ގޮތަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް އެމީހަކު ހުރި ރަށެއްގައި އުޟްޙިޔާކަތިލުމެވެ. އެހެންގައުމެއްގައި ކަތިލުމުން ވަރަށް ބައިވަރު މަޞާލިޙްތަކެއް ގެއްލިގެން ދެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:\n1. ތިމާ ދިރުއުޅޭ ގައުމުގައި ﷲ ގެ ޝިޢާރުފާޅު ކުރުމުން ދުރުހެލިވެވުން.\n2. ބޮޑަށް ސުންނަތްވެގެންވާ ގޮތަކީ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ އަތުން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމެވެ. އެހެންގައުމަކަށް ފައިސާ ފޮނުވައިގެން ކަތިލުމުން އެސުންނަތް އަދާ ނުކުރެވުނީއެވެ.\n3. އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ކުރިން ﷲ ގެ އިސްމުފުޅު ކިޔަން ޖެހެއެވެ. އެހެން ގައުމަކަށް ފޮނުވައިގެން ކަތިލާކަމަށްވަނީނަމަ ކަތިލާމީހުން ﷲ ގެ އިސްމުފުޅު ކީކަމެއް ނުވަތަ ނޫންކަމެއް ނޭގޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ތިމާގެ އަމިއްލަ އަތުން ކަތިލާނަމަ އެކަން ޔަގީންވާނެއެވެ.\n4. އުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލާ އެތިން އެތިކޮޅެއް ކެއުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. އެހެން ގައުމަކަށް ފޮނުވައިގެން ކަތިލައިފިނަމަ އެސުންނަތް އަދާ ނުކުރެވުނީއެވެ. ސޫރަތުލް ޙައްޖުގެ 28 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ) މާނައަކީ: ” ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން އެއިން ކައިއުޅޭށެވެ! އަދި ދަތިحالގައިވާ فقيرންނަށް (އެއިން) ކާންދޭށެވެ!” ހަމަ އެސޫރަތުގެ 36 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ ) މާނައަކީ: ” ފަހެ، އެތަކެތި (މަރުވެ) ވެއްޓުމުން އެއިން ތިޔަބައިމީހުން ކާށެވެ! އަދި އެއަށްއެދި سؤالކުރާ فقيرންނާއި، سؤالނުކުރާ فقيرންނަށްވެސް އެއިން ކާންދޭށެވެ!”\nބައެއް ޢިލްމުވެރިން ދެކިލައްވާ ގޮތުގައި އުޟްޙިޔާ އިން ޞަދަގާތް ކުރުން ވާޖިބުވާ ފަދައިން އެއިން ކެއުމަކީވެސް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. އެހެންގައުމަކަށް ފޮނުވައިގެން ކަތިލައިފިނަމަ މިކަމުން މަޙްރޫމްވާނެއެވެ.\n6. އެހެން ގައުމެއްގައި ކަތިލުމުން އުޟްޙިޔާ ބަހަން ޖެހޭ ގޮތް ނޫން އެހެން ގޮތަކަށް ބެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. އުޟްޙިޔާ އިން އެއްބައި ކައިފައި އަނެއްބައި ރަށްޓެހިންނަށް ހަދިޔާކޮށްފައި، އަނެއްބައި ފަގީރުންނަށް ޞަދަގާތް ކުރަން ޖެހެއެވެ. ބޭރުގައުމެއްގައި ކަތިލައިފިނަމަ އުޟްޙިޔާ ބެހިގެންދަނީ ކޮންގޮތަކަށް ކަމެއް ތިމާއަކަށް ނޭގޭނެއެވެ.\n7. އެހެން ގައުމެއްގައި ކަތިލާނަމަ، އުޟްޙިޔާ ކަތިލެވެނީ އެންމެ ރަގަޅު ގޮތަށް ކަމެއް ނުވަތަ ނޫންކަމެއް ނޭނގޭނެއެވެ. ފަހަރުގައި ޢީދު ނަމާދަށްވުރެ ކުރިންވެސް ކަތިލަފާނެއެވެ. ނޫންނަމަ އައްޔާމުއްތަޝްރީގު ތިންދުވަސް ފަހުންވެސް ކަތިލަފާނެއެވެ. ނޫންނަމަ ބިސްމިﷲ ނުކިޔާވެސް ކަތިލަފާނެއެވެ. ނަމަވެސް ތިމާ އަމިއްލަ އަށް ކަތިލާނަމަ މިހުރިހާ ޝައްކާއި ވަހުމް ތަކުން ސަލާމަތްވީއެވެ.\nމި ސަބަބު ތަކަށް ޓަކައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލަންވާނީ އެމީހަކު ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގައެވެ. ﷲ ތަނަވަސްކަން ދެއްވާފައިވާ މީހުން ކަތިލާނީއެވެ. ތަނަވަސްކަން ނެތްނަމަ ކަތިނުލާނީއެވެ. والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާ އާއި ޢަގީގާ އެއްވެއްޖެނަމަ ހަދާނެގޮތް\nއުޟްޙިޔާ އަށާއި ޢަގީގާ އަށް ނިޔަތްގަނެ އެއް ޖަނަވާރެއް ކަތިލުމުން ސުންނަތް އަދާ ކުރެވޭނެތޯ؟\nމި މައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ދެރައުޔެއްވެއެވެ.\nއުޟްޙިޔާ އާއި ޢަގީގާ އެއްނުކުރެވުން. މިއީ އިމާމް މާލިކް، ޝާފިޢީ އަދި އިމާމް އަޙމްދު- ރަޙިމަހުމުﷲ- ގެ ފަރާތްޕުޅުން ރިވާވެގެންވާ އެއް ރިވާޔަތެވެ.\nމިބޭފުޅުންގެ ދަލީލަކީ އުޟްޙިޔާ އާއި ޢަގީގާ އަކީ މުޅިން ދެއެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން، ދެކަންތަކަށް ނިޔަތްގަނެ އެކަތި ކަތިލުމުން ސުންނަތް އަދާވީ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ދެއެތި ކަތިލެވެނީވެސް މުޅިން ދެސަބަބަކާ ހުރެއެވެ. އެހެންކަމުން، ތަމައްތުޢުގެ ކަތިލުމާއި ފިދްޔާގެ ކަތިލުން އެއް ނުކުރެވޭ ފަދައިން ޢަގީގާ އާއި އުޟްޙިޔާގެ ކަތިލުން އެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.\n(ތަމައްތުޢްގެ ކަތިލުމަކީ: ތަމައްތުޢްކޮށް ޙައްޖުކުރުމުގެ ސަބަބުން ކަތިލަން ޖެހޭ ކަތިލުމެވެ. އަދި ފިދްޔައިގެ ކަތިލުމަކީ ޙައްޖުގެ ވާޖިބެއް ދޫކޮށްލެވުމުގެ ސަބަބުން ކަތިލަން ޖެހޭ ކަތިލުމެވެ.)\nއުޟްޙިޔާ އާއި ޢަގީގާ އަށް އެކީގައި ނިޔަތްގަނެ އެއް ޖަނަވާރެއް ކަތިލުމުން ފުދޭނެއެވެ. މިއީ އިމާމް އަޙްމަދުގެ ފަރާތްޕުޅުން ވާރިދުވެފައިވާ އެއްރިވާޔަތެވެ. އަދި މިއީ އިމާމް އަބޫ ޙަނީފާގެ މަޛްހަބެވެ. މިފަދައިން އިމާމް ޙަސަނުން ބަޞަރީ އަދި އިމާމް އިބްނު ސީރީން އަދި ގަތާދާ- ރަޙިމަހުމުﷲ- ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\nމިބޭފުޅުންގެ ޙުއްޖަތަކީ: މިދެކަންތަކުގެވެސް މަގްޞަދަކީ (އުޟްޙިޔާ އާއި ޢަގީގާގެ ވެސް މަގްޞަދަކީ) އެއްޗެއް ކަތިލުމުން ﷲ އާއި ކުއްތަން ވުމެވެ. މިސްކިތަށްވަދެ ފަރްޟު ނަމާދެއް ކުރުމުން ތަޙިއްޔަތުލް މަސްޖިދަށް ފުދޭ ގޮތަށް އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުން ޢަގީގާ އަށް ވެސް ފުދޭނެއެވެ.\nމިމައްސަލާގައި ސަޢޫދީގެ ކުރީގެ މުފްތީ ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް މުޙައްމަދު އިބްރާޙީމް- ރަޙިމަހުﷲ- ރާޖިޙް ކުރައްވާފައިވާ ގޮތަކީ އުޟްޙިޔާ އާއި ޢަގީގާ އަށް ނިޔަތްގަނެއް އެއް ޖަނަވާރެއް ކަތިލުމުން ދެކަންތަކަށް ފުދިގެން ދިޔުމެވެ. والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުންތޯ މާތްކަން ބޮޑީ ނުވަތަ ކަތިލުމަށް ހޭދަވާ ފައިސާކޮޅު ގާތްތިމާގެ ފަގީރެއްގެ ބޭހަކަށް ޚަރަދުކޮށްލުންތޯ މޮޅުއިތުރީ\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ބަދަލުގައި ގާތްތިމާގެ ފަގީރު މީހެއްގެ ބޭހަށް އެފައިސާކޮޅު ޚަރަދުކޮށްލުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއްތޯ؟ އޭނާގެ ފަގީރު ކަމުން ބޭސްކުރުމަށް ޒަކާތުގެ ފައިސާއިންވެސް މިންވަރެއް ދީފީމެވެ. ނަމަވެސް އެވަރުންވެސް ނުފުދެއެވެ؟\nއަޞްލަކީ އުޟްޙިޔާގެ އަގުން ޞަދަގާތް ކުރުމަށްވުރެ އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން އައުލާކަން ބޮޑެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ﷲ އަށް ކުއްތަންވުމުގެ ގޮތުން އެއްޗެއް ކަތިލެވެނީއެވެ. އަދި އެއިން ބައެއް ޞަދަގާތްވެސް ކުރެވެއެވެ. އަދި މިޝިޢާރު ތިމާގެ އަނބިދަރިންގެ ތެރޭގައި ފާޅުކޮށް އެކަން އިޙްޔާކޮށް ދިރުވެއެވެ.\nނަމަވެސް ގާތްތިމާގެ މީހެއްގެ ބަލިބޮޑުވެ އެނޫންގޮތެއް ނެތިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ފޮރުވާފައި ހުރި ލާރިކޮޅުން ބަލިމީހާގެ ބޭހަށް ޚަރަދުކުރުމަކީ އެންމެ ރަގަޅު ކަމެކެވެ. والله أعلم.\nމަރުވެފައިވާ މީހުންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން\nމަރުވެފައިވާ މައިންބަފައިންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލެވިދާނެތޯ؟\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުން މަޝްރޫޢު ވެގެންވަނީ ހަމައެކަނި ދިރިތިބި މީހުންގެ މައްޗަށެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ހީވެފައި އޮންނަ ފަދައިން މަރުވެފައި ތިބޭ މީހުންގެ މަތިން އުޟްހިޔާ ކަތިލުމެއް ނެތެވެ.\nމަރުވެފައިވާ މީހުންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން ތިންބަޔަކަށް ބެހިގެންވެއެވެ.\nދިރިތިބި މީހުންނާއި މަރުވެފައިވާ މީހުންވެސް ހިމަނައިގެން، މީހަކު އޭނާގެ ގޭގެ ހުރިހާ އަހްލުވެރިންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ނިޔަތް ގަތުން. މިއީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. މީގެ ދަލީލަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މަތިންނާއި އަހްލު ބައިތުންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލެއްވުން. އޭގެ ތެރޭގައި މަރުވެ ގޮސްފައިވާ މީހުންވެސް ހިމެނިގެންވެއެވެ.\nމަރުވެފައިވާ މީހެއްގެ ވަޞިއްޔަތް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ޓަކައި އޭނާގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން. މި ޙާލަތުގައި ކުޅަދާނަކަން ހުރެއްޖެނަމަ އެމައްޔިތާގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން ވާޖިބު ވެގެންވެއެވެ. ދަލީލަކީ: ސޫރަތުލް ބަގަރާގެ 181 ވަނަ އާޔަތެވެ. (فَمَن بَدَّلَهُ بَعْدَ مَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ ۚ إِنَّ اللَّـهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ) މާނައަކީ: ” ފަހެ، އެ وصيةއިވުމަށްފަހު، އެ وصيةބަދަލުކުޅަ މީހާ (ދަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، އެކަމުގެ ފާފަ އޮތީ، އެކަން ބަދަލުކުރާ މީހުންގެ މައްޗަށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، اللَّهއީ މޮޅަށް އައްސަވާވޮޑިގެންވާ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.”\nމަރުވެފައިވާ މީހުންގެ ފަރާތުން ޞަދަގާތެއްގެ ގޮތުގައި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން. މިއީ ހުއްދަ ގޮތެއް ކަމަށް ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. މައްޔިތާގެ މަތިން ޞަދަގާތް ކުރުމުން އޭގެ ޘަވާބު މައްޔިތާ އަށް ލިބޭފަދައިން އުޟްޙިޔާގެ ޘަވާބުވެސް ލިބޭނެ ކަމަށް އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެހެން ޢިލްމުވެރިން ދެކިލައްވާ ގޮތުގައި މަރުވެފައިވާ މީހުންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމެއް ނެތެވެ. ސަބަބަކި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްވެސް މަރުވެފައިވާ މީހެއްގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލައްވާފައި ނުވުމެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އެންމެ ގާތް ބޮޑުބޭބޭފުޅު ޙަމްޒަތުގެ ފާނުގެ މަތިންނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަޔާތުގައި ދުނިޔެ ދޫކޮށްގޮސްފައިވާ ދަރިކަލުންނާއި ދަރިކަނބަލުންގެ މަތިންނާއި، އަނބިކަނބަލުން ޚދީޖަތުގެފާނުގެ މަތިންވެސް އުޟްޙިޔާ ކަތިލައްވާފައި ނުވުމެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ފަހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އެއްވެސް ޞަޙާބީ އަކުވެސް މަރުވެފައިވާ ގާތް ތިމާގެ މީހުންގެ މަތިން އުޟްޙިޔާ ކަތިލައްވާފައި ނުވާތީވެއެވެ. والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކުކުޅެއް ކަތިލުން\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކުކުޅެއް ކަތިލެވިދާނެތޯ؟\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭނީ ހަމައެކަނި ބަހީމަތުލް އަންޢާމްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަކެއްޗެވެ.ނުވަތަ ނަޢަމް ޞޫފީގެ ބާވަތް ތަކެވެ. އެހެންވީމާ، މުސަޅެއް ކަތިލިޔަސް، އަދި އަހެއް ކަތިލިޔަސް، ނުވަތަ ކުކުޅެއް ކަތިލިޔަސްވެސް އުޟްޙިޔާ އަކަށް ނުފުދޭނެއެވެ. والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލަން ގަޞްދުކޮށްފި މީހާ ދުރުހެލިވާންވީ ކަންތައްތައް\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލަން ގަޞްދުކޮށްފައިވާ ދުރުހެލިވާންވީ ކަންތައްތައް ބަޔާންކޮށް ދެވަފާނަންތޯ؟\nޛުލްޙިއްޖާ މަހަށް ހަނދު ބެލުމާއި އެކު އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ގަޞްދުކޮށްފައިވާ މީހާ، އެކަން ނިމުމުގެ ކުރިން ހަށިގަނޑުގެ އެއްވެސް ތަނަކުން އިސްތައްޓެއް، ހަންކޮޅެއް، ކަނޑައިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ނިޔަފައްޗެއްވެސް، އަދި ކަނޑައިގެން ނުވާނެއެވެ. މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އުއްމު ސަލަމާގެ ކިބައިން އިމާމް މުސްލިމް- ރަޙިމަހުﷲ- ރިވާ ކުރެއްވި ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ. (إِذَا رَأَيْتُمْ هِلالَ ذِي الْحِجَّةِ وَأَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يُضَحِّيَ فَلْيُمْسِكْ عَنْ شَعْرِهِ وَأَظْفَارِهِ) މާނައަކީ: “ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ހަނދު ފެނުމާއި އެކު އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ގަޞްދު ކުރާ މިހާ އިސްތަށްޓެއް ނިޔަފައްޗެއް ނުކަނޑާ ހުށިކަމެވެ.”\nއެހެން ރިވާޔަތެއްގައިވެއެވެ. (إِذَا دَخَلَتْ الْعَشْرُ وَأَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يُضَحِّيَ فَلا يَمَسَّ مِنْ شَعَرِهِ وَبَشَرِهِ شَيْئًا) މާނައަކީ: “އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށް ގަޞްދުކުރާ މީހާ، ޛުލްޙިއްޖާމަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިސްތަށްޓެއް، ހަންކޮޅެއް ނުކަނޑާ ހުށިކަމެވެ.”\nއުޟްޙިޔާ ކަތިލުމުގެ ގަޞްދެއް ނެތް މީހާ މިކަންތައް ތަކުން ދުރުހެލިވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. والله أعلم.\nބައްޔަކުން ޝިފާ އަށް އެދި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުން\nއަޅުގަޑުގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ކުއްޖަކު އެކްސިޑެންޓެއްވެ، އޮތީ ވަރަށް ބަލި ޙާލުގައެވެ. ޑރ އިން ވިދާޅުވަނީ އޭނާ ދިރޭނެ ކަމުގެ އޮތީ 50% ގެ ފުރުޞަތެއް ކަމަށެވެ. މީހަކު އަޅުގަޑުމެން ގާތުގައި ބުނީ އޭނާ އަށް ޝިފާ ދެއްވުން އެދި އުޟްޙިޔާ ކަތިލުމަށެވެ. މިކަމާއި މެދުގައި ދީނީ ގޮތުން އޮންނަ ގޮތް ބުނެދެއްވަފާނަންތޯ؟\nﷲ އަށް ކުއްތަންވުމުގެ ގޮތުން، އަދި ކަތިލެވޭ އެއްޗަކުން ފަގީރުންނާއި މިސްކީނުންނަށް ޞަދަގާތް ކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ކަތިލައިފިނަމަ މައްސަލަ އެއް ނެތެވެ.ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ- ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. (الصدقة تطفئ الخطيئة كما يطفئ الماء النار)رواه أحمد (3/399) މާނައަކީ: “ފެނުން އަލިފާން ނިވާލާފަދައިން ޞަދަގާތުން ނުބައިކަންތައް ފޮހެލައެވެ.” ބައެއް ބައްޔަކީ ކުރެވިފައިވާ ކޮންމެވެސް ފާފައެއްގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ޞަދަގާތް ކުރުމުން އެފާފަ އެއް ފޮހެވި، ބަލިން ޝިފާ ލިބުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި ޞަދަގާތުގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ ދަރަޖަމަތިވެރި ވެގެންދެއެވެ. والله أعلم.\nކާފަރުންނަށް އުޟްޙިޔާގެ މަސް ހަދިޔާ ކުރުން\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭ ތަކެތީގެ މަސް ކާފަރުންނަށް ހަދިޔާ ކުރެވިދާނެތޯ؟\nމުސްލިމުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރާ ކާފަރެއް ނޫންނަމަ، އުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭ ތަކެތީގެ މަސް ހަދިޔާ ކުރުމަކީ އެންމެ ރަގަޅު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މުސްލިމުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރާ ކާފަރަކަށް ހަދިޔާ ކުރުމެއް ނެތެވެ. ސޫރަތުލް މުމްތަޙިނާގެ 8-9 ގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (لَّا يَنْهَاكُمُ اللَّـهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِ‌جُوكُم مِّن دِيَارِ‌كُمْ أَن تَبَرُّ‌وهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ اللَّـهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ﴿٨﴾ إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّـهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَ‌جُوكُم مِّن دِيَارِ‌كُمْ وَظَاهَرُ‌وا عَلَىٰ إِخْرَ‌اجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمْ فَأُولَـٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ) މާނައަކީ: ” ތިޔަބައިމީހުންގެ دينއާހުރެ، ތިޔަބައިމީހުންނާ ހަނގުރާމަނުކުރާ، އަދިތިޔަބައިމީހުންގެ ގޮވަތި ގެދޮރުން ތިޔަބައިމީހުން ބޭރުކޮށްނުލާ މީހުންނަށް ތިޔަބައިމީހުން ހެޔޮކޮށްހިތައި، އަދި އެއުރެންނަށް عدلވެރިގޮތުގައި ކަންތައް ކުރުން، اللَّهތިޔަބައިމީހުންނަކަށް މަނައެއް ނުކުރައްވަތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، عدلވެރިންދެކެ اللَّهލޯބިވެވޮޑިގެންވެތެވެ.اللَّه،ތިޔަބައިމީހުންނަށް މަނާކުރައްވާކަން ކަށަވަރީ، ތިޔަބައިމީހުންގެدينއާހުރެ ތިޔަބައިމީހުންނާ ހަނގުރާމަކޮށް، އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ގޮވަތިގެދޮރުން ތިޔަބައިމީހުން ނެރެލައި، އަދި ތިޔަބައިމީހުން ބޭރުކޮށްލުމަށް ވާގިވެރިވާ މީހުންނާ އެކުވެރިކަން ބެހެއްޓުމެވެ. އެއުރެންނާ އެކުވެރިކަން ބަހައްޓާ މީހުން (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، އެއުރެންނީ، ހަމަ އަނިޔާވެރިންނެވެ.” والله أعلم.\nއުޟްޙިޔާގެ ހަންގަނޑު ވިއްކާފައި ލިބޭ ފައިސާ އިން ޞަދަގާތް ކުރުން\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވޭ ޖަނަވާރުގެ ހަންގަނޑު ވިއްކާލުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއްތޯ؟\nއުޟްޙިޔާގެ ގޮތުގައި ކަތިލެވުނު ޖަނަވާރުގެ އެއްވެސް އެއްޗެއް ވިޔަފާރީގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެޖަނަވާރު ކަތިލެވިފައިވަނީ ﷲ ގެ ވަޖްހުފުޅަށް ޓަކައެވެ. އެހެންކަމުން، އެއިން އެއްވެސް ބަދަލެއް ހޯދައިގެން ނުވާނެއެވެ. روى البخاري (1717) ومسلم (1317) واللفظ له عَنْ عَلِيٍّ رضي الله عنه قَالَ : أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقُومَ عَلَى بُدْنِهِ وَأَنْ أَتَصَدَّقَ بِلَحْمِهَا وَجُلُودِهَا وَأَجِلَّتِهَا وَأَنْ لَا أُعْطِيَ الْجَزَّارَ مِنْهَا . قَالَ : نَحْنُ نُعْطِيهِ مِنْ عِنْدِنَا) މާނައަކީ: މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަލީގެ ކިބައިން އިމާމް ބުޚާރީ އާއި މުސްލިމް ރިވާ ކުރެއްވި ރިވާޔަތެއްގައިވެއެވެ. ޢަލިގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. “ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އުޟްޙިޔާގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމަށް ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް އަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އޭގެ މަހާއި ހަންގަނޑު ޞަދަގާތް ކުރުމަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ކަތިލާ މީހާ އަށް އެއިން ބައެއް ނުދިނުމަށްވެސް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. ޢަލީގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ކަތިލާމީހާ އަށް އެއްޗެއް ދީ އުޅެނީ ތިމަންމެން އަމިއްލަ އަށެވެ.” އެބަހީ އުޟްޙިޔާ އިން ބޭރުންނެވެ. والله أعلم.