galehiri: އައްޑުއަތޮޅު ހުޅުދޫ އާބާދުވުން\nއައްޑުއަތޮޅު ހުޅުދޫ އާބާދުވުން\nއިހުގެ ހުޅުދޫ އޮތްތަން\nހުޅުދޫއަކީ އައްޑު އަތޮޅުގެ އެންމެ އިރުމަތީ ދުނީގެ އެންމެ ދެކުނު ކޮޅުގައިވާރަށެވެ. އެރަށް އޮތީ މީދޫގެ ދެކުނު ކޮޅުގައެވެ. ނަމަވެސް ބޯދާ ޒަމާނުގައި އެރަށް އޮތީ މިހާރު އޮތްތާކު ނޫނެވެ. އޭރު ހުޅުދޫ އޮތީ މީދޫގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތް ކުޑަ ރަށެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ބޯދާ ޒަމާނުން ފެށިގެން ތަވާތިރު ގޮތުގައި މިވާހަކަ މިގޮތަށް ދެކެވެމުން އައިސްފައިވެއެވެ.\nބުނެވޭ ގޮތުގައި ގަދަފަދަވެގެންވީ ވިއްސާރައެއްގައި ހުޅުދޫ ގިރައިގެން ދިޔައީއެވެ. މި ވިއްސާރައިގެ ސަބަބުން ރަށުގެ މާހައުލަށާއި ރަށުގެ ތިމާވެއްޓަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސް މީދޫގެ އިރު އުތުރު ފަރާތާއި ހުޅަނގު އުތުރު ފަރާތުގައި ތިބި ކުދި ރަށްތައްވެސް ގިރައިގެން ދިޔައީއެވެ. މީދޫގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައްޔާއި އިރުދެކުނުގައި ހުޅުދޫ ނޫނަސް އެހެނިހެން ކުދިކުދި ރަށްރަށް ހުއްޓެވެ. މި ރަށްތަކަށް ވެސް ގިރުމާއި ވޮޑުން ފަދަ ހާދިސާތަކާއި ކުރިމަތިވިއެވެ. މިރަށްރަށް ގުޅުނީ މީދޫ އާއެވެ.\nހުޅުދޫގެ އުތުރުކޮޅުން އުފެދުނު މުއްޔެއް އުތުރަށް ވޮޑެމުން ބޮޑުވަމުން ގޮސް ގުޅުނީ މީދޫގެ ހުޅަގަށް އޮތް މުއްޔަކާއެވެ. މި ދެމުލި ގުޅުނު ހިސާބަކީ މަގިމިސްކިތް ހުރި ސަރަހައްދުން މަގިމިސްކިތަށްވުރެ ދެކުނެވެ. މަގި މިސްކިތް ހުރިތާގައި މިހާރު ހުރީ މަސްޖިދުލް ވަހުދާ އެވެ.\nރަށުގެ މާހައުލަށް އައި ބޮޑެތި ބަދަލު ތަކުގެ ސަބަބުން ރަށުގެ އެކި ދިމަދިމާލުން ރަށް ގިރަމުން ދިޔަ ވެލި އޮޔާއެކު ގޮސް އެޅެންފެށީ މީދޫގެ ހުޅަނގު ފަޅުމައްޗަށާއި ވިލަށެވެ. މީގެ އިތުރުން މީދޫ ހެރަތެރޭގެ ރަށްރަށް ގިރަމުން ބުރިވަމުން ގުޅެމުން ދިޔަ ތަނުގެ ވެލިވެސް އެޅުނީ މީދޫގެ ހުޅަނގު ފަޅަށާއި ވިލަށެވެ. ހުޅުދޫގެ ހުޅަނގު ދެކުނު މުލިން ފެށުނު ތުނޑި ބޮޑުވަމުންގޮސް ހުޅުދޫ ބަނދަރު ބެދޭގޮތްވެ ރަށުގެ ގޮނޑުދޮށް ފަހުން އޮތީ ރަށުގެ އެއްގަމުގައެވެ. އަދި ހުޅުދޫ ބަނޑުދޮށުގައި އޮތް ފިޅިހެރަ ހުޅުދޫ އާއި ގުޅިގެން ދިޔައެވެ. އަދި ހުޅުދޫ ދެކުނުން އޮތް މާފިށިވެސް ހުޅުދޫއާ ގުޅިއްޖެއެވެ.\nޒަމާންތަކަށް ފަހު މަސްދޯނި ފަހަރު ވަދެ ނިކުތުމަށް ފަސޭހައަކަށް ފިޅިހެރަ އާއި ހުޅުދޫ އަލުން ބުރި ކޮށްލެވުނެވެ. ހެރަތެރެ ރިސޯޓް ހެދުމަށްފަހު މާފިށި ހުޅުދު އާއި ގުޅާލެވުނެވެ. މި ގުޅާލުމުގެ ސަބުން ހެރަތެރޭގެ މޫދު ނުސާފު ވުމުގެ މައްސަލަ ކުރުމަތިވުމުން ދެން އަލުން ބުރިކޮށްލެވުނީ ގެރަދޫ ހިސާބުންނެވެ.\nމީދޫގެ ދެކުނު ފަރާތުގައި އޮތް ތުނޑިއަށް ހުޅުދޫ މީހުން ފޭބުން\nކުރީގައި ލިޔެވުނު ފަދައިން ހުޅުދޫ ވަރަށް ބޮޑަށް ގިރައިގެން ދިއުމުގެ ސަބަބުން އެރަށުގައި އުޅުނު މީހުންނަށް ދަތިވެ އެ މީހުން މީދޫގެ ދެކުނު ފަރާތުގައި އޮތް ތުނޑިއަކަށް ފޭބިއެވެ. މި ތުނޑިއަށް ފޭބީ މީދޫ މީހުންގެ އިޒުނައާއެކުގައެވެ. އެއީ މީދޫ މީހުން އިސްލާމް ވުމުގެ ކުރީގެ ދުވަސްވަރެކެވެ. ކެހެޅާއާއި ބެހެޅާ ވާހަކައިގައިވާ ގޮތުން ހުޅުދޫ އޭ ކިއުނު ކުޑަރަށުގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މީހުން އުޅުނެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ހުޅުދޫ ގައި އުޅުނު މީހުންނަކީ ގަސްހުރި ބޮޑު ރަށް މީދޫގައި އުޅުނު މީހުންނާއި އާއިލީގޮތުން ތިމާގެ ބައެކެވެ. އޭގެފަހުން އެރަށުގައި ވަޒަންވެރިވީ ވިލިގިލި ، މުލިކެޑެ ފަޅުކޮށްފައި ދިޔަބަޔަކާއި ހުވަދޫން ދިޔަ ބައެކެވެ. މީގެ އިތުރުން މީދޫގެ ހަރުދަނާ ބަޔަކު އެރަށުގައި ވަޒަންވެރިވިއެވެ. މީދޫން ވަޒަނަވެރިވި މީހުންނާއި ހުވަދޫން ދިޔަ މީހުންގެ އާއިލާތައް މިހާރުވެސް އެނގެން އެބައޮތެވެ. ހުވަދުން ދިޔަ މީހުންގެ ތެރެއިން ރަތަފަންދޫ ރަތްކަލިދިޔެގެ ދަރިކޮޅާއި މީދޫގެ ދަރިކޮޅުތައް މިހާރުވެސް ފާހަގަވެ އެނގެން އެބައޮތެވެ. އެކިރަށްރަށުގެ މީހުން ހުޅުދޫގައި ވަޒަންވެރިވުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުން ވާހަކަދައްކައި އުޅޭ ރާގާއި ބަހުރުވަ މީދޫ މީހުންނާ ތަފާތުވިއެވެ.\nހުޅުދޫ އާބާދުވުމާއި ގުޅޭގޮތުން މީދޫގެ ތާރީޚުން އެނގޭ ބައެއް މައުލޫމާތުތަކާއި މަޝްހޫރު ތާރީޚީ ލިޔުންތެރިޔާ މުހައްމަދު އިބްރާހިމް ލުތުފީ ލިއުއްވާފައިވާ ގޮތުގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ހުޅުދޫ އާބާދު ކޮށް އެރަށުގައި ދިރި އުޅެންފެށީ މީދޫ މީހުންކަން އެނގެއެވެ.\nހުޅުދޫގައި ފުރަތަމަ ބިނާކުރެވުނު ގެތައް\nމީލާދީން 1475 ވަނައަހަރު ތެރޭގައި މީދޫގެ ދެތިން އާއިލާއެއް ރަށުގެެ ދެކުނު ސަރަހައްދަށް ގޮވާން ކުރުމަށްޓަކައި ދިޔައެވެ. އެއީ ހަނދި ހަސަން ރަސްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު ސިރީބަވަނަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރެވެ.\nމީދޫގެ ދެކުނު ސަރަހައްދަށް ދިޔަ މީހުންގެ ވެރިޔަކީ މީދޫ ކުޑަރަނަހަމާދި ތަކުރެވެ. ކުޑަރަނަހަމާދި ތަކުރު އެސަރަހައްދަށް ދިއުމަށް މަގެއް ހެދިއެވެ. ގަސް ކަނޑައި އެސަރަހައްދުގައި އަލިފާން ރޯކޮށް ކުނިއަންދައި ސާފުކުރިއެވެ. އޭރު އެސަރަހައްދުގައި ހުރީ ބޮޑެތި ކަށިކެޔޮ ގަސްތަކާއި އެހެނިހެން ބާވަތް ބާވަތުގެ ގަސްތަކެވެ. އެއީ ބިޔަ ގަސްތައް ހެދިފައިވާ ބޮޑު ޖަންގައްޔެއް އޮތްތަނެކެވެ.\nކުޑަރަނަހަމާދި ތަކުރަކީ މީދޫ ހާނައިގެ ދޮން މުހައްމަދު، ކެއުޅާރާއި ކައިވެނި ކޮށްގެން ލިބުނު ބޮޑުރަނަހަމާދި ތަކުރުގެ ދަރިއެކެވެ. އެސަރަހައްދުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ގެއެއް އަޅައިގެން ދިރިއުޅެންފެށި މީހަކީ މި ކުޑަރަނަހަމާދި ތަކުރެވެ. މީނާގެ ދަނޑުބިމުގެ ދެކުނު ފަރާތުގައި މިސްކިތެއް ބިނާކުރިއެވެ. އެމިސްކިތުގެ ދެކުނުގައި ގެއެއް ވެސް ބިނާކުރިއެވެ. ދަނޑު އޮތް ސަރަހައްދުގެ ނަމަކީ ބޮޑުކެއޮވާތި އެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާގެ ގެއަށް ކިއުނު ނަމަކީ ބޮޑުކެއުވާތެ ގެދަރެވެ. މިގެއަށް ހުޅުދޫގެ އޭވެސް ކިޔައި އުޅުނެވެ.\nކުޑަރަނަހަމާދި ތަކުރު ބިނާކުރި މިސްކިތަށް ކިއުނު ނަމެއް މިހާރު އެނގޭކަށް ނެތެވެ. އެ މިސްކިތް ހުރިތާނގައި މިހާރު ހުރީ ފަހުން ފަނޑިޔާރުތަކުރުފާނުގެ ދޮންމަނިކު ބިނާކުރެއްވި ޓަކިޔާ މިސްކިތެވެ. ބޮޑުކެއުވާތެ ގެދަރަކީ އެންމެ ފުރަތަމަ ހުޅުދޫގައި އިމާރާތް ކުރެވުނު ގެއެވެ. އެއަށްފަހު އެސަރަހައްދުގައި މީހުން ވަޒަންވެރިވާން ފެށިއެވެ.\nޒަމާންތަކަށްފަހު ގެދަރު ވީރާނާވެފައިވަނިކޮށް އަލުން އެގެ އިމާރާތްކުރެއްވީ އަލްގާޒީ ހުސައިން ގުތުބުއްދީނުގެ ދަރިކަލުން އަލްވަޒީރުލް ކަބީރު މުހައްމަދު ބޮޑުފުތް ތަކުރުފާނުއެވެ. މި ތަކުރުފާނު ކައިވެނި ބެއްލެވީ އަލީ ފަޑިޔަތްތަކުރުފާނުގެ ސިއްތީފާނާއެވެ. މިއީ މަޝްހޫރު ހުޅުދޫ ސިއްތީފާނެވެ. އަލީ ފަޑިޔަތްތަކުރުފާނުގެ ބައްޕައަކީ ކެއުޅާރު ވަތަބަނޑޭރި ތަކުރުގެ ޔޫސުފު (ކަޅުފަޑިޔަތްތަކުރުފާނު) އެވެ.\nމުހައްމަދު ބޮޑުފުތް ތަކުރުފާނު، ސިއްތީފާނާއި ކައިވެނިބައްލަވައިގެން ދިރިއުޅުއްވީ ހުޅުދޫގައެވެ. މި ދެމަފިރިން ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި އަލުން ގެދަރު ބިނާ ކުރިއެވެ. ބޮޑުފުތްތަކުރުފާނާއި ހުޅުދޫ ސިއްތީފާނާއި ދެކަނބަލުންގެ ދަރީންނަކީ ހުޅުދޫގޭ ހައްވާފާނާއި ހުޅުދޫގޭ އާމިނާފާނާއި އައްނާއިބު ހަސަން ތަކުރުފާނު (ގަމުނާއިބު ތަކުރުފާނު) އާއި ބޮޑުދޮން ހުސެންތަކުރުފާނު އެވެ.\nހުޅުދޫގޭ އާމިނާފާނު ކައިވެނިބެއްލެވީ ގަމު މުހައްމަދު ތަކުރުފާނާއެވެ. އޭނާއަކީ ހުޅުދޫގޭ އާމިނާފާނުގެ މަންމައާ ދެބެއިންގެ ދެދަރި ބޭކަލެކެވެ. މި މުހައްމަދު ތަކުރުފާނަކީ ކެއުޅާރު ވަތަބަނޑޭރި ތަކުރުގެ ޔޫސުފު (ކަޅުފަޑިޔަތްތަކުރުފާނު) ގެ އިބްރާހިމްތަކުރުގެ ދަރިއެކެވެ. މަންމައަކީ މާވައުރަންދިބީފާނުގެ އާއިޝާފާނެވެ. މި އާއިޝާފާނުގެ ބައްޕައަކީ ބޮޑުފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނުގެ އިބްރާހިމް ނާއިބު ފަޑިޔަތްތަކުރުފާނެވެ. މި ފަޑިޔަތްތަކުރުފާނު ވަޒަންވެރިވެ ދިރިއުޅުއްވީ އައްޑުއަތޮޅު ގަމުގައެވެ. އެހެންކަމުން އެދަރިކޮޅުގެ ގިނަ މީހުން ތިބީ ގަމުގައެވެ. އެމީހުންގެ އާއިލީ ގެއަކީ ގަމު ގެދަރު އެވެ.\nގަމު މުހައްމަދު ތަކުރުފާނާއި ހުޅުދޫގޭ އާމިނާފާނު ކައިވެނިކޮށްގެން ހުޅުދޫގައި ދިރިއުޅުނު ގެއަށް ކިއުނީ ވެސް ގެދަރު އެވެ. މިއީ ހުޅުދޫ ގެދަރުގެ ފެށުންކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މި ދެމަފިރީންނަށް ލިބުނީ ހުޅުދޫ ގެދަރު އާއިޝާމަނިކެ އާއި ގެދަރު ހައްވާ މަނިކެއާއި ގެދަރު ފާތިމާ މަނިކެ އެވެ. އަދި މިއީ ގެދަރުގެ ފުރަތަމަ ޖެނެރޭޝަން އެވެ.\nހުޅުދޫ އަތިރެގެ އަކީ މީދޫ ދޯނބޮރާގެ އިބްރާހިމް ކަލޭގެ އާއި މީދޫ ކެއުޅާރު ހަނދެއިގިރި ތަކުރުގެ ހައްވާބީގެ ދޮންބީގެ ސިއްތީބީ ކައިވެނި ބައްލަވައިގެން އެޅުއްވި ގެއެކެވެ. އަތިރަގޭގެ ދަރިކޮޅު ފެށިފައިވަނީ ދޯބޮރާގެ އިބްރާހިމް ކަލޭގެއާ ހިސާބުންނެވެ. މިދެމަފިރިންނަށް ލިބުނީ މުހުއްމާ ތަކުރެވެ. މިތަކުރުގެ ދަރީންނަކީ އަތިރަގޭ ހުސެންކަލޭގެ އާއި އަތިރަގޭ އެދުރު ކަލޭގެ އެވެ. މިދެމީހުންގެ ތެރެއިން އަތިރަގޭ އެދުރުކަލޭގެ އަށް ލިބުނީ އަތިރަގޭ ޚަތީބުކަލޭގެ އެވެ. މީނާ އަށް އަތިރަގޭ އެދުރު ޚަތީބުކަލޭގެއޭ ވެސް ކިޔައެވެ. މީނާގެ ނަމަކީ ހަސަން ތަކުރުފާނު އެވެ.\nހުޅުދޫ އެޅެގެދަރަކީ މުހައްމަދު ބޮޑުފުއްތަކުރުފާނުގެ އިބްރާހިމް ނާއިބު ތަކުރުފާނު ބިނާ ކުރެއްވި ގެއެކެވެ. އެޅެގެދަރު ބިނާ ކުރެއްވީ ފުކޮޅުމަގުގައެވެ. އިބްރާހިމް ނާއިބު ތަކުރުފާނު ، އަލްއައްލާމާ އަހުމަދު ޝިހާބުއްދީނުގެ ދި ކުދުރަނިއަ އާއި ކައިވެނިބައްލަވައިގެން ލިބުނު ފާތުމާފާނުގެ އިބްރާހިމް ތަކުރުފާނުގެ އެޅެގެދަރިގޭ ހުސެން ތަކުރުފާނު ކައިވެނި ބެއްލެވީ ދޮންދިޔަގެ ކަނބުލޭގެފާނާއެވެ. މި ދެމީހުންގެ ދަރިންނަކީ ދޮން ދިޔަގެ ހަސަންތަކުރުފާނާއި ދޮންދިޔަގެ ހައްވާފާނާއި ދޮންދިޔަގެ ފާތިމާފާނެވެ. މިއީ ދޮންދިޔަގެ ދަރިކޮޅުގެ ފެށުމެވެ. ފަހުން މިދެންނެވި އެޅެގެދަރިގޭ ހުސެންތަކުރުފާނުގެ ބައްޕަ ފަރާތު ބޮޑުދައިތައެއް ކަމުގައިވާ އެޅެގެދަރިގޭ ހައްވާފާނުގެ ޙަސަންތަކުރުފާނުގެ މަރިޔަމްފާނު (މީދޫ ކުންނިއަރު މަރިޔަމްފާނު) ގަމު މިސްކިތް މަގިގޭ ޚަތީބު މަނިކާއާ ކައިވެނިބައްލަވައިގެން ދިރިއުޅުނީ ވެސް ހުޅުދޫ އެޅެގެދަރިގޭގައެވެ. މި ދެމަފިރީންނަށް ލިބުނީ އެޅެގެދަރި ފާތިމާފާނާއި އެޅެގެދަރި ހައްވާފާނެވެ. ހައްވާފާނު ކައިވެނި ބެއްލެވީ ދޮންދިޔަގެ މޫސާ ތައްކާނާއެވެ. މިހާރުގެ އެޅެގެދަރިގެއަށް ނިސްބަތްވާ ފަރާތްތަކަކީ މި ފަރާތްތަކުގެ ދަރިކޮޅެވެ.\nދަލިކާބީގެ އަކީ މީދޫ މުހުއްމާކުރުގޭ މޫސާ މަނިކާގެ ޒުލޭޚާބީ (ދަލިކާބީ) އާއި ރާގޭ މޫސާކަލޭގެފާނާއި އެޅުއްވި ގެއެކެވެ.\nކަތީމަނިކާގެ އަކީ ޒުލޭޚާބީ (ދަލިކާބީ) އާއި ކޯގަނޑި އިބްރާހިމް ކަލޭގެ އެޅުއްވި ގެއެކެވެ. މިދެމީހުންނަށް ލިބުނީ ކޯގަޑި ދިއްކަތީމަނިކާ އާއި ކުޑަ ޚަތީބު މަނިކާ އާއި ކޯގަނޑި އަހުމަދު ކަލޭގެފާނެއެވެ. ހައްވާބީ އާއި މަރިޔަމްބީ އާއި، ފާތިމާބީ އާއި އާމިނާ ބީ އެވެ. މި ދަލިކާބީ އަކީ މީދޫ މުހުއްމާކުރުގޭ މޫސާ މަނިކާ އާއި ވައްލިއަރި އާއިމިނާބީ އާއި ކައިވެނި ބައްލަވައިގެން ލިބުނު ދަރިއެކެވެ.\nކައިދަގެ އަކީ މީދޫ އުމަރުތަކުރުގެ ހަސަންމަނިކާގެ އައިސާބީ އާއި އަބޮކޮރާގެ ކައިދާގެ ދޮން މޫސާކަލޭގެ އާއި ދެކަބަލުން އެޅުއްވިގެއެކެވެ. މި ދެމީހުންގެ ދަރީންނަކީ ބޮޑު ހާޖީ އާއި ކުޑަ ހާޖީ އާއި ހަސަންތަކުރާއި ހުސެންތަކުރެވެ. ހުސެން ތަކުރުގެ ދަރިކޮޅު އޮތީ މީދޫގައެވެ. މިއީ ކައިދަގެ ދަރިކޮޅުގެ ފެށުމެވެ.\nއަލަދަޑިގެ އާއި އެޅެހިށިގެއަކީ ތަންކޮޅެއް ފަހުގެ ގެތައް ކަމުގައިވާތީ އެގޭގެ ތާރީޚާއި ބެހޭގޮތުން މާދިގުކޮށް ލިޔުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. އެގޭގޭގެ ފެށުމަކީވެސް މީދޫގެ އާއިލާތަކެވެ.\nހުޅުދޫ ވަކި ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެހުން\nޒަމާން ތަކަށްފަހު މީދޫގެ ދެކުނު ކޮޅުގައި އުޅޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުން އައިސް ހުކުރު ހަމަވާ ހިސާބަށް މީހުން އިތުރުވިއިރުވެސް ހުޅުދޫ މީހުން ހުކުރަށް ދާންޖެހެނީ މީދޫ މާ މިސްކިތަށެވެ. އެމީހުންނަށް މިކަން އުނދަގޫ ވެގެން ގެދަރު މުހައްމަދު ޚަތީބު ތަކުރުފާނު މިވާހަކަ އައްސުލްތާން އިބްރާހިމް އިސްކަންދަރު ސިރީކުލަ ރަންމީބަކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުން (23 އޮކްޓޯބަރ 1648 އިން 28 ފެބްރުއަރީ 1687) އަށް ދެންނެވިއެވެ. މި ދެންނެވުމާއި ގުޅިގެން އެ ސަރަހައްދުގައި މިސްކިތެއް ބިނާކޮށްދެއްވައި ހުކުރުކުރުމުގެ އިޒުނަ ދެއްވިއެވެ. މި އިޒުނައާއެކު މީދޫ މާ މިސްކިތް މަރާމާތުކޮށް ދެއްވައި އެމިސްކިތް ހުރި ސަރަހައްދުގައި އިތުރު ކުޑަ ދެ މިސްކިތެއް ބިނާކުރުމުގެ އިޒުނަ ވެސް ރަދުން ދެއްވިއެވެ. މި މުހައްމަދު ކަތީބު ތަކުރުފާނުގެ ބައްޕައަކީ ހުސައިން ފަނޑިޔާރު ތަކުރުފާނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 1070 (މީލާދީން 1660) ވަނައަހަރެވެ.\nހުޅުދު އާއި މީދޫ ވަކިވުން\nރަށުގެ ދެކުނުކޮޅުގައްޔާއި އުތުރު ކޮޅުގައި މީހުން އުޅެމުން އައިސް ދެ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެހި މީދޫއާއި ހުޅުދުއަކަށް ވެއްޖެއެވެ. މިގޮތުގައި ޒަމާންތަކެއް ފާއިތުވެ ދިޔުމަށްފަހު މީދޫ ކެއުޅާރު މުހައްމަދު ހަނދެއިގިރި ތަކުރު (އެދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ވަޒީރު) މި ދެރަށުގެ އިން ކަނޑައަޅުއްވައިި އެއިން ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ކާނެއް ކޮނުމުގެ އަމުރުދެއްވިއެވެ. މިއަމުރާއެކު ރައްޔިތުން ނިކުމެ ކާނު ކޮނެ ރަށުގެ ހުޅަގުފަރާތު ގޮނޑުދޮށަށް ފޫވައްޓައިލިއެވެ. އެކާނުގެ ދެކުނު ފަޅިއަކީ ހުޅުދޫ ކަމަށާއި އުތުރު ފަޅިއަކީ މީދޫ ކަމުގައި ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. މި ގޮތަށް ހަމަޖެއްސެވީ ރަށުގެ ދެފަރާތުގެ މީހުންގެ ލަފައާއެކުގައެވެ. ހަނދެއިގިރި ތަކުރު ކާނު ކޮންނެވުމުގެ އަމުރުދެއްވި އިރު ކާނުގެ ދެފަރާތުގައި ދެބައި މީހުންގެ ރުއްގަސް ހުއްޓެވެ. މިކާނުގެ ހުރަސްކޮށް އެއްފަރާތުން އަނެއްފަރާތަށް ދެވެން އޮންނަ ގޮތަކީ ކާނުގެ މަތީގައި އަޅާފައިވާ ރުއްފަޅި ތަކުގެ މަތީންނެވެ. ބައެއް ދުވަސްތަކުގައި މިކާނުގެ މަތީގައި އަޅާފައިވާ ރުއްފަޅި ނަގާފައި ހުރެއެވެ. މިގޮތަށް ހުރެއްޖެނަމަ އެއްރަށުން އަރަށް މީހުން ގޮސް ނޫޅެއެވެ. އިނގިރޭސިން ގަމުން ފޭބުމުގެ ދުވަސްތަކެއް ކުރިން މިކާނުގެ ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް އެމީހުން ހަދައިދިނެވެ. އެއަށްފަހު ކާނުގެ މަތީން އެއްރަށުން އަނެއްރަށަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ދެވެއެވެ.\nމި ކާނުގެ އުތުރުން މީދޫ ފަޅީގައި ކާނާއި ޖެހިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ގެއެއް އެޅީ ހުޅުދޫ އަބްދުލްބާރީ އާއި ހުޅުދޫ ކުޑަބާރީ އެވެ. ހުޅަނގުފަރާތުގައި ހުރީ އަބްދުލް ބާރީގެއެވެ. އިރުމަތީގައި ހުރީ ކުޑަ ބާރީގެ އެވެ. އެއަށްފަހު މީދޫގެ ސަރަހައްދުން ހުޅުދޫ މީހުންނަށް ގޯތި ދެވުނެވެ. އެގޯތިތައް ދޫކުރީ މީދޫ އޮފީހުންނެވެ. ނަމަވެސް އެ ގޯތިތައް ރެޖިސްޓަރީ ކުރެވުނީ ހުޅުދޫ އޮފީހުގައެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ދީދީގެ ރައީސްކަމުގައި މީލާދީން 1953ގައި ދިވެހި ދައުލަތުގެ އިސް މަގާމެއްގައި ހުންނެވި އާދަމް ނަސީރު މަނިކު ސަރުކާރުގެ ދަތުރެއްގައި އައްޑުއަތޮޅަށް ވަޑައިގަތެވެ. އެދަތުރަކީ ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އައްޑުއަތޮޅުގައި ހަމަޖައްސަން ވެފައިހުރި ކަންތައްތަކެއް ހަމަޖެއްސެވުމަށްޓަކައި ވަޑައިގަތް ދަތުރެކެވެ. މިދަތުރުގައި އާދަމް ނަސީރު ހުޅުދޫ މީދޫ އަށް ވަޑައިގަތެވެ. އޭނާ ހުޅުދޫ މީދޫ އަށް ވަޑައިގަތީ އަތޮޅުވެރިޔާ ކުއްޅަވައް ޢަލިދީދީ ވެސް ގޮވައިގެންނެވެ. މިދަތުރުގައި ހުޅުދޫ މީދޫގެ ސަރަޙައްދުގައި ކާނުގެ އިރުމަތީ ކޮޅުން ފެށިގެން އިރަށް މަގެއް ކޮށައި ރަށުގެ އިރުމަތީފަރާތު ގޮނޑުދޮށަށް ފޫވައްޓައިލައި ރަސްމީގޮތުން ދެރަށުގެ ސަރަހައްދު ވަކިކޮށް ދެއްވިއެވެ.\nއިބުރާހިމް ނާސިރުގެ ރައީސްކަމުގައި 1969ގައި ހުޅުދޫ އާއި މީދޫ އެއްރަށެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. މިކަމުގެ ނަތީޖާ އަކަށްވީ ދެރަށުގެ މަސްލަހަތު ގެއްލި ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ލޭ އޮހޮރުވުން ތަކެއް ފެށިގެން ދިއުމެވެ. މީގެ އިތުރަށް ރައްޔިތުންގެ އެތައްބައެއްގެ ގެދޮރު ތަޅައި ސުންނާފަތިކޮށް ގިނަ ގޭގޭގެ ފާރުތަކާއި ގެތައް ވައްޓައިލެވުނެވެ. މި ގަޑުބަޑުގެ ތެރޭގައި މީދޫގެ ބައެއް މީހުންނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއްވިއެވެ. އަނެއްބަޔަކު ރަށުން އަރުވާލެވުނެވެ.\nމީދޫއާއި ހުޅުދޫގެ މަސަލަހަތު ގެއްލުމުން 1975 ގައި ދެރަށް އަލުން ވަކިކުރެއްވިއެވެ. ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން އަތޮޅުވެރިޔާ އަށް ފޮނުއްވި ޚާއްސަ މެސެޖަކުން އެންގެވީ ޒަމާނުއްސުރެ ހުޅުދޫ އާއި މީދޫގެ ސަރަހައްދު ހަމަޖެހިފައި އޮތްގޮތުގެ މަތީން ހަމަޖައްސަވައިފިކަމުގައެވެ. މިދެރަށް ވަކިކުރެވުނުކަން އޭރުގެ އަތޮޅުވެރިޔާ މޫސާ ޢަލި ދީދީ މެދުވެރިކޮށް ހުޅުދޫ މީދޫގެ ވެރީންނަށާއި ރައްޔިތުންނަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން އެންގެވިއެވެ. މިދެރަށް އަލުން ވަކިކުރުމުގެ ބާރަކަށްވީ މީދޫ ކަތީބު އަބްދުﷲނާފިޒެވެ. އޭރު ހުޅުދޫ ކަތީބަކީ އަލީ އަބްދުﷲ މަނިކުފާނެވެ.\nމިހާރު އައްޑުއަތޮޅަކީ ސިޓީއެކެވެ. އަތޮޅެއް ނޫނެވެ. އެހެންވީމާ ރަށްރަށެއް ނެތެވެ. ހުރީ އަވަށްތަކެކެވެ. އެގޮތުން ހުޅުދޫއަކީ އަވަށެކެވެ. މީދޫއަކީވެސް އަވަށެކެވެ. މިދެއަވަށް އެއްކޮށްލައިގެން ކިޔަނީ ހުޅުމީދޫއެވެ.


Fares mathoda ge bandharu bodu kurany\nފަރެސްމާތޮޑާ ބަނދަރު ބޮޑުކުރުމުގެ މަޝްރޫއު އެމްޓީސީސީއާ ހަވާލުކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެެރެއިން - އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އަޒާން\nގދ. ފަރެސްމާތޮޑާގެ ބަނދަރު ބޮޑުކުރުމުގެ މަޝްރޫއު މޯލްޑިވްސް ޓްރާސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިން ކޮމްޕެނީ (އެމްޓީސީސީ) އާ ހަވާލުކޮށްފި އެވެ. މި މަޝްރޫއަކީ 13،207،547 ރުފިޔާގެ މަޝްރޫއެކެވެ.\nއެމްޓީސީސީއަށް މަޝްރޫއު ހަވާލުކުރުމަށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީގައި މިއަދު އޮތް ރަސްމިއްޔާތުގައި މަޝްރޫއު އެއްބަސްވުމުގައި ވަނީ ސޮއިކޮށްފަ އެވެ. ހައުސިން މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ، މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު މުއިއްޒެވެ. އެމްޓީސީސީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެ ކުންފުނީގެ ޑެޕިއުޓީ ޗީފް އެގެޒެކެޓިވް އޮފިސަރު އަހުމަދު ފަސީހެވެ.\nދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ހަރަދުކޮށްގެން ހިންގާ މި މަޝްރޫއު ނިންމުމަށް އެމްޓީސީސީއަށް ދީފައިވަނީ 150 ދުވަހުގެ މުއްދަތެކެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މިނިސްޓަރު މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ، މި މަޝްރޫއަކީ މި އަހަރު ތެރޭގައި ހިންގުމަށް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އިސްކަމެއް ދެއްވާ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން މަޝްރޫއެއް ކަމަށެވެ.\nމި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 62 މީޓަރު ސިމެންތި ބަސްތާ ބޭރު ތޮއްޓަށް ޖެހުމާއި 153 މީޓަރު ކޮންކްރީޓް ބްލޮކް އެއްގައުމު ތޮއްޓަށް ޖެހުން ހިމެނެ އެވެ. އަދި ބަނދަރު ސަރަހައްދުގައި ބަތި ޖެހުމާއި އެއްގަމު ތޮށްޓާއި އިންވެގެން ޕޭވްމެންޓެއް ހެދުމާއި ބަނދަރު ތެރެ ތިލަވެފައިވާ ސަރަހައްދުތައް ތިން މީޓަރު ފުނަށް ކޮނުން ވެސް މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ކުރާނެ އެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހުސައިން މުހައްމަދު ލަތީފް ވިދާޅުވީ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ރައީސް ޔާމީން ވަނީ ރާއްޖެއަށް ބޮޑު ތަރައްގީއެއް ގެނެސްދީފަ ކަމަށެވެ. އަދި ފަރެސްމާތޮޑާގެ ބަނދަރު ބޮޑުވެގެން ދިޔުމުން އެ ރަށުގެ މަސްވެރިންނަށާއި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ވެސް ބޮޑެތި ލުއި ފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.


ހއ. ވަށަފަރު، ށ. ޅައިމަގު، ށ. ކޮމަންޑޫ، ކ. ތުލުސްދޫ އަދި އއ. ތޮއްޑޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ ބައި-އިލެކްޝަނަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލުން\n17 މެއި 2022, 12:00 އިއުލާން\nހއ. ވަށަފަރު، ށ. ޅައިމަގު، ށ. ކޮމަންޑޫ، ކ. ތުލުސްދޫ އަދި އއ. ތޮއްޑޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ ބައި-އިލެކްޝަން ބޭއްވުން\nޤާނޫނު ނަންބަރު: 2010/7 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) އަށް 8 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނުގެ 56-6 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތަށް، ހއ. ވަށަފަރު، ށ. ޅައިމަގު، ށ. ކޮމަންޑޫ، ކ. ތުލުސްދޫ އަދި އއ. ތޮއްޑޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ އިން ހުސްވެފައިވާ ގޮނޑިތަކަށް މެންބަރުން އިންތިޚާބު ކުރުމަށް ބާއްވާ ބައި-އިލެކްޝަން، 2022 ޖުލައި 02 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބާއްވާގޮތަށް ހަމަޖައްސައިފީމެވެ.\nހއ. ވަށަފަރު އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ\nށ. ޅައިމަގު އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ\nށ. ކޮމަންޑޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ\nކ. ތުލުސްދޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ\nއއ. ތޮއްޑޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީ\nއަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީއަށް އިންތިޚާބު ކުރަންޖެހޭ މަޤާމަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ މީހުންނަށް އެ ފުރުޞަތު، 2022 މޭ 18 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 09:00 ން ފެށިގެން،2022 ޖޫން 02 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 14:00 ގެ ނިޔަލަށް ހުޅުވާލައިފީމެވެ.\nއިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހާގެ ދަރަނީގެ ރެކޯޑާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑަކީ 2022 މޭ 17 މި ތާރީޚުގެ ފަހުން ސާފުކޮށްފައިވާ ރެކޯޑަކަށް ވާންވާނެއެވެ. އަދި އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހާގެ ދަރަނީގެ ރެކޯޑާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑް ފޯމަކީ، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ފޯމަކަށް ވާންވާނެއެވެ.\nމި އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުގެ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު ބަލައިގަތުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ، 2022 މޭ 18 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 09:00 ން ފެށިގެން، 2022 ޖޫން 02 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 14:00 ގެ ނިޔަލަށް އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށެވެ. އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތުލިމަށް އެދޭ ފޯމު މެއިލްކުރާނީ މި ކޮމިޝަނުގެ [email protected] މެއިލަށެވެ. އަދި އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާމެދު ނިންމިގޮތާއި ކެންޑިޑޭޓުންނަށް އަންގަންޖެހޭ އެންގުންތައް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަންގާނީ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމުގައި އެފަދަ އެންގުންތައް ފޮނުވުމަށް ކެންޑިޑޭޓުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެއިލަށެވެ.\nހއ. ވަށަފަރު، ށ. ޅައިމަގު، ށ. ކޮމަންޑޫ، ކ. ތުލުސްދޫ އަދި އއ. ތޮއްޑޫ އަންހެނުންގެ ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ ބައި އިލެކްޝަންގެ ވޯޓު ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ، 2022 ޖުލައި 02 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ 8:00 އިން 16:00 އަށެވެ. އަދި ވޯޓު ގުނަން ފަށާނީ ހަމަ އެދުވަހު ވޯޓު ނަގާ ނިމޭތާ 30 (ތިރީސް) މިނެޓުގެ ހުސްވަގުތުކޮޅަކަށް ފަހުގައެވެ. މި އިންތިޚާބުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާން ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2022 ޖުލައި 04 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގައެވެ.\nކެންޑިޑޭޓަކަށް ވުމަށް އެދޭ ފޯމު\nސިޔާސީ ޕާޓީގެ ގަރާރު\nދަރަންޔާއި ކުށުގެ ރިކޯޑު ފޯމު


އުރީދޫ ކަލަރ ރަން އިތުރަށް ފޯރިގަދަވެ، މުޅި ހަފްތާ ބަންދަށް އުފާވެރި ހަރަކާތްތަކެއް! | Jazeera\tއުރީދޫ ކަލަރ ރަން އިތުރަށް ފޯރިގަދަވެ، މުޅި ހަފްތާ ބަންދަށް އުފާވެރި ހަރަކާތްތަކެއް! - Jazeera\nޢަލީ ޔާމީން October 16, 2019 63 views0\nއުރީދޫ މޯލްޑިވްސް އިން ކޮންމެ އަހަރަކު ކުރިއަށްގެންދާ ކަލަރ ރަންގެ ފޯރިގަދަކަން އިތުރުކޮށް، ނޮވެމްބަރ 29 އަދި 30 ވާ ހަފްތާ ބަންދަށް ވަރަށް ހާއްސަ ހަރަކާތްތަކެއް މިއަދު އިއުލާންކޮށްފިއެވެ.\nއުރީދޫ މޫދު މަޖާ،\nއުރީދޫ މޫދު މަޖާ ކުރިއަށް ދާނީ 29 ނޮވެންބަރ ވާ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު 8:00 އިން 10:30 އަށެވެ.\nއުރީދޫ ކައިޓް ފެސްޓިވަލް\nމި ހަރަކާތް ކުރިއަށް ދާނީ 29 ނޮވެމްބަރ ވާ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހަވީރު 4:00 އިން 6:00 އަށެއވެ.\nއުރީދޫ ކަލަރ ރަން ކުރިއަށް ދާނީ 30 ނޮވެމްބަރ ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ހަވީރު 3:30 އިން 6:00 އަށެވެ.\nކަލަރ ރަން މިއުޒިކް ފެސްޓިވަލް\nމި ހަރަކާތް ކުރިއަށް ދާނީ 30 ނޮވެމްބަރ ވާހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ 8:30 އިން 11:30 އަށެވެ.\nކަލަރ ރަން ނިމުމަށްފަހު، ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭގަނޑު ހާއްސަކުރެވިފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ކުޅަދާނަ މިއުޒިކީ ތަރިންނާއި އެކު ބާއްވާ މިއުޒިކް ޝޯއަކަށެވެ. މިފަހަރުގެ މިއުޒިކް ޝޯގައި ހަބޭސް ބޮޑުބެރު، މޫޝާން، އަދި ޒަކިއްޓެ ފަދަ މަގްބޫލު އާޓިސްޓުންފެންނާނެއެވެ.


ދިރާގުން ތައާރަފުކޮށްފައިވާ “މަމެން” އަކީ ސަޅި އެޕެކެވެ. ތިމާގެ ފޯނުގައި ހުންނަ ޑޭޓާ ބޭނުން ގޮތަކަށް ސެޓް ކޮށްލެވޭ ފަސޭހަ ހިދުމަތެވެ. ދިރާގުން މިހާރު މިވަނީ “މަމެން” މޮބައިލް އެޕު ބޭނުން ކުރާ މީހުންނަށް ހާއްސަ ހިދުމަތެއް ފަށާފަ އެވެ. ދިރާގު މަމެންގައި “މަމެން ރިފެރަލް” ފީޗާ އާ އެކު ކަސްޓަމަރުންނަށް ހިލޭ ޑޭޓާ ލިބޭނެގޮތް މިވަނީ ވެފަ އެވެ.\n“މަމެން ރިފެރަލް” ފީޗާ މެދުވެރިކޮށް މިހާރު މަމެން ގެންގުޅޭ ކަސްޓަމަރުން އާއިލާ އާޢި ރައްޓެހިންނަށް “މަމެން” ޕްލޭންސް އެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށް “ރިފަ” ނުވަތަ ދައުވަތުދީގެން ހިލޭ ޑޭޓާ ލިބިގެންދާނެ އެވެ. މަމެން ރެފަރަލް މެދުވެރިކޮށް ޕްލޭނެއް ނެގުމުން “ރިފަ” ކުރި ކަސްޓަމަރުގެ އިތުރުން، އެ ރެފަރަލް މެދުވެރިކޮށް އަލަށް ކަނެކްޝަން ނަގާ ކަސްޓަމަރަށް ވެސް ހިލޭ ޑޭޓާ ލިބިގެންދާނެ އެވެ.\nމަމެން ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ވެސް އެޕްގައިވާ “ރިފަރަލް ޓެބް” މެދުވެރިކޮށް ހާއްސަ “ރިފަރަލް ކޯޑް” އެއް ލިބޭނެ އެވެ. މި ކޯޑް މެދުވެރިކޯށް ބޯނަސް ޑޭޓާ އާއި ލީޑަރބޯޑް ޓްރެކް ކުރެވޭނެ އެވެ. މަމެން އެޕް ގޫގުލް ޕެލޭ ސްޓޯ އަދި އެޕަލް އެޕް ސްޓޯ އިން ހިލޭ ޑައުންލޯޑް ކޮށްލެވޭނެ އެވެ. ދިރާގު މަމެން ކަސްޓަމަރުންނަށް މިހާރު ހިނގަމުންދާ ޕްރޮމޯޝަންގެ ދަށުން މަމެން ޑޭޓާ އެޑް-އޮންތަކުން 25 ޕަސެންޓުގެ ޑިސްކައުންޓެއް 31، އޮގަސްޓް 2020 ގެ ނިޔަލަށް ލިބިގެންދާނެ އެވެ.


COVID-19: Positive vi ithuru dhe meehaku ragalhu vejje – Iru\nކޮވިޑް-19: ޕޮޒިޓިވްވި އިތުރު ދެ މީހަކު ރަނގަޅުވެއްޖެ\nކޮވިޑް19 އަށް ރާއްޖެއިން ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ ތެރެއިން އިތުރު ދެ މީހަކު އެ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފިއެވެ. މިއާއެކު ރާއްޖޭގައި މި ބަލިން ރަނގަޅުވި މީހުންގެ އަދަދު މިވަނީ ފަހަކަށް އަރާފަ އެވެ.\nއަލަށް ކޮވިޑް-19 އިން ރަނގަޅުވެފައިވާ ދެ މީހުންނަކީ ކޮން ބައެއްކަން މިއަދު ސަރުކާރުން ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ.\nމީގެކުރިން ކޮވިޑް-19އިން ރަނގަޅުވެފައިވަނީ ސޭންޑީސް ބަތަލާ ރިސޯޓްގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަމުންދަނިކޮށް ޕޮޒިޓިވްވި އިޓަލީގެ ދެ ޓޫރިސްޓުންނާއި ކުރެއްދޫ އައިލެންޑް ރިސޯޓްގެ ޑޮކްޓަރެވެ. އެ ޑޮކްޓަރަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހުނީ ވެސް އިޓަލީ ޓޫރިސްޓެއް މެދުވެރިކޮށެވެ.\nރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ގިނަ ޓެސްޓްތަކެއް މިހާރު ދަނީ ހަދަމުންނެވެ. ކިރިޔާ އަލާމާތެއް ފެނުނަސް އެމީހެއްގެ ސާމްޕަލްތައް ނަގަ އެވެ. އެގޮތުގެ މަތިން މިހާރު ވެސް 600 އަށްވުރެ ގިނަ ސާމްޕަލްތައް ނަގައިފި އެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ސާމްޕަލްތަކުގެ ނަތީޖާ ނެގެޓިވްވެފަ އެވެ.\nމިހާރު ރާއްޖެއިން މި ބަލީގެ މީހަކު ނުފެންނަތާ ހަފުތާއެއް ވަނީ ވެފަ އެވެ.


SunOnline: NINA in Jumayyil ge baeh scene thah kandaalanee\nއަހުމަދު ޖައިޝަން 21 Sep 2020, 10:51\nޑައިރެކްޓަރު އިލްޔާސް ވަހީދު (އިއްލެ) ނެރޭ ދެވަނަ ފިލްމު "ނީނާ"ގެ ސަޕޯޓިން ރޯލުން ފެނިގެންދާ ޖުމައްޔިލް ނިމާލްގެ ބައެއް ސީންތައް ފިލްމުން ކަނޑާލުމަށް ނިންމައިފި އެވެ.\nމުހައްމަދު ޖުމައްޔިލް ނިމާލްގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން އިއްލެގެ ޕްރޮޑަކްޝަން "އައި ފިލްމްސް" އާ އޭނާ އޮތް ގުޅުން ކަނޑާލުމަށް އެކުންފުނީން ވަނީ ދާދި ފަހުން ނިންމާފައެވެ.\nއިއްލެ "ސަން"އަށް ބުނި ގޮތުގައި އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ޖުމައްޔިލްގެ ބައެއް ސީންތައް ފިލްމުން ކަނޑާލުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކަނޑާލާފައި ނުވާނީ އެ ސީނެއްގެ ސަބަބުން ޕްލޮޓަށް ބުރޫ އަރާފާނެ ސީންތައް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nފިލުމުން ޖުމައްޔިލްގެ ބައިތައް މުޅިން ކަނޑާލުމަށްފަހު އަލުން ޝޫޓުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ސުވާލުކުރުން އިއްލެ ބުނީ ފިލްމުގެ ޝޫޓިން އަލުން ނަގަން އުނދަގޫވާނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ފިލްމުގެ ލީޑުން ފެނިގެންދާ ނުޒުހަތު ޝުއައިބުގެ ބޯ ކޮށާލާއިރު އެ ސަބަބާހުރެ އެ ސީންތައް ބަދަލުކުރަން އުނދަގޫވާނެކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nފިލްމުގެ ބޮޑު ބައެއް ޝޫޓް ކޮށްފައިވަނީ ލ. އަތޮޅުގެ ގުޅިފައިވާ ރަށްތަކުގައެވެ. ކޮވިޑް-19ގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން އެ މަންޒަރުތައް އަލުން ނަގަން އުނދަގޫ ވާނެ ކަމަށްވެސް އިއްލެ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއައިފިލްމްސް އިން އިތުރަށް ބުނީ މިހާރު ކުރިއަށްދާ ޕްރޮޖެކްޓްތަކުގައި އަދި ކުރިއަށް ހުރި ޕްރޮޖެކްޓްތަކުގައިވެސް ޖުމައްޔިލް ބައިވެރިނުކުރާނެ އިރު، "ނީނާ"ގެ ޕްރޮމޯޝަނަލް މެޓީރިއަލްތަކުގައިވެސް ޖުމައްޔިލް ބޭނުން ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nނީނާ ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ އަހަރުގައެވެ.


SunOnline: Dhoani huttuvi iru hus bideyseen, Evves meeheh athugai VISA eh neiy!\nދޯންޏެއް ހުއްޓުވިއިރު ހުސް ބިދޭސީން، އެއްވެސް މީހަކު އަތުގައި ވިސާއެއް ނެތް!\nމުހައްމަދު މުޒައްޔިން ނާޒިމް 22 May 2019, 20:49\nގައިވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީންނާއެކު އަތުލައިގަތް ދޯނި --\nތެޔޮ ސަޕްލައި ކޮށްދޭ ދޯންޏެއް އެމްއެންޑީއެފް އިން ހުއްޓުވާ ބަލާ ފާސް ކުރި އިރު، އެ ދޯނީގައި ތިބީ ހުސް ބިދޭސީން ކަމަށާއި އެވެސް މީހެއްގެ އަތުގައި ވިސާ ނެތް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުނެފި އެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފް އިން ބުނީ، ފުލުހުންނާއި ސިފައިން ގުޅިގެން މިހާރު ހިންގާ ހާއްސަ ތަމްރީން ތަކުގައި ސ. ފޭދޫން މުދާ ބަރުކޮށްގެން ދަތުރުކުރި އެ ދޯނީގައި އެއްވެސް ދިވެއްސެއް ނެތް ކަމަށާއި ދޯނި ބަލާ ފާސް ކުރި އިރު ގައިވާދާ ހިލާފަށް އުޅޭ ދެ ބިދޭސީއަކު މިހާރު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"ދޯނި ދަތުރު ކުރުން ހުއްޓުވުމަށްފަހު، ދޯންޏާއި ދޯނީގައި ތިބި ބިދޭސީން ވަނީ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި. ދޯނި މިހާރު އޮތީ ފޭދޫ ބަނދަރުގައި،" އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުންޏެވެ.\nހިފެހެއްޓި ދޯނީގައި ސިފައިން ހަރަކާތްތެރި ވަނީ --\nދޯނި އެމްއެންޑީއެފް އިން ބަލާ ފާސްކުރި އިރު، އެ އެ ދޯނީގެ ކެމްޕްޓަން ހުރީ ހުޅޫމީދޫގައި ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުންޏެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފް އިން ބުނި ގޮތުގައި އެ ދޯނިގައި ނަމެއް ވެސް ނެތް ކަމަށާއި ދޯނީގެ ނަން އެނގޭ މީހަކުވެސް ދޯނީގައި ނެތް ކަމަށެވެ. އަދި ދޯނީގެ އެއްވެސް ކަހަލަ ލިޔެ ކިޔުމެއް ވެސް ނެތް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުންޏެވެ.\nއެ ދޯނީގައި ހުރީ ހުޅުމީދޫގެ ފެނަކަ އަށް ގެންދާ 6،000 ލިޓަރުގެ ޑީސެލާއި ފިހާރައަކަށް ގެންދިޔަ އައިސް ކުކުޅުތަކެއް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފުން ބުންޏެވެ.\nމި މައްސަލަ ފުލުހުން މިހާރު ދަނީ އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.\nރާއްޖޭ ގަވައިދާ ހިލާފަށް ބިދޭސިން އުޅޭ މައްސަލަ އަކީ އާންމު އަބަދުވެސް ކުރަމުންދާ ޝަކުވާ އެކެވެ. އިމިގްރޭޝަން އިން މީގެ ކުރިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ވޯކް ވިސާގައި 144،607 މީހުން ރާއްޖެ އެތެރެވެފައި ވާިރު، އޭގެ ތެރެއިން 63،000 މީހުން އުޅެނީ ގަވައިދާ ހިލާފަށް ކަމަށެވެ.\nދަބަހުގައި ބޮމެއް އޮތްކަމަށް ބުނި ދިވެއްސަކު ހިފަހައްޓައިފި\nދޮންދަރިއަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރި މީހާގެ ބަންދަށް 15 ދުވަސް\nދެ މައްސަލައެއްގައި ޔާމީން މާދަމާ ފުލުހަށް ހާޒިރު ކުރަނީ


Fiyaz ah kuraa dhauva ah gaanoonee gothun suvaalu ufedhey: Gaazee\nފިޔާޒަށް ކުރާ ދައުވާއަށް ގާނޫނީ ގޮތުން ސުވާލު އުފެދޭ: ގާޒީ\nފިޔާޒު ކޯޓަށް ހާޒިރުވަނީ - ފޮޓޯ: ސިމް\nރާއްޖެ ޓީވީގެ ސީއޯއޯ ހުސައިން ފިޔާޒު މޫސާގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލާފައިވާ ދައުވާގައި ސުވާލު އުފެދޭ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުރި ކަމަށް މައްސަލަ ބައްލަވާ ގާޒީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. މި މައްސަލަ ބައްލަވަނީ ކުރީގައި ޕީޖީ އޮފީހުގެ ވަކީލެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވި، ގާޒީ އާދަމް އާރިފެވެ.\nފިޔާޒުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލާފައިވަނީ "ޖެހުމު" ގެ ދައުވާ އެވެ. މި ދައުވާ ކޮށްފައިވަނީ ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުންނެވެ. ދައުވާ ދަރަޖަކޮށްފައިވަނީ އެ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ތިންވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުންނެވެ. އެ ނަންބަރުގައި ބުނެފައިވަނީ އަމަލުގެ ސަބަބުން އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތަކީ ފުލުހެއް ނުވަތަ ސިފައިންގެ މީހެއް ކަމުގައިވުން ކަމަށެވެ.\nފިޔާޒުގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ދައުވާގެ ފުރަތަމަ އަޑުއެހުމުގައި ގާޒީ އާރިފު ވަނީ، ދައުވާގައި ސުވާލު އުފެދޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެކަންކަން ސާފުކުރެއްވުމަށް ދައުލަތުގެ ވަކީލުންނާ ސުވާލުކުރައްވާފަ އެވެ. ގާޒީ އާރިފު ވިދާޅުވީ، ދައުލުން ކޮށްފައިވާ ދައުވާގައި އަނިޔާވި ކަމަށް ބުނެފައި ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ދައުވާ އެ ނަންބަރުން ދަރަޖަ ކޮށްފައިވަނީ ކީއްވެތޯ ވަނީ ސުވާލުކުރައްވާފަ އެވެ.\nޖަވާބުގައި ދައުލަތުގެ ވަކީލް ވިދާޅުވީ، ޖެހުމުގެ ދައުވާ އެ ނަންބަރުން ދަރަޖަ ކުރާއިރު ފުލުހަކަށް އަނިޔާވިކަން ކަށަވަރުކޮށްދެން ޖެހޭކަން ގަބޫލު ކުރާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމަށް ފުރުސަތަކަށް އެދޭ ކަމަށެވެ. ގާޒީ އާރިފު ވަނީ އެ ފުރުސަތު ދެއްވާފަ އެވެ. ގާޒީ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ދައުވާ އިއްވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނީ ދައުވާގައި ސުވާލު އުފެދޭ ކަންކަމަށް ޖަވާބު ލިބުމުން ކަމަށެވެ.\nމި ދައުވާއަށް ދެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު އަދަބަކީ ހަތަރު އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެވެ. ފިޔާޒަށް ދައުވާކޮށްފައިމިވަނީ، މުލިއާގެ ސަރަހައްދުން ފެނުނު އައިއީޑީ ނައްތާލުމަށް ޓްރެކް ސަރަހައްދު ބަންދުކޮށްފައި ވަނިކޮށް އެތަން ކަވަރު ކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ހިނގި ކަމަށް ބުނާ ހާދިސާއެއްގެ ތުހުމަތުގަ އެވެ.\nފިޔާޒަކީ ކުށެއް ކުރި ކަމުގެ ރިކޯޑް އޮތް ނޫސްވެރިއެއް ނޫނެވެ.\nދިވެހި މީޑިއާ ނޫސްވެރިން ކްރިމިނަލް ކޯޓް\nކުރިމިނަލް ކޯޓުން "ނޫސް ރިޕޯޓާ ކާޑް" ތައާރަފްކޮށް، ލުއިތަކެއް


Ras Online - ފިލިޕީންސްގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ބޭނުންކުރި ޕޯސްޓަރުތައް ރީސައިކަލް ކުރަން ނިންމައިފި\nފިލިޕީންސްގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ބޭނުންކުރި ޕޯސްޓަރުތައް ރީސައިކަލް ކުރަން ނިންމައިފި\nމާޝާ މިދުހަތު 14 މޭ 2022 - 11:11\nފިލިޕީންސްގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބަށްފަހު، ކެމްޕޭނުގައި ބޭނުން ކުރި ޕޯސްޓަރުތަކާއި ކެމްޕޭނުގެ ސަބަބުން އިތުރުވި އެކިކަހަލަ ކުނިތައް ރީސައިކަލް ކުރަން އާސަރުކާރުން ނިންމައިފިއެވެ.\nފިލިޕީންސުގެ އާރައީސަކާއި، ނާއިބު ރައީސް ހޮވުމަށް އިންތިހާބު ބާއްވާފައިވަނީ މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. މިއިންތިހާބާއެކު، ފިލިޕީންސުގެ މަގުތައްމަތީ ކެމްޕޭނާ ގުޅުންހުރި ޕޯސްޓަރުތައް ކުންޏައްވެ މަގުތައްމަތީ އެކިކަަހަލަ ކަރުދާހާ ޕްލާސްޓިކު ގިނަވެފައިވާ މައްސަލައަށް ހައްލުހޯދުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ކުނި އެއްކޮށް މަގުތައް ސާފުކުރުމުގެ ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައެވެ.\nއެގޮތުން މިހާތަނަށް 18 ވަރަކަށް ޓަނުގެ ކެމްޕޭނާ ގުޅުންހުރި ކުނި އެއްކުރެެވިފައިވާކަމަށް މެޓްރޯ މަނީލާ ޑިވެލޮޕެންޓް އޮތޯރިޓީއިން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. ޒީރޯ ވޭސްޓް އެޑްވޮކަސީ ގްރޫޕަކާ ގުޅިގެން ހިންގާ މި ކެމްޕޭނުގެ ދަށުން އެއްކުރެވޭ ކުނި އަންދާލުމުގެ ބަދަލުގައި ކުނި ރީސައިކަލް ކޮށް އަލުން ބޭނުންކުރެވޭ ތަކެތި އުފެއްދުމަަށް ހަމަޖެހިފައިވާކަމަށްވެއެވެ.\nފިލިޕީންސުގައި އާރައީސަކާއި، ނާއިބު ރައީސް ހޮވުމަށް ހޯމަދުވަހު ބޭއްވި އިންތިހާބުން ކުރި ހޯއްދަވާފައިވަނީ ކުރީގެ ރައީސް މާކޯސްގެ ދަރިކަލުން މާކޯސް ޖުނިއަރ، އަދި އޭނާގެ ރަނިންމޭޓް، މިހާރުގެ ރައީސް ރޮޑްރިގޯ ޑުޓާޓޭގެ ދަރިކަލުން ސާރާ ޑުޓާޓޭއެވެ. މާކޯސް ޖުނިއަރ، އަދި ސާރާ ޑުޓާޓޭ، ރަސްމީކޮށް މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަންނަވާނީ ކުރިއަށްއޮތް ޖޫންމަހުއެވެ.


Surah Al Thariq Ge Thafseer | Dhiislam\nޑރ. މުޙައްމަދު ޢިޔާޟު ޢަބްދުއްލަތީފް މާރޗް 26, 2020\n(وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ ﴿١﴾) ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މިސޫރަތް ފައްޓަވާފައިވަނީ ހުވައަކުންނެވެ. މާތް ﷲ ގަންދެއްވާފައިވަނީ އުޑާއި ޠާރިގް (ރޭގަނޑަށް ފާޅުވާ ތަރި) އެވެ.\nއެކަލާންގެ މަޚްލޫގުން ކުރެ ކޮންމެ އެއްޗެއް ގަންދެއްވާވެސް ހުވާ ވަޙީ ކުރައްވައެވެ. ނަމަވެސް، މަޚްލޫގުން ހުވާކުރާނަމަ ކުރަންވާނީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ އިސްމުފުޅެއް ނުވަތަ ޞިފަފުޅެއް ގަންދެއްވައެވެ. އެއްވެސް މަޚްލޫގެއް ގަންދީ ހުވާ ކުރުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ( مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ ) މާނައަކީ: "ހުވާ ކުރާނަމަ ﷲ ގަންދީ ހުވާ ކުރާށެވެ. ނޫންނަމަ ހަނު ހުންނާށެވެ." އަދިވެސް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللَّهِ ، فَقَدْ كَفَرَ ، أَوْ أَشْرَكَ ) މާނައަކީ: "ﷲ ފިޔަވާ އެހެން ފަރާތެއް ގަންދީ ހުވާކޮށްފިމީހާ ކާފިރުވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. ނުވަތަ އޭނާ ޝިރްކުކޮށްފި ކަން ކަށަވަރެވެ."\n(وَالطَّارِقِ) އަކީ ރޭގަނޑަށް ފާޅުވާ ތަރިތަކެވެ. ރޭގަނޑަށް ފާޅުވާ ކޮންމެ އެއްޗަކަށްވެސް ކިޔަނީ "ޠާރިގް" އެވެ. އިތުރު ތަފްޞީލް ޖެހިގެން އިން އާޔަތުގައި އެވަނީއެވެ.\n(النَّجْمُ الثَّاقِبُ ﴿٣﴾ ) އޭގެ އަލިކަމުގެ ސަބަބުން ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަން ފިލުވާލާ ތަރިއެވެ.\nމިތަނުގައި (النَّجْمُ ) ގެ މުރާދަކީ ހުރިހާ ތަރިތަކެއް ކަމަށްވުން ވެސް އަކަށީގެންވެއެވެ. އެހެންނަމަ "އަލް" އެއީ "އަލްޖިންސު" ނުވަތަ ހުރިހާ ތަރިތަކެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް އިން އެއްޗެކެވެ.\nމިއިން ކޮންމެ މާނަ އެއް ނެގިނަމަވެސް، މިތަރި ތަކަކީ ﷲ ގެ ކުޅަދުންވަންތަ ކަމުގެ ހެކިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. އެތަރިތައް ދަތުރުކުރާ ގޮތާއި، އޭގެ އިންތިޡާމްތައް ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތުންނެވެ. އަދި އޭގެ ޝަކްލުގެ ތަފާތުކަމާއި އެއިން ލިބޭ ފައިދާތައް ތަފާތުވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ސޫރަތުއް ނަޙްލުގެ 16 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَعَلَامَاتٍ ۚ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ ﴿١٦﴾ ) މާނައަކީ: "އަދި (މަގު ފާހަގަކުރެވޭ) ފާހަގަތަކެއް ލެއްވިއެވެ. އަދި ތަރިތަކުންވެސް އެއުރެން މަގު ހޯދައިގަނެތެވެ."\nސޫރަތުލް މުލްކިގެ5ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِّلشَّيَاطِينِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِيرِ ﴿٥﴾) މާނައަކީ: "ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބައްތިތަކަކުން އެންމެކައިރި އުޑު زينة ތެރިކުރެއްވީމެވެ. އަދި شيطان ންނާ ދިމާޔަށް އުއްކަވާ ގިނިހިލަތަކެއް ކަމުގައި އެތަކެތި ލެއްވީމެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެ شيطان ންނަށް ނަރަކައިގެ عذاب ތައްޔާރުކުރެއްވީމެވެ."\nމި އާޔަތްތަކުން ދޭހަވަނީ މާތް ﷲ ތަރިތައް ލައްވާފައިވަނީ އުޑު ޒީނަތްތެރި ކުރެއްވުމަށާއި، ޝައިޠާނުންނާއި ދިމާޔަށް އުއްކަވާ ގިނިހިލަތެއް ކަމުގައްޔާއި، މަގު ފާހަގަ ކުރެވޭ ފާހަގަތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\n(إِن كُلُّ نَفْسٍ لَّمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ ﴿٤﴾ ) ކޮންމެ ނަފްސެއްގެ ކިބައިގާ އެނަފްސެއް ބެލެހެއްޓެވުމަށް ޙަވާލު ކުރައްވާފައިވާ މަލާއިކަތް ބޭކަލަކުވެއެވެ. އެބޭކަލެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާން ކުރައްވާ ސޫރަތުލް އިންފިޠާރުގެ 10 އިން 12 އަށް ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ ﴿١٠﴾ كِرَامًا كَاتِبِينَ ﴿١١﴾ يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ ﴿١٢﴾) މާނައަކީ: " އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ރައްކާތެރިވެ ބަލަހައްޓަވާ ملائكة ންވެއެވެ. (އެއީ) މާތްވެގެންވާ، ލިޔުއްވާ ملائكة ންނެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ކުރާ ކަންތައް އެ ملائكة ން ދެނެވަޑައިގެންވެތެވެ."\nމި ބޭކަލުން އިންސާނުން ކުރާ ހުރިހާ ކަމެއް ލިޔުއްވާނެއެވެ. އަދި ގިޔާމަތް ދުވަހުން ހުރިހާ ކަމެއް ލިޔުއްވާފައި ފަތެއްގެ ޞިފާގައި ފެންނާނެއެވެ. ގިޔާމަތް ދުވަހު އިންސާނުންނާއި މުޚާޠަބު ކުރައްވާ ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާނެއެވެ. ސޫރަތުލް އިސްރާގެ 14 ވަނަ އާޔަތުގައި ވެއެވެ. (اقْرَأْ كِتَابَكَ كَفَىٰ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا) މާނައަކީ: " (އަދި އަންގަވާނެތެވެ.) ތިބާގެ ފޮތް ތިބާ ކިޔާށެވެ! މިއަދު ތިބާގެ މައްޗަށް حساب ކުރާ މީހަކަށް، ތިބާގެ އަމިއްލަنفس ފުދެއެވެ."\nމި މަލާއިކަތް ބޭކަލުން އިންސާނާގެ ހުރިހާ ކަމެއް ލިޔުއްވައެވެ. ބުނާ ބަހާއި، ކުރާ ކަންތަކާއި، ހިތުގައި ގަބޫލުކޮށްގެން ހުރިހާ ކަންތަކެއް ލިޔުއްވައެވެ. ސޫރަތު ގާފްގެ 16 އިން 18 އަށް މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ ۖ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ ﴿١٦﴾ إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ ﴿١٧﴾ مَّا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ ﴿١٨﴾ ) މާނައަކީ: "އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އިންސާނާ ހެއްދެވީމެވެ. އަދި އޭނާގެ نفس އޭނާޔަށް ވަސްވާސްދޭ ކަންތައް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ދެނެވޮޑިގެންވަމެވެ. އަދި އޭނާގެ ކަނދުރާގެ މައިނާރަށްވުރެވެސް ތިމަންރަސްކަލާނގެ އޭނާޔާ ކުއްތަންވެވޮޑިގަތުން ބޮޑެވެ. (އެއީ އޭނާގެ) ކަނާތްފަރާތުގައްޔާއި، ވާތްފަރާތުގައި ތިއްބަވާ ދެ ملائكة ން (އޭނާ ކުރާ ކަންތަކާއި، ބުނާ ބަސްތައް) ލިޔުއްވާހިނދުގައެވެ. (ކުރާ عمل ތައް) ބަލަހައްޓަވަން އޭނާގެ ކައިރީގައި حاضر ވެ ملائكة އަކުނެތި، އެނާޔަކަށް އެއްވެސް ބަހެއް ނުބުނެވެތެވެ."\nމިއީ އިންސާނުންގެ ޢަމަލުތައް ބަލަހައްޓަވާ މަލާއިކަތުންނެވެ. އެނޫންވެސް އިންސާނުންގެ އެހެނިހެން ކަންކަން ބެލެހެއްޓެވުމާއި ޙަވާލުވެ ތިއްބަވާ މަލާއިކަތް ބޭކަލުން ތިއްބަވައެވެ. ސޫރަތުއް ރަޢްދުގެ 11 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّـهِ ) މާނައަކީ: "އޭނާއަށް (އެބަހީ: އިންސާނާއަށް) އޭނާގެ ކުރިމަތީގައްޔާއި، އޭނާގެ ފަހަތުގައި، ބަދަލުވަމުންދާ ގޮތުގައި ތިއްބަވާ ملائكة ން ވެއެވެ."\n(فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ مِمَّ خُلِقَ ﴿٥﴾)\n(فَلْيَنظُرِ ) މިތަނުގައި "ލާމް" އަކީ ލާމުލް އަމްރި އެވެ.\n"ނަޡަރު" އޮތް ބަސްފުޅުގެ މުރާދަކީ ވިސްނާ ފިކުރުކުރުމެވެ. މާނައަކީ: "އިންސާނާ އުފެއްދެވިފައިވަނީ ކޮން އެއްޗަކުންތޯ ވިސްނާ ފިކުރުކޮށްބަލާށެވެ."\n(خُلِقَ مِن مَّاءٍ دَافِقٍ ﴿٦﴾ ) މާތް ﷲ އިންސާނާ އުފައްދަވާފައިވަނީ ފިރިހެނާގެ ހަށިގަނޑުން ބާރަށް ނިކުމެގެންގޮސް އަންހެނާގެ ރަޙިމްގައި އަށަގަންނަ ފެންތިއްކަކުންނެވެ. މި ފެންތިކިން އުފެއްދެވި އިންސާނާ ބޮޑާވެ ކިބުރުވެރިވެ، އޭނާގެ ހިތަކީ ހިލަގަނޑަކަށްވުރެ ހަރު އެއްޗަކަށް ހަދާ ﷲގެ ދީނާއި ދެކޮޅުވެރިވެ ހަދައެވެ.\n( يَخْرُجُ مِن بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ ﴿٧﴾ ) މިފެންތިކި ނިކުންނަނީ އިންސާނާގެ ބުރިކައްޓާއި މޭކަށިގަނޑާއި ދެމެދުންނެވެ.\n(إِنَّهُ عَلَىٰ رَجْعِهِ لَقَادِرٌ ﴿٨﴾)\n(إِنَّهُ ) އެބަހީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ.\n(رَجْعِهِ ) އިންސާނާ މަރުވުމަށްފަހު އަލުން ދިރުއްވުމަށް\n( لَقَادِرٌ ) ކުޅަދުންވަތަ ވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއީ ގިޔާމަތް ދުވަހުގައެވެ. އެދުވަހަކީ (يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ ﴿٩﴾ ) "އިންސާނާގެ ހިތުގައި ފޮރުވާފައިވާހާ ސިއްރުތައް ފާޅުކުރައްވާ ދުވަހެވެ."\nކުޑަކުޑަ ފެންފޮދަކުން އިންސާނާ އުފެއްދެވި އިލާހު، އިންސާނާ މަރުވުމަށްފަހު އަލުން ދިރުއްވުމަށްވެސް ކުޅަދުންވަންތަ ވޮޑިގެންވެއެވެ. ސޫރަތުއް ރޫމްގެ 27 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ ) މާނައަކީ: " އަދި އެކަލާނގެއީ (ނެތުމުގެ ތެރެއިން) خلق ތަކުން އަލަށް އުފައްދަވައި ދެން އަލުން އެ إعادة ކުރައްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެކަމަކީ، އެކަލާނގެއަށް ލުއިފަސޭހަ ކަމެކެވެ."\n( يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ ﴿٩﴾ ) ގިޔާމަތް ދުވަހުގައި ހިތުގައި ފޮރުވާފައިވާ ކަންތައްތަކާއި މެދުގައި އިމްތިޙާނު ކުރެވޭނެއެވެ. ދުނިޔެމަތީގައި ޙިސާބު ކުރެވެނީ ބޭރުފުށަށް ފެންނަން ހުންނަ ކަންތައްތަކުގައެވެ. އެހެންވެ، މުނާފިގުންނާއި ދޭތެރޭވެސް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަންތައް ކުރައްވާފައިވަނީ މުސްލިމުންނޭ އެއްގޮތަށެވެ. އެމީހުންނާއި ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމުގެ އިޛްނަ އަށް އެދުމުން ޖަވާބުގައި ޙަދީޘް ކުރެއްވި ކަމަށް ވާރިދުވެފައިވެއެވެ. (لا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ ) މާނައަކީ: "މީސްތަކުން މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުން ގަތުލު ކުރައްވަނީ ކަމަށް ބުނެފާނެއެވެ." އެކަލޭގެފާނަށް މުނާފިގުންނަކީ ކޮބައިކަން އެނގިވަޑައިގަންނަވާ އިރުގައިވެސް މުޢާމަލާތް ކުރައްވާފައި ހުރީ ބޭރުފުށަށެވެ. ސަބަބަކީ ދުނިޔެމަތީގައި ޙުކުމް ކުރެވޭނީ ބޭރުފުށަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެތެރެއަށް ޙުކުމް ކުރާން އޮތް ތަނަކީ އާޚިރަތެވެ." އެހެންކަމުން، އިންސާނާގެ ހިތް ރަގަޅުކޮށް ޠާހިރު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހޭނެކަމެކެވެ.\n(فَمَا لَهُ مِن قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ ﴿١٠﴾ ) އެދުވަހުން އިންސާނާ ޙިމާޔަތް ކޮށްދޭނެ ބާރެއް، ނުވަތަ ނަޞްރުދޭނެ މީހަކު ނުވެއެވެ. އެދުވަހުން ފައިސާ އަކުން ގާތްތިމާގެ މީހަކުން ފައިދާ އެއް ނުކުރާނެއެވެ. އެދުވަހުން ފައިދާކުރާނީ ސަލާމަތް ހިތަކާއިގެން ﷲގެ ޙަޟްރަތަށް އައި މީހަކަށެވެ.\n( وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ ﴿١١﴾ )\n( الرَّجْعِ ) މުރާދަކީ ވާރޭއެވެ. ވާރޭވެއްސަވާ އުޑު ގަންދެއްވާ ހުވާ ވަޙީ ކުރައްވައެވެ.\n( وَالْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ ﴿١٢﴾ )\n( الصَّدْعِ ) އަކީ ފަޅައިގެން ދިޔުމެވެ. ބިންގަނޑުން ގަސްފެޅުއްވުމަށް ޓަކައި ބިންގަނޑު ފެޅުއްވިއެވެ.\nގަސްފެޅުމުގެ އަޞްލެއް ކަމުގައިވާ ވާރޭ ގަންދެއްވާ ހުވާ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެތަނަކުން ގަސްފަޅުއްވާ ބިން ގަންދެއްވާ ހުވާ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. މިއިން އިޝާރާތް ކޮށްދެއްވަނީ ބިންގަނޑު މަރުވުމަށްފަހު އަލުން ދިރުއްވާނެ ކަމެވެ. ހިތްތައް މަރުވުމަށްފަހުގައި އެޔަށް ދިރުން ގެނެސްދެނީ ގުރްއާނެވެ. ސޫރަތުއް ޝޫރާގެ 52 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا ) މާނައަކީ: " އަދި ހަމައެފަދައިން ތިމަންރަސްކަލާނގެ أمر ފުޅުން ކަލޭގެފާނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ قرآن وحى ކުރެއްވީމެވެ."\nގުރްއާނަށް "ރޫޙު" ގެ ނަން ދެއްވާފައިވަނީ އެއިން މަރުވެފައިވާ ހިތްތައް ދިރުއްވާތީވެއެވެ.\n(إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ ﴿١٣﴾ ) ﷲ ގުރްއާން ޞިފަ ކުރައްވާފައިވަނީ "ފަޞްލު" ނުވަތަ "ފަހު ބަސް" ކަމުގައެވެ. އެއީ ﷲ ޖިބްރީލް ޢަލައިހިއްސަލާމް މެދުވެރި ކުރައްވާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ބާވާލެއްވި އެކަލާންގެ ކަލާމްފުޅެވެ. ގުރްއާނަކީ ޙައްގާއި ބާޠިލް ވަކިކޮށްދެނިވި ފޮތެވެ.\n(وما هو بالهزل ) އެ ގުރްއާނަކީ ކުޅޭކުޅޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ބޭކާރު ވާހަކަތަކެއްވެސް ނޫނެވެ. އަދިކިއެއްތަ، އެއީ ޙައްގު ބަހެވެ. އޭގައިވާ ހުރިހާ ޚަބަރުތަކަކީ ތެދު ޚަބަރުތަކެވެ. ޙުކުމް ތަކަކީ ޢަދުލުވެރި ޙުކުމްތަކެވެ. ކިޔެވުމަކީ އަޖްރު ލިބޭނެ ކަމަކެވެ.\n( إنهم يكيدون كيدا ) މުޝްރިކުން ރަސޫލާ އާއި އެކަލޭގެފާނަށް ތަބަޢަވީ މަކަރުވެރި ރޭވުންތައް ރާވާ ހަދައެވެ. ގޯނާ އާއި އަނިޔާކޮށް ހަދައެވެ. އެކަންތައްތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް ޓަކައި މުސްލިމުން މައްކާ ދޫކޮށް ހިޖްރަ ކުރަން ޖެހުނެވެ. ދެފަހަރުމަތިން ޙަބަޝާ އަށެވެ. އަނެއް ފަހަރު މަދީނާ އަށެވެ. މިއީ އެބޭކަލުން ދީނަށް ޓަކައި ވެވަޑައިގެންނެވި ބޮޑު ގުރްބާނީ އެކެވެ.\nކާފަރުން މުސްލިމުންނަށް ކުރަމުން ގެންދިޔަ އަނިޔާތަކުގެ ތެރޭގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގަތުލު ކުރަންވެސް ނިންމިއެވެ. އެގޮތުން އެކަލޭގެފާނު ގަތުލު ކުރުމަށް ޓަކައި ކަނޑި އުރައިން ދަމައިގަނެގެން އެކަލޭގެފާނުގެ ގަނޑުވަރުގެ ގާތުގައި އެބައިމީހުން ތިއްބެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުން އެތަނުގައި ނިދިޖެހިފައި ތިއްބާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގަނޑުވަރުން ނިކުމެވަޑައިގެން އެމީހުންގެ ބޮލަށް ވެލިޖެއްސެވުމަށްފަހުގައި މަދީނާ އަށް ހިޖްރަ އަށް ވަޑައިގަތީއެވެ. އެމީހުންނަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނިކުމެވަޑައިގެންނެވި ކަން އިޙްސާސްވެސް ނުކުރެވުނެވެ. އެކަން ބަޔާން ކުރައްވާ ސޫރަތު ޔާސީންގެ9ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وجعلنا من بين أيديهم سدا ومن خلفهم سدا فأغشيناهم فهم لا يبصرون ) މާނައަކީ: "އަދި ތިމަންރަސްކަލާންގެ އެއުރެންގެ ކުރިމަތިން ހުރަހަކާއި، އެއުރެންގެ ފުރަގަހުން ހުރަހެއް ލެއްވީމެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންގެ ލޯތަކުގައި ފަރުދާއެއް ލެއްވީމެވެ. ދެން އެއުރެންނަކަށް ނުފެންނާނެތެވެ."\n(وأكيد كيدا ) ތިމަން ﷲ ވެސް ރޭވުމެއް ރާއްވަވަމެވެ. އެގޮތަކީ އެއަނިޔާވެރިންނަށް މުހްލަތެއް ދެއްވަނީއެވެ. އެއަށްފަހު އެބައިމީހުން ތައުބާ ނުވެއްޖެނަމަ ގަދަފަދަވެގެންވާ ޢަޛާބު ދެއްވަނީއެވެ.\n(فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْدًا ﴿١٧﴾)\n(فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ ) ކާފިރުވީ މީހުންނަށް ކުޑަކުޑަ މުހްލަތެއް ދެއްވާށެވެ. އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ﷲ ގެ ކޯފާ އާއި ޢަޛާބު ނުފޮނުއްވައިގެން އަވަސް އަރައި ނުގަންނަވާށެވެ. އެމީހުންގެ ނިމުން އަންނާނެ ގޮތް ބަލަން ތިއްބަވާށެވެ.\nރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މައްކާ ދޫކުރައްވާ މަދީނާ އަށް ހިޖްރަ އަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެއަށްފަހުގައި އެކަލޭގެފާނާއި އެބައިމީހުންނާއި ދެމެދުގައި ހަނގުރާމަ ހިނގިއެވެ. ހިޖްރައިން ދެވަނަ އަހަރުގައި ހިނގި ހަނުގުރާމާގައި ގުރައިޝުންގެ ބޮޑުންގެ ތެރެއިން 24 މީހުން ގަތުލުވިއެވެ. އޭގެތެރޭގައި އެމީހުންގެ އެންމެ އިސްކޮށްހުރި އަބޫޖަހުލުވެސް ގަތުލުވިއެވެ. އޭގެ އަށް އަހަރާ ގާތްވެފައިވަނިކޮށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މައްކާ ފަތަޙަ ކުރައްވާ މައްކާ އަށް ވަދެވަޑައިގަތެވެ. މިގޮތުން އެކަލޭގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނަށް ތަބަޢަވީ މީސްތަކުންނަށް ބޮޑުވެގެންވާ ނަޞްރާއި ކާމިޔާބީ ލިބުނެވެ.\n صحيح البخاري » كِتَاب الشَّهَادَاتِ » بَاب كَيْفَ يُسْتَحْلَفُ، رقم الحديث: 2495\n المستدرك على الصحيحين، رقم الحديث: 7880\n تاريخ المدينة لابن شبة » مَا جَاءَ فِي ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ وَسَبَبِ مَا سُمِّيَتْ ... » خَبَرُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولٍ، رقم الحديث: 662


ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތައް ހިންގުމުގެ އާ އޯޑަރު\nނިމިދިޔަ އިންތިޚާބު ވަރަށް ފުރިހަމަ އަގުލަބިއްޔަތަކުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަށް ކާމިޔާބުކުރި ނަމަވެސް އެއީ އިންސާފުވެރި އިންތިޚާބެކޭ ދެންނެވޭކަށް ނެތެވެ. އިންތިޚާބު ކުރިމަތިވެގެން އައިއިރު ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީން ވަރަށް ފާޅުގައި ބުނެފައިވަނީ އިންތިޚާބުގައި ކެމްޕޭން ކުރާނީ ދައުލަތުގެ ވަސީލަތް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށެވެ. ކަން ވެގެން...\nނުކުރަންވީ ކަންކަން: ކުންފުނިތައް ސިޔާސީ ކުރުން\nދައުލަތުގެ ވިޔަފާރި ކުންފުނިތަކަކީ ސިޔާސީ މީހުން ސިޔާސީ ގޯލު ޖަހަން ބޭނުންކުރާ ކުޅިވަރު ދަނޑަކަށް މިފަހަރު ނުހަދަމާތޯ އެވެ؟ ކުންފުނިތަކުގެ މެނޭޖްމަންޓާއި މުވައްޒަފުން ސިޔާސީ މައިދާނަށް އަރުވާ އެބައި މީހުން ލައްވާ މިފަހަރު ސިޔާސީ ކުޅިވަރު ނުކުޅުވަމާތޯ އެވެ؟\nއިންތިޚާބީ ވިލާގަނޑެއް ބޯމަތިވެ، ވިލާގަނޑުގެ ކުރިޔަށް ކެރި އައިސް، ވައި ގަދަވެގެން ދާ މި ދުވަސްވަރުގައި، ރައްޔިތުންގެ ކުރިމައްޗަށް އަރައި ކުރަމުންދާ ވަޢުދުތައް މި ދަނީ ގިނަވަމުން، ގުނަވަމުންނެވެ. ރައްޔިތުންގެ ހިތް ރުއްސުމަށްޓަކައި ބަސަރާ އިން ކަދުރު ގެނެސް، ސާމަރާ ދޫނި ފަތުގެ ތަބަކެއްގައި، މާމުޔާއި ގުލްކަނދާ ޖަހައިގެން ބޭނުން...\nދިވެހިންގެ އަސާސީ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ކަމަށްވާ ހަނޑޫ، ހަކުރު އަދި ފުށް އަގު ހެޔޮކޮށް ވިއްކަން ސަރުކާރުން ދެމުން އައި ސަބްސިޑީ ކަނޑާލުމާ އެކު އެ ބާވަތްތަކުގެ އަގުތައް ވަނީ ދެ ގުނަ ބޮޑުވެފަ އެވެ. އެކަމަކު އެ ބޮޑުވި މިންވަރަކީ ދިވެހިންގެ މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު ނުފޯރާ ވަރެއް ހެއްޔެވެ؟


Raajjey Gai Anhenun Firihenunnah Vure Muraali - Vaguthu\nރާއްޖޭގައި އަންހެނުން ފިރިހެނުންނަށްވުރެ މުރާލި\nވަގުތު އިމޭޖްސް: އަމީން ފަހުމީ\nރާއްޖޭގައި ފިރިހެނުން ނަށް ވުރެ ގިނައިރު އަންހެނުން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށް ނޭޝަނަލް ސްޓެޓިސްޓިކް ބިއުރޯ އިން\nރާއްޖޭގެ "މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ" މައުލޫމާތު ހާމަ ކުރުމަށް 2016 ވަނަ އަހަރު ނޭޝަނަލް ސްޓެޓިސްޓިކް ބިއުރޯ އިންހަދާފަ އިވާ ސާވޭ އިން ދެއްކި ގޮތުގައި އާމްދަނީ ލިބޭ މަސައްކަތްތާއި އާމްދަނީ ނުލިބޭ މަސައްކަތްތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފިރިހެނުންނާ އަޅާބަލާއިރު އަންހެނުން މަސައްކަތް ކުރާ ގަޑި 53 ޕަސެންޓް އިތުރެވެ. އަދިފިރިހެނުން މަސައްކަތް ކުރަނީ 44 ޕަސެންޓު ވަގުތު އެވެ.\nއަދި ނޭޝަނަލް ސްޓެޓިސްޓިކް ބިއުރޯއިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައަންހެނުން އެންމެ ގިނައިރު މަސައްކަތް ކުރަނީ ކުދިން ބެލުމުގަ އެވެ. އަދި ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތްތަކާއި ކުދިން ބެލުމުގައި އެވްރެޖުކޮށް ދުވާލަކު ހަ ގަޑިއިރު އަންހެނުން ހޭދަކުރާއިރު ފިރިހެނުން މި މަސައްކަތުގައި ހޭދަކުރަނީ އެންމެ ތިން ގަޑިިރެވެ.\nރާއްޖޭގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކާބެހޭ ވުޒާރާއިން ބުނި ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ލޭބާ ފޯސްގައި ހިމެނޭ 151،706 މީހުންގެ ތެރެއިން ހަ ޕަސެންޓް މީހުންނަކީ ވަޒީފާ ނެތް މީހުންނެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ލޭބާ ފޯސްގައި ހިމެނިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެ އިން 93 ޕަސެންޓަކީ އާމްދަނީ ލިބޭ މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނެވެ.\nއަދި 15 އަހަރުންމަތީގެ އާބާދީގައި ހިމެނޭ 25 ޕަސެންޓް ފިރިހެނުން ނާއި 58 ޕަސެންޓް އަންހެނުންނަކީ މަސައްކަތް ނުކުރާ ނުވަތަ "ލޭބަ ފޯސް" އިން ބޭރުގައި ތިބި މީހުންނެވެ.\nއަދި ދިރާސާގައިވާގޮތުން ރާއްޖޭގެ ލޭބާ ފޯސްގައި އުޅޭ 151،706 މީހުންގެ ތެރެއިން 47 ޕަސެންޓް މީހުން ދިރިއުޅެނީ މާލޭގަ އެވެ. އަދި 53 ޕަސެންޓް މީހުން އުޅެނީ އަތޮޅުތެރޭގަ އެވެ.\nމަހަކު 21 ފަހަރު ދެމަފިރިކަމުގެ ގުޅުން ހިންގާނަމަ ކެންސަރާއި ދުރުވޭ\nގިނައިރު ވަންދެން ޓީވީ ބަލަން ތިބޭ ފިރިހެނުންނަށް އިންޒާރެއް\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 14:16\nޥ ރަގަލު ވަަަހަކަ އެއްތިބުނި\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 14:34\nއާން ތިއީ ރަނގަޅުވާހަކަ އެއް\nރާއްޖޭގައި ނަމާދު ނުކުރާ އަންހެނުންނަ ވުރެ ނަމާދު ނުކުރާ ފިރިހެނުންވެސް ގިނަ މިއީ އަޅުގަޑުގެ ދިރާސާ\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 14:47\nކަނބަލުން ތިކުރައްވާ ހިއްވަރަށް ހަމަ ސާބަސް. ❤ ??? ?\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 14:51\nމިއީ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްްޤީ އަކީ ?\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 15:06\nޢަންހެނުންގެ މަކަރާމެދު ސަމާލުވޭ. ޢިމޯޝަބަލް ކަމަށް ހެދި އަހަރެމެން މޮޔަ ހައްދާބައެއް އެއީ ހުސް އެކްޓް\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 16:03\nއަދި ކިރިޔާ ދޯ އެގުނީ\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 16:23\nރާއްޖޭގައި ފިރިހެނުންނަށް ވުރެ އަންހެނުންނަށް ވަޒީފާ ހޯދަން ފަސޭހައެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 16:55\nމީ ރަގަޅު ވާހަކައެއް! އެކަމަކު އެއީ މިހާރު! މީގެ ތިރީސްފަސްއަހަރު ކުރިން ރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެއްޗާއި ބިނާ ތައުލީމު ތަޢާރަފު ކުރި ފަހުން! މިހާރު ޤައުމުގައި ކުރާހައި މަސައްކަތެއް ކުރަނީ ބަންގާޅީން! ދިވެހި އަންހެނުން ދުވަނީވެސް އެމީހުންގެ ފަހަތުން! ދިވެހި ފިރިހެނުން ތިބޭނީ ހަވާނަފުސުގެ މަސްތުގައި ޖެހި ފިތިފައި! ހަމަހޭގައި ހުރި މީހަކު ނޫޅޭނެ! މިއަދުގެ ތައުލީމަށްވެސް މޮޅުވާނީ އަންހެނުން! އެވާގޮތް އެގޭތަ؟ އުފާ ނުކުރައްޗޭ! ހަލާކު ކައިވަތަކަށް ލެފިއްޖެ! ދުނިޔޭގައި ބިންހެލުން ގިނަވެއްޖެ! "ނު ރީތި ރީއްޗަށްވެ، ނު ރަނގަޅު ރަނގަޅަށްވެ! އާޚްރަތައް ފައިދާއެއް މަންފާއެއް ނުކުރާ ޢިލްމު ޢިލްމަށްވެ! ޙަލާލުކަން ކުޑަވެ ޙަރާމް މަސައްކަތްތައް ގިނަވުން! ޒަމާނެއް އަންނާނެކަން ޤައިމޭ ދަރީންނޭ މިއަދު މިއޮތީ އެޒަމާނޭ! ވައްސަލާމް!\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 17:37\nރާއްޖޭގެ ކެފޭތަކައް ބާރުބޮޑުވަނީ ކީއްވެތޯ ބަލާލަބަލަ،\nއޮކްޓޯބަރ 23, 2018 21:24\nރާއްޖޭގެ އަންހެނުން ނަކީ އެންމެ ކަންނެތް މީހުން؟ ދުނިޔޭގަ ތިބި... ފިރިހެނުން މީ އެންމެ މުރާލި މީހުން...\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 02:47\n.ފިރިހެނުން ދެކޭގޮތުގަ އެމީހުންގެ ހަމައެކަނި ޒިންމާއަކީ ލާފިހޮދުން. ކައްކާ އެއްޗެހިދޮވެ ގޭތެރެ ސާފުކޮށް ދަރިންބަލާ އެކުދިންނަށް ކިޔަވާދިނުންމީ އަންހެނުންގެ ވާޖިބެތް. ފިރިހެންނުން ކިރިޔާ ތަނަކަށް ތިދުވިޔަސް އޮނަނާނި ނުތެދުވެ. އެކަމު އަންހެނުން ކޮމެހާލެތްގަވެސް މަަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:57\nތެދެއް....! އެބައިމީހުން ވަރަށްމުރާލި.. ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އެތަކެއްހާސްގުނަމުރާލި....!\nފިރިމީހާގެމައްޗަށްގަދަވެގަތުމުގަޔާއި ފިރިހެންއަޚާގެމައްޗަށާއި މައިންބަފައިންގެމައްޗަށާއި މީސްތަކުންގެމައްޗަށް ނުރަނގަޅުނުފޫޒްފޯރުވުމަށާއި މުޖްތަމަޢުތައް ފަސާދަކޮށްބައިބައި ކުރުމަށާއި މިހެންގޮސް..........\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:38\nއަސްލު ތިބައި އެބައޮތް ފިރިހެނުންގެ މެދުގަވެސް.އަހަރެންނަށް ފިރިހެނުންގެ ކިބައިގަވާ ބޭރުފުށުން ފެންނަ އެންމެ ރީތި ސިފައަކީ (ރިވެތި އަޚްލާޤު ފިޔަވާ) އެބައިމީހުން އަންހެންވެރީންނަށްވުރެ ބޮޑަށް އައުރަ ނިވާކުރުމުގަ ކުރީގަ އުޅޭކަން.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:49\nރާއްޖޭގައި އެކަންޏެއް ނޫން ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ތަންތަނުން ރޭގަޑު ގޯޅިކަންމަތިންނާއި ކެފޭ ތަކާ ބާރ ތަކާއި ކްލަބްތަށް ބަލާލިއަސް އަންހެނުންގެ މުރާލިކަން ވަރަށްބޮޑަށް ފެނޭ !\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 14:18\nﷲކޮންމެ ކަމެެެެއްވެސް ދެނެވޮޑިގަން ނަވާނެ ތެދެއްމެއަންހެނުން ނަކީވަރަށްބުރަކޮއް މަސައްކަތްކުރައްވަމުން ދާބައެއް\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 15:30\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މުހިންމު އުފެއްދުން ތައް އުފެއްދީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކަންނެތް މީހުން. މިސާލަކަށް އައިންސްޓައިން. ތި ލިޔަން ބޭނުންކުރާ ކޮމްޕިއުޓަރުވެސް، އެޑިސަން ތޮމަސް، ކަންނެތްކަމުގެ އައްޕަ. ފޭސްބުކް ޒަކަބަގް، ސްކޫލް ޑްރޮޕް އައުޓް. ކިޔަވަން ކަންނެތް.\nދިރާސާތައް ބައްލަވާ އަދި. މިނެ ކިރާލައްވާ!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 15:31\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މުހިންމު އުފެއްދުން ތައް އުފެއްދީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކަންނެތް މީހުން. މިސާލަކަށް އައިންސްޓައިން.\nތި ލިޔަން ބޭނުންކުރާ ކޮމްޕިއުޓަރުވެސް، އެޑިސަން ތޮމަސް، ކަންނެތްކަމުގެ އައްޕަ. ފޭސްބުކް ޒަކަބަގް، ސްކޫލް ޑްރޮޕް އައުޓް. ކިޔަވަން ކަންނެތް.


30 Million Rufiyaage aa imaaraatheh CHSE ah\n30 މިލިއަން ރުފިޔާގެ އާ އިމާރާތެއް ސީއެޗްއެސްއީ އަށް އަޅަން ހަވާލުކުރުން--\n30 މިލިއަން ރުފިޔާގެ އަށް ބުރީގެ އާ އިމާރާތެއް ސީއެޗްއެސްއީ އަށް\nސެންޓަ ފޯ ހަޔަ ސެކަންޑަރީ އެޑިޔުކޭޝަން (ސީއެޗްއެސްއީ) އަށް 30 މިލިއަން ރުފިޔާގެ އާ އިމާރާތުގެ މަސައްކަތް ރަޝީދު ކާޕެންޓްރީ އެންޑް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ހަވާލުކޮށްފި އެވެ.\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި އެކަމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ރިޔާޒެވެ. އަދި ރަޝީދު ކާޕެންޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އިބްރާހިމް ރަޝީދެވެ.\nއެގޮތުން 30 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އެމަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައި ވަނީ 420 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާ ގޮތަށެވެ.\nސީއެޗްއެސްއީގެ އާ އިމާރާތް އަޅަނީ އެންމެ ފުރަތަމަ ސްކޫލު ހުޅުވިއިރު ހުރި ދެ ބުރި އިމާރާތް ތަޅާލުމަށް ފަހެވެ. އެތަން ބާވެ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެފައިވާއިރު އެތަނަކީ ރައްކާތެރި ތަނެއް ނޫން ކަމަށް އެމްޑީއެފުން އެންގުމާއެކު މީގެ ހަތަރު ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން ވަނީ އެތަނުގައި ކިޔަވައިދިނުން ހުއްޓާލާފަ އެވެ. އެހެންވެ، 1500 ދަރިވަރުން ކިޔަވަމުން އަންނަ އެ ސްކޫލަށް ވަނީ ޖާގައިގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފަ އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ވެސް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ވަނީ އިތުރު ދެ ސްކޫލެއްގެ މަސައްކަތް ބަޔަކާ ހަވާލުކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ގދ. ފިޔޯރި ސްކޫލް ގައި2ފަންގިފިލާގެ6ކްލާސްރޫމް އެޅުމަށް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ އިނޯކާ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއެވެ. އެ މަސައްކަތް އެކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރީ 225 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާ ގޮތަށް، ފަސް މިލިއަން ރުފިޔާ އަށެވެ.\nކ. ހުރާ ސްކޫލްގައި ދެ ފަންގިފިލާގެ ހަ ކްލާސްރޫމް އިމާރާތްކުރުމަށް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ މާރިސް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއެވެ. އެގޮތުން 250 ދުވަހުގެ ތެރޭ ނިންމާގޮތަށް އެ މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައި ވަނީ ހަތަރު މިލިޔަނަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ އަށެވެ.\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ ސީއެޗްއެސްސީ


BREAKING NEWS: Covid-19: Turkey In Record Adhadhakah Meehun Fassivejje - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: ތުރުކީން ރެކޯޑް އަދަދަކަށް މީހުން ފައްސިވެއްޖެ\nމިހާރު އެންމެ ބޮޑަށް ކޮވިޑް-19 ހާލަތު ގޯސްވަމުން އަންނަ ތުރުކީވިލާތުން މިއަދު ރެކޯޑް އަދަދަކަށް މީހުން ފައްސިވެއްޖެއެވެ.\nމިއަދު ތުރުކީވިލާތުން 32,381 މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެފައި ވެއެވެ.\nނޮވެމްބަރ މަހުގެ 25 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ތުރުކީން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރު ވެފައެވެ. ނޮވެމްބަރ 24 ވަނަ ދުވަހު އެގައުމުން ފައްސިވީ 7000 މީހުން ނަމަވެސް ނޮވެމްބަރ 25 ވަނަ ދުވަހު 28000 މީހުން ފައްސިވިއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އަންނަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.\nމިއަދު ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން ތުރުކީވިލާތުން 187 މީހުން މަރުވިއެވެ. މިއަދަކީ ތުރުކީވިލާތުން ހަތަރު ވަނަ އަށް އެންމެ ގިނައިން މީހުން މަރުވި ދުވަހެވެ. އިއްޔެ އަކީ މިހާތަނަށް ތުރުކީވިލާތުން އެންމެ ގިނަ މީހުން ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން މަރުވި ދުވަހެވެ. އިއްޔެ އެގައުމުން 193 މީހުން މަރުވިއެވެ.\nތުރުކީވިލާތުގެ ހާލަތު މިހާރު ގޯސްވަމުންދާ ގޮތައް ބަލާއިރު އެގައުމުގެ ގިނަ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ އައިސީޔޫ އާއި އަދި ހޮސްޕިޓަލްގެ އާއްމު އެނދުތައް ވެސް ފުރި، ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ދެވޭނެ ގޮތެއް ނެތި އެތައް ބަޔަކު މަރުވާން ދޫކޮށްލަން ޖެހިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވަނީ ހީވެފައެވެ.\nކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރު ވަމުން ދާތީ ތުރުކީވިލާތުން ވަނީ މިހާރު އާފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފަށާފައެވެ. އެގޮތުން ހަފްތާ ބަންދުގައި ރޭގަނޑު ކާފިއު ހިންގަން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އަދި ހަފްތާ ބަންދުގައި ކޮންމެހެން ގެއިން ނިކުންނަން ޖެހިގެން ނޫން ގޮތަކަށް ގެއިން ނިކުތުން ވެސް ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކައިވެނި ޕާޓީތަކާއި ޖަނާޒާތަކުގައި އެންމެ ގިނަވެގެން ބައިވެރި ވެވޭނީ 30 މީހުންނަށް ކަމަށް ވެސް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އަދި އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނާއި އުމުރުން 20 އަހަރުން ދަށުގެ މީހުންނާއި ކުދިން އާއްމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމް ބޭނުން ކުރުން ވެސް ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ.\nއޭޕްރީލް މަހު ތުރުކީވިލާތުގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ދުވާލަކު ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު 4000 އަށް އެރި ނަމަވެސް އޭގެ ފަހުން ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވި ކޮންމެ ދުވަހަކު ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު ހުރީ އެވްރެޖްކޮށް 2000 ގައެވެ. ހާލަތު ގޯސްވާން ފެށީ ނޮވެމްބަރ މަސް ފެށުނު ފަހުންނެވެ. މިހާރު ތުރުކީވިލާތުގެ ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވަމުންދާ އެއްސަބަބަކީ އެގައުމަށް ފިނި މޫސުން އައުން ކަމަށް ސިއްހީ ދާއިރާގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެއެވެ.


Travel Awards Ge People Edition Budha Dhuvahu Launch Kuranee - Vaguthu\nޓްރެވަލް އެވޯޑްސްގެ ޕީޕަލްސް އެޑިޝަން ބުދަ ދުވަހު ލޯންޗު ކުރަނީ\nމަޓާޓޯ މޯލްޑިވްސް ޓްރެވަލް އެވޯޑްސް 2018 ގައި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ފާހަގަކުރެވޭ ޚިދުމަތްތައް ކޮށްދީފައިވާ ވަކިވަކި ފަރުދުން ފާހަގަކޮށް ދޭ "ޕީޕަލްސް އެޑިޝަން އެވޯޑްސް" އަންނަ ހޯމަ ދުވަހުގެ ރަސްމީކޮށް ލޯންޗުކުރަން ނިންމާފައިވާކަމަށް މަޓާޓޯއިން ބުނެފިއެވެ.\nމަޓާޓޯ އިން ބުނީ، ޕީޕަލްސް އެޑިޝަން އެވޯޑްސް ލޯންޗިންގ ހަފްލާ ވަރަށް ކުލަގަދަވާނެ ކަމަށާއި، އެ ހަފްލާ އޮންނާނީ އަންނަ ބުދަ ދުވަހުގެ ހަވީރު ވަން އެންޑް އޮންލީ ރީތި ރަށުގައި ކަމަށެވެ. އެ ހަފްލާއަށް ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ އެކި ފަރާތްތަކުން ބައިވެރިވާނެއެވެ.\nމި އަހަރުގެ އެވޯޑް ދިނުމަށް ނިންމާފައި ވަނީ ފަސް ފަރާތަކަށެވެ. އެވޯޑު ލިބޭ ފަރާތްތައް ކަނޑައަޅާނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ އެކިއެކި ސެކްޓަރތަކުގައި ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތްކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ޕެނަލަކުންނެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ޓްރެވަލް އެވޯޑްސްގެ ކޮމްޕޯނެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ޕީޕަލްސް އެޑިޝަން އެވޯޑްސް 10 ފަރާތަކަށް ވަނީ ދީފައެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުގެ އެ އެވޯޑް ދީފައި ވަނީ، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތް ކޮށްދީފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.\nމި އަހަރުގެ މި އެވޯޑް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ މި އަހަރު ފަހުކޮޅު ބާއްވާ ޓްރެވެލް އެވޯޑްސް ގާލާ ހަފްލާތަގައެވެ.\nރާއްޖޭގެ ލީޑިންގް އެއާލައިން އެވޯޑް މޯލްޑިވިއަން އަށް


PSG Aai Bayern Adhi Juventus Champions League Ge Dhevana Burah - Vaguthu\nޕީއެސްޖީއާ ބަޔާން އަދި ޔުވެންޓަސް ދެވަނަ ބުރަށް\nޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުތަކުން މޮޅުވެ ޖަރުމަންގެ ޗެމްޕިއަން ބަޔާން މިއުނިކާއި ފްރާންސްގެ ޗެމްޕިއަން ޕީއެސްޖީ އަދި އިޓަލީގެ ޗެމްޕިއަން ޔުވެންޓަސް އިން މުބާރާތުގެ ދެ ވަނަ ބުރުގެ ޖާގައެއް ކަށަވަރުކޮށްފި އެވެ.\nގްރޫޕް އޭގައި ޕެރިސް ސެއިންޓް ޖާމެއިން (ޕީއެސްޖީ) މޮޅުވީ އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ބެލްޖިއަމްގެ ކްލަބް ބްރޫޖް އަތުން 1-0 އިންނެވެ. މެޗުގައި ފެނިގެންދިޔަ ހަމައެކަނި ލަނޑު ކާމިޔާބުކުރީ އާޖެންޓީނާގެ ފޯވާޑް މައުރޯ އިކާޑީ އެވެ. މި މެޗުގައި ޕީއެސްޖީން ވަނީ ލީޑު ފުޅާކުރަން ލިބުނު ފުރުސަތުތައް ބާކާރު ކޮށްފަ އެވެ. ދެ ވަނަ ހާފްގައި މެޗުގެ ނަތީޖާ އެއްވަރު ކުރަން ބްރޫޖްގެ އެމްބާއޭ ޑިއާގްނޭ ޖެހި ޕެނަލްޓީ ޕީއެސްޖީ ކީޕަރު ކޭލާ ނަވާސް ވަނީ މަތަކޮށްފަ އެވެ.\nމި ނަތީޖާތަކާއެކު ގްރޫޕްގެ އެއް ވަނައިގައި ޕީއެސްޖީ އޮތީ ކުޅުނު ހަތަރު މެޗުން ވެސް މޮޅުވެ 12 ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. މި ގްރޫޕްގެ ދެ ވަނައިގައި އޮތް ރެއާލަށް ހަތަރު މެޗުން ވަނީ ހަތް ޕޮއިންޓް ލިބިފަ އެވެ. ތިން ވަނައިގައި އޮތް ބްރޫޖަށް ހަތަރު މެޗުން ދެ ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު ގަލަސަތަރާއި ފުލުގައި އޮތީ ހަތަރު މެޗުން އެއް ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ.\nޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ޖަރުމަނުގެ ބަޔާން މިއުނިކް ވަނީ އެޓީމު ކުޅުނު މެޗުން އޮލިމްޕިއާކޯސް އަތުން 2-0 އިން މޮޅުވެފަ އެވެ.\nބުންޑެސްލީގާގައި ބަޔާން ނެރެމުން އަންނަ ނަތީޖާތަށް ދަށްވެ އެޓީމުގެ ކޯޗުކަމުގެ މަގާމުން ނިކޯ ކޮވަޗް ވަކިކުރުމުން ރޭގެ މެޗުގައި ބަޔާނަށް އިރުޝާދު ދީފައިވަނީ އެސިސްޓެންޓް ކޯޗު ހަންސީ ފްލިކްއެވެ. އެލިއާންޒް އެރީނާގައި ކުޅުނު މި މެޗުގައި އޮލިމްޕިއާކޯސް ކޮޅަށް ބަޔާނުގެ ލަނޑުތައް ޖެހީ މިވަގުތު ރަނގަޅު ފޯމެއްގައި ހުރި ރޮބަޓް ލެވަންޑޯސްކީ އާއި އިވާން ޕެރިސިޗް އެވެ.\nމި މޮޅާއެކު ގްރޫޕް ބީގެ އެއް ވަނައިގައި ބަޔާން އޮތީ ކުޅުނު ހަތަރު މެޗުން ވެސް މޮޅުވެ 12 ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. މި ގްރޫޕްގެ ދެ ވަނައިގައި އޮތީ ރޭ ރަށުންބޭރުގައި ރެޑްސްޓާ އަތުން 4-0 އިން މޮޅުވި އިންގްލަންޑްގެ ޓޮޓެންހަމް ހޮޓްސްޕާސްއެވެ. ތިން ވަނައިގައި ރެޑްސްޓާ އޮތީ ހަތަރު މެޗުން ތިން ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. ހަތަރު ވަނައިގައި އޮތް އޮލިމްޕިއާކޯސް އަށް އަދި ލިބުނީ އެންމެ ޕޮއިންޓެކެވެ.\nމުބާރާތުގެ ނޮކްއައުޓް ބުރުން ޖާގަ ކަށަވަރުކުރި އަނެއް ޓީމަކީ ޔުވެންޓަސް އެވެ. އެޓީމުން ވަނީ ރޭ ރަށުންބޭރުގައި ކުޅުނު މެޗުން 2-1 އިން ލޮކޮމޯޓިވް މޮސްކޯ ބަލިކޮށްފަ އެވެ.\nމިދިޔަ ޓްރާންސްފާ ބާޒާރުގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން އިޓަލީއަށް ބަދަލުވި ވޭލްސް ކުޅުންތެރިއާ އެއަރޮން ރަމްސޭގެ ލަނޑުން ޔުވެންޓަސް ލީޑުނަގާފައިވަނިކޮށް ލޮކޮމޯޓިވް މޮސްކޯއަށް އެއްވަރުކޮށްދިނީ އަލެކްސޭއި މިރަންޗުކް އެވެ. މެޗުގެ އިތުރު ވަގުތުގައި ޔުވެންްޓަސް މޮޅުކޮށްދިން ލަނޑު ޖެހީ ބްރެޒިލްގެ ފޯވަޑް ޑަގްލަސް ކޮސްޓާ އެވެ.\nމި ނަތީޖާއާއެކު ގްރޫޕް ޑީން ޔުވެންޓަސް ދެ ވަނަ ބުރުގެ ޖާގައެއް ކަށަވަރުކުރީ ރޭގެ މޮޅާ އެކު ހަތަރު މެޗުން 10 ޕޮއިންޓް ހަމަކޮށްގެންނެވެ. މި ގްރޫޕްގެ ދެ ވަނައިގައި އޮތް ސްޕެއިންގެ އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑް ވަނީ ރޭ ބަޔާ ލެވަކޫސަން އަތުން 2-1 އިން ބަލިވެފަ އެވެ. އެތުލެޓިކޯ އަށް ހަތަރު މެޗުން ހަތް ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު، ތިން ވަނައިގައި އޮތް ލޮކޮމޯޓިވް މޮސްކޯ އާއި ހަތަރު ވަނައިގައި އޮތް ލެވަކޫސަނަށް ވަނީ ހަތަރު މެޗުން ތިން ޕޮއިންޓް ލިބިފަ އެވެ.


Nausha ge health column: Dhivehin nidhumeh novey, Eyge gellun ovey!\nދިވެހިން ނިދުމެއް ނޯވޭ، އޭގެ ގެއްލުން އޮވޭ!\nބާރަބަރަށް ނުނިދުމުގެ ގެއްލުން ސިއްހީ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑު\nރޭގަނޑު ދަންވަންދެން ހޭލާ އުޅުމަކީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް އާންމު ކަމެކެވެ. އަދި ސިޔާސީ ކަންކަމާ ގުޅިގެން ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯހުން ގޯހަށް ބަދަލުވަމުން ދާ ވެސް އާދައެކެވެ. ސައި ހޮޓާތަކާއި ރެސްޓޯރެންޓް / ކެފޭ ތަކުގައި މެންދަމުން އަލިވަންދެން ކޮފީއެއްގަ އެވެ. ސިޔާސީ އޮލަ ވާހަކާގައި އިނދެފައި ދެވުނު އިރަކުން ގޮސް ގެއަށް ވަދެވުމުން ވެސް ނިދަން އޮށޯތުމުގެ ބަދަލުގައި ނޫނީ އޮށޯވެ އޮވެގެން ވެސް ނަގަނީ ފޯނެވެ. ނިދުމުގެ ކުރިން ފޭސްބުކް ހާވާލައި ޓްވިޓާގައި ހުރި ސިޔާސީ ރައްދުތައް ބަލައިލާށެވެ. ރައްދެއްވެސް ދޭށެވެ. ލައިކެއްވެސް ދޭށެވެ!\nއެހެން އޮއްވާ ޔޫޓިއުބުން ކޮންމެވެސް ޝައުގުވެރި ވީޑިއޯއެއް ފެނިދާނެ އެވެ. އެ ވީޑިއޯ ނިމުމާއެކު އެހެން ކޮންމެވެސް މަޖާ ވީޑިއޯއެއް ފެނިގެން ޕްލޭ ކޮށްލެވެ އެވެ. ނިދުމުގެ ކުރިން ކުޑަކުޑަކޮށް ބަލައިލަން ހުޅުވި ފޭސްބުކްގެ ތެރޭގައި އޮތް ޝައުގުވެރި އެތައް ކަމެއްގެ ތެރެއަށް ހުސްވެ ދެން ވަގުތުދާ ގޮތްވެސް ނޭނގެ އެވެ. އެހެން އޮންލައިންވެފައި އިންދާ ކޮންމެވެސް ރަހުމަތްތެރިޔަކު ނޫނީ ނުވެސް ދަންނަ މީހަކު "ހާއި" ޖަހާލާފައި "މިއޮށް ދަންވަރު ކީއްތޯ ކުރަނީ؟" އަހާފާނެ އެވެ. ޖަވާބުގައި ބުނެވޭނީ "މި އުޅެނީ ނުނިދިގެނޭ" އެވެ.\nހަގީގަތަކީ ނިދި އައިސްގެން މީހާ ހަލާކުވާއިރު ވެސް އެކަން ތިމާއަށް ނޭނގުމެވެ. ސޯޝަލް މީީޑިއާގެ އަވައިގައި ޖެހި ނިދުމުގެ ކުރިން ފޯނަށް ނުވަތަ ލެޕްޓޮޕަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނުމަކީ ގިނަ ދިވެހިން މިހާރު އާދަވެ އެއްގޯސް ވެފައިވާ ކަމެކެވެ.\nއަނެއްބައި މީހުން ސީރީސް ބެލުމުގައި މުޅި ރޭ ދުއްވާލަ އެވެ. ނުވަތަ އެނޫން ވެސް ކަމެއްގަ އެވެ. އެގޮތަށް ކޮންމެ ރެޔަކު އަށެއް ނުވަތަ މަދުވެގެން ހަތް ގަޑިއިރުގެ ހަމަ ނިދި ނުލިބި ދާނަމަ ވަރަށް ގިނަ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް މީހާގެ ސިއްހަތަށް ކުރާނެ އެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމަށް ވެސް ނުބައި ބަދަލެއް އަންނާނެ އެވެ.\nސިޔާސީ އޮލަ ވާހަކާގައި އިނދެފައި ދެވުނު އިރަކުން ގޮސް ގެއަށް ވަދެވުމުން ވެސް ނިދަން އޮށޯތުމުގެ ބަދަލުގައި ނޫނީ އޮށޯވެ އޮވެގެން ވެސް ނަގަނީ ފޯނެވެ. ނިދުމުގެ ކުރިން ފޭސްބުކް ހާވާލައި ޓްވިޓާގައި ހުރި ސިޔާސީ ރައްދުތައް ބަލައިލާށެވެ. ރައްދެއްވެސް ދޭށެވެ. ލައިކެއް ވެސް ދޭށެވެ!\nލިޔުންތެރިޔާގެ މުހިންމު އިބާރާތްކޮޅެއް\nރޭގަނޑު އިންސާނާއަށް ލިބެންވާ ހަމަ ނިދި ނުލިބުމަކީ ސިނކުޑީގެ މަސައްކަތްތަކަށް ވަރަށް ގިނަ ހުރަސްތަކެއް އަޅާނެ ކަމެކެވެ. ލިބެންވާ މިންވަރަށް ނިދި ނުލިބިއްޖެނަމަ ހެދުނު ހޭލާއިރު ވަރުބަލިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިހުސާސް ކުރެވޭނެ އެވެ. އަދި ކަންކަން ކުރާ ހިތެއް ވެސް ނުވާނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ކަންކަމަށް ދޭން ޖެހޭ ސަމާލުކަން ނުދެވޭކަންވެސް ފާހަގަ ކުރެވޭނެ އެވެ. ހާއްސަކޮށް އޮފީސްތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނާއި ކިޔަވާ ކުދިންނަށް ދުވަހުގެ މަސައްކަތްތައް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ކުރުމަށް އެޅޭ ހުރަހަކަށް މި ކަން ވެއެވެ.\nއިންސާނާ ނިދާފައި އޮންނަ ވަގުތަކީ އެދުވަހަކުު ދިމާވި ހުރިހާ ކަމަކާއި ދަސްކުރި ހުރިހާ މައުލޫމާތެއް ހަނދާނުގައި ރައްކާކޮށް ބާއްވައިދޭން އެހީތެރިވެދޭ ވަގުތެވެ. ވުމާއެކު، ލިބެންވާ ވަރަށް ފުރިހަމައަށް ހަމަ ނިދި ނުލިބޭނަމަ ކަންކަން ހަނދާން ނެތުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑު ވެގެން ދެއެވެ.\nނިދި މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ހަމަށް ވެސް ބަދަލު ތަކެއް އާދެ އެވެ. ލޯ ކައިރިން ކަޅުވުމަކީ އެންމެ އާންމުކޮށް ދިމާވާ މައްސަލަ އެވެ. އަދި ނިދި މަދުވުމަކީ ހަމުގެ ތާޒާކަން ގެއްލި ހަންގަނޑު މުސްކުޅި ވުމަށް މެދުވެރި ކުރުވާ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ގިނަ ހޯދުންތަކުން ދައްކަ އެވެ.\nނިދި މަދު ވުމާ ގުޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސިއްހީ މައްސަލައަކީ ފަލަ ވުމެވެ. ނިދި މަދުވާނަމަ ގިނައިން ކާ ހިތް ވެ އެވެ. ނޫނީ ގިނައިން ކާ ހިތްވާ ގޮތް މެދުވެރި ކުރުވަ އެވެ. އެހެން އެވަނީ ކާ ހިތްވުމަށް މެދުވެރި ކުރުވާ ހޯމޯން ކަމަށްވާ ރެލިން ގިނަވެ، އަދި ކާ ހިތްވުން ކޮންޓްރޯލް ކުރާ ހޯމޯން ކަމަށްވާ ލެޕްޓިން ހަށިގަނޑުގައި މަދުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެން ކަމުން ދަންވަރު ނުނިދައި ހޭލާ ހުންނަ ނަމަ، މާ ބޮޑަށް ކާހިތްވެ އެވެ. އަދި ނޭނގި ނަމަވެސް ބަރުދަން އިތުރު ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ އެވެ. މި ނޫނަސް އަރާމު ނިދި ނުލިބުމާއި ނިދި މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ސިއްހީ މައްސަލަތައް ބައިވަރު ހުރެ އެވެ.\nނިދި މަދުވުމުން ދިމާވެދާނެ ސިއްހީ މައްސަލަތައް\nޕްރެޝަރު މައްޗަށް ދިއުމަށް މެދުވެރިވުން\nހިތުގެ ބަލިތަައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވުން\nޓައިޕް2ޑައެބިޓީސް / ހަކުރުބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އިތުރުވުން\nދިފާއީ ނިޒާމް ބަލިކަށި ވުމަށް މެދުވެރިވުން\nނަފްސާނީ އެހެން މައްސަލަތައް\nރޭގަނޑު ހޭލާ ހުރުމާއި ލަހުން ނިދުމަކީ އޭގެ ސަބުން ގިނަ ސިއްހީ މައްސަލަތައް މެދުވެރި ކުރުވާ ކަމެކެވެ. ވީމާ އަރާމު ނިދި ހޯދަން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް ބަލައި ހޯދަން ވެސް ޖެހެ އެވެ.\nއެންމެ މުހިންމު ކަމަކަށްވާނީ އެންމެ މަދުވެގެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ހަތް ގަޑިއިރު ނިދުމެވެ. އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް އެއް ވަގުތެއްގައި ހޭލުމާއި އެއް ވަގުތެއްގައި ނިދަން އާދަ ކުރުން ވެސް ވަރަށް މުހިންމެވެ.\nއަބަދުވެސް ފަތިސް ނަމާދަށް ހޭލަން އާދަ ކުރެވިދާނެ އެވެ. އަހަރެމެން ދިވެހިންނަކީ މުސްލިމުންނަށްވާއިރު މިއީ ކޮންމެހެން އަށަގަންނުވަންޖެހޭ އާދައެއް ވެސް މެއެވެ. މުހިންމުވާނީ ހޭލަން ބެނުންވާ ވަގުތުގެ އަށް ގަޑިއިރު ނުވަތަ އެންމެ މަދުވެގެން ހަތް ގަޑިއިރު ކުރިން އެހެން ހުރިހާ ކަމެއް ދޫކޮށްލުމަށް ފަހު އަރާމުކޮށް ނިދުމެވެ.\nނިދަން އޮށޯއުތުމުގެ 30 މިނިޓު ކުރިން ފޯނާއި ޓެބްލެޓް ފަދަ ތަކެއްޗާ ދުރުވެ ދޫކޮށްލުމަކީ ވެސް އަރާމު ނިދި ހޯދަން އެހީތެރި ވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ނިދާ ވަގުތާ ކައިރިކޮށްފައި ކޮފީ އާއި ސައި ފަދަ ކެފެއިން ހިމެނޭ ބުއިންތައް ބުއިން ދޫކޮށްލުން ވެސް މުހިންމެވެ.\nބައެއް މީހުންގެ ނިންޖަށް ހުރަސް އަޅާ އަނެއް ކަމަކީ ރޭގަނޑު ފާހަނައަށް ދާންޖެހިގެން ހޭލެވިފައި ދެން އެއް ގޮތަކަށް ވެސް ނުނިދުމެވެ. މިކަމަށް ގެންނަ ހައްލެއްގެ ގޮތުން ނިދާ ވަގުތާ ކައިރި ކޮށްފައި ފެނާއި އެހެނިހެން ދިޔާ އެއްޗިހި ބުއިމާ ދުރުވެވި ދާނެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު މި ގޮތަށް އަބަދު ރޭގަނޑު ފާހަނައަށް ދާން ތެދުވަން ޖެހެނީ ސިއްހީ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން ކަމަކަށްވެސް ވެދާނެ އެވެ.\nދަންވަންދެން ހޭލާ ހުރުމަށް އާދަވެއްޖެ ނަމަ އޭގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް އޮތް ދުވަހުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބުރޫ އެރުމުގެ އިތުރުން ތަފާތު ސިއްހީ މައްސަލަތަކާވެސް ލައިގަންނާނެ އެވެ. ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށް ކަސްރަތާއި ކެއުމަށް ސަމާލުވާ ފަދައިން ރޭނގަޑުގެ އަރާމު ނިދި ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރުން ވެސް އެހާ ވަރަށް މުހިންމެވެ. ލޯ މަރައިގެން ނިދަން ކިތައްމެ މަސައްކަތެއް ކުރި ނަމަވެސް ނިދަން އުނދަގޫ ވާނަމަ ނުވަތަ ނިދިފައި އަބަދު އަބަދު ހޭލެވޭނަމަ އެއީ ސަމާލުވެ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދަން ޖެހޭ ސިއްހީ މައްސަލައަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. އެ ހާލަތުގައި އަމިއްލައަށް ގޮތް ނުނިންމާ ޑޮކްޓަރުންގެ އެހީ ހޯދައިގެން ކުރިޔަށް ދާށެވެ.


ހޯމް ކަރަންޓީނުން އެކަކު ޕޮޒިޓިވްވެ ޖުމްލަ އަދަދު 75 އަށް އަރައިފި – Mikal News\nފުވައްމުލައް ސިޓީގައި ކޮވިޑް-19 ވެކްސިން ޖެހި މީހުންގެ އަދަދުތައް 1 މެއި 2021\nފުވައްމުލައް ސިޓީގެ ހޯމް ކަރަންޓީނުން ކޮވިޑް-19 އަށް އިތުުރު މީހަކު ޕޮޒިޓިވްވެ ސީޓީއިން މިހާތަނަށް ޕޮޒިޓިވްވި ޖުމްލަ 75 އަށް އަރައިފިއެވެ.\nއިއްޔެ ނޫން ކުރީ ދުވަހުން ވެސް ވަނީ ފުވައްމުލައް ސިޓީއަށް ދަތުރުކުރި މީހަކު ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވާކަން އެނގިފައެވެ. އިއްޔެގެ ޕޮޒިޓިވް ކޭސް އާއިއެކު ރަށުގައި މިހާރު އެކްޓިވް3ކޭސް އެބަތިއްބެވެ. އަދި ބަލިން ރަނގަޅުވެފައި ވަނީ 73 މީހުންނަވެ. ފުވައްމުލައް ސިޓީއަށް ދަތުރު ކުރި ފަހުން ޕޮޒިޓިވް ވިކަން އެނގުނު ކޭސް ފުވައްމުލައް ސިޓީގެ ޖުމްލަ ކޭސްގެ އަދަދުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނެއެވެ.\nފުވައްމުލައް ސަޓީ ކޮވިޑް-19 އަޕްޑޭޓް 1 މެއި 2021\nކޮވިޑް-19 ގެ އަޕްޑޭޓް ތަކަށް ބަލާއިރު އިއްޔެވަނީ ފުވައްމުލައް ސިޓީއިން އިތުރު ޕޮޒިޓިވް ކޭސް އެއް ފެނިފައެވެ. އަދި އެކްޓިވް3މިވަނީ ބަދަލުވެފަވެ. މިހާތަނަ ފުވައްމުލައް ސިޓީން ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވާ ޖުމްލަ އަދަދަކީ 75 އެވެ. އަދި 73 މީހުން ވަނީ ބަލިން ފަސޭހަ ވެފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެކްޓިވް 1 ކޭސް އަކީ މާލޭއިން ޕޮޒިޓިވް ވިކޭސް އެއް މިވަގުތު ފުވައްމލައް ސީޓީގައި ހުރުމުން ޖުމްލަ އެކްޓިވް3ކޭސް ވަނީއެވެ.\nމިހާތަނަށް ނެގި ޖުމްލަ ސާމްޕަލ 9136\nފަިއތުވި ހުކުރު (30 އޭޕްރީލް) ގައި ވެކްސިން ޖެހުން ކުރިޔަށްގެންގޮސްފައެއް ނުވެއެވެ.\nއިއްޔެ (ހޮނިހިރު) ގެ ނިޔަލަށް ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ2ވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަކޮށްފައި ވަނީ 2464 މީހުން\nމިއީ ރަށުގައި ދިއިރުޅޭ ކަމަށް ބެލެވޭ 10،705 މީހުންގެ %23.0 އެވެ.\nއިއްޔެގެ ނިޔަލަށް ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ފުރިހަމަކޮށްފައި ވަނީ 5664 މީހުން (އިއްޔެ ސިނޮފާމް ފުރަތަމަ ޑޯޒް އެއްވެސް މިހަކު ޖަހާފައެއް ނުވެއެވެ.)\nމިއީ ފުވައްމުލައް ސިޓީގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް (18 އަހަރުން މަތީ) 7735 މީހުންގެ %73.2 މީހުންނެވެ.\nކައިރިން އޮތް އަޑޫސީޓީ އާއި ގދ. ތިނަދޫގައި ވެސް ކޮވިޑް-19ގެ ކޮމިއުނިޓީ ސްޕްރެޑެއް އޮތްކަމަށް ބެލެވި އެތަންތަން ވަނީ އެޗްޕީއޭގެ މޮނިޓަަރިން އަށް ލާފައެވެ. އަދި އެކަމާއި ގުޅިގެން މިއަދު އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ އައްޑޫސިޓީގައި އެއްގެއިން އަނެއްގެއަށް ދިއުމާއި އެއްރަށުން އަނެއް ރަށަށް ދިއުން ވަގުތީގޮތން މަނާކޮށްފައެވެ.\nއެގެ އިތުރުންވެސް މަނާކުރެވިގައިވާ ކަންތައްތަކުގެތެރޭގައި:\nއައްޑޫގައި ގާއިމްކޮށްފައިވާ އޮފީސްތައް އާއްމު ޚިދުމަތްތަކަށް ބަންދުކޮށް އޮންލައިންކޮށް ޚިދުމަތް ދިނުމާއި\nސެލޫން، ބޯކޮށާ ތަންތަނާއި ޖިމްތަކުން ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީގެ އެންގުންތަކާ އެއްގޮތަށް ޚިދުމަތް ދިނުމާއި\nފިހާރަތަކުން ޚިދުމަތްދިނުން ވެސް އެމިންގަދުގައި ހިފެހެއްޓުމާއި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް ފިހާރަތަކަށް މީހުން ނުވެއްދުމަށް ސަމާލުކަންދިނުމާއި\nހުރިހާ ކުޅިވަރުގެ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓާލުމާއި\nޕާޓީތަކާއި، ޙަފްލާތަކާއި، ބައްދަލުވުންތައް ކުރިއަށް ނުގެންދިއުމާއި އެގޮތުން ގިނަ މީހުން އެއްވެގެން ރޯދަވީއްލުން ނުވޭއްވުމާއި\nޓެކްސީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި އެޗް.ޕީ.އޭ އިން އެކުލަވާލާފައިވާ ގައިޑްލައިނާ އެއްގޮތަށް ޚިދުމަތްދިނުން ހިމެނެއެވެ.\nމިއީ ފުވައްމުލައް ސިޓީއިން ވެސް މީގެ ކުރިން ތަޖުރިބާކޮށްފައިވާ ދަތި އުނދަގޫ ހާލަތެކެވެ. ވުމާއެކު އަނބުރާ އެހާލަތަށް ނުގޮސް ވޭތޯ ހުރިހާ އެންމެންގެ އެއްބާރުލުން މުހިންމުވާ ވަގުތު މިއޮތީ ޖެހިފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކުރިޔަށް އޮތް 1 ހަފުތާއަށް (10-4 މެއި 2021) އަތޮޅުތަކުގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ އެއްރަށުން އަނެއް ރަށަށް ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކާއި ސިއްހީ ބޭނުންތަކުގައި ނޫނީ ދަތުރުކުރުން އެޗްޕީއޭއިން މިއަދު ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ.


Kathurufani filuvumuge masakkaiy adhives kuriah - vNews.mv\nމާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގެ އެތެރެ:\nމާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުން ކަތުރުފަނި ފިލުވުމުގެ މަސައްކަތް އަދިވެސް ކުރިއަށް!\nޠާހިރާ އަޒްހާރު 08 October 2019, 21:06\nމާލޭ ހުކުރު މިސްކިތް ފުރަތަމަ ބިނާކުރެވުނީ، މީލާދީން 1153 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ އިސްލާމްވުމާ ގުޅިގެން އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު އިބްނި ޢަބްދި ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނުގެ އަމުރުފުޅަށެވެ. 1338ގައި މި މިސްކިތް އަލުން ޢިމާރާތްކުރެއްވީ އައްސުލްޠާން އަޙްމަދު ޝިހާބުއްދީނެވެ. މި މިސްކިތް މިހާރު ހުރި ގޮތަށް 1657 ގައި އަލުން އިމާރާތްކުރެއްވީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް އިސްކަންދަރު (އެއްވަނަ)އެވެ.\nތިންސަތޭކަ އެތައް އަހަރަކަށް ފަހު މިސްކިތުގެ ބެރިތަކުން ކަތުރުފަނީގެ އަސަރުތަކެއް ފެނުމުން ހުކުރު މިސްކިތް ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ. އަދި ވަގުތުން ކަތުރުފަނި ނައްތާލުމަށް ކެމިކަލް ޓްރީޓްމެންޓް ދިނުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވެއެވެ. ހުކުރު މިސްކިތުގެ މިހާރުގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތުދެއްވަމުން ސަގާފީ ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރާ ޤައުމީ މަރުކަޒުގެ އެސިސްޓެންޓް ރިސާޗް އޮފިސަރ އިސްމާއިލް އަޝްރަފު ވިދާޅުވީ ކަތުރުފަނި ނައްތާލުމަށް ކުރި މަސައްކަތުގައި ޓްރީޓްމެންޓް ފުރަތަމަ ދޭން ފެށި ބެރީގެ އެތެރެ އެއްކޮޅުން އަނެއް ކޮޅަށް ވަރަށް ބޮޑަށްހަލާކުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެހެންވެ މުޅި މިސްކިތުގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގެ ހާލަތު ބަލާފައިވާ ކަމަށާއި، މިސްކިތުގެ މަތި ވަޑާމުން ކަތުރުފަނީގެ އަސަރު ފެންނަން ހުރި ކަމަށެވެ. އަދި މަތިވަޑާން ވަރަށް ބޮޑަށް ފީވެފައިވާ ކަމަށް،،އަދި މިކަމަކީ މީގެ ކުރީގެ އަހަރުތަކުގައިވެސް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n2017 ގައިވެސް އަޅުގަނޑުމެން ވާނީ ހަމަ މިފަހަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ދިމާވި ކަހަލަ މައްސަލައެއް ދިމާވެގެން ހަމަ މައްސަލަ ފާހަގަކުރެވުނު ދިމާލަށް އެއްކޮށް ކެމިކަލް ޓްރީޓްމެންޓް ދީ ކަތުރުފަނި އެއްކޮށް އެހިސާބުން ނައްތާލފަ. ނަމަވެސް އޭރުގަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަސައްކަތް ކުރިއިރުގައި ސިދާ ޑެމޭޖް ފެންނަން ހުންނަ ދިމާލަކަށް ކޮންސެންޓްރޭޓް ކޮށްގެން އަޅުގަނޑުމެން ދިޔައީ\nއަޝްރަފް ވިދާޅުވީ ކަތުރުފަނި އާލާވާގޮތަށް ހުރި ތަންތަން ބަލާފައިވާއިރު، ކަތުރުފަނި އާލާވެފައިވަނީ މިސްކިތުގެ ބޭރުގައި އޮންނަ ހުސްބިމުގައިކަން ތަހުގީގަށް އެނގިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ކަތުރުފަނި މިސްކިތަށް ވަނުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބު ވެސް ބަލާފައިވާ ކަމަށާއި، މިކަން ތަހުގީގުކުރުމަށް މިސްކިތުގައި އަޅާފައި އޮތް ކާޕެޓު ނަގައި، މިސްކިތުގެ ތަނބުތައްވެސް ބަލާފައިވާނެ ކަމަށް އަޝްރަފް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިސްކިތުގެ ކާޕެޓުު ނަގައި ބެލި ބެލުމުން މިސްކިތުގައި އަޅާފައިމިވާ ކާޕެޓަކީ އާންމުކޮށް މިސްކިތްތަކުގައި އަޅާފައި ހުންނަ ކަހަލަ ކާޕެޓު. ދެން މި ކާޕެޓުގައި މި ހުންނަނީ ލަކުޑި ފަތި އަޅާފަ ކައިރި ފަށްތަކުގަ. އެހެންނަމަވެސް އާންމު މިސްކިތްތަކާ މި މިސްކިތާ ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން ތަފާތު، މި މިސްކިތަކީ ހިރިގަލުން ހަދާ ރާވާފައިވާ މިސްކިތެއް. އެހެންކަމުން މިސްކިތުގެ ތަޅުމާ ހިސާބުގައިވެސް އެއްކޮށް އެބަހުރޭ ދެގާ ދޭތެރޭގައިވެސް ދުރުކޮށް ހުންން ދޭތެރޭގައި އެބަ ހުރޭ އެކި ފާޑުގެ ފަނިފަކުސާ އަދި ކަތުރުފަނިވެސް ދަތުރުކުރުމުގެ ޖާގަ.\nއަޝްރަފް ވިދާޅުވީ މިސްކިތުން ކަތުރުފަނި ނައްތާލުމަށް ކުރި މަސައްކަތުން މިސްކިތުގެ އެއްވެސް ހިސާބަކުން މިހާރު ކަތުރުފަނި ފެންނަން ނެތް ނަމަވެސް އަދިވެސް އިތުރު ތަހުލީލުތަކެއް ކުރަމުންގެންދާ ކަމަށެވެ. އަދި ކަތުރުފަނި އާލާވަމުން އަންނަ ސަރަހައްދުތަކުން ކަތުރުފަނި ނައްތާލުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް އަޝްރަފު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އިންޑިއާ ސަރުކާރާ ގުޅިގެން މިސްކިތުގެ އާބާތުރަ ފިލުވުމަށް ދެއަހަރު ދުވަހުގެ ޕްރޮޖެކްޓެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށާއި، އާބާތުރަ ފިލުވުމަށްފަހު މިސްކިތް އަނެއްކާވެސް ހުޅުވާނެ ކަމަށް އަޝްރަފް ވިދާޅުވިއެވެ.


70000 Ruifiya Ge Musaara Eh Libeyne Health Service Ah Director General Eh Hoadhanee! - Vaguthu\n70،000 ރުފިޔާގެ އުޖޫރައަކާއި އެކު، ހެލްތު ސާވިސްގެ ޑިރެކްޓާ ޖެނެރަލްގެ މަގާމަށް މީހަކު ހޯދަން އިއުލާން ކޮށްފިއެވެ.\nސިވިލް ސާވިސް ކޮމިޝަނުން އިއުލާނުކޮށްފައިވާ ގޮތުން މި މަގާމަށް މުސާރައިގެ ގޮތުގައި މަހަކު 54،430 ރުފިޔާ ލިބޭނެއެވެ. އަދި އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި ދުވާލަކަށް 530 ރުފިޔާގެ ރޭޓުން ލިބޭނެއެވެ.\nމި މަގާމަކީ ސިވިލް ސާވިސްގެ މަގާމްތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ މުސާރަ ބޮޑު އެއް މަގާމެވެ. އަދި ބޮޑު ޒިންމާއެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއް މަގާމުވެސް މެއެވެ.\nމި އިއުލާނުގައި ވާގޮތުން މި މަގާމަށް ކުރިމަތިލާ މީހާއަކީ ރާއްޖޭގެ މެޑިކަލް އެންޑް ޑެންޓަލް ކައުންސިލުން ގަބޫލުކުރާ މެޑިކަލް ޑިގްރީއެއް އޮންނަ މީހަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ. އަދި އެމީހަކީ އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ އިންޓާންޝިޕް ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ މީހެއްކަށް ވުމުގެ އިތުރުން ޕްރެކްޓިސް ކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮންނަ މީހަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ.\nމިމަގާމުގެ ޝަރުތުތަކުގައި ވަނީ ސިއްހީ ދާއިރާއިން އަށް އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ މީހަކަށް ވުމުގެ އިތުރުން ސިއްހީ ދާއިރާގެ ހިންގުމުގެ މަސައްކަތުގައި މަދުވެގެން ތިން އަހަރުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައި ވުމެވެ.\nމި މަގާމް ހުސްވީ ކުރިން އެމަގާމުގައި ހުންނެވި ޑރ.ޝީޒާ އަލީގެ ޓާމް ފުރިހަމަވުމުންނެވެ. މަގާމަށް އައްޔަން ކުރަނީ4އަހަރަށެވެ.\nމިމަގާމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޒިންމާއަކީ ސިއްޙީ ދާއިރާ ތަރައްޤީކޮށް ޚިދުމަތް ފުޅާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމަށާއި، ދާއިރާއަށް ބޭނުންވާ ޤާނޫނީ ބާރުވެރިކަން ފަހިކޮށްދިނުމަށާއި އެކިއެކި ޕްލޭންތަކާއި ޕްރޮގްރާމްތަކާއި ޕްރޮޖެކްޓްތައް އެކުލަވާލުމަށާއި، ބޭނުންވާ ފަންނީ ވިސްނުން މިނިސްޓަރއަށް ހިއްސާކޮށް އިރުޝާދުދިނުމެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި ފަންނީގޮތުން ކަނޑައަޅާ ސިއްޙީ ދާއިރާގެ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލްކުރުމަށްޓަކައި ރާއްޖެއިން ބޭރު ގައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ގޮތުން ޤައުމުތަކާއެކު ގުޅުންބަދަހިކުރުމަށް ބޭނުންވާ އިރުޝާދުދިނުމަކީ ވެސް މިމަގާމާއި ހަވާލުވާ ބޭފުޅެއްގެ ޒިންމާއެކެވެ.\nމި މަގާމަށް މުސާރަ އާއި ސާވިސް އެލަވަންސްގެ އިތުރުން ސިވިލް ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުންނަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލުން ބޭސްފަރުވާގެ ހިދުމަތާއި ޕެންޝަން ވެސް ލިބޭނެއެވެ. މަގާމަށްް ކުރިމަތި ލުމުގެ އެންމެ ފަހު ތާރީހަކީ މިމަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހުގެ މެންދުރު 14:00 ގެ ކުރިންނެވެ.\nމި ވަޒީފާއަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ތަޢުލީމީ ފެންވަރާއި ތަޖުރިބާއަށް ބަލައި، ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތިން ޕޮއިންޓު ލިބޭފަރާތްތައް ޝޯޓްލިސްޓުކުރާނެއެވެ. އިންޓަވިއު ކުރާނީ ޝޯޓްލިސްޓް ކުރާ ފަރާތްތަކާއި އެކަންޏެވެ.\nޖޫން 17, 2021 13:06\nކަލޯ ގަޔާ ..ތިޔަ ޝީޒާވެސް ހަރާމުން ހަރާމް ކުރިކަމެއް. ތަންކޮޅެއް ބޮޑުދޯ\nޖޫން 17, 2021 13:12\nތިޔަ މިނިސްޓރ ގެ ނާގާބިލް ކަމުގެ ހެއްކެއް.\nއަދިވެސް އަމީންލާފަ ތިފައިސާ އެމްބިއުލަންއެއް ހޯދަން ހަރަދުކުރުން މާރަގަޅު.\nޖޫން 17, 2021 13:23\nވިސްނުން ކޮށި ސަރުކާރެއް ހުސްރޯނު އެ ދުރުން.\nޖޫން 17, 2021 14:16\nއަވަހައް ޖެނިފާ އައް ތިވަޒީފާ ހަމަޖައްސާ އެއިރުން ހަމަވާނީ.\nޖޫން 17, 2021 14:25\nއެނުންވާނީ މުސްކުޅި ގައިބާރު ދިޔައިމަ ކަމެއްކުރަން އަތްދަށަށް ގިނަމީހުނ ބޭނުންވާނެ ވިއްޔާ!\nގޭގަ މަދުކޮށް ލާފައި ވާ މީހަކަށް ދީބަލަ ހެޔޮނުވާނެ....\nފެންވަރު ހުރި ދިވެއްސަކު ނުލިބުނޭ ކިޔާފަ އިންޑިޔާ ލީހަކު ފާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ތިޔަކުރަނީ\nޖޫން 17, 2021 14:27\nޑރ. ރާމީ ހަސަން ވައިނުޖެހޭގެއަގެ\nޖޫން 17, 2021 16:04\n(1) ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުން އަލިފު-ބާ ނޭންގޭ ބައެއްގެ "ދަށުގައި" މުޅި ޢުމުރު ހެލްތު ދާޢިރާގައި ތަޖުރިބާ ހޯދާ، ޑޮކްޓަރުކަން އެތައް އަހަރަކު ކޮށްފައިވާ ޑޮކްޓަރު މިހުންނަން ޖެހެނީ. (2) ވީމާ މިއީ ހަމަޖެހޭ ގޮތަކަށް ވަޒީފާގެ އޮނިގަނޑުގައި ހިމެނިފައިވާ މަޤާމެއް ނޫން. (3) މި މަޤާމް އަކީ މައުމޫނު ދައުރުގައި މައުމޫނު އައްޔަނު ކުރާ މީހަކު ހަމަޖައްސަން އުފެއްދި މަޤާމެއް. (4) އެތައް އަހަރަކު ޑޮކްޓަރ ކަން ކޮށްފަހުރި ޑޮކްޓަރަކު ނުކިޔަވާ ތިބި ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުން ގެ ދަށުގައި ހުރުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނޭ ކަމެއް ނޫން. (5) މި މަޤާމު ގެ ނަން އެންމެ ކުޑަމިނުން، "މިނިސްޓަރ އޮފް ސްޓޭޓް ފޯރ ހެލްތު ސަރވިސަސް" އަށް ބަދަލު ކުރަން ފެނޭ.\nޖޫން 17, 2021 19:09\nތިބޭފުޅާގެ މަގާމަށް މީހަކު ހޯދަނީތޯ..ތީދެން ކީކުރާ ބޮލު ރޮއްޖެ.\nޖުލައި 5, 2021 14:40\nއަދި ހޯދިޔަސް ކޮންމެސް ހެލްތްދާއިރާއިން ކިޔަވައިގެންހުރި ޒުވާނަކު ނުހޯދާތި އޭރުން ހެލްތުދާއިރާއަށް ކުރިއެރުންލިބޭނީ


Audit kurumaai assuarence dhey license CA in dhookoffi - vNews.mv\nޒިދުނާ ވަޙީދު 08 March 2021, 16:04\nއިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޗާޓާރޑް އެކައުންޓެންޓް އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް (ސީއޭ) އިން އޮޑިޓްކުރުމާއި، އެޝޫރެންސް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސެންސް ދޫކޮށްފިއެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮޑިޓަރުންގެ ގޮތުގައި މާލީ ހިސާބުތަށް އޮޑިޓް ކުރުމަށާއި އަދި އެޝޫރަންސް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވަނީ މިއަދުގެ ވަގުތެއްގައި އެކަމަށް ހާއްސަކޮށްގެން އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ އޮޑިޓޭރިއަމްގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ ހަފްލާއެއްގައެވެ.\nމިހަފްލާގައި އޮޑިޓް ކުރުމަށާއި އަދި އެޝޫރަންސް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް އެފަރާތްތަކާއި ހަވާލްކޮށްދީފައިވަނީ ފައިނޭންސްގެ މިނިސްޓަރ އިބްރާހީމް އަމީރުއެވެ.\nސީއޭއިން ވަނީ 19 މީހަކަށް އަދި 11 ފާރމްއަކަށް މި ލައިސެންސް ދޫކޮށްފައެވެ.\nޗާރޓަރޑް އެކައުންޓެންޓުންގެ މި ބިލް ދޫކޮށްފައިވަނީ މީގެކުރިން އަމަލު ކުރަމުން އައި ގޮތަށް ބަދަލުތަށް ގެނައުމަށް ފަހުގައިކަމަށް ސީއޭއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއަދި ލައިސެންސް ދެވިފައިވަނީ އެކަމަށް ފުރުސަތު ހުޅުވާލެވުމުން ލައިސެންސަށް އެދުނު ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ޝަރުތުހަމަވި ފަރާތްތަކަށްކަމަށް ސީއޭއިން ވަނީ މައުލޫމާތު ދީފައެވެ.\nމިގޮތުން ކުރިއާ ޚިލާފަށް މިފަހަރު ގެނައި ބަދަލުގައި ފަންތިކުރުން ނުހިމެނޭނެ ކަމަށާއި، މިކަމަށް ގެނެވުނު ބަދަލުތަކަކީ ގިނަ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރުމަށް ފަހުގައި ގެނެވުނު ބަދަލުތަކެއްކަމަށް ސީއޭއިން ބުނެއެވެ.\nއަދި މިއަށްފަހު އެންމެ މުހިންމު ކަމެއްދެވޭނީ އޮޑިޓް ލައިސަންސް ލިބޭ ފަރާތްތަކުން ކުރާ މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމަށާއި އިތުބާރުކުރެވޭ ފެންވަރު ރަނގަޅު މަސައްކަތްތަކަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމުގެ އިތުރުން އެކަމާއި ގުޅޭ ތަމްރީނުތަށް ފޯރުކޮށް ދިނުންކަމަށް ސީއޭއިން ބުނެއެވެ.\nސީއޭއިން ދޫކޮށްފައިވާ މިލައިސެންސްތައް މިއަދުން ފެށިގެން ތަސްދީގުކުރަން ފެށުމާއިއެކު، މީގެކުރިން އެފަރާތުން ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސެންސުތައް މިއަދުން ފެށިގެން ބާތިލުވާނެކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ. އަދި އޮޑިޓް ލައިސެންސް އާ ނުކުރައްވާ ފަރާތްތަކުން ވީހާވެސް އަވަހަށް ލައިސެންސް އާކުރެއްވުމަށް ސީއޭއިން އިލްތިމާސްކުރެއެވެ.


އައިޝާ އަޝްރަފް 01 ޖުލައި 2020\nމުޅި ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް އައި ކަޅު ދުވަސްތަކަކަށް ފަހު މިއަދު ސްކޫލުތައް ހުޅުވާލީ ދުވަހަކުވެސް ނުދެކޭ ފަދަ ގޮތެއްގަ އެވެ. ސްކޫލް މާހައުލުގައި ފެންނަ އެތައް ކަމެއް މިއަަދު ބަދަލު ކޮށްލައިފި އެވެ. ސްކޫލް ގޯތިތެރޭން އިވޭ ކުދިންގެ އެކި އެކި ވާހަކަތަކާއި ހިނުމާއި ސަކަރާތްޖެހުމުގެ އެ އުފާވެރި މާހައުލު މިއަދު ބަދަލުވެއްޖެ އެވެ. ފެންނަނީވެސް ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ހަތަރު މަސް ފަަހުން، ސްކޫލްތަކުގެ އެ ގޭޓުތައް ހުޅުވާލީ ދަަރިވަރުންނަށް މަރުހަބާ ކިޔަމުންނެވެ. އުފާވެރި މޫނުތަކެއް ފެނުނު ކަމުގައި ވިޔަސް ބެލެނިވެރިންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ނުތަނަވަސްކަމާއި ކަންބޮޑުވުމެވެ.\nބިރު އެބަ އޮތެވެ. ބެލެނިވެރިންނާއި ޓީޗަރުުންނާއި ކިޔަވާ ކުދިންގެ މެދުގައިވެސް މެ އެވެ. އެކަކު އަނެކަކާ ވާހަކަދައްކަންވެސް ޖެހިލުންވެ ތިބެ، މިއަދު ބެލެނިވެރިން ސްކޫލްތަކަށް ކުދިން އެ ފޮނުވީ އެ ކުދިންގެ ތައުލީމީ މުސްތަގުބަލަށް ވިސްނާފަ އެވެ. މިއަދު ސްކޫލަށް ވެއްދި ކޮންމެ ކުއްޖެއް ކައިރީ ވެސް މަންމަ ބުނެލަ އެވެ. "ބަސް އަހައިގެން ގޮނޑިން ނުތެދުވެ އިންނައްޗޭ. ޓީޗަރުންގެ އިރުޝާދުތަކަށް ސަމާލުވައްޗޭ. ނަމަ ނަމަ މާސްކު ނުނަގައްޗޭ!" މިފަދަ އެތައް ނަސޭހަތެއް ސްކޫލް ގޭޓު ކަައިރިން އިވުނެވެ. އަދި ހަލަނި ކުދިންނަށް އެތައް ފަހަރަކު ތަކުރާރުކޮށެވެ.\nސްކޫލްތަކުގައި އެކި ކަހަލަ މާކުތައް ޖަހާފަ އެވެ. ގައިދުރުކަމަކީ މިހާރު ދަންނަ ކަމެކެވެ. އެހެންޏާ ކްލާހުގައި އުޅޭ ރައްޓެހި ކުދިން ފެނުމުން ގޮސް ކައިރި ވެލައި މޮޅެތި ވާހަކަދައްކަ އެވެ. މާސްކުތަކުން ނިވާވެ ތިބެ، މިއަދު އެކަންކަން އޮތީ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ދެތިން ފޫޓުގެ ދުރުމިނުގައި ގޮނޑި އާއި މޭޒުތައް ބަހައްޓައި، ކުލައިން ފާހަގަ ޖަހާފަ އެވެ. އަދި ފުރިފައި އޮތް ހަލަބޮލި ކްލާހުގައި މިއަދު ތިބީ މަދު ބަޔެކެވެ. ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައި ދިމާވީ ކްލާހުގެ އެއްބަޔަކާއެވެ. ސްކޫލުގެ އެކި ތަންތަނުގައި ކޮވިޑް އާ ގުޅުންހުރި ޕޯސްޓަރުތަކެވެ. ހުސް ނަސޭހަތެވެ.\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލުގައި އެކި ކަހަލަ އިރުޝާދުތައް ޖަހާފައި --\nވޭތުވެދިޔަ ހަތަރު މަހު، އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އާއި ސްކޫލުތައް ގުޅިގެންް ތައްޔާރީތައްވީ މި ދުވަހަށެވެ. އެމަޖެންސީ ރެސްޕޯންސް ޕްލޭން އެއް ހަދައި އެ ޕްލޭންގައިވާ ގޮތަށް ސްކޫލުތަކުގައި ކިޔަވައިދިނުމަށެވެ. ކޮވިޑް ބަލީގެ ނުރައްކަލެއް ނެތް ރަށްރަށުގައި ހުރިހާ ގްރޭޑަކަށް ވެސް ކިޔަވައިދޭނެ އެވެ. މާލެ ސަރަހައްދުގައި މި މަރުހަލާގައި ކިޔަވައިދޭން ފެށީ ގްރޭޑު9އިން މައްޗަށެވެ. ކޮންމެ ކްލާހެއް ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ.\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން އިއްޔެ ބުނީ، ރައްކާތެރިކަމާއެކު ސްކޫލުތަކުގައި ކިޔަވައިދިނުމަށް ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތައް މިހާރު ވަނީ ވެފަ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި ރަށްރަށަށް ފޮނުވަންޖެހޭ އަތްދޮންނަ ސާމާނާއި ތާމޯމީޓަރު ދިނުމާއި ބެލެނިވެރިންނާއި ސްކޫލުގެ ސްޓާފުން މި ކަމަށް ހޭލުންތެރިކުރުން ހިމެނެ އެވެ.\nކްލާސްްރޫމްގައި ކިޔަވައިދެނީ ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެން\nސްކޫލުތައް ހުޅުވާ އަލުން ކިޔެވުން ފެށުމަށް ކެތް މަދުވެފައި ތިބިކަން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ޑރ. އައިޝަތު އަލީ އެކި ގޮތްގޮތަށް، މިނިސްޓަރުގެ ޓްވިޓާ އެކަައުންޓުގައި ބުނަމުން އަންނަތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެ އެވެ. އެކި ކަހަލަ ވީޑިއޯތައް މެދުވެރިކޮށް އެކި ބަހުރުވައިން ދިޔައީ ބުނަމުންނެވެ.\nޕަބްލިކް ސާވިސް މީޑިއާ (ޕީއެސްއެމް) ގެ ރާއްޖެ މިއަދު ޕްރޮގްރާމުގައި ރޭ ވާހަކަދައްކަވަމުން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، މިއަދު ސްކޫލުތައް އަލުން ހުޅުވާލާ ވަގުތު ވާނީ ވަރަށް އުފާވެރި ވަގުތަކަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ މަންޒަރު ދެކޭ ހިތުން ހުންނަތާ ދުވަސްތަކެއް ވެއްޖެ ކަމަށެވެ. މިނިސްޓަރު ވަނީ ސްކޫލްތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ބެލެހެއްޓޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ބެލެނިވެރިންނަށް ދެއްވާފަ އެވެ.\n"ވަރަށް އުފާވެރި ވަގުތަށް ހަގީގަތުގައި ވާނީ ދަރިވަރުން ސްކޫލަށް އަންނައިރު. އަޅުގަނޑުމެން ވެސް މި ތިބީ އެ މަންޒަރު ދެކޭ ހިތުން، ދުށުމަށް ދާން ހަމަ ތައްޔާރަށް. ސްކޫލަށް ފޮނުވައިދެއްވާށޭ ދަރިވަރުން. އަޅުގަނޑުމެން ރައްކާތެރިކަން ޔަގީންކޮށްދޭނަމޭ" އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަތްްދޮންނަ ފުޅިތައް ސްކޫލް ގޭޓް ކައިރީ ބަހައްޓާފަައި\nނިއު ނޯމަލްގައި ދަރިވަރުން އަލުން ކިޔެވުން ފެށި އިރު ކިޔަވައިދެނީ ތިން ގޮތަކަށެވެ. އެއީ، ނިއު ނޯމަލް އަށް ބަދަލުވި ނަމަވެސް އެއް ދަންފަޅިއަށް ކިޔަވައިދޭ ސްކޫލުތަކާއި މީގެ ކުރިން އެއްދަންފަޅިއަށް ކިޔަވައިދިން ނަމަވެސް އާ އުސޫލާ އެކު ދެ ދަންފަޅިއަށް ކިޔަވައިދިނުން ބަދަލުކުރި ސްކޫލުތަކުގެ އިތުރުން ހަފުތާގެ ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ސްކޫލަށް ގޮސްގެން ކިޔެވުން ކުރިއަށްގެންދާ ސްކޫލުތަކެވެ.\nއަތޮޅުތެރޭގެ ގިނަ ސްކޫލުތަކުގައި ކިޔަވައިދެނީ ފުރަތަމަ ދެ ގޮތަށެވެ. މާލޭގެ ގިނަ ސްކޫލުތައް ކިޔަވައިދެނީ ހަފްތާގެ ބައެއް ދުވަސްދުވަހު ސްކޫލަށް ގޮސް، އެހެން ދުވަސްތަކުގައި ވާޗުއަލްކޮށެވެ. ސްކޫލުތައް ކޮންމެ ދެ ހަފްތާ އަކުން (14 ދުވަހުން) ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ އިން ރިވިއު ކުރެ އެވެ.\nމިއަދު ތައުލީމީ ދާއިރާއިން އެޅީ ބޮޑު ފިޔަވަޅެކެވެ. ކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމަކަށްވާއިރު އެ ޔަގީންކަން ބެލެނިވެރިންނަށް މިއަދު އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން އެބަ ދެ އެވެ.\n"ބިރުގަނޭ ކުދިން އަލުން ފޮނުވަންވެސް. މި ހުރިހާ ދުވަހު ގޭގައި ބައިތިއްބައިގެން އުޅުނީ އެމީހުންގެ ރައްކަލަށް. މިއަދު މިފޮނުވަނީ ކިޔެވުން މުހިއްމު ވީމައި" ހުޅުމާލޭގައި ހުންނަ ރެހެންދި ސްކޫލަށް އޭނާގެ ދަރިފުޅު ވެއްދުމަށްފަހު ބެލެނިވެރިއެއް ގޭޓު ކައިރީ ހުރެ ބުނެލި އެވެ.\nކުދިން މާސްކު އަޅުވާ އަތަށް ސެނިޓައިޒާ ފުޅި ދީ ތައްޔާރީތަކާއެކު ސްކޫލަށް އެ ފޮނުވީ އަލުން ސްކޫލްތަކުގައި ބޮޑު ތަޅުއަޅުވައި ސްކޫލް ބަންދު ކުރާނެ ދުވަހެއް ނުފެންނާނެކަމުގެ އުއްމީދުގަ އެވެ. ސްކޫލްތަކުގެ ޓީޗަރުންނާއި ސްޓާފުންގެވެސް މިއަދު ހުރީ މިކަހަލަ އިހުސާސެކެވެ.


Rahumaiytheri kamuge gulhun gadhaee firihenunge medhugai!\nރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން ގަދައީ ފިރިހެނުންގެމެދު!\nފިރިހެން ރަހުމަތްތެރިންގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން މާ ވަރުގަދަ --\nމިއީ ފަހަރެއްގައި ދެ ބަސްވުން އުފެދޭނެ ވާހަކައެކެވެ. އަބަދުވެސް އިވޭ ވާހަކަތަކާއި ބަލާ ފިލްމުތަކުން ހީވާ ގޮތުގައި ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން އެންމެ ވަރުގަދަވެފައި ރަނގަޅު ވާނީ އަންހެން ރަހުމަތްތެރިންގެ މެދުގަ އެވެ. އަދި ފިރިހެން ރަހުމަތްތެރިންނަށްވުރެ އަންހެން ރަހުމަތްތެރިން ބާއްވާ ގުޅުން މާ ގާތްވެފައި ވަފާތެރިވާނެހެން ވެސް ހީވެ އެވެ.\nމި ބަހުސްތައް މިހެން އޮއްވާ ދާދިފަހުން ސައިންޓިފިކް ޖާނަލް، "ޕްލޯސް ވަން" އިން ހެދި ދިރާސާއަކުން ހާމަވި ގޮތުގައި އަންހެން ރަހުމަތްތެެރިންނަށްވުރެ ފިރިހެން ރަހުމަތްތެރިންގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން މާ ވަރުގަދަ އެވެ.\nމި ދިރާސާގައި ބުނާ ގޮތުން ފިރިހެނުން އާންމު ގޮތެއްގައި އެންމެ މަދުވެގެން ހަ މަސް ވަންދެން ގެންގުޅެނީ އެއް ރައްޓެހިންތަކެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ވެސް ހަ ރައްޓެސަކާއި މެދު އޮންނަ ގުޅުން ވަރުގަދަ އެވެ. އެކަމަކު އަންހެނުންނަށް ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން މިގޮތަށް ނުބޭއްވެ އެވެ.\nއަންހެން މީހުންނަށް ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކަންމަތީގައި ނުބޭއްވޭ --\nޕްލޯސް ވަން އިން މި ދިރާސާ ތައްޔާރުކުރީ ލަންޑަން ސްކޫލް އޮފް ހައިޖީން އެންޑް ޓްރޮޕިކަލް މެޑިސިންއާއި ކޭމްބްރިޖް ޔުނިވާސިޓީ ގުޅިގެންނެވެ.\nމި ދިރާސާ ތައްޔާރު ކުރުމަށް އިނގެރޭސިވިލާތުގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ގްރޭޑް ހަތަކުން ފަށައިގެން މައްޗަށް ކިޔަވަމުން އަންނަ 460 ދަރިވަރަކާ ސުވާލު ކުރި އެވެ. އެ ކުދިންނާއި ކުރި ސުވާލުތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން ގާތްކޮށް އުޅުނު ހަ ރައްޓެހިންނަކީ ކޮބައި ކަމާއި އަދި އެމީހުންނާއި މެދު ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން އޮތް މުއްދަތު އަހާފައިވެ އެވެ.


vnews - Aniyaa\n(06 ޖޫން 2017 އާ ގުޅޭ)\nރަށަށް ވެރިވެފައިވާ އުފާވެރިކަން ދޭހަކޮށް ދެނީ ޗުއްޓީއެއްކަމެވެ. މަގުމަތީ ގްރޫޕް ގުރޫޕަށް ތިބި ކުދިން ތަކުން މިކަން އެނގެއެވެ. އެއްބަޔަކު، ބަތްގޮން ކުޅޭއިރު، އަނެއްބަޔަކު ފަސްމުށި ކުޅެނީއެވެ. ކުދިވެރިން ވެސް، އަޑުގެ ކޮޅަށް ހަޅޭއްލަވަމުން ދުވެ ނަގަނީއެވެ. ސުހޭލާއަށް މި ކަންތައްތައް ވެގެން ދިޔައީ އުނދަގުލަކަށެވެ. ހާސްވެފައިވާ މީހަކަށް އިތުރު އަޑުތަކެއް އިވެން ފެށުމުން ވާނީ ވެސް އެހެންތާއެވެ. ސުހޭލާއަށް ދެ ލޯ މަރާލެވުނެއެވެ. އެއަށްވުރެ އަވަހަށް ހުޅުވާލެވުނެވެ. ހީވީ ހަމަ ރަނގަޅަށެވެ. އެއީ އޭނާގެ ބައްޕަ މަތީނެވެ. އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކުން، އަންނަ ސުހޭލާގެ ބައްޕަގެ މޫނުމަތިން ފެންނަން އެ ހުރީ އިހު ވެސް ފެންނަން ހުންނަ އަސަރެވެ. އެ އިހުސާތަކެވެ.\n"ހިނގާ ހަމަ މިހާރު ގެއަށް" ބައްޕަގެ ހަރުކަށި އަޑުން ސުހޭލާގެ ކަންފަތަށް ހޮނު އެޅިފަދައެވެ. އެއްޗެކޭ ބުނަށް ނުކެރި ހުރި ސުހާލާގެ ފައި އެއްވެސް އިހްތިޔާރަކާ ނުލާ މަސައްކަތް ކުރީ އެ ބައްޕަގެ ފަހަތުންނެވެ.\nސުހޭލާގެ ބައްޕަގެ އަޑު ފަޅައިގެން ދިޔައީ ގެއާ އަރާ ހަމަވީ ތަނުންނެވެ. ފުރަތަމަ ވެސް ގޭގެ ދޮރުހުޅުވާލުމަށް ފަހު، ސުހޭލާގެ އަތުގައި ހިފާ ގޭ ތެރެއަށް ހޫރާލިއެވެ. ހީވަނީ ހިންދީ ފިލްމެއްގެ މަންޒަރެއްހެނެވެ. އެ ބައްޕަގެ އަތުގެ ބާރު ސުހޭލާގެ ހަށިގަޑަށް ހިންގަން ފެށި އެވެ.\n"ކަލޭ ކޯންޗެއް ކިޔަވަން މާލެ ދިޔައީ . ކީކޭ ހިތަށް އަރައިގެން ތި އުޅެނީ. ބަލަ މަމީ ކަލޭގެ ބަފައޭ . އަހަރެންގެ އަމުރަށް ކަލޭ ޖެހޭނީ ކިޔަމަން ވާން" އެތައް ދުވަހަކު ނިދާފައިވާ އެ ގެ މަތީނުގެ އަޑުން ހޭލައްވާލިއެވެ. ހީވީ ތާރީޚް އިއާދަ ވީހެންނެވެ. ސުހޭލާގެ މަންމަ ވަރިކޮށް ފޮނުވާލި ދުވަސް އެނބުރި އައިހެންނެވެ.\n"އައިސާފުޅު އެއީކާކު؟ ކަލޭ އޭނާއަށް މީގެ ފަހުން މާމަ ކިޔަގެން ނުވާނެ. މި ގެއިން ބޭރަށް ވެސް ގޮސްގެން ނުވާނެ. ބޭރަށް ހިނގައްޖެނަމަ ހަދާނެ ގޮތް އަންގާލާނަން" ރުޅިވެރި ރާގުގައި، އެ ބައްޕަގެ ދުލުން ބޭރުކުރި ލަފުޒުތައް ސުހޭލާގެ ކަންފަތުގައި ވިހަލިއެވެ. އޭނާއަށް ހުރެވުނީ ބަސްހުއްޓިފައެވެ. ހަދާނެގޮތެއް ނޭނގިފައެވެ. އެ ބައްޕައާ ދެކޮޅަށް ޗުއްޕޭ ވެސް ބުނެފިނަމަ، ވާނެ ތަދާއި، ނަގާނެ ދިލަ ޚުދު، އެ ހަށިގަނޑަށް އިހްސާސްކުރެވެއެވެ. އޭނާއަށް ކުރެވެން އޮތްހައި ވެސް ކަމަކީ ރުއިމެވެ. ގިސްލުމެވެ.\nއަތުގައި ހުރި ބާރެއްލާފައި ގޭ ދޮރު ޖެހުމަށް ފަހު، މަތީނު ނުކުތީ ބޭރަށެވެ. އެ ހިތުގައި އަނދަމުންދާ އަލިފާންގަނޑުގެ ތެރެއަށް ސުހޭލާގެ މާމަ ވައްޓާލުމަކީ އޭނާ ގޭން ނިކުތް ސަބަބެވެ. ކަން ދިމާކުރީ އޭނާގެ ނަސީބާ ގުޅިފައިވާ އެ ވަގުތުއެވެ. އޭރު ސުހޭލާގެ މާމަ، މާލެއިން އައިސް ތިބި މީހުންނާ އެކު ގެއަށް އަންނަނީއެވެ. މަތީނުގެ ހަލުވި ފިޔަވަޅުތައް ހުރީ އެ ދިމާލަށެވެ. މާދުރުން، އެ ހިނގުން ސުހޭލާގެ މާމަގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތެވެ. އެހިނދު، އެ މާމައަށް ސުހޭލާ ކޮބައިތޯ ބަލައިލެވުނެވެ. އެ މާމައަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ. ވިނުވީގޮތް ރަނގަޅަށް އެނގުނެވެ.\n"ތީ ދޯ މާ ހެޔޮ މީހަކަށް ވެގެން އުޅުނު ސަބަބަކީ؟ އޭނާއަށް އިންނާނެ މީހަކު ނުލިބިގެން ދޯ މަ މިއުޅެނީ؟" މަތީނު އެ މާމައާ މުޚާތަބު ކުރިއެވެ. ހިތަށް އައިހައި ލަފްޒެއް ބޭރުކުރިއެވެ. އެ އަޑުތަކުން މުސްކުޅި މާމަގެ ހިތް ގަނޑުފެންގަނޑެއް ވިރިގެންދާހެން ވިރިގެންދިޔައެވެ. އެ އިހްސާސްތައް ވަމުންދިޔަ ވަގުތު، މަތީނުގެ ތިންވަނަ ފަތިވަރު އަމުނާލިއެވެ. އެ ބަސްތަކުގައި ހުރި ދިލަ އެ މާމަގެ ހިތަށް ވަނުމާއެކު، ބޮލަށް އެނބުރުން އަރާގޮތްވިއެވެ. އެތަނަށް އެއްވެފައި ތިބި މީހުންނަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ. ސުހޭލާއަށް އެ މާމަ ކޮށްދޭހައި ކަންތައްތައް ނުދަންނަ އެކަކު ވެސް އެ ރަށަކު ނުހުންނާނެއެވެ. އެކަމަކު....\nމުޅިރަށުގައި ވެސް ދައްކަނީ އެ ވާހަކައެވެ. މަތީނުގެ އަމަލުތައް ހުރި ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. ސުހޭލާގެ މާމަ ސުހޭލާއަށް ހެޔޮ ވާހަކައެވެ. މި ވާހަކަތަކުގެ އަޑު މަތީނަށް އިވޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެ ހިތުގައި އަނދަމުންދާ ހަސަދަ އިތުރުވަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ރުޅި ގަދަވަމުން ދިޔަ އެވެ.\nމަތީނު ގެއަށް އައިސްވަން އިރު، ސުހޭލާއެއް ނެތެވެ. އޭނާވީ އޭނާގެ މާމައަށް ގޮތެއްވީ ޚަބަރު ލިބުމުން އެ ގެއަށް ގޮހެވެ. ސުހޭލާއަށް ހުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އޭނާ މިއަދާ ހަމައަށް ބަލައި ބޮޑުކޮށްދިން މާމައެވެ. އޭނާގެ މުހުތާދުތައް ވެވުނު ގޮތަކަށް ފިލުވައި ދިން މަންމައެވެ. އޭނާއަށް ހުރިހައި ލޯތްބެއް ދޭން ހުރި ބައްޕައެވެ. އެހައި ވެސް އެ މާމަ ރަނގަޅެވެ. މަތީނުގެ ހަރުކަށި އަމުރުތަކާ ދެކޮޅަށް ސުހޭލާ ނިކުތުމުން އޭނާގެ ހިތުގައި، އިތުރަށް ހުޅުޖެހި އެވެ.\nމަތީނުގެ މިސްރާބު ބަހައްޓާފައި އެ ހުރީ ސުހޭލާގެ މާމަ ގެއާ ދިމާއަށެވެ. ފަށްޖެހި އެނދުގައި، ސުހޭލާ އޭނާގެ މާމަގެ ބޮލުގައި، އަތް އަޅައިގެން އިންދާ ފަހަތުން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ހިފާ ދަމައިގަތީ އޭނާގެ ބައްޕަ މަތީނެވެ. ވީތަދުން ސުހޭލާއަށް ހަޅޭއްލަވައި ގަނެވުނެވެ. އެ އަޑު ވައިގެ ތެރެއަށް ނުދަނީސް، އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަތުގައިވާ ދަޑިގަޑު ސުހޭލާގެ އަނގަމައްޗަށް ދުއްވާލިއެވެ. އޭރު ސުހޭލާގެ މާމަ އަޑުގެ ކޮޅަށް ރޮނީއެވެ. އެމަންޒަރު ބެލުމަށް މީހުން އެއްވެ ތިއްބެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް އިސް އުފުލާ ބަލައިލާން ވެސް ނުކެރެއެވެ. އެއްވެސް ހަމްދަރުދީއެއް ނެތް އެ އަނިޔާތައް، ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުށްވެރިކުރާނެއެވެ. އެ އުދުވާނީ ހަމަލާތަކަށް ކޮންމެ މީހަކު ވެސް، ނުރުހޭނެއެވެ. އެކަމަކު... އެފަކީރާ ދެކޮޅަށް ހުރީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ އޭނާ އެކަމުން ސަލާމަތްކޮށް ދޭނީ ކާކުބާއެވެ؟ މަތީނާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނަން ކެރުނު މީހަކު ނެތެވެ.\nދޮރު ލައްޕާފައިވާ ގޭތެރެއިން ސުހޭލާ ގިސްލާ އަޑު އިވެއެވެ. އިރުއިރުކޮޅާ އިވިގެންދާ އެ އަޑުން ބޮލަށް އުނދަގޫ ކުރެއެވެ. ހަޅޭއްލަވާ، ސަލާމަތް ކުރުމަށް އެދި އާދޭސް ކުރާ އަޑު ވެސް އިވެއެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް ލިބިފައިވާ އަނިޔާތައް، ފެންނަ ނަމަ އެއްވެފައިވާ މީހުންނަކަށް ހިމެނޭނަކުން ނުތިބެވުނީހެވެ. މުދިންބެއަށް މަޑެއްކޮށް ނުހުރެވުނެވެ. ގޭ ދޮރުގައި ތަޅައި ގޭގެ ދޮރު ހުޅުވުމަށް ގޮވިއެވެ. މަތީނަށް ހޭވެރިކަންވީ ދެނެވެ. ތިމާ ދަރިފުޅަށް ދެމުން ދިޔަ އަނިޔާ މުދިންބެއަށް އެނގުނީ މަތީނުގެ އަތުގައި އޮތް ދަރުގަނޑު ފެނުމުންނެވެ.\nމުދިންބެ، އަވަސް އަވަހަށް އެތެރެއަށް ވަނެވެ. އެތެރޭން އިވެމުން ދިޔަ ކުކުރުމުގެ އަޑަށް މުދިންބެގެ ލޯ އަމާޒުކުރި އެވެ. މުދިންބެގެ ދެ ލޯ ދިޔައީ ބޮޑު ވެގެންނެވެ. މޫނު މައްޗަށް އަތުގެ އިނގިލިތައް މަޅާލުމަށް ފަހު ޝަހާދާތް އިނގިލި ނަގާ ކޮޅަށްޖެހި އެވެ. އެ އިގިލި ނޭފަތުގައި ޖެހުމާ އެކު، ހަޅޭއްލަވައި ގަނެވުނެވެ. އެ އަޑަށް، ގޭތެރެއަށް މީހުންގަނޑު ވަދެގަތެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ރޮވެއެވެ. ގިސްލެވެ އެވެ. ސުހޭލާއަށް ދީފައިވާ އަނިޔާތަކުގެ ސަބަބުން، އޭނާއަށް ގޮވާލާ މީހާ ވެސް ނޭނގެއެވެ. ވާހަކައެއް ނުދެއްކެއެވެ. އެ ހަށިގަނޑުގައި އަލިފާން ޖައްސާ ތިން ހަތަރުތަނެއް ފިއްސާލާފައިވެ އެވެ. ގާގައި ވާ ހެދުން ވަނީ ރޯކޮށްލާފަ އެވެ. އިސްތަށިގަނޑުހުރީ ބުރިކޮށްލާފަ އެވެ.\nމަތީނަށް ރައްދުވަމުން ދިޔައީ މަލާމާތެވެ. މީހުން ފަރާތުން ލިބެމުން ދިޔައީ ނަފުރަތެވެ. އެކަމަކު އެކަމާ އޭނާ ހާހެއް ނުވެއެވެ. ދެރައެއް ވެސް ނުވެ އެވެ.\nއަވަސް ފަރުވާދިނުމަށް ސުހޭލާ ގެންދަން ޖެހުނީ އަތޮޅު ސިއްހީ މަރުކަޒު ހުންނަ އޭދަފުއްޓަށެވެ. އެ ޚަބަރު މުޅި އޭދަފުއްޓަށް ފެތުރެން މާ ގިނަ އިރެއް ނުނެގިއެވެ. ސުހޭލާގެ ހާލު ބަލައިލަން އަންނަ މީހުން އިތުރުވަމުން ދިޔަ އެވެ.\nއޭދަފުށީ ރަންގަލިގޭ ސީމާގެ ކަންފަތުގައި މިއަޑު ޖެހުމާއެކު އަވަސްވެގަތީ މަރުކަޒަށް ދިއުމަށެވެ. އަވަސް ހިނގުމުގައި ބައިބޯ މަރުކަޒުގެ ތެރޭން، ގިނަ މީހުން ވަންނަމުން ދިޔަ ވޯޑަށް، އޭނާ ވެސް ވަނެވެ. އޭނާގެ ގައިން ދިޔައީ ހީބިހި ނަގައިގެންނެވެ. ސުހޭލާއަށް ކޮށްފައިވާ އަނިޔާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ސުހޭލާގެ އެނދުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުރި ފައިލަށް ސީމާ ބަލާލިއެވެ. އޭގެ ފުރަތަމަ ފޮޅުވަތުން އޭނާގެ ހިތް އެ ހިތާ ވާހަކަދައްކަން ފެށި އެވެ.\n"ސުހޭލާ..... ކޮން ސުހޭލާއެއް؟" ޖެހިގެން އޮތް ފޮޅުވަތުން، އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ސީމާއަށް ލިބުނެވެ. ހިތް އަވަސްވިއެވެ. އެ ހިނދު ސުހޭލާގެ ހަށިގަނޑާ ސީމާ ގާތްވެލިއެވެ. އެ ހަށިގަނޑަށް ދީފައިވާ އަނިޔާ ސީމާގެ ހިތުން ދެނެގަތެވެ.\nއޭނާ ކިތަންމެ ދުރުގައި ހުރި ނަމަވެސް އޭނާގެ ގާތަށް ސުހޭލާ އަންނާނެކަމުގެ އުންމީދު ސީމާކުރިއެވެ. އޭނާގެ ލޭ ސުހޭލާގެ ހަށިގަނޑުގައި ވާކަން ވެސް ސީމާ ދެނެގެން ފަދަ އެވެ.\nސީމާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލެންފެށިއެވެ. ވާނީވެސް އެހެންނެވެ. ސުހޭލާއަކީ ސީމާގެ ދަރިފުޅުކަމަށް އޭނާގެ ހިތް މިފަހަރު ވެސް ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް އޭދަފުއްޓަށް ގެންނަ ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ ހާލު ސީމާ ބަލާތާ 15 އަހަރު ވެއްޖެއެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް ލިބެނީ ހިތްދަތިކަމާއި ހިތާމައެވެ. ކުރެވެމުންދާ ހީތައް ވަނީ ކުށްހީތަކަކަށެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު ހިތުގެ ހުވާސް، ސުހޭލާއާ ގުޅިފައިވާ ފަދައެވެ. އޭނާގެ ހަވާސް އެކަމަށް ހެކިދޭފަދަ އެވެ.\nފެންކަޅިވެފައިވާ ސީމާއަށް، ބޭއިޚްތިޔާރުގައި، އެ މައުސޫމު މޫނުގައި އަތްޖައްސާލެވުނެވެ. އެހިނދު ސުހޭލާގެ ލޯ ހުޅުވައި ލިއެވެ. ސުހޭލާއަށް ލިބުނު ހައިރާންކަމާއެކު، އޭނާގެ ލޯ މަރާލުމަށްފަހު ދެވަނަ ފަހަރަށް ހުޅުވާލިއެވެ. އޭނާއަކަށް ނޭނގުނެވެ. ސުހޭލާގެ ހިތް މަޖުބޫރު ކުރީ އެއީ ކާކުތޯ ބެލުމަށެވެ. ސުހޭލާ މަޑުމަޑުން އަހައިލި އެވެ.\n"ކޮބާ މާމަ؟" ސީމާއަށް ލިބުނީ ހައިރާން ކަމެކެވެ. ސީމާގެ މާޒީގެ ސަފްހާތަކުގެ ތެރެއަށް ފީނައިގަތެވެ.\n"އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ އެއްވެސް މާމައެއް ނުހުންނާނެ. އެހެންވެއްޖެނަމަ މީ.." ސީމާގެ ސިކުނޑި ޖަވާބު ދިނެވެ.\nވޯޑްތެރޭގައި މީހުން ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން ނަރުހުންގެ ދެ މީހަކު އައިސް މީހުން ބޭރަށް ނެރެން ފެށިއެވެ. އެކަން އެނގުމުން ސީމާ އެ އެނދުގައި އިށީނެވެ. އަދިވެސް އިތުރަށް އޭނާގެ މޫނާ ގާތްވެލުމަށެވެ. ސީމާގެ ލޮލުގެ އެސްފިޔަތަކަށް އެ ބަރު ކަރުނަތައް ހިފެހެއްޓޭ ވަރެއް ނުވިއެވެ. އެ ލޮލުން ފޭބި ކަރުނަތިކީގެ އަސަރު ސުހޭލާގެ އަތަށް ކުރުވިއެވެ. ކުއްލި ސިހުމާއެކު، ސުހޭލާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އަދި އޭނާގެ ހަށިގަނޑު، ކަނާތްފަރާތަށް މަޑުމަޑުން އަނބުރާލިއެވެ. ސީމާގެ މޫނުގައި ހުރި ހިތާމައިގެ އަސަރު ސުހޭލާގެ ހިތުގެ ތަސްވީރުތަކާ ކުޅެލިއެވެ. ސީމާގެ މޫނުގައި ފާޅުވެފައި ހުރި ލަކުނުތަކުން ސުހޭލާގެ ހިތުގެ މާޒީ ހުޅުވާލިއެވެ. އޭނާގެ މަންމަގެ ސޫރަ ހިތުގައި ކުރެހުނެވެ. އެހިނދު އެ މޫނަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ބަލައިލިއެވެ. ސީމާގެ އަތް ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ސުހޭލާގެ މޭ މަތީ ބާއްވާލެވުނެވެ.\nސުހޭލާއަށް ޔަގީންކަން ނުލިބުމާ އެކު ވެސް އަހައި ލެވުނީ އެންމެ ސުވާލެކެވެ. "ތީ ކާކު؟" މީ... މީ... ދަރިފުޅުގެ...." ސީމާއަށް ރޮމުން ރޮމުން ބުނެވުނީ އެ ހިސާބަށެވެ. އޭނާގެ ކަރު ބެދުނެވެ. ސުހޭލާއަށް އެނގުނީ ދެނެވެ. އޭނާ އެ މަންމަގެ ގައި އޮޅުލައިގަތެވެ. ހަށިގަނޑުގައި އަޅައި ވޭންތަކަށް ފަރުވާލެއް ނެތިއެވެ. އެހިނދު، ސުހޭލާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ، ހުރިހާ އިހްސާސެއް އޭނާގެ މަންމަގެ ހަށިގަނޑާ ކުޅެލިއެވެ. އޭނާގެ ހަޔާތަށް ލިބުނު ހުރިހާ އަނިޔާއެއް އޭނާގެ މަންމައަށް ކިޔައިދިނެވެ. މަންމަ ވެސް ސުހޭލާގެ ވާހަކަތަކުގެ ޖަވާބުދެމުން ދިޔައީ ކަރުނަ އޮހަރަމުންނެވެ.\n"ބައްޕަ މަންމައާއި އިންތާ ވީ ބަރާބަރު ދެ އަހަރާ ތިން ދުވަސް. ބައްޕަގެ ރައްޓެހިން ބައްޕަގެ ގާތު ދެއްކި ވާހަކައެއްގެ ސަބަބުން ކަންނޭނގެ މިހެންވީ. ދަރިފުޅުގެ ބައްޕައަކީ ދޮން މީހެއް. ބައްޕައަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ ރައްޓެހިން ދެއްކި ވާހަކަތައް. ދަރިފުޅު ކަޅުވުމަކީ މަންމަކުރި ކަމެއްތަ؟ ބައްޕަ އަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ ދަރިފުޅުގެ ބައްޕައަކީ އެހެން މީހެއްކަމަށް. މަންމަ އެމީހަކާ އޮންނަ ގުޅުން ބޮޑުވުމުން އެ ހީ ބައްޕަ ހެދީ ޔަގީނަކަށް. ހެޔޮ ވާނެތަ އެފަދަ ތުހުމަތެއް އަޅުވަން. ހުވާކޮށްފައި ބުނަން ތިއީ އެ ބައްޕަގެ ދަރިއެއް. ތިއީ މި މަންމަގެ ކުއްޖެއް. " ސުހޭލާ އޭނާގެ އަތަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި މަންމަގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި މުޚާތަބު ކުރި އެވެ.\n"މީ ހަމަ މަންމަގެ ކުއްޖެއް ތަ؟" ލޯތްބާއި އަސަރާއެކު، އަވަސް އަވަހަށް އެ މަންމަ ޖަވާބުދިނެވެ.\n"އާނ. ތީ ހަމަ މި މަންމަގެ ކުއްޖެއް. ދަރިފުޅުގެ ބައްޕައަކީ އެއީ" ސީމާގެ އަޑު ކެނޑިކެނޑިފައި އިވެއެވެ. ސުހޭލާގެ ކަޅި ވަނީ އެ މަންމަގެ މޫނަށް ހުއްޓިފައެވެ. ސުހޭލާ ބޭނުންވީ އޭނާގެ ހިތުގައިވާ ހުރިހާ ސުވާލެއް ސާފުކުރާށެވެ. ރޮމުން އިނދެ އަނެއްކާވެސް އެ މަންމަގެ ގާތަށް ސުވާލު ފައްޗެއް ސުހޭލާ އަމުނާލިއެވެ. "މަންމަ މި އޮތްހައި ދުވަހު އަހަރެންނާ... ދުރުގައި ހުރީ ކީއްވެ؟ ކީއްކުރަން؟ މަންމަ ބައްޕައާ އިނީ ކީއްވެ؟ ބައްޕަގެ ހަރުކަށިކަން މަންމައަށް އޭރަކު ނޭނގޭތަ؟\nދަރިފުޅުގެ ދުލުން އެ ކުރާ ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު ސީމާ ދޭން ބޭނުންވި އެވެ.\n"ދަރިފުޅާ، ބައްޕަ މަންމަ ދޫކޮށްލަމުން ވެސް ބުނި، ދަރިފުޅު ތީ ބައްޕަގެ ކުއްޖެއް ނޫނޭ . އެކަމަކު މަންމައަށް ދަރިފުޅު ދޫނުކުރާނެ ވާހަކަވެސް ބުނި. އެ ވަގުތު، ދަރިފުޅުގެ ނިއްކުރީގައި ބައްޕަގެ އަތުގައި އޮތް ފޯއްވަޅިން ޖެހި. ފެންނަން ތި ހުރީ އެ ލަކުނު." ސުހޭލާއަށް ބޭއިޚްތިޔާރުގައި، އޭނާގެ އަތް ނިއްކުރީގައި ޖައްސައި ލެވުނެވެ. މަންމައަށް އެ ތަނުގައި ބޮސްދެވުނެވެ. އަދި އެ ރަހުމް ކުޑަ މީހާގެ އަތްދަށުން އޭނާ ސަލާމަތް ވީތީ ޝުކުރުކުރެވުނެވެ.\n" ދަރިފުޅު ހޯދަން މި މަންމަ އުޅެފިނަމަ ދަރިފުޅަށް އަނިޔާ ކުރާނެކަމާއި އޭގެ ގެއްލުން ދަރިފުޅަށް ދޭނެކަމަށް ވެސް ބައްޕަ ބުނި. ބައްޕަގެ ގޮތް މަންމައަށް އެނގޭތީ މަންމައަށް މަޖުބޫރުވީ މަންމަގެ އަމިއްލަ ރަށަށް އަންނަން. ބައްޕަގެ ނުލަފާކަން ނޭނގޭ މީހަކު އެރަށަކު ނުހުންނާނެ. އެކަމަކު އެކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާނެ މީހަކު ވެސް ނެތް. ކިހިނެއް މި މަންމައަށް ތެދުވެވޭނީ؟"\nސީމާގެ ވާހަކަތައް ހުއްޓުވުމަށް ސުހޭލާ އެ މަންމަގެ އަގަމަތީ އަތް އެޅިއެވެ. އެ ވާހަކަތައް އެހެމަށް އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް އުނދަގޫވީއެވެ. އެއީ ބައްޕަގެ ރަހުމްކުޑަ އަމަލްތަކުން މަންމަގެ ހަޔާތް ބަރުބާދު ކޮށްލި އަނިޔާތަކެވެ. ސުހޭލާގެ ހަޔާތް ފުނޑުފުނޑު ކޮށްލި އަނިޔާތަކެވެ. އަދި ދެ މައިންގެ ގުޅުމަށް ކެނޑިގެން ދިޔަ އަނިޔާތައް ވެސް މެއެވެ. ސުހޭލާއަށް ޝުކުރު ކުރެވުނެވެ. ބައްޕަގެ އެ އަނިޔާތަކުން މަންމައާއި އޭނާ ސަލާމަތް ވީތީ ޙަމްދުއެޅުނެވެ.


SunOnline: Vagu dollar vikki2meehun 28,800 ruffiyaa in joorimanaa koffi\nވަގު ޑޮލަރު ވިއްކި ދެ މީހުން 28،800ރ އިން ޖޫރިމަނާ ކޮށްފި\nމުއާވިޔަތު އަންވަރު 23 Jun 2022, 13:23\nމީހަކު ޑޮލަރުތަކެއް ގުނަނީ: ވަގު ޑޮލަރު ވިއްކި ދެ މީހުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށް ވަނީ ހުކުމް ކޮށްފައި ---ސަން ފައިލް ފޮޓޯ// މުހައްމަދު އަފްރާހް\nއޮޅުވާލައިގެން ބިދޭސީއަކަށް ވަގު ޑޮލަރު ވިއްކި ދެ ދިވެހިން 28,800 ރުފިޔާއިން ޖޫރުމަނާ ކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ހުކުމް ކޮށްފިއެވެ.\nއެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ދައުލަތުން މަކަރާއި ހީލަތް ހެދިކަމުގެ ދައުވާ އުފުލީ މުޙައްމަދު ނައުފަލް އިބްރާހީމް ޒާހިރު, ހ. ގަރޑްންބިއުޓީ އަދި މ. ފުސްފަޅު ނައުފަލް އިބްރާހީމްގެ މައްޗަށެވެ.\nމި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ މި އަހަރުގެ މާޗު މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭއެވެ. އެގޮތުން ބޭރު ފައިސާ ގަނެ ވިއްކާ ވައިބާ ގްރޫޕެއްގައި 900 ޑޮލަރު ވިއްކުމަށް ޕޯސްޓް ކުރީ އަޙްމަދު ނައުފަލް ކަމަށް ދައުވާގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nޑޮލަރު ވިއްކުމަށް ޕޯސްޓް ކޮށްފައިވަނީ 16.50 ގެ ރޭޓުންނެވެ. ދިވެހި ރުފިޔާއިން 13،200 ދިނުމަށްފަހު އެ ޑޮލަރު ގަނެފައިވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތެއްކަމަށްވާ މިރުޒާ އަޙްމަދު މާޒްއެވެ.\nއޭނާ ގަތް 900 ޑޮލަރުގެ ތެރެއިން 800 ޑޮލަރަކީ ވަގު ޑޮލަރު ކަމަށް ދައުވާގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެ ދެ މީހުން ވެސް ކުށް ކުރި ކަމަށް އިއުތިރާފްވެ ދައުވާއަށް ވަނީ އިއުތިރާފް ވެފައެވެ. އަދި ޖަލު އަދަބެއް ނުދީ ވީހާވެސް ކުޑަ އަދަބެއް ދިނުމަށް އެދުނެވެ.\nއެގޮތުން ޖޫރިމަނާ ފައިސާ ދެއްކޭނެ ކަމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި ކަމަށް ދެ މީހުން ވެސް ވަނީ ބުނެފައެވެ. ވަގު ޑޮލަރު ވިއްކި މީހާއަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އޭނާ ވަނީ ކޯޓަށް ސިޓީއެއް ވެސް ފޮނުވާފައެވެ.\nނަމަވެސް ދައުލަތުން އެދިފައިވަނީ އެ ދެ މީހުންނާ އެކު ހަދާފައިވާ އިއުތިރާފްގެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް4މަހާއި 24 ދުވަހުގެ ޖަލު އަދަބެއް ދިނުމަށެވެ.\nދައުލަތުން އެދުނު ގޮތާ ހިލާފަށް އެ މީހުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށް ޝަރީއަތުން ނިންމީ އެފަދަ ކުށްތަކުގައި ޖަލަށް ލުމުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމުން ދައުލަތަށް އުފުލަން ޖެހޭ މާލީ ބުރަ އަދި އިދާރީ ބުރަ ބޮޑުވާނެތީއެވެ. އަދި މަސްލަހަތު ބޮޑު ގޮތަކީ ވެސް ޖަލު އަދަބުގެ ބަދަލުގައި ޖޫރިމަނާ ކުރުން ކަމަށް ހުކުމުގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެހެން ކަމުން މައްސަލަ ބެއްލެވި ގާޒީ މުޙައްމަދު މިސްބާހު ހުކުމް ކުރެއްވީ އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް އަންނާނެ ޖަލު ހުކުމް ޖޫރިމަނާއަށް ބަދަލުކޮށް 28,800 ރުފިޔާ ދެ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށެވެ.