Vaahaka : Kuhveri Eh! ކުއްވެރިއެއް – Huvadhoo News Vaahaka : Kuhveri Eh! Huvadhoo News\nފިނިފަތިހެކެވެ. ޒީނާ ވަރަށްހެދުނާ ހޭލައިގެން ފަތިސްނަމާދު ކުރުމަށްފަހު ދިޔައީ ބަދިގެއަށެވެ. ގޭތެރެ އޮތީ ވަރަށް ހަމަހިމޭންކޮށެވެ. ހީވަނީ އަދި އެކަކުވެސް ނުހޭލާހެންނެވެ. ޒީނާ ސައިބޮއިގެން ދިޔައީ ސްކޫލަށްދާން ތައްޔާރުވެލާށެވެ. އިރުކޮޅަކުން މަންމަ ގޮވާލިއަޑުއިވުނެވެ. ޒީނާ ތައްޔާރުވެގެން އަވަސް އަވަހަށް ނުކުތެވެ. “ދަރިފުޅާ ސައިބޮއިފިންތަ ” މަންމަ އަހާލިއެވެ. އާއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ޒީނާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ. އަދި ދާން ހިގައިގަތެވެ.\nއާދައިގެ މަތިން ޒީނާ އޭނަގެ އެކުވެރި ސާރާ އެކީ ސްކޫލަށް ދަނިކޮށް މީހަކު ޒީނާއޭ ކިޔާ ގޮވާލިއަޑު އިވުނެވެ. ޒީނާ އެބުރި ބަލާލިއެވެ. ދީމް އަންނަތަން ފެނުމުން ޒީނާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. ދީމް އެމީހުންނާ އަރާ ހަމަވުމުން ތިންކުދިން އެކުގައި ހިގައިގަތީ ކޮލެޖަށެވެ.\nދީމްއަކީ ފަގީރު ދެމަފިރިއެއްގެ ހުރި ހަމަ އެކަނި ދަރިފުޅެވެ. ތަގްދީރު ނިޔާކުރި ގޮތުން ތައުލީމް ހާސިލްކުރުމުގެ ފުރުސަތެއްވެސް ނުލިބުނީއެވެ. ދީމް ވަރަށް ކުޑައިރު ދީމްގެ ބައްޕަ ވަނީ ނިޔާވެފައެވެ. އެހެންކަމުން ގޭގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓަނީ ދީމްއެވެ. ވަޑާންކޮށްގެން ލިބޭ ލާރިކޮޅުން ދެކޮޅުޖެހެނީ ކިރިޔާއެވެ.\nޒީނާ އާއި ދީމް ރައްޓެހިވެގެން އުޅޭކަން ކޯހުގެ ހުރިހާ ކުދިންނަށްއެގެއެވެ. ދެކުދިން އެކުގަ އުޅޭތަން ފެނުމުން ބައެއް ކުދިން ޒީނާއަށް މަލާމާތްކޮށް ހަދައެވެ.ޒީނާ އެކަމާ އަޅާނުލައެވެ. އެއްދުވަހު ޒީނާ ކްލާސް ނިންމާފައި ގެއަށްދާން ނުކުތްތަނާހެން ކުރިމައްޗަށް އައިސް ހުއްޓުނީ ފިރާޝްއެވެ.\n” ޒީނާ! ގެއަށްތަ ތިދަނީ އަހަރެން ގެންގޮސްދީފާނަން. އަރާ ސައިކަލަށް.”\nފިރާޝް މިހެން ބުނުމުން ޒީނާ އަޅާވެސްނުލާ ކުރިޔަށް ހިގައިގަތެވެ.\n“ކޮބާ މިއަދު ޒީނާގެ ބޮޑީގާރޑް!” ފިރާޝް ސަމާސާ ރާގަކަށް ބުނެލިއެވެ.\n“ފިރާޝް!” ޒީނާ ރުޅިވެރި ނަޒަރަކުން ފިރާޝްގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. އަދި ކުރިއަށްވެރެވެސް ބާރަށް ހިގައިގަތެވެ.\nފިރާޝްގެ އުދަގޫތައް ދަނީ ދުވަހެއް ދުވަހެއް އިތުރުވަމުންނެވެ. އޭނަ ބުނާގޮތުގައި އޭނަ ޒީނާ ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވެއެވެ. އެކަމަކު ޒީނާ ލޯބިވަނީ ދީމް ދެކެއެވެ. ޒީނާ މިހުރިހާ ވާހަކައެއް ދީމް ކައިރީ ކިޔައިދެއެވެ.\n” ޒީނާ! އެކަމާ އަޅާނުލާ. މީހުން ފާޑުފާޑުގެ އެއްޗެހި ކިޔާނެ. ޒީނާ އަޅާނުލާ! އަހަރެން ޒީނާ ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ. ޒީނާވެސް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވޭ. އަހަރެމެން ދެމީހުން ދެމެދަށް އެކަކަށްވެސް ނުވަދެވޭނެ” ދީމްގެ ބަސްތަކުން ޒީނާއަށް ވަރަށް ހިތްވަރު ލިބެއެވެ.\nދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން އައިސް އެމީހުންގެ ޓެސްޓު ހަފްތާ އައިސް ޖެހުނީއެވެ. ދީމް ގިނަވަގުތު ހޭދަކުރަނީ ކިޔެވުމުގައެވެ. ޒީނާ ވެސް އެކުވެރި ކުދިންނާއެކު ކިޔެވުމުގައި މަސްއޫލް ވެއްޖެއެވެ. ދެކުދިން މިހާރަކަށް އައިސް ބައްދަލުވަނީ ހަމައެކަނި ކްލާސްތެރެއިންނެވެ. އެއީ ދެކުދިންގެވެސް ނިންމުމެވެ. މިހެން ބައްދަލުވާ ވަގުތު ތަކުގާވެސް ވާހަކަ ދެއްކެނީ މަދުފަހަރަކުއެވެ.\nޒީނާ ޓެސްޓު ނިންމާފަ ނުކުމެ ކެންޓީނުގައި އިންދާ އެކުވެރި ކުދިންކޮޅެއް އައިސް ޒީނާ ކައިރީ ޖައްސާލިއެވެ.\n” ޒީނާ! އަދި ދުވަސްކޮޅަކުން ޒީނާވެސް ގެއްލިދާނެދޯ!”\n” އާ! ކޯސްވެސް ނިމުނީވިއްޔާ!” ޒީނާ ބުނެލިއެވެ.\n“ކޯސް ނިންމާފަ ކޮންތާކަށް ޒީނާ ދާނީ. އަހަރެމެން އުޅޭނީ ރަށުގައި..” އެކަކު ބުނެލިއެވެ.\n” ރަށުގަ މިހެން ތިއްބަކަސް ކަމަކު ނުދާނެދޯ ޒީނާ!”\n” އާ! އަހަރެން ދާނީ މާލެ. މާލެއިން ވަޒީފާއެއް ހޯދާނީ” ޒީނާ ބުންޏެވެ.\n” ދެން ދީމް އޯ! އޭނަ ނުދާނެ އޭނަ މަންމަ ދޫކޮށްލާފަ މާލެއަކަށް. އެއްށްވުރެ އޭނަ މާ ފިނޑި. ޒީނާއަށްވެސް އޭނަ ވަރު މީހެއް ނެތް ވިއްޔާ. ކީއްކުރާނީ. އެއުޅޭ ފިރާޝްއަށް ނިކަން ބަލާލަބަ. ކޯޗެއް މަދީ. މުއްސަދި ދެމަފިރިއެއްގެ ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިފުޅު. ޒީނާ ދެކެ ލޯބިވޭ. ދެން ކޮބާ މައްސަލައަކީ. ހަމަޔަޤީނުންވެސް ދީމައަށް ވުރެ އުފަލުގަ ޒީނާ ގެންގުޅޭނެ.” އެކުވެރިންގެ ވާހަކަތަށް ޒީނާ ކަނުލާ އަޑުއެހިއެވެ.\n” ޒީނާ! އަދިވެސް ވަގުތު ފާއިތެއްނުވޭ. ފިރާޝް އެހެރީ ޒީނާގެ އިންތިޒާރުގަ. އަދި އެއްފަހަރު ވިސްނާލާ”\nޒީނާ އިނީ ވިސްނުމެއްގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައެވެ. އެކުވެރިންގެ ވާހަކަތަކާމެދުގައެވެ.މިހެން އިންދާ ދީމް އެތަނަށް އައެވެ.\n” ޒީނާ. ކިހިނެތްވެފަތަ ތިއިނީ.ހާދަ ކަންބޮދުވެފަ. އަނެއްކާ ޓެސްޓު އުދަގޫވީތަ!” ދީމް އަހާލިއެވެ.\n” އުހު! އެހެނެއްނުން” ޒީނާ ދިނީ ކުރު ޖަވާބެކެވެ.\n” ދީމް. އަހަރެން މިއުޅެނީ ބޮލުގަ ރިއްސާތީ. އަހަރެން މިދަނީ ގެއަށް.” މިހެން ބުނެ ޒީނާ ކެންޓީނުން ނުކުތީއެވެ. ދީމް އިނީ ޒީނާއަށް ވީގޮތެއް ނޭގިފައެވެ.\nމިއަދަކީ ކޯހުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަސްކަމުން ދީމް ޒީނާ ފެނޭތޯ ވަރަށް ހޯދިއެވެ. އެކަމަކު ދީމްއަށް ޒީނާ ނުފެނުނެވެ. މާޔޫސްވެހުރެ ދީމް ގޮސްވަނީ ކެންޓީނަށެވެ. ކަންދިމާކުރިގޮތުން އެތާގަ ޒީނާވެސް އުޅެއެވެ. ދީމް ޒީނާއޭ ކިޔާ ގޮވާލިއެވެ. ޒީނާއަށް އަޑު އިވުނުކަމުގާ ވިޔަސް އަޑުއިވޭ ކަމަކަށް ނަހަދައެވެ. މިހާރަކަށް އައިސް މިއީ ޒީނާ ހަދާގޮތެވެ. ދީމް ހުންނަނީ އެކަމާ ވަރަށް ދެރަވެފައެވެ. ދީމް ގޮސް ޒީނާ އިން މޭޒުކައިރީ އިށީނެވެ. އަދި ޒީނާގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. ޒީނާ އިނީ އިސްޖަހައިގެންނެވެ. އިރުކޮޅަކުން ނުކުމެގެން ހިގައްޖެއެވެ. ޒީނާގެ ފަހަތުން ދީމް ވެސް ނުކުތެވެ. ދީމް ޒީނާގެ އަތުގަ ހިފެހެއްޓިއެވެ.\n” ޒީނާ. ރުޅިއައިސްގެންތަ ތިހިރީ”\nނޫނެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ޒީނާ ބޯ ހޫރާލިއެވެ.\n” ދެންކީއްވެ އަހަންނާ ވާހަކަ ނުދައްކާ ތިދަނީ.މިހާރަކަށް އައިސް ޒީނާ ބަދަލުވެއްޖެ ހެން އަހަންނަށް ހީވަނީ. ކީއްވެ ޒީނާ. ކީއްވެ އަހަންނަށް ތިހެން ތިހަދަނީ..”\n” ދީމް. އަހަރެން ދީމްދެކެ އެއްވެސް ވަރަކަށް ލޯތްބެއް ނުވޭ. އަދި ތިހެން ކިތަންމެ ވަރަކަށް އަހަރެން ފަހަތުން ދުވިޔަކަސް ދީމް އަކަށް އަހަންނެއް ނުލިބޭނެ. މިގުޅުމަށް އަހަރެން ކީއްކުރަން އަހަރެންގެ މައިންބަފައިންވެސް ގަބޫލެއް ނުވާނެ. ދެން ރަގަޅުވާނީ އަހަރެން ފަހަތުން ނައިއްޔާ ”\nޒީނާގެ ވިހަގަދަ ބަސްތަކުން ދީމްގެ ހިތް ކުދިކުދި ކޮށްލިއެވެ. ލޮލުން ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަ އޮހިގަތެވެ. ޒީނާ އަޅާވެސް ނުލާ ހިގައްޖެއެވެ. އެވަގުތު އޭނަ ހިތަށް އެރިއެވެ. އަހަރެން މިހިރީ ދުނިޔޭން އެކަނިވެ ބާކީ ވެފައެވެ. ޒީނާއާ ނުލާ އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ބޭކާރެވެ.\nކޯސް ނިމުން ޒީނާ ދީމްއަށް އަންގާވެސްނުލާ މާލެ ފުރައިގެން ދިއައީއެވެ.\nމިއަދަކީ ޒީނާގެ ހަޔާތަށް އައި ވަރަށް އުފާވެރި ރެއެކެވެ. ޒީނާ ކައިވެނިކުރީ ފިރާޝް އާއެވެ. ފިރާޝްއަކީ މުއްސަދި ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ ދަރިއެކެވެ. މިއަދު ޒީނާއަށްވުރެ އުފަލުގަ އުޅޭ މީހަކު ނެތެވެ. ޒީނާއާއި ފިރާޝްގެ ކައިވެންޏަށް އަހަރު ފުރުނުތަނާހެން ޒީނާ ބަޑުބޮޑު ވެއްޖެއެވެ. ފިރާޝް މިހާރު މުޅިންވެސް އުޅެނީ ރަށުން ބޭރުގައެވެ. ވިޔަފާރި ކަމެއްގައޭ ކިޔާފައެވެ. އެހެނަސް މިހާރަކަށް އައިސް ފިރާޝްގެ އުޅުމަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަކަން ޒީނާއަށް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ރަށުގަ އުޅުނަސް ގެއަށް ވަދެލަނީ މަދުފަހަރަކުއެވެ. ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް ޒީނާ ބޭނުންވީ ފިރާޝްގެ ދިރިއުޅުމަށް މިއައީ ކޮންކަހަލަ ބަދަލެއްތޯ ބެލުމަށެވެ. އެގޮތުން ޒީނާ އަށް އެގުނީ ފިރާޝް އެހެން އަންހެން ކުއްޖެއް ގާތަށް ދާކަމެވެ. އޭގެ ފަހުން ޒީނާގެ ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބެއެވެ. އެއީ ކޮންކުއްޖެއްތޯ ފިރާޝް ކައިރިން ކިތަންމެ ފަހަރަކުވެސް އަހާނަމޭ ހިތަށް އަރައެވެ. އެކަމަކު މިހާރަކަށް އައިސް މާރުޅިގަދަވެފަ ހުންނާތީ އަހަން ޖެހިލުންވަނީއެވެ. ޒީނާ ވަރަށް ކެތްކުރިއެވެ.\nއެއްދުވަހަކު ފިރާޝް ކޮޓަރީގައި އޮތްވާ ޒީނާ ވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްފައި އެއީ ކޮންކުއްޖެއްތޯ އަހާލިއެވެ. ފިރާޝް އަޅާވެސް ނުލިއެވެ. ދެވަނަފަހަރަށްވެސް ޒީނާ ހަމަ އެސުވާލު ތަކުރާރު ކޮށްލިއެވެ. ފިރާޝް ފުންމައިގެން ތެދުވެ ޒީނާގެ ގައިގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާލިއެވެ. އަދި އޭނަ ދެއަންބަށް މީހަކާ އިންނަން އުޅޭ ވާހަކަ ބުނެލިއެވެ. އެވަގުތު ޒީނާގެ ލޮލުން ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަ އޮހިގަތެވެ. ބުނާނެ އެއްޗެއްވެސް ނޭގުނެވެ. ފިރާޝް ޒީނާ ކޮއްޕާލުމުން ޒީނާ ގޮސް ޖެހުނީ އަލަމާރީގެ ދޮރުފަތުގައެވެ. ޖެހުނުލެއް ބާރުކަމުން މަންމާއޭ ކިޔާ ގޮވައިގަނެވުނެވެ. ފިރާޝް އަޅާވެސްނުލާ ނުކުމެގެން ދިޔައީއެވެ.\nދުވަސްތައް ފާއިތުވެގެން ދިޔަ ވަރަކަށް ފިރާޝްގެ އަނިޔާތައްވެސް ދިޔައީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެއަނިޔާތަކަށް ޒީނާ ވަރަށް ކެތްކުރެއެވެ. ހަމައެކަނި ބަޑުގައޮތް ދަރިފުޅަށްޓަކައެވެ. ޒީނާގެ ބަޑަށް މިހާރު 8 މަސް ފުރެނީއެވެ. ވިހަންކައިރިވާ ވަރަކަށް ޒީނާގެ ފިކުރު ދިޔައީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. ދަރިފުޅުގެ މުސްތަގްބަލާ މެދުގައެވެ. ފަހަކަށްއައިސް ފިރާޝްގެ ފަރާތުން ޒީނާއަށް އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބެއެވެ. އެފަގީރު އުޅޭހާލު އެގޭނީ ހަމައެކަނި ހެއްދެވިފަރާތަށެވެ.\nދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން ދުވަހެކެވެ. ޒީނާ އިނީ ޓީވީ ބަލާށެވެ. ފިރާޝް ގެއަށް އައިކަމެއް ޒީނާއަކަށް ނޭގެއެވެ. ޒީނާ އޭ ކިޔާ ގޮވާލިއަޑަށް ސިއްސައިގެން ގޮސް ޒީނާ ބަލާލިއިރު ކޮޓަރީ ދޮރުމަތީހުރީ ފިރާޝްއެވެ. އައިގޮތަށް އައިސް ޒީނާގެ އިސްތަށިގަޑުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ.\n“ހަމަ މިހާރުދޭ ފެންތަށްޓެއް ގެނެސްދޭން” ފިރާޝް އަމުރުކޮށްލިއެވެ.\nޒީނާ ރޮމުން ބަދިގެއަށް ގޮސް ފެންތަށްޓެއް ގެނެސް ދިނެވެ. ފެންތަށިން ކޯވަރެއް ބޯލުމަށްފަހު ބާކީ ހުރި ފެން ޒީނާގެ މޫނަށް ޖަހާލުމަށްފަހު ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރުލައްޕާލިއެވެ. ޒީނާ ބާރުބާރަށް ގިސްލާފައި ރޮނީއެވެ. ޒީނާގެ ހަޔާތަށް މިއައީ ވަރުގަދަ ފިރިއެކޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. ހަމަ އެވަގުތު މާކުރީގެ ހަދާނެއް އާކޮށްލިއެވެ.\nދީމްއާ ޒީނާ އެކުގަ އުޅުނު ހަދާނެވެ. ދީމްގެ ހިތްހެޔޮކަމެވެ. އަދި އެލޯބީގާ އޭނަ ކޮޅުފައިން ޖެހި ހަދާނެވެ. ދީމްފަދަ ފަގީރު ކުއްޖަކާ ދޭތެރޭ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރެވުނީމަ އެކަމާ މިއަދު ޒީނާ ވަރަށް ދެރަވެއެވެ. އެވަގުތު ދީމްއަށް ކުރެވުނު އިހުސާސް މިއަދު ޒީނާއަށް ކުރެވޭ ކަހަލައެވެ.\nޒީނާ މިކަހަލަ ހިޔާލެއްގާ އިންދާ ފިރާޝް ނުކުމެގެން ދިޔަތަން ފެނުނެވެ. އަތުގަ ވަރަށް ރީތި މާބޮޑިއަކާއި ޕާރުސަލެއް އޮތެވެ.\n“އަނެއްކާ ފިރާޝް މިދަނީ ކޮންތާކަށްބާ ” ޒީނާ ހިތާހިތާ ކިޔާލިއެވެ.\nފިރާޝް މިދަނީ ކޮންތާކަށްތޯ ބަލާނަމޭ ހިތާ ޒީނާ ފިރާޝްގެ ފަހަތުން ދިޔައެވެ. ފިރާޝް މިސްރާބް ޖަހާލީ އާޓިފިޝަލް ބީޗާ ދިމާލަށެވެ. ފަހަތުން ޒީނާ ވެސް ދިޔައެވެ. މާގިނައިރެއްނުވެ ތަންކޮޅެއް ދުރުން އަންހެން ކުއްޖަކު އަންނަތަން ފެނުނެވެ. ޒީނާ އެތާހުރި ގަހަކާ ނިވާވެލިއެވެ. ކައިރިއަށް އައުމުން އެއީ ކާކުކަން އެގުނެވެ. އެއީ އެމީހުންނާއެކު ކޯހުގަ އުޅުނު އާމިލާ އެވެ. އާމިލާ ދުވެފަ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޮސް ފިރާޝްގެ ގައިގައި ބައްދައިގަތެވެ. އެވަގުތު ޒީނާ ލޯމަރާލިއެވެ. ހީވީ ގަޔަށް ތޫނު ކަށިތަކެއް ހެރުނުހެންނެވެ. ޒީނާ އެބުރި ގެއާދިމާލަށް ހިގައިގަތެވެ. ގެއާހަމައަށް ނުދެވެނީސް ޒީނާ ބަޑުގައި ރިއްސަން ފަށައިފިއެވެ.\n” މަންމާ ” ބޭއިޙްތިޔާރުގައި ޒީނާއަށް ގޮވައިގަނެވުނެވެ. ނަސީބަކުން ކުރިމަތިން އައި ކާރެއްގަ އިން މީހަކަށް ޒީނާ ބަޑުގަ އަތް އަޅައިގެން ހުއްޓާ ފެނިގެން އޭނަ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައެވެ. މާގިނައިރެއްނުވެ ޒީނާ ލޯބިލޯބި އަންހެން ކުއްޖަކު ވިހައިފިއެވެ.\nޒީނާ ހޮސްޕިޓަލުގަ އޮންނަތާ ދެދުވަސް ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އިރުވެސް ފިރާޝް ލޮލަށްވެސް ދައްކާނުލައެވެ. ދެދުވަސް ފަހުން ޒީނާ ގެއަށް ފޮނުވާލެވުނެވެ. ގެއަށްއައި އިރު ފިރާޝް ގެއަކު ނޫޅެއެވެ. ޒީނާ ހިތަށް އެރިއެވެ. ދޫލަޑެއްދޭނަމެވެ. މިހެންކިޔާފައި ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އާމިލާގެ ފިރިމީހާގެ ނަންބަރު ހޯދައިފިއެވެ.\nޖެހިގެންއައި ރެއެވެ. ޒީނާ އޮތީ ދަރިފުޅު ނިންދަވަން ކޮޓަރީގައެވެ. ފިރާޝް ރީތިވެލައިގެން ބޭރަށް ހިގައްޖެއެވެ. ޒީނާ ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފިއެވެ. އާމިލާ ފިރިމީހާއަށް ގުޅާފައި އާމިލާ މިވަގުތު ކޮންމެވެސް ފިރިހެނެއް ކައިރީ ބީޗުގަ ހުރި ވާހަކައާއި ގަބޫލްނުކުރެވޭނަމަ އެތަނަށް ގޮސް ބަލާށޭ ބުންޏެވެ. ފޯނުބޭއްވުމަށްފަހު ޒީނާ ވެސް އަވަސްވެގަތީ މަންޒަރުބަލަން އެތަނަށް ދިއުމަށެވެ. ގޭގައި ގެންގުޅޭ ކުއްޖަކު ކައިރީ އަންނަންދެން ދަރިފުޅު ބަލާށޭ ބުނެފައި ޒީނާ ބީޗަށް ދިޔައެވެ.\nއާދައިގެ މަތިން އާމިލާއާއި ފިރާޝް ތިބީ މާފޮޅުވާށެވެ. ލޯބީގެ ބަގީޗާގައި ފަރިވެ ފޮޅެމުންދާ މާތަކުގެ މީރުވަހުން ގަތާލެވިފައިވާ ގުލްދަސްތާތަކުގެ ތެރޭގައި ވަކިވުމެއް ނުވާހެން ވައުދާ ހުވާތައް ކުރާށެވެ. މިހެންތިބި އިރު ފިރާޝް އާމިލާގެ ފިނިފެންމަލެއް ފަދަ މޫނަށް ބަލައިލައެވެ. އާމިލާ ލަދުންގޮސް އޭނަގެ މޫނުގައި އަތް އަޅާލައެވެ. ފިރާޝްގެ އުގުތެރޭގައި އޮވެގެން އާމިލާ އޭނަގެ ހިތުގެ ހުރިހާ ޝުއޫރުތަކެއް ފިރާޝްގެ ކުރިމަތީގައި ބަންޑުން ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު ހަނދުވެސް އެދެމީހުންނަށް ތަންދީފައި ވިލާކޮޅަކާ ނިވާވެލިއެވެ.\nއެވަގުތު ކުއްލިއަކަށް އެދެމީހުންނަށް ހޭވެރިކަންވީ މީހަކު ވަރަށްބާރަށް އޭ ބަލަ މިހިރަ ގޮތްކުޑަ އަންހެނާއޭ ކިޔާ ގޮވާލިއަޑަށެވެ. އާމިލާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. ކަމަކުދާކަށްނެތެވެ. ކުރިމަތީގައި ރުޅިއައިސް ރަތްވެފާ އެހެރީ އާމިލާގެ ފިރިމީހާއެވެ. އާމިލާއަށް ފުންމައިގެން ތެދުވެވުނެވެ. އެއައިގޮތަށްއައިސް އާމިލާގެ ކަންކަށިމަތީ ބާރުއެތިފަހަރެއް އަޅާލިއެވެ. ޒީނާ ހުރީ މަންޒަރު ބަލާށެވެ.\nމާދުރުން މަންޒަރު ބަލަން ނުހުރެވިގެން ޒީނާ އެމީހުންނާ ތަންކޮޅެއް ކައިރިވެލިއެވެ. އާމިލާ ފިރިމީހާ އޭނަ އަތުހިފާ ނަގާ ދާން އެބުރިގަތެވެ. އެވަގުތު އޭނައަށް ކުއްލިޝޮކެއް ލިބުނު ކަހަލައެވެ. އާމިލާ އަތުން އޭނައަށް ދޫކޮށްލެވުނެވެ. ވީނުވީއެއް ނޭގި އާމިލާ ހުރީ ހައިރާންވެފައެވެ. ދާދި ދެންމެއަކު ރުޅިގަދަވެފަ ހުރި މީހާ މިހާރު އެހެރީ ފިނިވެފައެވެ.\nޒީނާގެ ހާލަކީވެސް މިއީއެވެ. ކަޅިވެސް ޖަހާނުލާ ބެލެނީ އެ މޫނަށެވެ. އެއީ މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން ޒީނާގެ ލޯތްބަށް އެދި އާދޭސްކުރި ދީމްއެވެ. ޒީނާއަށް ހޭވެރިކަންވީ ފިރާޝްގެ އަޑުންނެވެ.\n” ޒީނާ ! ޒީނާދޯ މިހުރިހާ ކަމެއް ކުރީ .ތީ ހާދަ ނުލަފާ އަންހެނެކޭ ” ފިރާޝް ޒީނާގެ އިސްތަށިގަޑުގަ ހިފުމުން ދީމްއަށް ކެތްނުކުރެވުނެވެ.\nފިރާޝްގެ އަތުތެރޭން ޒީނާ ދަމައިގަތެވެ. ޒީނާ ދީމްގެ ފުރަގަހަށް ވަދެ ފިލީއެވެ. އެއިންވެސް ފިރާޝް ނެގީ އެހެން މާނައެކެވެ.\n“ތީދޯ ތިކުރާކަމަކީ. އަދިވެސް ތިލޯބީގެ ކުޅިގަނޑު ނިމުމަކަށް ނާދޭދޯ! ”\n” އަހަރެންތަ އަދިވެސް ކުޅިގަނޑެއް މިކުޅެނީ. ފިރާޝްއެއްނު މީހުންގެ އަބިން ކައިރިއަށް ތިދުވަނީ ” ޒީނާ ރައްދު ޖަވާބު ދިނެވެ.\n” މިހާރު އަހަރެން ކުރިމަތީ އަގަވެސް ގަދަ ކުރަންފެށީތަ!”\n“އާ! ވަރަށްގިނަ ދުވަހު އަހަރެން ކެތްކޮށްފިން. ދެންނުވާނެ..” ޒީނާ ބުނެލިއެވެ.\n” އެހެންވިއްޔާ ދޭ! ތިހިރީ ވަރިކޮށްފަ!” ފިރާޝްގެ މިޖުމްލައިން ޒީނާ ސިހުނެވެ.\nފިރާޝް އައިސްފަ ހުރި ރުޅީގަ ހަމަ އެވަގުތު ޒީނާ ވަރިކޮށްލިއެވެ. ޒީނާއަށް ރޮވެނީއެވެ. އާމިލާވެސް ހުރީ ހައިރާންވެފައެވެ. ފިރާޝް ދާން ހިގައިގަތުމުން އާމިލާ އޭނަގެ އަތުގަ ހިފެހެއްޓިއެވެ. އަދި ބުންޏެވެ.\n” ދީމް! އަހަންނަށް މާފްކުރޭ. އަހަންނަށް ފިރާޝްއާނުލާ ނޫޅެވޭނެ. ދީމްއާ އަހަރެން ކައިވެނި ކުރީ އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ލިބޭތޯ. އެކަމަކު ދީމްގެ މާޒީގެ ހަދާންތަކާ ހުރެ އަހަންނަށް ދީމްގެ ފަރާތުން ލޯތްބެއް ނުލިބުނު. އެލޯބި އަހަންނަށް ދިން މީހަކީ ފިރާޝް. އަހަރެން ބޭނުމީ ފިރާޝްއާއެކު އުޅެން. އަހަންނަށް މާފްކުރޭ.” އާމިލާ އާއި ފިރާޝް ހިގައްޖެއެވެ.\nޒީނާ އަދިވެސް ރޮނީއެވެ. ދީމް އޭނަގެ ކަރުނަތައް ފޮހެދިނެވެ. އަދި ބުންޏެވެ.\n“އަހަރެން އާމިލާއާ ކައިވެނިކުރީ ޒީނާގެ ހަދާންތަކާ ދުރަށްދާން. ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރިން .އެކަމަކު……..ޒީނާ! އަހަރެން އަދިވެސް ޒީނާ ދެކެ ލޯބިވޭ.”\nމިއަދު ޒީނާއަށް ވިސްނުނެވެ. ” އަހަންނަކީ ދީމްގެ ކުށްވެރިއެއް. އަހަންނަށް ދީމްއާ ދޭތެރޭ ކަންތައް ކުރެވުނީ ރަގަޅަކަށް ނޫންކަން މިހާރު އިހުސާސް ކުރެވޭ. ދީމް އަހަންނަށް މާފްކުރޭ.” ރޮމުން ޒީނާ ބުނެލިއެވެ.


Rilvaan massalaagai hingaane mageh hulhuvifai!\nރިލްވާން މައްސަލާގައި ހިނގާނެ މަގެއް ހުޅުވިފައި!\nރިލްވާނުގެ މައްސަލާގައި ބަޔަކު މުޒާހަރާއެއް ކުރަނީ: ތުހުމަތު ކުރެވުނު މީހުން ތިބީ ތުހުމަތު ކުރި މީހުނާ ކައިރީގައި\nނޫސްވެރިޔާ އަހުމަދު ރިލުވާން ގެއްލުނުތާ ދެއަހަރު ވެގެން އެކަން އެކި ފަރާތްފަރާތުން ފާހަގަކުރީ ދާދި އިހަށް ދުވަހުއެވެ. އޭނާ ގެއްލުމުގެ މައްސަލަ ރާއްޖެގެ ބައެއް މީޑިއާތަކުން ސިފަކޮށްފައިވަނީ ނޫސްވެރިކަން ނައްތައިލުމަށް ރާވައިގެން ހިންގާފައިވާ ޖަރީމާއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nދެ އަހަރުވެގެން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ އެމްބެސެޑަރު ކުރައްވާފައިވާ ޓުވީޓުން ވެސް ނޫސްވެރިކަމާއި އެކަމާއި ގުޅުވާފައިވާ މިންވަރު ދޭހަ ވެއެވެ. އޭނާގެ ޓުވީޓްގައި ލިޔެފައިވަނީ، ރިލްވާން އަށް ވީނުވީއެއް ނޭގިފައިވާތާ ދެއަހަރު ވެގެންގޮސްފައިވާއިރު ކްރެޑިބްލް އިންވެސްޓިގޭޝަނެއް ބޭނުން ވެއެވެ. އަދި މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމަށް ވެސް ޖާގަދެވެން އެބަ ޖެހެއެވެ.\nއެމްބެސެޑަރުގެ ޓުވީޓް ކިޔައި ނިމުމުން ހިތަށްވަނީ އިރާގާއި ދެކޮޅަށް މުޅިދުނިޔެއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އޮޅުވާލައިގެން ހަނގުރާމަކުރި ދުވަސްވަރު އެމެރިކާގެ މަތިންދާ ބޯޓްތަކުން ސީދާ ނޫސްވެރިންގެ ބޮލަށް ބޮންއަޅައި ނޫސްވެރިން މަސައްކަތްކުރި ތަންތަނަށް ހަމަލާދީ ހަލާކުކޮށް އަދި ވައިޓް ހައުސްއިން އަލްޖަޒީރާ ނެރެ އެކުރި ކަމަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ހާސިލުކޮށްފައިވާ މުހިއްމު ލަނޑުދަޑިތަކެއްކަމެވެ. އެއީ އެމެރިކާއެވެ. ބުނާނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟\nރިލްވާން ގެއްލުމާއި ގުޅޭ ގޮތުން އަނގަމަތީގައި ޓޭޕް އަޅައިގެންނާއި އެކިކަހަލަ ބެނާތަކުގެ ދަށުގައި ބައެއް ނޫސްވެރިން ހިންގި ހަރަކާތްތަކަށް ވަރަށް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ބެލެއެވެ. އެކަން އެހެންވީ ކީއްވެގެންކަމާއިމެދު ހިތުގައި ހިނގާ ޝުއޫރުތައް ވަރަށް ގިނައެވެ.\nރިލްވާނަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ. އޭނާ ގެއްލުމުން މުޒާހަރާކުރަން މަގުމައްޗަށް ނުކުމެ ދެ އަހަރުވީއިރު ވެސް މުޒާހަރާ ހުއްޓާނުލައިގެން އުޅެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ. ދޭތެރެއަކުން ޓީވީއަކުން ރިލްވާންގެ މަންމަގެ އަސަރުގަދަ އާދޭސްތައް އިވެން ފެށުމުން ވަރަށް ފުން އަސަރެއް ނުކުރާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟\nއެކި ފަހަރު މަތިން ރާއްޖޭގައި ޒުވާން ކުދިންނާއި މީހުން މަރާފައިވެއެވެ. ޑރ. އަފްރާޝީމް އަކީވެސް ލިއުންތެރިއެކެވެ. ޓީޗަރެކެވެ. ޚަތީބެކެވެ. އިމާމެކެވެ. ދީނީ އިލްމުވެރިއެކެވެ. ސިޔާސީ ބޭފުޅެކެވެ. ސަމާލުކަން މިފަދައަކުން ނުހުއްޓުނެވެ. ރިލްވާނާބެހޭގޮތުން އޭނާ މަސައްކަތް ކުރި ނޫހުން ލިބެންހުރި މައުލޫމާތުތައް ބެލިއިރު ވަރަށް މަދުން ޚިޔާލުފާޅުކޮށްފައި ލިޔެފައި ހުރިތަން ފެނެއެވެ. އެވެސް ބޮޑަށް ދީނީ ކޮންމެވެސް ކަމަކާއި ގުޅިގެންނެވެ.\nވެރިރަށް މާލޭގައި މި ހިނގާ ސިޔާސީ މައްސަލަތަކާއިމެދު ޚިޔާލުފާޅުކޮށްހަދާފައި ވަރަށް ނުހުރެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިން އެއްވާ ހަފްލާތަކުން ވެސް އޭނާ ފެނިފައިހުރި ކަމަށް ބުނާ ނޫސްވެރިން އެބަ ތިބިތޯ އެވެ. ނޫސްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ސިޔާސީ އިވެންޓްތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އޭނާ ފެނުނު ނޫސްވެރިއެއް މަދުވާނެ އެވެ. ކިތަންމެ މަދުން ލިޔުނަސް އަދި އޭނާ ލިޔާ ލިޔުންތަކަކީ ސިޔާސީ ދެކޮޅުވެރިކަމާއި ގުޅުމެއް ނެތް ލިޔުން ތަކެއްކަމަށްވީ ނަމަވެސް އޭނާއަކީ މިނިވަން ނިއުސްގެ ލިއުންތެރިއެއްކަމަށް އެ ނޫހުން ބުނާތީ ނޫސްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަމާ ހިނގާށެވެ.\nރިލުވާނަކީ ވަރަށް އެކަހެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅެމުންދިޔަ ކުއްޖެއްކަން އޭނާއާ ބެހޭގޮތުން މިނިވަން ނިއުސް އިން ހިންގި ތަހްގީގުންނާއި ފުލުހުން ހިންގި ތަހްގީގަށްފަހު މިހާތަނަށް ހާމަކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުތަކުން އެނގެއެވެ. ދިރިއުޅެމުންދިޔައީ ހުޅުމާލޭގެ އެޕާޓްމަންޓެއްގައި ވަރަށް އެކަނިއެވެ. އޭނާގެ ޒާތީ ހަޔާތް އަދި އެހަޔާތުގައި ހިގާފައިވާ ކަންކަން ދަންނަ މާކަގިނަބަޔަކު ތިބިކަމެއް ނޭގެއެވެ. އޭނާ ގެއްލުނުކަން ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރީ އޭނާގެ ޚަބަރެއްނުވެގެން އުޅޭތާ ހަފްތާއެއްހާ ދުވަސްފަހުންނެވެ. އާއިލާއަށް ވެސް އޭނާ ގެއްލުނުކަން އެގުނީ ފަހުންނެވެ.\nއެއަށްފަހު ފުލުހުން އޭނާ ހޯދުމަށް ފެށި ތަހްގީގާއިމެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހިގެން މިނިވަން ނިއުސް އިން ބޭރުގެ ކަމުގެ މާހިރުންގެ ލަފަޔާއެކު ތަހްގީގެއް ހިންގައި މީޑިއާއަށް ބުނެފައިވަނީ ރިލްވާން ގެއްލުވާލުމުގެ ފަހަތުގައި ބަޔަކު ތިބިކަމާއިމެދު އެއްވެސް ޝައްކެތް ނެތްކަމަށެވެ. ފުލުހުންގެ ތަހްގީގުގައި ވެސް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ބަޔެއްގެ ނަން ހާމަކުރިއެވެ. އެކަމަކު ރިލްވާނަށް ވީގޮތެއް ނޭގުނެވެ.\nރިލްވާނާއި ގުޅޭގޮތުން ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތައް އެންމެ ބޮޑަށް ގޮސް ގުޅުވާލަނީ ސަރުކާރުގެ ކޮންމެވެސް ބަޔަކާއެވެ. އެންމެ ބޮޑަށް އިނގިލި ދިއްކުރަމުންދިޔައީ ސަރުކާރުގައި އެއްއިރެއްގައި މާ ބާރު ގަދަކޮށް އުޅުއްވި އަހުމަދު އަދީބާއި އެވެ. އަދީބާއި ގުޅުވަން ދައްކާ ވާހަކައަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދިއްގަރު ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ނާޒިމް އަދީބާގުޅޭ ކޮންމެވެސް ސިއްރު ލިއުންތަކެއް ރިލުވާނާއި ހަވާލުކޮށްގެން އެ ލިއުންތަކުގެ މައްސަލާގައި ބަޔަކު ކުރިކަމެއް ކަމަށް ބުނާ ބުނުމެކެވެ. އެކަމަކު އެހާ ލޯޕްރޮފައިލް ކޮށް އުޅުނު ނޫސްވެރިޔަކާއި ނާޒިމްފަދަ ވަރުގަދަ ސިޔާސީ ބޭފުޅަކު ލިއުންތަކެއް ހަވާލުކުރަންވީ ކީއްވެބާވައޭ އަބަދުވެސް ހިތުގައި ސުވާލު އުފެދެ އެވެ. ސިޔާސީ ބޭފުޅަކު މައުލޫމާތެއް ލީކުކޮށްލަން ރިލުވާންއަށްވުރެ މާރަނގަޅު ލިންކު ހުންނާނެ އެވެ.\nއެހެން ތިޔަރީއެއް ވެސް އޮވެއެވެ. ބައެއް ފިކުރުގެތެރޭގައި ދުވަސްކޮޅަކު އުޅެފައި ނުކުމެ އެކަންކަމާ ގުޅޭކަންކަމުގައި ލިޔަން ފެށުމުން ބަޔަކު ކުރި ކަމެއް ކަމަށެވެ. މި ތިޔަރީއަށް ވާހަކަ ދައްކާ މީހުން އަޒްލިފް ރައޫފް ކިޔާ މީހެއްގެ ނަން ކިޔައެވެ. ފަހުން އޭނާ ސީރިޔާއަށް ހަނގުރާމައިގެތެރޭގައި މަރުވެފައިވާކަމަށް ބައެއް ނޫސްތަކުގައި ލިޔެފައިވެއެވެ. އެކަމަކު މިއިން އެއްވެސް ތިޔަރީއެއް ސާބިތެއް ނުވެއެވެ.\nދައްކާ ވާހަކަތަކުން ދޭހަވަނީ ފުރަތަމަ ބުނެވި ދިޔަ ތިޔަރީ އަށެވެ. ރިލްވާނު ގެއްލުމާއި އަދީބާއި ގުޅުމެއް ނެތްކަމަށް އޭނާވަނީ ބުނެފައެވެ. އެއް އިރެއްގައި ވެސް ރިލްވާން ގެއްލުމާއި ފުލުހުންނާއި ނުގުޅުވައެވެ. އެހެންވެ އަދީބު ޖަލަށް ލުމާއިހަމައަށް ފުލުހުންނަށް ތުހުމަތު ކުރެވުނީ އެކަށީގެންވާ ތަހްގީގެއް ނުހިންގާ ކަމަށެވެ.\nސިޔާސީ މަސްރަހަށް މިހާރު އައިސްފައިވާ ބަދަލާއެކު ރިލުވާނަށް ވީގޮތުގެ ހަގީގަތް އެގޭނެ ހުރިހާ ދޮރެއް މިހާރު މިވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. ރިލްވާނުގެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ދެވޭނެ ހަމައެކަނި ފަރާތަކީ އިނގިރޭސިވިލާތަށް އަރުވާލެވިގެން ތިބި އިދިކޮޅު ކޯލިޝަންގެ ބޭފުޅުންކަމަށް ހީވެއެވެ.\nއަދީބު ޖަލަށްލުމުން އޭނާގެ މައްސަލަތަކުގައި ވަކާލާތުކޮށްދެއްވަން އެހުންނެވީ އެމްޑީޕީއަށް އެބޭފުޅާއި ސުވާލުކުރެއްވޭނެފަދަ ބޭފުޅެކެވެ. އަދީބާބެހޭ ލިއުންތަކެއް ނާޒިމް ދެއްވި ކަމަށްވަންޏާ ނާޒިމު ވެސް އެހުންނެވީ އިނގިރޭސިވިލާތުގައިކަމަށް ބުނާތީ އިވެއެވެ. އިނގިރޭސި ޖާސޫސުން ބޭނުން ކުރުމުގައި ވިޔަސް އަދި އިނގިރޭސި ސިޔާސީ ފަރާތްތައް ބޭނުން ކުރުމުގައި ވިޔަސް ވެރިކަމުގައި އޮތް ކޮންޒަވެޓިވް ޕާޓީއާއި އެމްޑީޕީއާއި އޮންނަ ވަރުގަދަ ގުޅުމުން ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށްވެސް މަގު އެއޮތީ ހުޅުވިފައެވެ.\nއަނެއްކާ އަދީބަކީ އެ ކޯލިޝަންގެ ބައިވެރިއެއް ވެސް މެއެވެ. އެހެންވީމާ އަނގަމަތީގައި އަޅައިގެން އުޅޭ ޓޭޕްތައް ނަގާފައި ކޯލިޝަންގެ ބޭފުޅުންނާއި ސުވާލުކުރަން ޖެހެ އެވެ.\nސިޔާސީ ނަޒަރަކުން ވިސްނާލީމާ ހަދާންތައް ގޮސް ހުއްޓެނީ 2007 ވަނަ އަހަރުގެ ދުވަހަކަށެވެ. އައްޑުއަތޮޅު ހިތަދޫ ނާޒުކީގޭ ހުސައިން ސަލާހްގެ މަރުވެފައިވާ ހަށިގަނޑު މާލޭގެ ކަނޑުތޮށީގެ އެތެރެއިން މޫދުގައި އޮއްވާ ފެނިގެން ކުއްލިގޮތަކަށް މާލެތެރޭގައި ހުޅުފަޅައިގެން ދިޔައެވެ. ފުލުހުން އޭނާ މަރައިލީކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް އެމްޑީޕީން މާލޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް މުޒާހަރާ ކުރިއެވެ. ވަޅުލަން ގެންދިޔައީމާ ގަބުރުސްތާނު ކައިރީގައިވެސް މުޒާހަރާ ކުރިއެވެ.\nއެންމެފަހުން މުޒާހަރާތަކާހެދި، އޭނާގެ ހަށިގަޑު ވަޅުނުލެވި މޯޗަރީގައި ބާއްވާފައި ސިރީލަންކާއަށް ގެންގޮސް ހަށިގަނޑުފަޅައި ބަލައިހަދައިގެން ވެސް އެމްޑީޕީގެ ތުހުމަތަށް ބުރަދަން ލިބޭވަރުގެ ހެއްކެއް ނުލިބުނެވެ. އެވަރުންވެސް ދޫނުކޮށް މުޒާހަރާކުރިއެވެ. އެކަމުގައި ރައީސް މައުމޫން ސަރުކާރުގައި ނެގޯޝިއޭޓްކުރައްވަން އެންމެ އިސްކޮށް ހުންނެވި ޑރ. އަހުމަދު ޝަހީދު އެހުންނެވީ ނޫންތޯއެވެ. އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ހުސައިން ސަލާހުގެ ހަށިގަނޑުގެ ފޮޓޯތައް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުވައިގެން ބޭރުގެ ސަރުކާރުތަކުން ރާއްޖެއަށް ކުރި ޕްރެޝަރު ޝަހީދަށް އެގިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.\nހުސައިން ސަލާހުގެ މައްސަލާގައި މަގުމަތީގައި ހުއްޓާނުލައި މުޒާހަރާކޮށްކޮށް ތިބެފައި ރައީސްކަމަށް ނަޝީދު ހަމަ ހޮވުމާއެކު އެވާހަކަ އޮބިއްޖެ އެވެ. އޭގެފަހުން އެއްވެސް މީހަކު އެވާހަކަ ނުދައްކައެވެ. ހުސައިން ސަލާހް މަރުވިކަން ހަދާންހުރި މީހަކުވެސް ނެތީއެވެ. އެމައްސަލަ ތަހްގީގުކުރަން ނަޝީދު ކޮމިޝަނެއް ހެދި ހަދާނެއް ނުވެއެވެ. ނޫސްތަކުން ބަލައިގެންވެސް ފާހަގައެއް ނުކުރެވުނެވެ.\nކަންމިހެންދިމާވެފައި އޮތުމުން ސިޔާސީ ނަޒަރަކުން ވިސްނާލީމާ ހުސައިން ސަލާހުގެ މައްސަލަ ފަދަ މައްސަލައަކަށް ރިލްވާންގެ މައްސަލަ މިހާރު ހަދައިގެން އުޅެނީ ނޫންބާވައޭ ސުވާލު އުފެ އެވެ.\nއެހެންނޫންނަމަ އަދީބާއި ނާޒިމާއި ސުވާލުކުރެވޭހާ ކައިރީގައި އުޅޭއިރު އެމީހުންނާއި ސުވާލު ނުކުރަންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ. އެމީހުންކުރެން އަހާވެސް ނުލައި ފޯކަސް މިހާރު އަނބުރުވާލާފައިވަނީ އެހެން ދިމާއަކަށެވެ. އަދި އެއީ ސަރުކާރަށް ޕްރެޝަރު ޖައްސާ ކަމަކަށް އެކަން ހެދުމަށް މަސައްކަތްކުރާތަން ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.


PreSchool kujjakah jinsee goanaa kuri massala eh balanee | Mihaaru\nމާލޭގެ ޕްރީސްކޫލެއްގައި ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރި މައްސަލައެއް ބަލަނީ\nޖިންސީ އަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް މާލޭގައި ކުރި މުޒާހަރާއެއްގެ ތެރެއިން.-- ފައިލް ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ /މިހާރު\n16 އޮކްޓޯބަރ 2021 - 16:26\nމާލޭގެ ޕްރީސްކޫލެއްގައި ކުޑަ އަންހެންކުއްޖަކަށް ގިންސީ ގޯނާކުރި މައްސަލައެއް ފުލުހުން ބަލަން ފަށައިފި އެވެ.\nފުލުހުން މިއަދު ބުނީ އެ މައްސަލައިގެ ރިޕޯޓު ލިބުމާ ގުޅިގެން އެ ކަން ތަހުގީގު ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އެއީ ކުޑަކުއްޖެއްގެ މަސްލަހަތު އޮތް މައްސަލައެއް ކަމުން އިތުރު ތަފުސީލެއް ނުދެ އެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައި ވަނީ އުމުރުން ހަތަރު އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކަށެވެ. މި މައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓު ކޮށްފައި ވަނީ މީގެ ހަތަރު ދުވަސް ކުރިން ކަމަށް ވާއިރު، އެ ކުއްޖާ އަށް އަނިޔާ ލިބުނީ ކާކުގެ ފަރާތުން ކަމެއް އަދި ކަށަވަރެއް ނުވެ އެވެ.\nޖިންސީ ގޯނާގެ ސަބަބުން އެ ކުއްޖާ އަށް ލިބުނު އަނިޔާތަކަށް ވަނީ އޭޑީކޭ ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ދީފަ އެވެ.\nފުލުހުން މާލެ ޕްރީސްކޫލް ކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުން ކުޑަކުދިން\n14 ކޮމެންޓް, 41 ރިއެކްޝަންސް\nކުށް ކުރާ މިފަދަ ފަރާތްތަކުގެ މައުލޫމާތު ސިއްރު ކުރުމުން އެކަމުން ލިބޭ ފައިދާ އަކީ ކޮބައިބާއޭ ހިތައްއަރާ. އެއީ ހަމަ އެފަދަ ކުށް ތަކުރާރުކުރުމަށް ލިބޭ ހިތްވަރެއް ނޫން ދެން ކޮންކަމެެއް؟ އެކަމުގެ ސަބަބުން ކިތައް މީހުން އެކަމުގެ ބިރުވެރި ކަމުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިގެން އެދަނީ؟ އެފަދަ މީހުންނާ މެދު ސަމާލުވާން ވެސް އިނގޭނީ އެމީހެއްގެ ވަނަވަރު އާންމުންނަށް ހާމަ ކުރުމުން ނޫންތަ އަޅެ. އެކަހަލަ ނުބައި ނުލަފާ ބަޔަކު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ކޮބާ؟؟؟\nކުއް ކުރާ މީހާ އެއް ނޫން. އަނިޔާ ލިބޭ ފަރާތުގެ މައުލޫމާތު ސިއްރު ކުރަނީ.\nމީ ކޮންކަހަލަ ޤަވާއިދެއް އޮންނަ ގައުމެއް. ޑްރަގްސް، ވައްކަން، މީހުން މެރުން ފަދަ ކުށްވެރިންގެ ވަނަވަރު އާއްމު ކުރަން އޯކޭ. އެކަމު ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ އަނިޔާ ކުރާ މީހުންގެ މައުލޫމާތު ސިއްރު ކޮށްފަ. އެނގެން އެބަ ޖެހޭ. އެފަދަ މީހުންނާމެދު ސަމާލުވެވޭނީވެސް މައުލޫމާތު ދީގެން. އެހެން ކުދިންނަށް ހުރި ބޮޑު ބިރެއް މިބައިގަނޑާ ހުރެ.\nއެ ސްކޫލު އެނހެންޖެހޭ.. ކުއްޖާ ނޭގުނަސް އެއީ ކޮން ސްކޫލެއް ކަން އެނގެން ޖެހޭ..\nވަރަށްގިނަ ބެލެނިވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުންތައް މިހާރު ހުންނާނެ. ކޮން ސުކޫލެއްކަން ހާމަ ކުރަންޖެހޭ. ކުއްޖާގެ މަޢުލޫމާތުތައް ސިއްރު ކުރިޔަސް ހުރިހާ ކަމެއް ސިއްރު ކުރާކަށް ނުޖެހޭ.\nކީއްވެ ސަރުކާރާއި ނުގުޅުވެންވީ މިހާރު ފެންތައްޓެއް ވެސް ނުބޮވޭ ސިޔާސީ ވެރިން އަތް ނުބާނާ\nރ ޔާމީން ދައުރު މިވަރެއް ނޫން . އެހެންތާ ވާނީ . މިސަރުކާރު އައިސް ފުރަތަމަ ވެސް ދޫކޮށްލީ އޭގެ މީހެއް .\nކުޑަކުއްޖާގެ މަސްލަހަތު ގަތަ ތިކަމެއްހިނގި ސްކޫލްގެ ނަމާ ފިޑޮފައިލްގެ ނަންވެސް ތިސިއްރުކުރަނީ. ތިސްކޫލަށްދާ އެހެންކުދިންގެ ހައްގުކޮބާ؟ ކުޑަމިނުން ތިއީ ކޮންސްކޫލެއް ކަން ބުނެދެވެންވާނެ.\nއަޅެ މިކަހަލަ ކަމެއް ހިނގީމަ ކީއްވެތަ ކޮން ސްކޫލެއްގަ ހިނގި ކަމެއް ކަން ނާންގަނީ. ކުށް ކުރި މީހާގެ މައުލޫމާތު އާންމުންނަށް އެނގުން އަސްލު މުހިންމެއްނޫންބާ؟\nޢަޅެ މީ ކޮންސްކޫލެއްގައި ހިނގި ކަމެއްކަން އެގެން ބޭނުން އަދި މިޓީޗަރއަކީ ކާކުތޯ؟\nޒިންމާވާނީ އެކަން ކުރިމީހާ. އޭނާ ޒިންމާ ކުރުވަން ވެސް ޖެހޭނެ. ހާދަ އިތުބާރެއް ކޮށްފައޭ ދަރިންް އެމީހުންނާ މި ހަވާލުކުރަނީ. އަންހެނަކަށް ވިޔަސް ފިރިހެނަކަށް ވިޔަސް އެމީހަކު ވަގުތުން ހައްޔަރު ކުރޭ. މިޔަކީ ސަރުކާރަކާ ގުޅުވޭނެ ކަމެއް ނޫން. ފިޔަވަޅުއަޅާ.


"India Out" campaign in sarukaarah haasakan!\n"އިންޑިއާ އައުޓު" ކެންޕޭނުން ސަރުކާރަށް ހާސްކަން!\nމިނިވަންކަން ގެއްލޭ މަންޒަރު ފެންނަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ ގައުމީ ވަރުގަދަ ކެންޕެއިނެއް ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާ އެކަން އިދިކޮޅު ޕްރޮގްރެސިވް ކޮންގްރެސް ކޯލިޝަނުން އިއުލާނު ކުރީ ޖުލައި މަހުގެ ފަހު ހަފުތާތެރޭގައެވެ. "މިނިވަންކަމުގެ ދިފާއުގައި - ދިވެހީން" ނަމުގައި ހިންގަން ނިންމި ކެންޕެއިންގެ ދައުވަތު އެމްޑީޕީ ފިޔަވައި އެހެން ބޮޑެތި ހުރިހާ ޕާޓީތަކަށް ދިނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ސިޔާސީ މަސައްކަތެއް ކަމަށް ގަބޫލުކޮށް ސަރުކާރު ކޯލިޝަންގައި އޮތް އަދާލަތާއި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީ އަދި އެމްއާރްއެމުން ވެސް އައިކޮޅަށް ދައުވަތު ފޮނުވާލި އެވެ. އެމްޑީއޭ ފަދަ ބައެއް ޕާޓީތަކުން ޖަވާބެއް ވެސް ނުދިނެވެ. "މިނިވަންކަމުގެ ދިފާއުގައި - ދިވެހީން" ނަމުގައި ހިންގަން ފެށި ކެންޕެއިން "އިންޑިއާ އައުޓް" ގެ ނަމަށް ބަދަލުވެ، ފުޅާވެ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ.\nކެންޕެއިންގެ މައިގަނޑު އަމާޒެއް ކަމަށް ޕީޕީއެމް އާއި ޕީއެންސީން ބުނަމުން އައީ ރާއްޖޭގައި އިންޑިއާގެ ސިފައިން ތިބޭ ތިބުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ މިނިވަން ކަމާއި އިސްތިގުލާލަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް އޮތް ކަމަށްވެސް ބުނެއެވެ. އެހެން ކަމުން މާލެ އާއި އަތޮޅުތެރޭގައި އެ ކެންޕެއިން ފެށުނެވެ.\n"އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިން ފެށުމާއެކު ސަރުކާރުން އިނގިރޭސި ބަހުން ބަޔާނެއް ނެރުނެވެ. ސަރުކާރުންގެ ނަޒަރުގައި އެއީ މަދު ބަޔަކު ހިންގާ ސިޔާސީ ހަރަކާތެވެ. އަދި އެއީ ރާއްޖެ-އިންޑިއާ ގުޅުން ހީނަރުކުރަން ކުރާ މަަސައްކަތެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ. ބައިނަލްއަގްވާމީ ދުނިޔެއަށް އެ ކެންޕެއިންގެ ހަގީގީ މަގުސަދު ސާފު ކޮށްދޭން ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ހާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ފެށިއެވެ. ވަކީން ހާއްސަކޮށް އިންޑިއާއާ އޮތް ގުޅުން ކެނޑިދާނެ ކަމުގެ ބިރަށް އިންޑިއާއަށް އެކަން އިތުރަށް ސާފުކޮށް ދިނެވެ.\nޑިފެންސް މިނިސްޓަރު ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާހެން ސަރުކާރުގެ އެކި ލެވެލްގެ ބޭފުޅުން އިންޑިއާއަށް ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ދަތުރުފުޅުގައި މައިގަނޑު މަސައްކަތްޕުޅަކަށް އޮންނަނީ އިންޑިއާގެ ނޫސްތަކާއި ޓީވީ ޗެނަލްތަކަށް "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިނާ ބެހޭ ގޮތުން މައުލޫމާތު ދިނުމެވެ. ބައެއް މިނިސްޓަރު ވަނީ އެއީ މަދު ބަޔަކު ހިންގާ އަސާސެއް ނެތް ކެންޕެއިނެއް ކަމަށާ އެ ކެންޕެއިނަށް ރާއްޖޭގައި އޮތީ ވަރަށް ފިނި ތަރުހީބެއް ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި އެއީ "ބޮޓުން" ތަކެއް ހިންގާ ކެންޕެއިނެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ސިފަ ކުރެއްވިއެވެ.\nމިދިއަ ނޮވެންބަރުގެ ފަހު ދުވަހު އިދިކޮޅު ލީޑަރު އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްގައްޔޫމް ޖަލު ހުކުމުން މިނިވަންވެވަޑައިގަތެވެ. އަދި ސިޔާސީ މަސައްކަތް ބާރު އަދި އެހާމެ ހަލުއި މިނެއްގައި ފައްޓަވައިފި އެވެ. މިނިވަންވެވަޑައިގެންތާ 72 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ކާނިވާ ސަރަހައްދުގައި ވަރަށް ބޮޑު ރެލީއެއް ކުރިއަށް ގެންދެވި އެވެ. އެ ރެލީގައި ރައީސް ޔާމީން ވަނީ ދޮޅުގަޑިއިރުގެ ތަގުރީރެއް ދެއްވާފަ އެވެ.\nއެ ތަގުރީރު ވެގެން ދިޔައީ އިދިކޮޅުގެ "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިންގެ ފޮރުވިފައިވާ ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން އިތުރަށް ހާމަކޮށްދެއްވި ތަގުރީރަކަށެވެ. ތަގުރީރުގެ ބޮޑުބައި އެމަނިކުފާނު ހާއްސަ ކުރެއްވީ ވެސް އެ މައުލޫއަށެވެ. ރައީސް ޔާމީން އެ ރޭ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިނަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ސީދާ އިރުޝާދަށް ފެށުނު ހަރަކާތެވެ. އަދި މިނިވަންވެވަޑައިގެން އެންމެ އިސްކަން ދެއްވަނީވެސް އެ ކެންޕެއިން ވަރުގަދަކޮށް ފުޅާކުރައްވާށެވެ. ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ހިންގޭނެ އެންމެ ވަރުގަދަ ކެންޕެއިނަށް ހައްދަވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެ ކެންޕެއިންގައި އަމަލީ ގޮތުން އެންމެ އިސްކޮށް ދެން ހުންނަވާނީ ވެސް އެމަނިކުފާނު ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭގެ ފަހަށް ވަރަށް ހަރުއަޑުފުޅުން ވިދާޅުވީ އިންޑިއާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ރާއްޖޭގައި ޖާގަ ނެތް ކަމަށެވެ. އިންޑިއާ ސިފައިންގެ އެންމެ މީހެއްގެ ހަމަ އެންމެ ބޫޓް ކިބައެއްވެސް ރާއްޖޭގައި ހުރެގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އިންޑިއާ ސިފައިން ފައިބާން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރަސްމީކޮށް ގޮވާލެއްވިއެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނު އެކަމަށް ގޮވާލައްވަނީ ކުރީގެ ރައީސެއްގެ ހައިިސިއްޔަތުންނާއި އިދިކޮޅު ލީޑަރުގެ ހައިސިއްޔަތުންނާއި އެތައް ހާސް ބަޔަކު ތަމްސީލު ކުރާ ލީޑަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިންޑިއާ އަސްކަރިއްޔާ ޖެހޭނީ ރާއްޖެއިން ފައިބަން. އިންޑިއާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ރާއްޖޭގައި ޖާގައެއް ނެތް. މިހާރު ރަސްމީކޮށް އަޅުގަނޑު މި ދަންނަވަނީ. ކުރީގެ ރައީސްކަން ކޮށްފައި ހުންނަ މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މި ދަންނަވަނީ. ޕީޕީއެމް އާއި ޕީއެންސީގެ ރައީސްގެ ހައިސިއްޔަތުން މި ދަންނަވަނީ. އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ތަމްސީލުކުރައްވާ ލީޑަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މި ދަންނަވަނީ. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުމެއް ނުވޭ އިންޑިއާގެ މިލިޓަރީގެ އެންމެ މީހެއްވެސް އެންމެ ބޫޓްގެ ޖޯޑެއްވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ފަސްގަނޑުގައި ހުންނާކަށް ބޭނުމެއް ނުވޭ\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން | ޑިސެންބަރު 3، މާލެ ސިޓީ\n"އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިން ވަރުގަދަ ފުޅާވި ހިސާބަކީ މިއީ އެވެ. އޭގެ ފަހަށް އޮންނަ އެތެރޭގެ ކޮންމެ ބައްދަލުވުމެއްގައިވެސް ރައީސް ޔާމީން ގެންދެވީ އެ ކެންޕެއިން ފުޅާ ކުރެއްވުމާއި ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވަމުންނެވެ. ވިދާޅުވީ މުޅި ރާއްޖެއަށް ކެންޕެއިން ފުޅާކުރައްވަން ބޭނުންފުޅު ކަމަށެވެ. ހުދު އެމަނިކުފާނު ރަށްރަށަށް ވަޑައިގެން ރެލީތަކާއި އިހުތިޖާޖުތައް ލީޑު ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.\nކަން ކުރެއްވެވީސް އެގޮތަށެވެ. ފުރަތަމަ ވަޑައިގަތީ ގުރައިދޫއަށެވެ. އެއަށް ފަހު ތުލުސްދޫއަށެވެ. ދެން އޮތީ ނިލަންދޫ އެވެ. މި ދަތުރުތަކުން އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވުނު އެއް ކަމަކީ "އިންޑިއާ އައުޓް" ބޮޑު އަކުރުން ލިޔެފައިވާ ޓީޝާޓެއް ތުރުކުރައްވައިގެން ރައީސް ޔާމީން ހުންނެވުމެވެ. ބައެއްގެ ނަޒަރުގައި މިއީ މި ޒަމާނުގައި ލީޑަރަކު ކުރައްވާފާނެ ފަދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް އެއީ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅަކު ކުރައްވާނެ އެންމެ ހުތުރު ކަމަކަށްވިއެވެ. ދެން ތިބި ބަޔަކަށް އެއީ ރައީސް ޔާމީންގެ ގައުމީ އަދި ވަތަނީ ވިސްނުންފުޅު ހާމަވީ ކަމަކަށްވިއެވެ.\nޔަގީނުންވެސް ރައީސް ޔާމީން އެފަދަ ގޮތަކަށް ފެނިވަޑައިގަތުން ވީ ވަރަށް ބޮޑު ކަމަކަށެވެ. ސަރުކާރުން ކުރީން ސިފަކުރި ގޮތަކަށް "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިނަކީ ރަށްމެދަށް ވިހާ ބެލެނިވެރިކަން ނެތް ހަރަކާތެއް ނޫންކަން ސާފުވެއްޖެ އެވެ. އަދި އެއީ ދެތިން "ބޮޓުން" ހިންގާ ހަރަކާތެއް ނޫންކަން ވެސް އެނގިއްޖެ އެވެ.\nޔާމީންގެ ކޮންމެ ތަގުރީރެއް ފައްޓަވަނީ އިންޑިއާ ސިފައިން ފައިބާން ޖެހޭ ކަމަށް ގޮވާލައްވަމުންނެވެ. ކޮންމެ ތަގުރީރެއް ނިންމަވަނީ އަދި ކޮންމެ ތަގުރީރެއްގައި އެންމެ ގިނައިން ތަކުރާރު ކުރައްވަނީ އެ ލަފުޒުތަކެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން އިންޑިއާ ސިފަައިން ރާއްޖޭގައި ތިބީ ރާއްޖެ އަޅުވެތި ކަމަށް ގެންގޮސް މިރާއްޖެ ހިފަންތޯ ވެސް ސުވާލު އުފެއްދަވަ އެވެ.\nއެހެންވީމަ މިއީ [ރާއްޖޭގައި ތިބި އިންޑިއާ ސިފައިން] ރާއްޖެ ހިފަން ތިބި ބައެއްތޯ މި ސުވާލު ކުރެވެނީ. މިއީ އޮކިއުޕައިން ފޯސްއެއްތޯ. މިއީ މިތާ ކިހާ ޒަމާނެއް ވަންދެން ތިބި ބައެއްތޯ. ސަރުކާރަކުންނެއް ދައުލަތަކުން ނެތް އެއްގޮތަކަށްވެސް މި މީހުންނާ ދޭތެރޭގައި އެއްބަސްވެވިފައި ހުރި އެއްބަސްވުންތަކުގައި ކިހާ ފުންމިނަކަށްތޯ ދަތުރުކުރަނީ އަންގައިދޭކަށް ބޭނުމެއް ނުވޭ. ހުރިހާ ކަމެއް ސިއްރުކޮށްގެން މިހާތަނަށް ގެންދިޔައީ. އިންޑިއާ ސިފައިން މިތާ ނެތް ކަމަށް ފުރަތަމަ ބުނަމުން ދިޔަައީ. އެކި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ފަންނީ ބަޔަކު އައިސް ތިބި ކަަމަށް ފުރަތަމަ ބުނަމުން ދިޔައީ. އެކަމަކު މިއީ މި ސަރުކާރަށް ބަލާއިރު އަޅުގަނޑުމެން ހައިރާންވާންވީ ކަމެއް ނޫން. ދޮގުން އުފެދިފައި އޮތް ސަރުކާރެއް މިއީ. ދޮގުގެ މަތީގައި ދެމި ތިބޭނީ. އެހެންވީމަ މިކަމުގައިވެސް ހެދީ ދޮގު. އެހެން ނަމަވެސް މިހާރު ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައިވެސް އެބަ އެނގޭ އިންޑިއާ ސިފައިން ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްގެން އެބަ ތިބިކަން،\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން | ޑިސެންބަރު 16، ކ. ގުރައިދޫ\nކޮންމެއަކަސް އަނެއްކާވެސް ސަރުކާރުން އިނގިރޭސި ބަހުން ބަޔާނެއް ނެރެ އިންޑިއާއަށް މައްސަލަ ސާފުކޮށްދޭން މަސައްކަތް ކޮށްފި އެވެ. މި ފަހަރުގެ ބަޔާނުގައި ވެސް ރާއްޖެ-އިންޑިއާ ގުޅުމާމެދު ދޮގު ވާހަކަތައް ފަތުރާ ނަފުރަތު އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ މަދު ބައެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ. އެކަން ކުރާ މަދު ދިވެހީން ވެސް އެ މަޅީގައި ޖައްސާފައިވަނީ ސިޔާސީ މަގުސަދެއް ހާސިލުކުރަން އުޅޭ ބައެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nއޭގެ ފަހުން ފުލުފުލުގައި ސިޔާސީ އެކި ބޭފުޅުންގެ ޓްވީޓްތަކުން ސޯޝަލް މީޑިއާ ފުރާލެއްވިއެވެ. ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އާއި އެމްޑީޕީގެ ޕީޖީ ގުރޫޕްގެ މެންބަރުން "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިނާ ދެކޮޅަށް ތަފާތު ޓްވީޓްތައް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. އިދިކޮޅުގައި ތިއްބެވިއިރު ޗައިނާއާ ދެކޮޅަށް ކުރެއްވެވި ޓްވީޓްތައް މުޅީން ހަނދާނުން ކެހި "އިންޑިއާ އައުޓް" ހަރަކާތަކީ ޣައްދާރުވުމެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަ ކުރަން ފެށިއެވެ. އަދި އެއީ ދިވެހީން ނިކަމެތި ކުރާން ދައްކާ ވާހަކަތަކެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެެވެ.\n"އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިންގެ ތެރެއިން ކ އަތޮޅު ގުރައިދޫގައި އޮތް ހިނގާލުމުގެ ތެރެއިން --\nހަރަކާތް މަޑުނުޖެހި ކުރިއަށް ގެންދާން ފެށުމުން ކުއްލި ގޮތަކަށް އައީ އެމްޑީޕީގެ ހާއްސަ ބައްދަލްވުމެކެވެ. އިއްޔެ ސަލްޓަންޕާކުގައި އޮތް ބައްދަލްވުމުގައި އެމްޑީޕީގެ މާލެ ރައްޔިތުންނަށް ހާއްސަކޮށްފައި އޮތް "ކޯކަސް ބައްދަލްވުމެ" ކެވެ. އެމްޑީޕީން ވެފައިވާ "ބޯހިޔާވަހިކަން ކަށަވަރުކުރުން" ވައުދާ ގުޅޭގޮތުން އޮތް މި ބައްދަލްވުމުގެ ހޫނު މައުލޫއަކަށްވީ "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިންގެ މައްސަލައެވެ. ރައީސް ނަޝީދާއި އެމްޑީޕީގެ ގައުމީ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ވަނީ ވަރަށް ހޫނުކޮށް އެ މައުލޫއަށް ބަހުސް ކުރައްވާފައެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި "އިންޑިއާ އައުޓް" މި ރާއްޖޭގައި ނުގޮވޭނެ އެވެ. އަދި އެ ފުރުސަތު ދީގެން ފުލުސް އޮވެގެން ނުވާނެ އެވެ. ފުލުހުން ނިކުމެ ހުއްޓުވާން ޖެހެއެވެ. އަދި އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުން ވެސް އެކަމާ ދެކޮޅަށް ނިކުމެ އިދިކޮޅު ހުއްޓުވަން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ރައީސް ޔާމީނަށް ނުސީދާކޮށް އިންޒާރުވެސް ދެއްވެވިއެވެ. ވިދާޅުވީ އެެފަދަ ގޮތަކަށް އުޅުއްވަނިކޮށް މާލޭގެ މަގުތައް މަތިން އެމްޑީޕީގެ ސަޕޯޓަރުން ދިމާކޮށްލައްވައިފިނަމަ ނަތީޖާ ރަނގަޅު ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nބައްދަލްވުމުގައި ވާހަކަ ދެއްކެވި ބައެއް ބޭފުޅުން ވަނީ "އިންޑިއާ އައުޓް" ގޮވައިފި ކޮންމެ މީހަކަށް ކަންކަށިމަތީ އަތް ދަމާލުމަކުން އަދަބު ދިނުމަށް އެދިފައެވެ.\nއިންޑިއާ އައުޓް ނުގޮވޭނެ، ނުގޮވޭނެ. އެއީ ކަނޑައެޅިގެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސްލަހަތާ ހިލާފު ކަމެއް. ކަނޑައެޅިގެން މި ރާއްޖޭގެ އެކިއެކި ތަންތަނުގައި ގޮވުމަކުން ނުހިނގޭނެ. ރައީސް ޔާމީނަކަށް އިންޑިއާ އައުޓް ޖައްސަވައިގެނެއް ބޭރަށް ނުކުމެ ގޮވުމަކުންނެއް ނުހިންގެވޭނެ. އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުލުހުން ނުކުމެ ހުއްޓަންޖެހޭނެ ކަމެއް\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު | ޑިސެންބަރު 22، ސަލްޓަންޕާކް\nއެ ބައްދަލްވުމުގެ ކުރީން ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ގެންދިޔައީ ރޭގެ "ރާއްޖެ މިއަދު" ޕްރަގްރާމް ވަރަށް ހާއްސަ ވާނެ ކަމަށް އިއުލާނު ކުރަމުންނެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ހަގީގަތް ބުނެދީ އިދިިކޮޅުގެ މަކަރުވެރި ރޭވުން ހާމަކޮށްދޭން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޗީފް އޮފް ސްޓާފް އަލީ ޒާހިރު ޓީވީއަށް އަރާވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nދައުލަތުގެ މީޑިއާގެ އެންމެ ބޮޑު ކަރަންޓްއެފެއާޒް ޓޯކް ޝޯ ރޭ ހާއްސަކޮށްފައި އޮތީ "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިނާ ދެކޮޅަށެވެ. މާ އޮއްޓަރު ހުރި ވާހަކަތަކެއް ވިދާޅުނުވެވުނަސް ޗީފް އޮފް ސްޓާފް ވަނީ ގަޑިއެއްހާއިރު ލައްކަ ވާހަކަ ދައްކަވާފައެވެ. ވިދާޅުވީ އެ ކެންޕެއިނަކީ ސަރުކާރުގެ ބިޔަ ތަރައްގީ "ހަޖަމު" ނުވެގެން ބަޔަކު ކުރިއަށް ގެންދާ ކެންޕެއިނެއް ކަމަށެވެ. އެކަމުގައި ބައިވެރިވެ ތަރައްގީއަށް ހުރަސް އެޅޭ ފަދަ ކަމެއް ނުކުުރުމަށް ތަކުރާރުކޮށް އެދިވަޑައިގަތެވެ. ދެން ދެއްކެވީ އެމްޑީޕީގެ ބައެއް އެހެން މެންބަރުންވެސް ދައްކަވާ ވާހަކަތަކެވެ. ރާއްޖޭގެ ސިފައިން އިންޑިއާގައި ތިބޭ ވާހަކަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ގައުމެއްގައިވެސް އެހެން ގައުމުތަކުގެ ސިފައިން ތިބޭ ކަމެވެ. އިންޑިއާ އާ ނުލައި ރާއްޖެއަށް އުޅެވެން ނެތް ވާހަކައެވެ. ފިޔާކޮޅެއް ހަޑޫ އަދި ހަރުކޮޅެއްވެސް ދިއްކޮލަނީ އިންޑިއާއިން ކަމެވެ. ބޭހަށް ދާން އިންޑިއާއަކީ އެފަދަ ދެވަނައެއް ނެތް ތަނެއް ކަމެވެ. އެފަދަ މުހިންމު ބަޔަކާ ދެކޮޅުވެވޭނެ ހެއްޔޭ ވިދާޅުވެ ރައްޔިތުންނަށް ސުވާލެއް ކުރިމަތި ކުރުވިއެވެ.\nއިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން އިއްޔެ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އިންޑިއާ އައުޓް ކެމްޕޭންގެ ތެރެއިން -- ފޮޓޯ: އަވަސް\nކޮންމެ އަކަށް "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިނުން ސަރުކާރު ޕްރެޝަރަށް ވައްޓާލައިފި އެވެ. ކޮށިއަރުވާލައިފި އެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ހުއްޓާލާ އެ ކެންޕެއިނާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާން ޖެހިއްޖެ އެވެ. މިވީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ. ދެތިން ބޮޓުން ހިންގާ ކަމަށް ބުނި ކެންޕެއިން އަތު ނުޖެހޭ ހަމައަށް ބޮޑުވީ ހެއްޔެވެ. ސިޔާސީ މަގުސަދެއްގައި ސިޔާސީ މަގުސަދެއް ހާސިލުކުރަން ފެށި ކެންޕެއިންގައި ގައުމީ ވަރުގަދަ ރޫހެއް އުފެދުނީ ކަމަށް ސަރުކާރުން ދެކުނީ ހެއްޔެވެ. ކެންޕެއިން ފުޅާވެ ނުހިފެހެއްޓޭނެ ހިސާބަށް ދިޔައީ ކަމަށް ސަރުކާރު ދުށީ ހެއްޔެވެ. ނޫނީ ކެންޕެއިން ހުއްޓުވުނު ގޮތަކަށް ހުއްޓުވަން އިންޑިއާއިން ހާއްސަ އޯޑަރެއް އައީ ހެއްޔެވެ.\nކޮންމެވެސް ކަމެއް ވެއްޖެ އެވެ. ޔަގީން ނުވަނީ އެ ވީ ގޮތެވެ. ނަމަވެސް އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ބުނަނީ "އިންޑިއާ އައުޓް" ކެންޕެއިން ހުއްޓުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އޮތީ ފުޅާކުރުމާއި އިތުރަށް ބޮޑު ކުރުމެއް ކަމަށެވެ. އެހެން ވެއްޖެނަމަ ދެން ވާނީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ. ފުލުސް ފޯސްތައް ނެރެ އެ ހަރަކާތް ހުއްޓުވާފާނެ ބާވައެވެ. އެހެން ވެއްޖެނަމަ ބޮޑު ހަމަނުޖެހުމަަކަށް މަގުފަހިވެދާނެ ހެއްޔެވެ.\n"މިކަމެއް ނުހިފެހެއްޓޭނެ. މިއީ ދިވެހީންގެ ވިންދު. މިއީ ދިވެހީންގެ ހާލުގެ ދުލުން ގޮވާ ވާހަކަ. އެހެންވީމަ ދިވެހިރާއްޖެއިން އިންޑިއާ އަސްކަރިއްޔާ ޖެހެނީ ފައިބާން. އަޅުގަނޑުމެން ހިތްހަމައެއް ނުޖެހޭ. އަޅުގަނޑުމެން ނަފްރަތު ކުރަން، އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލެއް ނުކުރަން މިކަމެއް. އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުމެން ހުރިހާ ރައްޔިތުން އަޑަށް ބާރުލާފައި އެއްވެސް ކަހަލަ އޮޅުމެއް ނެތް ގޮތުގައި މި ބުނަނީ އިންޑިއާ ސިފައިން ދިވެހިރާއްޖެއިން ފައިބާށޭ. އިންޑިއާ ސިފައިންނަށް މިތާކު ނުތިބެވޭނޭ،" ސަރުކާރަށް ރައްދު ދެއްވާ ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ޕީޕީއެމް + އިންޑިއާ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ޕީޕަލްސް ނޭޝަނަލް ކޮންގްރެސް - ޕީއެންސީ ދިވެހި އިންޑިއާގެ ގުޅުން\nއިންޑިއާ އަސްކަރިއްޔާ އޮތުމަކީ ނުހުރުއްޕާނެއް


Alia furathama faharah producer ehge gothugai "Darlings" in\nބޮލީވުޑްގެ ގިނަ ތަރިން ފިލްމު ކުޅުމުގެ އިތުރުން ފިލްމުތައް ޕްރޮޑިއުސްކުރުން މިއީ އާންމު ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ބޮލީވުޑްގައި އެންމެ ކާމިޔާބު ތަރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަޝްހޫރު ބަތަލާ އާލިއާ ބަޓްވެސް މިހާރު މިސްރާބު ހުރީ ޕްރޮޑަކްޝަންއާ ދިމާލަށެވެ.\nއާލިއާގެ އަމިއްލު ކުންފުނީގެ ފުރަތަމަ ޕްރޮޖެކްޓް "ޑާލިންގްސް" އަކީ އަލީޔާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޕްރޮޑިއުސްކުރާ ޕްރޮޖެކްޓެވެ. އޭނާގެ ޕްރޮޑަކްޝަންގެ ކޮމްޕެނީގެ ނަން އިއްޔެ އާންމުކޮށްފައިވާއިރު ކޮމްޕެނީގެ ނަމަކީ "އެޓާނަލް ސަންޝައިން ޕްރޮޑަކްޝަންސް" އެވެ.\nއެއަށްފަހު ފުރަތަމަ ޕްރޮޖެކްޓް އިއުލާންކޮށްފައިވާއިރު ޑާލިންގްސް އަކީ އެޓާނަލް ސަންޝައިން ޕްރޮޑަކްޝަންސް އާއި ރެޑް ޗިލީސް އެންޓަޓައިމެންޓާއި ގުޅިގެން ގެނެސްދޭ ފިލްމެކެވެ. ފިލްމުގެ ތަރިންގެ ގޮތުގައިވެސް އާލިޔާ ހިމެނޭއިރު ދެން ހިމެނެނީ ޝެފާލި ޝާހް، ވިޖޭ ޝަރުމާ އަދި ރޯޝަން މެތިއު އެވެ.\nއާލިޔާގެ ފުރަތަމަ ޕްރޮޖެކްޓް އިއުލާންކުރުމާއެކު ފުރަތަމަ މަރުހަބާ ކިޔާފައިވަނީ ކަރަން ޖޯހަރެވެ.


13 ނޮވެމްބަރ 2019 - 06:25 23 comments\nޓީޗަރު ދިރިއުޅޭ ގޭގައި އުޅޭ ކުއްޖާ ހުރިހާ ވަގުތަކު ވެސް އެ އުޅެނީ ކިލާހުގައެވެ. އަހަންނަށް ވިސްނުނު ގޮތުގައި ދެބެންގެ ތަފާތަކީ އެއީއެވެ. ހަގީގަތުގައި ޓިއުޝަނަށް ޚަރަދުކުރާނެ ފައިސާ އަހަރެން އަތުގައި ނެތީއެވެ.\nނަސީމަކީ މަހުމުސާރަވެރިޔެކެވެ. އަހަރެން ވެސް ކުރިން ވަޒީފާއަދާކުރީމެވެ. ކުދިން ލިބުނީމައި ނަސީމު ބޭނުންވީ ކުދީންނަށް ތަރުބިއްޔަތުދޭން އަހަރެން ގޭގައި ހުންނާށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ނަސީމު ދެގުނައަށް މަސައްކަތް އިތުރުކުރިއެވެ. އަރާމެއް ނެތި، އަމިއްލަ އުފާތައް ގުރުބާންކޮށްފައި އަނބިދަރީންނަށް ޓަކައި ފައިސާ ހޯދިއެވެ. ލިބޭ ލާރިން އެންމެ ރުފިޔާއެއް ވެސް ބޭކާރެއް ނުކުރެއެވެ. ވީއިރު ލީނާއަށް ހަތަރު މާކުސް އިތުރަށް ލިބިގެން ހަފީޒާގެ ހިތުގައި އަލިފާންރޯވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ހަފީޒާއަކީ ނަސީމުގެ އެއްބަޑުއެއްބަފާ ދައްތައެވެ. އެ ފަދަ މީހުންނަކީ އަނެކުންގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވާންޖެހޭ މީހުންނެވެ. ހެޔޮ ދުއާކޮށްދޭ މީހުންނެވެ.\nސީއެޗްއެސްއީއަށް ދެކުދިން ދިޔައީ އެއް އަހަރެއްގައެވެ. އެ އަހަރަކު ލީނާ އަކަށް ޓެސްޓެއް ނުހެދުނެވެ. ކިޔެވި ދުވަސްވަރު ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅެވެ. ޓެސްޓުހަދަން ލިޔަން އުޅެއުޅެ ގަލަމެއް ނުހިފޭއްޓުނެވެ. ފުރަތަމަ ކަރުދާސް ނިންމައިފައި ލީނާ ގެއަށް އައެވެ. ދެވަނަ ކަރުދާސް ފެށެނީ ތަންކޮޅެއް ފަހުންނެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި، ދެ ކަރުދާސް ދެމެދުގައި ލިބޭ ހުސްވަގުތުކޮޅުގައި ލީނާ ގެއަކަށް ނާދެއެވެ. ގެއަށް އަންނަންޖެހުނީ އަތުގައި ވަރުނެތިގެން ނުލިޔެވިގެންނެވެ. ލީނާ ގެއަށް އައިއިރު ސަނާޔާއަށް ގުރުއާން ކިޔަވައިދޭ ޒުބެއިދާ ގޭގައި އިނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ނަސީބެވެ. ލީނާ އޭރު ހުރީ ވައަތުން ކަނާއަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. ލީނާގެ އަތަށް މައްސަލަޖެހިގެން އައިމަ ވެސް އެއީ ކީއްވެގެންކަމެއް އަހަންނަކަށް ނޭނގުނެވެ. ހަފީޒާ ދައްކާފައިހުރި ވާހަކަތަކާއި އެ ކަމާ ގުޅުވާކަށް އަހަރެން ހިތަކަށް ވެސް ނާރައެވެ.\n"މި އަތް ހީވަނީ ނެތްހެން." ލީނާ ކަންބޮޑުވެފައި ބުންޏެވެ.\n"ތި އަތުން ދޫކޮށްލަބަލަ!" ލީނާ ފެނިފައި ޒުބެއިދާ އެދުނެވެ.\n"މި އަތުގަ ވާތްގެއް ނެތޭ!" ލީނާ އަނެއްކާ ވެސް ބުންޏެވެ. "އަހަރެން ލިޔަން ފެށިތަނާ މި އަތަށް މިހެން ވެއްޖެ. ދެން ނުވެސް ލިޔެވުނު."\nޒުބެއިދާ ބޭނުންވީ ލީނާގެ އަތުގައި އެއްޗެއް ލިޔާށެވެ. އަހަރެން އެކަމަށް ހުރަސްއެޅީމެވެ. ލީނާގެ އަތުގައި ލިޔެފައިހުރިތަން ފެނިއްޖެއްޔާ އިމްތިހާން ހޯލަށް ނުވައްދަފާނެތީއެވެ. ކޮޕީކުރާކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފާނެތީއެވެ.\n"ބާލިދީއަކަށް ފެންއަޅައިގެން ގެނެސްބަލަ!" ޒުބެއިދާ އެދުނެވެ. "ކަރުދާސްގަނޑެއް ވެސް ގެނެސްދީ!"\nއަަހަރެން އެ ސާމާނު ގެނެސްދިނުމުން ކަރުދާސްގަނޑުގައި ޒުބެއިދާ ލިޔަން ފެށިއެވެ. ލިޔުނީ ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކެކެވެ.\n"ބާލިދީ ކައިރީގައި ބަހައްޓައިގެން އެ ފެނަށް ކިޔަވާ!" ކަރުދާސްގަނޑު ދެމުން ޒުބެއިދާ ބުންޏެވެ. "ކިޔަވާފަ އެ ފެނުން ދަރިފުޅު ފެންވަރުވާ."\nނަސީމު ގެއަކު ނެތެވެ. ކުޑައިރެއްކޮޅެއް ފަހުން ލީނާގެ ދެވަނަ ކަރުދާސް ފެށޭނެއެވެ. ގޮތެއް ނިންމަން އަަހަންނަށް ލިބުނީ ފަޅި ސިކުންތެކެވެ. ހިތަށްއެރިއެވެ. ފެންކިޔަވައިފައި އަޅައިގެން ޔަގީނުން ވެސް ގޯހެއް ނުވާނެއެވެ. ވަގުތު ލީނާ ގޮވައިގެން ގޮސް ބޮލަށް ފެންއެޅީމެވެ. ފެންވަރުވާ ނިމުނުއިރު ލީނާއަށް ކުޑަކޮށް ލުއިވެއްޖެއެވެ. ކަނާއަތުން އަހަރެންގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފެން ފެށިއެވެ.\n"ދެން ތެޔޮފޮދަކަށް ވެސް ކިޔަވާފަ އެ ތެޔޮ ވެސް އަތުގަ އުނގުޅާ!" ޒުބެއިދާ އެދުނެވެ.\nއަހަރެން އެކަން ވެސް ކުރީމެވެ. ލީނާ އިސްކޫލަށް ފޮނުވިއިރު އަހަރެންގެ މޭ ވަރަށް ބާރަށް ތެޅެއެވެ. ހިތަށްއެރިއެވެ. އިސްކޫލުގައި ހުއްޓާ ދެން އެހެން ވެއްޖެ ނަމަ ޓެސްޓު ހެދޭނެ އެއްވެސް ގޮތެއް ނޯންނާނެއެވެ.\n"އަސްލު ކިހިނެއް އެވީ؟" ލީނާ ދިޔުމުން އަހަރެން ޒުބެއިދާޔާ ސުވާލުކުރީމެވެ.\n"އެސްފީނާ ޖެހިފަ އެހެރީ." ޒުބެއިދާ ބުންޏެވެ. "އޭނަ ދެކެ ކާކު އެހާ ރުޅިއަންނަނީ؟"\n"އެންމެ މީހަކު ހުންނާނީ،" އަހަރެން ވިސްނާލައިފައި ބުނީމެވެ. "އެއީ ނަސީމުގެ ދޮންތަ. އޭނަ ބުނި އަހަންނަކީ ދެ ދުނިޔޭގެ ވެސް ހަތުރެކޭ."\n"ކިހިނެއްވެގެން؟ އޭނައަށް ކީއްކުރީ؟" ޒުބެއިދާ އެހިއެވެ.\n"އަހަންނެއް ކަމެއް ނުކުރަން. އޭނަގެ ދަރިފުޅާ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާ އެއްކޮށް އޯލެވެލް ހެދީ. ހަދައިގެން އޭނަގެ ދަރިފުޅަށް ހަތަރު މާކްސް އުނިވީ."\n"އެހެރީ ދޯ ގާތްތިމާގެ މީހުންގެ ވެސް ހުންނަ ހިތްނުބައިކަން." ޒުބެއިދާ ބުންޏެވެ.\nނަސީބަކުން ލީނާއަށް ޓެސްޓުހެދުނެވެ. ނަސީމު ގެއަށް އައުމުން އަހަރެން އެ ވާހަކަ ބުނީމެވެ. ޒުބެއިދާ ދެއްކި ވާހަކަ ވެސް ހިއްސާކުރީމެވެ.\n"އެހެރީ މީހުން ކުރާ ކަހަލަ ކަންތަކެއް ނޫނެއްނު! އެއްބަޑުއެއްބަފާ މީހުން ވިއްޔަ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އަޅެ ލީނާގެ ދުވަހެއްނު އެ ދުއްވާލީ!"\n"ދެން ކީއްކުރާނީ؟" ގޮތްހުސްވެފައިވާ މީހަކު ބުނާހެން ނަސީމު ބުންޏެވެ. "އެނގޭނެއްނު އެއީ ދޮންތަގެ ވައްތަރުކަން."\n"އަހަންނަކަށް ނޭނގެ އެއީ ދޮންތަގެ ވައްތަރުކަމެއް،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އަދިކިރިޔާ މި އެނގުނީ."\n"ތި އަދި ނޭނގެއެއްނު ތެދެއްކަމެއް ވެސް. މީހަކު ދައްކާހާ ވާހަކައެއް ނުވާނެ ގަބޫލުކުރާކަށް. ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ހިނގާ!" ނަސީމު އެދުނެވެ. "އެއްވެސް ކަމަކަށް ނުވެވެސް ހިނގައިދާނެ."\nލީނާ ގޮވައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީމެވެ. ޑަކުޓަރު ބުނި ގޮތުގައި ލީނާގެ އަތަކު އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ.\n"މާގިނައިން ލިޔުނީމަ އަތް ވާޅުވީކަމަށް ވެދާނެ،" ވަަރަށް ހަމަޖެހިލައިފައި ޑަކުޓަރު ބުންޏެވެ. "ފިޒިޔޯހަދަން އަހަންނަށް ފެންނަނީ."\n"ކޮބާ!" ނަސީމު ވެސް ޑަކުޓަރު ބުނި ރާގުގައި ބުންޏެވެ. "އަހަރެން ބުނީމެއްނު."\nފިޒިޔޯހަދަން ތިން މަސްދުވަހު ލީނާ ގެންދިޔައީމެވެ. ކުޑަކޮށް ލުއިވެއެވެ. އަތް މުޅީން ރަނގަޅެއް ނުވިއެވެ. ކިލާހުގެ ވެސް އެއްވެސް ޓެސްޓެއްހަދަން ފަށާއިރަށް އަތުގައި ރިއްސަން ފަށައެވެ. ކުރިޔަށް ވުރެ ދެގުނަ ހިތްވަރުލައިގެން ނޫނީ ގަލަމެއް ނުހިފޭއްޓެއެވެ. ލީނާއަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފެށިއެވެ. ލީނާގެ ސިކުނޑީގައި ކުޑަ އުނިކަމެއް ހުންނަން ފެށިއެވެ. ކުރިން ލީނާއަކީ ޖެހިލުންކުޑަ، މުރާލި ކުއްޖެކެވެ. އޭނަގެ އަމިއްލަ ނަފުސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑެވެ. އެކަމަކު ލީނާއަކީ ވަރަށް ފަސޭހައިން ބިރުގަންނަ ކުއްޖަކަށް ބަދަލުވިއެވެ. ކަންކަމުގައި އިސްނަގަން ނުކުރެން ފެށިއެވެ. ލީނާ ކުރިމަތިލީ އޭލެވެލް އިމްތިހާނާއެވެ. ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ދުވަހަކީ އަހަންނަށް ކުރިމަތިވި ވަރުގަދަ އިމްތިހާނެކެވެ.\nކުރިޔަށް ވުރެ ދެގުނަ އިތުރަށް އަހަރެން މަސައްކަތް ފެށީމެވެ. ފައިސާހޯދަނީ ނަސީމެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްގައި ނަސީމުގެ އެހީތެރިކަން އޮވެއެވެ. އަހަންނަކީ ދަރިފުޅުގެ ޓީޗަރެވެ. މަންމައެވެ. ނަފުސާނީ މާހިރެވެ. އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާއެވެ. ލީނާއަށް ކިޔަވައިދޭން އަހަރެން ކުރި މަސައްކަތް އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނެ ފަރާތަކީ ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ، ގަދަ ކީރިތިވަންތަ ﷲ އެވެ. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ކިޔެވިޔަނުދޭން ހަފީޒާ ކުރި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ބަދަލު ހަފީޒާއަށް ދެއްވާނީ ވެސް ހަމަ އެ ފަރާތުންނެވެ. އަހަރެން ބަދަލެއްނުހިފަމެވެ. ބަދުދުއާއެއް ނުކުރަމެވެ. އެކަމަކު ހިތްދަތިނުވެއޭ ބުނެފި ނަމަ އެވާނީ ދޮގަކަށެވެ. ވަރަށް ދެރަވިއެވެ. އެކަނި އިނދެ ކިތަންމެ ރެޔަކު ރުއީމެވެ. އަހަރެންގެ ލޯބިވާ ދަރިފުޅުގެ އޮތީ ކޮން ކުށެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް އެނގެއެވެ. ލީނާގެ މުސްތަގުބަލު ކުރިން އޮތީ އަމާން، އޮމާން ސީދާ މަގެއްހެންނެވެ. އެ މަގު ކަތި ހަރުގަނޑަކަށް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. ކޮންމެ ހަރުފަތަކުން ލީނާއަށް ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. އެފަކީރުގެ ދިރިއުޅުމަށް ކުރިމަތިވި ތޫފާނުގެ ސަބަބުން އުންމީދުގެ ރިޔާތައް ވީދިއްޖެއެވެ. ބައްތެލި މަޑުޖެހިއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން ގުރުބާންކުރި ނިންޖާއި، އަރާމާއި، އުފަލުގެ ބަދަލު އަހަންނަށް ﷲ ދެއްވިއެވެ. ކެތްތެރިކަމުގެ އުޖޫރައަކީ އެއީއެވެ.\nއަތްތިލަބަޑިން ހޯލުގެ ހިމޭންކަން ފޫދުއްވައިލި އަޑަށް އަހަރެން ޚިޔާލުން އެނބުރިއައީމެވެ. އިސްއުފުލައިލީމެވެ. ބެރުތަކުގެ އަޑުން ގުގުމަމުން، ދިދަތައް ވިހުރުވަމުން، ދުންމާރިތައް ފުމެމުން އެހެރަ ގެންދަނީ އަހަރެންގެ ލޯބިވާ ދަރިފުޅު ލީނާއެވެ. އޭލެވެލްއިން އޭނަ ހިމެނުނީ މުޅި ދުނިޔެއިން އެއްވަނަ ހޯދި ދަރިވަރުންގެ ލިސްޓުގައެވެ. އަހަރެންގެ ކަރުނައެއް ނުހިފޭއްޓުނެވެ. ސާބިތުކަމާ އެކުގައި ހަރުފަތްތަކަށް ލީނާ އެރިއިރު ހޯލުގައި ތިބި އެންމެނަށް ފެންނާނީ ލީނާގެ ލުއިލުއި ހިނިތުންވުމެވެ. އޭނަގެ ފެންކަޅިވެފައިވާ ދެ ލޯ އަަހަރެން ދުށީމެވެ. މަޑު ތުރުތުރެއް ހުންނަ ލީނާގެ އަތް ވެސް އަހަރެން ދުށީމެވެ. މީ މަންމައެއްގެ ތޫނު ދެ ލޮލެވެ. ސާބިތުކަމާ އެކުގައި ލީނާ ގޮސް އިސްޓޭޖުގެ މެދުގައި ހުއްޓުނެވެ. ހިތަށްއެރިއެވެ. ހަޅޭއްލަވައިގެންފައި ބުނެފާނަމެވެ. ﷲ އަކްބަރެވެ. އެންމެން ރަނގަޅަށް ބަލާށެވެ. އެހެރީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅެވެ.\n"އަޅުގަނޑު އިނާމު ބޭނުންވަނީ އަޅުގަނޑު މަންމަގެ އަތުން،" ލީނާ ބުނި އަޑު އަހަންނަށް އިވުނެވެ. "މަންމާ!"\nއަހަރެން އިނީ ތެދުވަން ނޭނގިފައެވެ. ގާތުގައި އިން ފިރިމީހާ އަހަންނަށް ހިތްވަރުދިނެވެ. އިސްކޫލުގެ ފަރާތުން މީހުން އައިސް އަހަންނަށް ދައުވަތުދިނެވެ. ދެއަތުން ކަރުނަ ފުހެލައިފައި އަހަރެން ތެދުވީމެވެ. މުޅި ހޯލު އަތްތިލަބަޑިން ގުގުމައިލިއެވެ. އެހެން ކަމަކަށް އަހަންނަކަށް ނުވިސްނުނެެވެ. އަހަންނަށް ހަމައެކަނި ވިސްނުނީ އަހަންނާއި އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާ ދެމެދުގައި ހުރި ދުރުމިނަށެވެ. ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކުން އަހަރެންގެ ހަނދާންތައް އާކުރުވިއެވެ. ފިޒިއޮތެރަޕީހަދަން ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން ދިޔަ ދުވަސްތަކެވެ. ދަރިފުޅު އަތުގައި ތެޔޮއުނގުޅި ދުވަސްތަކެވެ. ދަރިފުޅުގެ ކަރުނަ ފުހެދެމުން އަހަރެންގެ ކަރުނަ ފުހުނު ދުވަސްތަކެވެ. ނުނިދިފައި އަހަރެން އޮތް ރޭތަކެވެ. ވަރުބަލިވެގެން ގޮސް ހަކަތަ ހުސްވެފައިވާއިރު ވެސް ދަރިފުޅަށް ހިތްވަރުދޭން ހޭދަކުރި ވަގުތުތަކެވެ. ދަރިފުޅަށް ޓަކައި އަހަރެން ކުރި ދުޢާތަކެވެ. ދެންނެވި އާދޭސްތަކެވެ. ޖެހި ސަޖިދަތަކެވެ. ހިފި ރޯދަތަކެވެ. އަހަރެން ހުރީ ވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްގެންނެވެ. އެކަމަކު އިސްޓޭޖަށް އެރިއިރު އަހަންނަކަށް ކަރުނައެއް ނުހިފޭއްޓެއެވެ. ކެމެރާތަކަށް އަހަރެންގެ ދެ ލޯ ފެނުމާއެކު އެ ތަނުގައި ހުރި ބޮޑު އިސްކިރީނުން ދުނިޔެއަށް އެ ސިއްރު ހާމަކޮށްދިނެވެ. މަންމަގެ ކަރުނައިގެ މާނަ އެންމެން ދަނެގަތެވެ. އެންމެން އެކުގައި ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. އަހަރެންގެ ކަޅި ސީދާވެފައި ހުރީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލުގެ ފިނިކަމަށެވެ. ދަރިފުޅަށް އިނާމުދިނީ އަހަންނެވެ.\n"މީ އަހަރެންގެ މަންމަ،" މައިކު ދިއްކޮށްލުމުން ލީނާ ބުންޏެވެ. "މި އިނާމުގެ އަސްލު ހައްގުވެރިޔާ!"\nތަސްލީމާ ވެސް ގަދަ ދިހައެއްގައި ހިމެނުނެވެ. އެކަމަކު އެއްވަނަ ދަރަޖަޔަކު ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލު ހަފީޒާ ހިފާނީ ކިހިނެއްކަމެއް އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. މިއީ ހަގީގީ ހާދިސާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ލިޔެފައިވާ ވާހަކައެކެވެ. ނިމުނީ


މިރޯދަމަހުވެސް ތޮއްޑޫ ކަރާގެ ބަހާރު މޫސުން މާލެއަށް!\nފާތިމަތު މުހުސިން 07 އޭޕްރިލް 2021\nކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް ރޯދަމަހަކީ އަހަރުމެންގެ ދިރިއުޅުން އެތައް ގޮތަށް ބަދަލުވެގެންދާ ވަރަށް ހާއްސަ މައްސަރެކެވެ. ގައިމުވެސް މިމައްސަރަށް ތައްޔާރުވުމަށް3މަހެއްހާ ދުވަސް ކުރިން އެންމެ ބޮޑަށް ތައްޔާރުވަމުން އަންނަ އެއްބަޔަކަށް ވާނީ ތޮއްޑޫ ދަނޑުވެރިންނެވެ. ދުރާލާ ދަނޑުތަކުގައި ކަރާ ހެއްދުމަށް އެ ދަނޑުވަރުން ކުރަމުންދަނީ ނުހަނު ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެތައް ކަރައެއް މުޅި ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފޯރުކޮށްދެނީ އެ ދަނޑުވެރިން ކުރަމުންދާ ބުރަ މަސައްކަތުންނެވެ. އެގޮތުން މިއަހަރުވެސް ތޮއްޑޫ ދަނޑުވެރިން އެމަސައްކަތް ފަށާ މިހާރު އެދަނީ ރޯދައަށް ދަނޑުތަކުން ކަރާ ކެނޑުމަށް ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.\nތޮއްޑޫގައި ކަރާ ދަނޑު ހައްދާ މޫސާ ނަޝީދު ހަމައަށް ވިދާޅުވީ އެހެން އަހަރުތަކާއި ހިލާފަށް މިއަހަރު ދިމާވި އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ކަރާ ހައްދަން ފެށިތަނާ ވިއްސާރަވުމުންނެވެ. އެގޮތުން ބައެއް ދަނޑުތައް ހަލާކުވުމުން އުއްމީދު ކުރި ވަރަށް ކަރާ ނުހެއްދުނު ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\n"ކަރާ ބޭނުންވާ ވަރަށް ލިބޭނެ. އެކަމަކު މޫސުން ދިޔަ ގޮތުން ނިމުނު އަހަރަށްވުރެ ބޭރު ކުރެވޭ ކަރާ މަދުވާނެ. އަބަދުވެސް އެންމެ މާރކެޓް އޮންނަނީ މާލޭގައި ކަމަށްވާތީ 50 ހަކަށް ޓަނުގެ ކަރާ ބޭރު ކުރެވޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަންދާޒާ އަކީ"\n- ތޮއްޑޫ ދަނޑުވެރިއެއް\nމޫސާ ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ބައެއް ދަނޑުތަކުން 2000 އާއި 3000 ކިލޯގެ ކަރާ ލިބޭނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށެވެ.\nތޮއްޑޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް ހަދީޖާ ނިއުޝާ ވިދާޅުވީ، ރޯދަމަހުގެ ވިއްސާ ހަމައަށް އެއްވެސް ދަތިކަމެއް ނެތި ލިބޭ ވަރަށް މިހާރު ކަރާ ތޮއްޑޫގައި އެބަހުރި ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މޫސުން ގޮސްވުމުގެ ސަބަބުން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލަސްކަމެއް އައި ކަމަށާއި ދަނޑުވެރިންގެ ބުރަ މަސައްކަތުން ރޯދަމަހަށް ދޮން ކަރާ ލިބޭ ވަރުވާނެ ކަމަށެވެ. ނިއުޝާ ވިދާޅުވީ ތޮއްޑޫގައި ގެސްޓްހައުސްގެ ވިޔަފާރިވެސް ރަނގަޅަށް ހިނގަމުން އަންނާތީ ރޯދަ މަސް ނޫން މަސައްތަކުގައި ދަނޑުވެރިން ހައްދާ ތަކެތި ރަށަށް ވިއްކައިގެން ރަނގަޅު އާއްމުދަނީ އެއް ލިބެމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\n1441 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހު މާލެ ލޮކްޑައުންގައި އޮތުމުގެ ސަބަބުން ތޮއްޑޫ ދަނޑުވެރިންނަށް ކަރާ ވިއްކުމުގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. އެދުވަސް ވަރު ގިނަ ކަރާ ރަށުން ބޭރުކޮށްފައިވަނީ ދޯނިތަކުގައި ދަނޑުވެރިން ހެއްދި ކަރާގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ބާވަތްތައް ހިފައިގެން ރަށްރަށަށް ގޮސް ވިއްކައިގެންނެވެ. ތޮއްޑޫ ދަނޑުވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި އަބަދުވެސް އަމާޒަކީ މާލެ ގެނެސްގެން ކަރާ ވިއްކުމެވެ. ސަބަބަކީ އެންމެ ބޮޑު މާރކެޓެއް އޮންނަނީ މާލެގައި ކަމަށްވެފައި ދަނޑުވެރިންނަށް ބޮޑު އެއްޗެއް ލިބެނީވެސް މާލެ އަށް ވިއްކައިގެން ކަމަށްވާތީއެވެ.\nހާސްވާނެ ކަމެއްނެތެވެ. މިފަހަރުވެސް ރޯދަމަހު އެހެންވީމާ ތޮއްޑޫ ކަރާ އަހަރުމެންނަށް ލިބޭނެއެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 07/04/2021 14:54\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 07/04/2021 14:54\nޢުމުރުން ކިތަންމެ ދޮށި ނަމަވެސް ތަޖްވީދުމަގުން ކިޔަވަން ދަސްކުރަން ލަދުނުގަންނާށެވެ! ނަމާދު ފުރިހަމަ ނުވެ ސަލާމަތްކަމެއް ނެތެވެ!: މުފްތީ މެންކް\nޤިޔާމަތް ދުވަހު ރަސޫލް ޞޢވ, އާއި އެންމެ އަރިއަހުގައި ހުރުމުގެ ޝަރަފް ދޫކޮށްނުލާށެވެ!\nއޭދަފުށީގެ ކޮވިޑް ހާލަތު : އަދަދުތައް ދަށަކަށް ނުދޭ، މިއަދުވެސް އަލަށް 12\nއ-ވޮއިސް 32 މިނެޓު ކުރިން\nއަބްދުއްލަތީފް 54 މިނެޓު ކުރިން


ކޯވިޑް-19 : މިއަދުވެސް 230އަށްވުރެ ގިނަ ބިދޭސީން އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލައިފި ކޯވިޑް-19 : މިއަދުވެސް 230އަށްވުރެ ގިނަ ބިދޭސީން އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލައިފި\nކޯވިޑް-19 : މިއަދުވެސް 230އަށްވުރެ ގިނަ ބިދޭސީން އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލައިފި\nބިދޭސީންތަކެއް އަނބުރާ ޤައުމަށް ދިއުމަށް އިމިގްރޭޝަން ކްލިއަރެންސް ހޯދަނީ - ފޮޓޯ: އިމިގްރޭޝަން\nމިއަދުވެސް 230އަށްވުރެ ގިނަ ބިދޭސީން އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލައިފިއެވެ. މި މީހުން އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލާފައިވާކަން މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަނުން ވަނީ ޓުވިޓަރ މެދުވެރިކޮށް ހާމަކުރައްވާފައެވެ.\nއިމިގްރޭޝަނުން ވިދާޅުވީ، މިއަދު އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ، އިންޑޮނޭޝިއާގެ 190 ރައްޔިތުންނާއި ޔޫރަޕްގެ އެކި ޤައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ 47 މީހުންންވެ. މިމީހުން އަނބުރާ އެމީހުންގެ ޤައުމުތަކަށްދާނީ، ސްރީ ލަންކާގައި ޓްރާންސިޓްކުރުމަށްފަހުކަމަށް އިމިގްރޭޝަނުން މަޢުލޫމާތުދެއްވައެވެ.\nއިމިގްރޭޝަނުން ކުރި ޓުވީޓް\nއިތުރު ބިދޭސީންތަކެއް އަނބުރާ ފޮނުވާލުމުގެ ހުއްދަ އިމިގްރޭޝަނުން ދީފައުވާއިރު، ވިސާ ޖެހުމަށް މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަނަށް ހުށައަޅާފައިވާ ޕާސްޕޯޓްތައް އެ އިދާރާއިން ވަނީ ދޫކުރަން ފަށާފައެވެ. އިމްގްރޭޝަނުން ވިދާޅުވީ، ދޫކުރަމުން އަންނަނީ ކޯވިޑް-19އާ ގުޅިގެން މާލެ ފުރަބަންދުކުރުމުގެ ކުރިން ވިސާ ޖެހުމަށް އެއިދާރާއަށް ހުށައަޅާފައިވާ ޕާސްޕޯޓްތައްކަމަށެވެ.\nޕާސްޕޯޓްތައް ދޫކުރަންފެށީ ރާއްޖޭގައި ތިބި ބިދޭސީން އެމީހުންގެ ޤައުމުތަކަށް ގެންދިޔުމުގެ މަސައްކަތްތައް މިހާރު ކުރަމުންދާތީކަމަށް އިމިގްރޭޝަނުން ވިދާޅުވެއެވެ. ހުކުރު، ހޮނިހިރު ފިޔަވައި ހުރިހާ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު އެގާރައިން މެންދުރުފަހު އެކެއް ޖަހަންދެން ޕާސްޕޯޓުތައް ދޫކުރަމުން ގެންދާކަމަށްވެސް އިމިގްރޭޝަނުން ވިދާޅުވެއެވެ. އަދި ޕާސްޕޯޓް ބަލާ އަންނައިރު ވިސާއަށް ހުށައެޅި ރިސިޕްޓް ގެނައުމަށް އިމްގްރޭޝަނުން ވިދާޅުވެއެވެ.


Minivan dhuvahaai, minivan kamuge bathalun - vNews.mv\nމިނިވަން ދުވަހާއި، މިނިވަންކަމުގެ ބަޠަލުން\nވީނިއުސް 26 July 2021, 12:03\n* ތިރީގައި މިވަނީ، މަޝްހޫރު ތާރީޚީ ލިއުންތެރިޔާ މުހަންމަދު ޝާތިރު އެއްކުރައްވާފައިވާ މައުލޫމާތުކޮޅެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެއަކީ މިނިވަންކަމުގެ ތާރީޚުގައި މުޅިދުނިޔެއިންވެސް ފާހަގަކުރެވޭ ފަޚުރުވެރި 800 ނުވަތަ 900 އަހަރުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޝަރަފުވެރި ތާރީޚެއް އޮތް ގައުމެކެވެ. ވީމާ، 56 އޭ 57 އޭ ލިޔުމުގެ ބަދަލުގައި، މިނިވަން ދުވަސް 2021 ލިޔުން ނުވަތަ ކިޔުން، އެއީ އެންމެ ރަނގަޅުގޮތް ކަމަށް ފެނެއެވެ. އޭރުން އެއްވެސް އޮޅުމެއް ނާރާނެއެވެ.\nފަހުގެ ތާރީޚުގައި ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަން:\nފަހުގެ ތާރީޚުގައި މިނިވަންކަމުގެ ތާޒާކަމާއި ވަސްމީރުކަން ދެކުނު އޭޝިޔާއަށް ވެރިވީ، މީގެ 76 އަހަރު ކުރިން ބޮޑު ހަނގުރާމަ ނިމުމުންނެވެ. މިގޮތުން 1947 ގައި އިންޑިޔާ މިނިވަންވެ، ޕާކިސްތާނާއި، އިންޑިޔާ ދެގައުމުގެ ގޮތުގައި އުފެދުނެވެ. އަދި ސިލޯނު 1948 ގައި މިނިވަންވިއެވެ. ސިިލޯނު މިނިވަންވުމުން، 1948 ގައި ރާއްޖެއަށްވެސް ދާޚިލީ މިނިވަންކަން ލިބުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި، މާލޭގައި ދިވެހިރާއްޖެއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރިއެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ ސިޔާސީ މިނިވަންކަން ލިބުނު އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު އޮތީ، ޖުލައި26، 1965 މިދުވަހު ހެނދުނު ދިހައެއްޖެހިއިރު ސިލޯނުގެ ވެރިރަށް ކޮޅުނބުގައެވެ. ދިވެހިދައުލަތުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާސިރެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ހައިކޮމިޝަނަރ މައިކަލް ވޯކަރެވެ. މިއެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވުމާއެކު، ޑިސެމްބަރު16، 1887 އިން ފެށިގެން އިނގިރޭސީންގެ ހިމާޔަތުގެދަށުގައި ރާއްޖެއޮތް އޮތުން 77 އަހަރަށްވުރެ ގިނަދުވަސްވުމަށްފަހު ނިމުމަކަށްއައީއެވެ.\nމީގެ 56 އަހަރު ކުރިން ހިނގި ރާއްޖެއަށް މިނިވަންކަން ހޯދުމުގެ ހަރަކާތްތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު އިނގިރޭސީންގެ މަރުކަޒުތަކެއް އައްޑުއަތޮޅުގައި ހަދަން ނިންމި ނިންމުމާއި، އޭރު (1954އިން 1957އަށް) ބޮޑުވަޒީރު ކަމުގައި ހުންނެވި އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސަތާއި މިކަންކަމުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުާލުން މުހިންމެވެ. މިކަން ހިނގިގޮތަށް ބަލާއިރު ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ 1945 ނިމުމާއެކު ހަނގުރާމައިގައި އިއްތިހާދީންނަށް ކޮށްދިން މަސައްކަތްތަކުގެ އަގުވަޒަން ކުރުމުގެގޮތުން، ނުވަތަ އެނޫންވެސް ސަބަބުތަކާހުރެ، އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ފަދައިން، އިނގިރޭސީން އެބައިމީހުންގެ އިސްތިއުމާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ބައެއް ގައުމުތަކަށް މިނިވަންކަން ދޭން ފެށިއެވެ. މިގޮތުން 1947 ގައި އިންޑިޔާއަށް މިނިވަންކަން ލިބި އަދި ޕާކިސްތާނު އުފެދުނެވެ. އަދި ސިލޯނަށް 1948 ގައި މިނިވަން ލިބުނެވެ. މިގައުމު ގައުމަކީ އިނގިރޭސީންގެ އިސްތިއުމާރުގެ ދަށުގައިއޮތް ގައުމު ގައުމެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމެއް ނުލިބެއެވެ. އިނގިރޭސީންގެ ''ހިމާޔަތުގެދަށުގައި'' އޮތް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބުނީ ދާޚިލީ މިނިވަންކަމުގެ ނަމެވެ. އެހެނަސް އެއީ ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ހޯދުމަށް ކުރިޔަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ޖިޒީކަނޑާލި އެއްބަސްވުން ނުވަތަ ދާޚިލީ މިނިވަންކަމުގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވި އެއްބަސްވުމެއްވެސް މެއެވެ.\nއޭޕްރީލް 24، 1948 ގައި މާލޭގައި އިނގިރޭސީންނާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު ސޮއިކުރެވުނު އެއްބަސްވުމެވެ. މިއީ ސިލޯނަށް 1947 ގައި މިނިވަން ލިބުމަށްފަހު ދިވެހިރާއްޖެއިން އިނގިރޭސީންނަށް ދޭ ވެދުން ނުވަތަ ޖިޒީ ހިފައިގެން ދާދިއުން އާދަކާދައިގެމަތިން ސިލޯނަށް ދާންފަށައިފިނަމަ ސިލޯނު (މިހާރުނަމަ ޝްރީލަންކާ) ގެ ދަށަށް ރާއްޖެ ގޮސްފާނެތީ، އޭރު ދިވެހިދައުލަތް ހިންގަވަން ހުންނެވި މުހައްމަދު އަމީނު ދީދީ ގައުމަށް ކޮށްދެއްވި އަގުނުކުރެވޭފަދަ ޚިދުމަތެއްކަން ތާރީޚު ދިރާސާކުރުމުން ސާބިތުވެ އެނގެން އެބައޮތެވެ.\nސިލޯނަށް 1947 ގައި މިނިވަންކަން ދިނުމަށްފަހު، އިނގިރޭސީންގެ ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ''އެންމެ ލޮބުވެތި ކޮލޮނީ'' ސިލޯނުގައި ހުރި އިނގިރޭސީންގެ އެކިއެކި މަރުކަޒުތައް ތަފާތު ސަބަބުތަކާހުރެ އެހެންތަނަކަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހުނެވެ. މިގޮތުން އިނގިރޭސީން މިކަމުގައި ދުށީ މިކަމަށް އެންމެ ރަނގަޅީ ދިވެހިރާއްޖެ ކަމަށެވެ. އެއީ ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އައްޑުއަތޮޅު ގަމާއި، މާލެއަތޮޅު ދޫނިދޫ އަދި ތިލަދުންމަތީ ކެލާގައި އިނގިރޭސީން އަސްކަރީ އަދި މުވާސަލާތީ މަރުކަޒުތައް ގާއިމުކުރެވުނު ކަމަށްވާތީވެސްމެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އައްޑުއަތޮޅު ގަމާ ހިތަދޫ މާމެންދުއޭ ކިޔާ ސަރަހައްދުން 110 އޭކަރުގެ ބިން އިނގިރޭސީންނަށް 100 އަހަރަށް ކުއްޔަށްދޭން، ޑިސެމްބަރު،1956 ގައި ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ރަމްޒު ސޮއިކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިކަމުގައި ދިމާވި ތަފާތު ސަބަބުތަކާހުރެ، ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ޑިސެމްބަރު 11، 1957 ގައި އިސްތިއުފާ ދެއްވިއެވެ. ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ދެކެވަޑައިގަތީ ދިވެހިރާއްޖެފަދަ ވަސީލަތްތައް މަދު ކުޑަގައުމަކަށް ހަމަޖެހުމާއެކު ދެމިއޮވެވޭނީ ބޮޑުބާރެއްގެ ހިމާޔަތުގެދަށުގައި ކަމަށެވެ.\nދެން ބޮޑުވަޒީރެއްކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ރަދުންނަށް ލަފާއެރުއްވީ، އޭރުގެ ވަޒީރުއްދާޚިލިއްޔާ އިބްރާހީމް ނާސިރެވެ. އެމަނިކުފާނު ޑިސެމްބަރު 12، 1957 ގައި ބޮޑުވަޒީރުކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތެވެ. ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ސިޔާސަތާ ޚިލާފަށް ނާސިރުގެ ސިޔާސަތެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުއްވީ، ދިވެހީންގެ އަމިއްލަވަންތަކަމާ މިނިވަންކަމާ އިސްތިގުލާލު ކުރިއަށް ނެރެ، ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމާއެކު ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނަށް ނުކުތުން، އިނގިރޭސީންފަދަ އިސްތިއުމާރީ ބާރެއްގެ ހިޔަލުގައި އޮތުމަށްވުރެ ދިވެހިގައުމަށް ފާއިދާބޮޑު ކަމަށެވެ.\nމިހިސާބަށް ކަންތައް ދިޔައިރު އައްޑުއަތޮޅު ގަމުގައި އިނގިރޭސީންގެ ވައިގެ މަރުކަޒެއް ގާއިމު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް އިނގިރޭސީން ވަނީ އެގައުމުގެ ކޮސްޓޭން ކުންފުންޏާ ހަވާލުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް ގަމުމީހުން ޖެހިގެންއޮތް ފޭދޫއަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ކަންތައް މުޅިން ހަމަނުޖެހޭތީ، މަސައްކަތް އެދެވޭ ގޮތެއްގައި ކުރިއަކަށް ނުދެއެވެ. ހަމަ މިދަނޑިވަޅުގައި އާސަރުކާރުން އަލަށް ތައާރަފް ކުރެއްވި އޮޑިދޯނިފަހަރު ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއި އެއިން ފީ ނެގުމުގެ ގާނޫނާ ރާއްޖެއިން ބޭރުން ގެންނަ ތަކެތީން މައުމޫލު ނެގުމުގެ ގާނޫނުފަދަ ގާނޫނުތައްވީ، އައްޑުއަތޮޅު ރައްޔިތުން އެމީހުންގެ މައީޝަތު ނުވަތަ އިގްތިސާދު އެކަމަކަށް ހުއްޓިފައިވާ ކޮޅުނބު ދަތުރުފަދަ ކަންތައްތަކަށް ބަލާއިރު އެމީހުންނަށް ބަލައިނުގަނެވޭފަދަ ކަންތައްތަކަކަށެވެ. އެއާގުޅިގެން ޖެނުއަރީ1، 1959 ގައި އައްޑުއަތޮޅުގައި ވަކި ވެރިކަމެއް އިއްލާނު ކުރުމެވެ. މިއިއްލާނު ކުރެވުނު ވެރިކަމުގައި ފަހުން ހުވަދުއަތޮޅާ ފުވައްމުލައްވެސް ބައިވެރިވިއެވެ. މިވެރިކަން ސެޕްޓެމްބަރު23، 1963 އަށް ދެމިއޮތެވެ. މިކަންވީ ރާއްޖޭގެ ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމަށްޓަކައި އިތުރަށް މަސައްކަތް ކުރަން ސަރުކާރަށް މަޖުބޫރުވި ކަމަށެވެ.\nމިދުވަސްވަރު ދިވެހި ސަރުކާރާ، އިނގިރޭސީން 1960 ގައި އެއްބަސްވީ އައްޑުއަތޮޅު ގަމާ ހިތަދޫ މާމެންދުއޭ ކިޔާ ސަރަހައްދުން 110 އޭކަރުގެ ބިން އިނގިރޭސީންނަށް ކުއްޔަށް ދޭނީ 1960 އިން ފެށިގެން 30 އަހަރަށް ކަމަށެވެ.\nބޮޑުވަޒީރު ނާސިރުގެ އާ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒު ކުރެއްވުމަށްޓަކައި، ވަރަށްއަވަހަށް އަޅުއްވަން ފެށްޓެވި ތައްލީމު ފުޅާކުރެއްވުމާއި، ވިޔަފާރި އަމިއްލަ ކުރެއްވުމާއި، މުވާސަލާތު ގާއިމު ކުރެއްވުމުގެ ފޮނި ނަތީޖާ ފެނިގެންދިޔައީ އަވަސްކޮށެވެ. އިންގްލިޝް މީޑިއަމްގެ ތައްލީމާއި، އޭ.ޓީ.އޭގެ ވިޔަފާރިއެވެ. ހުޅުލޭ އެއަރޕޯޓެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރޭޑިއޯ ސްޓޭޝަނެވެ. ރޭޑިއޯ ޓެލެފޯނުން އަތޮޅުތައް ގުޅާލުމެވެ. މިނޫންވެސް ކިތަންމެ ކަމެކެވެ. މިގޮތުން 105 އަހަރަށްފަހު ވޯރާވިޔަފާރިވެރިން އިގުތިސޯދީ އަޅުވެތިކަމުން 1962 ގައި ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރި މިނިވަންކުރެއްވީ ބޮޑުވަޒީރު ނާސިރުގެ ހިކުމަތު އަމަލީގެ ސިޔާސަތުންކަންވެސް ފާހަގަކޮށްލަންޖެހެއެވެ.\nމި ކާމިޔާބީތަކާ ގުޅިގެން ދާދިއަވަހަށް މާލެއާ ކޮޅުނބުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ މަންދޫބުންނާއި، އިނގިރޭސީންގެ މަންދޫބުންނާއި މިނިވަންކަމުގެ މަޝްވަރާތައް ފެށުނެވެ. ދެތިންއަހަރުވަންދެން މިކުރެވުނު މަޝްވަރާތަކާއި، ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާސިރާއި، އެމަނިކުފާނުގެ ޓީމުގެ އިގްތިސާދީ އަދި ސިޔާސީ މިނިވަންކަމުގެ ހިކުމަތުގެ އަމަލީގެ ސިޔާސަތުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޖުލައި 26، 1965 ގައި ރާއްޖެއަށް މިނިވަންކަން ލިބުނީއެވެ.\nކޮލަމް ތާރީހު ރާއްޖެ މިނިވަން ދުވަސް


Gulhunthah badhahi kuraanee igthisaadhee agenda ah thaaeedhu kuraa gaumuthakaa eku: Dunya\nއިންޑިއާއަށް އިސްކަން ދިނުމުގެ ޕޮލިސީ ދަމަހައްޓާނަން\nއީރާނާ ގުޅުން ކަނޑާލުމުގައި ސައުދީގެ ނުފޫޒެއް ނެތް\nހުޅަނގާ އެކު ބާއްވާ ގުޅުންތަކަށް އިހުތިރާމް ކުރާނަން\nފޮރިން މިނިސްޓަރު ދުންޔާ: ހާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ ދާއިރާއިން ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދުނު ކަމަށް ގަބޫލު ކުރައްވާ. -- އަވަސް ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އަޒާން\nރާއްޖެއިން ބޮޑަށް ގުޅުންތައް ބަދަހި ކުރާނީ މި ސަރުކާރުގެ އިގްތިސާދީ އެޖެންޑާއަށް ތާއީދުކޮށް އެއްބާރުލުން ދޭ ގައުމުތަކާ އެކުގައި ކަމަށް ފޮރިން މިނިސްޓަރު ދުންޔާ މައުމޫން ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\n"އަވަސް" އިން ކުރި ސުވާލުތަކަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ފޮރިން މިނިސްޓަރު ދުންޔާ ވިދާޅުވީ، ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އިއުލާންކުރައްވާފައިވާ އިގްތިސާދީ އެޖެންޑާ ތަންފީޒު ކުރުމަށް ވަރަށް ގިނަ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކާއި ގައުމުތަކުގެ އެއްބާރުލުން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމުގައި ތަރައްގީވެފައިވާ ބޭރު ގައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަން ރާއްޖެއިން ހޯދަމުން އަންނަ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ. މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކޮންމެ ގައުމަކާ އެކު ރާއްޖެއިން ބާއްވާ ގުޅުން މުހިންމު ނަމަވެސް ގުޅުންތައް ބަދަހި ކުރުމުގައި ރާއްޖެއިން އިސްކަން ދޭނީ އިގްތިސާދީ އެޖެންޑާއަށް އެހީތެރިވާ ގައުމުތަކާ އެކު ވަރުގަދަ ގުޅުންތަކެއް ބޭއްވުމަށެވެ.\n"ޔޫކޭ، އިޔޫ އަދި އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކާ އެކު ބާއްވާ ގުޅުންތަކަށް ވެސް ރާއްޖެއިން އިހުތިރާމްކޮށް އޭގެ އަގު ވަޒަން ކުރަން. އެހެން ނަމަވެސް ރާއްޖެއަށް މިވަގުތަށް ވަރަށް މުހިންމު މި ސަރުކާރުން އިއުލާންކޮށްފައި މިވާ ބޮޑު އިގްތިސާދީ އެޖެންޑާ ތަންފީޒު ކުރަން. މިކަމަށް ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުގެ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވޭ. އެހެންވެ ރާއްޖެއިން ގުޅުންތައް ބަދަހި ކުރުމުގައި މި ބަލަނީ އެ އެޖެންޑާއަށް އެއްބާރުލުން ދީ ތާއީދު ކޮށް އަދި އެހީވާ ފަރާތްތަކާ އެކު ގުޅުންތައް ބަދަހި ކުރަން،" ދުންޔާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް، ދުންޔާ ވިދާޅުވީ އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ އަށް އިސްކަން ދިނުން، "އިންޑިއާ ފަސްޓް ފޮރިން ޕޮލިސީ"ގެ ސިޔާސަތުތައް ރާއްޖެއިން ދަމަހައްޓާނެ ކަމަށެވެ. ސަބަބެއް ކަމަށް ދުންޔާ ވިދާޅުވީ، އިންޑިއާއަކީ ރާއްޖޭގެ ދުވަސްވީ އެކުވެރިއަކަށް ވުމާއި ހުރިހާ ދާއިރާތަކަކުން އިންޑިއާޔާ އެކު ރާއްޖެެއިން ޒަމާނުއްސުރެ އޮންނަ ގުޅުންތަކެވެ. އިންޑިއާ އަކީ ރާއްޖެއަށް ސްޓްރެޓެޖިކަލީ ވެސް މުހިންމު ބައިވެރިއެއްކަން ފާހަަގަ ކުރައްވަމުން ދުންޔާ ވިދާޅުވީ، ސިއްހީ، މިލިޓަރީ، ވިޔަފާރި އަދި ތައުލީމީ ދާއިރާއިން އިންޑިއާޔާ އެކު އެކު ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ވެސް އިތުރަށް ގުޅުން ބަދަހި ކުރާނެ އެވެ.\n"މިއާ އެކު އެހެން ގައުމުތަކާ އެކުވެސް އަޅުގަނޑުމެން ގުޅުންތައް ބަދަހި ކުރަމުން ދާނެ. ސްރީލަންކާ، ޕާކިސްތާން، ޗައިނާ އަދި މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކާ އެކު ރާއްޖެއިން މިހާރު ވެސް ވަރަށް ގާތްގުޅުންތަކެއް އެބަ ބާއްވަން. ހާއްސަކޮށް ސައުދީއަރަބިއްޔާ އިން ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީގެ އެކި ދާއިރާތަކަށް މި ދަނީ އެހީތައް ވަމުން،" ދުންޔާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާއްޖެއިން އީރާނާ އެކު އޮންނަ ގުޅުންތައް ކަނޑާލުމަށް ނިންމި ނިންމުން ދިފާއު ކުރައްވާ ދުންޔާ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖެއިން އެކަން ކުރީ އެއްވެސް ގައުމެއްގެ ނޫނީ ބައެއްގެ ނުފޫޒު އޮވެގެން ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ނުފޫޒުގައި ރާއްޖެއިން އެޅި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ވާހަކަ ދެކެވޭތީ އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ދުންޔާ ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއިން އީރާނާ ގުޅުން ކަނޑާލީ މިފަހަކަށް އައިސް އީރާނުގެ އަމަލުތައް ބަހައްޓަމުން ދާ ގޮތުން އެ ސަރަހައްދުގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ދާހިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް އެ ގައުމުން ވަދެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން ހަމަނުޖެހުންތައް އުފެދެމުން ދާތީ އެއީ ރާއްޖެއަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ ސިޔާސަތަކަށް ނުވާތީ ކަމަށެވެ. ދުންޔާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިދިޔަ އެޕްރީލްމަގު ތުރުކީގައި ބޭއްވި އިސްލާމިކް ސަމިޓްގައި ވެސް އީރާނުގެ ކަންކަން އިސްލާހު ކުރުމަށް ވަނީ ގޮވާލައިފަ އެވެ.\n"މެދުއިރުމަތީގެ ސުލްހަޔަކީ ރައްކާތެރިކަމަކީ ވެސް ރާއްޖޭގެ ސުލްހަޔާއި އަމަންއަމާންކަމާ ތަފާތުގޮތްގޮތުން ގުޅިފައިވާ ކަމެއް. އެހެންވެ ރާއްޖެއަށް އީރާނާ ގުޅުން ކަނޑާލަން ޖެހުނީ،" ދުންޔާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nދުންޔާ ވިދާޅުވީ ހާރިޖީ ގުޅުންތަކުގެ ދާއިރާއިން މިވީ ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ގިނަ ކާމިޔާބީތަކެއް ރާއްޖެއަށް ހޯދުނު ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ، އެންމެ ބޮޑު ކާމިޔާބަކީ، ރާއްޖެ ކުޑަ ގައުމަކަށް ވީ ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ރާއްޖެއަކީ ބަސްވިކޭ ގައުމަކަށް ހެދުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތެވެ. އަދި އެކި ގައުމުތަކާ އެކު ރާއްޖެއިން ބާއްވާ ގުޅުންތަކުގެ ތެރެއިން ތަރައްގީގެ އެކި މަޝްރޫއުތައް ރާއްޖެއަށް ކުރިއަށް ގެންދެވުނު ކަން މިނިސްޓަރު ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ. މީގެ އިތުރަށް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ބޭރުގެ ގައުމުތަކަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ކަންކަން ހާސިލް ކުރެވުނުކަން ވެސް އެކަމަނާ ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ. އެގޮތުން، މެލޭޝިޔާ އިން ރާއްޖެއަށް 90 ދުވަހުގެ އޮން އެރައިވަލް ވިސާ ދިނުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނޭކަން މިނިސްޓަރު ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ. މީގެ އިތުރަށް އެއޯސިސް ޖަމްއިއްޔާގެ ޗެއާގެ މަގާމު ރާއްޖެއަށް ލިބުމާއި ކޮޕް 21 ގައި ރާއްޖެއިން އަދާކުރި މުހިންމި ދައުރު އަދި ޔޫއެން ހިއުމަންރައިޓްސް ކައުންސިލްގައި ރާއްޖޭގެ ދައުރު ދުންޔާ ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.


In'gireysi hospital thakah baaru boduve, eheevaan sifain nerefi - vNews.mv\nއިނގިރޭސި ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، އެހީވާން ސިފައިން ނެރެފި\nސައިފް އަޒްހަރު 07 January 2022, 19:10\nއިނގިރޭސިލާތުގައި ކޮވިޑް ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދުތައް އިތުރުވެ، ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ބާރުބޮޑުވުމާ ގުޅިގެން، ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ސިފައިން ނެރެން ފަށައިފިއެވެ.\nއިނގިރޭސި ދިފާއީ ވުޒާރާއިން ހުކުރު ދުވަހު ބުނީ، ޚާއްސަކޮށް ސްޓާފުން މަދު ހޮސްޕިޓަލްތަކަށާއި، އަދި ބަލިމީހުން ގިނަވެ ބާރު ބޮޑުވެފައިވާ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ސިފައިން ނެރެން ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nކުރިއަށްއޮތް ތިން ހަފްތާގައި ލަންޑަންގެ ނޭޝަނަލް ހެލްތު ސަރވިސްއަށް އެހީތެރިވުމަށް 200 ސިފައިންގެ ފައުޖެއް ރުކުރުވާލާފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nއޮމިކްރޮން ވޭރިއެންޓުގެ ސަބަބުން އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ކޮވިޑް ކޭސްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެގެން ގޮސްފައި ވެއެވެ.\nވޭތުވެދިޔަ ހަފްތާތެރޭގައި އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް 150،000 މީހުން އަލަށް ޕޮޒިޓިވްވަމުން ގޮސްފައި ވެއެވެ.\nއިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ބޮރިސް ޖޯންސަން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދުތައް އިތުރުވެގެން ދިޔަ ނަމަވެސް އިތުރު އައު ފިޔަވަޅުތަކެއް އިންގްލެންޑްގައި ނާޅައި ފަރުޖެއްސޭނެ ކަމަށެވެ. އެއީ، ވެކްސިން ޖަހާފައިވާ މީހުން ގިނަވުމާއި އަދި އޮމިކްރޮން ވޭރިއެންޓުން ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ ބަލީގެ ހާލަތު މާބޮޑަށް ގޯސްވެގެން ނުދާތީއެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް، ކުރިއަށްއޮތް ހަފްފާތަކުގައި ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް ބޮޑުވަޒީރު އިންޒާރު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އެއީ، ބަލީގެ ސަބަބުން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ޑޮކްޓަރުންނާއި، ނަރުހުންނާއި، ސްޓާފުން އައިސޮލޭޓްވާން ޖެހުމުން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރާނެމީހުން މަދުވެގެންނެވެ.\nސްޓާފުން މަދު ހޮސްޕިޓަލްތަކަށާއި، ބާރުބޮޑުވެފައިވާ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ސަރުކާރުން ސިފައިން ނެރުނުއިރު، ކޮވިޑްގެ ޓެސްޓުތައް ހެދުމާއި ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ޕްރޮގްރާމަށްވެސް އިނގިރޭސި ސިފައިން ގެންދަނީ އެހީތެރިވަމުންނެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، އޮމިކްރޮން ވޭރިއެންޓުގެ ސަބަބުން ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދުތައް އިތުރުވެގެން ދިއުމުގެ ކުރިންވެސް ސަރުކާރުގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ސްޓާފުން މަދުވުމުގެ މައްސަލަ އޮތީ ކުރިމަތިވެފައެވެ.


SunOnline: Suspension ah fahu Brazil match ah Messi enburi annaane: Argentina coach\nސަސްޕެންޝަނަށް ފަހު ބްރެޒިލް މެޗަށް މެސީ އެނބުރި އަންނާނެ: އާޖެންޓީނާގެ ކޯޗު\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 14 Oct 2019, 13:36\nއާޖެންޓީނާއާއި ނައިޖީރިއާ ކުޅުނު މެޗުގެ ތެރެއިން --- ފޮޓޯ/ އޭޕީ\nގައުމީ ޓީމަށް ނުކުޅެވޭ ގޮތަށް މިވަގުތު ސަސްޕެންޑް ކޮށްފައި ހުރި އާޖެންޓީނާގެ ކެޕްޓަން ލިއޮނެލް މެސީ އަންނަ މަހު ބްރެޒިލްއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗަށް އެނބުރި އަންނާނެ ކަމަށް އެ ޓީމުގެ ކޯޗު ލިއޮނެލް ސްކެލޮނީ ބުނެފި އެވެ.\nސައުތު އެމެރިކާގެ ފުޓުބޯޅައާ ބެހޭ މައި އިދާރާ ކަމަށްވާ ކެންމެބޯލްއަށް ފާޑު ކިޔާ ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދެއްކުމާއި ގުޅިގެން އެ އިދާރާއިން ވަނީ ފީފާ މެދުވެރިކޮށް މެސީއަށް ތިން މެޗުގެ ސަސްޕެންޝަނެއް ކުރިމަތި ކުރުވައިފަ އެވެ. މި އަހަރު އޮތް ކޮޕާ އެމެރިކާގައި ހިނގައި ދިޔަ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ފަހު މެސީއާއި ކެންމެބޯލްއާ ދެމެދު ވަނީ ބަހުގެ ހަމަލާތަކެއް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ.\nމެސީ އޭރު އެންމެ ގަދަޔަށް ދެއްކި ވާހަކަ އަކީ އެ މުބާރާތް އިންތިޒާމު ކުރާ ފަރާތްތަކާއި ރެފްރީން ކޮރަޕްޓްވެފައި ތިބި ވާހަކަ އެވެ. އެގޮތުން ވަކި ޓީމަކަށް ތަށި ދިނުމަށް ރާވައިގެން މުޅި މުބާރާތް ކުޅުނު ކަމަށް މެސީ ތުހުމަތު ކުރި އިރު މުބާރާތުގެ ތިން ވަނަ ހޮވާ މެޗުގައި މެސީއަށް ވަނީ ރަތް ކާޑު ވެސް ދައްކައިފަ އެވެ. މެސީ ބުނީ އެ ކާޑަކީ އޭނާއާއި ޒާތީ ގޮތުން ޖައްސާލުމުގެ ގޮތުން ދެއްކި ކާޑެއް ކަމަށެވެ.\nއެ ކަންކަމާ ގުޅުވައިގެން މެސީއަށް އަދަބު ދޭނެ ކަމަށް ކެންމެބޯލްއިން ކުރިން ވެސް ބުނި އިރު އޯގަސްޓް މަހު މެސީއަށް ވަނީ ފިޔަވަޅު އަޅައިފަ އެވެ. އެގޮތުން ޖޫރިމަނާއަކާއި ތިން މެޗުގެ ސަސްޕެންޝަނެއް މެސީއަށް ވަނީ އައިސްފަ އެވެ. އެހެން ކަމުން އާޖެންޓީނާއިން އެންމެ ފަހުން ކުޅުނު ތިން މެޗު ކަމަށްވާ ޗިލީ މެޗާއި ޖަރުމަނު މެޗުގެ އިތުރުން އެކުއެޑޯ މެޗު އޭނާ ކުޅެފައެއް ނުވެ އެވެ. މެސީ ނުކުޅުނު ނަމަވެސް އެ ތިން މެޗުގައި އާޖެންޓީނާއިން ވަނީ ރަނގަޅު ނަތީޖާތަކެއް ނެރެފަ އެވެ.\nއާޖެންޓީނާއިން ކުރިއަށް ދެން އޮތް މެޗުގައި ބައްދަލު ކުރަން ޖެހޭނީ އެ ޓީމާއި ޒަމާނުއްސުރެން އެންމެ ވާދަވެރި ބްރެޒިލްއާ އެވެ. އެހެން ކަމުން އެ މެޗަކީ އާޖެންޓީނާއަށް ވަރަށް މުހިއްމު މެޗަކަށް ވާނެ އެވެ.\n"މެސީ ސަސްޕެންޝަން ހަމަވުމުން ޓީމާއި ގުޅޭނެ. އޭނަގެ އިތުރުން ސާޖިއޯ އަގުއޭރޯ ވެސް އަންނަ މެޗަށް ޓީމާއި ގުޅޭނެ." އާޖެންޓީނާގެ ކޯޗު ސްކެލޮނީ ބުންޏެވެ.


STO "Ramadan baazaaru" bodethi inaamu thakaai eku – adduLIVE\nއެސްޓީއޯ "ރަމަޟާން ބާޒާރު" ބޮޑެތި އިނާމުތަކާއި އެކު\nFeb 11, 2021, 13:33 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nއެސްޓީއޯ "ރަމަޟާން ބާޒާރު" ޕްރޮމޯޝަން ފަށައިފިއެވެ.\nއެސްޓީއޯއިން ބުނެފައިވަނީ، މި ޕްރޮމޯޝަން ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 11 ފެބްރުއަރީން 22 އޭޕްރީލްގެ ނިޔަލަށް ކަމަށެވެ. މި ޕްރޮމޯޝަންގައި ބައިވެރިވެވޭނީ އެސްޓީއޯ ހޯމް އިމްރޫވްމަންޓުން ނަމަ 1000 ރުފިޔާއިން މަތީގެ ވިޔަފާރި ކުރުމުން އަދި އެސްޓީއޯ ސުޕަމާޓުން ނަމަ 500 ރުފިޔާގެ ވިޔަފާރި ކުރުމުންނެވެ.\nއެއްވަނަ އިނާމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ 55 އިންޗީގެ ފިލިޕްސް އެލްއީޑީ ޓީވީ، ހިޓާޗީ ފްރިޖް ޓެކްނޯ ދޮންނަ މެޝިން، ފިލިޕްސް ސައުންޑް ބާގެ އިތުރުން ސެންފޯޑް އަވަން އެވެ. ދެވަނަ އިނާމަކަށް ހުށައަޅާފައިވަނީ 55 އިންޗީގެ ފިލިޕްސް އެލްއީޑީ ޓީވީ، ހިޓާޗީ ފްރިޖްހިޓާޗީ ވެކިއުމް ކްލީނާގެ އިތުރުން ކުކަރެކެވެ. ތިންވަނަ އިނާމަކަށް ހުށައަޅާފައިވަނީ އޭއޯސީ 43 އިންޗީގެ ސްމާޓް ޓީވީ، ހިޓާޗީ ދޮންނަ މެޝިންގެ އިތުރުން ހިޓާޗީ ވެކިއުމް ކްލީނާ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މި ޕްރޮމޯޝަންގައި ހިޓާޗީން 20 ޕަސެންޓާ ހަމައަށް ޑިސްކައުންޓް ނިޕޯން ކުލައިން 15 ޕަސެންޓާ ހަމައަށް ޑިސްކައުންޓް އަދި ޓީވީން 15 ޕަސެންޓާ ހަމައަށް ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް އެސްޓީއޯއިން ލިބޭނެ ކަމަށްވެސް މައުލޫމާތުދީފައިވެއެވެ.\nއެސްޓީއޯއިން ބުނެފައިވަނީ، "ރަމަޟާން ބާޒާރު"އަށް ފަހު މަކީޓާ ޕްރޮމޯޝަން މާޗު މަހު ފެށޭނެކަމަށެވެ.


South Korea in Covid vaccine ah oder dheefi\nސައުތު ކޮރެއާއިން ކޮވިޑް ވެކްސިނަށް އޯޑަރުދީފި، ހާލަތު އޮބިނޯންނަވަރުގައި\nދެކުނު ކޮރެއާގައި ވެކްސިން ދޭން ފެށޭނެ ކަމަށް ބުނަނީ އަންނަ އަހަރު މާޗުގައި، ހާލަތު މިހާރު އޮބިނޯންނަވަރު ވަނީ\nދެކުނު ކޮރެއާގެ އާބާދީ އަށް ކޮވިޑް ވެކްސިން ދިނުމަށްޓަކައި އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި އެވެ. އެ ގައުމުން ބުނީ 44 މިލިއަން މީހުނަށް އަންނަ އަހަރު ކޮވިޑް ވެކްސިން ދޭނެ ކަމަށެވެ.\nދުނިޔެ އަށް ކޮރޯނާވައިރަސް ފެތުރިގަތް ދުވަސްވަރު، ދެކުނު ކޮރެއާއަކީ ނަމޫނާ ގައުމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެ އުޅުނެވެ. އެއީ ވައިރަސް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހެން ގައުމުތަކަށް ވުރެ ކާމިޔާބު މަސައްކަތް ތަކެއް ކޮށްފައި ވާތީ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މިހާރު ހާލަތު އޮތީ ސިއްހީ ނިޒާމަށް ނުކަތާވަރުގައި ކަމަށް އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެ އެވެ.\nދެކުނު ކޮރެއާ އަށް ބޭނުންވާ ވެކްސިން ހޯދުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން ވަނީ، އެސްޓްރަޒެނެކާ އާއި ފައިޒާ / ބަޔޮންޓެކް އަދި މޮޑާނާ އަށް އޯޑަރުދީފަ އެވެ. މި އިން ކޮންމެ ކުންފުންޏަކުން 20 މިލިއަން ޑޯޒް ގަތުމަށް ވަނީ ހަމަޖައްސާފަ އެވެ. އަދި ހަތަރު މިލިއަން ޑޯޒް ގަތުމަށް ޖޯންސަން އެންޑް ޖޯންސަން އަށް އޯޑަރުދީފަ އެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓަރު، ޕާކް ނަންހޫ ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ޑަބްލިޔުއެޗްއޯގެ ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމް، ކޯވެކްސް މެދުވެރިކޮށް 10 މިލިއަން މީހުންނަށް ވާ ވަރަށް ވެކްސިން ހޯއްދަވާނެ ކަމަށެވެ.\n"އަހަރެމެން ކުރިން އުޅުނީ 30 މިލިއަން މީހުންނަށް ދެވޭ ވަރަށް ވެކްސިން ހޯދަން،" މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ. "އެހެން ނަމަވެސް އިތުރުކުރަން ނިންމީ ވައިރަހުން ރައްކާތެރިވުމުގައި އެކި ވެކްސިން އެކިވަރު ކަމަށް ބެލެވޭތީ"\nޕާކް ނަންހޫ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ވެކްސިން ގަންނަ އަދަދު އިތުރުކުރީ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ވާދަވެރިކަން ބޮޑުވެ ކުރިން ހޯދާ ގައުމުތަކުން އަދަދު އިތުރުކުރަމުންދާތީ ކަމަށެވެ. ދެކުނު ކޮރެއާ އަށް ވެކްސިން ލިބެން ފަށާނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ އަންނަ އަހަރު މާޗްގަ އެވެ. ސަރުކާރުން ނިންމާފައި ވަނީ ޝިޕްމަންޓްތައް ލިބޭހާ އަވަހަކަށް ވެކްސިން ދޭން ފެށުމަށެވެ.\nޖަޕާނު މީހުނަށް ކޮވިޑް ވެކްސިން ހިލޭ


vnews - Emme agubodu zamaanee airport: Javvee Brijakaa, city akaa eku\nއެންމެ އަގުބޮޑު އެއާޕޯޓް: ޖައްވީ ބްރިޖަކާ ޖައްވީ ސިޓީ އަކާއެކު\n2019 އިން 2030 ހާއި ދެމެދު ހޮންގކޮން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓު ފެންނާނެ ގޮތް ވައިގެ މަގުން ބްރިޖަކާއެކު ވައިގެތެރޭގައި ސިޓީއެއްވެސް ގާއިމުކުރާނެ - ފޮޓޯ: ސީއެންއެން\nކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ދުނިޔޭގައި އަގުބޮޑު އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ނުވަތަ ސްޓައިލިޝް ލަގްޒަރީ އަގުބޮޑު އެއަރޕޯޓުތައް ހުޅުވައެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް މިފަދަ އެއަރޕޯޓްތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު އެއް އެއާޕޯޓަކީ ހޮންގކޮންގ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓެވެ.\nވިހި އަހަރުގެ ދިގު ތާރީހެއް އޮތް މި އެއާޕޯޓަކީ އެންމެ ފައިދާ ބޮޑު ނުވަތަ އެންމެ ރަނގަޅު އާމްދަނީ އެއް ހޯދާ އެއާޕޯޓެވެ. އޭވިއޭޝަން އިންޑަސްޓްރީގައި އެންމެ ކާމިޔާބު ވަައިގެ ބަނދަރުގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވާ ހޮންގކޮންގ އިންޓަނޭޝަލަކީ ކުރީގެ 'ކައި ޓަކް' އެއާޕޯޓެވެ.\nހޮންގކޮންގގެ މައި ވައިގެ ބަނދަރު ޒަމާނީ ފެންވަރުގެ އެއާޕޯޓަކަށް ބަދަލުކުރަން ފެށީ 1998 ވަނަ އަހަރުގެ ހިނގި ބިރުވެެރި އަދި ހަނދާނުން ފޮހެލަން އުނދަގޫ ހާދިސާތަކަކަށްފަހު ވަކި މިންގަޑެއްގައި ހިފެހެއްޓިގެން ތަރައްގީ ކުރުމަށް ފެށުނު ހިސާބުންނެވެ.\nމި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި މިހާރުގެ ޓާމިނަލް އެކަކަށް "ޓީ1 އެނެކްސް" ގެ ނަމުގައި ގެނެވޭ ބަދަލުތަކާއި އެކު ޗެކިންގ ކައުންޓަރުތައް އިތުރު ކުރުމާއި، ލަގެޖް ކޮންވޭޔަރ ބެލްޓްތައް އިތުރުކުރުމާއި އޯޕަން އެއާރ ރޫފް ޓޮޕް ބަގީޗާއެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ.\n"ޓީ1 އެނެކްސް" ގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2019 ގައެވެ. އާ ބަދަލުތަކާއި އެކު "ޓީ1 އެނެކްސް" ގައި 20 މީޓަރުގެ ދިގު އަދި 28 މީޓަރުގެ އުސް ސްކައި ބްރިޖް (ޖައްވީ ބްރިޖެއް) ވެސް އިމާރާތް ކުރާނެއެވެ. މިއީ އެންމެ ބޮޑެތި މަތިންދާ ބޯޓު A380 އަށް ބްރިޖްގެ ދަށުން އުދުހެވޭހާ ޖާގަ ހުންނަ ގޮތަށް އިމާރާތް ކުރާ ބްރިޖެކެވެ.\nމުސްތަގްބަލުގައި އެއާޕޯޓު ފެންނާނެ ގޮތް - ފޮޓޯ: ސީއެންއެން\nމި ބްރިޖާއެކު މުޅިން އަލަށް އިމާރާތް ކުރާ 12 ބުރީގެ އިމާރާތަކީ އޮބްޒަވޭޓަރީ ޑެކަކަކާއި އެކު ފިހާރަތަކާއި، އޭވިއޭޝަން އެކަޑަމީއަކާއި، ރިކްރިއޭޝަނަލް ހިދުމަތްތަށް އެއާޕޯޓުގެ ހުރިހާ ސްޓާފުންނަށްވެސް ލިބޭ ގޮތަށް ފަރުމާ ކޮށްފައިވާ އިމާރާތެކެވެ.\n12 ބުރީގެ މި އިމާރާތާއި އެކު 1400 ކާރު ޕާކުކުރެވޭވަރުގެ ޖާގައަކާއި، އެއާޕޯޓުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ތުއްތު ކުދިން ގެންގުޅޭ މައިންބަފައިންނަށް ނާސަރީއެއްވެސް ހުންނާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން 25 ހެކްޓރުގެ ބޮޑުމިނުގެ "ސްކައި ސިޓީ" އެއްވެސް ތަރައްގީވެގެން އަންނާނެއެވެ. މި ސިޓީ ގައި ކެއިންބުއިމުގެ ހިދުމަތްތަކާއި ވިޔަފާރި އާއި މުނިފޫހިފިލުމުގެ ހިދުމަތް ތަކާއި އާ ހޮޓާތަކާއި ވައިގެ ދަތުރު ފަތުރާ ގުޅޭ ދާއިރާތަކަށް ހާއްސަ ދާއިރާތަކުން އާ އޮފީސްތައްވެސް ގާއިމު ކުރެވޭނެ އެވެ.\nމި އަގުބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓް ނިންމަން ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2019 އިން 2027 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދު އެކި ފިޔަވަހިތަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެއާޕޯޓު ބޮޑުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޑިވެލޮޕަރުން އުންމީދު ކުރާ ގޮތުގައި ޖައްވީ ސިޓީ 'ސްކައި ސިޓީ' ވެގެންދާނީ އެ ޑިވެލޮޕަރުންގެ އަމިއްލަ ޑެސްޓިނޭޝަނަށެވެ.\nޖައްވުގައި އިމާރާތް ކުރާ ސިޓީ އަކީ މި ފަހަކަށް އައިސް އިންޖިނޭރުންނާއި ތަޖުރިބާކާރުން އޭގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން އަންނަ އާ އީޖާދެކެވެ. މިފަދަ އުންމީދީ އާ އީޖާދަކާއި ދިމާއަށް އަމާޒު ހިފައިގެން ހޮންގކޮންގ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުން ހަލުވި ދުވެލީގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ އިރު މުޅި އެއާޕޯޓްގެ ކޮންސެޕްޓް މިވަނީ ސިޓީ އެއާޕޯޓަކުން އެއާޕޯޓް ސިޓީ އެއްގެ ކޮންސެޕްޓަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.\nއެއާޕޯޓުގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑައިރެކްޓަރ ވިދާޅުވީ އެއާޕޯޓުގެ އޮފަރޭޝަނަކީ ސްމާޓް ލަގެޖް އަދި ސްމާޓް އެއާޕޯޓެއް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފަސިންޖަރުންނަށް މި އެއާޕޯޓުގެ އާ ހިދުމަތްތައް ތަޖުރިބާކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު 2019 ގައި ލިބޭ އިރު އަގުތައް މާ ބޮޑުތަން ބޮޑުވެގެން ނުދާނެ ކަމަށް އެ އެއާޕޯޓުން ބުނެއެވެ.\nސްމާޓް އެއާޕޯޓަކަށް ބަދަލުވެގެން އަންނަ އިރު އޮޓޮމޭޝަނާއި ރޮބޮޓް ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި އެނަލެޓިކަލް ކެޕޭސިޓީއާއެކު ތަރައްގީ ކުރާ ސީސީޓީވީތަކުން، އެއާޕޯޓުގެ އެކި ސަރަހައްދުގައި ހުންނަ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކުން ފަސިންޖަރުންނާއި ތަކެތި ސްކްރީން ކުރުމުގެ ގާބިލްކަންވެސް ލިބިގެންދާނެ އެވެ.\nމިކަމުގެ ސަބަބުން އެއާޕޯޓްގެ ތޮއްޖެހުން ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމަށާއި އަވަސްކަމާ އެކު ފެންވަރު ރަނގަޅު ހިދުމަތްތައް ފަސިންޖަރުންނާއި މުވައްޒަފުންނަށް ލިބިގެންދާނެއެވެ.\nދާދިފަހުން ތައާރަފްކޮށްފައިވާ އެޗްކޭ 'މައި ފްލައިޓް' އެޕްގެ ޒަރިއްޔާއިން މިހާރުވެސް ފަސިންޖަރުންނަށް ކިއުގައި ނުޖެހި ލަޖެގް ބެލްޓަށް ނުގޮސްވެސް ލަގެޖާއެކު ޗެކިންކޮށްލެވެއެވެ.\nއެންމެ ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި ބަހުސްތައް ގިނަ ތިންވަނަ ރަންވޭ\nއެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ގިނައިން ބަހުސްކުރެވޭ ހޮންގކޮން އެއާޕޯޓު އަޕްގްރޭޑް ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ތިންވަނަ ރަންވޭއެއް ގާއިމުކުރުމުގެ ވާހަކަ ހިމެނެއެވެ. މި ރަންވޭ ހުޅުވުމަށް ތާވަލްކޮށްފައިވަނީ 2024 ގައެވެ.\nމި ރަންވޭ އިމާރާތް ކުރުމަށް 650 ހެކްޓަރގެ ބޮޑު ބިމެއް މިހާރުގެ އެއާޕޯޓުގެ އުތުރުން ހިއްކަން ޖެހެއެވެ. މި ޕްރޮޖެކްޓާއެކު އުފެދިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނުތަނަވަސްކަމަކީ ނުވަތަ ކަންބޮޑުވުމަކީ މިހާބޮޑު ސަރަހައްދެއްގެ ބިން ހިއްކަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން 'ޗައިނީސް ވައިޓް ޑޮލްޕިން' (ކޯމަހު ބާވަތެއް) އާބާދީ އަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިބާވަތުގެ ކޯމަހަކީ އޭގެ ނަސްލު ނެތިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވެފައިވާ ކޯމަސްތަކެކެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އެއާޕޯޓުގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑައިރެކްޓަރ ވިދާޅުވީ އެކަމަށް ދުރާލާ ވިސްނައިގެން ރައްކާތެރިކަމުގެ ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. ބިން ހިއްކުމުގެ ސަބަބުން ފެނުގެ ނިޒާމް ތަގައްޔަރުވާ މިންވަރު ޓެސްޓު ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ވަކި ދުރުމިނަކުން އެފަދަ ކޯމަސް ނުފެންނަ ކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިއްޖެ ނަމަ އެއާޕޯޓް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ސަބަބުން އެބާވަތް ނެތިދާނެކަން ކަށަވަރުވާ ނަމަ ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލާނެ ކަމަށެވެ.


Volleyball Association ge inthihaab mimahu 24 gai baavan ninmaifi - vNews.mv\nވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަނުގެ އިންތިހާބު މިމަހު 24 ގައި ބާއްވަން ނިންމައިފި\nސުވައިދާ ޙުސައިން 09 October 2019, 20:58\nވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަންގެ ހިންގާ ކޮމެޓީ އިންތިޚާބު ކުރުން މިމަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު ބާއްވާނެ ކަމަށް އެ އެސޯސިއޭޝަނުން ބުނެފި އެވެ.\nއެ އެސޯސިއޭޝަނުން މި ގޮތަށް ނިންމާފައިވަނީ ނޯމަލަިޒޭޝަން ކޮމިޓީން ވޮލީ ޓީމްތަކާއި އެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައެވެ.\nވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަނުން އިންތިޚާބު އަލުން ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ވޮލީގެ ހާލަތު އިސްލާހު ކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމެޓީން ވޭތުވި3އަހރު އިންޑޯ ވޮލީބޯލް މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވި ޓީމުތަކާއި އެކު މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ފަހު އެވެ. އެގޮތުން އަންގާރަ ދުވަހުގެ ރޭ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީން، ވޮލީ ޓީމްތަކާއި އެކު ޔޫތު މިނިސްޓްރީގައި ވަނީ ބައްދަލު ވުމެއް ބާއްވާފަ އެވެ.\nމި ބައްދަލުވުމަށް ފާއިތުވި4އަހަރުގެ ތެރެއިން3އަހަރު ރާއްޖޭގައި ބޭއްވި އިންޑޯ ވޮލީބޯލް މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވި 8 ކުލަބަކަށް ދައުވަތު ދީފައި ވާއިރު މި ބައްދަލު ވުމުގައި ބައިވެރިވެފައިވަނީ6ކުލަބަކުންނެވެ. އެ ކުލަބް ތަކަކީ ޕޮލިސް ކުލަބް، ގުޑީސް ސްޕޯޓްސް ކުލަބް، ކުލަބް ހާފްލައިން، ލިންކޭޖް ސްޕޯޓްސް ކުލަބް ސިޓީ، ޔޫތު ނިއު ޖެނެރޭޝަން، މޯލްޑިވިއަން ސްޕޯޓްސް އެންޑް ރިކްރިއޭޝަން ކްލަބް އެވެ. މި ބައްދަލު ވުމުގައި ބައިވެރިވެފައި ނުުވަނީ ސިފައިންގެ ކުލަބާއި ސްޕޯޓްސް ކުލަބް ހޯކްސް އެވެ.\nމި ބައްދަލު ވުމުގައި ހިންގާ ކޮމެޓީގެ އަސާސީ ގަވައިދުތަކަށް ކުލަބުތަކުން އިސްލާހު ހުށައެޅުމާއި އިޞްލާހުތައް ފާސް ކުރުން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާކަމަށް ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީން ބުނެ އެވެ.\nވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަނުން އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައި މިވަނީ ، ރާއްޖޭގެ ވޮލީބޯޅައިގެ ހާލަތު ގޯސްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. އެގޮތުން ވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ އެތެރޭގައި ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކޮށް ސްޕޯޓްސް ކޮމިޝަނަރު ވަނީ މިދިޔަ ޖޫން މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހު ވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނުގެ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމެޓީއެއް އެކުލަވާލާފަ އެވެ. އެކަމަކު ދުނިޔޭގެ ވޮލީބޯޅައިގެ މައި އިދާރާ ކަމަށްވާ އެފްއައިވީބީން ވަނީ އެ ކޮމެޓީ ބަލައިނުގަންނަން ނިންމާފަ އެވެ. އަދި އެފްއައިވީބީން އެންގި ގޮތަށް އެ ފެޑެރޭޝަނުގެ ނިންމުމަށް އިހުތިރާމްކޮށް، ވީއޭއެމް ހިންގުން ލަތީފްގެ ލީޑަޝިޕާ ހަވާލުކުރުމަށް އެދި އޭނާ ވަނީ ކޮމިޝަނާ އޮފް ސްޕޯޓްސް އަރިހަށް ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ސިޓީއެއް ފޮނުވާފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވީއޭއެމްގެ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީ ސައްހަ ކަމަށް މޯލްޑިވްސް އޮލިމްޕިކް ކޮމިޓީން ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އަދި ކޮމިޝަނާ އޮފް ސްޕޯޓްސްގެ އެންގުމާ އެއްގޮތަށް ވީއޭއެމް ހިންގުމުގައި ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީން ދިޔައީ ކުރަމުންނެވެ.\nރާއްޖޭގެ ވޮލީގެ ހާލަތު ރަގަޅު ނުކޮށްފި ނަމަ ރާއްޖެ ސަސްޕެންޝަނެއް އައުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމަށް އެފްއައިވީބީ އިން ވަނީ އަންގާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކުޅިވާރާއި ބެޙޭ ވަޒީރު އަޙްމަދު މަޚުލޫފް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެފްއައިވީބީން ރާއްޖެ ސަސްޕެންޑް ކޮށްފާނެ ކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ. އަދި އެފްއައިވީބީއާއި ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީއާ މުއާމަލާތު ކުރުމުގައި އުދަނގޫ ކަމެއް އުޅެނީ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީއަކީ އިންތިޚާބު ކޮށްފައިވާ ކޮމިޓީއަކަށް ނުވާތީ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ކަމަށާ، އިންތިހާބެއް ބޭއްވުމުން އެފްއައިވީބީ އާއިމެދު އޮތް މައްސަލަ ހައްލުވާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ކަމަށް ވެސް މަޚްލޫފް ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ހިންގާ ގަވާއިދު ފާސްކުރުމަށް ބައްދަލު ވުމެއްބާއްވަން ތައްޔާރުވަމުން ދިޔައިރު ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމެޓީން ބާއްވާ ކޮންގްރެސް ހުއްޓުވައިދިނުމަށް އެދި އެ އެސޯސިއޭޝަނުގެ އިންތިޚާބީ ރައީސް މުޙައްމަދު ލަތީފް މޯލްޑިވްސް އޮލިމްޕިކް ކޮމެޓީގެ ކިބައިން ވަނީ އެދިފަ އެވެ.


ދަރަންޏެއް އޮތް މީހަކު ޞަދަޤާތް ކުރެވިދާނެތޯ؟: ޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝާފިޢު\nދަރަނި އޮތްމީހާ ވަނީ ދެ ޙާލަތެއްގައެވެ.\n1- އެދަރަންޏަކީ ފަހުން ދައްކަންޖެހޭ ދަރަންޏެކެވެ. ނުވަތަ ދަރަނި ދެއްކުމުގެ މުހުލަތު ދިގުދެމިގެން ވެއެވެ. މިސާލަކަށް އިންސްޓޯލްމެންޓަށް މުދާ ނަގާފައިހުންނަ މީހުންވެސް ޙަޤީޤަތުގައި އެއީ ދަރަންޏެކެވެ. އެކަމަކު އެ ދެއްކެމުގެ މުހުލަތު ވަކި މުއްދަތަކަށް ބަހާލާފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެފަދަ މީހާ، ދަރަނި އޮތްކަމުގައިވިޔަސް އޭނާ ޞަދަޤާތްކުރުމަކީ އެއީ އެކަމުގައި އެއްވެސް މައްސަލައެއް އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ.\nއިބްނު ޢުޘައިމީން ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. “ދަރަންޏަކީ ފަސްވެފައިވާ ދަރަންޏެއް ނަމަ ނުވަތަ ދަރަނި ދައްކަންޖެހޭ ވަގުތު އަންނަން ވާއިރަށް ދަރަނި ދެއްކޭނެ މިންވަރަށް ފައިސާ ހުރިނަމަ ނުވަތަ ލިބޭނެނަމަ، ޞަދަޤާތް ކުރެވިދާނެއެވެ. އެކަމުގައި އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. އެއީ ތިބާއަށް އެކަންކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވެއެވެ.” الشرح الكافي\n2- ދެވަނަ ޙާލަތަކީ އެއީ ދަރަނި ވީހާ އަވަހަށް އަދާކުރަން ޖެހިފައިއޮތުމެވެ. މިސާލަކަށް ދަރަނި ދައްކަންޖެހޭ މުއްދަތު ކައިރިވެފައި އޮތުމެވެ. މި ޙާލަތުގައި ދަރަނިވެރިޔާ ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ކުރީން (ދަރަނި އަދާނުކޮށް) ޞަދަޤާތްކުރުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. އެހެނީ ދަރަނި އަދާކުރުމަކީ ވާޖިބެކެވެ. ޞަދަޤާތް ކުރުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. ވާޖިބުކަންތަކުގެ މައްޗަށް ސުންނަތްކަން އިސްނުކުރެވޭ ހުއްޓެވެ.\nއެއީ އަލްމަޠްލު (ނަހީކުރައްވާފައިވާ ފަސްކުރުމު)ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ.\nނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ – رواه البخاري (2287)، ومسلم (1564)\nމާނައީ: “މުއްސަންޖަކަށް އަދާކުރަންޖެހޭ ފައިސާއެއްވިޔަސް، އެއަދާނުކޮށް (ޤަޞްދުގައި) ފަސްކުރުމަކީ އަނިޔާއެކެވެ.”\nعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: “لَا صَدَقَةَ إِلَّا عَنْ ظَهْرِ غِنًى” – رواه الإمام أحمد(6858).\nއަބޫހުރައިރާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. "މީހަކަށް އޭނާ ފުދިގެންވުމުން (ކުޅަދާނަކަން ލިބުމުން) މެނުވީ ޞަދަޤާތް ދިނުމެއް ނުވެއެވެ."\nއިމާމު ބުޚާރީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. “މީހާ ޙާޖަތަށް ޖެހިގެންވާ ޙާލު، ނުވަތަ އޭނާގެ އަނބިދަރީން ޙާޖަތަށް ޖެހިގެންވާ ޙާލު، ނުވަތަ ދަރަންޏެއް އޭނާގެ މައްޗަށް ވާ ޙާލު، ޞަދަޤާތްކޮށްފި މީހާ (ދަންނަހުށިކަމެވެ.) ޞަދަޤާތްކުރުމާއި، އަޅުންމިނިވަންކުރުމާއި ހަދިޔާ ދިނުމަށްވުރެ، ދަރަނިއަދާކުރުން މާ ޙައްޤުކަން ބޮޑުވެގެންވެއެވެ. ފަހެ އޭނާ އެކުރި ޞަދަޤާތް އޭނާގެ މައްޗަށް ރައްދުވެގެންވެއެވެ. (ބާޠިލުވެގެންވެއެވެ.) މީސްތަކުންގެ މުދާ ބޭކާރު ކުރުމަކީ އޭނާއަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއް ނޫނެވެ. ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. “مَنْ أَخَذَ أَمْوَالَ النَّاسِ يُرِيدُ إِتْلَافَهَا أَتْلَفَهُ اللَّهُ..” -“صحيح البخاري” (2/112) . "ބޭކާރު ކުރުމަށްޓަކައި (އެކަމުގެ ނިޔަތުގައި) މީސްތަކުންގެ މުދާ ދަރަންޏަށް ނަގައިފި މީހާ، ﷲ ތަޢާލާ އޭނާ ހަލާކުކުރައްވާނެއެވެ."\nޙާޖަތަށް ޖެހިގެންވާމީހާ، ޞަދަޤާތް ކުރުމަށްވުރެ ޙާޖަތް ފުއްދުން އިސްވަނީ އެހެންމީހުންނަށް ހޭދަކުރުމަށްވުރެ އަމިއްލަނަފްސަށާއި އަމިއްލަ އަހުލުންނަށް ހޭދަކުރުން އައުލާވެގެންވާތީއެވެ.\nޞަޙީޙުލް ބުޚާރީގައި އިމާމު ބުޚާރީ ގެންނަވާފައިވާ މި ބަސްފުޅާ ބެހޭގޮތުން އިބްނު ބައްޠާލު ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ.\n“އިމާމު ބުޚާރީ ރަޙިމަހުﷲ ގެ ބަސްފުޅު “މީހާ ޙާޖަތަށް ޖެހިގެންވާ ޙާލު، ނުވަތަ އޭނާގެ އަނބިދަރީން ޙާޖަތަށް ޖެހިގެންވާ ޙާލު، ނުވަތަ ދަރަންޏެއް އޭނާގެ މައްޗަށް ވާ ޙާލު، ޞަދަޤާތްކޮށްފި މީހާ (ދަންނަހުށިކަމެވެ.) ޞަދަޤާތްކުރުމާއި، އަޅުންމިނިވަންކުރުމާއި ހަދިޔާ ދިނުމަށްވުރެ، ދަރަނިއަދާކުރުން މާ ޙައްޤުކަން ބޮޑުވެގެންވެއެވެ. ފަހެ އޭނާ އެކުރި ޞަދަޤާތް އޭނާގެ މައްޗަށް ރައްދުވެގެންވެއެވެ. (ބާޠިލުވެގެންވެއެވެ.)” މިއީ ޢިލްމުވެރިން މިކަމުގެ މައްޗަށް އިޖްމާޢުވެފައިވާ ކަމެކެވެ.” “شرح صحيح البخاري”(3/430)\n“المنهاج مع شرحه مغني المحتاج” (4/197) : ގައި އައިސްފައިވެއެވެ. “ދަރަނިވެރިޔާ، އޭނާގެ މައްޗަށްވާ ދަރަނި އަދާކޮށްފުމަށް ދަންދެން އޭނާ ޞަދަޤާތްނުކުރުން މުސްތަޙައްބުވެގެންވެއެވެ. އޭނާ އެބައެއްގެ މައްޗަށް ޚަރަދުކުރުން ލާޒިމުވާ މީހުންނަށް ޚަރަދު ނުކޮށް އަދި އަވަހަށް އަދާކުރަންޖެހިފައިވާ ދަރަނި އަދާނުކޮށް ޞަދަޤާތްކުރުން އޭނާގެ މައްޗަށް ޙަރާމްވެގެންވެއެވެ.” “روضة الطالبين” (2/342) .\nއިބްނު ޤުދާމާ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ. “ދަރަންޏެއް އޮތް މީހަކު، އެ ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއެޅިދާނެ ޞަދަޤާތެއް ކުރުން ހުއްދަވެގެނުވެއެވެ. އެއީ ވާޖިބެކެވެ. އެ ވާޖިބު ދޫކޮށްލުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ.” “الكافي”(1/431).\nއެކަމަކު ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ހުރަސް ނޭޅޭ ޞަދަޤާތް މިސާލަކަށް ކުދި ކުދި ތަކެތި، އަގުބޮޑު ނޫންތަކެތި ޞަދަޤާތްކުރުން ޢިލްމުގެ އަހުލުވެރިން މިކަމުން އިސްތިޘްނާ ކުރައްވައެވެ. މިސާލަކަށް ދަރަންޏެއް އޮތް މީހަކަށްވެސް ކާބޯތަކެތި، ކާން ކައްކާ ކާނާ ފަދަ ތަކެތިން ޞަދަޤާތް ކުރެވޭނެއެވެ.\nދަރަނި އޮތް ނަމަ\n1- ފަހުން ދައްކަން ޖެހޭ ދަރަންޏެއް ނަމަ، ދަރަނި އޮތަސް ޞަދަޤާތް ކުރެވޭނެއެވެ.\n2- އަވަހަށް ދައްކަން ޖެހޭ ދަރަންޏެއް ނަމަ، އިސްކަންދޭނީ ދަރަނި އަދާ ކުރުމަށެވެ. އެ ޙާލަތުގައި ދަރަނި އަދާނުކޮށް ޞަދަޤާތްކުރުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ހުރަސް ނޭޅޭ ކުދި ކުދި ޞަދަޤާތް މެނުވީއެވެ.\n“حاشية “قليوبي وعميرة” (3/206).


MTCC'ge board ah Sinan ayyan kurumun sarukaarah faadukiyun!\nރާއްޖެ - އަލީ ސިނާން\nމަގާމަށް އައްޔަން ކުރީ ފެބްރުއަރީ މަހު\nބަދުއަހުލާގީ މައްސަލައެއްގައި ދައުވާކުރުމަށް ވެސް ފޮނުވި\nރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް ބޯޑް މެންބަރުކަން ކުރެއްވި\nކ. މާލެ 27 މެއި 2019 | ހޯމަ 14:57 10,633\nސިނާން އަލީ - އާކައިވް\nސަން މީޑީއާ ގްރޫޕުގެ ކުރީގެ ސީއީއޯ އަދި ކުރީގެ ސަރުކާރުގައި ބައެއް ކުންފުނިތަކުގެ އިސް މަގާމުތައް ފުރުއްވި ސިނާން އަލީ އަށް މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިން ކޮމްޕެނީ (އެމްޓީސީސީ)ގެ ބޯޑު މެމްބަރުކަން ދިނުމާ ގުޅިގެން ގިނަ ބައެއްގެ ފާޑުކިޔުން ސަރުކާރަށް އަމާޒުވެއްޖެއެވެ.\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް އެމްޓީސީސގެ ބޯޑު މެމްބަރަކަށް ދެ ފަހަރަކަށް އައްޔަން ކޮށްފައިވާ ސިނާން އެ މަގާމަށް ތިން ވަނަ ފަހަރަށް އައްޔަން ކޮށްފައިވަނީ މި އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުއެވެ.\nއެމްޓީސީސީގެ ބޯޑުގައި ހުންނަވިކޮށް މިދިޔަ ސަރުކާރުން ކުއްލި ގޮތަކަށް އޭނާ ވަނީ ސްޓެލްކޯގެ ޗެއާމަން ކަމަށް އައްޔަންކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް ތިން ދުވަސް ފަހުން އަނެއްކާ ވެސް އެމްޓީސީސީގެ ބޯޑު މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ. އޭގެ ފަހުން އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަންގެ ބޯޑުގެ މެންބަރުކަމަށް ވެސް އައްޔަންކުރިއެވެ. އޭނާ އެ މަގާމުން ވަކިކުރީ މިދިޔަ އަަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުއެވެ. އެ ފަހަރު އޭނާ އެ މަގާމުން ވަކިކުރީ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ތެރޭގައި އޭނާ ނިސްބަތްވާ އެމްޑީ އާއި ޕީޕީއެމްއާ ދެމެދު އުފެދުނު މައްސަލަތަކުގައެވެ.\nސިނާނަކީ ވަރަށް ފަހަކާ ޖެހެންދެން ވެސް އެމްޑީއޭގެ ލީޑަރު އަދި މީދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހްމަަދު ސިޔާމްއާ ގާތް ގުޅުމެއް އޮތް ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ސަން އޮންލައިން އުފެއްދެވުމުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރައްވައި އެތަނުގެ ސީއީއޯކަން ވެސް ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން ޖެހުނު މައްސަލަތަކަކާ ގުޅިގެން ސިނާން މިހާރު ވަނީ ވަން އޮންލައިންގެ ނަމުގައި އާ އޮންލައިން ނޫހެއް އުފައްދަވާފައެވެ.\nސިނާންގެ ބަދު އަޙްލާގީ މައްސަލައެއް ވެސް މީގެ ކުރިން ފެންމަތިވެފައި ވެއެވެ. މީގެ ހަތް އަހަރު ކުރިން 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ސިނާން ބަދު އަޙުލާގީ އަމަލު ހިންގި ކަމަށް ބުނާ ވީޑިއޯއެއް ވެސް ވަނީ އާއްމުވެފައެވެ. ވަޒީފާ ދޭނެ ކަމަށް ބުނެ އަންހެންކުދިން އޮފީހަށް ގެންގޮސް ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގާ ކަމަށް އޭރު ތުހުމަތުކުރެވުނެވެ.\nއެ މައްސަލަ ފުލުހުން ވަނީ 2013 ޖުލައި މަހުގެ ތެރޭގައި ތަހުގީގުކޮށް ނިންމައި ދައުވާކުރުމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ވެސް ފޮނުވާފައެވެ. ނަމަވެސް އެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގޮސްފައެއް ނުވެއެވެ.\nމި ސަރުކާރުން ވެސް ސިނާން ބޯޑަށް އައްޔަންކުރުމުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. މީގެ ކުރިން މި ސަރުކާރުގައި މިހާރު ތިއްބެވި އިސް ބޭފުޅުންނަށް ހާއްސަކޮށް އެމްޑީޕީގެ ލީޑަޝިޕްގެ ބޭފުޅުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވަމުން ގެންދެވި ސިނާން އެ މަގާމަށް އައީ ކޮން ޕާޓީއެއްގެ ސްލޮޓްގައި ކަމެއް މިހާތަނަށް އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ.\nޖިންސީ ގޯނަ ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުވެފައިވާ މީހަކު އިސް މަގާމަކަށް އައްޔަން ކުރުމުން ބައެއް މީހުން ދަނީ މި ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ''ޒީރޯ ޓްލެރެންސް'' އާ މެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ.\nސިނާން އެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރި ކުރުމާ ގުޅޭ ގޮތުން ފާޑު ކިޔަމުން މީހަކު ކުރި ކޮމެންޓެއްގައި ބުނީ، ބަދަލުވީ ހަމައެކަނީ ރައީސުން ކަމަށެވެ. އިތުރު އެއްވެސް ކަމެއް ބަދަލު ނުވާ ކަމަށެވެ.


Rohingya muslimunnaa dhekolhah hingi jareemaa thakuge dhifaaugai...\n2 ހަފްތާ,4ދުވަސް, 14 ގަޑި, 24 މިނެޓް, 12 ސިކުންތު ކުރިން 620ފަތޯނާ ފާއިޒް\nމިޔަންމާގެ ލީޑަރު އަންސަން ސޫޗީ\nމިޔަންމާގެ ރަހީން ސްޓޭޓްގައި ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ރޮހިންޔާ މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް އެގައުމުގެ ސިފައިން ހިންގި ލާއިންސާނީ ޖަރީމާތަކުގެ މައްސަލައިގައި މިޔަންމާގެ ދިފާއުގައި އެގައުމުގެ ލީޑަރު އަންސަން ސޫޗީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ކޯޓަށް ހާޒިރުވާން ނިންމަވައިފިއެވެ.\nއެ މައްސަލައިގައި މިޔަންމާގެ ލީޑަރު ސޫޗީ މިޔަންމާގެ ސަރުކާރުގެ ދިފާއުގައި ނުކުންނަވަން ނިންމަވާފައިވާއިރު، ރޮހިންޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނަށް ދިން އަނިޔާތަކާ ގުޅިގެން އޭނާއަށާއި، މިޔަންމާގެ ސަރުކާރަށް ދުނިޔޭގެ ފާޑުކިޔުންތައް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ.\nމިޔަންމާގެ ސަރުކާރުގެ ގާނޫނީ ޓީމާއެކު ސޫޗީ ނެދަލެންޑްގައި ހުންނަ އިންޓަރނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް( އައިސީޖޭ)އަށް ހާޒިރުވެވަޑައިގަންނަވާނެ ކަަމަށް އޭނާގެ އޮފީހުން ބުދަ ދުވަހު ވަނީ ކަށަވަރު ކޮށްދީފައެވެ.\nމުސްލިމުންގެ އާބާދީ ބޮޑު ގެމްބިއާއިން މިޔަންމާ ސަރުކާރުން ރޮހިންޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ލާއިންސާނީ އެތައް ޖަރީމާއެއް ހިންގި މައްސަލަ ބައިނަލްއަގްވާމީ ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ، މިޔަންމާ ސިފައިން ރޮހިންޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން ގަތުލުކޮށް، އެމީހުންގެ ގެދޮރު އަންދައި، ޖިންސީ އަނިޔާތައް ކުރި މައްސަލައިގައެވެ. އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށް އޯގަނައިޒޭޝަން އިފް އިސްލާމިކް ކޯޕަރޭޝަންގެ މެމްބަރުންގެ ގޮތުގައި ތިބި 57 ގައުމަކުން ވަނީ ތާއީދުކޮށްފައެވެ.\nއައިސީޖޭއިން ބުނީ އެ މައްސަލައިގެ އެންމެ ފުރަތަމަ އަޑު އެހުންތައް ބާއްވާނީ އަންނަ މަހުގެ 10 އަދި 12 ވަނަ ދުވަހުގައި ކަމަށެވެ. މިޔަންމާގައި 1991 ވަނަ އަހަރުގައި އިދިކޮޅު ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވިއިރު އަންސަން ސޫޗީއަށް ވަނީ ނޯބެލް ސުލްހައިގެ އިނާމު ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. އޭރު އޭނާ އިނީ ގޭބަންދުގައެވެ.\nސޫޗީއަށް ނޯބެލް ސުލްހައިގެ އިނާމު ދީފައިވަނީ އޭނާ މިޔަންމާއަށް ޑިމޮކްރަސީ ގެންނަން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާތީ ކަމަށް ބުނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބުޑިސްޓުންގެ މެޖޯރިޓީ އޮންނަ މިޔަންމާގައި ރޮހިންޔާ މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ސޫޗީ އިސްވެ ހުންނަވައިގެން ހިންގި ޖަރީމާތަކުގެ ސަބަބުން ނޯބެލް ސުލްހައިގެ އިނާމު އޭނާއަށް ހައްގު ނޫން ކަމަށް އެތައް ބަޔަކު ދަނީ ބުނަމުންނެވެ.\nމިޔަންމާ ރޮހިންޔާ އަންސަން ސޫޗީ\n2 ހަފްތާ ކުރިން 62 0


Ruhgahah haassa nursery thakeh. Hallakah vedhaane | Mihaaru\nރުއްގަހަށް ހާއްސަ ނާސަަރީތަކެއް. ހައްލަކަށް ވެދާނެ\n18 ޖޫން 2019 - 09:17 10 comments\nފަޅު ހިއްކައިގެން ހަދާ ރިސޯޓްތައް ފެހިކުރުމަށް ރުކާއި ގަސް ގެންދިއުމުގެ ސަބަބުން އެތައް ރަށެއް މިހާރު ވެސް އެވަނީ ހަނަފަސްކޮށްލައިފަ އެވެ. ރުކަކަށް 500ރ. ނުވަތަ 800ރ. ގެ ރޭޓުން ކޮންމެ ރަށަކުން އެތައް ސަތޭކަ ރުކެއް ގަނެލަނީ އެވެ. އާ ރިސޯޓްތަކަށް ރުކުގެ ޑިމާންޑް ބޮޑުވެފައިވާއިރު ތިމާވެއްޓަށް އޭގެ ސަބަބުން އެތައް ގެއްލުމެއް ދަނީ ލިބެމުންނެވެ.\nރުކަކީ ރަށުގެ ވެލިގަނޑު ހިފަހައްޓައިދިނުމާއި ރަށް ގިރުން ކުޑަކޮށްދިނުމުގައި މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކުރާ ވަސީލަތެކެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ ނާޒުކު ތިމާވެއްޓަށް ރުކުގެ މުހިންމުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ރާއްޖެއަކީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވެފައިވާ އިގްތިސާދެއް އޮތް ގައުމަކަށް ވާއިރު އާ ރިސޯޓްތައް ހެދުން ވެސް ވަނީ މުހިންމު ކަމަކަށް ވެފަ އެވެ.\nކ. ކާށިދޫން ނެގި ރުއްތަކެއް އުޅަނދަކަށް ބަރުކުރަނީ: އެއްފަހަރާ ގިނަ އަދަދަކަށް ރުއް ނަގާ މައްސަލަ ބޮޑު\nއެންވަޔަރްމަންޓް މިނިސްޓަރު ޑރ. ހުސައިން ރަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ފަޅު ހިއްކައިގެން ހަދާ ރިސޯޓްތަކުގައި އިންދާނެ ރުއްގަސް ރާއްޖެއަކުން ނުލިބެ އެވެ. ރުއް ވިއްކުމުގެ ވިޔަފާރި ފުޅާވެފައިވާއިރު ވަގަށް ވެސް އެ ވިޔަފާރި ކުރާ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މީހުންގެ ރުއްގަސް އެކަންޏެއް ނޫން ފަޅުރަށްރަށަށް އަރާ ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި ރުއް ގެންދާކަމުގެ ޝަކުވާ ވެސް އެބަ ލިބޭ،" ޑރ. ހުސެން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެ ހުރިހާ ސަބަބުތަކާ ހުރެ އެއީ މިހާރު ކޮންމެހެން ހައްލު ކުރަން ޖެހިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. އަދި ރުއްގަސް ނަގައިގެން އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދިއުމާ ބެހޭ ގަވައިދުން ވެސް އެގޮތަށް ރިސޯޓްތަކަށް ރުއް ގެންދިއުން ހުއްދައެއް ނުކުރެ އެވެ. ދެން ޖެހެނީ ރާއްޖެ އިން ބޭރުން ރުއް އެތެރެކުރާށެވެ.\nފެހިކަން ގަދަ ލ. ބަރެސްދޫ: ރުއް ވިއްކަން ހާއްސަ ނާސަރީތަކެއް އުފައްދަން ވަނީ ނިންމާފައި -- ފޮޓޯ: ހައްވާ އަމާނީ އަބްދުﷲ/ ދި އެޑިޝަން\nރުއްގަސް ނެގުމާ ބެހޭ ގޮތުން މިހާރު އަމަލުކުރާ ގަވާއިދު ބުނާ ގޮތުން 10 ރުކަށް ވުރެ ގިނައިން ކަނޑާ ނުވަތަ އުފުރާ ނަމަ އެންވަޔަރަމަންޓް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީގެ ހުއްދަ ނަގަން ޖެހެ އެވެ. އަދި އެއްފަހަރާ 200 ރުކަށް ވުރެ ގިނައިން ނަގާ ނަމަ އެންވަޔަރަމެންޓް އިމްޕެކްޓް އެސެސްމެންޓް (އީއައިއޭ) ރިޕޯޓެއް ވެސް ހަދަން ޖެހެ އެވެ.\nއެ ގަވައިދަށް އަމަލު ނުކުރާ މައްސަލަ ބޮޑެވެ. މި ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވަނީ އެ ގަވައިދު އިސްލާހު ކުރުމަށެވެ. އެގޮތުން ގަވައިދަށް ގެންނާނެ ބަދަލުތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން އާއްމުންގެ ހިޔާލު ހޯދަން ފޯރަމެއް ވެސް ވަނީ ބާއްވައިފަ އެވެ. އާ ގަވައިދުން ރުއްގަސް ނެގުމުގެ މައްސަލައަށް ހައްލު ގެނެވޭނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.\nމިނިސްޓަރު ޑރ. ހުސައިން ވިދާޅުވީ އެކަމަށް އޮތް ހައްލަކީ ވިޔަފާރީގެ ގޮތުގައި ރުއްގަސް ވިއްކޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ނާސަރީތައް ހެދުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލާނެ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ނާސަރީގެ ގޮތުގައި ރުއްގަސް ހައްދަން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް ބިން ދޫކޮށްގެން އެކަން ކުރުން. އަޅުގަނޑުމެން މި ގެންނަ ގަވައިދުގެ ތެރެއިން އެކަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހަމަޖެހިގެން ދާނެ،" މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެކަން ކުރާނެ ގޮތުގެ ތަފްސީލެއް އަދި އެންވަޔަރަމެންޓް މިނިސްޓްރީއަކުން ހާމައެއް ނުކުރެ އެވެ. ފަޅުރަށްތައް ގިނަ ރާއްޖޭގައި އެއީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ތިމާވެށީގެ ތަޖުރިބާކާރުން ދެކެ އެވެ. އަދި އެއީ ރަނގަޅު ވިޔަފާރިއަކަށް ވާނެ ކަމަށް ވެސް އެމީހުން ބުނެ އެވެ. އޭރުން ރާއްޖެއިން ބޭރުން ރުއްގަސް އެތެރެކުރުން ހުއްޓުމަކަށް ގެނެވިދާނެ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ރަށެއްގައި ހެދެމުން ދާ ރުއްތަކެއް: ރުކާއި ގަހަށް ހާއްސަ ނާސަރީތަކެއް ބޭނުންވޭ\nއީޕީއޭގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަ ޖެނެރަލް ޑރ. އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރުކަކީ މިހާރު ރާއްޖޭގައި ޑިމާންޑް އޮތް ވިޔަފާރިއަކަށް ވާއިރު ވަކި ނާސަރީތަކެއް ހަދައިގެން އެ ވިޔަފާރި ފުޅާކުރެވިދާނެ އެވެ.\nއެކަން ކުރުމަށް މިހާރު ދަނޑުވެރިކަމަށް ބިން ދޫކުރާ އުސޫލުން ބިން ދޫކޮށްގެން ނުވަތަ ފަޅުރަށްތައް ދީގެން ވެސް ރުއްގަސް ހައްދައި، ވިޔަފާރީގެ ގޮތުގައި ވިއްކަން ބޭނުންކުރެވިދާނެ ކަމަށް ޑރ. އިބްރާހިމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މިހާރު ރާއްޖޭގައި ދަނޑުވެރިކަން މިކުރަނީ ވަރަށް އަވަހަށް ލިބޭ ތަކެއްޗަށް އަމާޒުކޮށްގެން. ރުއް ވިއްކާކަމުގައި ވާ ނަމަ އެ ބޭނުންވާ ވަރަށް ބޮޑުވާން ހަތަރު ވަރަކަށް އަހަރު އެބަ ނަގާ. އެހެންވެ ހާއްސަ ނާސަރީތަކެއް ހެދުން ރަނގަޅު،" ތިމާވެށީގެ ދާއިރާއިން ޕީ.އެޗްޑީ ހާސިލް ކުރައްވާފައިވާ އިބްރާހިމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ނާޒުކު ރަށްތައް ހަނަފަސްކުރާ މައްސަލައަށް މިއީ ރަނގަޅު ހައްލެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. އޭރުން ރިސޯޓްތަކަށް ގެންދަން ނާސަރީތަކުން ރުއްގަސް ގަނެވޭނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ތިމާވެށި ޓްރީ އޮފް ލައިފް ދިވެހި ރުއް މިނިސްޓަރު ޑރ. ހުސެއިން ރަޝީދު ހަސަން\nއައްޑޫ ސިޓީ ސްކެއާގައި ހުރި ރުއްތައް ކަނޑާލައިފި


Barcelona Nidhaifi - Xavi - Vaguthu\nބާސެލޯނާ ނިދައިފި - ޒަވީ\nޒިނެދިން ޒިދާނުގެ ޓީމު މޮޅުވުމަކީ މިހާރު ލެއާއި ގުޅިފައިވާ ކަމަކަށް ވީއިރު ބާސެލޯނާ ވަނީ ޔޫރަޕުގެ ބޮޑު މުބާރާތުގައި ނިދާފައިކަމަށް ބާސާގެ ކުރީގެ ކުޅުންތެރިޔާ ޒަވީ ބުނެފިއެވެ.\nބާސެލޯނާގެ ލެޖެންޑް ޒަވީ އެޓީމަށް ފާޑު ކިޔާފައިވަނީ ޔޫރަޕުގެ ބޮޑު މުބާރާތް ކާމިޔާބު ނުކުރެވި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ފާއިތުވަމުން ގޮސް ރިއަލް މެޑްރިޑުން މިތަށި ކާމިޔާބު ކުރަމުން އަންނާތީއެވެ.\nހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ ޔޫކްރޭންގެ ކިއޭވް ގައި ކުޅުނު ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ފައިނަލުގައި ލިވަޕޫލް ބަލި ކުރުމަށްފަހު ރިއަލް މެޑްރިޑުން ވަނީ އެޓީމުގެ 13 ވަނަ ތަށި ކާމިޔާބު ކޮށް ޖެހި ޖެހިގެން3ވަނަ ފަހަރަށް ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ކާމިޔާބު ކޮށްފައެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ބާސެލޯނާ ވަނީ ފާއިތުވި4އަހަރުގެ ތެރޭގައި3ވަނަ ލަލީގާ ތަށި ކާމިޔާބު ކޮށްފައެވެ. ސުއަރޭޒް އާއި ކުޓީނިއޯ އަދި ޑެމްބެލޭ މެންފަދަ ކުޅުންތެރިން ގެނައި ނަމަވެސް ބާސާ އަށް ފާއިތުވި ސީޒަންތަކުގައި މާބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށް ޒަވީ ބުންޏެވެ.\n"ރިއަލް މެޑްރިޑްގެ މޮޅުވުމުގެ ލޭ ހުރި ނަމަވެސް ބާސެލޯނާ އިން ވަނީ ނިދާފައި، ފާއިތުވި އަހަރު ތަކުގައި މާބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައި ނުވަނީ ގެނެސްފައިވާ ކުޅުންތެރިންގެ ސަބަބުން ކަމަށްވެސް ވެދާނެ" ޒަވީ ބުންޏެވެ. މީގެ އިތުރުން ޒަވީ ވަނީ ރިއަލް މެޑްރިޑަށް ލިބިފައިވާ ނަސީބާއި އާއި ބެހޭ ގޮތުންވެސް ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ.\n"ރިއަލް މެޑްރިޑަށް ވަނީ ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް ފަސޭހަ ގޮތް މެދުވެރި ވެފައި، ޕީއެސްޖީގެ ތަރި ނޭމާ، ބަޔާންގެ ތޮބެން، ބޯޓެންގް އަނިޔާ ވުމުގެ އިތުރުން ރެފްރީން ހިމެނޭ، ލިވަޕޫލްގެ އެންމެ މުހިންމު ކުޅުންތެރިޔާ އަނިޔާ ވުމުގެ އިތުރުން ބަޔާން ގެ ނޯޔާ ވެސް އަނިޔާގައި، ސެމީ ފައިނަލުގައި އުލްރެޗްގެ އަތުން ހެދުނު ގޯހަކީ ވެސް ރިއަލް މެޑްރިޑަށް މެދުވެރިވި ފަސޭހައެއް" ޒަވީ ބުންޏެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ޒަވީ ބުނެފައިވަނީ މައްސަލަ އަކަށް ވަނީ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ބާސެލޯނާ ނިދާފައިވާ ކަމަށާއި ލީގު ތަށި ބާސެލޯނާ އިން ނަގަމުން އަންނަ ކަމުގައިވީނަމަވެސް އެހެން ޓީމު ތަކުން ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ކާމިޔާބު ކުރާ ކަމަށެވެ.\nޕްރިންސް ބާސާއަށް، އޭނާ ބޭނުން ވަނީ ކްލެސިކޯގައި ރެއާލް ކޮޅަށް ގޯލް ޖަހަން!\nލަލީގާ ގައި 400 ގޯލް ހަމަކުރި ހަމައެކަނި ކުޅުންތެރިޔަކަށް މެސީ\nބެލޮންޑިއޯ ލިސްޓްގެ ފަސްވަނައިގައި މެސީ އޮތުމުން ބާސާ ކޯޗު ރަތަށް!


galehiri: ހަވަރުތިނަދޫގައި ސިފައިން ތިބި މަރުކަޒުގެ އުނދޯލިގޭގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލުން - 1961\nހަވަރުތިނަދޫގައި ސިފައިން ތިބި މަރުކަޒުގެ އުނދޯލިގޭގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލުން - 1961\nތިރީގައިވަނީ ހުވަދުއަތޮޅުގެ ތާރީޚީ މަޢުލޫމާތު މުއްސަނދި ބޭފުޅެއްކަމަށްވާ އަލްމަރުޙޫމް ޢަލީ ނަޞީރު ޒޫރިޔާގެ/ މަޑަވެލި ގެ ލިޔުއްވުމެކެވެ. މީގައިވަނީ މަޝްހޫރު ދެކުނުގެ ގަޑުބަޑާއި ގުޅިގެން ދެވަނަފަހަރަށް ހުވަދުއަތޮޅު ދިވެހިސަރުކާރާއި ވަކިކޮށްލި ރޭ ހަވަރުތިނަދޫގައި ސިފައިން ތިބި މަރުކަޒުގެ އުނދޯލިގޭގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލި މީހަކު މަރުޙޫމް ނަޞީރަށް ކިޔައިދީފައިވާ ބައެއް ވާހަކަތަކެވެ.\nމަރުޙޫމް ނަޞީރަށް މިވާހަކަތައް ކިޔައިދީފައިވާ މީހާގެ ނަން ނަޞީރު ލިޔުއްވާފައިވީ ނަމަވެސް އެއީ މިހާރު ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވާ މީހަކަށްވާތީ އެ ނަން މިހާރު ހާމަކުރުމުގެ މާބޮޑު ބޭނުމެއްނެތް ކަމަށް ދެކިގެން އެ ނަން ނުލިޔުނީ އެވެ.\nމަރުޙޫމް ޢަލީ ނަޞީރަކީ ދެކުނުގެ ގަޑުބަޑާއި ގުޅިގެން ދެ ފަހަރަށް ހުވަދުއަތޮޅުގައި އުފެއްދި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ވެސް އެކި ފަރާތްތަކާއި މީސްމީހުންގެ ކިބައިން ވަރަށް ތަފުޞީލުކޮށް ހޯއްދަވައިގެން ލިޔުއްވި ބޭފުޅަކަށްވާތީ މިހުރިހާ ލިޔުމެއް ވެސް "ގަލެހިރި" ސައިޓަށް ލިބިފައިވެ އެވެ. މަރުޙޫމް ނަޞީރަކީ "ގަލެހިރި" ސައިޓްގެ ކޯ ފައުންޑަރއެކެވެ.\nއަޅުގަނޑަކީ، ސުވާދީބު ސަރުކާރުގެ ވަރަށް އިސް އަދި އެ ސަރުކާރުގެ (ރަށުގެ ނަން)ގެ ސިފައިންގެ މީހަކީވެސްމެ އެވެ. ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހިމް ނާޞިރު ފުރަތަމަފަހަރަށް ހަވަރުތިނަދުއަށް ވަޑައިގެންނެވި ދުވަހު "މޯލްޑިވްސްޓާރ" އާއި ދެކޮޅަށްދިޔަ މީހުންނާއެކު އަޅުގަނޑުވެސް ގޮސްހުރީ އެ ރަށު (ހަވަރުތިނަދޫގެ) ބަރާސިލުކޮޅުގަ އެވެ. އެ ބޯޓުން (ބަރާސީލާއި ގާތްކޮށްފައިވާ މޯލްޑިވްސްޓާރގެ ލޯންޗުން) އިންޒާރުދެމުން، އިންޒާރުތައް ވަރުގަދަކުރަމުން ގޮސް އެންމެފަހުން ބަޑިޖަހަން ފެއްޓީ އެވެ. ކުއްލިއަކަށް ކަރަށް ފިނިވިހެން ހީވެގެން އަތްލީއިރު ގަދައަށް ލޭ ފައިބަނީ އެވެ. އެއީ ވަރަށް ގާތުން ދިޔަ ވަޒަނެކެވެ. ރަނގަޅަށް ހޭވެރިކަންވީއިރު، އަޅުގަނޑު އޮތީ ގެއެއްގަ އެވެ. ކަންކަން ވަނީ މުޅިން ބަދަލުވެފަ އެވެ. އިބްރާޙިމް ނާޞިރު ހުންނެވީ އެ ރަށަށް ފައިބައިވަޑައިގެންނެވެ.\nދެން އަޅުގަނޑު ގެންދިޔައީ ސިފައިން މަރުކަޒުކޮށްގެން ތިބި ގެއަށެވެ. ނާޞިރު އަރިހުގައި އައި ބޭސްވެރިން ބޭސްގަނޑެއް އަޅުގަނޑުގެ ކަރުގައި އަޅާފައި ހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް ލޭ މަނަލެއްނުވެ އެވެ. އެގޮތުގައި ހައެއްކަ ދުވަސްވީއިރު ވެސް ރަނގަޅެއް ނުވެއެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުގެ މާމަ އެ ރަށަށް އައިސް ސިފައިންނާއި ވާހަކަދައްކައިގެން ބޭސް ކުރަން އެދެމުން އެމީހުން ހުއްދަ ދިނުމުން، ބޭސްކުރަން މާމަ ފެއްޓީ އެވެ. ނަމަވެސް ރަށަށް ދާކަށް ހުއްދައެއް ނުދެ އެވެ.\nއެ ދުވަސްވަރު އަޅުގަނޑު ބަހައްޓާފައި ހުރީ ސިފައިންތިބޭ މަރުކަޒުގަ އެވެ. އެތަނުގައި ހުރިއިރު ކުރީ ސިފައިން ބޭނުންކުރާ ބަޑި ސާފުކުރުމުގެ މަސައްކަތެވެ. އެ މަސައްކަތުގައި އަޅުގަނޑާއެކު އުޅުނީ، އެ ރަށު (މީހާގެ ނަން) އެވެ. އެބަޑިތަކުގައި ވަޒަން ނެތްކަން (ސިފައިން ފިޔަވައި) އެނގޭނީ އަޅުގަނޑުމެން ދެ މީހުންނަށް އެކަންޏެވެ. އެ ތަނުގައި ދުވަސްކޮޅަކު ބެހެއްޓުމަށްފަހު ރަށަށް ފޮނުވާލީ އެވެ.\nރަށުގައި އުޅެނިކޮށް އައްޑުއަތޮޅަށް ދިއުމުގެ ހުއްދަ އަތޮޅުއޮފީހުން ލިބުމުން "ވޮޓް" ބައްތެލިން އައްޑުއަތޮޅަށް ދިޔައީ އެވެ. އެ އަތޮޅަށް ގޮސް ޖަލްސާ ކުރުމަށްފަހު، ދެން އައީ ހަވަރުތިނަދޫގައި ތިބި ސިފައިން އެ ރަށުން ބޭލުމަށެވެ. ސިފައިންގެ ގެއަށް ޙަމަލަދޭން ދިޔަ ބައިގައި އަޅުގަނޑު ދިޔައީމެވެ. ސިފައިން ބޭނުންކުރާ ބަޑިތަކުގައި ވަޒަން ނެތްކަން ކުރިން އެނގިފައިވާތީ އެކަމުގެ ފައިދާ ވެސް ކުރި އެވެ. އެ ތަނުގައިހުރި އުނދޯލިގޭގައި ރޯކޮށްލީ ވެސް އަޅުގަނޑެވެ. އެފަހަރު އެ ރަށުގައި ތިބި ސިފައިންނާއި ސަރުކާރުގެ މީހުން ބަނދެގެން އައްޑުއަތޮޅަށް ގެންގޮސް އާރް.އޭ.އެފް. ގެ ސިފައިންނާއި ޙަވާލުކުރީ އެވެ. އޭގެފަހުން ރަށަށް އައިސް، އަނެއްކާ ވެސް ސުވާދީބު ސަރުކާރުގެ ޙަރަކާތުގައި އުޅެނިކޮށް ގައްދޫ ރައްޔިތުންނާއި، ހޯނޑެއްދޫ ރައްޔިތުން ސުވާދީބާއި ދެކޮޅުވުމުން، އެ ދެ ރަށަށް ވެސް ދިޔައީމެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް އިބްރާޙިމް ނާޞިރު ހަވަރުތިނަދުއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ރަށުގައި ހުއްޓާ މާލެގެންގޮސް ޖަލަށްލައި، ފަހުން އަރުވާލީ އެވެ.\nއާދެ! އަޅުގަނޑުމެން އެ ކުރީ ރަނގަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. އޭރު އެ ކަންކަން ކުރެވުނީ، ހުވަދުއަތޮޅުގައި ތިބި ސުވާދީބު ސަރުކާރުގެ އިސް މީހުން ދިން ނުބައި މަޢުލޫމާތުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ޒުވާން ޖީލެއް ހަލާކުވެ ދިޔައީ އެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެ އުޅުނުގޮތަށް އުޅެން އޭރުގެ ސަރުކާރުން ދޫކޮށްލިނަމަ، ދެކުނުގެ3އަތޮޅު މިރާއްޖޭގެ ބައެއްގެގޮތުގައި ނޯންނާނެ އެވެ. ނުވަތަ ވަރަށްބޮޑު ގެއްލުމެއް މިޤަވްމަށް ލިބުނީސްކަން ކަށަވަރެވެ. - (މަޢުލޫމާތު ދިން މީހާގެ ނަން)\n25 އޮކްޓޫބަރ 2016މ.