Justin Bieber ai Hailey Baldwin ekugai ulheythy selena ah Asarukohfi\n13 ޖޫން 20180ކޮމެންޓް\nޖަސްޓިންއާއި ހައިލޭ އެކުގައި އުޅޭތީ ސެލީނާ ގޮމޭޒްއަށް އަސަރުކޮށްފި\nލަވަ ކިއުންތެރިޔާ ޖަސްޓިން ބީބާއާއި ސެލީނާ ގޯމޭޒް ގެ ލޯބީގެ ވާހަކަތަކަކީ އެތައް ބައެއްގެ ޝައުގުވެރިކަން ހުއްޓިފައިވާ ވާހަކަތަކެކެވެ. ޖަސްޓިން ބީބާއައި ސެލީނާ ގޮމޭޒު ވަކިވި ހަބަރަކީ އެ ދެ މީހުންނަށްވުރެ އެ ދެ މީހުންނަށް ތާއީދު ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ލިބުނު ހިތާމައަކަށްވި ފަދައެވެ.\nދެ ލޯބި ވެރިން ވަކިވުމުގެ ހިތާމަ ހަމައެކަނި ސެލީނާ ކުރާ ފަދައެވެ. ޖަސްޓިން ބީބާއާއި އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު މޮޑެލް ހެއިލީ ބޮލްޑްވިން ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅެމުންދާ ވާހަކަދަނީ ފެތުރެމުންނެވެ. އެ ވާހަކަތައް ފޭނުން އަޑު އަހަން ތިބި އިރު ސެލީނާއަށް އެ ވާހަކަތައް ވަނީ އަޑު އަހަން ދަތި ވާހަކަތަކަކަށެވެ.\nސެލީނާވަނީ ޖަސްޓިން ބީބާއާއި ހައިލޭ އެކުގައި އުޅޭތަން ފެނުމުން ވަރަށް ދެރަވާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nސެލީނާ ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެދެތަރިންގެ މެދުގައި ކޮންމެ މައްސަލައެއް ޖެހި ވަކިވިޔަސް އޭނާގެ ކުރީގެ ލޯބިވެރިޔާ ޖަސްޓިން ހައިލޭ އާއެކު އުޅޭ މަންޒަރު ފެނުމުން އޭނައަށް ބުނެދޭން ނޭގޭހާ ފުން އަސަރުތަކެއް ކުރެވައެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ސެލީނާއެކު ޖަސްޓިން ނެތް ކަން ހުދު އެނާ ވެސް ގަބޫލު ކުރާ ކަމަށާއި ޖަސްޓިންއަށް އޭނާ ބޭނުން މީހަކާއެކު އުޅެވޭނެ ކަމަށް ސެލީނާ ގަބޫލު ކުރާ ކަމަށް ސެލީނާގެ ބައެއް ގާތް މަސްދަރުތަކުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެކްސްއެކްސްއެކްސް ޓެންޓަޝިއޯން މަރާލިއިރު އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ ބަނޑު ބޮޑު!\nކިޓް ހެރިންގްޓަން އަދި ރޯޒް ލެޒްލީ ކައިވެނިކޮށްފި\nޕްރިޔަންކާ މިހާރު ނިކް ޖޯންސްގެ ބައްޕަ ވެސް ފޮލޯކުރޭ\nދި އިންކުރެޑިބަލްސް2އަށް ރެކޯޑްތަކެއް\nރައުޝާން ޖިއާންގެ ނަން މާލޭ ސިޓީން ހަނދާން ނައްތާލައިގެން ނުވާނެ: ޝިފާ


Sirru mission ah fahu X37B dhuniye ah\nއެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ސިއްރު މިޝަނުގައި ބޭނުންކުރި ޖައްވީ އުޅަނދު އެކްސް 37ބީ\nޖައްވުގައި ސިއްރު މިޝަންތަކެއް ހިންގަން އުޅުނަސް ގިނަ ފަހަރާ ކޮންމެވެސް ނާކާމިޔާބެއް ވެއެވެ. އެއީ ގައުމުތަކުން ޖައްވުގައި ހަރަކާތްތެެރިވާ އުޅަނދުތައް މޮނީޓާ ކުރުމުގެ ގޮތުން ރާޑަރުތަކާއި ސެޓްލައިޓުތައް ހަރުކޮށްފައި ހުރުމުންނެވެ. އެތަކެއް ޕްލެނެޓުތަކާއި އެތަކެއް ސަތޭކެ މިލިއަން އަލި އަހަރުގެ ދުރު ރާސްތާ ސަރަހައްދުތަށް މޮނީޓާ ކުރުމުގެ ގާބިލްކަން މި ރާޑަރުތަކާއި ސެޓްލައިޓުތަކަށް ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. ރަޝިއާއިން ޖައްވަށް ފޮނުވާލި ޖައްވީ ޖާސޫސް "ސްކައިބޮޓް" ހުރިހާ ފީޗާސްތަކެއް ސެޓްލައިޓުގެ ސެންސަރުތަކަށް ލިބުމުން ސްކައިބޮޓް ވަނީ ޖައްވުގައިވާ ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖައްވީ އިދާރާގެ ބަނޑަހަގޭގައި ބާއްވާފަ އެވެ. ރަޝިއާއިން ސްކައިބޮޓް ޖައްވަށް ފޮނުވީ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ސެޓްލައިޓުތަކުންނާއި ރާޑަރުތަކުން އެއްކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތު ހޯދާށެވެ.\nމިހާ ބާރުގަދަ ސެޓްލައިޓުތަކާއި ރާޑަރުތައް ޖައްވުގައި އަތުރާފައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ޖައްވުގައި ސިއްރު މިޝަންތައް ހިންގުމަށް ގައުމުތަކުން ފަސް ޖެހެ އެވެ. ސަބަބަކީ ޖައްވީގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން އެއީ މަނާ ކަމަކަށް ވެފައި އދ. ގެ ހުއްދަ ނެތި މިޝަންތަށް ކުރިއަށް ގެންދާނަމަ އެ ގައުމެއް ޖައްވީ ހޯދުންތަކުން ވަކި މުއްދަތަކަށް ސަސްޕެންޑް ކުރުމުގެ ބާރު އދ. އަށް ލިބޭތީ އެވެ. މިކަމަށް ގޮން ޖަހާލަން މިހާތަނަށް ކެރިވެފައި ވަނީ އެމެރިކާ އާއި ރަޝިއާށެވެ. އެއީ ބާރުގަދަ ދެ ގައުމަށްވެފައި ޖައްވީ ހޯދުންތަކުގައި އެ ދެ ގައުމުގެ ނުފޫޒު މާ ބޮޑުވުމުން ފިޔަވަޅެއް އެޅޭ ގޮތް ނޯންނަނީ އެވެ. އެ ވާހަކަ ނުވެސް ދައްކަނީ އެވެ.\nދެހާސް ސަތާރަ ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން ޖައްވުގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ސިއްރު މިޝަނެއްގެ ވާހަކަ މިހާރު ވަނީ ދެކެވެން ފަށައިފަ އެވެ. އެ އަހަރު އަމިއްލަ ސްޕޭސް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ސްޕޭސް އެކްސް އިން ވަނީ އެމެރިކާގެ އެއާ ފޯސްގެ ބޭނުމަށް "އެކްސް 37ބީ" ގެ ނަމުގައި އުޅަނދެއް ބަނދެ ޖައްވަށް ފޮނުވާފަ އެވެ. އެ މައުލޫމާތު އެގެނީ ސްޕޭސް އެކެސް އާއި އެމެރިކާގެ ދިފާއި ވުޒާރާގެ އިސްވެރިންގެ އިތުރުން ނާސާގެ އިސްވެރިންނަށެވެ. މި މިޝަނުގެ މައުލޫމާތު އެހެން އެއްވެސް ގައުމަކަށް ނޭގުމުން ހައިރާކަން އިތުރުވި އެވެ. ދުނިޔެއާ ކައިރީގައި ވެސް އެތަކެއް ސެޓްލައިޓުތަކެއް ހުރެ އެވެ.\nއެމެރިކާގެ އެއާ ފޯސްއިން ޖައްވުގައި ސިއްރު މިޝަނެއް ކުރިއަށް ގެންދިޔަކަން މިހާރު އެނގިފައި މިވަނީ ދެ އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުންން އެ ޖައްވީ އުޅަނދު ނާސާގެ ސްޕޭސް ސެންޓަރަކަށް ލޭންޑް ކުރުމުންނެވެ. ވަގަށް އެކްސް 37ބީ ޖައްވަށް ފޮނުވި ކަމުގައި ވިޔަސް އަނބުރާ ދުނިޔެއަށް ގެނެސްފައި ވަނީ ވަގަކަށް ނޫނެވެ. ހާމައަށެވެ. މިކަން އަދި އެއްވެސް ގައުމަކުން ރަސްމީ ގޮތެއްގައި ކުށްވެރިއެއް ވެސް ނުކުރެ އެވެ. އެހެން ގައުމުތަކުގެ ބައެއް ސައިންސްވެރިން ހަމައެކަނި އެމެރިކާގެ ދިފާއި ވުޒާރާއަށް ފާޑެއް ކިޔާފައި ފަރުޖައްސާލީ އެވެ.\nމި މިޝަނުގެ މައުލޫމާތު ދޭން ސްޕޭސް އެކްސް އާއި އެއާ ފޯސް އަދި ނާސާއަކުން ވެސް ބޭނުމެއް ނުވެ އެވެ. އެތަންތަނުގެ އިސްވެރިން ބުނާ ގޮތުންނަމަ އެކްސް 37ބީ ޖައްވަށް ފޮނުވި މަގްސަދު މިހާރު ވަނީ ހާސިލްވެފަ އެވެ.\nއެކްސް 37ބީ ދަތުރު ކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި ދުނިޔެ ވަށައެވެ. އެގޮތުން 780 ދުވަސް ވަންދެން އެ އުޅަނދު ވަނީ ދުނިޔެ ވަށައި ދަތުރު ކޮށްފަ އެވެ. އުޅަނދުގެ ދިގުމިނަކީ 29 ފޫޓެވެ. އުޅަނދު ޖައްވަށް ފޮނުވާލުމުގެ ދެ މަސް ކުރިން ނާސާއިން ވަނީ ޖައްވުގައި އެމީހުންގެ ސިއްރުވި އެއާ ފޯސް ރިސާޗް ލެބޯޓަރީ އެއްވެސް ގާއިމްކޮށްފަ އެވެ. އެ ލެބޯޓަރީގެ ވާހަކަ ދެކެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އެކަން ސާބިތެއް ނުކުރެވެ އެވެ. ނަމަވެސް އެކްސް 37ބީ ދުނިޔެއަށް އައުމުން މިހާރު ނާސާއިން ޖައްވުގައި ސިއްރުވެރި ލެބޯޓަރީއެއް އުފެއްދިކަން ވަނީ ކަށަވަރު ކުރެވިފަ އެވެ.\nދެން އޮތީ މިކަމާ ގުޅިގެން ފެތުރިފައިވާ ވާހަކަތަކެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމެރިކާއިން މި ޖައްވީ އުޅަނދު ބޭނުންކުރީ ދުނިޔެއަށް ފާރަލާށެވެ. ހާއްސަކޮށް އެއީ މެދު އިރުމައްޗަށް ފާރަލުމުގެ މަސައްކަތެއް ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްކުން ބުނެ އެވެ. އެ މީހުން ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ގުޅުވާލަނީ 2017 ވަނަ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕު، އައިއެސްގެ ލީޑަރު އަބޫބަކުރު އަލް ބަޣުދާދީ ހޯދަން ވަރުގަދަ މިޝަނެއް ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި އޮންނަ އޮތުމެވެ. އެކަމަކު މިއީ އެއްވެސް ވަރަކަށް ބުރަދަނެއް އޮތް ވާހަކަތެއް ނޫނެވެ.


ޤިޔާމަތްވުމުގެ ޢަލާމާތްތައް (أَشْرَاطُ السَّاعَةِ) – 26 “ފަސްވަނަ ބަހުޘް” – DhiSalafiyyah\nޤިޔާމަތްވުމުގެ ޢަލާމާތްތައް (أَشْرَاطُ السَّاعَةِ) – 26 “ފަސްވަނަ ބަހުޘް”\n11/02/2014 ޢަޤީދާއާއި ފިރުޤާތައް, ދީންއައްޝައިޚް އަޙްމަދު ނާޒިލް މުޙައްމަދު\nމީސްތަކުންގެ ތުންތުންމަތީ ޙަދީޘްއެއްކަމަށް މަޝްހޫރުވެފައިވާ ބަހަކަށް ޖަވާބުދެއްވުމަށް ފަހު، އަލްއިމާމު ސުޔޫޠީ -رحمه الله- “الحَاوِي” [ކިޔުނު ފޮތުގައި] ވަރަށް އަޖައިބުވާފަދަ ބަސްފުޅެއް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. [އެވާހަކައަކީ:] ހަމަކަށަވަރުން ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ ފަސްދާނުކޮޅުގައި އެއްހާސްއަހަރު ނޯންނަވާނެއެވެ؟\n[އަލްއިމާމު ސުޔޫޠީ] ވިދާޅުވިއެވެ. “އެއީ ހަމަކަށަވަރުންވެސް އެއްވެސް އަޞްލެއްނުވާ ބާޠިލް ވާހަކައެއް ކަމުގައި ތިމަންނާ އެއަށް ޖަވާބުދެމެވެ.”\nއަދި އެކަމާބެހޭގޮތުން “الكَشْفُ عَنْ مُجَاوَزَةِ هَذِهِ الأُمَّة الأَلْف” ނަންދެއްވާފައިވާ ލިޔުއްވުމެއް ލިޔުއްވިވާހަކަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އޭގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ:\nފުރަތަމައީ: އެއްހާސް އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް މިއުއްމަތަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ދަލީކުރާ އަޘަރުތަކެވެ. އަދި އެއަށް އިތުރުވާ އިތުރުވުން ފަސްސަތޭކަ އަހަރަށް ނުފޯރާނެއެވެ. އެހެނީ އެއްބައި ރިވާޔަތްތަކުގައި ދުނިޔޭގެ ޢުމުރަކީ ހަތްހާސް އަހަރު ކަމުގައި ރިވާވެފައި ވެއެވެ. އަދި ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ރަސޫލުކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނީ ހާސްއަހަރުތަކުގެ ހަވަނައިގެ ފަހުކޮޅުގައިކަން ކަށަވަރެވެ.\nއެއަށްފަހު އެކަން އެފަދައިން ނުވާނޭކަމަށް ޙިސާބުތަކެއް ޛިކުރުކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ޙަޤީޤަތުގައި އެމުއްދަތު އެއްހާސް ފަސްސަތޭކައަށް ނުވާނެކަމުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު އެކަމަށް އިޢުތިމާދުކުރާ ޙަދީޘްތަކާއި އަޘަރުތައް ޛިކުރު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nއެގޭތެރޭގައި، ޠަބަރާނީ -رحمه الله- “الكَبِيْر” [ނަންދެވުނު ފޮތުގައި] ޟައްޙާކު ބިން ޒިމްލުލްޖުހަނީ ގެ ކިބައިން ރިވާ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ. ތިމަންނާއަށް ހުވަފެނެއް ފެނުނެވެ. ފަހެ އޭގައި ރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم އަށް ތިމަންނާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދެއްވީމެވެ. ފަހެ އެވާހަކަ ޛިކުރު ކުރެއްވިއެވެ. އޭގައި ވެއެވެ: އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. ތިމަންނާއާއި ކަލޭގެފާނު ހަތް ހަރުފަތްވީ މިންބަރެއްގައި ވީމުއެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނުވީ އޭގެ އެންމެ މަތީ ހަރުފަތުގައެވެ. އެކަލޭގެފާނު صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ((أَمَّا الْمِنْبَرُ الَّذِي رَأَيْتَ فِيهِ سَبْعَ دَرَجَاتٍ، وَأَنَا فِي أَعْلَاهَا دَرَجَةً، فَالدُّنْيَا سَبْعَةُ آلاَفِ سَنَةٍ، وَأَنَا فِي آخِرِهَا أَلْفًا)) މާނައީ: “އޭގެ އެންމެ މަތީ ހަރުފަތުގައި ތިމަންކަލޭގެފާނުވާތީ ތިބާއަށް ފެނުނު ހަތް ހަރުފަތްލީ މިންބަރު ދަންނައެވެ! ފަހެ ދުނިޔެއަށްވަނީ ހަތްހާސް އަހަރެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނުވަނީ އޭގެ އެންމެފަހު ހާސްއަހަރުގައެވެ.”\nމިޙަދީޘް ނެރުއްވާފައިވަނީ އަލްއިމާމު ބައިހަޤީ “الدَّلاَئِلُ” [ނަންދެވުނު ފޮތުގައި] ކަމުގައި ސުޔޫޠީ ޛިކުރުކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި މިޙަދީޘްގެ ސަނަދު ޟަޢީފްކަމުގައި ސުހައިލީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އިބްނު ޢައްބާސް رضي الله عنهمގެ އަރިހުން މައުޤޫފްކޮށް ޞައްޙަމަގުތަކުން މިޙަދީޘް ރިވާވެފައިވެއެވެ. އަދި މިއަޞްލުގެ [މައްޗަށް ބިނާކޮށް] އަޘަރުތަކުގެ މަގުތަކަށް ބައްލަވައި އަލްއިމާމް ޠަބަރީ ޞައްޙަ ކުރައްވާފައިވަނީއެވެ.\nއެއަށްފަހު ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ [މިބަސްފުޅުގެ] މާނަ އަލްއިމާމު ސުޔޫޠީ -رحمه الله- ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައި ވެއެވެ: ((وَأَنَا فِي آخِرِهَا أَلْفًا))، މާނައީ: ” ތިމަންކަލޭގެފާނު ވާހުށީ އެންމެ ފަހު ހާހުގައެވެ.” އެބަހީ: އެންމެ މާތް މިއްލަތް މިވަނީ ހަތްވަނަ ހާހުގައެވެ. [އެއީ] އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލުކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނީ ހަވަނަ ހާހުގެ ފަހުކޮޅުގައި ކަމުގައި މިއަންނަނިވި [ޙަދީޘްއަށް] ބާރުދިނުމަށްޓަކައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލުކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނީ ހަތްވަނަ ހާހުގެ ކުރީކޮޅުގައިނަމަ، ބަރާބަރު އެއްހާސް އަހަރު ވުމުން ޤިޔާމަތް ޤާއިމްވުމަށްޓަކައި، ޤިޔާމަތުގެ ބޮޑެތި ޢަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ދައްޖާލުފާޅުވުމާއި ޢީސާގެފާނު ފައިބައިވަޑައިގެންނެވުމާއި އަދި ހުޅަނގުފަރާތުން އިރުއެރުން މީގެ އެތައްސަތޭކަ އަހަރެއް ކުރިން ވެނިމިފައިވާތީ ފެނުނީހެވެ. އެއިން އެއްވެސް އެއްވެސް ކަމެއް ވެފައިވާތީ ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ފަހެ ހަތްވަނަ ހާހުގެ ބާކީއޮތްބައި ތިންސަތޭކައަށްވުރެ ގިނަކަމުގައި ދަލީލުލިއްބައިދެއެވެ.\nމިއީ އަލްއިމާމު ސުޔޫޠީ -رحمه الله- ގެ [ބަސްފުޅުގެ] ޚުލާޞާއެވެ. އަދި މި[ވާހަކަތައް] ވަނީ ޤުރުއާނާއި ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކަށާ ފުށުއަރާފައެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ މުއްދަތަކީ ﷲ ތަޢާލާ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެނގިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ފަހެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދުނިޔޭގެ މުއްދަތު އެނގޭނަމަ ޤިޔާމަތް ޤާއިމްވާނެ ވަޤުތު އެނގޭނެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން އިސްވެދިޔަ ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކާއި ނަބަވީ ޙަދީޘް ބަސްފުޅުތަކުގެ އެނގިގެންދަނީ ޤިޔާމަތް ލައިގަންނާނެވަގުތެއް މާތް ﷲ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެނގިގެން ނުވާކަމެވެ.\nއަދި ހަމައެފަދައިން ޙާލުގެދުލުން އެކަމަށް ރައްދުދޭކަން ކަށަވަރެވެ. ފަހެ އަޅުގަނޑުމެން މިވަނީ ހިޖުރީ ސަނަތުން 15 ވަނަ ޤަރުނުގެ ފެށުމުގައެވެ. ދައްޖާލުފާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ޢީސާ عليه السلام ފައިބައިވަޑައެއްވެސް ނުގަންނަވައެވެ. ސަތޭކައިގެ ކުރީކޮޅު ދައްޖާލު ފާޅުވާނެ ކަމުގައި ވާރިދުވެގެންވާ ކަމުގައި އަލްއިމާމު ސުޔޫޠީ ޛިކުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި ޢީސާ عليه السلام ފައިބައިވަޑައިގެން އޭނާ ޤަތުލުކުރައްވާނެއެވެ. އެއަށްފަހު ސާޅީސް އަހަރުވަންދެން އެކަލޭގެފާނު ބިމުގައި ދެމިހުންނަވާނެއެވެ. އަދި ހުޅަނގުފަރާތުން އިރު އެރުމަށްފަހު ސަތޭކަވިހި އަހަރު ވަންދެން މީސްތަކުން ދިރިއުޅުނީސްކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި ދެ ތާޅަފިލިފުމުގެ ދެމެދުގައި ސާޅިސްއަހަރު ވީހެވެ. ފަހެ މިއީ ހަމަޔަޤީނުންވެސް ސަތޭކަ އަހަރެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ވާހަކަފުޅުގައިވާގޮތަށް މިހާރު ދައްޖާލު ފާޅުވެއްޖެނަމަ ދުއިސައްތައަހަރު ވާންޖެހޭނެއެވެ. ފަހެ [އެހިނދު] ޤިޔާމަތް ވާހުށީ އެއްހާސް ހަސަތޭކަ އަހަރު ފަހުންނެވެ.\nމިހެންކަމުން ދުނިޔޭގެ މުއްދަތު ކަނޑައެޅިގެންވާ ކަމަށް ވާރިދުވެފައިވާ ކޮންމެ ޙަދީޘަކީ ބާޠިލު[ޟަޢީފް] ޙަދީޘްއެއްކަން ބަޔާންވެގެން ދެއެވެ.\n حديث: ((الدُّنْيَا سَبْعَةُ آلاَفِ سَنَةٍ، وَأَنَا فِي آخِرِهَا أَلْفًا))؛ قال الألباني: ((موضوع)) ބައްލަވާ: ضعيف الجامع الصغير: 3013


BREAKING NEWS: Covid-19: America In Record Adhadhakah Meehun Fassive, Record Adhadhakah Meehun Maruvejje - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: އެމެރިކާ އިން ރެކޯޑް އަދަދަކަށް މީހުން ފައްސިވެ، ރެކޯޑް އަދަދަކަށް މީހުން މަރުވެއްޖެ\nތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި އިއްޔެ އެމެރިކާ އިން އިއްޔެ 274,190 މީހުން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެ، ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން 4,134 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. އެހެންކަމުން އިއްޔެ އަކީ މިހާތަނަށް އެއްދުވަސް ތެރޭގައި އެމެރިކާ އިން އެންމެ ގިނަ މީހުން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެ، އަދި ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވި ދުވަހެވެ.\nއިއްޔެ ފިޔަވައި ދެން އެމެރިކާގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެ، އަދި ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން މަރުވީ އިއްޔެގެ ކުރީ ދުވަހު އެވެ.\nމިހާރު އެމެރިކާގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވި މީހުންގެ އަދަދު 22.1 މިލިއަނަށް އަރައެވެ. އޭގެތެރެއިން 374,124 މީހުން ވަނީ ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން މަރުވެފައެވެ.\nއެމެރިކާގެ ވަކިވަކި ސްޓޭޓްތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ފައްސިވެ އަދި އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު މަރުވަމުން ދަނީ ކެލިފޯނިއާ އިންނެވެ. ހާއްސަކޮށް ކެލިފޯނިއާގެ ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ ލޮސް އެންޖެލިސް އިން ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވެ، އެސަރަހައްދުގެ ހޮސްޕިޓަލްތައް ފުރި، ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ނުދެވޭ ވަރު ވަނީ ވެފައެވެ.\nއެމެރިކާގެ ހާލަތު ދުވަހުން ދުވަހަށް ގޯސްވަމުން ދާއިރު އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ހަލުވިކަމާއިއެކު ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް-19 އާވޭރިއަންޓް މިހާރު އެމެރިކާގައި ވެސް ދަނީ ފެތުރެމުންނެވެ. މިހާތަނަށް އެމެރިކާގެ އަށް ސްޓޭޓަކުން ވަނީ އާވެރިންޓްގެ ކޭސްތައް ފެނިފައެވެ.\nއެމެރިކާގެ ހާލަތު ގޯސްވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް ކޮވިޑް-19 ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އެހެން ގައުމުތަކުގައި އަޅާފަދަ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމެރިކާ އިން ނާޅައެވެ.


Chutteega ves 241 committee in Rilawan ge maruge report dhiraasaa kuranee - vNews.mv\nޗުއްޓީގައި ވެސް 241 ކޮމިޓީން ރިލްވާންގެ މަރުގެ ރިޕޯޓު ދިރާސާކުރަނީ\nޝުރުފާ މުޙައްމަދު 05 September 2019, 12:21\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިއަަދުގެ ޖަލްސާއަށްފަހު، މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ޗުއްޓީއަށް ވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް ޗުއްޓީ ތެރޭގައި މަޖިލީހުގެ ސަލާމަތީ ޚިދުމަތްތަކާބެހޭ ކޮމިޓީ (241 ކޮމިޓީ) ގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ނިންމައިފިއެވެ.\nމަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި، މަޖިލިހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ވިދާޅުވީ ދައުރުގެ މަސައްކަތްތައް ނިންމާލައި މަޖިލީސް ޗުއްޓީއަށްދިޔަ ނަމަވެސް، މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ނިންމެވި ގޮތުގެ މަތިން 241 ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nކޮމިޓީގެ މަސައްކަތް ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް ނިންމާފައިވަނީ މަރާލާފައިވާ މީހުންނާއި ގެއްލުވާލާފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް ތަހުގީގު ކުރާ ކޮމިޝަނުން އަހުމަދު ރިލްވާންގެ މައްސަލާގައި އެކުލަވާލި ރިޕޯޓުގެ މަސައްކަތް ނިމި، އެ ރިޕޯޓުގެ މަސައްކަތް 241 ކޮމެޓީއާއި ހަވާލުކުރެވޭތީ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޗުއްޓީގެ ތެރޭގައި ކޮމިޓީން ކުރާނީ ހަމައެކަނި އެ ރިޕޯޓު ދިރާސާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކަމަށްވެސް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nރިލްވާންގެ މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތްތައް މިހާރުވެސް ވަނީ ފަށާފައެވެ. އެގޮތން ފުލުހުންގެ އެއްވެސް އިހުމާލެއް ވޭތޯ މަޖިލީހުގެ 241 ކޮމިޓީން ދަނީ ބަލަމުންނެވެ. އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ފުލުހުންގެ އިހުމާލުތަކުގެ މައްސަލައިގައި ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓް ނިންމުމުގެ ގޮތުން ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުމެއް އިއްޔެ ވަނީ ބާއްވާފައެވެ. ރިލްވާންގެ މައްސަލާގައި 241 ކޮމިޓީން ބާއްވާ ބައްދަލުވުންތައް ކުރިއަށް ގެންދަނީ މީޑިއާއަށް ނުވަދެވޭ ގޮތަށް ސިއްރުންނެވެ.\nމީގެ އިތުރަށް ގައުމުގައި ކުއްލި ހާލަތެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާ ބާއްވާނެ ކަމަށާއި އެފަދަ ހާލަތެއް ދިމާވެދާނެތީ ވެސް ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކާ ބެހޭ ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ދާން ޖެހޭ ކަމަށް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމަރާލާފައިވާ މީހުންނާއި ގެއްލުވާލާފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް ތަހުގީގުކުރާ ކޮމިޝަނުން ރިލްވާންގެ މައްސަލައިގެ ރިޕޯޓު ހާމަކޮށްފައިވަނީ އާދީއްތަ ދުވަހުއެވެ. ރިޕޯޓުގައި ބުނާގޮތުން ރިލްވާން ރަހީނު ކުރުމަށްފަހު ވަނީ މަރާލާފައެވެ. އަދި އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ޖަމާއަތަކުން ކަމަށާއި އޭނާ މަރާލާފައިވަނީ ކަނޑު ފައްތައިގެން ކަމަށްވެސް ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.


Ramiz g kulli marun bodu shock eh | Mihaaru\nސިފައިންނާ އެކު ކަސްރަތުގައި އުޅުއްވަނިކޮށް ކެޕްޓަން ރާމިޒް ވަނީ އަވަހާރަވެފައި\nރާމިޒުގެ ކުއްލި މަރުން ބޮޑު ޝޮކެއް!\n10 ޖެނުއަރީ 2019 - 23:33 15 comments\nޅ. މާފިލާފުށީގައި އިއްޔެ ހަވީރު ސިފައިންގެ އެހެން އެކުވެރިންނާ އެކު ކެޕްޓަން މުހައްމަދު ރާމިޒު ކަސްރަތަށް ދުވަން ނުކުމެވަޑައިގަތް އިރު ވެސް އަދި އޭގެ ކުރިން ވެސް އޭނާގެ ސިއްހީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ހުރިކަން އެނގޭ މީހަކު ނެތެވެ؛ އެކަމަކު ދުވުމުގެ ތެރޭގައި ކުއްލިއަކަށް ވެއްޓުމާ އެކު އޭނާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރެވޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ. އުމުރުން 47 އަހަރުގެ ރާމިޒުގެ ކުއްލި އަދި އާދަޔާ ހިލާފު މަރުން އާއިލާ އާއި އެކުވެރިންނާއި މުޅި ސިފައިންގެ އަށް ލިބުނީ ޝޮކެކެވެ.\nމެރިން އިންޖިނިއަރިންގެ ރޮނގުން މާސްޓާސް ނަންގަވާފައިވާ ރާމިޒުގެ އަނބިކަނބަލުން އަމީގާ ހުސެއިން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ފިރިކަލުންގެ ސިއްހީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވިފައެއް ނެތެވެ.\n"ވަރަށް ފިޓްކޮށް ހުންނާނީ. ކަސްރަތު ކުރާނެ. ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް ބީއެފްޓީން ވެސް ފާސްވާނެ،" އަމީގާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާޒިމުގެ ކުއްލި މަރުގެ ސިއްރަކީ ކޮބައިކަން ނޭނގުނަސް އޭނާ ދޫކުރެއްވި ސިފައިންގެ ހިދުމަތް ވަރަށް މަތިވެރި އެވެ. ސިފައިންގެއާ 1995 ގައި ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ގޮތަށް، އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ބަޔަކަށް ވީ ގައުމީ ދިފާއީ ބާރުގައި ތެދުވެރިކަމާ އެކު މަސައްކަތްކުރެއްވުމެވެ. އޭނާގެ ރަނގަޅު އަޚުލާގާއި އޭނާއަށް ވުރެ ދަށް މަގާމުތަކުގައި ތިބޭ ސިފައިންނާ މެދު ބާއްވާ ގާތްކަމާއި ހިތްވަރުދިނުމުގެ ސިފަ، އެތައް ބަޔަކު ފާހަގަކުރެ އެވެ.\n"އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދޭނީ ޑިއުޓީއަށް. މަސައްކަތަށް. އަބަދުވެސް ވަރަށް ބިޒީކޮށް އުޅުއްވާނީ،" އަމީގާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެހެން ހުރިހާ ކަމަކަށް ވުރެ ސިފައިންގެ ހިދުމަތް އިސްކުރީ."\nމީގެ ތިން އަހަރު ކުރިން ކެޕްޓަންގެ މަގާމް ލިބިވަޑައިގަތުމަކީ، އަނބިކަނބަލުން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރާމިޒަށް ވަރަށް ހާއްސަ އުފަލެކެވެ. އޭގެ ކުރިން އަބަދުވެސް އޭނާ އުއްމީދުކުރެއްވީ ކެޕްޓަންގެ ރޭންކަށް ކަމަށް، 16 އަހަރު ވީ ކައިވެނީގެ ބައިވެރިޔާ ކިޔައިދެއްވި އެވެ.\n"ކެޕްޓަން ރޭންކް ޖަހަން ވަރަށް ބޭނުންވި. އިންޝާﷲ އެކަން ހާސިލްވެއްޖެ. އެގޮތަށް ވަރަށް މަތީ މަގާމުތަކަށް ދިއުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ރާމިޒު ހުރީ،" އަމީގާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެންމެ ފަހު ބައްދަލުވުން ތަފާތު!\nއަމީގާ އާއި ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިކަލުންނާ ރާމިޒަށް އެންމެ ފަހުން ބައްދަލުކުރެއްވުނީ މިދިއަ މަހު އެވެ. އަދި އަމީގާގެ އުފަން ރަށް ތ. ހިރިލަންދޫގައި ހޭދަކުރެއްވި ޗުއްޓީގައި ރާމިޒުގެ ފަރާތުން ތަފާތު ކަމެއް ފެނުނެވެ؛ ކުރިއަށް ވުރެ މާ އެކްޓިވްކޮށް އުޅުއްވުމެވެ.\nރާމިޒަކީ، އަމީގާ އާއި އޭނާގެ ގާތް މީހުން ވެސް ބުނާ ގޮތުން އަބަދުވެސް މަޑުމައިތިރި ބޭފުޅެކެވެ. އެކަމަކު އަމީގާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެންމެ ފަހު ޗުއްޓީގައި ރާމިޒު އުޅުއްވީ ކުރިއަށް ވުރެ މާ ބޮޑަށް "ގޭތެރޭގެ ކަންކަން ހިންގާލައިފަ" އެވެ.\n"ކުރިއަށް ވުރެ ވަރަށް އެކްޓިވްކޮށް ފެނުނީ،" ފިރިކަލުންނާ އެކު ހޭދަކުރެއްވުނު އެންމެ ފަހުގެ ބައްދަލުވުމާ ބެހޭ ގޮތުން އަމީގާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖަނާޒާގައި ރާމިޒުގެ ދަރިކަލުންނާ ސިފައިންގެ ދިފަ ހަވާލުކުރަނީ -- އެމްއެންޑީއެފް\nރާމިޒަކީ ސިފައިންގޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފެންވަރުގެ މެރިން އިންޖީނިއަރެކެވެ. އެ ދާއިރާއިން ސްރީ ލަންކާ އާއި އިންޑިއާ އަދި ޗައިނާގައި ކިޔަވާ ވިދާޅުވެ، ތަމްރީން ހެއްދެވި އެވެ. އަދި މީގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ކުރިން އޭނާ ވަނީ ސްރީ ލަންކާގައި ލީޑާޝިޕް އެންޑް މެނޭޖްމަންޓް ދާއިރާއިން ވެސް މަތީ ތައުލީމް ހާސިލް ކުރައްވައިފަ އެވެ.\nރާމިޒުގެ ޖަނާޒާގައި ނައިބް ރައީސް އާއި ސިފައިންގެ ވެރިން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި-- އެމްއެންޑީއެފް\nރާއްޖޭގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ކޯސްޓް ގާޑް އުޅަނދު، ހުރަވީގެ ޗީފް އިންޖިނިއަރުކަން ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އޭނާ ވަނީ ކުރައްވައިފަ އެވެ. އަދި ސަދާން އޭރިއާ އާއި ނޮދާން އޭރިއާގެ އިސް މަގާމުތަކެއް ފުރުއްވި އެވެ. އަވަހާރަވި އިރު ހުންނެވީ ނޮދާން އޭރިއާގެ އިދާރީ އެންމެ އިސް ވެރިޔާގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nރާމިޒަށް ވަނީ ސިފައިންގެ ހިދުމަތުގެ މެޑައްޔާއި އަޚްލާޤީ މެޑައްޔާއި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ފަހުން އޮތް ސާކް ސަމިޓް މެޑަލް ލިބިވަޑައިގެންފަ އެވެ. އަދި ދިގު މުއްދަތެއްގައި ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ކުލަ އާއި އަޚުލާގީ ކުލަ ތިން ފަހަރަށް ލިބިވަޑައިގަތެވެ.\nރާމިޒުގެ ޖަނާޒާ ސިފައިންގެ ރަސްމީ އިއްޒަތުގައި ކުރިއަށް ދަނީ -- އެމްއެންޑީއެފް\nސިފައިންގެ ހިދުމަތުގައި ރާމިޒާ އެކު އުޅުނު ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އޭނާއަކީ ދަށުން މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް ވަރަށް އޯގާތެރި އަދި މަގު ދައްކަވާ ވެރިއެކެވެ.\nއެހެންކަމުން، ސިފައިންގެ ތަރުޖަމާން، ކެޕްޓަން އިބްރާހިމް އާޒިމް ވިދާޅުވީ ރާމިޒަކީ "ނަމޫނާ ހިދުމަތްތެރިއެއް" ކަމަށެވެ.\n"އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން އުޅުއްވާ، ލީޑާޝިޕް ވަރަށް ރަނގަޅު ބޭކަލެއް. އަޝްކަރީ އަދަބު އިހުތިރާމްގެ މަތީގައި ދެމިހުންނެވި، ހީވާގި، ހިތްހެޔޮ ބޭކަލެއް،" އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާމިޒްގެ އެހެން އެކުވެރިން ވެސް އޭނާ ސިފަކުރަނީ ހަމަ އެގޮތަށެވެ. އިޖުތިމާއީ ދާއިރާގެ ކަންކަމުގައި ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރައްވާ މުހައްމަދު ޝިހާބް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މީގެ ދެ އަހަރު ކުރިން އުފެދުނު އެކުވެރިކަމުން އެނގިވަޑައިގަތީ ރާމިޒަކީ އާދަޔާ ހިލާފް އޯގާތެރިއެއް ކަމެވެ.\n"މާލެ ވަޑައިގަތަސް ގުޅުއްވާނެ. ބައްދަލުކުރައްވާނެ،" ޝިހާބު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ވަރަށް ދިމާނުވާ ކަހަލަ އޯގާތެރި ބޭފުޅެއް އެއީ. ވަރަށް މަޑުމައިތިރިވާނެ."\nޖަނާޒާ، ސިފައިންގެ އިއްޒަތުގައި\nމިއަދު ހަވީރު އާ ސަހަރާގައި ރާމިޒުގެ ޖަނާޒާ އޮތީ ސިފައިންގެ ރަސްމީ އިއްޒަތުގަ އެވެ. އިސްލާމީ މަރުކަޒުގައި އޮތް ކަށިނަމާދުގައި ސިފައިންނާއި އާންމުންގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވި އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމާއި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް އަބްދުﷲ ޝަމާލް ވެސް ހިމެނިވަޑައިގަތެވެ.\nރާމިޒުގެ ސަންދޯން މަތީގައި އަޅާފައި އޮތް ދިވެހި ސިފައިންގެ ދިދަ ހަވާލުކުރީ އޭނާގެ 14 އަހަރުގެ ދަރިކަލުންނާ އެވެ. ބައްޕަގެ 23 އަހަރުގެ ސިފައިންގެ ހިދުމަތުގެ ހަނދާނަކަށް އަބަދުވެސް އެ ދިދަ ވާނެ އެވެ. އެކަމަކު ކުއްލިއަކަށް ތަޖުރިބާކުރަން ޖެހުނު ރާމިޒުގެ ވަކިވެދިއުމުން އާއިލާ އާއި އެކުވެރިންނާއި ސިފައިންގެ ތެރޭގައި އުފައްދާލި ހިތާމައިގެ އަސަރު އެހާ އަވަހަށް ނުކެނޑޭނެކަން ޔަގީނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެމްއެންޑީއެފް މަރު ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް


Tree top hospital in ithuru naruheh COVID-19 ah positive vejje – Iru\nޓްރީޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލުން އިތުރު ނަރުހެއް ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވް ވެއްޖެ\nމިއަދު ފެނުނު ޕޮޒިޓިވް ކޭސްތަކުގެ ތެރެއިން ހުޅުމާލޭގައި ހުންނަ ޓްރީޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލުން އިތުރު ނަރުހެއް ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާ ކަމަށް އެޗްއީއޯސީގެ ތަރުޖަމާނު ޑރ. ފާތިމަތު ނަޒްލާ ރަފީގް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމިރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވީ، ޓްރީޓޯޕް ހޮސްޕިޮޓަލުން އިތުރު ކޭސް އެއް ފެނިފައިވާ ކަަމަށެވެ. އަދި އެއީ އެ ހޮސްޕިތަލުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ނަރުހެެއް ކަމަށާއި މިކޭސްއާ ގުޅިގެން ކޮންޓެކްޓް ޓްރޭސް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނި ކުރަމުން ކަމަށް ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ ކުރިންވެސް ޓްރީޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލުގެ މުވައްޒަފެއް ކޮވިޑަށް ވަނީ ޕޮޒިޓިވްވެފައެވެ. ކުރިން ޕޮޒިޓިވްވި ކޭސްއާ ގުޅިގެން ކޮންޓެކްޓް ޓްރޭސިންގެ ތެރެއިން9ސްޓާފެއް ވަނީ އެކަހެރިކޮށްފައެވެ. އަދި ޕޮޒިޓިވްވި ސްޓާފްގެ ކޮންޓެކްޓުންގެ ތެރޭގައި އެއްވެސް ބަލި މީހަކު ނުހިމެނޭ ކަމަށް އެޗްޕީއޭިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nމިއަދު ޓްރީޓޮޕްގެ އިތުރުން އައިޖީއެމްއެޗް އައިޖީއެމްއެޗްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ނަރުހެއް ވެސް ވަނީ ޕޮޒިޓިވްވެފައެވެ. މީގެ ކުރިން އައިޖީއެމްއެޗްގެ ކޭސްތަަކަށް ބަލާލާއިރު ޖުމްލަ 15 މީހުން ޕޮޒިޓިވްވެފައި ވާ ކަމަށް ކުރިން ނުށްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ޑރ. ނަޒްލާ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. މި ކޭސްއާ އެކު މިހާރު އައިޖީއެމްއެޗްގެ ކޭސް މި ވަނީ 16 އަށް އަރާފައެވެ. އެއީ7ސްޓާފުންނާއި7ބަލި މީހުންނާއި2އެހީތެރިންނެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ބީއެމްއެލްގެ ދެ ސްޓާފުންނާއި ދަރުމަވަންތަ ސްކޫލަގެ މުވައްޒަފަކާއި އެފްއޭއެމް ގެ މުވައްޒަފަކާއި ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ ޑްރައިވަރަކާއި ހުޅުމާލެގައި ހުރި ޖިމްއަކާ ގުލޫންހުރި 8 ކޭސެއް ފެނިފައިވާ ކަަމަށް ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވިއެވެ.


Hiley jehey keyumeh, hidhumatheh nuhure eve. | Mihaaru\nމީހަކު ހިލޭ ކެއުމެއް ދިނުމުގެ މާނައަކީ މުޅިން ހިލޭވުމެއް ނޫން، އެއަށް އެހެން ބަޔަކު ހަރަދެއް ކުރޭ:\nއިބްރާހިމް އާތިފް ޝުކޫރު\n27 ޑިސެމްބަރ 2018 - 08:44 22 comments\n"ނޯ ފްރީ ލަންޗް" މިއީ މަޝްހޫރު އިނގިރޭސި މުހާވިރާ ބަހެކެވެ. ހިލޭ ޖެހޭ ކެއުމެއް ނުހުންނަ ވާހަކަ އެވެ. ތިމާގެ ޖީބުން ޚަރަދު ނުކުރި ނަމަވެސް، ކޮންމެވެސް މީހެއްގެ ޖީބުން ކެއުމަށް ޚަރަދު ހިނގާނެ ވާހަކަ އެވެ. ކޮންމެ މީހަކު އަގު ދެއްކި ނަމަވެސް، ކެއްކުމަށް ބޭނުންކުރި ހަނޑުލާއި، މަހާއި، ހަވާދާއި، ތެޔޮ އަދި ފިޔާ މިރުސް ގަތުމަށް ޚަރަދު ހިނގާނެ އެވެ. ރައްޓެއްސަކު، ހިލޭ އެތަކެތި ދިން ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭނާ އެތަކެެތި ހޯދާފައި ހުންނާނީ ހިލެއަކު ނޫނެވެ. ފިހާރައަކުން "ސިއްރުން" ނެގި އެއްޗެތި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެފިހާރައާ ހަމައަށް ތަކެތި އަންނާނީ ކޮންމެވެސް ބަޔަކު އުފައްދާ، އެތަކެތި ވިއްކައިގެންނެވެ. މިރުހާއި ފިޔާ ހެއްދީ ގޭގައި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަމަށް ވެސް ޚަރަދާއި ވަގުތު ހިނގަ އެވެ. ކެއްކީ ތިމާގެ ދެ އަތުން، ކަމުގައި ވިޔަސް، ކެއްކުމަށް ކޮންމެވެސް ބާވަތެއްގެ ހަކަތައެއް ބޭނުން ކުރަން ޖެހެ އެވެ. އަދި ތިމާގެ ވަގުތަކީ އަގެއް އެކުލެވިގެންވާ، މުދަލެކެވެ. ހިލޭ ޖެހޭ ކެއުމެއް، ޚިދުމަތެއް ނުހުރެ އެވެ.\nރައްޓެއްސަކު ދަޢުވަތު ދިނީތީ މާކުންބެ ލަދުން އިސްޖަހަލާ މިންވަރަށް ކައިގެން ބަނޑުދަމާލާއިރު، ތިމާގެ ޖީބުން ކެއުމަށް އަގު ދައްކަން ނުޖެހުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއަކީ ހިލޭ ޖެހުނު ކެއުމެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެވެސް މީހަކު، ނުވަތަ ބަޔަކު އެކެއުމަށް އަގު ދައްކަ އެވެ. ފަރުދަކު ކުރި ނަމަވެސް، ކުންފުންޏަކުން ކުރި ނަމަވެސް، ކޮންމެ މުދަލަކަށް، ކޮންމެ ޚިދްމަތަކަށް، އަގެއް ޖެހެ އެވެ. އެއްވެސް މުދަލަކީ، ޚިދްމަތަކީ ހިލޭ ޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިންތިޚާބު ބޯމަތި ވުމަކުން، ނުވަތަ، ފުރަތަމަ 100 ދުވަސް ވިޔަތީ ބަދަލު ނާންނާނެ އިޤްތިޞާދީ މުހިންމު އަސާސެކެވެ.\nކޮންމެ މުދަލަކަށް، ކޮންމެ ޚިދްމަތަކަށް އަގެއް ދައްކަން ޖެހޭކަން ޔަގީން ވާހިނދު، ދައުލަތުން ފޯރުކޮށްދޭ ޚިދްމަތްތައް ހިލޭ ޖެހޭނޭ ކަމުގައި ދެކެންވީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. ދައުލަތުން ފޯރުކޮށްދޭ ކޮންމެ ޚިދްމަތެއްގެ ވެސް އަގެއް ހިމެނެ އެވެ. ޚިދްމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތަށް އަގު ހެޔޮ ކޮށްދެވޭނީ، ކޮންމެވެސް އެހެން ނިސްބަތަކުން އެ ޚިދްމަތުގެ އަގު ދައްކައިގެންނެވެ. ސަބްސިޑީ ފޯރުކޮށްދެނީ އެގޮތުންނެވެ. ޚިދްމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތުން އަގު ނުނަގާ، ދައުލަތުން އެ ޚިދްމަތަށް އަގު ދެއްކުމުންނެވެ. ޚިދްމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތުން އެ ޚިދްމަތަށް އަގު ދައްކަން ނުޖެހުމުން، އެ ޚިދްމަތަކީ ހިލޭ ޖެހޭ ޚިދުމަތަކަށް ނުވެ އެވެ. ހަމައެކަނި އަގު ދައްކާ ފަރާތް ތަފާތުވުން ފިޔަވައި އިތުރު ބަދަލެއް ނާދެ އެވެ. މެންދުރުގެ ކެއުމަށް، ދަޢުވަތުދިން މީހާގެ ޖީބުން ކެއުމަށް އަގު ދެއްކިބީދައިންނެވެ.\nނަމަވެސް ދައުލަތަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އަމިއްލަ މުއްސަނދި ކަމެއް ހުންނަ މުއައްސިސެއް ނޫނެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ދައުލަތުގައި ހުންނާނީ ރައްޔިތުން ދައްކާ ޓެކްސް ފައިސާ އެވެ. ޚިދްމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތަށް ލުއި ދިނުމުގެ ގޮތުން، އަގު ހެޔޮ ކޮށްދީފި ނަމަ، ނުވަތަ އެއްވެސް މިންވަރަކަށް އަގު އަގުދައްކަން ނުޖެހެނީ ނަމަ، މަދުވާ ބައި ދައުލަތުން ދައްކަން ޖެހެ އެވެ. މީ އާންމު އުސޫލެވެ. މިގޮތުން އިތުރަށް ދައްކަން ޖެހޭ މިންވަރު ހަމަޖައްސަން ޖެހޭނީ ރައްޔިތުން އަތުން އިތުރަށް ޓެކްސް ނަގައިގެންނެވެ. މި އަސާސަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ދައުލަތަށް މިހާރު ލިބެމުންދާ އާމްދަނީއެއް މަދުކުރަނީ ނަމަ، އެގޮތުން ނުލިބިދާ އާމްދަނީ ވެސް، ކޮންމެވެސް އެހެން ގޮތަކުން ހޯދައިގެން މެނުވީ، މިހާރު ވެސް ދަރަނިވެފައިވާ ބަޖެޓުގެ ފުލެއް ނޭޅޭނެ އެވެ. ތެލުން ނަގާ ޑިޔުޓީ ކަނޑާލުމުން، ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އެހެން ގޮތަކުން އިތުރު ކުރަން މަޖްބޫރުވާނެ އެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗުގެ ލެބޯރަޓަރީ: އާސަންދައަކީ ހިލޭ ހިދުމަތެއް ނަމަވެސް އެއަށް ހަރަދުކުރަނީ ހުރިހާ ރައްޔިތުން\nޚިދްމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތުން، އެ ޚިދްމަތުގެ އަގު ދައްކަން ނުޖެހެނީ ނަމަ، އަގުގެ ތަފާތު "ފާލަން" ކުރަން ޖެހޭނީ ހުރިހާ ރައްޔިތުން އަތުން ނަގާ އިތުރު ޓެކްސް އިންނެވެ. އާސަންދަ ޚިދްމަތަކީ އެންމެނަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ ހިލޭ ޚިދްމަތެކެވެ. އެ ޚިދްމަތަށް އަގު ދައްކަނީ ޓެކްސް ދައްކާ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނެވެ. މަދުން ބޭސްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، އެއްވެސް ގޮތަކަށް ޑަކްޓަރުގެޔެއް ފެންނަ ހިސާބަށް ދާން ނުޖެހޭ ނަސީބުވެރިޔާ ވެސް އެ ޚިދްމަތަށް ޓެކްސް ދައްކާނެ އެވެ.\nއެހެންކަމުން، ޚިދްމަތުގެ އަގު ހެޔޮކުރުމަށް، ނުވަތަ ޚިދްމަތުގެ އަގު އެއްކޮށް ކަނޑާލުމަށް، ދައުލަތުގައި އެދޭ އިރު، އެގޮތުން ދައުލަތަށް މަދުވާ މިންވަރު، ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ދައުލަތަށް ލިބޭނޭ ގޮތެއް އޮންނަން ޖެހޭނޭކަން ޤަބޫލުކުރެވެން ޖެހެ އެވެ. ތިމާއަށް ދައްކަން ނުޖެހޭ އަގު، ހުރިހާ ރައްޔިތުން އަތުން ހޯދުމަށް ދައުލަތަށް މަޖްބޫރުވާނެކަން އެނގެން ޖެހެ އެވެ.\nއިންތިޚާބު ބޯމަތި ވުމުން، ނުވަތަ ފުރަތަމަ 100 ދުވަހުގެ އެޖެންޑާގައި ހިމެނިގެން ނަމަވެސް މިގޮތުން އަގުހެޔޮ ކޮށްދެވޭ ޚިދްމަތުގެ އަގު އެހެން ނިސްބަތަކުން ދައުލަތުން ހޯދާން މަޖްބޫރުވާނެ ކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ދަންނަން ޖެހޭނެ އެވެ. މިއީ ރައްޔިތުން ދަސްކޮށް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހޭ ޙަޤީޤަތެކެވެ. އެއްވެސް މުދަލެއް، ޚިދްމަތަކީ ހިލޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެ ޚިދްމަތް ލިބިގަންނަ ރައްޔިތުމީހާ، ޚިދްމަތަށް ދައްކަން ޖެހޭ އަދަދު ނުދައްކަނީ ނަމަ، ހުރިހާ ރައްޔިތުން އަތުން ނަގާ ޓެކްސްގެ މިންވަރު އިތުރުވާނެ އެވެ. މިއީ ވަކި ދާއިރާއަކަށް، ވަނި ސިނާޢަތަކަށް، ވަކި ޚިދްމަތަކަށް، އަދި ވަކި ބަޔަކު ވެރިކަމުގައި ތިބުމަކުން ބަދަލު އަންނަ ސިފައެއް ނޫނެވެ. އިޤްތިޞާދީ އަސާސެކެވެ.\nއާތިފަކީ އިގުތިސާދީ ދާއިރާ އިން ކިޔަވާވިދާޅުވެގެން ހުންނެވި އިގުތިސާދީ ދާއިރާގެ މައުލޫއުތަކަށް ލިއުއްވަމުން ގެންދަވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާ ވަނީ ސަރުކާރުގެ ބައެއް ކުންފުނިތަކުގެ މަތީ މަގާމުތައް ވެސް ފުރުއްވައިފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އިގްތިސާދު ސަބްސިޑީ އާސަންދަ ސަރުކާރުގެ ފުރަތަމަ 100 ދުވަސް ޓެކްސް ކޮލަމް


SunOnline: Column: Maadharee bas himaayai koh tharaggy kurumuge magucharteh\nއަޙުމަދު މާޖިދު 21 Feb 2021, 10:38\nބައިނަލްއަޤްވާމީ މާދަރީ ބަހުގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުން: ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މާދަރީ ބަހުގެ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ތަނެއްގައިވެސް ފާހަގަކުރަން ޔުނެސްކޯއިން ނިންމީ 2000 ވަނަ އަހަރު.. ---ސަން ފޮޓޯ/ މުހައްމަދު އަފްރާހް\nމިއަދަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ މާދަރީ ބަހުގެ ދުވަހެވެ.\nމާދަރީ ބަހަކީ ކޯއްޗެއް ހެއްޔޭ މި ސުވާލުގެ ޖަވާބު އެކިއެކި މަންޒޫރުން ދެވިދާނެއެވެ. ބަހަވީ އިލްމުގެ ފަންނީ ބަހުރުވައިން އެންމެ ސީދާސާދާކޮށް ދަންނަވަނީ ވިއްޔާ، މާދަރީ ބަހަކީ ކުއްޖަކު އެ މާހައުލެއްގައި އުފަން ވެ ބޮޑު ވެގެން އަންނަ މާހައުލުން، އޭނާގެ ފުރަތަމަ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ލިބިގަންނަ ބަހެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ބަހެއް ލިބިގެން ވާ ގައުމެއްގެ ގައުމިއްޔަތުގެ މަންޒޫރުން ޖަވާބު ދެނީ ވިއްޔާ، މާދަރީ ބަހަކީ ގައުމުގެ އަމިއްލަ ޝަޚްސިއްޔަތުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އަސާސެވެ. ނުވަތަ ހަމަ ޔަގީނުން ވެސް އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް އަސާސެވެ. ގައުމުގެ ތަރިކަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިއްމު އެއް ތަރިކައެވެ. ގައުމީވަންތަކަމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ބިންގަލެވެ. ގައުމިއްޔަތުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ހުއްޖަތެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެތައް ގައުމަކީ އަމިއްލަ މާދަރީ ބަހެއް އޮތުމުގެ ޝަރަފު ލިބިފައި ނުވާ ގައުމުތަކެވެ. ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކަކީ ބިދޭސީ ބަސްބަސް "ދަރަންޏަށް ނަގައިގެން" އެ ބަސްބަހުން ވާހަކަ ދައްކައި ލިޔެކިޔައި އުޅޭ ގައުމުތަކެވެ. މުޚާބަރާތާއި މުއާސަލާތާއި މުއާމަލާތުގެ އެންމެހައި ކަންކަން ބިދޭސީ ބަސްތަކުން ކުރަމުން ގެންދާ ގައުމުތަކެވެ. ތިމާމެންގެ އަމިއްލަ މާދަރީ ބަހެއް އޮތުމުގެ ޝަރަފާއި ފަޚުރާއި ނަސީބު ލިބިފައި ވާ ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ވެސް، އޮންނަ މާދަރީ ބަސްބަހަކީ "ކްރިއޯލް" ތަކެވެ. ނުވަތަ "ކްރިއޯލްތަކެއް" ފަދަ ބަސްބަހެވެ. އެ ބަހަކުން ރިވެތި އަދި ފެންވަރު ރަނގަޅު އަދަބިއްޔާތެއް ނެތް، އަދި އެފަދަ އަދަބިއްޔާތެއް އުފަން ކުރުމުގެ ގާބިލިއްޔަތެއް ވެސް ނެތް ބަސްތަކެވެ.\nމާތްރަސްކަލާނގެ ރަހުމަތްޕުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އަމިއްލަ މާދަރީ ބަހެއް އޮތް ގައުމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަހަކީ ދުނިޔޭގައި އުފެދުނު އެންމެ ފުރިހަމަ އެއް ބަސް ކަމަށް ވާ ސާންސްކްރިތު ބަހުގެ މައިކަށީން ފައިދާ ވެގެން އައިސްފައި އޮތް މުޑުވައް މޮޅު ބަހެއް ވެސްމެއެވެ. ބަހަށް އަޅައިނުލެވި ދިޔަ އެތައް ޒަމާނެއްގެ އިހުމާލުގެ ސަބަބުން ބަހަށް ލިބިފައި ވާ އަނިޔާތަކާއި ޒަޚަމްތަކަށް ރަނގަޅަށް ފަރުވާ ދެވިއްޖެއްޔާ، އަދަބީ ގޮތުން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ބަސްބަހާ ވެސް ވާދަ ކުރެވޭ ވަރުގެ ބަހެކެވެ. ޢަރަބި ބަހާއި އުރްދޫ ބަހުން ދިވެހި ބަހަށް ލިބުނު އެހީތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ދިވެހި ބަހަށް ލިބުނު މުއްސަނދިކަމަކީ ވެސް ދިވެހި ބަހަށް ލިބުނު އިތުރު ބާރެކެވެ. ދިވެހި ބަހަކީ ރިވެތި، އަސަރުގަދަ، ފޮނި، އަދި ދުލަށާއި ކަންފަތަށާއި ހިތަށް ފަހި ބަހެއްކަން ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނާއި ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޢަބްދުﷲ ޖަލާލުއްދީނާއި ޔޫސުފް މުޙައްމަދުފުޅާއި ޢަލީ މުޞްޠަފާ ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުންގެ ޅެންތަކުން ސާބިތު ނުވޭތޯއެވެ؟ ސުމުއްވުލް އަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދީދީ އާއި ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނާއި ޝައިޚް ޢުމަރު ޢީސާ އާއި ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމީލު ދީދީ އާއި މީރުބަހުރުގޭ މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލް ދީދީ ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުންގެ ލިޔުއްވުންތަކުން ސާބިތު ނުވޭތޯއެވެ؟\nޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި ދިވެހި ބަސް ދިވެހީންގެ އަތުން ބީ ވެގެން ގެއްލިގެން ދިޔުން ވާނީ މި ގައުމުގެ ގައުމިއްޔަތުގެ ދިގު ތާރީޚުގައި މި ގައުމަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގެއްލުމަށެވެ. އެންމެ ބޮޑު އެއް ދެރައަށެވެ. އެންމެ ބޮޑު އެއް ނިކަމެތިކަމަށެވެ. އެ ވަރުގެ ބޮޑު ނުގުސާނެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްމަތީން ދިވެހި ގައުމަށާއި ދިވެހި ގައުމިއްޔަތަށް ލިބިގެން ދާން ދޫ ކޮށްލުން ހެޔޮ ވާނޭ ގޮތަކީ ފަހެ ކޮބައިތޯއެވެ؟\nދުނިޔޭގެ މާދަރީ ބަހުގެ ދުވަހެއް ފާހަގަ ކުރުމުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަހަލަ ގައުމުތަކުގެ މާދަރީ ބަސް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ކުރެވޭ އަދި ކުރާން ޖެހޭ މަސައްކަތްތަކަށް އައްޔެއް އަޅުވައިލުމެވެ. އެ މަސައްކަތްތަކުގެ މުހިއްމުކަން ފާހަގަ ކުރުމެވެ. އެ މަސައްކަތްތައް ކުރެވޭ ގޮތާ މެދު އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ވެސް އަމިއްލަ ނަފުސުތަކަށް އިންތިގާދީ ނަޒަރަކުން ބެލުމެވެ. އެ މަސައްކަތުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ފާހަގަ ކޮށްލާން ޖެހޭ ފަދަ ހިއްސާތަކެއް ވާ ފަރާތްތަކުގެ ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަން ކުރުމެވެ. މި ރޮނގުން ވިސްނާ އިރު، ކޮށްލާން ޖެހޭ ކުޑަކުޑަ އެއް ކަމަކީ އަލްމަރްޙޫމް ނޮވެލްޓީ ޢަލީ ޙުސައިނަށާއި އަލްފާޟިލް ބޮންޑަ ދޮންތުއްތުއާ ދެ ބެއިފުޅުން ދިވެހި ބަހުގެ އަދަބިއްޔާތުގެ މުހިއްމު އެތައް މަސައްކަތްތަކެއް ރައްކައުތެރި ކުރެއްވުމަށް ޓަކައި ކުރައްވައިފައި ވާ ޚިދުމަތުގެ އަގު ވަޒަން ކުރުމުގެ ގޮތުން ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކުރުން ކަމަށް ދެކެމެވެ. މި ދެ ބެއިފުޅުންގެ ނަންފުޅު މި ދެންނެވީ ކޮންމެހެން މި ދަންނަވާ ފަދަ ޝުކުރުގެ ޖިޒީއެއް ހައްގު ވެގެން ވާ ހަމައެކަނި ދެ ބެއިފުޅުންނަކީ އެއީއޭ ދެންނެވުމުގެ ގޮތަކުން ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުމުގައި އޮތް ދެ ނަންފުޅެއް މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކޮށްލީއެވެ. މި ދެންނެވި ދެ ބެއިފުޅުންނަކީ ދިވެހި ގައުމީ ކުތުބުޚާނާގައްޔާއި ދިވެހި ދައުލަތުން ހަދައި ހިންގާ އެއްވެސް ކުތުބުޚާނާއެއްގައި ނެތް އެތައް ދިވެހި ފޮތެއް ރައްކައު ކުރައްވައި، މީހުންނަށް އެ ފޮތްތައް ލިބޭނޭ ގޮތް ހައްދަވައިދެއްވި ދެ ބެއިފުޅުންނެވެ. މިއީ ގައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރާން ޖެހޭ ޚިދުމަތަކަށް ނުވާނެތޯއެވެ؟\nއަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި މިފަދަ ދުވަހެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ވިސްނުން ގެންގުޅޭން ވީ ދިވެހި ބަސް ހަލާކު ވަމުން، ފަނާ ވަމުން، ނެތުމުގެ ތެރެޔަށް ފިސާރި ބާރުބާރަށް ގެއްލެމުން ދާ ދިޔުން ހުއްޓުވޭނޭ ގޮތްތަކާ މެދުގައެވެ. އެގޮތުން ވިސްނައިލުމުން އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލަށް އަންނަ ބައެއް ކަންކަން ދަންނަވައިލާނަމެވެ. ވަރަށް ކުރުކޮށެވެ. މި ދަންނަވާ ކޮންމެ ނުކުތާޔަކީ ވެސް އެ ނުކުތާއެއް މައުޒޫއަކަށް ބަދަލު ކޮށްގެން އެ މައުޒޫގައި ފޮތެއް ވެސް ލިޔެވޭ ކަހަލަ ނުކުތާއެކެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ބަލައިލާނީ ގާތްގަނޑަކަށް ހަމަ ސުރުޚީއެއް އަޅައިލައިފައި ދޫ ކޮށްލެވޭތޯއެވެ. އުއްމީދަކީ މިއީ ބަހާ ބެހޭ ގައުމީ ބަހުސެއްގެ ފެށުމަކަށް ނުވަތަ އައު ފެށުމަކަށް ވުމެވެ.\nދިވެހި ބަސް ސަލާމަތް ކުރެވޭނީ، އަދި ދިވެހި ބަސް ކުރި އަރުވައި ތަރައްގީ ކުރެވޭނީ ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުގެ މިސްރާބަކީ އަދި ލަނޑުދަނޑިޔަކީ އެއީ ކަމަށް ވެގެންނެވެ. އެގޮތުން، ސިޔާސަތުގެ ތެރެއިން އަންނާން ޖެހޭ މުހިއްމު ބައެއް ބަދަލުތައް ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ ކަންކަން ދަންނަވައިލާނަމެވެ.\nދިވެހި ބަސް ހިމާޔަތް ކުރާން ޖެހޭ ވާހަކަ ވަރަށް ގިނަ ބެއިފުޅުން ދައްކަވައެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީގެ ރައީސާއި އެކަޑަމީގެ އިސް ބެއިފުޅުންނެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ ފުންނާބު އުސް ލިޔުންތެރީންނާއި އަދީބުންނެވެ. ދިވެހި ގައުމިއްޔަތަށް ލޯބި ކުރައްވާ ދިވެހި މުވާތިނުންނެވެ. މީސްމީޑިޔާގައި ދިވެހި ބަހުގެ ހައްގުގައި އަޑު އުފުއްލަވައި ވަކާލާތު ކުރައްވާ ބެއިފުޅުންނެވެ. އެ ބެއިފުޅުން ދައްކަވާ ވާހަކަތަކާއި ލިޔުއްވާ ލިޔުއްވުންތަކުގައެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑަށް ނުފެންނަ ތަނަކީ އެ ހުރިހައި އަޑުތަކެއް، އެ ހުރިހައި ނިދާތަކެއް، އަދި އެ ހުރިހައި ވަކާލާތުތަކެއް އެއް އަޑަކަށް ވެގެން މުޅި ގައުމުގައި އަޑު ހިއްޕައިލާ މަންޒަރެވެ. އެހެން އިބާރާތަކުން ދަންނަވަނީވިއްޔާ، ދިވެހި ބަސް ސަލާމަތް ކޮށް، ހިމާޔަތް ކޮށް، ކުރި އަރުވައި ހެދުމަށް ގޮވައިލެވޭ ގޮވުންތަކާއި އެކަމަށް ޓަކައި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަކީ މުޅި ގައުމަށް އިވޭ ވަރަށް ދެކެވޭ އަދި އެންމެން އެއް އަޑަކުން ދައްކާ ގައުމީ ވާހަކަޔަކަށް ހަދާން ޖެހެއެވެ. ބަސް ނެތިގެން ދާ ދިޔުމާއި ބަސް ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތާ މެދު ކުރެވޭ ބަހުސަކީ ގައުމީ ބަހުސަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ. ޚުދު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއާ ހަމަޔަށް މި ވާހަކައިގައި ޝާމިލު ވެވަޑައިގަންނަވާން ޖެހެއެވެ. ބަސް ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ ވާހަކަޔަކީ މަދު ބަޔަކު އެކިއެކި ތަންތަނުގައި ތިބެގެން ރުޅި އައިސްގެންނާއި ދެރަ ވެގެންނާއި ކަންބޮޑުވެގެން އެކަކު އަނެކަކަށް ދައްކައިލާ "އަމިއްލަ ވާހަކަތަކަކަށް" ވެފައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް ގެންނާން ޖެހެއެވެ. ދައުލަތުގެ ފެންވަރުގައި ބޭއްވޭ މަހާސިންތާތަކާއި ސެމިނާރުތަކުގައި މި ވާހަކަ ދެކެވޭން ޖެހެއެވެ. ދައުލަތުގެ މަދަރުސާތަކާއި ޔުނިވަރުސިޓީތަކާއި ކޮލެޖުތަކުގައި ދަރިވަރުން ލައްވައި މި މައުޒޫއަށް ވާހަކަ ދައްކުވާން ޖެހެއެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި ދިވެހި ބަސް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ޓަކައި ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތަށް އަންނާން ޖެހޭ މުހިއްމު ބަދަލެކެވެ.\nދެވަނަ ކަމަކީ ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީ ތަރައްގީ ކުރުމެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީ އުފެއްދީއްސުރެ މިއަދާ ހަމަޔަށް ވެސް އެއްވެސް ސަރުކާރަކުން އެތަނާ މެދު ހެޔޮ ގޮތުގައި އަޅައިލިޔޭ ދެންނެވޭނޭ ކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. މުއައްސަސާއެއްގެ ގޮތުގައި އެތަން ތަރައްގީ ކުރުމަށް ވެސް، އަދި އެތަނުން ކުރާން ޖެހޭ ފަންނީ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުން ވާ ވަރަށް ވެސް، ދައުލަތުން ތަނަށް ބަޖެޓު ވެސް ނުދެއްވައެވެ. އެކަޑަމީއަށް ރަނގަޅު ބަޖެޓެއް ދެވޭ ނަމަ، އަދި އެތަން ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިންގުމަށް ޓަކައި ބޭނުން ވާ މިނިވަންކަމާއި މުސްތަގިއްލުކަން އެތަނަށް ދީފައި ހުންނަ ނަމަ، އެތަނުގެ ފިޔައިގެ ދަށަށް ގައުމުގައި ތިއްބެވި ކުޅަދާނަ ބަސްވާރުން ގެނެވޭނެއެވެ. އެ ބެއިފުޅުންގެ ބޭނުން ހެޔޮ ގޮތުގައި ހިފޭނެއެވެ. ބަހާ ބެހޭ މަހާސިންތާތަކާއި ސެމިނާރުތައް ބޭއްވޭނެއެވެ. ބަހާ މެދު ހެއިލުންތެރިކަން އިތުރު ކުރުމުގެ އެކިއެކި ޕަރޯގިރާމުތައް ޓީވީ އާއި ރޭޑިޔޯ ފަދަ މަންސަތަކުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން ވެސް ހިންގޭނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަންތަނުގައި އެފަދަ އެކަޑަމީތައް ހިންގާ ގޮތް ބަލައި، އެތަންތަނާ އެއްގޮތަށް ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީ ވެސް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ މަގު ފަހި ވާނެއެވެ. ރާއްޖެއާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގެ ބަހާ ބެހޭ ކުއްލިއްޔާތަކާ ގުޅިގެން ދިވެހި ބަހާއި ބަހަވިއްޔާތުގެ ދިރާސާތައް ކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުގައި އެކަޑަމީއަށް މި ދަންނަވާ ސަމާލުކަމާއި އަހައްމިއްޔަތު ނުދެނީވިއްޔާ، އެކަޑަމީއެއް ހުރުމުގެ ފައިދާ އެކަށޭނަ ގޮތުގައި ދިވެހި ބަހަކަށް ނުކުރާނެއެވެ. އެކަޑަމީ އަކީ ސީދާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ދަށުން ހިނގާ ގައުމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް އިދާރާ ކަމަށް ވެ، އެތަނަށް ފުރިހަމަޔަށް އަޅައިލެވި، އެތަނަކީ ދައުލަތުގެ "ދޮން ދަރިޔަކު" ކަމަށް ވެފައި އޮތްއޮތުން ނިމުމަކަން އަންނާން ވެއްޖެކަމަށް ދެކެމެވެ.\nތިންވަނަ ކަމަކީ ދައުލަތުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ދިވެހި ބަސް ކަމުގައި އަމަލީ ގޮތުން ހެދުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ބަހަކީ ދިވެހި ބަސް ކަމަށް ގާނޫނުއަސާސީގެ 11 ވަނަ މާއްދާގައި އޮވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާދަރީ ބަސް ރައްކައުތެރި ކޮށް ދެމެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދި ވާޖިބެއް ކަމަށް ގާނޫނުއަސާސީގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައި އޮވެއެވެ. އެކަމަކު ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ ނަންތައް ހުންނާން މި ޖެހެނީ އިނގިރޭސި ބަހުންނެވެ. ދައުލަތުގެ ވަޒީފާތަކުގެ ނަންތައް ހުންނާން ޖެހެނީ އިނގިރޭސި ބަހުންނެވެ. ދައުލަތުގެ ގިނަ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ހުންނާން ޖެހެނީ އިނގިރޭސި ބަހުންނެވެ. މިއީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ތޯއެވެ؟ ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތަށް ބަދަލު ގެންނަވައިގެން މި ދެންނެވި ހުރިހައި ދާއިރާތަކެއްގައި ވެސް ދިވެހި ބަހަށް ދިވެހި ބަހުގެ މަގާމު ދޭން ނުޖެހޭތޯއެވެ؟\nދިވެހި ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތަށް ބަހާ ގުޅޭގޮތުން އަންނާން ޖެހޭ އެންމެ މުހިއްމު ބަދަލެއް ކަމަށް ފެންނަނީ، ދިވެހި ކުދީންނަށް ދިވެހި މަދަރުސާތަކުގައި ތައުލީމު ދިނުމުގައި ކިޔަވައިދޭ ބަހަކީ ދިވެހި ބަސް ކަމަށް ހެދުމެވެ. އިނގިރޭސި ބަހަށް ވިޔަސް އަދި އެހެން އެއްވެސް ބިދޭސީ ބަހަކަށް ވިޔަސް އެ މަގާމު ނުދިނުމެވެ. ބިދޭސީ ބަސްތައް ބިދޭސީ ބަސްތަކުގެ ނުވަތަ ދެވަނަ ބަސްތަކުގެ ގޮތުގައި ކުދީންނަށް ކިޔަވައިދިނުމެވެ.\nބަހުގެ ހިމާޔަތުގައި ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތަށް ގެންނާން ޖެހޭކަމަށް ފެންނަ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ބަދަލަކީ، ގާނޫނުގެ ހިމާޔަތް ޝާމިލު އަދި ނަތީޖާ ނުކުންނާނޭ ގޮތެއްގައި ބަހަށް ދިނުމެވެ. އިސް ވެ ދެންނެވި ފަދައިން މިހާރު ވެސް ގާނޫނުއަސާސީގެ ދެ މާއްދާއެއްގައި ދިވެހި ބަހަކީ ގައުމީ ބަސް ކަމަށް ބުނެ، ބަސް ރައްކައުތެރި ކޮށް ދެމެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދި ވާޖިބެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައިފައި އޮވެއެވެ. އެ މާއްދާތަކުގެ ދަށުން، މިހާރު ވެސް ހެދިފައި އޮންނަ ދިވެހި ބަސް ރައްކައުތެރި ކުރުމާ ބެހޭ ގާނޫނަށް އިސްލާހުތަކެއް ގެނެސްގެން، ބަހުގެ ހިމާޔަތުގައި ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. ދެތިން މިސާލެއް ދަންނަވައިލާނަމެވެ. އެއް ކަމަކީ ދިވެހި އެއްވެސް އާއިލާއަކުން އެ އާއިލާޔަކަށް ނިސްބަތް ވާ ދިވެހި ކުޑަ ކުއްޖަކަށް ދިވެހި ބަސް ދަސް ކޮށްނުދޭ ނަމަ، އެކަމާ މެދު އެޅޭނޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް ތައާރަފު ކުރުމެވެ. މި ދަންނަވަނީ އެ އާއިލާއެއްގެ މައިންބަފައިން ޖަލަށް ލާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މާދަރީބަހުގެ މުހިއްމުކަމާއި ގައުމިއްޔަތުގެ މުހިއްމުކަމާ މެދު ހެއިލުންތެރިކަން އުފައްދާ ޕަރޯގިރާމެއް ފުރިހަމަ ކުރާން މަޖުބޫރު ކުރުން، އެކަމާ މެދު ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމުގެ ބާރު މަދަރުސާތަކަށް ދިނުން، އަދި މައިންބަފައިން ދިވެހި ބަސް ދަސް ކޮށްނުދިނުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދިވެހި ބަސް ނޭނގޭ ކުއްޖާޔަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަދަރުސާތަކުން ޖާގަ ނުދިނުމާއި، ދިވެހި ބަހުން ވަކި ފެންވަރެއްގައި އޯލެވެލާއި އޭލެވަލުން ފާސް ނުވާ ކުދީންނަށް ސަރުކާރުގެ "ސްކޮލަރޝިޕްތަކާއި" ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާތައް ނުދިނުން ފަދަ ފިޔަވަޅުތަކެވެ.\nފަންނީ އަދި އަމަލީ ފިޔަވަޅުތައް\nދިވެހި ބަސް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ޓަކައި ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކާ އެކު، ފަންނީ އަދި އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ވެސް ކުރާން ޖެހެއެވެ. ތިރީގައި މި ދަންނަވައިލަނީ އެގޮތުން ކުރުން މުހިއްމު ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ ނުވަ ކަމެކެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ވަކި ޕެރެގުރާފެއްގައި ހުށައަޅައިލެވޭތޯ ބަލާނަމެވެ. ފުރަތަމަ ހަތަރު ނުކުތާ ޚާއްސަ ކޮށްލާނީ ކުޑަކުދީންނަށް މާދަރީ ބަސް ދަސް ކޮށްދިނުމާއި ކުޑަކުދީންގެ ބަހުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރާން ޖެހޭ ކަމަށް ފެންނަ ކަންތަކަށެވެ. ދެން އޮތް ފަސް ނުކުތާޔަކީ ބަސް ހިމާޔަތް ކޮށް ތަރައްގީ ކުރުމާ ގުޅޭ އާއްމު ވިސްނުންތަކެއް ހުށައަޅާ ނުކުތާތަކެވެ.\nކުރާން ޖެހިފައި އޮތް އެންމެ މުހިއްމު އެއް މަސައްކަތެއް ކަމަށް ފެންނަނީ ބައެއް ދިވެހި އާއިލާތަކުގައި ދިވެހި ކުދީންނަށް ދިވެހި ބަސް ދަސްކޮށްނުދީ އިނގިރޭސި ބަސް ދަސް ކޮށްދޭ މައްސަލަޔަށް ހައްލެއް ހޯދުމެވެ. މާލެޔާއި ރަށްރަށުގައި ވެސް މި މައްސަލަ ވަރަށް ބޮޑަށް އެބައޮތެވެ. މިކަން ދަނީ އާއްމު ވަމުންނެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ދިރިއުޅޭ އާއިލާތަކުގައި މިއީ މިހާރު އިސްތިސްނާޔަށް ވުރެ ބޮޑަށް އާދަވެގެން ކަން ހިނގާ ގޮތެވެ. މިކަން ވާ ސަބަބުތަކަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެ ސަބަބުތައް ނެއްތައިލެވޭނޭ ގޮތްގޮތާއި، މި މައްސަލަ ހައްލު ކުރެވޭނޭ ގޮތްތައް ހޯދުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި އޮތް މަސައްކަތެވެ. ތަޖުރީބީ ދިރާސާއެއް ކުރެވިފައި ނެތަސް، އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ ފެނުމުގައި މި މައްސަލަ ދިމާ ވަނީ މައިގަނޑު ތިން ސަބަބަކާ ހުރެއެވެ. އެއް ސަބަބަކީ އީރާނުގެ މަޝްހޫރު އިލްމުވެރިޔާ ސައްޔިދު ޖަލާލް އާލެ އަޙްމަދު "ޣަރްބުޒާދެގީ" އާއި "ވެސްޓޮކްސިފިކޭޝަން" މި ދެ އިސްތިލާހުން ސިފަ ކުރެއްވި މައްސަލައެވެ. އާދެ، ހުޅަނގުގެ ސަގާފަތަކީ ހުރިހައި އެއްޗަކަށް ވުރެ މަތިވެރި އެއްޗެއް ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވިގެން އެ ސަގާފަތުގެ ހުރިހައި ކަންތައްތަކެއް – ބަސް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން – ނަކަލު ކޮށް، އަމިއްލަ ހުރިހައި އެއްޗެއް އެއްލައިލައިގެން ވިޔަސް ހުޅަނގަށް ފިކުރީ ގޮތުންނާއި ސަގާފީ ގޮތުން ތަބާ ވުމުގެ ބައްޔެވެ. ދެވަނަ ސަބަބަކީ، ދަރީންނަށް ދިވެހި ބަސް ދަސް ކޮށްދިނުމަކީ އެއްވެސް ފައިދާއެއް އަދި މަންފާއެއް ނެތް، ކުއްޖާގެ މުސްތަގުބަލަށް އެއްވެސް ގޮތަކުން ބޭނުންތެރި ނޫން ކަމެއް ކަމަށާއި، މަތީ ތައުލީމުގެ ހަރުފަތްތަކާއި ވަޒީފާގެ މާހައުލަށް ވެސް ކުއްޖާ ރަނގަޅަށް ތައްޔާރު ކުރެވޭނީ ދިވެހި ބަހާ ދުރުހެލި ކޮށް އިނގިރޭސި ބަހަކީ ކުއްޖާގެ މާދަރީ ބަސް ކަމަށް ހަދައިގެން ކަމަށް ވަރަށް ގިނަ ބެލެނިވެރީންނަށް ގަބޫލު ކުރެވުމެވެ. ބޭނުމެއް އަދި ފައިދާއެއް ނެތް އެއްޗެއް ކުއްޖާޔަށް ދަސް ކޮށްދިނުމަކީ ކުއްޖާގެ އަދި މައިންބަފައިންގެ ވެސް ވަގުތު ބޭކާރު ކޮށްލުމެއް ކަމަށް ބެލެވުމެވެ. ތިންވަނަ ސަބަބަކީ ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުގެ ތެރެއިން ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަސް ކަމުގައި ހަދައިފައި އޮންނާތީ، އަދި މަދަރުސާގެ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަސް ކަމުގައި ހަދައިފައި އޮންނާތީ، ކިޔެވުމުގައި ވީހައި ބޮޑަކަށް ކުއްޖާޔަށް ކުރިޔަށް ދެވޭނީ އިނގިރޭސި ބަހަށް ކުއްޖާ މޮޅު ވީ ވަރަކުން ކަމަށް ގިނަ ބެލެނިވެރީންނަށް ގަބޫލު ކުރެވުމެވެ. އޮޅުމެއް ނެތް ގޮތުގައި، މިއިން ކޮންމެ ސަބަބަކާ ގުޅިގެން ވެސް، ބެލެނިވެރީންގެ އެ ވިސްނުމަކީ ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް ނޫންކަން ވަރަށް ފަސޭހައިން ދައްކައިދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކުރީން ވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، އަޅުގަނޑު ގަސްދު ކުރަނީ މި ކޮލަމުގައި ހަމައެކަނި ސުރުޚީ އަޅައިލުމަށެވެ.\nވީމާ ދެން އޮތް ނުކުތާޔަށް ދަމާ ހިންގަވާށެވެ.\nދެވަނަ ކަމަކީ ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީ އާއި، ލިޔުންތެރީންގެ ގުޅުމާއި، އަދި ފުންނާބު އުސް ދިވެހި ލިޔުންތެރީންނާއި، ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި ތައުލީމާ ބެހޭ ވުޒާރާ ގުޅިގެން، ދިވެހި ކުދީންނަށް ދިވެހި ބަހުން ފުރިހަމަ "ކިޔުމުގެ މުގައްރަރެއް" ތައްޔާރު ކުރުމެވެ. އެއް މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ފާހަގަ ކޮށްލާނީ އޮކްސްފަރޑް ޔުނިވަރސިޓީން ތައްޔާރު ކޮށްފައި ވާ އިނގިރޭސި ބަހުގެ "އޮކްސްފަރޑް ރީޑިންގ ޓްރީ" ސިލްސިލާއެވެ. މި ސިލްސިލާ އަކީ އުމުރުން ހަތަރު އަހަރު ނުވާ ކުދީންނާ ހަމައިން ފެށިގެން ގޮސް އެގާރަ އަހަރުގެ އުމުރުގެ ކުދީންނާ ހަމަޔަށް، އެކި އުމުރުތަކުގެ ކުދީން ކިޔުމަށް ޓަކައި އެ އުމުރުތަކަށް ފެތޭ ގޮތަށް ފޮތްތަކުގެ ފެންވަރު ދަރަޖަ ކޮށްގެން ތައްޔާރު ކޮށްފައި ވާ ފޮތްތަކެކެވެ. އަނެއް މިސާލަކީ "ލޭޑީބާރޑް ކީ ވޯރޑްސް ސީރީޒް" އެވެ. މިއީ ވެސް ކިޔާން ފަށާ އުމުރުގެ ކުދީންނާ ހަމައިން ފެށިގެން ގޮސް އިބްތިދާއީ ތައުލީމުގެ އުމުރުގެ ފަހު މަރުހަލާގައި އުޅޭ ކުދީންނަށް އަމާޒު ކޮށްގެން ހެދިފައި ވާ ފޮތްތަކެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މިއަދާ ހަމަޔަށް އައި އިރު މިފަދަ ފޮތްތަކެއް ދައުލަތުން ހައްދަވައިފައި ނެތުމަކީ ކިހައި ބޮޑު ހިތާމައެއްތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި މިއީ ލަސް ނުކޮށް ކުރާން ޖެހިފައި އޮތް މަސައްކަތެކެވެ. ދިވެހި މާހައުލަށް ފެތޭ ގޮތަށް، ދިވެހި ސަގާފަތާއި، މާތް ވެގެން ވާ އިސްލާމް ދީނުގެ އަޚްލާގާއި، އަދި އާއްމު ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެހައި ދާއިރާތަކާ ވެސް ގުޅޭގޮތުން، ކުދީންނަށް "ކިޔުމުގެ މުގައްރަރެއް" ތައްޔާރު ކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރާން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. މިފަދަ މުގައްރަރެއް ފޮތްތަކާ އެކު އެކުލަވައިލާ އިރު، ކުރީގެ ދިވެހި ލިޔުންތެރީންގެ އެތައް ފޮތްތަކަކާއި ލިޔުންތަކެއް ވެސް އޭގެ ތެރޭގައި ޝާމިލު ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އިތުރު އެއްޗެތި ދިވެހި ބަހާ ބެހޭ އެކަޑަމީން އިސް ނަންގަވައިގެން، ކުރީން ދެންނެވި ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކާ އެކު މަސައްކަތް ކުރައްވައިގެން އެކުލަވައިލެވިދާނެއެވެ.\nދެން އޮތީ ތިންވަނަ ކަންތަކެވެ. އަޅުގަނޑު ވެސް އެއްބަހެވެ. ކުދީންނަށް ޓިވީ އާއި ވީޑިޔޯ ދެއްކުމަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް ރަނގަޅީ ފޮތުން އެއްޗެތި ކިޔައިދިނުމެވެ. ފޮތާ ރައްޓެހި ކުރުވުމެވެ. ނަމަވެސް ޒަމާނާ އެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމަށް އައިސްފައި ވާ ބަދަލުތަކަށް ބަލާ އިރު، ޓީވީ އާއި ވީޑިޔޯއަކީ ވެސް މުޅީން އެއާ ދުރުހެލި ވެގެން ތިބެވޭކަށް އޮތް ވަސީލަތްތަކެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން އެ ވަސީލަތްތަކުގެ ވެސް ބޭނުން ހިފާން ޖެހޭ ކަމަށް ދެކެމެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުދީންނަށް ޝައުގުވެރިކަމާ އެކު ބަލައިލެވޭ ގޮތަށް ހުންނަ ހުރިހައި ވީޑިޔޯތަކަކީ ވެސް އިނގިރޭސި ބަހުން ހުރި އެއްޗެއްސެވެ. ދިވެހި ބަހުން ހެދިފައި ހުރި ކާޓޫނުތަކާއި ކުޑަކުދީންގެ އެހެނިހެން ވީޑިޔޯ ޕަރޯގިރާމުތައް މަދު ވެފައި، ކުދީންގެ ޝައުގުވެރިކަން ދަމައިގަންނަހައި ފެންވަރު އެ އެއްޗެތީގައި ނުހުންނަ މައްސަލަ ވެސް ބޮޑެވެ. މިއީ ވެސް އަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި ޓީވީ މޯލްޑިވްސް އާއި އަމިއްލަ ޓިވީ ޗެނަލްތަކާ ގުޅިގެން ބަހުގެ އެކަޑަމީން ކުރައްވާން ޖެހޭ ވަރަށް މުހިއްމު މަސައްކަތެކެވެ.\nހަތަރުވަނަ ކަމަކަށް އަޅުގަނޑު ފާހަގަ ކުރާނީ ކުޑަކުދީންގެ ފޮތްތަކުގެ ގޮތުގައި ވިޔަފާރި އުސޫލުން ބާޒާރަށް ނެރެވެމުން ދާ އެއްވެސް ފެންވަރެއް ނެތް ތަކެތީގެ މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމުގެ މުހިއްމުކަމެވެ. ފޮތް ލިޔުމާއި ފޮތް ޝާއިއު ކުރުމަކީ ވަކި އާއިލާއެއްގެ، ވަކި ތަނެއްގެ، ވަކި މީހަކަށް އޮންނާން ވާ ހައްގެއް ނޫންކަން ޔަގީނެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި ކުޑަކުދީންގެ ފޮތްތައް ލިޔުމަކީ ކޮންމެކޮންމެ މީހަކަށް ކުރެވިގެން ވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި، ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ލިޔެފައި ހުންނަ ފޮތްތައް ކުޑަކުދީންގެ ފޮތުގެ ގޮތުގައި ވިއްކުމަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި މި ދަންނަވާ މިނިވަންކަމުގެ ތެރެއިން ހުއްދަ ކުރެވިގެން ވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއަށް ބިނާ ކޮށް ދަންނަވާ ނަމަ، މާލޭގެ ފިހާރަޔަކަށް ވަދެ ދިވެހި ބަހުން ހުންނަ ކުޑަކުދީންގެ ފޮތްތައް ނަގައިގެން ބަލައިލާ އިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ބަހުގެ ގަވާއިދުތަކާއި އިމްލާގެ ކުށްތަކުން ސަލާމަތް ވެފައި ވާ އެންމެ ފޮތެއް ލިބެނީ ސަތޭކަ ފޮތް ބަލާ ފަހުންނެވެ. އެހެންޏާ ލަފުޒު ވަކި ކުރުމުގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެވެ. ނުވަތަ ތިކި ޖެހި ތާނައިގެ އެތައް ބައިވަރު ކުށްތަކެވެ. ނުވަތަ އިބާރާތް ކުރުމާއި ޖުމުލަތައް އެތުރުމުގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑަށް އަޅުގަނޑުގެ ދަރިފުޅު ކިޔާނޭ ދިވެހި ފޮތް ގަންނާން ފިހާރަޔަކަށް ވަނުން ވެފައި އޮންނަނީ ވޭންދެނިވި ތަޖުރިބާޔަކަށެވެ. ހިތާމަޔަކަށެވެ. އަދަބަކަށެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް ޓަކައި ކުރެވޭނެ ކަންކަން ހުންނާނެއެވެ. އެއް ކަމަކީ ކުޑަކުދީންގެ ފޮތް ލިޔުމަކީ އިޖާޒާއެއް ނަގައިގެން ތިބޭ ބަޔަކަށް ކުރެވޭ ކަމަކަށް ހެދުމަށް ފަހު، އެ އިޖާޒާ ދޫ ކުރުމުގެ ކުރީން ބަހުގެ ގަވާއިދާއި ލިޔުމުގެ ގަވާއިދުތައް ވެސް ކިޔަވައިދެވޭ ކޯހެއް ފުރިހަމަ ކޮށް އެ ކޯހުން ފާސް ވެގެން ނޫނީ ކުޑަކުދީންގެ ފޮތް ނުލިޔެވޭ ގޮތަށް ގަވާއިދު ހެދުމެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ ކުޑަކުދީންގެ ފޮތެއް ނަމަ އެ ފޮތެއްގެ ބަހުގެ ފެންވަރު ބަލައި ފާސް ކުރާނޭ ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީގެ ތެރޭގައި އުފެއްދުމެވެ. މިފަދަ އެހެނިހެން ކަންކަން ވެސް ހުންނާނެއެވެ.\nފަސްވަނަ ކަމަކީ ދިވެހި ބަހުގެ ރަދީފު އިސްލާހު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަރުދަނާ ކުރުމާ އެކު، ރަނގަޅު ރަދީފުތަކެއް ޝާއިއު ކުރުމެވެ. ރަދީފު އިސްލާހު ކުރުމުގެ މަސައްކަތަކީ މިހާރު ވެސް ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީން އެ އެކަޑަމީގެ ބަސް ކޮމިޓީގެ ވަސީލަތުން ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެތައް ސަބަބަކާ ހުރެ އެ މަސައްކަތް އެކަށޭނަ ހަލުވި މިނެއްގައި ނުކުރެވެނީއެވެ. އެންމެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެފަދަ މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ބޭނުން ވާ ވަސީލަތްތައް ހޯދޭ ވަރަށް އެކަޑަމީއަށް ބަޖެޓު ލިބިފައި ނެތުމެވެ. ރަދީފުގެ މަސައްކަތް އަވަސް ކުރެވި، މިހާރު ޝާއިއު ކުރެވިފައި އޮތް ދިވެހި ރަދީފުގައި ހުރި އެތައް ކުށްތަކެއް އިސްލާހު ކޮށް ރަނގަޅު ރަދީފެއް ނެރުމާ އެކު، ކުޑަކުދީންގެ އެކިއެކި އުމުރުފުރާތަކަށް ވަކި ރަދީފުތަކެއް ނެރުމަކީ ވެސް ކުރާން ޖެހޭ މުހިއްމު ކަންކަމެވެ.\nހަވަނަ ކަމަކީ ފާއިތު ވެދިޔަ ޒަމާންތަކުގައި އުފެދުނު ފުންނާބު އުސް ދިވެހި އަދީބުންނާއި ލިޔުންތެރީންގެ އަދަބީ މަސައްކަތްޕުޅުތައް ފެންވަރު ރަނގަޅު ފޮތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ޗާޕު ކޮށްގެން ނެރުމެވެ. ދުނިޔޭގެ އެހެން ކޮންމެ ގައުމެއްގައި ވެސް މިއީ ނުހަނު ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީގެން ކުރާ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް އިނގިރޭސި ވިލާތުގައި ޝޭކްސްޕިއަރ އާއި ޗާރލްސް ޑިކެންސް ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުންގެ އަދަބީ މަސައްކަތްތަކަކީ ދުވަހަކު ވެސް ބާޒާރުން ހުސް ނުވެ ލިބޭން ހުންނަ އެއްޗެކެވެ. ގައުމުގެ ބޮޑެތި ޔުނިވަރުސިޓީތަކުންނާއި ފޮތް ޝާއިއު ކުރާ ކުންފުނިތަކުން އެ އެއްޗެތި ގަވާއިދުން ޗާޕު ކޮށްގެން ނެރެއެވެ. ބޯ ކަރުދާހު ބަނޑޭރިގަނޑުގައި، އެންމެ މޮޅު ކަރުދާހުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހާލަތު ހުރި ގޮތަކީ، ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީން ލިޔުއްވި ސިޔަރަތުއްނަބަވިއްޔާ އަކީ ދިވެހި ބަހުގެ އަދަބިއްޔާތުގެ "މާސްޓަރޕީސް" އެއް ކަމަށް ވާ ހިނދުގައިމެ، އެ ފޮތް ނެރެވުނުތާ ސަތޭކަ އަހަރު ވެގެން ދާ އިރު ވެސް ދިވެހި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އެ ފޮތުގެ ރަނގަޅު އިސްދާރެއް ވެސް ނެރެވިފައި ނެތެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އެންމެ ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރީންގެ ތެރެއިން ޝައިޚް ޢުމަރު ޢީސާ ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުންގެ އެތައް މަސައްކަތްޕުޅެއް ވަނީ ގެއްލިގެން ގޮސްފައެވެ. އެ ފޮތްތައް މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބަޔަކަށް ފެންނާން ހުރީ ނޮވެލްޓީ ޢަލީ ޙުސައިން ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުން އަމިއްލަފުޅަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުގެ ސަބަބުންނެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލު ކޮށް، ދިވެހި އަދީބުންނާއި ލިޔުންތެރީންގެ ޅެމާއި ވާހަކަޔާއި މަޒުމޫނާއި ތަމްސީލާއި އެހެނިހެން ލިޔުންތައް ފެންވަރު ރަނގަޅު ފޮތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި، އެންމެ ކުޑަމިނުން ކޮންމެ ފޮތަކުން ހާހެއްހައި ކޮޕީ ނަމަވެސް، ޗާޕު ކޮށްގެން ނެރުމަކީ ބަހުގެ އެކަޑަމީން ކުރައްވާން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް ދެކެމެވެ. ތަންކޮޅެއް ކުރީން "މަލަސް" މަޖައްލާގެ މަސައްކަތް ކުރެވުނު ގޮތަށެވެ. އެކަމަކު އެޔަށްވުރެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށެވެ.\nހަތްވަނަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަމަކީ، ދިވެހި ބަހުގެ ފޮތް އަލަމާރި މުއްސަނދި ކުރުމަށް ޓަކައި، އަދި ދިވެހި ބަހުން އިލްމީ ފޮތްތަކާއި ލިޔުންތައް ގިނަ ކުރުމަށް ޓަކައި ޢަރަތްބާއި، އިނގިރޭސި އާއި، އުރުދޫ ބަހުން ދިވެހި ބަހަށް ފޮތް ތަރުޖަމާ ކުރުމުގެ ޚާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ފެށުމުގެ މުހިއްމުކަމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި މި ތިން ބަހުން ހުރި ލިޔުންތައް ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްދެއްވާނެ ނުހަނު ގާބިލު ބެއިފުޅުން އެބަތިއްބެވިއެވެ. އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހީމް ރަޝީދު މޫސާ އާއި، އަލްފާޟިލް ޢައްބާސް އިބްރާހީމާއި، އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ ފާރޫޤު ޙަސަނާއި، ޑރ. ޙަސން ޙަމީދާއި، އަލްފާޟިލް އޮގަރު އިބްރާހީމް ވަޙީދާއި، އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ ނަޢީމް އިބްރާހީމާއި، އައްޝައިޚް އަޙްމަދު ފާރޫޤު މުޙައްމަދާއި، އަލްފާޟިލް އަޙްމަދު ފަހުމީ ދީދީ ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުންނެވެ. މި ބެއިބެއިފުޅުންނާއި، އަދި އެހެނިހެން ވެސް ގާބިލު ބެއިފުޅުންނާ ހަވާލު ކުރައްވައިގެން ދިވެހި ބަހަށް މުހިއްމު ފޮތްތަކާއި ލިޔުންތައް ތަރުޖަމާ ކުރުވުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފިއްޔާ، މަދު އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ފޮތް އަލަމާރިޔަށް އެކަށޭނަ މިންވަރެއްގެ މުއްސަނދިކަމެއް ލިބޭނޭ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރަމެވެ. މިގޮތުން ތަރުޖަމާ ކުރުމުގެ ޚާއްސަ މަސައްކަތެއް ކުރާ އިރު، މި ތިން ބަހުން ހުރި މުހިއްމު އަދަބީ އަދި އިލްމީ މަސައްކަތްތަކުގެ ލިސްޓެއް ހަދައި އެ ލިސްޓުގައި ހުރި އެއްޗެތި ތަރުޖަމާ ކުރާ ގޮތަށް އެ މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް އިނގިރޭސި ބަހުން ހުރި ޝޭކްސްޕިއަރގެ އަދަބީ މަސައްކަތްތަކެވެ. ޢަރަބި ބަހުން ހުރި "ސިޔަރް ޝަޢްބިއްޔާ" އާއި ޅެންތަކާއި ދީނީ އަދި އިލްމީ ފޮތްތަކެވެ. ޚަލީލް ޖިބްރާނާއި ނަޖީބް މަޙްފޫޡް ފަދަ މި ޒަމާނުގެ އަދީބުންގެ މަސައްކަތްޕުޅުތަކެވެ. ފާރިސީ ބަހާއި ޢަރަބި ބަހާއި އުރްދޫ ބަހުން ހުރި އަލްފިރްދައުސީގެ "ޝާހްނާމާ" ފަދަ މަސައްކަތްތަކެވެ. އުރްދޫ ބަހުން ހުރި ޢައްލާމާ މުޙައްމަދު އިޤްބާލުގެ އަދަބީ، ދީނީ، އަދި ފަލްސަފީ މަސައްކަތްޕުޅުތައް ފަދަ އެއްޗެއްސެވެ. މީގެ ތެރެޔަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުދީން މަދަރުސާތަކުގައި ކިޔަވާ މާއްދާތަކުގެ ފޮތްތައް ދިވެހި ބަހުން ލިޔުމުގެ ބައެއް ވެސް ހިމެނުން މުހިއްމެވެ. ހެޔޮ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރެވިއްޖެ ނަމަ ދެތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވެސް އެކަށީގެންވާ ވަރުގެ ކާމިޔާބީތަކެއް ހާސިލު ކުރެވޭނެ ކަމަށް ފެނެއެވެ.\nއަށްވަނަ ކަމަކީ ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ކުރެވޭ ވަރަށް ވުރެ ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ކުރުމެވެ. ބަހުގެ ގަވާއިދަކީ ބަޔަކު ހަދާ އެއްޗެއް ނޫންކަމާއި، އެއީ ބަހާއި ބަހަވިއްޔާތުގެ އިލްމުގެ އަހުލުވެރީން ވަކި އުސްލޫބަކުން އަދި ވަކި މަންހަޖެއްގެ ތެރެއިން ދިރާސާ ކޮށްގެން ހޯދައިގަންނަ އެއްޗެއްކަން އެއީ އިލްމީ ގޮތުން އެއްބަސް ވެވިފައި އޮންނަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމާލުއްދީން ނާއިބު ތުއްތޫ ފަދަ ބެއިފުޅުންނާ ހަމައިން ފެށުނު މަސައްކަތް މިއަދާ ހަމަޔަށް އައި އިރު ވެސް، ދިވެހި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ޝާމިލު، އަދި ބަސްބަހުގެ ގަވާއިދު ފޮތްތައް ލިޔެ އެކުލަވައިލައިފައި ހުންނަ އުސްލޫބާއި އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދު ފޮތެއް އެކުލަވައިލައިފައި ނެތް ކަމީ ހިތާމަވެރި އަދި ލަދުވެތި ކަމެއް ކަމަށް މެނުވީ ދެންނެވޭކަށް ނެތެވެ. މިހެން ދަންނަވާ އިރު ވެސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޮބުވެތި އުސްތާޛުން ފާއިތު ވީ ދުވަސްތަކުގައި ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ މަތީން އަޅުގަނޑު ހަނދާން ނައްތައެއްނުލަމެވެ. ނާއިބު ތުއްތޫގެ އިތުރުން ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނާއި، ސުމުއްވުލް އަމީރު މުޙައްމަދު އަމީނާއި، ޝައިޚް އިބްރާހީމް ރުޝްދީ އަލްއަޒްހަރީ އާއި، ޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމީލާއި، އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ ޞާދިޤު ފަދަ ބެއިފުޅުން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުތަކަށް ހައްގު ޝުކުރާއި ތައުރީފު ރައްދު ކުރަމެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ކަމަށް ދޭން ވާ ސަމާލުކަން ދެއްވި ނަމަ، މިއަދު ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދު ފޮތް އޮންނާން ވީ ތަނުގައި އޮންނާނީ މިހާރު ހުރި ފަދަ ކުދިކުދި، ގަވާއިދުގެ ތަންތަންކޮޅަށް ފޯކަސް ކުރާ އަދި ބައެއް މައުޒޫތަކާ ބެހޭގޮތުން ކޮންމެވެސް އެއްޗެތިތަކެއް ކިޔައިދޭ ޒާތުގެ މަސައްކަތްތަކެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ޝާމިލު، ފުރިހަމަ، އަދި ބަހަވިއްޔާތުގެ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ތައްޔާރު ކުރެވިފައި ވާ ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދު ފޮތެއް އޮތީހެވެ. ހަމައެހެންމެ، ބަހުގެ ގަވާއިދުގެ އެކިއެކި މައްސަލަތަކާ މެދު މިހާރު ހުރި ފޮތްތަކުގައި ހުރި އެތައް ބައިވަރު ކުށްތަކެއްގެ ވާހަކަ ވެސް އޮތީއެވެ. ދިވެހި ބަހުގައި ސުކުން ކުރެވެނީ "އާސީނުތަށީ" ގައި ހިމެނޭ ފަސް އަކުރުގައި ތޯ، ނުވަތަ ދިވެހި ބަހަށް ޚާއްސަ ގޮތަކަށް ސުކުން ވެވޭ "އުނިތޮށި" މި ހަތަރު އަކުރު ފިޔަވައި ހުރިހައި އަކުރެއްގައި ވެސް ސުކުން ވެވޭނެތޯ މި ބަހުސުން ފެށިގެން ގޮސް ދިވެހި ބަހުގައި "ކަން" ބެހިގެން ވަނީ ކިތައް ބަޔަށްތޯ އާއި ކަން ފުރޮޅޭ ތައްގަނޑުތަކަކީ ކޮބައިތޯ މި ސުވާލާ ހަމަޔަށް، ބަހުގެ ގަވާއިދުގެ އެންމެ އަސާސީ އެތައް ސުވާލުތަކެއް ވެސް އަދިވެސް ހުރީ ބަހުސުގެ މޭޒުމަތީގައެވެ. ނަތީޖާޔަކީ ދިވެހި މާއްދާ ކިޔަވާ ދަރިވަރުންނަށް އެކަށޭނަ ގޮތަކަށް ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދު ކިޔަވައިނުދެވި، ފާއިތު ވަމުންދާ ކޮންމެ އަހަރަކާ އެކު ބަހުގެ ގަވާއިދުގެ އަސްލާއި މުސްކުޅި އަދި ހަރުދަނާ އުސޫލުތައް ގެއްލެމުން ދިޔުމެވެ. ހުންނަ ހުރިހައި އެއްޗަކާއި އޮންނަ ހުރިހައި އެއްޗެއް ވެސް "އިންނަ" އެއްޗެއްސަށް ބަދަލު ވަމުން ދިޔުމެވެ. އިންޒާރުގެ ރަނގަބީލެއް ޖަހަމުން ދަންނަވަނީވިއްޔާ، ދިވެހި ބަސް ރީތި ބަހެއްގެ ގޮތުގައި އޮވެފައި "ކްރިއޯލް" އެއްގެ ދަރަޖަޔަށް ވެއްޓެމުން ދާ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ސަބަބަކީ ބަހުގެ ގަވާއިދު ހޯދައި، ލިޔެ، އިލްމީ މިންގަނޑުތަކާއި ތަރާދުތަކުން ކިރައި، އެ ގަވާއިދު ޅަޒުވާން ޖީލުތަކުގެ ކުދީންނަށް ކިޔަވައިނުދެވުމެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް ޓަކައި ދިވެހި ބަހާ ގުޅުން ހުރި އެހެން ބަސްބަހުގެ – އިންޑިޔާ އާއި ސިލޯނު ފަދަ ގައުމުތަކުގެ – ދިރާސާތަކުގައި ތަޖުރިބާ ހުރި ޔުނިވަރުސިޓީތަކާއި އަދި ބަހާ ބެހޭ ދިރާސާތައް ކުރާ ދުނިޔޭގެ އެހެން ވެސް ރަނގަޅު ޔުނިވަރުސިޓީތަކާ ވެސް ގުޅިގެން، ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީއަށް އިސް ދައުރެއް ދީގެން، އެކަޑަމީން ކުރެއްވުން އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކަމަކީ، އަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި، ހެޔޮ ގޮތުގައި ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާއިދު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އަލުން ފެށުމެވެ.\nނުވަވަނަ ކަމަކީ ޓީވީތަކާއި ރޭޑިޔޯތަކާއި ނޫސްތަކުގައި ލިޔާ އަދި ޚަބަރާއި ޕަރޯގިރާމުތައް ހުށައަޅާ ނޫސްވެރީންނަށް ރީތި ދިވެހި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާން އަދި ލިޔާން ދަސް ކޮށްދިނުމަށް ޓަކައި ފުރިހަމަ އަދި ޝާމިލު ހަރަކާތްތަކެއް ފެށުމެވެ. ޚަބަރު ކިޔާ އަދި ޓީވީ އާއި ރޭޑިޔޯ ބަލައި އަހާ މީހުންނަށް އިވޭ ދިވެހި ބަހަކީ ރީތި ދިވެހި ބަސް ކަމަށް ހެދުމަށް ޓަކައެވެ.\nމި ދެންނެވީ ދިވެހި ބަސް ހިމާޔަތް ކޮށް ކުރި އެރުވުމަށް ޓަކައި ކުރާން ޖެހިފައި ހުރި މައިގަނޑު ކަންތައްތަކުގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަންކަމެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލެވެ. މިއަށްވުރެ ވެސް އަދި ރަނގަޅު ޚިޔާލުތައް ހުށައަޅުއްވާނޭ ކިތަންމެ ބެއިބެއިފުޅުންނެއް ތިއްބަވާނޭ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރަމެވެ. އެފަދަ ޚިޔާލުތައް ވެސް ނެރެވި، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ މަސައްކަތުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަހަށް އައު ޖޯޝަކާ އެކު ޚިދުމަތް ކުރާން ފަށާ ދުވަހަކީ މިއަދު ކަމަށް ހަދަމާތޯއެވެ! ނިންމައިލުމުގެ ކުރީން، އެއް ކަމަކަށް މި ލިޔުމުގައި އެ ބެއިފުޅުންގެ ނަންފުޅު ޒިކުރު ކުރެވިފައި ވާ ބެއިފުޅުންގެ ތެރެއިން މިހާރު އަވަހާރަ ވެފައި ވާ ބެއިފުޅުންގެ ފުރާނަފުޅުތަކަށް ޖަންނަތުލްފިރްދައުސްގެ ދާއިމީ ނިއުމަތް ދެއްވެވުން އެދި ދުއާ ކުރަމެވެ. ދެވަނަ ކަމަކަށް، މިއަދުގެ މުނާސަބަތުގައި ދިވެހި ބަހުގެ އަހުލުވެރީންނަށް މަރުހަބާއެވެ. ތަހުނިޔާއެވެ. މުބާރިކުބާދެވެ. ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި ދިވެހި ބަހާ މެދު އަމާނާތްތެރި ދިވެހި ދަރީންނަށެވެ.\nތިކިތާނަ ބަހުސުގެ ޕޯޑިޔަމުން، އަޅުގަނޑުގެ ރައުޔު 4\nތިކިތާނަ ބަހުސުގެ ޕޯޑިޔަމުން، އަޅުގަނޑުގެ ރައުޔު 3


މަސް މާރކެޓުގެ އުތުރުކޮޅު ގުދަންބައި ކުއްޔަށް ދޫކުރުން\nމަސްމާރކެޓުގެ އުތުރުކޮޅު ގުދަންބައި ކުއްޔަށް ދޫކުރުން\nމިރަށު މަސް މާރކެޓުގެ އުތުރުކޮޅު ގުދަންބައި މިއިދާރާއިން ދޭ މަޢުލޫމާތާ އެއްގޮތަށް ކުއްޔަށް ހިފާނެ ފަރާތެއް ހޯދަން ބޭނުންވެއްޖެއެވެ. މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެވޭނީ ވިޔަފާރި ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނު 18/2014 ދަށުން މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓްގައި ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްފައިވާ ކުންފުނި ނުވަތަ ވިޔަފާރިތަކަށެވެ.\nމަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށް ވަޑައި ނުގަންނަވާ ފަރާތްތަކުގެ އަންދާސީހިސާބު ބަލައި ނުގަނެވޭނެ ވާހަކަ ދަންނަވަމެވެ. އަދި މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ މުއްދަތު ހަމަނުވާ އައިޑީ ކާޑު ހިއްޕަވައިގެންނެވެ.\nވީމާ ، މިކަމަށް ޝައުޤްވެރިވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން މަތީގައި ދެންނެވިފައިވާ ގަޑިތަކަށް މިއިދާރާއަށް ދުރުވެ މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށް ފަހު އަންދާސީހިސާބު ހުށަހެޅުއްވުން އެދމެވެ.\nސުންގަޑި: 07 މޭ 2019 1030


Wuhan City in bayaku positive ve kanboduvunthah ufedhijje - vNews.mv\nޗައިނާގެ ވުހާން ސިޓީން ބަޔަކު ޕޮޒިޓިވްވެ، ކަންބޮޑުވުންތައް އުފެދިއްޖެ\nސައިފް އަޒްހަރު 11 May 2020, 19:40\nހައި ރިސްކް ހާލަތުގައި މިވަގުތު އޮތީ ޝުލާން ސިޓީ އެކަނި\nޗައިނާގެ ވުހާން ސިޓީން ކޮވިޑް-19 ބަލީގެ އައު ކްލަސްޓަރއެއް ފެނިއްޖެއެވެ.\nޗައިނާ ސަރުކާރުން ބުނެފައިވަނީ، ވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އެގައުމުން 17 މީހަކު އަލަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއޭގެ ތެރެއިން5މީހުންނަކީ ވުހާން ސިޓީއަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ.\nވުހާން ސިޓީން ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވަނީ އެއް އިމާރާތެއްގައި ދިރިއުޅޭ5މީހުން ކަމަށް ޗައިނާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.\nމިއަދު އަލަށް ޕޮޒިޓިވްވި5މީހުންގެ ތެރޭގައި، އިއްޔެ ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވި އުމުރުން 89 އަހަރުގެ މީހާގެ އަނބިމީހާވެސް ހިމެނޭ ކަމަށް ވުހާން ހެލްތު އޮތޯރިޓީން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nއިއްޔެ ޕޮޒިޓިވްވި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހާއަކީ، ވުހާން ސިޓީގައި ހިންގާފައިވާ ލޮކްޑައުންގެ ހާލަތު އުވާލައި، އާންމު ހާލަތަށް ގެނައިތާ މަސްދުވަހަށްވުރެ ގިނަދުވަސް ވީފަހުން އެ ސިޓީން ޕޮޒިޓިވްވި ފުރަތަމަ މީހާއެވެ.\nވުހާން ސިޓީއަކީ ކޮވިޑް-19 ބަލި އެންމެ ފުރަތަމަ ފެތުރޭންފެށި ރަށެވެ. އެތައް ދުވަހެއްގެ ލޮކްޑައުންއަށްފަހު ވުހާން ސިޓީއާއި ޗައިނާގެ އެހެން ހިސާބުތަކުގައިވެސް ވިޔަފާރިތައް ހުޅުވައި، މީހުންވަނީ މަސައްކަތަށް އެނބުރި ނުކުމެފައެވެ.\nއަލަށް ބަޔަކު ޕޮޒިޓިވްވުމާ ގުޅިގެން ވުހާން ސިޓީގައި އަލުން ބަލި ފެތުރޭން ފަށާފާނެ ކަމުގެ ބިރާއި ކަންބޮޑުވުން އުފެދިފައިވާ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.\nވުހާން ހެލްތު އޮތޯރިޓީން ބުނެފައިވަނީ، ލޮކްޑައުން އުވާލި ނަމަވެސް، ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމަށާއި، ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވަން ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަށް ހުއްޓުމެއް ގެނެސްފައި ނުވާނޭ ކަމަށެވެ.\nމީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، ވުހާން ސިޓީން އަލަށް ޕޮޒިޓިވްވި5މީހުންނަކީވެސް، ކުރިން ޕޮޒިޓިވްވެ، ނަމަވެސް ބަލީގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެންނާތީ މޮނިޓަރ ކުރާގޮތަށް ދޫކޮށްލެވިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން ބައެކެވެ.\nޗައިނާގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެ، ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ނުފެންނަނަމަ އެފަދަ މީހުން ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓުގައި ނުހިމަނައެވެ.\nނަމަވެސް، އަލާމާތްތައް ނުފެންނާތީ މޮނިޓަރ ކުރާގޮތަށް ދޫކޮށްލެވިފައިވަނީ ކިތައް މީހުންކަމެއް ޗައިނާ ސަރުކާރުން ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ.\nބަލިފެތުރުން މަޑުޖެހުމަކަށް އައިފަހުން ވޭތުވެދިޔަ ދެމަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޗައިނާގައި ބަލީގެ އައު ކްލަސްޓަރތައް ފެނިފައިވަނީ އާންމުން ދިރިއުޅޭ އިމާރާތްތަކުންނާއި، ހޮސްޕިޓަލްތަކުން ކަމަށް ޗައިނާ ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފައި ވެއެވެ.\nއެގޮތުން، ޗައިނާގެ އުތުރު އިރުމަތީ ޖިލިން ޕްރޮވިންސްގެ ޝުލާން ސިޓީންވެސް މިހާރުވަނީ ބަލީގެ އައު ކްލަސްޓަރައެއް ފެނިފައެވެ.\nޝުލާން ސިޓީއަކީ ޗައިނާގައި، ބަލީގެ ހާލަތާއި ގުޅިގެން ނާޒުކު ކަމަށް މިވަގުތު ކަނޑައަޅާފައިވާ ހަމައެކަނި ސިޓީއެވެ. އެ ސިޓީގެ 600،000 ރައްޔިތުން މިވަގުތު ތިބީ ގޭގައި ބަންދުގެ ހާލަތުގައެވެ. ކަބޯތަކެތި ގަންނަން ގެއިން ބޭރަށް ދެވެނީ ކޮންމެ ދުވަހަކު، ކޮންމެ ގެއަކުން އެކަކަށެވެ.\nޗައިނާގައި ބަލިޖެހުނު މީހުންގެ ރަސްމީ އަދަދެއް ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފައިވަނީ 82،918 އެވެ. މިބަލީގައި 4،633 މީހުން މަރުވެފައި ވާއިރު، 79،167 މީހުން ބަލިން ފަސޭހަވެފައިވާ ކަމަށްވެސް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nޗައިނާ ކޮރޯނާވައިރަސް ސިއްހަތު ދުނިޔެ


Bodethi luithake dhinumaky insaafu gaimkuran noolhey kamuge hekkeh: Jameel\nބޮޑެތި ލުއިތަކެއް ދިނުމަކީ އިންސާފު ގާއިމްކުރަން ނޫޅޭކަމުގެ ހެއްކެތް: ޖަމީލް\n01 ޑިސެމްބަރ 2020 - 23:03:27\nރައްޔިތުންގެ ބައިތުލްމާލަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދިން ބަޔަކަށް ބޮޑެތި ލުއިތަކެއް ދިނުމަކީ ބޮޑު ގޯހެއް ކަމަށާއި، މިހުރިހާ ކަމަކުންވެސް ދޭހަވަނީ އިންސާފު ގާއިމްކުރަން ނޫޅޭކަން ކަމަށް ކުރީގެ ނައީބުރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު ޖަމީލް އަހުމަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޖަމީލް މިހެން ވިދާޅުވީ އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ހިޔާނާތުގެ މައްސަލާގައި އެކުންފުނީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަބްދުﷲ ޒިޔަތުގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ 32 ދައުވާއަށް އޭނާ އިއުތިރާފުވުމުން، 11 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އޭނާއަށް އިއްވުމުންނެވެ.\nއެ 32 ދައުވާތަކުގައި ޒިޔަތު ހިޔާނާތްތެރިވި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރާ ޖުމްލަ ފައިސާގެ އަދަދު 781 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާއިރު، ދައުވާތަކަށް ޒިޔަތު އިއުތިރާފުވީ ދައުލަތާއިއެކު އޭނާ ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.\nމިކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި ޖަމީލް ވިދާޅުވީ، ރައްޔިތުންގެ ބައިތުލްމާލަށް ގެއްލުންދިން ބަޔަކަށް މިފަދަ ބޮޑެތި ލުއިތަކެއް ދިނުމަކީ ބޮޑު ގޯހެއް ކަމަށާއި، އިންސާފު ގާއިމްކުރަން ނޫޅޭކަން މިހުރިހާ ކަމަކުން ޔަގީންވާ ކަމަށެވެ.\nމީގެއިތުރުން އެމްއެމްޕީއާރުސީ މައްސަލާގައި ކުރީގެ ނައީބުރައީސް އަހުމަދު އަދީބުއަށް 20 އަހަރުގެ ޖަލުހުކުމެއް އިއްވުމަށްފަހު އެމަނިކުފާނު ސިއްހީ ސަބަބާއި ގުޅިގެން އެމަނިކުފާނު ގެއައް ބަދަލުކޮށްފައިވާ މައްސަލައަށްވެސް ޑރ ޖަމީލް ވަނީ އިޝާރާތް ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން ޑރ. ޖަމީލް ވިދާޅުވީ، ނަމެއްގައި ދައުވާ އުފުލައި ހުކުމްކުރާއިރު، ޖަލު ހުކުމް ހޭދަކުރަނީ ކޮންތަނެއްގައިކަން އެބައެނގޭ ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޔާމިންގެ ގާނޫނީ ޓީމުގައިވެސް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ޑރ ޖަމީމް ވިދާޅުވީ، މިއީ ހީލަތްތެރި ގޮތެއްގައި، ދައުލަތުން ރައީސް ޔާމީނާ ދެކޮޅަށް ހެކިބަސް އުފެއްދުމަށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމު ކިލަނބުވެ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާ މިންވަރު އަދީބާއި ޒިޔަތުގެ ޝަރީއަތްތަކުން ހާމަވެގެން ހިނގައްޖެކަމަށް ވިދާޅުވެ ޑރ. ޖަމީލް ވަނީ ސަރުކާރަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ.\nރ. ފުއްގިރި މައްސަލައިގައި ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ރިޝްވަތު ގަބޫލުކުރުން އަދި މަނީ ލޯންޑްރިިންގެ ކުށުގެ ދައުވާގައި ރައީސް ޔާމީނާއި ދެކޮޅަށް ދައުލަތުން ހެކި އުފައްދަން މަސައްކަތް ކުރާކަމުގެ ތުހުމަތު މީގެކުރިންވެސް ޑރ. ޖަމީލް ވަނީ ކުރައްވާފައެވެ.\nއަބްދުﷲ ޒިޔަތުއަހުމަދު އަދީބުކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ޖަމީލްރައީސް ޔާމީންއެމްއެމްޕީއާރުސީ\nފިރިމީހާގެ އެކްސް ގުޅާ ވަރުން ނެހާ ރުޅިގަދަވެއްޖެ\nސަންސެޓް ގާނޫނަށް ހުށަހެޅި އިސްލާހު މަޖިލީހުން ބަލައިގެންފި


އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާއި އެހެނިހެން ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވް މީހުން ނިސްބަތުން ވަރަށް ގިނަ. ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ދެ ކަމެއް މާހިރުން...\nލޯއަނދިރިވުމުން ކުރި ފުރައްސާރައިން ދެއްކީ ނަމޫނާ!\nއެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ ފެނުމުގައި ދަތިތަކެއް ހުއްޓަސް ފާތުމަތު އިބްރާހިމް (ފާތުން)ގެ އަޒުމެއް އޮތެވެ؛ ލޯއަނދިރި މީހަކަށް ވާތީ އޭނާގެ އެއްވެސް އުއްމީދަކަށް، ހުވަފެނަކަށް ހުރަސް...\nބޯޑަރު ހުޅުވާލާނެ ޔަގީން ތާރީހެއް ބޭނުން: އެޖެންސީތައް\nރާއްޖޭގެ ބޯޑަރު ބަންދު ކޮށްފައި އޮންނަތާ ތިން މަސް ވުމަށް ފަހު އަންނަ މަހުގެ ތެރޭގައި ބޯޑަރު އަލުން ހުޅުވާލާ ވާހަކަތައް ވަނީ ދެކެވެން ފަށައިފަ އެވެ. ރައީސް އިބްރާހިމް މުހަންމަދު...\nރާއްޖޭގައި އޮންނާނީ ތިން ބާރު ވަކިވެފައިވާ ރިޔާސީ ނިޒާމެއް ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ނިންމައި، ގާނޫނު އަސާސީގައި ލިޔެފައި ވިޔަސް، އެއް ބާރުން އަނެއް ބާރުގެ ތެރެއަށް...\nމިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ މިނިވަންކަމެއް ނެތެވެ. ގާނޫނީ ޒިންމާ އަދާކުރާ ކަމުގެ އިތުބާރެއް ވެސް ނެތެވެ. ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އަދިވެސް ފެންނަނީ މި ޝަކުވާތަކުގައި...\nJune 06, 2020 44


ބާރުތައް އެއް ކުރުމަށް ހުރަސް އަޅުއްވައި، ލާމަރުކަޒު ކުރުމަށް ވޯޓު ދެއްވާ: ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު – Maldivian Democratic Party\nބާރުތައް އެއް ކުރުމަށް ހުރަސް އަޅުއްވައި، ލާމަރުކަޒު ކުރުމަށް ވޯޓު ދެއްވާ: ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު\nވެރިކަމުގެ ބާރުތައް އެއްކުރުމަށް ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަށް ހުރަސް އަޅައި، ވެރިކަން ޚުދުމުޚްތާރުވެ ތަޣައްޔަރުވިޔަ ނުދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވުމަށް އެމްޑީޕީގެ ރައީސް، ކުރީގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ މުޙައްމަދު ނަޝީދު ގޮވާލައްވައިފިއެވެ.\nލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ކެމްޕެއިން ނިންމުމަށް ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެރޭ އެމްޑީޕީ ހަރުގޭގައި ބޭއްވި ޖަލްސާއަށް ރައީސް ނަޝީދު ފޮނުއްވި މެސެޖެއްގައި އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އިންސާފު ހޯދުމަށް ވެސް، ވައްކަމާއި ޚިޔާނާތް މަދުކުރުމަށް ވެސް ކުރަން އޮތް އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ބާރުތައް އެއްކުރުން ހުއްޓުވައި ލާމަރުކަޒީ ކުރުން ކަމަށެވެ.\n“ބާރުތައް އެއްކުރުމަށް ހުރަސްއަޅުއްވާ. ވެރިކަން ޚުދުމުޚްތާރުވެ، ތަޣައްޔަރުވިޔަ ނުދެއްވާ. އިންސާފު ހޯދުމަށް ވެސް، ވައްކަމާއި ޚިޔާނާތް މަދުކުރުމަށް ވެސް އޮތް އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ބާރުތައް އެއްކުރުން ހުއްޓުވުން. ލާމަރުކަޒީ ކުރުން.” ރައީސް ނަޝީދު ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ސަރުކާރުން ލޯކަލް މައުންސިލްތަކުގެ ބާރު ކަނޑުވާލަން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ވިދާޅުވަމުން ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ގެއްލިފައިވާ ބާރުތައް ހޯދުމަށް ރައްޔިތުންނަށް ކޮށްދެވޭނެ ބޮޑު މަސައްކަތަކީ ހޮނިހިރު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގައި ތިލަފަތަށް ވޯޓުދެއްވުން ކަމަށާއި، އެ މަސައްކަތް ވެގެންދާނީ ރަށްރަށާއި، އަތޮޅުތަކާއި އަދި ސިޓީތައް ހިންގުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަށް ކޮށްދެވޭ މަސައްކަތަކަށް ކަމަށެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ތާ އަބަދުމެ ދިވެހިން ގޮވަމުން އެދަނީ އެމީހުންގެ އާންމު ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށްދިނުމަށް ކަމަށާއި، ދިވެހިރައްޔިތުން އެދެނީ ތާހިރު ދިރިއުޅުމަކަށް ކަމަށެވެ.\n“ދިވެހިން އެދެނީ ގޯއްޗަކަށް، ގެއަކަށް، ފްލެޓަކަށް. ދަރިންނަށް ކިޔަވައިދިނުމަށް. ބަލިވީމާ ބޭސްފަރުވާ ކުރެވޭނޭ ގޮތްތަކަކަށް. ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަކުން ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ގުޅާލަ ދިނުމަށް. ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތެއް އޮތުމަށް. ޖީބަށް ފައިސާކޮޅެއް ވަނުމަށް.” ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އެމްޑީޕީގެ ސިޔާސަތަކީ ރަށުގައި ތިބިގެން މުއްސަނދިކަން ލިބި އެ މުއްސަނދިކަމުން ރަށު ރައްޔިތުން ތަނަވަސްކުރުން ކަމަށާއި އެ މުއްސަނދިކަން ރަށްރަށުގައި، އަތޮޅުތަކުގައި އެބަހުރި ކަމަށެވެ. އަދި ރަށްރަށުގައި ގެސްޓް ހައުސް ހެދުމުން ހުރިހާ ރަށެއްގެ ބިމުގެ އަގު އެތައް ސަތޭކަ ޕަސެންޓެއް އުފުލި މިހާރު ގޯއްޗެއްގެ އަގު އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާ އަށް އަރާފައިވާ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމްގެ ބޭނުންތެރިކަން ރައްޔިތުންނަށް ސާފުކޮށްދެވޭތޯ އެމްޑީޕީން ކެނޑިނޭޅި ކުރަމުންދާ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n“ކައުންސިލް އިންތިޚާބު މިދުވަހު ބާއްވަން ޖެހުނުކަމީ ކާމިޔާބުގެ ރަމްޒު. މި ނިޒާމް ދެމިއޮންނާނެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސައްކަތަކީ އެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރާ ބުރަ އުނދަގޫ ނުރައްކާތެރި މަސައްކަތް،” ލަންކާގައި ހުންނަވައި ފޮނުއްވި މެސެޖްގައި ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.


ކަރަބާއޯ ކަޕް: ބޮޑެތި ކްލަބުތަކުގެ ކުރިމަތިލުންތަކެއް | Jazeera\tކަރަބާއޯ ކަޕް: ބޮޑެތި ކްލަބުތަކުގެ ކުރިމަތިލުންތަކެއް - Jazeera\nމުޙައްމަދު ޤާސިމް September 26, 2019 187 views0\nއިނގިރޭސި ލީގު ކަޕްގެ ހަތަރުވަނަ ބުރުގެ ގުރުއަތުލުން ރޭ ބޭއްވިއިރު، ޗެލްސީއާ ދެކޮޅަށް މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑް ނިކުންނަން ޖެހުނުއިރު، އާސެނަލް ކުޅޭ މެޗުގައި ރަށުން ބޭރުގައި ލިވަޕޫލްއާ ބައްދަލުކުރަން ޖެހިއްޖެއެވެ.\nޔޫރަޕްގެ ޗެމްޕިއަން ލިވަޕޫލުން ރަށުން ބޭރުގައި ރޭ އިނގިރޭސި ތިންވަނަ ޑިވިޝަނުގެ އެމްކޭ ޑޯންސް އަތުން 2-0 އިން މޮޅުވިއިރު، ޔުނައިޓެޑް ވަނީ ހަމަ އެ ޑިވިޝަނުގައި ކުޅެމުން އަންނަ ރޮޗްޑޭލް އަތުން ޕެނަލްޓީ ޖަހައިގެން 5-3 އިން މޮޅުވެފައެވެ. އަދި ޗެލްސީން ވަނީ ގްރިމްސްބީ ޓައުން އަތުން ފަސޭހަކަމާއެކު 7-1 ގެ ތަފާތު ބޮޑު ނަތީޖާއަކުން މޮޅުވެފައެވެ.\nއެމްކޭ ޑޯންސްއާ ދެކޮޅަށް ޒުވާން ގިނަ ކުޅުންތެރިންނާއެކު ނިކުތް ލިވަޕޫލް މޮޅުކޮށްދިން ލަނޑުތައް ޖަހައިދިނީ ތަޖުރިބާކާރު މިޑްފީލްޑަރު ޖޭމްސް މިލްނާ އާއި އުމުރުން 17 އަހަރުގެ ޑިފެންޑަރު ކި-ޔާނާ ހޮއެވާ އެވެ.\nޔުނައިޓެޑުން އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މެޗުގައި މޭސަން ގްރީންވުޑްގެ ގޯލުން އެ ޓީމު ކުރިހޯދައިފައިވަނިކޮށް، ރޮޗްޑޭލް އަށް ނަތީޖާ ހަމަހަމަކޮށްދިނީ ލޫކް މަތެސަން އެވެ. އެއާއެކު މެޗުގެ ފުރިހަމަ ވަގުތު ހަމަވިއިރު، ދެ ޓީމު އެއްވަރުވުމުން ޕެނަލްޓީ ޝޫޓްއައުޓްގައި ޔުނައިޓެޑުން ފޮނުވާލި ހުރިހާ ޕެނަލްޓީއެއް ކާމިޔާބުކުރިއެވެ. އެގޮތުން، ޔުނައިޓެޑްގެ ހުއާން މަޓާ އާއި އަންދްރެއަސް ޕެރޭރާގެ އިތުރުން ފްރެޑް އާއި ގްރީންވުޑް އަދި ޑެނިއަލް ޖޭމްސް ވެސް ޕެނަލްޓީތައް ކާމިޔާބުކުރިއިރު، ރޮޗްޑޭލްގެ ޖިމީ ކެއޮހޭން ފިޔަވާ އާރޮން ބިލްބްރަހަމް އާއި އާރޮން މޯލޭ އަދި ކެލްވިން އެންޑްރޫ ވެސް ޕެނަލްޓީ ވައްދާލިއެވެ.\nޗެލްސީން ރޭގެ މެޗުގައި ގްރިމްސްބީ ކޮޅަށް ލަނޑު ގޯންޏެއް އޮއްސާލިއިރު، ބެލްޖިއަމްގެ ފޯވާޑް މިޝީ ބަޓްޝުއާޔީ ދެލަނޑުޖެހިއެވެ. އެޓީމުގެ އަނެެއް ލަނޑުތައް ޖަހައިދިނީ ރޮސް ބާކްލޭ، ޕެޑްރޯ ރޮޑްރިގޭޒް، ކާޓް ޒޫމާ، ރީސް ޖޭމްސް އަދި ކެލުމް-ހަޑްސަން އޮޑޯއި އެވެ. ގްރިމްސްބީގެ ހަމައެކަނި ލަނޑުޖެހީ މެޓް ގްރީން އެވެ.\nމި މުބާރާތުގެ ތިންވަނަ ބުރުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުތަކުން ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ކުޅެމުން އަންނަ ޓީމުތައް ކަމަށްވާ ބްރައިޓަން ހޯވް އެންޑް އެލްބިއަން އަތުން 3-1 އިން އެސްޓަން ވިލާ މޮޅުވިއިރު، ވުލްވަހެމްޕްޓަން ވޮންޑަރާސް ވަނީ ޕެނަލްޓީ ޖަހައިގެން 4-2 އިން ރެޑިން ބަލިކޮށްފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، އޮކްސްފޯޑް ޔުނައިޓެޑް އަތުން 4-0 އިން ވެސްޓް ހޭމް ޔުނައިޓެޑް ބަލިވިއިރު، ޝެފީލްޑް ޔުނައިޓެޑް ވަނީ އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ސަންޑަލެންޑް އަތުން 1-0 އިން ބަލިވެފައެވެ. އަދި ބާޓަން އެލްބިއަން ވަނީ 2-0 އިން ބޯންމައުތު ބަލިކޮށްފައެވެ.\nލީގު ކަޕްގެ ހަތަރުވަނަ ބުރުގެ މެޗުތައް އަންނަ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، އިތުރު މެޗުތަކުގެ ތެރޭގައި އެވަޓަންއާ ދެކޮޅަށް ވަޓްފޯޑް ނިކުންނައިރު، އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން މެންޗެސްޓާ ސިޓީ ނިކުންނާނީ ސައުތެމްޓަންއާ ދެކޮޅަށެވެ. އެސްޓަން ވިލާއާ ވުލްވްސް ބައްދަލުކުރާއިރު، ބާޓަންއާ ދެކޮޅަށް ލެސްޓާ ސިޓީ ކުޅޭ މެޗު ހިމެނެއެވެ.


Airport akee Kulhudhuffuhtah libey naseebeh: Shaheem\nއެއާޕޯޓަކީ ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ލިބޭ ނަސީބެއް: ޝަހީމް\nޝަހީމް ކުޅުދުއްފުށީ އެއާޕޯޓް ބައްލަވާލައްވަނީ-- ފޮޓޯ: ޕީޕީއެމް\nއެއާޕޯޓެއް ގާއިމް ކުރުމަކީ ވަރަށް މަދު ރަށަކަށް ނޫނީ ލިބިގެންދާ ނަސީބެއް ނޫން ކަމަށާއި ފެނިގެންދަނީ ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގެ ރައްޔިތުން ކުރަމުންދާ އުންމީދުތައް ހަގީގަތަކަށް ވެގެންދާ މަންޒަރު ކަމަށް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ރަނިންމޭޓް ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ އެއާޕޯޓް އިއްޔެ ބައްލަވާލެއްވުމަށްފަހު ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ޝަހީމް ވިދާޅުވީ، ކުޅުދުއްފުށި އެއާޕޯޓްގެ މަޝްރޫއު ވެގެންދާނީ ރަށުގެ ޒުވާނުންނަށާއި މުސްތަގުބަލަށް ކުރެވިގެންދާ ވަރަށް ބޮޑު މަޝްރޫއަކަށް ކަމަށެވެ. އަދި އަތޮޅުގެ ރައްޔިތުންނަށްވެސް އެތަކެއް ފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެ މަޝްރޫއަކަށް ކަމަށްވެސް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިހާ ބޮޑު ފަސޭހައެއްތޯ ވެގެންދާނީ މާލެއިން ފުރައިގެން ރަށަށް، މިއީ ރާއްޖޭގެ މަދު ރަށަކަށް ނޫނީ ލިބިގެންދާނެ ނަސީބެއް، މިރަށުގެ ވަރަށް ގިނަ ރައްޔިތުން އެއާޕޯޓް ބައްލަވާލުމަށް އައިސް އެބަ ތިއްބެވި، ހުރިހާ ބޭފުޅުންވެސް ވަރަށް އުފާވެރިކަމާއެކު އުންމީދުތަކެއް އެބަ ކުރައްވާ، ވަރަށް އަވަހަށް އެއާޕޯޓް ހުޅުބިގެންދާނެ،" ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝަހީމް ވިދާޅުވީ، ރައީސް ޔާމީން އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ފަސޭހަ އަދި ތަނަވަސް ފުރުސަތުތަކެއް ގާއިމްކޮށް ދެއްވުމަށް ކަމަށެވެ.\n"މިއަދުވެސް ކުޅުދުއްފުށި އެއާޕޯޓް ގާއިމް ކުރެވެމުންދާއިރުގައި، މި އެއާޕޯޓް ކައިރީގައި ހުންނަވައިގެން މިދަންނަވަނީ މިއޮތީ ހަގީގަތް ހާމަވާން، މިވަރުގެ މުހިންމު ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތައް ގާއިމް ކުރެވިގެންދާއިރުގައި ރައީސް ޔާމީނަށް ދެވަނަ ދައުރަކަށް ފުރުސަތު ލިބިއްޖެނަމަ މިފަދަ ކިތަންމެ ކިތަންމެ މަޝްރޫއުތައް ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި ގާއިމް ކުރެވިގެންދާނެ،" ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރެއަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި މަސައްކަތް ކުރަންވީ ގައުމު ބިނާ ކުރުމަށްކަމަށާއި އެފުރުސަތު ނަގާ ނުލުމަށްވެސް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރައީސް ޔާމީންގެ ޒައާމަތުގައި ހުރިހާ އެންމެން ގުޅިގެން ހުރިހާ ރައްޔިތުން ގުޅިގެން ހުރިހާ ޕާޓީތައްވެސް ގުޅިގެން ވޯޓް ދޭންވީ ރައީސް ޔާމީނަށް، ބަދަހި ސަފްތަކަކާއެކު ރައީސް ޔާމީނަށް ދެވަނަ ފުރުސަތެއް ދެމާ ހިންގަވާ،" ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޕީޕީއެމް ކުޅުދުއްފުށި ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު\n"މަސައްކަތް ކުރަނީ ވަކި މަގާމަކަށް ނޫން"


Breaking News: Covid-19: Dhivehi Beysverin Bayyah Beyheh Hoadhumuge Massaikkai Kuranee - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: ދިވެހި ބޭސްވެރިން ބައްޔަށް ބޭހެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ\nނުރައްކާތެރި ކޮވިޑް-19 ވައިރަހަށް ބޭހެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ދިވެހި ބޭސްވެރިން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ދަރުބާރުގޭގައި މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އަމީން ވިދާޅުވީ، ކޮވިޑް-19 އަކީ މިހާތަނަށް އެއްވެސް ބޭހެއް ހޯދިފައި ނުވާ ބައްޔެއް ކަމަށެވެ. އަދި މި ބައްޔަށް ޑޮކްޓަރީ އެއްވެސް ބޭހެއް ހޯދިފައި ނުވާއިރު، އެ ބައްޔަށް ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުން ވެސް ވަކި ބޭހެއް ނުވަތަ ފަރުވާއެއް މިހާތަނަށް ހޯދިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\n"މި ބައްޔަށް އަދި ބޭހެއް ނެތް. ދިވެހި ބޭހެއްވެސް ޑޮކްޓަރީ ބޭހެއްވެސް މިބައްޔަކަށް ނެތް. މި ބައްޔަށް ފަރުވާ ދިނުމަށްޓަކައި ހުރި އެކިއެކި ވިސްނުންތަކުގެ ތެރެއިން ޑޮކްޓަރުން ފަރުވާ މި ދެނީ. ބައްޔަކަށް ބޭހެއް ފެނުމަކީ މިހާރު ކުރެވޭ އެންމެ ކުރެވޭ އުންމީދު. ދިވެހި ބޭސްވެރިންވެސް މިކަމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އެއީ ނުކޮށް ދޫކޮށްލާ ވަރުގެ ކަމެއް ނޫން." އަމީން ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަމީން ވިދާޅުވީ، ބައްޔަށް ބޭސް ހޯދުމަށްފަހު، ބޭސްތައް ދެނެގަނެ އެބޭސްތަކަކީ އެއީ މި ބަލީގެ ބޭސްތަކެއްކަން ދަނެގަނެވޭނެ ހިސާބަތް ދިއުމުން، އެއީ ދިވެހި ބޭހެއް ކަމުގައިވިއަސް އަދި އެހެން ބޭހެއް ކަމުގައިވިއަސް ބޭސްވެރިކަމުގެ ހަމަތަކުގެ މަތިން އެކަން ކުރެވޭނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.\nއަމީން ވިދާޅުވީ، ދިވެހި ބޭސްވެރިން މިކަމަށް އިސްނަންގަވައިގެން ބޭހެއް ހޯދުމައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ކަމަށާއި އެކަމަށް ވަރަށް އުފާ ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑް-19 އަށް މިހާތަނަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ފަރުވާއެއް ހޯދިފައިނުވާއިރު، ދުނިޔޭގެ މޮޅެތި ޑޮކްޓަރުންނާއި ސައިންސްވެރިން ރެއާއި ދުވާލު މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ މި ބައްޔަށް ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމަށެވެ.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 15:59\nކޮވިޑުގެ ކަންތައް ތި ދިޔައީ\nއޭޕްރީލް 25, 2020 16:01\nﷲގެ އިރާދަފުޅުން ދިވެހި ބޭސްވެރިންގެ މަސައްކަތުގަ ބަރަކާތް ލައްވާށި.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:07\nކޮވިޑޫ ފޮށި ތަންމަތި ތައްޔާރު ކުރޭ،\nއޭޕްރީލް 25, 2020 16:08\nޕްރެސް އާ ޙަމަ ދިމާ އިދިކޮޅައް......\nއޭޕްރީލް 25, 2020 16:34\nވަޓް އަ ބިގް ޖޯކު\nއޭޕްރީލް 25, 2020 20:02\nކަލޭ ފިދަނަ ެ އޭ ކިޔާނެ ކަމެއް ނެއް ފަރަންޖީ.. ދިވެހިންވަނީ ޕޯޖްގިޒުންގެ އަތްދަށުން ވެސް ހިމަޔަތްހޯދާ ފަ\n...މިއީ އަދި ކުޑަ މިސާލެއް.. ﷲ ގެ އިރާދަފުޅުން ޢަހަރެމެންނަށް ކާމިޔާބް ވެދާނެ..ޓްރައި ކުރުމކުން ނެތެންނު މައްސަލަ އެއް..ކަލޭމެން ސުކޫލުގަ އުޅުން އިރުވެސް ފާސް ނުވެއްޖެއްޔަ އަލުން މަސައްކަތެއްނު ކުރަނީ.. އިންޝާﷲ ކާމިޔާބު ވާނެ..\nއޭޕްރީލް 25, 2020 16:40\nމި ވައިރަސް އައިފަހުން އިވުނު އެންމެ މަޖާ ހަބަރު މީ...\nދިވެހިބޭސް ކުރަން ކޮޑިވް އަށް...؟؟؟\nޢަދިވެސް ހޭލުންތެރިއެއް ނުވޭ ދެއްތޯ ؟؟؟\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:26\nދިވެހިން ފަހަރެއްގައި އުފައްދަފާނެ\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:36\nހަމަވިސްނޭ މިނިސްޓަރަކު ތިޔަ މިނިސްޓްރީއަށް އަދި ކިރިޔާ ތިޔަ ލެވުނީ. މިއޮތްހާ ދުވަހު ދިވެހި ބޭސްވެރިންނަކީ ތާކުންތާކުނުޖެހޭ ބަޔަކަށް ހަދައިގެން އުޅުނީ. ދިވެހި ބޭސްވެރިންގެ ތެރޭގައިވެސް ހުނަރުވެރި ހިކްމަތްތެރި ބޭސްވެރިން ތިބޭނެ. ތަޖުރިބާކާރުން ތިބޭނެ. މާތްﷲ ބަޔަކަށް ރަޙްމަތެއް ލައްވަފާނެ. އެއީ އެމީހާ އުފަންވާ ތަނަކުން ވާކަމެއް ނޫން. ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކޮށްފީ ވިއްޔާ ﷲ ގެ ހެޔޮރަހްމަތުން ދިވެއްސަކަށްވެސް ފަރުވާއެއް ހޯދިދާނެ.\nދިވެހިންނަކީ ބަޑިބޭސް ހަދައިގެން ބަޑިޖަހައި އުޅުނު ބައެއް. ދިވެހިންނަކީ ކަޑިފާރު ބޭސް ހަދައިގެން ބޮޑެތި ޒަޚަމްތައް ފަސޭހަކުރި ބައެއް. ދިވެހިންނަކީ ދަގަޑު ފީކުރާ ބޭސް ހަދައިގެން ބޭރުން ގެންނަ ވަރުގަދަ ބޮޑު ބަޑީގެ ކަންފަތް ފީކުރި ބައެއް. ދިވެހިންގެ ހުނަރު ދޫކޮށްފައި ބޭރުގެ ކަންކަމަށް ރޭރުވެގެން އުޅުމަށްވުރެ އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވަން މަސައްކަތްކުރުން ބުއްދިވެރި. ހިކްމަތާއި ހުނަރަކީ ވަކި ބަޔެއްގެ މިލްކެއް ނޫން. އެއީ ހިންމަތާއެކު މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ ބަޔަކަށްވެސް ލިބޭނެ އެއްޗެއް.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:58\nއޭޕްރީލް 25, 2020 22:13\nބަޑިބޭސް ހަދައިގެން ބަޑިޖެހުމަކީ މާމޮޅުކަމެއްތަ، އެކަންނުކުރާބަޔަކު އުޅޭތަ.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:45\nދިވެހިން މޮޅުވާނީ މަހައްގޮސް ރުކައްއަރާ މިހިން އުޅެން..\nޢެކަންވެސް ލަންކާ މީހުން އަހަރުމެއްނައްވުރެ މޮޅަައް ކުރޭ..\nޢެއީ މައްސަލައެއްވެސް ނޫން، ރާއްޖޭ މި އުޅެނީ ދެމީހުންނާ ފަޅި، އެހެން ތަންތާ މިލިއަނުން އުޅޭ، އެހެންވީމާ އޯކޭ\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:47\nއޭ މިހިރަ އިބޫ، ކަލޭ ތިއެނީ އަހަރުމެން ދުނިޔެ ކުރިމަތީ ފަލީހަތް ކޮއްލަންތަ ؟؟\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:50\nބޮޑު އާވި ގުޅައެއް ކާލާފާ، ބަނޑުގަ ބާމް ކޮޅެއް ހާކާލީމަ މީހަކު ކިއާނެ ކަމެއް ނުހުނާނެ..\nއޭޕްރީލް 25, 2020 17:53\nމަވެސް ބޭސް ހަދަން ނިންމައިފިން، ކޮޑިވް އަކައް ނޫން އަމީނު ބޮލައް..\nކޮންމެސް މީހެއް އަވަހާ ގޮސް ބުނެބަލަ ކޮޑިވް ޖެހެނީ އެތެރެ ހައްޓަށޭ ދިވެހި ހަކީމުން ކައިރީ..\nއެހެން ނޫނީ އެ ހަދާބޭސް ޖެހޭނީ އުނގުޅަން ބަނޑުގަ.\nމިކަން ވެސް މިވީ ޖޯކް އަކައްތާ.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:00\nކަލޭމެން ކުރާކަމެއް ވަގައް ކުރޭ މުޅި ދުނިޔެ އައް އިއުލާން ކޮއްފަ ގޮސް ރުއްގަލުބޭސް އެޅީމަ ހުރިހާ ލަދެއްގަ ބެދޭނީ އަހަރުން\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:02\nދެން ކޮންމެސް ނަންނޭނގޭ ޒާތުގެ ފަތްތަކެއް ހޯދާފަ އެއިން ދިޔަ ފެލާފާ ބޮއޭ، ވާއެއްޗެއް ވާން..\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:03\nޗިކިންގުންޏާ ފެތުރުނުއިރުވެސް ޑޮކްޓަރީ ބޭހެއް ވާކެއްނުކުރޭ، ނަމަވެސް އަލްމަރްހޫމް ޑރ. މާވާ މުހައްމަދު މަނިކު، ދެއްވި ބޭސް އެންމެ ހިނގީ އަދި އެންމެ ރަގަޅު އަވަސް ފަރުވާ އެއްލިބުނީ. އަޅުގަނޑު މިއީ އެކަން ތަޖުރިބާ ކުރި މީހެއް. އޭރު މާވާ ދުނިޔޭގަ ހުންނެވި. މަރުހޫމްގެ ފާފަ ފުއްސަވާންދޭވެ. އަމީން.\nއޭޕްރީލް 26, 2020 01:57\nތިބުނާ މަނިކުވެސް ލެބޯޓަރީއެކޭކިޔާ ތަންކޮޅެއް ސާފުތާހިރު ތަނެއްގަ ހަމަ ތިބޭސް ހެދިނަމަ އެއަށް ކިޔާނީ ޑޮކްޓަރީބޭހޭނޫންތަ. ކޮބާތަ ދިވެހިބޭހަކީ އަސްލު؟\nއޭޕްރީލް 27, 2020 21:09\nޗިކިންގުންޏާ ޖެހިގެން އަޅުގަނޑު ކުރީ ދިވެހި ބޭސް7ދުވަހުން ރަނގަަޅުވި.\nއިބޫ ބޮލުން އިސްތައްޓެއް ބޭނުންވަނެ ދިވެހި ބޭސް ކުރަން\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:05\nއާތްތެރި، ކޮޑިވްގެ ޒަމާން ތިޔަ ދިޔައީ\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:06\nދިވެހޖ ބޭސް ހަދަން އެކްސްޕެރިމެންޓު ކުރުމުގައި ވައިރަސް ރާއްޖޭގައި އިތުރައް ފެތުރިގެން ހިނގައިނުދާނެގޮތަކައް ބޭސްވެރިންގެ އަމަލުތައް އަދި އޮޕަރޭޝަންތައް ބެހެއްޓުން ވަރައް މުހިންމު.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:09\nއަހަރެން ނުކުރާނަންް ތިޔަބޭހެެއް، ބޭސް ކުރާ މަތިން މަށައް ލާރިދިނަސް\nއޭޕްރީލް 25, 2020 18:54\nއަމީންތިއީ ރާއްޖޭގެ ސިއްހަތާއިބެހޭ މިނިސްޓަރ ދިވެހިބޭސްވެރިން މިބައްޔަށް ފަރުވާއެއްހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ލިބެޔޭބުނުމަކީ ފަޑު ބުނުމެއް އެއީ މަނިކުފާނަށް އެގިފައި އޮންނަންވާމެކަމެއް އަދި ދިވެހިބޭސްވެރިން އެފަދަ މަސައްކަތެއްކުރާނަމަ ސަރުކާރުން އެކަމަށް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ޚަރަދުވެސް ކޮށްލަދޭންޖެހޭނެ ވާނުވާ އެގެންވެސް ބެލެންވެސް ޖެހޭނެ\nއޭޕްރީލް 25, 2020 19:30\n(( ނުރައްކާތެރި ކޮވިޑް-19 ވައިރަހަށް ބޭހެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ދިވެހި ބޭސްވެރިން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. )) ދިވެހިންނަކީ ވަޞީލަތްމަދު ބަޔަކަށްވާއިރު، ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ސައިންޓިސްޓުންނަށް ވެސް ފަރުވާއެއް މިބައްޔަށް ހޯދިފައި ނުވާއިރު ދިވެހިބޭސްވެރިން އަތުން ބޭހެއް ލިބޭތޯ ބެއްލެވުމުގެ ބަދަލުގައި ބޭހާއި އިންސާނީ ވަޞީލަތް ދޭން ތައްޔާރަށް އޮތް ޤައުމެއްގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދިވަޑައި ނުގަންނަވާނަން ދެއްތޯއެވެ؟\n* އަމީނީ މަގުގައި ހުންނަ މަޝްހޫރު "އޮޑެގައްލާ" ރެސްޓޮރާންޓް ގެ ބާނީ އޮނަރަބަލް އަމީން އެވެ. ނިކަން ޗައިނާގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދިވަޑައި ނުގެން ތިޔަ ހުންނަވަނީ ނިކަމެތި ދިވެހި ރައްޔިތުން މަރާ ހުސްކޮށްލަން ދެއްތޯއެވެ؟ އިންޑިޔާއިން ދިވެހިރައްޔިތުންގެ މާލިއްޔާ ލޫޓްވައިގެން ބޮޑުއަގުދީފައި ގެނައި 50000 (ފަންސާސްހާސް) ބޭސްގުޅަ ދީގެން 50 ހާސް ދިވެހިން މަރާލުމަށްފަހު އިންޑިޔާގެ 50 ހާސް ރައްޔިތުން މިބިމުގައި އާބާދުކުރުމުގެ ދުރުވިސްނުންފުޅު ދެއްތޯއެވެ؟ އިންޑިޔާގެ ގެރިމޯދީގެ ދެކެ ގަންނާ ކުރައްވާ ބިރުން ހަމަ ދިވެހި ފަސްގަނޑަށް ހިންދީން ދަހިވެތިވެފައިވާލެއް ބޮޑުކަމުންނާއި، ދައުލަތުގެ ރިޒާވްގައި ހުރި ޑޮލަރުތައް އިންޑިޔަން ކަރަންސީ އަށް ސްވޮޕްކޮށް، މަދުފައުނު ކޮޅަކަށް ދިވެހި ފަސްގަނޑު ނީލަން ކިޔުއްވުގެ ވިސްނުންފުޅުގަ ދެއްތޯއެވެ. ޝުކުރިއްޔާ!\nއޭޕްރީލް 25, 2020 19:55\nމަސައްކަތުގައި ބަރަކާށް ލައްވާ ކާމިޔާބަށް އެދި ދުޢާ ކުރަން.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 20:18\nދިވެހި ވެކްސިނެއް ހަދާ ފަތްޕިލާވެލި ބޭނުން ކޮއްގެން.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 23:28\nހަނދާން ހުންނަން ފެށީއްސުރެ އަހަރެންނަކީ ގޭސްޓްކިކަށް ބޭސްކުރަމުން ދިޔަމީހެއް، އެތައް ޑޮކުޓަރުންނަކަށް ދެއްކުނު، ތަފާތު އެތައް ބޭހއް ބޭނުން ކުރެވުނު، ވީއެއްކަމެއްވެސް ނެތް، އެންމެ ފހުން ހެދީ ދިވެހި ބޭހެއް، ﷲ ގެ އިރާދަފުޅުން ވަރަށް ކާމިޔާބު،\nކާމިޔާބަކީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ހައްގެއް. އިންޝާ ﷲ ކާމިޔާބުވާނެ.\nއޭޕްރީލް 25, 2020 23:52\nސަރުކާރުން އުޅެނީ މީ ކުޅޭ ކުޅޭ ކަމަކައް ހަދައިގެން\nކައިހުސްކޮފި. ފިލަންއުޅުމުގެ ސިގުނަލް އެންމެން ސަމާލުވޭ !!!!\nއޭޕްރީލް 26, 2020 00:18\nޗައިނަގައިވެެސް އެންޝިއެންޓް ޗައިނިސް ބޭސް ކޮވިޑްއަށް ބޭނުން ކުރިކަަ މަށްވޭ. އެހެންވީ މަ މިއީ ރަނގަޅު ކަ މެއްކަ މަައް ދެކެން ުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުުު\nއޭޕްރީލް 26, 2020 01:14\nތިޔައީ ނުވާނެ ކަމެއް ކަމަކަށް އަޅުގަނޑު ނުބުނާން. އެއީ ކޮވިޑް-19 ނޫން ނަމަވެސް ކިޑްނީގެ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ބައްޔަކަށް ދިވެއްސަކު ހެދި ދިވެހިބޭހަކުން ޝިފާލިބި މުޅިން ބަލި ފަސޭހަވެފައިވާތީ. މިކަންވީގޮތަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށްގާތް ރައްޓެއްސަކު ކިޑްނީގައި ހިލައުފެދި އެބަލި ބޮޑުވެ އުޅެވޭވަރު ނުވެގެން ލަންކާ އަށާއި އިންޑިއާ އަށްގޮސް އެތަކެއް ޑޮކްޓަރުންނަށް ދައްކައިގެން ކުރި މަސައްކަތުން ކިޑްނީ ނެގުން ނޫން ގޮތެއް ނެތްކަމަށް އެދެޤައުމުގެ ޑޮކްޓަރުން ބުނުމުން (އެއީ އާސަންދައިގެ ދުވަސްވަރު ކަމުގައިނުވާތީ) އެވަރުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރުމަށް ޚަރަދުކުރާނެ ފައިސާ ނެތުމުން މާލެ އައިސް އަލްމަރްޙޫމް ހީރާ ޔޫސުފް ފުޅަށް ދެއްކުމުން ބުނުއްވީ އެއްލާހި ފަޅޮލު އޮށާ އެއްލާހި އަސޭމިރުހާ ބައިގާ ވަކިފުލާ ގެނައުމަށް. މިތަކެތި ގެންދިއުމުން އިތުރު ތަކެތިވެސް އަޅުއްވައިގެން އެހެއްދެވި ބޭހެއް ހައްދަވާފައި ދެއްވި އިރު ހުރީ ފުނައޮށް ސައިޒަށް ވަށާފަހުރި ގުޅަތަކެއް. ދެއްވާފަ ބުނުއްވީ ދުވާލު ދެއިރު އިރަކު ވާރޭފެނުގަ ގިރައިގެން އެއްގުޅަ ބޮއިފަ އަނެއްގުޅަ މޫދުލޮނުގަ ގިރާފަ ބަނޑުގަ ކިޑްނީ އިންނަ ދިމާލުގަ ވަށާފަ ހޫނުކުރަން. ބޭސް ދެއްވާފަ ބުނުއްވި ބޭނުންކުރަން ފެށީމަ ކުޑަކަމުދާއިރު ވަރަށް ތަދުވާނޭ އެކަމާ ބިރުނުގަންނާށޭ. މިބޭސް ބޭނުންކުރަން ފެށީމަވެސް ލުއިވާން ފަށައިފި. ތިންހަފްތާ ވަންދެން ބޭސް ގައިދުން ބޭނުން ކުރިއިރު ތަދާއި އުނދަގޫތައް މުޅިން ފިލައިފި. ބޭސް ހުސްވުމުން ދައްކަން ދިޔައިމަ ބުނުއްވީ ތިޔަހަރީ މުޅިން ރަނގަޅުވެފައޭ ޔަގީންކުރަން އިންޑިއާ އަށް ގޮސް ޓެސްޓް ހަދާށޭ. ދެން އެމީހުން އިންޑިއާއަށް ގޮސް ހަމަ އެޑޮކްޓަރ އަށް ދައްކައިގެން ޓެސްޓް ހެދުމުން ނަތީޖާ ބަލާފަ ޑޮކްޓަރ ވެސް ހައިރާންވެގެން އިތުރު ޓެސްޓްތަކެއްވެސް ހެދި. އަދި ބުނީ މިހާރު ކިޑްނީގަ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތޭ. ކޮންތާކުން ކާކުހޭ ބޭސްކުރީ. މިއީ އަޅުގަނޑުގެ ކުރިމަތީގަ ހިނގާފައިވާ ކަމެއް. ބަލިމީހާ ގޮވައިގެން ހީރާ ޔޫސުފް ފުޅު ގާތަށް ގޮސް އުޅުނު މީހަކީ އަޅުގަނޑު. އެހެންވީމަ ކޮވިޑް-19 އަށްވެސް ދިވެހިބޭހެއް އުފެއްދިދާނެކަން އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަން. އަޅުން ކުރާނީ މަސައްކަތް. ތަވްފީޤް ދެއްވުން ވަނީ މާތްﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަށް. ވަﷲ އަޢްލަމް.\nއޭޕްރީލް 26, 2020 01:31\nއަދި ދަންނަވަން. އަޅުގަނޑު މެދުވެރިވެގެން އިސްވެ ދެންނެވި ކިޑްނީބޭސް ތިން މީހަކަށް ހީރާ ޔޫސުފް ފުޅު ހައްދަވައި ދެއްވިި. އެތިން މީހުންވެސް މާތްﷲ ގެ ވާގިފުޅާއިއެކު ރަނގަޅުވި. މިހާރުވެސް ދުނިޔޭގައި ހެޔޮޙާލުގައި އެބަތިބި. އެމީހުންގެ ހުއްދަ ލިބިއްޖެނަމަ ނަމާއި ގުޅޭނެ ނަމްބަރު ތިޔަ ބޭފުޅުންނާއި ހިއްސާ ކުރާނަން.\nދިވެހިން ދިވެހިންގެ ބޭސް ވެރިކަން ދެރަކުރާ އިރު ހަގީގަތް ވެސް ވިސްނާލުން ރަނގަޅު ތިބުނާ ޑޮކުޓަރީ ބެހުން ނުވި ކިތަމެކަމެއް ދިވެހި ބޭހުން ވެސް ކޮއްފަ އެބަހުރި ! ޢެކަމުން ކިތަމެބަޔަކަށް ޟިފާ މާތްﷲ ދެއް ވިކަން\nޢެންގޭނެ ދިވެހިންގެ ތެރޭ ތިބޭނެ ! ޖޯކުޖަހާބަޔަކު ތިބިކަމުގަވީނަމަވެސް ކުރާނެ ކަމެއް ނެތް ! ބޭރުގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން ބޭސް ކޮށް ލައްކައިން ރުފިޔާ ދުވާލާފަ ދަރިނުލި ބިގެން ބޭސް ކުރި ކިތަށް ދިވެހިން ނަށް ތޯދިވެހިބޭހުން މާތްﷲ ގެހެޔޮރަހުމަތުން ދަރިން ލިބިފަ ތިބީ ދެމަފިރިން އިނދެގެން އުޅޭތާ 15 ނުވަތަ 20 އަހަރު ދުވަސް ފަހުން ! ފުއްޕާމޭ ފާރުވެ ދޮސްހެދި ގެން ތިބުނާ އިންޑިއާ އިންބޭސް ކޮށް އުންމީ ދުކަނޑާލި މީހުން ވެސް ދިވެހި ބޭސް ކޮއްޟިފާލި ބިގެން ތިބުނާ އިންޑި އާއިން ފަހުން ޓެސްޓު ހަދާފަ މިހާރު ރަންގަ ޅުވެފައޭ ބުނެފަ އެބަހުރި ރުއްގަލު ބޭހެއް ނުކުރެޔޯ ބުނީ ! ބޯބޭސް ތަކެކެކޯ ބޯން ދިނީ ! ޥީމާދި ވެހިބޭސް ވެރިން ވެސް ތިބޭ ރަން ގަޅު ! ގައިގެ ތަންތަން ބިންދި ! ޢެތެރެ ހަށިން ލޭ ލާ ކިތައް މިހުން ތޯރަނގަޅު ވެފަހުރީ މީވެސް ޑޮކުން އުންމީދު ކަނޑާލި ބައެއް ! ދިވެހި ބޭހަކީ ހަމައެކަނި ރުއްގަލު ބޭހެއް ނޫން ! ޥީމާ ދިވެހިބޭސް ވެރިން ނަށް ވެސް ތިބައްޔައް ޟިފާއެއް ހޯދިދާނެ މާތްﷲ ގެހެޔޮ ރަހުމަތުން ! ޢެކަލާނގެއީ ހުރިހާ ބައްޔަކައް ޟިފާދެއް ވާ ރަސްކަލާނގެ ! ޢިންޟާﷲ ! ޢަހަރެމެންނަށް މާތްﷲ ހެޔޮރަހުމަތް ލައްވާންދޭ! ޢާމީން ! ޢާމީން !\nއޭޕްރީލް 26, 2020 04:32\nކެނެރީ ވެކްސިން ދީބަލަ... ރީނދޫ ކުދިންނަށް\nއޭޕްރީލް 26, 2020 20:30\nވަޓްއަ ގުޑް އިނިޝިއޭޓިވް ދިވެހި ބޭސްވެރިން. ބަޔަކު ޖެއްސުން ކުރިއަސް ހުއްޓާނުލާތި. މިތިބީ ތިޔަ ބޭފުޅުންނާއެކު.\nއޭޕްރީލް 26, 2020 20:55\nاللہ ގަންދީ ބުނަން ، މި ދިވެހިންނަށްވުރެ ބޮޑާ ކިބުރުވެރި މީހުނަށް މަލާމަތްކޮށް ފުރަށްސާރަ ކުރާ ބަޔަކު މި ބިންމަތިން ނުދެކެން . އަހަރެންނަށް ދިމާވި މައްސަލައެއް އިންޑިއާ ލަންކާ އަދި ރާއްޖޭގެ ހޮސްޕިޓަލް އަކުންވެސް ރަންގަޅުނުވެގެން މާ ވާ މުޙައްމަދު މަނިކް ކައިރިޔަށްދިޔައީ އެ ޥެނުގަ އުޅެންޖެހިގެން އޮފީހަށް ސަލާމް ބުނަންޖެހިގެން ސަރޓިފިކެޓެއް ހޯދަން . ގޮސްފަ އެކަމަކު ވާގޮތްވެސް ކިޔާދިނިން . ޜަނގަޅުވާނޭ ހިތަންއަރާފައެއް ނޫން . ޢެކަމ މުހައްމަދު މަނިކު ދެއްވި ތިންގުޅަ ބޭސް އަޅުގަނޑު ކެއިން .ފުރަތަމަ ގުޅަ ކެއުމުންވެސް ލުއި ވާހެން ހީވި . ތިންގުޅަ ބޭސް ކެވުން އިރު އެއްކޮށް ރަނގަޅު ވި އަލް ހަމްދު ލިއްލާހި.6ޢަހަރު އެ ވޭނުގަ އުޅެ ބޮޑު ހޭދައެއްވެސް ކުރިން . ޢެހެންވީމަ މަލާމަތް ނުކުރޭ . ޢެ އީ މުއުމިނުންގެ ސިފައެއް ނޫން . ދިވެހި ބޭހޭ ކިޔަސް އެ ޢީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ޤަވްމެއްގަހެން ކުރާ ކަމެއް. ތަންކޮޅެއް ހޭލުންތެރިވެބަ . ތީ އެއްކަލަ ދހަރިންނަށް ހުސް އެކަނި އިނގިރޭސި ކިޔަވަދޭން އުޅޭހެން ތި އުޅެނީ . އިނގިރޭސި އެ އީ ބަހެއް. ޢިލްމެއް ނޫން. ޢެކަމް އިނގިރޭސިން ފާސްވީމަ އެވީ މާ މޮޅު މީހަކަށް . ޢެހެން ތިވަނީ .\nއޭޕްރީލް 27, 2020 21:10\nސެޕްޓެމްބަރު 13, 2020 16:08\nމިގޮތައް ކީއްވެގެންތޯ ގާނޫނާ ޙިލާފައް މިއުޅޭ ބޭރުމީހުން ހިތުހުރިގޮތަކައް އުޅެމުންދާއިރު ހައްޔަރުނުކުރެވެނީ ޕޮޒްޓިވްވެގެން ބޭރުމީހަކު ފިލައިފިއްޔާ މިބުނަނީ 14 ދުވަހުތެރޭގަ ރަނގަޅުވެދާނޭ ކޮންމެހެން ހޯދާނެކަމެއް ނެތޭ އެކަމަކު ދިވެއްސެއް ޕޮޒިޓިވްވެގެން ފިލައިފިއްޔާ ހޯދައިގެން ޖަލައް މީތޯ ތިޔަ ހިންގާ ގާނޫނުގަ އޮންނަގޮތަކީ ޓީވީތަކައްއަރާ މިގައުމުގެ ރައްޔިތުންނައް އެއްޗިހިކިޔާ ރައްޔިތުންނާ ހެދިއޭ ގިނަމީހުންނައް ބަލި ޖެހެނީ ކިޔައިގެން ވާހަކަ ދައްކާއިރު އެންމެގިނައިން ޕޮޒިޓިވް ވަނީ ހަމައެއް ލަމައެއް ނެތި ގާނޫނާޙިލާފައް މިގައުމުގަ އުޅޭ ބިދޭސީން މިމީހުން ހިފާ ހައްޔަރުކޮއް ފޮނުވައެއް ނުލެވޭނެ އާނމް ރައްޔިތުން ނައް


ޙަޤީޤީ ވާހަކަ: ވަރި ނުކޮށް، ކައިވެނި ދެމެހެއްޓުމުގެ ފޮނި ނަތީޖާ – Ilm\nޙަޤީޤީ ވާހަކަ: ވަރި ނުކޮށް، ކައިވެނި ދެމެހެއްޓުމުގެ ފޮނި ނަތީޖާ\nއެއް ދުވަހަކު ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލެއްކަމުގައިވާ އުއްމު ވަލަދު ވަރި ކުރައްވަން ޤަޞްދުކުރެއްވިއެވެ. އެ ދެކަނބަލުން ގެ މެދުގައި މައްސަލަތައް ޖެހެމުންގޮސް،އެއްދުވަހަކު ޒުވާބު ހޫނުވެ ދެން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ވަރިކުރުން ކަމުގައި އެކަލޭގެފާނަށް ވިސްނިވަޑައިގަތީއެވެ. ކޮންމެ އަކަސް މި ޚިޔާލުތަކުގެ ތެރޭގައި ހުރެ މަގުމަތިން ހިނގާފައި ދަނިކޮށް މީހަކު މި އާޔަތް ކިޔަވާ އަޑު އިވުމުން ވަރި ނުކޮށް ކައިވެނި ދަމަހައްޓަން ނިންމެވިއެވެ. وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۚ فَإِن كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَيَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا (19)\nމާނައީ” އަދި، ހެޔޮގޮތުގައި އެކަނބަލުންނާއެކު އުޅޭށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުންނާ ނުރުހުންތެރި ވެއްޖެނަމަ (ދަންނާށެވެ!) ބައެއްފަހަރަށް ތިޔަބައިމީހުން އެއްޗަކަށް ނުރުހުން ވެދާނެއެވެ. އަދި، އެ އެއްޗެއްގައި اللَّه ގިނަވެގެންވާ ހެޔޮކަން ލައްވައިފާނެތެވެ. އުއްމު ވަލަދާއި އެކީ ޒަވާޖީ ހަޔާތް ކުރިޔަށްދަނިކޮށް ސާލިމް ލިބުނެވެ.ސާލިމް ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރަކީ ތާބިޢީބޭކަލެކެވެ. މުސްލިމުންގެ ދެވަނަ ޚަލީފާ ޢުމަރުގެފާނުގެ ކާފަ ދަރިކަލެކެވެ. ޢިލްމުވެރިކަމާ ޒާހިދުކަމާއި ތަޤްވާވެރިކަމުގައި އަރައިހުންނެވި ބޭކަލެކެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ކާފާފުޅު عمر رضي الله عنه ފަދައިން، އެއްވެސް ޖެހިލުމެއްނެތި، ފާޅުގައި ޙައްޤުބަސް ވިދާޅުވުމުގައިވެސް ނަމޫނާއެކެވެ. އެއީ ކިތަންމެ ނުރައްކާތެރި ޙާލަތެއްކަމުގައިވީނަމަވެސް ޙައްޤުބަސް ވިދާޅުވުމުގައި އެކަލޭގެފާނު އެއްގޮތަކަށްވެސް ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގެންފައެއްނުވެއެވެ.\nރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އިރުޝާދުދެއްވާފައިވަނީ ދެމަފިރިން އެކަކު އަނެކަކު ފަރާތުން ފެންނަ އުނި ސިފަތަކަށް ފޯކަސްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަކު އަނެކެއްގެ ކިބައިގައިވާ ރަނގަޅު ސިފަތަކާއިމެދު ވިސްނުމަށެވެ.\nރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nމުއުމިނު ފިރިހެނާ މުއުމިނު އަންހެނާއާއިމެދު(އެބަހީ: އޭނާގެ އަނބިމީހާއާއިމެދު) ނަފުރަތުނުވާށެވެ. އެ އަނބިމީހާގެ ކިބައިގައި ފިރިމީހާ ނުރުހޭ ސިފައެއް ހުރެދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާގެ ކިބައިގައި ފިރިމީހާ ރުހޭ އެހެން ސިފަތައް ހުންނާނެއެވެ.


SUS Aaeku Naadhu Hadhaafaiva Ebbasvun Uvaalaifi - Vaguthu\nސަސް އާއެކު ނާދު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލައިފި\nސަސްގެ ކޯޗު ނާދު --- ފޮޓޯ: އެފްއޭއެމް\nރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގައި މިފަހަރު މުޅިން އަލަށް ވާދަކުރާ ސުޕަ ޔުނައިޓެޑް ސްޕޯޓްސް (ސަސް) އާއެކު އެ ޓީމުގެ ކޯޗު އަހުމަދު ނާޝިދު (ނާދު) ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލައިފިއެވެ.\nމި އެއްބަސްވުން ބާތިލުކޮށްފައިވަނީ ދެ ފަރާތުން ވާހަކަ ދެކެވި އެގޮތަށް އެއްބަސްވެގެންނެވެ. ނާދު އާއެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލިކަން އެ ކުލަބުގެ މީސްމީޑިއާތައް މެދުވެރިކޮށް ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.\nނާދު އާއެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލިކަން ހާމަކޮށް ސަސް އިން މީސްމީޑިއާގައި ލިޔެފައިވާ މެސެޖުގައި ނާދު އެ ޓީމަށް ކޮށްދިން މަސައްކަތްތަކަށް ވަނީ ޝުކުރުއަދާކޮށްފައެވެ. ސަސް އިން އެ ޓީމުގެ ކޯޗާއެކު އެއްބަސްވުން އުވާލިއިރު ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގެ ގިނަ ކުލަބުތަކެއްގެ ކޯޗުން ވަނީ މަޤާމުން ވަކިވެފައެވެ.\nސަސް ވަނީ މި ސީޒަނުގައި މިހާތަނަށް މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކާފައެވެ. އެގޮތުން މި ސީޒަނުގައި ސަސް މިހާތަނަށް ކުޅުނު ހަ މެޗުން އެ ޓީމު ބަލިވެފައިވަނީ އެއް މެޗުންނެވެ. އެ ޓީމު ބަލިވެފައިވަނީ މާޒިޔާ ސްޕޯޓްސް އެންޑް ރެކްރިއޭޝަނާއި ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުން އެކަންޏެވެ.\n"ވަގުތު" އަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގެ ތަޖުރިބާކާރު ކޯޗުންގެ ތެރެއިން ކޯޗެއް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް ސަސް އިން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.\nމި ސީޒަނުގެ މިހާތަނަށް މަޤާމުން ވަކިވި ކޯޗުންގެ ތެރޭގައި މާޒިޔާ ސްޕޯޓްސް އެންޑް ރެކްރިއޭޝަނުގެ ކޯޗު މުހައްމަދު ނިޒާމް (ނިޒާމްބެ) އާއި ކުލަބް އީގަލްސްގެ ތަޖުރިބާކާރު ކޯޗު މުހައްމަދު ޝިޔާޒް (މޯހަން) ގެ އިތުރުން ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓްރީގެ ކޯޗު މުހައްމަދު އާދަމް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.\nދިރާގު ދިވެހި ޕްރިމިއަރ ލީގުގައި ސަސް މިވަގުތު އޮތީ ތާވަލުގެ ފަސްވަނައިގައި އެ ޓީމު މިހާތަނަށް ކުޅުނު ހަ މެޗުން ލިބުނު ހަތް ޕޮއިންޓާއެކު އެވެ.\nޖެނުއަރީ 19, 2021 00:03\nހޫމް.. ވަރަށް މޮޅުކުޅުމެއްދައްކަނީ..6މެޗުން7ޕޮއިންޓް


Mike Pompeo mi mahuge 28 vana dhuvahu Rajje vadaigannavany | Jazeera\tމައިކް ޕޮމްޕެއޯ މި މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވަނީ - Jazeera\nމައިކް ޕޮމްޕެއޯ މި މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވަނީ\nމުޙައްމަދު އަފްޒަލް October 21, 2020 113 views0\nއެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މައިކް ޕޮމްޕެއޯ މި މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު ރަސްމީ ދަތުރުފުޅެއްގައި ދިވެހިރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވާނެކަމަށް ފޮރިން މިނިސްޓްރީއިން ބުނެފިއެވެ.\nމި ދަތުރުފުޅާ ބެހޭ ގޮތުން ޓްވީޓް ކުރައްވަމުން މައިކް ޕޮމްޕެއޯ ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނު އިންޑިއާއަށާއި، ސްރީލަންކާ، ދިވެހިރާއްޖެ، އަދި އިންޑަނޭޝިއާއަށް ވަޑައިގަންނަވާނެކަމަށެވެ. މިއީ އިންޑިއާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީއާއެކު އިންޑިއާއިން ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ހާއްސަ ބައްދަލުވުމަކަށް ފަހު ޕޮމްޕެއޯ ކުރައްވާ ދަތުރުފުޅެކެވެ.\nމި ދަތުރުފުޅުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ސާލިޙްގެ އަރިހަށް މައިކް ޕޮމްޕެއޯ އިޙްތިރާމްގެ ޒިޔާރަތެއް ކުރައްވާނެއެވެ. މީގެއިތުރުންވެސް، މިނިސްޓަރ އޮފް ފޮރިން އެފެއަރޒް އަބްދުﷲ ޝާހިދުއާއެކު ރަސްމީ މަޝްވަރާތައް ބާއްވާނެއެވެ.\nމި މަޝްވަރާ ބައްދަލުވުމުގައި، ކޮވިޑް-19 އާ ދެކޮޅަށް ދެގައުމުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކާ ބެހޭ ގޮތުންނާއި، ކުރިމަގުގައި ދެޤައުމުގެ މެދުގައި ގުޅުން ބަދަހިކުރެވިދާނެ ދާއިރާތަކާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާކުރައްވާނެއެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް މިނިސްޓަރ ޝާހިދުއާ މައިކް ޕޮމްޕެއޯ ބައްދަލުކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން، ސެކްރެޓަރީ ޕޮމްޕެއޯގެ ދައުވަތަކަށް މިނިސްޓަރ ޝާހިދު ވަނީ 2019 ފެބްރުއަރީ 19 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ ވެރިރަށް ވޮޝިންޓަންއަށް ވަޑައިގެންފައެވެ.\nމިއީ 1992 ވަނަ އަހަރަށް ފަހު އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރެއް ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. 1992 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ އޭރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ޖޭމްސް އެޑިސަން ބޭކަރ ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށްފަހު އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުގެ މިހާ މަތީ ފަންތީގެ ބޭފުޅަކު ރާއްޖެ ވަޑައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ.


Reylu faneege undhagoo dhen nujeheane, miothy hallu - AO News\nފަހަކަށް އައިސް އައްޑޫގެ ގިނަ ރައްޔިތުންގެ ތުރާއަކަށް ވެފައި އޮންނަ އެއްކަމަކީ ރަށުތެރެއަށް ގިނަވެގެން އުޅޭ ފަނި ތަކުގެ މައްސަލައެވެ. ރޭލު ފަނީގެ ނަމުން މަސްހޫރު ވެފައިވާ މިފަނިތައް މުޅި ރަށުތެރެއަށް ފެތުރެމުން ދާ ވާހަކައެވެ. މަގުމައްޗާއި، ގޯތިތެރެއާއި ގޭތެރެއަށް ވެސް މިތަކެތީގެ އުނދަގޫ މިވަނީ ފޯރާފައެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މިފަނިތަކަކީ 2011 ވަނައަހަރު އިކުއެޓޯރިއަލް ކޮންވެންޝަން ސެންޓަރ (އީސީސީ) ހެދި ދުވަސްވަރު އައްޑޫއިން ފެންނަން ފަށާފައިވާ ފަނިތަކެކެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ މިފަނިތައް ފެނިފައިވަނީ އެ ސަރަހައްދުންނެވެ. އަދި ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ރަށުގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކުން މިފަނިތައް ނުފެނުނު ނަމަވެސް މަޑުމަޑުން ރަށުތެރެއަށް ގޮސް މިހާރު ރަށުގެ ބޮޑުބައެއް އެއްކޮށް ފުރާލާފައިވެއެވެ. ދިގުމިނުގައި2އިންޗި ވަރު ހުންނަ މިފަނިތައް ހޫނު ގަދަވުމުން ނުކުމެ ނޫޅޭކަން ވެސް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ހެނދުނާ ހަވީރު ފަނީގެ އުނދަގޫ ބޮޑުވި ނަމަވެސް ރޭގަނޑު ފަނިތައް ފެނުން މަދެވެ.\nގޭގޭގެ ތެރެއިންނާއި، އާއްމުކޮށް މީހުން އުޅޭ ހުރިހާ ސަރަހައްދެއްގައި މިފަނީގެ އުނދަގޫ ޖެހިފައިވާއިރު ރަށުން މިފަނި މަދުކުރުމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތެއް ކުރާތަނެއް އަދި ނުފެނެއެވެ. އިވޭހާވެސް އަޑަކީ ފަނިތައް އުޅޭ ވާހަކައެވެ. އެފަނިތައް މަރާ ވާހަކައެވެ. ފައިން އަރާ ޖިސްކޮއްލާ ވާހަކައެވެ. އެހެނަސް ކިތަންމެ ވަރަކަށް މެރިއަސް މަދު ނުވާ ވާހަކަ ގިނަ ރައްޔިތުން ދައްކަމުން ދެއެވެ.\nދާދި ފަހުން މިފަނިތަކުގެ އުނދަގޫ އިންތިހާއަށް ކުރަމުންދިޔަ އައްޑޫ ޒުވާނަކު މިވަނީ ފަނީގެ އުދަނގުލަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހައްލެއް ހޯދާފައެވެ. މިއީ ގިނަ ބަޔަކަށް އުފާވެރި ހަބަރަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އަދި މި ހައްލުގެ ސަބަބުން ނުކުމެދާނެ އެހެން ކަމަކާއި މެދު ވިސްނިފައި ނުވެއެވެ. އަދި މިކަން ދާއިމީ ގޮތަކަށް ކުރާނެ ގޮތަކާއިމެދުވެސް މަޝްވަރާ ކުރެވިފައި ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއުކުޅަކީ ވަރަށް ފަސޭހަ އަދި އެހާމެ ޚަރަދު ކުޑަކޮށް ކޮށްލެވޭނެ ކަމެކެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ފަނި މަދުކުރުމަށް މިޒުވާނާ ބޭނުންކުރަމުން ދަނީ ކަރާސީނު ތެލެވެ. ނުވަތަ ސާފު ތެލެވެ. އެގޮތުން މިތެޔޮ ސްޕްރޭ ކުރެވޭކަހަލަ ފުޅިއަކަށް އަޅައިގެން ފަނިތައް އާއްމުކޮށް އުޅޭތަންތަނަށް ސްޕްރޭ ކުރުމުން އިސާހިތަކު ފަނިތައް މަރުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ދެވަނަ ފަހަރަށް އެތަނެއްގައި އެފަނި އާލާ ވެސް ނުވާކަމަށް ވެއެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް އެކަހެރިކޮށް ދަތުރު ކުރަމުންދާ ފަނިތަކަށް ވެސް މިގޮތަށް ތެޔޮ ޖެހުމުން އިސާހިތަކު މަރުވާކަމަށް ވެއެވެ.\nމިގޮތަށް މިފަނިތައް މަރުވާނަމަ މިއީ އުފާވެރި ޚަބަރެކެވެ. ފަނީގެ އުނދަގުލުން ރެކެން ބޭނުންވެފައި ތިބި އެތައްބަޔަކު ހެއްވާލާ ފަދަ ޚަބަރެކެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ރަށުފެންވަރުގައި ދުވަހެއް ފާހަގަ ކޮށްގެން ވެސް މިއީ ކުރަން ޖެހިފައި އޮތް ކަމެކެވެ. އެންމެން އެއް ރޫހެއްގައި ނުކުމެ ހުރިހާ ފަނިތައް ނައްތާލަން ވީއެވެ. އޭރުން ފަނީގެ އުނދަގުލުން ރަށް ސަލާމަތް ކުރެވުނީއެވެ.\nމިފަނީގެ އުނދަގޫ އިތުރަށް ބޮޑު ވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި މިކަމަށް އަދި އިތުރު ހައްލުތައް ހޯދަން ޖެހިފައި ވެއެވެ. ތިމާވެއްޓާއި ރައްޓެހި ގޮތްތައް ހޯދަން ޖެހެއެވެ. އަދި އެކަން ސަރުކާރުގެ ވުޒާހަރާތަކާއި ގުޅިގެން ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކަށް ކުރަން ޖެހެއެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ މިފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ސިއްޙީ ބަލިމަޑު ކަމެއް އުފެދުން ގާތެވެ.\nއޭޕްރީލް 6, 2020\nމައުލޫމާތައްޓަކައި: ތިފަނި އެންމެފުރަތަމަ ފެންނަންފެށީ ހުޅުމާލެއިން. ރޭލުފަނި މަރަން ކަރާސީނު ތެޔޮ ބޭނުންކުރާނަމަ، ލަހުން ހުޅުހިފާ ކަރާސީނު ރަނގަޅުވާނެ.\nThei merei mei dhovaa nibei vas 🤢🤢\nފެބުރުއަރީ 29, 2020\nGinaee cigarette boe ulhey meehun. Alifaanuge haadhisa eh hingumakee varaha faseyhain vedhaane kameh\nMauloomathataka dhannavalan. thi fani emme furathamama ufedhigathee kunikoshin


Oscar nominations: Enme kureegai "Roma" aai "The favorite"\n25th May 2019 | Last update: 12:01\nއޮސްކާ ނޮމިނޭޝަންސް: ކުރީގައި "ރޯމާ" އާއި "ދަ ފޭވަރިޓް"\nއޮސްކާ އަކީ ހޮލީވުޑްގެ އެންމެ ބޮޑު އެވޯޑު ހަފްލާ --\nހޮލީވުޑްގެ އެންމެ ބޮޑު އެވޯޑު ހަފްލާ އޮސްކާ އެވޯޑުގެ ނޮމިނޭޝަންތައް އިއުލާން ކޮށްފި އެެވެ.\nނޮމިނޭޝަންތަކުގައި ހުރިހާ ކެޓަގަރީ އަކުން އެންމެ ކުރީގައި ވާދަ ކުރަނީ ފިލްމު "ރޯމާ" އާއި " ދަ ފޭވަރިޓް" އެވެ. ޑައިރެކްޓަރު އަލްފޮންސޯގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރު ދައްކުވައިދޭ ނެޓްފްލިކްސް ފިލްމު "ރޯމާ" އަށާއި ކޮމެޑީ ޑްރާމާ "ދަ ފޭވަރިޓް" ވަނީ އެކި ކެޓަގަރީތަކުން 10 ފަހަރު ނޮމިނޭޓް ވެފަ އެވެ.\nއޮސްކާ އަށް ނޮމިނޭޓްވި ފިލްމު "ދަ ފޭވަރިޓް" އާއި "ރޯމާ"ގެ މަންޒަރެއް -- ފޮޓޯ: ވޮކްސް\nމި ދެ ފިލްމާއެކު މާވެލްގެ ފިލްމު "ބްލެކް ޕެންތާ" އެންމެ މޮޅު ފިލްމުގެ ނޮމިނޭޝަންސްގައި ހިމެނުނެވެ. މިއީ ސުޕަހީރޯ ފިލްމެއް އޮސްކާގައި ނޮމިނޭޓްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި، ގޯލްޑަން ގްލޯބްސް އިން ރަންވަނަ ހޯދި "ބޮހީމިއަން ރެޕްސޮޑީ"ވެސް އެންމެ މޮޅު ފިލްމުގެ ލިސްޓުގައި ނޮމިނޭޓްވި އެވެ. މި ނޮމިނޭޝަން އާއެކު ގޯލްޑަން ގްލޯބްސް އިން އެންމެ މޮޅު ފިލްމު ހޯދި "ބޮހީމިއަން ރެޕްސޮޑީ" އަށް އޮސްކާއިންވެސް އެންމެ މޮޅު ފިލްމުގެ އެވޯޑު ލިބުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ބައެއް ކްރިޓިކުން ބުނެ އެވެ.\nއެންމެ މޮޅު ފިލްމުގެ ނޮމިނޭޝަންތައް\n"އަ ސްޓާ އިޒް ބޯން"\nއޮސްކާ ނޮމިނޭޝަން ތަކުގައި ހިމެނޭ އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސް އަކަށް "ދަ ވައިފް" އިން ގްލެން ކްލޯސް އާއި " އަ ސްޓާ އިޒް ބޯން" އިން ލޭޑި ގާގާ ވާދަ ކުރާ އިރު މިއީ މިއަހަރުގެ އެންމެ ގަދަ ދެ ނޮމިނޭޝަން ކަމަށް ހޮލީވުޑްގެ ރިޕޯޓުތަކުން ބުނެ އެވެ. އެންމެ މޮޅު އެކްޓްރެސްއަކަށް ވާދަ ކުރާ މީހުންގެ ތެރޭގައި މެލިސާ މެކާތީ، އޮލިވިއާ ކޮމަން އަދި ޔަލިޓްޒާ ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\nއެންމެ މޮޅު އެކްޓަރުންގެ ލިސްޓުގައި ގޯލްޑަން ގްލޯބްސް އިން އެންމެ މޮޅު އެކްޓަރުގެ ވަނަ ހޯދި "ބޮހީމިއަން ރެޕްސޮޑީ"ގެ ރަމީ މަލެކް ހިމެނެ އެވެ. ރަމީ އާއެކު "ވައިސް" އިން ކްރިސްޓިއަން ބޭލް އާއި "އަ ސްޓާ އިޒް ބޯން" އިން ބްރޭޑްލީ ކޫޕާ ފާހަގަކޮށްލެވެ އެވެ.\nމި އަހަރުގެ އޮސްކާ ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިިވަނީ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nއޮސްކާއަށް ނޮމިނޭޓްވި ފުރަތަމަ ސުޕަހީރޯ ފިލްމު: "ބްލެކް ޕެންތާ"\nއޮސްކާގެ އާ ކެޓަގަރީން އެވޯޑު ނުދޭން ނިންމައިފި\nއޮސްކާއަށް އާ ކެޓަގަރީއެއް އިތުރުކޮށްފި


Uramatheege cancer aai behey mauloomath School kudhinah dheefi\nއުރަމަތީގެ ކެންސަރާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ސްކޫލް ކުދިންނަށް ދިނުން - ހޭޒް\nއުރަމަތީގެ ކެންސަރާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ސްކޫލް ކުދިންނަށް ދީފި\n22 އޮކްޓޯބަރ 2019, 20:43 |\nމިހާރު ފާހަގަކުރަމުންދާ ބައިނަލް އަގުވާނީ އުރަމަތީގެ ކެންސަރަށް ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ހަފުތާއާއި ގުޅުވައިގެން ފުވައްމުލައް ސްކޫލްތަކުގެ އަންހެން ދަރިވަރުންނަށް ކަމާއި ގުޅޭ މައުލޫމާތު ދިނުމުގެ ސެޝަންތަކެއް ފުވައްމުލައް ހޮސްޕިޓަލުން ކުރިޔަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. ބްރެސްޓް ކެންސަރ މަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރަނީ އޮކްޓޯބަރު މަހެވެ.\nމިއަދު ހާފިޒު އަހުމަދު ސްކޫލާއި އެމްޖޭއެސް ގްރޭޑް7އިން މަތީގެ އަންހެން ދަރިވަރުންނަށް އުރަމަތީގެ ކެންސަރާއިގުޅޭ މައުލޫމާތި ދިނުން ބާއްވާފައި ވަނީ އެ ސްކޫލްތަކުގައެވެ. އެ ދެ ސްކޫލުން ވެސް ގިނ އަދަދެއްގެ ކުދިން މިސެޝަނުގައި ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ.\nއުރަމަތީގެ ކެންސަރާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ސްކޫލް ކުދިންނަށް ދިނުން – އެމްޖޭއެސް\nމިއީ ބައިނަލް އަގުވާމީގޮތުން ފާހަގަ ކުރާ އުރަމަތީގެ ކެންސަރަށް މީހުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ގޮތުން ފުވައްމުލައް ހޮސްޕިޓަލުން ކުރިޔަށް ގެންދާ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެކެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ހިނގާލުމެއް ބޭއްވުމަށް ވެސް ވަނީ ހަމަޖެހިަފއެވެ.\nފާއިތުވި 2018 ވަނަ އަހަރު އެކި ގައުމުތަކުން އަލަށް 2.1 މިލިޔަން މީހުންނަށް ބްރެސްޓް ކެންސަރުޖެހިފައިވެއެވެ. އަދި 627000 މީހުން ބްރެސްޓް ކެންސަރ ޖެހިގެން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ހާމަކުރެއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭއިން ވެސް ފެންނަ ބައްޔެކެވެ. މިބައްޔާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންގެ އަމާޒަކީ 2050 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިބަލި ޖެހޭ އެންމެނަށް ވެސް ޝިފާ ދެވި ރަނގަޅު ކުުރުމެވެ.\nއުރަމަތީގެ ކެންސަރ- ޕިންކް ރިބަން ނިޝާން\nޕިންކް ރިބަން ނިޝާނަކީ އުރަމަތިގެ ކެންސަރަށް މިހާރު ބޭނުންކުރާ ކޯޑް ނަމެވެ. އެއީ މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމަށް ބައިނަލް އަގުވާމީގޮތުން ބޭނުންކުރާ ނިޝާނަކީ ޕިންކް ރިބަން އަށް ވާތީއެވެ. އަދި ބައެއް މީހުން މިދުވަހުގެ ހަރަކާތްތަކުގައި ޕިންކް ހެދުން އަޅައި އުޅެއެވެ.\nބްރެސްޓް ކެންސަރ – ޕިންކް ރިބަން ނިޝާން\nޕިންކް ރިބަންގެ ޚާއްސަ ނިޝާން އެންމެ ފުރަތަމަ ބޭނުންކުރީ 1991 ވަނަ އަހަރު، ޗާލޮޓް ކިޔާ އެމެރިކާގެ ކެލިފޯނިއާގެ އަންހެނަކު އޭނާގެ ގޭގެ ކާކޮޓަރީގައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އޭނާ ބޭނުންކުރި ނިޝާނުގައި ހުރީ ޕިންކް ކުލައެއް ނޫނެވެ. ޕީޗް ކުލައެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން، މަޝްހޫރު އަންހެންނުގެ މަޖައްލާއެއްގެ އެޑިޓަރ އާއި ކޮސްމެޓިކް ކުންފުންޏެއްގެ ވައިސް ޕްރެޒިޑެންޓް އާއި ގުޅިގެން މިނިޝާން ޕިންކު ކުލައިން ބޭނުން ކުރަން ފެށުމާއެކު މިނިޝާން ވައިގައި ހިފާ މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަމަށް އައީއެވެ. މިހާރު އެއީ މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ބޭނުންކުރާ ބްރެސްޓް ކެންސަރ ނިޝާނެވެ.\nއުރަމަތީގެ ކެންސަރާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ސްކޫލް ކުދިންނަށް ދިނުން – ހޭޒް\nއިތުރު ލިޔުންއުރަމަތީގެ ކަންސަރފުވައްމުލައް ހޮސްޕިޓަލްޕންކް ރިބަން\nTags: އުރަމަތީގެ ކަންސަރ, ފުވައްމުލައް ހޮސްޕިޓަލް, ޕންކް ރިބަން


ހުވަނދުން ފުވައްމުލައް އެއްވަސް ކޮށްފި!\nJanuary 06, 2019 14:59:31\nދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގެ މަސައްކަތްކުރާ މުޙައްމަދު އަފްރާހް.\nފަތްޕިލާވެލީގެ ބޭސްވެރިކަމަކީ ކާބަފައިންގެ ޒަމާނުއްސުރެ ކުރަމުން އަންނަ ބޭސްވެރިކަމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅު ތަކުގައި ތަފާތު އެކިއެކި ބަލިބައްޔަށް ބޭސްކުރަން މަގުބޫލު ތަޖުރިބާކާރު އެތަށް ބޭސްވެރިންނެއް އިހުގައި އަދި މިހާރުވެސް ތިބިކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ. ނަމަވެސް ޑަކްތަރީ ބޭސްވެރިކަން ކުރިއަރައި ދިޔުމުގެ ސަބަބުން ދިވެހިބޭސް ވެރިކަމަށް މިއަދު މިވަނީ ފަނޑުކަން ގެނުވާފައެވެ. އެކަމަށް އޮތް ޑިމާންޑް މިވަނީ ކުޑަވެގެން ގޮސްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކާބަފައިންގެ މިއަގުހުރި މަސައްކަތް މިއަދުވެސް ދިރުވަން މަސައްކަތްކުރާ ޒުވާނުން ތިބިކަމީ އުފާ ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.\nއެގޮތުން ޏ.ފުވައްމުލަކަށް އުފަން މުހައްމަދު އަފުރާހަކީ ކާބަފައިންގެ މަސައްކަތަށް ދިއްލުނު ވޮށެކެވެ. އާއިލާތެރެއިން ދެމެމުންއައި ބޭސްވެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ކުރި ދިރާސާއިން ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމަކީ ސާބިތު ހިފޭ ކަމެއްކަމުގައި އަފްރާހަށް ވިސްނުނެވެ. ދުވަސްވީ މީހުން ފަރާތުން ސުވާލުކުރުމުގެ އިތުރުން އަމަލީ ތަޖުރިބާ މިކަމުގައި ހޯދިއެވެ. އެއަށްފަހު ރަށުން ލިބެންހުރި ފަތްޕިލާވެލީގެ ބާވަތްތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާ ދަސްކުރުމަށް ފަހު އިހުގެ ބޭސްވެރިކަން އިހުނަށްވުރެ ރަނގަޅު ގޮތެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެކަމުގެ ނަތީޖާ ވަރަށްވެސް ފޮނިކަމުގައި އަފްރާހް ސިފަކުރެއެވެ.\nތަފާތު އެކި އެކި ބަލިތަކަށް ބޭނުން ކުރެވޭނެ ތެޔޮ އުފެއްދުމަކީ އަފްރާހުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތެވެ. މިމަސައްކަތް ކުރުމަށް ރާއްޖެއިން ލިބެންނެތް ތަކެތި ބޭރުންގެނެސް މެޝިނަރީސް އުފައްދައި މިމަސައްކަތަށް ލުއިކަން އަފްރާހް ގެނައެވެ. ކާށި ތެޔޮ، އާމަނަކަތެޔޮ އަދި ޓަމަނު އޮއިލް (ފުނައޮށުގެ ތެޔޮ) އުފައްދާ ބާޒާރަށް ނެރުނީ އަޖުމަ ބެލުމަށް ފަހުގައެވެ. މިތެޔޮ ތަކަކީ ގިނަބޭހުގެ ތެރޭގައްޔާއި ރީތިވުމަށް ބޭނުންކުރާ ބާވަތްތައް އުފެއްދުމައް ބޭނުން ކުރާ ތެޔޮ ތައްވެސްމެއެވެ.\nފުނައޮށުން އުފައްދާ ޓަމަނު އޮއިލް އަކީ ހަމުގެ ފަންސާހައްވުރެ ގިނަ ބައްޔާއި ރާއްޖެ ބައްޔާ ނާރުގެ މައްސަލަތަކަށް ފަރުވާކުރެވޭ ތެލެކެވެ. އަފްރާހުގެ ހޯދުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އަމިއްލައަށް ތައްޔާރުކުރާ މިބާވަތްތަކަށް އާމުންގެ ތަރުހީބު ލިބޭކަން އުފަލާއިއެކު އަފްރާހް ފާހަގަ ކުރެއެވެ.\nމިމަސައްކަތް އިތުރަށް ފުޅާ ކުރުމަކީ އަފްރާހުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއްހުވަފެން ކަމުގައި އަފްރާހް ސިފަ ކުރެއެވެ. " ހުވަނދު " ގެ ނަމުގައި ފޭސްބުކް ޕޭޖެއް އަފްރާހު ވަނީ ހުޅުވާ މިބޭސްވެރިކަމުގެ ފުރިހަމަ މައުލޫމާތުތަށް ކޮންމެ ފަރުދަކަށްވެސް ފަސޭހައިން ލިބޭނެ ގޮތެއްގައި ފަރުމާ ކޮށްފައެވެ. މިމަސައްކަތަކީ ތަފާތު ބުރަ މަސައްކަތެއް ނަމަވެސް، ކުރަން ރަނގަޅު ރީތި މަސައްކަތެއް ކަމުގައި އަފްރާހް ފާހަގަކުރެއެވެ.\nރާއްޖޭގައި ވަސީލަތްތައް މަދުކަމަށް ބުނެ ފަރުޖެއްސެން ނެތްކަން އަފްރާހްގެ މިންނަތް މަސައްކަތުން މިއަދު ވަނީ ސާބިތު ކޮށްދީފައެވެ. މިފަދަ ކޮންމެ މަސައްކަތަކަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އެހީތެރިކަން ލިބޭނަމަ ރާއްޖޭގައި ކުރެވިދާނެ އެތަކެއް މަސައްކަތެއް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. ރާއްޖެގެ އުފެއްދުން ތެރިކަން ކުރިއަރުވާ އިތުރުކުރަން ބޭނުންވާ އެތައް ޒުވާނުންނެއް މިފަދަ އުންމީދު ތަކުގައި ރާއްޖޭގެ އުތުރާއި ދެކުނުގައި ތިބިކަން ފާހަގަ ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.\nޒަމާން ޒުވާނުން ރާއްޖެ ބަލިތަށް ފުވައްމުލަކު