insanhuquqlari.az - Qərargah: Vəziyyət çox ciddidir, evdən çıxmayın\nVəziyyət çox ciddidir. İnsanlar hələ də başa düşmək istəmirlər. Zəruri olmadıqca evdən çıxmayın! Axar.az xəbər verir ki, bunu Operqərargahın konfransında TƏBİB-in şöbə müdiri Yaqut Qarayeva deyib. "Xəstələr çox olarsa, xəstəxanalarda yer qalmayacaq. Bu, bütün ölkələrdə belədir. Biz bu qadağaları vəziyyət pisləşmədən qoymaq məcburiyyətindəyik. Biz müalicə prosesi barədə hər gün araşdırma aparırıq. Xəstələr xəstəxanaya tədricən gəldikdə müalicə prosesi aparmaq olur", - o bildirib. Y.Qarayevanın sözlərinə görə, hər kəs maskadan istifadə etməlidir: "Bütün bölgələrdə ölkədaxili yoluxma qeydə alınıb. Maskalardan istifadə mütləqdir. Xüsusilə qeyd etmək istəyirəm ki, hazırda istifadə olunan testlər Almaniya istehsalıdır. Bunlar zaman və maliyyə tələb edir. Bu günə qədər 30 minə yaxın test edilib. Bu məsələlər üzərində iş davam edir. Dövlət bu prosesi pulsuz şəkildə həyata keçirməyə çalışır. Pandemiya vəziyyətində yaşayırıq. Biz bunları planlamamışdıq. Vəziyyəti dərk etməsək, öhdəsindən gələ bilməyəcəyik. Karantin istirahət demək deyil. Bu, bizim məcburi vəziyyətdən çıxmağa çalışdığımız yoldur. Bu gün vətənimiz təhlükəsiz deyil". O qeyd edib ki, insanlar şüurlu şəkildə özünütəcridə əməl etməli, səhhətlərini qorumalıdır.\nBu xəbər cəmi 1690 dəfə oxunuldu


Əl-Bəyan 1-ci cild - Əl-Bəyan 1-ci cild - Quran - Quran, Hədis, İslam təlimləri, Fiqh - Islam kitabxanasi\nMain » Articles » Quran » Əl-Bəyan 1-ci cild\nQURANIN ECAZI HAQDA İRƏLİ SÜRÜLƏN MÜLAHİZƏLƏR VƏ ONUN CAVABLARI\n1. Quranda ədəbi səhvlər;\n2. Quranın ecazı hamı tərəfindən dərk olunurmu?;\n3. Quranla mübarizə mümkündürmü?;\n4. Quran əvvəlki səmavi kitablarla müxalifdirmi?;\n5. Qurandakı ziddiyyətsizlik;\n6. Quranın ecazı rədd olunasıdırmı?;\n7. [Quranla] mübarizə aparmaqdan çəkinməyin dəlilləri;\n8. Quranın tərtib olunması ilə onun ecazı arasında olan mütənasiblik;\n9. Quranın bəyan üsulu ilə şair və yazıçıların üsulları arasındakı fərqlər;\n10. Quranla mübarizə.\nQURANDA ƏDƏBİ SƏHVLƏR\nQuran öz müxaliflərini daim mübarizə meydanına çağırmış və onlardan iddialarını sübuta yetirmək üçün öz ayələrinə bənzər heç olmasa kiçik bir nümunə gətirmələrini tələb etmişdir. Lakin, onlar həmişə olduğu kimi, buna qadir olmadıqlarını görüb bu işin qarşısında aciz olduqlarını etiraf etmişlər.\nRüsvayedici məğlubiyyətə uğrayan müxaliflər yeni-yeni mübarizə yollarına əl atır və bu ağır məğlubiyyət ilə heç cür razılaşa bilmirdilər. Onların növbəti iradı, guya Quranda ədəbi səhvlərin mövcud olması idi.\nTəəssübkeş və inadkar insanların Qurana tutduqları və heç bir məntiqə əsaslanmayan ədəbi səhvlər haqqında:\nOnlar deyirlər ki, Quranda istifadə olunan bəzi cümlələr ərəb dilinin leksika, orfoqrafiya, fəsahət və bəlağət elmləri ilə tamamilə ziddiyyət təşkil edir. Onların irəli sürdükləri belə bir əsassız iddianı biz iki yolla batil edə bilərik.\n1. Quran, fəsahət və bəlağət incəliklərinin sirlərinə yiyələnmiş şair və ədiblərin yaşadıqları zaman və məkanda [Məkkədə] nazil olmuşdur. Əgər belə bir şeyə yol verilsəydi, dövrün söz ustaları tərəfindən diqqətlə araşdırılar və ən əlverişli mübarizə üsullarından birinə çevrilərdi. Beləliklə onlar qarşılaşdıqları maneəni birdəfəlik dəf edə bilərdilər. Digər tərəfdən isə, biz bunu tarixi kitablarda və ya heç olmasa müxaliflər tərəfindən nəql olunmuş «rəvayətlərdə» görərdik. Lakin istər dost, istərsə də düşmənlər arasında belə bir cərəyanın baş verdiyini müşahidə etmirik.\n2. Quran nazil olarkən hələ ərəb dilinin qarammatikası bir elm kimi formalaşmamışdı və o dövrün məşhur ədib və şairləri tərəfindən qarammatik təhlillər aparılmırdı. Bu sahədə yalnız Quran nazil olub qurtardıqdan sonra araşdırma və təhqiqatlar aparmağa ehtiyac duyuldu. Beləliklə, ərəb dilinin qarammatik qanunları tərtib olundu və burada Quran ən başlıca meyar götürüldü.\nDemək, Quranla tətbiq olunmayan qarammatik qanunlar nöqsanlı və etibarsız hesab olunur.\nBütün bunlarla yanaşı qeyd etmək lazımdır ki, Quranda istifadə olunan «ziddiyyətli ifadələri» yalnız o zaman fərz etmək olardı ki, o, bütün Quran qariləri tərəfindən təsdiq olunmuş olsun. Yox əgər ixtilaf onlardan birinin qiraətində müşahidə olunarsa, bunu ümumilikdə deyil, yalnız onun özünün batil qiraətə yiyələndiyini deyə bilərik. Və kimlərinsə yanlış qiraəti Quranın böyüklüyünə heç bir xələl gətirə bilməz. Çünki bütün mötəbər qiraətlərə, Peyğəmbərdən (s) nəql olunmuş mütəvatir hədislərdə işarə olunmuşdur.\nQURANIN ECAZI HAMI TƏRƏFİNDƏN DƏRK OLUNASI DEYİLDİR\nOnlar deyirlər ki, insanlar Quran kimi ikinci bir kitab gətirə bilməsələr də biz, heç bir fəsahətli kəlamı möcüzə adlandıra bilmərik. Çünki, fəsahət və bəlağət elmlərinə yiyələnmək hamıya deyil, yalnız bu sahədə istedad və bacarığı olan şəxslərə müyəssər olur. Bir halda ki, möcüzə göstərən şəxsləri təsdiq etmək, daha dəqiq desək, onlara iman gətirmək üçün, möcüzəni hamı dərk edib başa düşməlidir.\nİrəli sürülən bu iddia da birinci iddia kimi olduqca zəif və əsassızdır. Çünki, onların təsəvvür etdikləri kimi möcüzəni tanımaq üçün lazım olan şərtlərdən biri də, heç də onun hamı tərəfindən dərk olunması deyildir. Əgər biz belə bir şərti qəbul edəriksə, onda peyğəmbərlər tərəfindən göstərilən möcüzələri möcüzə hesab etməməliyik. Çünki, möcüzələrdən hər biri bir və ya bir neçə baxımdan hamı üçün dərk olunası olmamışdır.\nMöcüzəni yalnız ona oxşar elmlərə yiyələnən şəxslər dərk etmiş və sonralar başqalarına da onlar tərəfindən mütəvatir və ardıcıllıqla nəql və sübut olunmuşdur. Quran isə, bir qədər əvvəl dediyimiz kimi, ilahi peyğəmbərlərin möcüzələrindən fərqli olaraq, özünəməxsus xüsusiyyətlərə malikdir. Belə ki, peyğəmbərlər ehtiyac duyularkən xüsusi şəraitlərdə möcüzələr göstərmiş və zaman keçdikcə ya unudulmuş, ya da öz təsirini itirmişdir. Nə vaxta qədər ki, müsəlman ümməti və ərəb dilinin incəliklərinə yiyələnən şəxslər var, Quran əbədi möcüzə olaraq yaşayacaqdır.\nQURANLA MÜBARİZƏ APARMAQ MÜMKÜNDÜRMÜ?\nOnlar deyirlər ki, ərəb dilinə yiyələnən hər bir şəxs, Quranda istifadə olunan və ya onlara oxşar ifadələrdən istifadə etməklə Qurana oxşar ikinci bir kitabı asanlıqla tərtib edə bilər.\nBu mövzu ətrafında bəhs etməyə belə dəyməz. Çünki, bir şəxsin Quranda istifadə olunan ifadələrdən istifadə etməsi heç də o demək deyildir ki, o, Quran kimi ikinci bir kitabı tərtib etməyə qadir və bacarıqlıdır.\nİxtiyarında tikintiyə lazım olan bütün avadanlıqlar qoyulan Hər bir şəxs uca və gözəl saraylar tikə bilərmi? Əgər onların irəli sürdükləri bu iddia doğrudan da mümkün olsaydı, onda bütün ərəb dilli xalqlar ixtiyarlarında olan söz ehtiyatından istifadə edərək fəsahətli və bəlağətli xütbələr oxuyar və dinləyiciləri heyran qoyardılar.\nSanki onlar da «Nizam» və onun ardıcılları kimi «Sərfə» nəzəriyyəsini irəli sürməklə irad tutmaq istəmişlər. Nizamçılar belə bir əqidəyə əsaslanırlar ki, Quran kimi ikinci bir kitab yazmaq qeyri-mümkündür və bunun səbəbi yazıçının acizliyində deyil, Allah-taalanın bu yolda çalışanları hədəflərinə çatmaqda nakam qoymasıdır. Amma bütün bunlar Quranın möcüzə olmasına əsla dəlalət etmir. Lakin onların irəli sürdükləri bu nəzəriyyəni iki əsaslı səbəbə görə qəbul etmək qeyri-mümkündür.\n1. Əgər «Sərfə» dedikdə, Allah-taalanın bütün insanlara Quran kimi ikinci bir kitab yazmaq bacarığı verə bildiyi halda, bunu heç kimə verməməsi nəzərdə tutulsa, tamamilə düz bir fikirdir. Lakin belə olduqda «Sərfə» nəzəriyyəsi təkcə Qurana deyil, peyğəmbərlərin bütün möcüzələrinə şamil olardı.\nYox əgər «Sərfə» nəzəriyyəsindən məqsəd, bəşəriyyətin Quran kimi ikinci bir kitab tərtib etməyə qadir olması, lakin Allah-taalanın bu işdə onlara maneçilik törətməsi olsa, belə bir fərziyyənin batil olduğu asanlıqla hamıya bəlli olar. Çünki, bir çoxları Quranla mübarizə meydanına çıxmış və bu yolda heç kim onların qarşısını maneə ilə almamışdır. Onlar bütün səy və cəhdlərindən istifadə etmiş, lakin son mərhələdə Quranın fəsahət və bəlağətinin qarşısında aciz olduqlarını etiraf etmişlər.\n2. Əgər Quranın ecazı «Sərfə» ilə bağlı olsaydı, yəni Allah-taala Quranı nazil etdikdən sonra insanları onunla mübarizə etməkdən məhrum etsəydi, onda heç olmasa Quran nazil olmazdan əvvəl yaşamış söz ustalarının əsərlərində Quranda istifadə olunan ifadələrlə qarşılaşardıq. Əgər belə bir şey olsaydı, Quran müxalifləri öz mübarizə üsullarında bundan səmərəli istifadə edər və onu öz davamçılarına irs qoyardılar. Belə bir ifadələrdən istifadə olunmadığı üçün məlum olur ki, Quranın ecazı yalnız onun özünə aiddir və onunla mübarizə aparmaq sadəcə olaraq bəşəriyyət üçün qeyri-mümkün bir işdir.\nQURAN ƏVVƏLKİ SƏMAVİ KİTABLARLA MÜXALİFDİRMİ?\nDeyirlər ki, Quranın möcüzə olduğunu qəbul etməyi, onu gətirən şəxsin doğruluğuna dəlil hesab edə bilmərik. Çünki, Quranda nəql olunmuş əhvalatlar Tövrat və İncildə nəql olunmuş əhvalatlarla tamamilə ziddiyyət təşkil edir. Bir halda ki, Tövrat və İncil də Allah-taala tərəfindən göndərilmiş səmavi kitablardır.\nQuran, Tövrat və İncildə nəql olunmuş qondarma dastanlarla müxalif olmaqla yanaşı, onları tənqid atəşinə tutaraq qətiyyətlə rədd edir və beləliklə qəlblərdəki şəkk-şübhələri aradan aparmaqla öz həqiqətini bəşəriyyətə sübut edir.\nÇünki Quran, batil və xurafi əqidələrlə mübarizə aparan, Allah və Onun peyğəmbərlərinin müqəddəsliyinə xələl gətirən amillərə qarşı çıxan yeganə səmavi kitabdır.\nBuna əsasən deyə bilərik ki, Quranın Əhdeyn kitabları ilə müxalif olması, onun həqiqi səmavi kitab olmasına tutarlı bir dəlildir.\nÖtən fəsillərdə Tövrat və İncildə nəql olunmuş xurafi dastan və əhvalatlar haqda ümumi məlumat verib, onlardan bəzilərinə işarə etdik. Orada sübuta yetirildi ki, hal-hazırda mövcud olan Tövrat və İncil Musaya və İsaya (ə) nazil olmuş həqiqi ilahi vəhylər toplusu deyildir. Quranın Allah tərəfindən nazil olmuş Tövrat və İncilə qarşı münasibətinə gəldikdə isə, qeyd etməliyik ki, Quran nəinki onlarla müxalifətçilik etmir, hətta onları tamamilə təsdiq edən ən mötəbər bir sənəd də sayılır.\nQURANDA HEÇ BİR ZİDDİYYƏT YOXDUR\n1- ci irad:\nDeyirlər ki, Quranda bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edən mətnlər, bizdə onun ilahi vəhy və səmavi kitab olduğuna dair şəkk və şübhə yaradır.\nƏrəb dilində «yovm» kəlməsi gün (gün çıxandan gün batana qədər olan zaman) mənasında işlənilir. «Ləyl» isə (axşam) gündüzün müqabilində istifadə olunan ifadədir.\n69-cu surənin 7-ci ayəsində deyilir:\n«Allah, küləyi yeddi gecə səkkiz gün ardı-arası kəsilmədən onların üstünə əsdirdi.»\nGöründüyü kimi burada «yovm» kəlməsi gündüz, «ləyl» isə gecə mənasında işlədilmişdir. Bəzən də «yovm» kəlməsinin gecə və gündüz mənasında işlədilməsinin şahidi oluruq.\n«[Saleh onlara dedi] Daha üç gün yurdunuzda yaşayıb keyf çəkin.» (Hud-65).\nBelə ki, «ləyl» kəlməsi bəzən gecəyə, bəzən də günəşin üfüqdə gizlənməsinə deyilir.\n«And olsun günəşə və onun işığına [günəşin qaldığı vaxta].» (Şəms-1).\n«Yeddi gecə səkkiz gün ardı-arası kəsilmədən...» (Haqqə-7).\nBəzən də «ləyl» gündüzlə gecəyə deyilir.\n«[Bir daha] xatirinizə gətirin ki, biz Musaya [Tur dağında vəhy üçün] qırx gecəlik vədə vermişdik.» (Bəqərə-51).\nGöründüyü kimi, birinci ayədə «yovm» gecə ilə gündüz, ikinci ayədə isə «ləyl» gecə-gündüz, yəni bir gün mənasında işlənmişdir.\nBu iki ifadə - «yovm və ləyl» Qurani-kərimin digər ayələrində də gecə-gündüz mənalarında işlənmişdir.\nBuradan belə məlum olur ki, ayədə istifadə olunan bu ifadələrin hər biri eyni məna daşıyır. Demək, ayədə ziddiyyət deyil, əksinə uyğunluq nəzərə çarpır. Hər iki ayə bir-birini təsdiq və təfsir edir.\nZiddiyyət o zaman ola bilərdi ki, «ləyl» yalnız gecə, «yovm» isə yalnız gündüz mənasını daşımış olsun. Bir halda ki, «ləyl», həm də «yovm» gecə və gündüz mənalarını verir və belə olduqda heç bir ziddiyyətdən söhbət açmaq olmaz.\nBu, inkarolunmaz bir həqiqət olsa da, bəzi inadkar və təəssübkeş insanlar Quranın əzəmətinə xələl gətirmək məqsədilə belə bir məntiqsiz iradlara əl atırlar. Belə bir ixtilafı Məttanın incilində də müşahidə edirik.\nOrada deyilir: «Məsih ölməzdən əvvəl, dünyasını dəyişdikdən sonra cəsədinin yerdə yalnız üç gün dəfn olunacağı haqda xəbər verdi.» (12-ci fəsl).\nLakin həmən kitabın digər fəsillərində və digər incillərdə bu haqda deyilir: «Məsih çox qısa bir müddət ərzində yerdə dəfn olundu. Onun cəsədi yalnız cümə gününün axırı, bazar və bazar ertəsi günləri yerdə dəfn olundu.\nBu incilləri diqqətlə mütaliə etdikdən sonra, onu ilahi vəhy adlandıran şəxslərdən soruşun: Dediyiniz üç gecə-gündüz ilə incildəki gecə və gündüz arasında nə kimi oxşarlıq görürsünüz?!\nTəəccüb doğuran burasıdır ki, qərb alimləri xurafat və mövhumatlarla dolu olan incil və tövrata iman gətirib, haqq-ədalət meyarı olan Qurandan üz çevirir və onun əzəmət və böyüklüyünü dərk etmək istəmirlər.\nNə etmək olar, haqsevər insanlar az, təəssüb fəlakətinə düçar olanlar isə olduqca çoxdur.\nDeyirlər ki, Ali İmran surəsinin 41-ci ayəsində Zəkəriyya peyğəmbərin dualarının qəbul olunması əlaməti üç gün göstərilir.\n«[Allah] dedi: Sənin nişanən üç günün ərzində adamlarla yalnız işarə ilə [əl, baş və gözlə] danışmaq olacaqdır.»\nLakin başqa bir yerdə həmən əlamət üç gecə göstərilib.\n«[Allah] dedi: Əlamətin budur ki, sən sağlam ikən üç gecə adamlarla danışa bilməyəcəksən.» (Məryəm-10).\nAyədəki ziddiyyət göz qabağındadır. Belə ki, birinci ayədə həzrət Zəkəriyyanın dualarının qəbul olma əlaməti üç gün, digər ayədə isə onun üç gecə sükut edib heç bir şey danışmaması göstərilir.\nOnlar deyirlər: Quranda nəzərə çarpan ikinci ziddiyyətli məsələ bundan ibarətdir ki, bəzən insanların öhdəsinə düşən vəzifə yalnız onların özlərinə aid edilir «Kim istəyir inansın, kim də istəyir inanmasın [kafir olsun]» (Kəhf-29), bəzən də bütün işlərin Allahın ixtiyarında olduğu bəyan edilir.\n«Allah istəməsə siz bunu istəyə bilməzsiniz.» (Dəhr (insan)-30).\nÜmumilikdə götürsək, Quranın bəzi ayələrində insanlar ixtiyar sahibi kimi qələmə verilir. Bəzi ayələrdə də onların heç bir ixtiyara malik olmadıqları və bütün işlərin Allahın istək və iradəsi ilə həyata keçməsi bildirilir.\nBu ayələr arasındakı ixtilaf və ziddiyyətlər göz qabağındadır və onlara heç cür don geyindirmək olmaz.\nCavab: Quran insanların öhdəsinə düşən vəzifələri bəzən onların özlərindən, bəzən də Allahın istək və iradəsindən asılı olduğunu bəyan edir. Əlbəttə, onların hər biri öz yerində tamamilə düzgün və nöqsansızdır. Lakin, bunun bir neçə səbəbi vardır.\n1. Hər bir insan öz fitrəti ilə bu həqiqəti dərk edir ki, o bəzi işləri öz ixtiyarı ilə görməyə qadir olduğu kimi, onu tərk də edə bilər.\nBu səbəbdən də əql və düşüncə sahibləri insanları gördükləri saleh əməl və xeyirxah işlərə görə daim tərifləyir, nadan insanları isə tənqid atəşinə tuturlar. Demək, insanlar öz işlərində tamamilə azad və muxtar yaradılmışdır. Sağlam düşüncəli hər bir insan bu həqiqəti də dərk edir ki, o özünə aid olan işlərdə azad olsa da, görəcəyi əksər işlərin bir sıra başlanğıc və müqəddiməsi onun ixtiyarından xaricdir.\nMəsələn, insanın görəcəyi işlərə səbəb olan müqəddimələrdən biri də onun özünün mövcud olmasıdır. Həyatı, onu əhatə edən varlıqları dərk etməsi, görmək istədiyi işlərə qarşı rəğbət bəsləməsini buna misal vurmaq olar. Diqqət yetirilsə məlum olar ki, insanın görəcəyi işlərin özünü onun öz istəyi ilə, həmin işlərin müqəddiməsini isə Allah-taalanın istək və iradəsi ilə əlaqələndirmək olar.\n2. Fəlsəfədə sübuta yetirilmişdir ki, aləmdə mövcud olan varlıqları yaradan Xaliq, onları yaratdıqdan sonra heç bir məxluqu öz ixtiyarına buraxmaz və onların idarəçiliyində bir an da olsa belə, qəflət etməz. Məxluqat yaranışda Xaliqə ehtiyaclı olduğu kimi, idarəçilik və həyatı davam etdirməkdə də qırılmaz şəkildə Ona bağlıdır. Demək, aləmdə mövcud olan varlıqlardan heç biri Allahın istək və iradəsi olmadan bir an olsun belə, davam gətirə bilməz.\nYaradan ilə yaradılmışlar arasında olan bağlılığı, bənna ilə onun tikdiyi bina arasında olan rabitəyə oxşada bilmərik. Binanın tikilişi bənnadan asılı olsa da, tikildikdən sonra bənnanın olub-olmaması həmin bina üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etmir. Biz bu misalı şairlə onun yazdığı şerə də bənzədə bilərik. Belə ki, həmin şer üçün şairin yaşayıb-yaşamamasının heç bir fərqi yoxdur.\nYaradanla yaradılmışlar arasında olan rabitəyə, işıqla işıq mənbəyi arasında olan rabitəni misal çəkə bilərik. Belə ki, lampa öz ətrafını işıqlandırmaq üçün ilk növbədə elektrik mənbəyindən kifayət qədər enerji almalıdır. Bu proses qırılmaz şəkildə həyata keçməli və bir an olsun belə, elektrik lampası və enerji mənbəyi arasında olan əlaqə kəsilməməlidir. Ani olaraq bu rabitənin kəsilməsi ilə ətrafa qaranlıq çökəcəkdir.\nElektrik lampasının öz nur və hərarətini qoruyub saxlaması üçün onun enerji mənbəyi ilə qırılmaz rabitəsi tələb olunduğu kimi, aləmdə mövcud olan bütün varlıqların da öz həyatlarını davam etdirməsi üçün yaradıcı qüvvəyə, hər şeyə həyat verən, elmi, qüdrəti hər şeyi əhatə edən mütləq bir varlığa ehtiyacları vardır.\nBu ehtiyac hissi varlıqların yaradıldıqları ilk gündən mövcud olacağı son ana qədər davam edir. Onun rəhməti hər şeyi əhatə edir və yaratdığı varlıqları bir an olsun belə nəzərindən qaçırmayır. Xaliq ilə məxluqat arasında olan rabitə labüd və qırılmazdır. Bu rabitənin bir anlıq kəsilməsi həyat çırağının sönərək aləmin zülmətə qərq olması ilə bərabərdir.\nDemək, insanın gördüyü işlər ya cəbridir (icbari), ya da ixtiyari (azad). O, bu iki ünsürün hər birindən istifadə edir. Belə ki, o, öz güc və qüvvəsindən istifadə etməklə görəcəyi və tərk edəcəyi işlərdə azad olsa da, ixtiyarında olan qüdrət və istedadlardan istifadə etməkdə öz Xaliqinə tamamilə möhtacdır. Belə bir nəticəyə gəlirik ki, insan gördüyü işlərdə müəyyən qədər azad olsa da, bəzi səbəblərə görə Allahdan asılıdır.\nQuran da bizə bu həqiqəti başa salmaq istəyir ki, insan azad varlıq olsa da, görəcəyi işlər Allahın istək və iradəsindən asılıdır. Kəlam alimləri bu məsələni dini termin olaraq «Əmrun beynə əmreyn» adlandırmışlar. Vahid məktəb halını almış belə bir təfəkkür tərzi daha da formalaşaraq «cəbr» (yəni, insan bütün işləri ixtiyarsız və məcburi olaraq həyata keçirir) və «təfviz» (yəni, insan özünü tam ixtiyar sahibi bilərək bütün işlərini öz istək və iradəsi ilə həyata keçirir) adlanan iki ziddiyyətli nəzəriyyəni batil etmişdir. Mətləbi daha da aydınlaşdırmaq üçün bu barədə sadə bir misal çəkməyi daha məqsədə uyğun görürük.\nBir anlıq əlini tərpədə bilməyən əlil bir şəxsi gözləriniz önünə gətirin. Əlini hərəkətə gətirə bilmədiyi üçün onu müalicə edən həkim kiçik elektrik cihazının vasitəsilə cərəyan yaratmaq və onun qolunu hərəkətə gətirməklə bəzi işləri görməkdə ona köməklik edir. O, elektrik cərəyanını kəsdikdə, əlil yenə də hərəkətsiz qalır. Sonra elektrik cərəyanını yaratmasını onun öz ixtiyarına qoyur və beləliklə də o, xəstənin əlini hərəkətə gətirməsində heç bir rol oynamır. Bundan belə o, bizim nəzərimizdə elektrik cihazını ixtira edən adi bir şəxs kimi olacaqdır. Xəstənin öz əlini hərəkətə gətirməsini də, qeyd etdiyimiz kimi «Əmrun beynə əmreyn» prinsipi əsasında qəbul edəcəyik. Çünki, xəstənin əlini hərəkətə gətirib-gətirməməsi öz ixtiyarındadır və kimsə onu bu işə vadar etmir. Lakin unutmaq olmaz ki, o bu işi öz ixtiyarı ilə həyata keçirsə də, elektrik cihazının cərəyana qoşulub oradan ayrılması onu müalicə edən həkimin ixtiyarındadır. Demək, xəstənin əlini hərəkətə gətirməsində nə həkim, nə də xəstə tam ixtiyara malikdir.\nBu səbəbdən də kəlam alimləri insanın gördüyü işləri nə cəbr və nə də təfviz adlandırırlar. Onların fikrincə insan görmək istədiyi işləri öz iradəsi ilə həyata keçirsə də, Allahın istək və iradəsi də buna təsir göstərir və nəzərdə tutulan işlərin həyata keçməsi üçün lazımı şərtlər tələb olunur. Quranda rast gəldiyimiz bir çox ayələr bu mətləbə dəlalət edir. Burada insanın tam ixtiyar sahibi olması ilə yanaşı, Allahın da istək və iradəsinin təsirli olması açıq-aşkar bəyan olunur. Bu mətləbə Əhli-beytdən (ə) nəql olunmuş hədislərdə də rast gəlmək olar.\n«İmam Sadiqin (ə) səhabələrindən biri ondan soruşur: Allah öz bəndələrini xoşagəlməz işlərə vadar edirmi?\nDedi: O, bütün işləri öz bəndələrinin öhdəsinə buraxıbdırmı?\nDedi: Elə isə, Allahla insanlar arasında olan bu bağlılığı mənə izah edin.\nİmam (ə) buyurdu: Allah-taala öz lütf və mərhəmətini öz bəndələrinin üzərindən bir an olsun belə, kəsmir və insanlar gördükləri işlərdə cəbr ilə təfviz arasında olan mərhələni qət edirlər.» (Üsuli-kafi. Tövhid, Cəbr və təfviz, əmrun bəynə əmreyn fəsli).\nİmam Sadiqdən (ə) nəql olunmuş başqa bir rəvayətdə deyilir: «Bu nə cəbrdir nə də təfviz, (ixtiyar) sadəcə olaraq onların arasında olan bir mərhələdir.» (Həmin mənbə).\nYuxarıda qeyd olunan mətləblərdən belə bir nəticəyə gəlirik ki, Quran ayələri zahirdə cəbr və ixtiyara dəlalət etsə də, əslində heç bir ziddiyyət olmadan eyni məna və eyni məqsəd daşıyırlar. Bu ayələr (cəbr və ixtiyara dəlalət edən ayələr) bir-birini tamamlayır və təfsir edir. Belə ki, ayələrə istinad etməklə belə bir qənaətə gəlirik ki, insanın gördüyü işlər həm onun özündən, həm də Allahın istək və iradəsindən asılı olur. Bu növ əqidə tərzi Əhli-beytdən (ə) nəql olunmuş hədislərdə dəfələrlə rast gəldiyimiz «əmrun beynə əmreyn» yoludur.\nCategory: Əl-Bəyan 1-ci cild | Added by: Islam_Kitabxanasi (2012-05-11)


Hicran Sadıqzadənin “Əsrə bərabər ömür yolu” kitabından-Oruc Qurbanov - Sizinxeber.az - Azərbaycan XəbərləriSizinxeber.az – Azərbaycan Xəbərləri\nHicran Sadıqzadənin “Əsrə bərabər ömür yolu” kitabından-Oruc Qurbanov\n01 May 2019 - 0:33\nBu il əməkdar incəsənət xadimi, Prezident mükafatçısı, “Qızıl Dərviş”mükafatı laureatı rejissor Qurbanov Oruc İzzət oğlunun anadan olmasının 70, səhnə fəaliyyətinin 50 illiyidir.\nOruc Qurbanov 24 iyul, 1949-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Əvvəlcə Bakı Dövlət İncəsənət İnstitutunu, 1979-80-ci illərdə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin göndərişi ilə Moskva şəhərində görkəmli rejissor A.V.Efrosun rəhbərliyi altında ikiillik Ali Teatr Rejissorluğunu bitirib. Uzun illərdir teatr, kino, ədəbiyyat, radio və televiziya sahələrində çalışır. Onlarla teatr, radio-televiziya tamaşalarına quruluşlar verib. Ayrı-ayrı illərdə respublikanın dövlət teatrlarında baş rejissor vəzifələrində çalışıb. 1994-cü ildə Xocalı faciəsinə həsr olunmuş “Haray” bədii filmini çəkib. Bir neçə dövlət tədbirinin ssenari müəllifi və rejissoru olub.\nTeatrla yanaşı ədəbiyyat, dramaturgiya, sənətşünaslıq sahəsində də fəaliyyət göstərir. Bu əsərlər bir çox mötəbər ədəbi məclislərdə, Qafqaz Müsəlmanlar İdarəsi Elmi-dini şurasında müzakirə edilib, mütəxəssislər tərəfindən layiqli qiymətini alıb. 2005-ci ildə Akademik Milli Dram Teatrında Mir Cəlalın “Dirilən adam” romanı əsasında səhnə variantının müəllifi olduğu eyniadlı dram əsərini tamaşaya qoyub. 2006-cı ildə bu tamaşa ilin ən uğurlu tamaşası və Oruc İzzətoğlu ilin ən yaxşı rejissoru kimi “Qızıl Dərviş” mükafatına layiq görülub.\n2002-ci ildə H. Əliyevin fərmanı ilə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülüb. 2012-ci ildən Prezident Mükafatına layiq görülür.\nSizinxeber.az Saytı adınann Oruc müəllimi təbrik edir, ona uğurlar arzu edir.\nHicran Sadıqzadənin “Əsrə bərabər ömür yolu” kitabından.\n8 saylı Bakı internat məktəbinin məzunu Oruc Qurbanov haqqında.\nBir neçə elm sahəsinin tanınmış nümayəndəsi\n8 saylı Musuqi Təmayüllü İnternat Məktəb fəaliyyətə başladığı ilk illərdə təhsil alan şagirdlərdən biri də Azərbaycan incəsənətinin və mədəniyyətinin inkişafında özünəməxsus xidmətləri olan dramaturq, publisist və rəssam Oruc İzzətoğludur.\nDoğrudan da yarıməsirlik tarixə malik olan sözügedən təhsil ocağının və onun hüdudldrından kənarda minlərlə görkəmli məzunları var. Fəxr hissi ilə qeyd etmək olar ki, bu məzunlar müxtəlif elm sahələrində önəmli fəaliyyətləri ilə doğma məktəbi layiqincə təmsil ediblər. İnternat məktəbin minlərlə məzunlarından biri elmin bir neçə sahəsini özündə ümumiləşdirən səmimi insan Oruc İzzətoğludur.\nTəəssüf edirəm ki, indiyə qədər bu şəxsi yaxından tanımamışam. Doğrudur, adını eşitmişdim, hətta haqqında bəzi məlumatlarım da var idi. Vəssalam. Respublika İncəsənət Gimnaziyasının sabiq direktoru, əməkdar incəsənət xadimi, bəstəkar Nazim Quliyev qeyd edəndə ki, Oruc Qurbanov bizim məktəbin yetirməsidir, həm təəssüf, həm də sevinc hissi keçirtdim. 0na görə ki, indiyə qədər sənətin zirvəsində olan bu şəxsi yaxından tanımamışam. Sevinc hissi keçirtdim ona görə ki, 8 saylı İnternat Məktəbin Oruc İzzətoğlu kimi yetirməsi var. Mən Nəbi Xəzrinin uzun müddət rəhbərlik etdiyi “Azərbaycan dünyası” Beynəlxalq Əlaqələr Mərkəzinin yerləşdiyi məkana getdim.\nAz sonra qarşımda səmimi, sadə, kövrək bir insan dayanmışdı. Yazdıqlarımın heç biri mübaliğə deyil sırf həqiqətdir. Oruc İzzətoğlunun 8 saylı internat Məktəb haqqında kövrək və səmimi xatirələri var. Onun xatirələrində mənə ən çox təsir edən “Mən bu internata gələndə ağladım, mənə elə gəldi ki, anamdan həmişəlik ayrılıram. Bir də gedəndə…” kəlməsi idi. Gələndə ona görə ki, anamdan ayrı yaşamaq istəmirdim, internatda da oxumaq istəmirdim, gedəndə ona görə ki, internatdan, belə səmimi insanlardan ayrılmaq istəmirdim. Oruc İzzətoğlunun xatirələri özünü də,məni də, hətta onu özünə mənəvi ata hesab edən , Azərbaycan teatr sənətində ilkin, lakin möhtəşəm addımlarını atan Aytən Aydınqızını da kövrəltmişdi. 0ruc müəllim internat həyatı ilə, xüsusən 1963- cü ilin sərt qışı və anası ilə bağlı xatirələri daha təsirli idi. Bütün bunlara etinasız qulaq asmaq mümkün deyildi. Həmən il qış sərt olduğu üçün bir çox sahələrə, o cümlədən kənd təsərrüfatına böyük ziyan dəydi. Ölkədə ərzaq, xüsusi ilə də çörək qıtlığı yaranmışdı. Ağ çörək isə demək olar yox\ndərəcəsində idi. İnternatda təhsil alan balaca Oruca yeməkxanada nahar vaxtı ağ çörək verirlər. Oruca bəlli idi ki, heç yerdə ağ çörək yoxdur. Anası, bacısı-qardaşı ancaq qara çörək yeyirlər. Orucun kövrək qəlbi buna tab gətirmir. Ona verilən ağ çörəyi ailələrinə aparmaq qərarına gəlir. Orucun fikrini duyan sinif yoldaşları da öz çörək paylarını evə aparmaq uşun ona verirlər.\nHəmin vaxt Bakıda nəqliyyat vasitələri tamam kəsilmişdi. Oruc köynəyinin altındakı ağ çörək tikələrini sinəsinə bərk-bərk sıxaraq internatdan K.Marks meydanına tərəf (indiki Şəmsi Rəhimov küçəsi) şaxtada, boranda bir neçə kilometri piyada qət edəndən sonra özünü evlərinə, sevimli anasının yanına donmuş, saçları buz bağlamış halda çatdırdı. Sevincinin həddi-hüdudu yox idi. Balaca Oruc anasına ağ çörək gətirmişdi. Anası sevuncək Orucun gətirdiyi ağ çörək tikələrini öz uşaqları və qonşular arasında bölüşdürdü.\nƏn əziz xatirələrindən biri palto əhvalatıdır. Bu xatirə “Nuh Peyğəmbər” romanında filologiya elmləri doktoru Yasif Nəsirli tərəfindən ön sözdə qeyd olunub. “Bir dəfə bizə palto payladılar. Şənbə və bazar evə gedəndə paltonu mən, həftənin beş günü isə anam geyinərdi. İndi də həsrətlə paltonu yadıma salıb düşünürəm ki, kaş, o palto indi məndə olaydı… Hər gecə yorğan əvəzinə ona bürünüb yatağıma girəydim, səhərə kimi anamın ətrini ondan alladım”. Oruc müəllimin bu etirafı hamımızı kövrətmişdi.\nBir dəfə qapı açıldı və ədəbiyyat müəllimi sinfə daxil oldu. Elan etdi ki, Mirzə Cəlilin gecəsi keçiriləcək, istəyirik “Poçt qutusu”nu hazırlayaq. Mərahim Fərzəlibəyov Xan rolunda iştirak edəcək, bir nəfər də Novruzəli rolunu oynamalıdır. Uşaqlar hamısı mənə baxdılar. Çünki deyilənə görə o vaxtlar məndə yumur hissi güclü idi. Beləliklə, mən internatda Novruzəli rolunu ifa etdim. Fürsətdən istifadə edib onu demək istəyirən ki, xalq artisti, Milli Dram teatrının baş rejissoru, səmimi dost Mərahim Fərzəlibəyovla internatda bir oxumuşuq. Bütün tədbirlərdə birgə iştirak etmişik. İnternatda Mirzə Cəlilin gecəsindən sonra Mərahim məni tanınmış rejissor Lütfi Məmmədbəyovun o vaxtlar 26-lar Mədəniyyət Sarayında yerləşən xalq teatrına apardı. Elə ordan da mənim teatr fəaliyyətim başlandı.\nİnternatla bağlı çox maraqlı xatirələrim var. Yadımdadır, çox istedadlı fənn müəllimimiz vardı, Şaiq müəllim. Ciddi, tələbkar , səmimi və təvazökar. Sinifimiz bir az səsli-küylü idi. Yüksək intellektual səviyyəyə malik olan fizika müəllimimiz şagirdləri ələ almaq üçün müxtəlif psixoloji priyomlardan istifadə edirdi. Onun çox gözəl tədris metodikası var idı. Bir dəfə o, fizika dərsində zəngə 10 dəqiqə qalmış bizə Herklın bir qəhrəmanlığından danışdı. Söz verdi ki, əgər sabah dərsi yaxşı öyrənsək, bizə Heraklın yeni bir qəhrəmanlığından danlşacaq. İnandırıram sizi ki, gecəni heç birimiz yatmadıq. Səhərisi gün fizika dərsinə hamı bir nəfər kimi hazırlıqlı gəlmişdi. Müəllim də sözünə əməl etdi. Bu dəfə Heraklın ikinci qəhrəmanlığını danışdı. Mənə elə gəlir ki, internatda gördüklərimi danıçmaqla qurtarmaq olmaz. Bu xoşbəxt illərdə xoşuma gələn cəhətlərdən biri də o idi ki, 3-cü 4-cü dərs arasında böyük tənəffüs olurdu. Tənəffüs vaxtı musiqi səslənir, uşaqlar foyedə rəqs edirdilər. Eyni zamanda nahara qədər uşaqlara yüngülvarı yeməkdə paylanırdı. Qayğısız, xoşbəxt həyat sürürdük. İnternatın hər bir sinif otağı, idman zalı, akt zalı, hamısı mənim üçün əzizdir. Bu mənim tam həqiqi sözümdür, demokratik cəmiyətdə mənim uşaqlarıma edə bimədiyimi internat mənim üçün edib.\nOruc İzzətoğlu eyni zamanda dərin istedada və geniş yaradıcılıq diapazonuna malikdir. Sənətin bütün sahələrində özünü sınayıb, rejissor, dramaturq, yazıçı, publisist, rəssam, aktyor kimi fəaliyyət göstərib. Oruc İzzətoğlu yaradıcılığı haqqında danışmaq həm də böyük cəsarət tələb edir.\nTanıtım: Oruc İzzətoğlu Qurbanov 1949-cu il iyulun 24-də Bakıda anadan olub. O, 8 saylı Musiqi Təmayüllü İnternat Məktəbini, Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetini, məşhur rejissor A.V.Efrosun rəhbərliyi altında Moskvada ali teatr rejissorluğunu bitirib. 80-ə yaxın tamaşaya quruluş verib. Xocalı faciəsinə həsr olunmuş “Haray” (1994) bədii filmini və Heydər Əliyevə həsr olunmuş “Haqqa doğru” televiziya filmini (1995) çəkib. Qırxa yaxın televiziya və radio tamaşaları hazırlayıb.\nAiləlidir, dörd uşağı var.\nOruc İzzətoğlu səhnədə rejissor kimi müstəqil fəaliyyətə “Tədris teatrı”da quruluş verdiyi Cəfər Cabbarlının “Solğun çiçəklər” tamaşası ilə başlayıb. Mütəxəssislərin fikrinə görə tamaşa uğurlu alınıb. Mətbuat səhifələrində müsbət rəylər söylənib.\nGörkəmli rejissor xalq artisti Tofiq Kazımov Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında 1981-ci ildə Leonqard Frankın “Yad adam” əsərini tamaşaya qoymağa hazırlaşırdı. Amansız ölüm imkan vermədi. Tamaşanın rejissorluğu Oruc Qurbanova həvalə edildi və ictimai baxış zamanı müzakirədə iştirak edən bir çox görkəmli şəxslər Oruc Qurbanovun dram teatra rejissor təyin edilməsini tələb edirlər. İdeya müsbət qarşılansa da, hadisələrin sonrakı inkişafı ədalətli sonluqla bitmədi.\nOruc İzzətoğlu müxtəlif illərdə Lənkəran, Sumqayıt, Gəncə, Ağdam və Bakı Bələdiyyə teatrlarında rejissor və baş rejissor kimi fəaliyyət göstərmişdir.\nLənkəran Dövlət Dram Teatrında Şekspirin “Qış nağılı”, A.Ostrovskinin “Tufan”,Y.Qaşekin “Əskər Şveykin sərgüzəştləri”, C. Cabbarlının “Oqtay Eloğlu”, “Aydın”, Ə. B.Haqverdiyevin “Dağılan tifaq”, A.Safronovun “Qəribə doktor” və digər bir çox əsərlərə quruluş vermiş, teatrşünasların müsbət rəyləri ilə qarşılanmışdır. “Qəribə doktor” tamaşasına müəllif və görkəmli rus şairi Nikolay Tixonov baxaraq, rejissor işinə yüksək qiymət vermişlər.\n1982- ci ildə Oruc Qurbanovun Sumqayıt teatrında Hüseyn Cavidin 100 illiyinə həsr olunmuş “Afət” tamaşası teatr həyatında bir hadisəyə çevrilir. Bunu böyük ziyalılarımızın tamaşa barədə yazdıqları da təsdiq edir:\n“Bu axşam Sumqayıt teatrında baxdığım tamaşa uzun müddət mənim yadımdan çıxmayacaqdır. Zənimcə, bu tamaşa müasir teatrımızın tarixində ən parlaq səhifələrdən birini təşkil edəcəkdir…”\nMoskva Dövlət Universitetinin professoru,\nəməkdar elm xadimi Əziz Şərif\n-“Gözəl tamaşa ilə sizi təbrik edirəm. Xəstə halda tamaşaya gəlmişdim. Böyük zövqlə tamaşa etdim. Mənə elə gəldi, Parisin ən yaxşı teatrlarında tamaşaya baxırdım. Fransız stilli, maneralı tamaşadır…”\nSSRİ xalq artisti Niyazi:\n“Afət” tamaşasına böyük həvəslə, maraqla baxdım. Gözəl bir tamaşa, yaxşı bir rejissor işi gördüm.\nUğurlar, daha böyük müvəffəqiyyətlər arzulayıram.\nSSRİ Xalq artisti, Professor Mehdi Məmmədov\nOruc İzzətoğlunun Gəncə Dram teatrında quruluş verdiyi Nüşabə Məmmədlinin “Cavad xan” tamaşası mütəxəssislər tərəfindən yeni söz, yeni addım kimi qiymətləndirilib. O, Bakı Bələdiyyə Teatrının səhnəsində bir-birinin ardınca bir neçə tamaşaya səhnə həyatı verib. Nazim Hikmətin “Damokl qılıncı”, Cəlil Məmmədquluzadənin “Ölülər”, Sofoklun “Elektra” və digər tamaşalara uğurlu quruluşlar vermişdir. Filologiya elmlər doktoru A.Babayev yazırdı: ”Nazim Hikmətin maraqlı sujet xəttinə malik olan bu pyesi müharibə əleyhinə yazılmış bir əsərdir. Tamaşada “damokl qılıncı” insanlığın başı üzərində böyük bir təhlükədir. Nazik bir ipdən asılmış bu qılınc hər dəqiqə yerindən qopub düşə bilər”.(21 fevral 2002-ci il. “Azərbaycan” qəzeti).\nGeniş Azərbaycan ictimaiyyətinin teatr rejissoru kimi tanıdığı Oruc İzzətoğlu kino rejissoru kimi də bəxtini sınayıb. Rejissorun çəkdiyi “Haray” filmi 1993-cü il fevral ayının 25-dən 26-na keçən gecə erməni qəsbkarları tərəfindən günahsız xocalıların kütləvi soyqrımına həsr olunmuşdur. Filmin rejissoru respublikanın tanınmışteatr rejissorlarından biri, uzun müddət Azərbaycan teatrlarında baş rejissor işləmiş və bu teatrlarda repertuar mədəniyyətinin yaranmasında əvəzsiz xidməti olan Oruc Qurbanovdur. “Haray” filmi onun kinoda ilk işidir. Filmin əsas məziyyətlərindən biri odur ki, rejissor filmin çəkilişlərində professional aktyorlardan demək olar ki, istifadə etməmişdir. Filmin aktyor ansamblı Xocalı soyqırımının canlı şahidləri idi.\n“Xocalı dərdi hamımızın qulaqlarında əbədi səslənəcək haraydır. Bu harayın təkcə özümüzün deyil, bütün dünyanın eşidə bilməsi üçün hələ çox iş görmək lazımdır” (17 aprel 1997-ci il. “Günay” qəzeti).\nOruc İzzətoğlu eyni zamanda Ulu Öndərimiz Heydər Əliyev haqqında “Haqqa doğru” bəddi-sənədli filmini çəkmişdir. Filmin ssenari müəllifləri xalq artisti Mikayıl Mirzə və Zəlimxan Yaqubdur. Film televiziya ekranlarında uğurla nümayiş etdirilmiş, çoxmilyonlu Azərbaycan tamaşaçılarının rəğbətini qazanmışdır.\n2005-ci ilin teatr mövsümündə Akademik Dram Teatrının repertuarına yeni bir tamaşa “Dirilən adam” da əlavə olundu. Yazıçı Mir Cəlalın eyniadlı romanı əsasında hazırlanmış iki hissəli tamaşanın quruluşçu rejissoru və səhnə variantının müəllifi əməkdar incəsənət xadimi Oruc İzzətoğludur. Yazıçının yaddaşlarda dərin iz, təəssüratlarda silinməz cizgilər qoyan məhz bu əsərinə müraciət etməsi maraqlı və diqqətəlayiq məqamlardır.\nTamaşaya baxan Heydər Əliyev fondunun prezidenti, millət vəkili, YUNESKO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyeva, tanınmış ziyalı Arif Paşayev rejissor işinə yüksək qiymət vermişlər. Dövrü mətbuatda bu tamaşa barədə bir kitab həcmində məqalələr yazılmışdır:\n-“Dirilən adam”ın Akademik Milli Dram Teatrındakı tamaşası görkəmli ədibin teatr aləminə dəyərli yadigarı oldu.”\n“Ədəbiyyat” qəzeti 3 iyun, 2005.\nOruc İzzətoğlu “Dirilən adam” tamaşasına görə ilin ən yaxşı rejissoru kimi 2006-cı ildə “Qızıl Dərviş” mükafatına layiq görülüb. Hazırda tanınmış rejissor İ.Əfəndiyevin Qarabağ mövzusuna həsr edilmiş “Geriyə baxma qoca” romanının səhnə variantını xalq yazıçısı Elçinlə işləmişdir.\nTanınmış rejissor O. İzzətoğluya həsr olunmuş bir neçə məqaləni olduğu kimi təqdim edirik.\nOruc Qurbanov yaradıcılıq fəaliyyətinə IX sinifrən başlamışdır. Yazıçının “Çarəsiz oğru” povesti bir vaxtlar dövlət qayğısı ilə böyüyüb-tərbiyyələnən, sonradan ona yad, biganə olan bir ictimai sistemə atılan balaca qəhrəmanın faciəsidir. Povestdə anasının cərrahiyyə əməliyyatı, dava-dərmanı üçün oğurluq etməyə məcbur olan atasız, kimsəsiz oğlandan bəhs edilir. Oruc Qurbanov bu povesti mərhum anasının əziz xatirəsinə həsr etmişdir.\nYazıçının “Ölümlə rəqs” povestində də əsas mövzu ananın balalarını maddi, mənəvi sıxıntıdan xilas etmək üçün qəddar həyatla apardığı ölüm-dirim mübarizəsidir. Müəllif “Ölümlə rəqs” hekayəsində “həyatın dibi”nə əl ataraq, onun alt qatında dərdlər içində itib-batan namuslu insanların bəxtsiz taleyini qələmə alır. Bu əsərdə də müəllifin şəxsi yaşantıları ön plandadır.\nOruc İzzətoğlunun geniş oxucu auditoriyasının bu yaxınlarda ixtiyarına verilən “Nuh Peyğəmbər” roman-əsatiri bəşəri bir mövzuya həsr olunmuşdur. Romanda milləti tərəfindən rəhbər seçilən və bir gecənin içidə azdırılaraq elə milləti tərəfindən də təhdidlərə, təhqirlərə və ölümə məhkum edilən Uca Tanrı elçisinin məşəqqətli həyatından bəhs olunur. “Nuh Peyğəmbər” romanı haqqında Azərbaycan yazıçıları yüksək fikirdə olmuş və öz müsbət rəylərini mətbuat vaistəsilə açıqlamışlar. Görkəmli filoloq, professor Xalid Əlimirzəyev roman haqqında bu fikirlərdə olub: – “Nuh Peyğəmbər” əsəri Azərbaycan ədəbiyyatında son dövrdə yazılanlar içərisində öz orijinallığı, üslubu ilə seçilən çox ciddi, qiymətli əsərlərdən biridir. Roman-əsatir sənətkarlıq üslubu, sujet-kompozisiya cəhətdən çox ustalıqla qurulub. Bir gecənin hadisələrini böyük bir romana sığışdıraraq, onların Nuh Peyğəmbər dövründən, hətta ondan əvvəlki dövrlərdən başlayaraq bəşəriyyətin keçdiyi yolu tarixlə vəhdətdə vermək yazıçıdan son dərəcə güclü ümumiləşdirmək bacarığı tələb edir. Oruc bu işin öhtəsindən bacarıqla gələ bilib.”\n“525-ci qəzet”. 18 iyul 2003\nOruc İzzətoğlunun çox gözəl qələmi var. Azərbaycanın çoxsaylı mətbuat səhifələrində bir çox dəyərli, önəmli məqalələri dərc edilmişdir. Publisist Oruc İzzətoğlu yazdığı məqalələr vaistəsilə Azərbaycanın bir çox tanınmış şəxsiyyətlərinin portretini, nəhəng obrazlar qalereyasını yaratmışdır. “Mirzə İbrahimov-90” məqaləsində publicist Azərbaycan ədəbiyyatında “Gələcək gün”, “Pərvanə”, “Madrid”, “Böyük dayaq” kimi əsərlər qoyub getmiş, görkəmli yazıçının həyat və yaradıcılığını tam təhlil etmişdir. Digər çox önəmli bir məqalə “Aktyorların ən böyüyü Ələskər Ələkbərov” haqqında yazılan məqaləni həyəcansız oxumaq mümkün deyil. Publisist qələmi ilə Ələskər Ələkbərov sənətinə bütün incəlikləri ilə açıqlama gətirir. Dahi aktyorun yaratdığı nəhəng obrazlar qalereyası Oruc Qurbanov dühası ilə analiz edilir.\nMaraqlı yazılardan biri də Azərbaycan incəsənətinin, mədəniyyətinin inkişafında canlı səlnaməyə çevrilmiş Adil İskəndərov haqqında məqalədir. Publisist məqaləyə dahi şəxsiyyətin yaradıcılığını açıqlayan gözəl bir sərlövhə vermişdir – “Azərbaycan incəsənətinin patriotu.”\nYaddaqalan məqalələrdən biri də Azərbaycan kinosunun inkişafında özünəməxsus xidmətləri olan kinorejissor Arif Babayev haqqında olan “Pərvanə” məqaləsidir. Məqalədə incəsənət və mədəniyyət sahəsində çalışan görkəmli şəxslərin Arif Babayev haqqında fikirləri ön plana çəkilmişdir.\nOruc İzzətoğlunun publisistikası geniş, əhatəli və rəngarəngdir. Publisist mütamadi olaraq mətbuat səhifələrində dolğun məqalələri ilə çıxış edərək, yeni insan obrazları yaradır.\nYENİ AMPLUAYA MALİK DRAMATURQ\nAzərbaycanın bir çox teatr sahələrində quruluşçu rejissor kimi fəaliyyət göstərən Oruc İzzətöğlunun eyni zamanda özünəməxsus dramaturgiyası vardır. Hətta o, qələmə aldığı bir çox pyeslərə özü rejissorluq etmişdir. Onun qələmə aldığı “VII İmam Museyi Kazım” əsəri Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi, Qazilər Şürası və elmi-dini şüranın diqqətini cəlb etdiyindən müzakirəyə çıxarılmış və layiqli qiymətini almışdır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki Bəkir Nəbiyev:\n-Tanımadığım, bilmədiyim bu kişinin əsərini oxuyanda onun əqlinin dərəcəsi, istedadı, dramaturq istedadı məni cəlb etdi. Bu əsəri səhnəyə də, tamaşaya da, çap olunmağa da kifayət dərəcədə əsaslı bir əsər hesab edirəb”.\nAkademik Fuad Qasımzadə: “Mən bu əsəri dolğun bir əsər kimi bəyənmişəm.”\nŞeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadə: ”İzzətoğlu, siz onu düz düyirsiz ki, dinlə incəsənət arasında müəyyən bir körpü yaratmaq lazımdır. Siz bunu yaratmaq istəyirsiz. Biz də istəyirik ki, sizə kömək edək. Amma o adam ki, İmam Museyi Kazımı canlandıracaq, o sənətçinin şəxsi keyfiyyətləri zəngin və yetkin olmalıdır.”\nAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Elmi-Dini Şüranın sədri akademik Vasim Məmmədəliyev: “Biz sizin o gözəl əsərinizin çap olunmasını məsləhət bilirik, səhnə təcəssümünü də buraxın zamanın öhdəsinə, inşallah, zaman yetişər, bizim artistlərin də səviyyəsi gəlib o səviyyəyə çatar. Biz də, inşallah, onu səhnədə görüb, feyziyyab alarıq.Uğurlar olsun, Oruc müəllim.”\nOruc İzzətoğlunun dramaturq, rejissor, həm də bədii tərtibatçı kimi fəaliyyət göstərdiyi tamaşa “Şəhadət karvanının sarbanı Zeynəb” əsəri “Zaman” teatrında tamaşaya qoyulmuşdur. Tamaşada tarixi mövzuya müraciət edilmişdir. Belə ki, din yolunda şəhid olmuş Peyğəmbər övladlarının Kərbəla vadisində qətlə yetirilmələri idi. Teatrın bu mövzuya müraciət etməsində məqsəd zülm və ədaləti mizan çərçivəsində çəkmək, insanların tarixi faciəsinin köklərini açıb tamaşaçıya göstərməkdədir.\nDramaturqun qələmə aldığı digər pyes “Yaşamaq xatirinə yaşamaq” adlanır. Oruc İzzətoğlu dramaturgiyasının pərəstişkarları yeni actual və müasirliklə səsləşən pyeslərin Azərbaycan səhnəsində tamaşaya qoyulmasını səbirsizliklə gözləyirlər.\nO, RƏSSAM İDİ\nGeniş yaradıcılıq diapazonuna malik olan Oruc İzzətoğlu yüksək peşəkarlıqla tamaşaya qoyduğu bir çox əsərlərə həm də rəssamlıq etmişdir.Yüksək yaradıcı fantaziyaya, fitri istedada malik olan bu şəxs öz tamaşalarında rəssamlıq sənətinin incəliklərini profesionallıqla açıb Azərbaycan tamaşaçılarına təqdim etmişdir.\nOnun Bakı Bələdiyyə teatrının səhnəsində tamaşaya qoyulmuş Sofoklun “Elektra” əsərinin rejissoru və rəssamı məhz dramaturqun özü idi. Teatrın bu əsərə müraciəti teatr tariximizdə mühum addım oldu. Bu tamaşanın meydana gəlməsi isə peşəkar aktyorluq və rejissorluq məktəbi görmüş Oruc Qurbanovun xidmətidir. Əsərdə onun əsas nailiyyəti ondadır ki, rejissor yozumunda qədim yunan dramına məxsus içtimai üslub qorunub saxlanılır. Rejissor yozumunda antik teatr ənənəsi qorunub saxlanılaraq, tamaşada obrazların daxili aləmlərinin açıqlanmasına təkan verən dekorasiya tərtibatı həyata keçirilmişdir. Tamaşada uğurlu dekotasiya tərtibatının da müəllifi quruluşçu rejissor Oruc Qurbanovdur.\n“Zaman” teatrının səhnəsində tamaşaya qoyduğu “Xəyanət” əsərinin quruluşçu rejissoru və tərtibatçı rəssamı da özüdür.\nDahi mütəfəkkirimiz Hüseyn Cavidin qızı Turan xanım İzzətoğlu barədə demişdir:\n-Hörmətli Oruc! İncə zövqlə, yüksək mədəniyyətlə, böyük məhəbbətlə yaratdığın “Afət” tamaşasından aldığım təsir, duyduğum hisslər üçün çox sağ ol, uzun illər var ol, yarat!\nBiz də Turan xanımın bu xeyir-duasına hörmətli məzunumuza bitib-tükənməyən tamaşaçı alqışı arzu edirik: Tamaşalarınızdan, əsərlərinizdən aldığığımız təsir, duyduğumuz hisslər üçün çox sağ ol, uzun illər yarat, yaşat !


Yeni fəaliyyətə başlayan kanal hansı işləri görür?\nKult.az xəbər verir ki, əsasən, İrandakı gündəm hadisələri yaymağı hədəfləyən televiziya peyk, veb-sayt, sosial şəbəkələr vasitəsilə izləyicilərə dünyada baş verən ən son xəbərləri və məlumatları da təqdim edir.\nTeleviziyada yayımlanması üçün 3 tip veriliş nəzərdə tutulub. Bunlara xəbərlər, mədəniyyət və əyləncə, siyasi debat verilişləri daxildir. Hazırda xəbərlər televiziyada yayımlanır. Mədəniyyət və əyləncə üçün nəzərdə tutulmuş verilişlərin bəziləri artıq yayımlanır, qalan hissəsi isə yaxın zamanlarda tamaşaçılara təqdim olunacaq. Ən yaxın zamanda isə siyasi debat verilişləri də yayımlanmağa başlayacaq. Televiziya hazırda test yayımındadır.\nAN.T-nin veb-saytı oxuculara siyasi, incəsənət, tarix, elm və texnologiya, idman, iqtisadiyyat, hüquq və ətraf mühit daxil olmaqla, ayrı-ayrı bölmələrdə ən son xəbərlər, hesabatlar və təhlillər təqdim edir.\n2019.08.26 / 16:21


Azərbaycanın azadlığı uğrunda mübarizə tarixinə qəhrəmanlıq səhifəsi kimi daxil olmuş 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisəsindən 30 il ötür.\nAzərbaycan xalqının azadlıq uğrunda mübarizliyini təcəssüm etdirən və müstəqilliyə qovuşmaq üçün şəhid verməyə hazırlığının bariz nümunəsi olan 20 Yanvar faciəsi hər il Azərbaycan Respublikasının Ümumtəhsil məktəblərində Ümumxalq Hüzn günü kimi geniş qeyd edilir.\nBu məqsədlə 16 yanvar 2020-ci tarixdə Lerik rayon M.Bağışov adına 3 nömrəli tam orta məktəbdə 20 yanvar faciəsi şəhidlərinin əziz xatirəsinə həsr olunmuş anım tədbiri keçirilib.\nİlk öncə məktəbdə keçirilən anım tədbirində şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.\nMüəllimlər şagirdləri daha dolğun və geniş məlumatlandıraraq 30 il əvvəl Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayət əslində bəşəriyyətə, humanizmə, insanlığa qarşı törətdiklərini vurğulayıblar.\nDaha sonra bu faciədə 147 Azərbaycan vətəndaşının şəhid olduğunu, 638 nəfər yaralandığını və xəsarət aldığını, 841 nəfər qanunsuz olaraq həbs edildiyini, nəticədə insan hüquqlarına dair bir çox beynəlxalq sənədlərin, o cümlədən Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin tələbləri kobudcasına pozulduğunu birdaha şagirdlərin nəzərinə çatdırılmışdır.\nQeyd edildi ki, Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin Azərbaycan rəhbərliyinə yenidən qayıdışından sonra, 1994-cü ildə 20 Yanvar hadisələrinə siyasi-hüquqi qiymət verildi və cinayəti törədənlərin adları ictimaiyyətə çatdırıldı. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan edildi.\nAçar sözlər: məktəb, şagird, tədbir, ümumxalq hüzn günü


Milyarderlərin övladlarının Yeni il tətili - Fotolar\n11 Yanvar 2019, 15:04\nVarlıların Yeni il fotolarını təqdim edirik:\nSofiya Abramoviç - Roman Abramoviçin 24 yaşlı qızı Maldivə yollanıb. Bayram tətilini dostları ilə adada keçirən qız fotolarını da sosial şəbəkədə paylaşıb. O, "One&Only Reethi Rah" beşulduzlu oteli seçib. Oteldə bir gecə qalmaq üçün 2450 dollar ödəməlisən. Bu qiymətə isə ancaq səhər yeməyi daxildir.\n"Diksi"nin idarəçisinin 16 yaşlı qızı Kristina Kesayeva da istirahət fotoları ilə gündəmə gəlib. O, reper sevgilisi ilə birlikdə Tailandda dincəlib. Yeni ili Phuket adasında keçirən cütlüyü yaxınları da tək qoymayıb. Ailə dəbdəbəli "Amanpuri" otelində qalıb. Burada ən ucuz otağın gecəsi 1050, 6 otaqlı villa isə 13 min dollaradır. Daha sonra Kristina sevgilisi ilə yaxta gəzintisinə yollanıb.\nFilipp Qazmanov 2019-cu ili Dubayda qarşılayıb. Məşhur müğənni Oleq Qazmanov da ailəsini tək qoymayıb. Onlar "The St. Regis Saadiyat Island Resort" da qalıblar. Həmin otelin bir gecəsi 448 dollardır.\nMaya Semak - məşhur məşqçi Sergeyin qızı sevgilisi ilə qış istirahətinə üstünlük verib. Sank-Morisə gedən cütlük gecəsi 747 dollar olan "Kulm Hotel St. Moritz" oteldə qalıblar.\nPartilərin ən qlamur qızı olan Arina Kuzmina Seyşel adasına yollanıb. Anası Marina ilə getdiyi səyahətdə Arina "Four Seasons Resort Seychelles at Desroches Island" otelində qalıb. O, gecəsi üçün 1350 dollar ödədiyi oteldən açıq-saçıq fotolarını da yayıb.


Kotonaster inkişaf etdirməyi öyrənmək: əkin, qayğı, saçını kəsmək | Magazine Yellow Bread\nCotoneaster, çəhrayı ailəsinə məxsus, Çin, Buryatiya və Şərqi Sibirdə yabanı bitir. Ancaq o, şəhər küçələrində həyat almağa alışdı, çünki o, yalnız donlara qarşı deyil, həm də qazlara, tozlara və ətraf mühitə çirkləndirməyə çox az təsir edir.\nBir cotoneaster əkilməsi bütün detalları\nKotonesterə necə qulluq etmək olar?\nDoğru bir cotoneaster kəsmək üçün necə\nQış üçün cotoneaster hazırlanması\nKotonesterin mümkün xəstəlikləri və zərərvericiləri ilə necə məşğul olmaq olar\nBilirsinizmi? Cotoneaster yavaş-yavaş böyüyən hamar çəmirdir. Adı ona İsveçrə botanisti Caspar Baugin verdi. Bir növ cotoneaster bir beyin kimi göründüyü üçün, onun üçün iki yunan sözdən bir adı: cotonea (ayva) və aster (oxşar) təşkil etmişdir. Bu gün zavod Avrasiyada, Şimali Afrikada müxtəlif növdə yayılır.\nYaz aylarında cotoneaster transplantasiyası növündən asılı olmayaraq həyata keçirilir. Qönçələr çiçəklənməmişdən əvvəl, lakin yer üzündən əridildikdən sonra bunu etmək üçün vaxtımız olmalıdır.Lakin, qara və parlaq kotoneaster payızda əkilir. Yenə dondurmaq üçün vaxt lazımdır, lakin bütün bitkilərin düşməsindən dərhal əkinməyə cəlb etmək lazımdır.\nBir kol üçün bir yer seçərkən, onun bütün dekorativ təsirini tapacaq günəşli sahələri toplayın. Penumbra da, o da olduqca gözəl yetişir. Buradakı güclü küləklər olmadığı, yeraltı suların kifayət qədər dərin olması vacibdir.\nCotoneaster torpaq üçün iddiasızdır, lakin əkin zamanı güvən üçün lazımi gübrələri birbaşa çuxura çəkə bilərsiniz.\nDeliklər təxminən 50x50x50 sm ölçüdə hazırlanır, eyni zamanda, təxminən 20 sm çuxurun alt təbəqəsi drenajdan ibarət olmalıdır: qırıq kərpic və çınqıl. Yuxarıdan, tuluq adi torpaqla deyil, iki hissədən qarışıq torpaq və bir humusun, qum və torfın bir qarışığı ilə səpilir. Bu cotoneaster üçün torpaq özü belədir. Təcrübəli bağçılar hər kvadrat metrə təxminən 200 qram kireç əlavə etməyə gəlir.\nBushun böyüyəcəyini və palıd tacı yaratacağını nəzərə alsaq, onu və digər bitkilər arasındakı məsafəni ən azı yarım metrə və tercihen iki saxlanmalıdır. Toxumanı yerlə yuyarkən, boynunu örtməməyə diqqət yetirməliyik ki, bu yer açıq şəkildə yerlə yuyulmalıdır.Ətrafındakı torpağın özü yaxşı sıxılmış, suvarılmalı və malç 8 sm torf olmalıdır.\nBu vacibdir! Bir hedcinq üçün bir cotoneaster əkin edərkən, bunun üçün deşiklər hazırlamayın, lakin xəndəklər.\nNə əkdiyiniz cotoneaster növündən asılı olmayaraq, 100% ehtimalı ilə demək olar ki, heç bir problem olmadan kök alacaqsınız.\nCotoneaster əkilməsi və ona qayğı çox sadədir. Zavod köklərdə zərərli miqdarda nəm olduğunu xatırlayırsınızsa, böyüməkdə heç bir problem olmayacaqdır. Çəmək yay mövsümünün ən dəhşətli günlərində də xüsusi suvarma tələb etmir - fəlakətsiz nəticələr olmadan quraqlığa məruz qalır. Amma çox quru yay olarsa, hər iki həftədə bir dəfə yetişən kola hər yeddi kovada suvarılır. Aylıq suvarma davamlı dekorativ bitkiləri təmin edir. Eyni qaydada, tozdan və kirdən tüfdən yuyula bilərsiniz.\nKotonasterə qayğı, suvarma və ya yağışdan sonra otların müntəzəm çıxarılmasını tələb edir. Bu prosedurdan sonra ona və ətrafındakı torpağı təxminən 15 sm-lik boşaltmaq məqsədəuyğundur. Bu proseduru 8 sm-ə qədər olan torf ilə mal-qara edir.\nBilirsinizmi? Cotoneaster payızda yarpaqları bağlayan düz böyüyən bir koldur.Budmadan, iki metr hündürlükdə böyüyə bilər. Elliptik yarpaqları uzunluğu 5 sm-ə qədər, sütun ucunda və sıx olaraq tumurcuqlarla örtülmüşdür. Əsas rəng tonu qaranlıqdır, lakin yaz aylarında bənövşəyi ton əldə edə bilər. Mayın-iyun aylarında çiçəkli çiçəklərlə çiçəklənən çiçəklər, ən çox səkkiz nəfərlik çiçəklənmə toplandı. Bitki ömrünün dördüncü ilində dondan bəzilərini bəzəyən gözəl parlaq qara meyvələr görünür. Bir transplantasız, bir yerdə 50 ilədək inkişaf edə bilər.\nBir cotoneaster yetişdirilməsi dövri qidalanma tələb edir. İlk dəfə humus əkin üçün torpağın qazılması zamanı yazda tətbiq olunur.\nEkmə zamanı özünüzü kompleks gübrə verə bilərsiniz. Çox nəzərəçarpacaq dərəcədə isti olaraq azot gübrələrini istifadə edin, məsələn, Kemira-universal, uzun müddətli hərəkət qranulları və ya üre həlli (25 g su kəməri üçün). Çiçəkləmə əvvəl potash gübrə tətbiq edilməlidir: 60 q superfosfat və kvadrat metr başına 15 q potasyum.\nCotoneaster budama erkən yazda həyata keçirilir, lakin bu necə çalı növünə və məqsədlərinizə bağlıdır.Trimming sanitariya, cavanlaşdırma və kalıplanmış ola bilər. Son ikisi yalnız böyrəklərin açıqlanmasından əvvəl, ilk dəfə - hər hansı bir zamanda hazırlanır.\nSanitariya budaması üçün hər il istənilən vaxt tövsiyə olunur. Ölü, qırıq, zədələnmiş, xəstəlik və ya yalnız köhnə sürgünlər qaldırılmaqdadır. Çovları yaxşılaşdırmaq və cəlbedici görünüşünü qoruyub saxlamaq üçün edilir.\nBu vacibdir! Kiçik məlum adamlar və novice çiçək yetişdiriciləri, eyni çalı üçün götürərək, çoban və kotoneasterı qarışdırır. Ancaq konsensasiya onları bir araya gətirən yeganə şeydir. Əslində onlar hətta müxtəlif ailələrə aiddirlər. Cotoneaster mini alma kimi görünməyən meyvələrə sahibdir. O, qarğıdandan fərqli olaraq, meyvə naminə deyil, onun həyatının uzun illərində saxladığı dekorativliyi naminə qaldırır.\nZamanla, cotoneasterin aşağı səviyyədə çılpaqlaşır, xüsusilə də biz şokolad növündən danışırıqsa və çalıq cavanlaşdırıcı budama tələb edir. Həm də bu cür manipulyasiya üçün bir siqnal bitkinin ildə 7 sm-dən çox olmamasıdır.\nArtıq qeyd olunduğu kimi, baharda, böyrəklər hələ də işdən azad edilmədikdə sərf edin.Regiondan asılı olaraq fevraldan aprel ayına kimi başlaya bilər. Bəzən düşməyə daha yaxındır - avqust-sentyabr aylarında.\nGençleştirici bir məqsədlə budama, yuxarıdan təxminən üçdə birinin çəkilməsini azaldır. Bir qayda olaraq, üç-dörd qönçə kəsilir və kəsilmə özü yaxşı inkişaf etmiş qönçələr üzərində həyata keçirilir. Bu, lateral qönçələrin və aksesuarların artımını stimullaşdırır.\nZavodun qalınlaşmasının qarşısını almaq üçün, hər iki ildə bir dəfə ən qədim filialların çıxarılması tətbiq olunur. Sonra yeni olanlar daha çox çiçəklənir. Bu budama üçün siqnal tul güllərinin parçalanmasıdır.\nZavod təxminən iki yaşa çatdıqda və tumurcuqlar uzunluğu 60 smə qədər uzanacaq, zavodun formalaşma budasını həyata keçirmək mümkündür. Landşaft dizaynerləri bunu çox fərqli forma verə bilməsi üçün sevirlər: yarımkürə, prizma, konus və ya daha mürəkkəb konturlar.\nBaşında kıvrımlı budama edərkən, zirvələri tutaraq yan fışqırıqlar böyüyəcək və gələcək il üçün istədiyiniz bir forma verərək üçdə birini çəkə bilər. Əvvəlcə sadə formaları sınamaq və yalnız lazımi bacarıqları əldə etdikdən sonra kompleks şəkillərə keçmək məsləhətdir.Kotonerstanda əkin növü də xüsusi konturların seçilməsinə təsir edir, buna görə də əvvəlcədən kol şırası üçün seçim variantları üzərində düşünün.\nCotoneaster kolları parklar, bağlar, fərdi torpaq sahələri ilə bəzədilib, çəmənliklər, yollar və yamaclar yaxınlığında sıx səplərdə əkilir. Bu, müxtəlif zonaları site, müxtəlif bitki qrupları, çiçək yataqlarını məhdudlaşdırmaq və ya şəlalə çəpərindəki düzlüklərdən birini təşkil etmək üçün istifadə edilə bilər.\nBir qayda olaraq, bir cotoneaster bir hedcinq yaratmaq üçün, kolları bir ardıcıllıqla 50 sm aralıklarla və ya xəndək şəkildə bir yarım metr bir dərinliyi və genişliyi ilə əkilir. Bəzən bir dama taxtası modelində tətbiq olunan və iki sıradakı açılış. Lakin, ən çox vaxt iki sıralı bərbər, taxta və digər kolları əkərkən istifadə olunur.\nƏkinlikdən sonra, yuxarıda təsvir edilən tövsiyələri nəzərə alaraq, cotoneaster fidanı təxminən iki il müstəqil şəkildə böyüməlidir. Və bu dövrdən sonra onları formalaşdırmağa başlayırlar. Yapılacaq ilk şey, tumurcuqların başlarını kəsmək, cotoneasterın hündürlüyünü məhdudlaşdırmaqdır. Bu, yan filiallarda intensiv artım göstərəcəkdir. Konturun formalaşması planlaşdırıldığı təqdirdə təxminən ölçüyə çatdıqda, böyüməni tərəflərə məhdudlaşdırmağa başlayırlar.\nTuş kifayət qədər qalınlaşdıqda, nəzərdə tutulan formaya uyğun olaraq kəsilir. Konturlar mütəmadi olaraq kəsilmiş və nəzərdə tutulmuş və kəsilmiş olmalıdır. Mövsüm ərzində istənilən formanı qorumaq üçün təxminən 3 - 4 belə saç tökülmələri lazımdır. Bir cotoneaster hedcinq üçün optimal hündürlüyü 1.5 m.\nBu vacibdir! Cotoneaster növlərinin böyük bir növü var, lakin bağçada böyüməyə çox uyğun deyildir. Bir hedcinq böyüməsi üçün ən incə və davamlı olanlar istifadə olunur: qara-meyvəli, parlaq, adi (bütün). Hava şəraitinin bütün qıvrımlarına, xüsusilə orta zonanın iqliminə, qışa bərk-bərk toxunur.\nÜmumiyyətlə, cotoneaster kifayət qədər soyuq davamlı, belə ki, qış üçün xüsusi hazırlıq tələb etmir. Bu, xüsusən qara, parlaq, adi olan qışa qarışıq növlərdir. Lakin, sərt qış gözlənildikdə və ya hələ də petanızın canlılığından qorxursanız, 6 sm-ə qədər bir təbəqə ilə örtmək üçün hörülmüş torpağın altında torpağı, quru yarpaqları, ağac filiallarını və ya digər materialları örtülə bilərsiniz.\nTuşun şüalarını yerə əymək və eyni maddələrlə əhatə edə bilərsiniz. Bundan əlavə, onları qarla əhatə edə bilərsiniz. Lakin qar ağır vəziyyətdə, şorun təbii sığınacaq altında - qar ilə sərf edə bilməsi üçün əvvəlcədən izolyasiya materiallarının çıxarılması məsləhət görülür.\nCotoneaster xəstəliklərə həssasdır və həşəratlar onu sevirlər. Xəstəliklərdən ən çox fusarium kimi bir mantar xəstəliyinə təsir edir. Yazda və ya yayda sarımsaq və düşən yarpaqlardan, yəni bitkilər üçün təbii bir proses olmadığında diaqnoz edilə bilər. Xəstəlik daha sonra göstərir və zəif çiçəklənir. Xəstəlik tez yayılır və müalicə vaxtında başlamazsa, bitki ölə bilər.\nƏgər xəstəlik ilkin mərhələdə aşkar edilsə, xalqla mübarizə aparmaq mümkündür. Başlamaq üçün bütün təsirlənən sahələr çıxarılır. Sonra bitki və ətrafındakı torpaq kartof toplarının, yarrowın, sarımsağın və ya yovşanın qarışdırılmasının infuziyası ilə püskürür. Vəziyyət nəzərə alınmırsa, yalnız funqisidlərdən istifadə edilməlidir.\nÇalıdakı zərərvericilər arasında sarı ayı, hörümçək mayası, scytwick, sawyer, alma ağacı və ya aphid yaşayır. Bitkiyə yerləşdirdikləri, bükülü və qurudulmuş tumurcuqları çürük yarpaqları deyirlər. Böcəklər hələ cotoneaster üzərində əhəmiyyətli dərəcədə yayılmaq üçün vaxt keçirmədilərsə, halk vasitələrini də istifadə edə bilərsiniz. Bitki yarrow, tütün və tütünün yağıntısı ilə püskürür. Əks təqdirdə insektisidlərdən istifadə etməlisiniz.\nGördüyünüz kimi, cotoneaster - landşaft dizaynında əla və vazgeçilmez bir bitki. Sitenizi bəzəyəcək gözəl bir hedcinq yaratmağa kömək edir. Bəzi bacarıqlarla, o, ən qəribə forma verilə bilər. Eyni zamanda, kol böyümək və saxlamaq üçün asandır. Bu iqlimdə yaxşı hiss edən bu cür növdə saytda əkmək üçün yalnız vacibdir.\nBağ sahəsindəki boşluqlardan xilas olmaq\nBirləşdirilmiş funqisid "Acrobat TOP": istifadə üçün təlimat\nBahar, payız, yazda ağacları budama\nBalkonda qablarda böyüyə bilər - pomidor "Otaq sürprizi": əkinçiliyin təsviri və xüsusiyyətləri\nFəza otağı: evdə qulluq\nNə balqabaqda boş çiçəklər görünür?\nEvdə toxumdan bibərin düzgün yetişdirilməsi: toxumları seçmək və pəncərədə fidan yetişdirmək necədir\nDənizdən və ya arıqdan olan hornetləri necə çıxarmaq olar?\nNecə zamiokulkas doğurur


UNESKO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyası davam edir » BAKU.NEWS\nBAKU.NEWS-un məlumatına görə, tədbiri açan sessiyanın təşkilat komitəsinin sədri, mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev ötən 7 günün gərgin müzakirələrlə, qarşılıqlı görüşlərlə və yeni nominasiyaların təqdimatı ilə yadda qaldığını bildirib.\nNazir qeyd edib ki, musiqi ictimaiyyəti çox ağır xəbər alıb. Belə ki, bossa-nova musiqi üslubunun banilərindən biri olan Juan Jilbertu 88 yaşında dünyasını dəyişib. 1931-ci ildə Braziliyada anadan olan gitaraçı, müğənni və bəstəkar Juan Jilbertu hələ yeniyetməlik illərindən mahnı oxumağa başlamışdı. Onun debüt “Chega de Saudade” (1959) albomu bossa-nova üslubunun əsasını qoyan səsyazmalardan biri hesab olunur. Juan Jilbertu dünya musiqisinə böyük töhfələr verib.\nMüzakirələrdən sonra fayl UNESKO-nun Dünya İrs Siyahısına salınıb.\nErmənistan Bakıdakı tədbirdən niyə yayındı? - XİN-dən cavab\nƏbülfəs Qarayev Aziz Abduhakimovla görüşüb\nƏbülfəs Qarayev: "Musiqi və xoreoqrafiya məktəblərinin əməkdaşlarının maaşları 30 faiz artırılacaq"


Gəlinini doğrayıb zibil qutusuna atan kişiyə hökm oxundu - Busaat.az\nGəlinini doğrayıb zibil qutusuna atan kişiyə hökm oxundu\n20.10.2021 - 14:50\nBu ilin yanvarında 32 yaşlı gəlinini qətlə yetirən 75 yaşlı İdris Məhərrəmovun məhkəmə prosesi başa çatıb.\nBusaat.az xəbər verir ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Mahmud Nəbiyevin sədrliyi ilə baş tutan prosesdə hökm oxunub. İdris Məhərrəmova 18 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilib.\nİstintaqla müəyyən edilib ki, İdris Məhərrəmov gəlini Banı Məhərrəmovanı başqa şəxslərlə münasibəti olmasına görə öldürüb.\nHadisə vaxtı İ.Məhərrəmovun oğlu ölkə xaricində olub. O, gəlininə sərbəst həyat tərzi sürməsinə görə bir neçə dəfə xəbərdarlıq edib və buna görə aralarında mübahisələr yaranıb. İdris Məhərrəmov gəlini Banı Məhərrəmovanı bıçaqlayaraq öldürüb. Daha sonra meyiti balta ilə doğrayaraq zibil qutusuna atıb.\nÖzlərini cinsi azlıq kimi təqdim edənlərin “Qanlıgöl” sərgüzəştləri – VİDEO…\nBacısını qətlə yetirən qardaş həbs edildi…\nQardaş bacısını qətlə yetirdi…\nAzərbaycanlı kriminal avtoritet HƏBS EDİLDİ – FOTO\nAzərbaycanlı kriminal avtoritet HƏBS EDİLDİ – FOTO…\nBakıda ər arvadını qətlə yetirib.


30 - ər-Rum\n» MƏNBƏLƏR » QURAN-HƏDİS » VASİM MƏMMƏDƏLİYEV MƏAL » 30 – ər-Rum\n4. 246 dəfə oxunub , 0 şərh Çap et\n(Ya Rəsulum! Ümmətinlə birlikdə) batildən haqqa tapınaraq (pak bir müvəhhid, xalis təkallahlı kimi) üzünü Allahın fitri olaraq insanlara verdiyi dinə (islama) tərəf tut. Allahın dinini (Onun yaratdığı tövhid dini olan islamı) heç vəchlə dəyişdirmək olmaz. Doğru din budur, lakin insanların əksəriyyəti (haqq dininin islam olduğunu) bilməz. (Allah bütün insanları xilqətcə müsəlman – təkallahlı yaratmışdır, lakin ata-anaları onları başqa dinlərə sövq etmiş, yaxud onlar yaşa dolduqda öz nadanlıqları üzündən batil dinlərə – bütpərəstliyə uymuşlar).\n(Ya Rəsulum!) Sən (çətinliklərə, əziyyətlərə) səbr et. Şübhəsiz ki, Allahın (sənə verdiyi zəfər) vədi haqdır. Qoy (axirətə) qəti inanmayanlar səni etinasızlığa sövq etməsinlər. (Səni yüngül hesab edib yerindən oynatmasınlar, səbrsizliyə, səbatsızlığa sövq edərək öz fikrindən və amalından döndərib risaləti təbliğ etməkdən daşındıra bilməsinlər!)


IDEA AFFA ilə əməkdaşlığa başlayır (FOTO)\nCəmiyyət 21 Oktyabr 2013 01:03 (UTC+04:00)\nƏtraf mühitin qorunması üzrə lokal və beynəlxalq şəbəkə yaradan IDEA (International Dialogue for Environmental Action) kampaniyası AFFA (Azərbaycan Futbol Federasiyası Assossasiyası) ilə əməkdaşlığa başlayır.\nƏməkdaşlığın əsas məqsədi ekoloji maarifləndirmə işinin həyata keçirilməsi, AFFA-nın fəaliyyətində ətraf mühitin qorunmasını əsas istiqamətlərdən birinə çevirmək, müxtəlif tipli ekoloji layihələr həyata keçirməklə futbolçuları və futbol azarkeşlərinin diqqətini təbiətin qorunmasına yönəltməkdir.\nQeyd edək ki, qurumlar arasındakı əməkdaşlıq çərçivəsində həm yerli, həm də beynəlxalq layihələrin həyata keçirilməsi planlaşdırılır.\nBundan əlavə, əməkdaşlıq çərçivəsində AFFA tərəfindən ətraf mühitin qorunmasına dair çağırış şüarları altında dostluq görüşlərinin həyata keçirilməsi və müxtəlif ekoloji layihələrin dəstəklənməsi də baş tutacaqdır.\nOnu da qeyd edək ki, futbol üzrə Dünya Çempionatı-2014 seçmə mərhələsi çərçivəsində Azərbaycan-Şimali İrlandiya və Azərbaycan -Rusiya futbol komandalarının görüşü zamanı IDEA kampaniyası meydançaya "yaşıl" bannerlər yerləşdirmiş, görüşü istər canlı, istərsə də ekran arxasından izləyən azarkeşləri ətraf mühitin qayğısına qalmağa səsləmişdir.\nIDEA kampaniyasının mətbuat xidmətindən verilən məlumata əsasən, qurumlar arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq ilə bağlı müqavilənin imzalanmasının ilin sonuna təsadüf etməsi gözlənilir.\nIDEA (International Dialogue for Environmental Action) kampaniyası 2011-ci il 12 iyul tarixində Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla xanım Əliyeva tərəfindən başladılmışdır.


İnqilab Keşikçilərinin generalı Ruhaninin həbsini tələb etdi » Veteninfo.az Azərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı\nƏsas səhifə İnqilab Keşikçilərinin generalı Ruhaninin həbsini tələb etdi\nTarix: 29.11.2019 13:32 Oxunma sayı: 130 Bölmə: DÜNYA,\nGeneral Ruhaninin və onun administrasiyasının üzvlərinin məhkəməyə cəlb edilməli olduğunu deyib.\n"Tasnim” agentliyi bildirir ki, general Cəfəri ölkəni bürümüş etirazlara görə məsuliyyətin prezident və administrasiyasının üzərində olduğunu bildirib. "O və məmurları xalqın ehtiyacları ilə maraqlanmadılar”, – Cəfəri deyib.\nİranda xidmətdə olan generalın prezidentə qarşı bu cür çıxış etməsi nadir hadisədir. Məhəmməd Əli Cəfəri 2019-cu ilin əvvəllərinə qədər qüdrətli İnqilab Keşikçiləri Korpusuna komandanlıq edib, lakin daha sonra hansısa əməliyyatın uğursuz alınmasına görə vəzifəsi kiçildilib və korpusun bölmələrindən birinə komandir təyin edilib.\nCəfəri prezident administrasiyasını bacarıqsızlıqla ittiham edərək deyib ki, hökumətin benzinin bahalaşması barədə son qərarı həm mahiyyətcə, həm də icra baxımından uğursuz idi. Çünki hökumət bu addımın xalqın güzəranına təsirini hesablamamışdı və aztəminatlı ailələrin bahalaşmadan zərər çəkməməsi üçün əvvəlcədən tədbirlər görməmişdi. "Məmurlar məhkəmə qarşısında cavab verməlidir”, – general bildirib.\nBeynəlxalq insan haqları təşkilatlarının bildirdiyinə görə, İranda bir neçə gün davam edən etirazlar zamanı 200-dən çox adam öldürülüb. Minlərlə etirazçı həbs edilib. İran hakimiyyəti etirazları yatırtmaq üçün ifrat güc tətbiq edib, eyni zamanda etirazçılar yüzlərlə bank şöbələrini, benzindoldurma stansiyalarını və digər ictimai obyektləri yandırıblar.


"Böyük Britaniya Azərbaycan hakimiyyətini dekabrın 1-də keçirilən etiraz aksiyasından sonra Tofiq Yaqublu və başqalarının ağır rəftara məruz qalmaları barədə xəbərləri araşdırmağa çağırır".\nBu barədə Böyük Britaniyanın Azərbaycandakı səfirliyinin Twitter səhifəsində deyilir.\nMəlumatda deyilir ki, dinc etiraz hüququ Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası ilə qorunur və ona hörmət edilməlidir.\nBundan öncə ABŞ-ın Azərbaycandakı Səfirliyi dekabrın 1-də Bakıda “Saleh Rüstəmliyə azadlıq!“ şüarı ilə keçirilən etiraz aksiyası zamanı baş verənlərə münasibət bildirib.\n“Biz 1 dekabr tarixində Bakıda dinc etirazçılara qarşı zorakılıqdan dolayı dərin narahatlıq keçiririk və Azərbaycan Konstitusiyasının təsbit etdiyi toplaşma və ifadə azadlığını dəstəkləyirik,” ABŞ Səfirliyi bildirir.\nRüstəmli özünü gühankar saymır və həbsini siyasi sifariş hesab edir.\nRüstəmli 27 gündür həbsxanada aclıq edir. Onun aclıq aksiyasına başlamasına səbəb icrasına başlanılan Amnistiya Aktına düşməməsi, qanunsuz olaraq üç ildən çoxdur həbsdə saxlanılması və ailəsinin mülkünün müsadirə edilməsidir.\nDekabrın 1-də keçirlən aksiya zamanı çoxsaylı insan polis tərəfindən saxlanılıb.\nAzərbaycan Xalq Cəbhəsinin məlumatına görə, məhkəmə saxlanılan fəallardan İlham Hüseyni 30 sutka, Elçin Teymurovu 25 sutka, Elxan Əliyevi 20 sutka, Səyyad Quliyevi 15 sutka, Rüstəm İsmayılbəylini 30 sutlka inzibati həbsə məhkum edib.\nAXCP-dən Amerikanın Səsinə bildiriblər ki, polis ümumilikdə 40-dan çox aksiya iştirakçısını saxlayıb, onların əksəriyyəti sərbəst buraxılıb.\n"Saxlanılanlardan Tofiq Yaqublu, Paşa Dadaşazadə (qolunun qırıldığı bildirilir) və digər 6 fəal ağır xəsarət alıb. Onlarla fəal yüngül xəsarət alıb."\nDaxili İşlər Nazirliyi şgəncə və xəsarət halları barədə yayılan məlumatlara hələ münasibət bildirməyib.


15 yanvar, 2021 16:04\nYanvar ayının 11-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında üçtərəfli görüşdən sonra ortaq Bəyanat imzalandı. Hər 3 ölkənin liderlərinin bəyan etdikləri məsələlərdən bir neçəsinə diqqət edək:\n- “2020-ci il 9 noyabr tarixli Bəyanatın 9-cu bəndinin regionda bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası ilə bağlı hissəsinin reallaşdırılması...”\n- “...prioritet qismində dəmir yolu və avtomobil yollarını müəyyən edəcək...”\n- “... Azərbaycan Respublikasının və Ermənistan Respublikasının ərazilərinin kəsişməsi tələb olunan daşımaların təşkili, yerinə yetirilməsi və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün zəruri olan yeni nəqliyyat infrastrukturu obyektlərinin bərpasını və tikilməsini nəzərdə tutan tədbirlərin siyahısını və reallaşdırılması...”\nHeç şübhəsiz ki, mövcud bəyanatda göstərilən müddəalar bölgədəki vəziyyətin inkişafını, iqtisadi əlaqələrin qurulmasını, infrastruktur və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsini nəzərdə tutur.\nBəs Ermənistan buna hazırdırmı? Tarix nə deyir?\nTarix təkrarlanır... 1918-ci ildə ermənilərlə bərabər gürcülər də Azərbaycanın ərazilərinə iddia edirdilər. Xüsusilə də, Zaqatala okruqu, Borçalı uyezdi və Siqnaxın bir hissəsinə sahiblik barədə razılıq əldə etmək mümkünsüz görünürdü. Çar Rusiyasından miras qalmış inzibati-ərazi bölgüsü Azərbaycan-Gürcüstan arasında ərazi-sərhəd problemlərini şərtləndirən əsas amil idi. Amma bu istiqamətdə Azərbaycanla Gürcüstan arasındakı mübahisələr silahlı toqquşma müstəvisinə keçmədi. Çünki hər iki tərəf strateji mütəffiqliyə, qardaşlıq-dostluq münasibətlərinə, ciddi iqtisadi əlaqələrin yaranmasına önəm verirdi. Ancaq Azərbaycan-Ermənistan, Gürcüstan-Ermənistan mübahisələri silahlı toqquşmalara gətirib çıxarmışdı. Ermənistan həm Azərbaycan, həm də Gürcüstanla səmimi ola bilmirdi, daha sonrakı silahlı hücumlar bunu isbatlayır. Həmin dövrdə Gürcüstan-Azərbaycan arasında daha çox ciddi iradə tələb edən və səmimi münasibəltər sistemi qurulmuşdu, ortaq işlərdən hər iki ölkə qazanırdı:\n- Azərbaycan nefti Batumi limanına uzanan dəhlizdən asılı idi, ölkəmiz üçün yeganə neft ixrac dəhlizi də məhz bu idi.\n- Batumi limanı məhz Azərbaycan neftinə görə Gürcüstanın inkişafını şərtləndirən əsas amil idi, elə Gürcüstün üçün də əsas normal iqtisadi münasibəltərin qurulması, neftin saxlanması və daşınmasından əldə etdiyi gəlir əldə etmək olduqca vacib idi.\nHətta Azərbaycan parlamentində çıxış edən M.Ə.Rəsulzadə gələcək hökumətin erməni siyasətini belə xarakterizə edirdi: “Keçmişin məşum tərkəsi olan erməni-müsəlman hadisati-ələmiyyəsinə bir daha meydan verməmək üçün hökumət hər növ fədakarlığa təhəmmül etməli, burada dağıdıcı ədavətin izaləsinə səy etməlidir”.\nAmma sonrakı hadisələr ermənilərin Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından, mənfur planlardan vaz keçmədiyini göstərdi.\n11 yanvar - Moskva görüşündən sonra Paşinyan dedi: “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hələ həll edilməyib. Əlbəttə ki, atəşkəsi təmin etmək mümkün olub, amma hələ həll edilməli çox məsələlər qalıb. Bu məsələlərdən biri Qarabağın statusunun həllidir”.\nDeməli, Ermənistan hələ buna hazır deyil, 3 dövlət arasında bundan sonra normal iqtisadi münasibətlərin qurulması ermənilər üçün genetik “ərazi iddiaları” xəstəliyindən az əhəmiyyət kəsb edir. Onlar bu xəstəlikdən qurtulmaq üçün hazır görünmürlər.\nHalbuki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev həmin görüşdə vurğuladı ki, “Bugün imzalanan bəyanat bizim niyyətimizdən bəhs edir. Çünki hərbi əməliyyatların dayandırılması üzrə bəyanatın müddəalarından biri regionun nəqliyyat kommunikasiya xətlərinin blokdan çıxarılması idi. Bu o sahədir ki, regionun inkişafına dinamizm qata bilər və təhlükəsizliyi gücləndirə bilər, çünki nəqliyyat kommunikasiya xətlərinin açılması Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya xalqlarının, bizim qonşularımızın maraqlarına cavab verir”.\nSİTAT: “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi keçmişdə qalıb və biz gələcək barədə - qonşuluqda birgə necə yaşamağı, nəqliyyat arteriyalarının blokdan çıxarılmasına dair məsələləri necə həll etməyə çalışmağı və gələcəkdə regionun təhlükəsizlik və stabiliyini gücləndirməyi düşünməliyik”.\nSosial-iqtsadi təlatümlər, siyasi kataklizmlər məngəsində məhv olan Ermənistan üçün bundan gözəl şans ola bilməzdi. İ.Əliyev bölgədə sülhün təmin olunmasının, iqtisadi inkişafın tərəfindədir. Amma Ermənistan buna hazır olmadığını sübut edir.\nBəs bizə sərf edən variant nədir?\n- Bəlkə elə Ermənistanın bu mövqedə dayanması bizə sərf edir!?\n- İnfrastruktur, nəqliyyat, regional layihələrdən qidalanaraq, güc əldə edən Ermənistanın Azərbaycana qarşı yenidən işğalçılıq siyasəti həyata keçirməyəcəyinə kim və necə zəmanət verir? Belə bir zəmanət və sənəd də yoxdur!\n- Ermənistan bu cür zəif, gücsüz durumda olması bizim milli maraqlarımıza cavab vermir? Verir. Deməli, qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin qurulması istiqamətində Rusiya və Azərbaycanın birgə səyləri də boşa çıxa bilər, Ermənistan öz ənənəvi revaşist mövqeyindən daşınan deyil.\nDigər tərəfdən, Rusiya Prezidenti Putin də birgə tikinti, iqtisadi əlaqələr, infrastruktur layihələrin inkişafı üzrə konkret addımların atılmasın danışdı. Amma Paşinyan bütün bunlara hazır olmadığını göstərir. Ermənistanı inkişaf xəttinə Rusiya necə daşıyacaq? Bəs regional layihələr Ermənistanın mənfur planlarını necə və hansı müddətə qədər ertələyə biləcək?\nRusiya birgə inkişaf üçün “zəncirvari iqtisadiyyat” modelinin tətbiqinə çalışa bilərmi?\nİqtisadiyyat yoxdursa, siyasət də yoxdur. SSRİ dövründə movcud iqtisadi sistemi möhkəmləndirmək üçün “rus ideologiyası” 15 respublikanın hər birinin ayrı-ayrılıqda inkişaf etməsini həyata keçirmədi. “Zəncirvari iqtisadiyyat” üsulu tətbiq olundu. Məsələn, hansısa texniki avandanlığı, məhsulu istehsal etmək üçün həmin texniki avadanlığın müxtəlif detalları, hissələrinin hərəsi bir ölkədə istehsal olunurdu. Ona görə də, SSRİ dağılandan sonra Sovet respublikaları da iqtisadi cəhətdən çökdü, zavodlar bağlandı: “Mən varamsa, siz də varsınız, mən yoxamsa, siz də yox olmalısınız…”. Hansısa məhsulun bir detalı Belarusiyada, digər detalı Azərbaycanda, başqa bir detalı Ukraynada hazırlanırdısa, SSRİ dağıalndan sonra o məhsul necə istehsal oluna bilərdi ki!? O ölkə iqtisadi cəhətdən çökməyə bilərdimi!?\nAmma SSRİ Azərbaycanı həm də repressiyaya məruz qoymuşdu, milli şüur, milli təfəkkür tərzimiz, tariximiz, mədəniyyətimiz, ədəbiyyatımız təcavüzə məruz qalmışdı. Ermənistanı isə bütün bu dəhşətlərdən uzaq tutmuşdu. Biz həm inkişaf etməli, həm də ölməməli idik. Ermənistanı isə həm yaşadırdılar, həm də inkişaf etdirirdilər. Bütün bunlarla belə Sovet dövründə də Azərbaycan bütün sahələr üzrə Ermənistanı qabaqladı. Amma Ermənistan da qidalandı, kürəyini ruslara söykədi, SSRİ dağıalndan sonra rəzil gündə olan Ermənistan fürsətdən istifadə edərək işğalçılıq siyasətinə başladı.\nAzərbaycan müstəqil dövlətdir. Demirəm ki, Rusiya bundan sonrakı iqtisadi münasibələt sistemində, 3 dövlətin birgə iqtisadi əlaqələri, inkişafı kontekstində, hansısa regional layihədə “zəncirvari iqtisadiyyat”a qayıdacaq. Amma gələcəkdə iqtisadi subyektlər yaranacaq və xeyli detallar ortaya çıxacaq. Diqqət etməli olduğumuz əsas məqamlardan biri bu olmalıdır.\nŞəksiz, Ermənistanın iqtisadi cəhətdən dirçəlməsi Rusiyanın maraqları dairəsindədir, Qarabağ probleminin tam həlli Rusiyanın maraqlarına cavab vermir. 200 ildir “Qarabağ amili”ni əsas siyasi istiqamətlərdən birinə çevirən Rusiya üçün Qarabağ probleminin tam həlli onun Qafqazdakı planlarını iflic etmiş olur. Ona görə də, bunu problem kimi sıradan çıxarmaq üçün Rusiyanın səylərinə inanmaq da bizm maraqlarımıza cavab vermir. Yanvarın 11-də Putinin dediyi fikirlrədə bu da var idi: “Bu razılaşmaların icrası həm Ermənistan, həm də Azərbaycan xalqlarına fayda verəcək və heç şübhəsiz, bütövlükdə regiona, deməli, Rusiya Federasiyasının mənafeyinə də fayda verəcək.".\nO zaman sual olunur:\n- Birgə inkişaf haqqında razılıq varsa, hansı addımlar atmalıyıq ki, Ermənistanın iqtisadi cəhətdən dirçəlməsi gələcəkdə Azərbaycana qarşı aqressiya, mənfur planlarla nəticələnməsin?\n- Birgə inkişaf çərçivəsində Azərbaycan əsas uduşlu dövlət olmaq üçün nələr etməlidir?\n- Ermənistan regional layihələrdə iştiak edəcəksə, ona hansı şərtlər diktə olunmalıdır? Ermənistan hansı şərtlərə qeyd-şərtsiz əməl etməlidir?\n- Ermənistanın iqtisadi cəhətdən qidalanması, ayaqüstə durması 100 sonra da bizim əleyhimizə işləyəcək, bəs birgə inkişaf konteksində Ermənistanı zəif və gücsüz dövlət kimi necə saxlamaq olar? Bəlkə elə “zəncirvari iqtisadiyyat”ın başqa bir modelini Azərbaycan tətbiq etməlidir?\n- Türkiyə bu məsələrdə necə rol almalıdır?\nProses nəzarətdən çıxır: "Ermənistan Rusiyaya birləşdirilə bilər" - MÜSAHİBƏ\n"Ermənilər yeni terror təşkilatı yaradıb, intensiv təlim keçirlər" - Savaş Eğilmez XƏBƏRDARLIQ ETDİ\n"Nəcməddin Sadıkovun sabah hansı qiyafədə peyda olacağı bəlli deyil" - Sabiq nazir müavini\nRusiyanın işğal planı - Turçinov şok faktlar açıqladı\nHeydər Əsədov kirvəsinin həbsindən qorxuya düşüb - SƏBƏB\nABŞ kəşfiyyatı "Putinin aşbazı"-nı axtarır - 250 min dollar mükafat təyin edib...\n"Belə oyunların axırı onun özü və Ermənistan üçün çox pis olacaq..." - Moskvadan Paşinyana TƏHDİD\nZərdüşt Əlizadə Qarabağın 25 faizinin Azərbaycana qaytarılacağı tarixi açıqladı - VİDEO\n"III Qarabağ müharibəsi başlaya bilər" - Türk professorla SENSASİON MÜSAHİBƏ


Mahir Emrelidən Poşla mətbuatına maraqlı açıqlamalar » Xeberekspress.az\n25 sen 2021, 13:54 | Gündəm / İdman\nBu fikirləri Polşanın "Legiya" klubunda çıxış edən Azərbaycan millisinin futbolçusu Mahir Emreli yerli mətbuata müsahibəsində deyib.\n24 yaşlı hücumçu bir il əvvəl baş tutmuş Avropa Liqasının pley-off mərhələsinin matçını xatırlayıb: "Həmin görüşdə "Qarabağ"ın xüsusi planı var idi və bunu həyata keçirə bildik. "Legiya"nın daha açıq futbol oynaması üçün hesabı erkən açmağı planlaşdırırdıq. Nəticədə 3:0 hesablı qələbə qazandıq. "Qarabağ"ın avrokuboklarda Polşa klubunu mübarizədən kənarlaşdırması ilk dəfə deyildi. Bir neçə il əvvəl "Pyast”a, hətta daha öncə "Visla"ya qarşı da eyni hal yaşanıb".\nEmreli Azərbaycanda Polşa çempionatının qiymətləndirilməməsinə də münasibət bildirib: "Liqa qiymətləndirilməyə bilər, amma ölkə çempionunu qiymətləndirmək lazımdır. Bəzi ölkələrdə vəziyyət Azərbaycandakı kimidir. Bolqarıstanda çempionat Polşadakından zəifdir, amma "Ludoqorets" güclü komandadır. Ardıcıl 6-cı dəfə avrokubokların qrupuna yüksəlib. Avstriyada da çempion digərlərinə nisbətən böyük üstünlüyə malikdir. Ölkə çempionunun daha yaxşı olması liqanın yüksək səviyyədə olduğu anlamına gəlmir".\nForvard Polşa Ekstraklasasına Azərbaycan Premyer Liqasından daha çox baxıldığını söyləyib: "Polşada çempionat çox təkmilləşib. Transfer dönəmində bir neçə oyunçu yaxşı liqalara keçir. Bu səbəbdən, Azərbaycan çempionatına nəzərən daha yüksək nüfuza malikdir. Daha çox potensial alıcıların maraqlandığı yerdir. "Legiya"ya keçməyimin ilk səbəbi də məhz budur. Hamımızın gerçəkləşdirmək istədiyi xəyalları var, amma əvvəlcə prosesi başlamaq üçün addım atmalısınız. Mən də Polşa klubu ilə daha yüksək səviyyəyə çatmaq üçün müqavilə bağladım. Sevdiklərimlə, hətta "Qarabağ"ın baş məşqçisi ilə birlikdə başqa variantları təhlil etdim ki, bundan sonra hara getməliyəm? Qərara gəldik ki, "Legiya"nın qurduğu sxem bizə ən uyğunudur. Komanda hər oyunda dominantlıq edir, çoxlu vəziyyətlər yaradır. Bu da hücumçu üçün çox vacibdir".\nEmreli yay transfer dönəmində bir neçə klubdan təklif aldığını sözlərinə əlavə edib: "Belçika, Avstriya, Portuqaliya və Macarıstan klublarından mənə ciddi maraq olub. Macarıstanda çempionatın Polşadakından yaxşı olub-olmadığını bilmirəm. Belçika, Avstriya və Portuqaliya liqaları daha yüksək səviyyədə ola bilər. Amma mənimlə maraqlanan komandalar "Legiya"dan güclü deyildi. Burada çempionluğu xəyal edirəm. Ekstraklasanın bombardiri olsam və ya ən yaxşı futbolçusu seçilsəm, komandamız isə titul qazana bilməsə, fərdi mükafatlar haqda nə demək olar? Yekunda hamımız məğlub olacağıq. Çempionatın qızıl medallarına sahib olmağı arzulayıram, nəinki fərdi nailiyyətlərə görə heykəlciklər. Bəlkə də bombardirlik daha yaxşı kluba keçidimə kömək ola bilər. Amma ən çox komandamın kuboklar qazanmasına və matçlarda qalib gəlməsinə kömək etmək üçün buradayam. "Legiya” mənə bir şans verib, onu qaytarmalıyam. Öz ambisiyalarımı komandanın istəyindən üstün tutmayacağam".\nO, Avropa Liqasının qrup mərhələsindəki rəqibləri haqqında da danışıb: "Qrupdakı komandalara nəzər yetirəndə düşündüm ki, Çempionlar Liqasının təsnifat mərhələsini keçmişik. Çünki rəqiblər çox güclüdür. Çempionlar Liqasında da belə bir qrupun olması mümkün idi. Hər futbolçu üçün güclü rəqiblərlə çıxış etmək məqsədlərdən biridir. Çox çətin rəqiblərimiz var, bunun sayəsində belə görüşlərdə təcrübə toplayaraq inkişaf edə bilərik. Uşaq olanda məşqçim mənə deyirdi ki, oyun varsa, bu, böyük bayramdır. Avropa Liqasının qrup mərhələsindəki çıxışlara münasibətim belədir - dəvətnaməni özümüzün qazandığı əla şənlik olacaq".


Sürücülük vəsiqələri ilə bağlı - YENİLİK - FED.az\n11:15 25 May 2018\n“Yol hərəkəti haqqında” qanuna əlavə və dəyişiklik edilir.\nFED.az xəbər verir ki,, qanuna əlavə və dəyişiklik Azərbaycan prezidenti tərəfindən irəli sürülüb.\nLayihəyə əsasən, qanunun 33-cü (Nəqliyyat vasitələrini idarəetmə hüququ) maddəsinin 3-cü bəndinə edilən əlavəyə görə, “A”, “B” və “C” kateqoriyaları ilə yanaşı “B1” və “C1” altkateqoriyaları müəyyənləşir və 18 yaşdan etibarən istifadə hüququna şamil edilir.\n4-cü bəndə edilən əlavəyə görə, “BE” kateqoriyası ilə yanaşı “C1E” altkateqoriyası müəyyənləşdirilir və 19 yaşdan etibarən istifadə hüququ verilir.\n6-cı bəndə edilən əlavə və dəyişikliyə görə isə “D” kateqoriyası ilə yanaşı “D1” altkateqoriyası müəyyənləşdirilir və 23 yaşdan etibarən istifadə hüququ verilir.\nLayihəyə görə “D1E” altkateqoriyası da müəyyənləşir və 25 yaşdan 65 yaşadək sürücülük hüququ verilir. Eyni zamanda bu altkateqoriya “D” kateqoriyasına və ya “D1” altkateqoriyasına daxil olan nəqliyyat vasitələrini idarə etmək sahəsində təcrübə 2 ildən az olmamaq şərti ilə verilir.\nMaddəyə II-I hissə də əlavə edilir: Hərbi qulluqçular “CE”, “D”, “DE” kateqoriyalarına və “D1E” altkateqoriyasına daxil olan nəqliyyat vasitələrini idarəetmə hüququnu 19 yaşdan etibarən əldə edə bilərlər.\nQeyd edək ki, “B1” altkateqoriya trisikl (tricycles) və kvadrosikl (quadricycles) nəqliyyat vasitələri növünə aiddir. “C1” altkateqoriya isə 3,500-7,500 kiloqram ağırlığında kiçik və orta yük maşınlarını, römorklu yük maşınlarını (750 kq-dək ağırlıqlı) idarə etməyə imkan verir. “C1E” altkateqoriyası bir ağır tonnajlı yük avtomobili (TİR) ilə orta yük maşınlarına, “D1” minibus (8-15 sərnişin daşıma) nəqliyyat vasitələrinə aiddir.


İngiltərə XIX əsr - XX əsrin əvəllərində | Yeni tarix | Kayzen\nÇünki onlar Amerika gəmi sahiblərindən daha varlı idilər və yelkənli gəmilərin paroxodlarla əvəz edilməsinə iri məbləğdə pul xərcləyə bilirdilər. Buxarla işləyən gəmilərdən ibarət güclü ticarət donanmasının və hərbi donanmanın yaradılması İngiltərənin “dəniz hökmdarı” mövqeyini daha da gücləndirmişdi. 1825-ci ildə İngiltərədə dünyada ilk dəfə olaraq istehsalın bütün sahələrini bürüyən iqtisadi böhran baş verdi. Parlament 1824-cü ildə həmkərlar ittifaqlarını qadağan edən qanunu ləğv etdi. Peşəkar fəhlə ittifaqları olan tred-yunionlar (ingiliscə-peşə və ittifaq sözlərindəndir, peşələrə görə ittifaq deməkdir) yaradıldı. Tred-yunionlar fəhlələrin mənzil və iş şəraitinin yaxşılaşdırılması və əmək haqqının artırılması uğrunda leqal mübarizəyə başladılar. Bu mübarizənin başlıca forması tətillər idi. əhalisi çox olan Mançester və Birminhem kimi yeni şəhərlərin İcmalar palatasına deputat göndərmək hüququ yox idi. Çox az adam yaşayan yerlər isə deputatlar seçməklə davam edirdilər. Belə yerləri “çürük yerlər” adlandırırdılar. 1832-ci ildə parlament islahatı keçirildi. “Çürük yerlər”in bir çoxu ləğv edildi, sənaye şəhərləri palataya deputatlar göndərmək hüququ əldə etdilər. Bununla da, sənaye burjuaziyası hakimiyyətdə təmsil olunmağa başladı. xıx əsrin ortalarına yaxın İngiltərə sənaye və ticarətin inkişaf səviyyəsinə, dəniz qüdrətinə görə dünyada birinci yerdə idi. Ingilis burjuaziyası kapitalist ölkələri arasında inhisarçı (inhisar-fəaliyyətin hər hansı bir sahəsində müstəsna vəziyyət) vəziyyətini qoruyub saxlaya bilmişdi. Dünya bazarında ingilis malları rəqabətə rast gəlmirdi.


Qərib Azər: “İngilis nənə elə bildi ki, terrorçuyam” – MÜSAHİBƏ | Gənc Ailə\nAna Səhifə AKTUAL Qərib Azər: “İngilis nənə elə bildi ki, terrorçuyam” – MÜSAHİBƏ\nFev 20, 20150\nBiz onu cəsarətlə teleməkanımızın ən maraqlı səyahət verilişinin müəllifi və aparıcısı kimi təqdim edə bilərik. Onun adını çəkmədən də müsahibəyə başlaya bilərik – çünki siz söhbətin kimdən getdiyini artıq bildiniz.\nOnunla hər şeydən – səyahətlərindən, layihələrindən, başına gələn maraqlı hadisələrdən, zövqündən, yemək-içməkdən, hətta gözəl qızlardan da danışmışıq. Buyurun, “Kişi sözü” rubrikasının budəfəki qonağı Azər Qəribdir.\n– Azər Qərib – nə deməkdir bu? Maraqlıdır, siz özünüzü harda qərib, harda ev sahibi hiss edirsiz?\n– Hələ məktəbdə məni Qərib deyərək çağırırdılar. Sonra ANS kanalında verilişin layihəsini müzakirə edəndə Mir Şahin təklif etdi ki, adını Qərib Azər qoyaq. Mən bəyəndim, çünki həm soy adımızdır, həm də məntiqcə səyahət verilişinə uyğundur. Sonra isə verilişin adını “Oralar” qoydum.\n– Sonra deyərkən, yəni nə vaxt? Ümumiyyətlə, maraqlıdır, siz jurnalistikaya necə gəldiniz?\n– Mən jurnalistikaya 1973-cü ildə gəldim. Pionerskaya “Pravda” qəzetində mənim qısa məqaləm çıxmışdı. O vaxt 12 yaşım vardı.\n– Sizin üçün dünyanın ən uzaq və ən yaxın ölkələri hansılardır?\n– Ən uzaq ölkə mənim üçün odur ki, özümü orda pis hiss edirəm, lakin hələ ki, beləsinə rast gəlməmişəm. Ən yaxın isə İtaliya və İngiltərədir.\n– İlk yazınız da təsadüfən ezamiyyət, səfər barədə deyildi?\n– İlk məqalə 134 nömrəli məktəbin məzunu haqda idi.\n– Planınızda Ermənistan səfəri varmı? Görəsən, orda özünüzü necə hiss edərsiniz? Lap məsələn, yolunuz Şuşadan, Laçından düşsə…\n– Gəlin belə sualları verməyək. Reytinqə görə provokasiyaya dəyməz…\n– Mənə elə gəlir ki, siz kosmopolit deyilsiniz, deyilmi?\n– Mən kosmopolit deyiləm, amma milliyətçi də deyiləm. Hərçənd ki, ölkəmi sevirəm. Biz qardaşımla birlikdə öz vəsaitmiz hesabına Azərbaycan haqqında film çəkmişik, adı “About Azerbaijan”dır.\n– “Oralar” verilişi hər kəsə tanışdır. İstərdim digər layihələriniz barədə danışasız.\n– “5 oclock” verilişi Azərbaycanda ilk rusdilli internet verilişdir, müsahibə janrında hazırlanır. İndiyədək qonaqlarım Mixail Qusman, Fərhad Bədəldəyli, mərhum Anar Məmmədxanov, Hafiz Paşayev, Araz Əzimov və digərləri olublar.\n– Sizcə, əcnəbilər bizdən başlıca olaraq hansı xarakterlərinə görə fərqlənirlər?\n– Avropalı bizdən qanunlara hörməti ilə fərqlənir, ərəblər bizim kimi hay-küylüdür. Deyim ki, hər millətin öz xüsusiyyətləri var, yəni, eyni deyillər, əcnəbilərin hamısını bir etmək olmaz.\n– Siz çəkilişlərinizdə bütün gözəlliklərlə yanaşı, olduqca gözəl xanımları da tamaşaçılarınıza göstərirsiz. Sizcə, dünyanın ən gözəl qadınları dünyanın harasındadır?\n– Banal səslənsə də, bizim qadınlar özlərinə diqqətlə yanaşırlar, xarici görünüş, libaslar, kosmetikaya xüsusi önəm verirlər. Avropada gənclər belə deyillər. Yalnız orta yaşdan sonra qadınlar özlərinə baxırlar. Ukrayna və İtaliya qadınları – hə, bax, onlar da cazibədar olurlar.\n– Təamlar baxımından necə, siz şərq, yoxsa qərb yeməklərini bəyənirsiniz?\n– Bəyəm qərbdə yemək var? Əlbəttə şərq.\n– Amma deyəsən, gəzmək üçün Avropanı daha çox bəyənirsiniz, yoxsa yanılıram?\n– Sadəcə yaxındır, amma əslində, Asiyanı daha çox sevirəm.\n– Hansı məziyyətlərinə görə?\n– Ekzotika, təbiət, möhtəşəm otellər, otellərdə lyüks servis, ucuzluq, insanların səmimiyyəti və s. üstünlüklərinə görə.\n– Necə düşünürsünüz, ölkəmizə turist axını üçün nə etməliyik? Və bir də sualımın davamı olaraq ölkəmizin hansı regionlarını, hansı yerlərini gəzməyi daha çox sevirsiniz? Əminəm ki, mütləq Qəbələnin adını çəkəcəksiniz… Bəs daha haralar?\n– Qəbələdən başqa, açığı, digər yerlərə nadir hallarda gedirəm. O ki, qaldı turizm məsələsinə… Hesab edirəm ki, bizdə üç vacib məsələ həll olunmalıdır: servis, kadrlar və qiymət siyasəti. Əslində, servis elə kadrdan əmələ gəlir. Kadrlar olsa, servis də düzələr. Turizm sahəsi bir neçə illik vergilərdən azad olunsa, oraya yatırım artar, beləliklə də qiymətlər aşağı düşər. Ümumilikdə isə bu sahədə perspektivlərə inanıram.\n– Səfərləriniz zamanı başınıza gələn hadisələrdən hansını daha çox xatırlayırsınız?\n– Bir dəfə Londonda metro ilə gedirik, mənim üstümdə iki çanta var, kamera çantası bir tərəfdən, ştatif çantası digər tərəfdən. Üzüm saqqallı, sifətim arabskiy, yanımdakı ilə söhbət edirik, iki sözdən də biri, həmişəki kimi, Allah qoysa, inşallah, Allah kərimdir və s. O vaxt Amerikada terror yenicə baş vermişdi, mediada islam terroru adlı mif yayılırdı.\nMetroda bizimlə üzbəüz bir ingilis nənə oturmuşdu. Mənim də adətimdir, yerimdən qalxanda, deyirəm Ya Allah!\nDayanacağa yaxınlaşanda, Ya Allah deyib çantaları düzəldib, qalxdım. Elə həmin andaca arvad əlləri ilə başını tutub yerə yıxıldı. Yəqin elə bildi ki, terrorçuyam.\nGeriQadınlar diqqətlə oxusun! İrəli45 gün enerji saxlayan telefon


“O, mənim dayım deyil, yalan sözdür” » Teref.info\nTarix: 23-05-2018, 12:24\nMüğənni Zamiq Hüseynovun “Qafqazinfo”ya müsahibəsi:\n- Azərbaycanda hamıda belə fikir formalaşıb ki, gənclər musiqi üçün heç nə etmirlər. Amma siz “Kaman”ı elə ifa etdiniz ki, Azərbaycanda hələ də yaxşı səslərin olduğunu, amma onlara qarşı laqeyd olduğumuzu düşündük. “Kaman”ın yaradıcılığınızda yeri nədir? İlhamə Quliyevadan sonra o mahnını oxumaq sizə çətin deyil ki?\n- Azərbaycanda fərqli zövqlü dinləyicilər-caz, estrada, muğama qulaq asanlar var. Həmçinin beş günlük mahnılara da qulaq asanlar az deyil. “Kaman” elə bir mahnı oldu ki, onların hamısını bir yerə topladı. Bütün dinləyici kütləsi bu mahnını sevdi. Bilirsiniz ki, bu mahnını İlhamə Quliyeva oxuyub. Bəzən qulağıma çatır ki, Zamiq hardasa deyibmi, bu mahnını kim ifa edib? Ümumiyyətlə, bu mahnı yaranan gündən bütün çıxışlarımda çalışıram ki, bunu qeyd edim. Çünki bunu demək borcumdur. Bu mahnının möhürünü İlhamə xanım vurub, biz isə bu mahnıya yeni nəfəs vermişik. “Sən necə də gözəlsən” mahnım əsrlər boyu səslənəcək. Yüz il sonra da bu mahnı oxunanda yeni mahnıymış kimi dinləyəcəklər. “Kaman”ı bir gecəyə hazırlamışıq. Saat 10-da başlayıb 12-də bitirmişik. Həyatımda elə bir şey olmayıb ki, bir günə aranjiman bitsin, iki saata səs yazılsın. Belə bir şey olmayıb, kimə desən gülməyi gələr. Deməli, bu mahnının qismətində bu var imiş. Böyük sənətkarlardan sonra bu mahnıları ifa etmək böyük məsuliyyət tələb edir. Amma mənə dedilər ki, İlhamə xanımın xatirəsinə albom hazırlanır, müğənnilər İlhamə xanımın repertuarından olan musiqiləri ifa edir və istəyirik ki, bir mahnını da siz ifa edəsiniz. Hansı mahnının adı çəkildisə dedilər ki, bunu artıq seçiblər. Mən də dedim ki, axırıncı mənə deyəcəkdinizsə heç deməzdiniz. Axşam baxanda qarşıma “Kaman” çıxdı. “Kaman”a qulaq asa-asa beynimdə bu ritm səsləndi. Mənim anarjimançı dostlarım çoxdu. Beləcə, bu mahnı hazır oldu.\n- “Cənnətimsən” mahnısını “Kaman”a bənzədirlər. Ona görəmi bu mahnıya üstünlük verdiniz ki, “Kaman” kimi uğur gətirsin?\n- Aranjiman baxımından ola bilər. Çünki musiqidə saz da var idi. Sanki “Kaman”a bənzərlik kimi elədik. Dedim bəlkə bu da yaxınlaşar ona. Amma baxırsan ki, “Kaman” başqa bir şey idi. “Cənnətimsən” mahnısının bəstəsi mənə aiddir, sevə-sevə ifa etmişəm. Dinləyicilər də bildirir ki, çox yaxşı mahnıdır.\n- “Kaman”, “Elnarə” kimi mahnıların ikinci ifaçısı olsanız da, öz mahnılarınızdan daha populyar oldu. Bu, nə ilə bağlıdır?\n- “Elnarə”ni kanalların birinin yeni il proqramında köhnə aranjimanda oxudum. Sonra baxdım ki, dinləyicilərim izləyirlər. Fikirləşdim ki, yenidən aranjiman olunsun. Çünki istəməzdim ki, mahnı köhnə aranjimanda populyar olsun. Orada da vaxt az idi deyə, çatdırma bilmədik.\n- Siz Azərbaycanda tez-tez klip çəkən müğənnilərdənsiniz. Həm də kliplərinizdə bir çox həmkarlarınızın risk etmədiyi səhnələrə çəkilirsiniz. Azərbaycan izləyicisində illər əvvəlki “Uçduq” klipində olan açıq səhnələrə olan reaksiyanın dəyişdiyini hiss edirsiniz?\n- Bir foto paylaşsaq, şərhlərdə yazılacaq ki, “Zamiq super, ela, bəyəndik” və yaxud da əksinə “ vay-vay, biabırçılıq” və sair. Üç min, beş min şərh və hamısı da biri-birinin arxasıyca nə gəldi yazır. Bəzən insanlar öz fikirləri ilə yanaşmırlar. Yıxılıbsa vuraq, yaxşıdırsa tərifləyək. Saya baxırlar ki, neçə nəfər yazıb. İşi alqışlamaq lazımdır, riskli də olsa, nə olursa-olsun, insan iş görübsə, əlbəttə onu tənqid etmək olar. Məsələn, bu kadrı sevmədim, bu, belə olsaydı yaxşı olardı. Çox yüngül və gözəl yanaşmaq lazımdır. “Uçduq” klipi bu gün olsaydı, daha çox tənqid olunardı. Bəzən görürəm ki, səhifənin aşağısında şərhlərdə söyüş də yazırlar. Mən baxıram və bunu yazan insanlara yazığım gəlir. Bu gün bir şeyi bəyənmirsə, demir bəyənmirəm, birbaşa təhqirə keçir. İstəyirəm ki, o insanları hər yerdə bloka atsınlar. İnsanları təhqir edib alçaldıcı sözlər demək olmaz. Sən kimsən ki, insan haqqında çox ağır söz yazasan. Amma inanıram ki, hər şey yaxşı olacaq. Buna həmişə inanmışam. Müxtəlif dinləyici kütlələri var. Amma mən çalışacam ki, həmişə Zamiq kimi oxuyum.\n- Kənardan görünür ki, şou-biznesdə heç kəslə əlaqəniz yoxdur. Sizi sevmirlər, yoxsa siz onları sevmirsiniz?\n- Sənətdə sevdiyim insanlar çoxdur. Ancaq paxıl, gözügötürməyən insanlar da var. Bunların hamısının içində olmaq və yaxşı baş çıxarmaq da çox çətindir. Mən sənətkara qiymət verən insanam. İfaçının xasiyyətinə yox, ifa etdiyi mahnısına qiymət verirəm. Mahnıya qulaq asanda o dəqiqə xasiyyəti yadımdan çıxır. Amma musiqi bitəndən sonra o müğənnini necə tanıyıramsa, elə də gözümdə canlanır. Sənət aləmində dostum çox azdır. O demək deyil ki, heç kəsə inanmıram. Yox! Sadəcə, illərdir baxdım ki, məni istəyən insanlar azdır və gözügötürməyən insanlar çoxdur. Təmiz insanlar azdır və onlar nə qədərdirlərsə, hamısı mənim yanımdadır. Məni sevməyənlə necə oturub-durum? Və mən baxıram ki, kim məni sevmirsə, təmiz yanaşmırsa, ondan uzaqlaşıram. Ona görə kənardan elə görünür ki, Zamiqin çox dostu yoxdur. Amma əslində çox dostlarım var. Sadəcə, mən sevgimi, istəyimi instaqramdan bildirim, xoş sözlər yazım yalandan. Bu, məndə yoxdur. Amma belə görünür ki, Zamiqin dostu yoxdur, deməli belə olmalıdır.\n- Hamı sizi eqosu yüksək biri kimi tanıyır. Kənardan belə görünür, yoxsa özünüz belə obraza girirsiniz?\n- Mən uşaqlıqdan seçilməyi sevmişəm. Bu da özündən razılığa, özünü sevməyə gətirib çıxarır. Bir insan özünü sevməsə, başqalarını sevə bilməz. Və bir insan özünə baxmırsa, öz geyiminə, təmizliyinə diqqət eləmirsə, o insan o birilərinə də baxmayacaq. Özümdən niyə razı olmayım?! Məni tanıyanlar deyir ki, biz sənin barədə belə düşürdük, amma yanılmışıq. Mənfi enerji aldığım insanlardan mən uzaqlaşıram, gözləmirəm ki, onlar məndən uzaqlaşsın.\n- Azərbaycanda bugünkü azarkeşlər bizim müğənnilərə azarkeşlik etməyi sanki özlərinə sığışdırmırlar. Türkiyədən isə hər hansı müğənni gəldikdə ona münasibət tamam başqa cür olur. Sizcə, pərəstişkarlar öz müğənnilərimizə qarşı niyə komplekslidir?\n- Sözün düzü, mən bu barədə çox fikirləşmişəm. Doğrudan da niyə belədir? Bəlkə biz onlara çox adi gəlirik. Bəlkə biz çox gözə görünürük. Hərdən özüm də fikirləşirəm ki, bunu necə etmək olar?! Amma baxıram ki, yox. Belə bir şey olmuşdu. Kənan Doğulu Bakıya gəlmişdi. Yerli müğənnilər də yanında oturmuşdu. Bütün mikrofonlar Kənan Doğulunun qabağına qoyulmuşdu. Ancaq ona suallar verirdilər, bizimkilər də qalmışdı kənarda. Bu, xoşuma gəlmədi. Amma mən özümünkünü hamıdan çox istəyirəm. Öz müğənnimi heç bir əcnəbi müğənniyə dəyişmərəm. Xaricdə olanda dostlarımla da mübahisəm olub ki, azərbaycanlının ən pisinin belə qadasını alım. Mən istəyirəm ki, özümüzü öndə tutaq və öndə görək. Bizim musiqimiz dünyada öz yerini tapmış musiqidir. Hər zaman çalışmalıyıq ki, özümüzünkünü hamıdan çox alqışlayaq.\n- Siz Naxçıvanda fanat sevgisi ilə qarşılaşdız. Görüntülərdən belə hiss etdik ki, özünüz belə təəccübləndiz. Doğru müşahidə etmişikmi?\n- 10 gün öncə mənim Naxçıvanda konsertim oldu. Mən orada onlara dedim ki, siz dünyanın ən gözəl insanlarısız. Çəkiliş qrupu da bizimlə getmişdi. Onlar da deyirdilər ki, heç vaxt belə alqış görməmişik. Onlar alqışla demək istəyirdilər ki, məni yola vermə, konsertə gəlmişik və daha yaxşısıni bizə ver. Doğrudan da fikirləşdim ki, belə olmaz e, bunlar məndən nəsə istəyirlər. Gördüm ki, elədikcə daha çox alqış gəlir. Amma bəzi konsertlər də olur, onlar fikirləşirlər ki, əşşi biletin pulunu vermişəm, xeyir ola əl çalmalıyam?! Amma mən həmişə demişəm ki, yekə-yekə gəzən insanlar kompeksli və zəif insanlardır. İnsan rahat olmalıdır. ¬Konsertə niyə gedərlər? Oxumağa, deməyə, gülməyə. Hər zamanın, hər yerin ona uyğun dadını çxarmaq lazımdır. Çünki bu dəqiqədən bir də olmayacaq k,.. Üç-dörd il qabaq bizim bir konsertimiz də olmuşdu. Röya, mən, Sevda – üçümüz bir yerdə konsert vermişdik. Yəni mən onun qədər gözləyirdim. Amma sözün düzü, bu qədərini gözləmirdim. Mən onları alqışlayıram. Musiqiçiyə, aktyora ruh verən alqışdır. Bu alqış olanda inanın ki, daha böyüyünü sizə verəcəklər.\n- 10 ildən çoxdur sənətdəsiniz. Amma hələ də sizi, sizdən sonra gələnləri “gənc nəsil” adlandırırlar. Bununla da “gəncləri” sanki ciddi qəbul etmirlər. Azərbaycanda bu gün gənclərə etibar etmirlər. Niyə?\n- Əslində, bu, heç vaxt xətrimə dəyməyib. Biz böyüklərin yanında gəncik. Amma gəncik deyə, “onların sözü lazım deyil”, - deməməlidirlər. Yox. Biz öz gəncliyimizi, kiçikliyimizi bildirməliyik ki, böyük sənətkarlara dəstəyik, onlardan öyrənirik. Çalışacağıq ki, onların izləri ilə gedib davam etdirə bilək. Amma elə böyüklər də var ki, bundan istifadə edir, o gənci qapazaltı da edir, sözünü də kəsir. “Sən ümumiyyətlə fikir söyləmə, mən olan yerdə kimsən ki, oxuyursan?!” və sairələrə mən yaxşı baxmıram. Belə insanlardan uzaq gəzməyə çalışıram. Heç bəyənmirəm. Çünki sən özün də nə vaxtsa gənc müğənni olmusan. Heç vaxt keç kəsin qəlbinə dəymək olmaz. Çünki uşaq vaxtından kim mənim qəlbimə dəyib, sonradan onlar mənim gözlərimin içinə baxa bilməyiblər. İndinin özündə də üzbəüz danışanda gözlərini qaçırdırlar.\n- Düşünürəm ki, gənc ifaçılar iradlarla razılaşırlar. Cavab vermədikdə iradlar daha da artırmı?\n- Ümumiyyətlə, böyüklərə cavab qaytarmaq olmaz. Onların sözünə hörmət etmək lazımdır. Amma böyük də olsa, elə insanlar var ki, adamı təhqir edir. O insanlardan özünü müdafiə etməlisən. Sənətçinin məni sevməməyinə normal baxıram. Adam məni sevmir də, nə etmək olar ki? Nə vaxtsa məni təhqir etsə, onda özümü müdafiə etməliyəm. Bəzən belə hallar olur. Çalışdığım qədər özümü saxlayıram, çünki istəmirəm çəksinlər, yazsınlar. Mən nəsə desəm, nə olacaq ki, guya? Əksinə məsələ böyüyəcək.\n- Xarici müğənnilər şəxsi həyatı ilə gündəmdə olmaqda özləri maraqlıdırlar. Bəs Azərbaycanda niyə müğənnilər həyat yoldaşlarını gizlətməyə çalışır. Bu, nədən irəli gəlir?\n- Mentalitetdən, qandan irəli gəlir. Biz azərbaycanlıyıq, avropalı ola bilmərik ki. Ailə ailədir. Ta dədə-babadan belə görmüşük. Mənim şəxsi həyatımdan danışmamağım özümdən asılı deyil. Canım, içim belədir. Bu gün mənim burada ifa etməyimin anama nə aidiyyatı var? Anam öz övladlarının, nəvələrinin başındadır. Mənə efirdən kimsə, nəsə desin. Sonra anam cavab versin. (red-gülür) Belə olur axı adətən. Bir neçə sənətçi dostlarım var, yadımdadır ki, anası zəng vurub deyir, bəs filankəs sənin dalınca danışdı. Amma mənim dalımca danışanda anam televizorun kanalını dəyişərdi. Heç elə bil bunu eşitməyib. Amma bir şey deyim ki, olanlara da normal baxıram.\n- Sadə insanlar adətən toyu pul yığmaq üçün edirlər. Müğənnilər də buna görə toy edir? Sizcə, toy etmək vacibdirmi?\n- Bu söhbət çox dərinlərə gedir. Ona görə də danışmaq istəmirəm. Çünki danışıram, başqa yerlərə atmacalar kimi gedib çıxır. Sonra da elə bilirlər ki, onlar haqqında danışıram. Ona görə də, normal yanaşıram (red-gülür).\n- Deyirlər Manaf Ağayev sizin dayınızdır. Və onu da deyirlər ki, musiqiçi qohumlarınız çoxdur. Doğru xəbərdir?\n- Manaf Ağayev dayım deyil. Qohumlardan musiqi ilə məşğul insanlar çox azdır. Yəni yalan sözdür. İndi nəsə səhv məlumat gedəndə öz instaqram səhifəmizdə deyirik. Əvvəllər danışırdın, ordan-burdan kəsib verirdilər. Birinin haqqında danışırdın, axşam baxırdın ki, sözlərin başqa birinə ünvanlanıb. Ona görə indi daha yaxşıdır ki, şəxsi feysbuk və instaqram səhifəsi var. Və hər hansı yalan xəbər çıxanda rahat təkzib edə bilirsən.\n- Zamiqi nə həvəsdən salır?\n- Ən çətin sualdır (red-fikirləşir). Həvəsdən düşməmək üçün kənara çəkilmişəm. Bayaq sual verdiniz ki, niyə kənara çəkilmisiz? Sualın əsl cavabına gəlib çıxdıq ki, həvəsdən düşməmək üçün kənara çəkilmişəm. Ortada olanda çox söz-söhbətlər olur. İnsanların haqqında yalnış sözlər danışılanda, yalnış məlumatlar yazılanda xoşuma gəlmir. Demirəm ki, həvəsdən düşürəm. Musiqidən məni heç kəs həvəsdən sala bilməz. Çünki mən musiqini sevirəm. Musiqi mənim bir dünyamdır. Sadəcə olaraq, dediyim şeylərə görə bir az da olsa həvəsdən düşməmək üçün kənara çəkilmişəm. Kənarda olmaq daha yaxşıdır. Kənardan hər şey o qədər qəşəng görünür ki...