Məti Osmanoğlunun hekayəsi: Heykəl\n16:24 29 Aprel 2020 1620 dəfə oxunub\nKulis.az Məti Osmanoğlunun “Heykəl” hekayəsini təqdim edir.\nO heykəl başın haqqı...\nBir-iki dəfə yüngülcə tamsınıb, başını yastıqdan qaldırmaq istədi, udqunanda ağzında kəskin acılıq hiss elədi, ona elə gəldi, dili quruyub daşa dönüb. Axşamdan içdiyi cecə arağının acısı zəhər kimi dilinin üstündən boğazına çökmüşdü...\nYavaş-yavaş yuxunun əsarətindən çıxıb, ağlı üstünə gəldikcə qaranlıqda gözü alacalanır, hər şey gözündə böyüyür, gözünü yumanda axşamkı yığnağın ayrı-ayrı məqamları gah qırıq-qırıq gözünün qabağına gəlir, gah da qəfildən qeybə, beynindəki qaranlığa çəkilirdi. İndi, iş-işdən keçəndən sonra qəti anlayırdı ki, onu axşamkı məclisin üstündən alayarımçıq qaldırıblar, başlarından əkiblər.\nAşıq Puşkinin qoşa çinarın altına, Qaz Mahmudun “qazxanası” adlandırılan yeməkxanaya, məclisin “yetişmiş yerinə” gəldiyini dəqiq xatırlayırdı. Sonra da Yoğun Fərhad sazın aşığına bir “qırmızı onluq” keçirib demişdi ki, Kəlbəcər mahalından əziz qonağımız gəlib, onun xətrinə Səməd Vurğunun Kəlbəcərə səfərini, Aşıq Şəmşirlə görüşünü yada salsın.\nƏhməd indi yerinin içində, gözüyumulu Aşıq Puşkinin “El havası” üstündə ağır-ağır oxumağını elə xatırlayırdı ki, elə bil sazın da, aşığın da səsi pəncərənin o üzündən gəlirdi:\nCanımı odlara yaxdı nahaqdan…\nPuşkinin sazının və sözünün havasından bir müddət sağlıqlara ara verilmiş, stəkanların cingiltisi susmuş, yemək ortada qalmışdı. Bu sakitlik Əhmədi sıxırdı. Bir yandan da şəppəxeyir Əlhəm – onun «uçeniki» dinc durmur, ağır məclisdə özünü apara bilmirdi. Arada əyilib Əhmədin qulağına: “Andır saznan yaxşı gedir, niyə vurmursan?” - demişdi. Əhməd bu yerdə dözə bilməyib, ayağa durmuşdu, “Xruşşov” stəkanını cecə arağıyla “çappa” doldurub, Aşıq Puşkinin qabağına yerimişdi, bərk-bərk o üzündən, bu üzündən öpmüşdü: “Belə yaralı sözlərnən dərdli sinəmizin dağının üstünə dağ çəkmə”, - demişdi (o, indi beyninin qaranlığında yanıb-sönən bu əhvalatı gün kimi aydınca xatırlayır, xəcalətəbənzər bir hiss keçirirdi).\nSonra da ağlamsına-ağlamsına Aşıq Puşkinə ərkyana təpinmişdi: “Ayrı şeydən danış, qoy camaat desin-gülsün, kef eləsin!” Dönə-dönə yalvar-yapış eləmişdi ki, ərgənliyində anası Şirinlə Kosalı kəndinə Gülnisəyə elçi getdiklərini danışsın. Aşığa: “A xalası göyçək, a xalan… belə-belə, - demişdi, - bunu yaman uydurubsan. Əlinə keçsən, Şirin səni cıracaq”.\nAşıq Puşkin «gözlər üstə» deyib, yenə öz bildiyini oxumuşdu:\nDolanıb keçsə də yüz il o vaxtdan,\nAşıq «əhli-hal» sözünün izahına keçəndə Əhməd daha dözə bilməmişdi və Puşkinin sazının aşığına bir «göy üçlük» keçirib, ciddi görkəm alıb, “zakaz” vermişdi:\n- Mənə izah elə görüm, kosmos nədi, Qaqarin orada nə qayırıb?..\nAşıq Puşkin gülümsünə-gülümsünə bu “zakaza” da “gözlər üstə” demişdi və Fərhadın üzünə baxıb, sözünə ara vermişdi.\n“Çappa”nı dibinə qədər başına çəkəndən sonra məclisdə olub-keçənlər Əhmədin yadında o qədər də dəqiq qalmamışdı. Bundan sonra nə olduğunu o, indi elə bil, qarışıq yuxuda görürdü.\nDeyəsən, kimsə ortaya söz buraxdı ki, Cəbrayıl müəllim bu dəqiqə vurhayda təcili Lal Əhmədi axtarır (kənddə bu ləqəbi ona, çox güman ki, azdanışan olduğuna görə – əlbəttə, ağzına içki dəyməyəndə – vermişdilər). Yoğun Fərhad onu kənara çəkib pıçıltı ilə qulağına: “Atam, Kişi səni axtarır, ağıllı ol”, - deyib, Əhmədin ayaqdanyüyrək “uçeniki” Əlhəmi traktorun kabinəsində onun yanında əyləşdirib, dönə-dönə tapşırdı ki, Cəbrayıl müəllimi görəndən sonra ləngimədən dabanı üstə geri qayıtsınlar.\nEvə necə gəldiklərini dəqiq xatırlaya bilməsə də, Əhməd indi qaranlıqda gözü alacalana-alacalana aydınca başa düşürdü ki, məclisdə özünü “adam kimi” apara bilməyib. Özü özündən utandı. Dilxor olub, ürəyində:\n- Deməli, məni əkdiniz, a qurumsaqlar?! – dedi və həmin an da gözünün qabağında Fərhad peyda olub, yoğun qarnını qabağına verdi:\n- Səni əkənin beli qırılsın!\nƏhməd, elə bil Fərhadla üzbəsurət söhbət eləyirmiş kimi:\n- Özünü əkənin beli qırılsın, – dedi və xəyalında düzüb-qoşduğu bu mükalimənin ani məzəsinin üstündən canına qara qayğı çökdü. Yarımayıq başı yaxşıca anlayırdı ki, Yoğun Fərhad axşamkı “vur-çatlasının” əvəzini ondan yeddiqat çıxacaq, dədəsinin nökəri kimi istədiyi yerə buyuracaq. Qarşıdan biçin mövsümü gəlirdi…\nQaranlığa qərq olmuş fəhmi ilə anlayırdı ki, gecədən çox keçib. Daha yəqin qoşa çinarın altından əl-ayaq yığışmış olardı. Orada bu zamana kim qalardı ki? Gecənin bu vədəsində, bu halıyla durmalı, tapşırıq dalınca getməliydi, Cəbrayıl müəllim demiş, “dövlət əhəmiyyətli vacib tapşırıq”. Qanqaraldan düşüncələrdən sonra, Cəbrayıl müəllimin tapşırığı onun içində qəribə bir rahatlıq, fərqində olmadığı bir qürur yaradırdı, naməlum bir qüvvə canına yağ kimi yayılır, ona təpər verirdi...\nƏlini baş tərəfindəki kətilə tərəf uzatdı. Gözüyumulu bilirdi ki, Gülnisə dəmir dolçanı axşamdan su ilə doldurub, kətilin üstə qoyub. Əhmədin evinin yazılmamış qanunuydu, o, axşamdan içkili yatanda suyu yanında hazır olmalıydı...\nCanını dişinə tutub, evin gözədəyər mebeli olan “soldat kravatının” - dəmir əskər çarpayısının üstündə dikəlib, dolçadakı sərin suyu birnəfəsə başına çəkdi. Başındakı küt ağrı daha da artdı, başı çiyinlərinə ağır yük kimi gəldi, qulaqları uğuldadı. Bir yandan da suyu içən kimi otağın qaranlığı başına fırlandı. Fərhad düz deyir, vallah: samoqon içən üç dəfə keflənir: bir axşamdan andırın özünü “vuranda”, bir gecə durub üstündən su içəndə, bir də səhər...\nQaranlıq otağın o biri başından, döşəmənin üstündən saldığı yatağından Gülnisə astaca içini arıtladı. Bu isə o demək idi ki, mən də oyağam. Elə bil, Əhmədin yuxudan durmağını axşamdan gözləyirmiş.\n- Dur, paltarımı ver, geyinib gedirəm.\n- Gecənin bu vaxtı hara gedəsisən?\n- Gedirəm eli-obanı köməyə çağırmağa, sənin işiyin öhdəsindən tək adam gələmməz...\nƏhmədin özündən ötrü də tam gözlənilməz olan bu qəfil atmacadan Gülnisə əvvəl bir şey anlaya bilmədi. Əhmədin papiros hisi çökmüş xırıltılı gülüşü kal öskürəyə qarışıb, otağın qaranlığını silkələyəndə isə ərinin sözünün içindəki eyhamı göydə tutdu.\n- Yiyən ölsün, yetim qal! – dedi və sinəsindən barmaqlarının ucuna qədər qəribə, canalıcı bir duyğunun əsirinə döndü. Gülnisənin qarğışında pis məna axtarmağa dəyməzdi, bununla o, Əhmədə, kənd arvadlarının təbirincə, “qır verirdi”. Allaha şükür, təzə tikdirdikləri ağ otaqda əl-ayağa dolaşanları yox idi. Ürəkləri istəyən kimi yaşaya bilirdilər. Onların hələlik tək oğlan övladı o biri otaqda, Şirin arvadın – Əhmədin anasının yanında yatırdı…\nƏhmədin yerindən durduğunu hiss eləyəndə Gülnisənin damarları boşaldı, elə başa düşdü ki, Əhməd indi onun yanına keçəcək, gecənin bu vaxtı boynuna düşən vəzifəni yerinə yetirəcək. Ancaq Əhməd, deyəsən, həqiqətən geyinirdi və harasa gedəcəkdi.\n...1961-ci ilin yazı uzaq Qaltan kəndinə böyük canlanma gətirmişdi. İkinci dünya müharibəsindən sonra camaatın qırışığı təzə-təzə açılırdı. Dava illərinin zülmlə, atasız böyümüş uşaqları ev-eşik, arvad-uşaq sahibi olur, Qaltan kəndində planla salınmış təzə məhəllələrdə bir-birinin yanında eyvanı gündoğana baxan ikiotaqlı, üçotaqlı ağ evlər tikilirdi. Hər məhəllənin arasındakı yol boyunca elektrik dirəkləri basdırılmış, evlərə xətlər çəkilmişdi, camaat möcüzə gözləyirmiş kimi elektrik işığının yolunu gözləyirdi.\nTəzə ev-eşik sahibi olmuş kənd kişilərinin kölgə yerlərə çəkilib, bala-bala hala gəlmək, dünyanın gərdişinə kefli başla ayıq qiymət vermək adəti də o vaxt yenicə yaranmağa başlayırdı. “El-oba köməyi” söhbətini isə dünənki xudmani məclisdə Umud oğlu Məmməd dilə-dişə salmışdı.\nKəlbəcərli Umud oğlu Məmməd dörd-beş il idi, yaz aylarında bu kəndin, lap dəqiqini desək, yoğun Fərhadın əziz qonağı olurdu. Nə sənətin sahibi olduğunu dəqiq bilən yox idi. Danışığından daha çox müəllimə oxşayırdı. Fərhadla yaxşı tapışmışdılar. Bir-biriylə həm sözləri tuturdu, həm də xasiyyətləri. Məclisdə Fərhad yeməkdən, qonaq da içməkdən qayıdan adam deyildi. Dörd-beş il idi, havalar qızanda, torpağın üyüşüyü açılanda Məmməd Kəlbəcərdən bura, Qarayazı meşəsinin ətəyinə, akasiyanın, yemişanın, üçyarpaq yoncanın çiçək vaxtına bal arısı gətirirdi. Dağlar qardan silkinib, al-yaşıl geyinəndə isə Qaltanın bürkülü yayı başlayırdı və Umud oğlu aran mövsümünü başa vurub, arılarını təzədən dağlara köçürürdü.\nQaltanda əkin-səpin bir az səngimiş, biçin hələ başlamamışdı. Şair demiş, “yaşamağa” vaxt var idi. İşdən sonra kəndin ortalığında, Qaz Mahmudun çayxanasında çay içdikləri yerdə Fərhad Əlhəmi qonşu gürcü kəndinə cecə arağına göndərmişdi, Qaz Mahmuda da eyhamla başa salmışdı ki, araq gələnə qədər yaxşı bir əmlik quzu kəsib, pörtdətsin. Heç kəsdən sirr deyildi ki, Fərhad bunu şəxsən Məmmədin xətrinə eləyirdi. İşin gedişi isə onu göstərirdi ki, məclis hələ xeyli uzanacaq, Allah bilir, bəlkə, beyinlər qızandan sonra, Aşıq Puşkinin dalınca adam göndərib, yalvar-yapışla dilə tutub bura gətirəcəkdilər. Məmmədi dostunun bu nəzakəti nə qədər mütəəssir eləsə də, o, Fərhadı ağır xərcə və əziyyətə salmaq istəmirdi.\n- Fərhad, sən o heykəl başın, uşaqlara əziyyət vermə. Buralardan bir şey tapıb, ağzımıza tulluyarıq...\n- Yox, atam, ağıllı ol. Hökumət bu andırı boş qayırır. Qoy bu gün gürcü Revazın sərt cecəsindən içib hala gələk. Görək başımıza gələn nədir...\nQoşa çinarın altında Yoğun Fərhadın yan-yörəsi səbirsizliklə Əlhəmin yolunu gözləyə-gözləyə vaxt öldürür, hərə bir şeydən danışırdı. Söhbətin ayıq hissəsi əsasən Qaqarinin kosmosa uçuşuna həsr olundu. Qasım müəllim bu uçuşun Stalinin vaxtında, onun şəxsi tapşırığı ilə hazırlandığını, sonradan kənar qüvvələrin təsiriylə qəsdən ləngidildiyini, gec də olsa, kosmosun sovet vətəndaşı tərəfindən fəth olunmasının sovet hökuməti üçün necə böyük siyasi və elmi əhəmiyyət daşıdığını həvəslə izah eləsə də, Əhməd danışanları, xüsusən də kosmosun nə, necə yer olduğunu, Qaqarinin orada nə iş gördüyünü, ən əsası isə bunun nə xeyri olacağını heç cür anlaya bilmirdi. Qasım müəllimin sözünü kəsib, kosmosun nə olduğunu və Qaqarinin orada nə “qayırdığını” tam ciddi şəkildə ondan soruşsa da, ciddi cavab ala bilmədi. Qasım müəllim sərtləşib:\n- Bunu gərək məktəbdə oxuyub öyrənəydin! – dedi, qalın şüşəli kobud “Xruşşov stəkanı”nın dibindəki çayın son qurtumunu içib, “Allah sizə ağıl versin” deyib, məclisi əsəbi şəkildə tərk elədi.\nFutbol mövzusu özünə o qədər də tərəfdaş toplaya bilmədi. O vaxt bu mövzu Qaltan çayxanasına təzə-təzə ayaq açmaqdaydı və “İnjiner Kərəm” çayxanaya gələndən-gələnə aktullaşırdı. Ancaq Lal Əhməd üçün bunlar çox uzaq və yad məsələlər idi. Allah köməyi olmuş Umudoğlu Məmməd isə Əlhəm gələnə qədər (burada bir daha vurğulamaq yerinə düşür ki, məclis əhlinin başının ayıq vaxtında) öz həmyerlisi – kəlbəcərli Rəfi kişinin yay gecələrinin birində başına gələn məzəli əhvalatı danışdı. Elə-belə, könül xoş eləmək, vaxt öldürmək, məclisdə diqqəti siyasi və elmi söhbətdən ayırıb, Əhməd kimi darıxanları güldürmək üçün. Heç güman eləməzdi ki, həmin çayxana söhbəti gəlib Əhmədin evində yaz gecəsinin qaranlığını diksindirəcək, Gülnisənin sümüyünə səksəkə salacaq...\nƏhməddən gələn tünd siqaret, “samoqon”, kəsif tər və “solyarka” qoxusunun qarışığı ilə bərabər divarları hələ suvanmamış ağ otaqdan nəsə izahı çətin olan bir qüvvə də qopub ayrıldı. Gülnisə yerinin içində çevrilib, dərindən içini çəkdi.\n“Belarus”un səsi bütün kəndə hay saldı, qəfildən ucalıb göyə dirək olan əcaib nərilti itlərin zingiltsini batıraraq qüzeydəki Çal dağının çılpaq qayalarına dəyib qayıdandan sonra güneydə, Qarayazı meşəsində aram tapdı.\nGöy “Belarus” kəndin ortalığına yollananda, heç şübhəsiz ki, ətrafda yuxusuna haram qatmadığı canlı qalmamışdı. Ancaq Qaltan kəndində elə indinin özündə də bu cür məsələlər heç vaxt ciddi narazılıq yaratmır. Bu səs kəndə ruzu gətirir...\nKəndin ortalığına, idarə binasının yanına çatana qədər Əhmədin fikrində Umud oğlu Məmməddən eşitdiyi, Rəfi kişidən qalmış «el-oba köməyi» söhbəti durub-durub təzədən canlanırdı.\n...Dağlarda biçinin qaynar vaxtı imiş. Biçindən yorğun-arğın gələn Rəfi kişi allahın verdiyindən yeyir, yerini arıxananın üstündən saldırır və ağır daş kimi döşənib, dərin yuxuya gedir. Gecə arvadı kişini dümsükləyir:\n- Ə, dur. Heç belə gecədə də yatılarmı?! Bax, gül güllüyünnən, quş quşluğunnan min dil tökür, bir-birinə gəl-gəl deyir. Sən də xorultunla onlara züy tutubsan...\nRəfi köhnə kişi idi, arvadın murazını gözündə qoymur. Güllərin baxışlarına, quşların səsinə, dərədən axan çayın zümzüməsinə yaxşı bir “züy” tutur…\nBir az keçir, arvad bir də Rəfini dümsükləyir. Rəfi kişi oyanıb:\n- Ay qız, gül də sənsən, bülbül də sənsən, – deyir. – Qoy onların hamısı sənin qadanı alsın. Lap belə üstəlik mən də sənin qadan alım.\nRəfi kişi yenə arvadın “qadasını alır”, bu dəfə də onu murazına çatdırır. Yenə güllərin baxışlarına, quşların səsinə, dərədən axan çayın zümzüməsinə yaxşı bir “züy” tutur...\nArvad gecənin hansı aləmindəsə yenə Rəfi kişini dümsükləyir. Bu dəfə kişidən səs çıxmır. Arvad bir də görür ki, kişi pal-paltarını, tuman-köynəyini axtarır.\n- Ə, gecənin bu aləmində hara xeyir ola?..\n- El-obanı köməyə çağırmağa gedirəm, arvad. Sənin işin daha mənlik olmadı. Bu iş, kolxoz biçini kimi tək adamın işi deyil, gedim el-obanı yığıb köməyə gətirim...\nƏhməd siqareti damağından araladı, şaqqıldayıb ürəkdən güldü. Ona elə gəlirdi ki, Umud oğlundan eşitdiyi məzəli əhvalat bu gecə Gülnisə ilə onun arasında çox yerinə düşüb və bu söhbəti onlar keflərinin kök vaxtında, dalda yerə düşəndə hələ indən belə çox yada salacaqlar…\nSovet hökumətinin ilk illərindən bəri kəndin ortalığında iki heykəl ucalırdı. Onlardan biri Leninin, o biri də Stalinin heykəli idi. Bir-birindən on-on beş metr aralı ayrı-ayrı postamentlərin üstündə qoyulsa da, heykəllər bir-birinə çox bənzəyirdi. Qaltan kəndində çox az adam gözüyumulu deyə bilərdi ki, sağdakı hansı heykəldir, soldakı hansı. İkisi də sağ əlini irəli uzadıb, “xalqa xoşbəxt gələcəyin, kommunizmin yolunu göstərirdi”. Hər halda, bu heykəllər burada qoyulandan onların mənasını savadlı adamlar belə izah eləmişdilər və hamı da bunu tərəddüdsüz qəbul eləmişdi. Əslində, Qaltan camaatı üçün Lenindlə Stalinin o qədər də böyük və prinsipial fərqi yoxuydu. Onların hər ikisi ümumsovet xalqının kiçik bir paçası olan Qaltan camaatı üçün dahi, ulu rəhbər idi. Əhməd traktorun səsini aşağı “dabana qoyub”, “dövlət əhəmiyyətli vacib məsələni” həll eləmək üçün əlində kəndir Stalinin heykəlinə yaxınlaşanda qəfildən onu vahimə basdı. “Cəbrayıl müəllim bunlardan hansını demişdi?”.\nTraktoru söndürdü. Həm axşamkı məclisin təsirindən, həm də traktorun səsindən beyninin içinə düşən uğultunu yenib, hər şeyi başdan, lap əvvəlindən xırdalıqları ilə gözünün qabağına gətirməyə çalışdı. Kolxozun sədri Cəbrayıl müəllim Qaz Mahmudun yeməkxanasında, qoşa çinarın altında “xırda-xırda kefə baxan” məclis əhlinə yaxınlaşmışdı, adamların arasından onu, Əhmədi ədəb-ərkanla yanına çağırmışdı. Adətən, Cəbrayıl müəllimin içənlərə sərt üz göstərirdi. Kolxoz işlərinin gur vaxtı içki üstündə rastına çıxanları danlamağı özünə ağsaqqallıq borcu sayırdı. Ancaq bu dəfə öyüd-nəsihət söhbəti olmamışdı. Əhmədi camaatdan bir az kənara çəkib, tapşırığını vermişdi: Bu gecə əl-ayaq çəkiləndən sonra durub traktorunla kəndin ortalığına gələrsən, – əliylə yanaşı duran heykəlləri göstərmişdi, – kəndirin bir ucunu boğazına salarsan, o biri ucunu traktorun dalına qoşarsan, yıxandan sonra sürüyüb Qarayazı meşəsinə apararsan, körpüdən Qarasuya tullayarsan. Suyun dibi dərin lildir, heykəl də ya sementdəndir, ya gipsdən, su dəydikcə ağırlaşacaq, lil onu özünə çəkib udacaq, bir də gördüm deyən olmaycaq. Tam arxayın ol, sənə heç kəs dəyib-toxunmayacaq, qarovulçunu iş dalınca şəhərə göndərmişəm. Əməliyyat öz nəzarətim altında olacaq. Aydındır? – Cəbrayıl müəllim sözünə bir az ara verib, xüsusi vurğuyla ağır-ağır əlavə eləmişdi:\n- Bu işi hər adama etibar eləmirəm. Bu, dövlət əhəmiyyətli vacib tapşırıqdır!\nƏhməd, elə bil, bu vacib tapşırığı lap çoxdan gözləyirmiş. Cəbrayıl müəllimin ona göstərdiyi xüsusi etimaddan təsirlənərək heç bir tərəddüd eləmədən:\n- Gözlərim üstə, Cəbrayıl müəllim, – demişdi.\nBurada onu demək yerinə düşər ki, Əhmədin tərəddüd eləməməsinin iki daha ciddi səbəbi var idi. Bir səbəbi bu idi ki, Cəbrayıl müəllim sözü yerə salınacaq kişi deyildi. Adını, hörmətini bir karvan dəvə daşımayan Cəbrayıl müəllim Əhmədi sayıb, kişi yerinə qoymuşdu, o qədər adamın içində onu xətir-hörmətlə qırağa çağırıb, ona ciddi dövlət işi etibar eləmişdi. Bu halda, Qaltan kəndində kim olsa, Cəbrayıl müəllimin sözündən çıxmazdı.\nİkinci səbəb də bu idi ki, Cəbrayıl həqiqətən Əhmədin “özününküydü”, doğmaca dayısı oğluydu. O, belə ciddi sözü Əhmədə də deməyib, kimə deyəsiydi? Belə dar məqamda yenə adamın özününkü…\nƏlbəttə, başqa səbəblər də tapmaq olardı ki, burada onları xırdalamağa elə bir ehtiyac görmürəm.\nİndi mühüm işi yerinə yetirmək məqamı çatanda bu aydınlıq gecədə sanki Əhmədin burnundan ürəyinə iydə çiçəyinin tünd ətrinə qarşıb, ağır, qaranlıq bir xof dolurdu. Görəcəyi işin, yıxacağı dilsiz heykəlin xofu. Əhmədin sövq-təbii ürəyinə daman qənaətə görə, neçələrini gedər-gəlməzə göndərən bu “heykəl” kişinin yıxılması o qədər də balaca hadisə deyildi. Düzdür, axır vaxtlar çayxanada Stalinin adı daha tez-tez çəkilirdi. Başda köhnə və sınanmış kommunist Qasım müəllim olmaqla Qaltan kəndində çayxana əhlinin yekun rəyi isə belə idi ki, Stalinin müharibədəki qələbəsini gözü götürməyən xarici qüvvələr indi xüsusilə fəallaşıblar, onu qəsdən gözdən salmaq, bununla da sovet hökumətini ideoloji cəhətdən zəiflətmək istəyirlər… Əhməd çayxanada danışılanlardan bundan artıq bir şey anlamırdı və bu an, bu qərib təklikdə nədənsə Stalinin cansız heykəlini yıxmağa özündə güc tapa bilmirdi. O da ola bilərdi ki, son vaxtlar ağızdan eşitdiyi ara söhbətləri Əhmədin gözündə Stalini bir qədər də hörmətə mindirmişdi…\nƏhmədin başı axşamkı dəm havasından ayazımağa başladı. Dərin siyasi savadı olmasa da, indi qəti inanırdı ki, bu kiçik kənddə Stalinin heykəlini yıxmaq Moskvada sovet hökumətini yıxmaq kimi bir şeydir…\nCəbrayıl müəllim də elə adam deyildi ki, yoğun Fərhad kimi “andırdan vurub”, “ağıllı olun” deyə-deyə sözü boşuna səpələsin, zarafatı ilə ciddisini anşıra bilməyəsən. Deyəsən, Cəbrayıl müəllimdən tapşırıq alanda Əhmədin özü nəyisə səhv salmışdı…\nİçindəki xof beynindəki dəm havası kimi birdən-birə çəkildi. Əlində kəndir geri dönüb qətiyyətlə Leninin heykəlinə doğru yeridi. Çətinlik çəkmədən heykəlin postamentinə dırmaşdı, kəndirin bir ucunu ilgəkləyib Leninin irəli uzanan qolunun altından boğazına saldı, o biri ucunu da ilgəkdən keçirib Cəbrayıl müəllimin tapşırdığı kimi traktorun qoşqu yerinə tərəf tulladı...\n“Belarus” nərilti ilə yerindən tərənənib heykəli arxasınca qopartdı…\nƏhməd naməlum ünvana söyüş yağdara-yağdıra (bilmək olmurdu kimə söyür – Cəbrayıl müəllimə, Stalinə, Leninə, yoxsa öz bəxtinə, iqbalına) traktordan bir də aşağı endi. Heykəl yerindən qopanda başı qopub yolun kənarına diyirlənmişdi. Əhməd Leninin heykəlinin başını söylənə-söylənə birtəhər traktorun kabinəsinə qaldırdı, qayıdıb kəndirin ilgəyini bir də yoxlayıb bərkitdi ki, yükü yolda qoymasın. Lap dilxor olmuşdu. Axşamdan bəri Cəbrayıl müəllimin ona göstərdiyi xüsusi etimaddan və simsarlıqdan aldığı ləzzət traktorun borusundan qalxan tüstü kimi göyə çəkilməkdəydi. O, indi tam aydınlığı ilə dərk eləyirdi ki, Cəbrayıl müəllimin ona tapşırdığı elə-belə iş deyil, bunun bir zibili var: “Qurumsaq mənə tapşırmağa iş tapdı! Yaxşı şey olsaydı, heç yadına düşməzdim...”\nKabinə dar olduğundan Əhməd sol ayağını qaldırıb heykəlin başına qoymalı olurdu. Necə olsa da, ulu rəhbərin, böyük insanın başını ayağının altına qoymağa ürəyi gəlmədi, traktoru bir də saxladı. Girdə gips parçasını – Leninin başını güc-bəla ilə qaldırıb öz yanına, oturacağın üstünə qoydu və sürüşüb düşməsin deyə bir əlini cansız başa dayaq verdi.\nHeykəlin gövdəsini suyun dərin yerinə salmaq üçün traktorla körpünün ortasına qədər sürüdü. Traktoru saxlayıb, aşağı endi. Kəndirin ilgəyini heykəlin gövdəsindən açıb, gövdəni birtəhər o biri üzünə çevirdi, körpünün qaşından diyirləyib, suyun qıjqov axan yerinə itələdi. Körpüdən aşağı aşırılan gips heykəl bir-iki dəfə suyun üstünə çıxıb, batandan sonra suda birdəfəlik qeybə çəkildi.\nSonra traktoru geri verib, təzədən körpünün üstünə qaytardı və motoru söndürdü. Heykəlin bədənindən qopmuş başı oturacağın üstündən qaldırıb, yerə tulladı. Körpü dar olduğundan baş körpünün qaşına dəyib, axının yavaş olduğu dayaz yerə düşdü. Sudan ətrafa lax yumurta iyinə bənzər xoşagəlməz, tünd qoxu yayıldı və həin qoxu bir azdan yoxa çıxdı.\nƏhməd körpünün qaşında oturub, ayaqlarını aşağı salladı. Dərindən köks ötürüb:\n- Ey gidi dünya, - dedi.\nGözünü aşağı, qıjıltı ilə ayağının altından axan suya zilləyib, ciddi-cəhdlə «gidi» sözünün mənasını aydınlaşdırmağa çalışırdı. Ayın işığı ayağının altından axan suya düşdüyünə görə, su gümüş rəngə çalır, suyun üstündə oynaşan xırda ləpələr bir-birini udur, bir-birinə qarışır, suyun üzündə xırdaca işıqlar axışırdı. Əhməd uşaqlıqdan bilirdi ki, körpüdən suya bir az da belə baxsa, gözləri axacaq, başı fırlanacaq...\nKörpüdən xeyli aşağıda, hər iki yaxasını yabanı acı tərə basmış Qarasu öz qaydasında, laldinməz axırdı. Uzaqdan anadil quşlarının aramsız səsi eşidilirdi. Əhmədə elə gəlirdi ki, göyün sonsuzluğunu, yeri-göyü yaradanın əlçatmazlığını əks etdirmək üçün ay da, ulduzlar da işığını bir-birinə qatıb, Qarasuyun üstünə çiləyib. Bu zərif işıqda suya kənardakı ağaclardan, otlardan düşən kölgələrdə valehedici bir nizam, dərin bir ahəng var idi, bu ahəngin içində hər şey bir-birini tamamlayırdı. Meşənin içindən çox xoş, xoş olduğu qədər də qeyri-müəyyən, müəmma ilə dolu bir ətir gəlirdi. Əhməd bu meşənin hər qarşına, bu havanın hər udumuna, bu suyun hər damlasına gözüyumulu bələd olsa da, belə qərib, belə qəfil ətrin haradan, nədən gəldiyini anşıra bilmirdi. Bunun hansı çiçəyin ətri olduğunu aydınlaşdırmaq Əhməd üçün Fərhadla Qasım müəllimin kosmos barədə söylədiklərini anlamaq qədər uzaq və əlçatmaz bir şey idi. Ancaq kosmos Qarayazı meşəsindən, Qarasu çayından, Əhməddən çox-çox uzaqlarda, bu müəmmalı qərib qoxu isə Əhmədin lap burnunun ucundaydı, aldığı nəfəsə qarışıb ciyərinə dolurdu. Elə düşüncələri bu müəmma içində vurnuxa-vurnuxa traktoru nərilti ilə işə salıb, kəndə üz qoydu.\nDan yerinin yaxası yavaş-yavaş yırtılırdı. Əhməd qayıdanda ər-arvad hərə döşəyin bir ucundan tutub soldat kravatının üstündən dədə-baba qaydasında yan-yana yerə salmışdılar. Gülnisə başını Əhmədin sinəsinə qoyub, onun qoynunda tumarlanmış pişik kimi qıvrılmışdı.\n- A dəli yiyən ölsün, a yetim qal, gedəndə dediyin nəydi? Kimi köməyə çağırmağa gedirdin? Heç ayıb-ədəb qanırmırsan! Gör camaata indi nə zurna verirsən – xalq danışmağa söz axtarır. Aşıq Puşkin hələ də çayxanalarda anan Şirinə qoşulub mənə elçi gəlməyindən danışır...\nƏhməd arvada uzun-uzadı söz danışan kişilərdən deyildi. Ancaq bu gecə ona nə olmuşdusa, axşamdan başına gələnlərin hamısını yerli-yataqlı Gülnisəyə danışdı. Qaz Mahmudun çayxanasında, qoşa çinarın altında Yoğun Fərhadın açdığı məclisi də, kəlbəcərli qonağın – Umud oğlu Məmmədin söylədiyi “Rəfi kişinin el-oba köməyi” əhvalatını da, Cəbrayıl müəllimin onu yanına çağırıb, vacib tapşırıq verdiyini də, Leninin heykəlini aparıb, Qarasuyun körpüsündən aşağı tulladığını da... Danışa-danışa da dəli bir inadla fikrində meşədəki ətrin hansı çiçəkdən gəldiyini dəqiqləşdirməyə çalışırdı.\nGülnisə ərinin iştirakçısı olduğu bu böyük siyasi məsələyə gözlənilən marağı göstərməyib, Əhmədin sinəsinə qısıldı:\n- Leninin də başına kül, Stalinin də! Təki əmin-amanlıq olsun. Bircə dava olmasın. Körpəm atalı-analı böyüsün.\n- Dur, sən atanın itkin canı, aynanın qabağından mənə bir papiros ver.\nAtası ikinci dünya müharibəsində itkin düşən Gülnisə bu andı basa bilməzdi. Əhmədin qoynundan çıxıb, anadangəlmə çıl-çılpaq, ayaqlarının ucunda pəncərəyə, dan yerinin bayardan düşən işığına doğru yeridi. Əhməd gözlərinə inanmırdı. Ona elə gəlirdi ki, evlənəndən bəri ilk dəfədir Gülnisəni belə gözəl, belə işıqlı, belə təravətli görür. Gülnisənin bədənindən otağın alaqaranlığına Əhmədin indiyə qədər görüb-bilmədiyi, tanımadığı, haqqında heç kəsdən heç nə eşitmədiyi ağ bir işıq yayılırdı. Süd kimi dümağ işıq. Əhməd gözünü qırpmağa qorxurdu, sanki gözünü qırpsa, bu xoş mənzərəni gözündən salıb, biryolluq itirəcək, bir də ömürlük tapmayacaqdı. Altdan-altdan baxır və Gülnisəyə deməyə utanırdı ki, sən atayın itkin canı, pəncərənin qabağında bir az ayaq saxla. Gülnisə pəncərənin qabağındakı qutudan bir siqaret və kibrit götürüb ayaqlarının ucunda təzədən geri qayıtdı, yorğanı aralayıb, sakitcə Əhmədin qoynuna girdi.\nƏhməd siqareti onun əlindən alıb, kənara qoydu. Gülnisənin bayaqkı “işıq heykəli” gözlərində bitib qalmışdı.\nBarmaqlarını Gülnisənin kürəyinə səpələnmiş saçlarında gəzdirməyə başladı. Onsuz da çox danışmağı sevən Gülnisənin əlinə fürsət düşmüşdü, elə hey danışırdı. Gülnisənin səsi elə bil lap uzaqdan, günün doğduğu yerdən gəlirdi, Əhməd nə deydiyini tam anşırmasa da, onun səsinə özünü Qarasuyun körpüsü üstündə hiss eləyirdi. Ayaqlarını körpüdən aşağı sallamışdı. Gözü axmasın deyə, ayaqlarının altına yox, xeyli uzağa boylanırdı. Aydınlıq gecədə suyun lal yerində ləpələrin üstünə ayın, ulduzların parça-parça yayılmış işıqları oynaşırdı. Umudoğlu Məmmədin arıçı marağı ilə xırdalıqlarına qədər təsvir elədiyi Kəlbəcər dağlarının rəng-rəng çiçəkləri də ayın-ulduzun işığına qarışmışdı. Əhmədin burnu Qarasuyun yaxasındakı müəmmalı ətri yenidən almağa başlamışdı və bu dəfə həmin ətrin haradan gəldiyini çox aydın, çox dəqiq anşırırdı. Bu xoş ətir Gülnisənin yarısı yastığın üstünə yayılmış, yarısı kürəyinə səpələnmiş saçlarından gəlirdi. Beləcə, Gülnisənin saçlarından gələn sehirli ətrə bələnmiş sabah yuxusu özü də hiss eləmədən Əhmədin gözlərinə dolur, üstündə ayın-ulduzun nuru, Kəlbəcər çiçəklərinin min bir rəngi oynaşan bir aləm onu çəkib öz ənginliklərinə aparırdı. Bu aləmdən Gülnisənin saçlarının mərhəm, mərhəm olduğu qədər də sirli və müəmmalı ətri gəlirdi…\nƏhməd yuxunun arasında təkrar-təkrar Gülnisənin saçlarından öpürdü.\nBu öpüşdən kişi, ər təması ilə bərabər, Gülnisənin canına ata nəvazişinə oxşayan doğma bir hiss də yayılırdı. Davadan qayıtmayan atasını yaxşı xatırlaya bilməyən Gülnisənin körpəliyindən bəri saçlarında ata öpüşünün yeri boş qalmışdı. Gecikmiş bir ata nəvazişi indi xırda, rəngbərəng kəpənəklər kimi Əhmədin dodaqlarından uçuşub, onun saçlarının ata tumarına, ata nəvazişinə həsrət yerinə qonurdu...\nŞirin arvad həyətin o başında inəyi sağırdı, Gülnisə samovara od salmışdı ki, Əhmədə çay hazrlasın. Bir azdan kənd hərəkətə gələcək, iş yiyəsi işinin dalınca, məktəblilər məktəbə yollanacaqdı. Əhmədin hələ tamamlamadığı ağ daş evinin o biri otağında yatan Bala Məcid oyanıb, atası ilə çay içəcəkdi.\n- Aya, dur…\nƏhməd başını qaldırmaq istəsə də, Gülnisənin saçlarının ətri gələn aləm onu özünə pərçimləyib buraxmırdı. Yuxunun içində gülümsünüb:\n- Ay qız, demədimmi sənin işin mənlik deyil… - deyə bildi.\n- Dur, dur! Cəbrayıl müəllim səni çağırır.\nƏhməd özünü toplayıb, dik atıldı. Nəsə olmuşdu.\nQapının ağzında dayanmış Cəbrayıl müəllimin halı özündə deyildi.\n- A dəli donuz oğlu, mənimlə nə düşmənçiliyin varıydı? Niyə evimi yıxdın?\nİndiyə qədər dilindən heç kəsin söyüş eşitmədiyi Cəbrayıl müəllimin təpimiş dodaqları səyriyirdi.\nƏhməd onun qarşısında başını yerə əymişdi və nə deyəcəyini bilmirdi.\nArtıq gün kimi aydın idi ki, Əhməd «vacib dövlət tapşırığını» düzgün yerinə yetirə bilməmişdi. Özünü toplayıb ancaq bunu deyə bildi:\n- A Cəbrayıl müəllim, gecənin qəribində heykəlin yaxasından tutub adını soruşası deyildim ki, sən Leninsənmi, Stalinsənmi? Tanımamışam. Daa bundan ötrü atam rəhmətliyə niyə söyürsən?! Bu gecə də gedib, o biri donuz oğlunu yıxıb sürüyərəm...\nÖzünü yığışdırıb, təmkinini güclə saxlayan Cəbrayıl müəllimin gözünün dərinliyində qəribə bir qığılcım oynayırdı. Qətiyyən ciddiyyətini pozmadan:\n- Traktorunu xodda, kəndin ortalığına gəl! – əmrini verdi və qara “Pobeda”ya oturub, ortalığa tərəf yollandı.\nƏhməd traktorla özünü ortalığa çatdırandan az sonra bütün kənd car çəkilmiş kimi böyüklü-kiçikli Stalinin tək qalmış heykəlini dövrəyə almışdı. Yoğun Fərhadla qonağı Umudoğlu Məmməd də səhər tezdən özlərini bura yetirmişdilər.\n“Əməliyyata” Cəbrayıl müəllimin özü rəhbərlik elədi. Əhmədi postamentin üstünə çıxartdı. Aşağıdan kəndirin bir ucunu ona verib tapşırdı ki, ilgəkləyib heykəlin boğazına keçirsin. Əhməd yuxarıdan aşağı baxanda yüzlərlə gözün ona zilləndiyini görüb, azacıq gözü qaraldı, ona elə gəldi, bu gözlər ona dərin bir uçurumun dibindən boylanır. Özünü tarazlamaq üçün heykəlin ayağını qucaqladı.\n- Gör nə oyun çıxardırsan, a lal başı batmış!..\nƏhməd bu səsi də «uçurumun» dibindən eşidirdi və bunun kimin səsi olduğunun fərqinə vara bilmirdi.\nGet-gedə heykəlin ətrafındakı dairə daralır, hər kəs bu tarixi hadisəni öz gözü ilə daha yaxından görmək üçün irəli itinməyə can atırdı. Bu isə təhlükəli idi, heykəl qopub, adamların üstünə aşa bilərdi. Fərhad camaatı heykəldən aralamağa ehtiyac hiss eləyib, ortalığa çıxdı, ona yaraşmayan ciddi və amiranə bir tərzdə:\n- A camaat, nolub? Atam, ağıllı olun, bir az kənara çəkilin! – dedi. – Cəbrayıl müəllim burda meymun oynatmır ki...\nOnun sözünə özünün düşündüyü qədər böyük əhəmiyyət verən olmasa da, Fərhad gülümsünə-gülümsünə Cəbrayıl müəllimin gözünün içinə baxdı. Bilmək istəyirdi ki, onun bu gözlənilməz ictimai fəallığını Cəbrayıl müəllim necə qiymətləndirir. Ancaq Fərhad Cəbrayıl müəllimin gözlərində elə bir ağır zəhm və acıq gördü ki, içindən gələn gülüş qırıq-qırıq olub, qəlpə-qəlpə sifətinə səpələndi. Fərhad gözü ilə adamların arasından Umud oğlu Məmmədi axtardı və yalnız bunu deyə bildi:\n- O heykəl başın haqqı...\nBilmək olmadı ki, Fərhad bu andı nədən ötrü və kimə içir...\nQalan təfərrüatları yəqin ki, təxmin eləyirsiniz. Gecədən bəri bu işdə müəyyən təcrübə qazanmış Əhməd camaatın gözü qarşısında Stalinin heykəlini köklü ağac kimi yerindən qopartdı. Yerə aşırılanda Stalinin heykəlinin qolu dibindən qopsa da, başı bərk çıxdı, yerində qaldı. Gəbrayıl müəllimin tapşırığı ilə Əlhəm kömək eləmək üçün traktorun kabinəsində Əhmədin yanında əyləşdi. Əhməd bir neçə saat bundan irəli traktorun dalında Leninin heykəlini apardığı eyni marşrutla Stalinin heykəlini də sürüdü. Əlhəm Əhmədin kefini açmaq üçün şitlik eləyir, məktəbdən yadında qalan şeirin qolunu-qılçını sındırırdı:\nLenin babam sağ olsun,\nDörd tərəfi bağ olsun.\nƏhmədin yol boyu fikri özündə deyildi. Əlhəmin söylədiklərinə əhəmiyyət vermədən traktorun yedəyində Leninin heykəli kimi Stalinin heykəlini də körpünün ortasına qədər sürüdü. Sonra ikisi də traktordan düşüb, heykəlin ipini açdılar, heykəli körpüdən lal axan Qarasuyun lilinə əmanət elədilər və yenə lildən tünd və acı bir qoxu qalxıb ətrafa yayıldı. Əhmədə elə gəldi ki, bu xoşagəlməz qoxu əbədilik Qarayazı meşəsinin havasına çöküb qaldı...\nQaltan kəndinin camaatı elə həmin gün xəbər tutdu ki, Sovet dövlətinin hər yerində Stalinin heykəllərini götürüblər və bununla bağlı bəzi yerlərdə, hətta dünən Əlhəmin cecə arağı gətirməyə getdiyi qonşu gürcü kəndində, Ulyanovkada (kənd, çox güman ki, Leninin familiyasının şərəfinə belə adlanırdı) hökumətin siyasətinə qarşı xırda etiraz eləyənlər də olub və etirazçılara dövlət tərəfindən heç bir əhəmiyyət verilməyib. Onlar da tezliklə sakitləşiblər.\nAncaq inanmaq çətindir ki, o yaz Sovet dövlətinin hansısa bir yerində Qaltan kəndində baş verən əhvalata bənzəyən dolaşıq hadisə baş vermiş olaydı. Əslində, sizə çatdırmaq istədiyim hekayə elə buradaca bitir. Bununla belə, düşünürəm ki, həmin maraqlı əhvalatdan sonra baş verən bir neçə məqam hekayəmizin sonluğu ilə maraqlananlar üçün heç də maraqsız olmaz.\nQaltan kəndinin ortalığındakı heykəllər yıxılandan sonra, “O heykəl başın haqqı...” andı Azərbaycanın bu kiçik və qədim bucağında öz inandırıcılıq gücünü, demək olar ki, tam itirdi, lağlağıya çevrildi…\nElə buradaca yeni nəslin bu hekayəni oxuyacaq nümayəndələri üçün qısaca bir arayış vermək yerinə düşür ki, 1961-ci ildə Stalinin heykəlinin götürülməsinə Sovet İttifaqının bəzi yerlərində İkinci Dünya müharibəsinin veteranları etiraz elədiklərinə görə, yuxarıdan tapşırıq gəlmişdi ki, heykəl gecə, əl-ayaq çəkiləndən sonra götürülüb gizlədilsin və imkan daxilində bu məsələnin ictimaiyyət arasında müzakirə olunmasına yol verilməsin...\nHər iki heykəlin postamenti Qaltan kəndinin başına gələn o dolaşıq əhvalatın dilsiz şahidi kimi sovet hökumətinin axır illərinə qədər yerlərində qaldı. Xalq hərəkatı başlayanda isə radikal əhvali-ruhiyyəli hərəkatçı gənclər tərəfindən bu postamentlərdən birinin üzərində Cəbrayıl müəllimin heykəlinin ucaldılması məsələsi qaldırıldı. Ancaq bu ideya tezliklə başqa problemlərin kölgəsində qalıb, yaddan çıxdı...\nCəbrayıl müəllimin Qarasuyun yaxasında saldığı alma bağı, Qarayazı meşəsinin talalarında əkdirdiyi sıra-sıra ağ akasiyalar, yabanı bitən növbənöv yemişanlar ildən-ilə daha gur çəçəkləyirdi. Ancaq o yaz baş verən o dolaşıq əhvalatdan sonra kəlbəcərli Umud oğlu Məmməd Qaltan kəndinə bir də arı gətirmədi. Qaltan kəndinin Kəlbəcərlə əlaqəsi isə tam qırılmadı. Fərhad yayda Qaltanın bürküsündə təntiyəndə hər il olmasa da, ilaşırı Ulyanovkadan bir-iki kanistr cecə arağı götürüb, Aşıq Puşkini də yanına alıb, özünü Umud oğlu Məmmədə, Kəlbəcərin çiçək-çiçək olmuş yaylaqlarına, sərin bulaqların başına yetirirdi.\nƏhməd isə o gecə baş verənlərin tam təfərrüatlarını heç sovet hökuməti yıxılandan, Leninin heykəli Azərbaycanda hər yerdən götürüləndən sonra da bir kəsə danışmadı. Savadsızlığındandı, nədəndisə mərkəzində olduğu həmin hadisə ona yüz dəfələrlə, min dəfələrlə yerinə yetirdiyi adi kolxoz işlərindən biri kimi görünürdü, şumun üstündə traktorla dırmıq sürdüyü qədər adi. O dolaşıq gecədən Əhmədin yadında çox dərin iz salan isə tamamilə başqa bir şey idi ki, ucundan-qulağından artıq onu siz də bilirsiniz.\nƏhməd həmin aydınlıq gecədə Gülnisədən saçılan süd kimi ağ işığı bir də görməyi çox arzuladı. Neçə dəfə atasının itkin canına and verib, Gülnisəni yerindən qaldırıb, pəncərənin qabağından siqaret gətirməyə göndərdi, ancaq həmin aylı gecədə pəncərə qabağında Gülnisədən saçılan süd kimi ağ işığı bir daha görə bilmədi. Siqaret-kibriti gətirəndən sonra başını Əhmədin sinəsinə qoyub ona sığınan Gülnisənin saçlarından bir də heç vaxt o gecəki kimi öpə bilmədi. Gülnisənin saçlarında öpməli bir şey də yoxuydu, onun saçları qatıq iyi verirdi. Əhməd buna çox təəccüblənirdi və kosmosun nə olduğunu anlaya bilmədiyi kimi bu sirri də heç cür anlaya bilmirdi. Bilməyəcəkdi də. Axı hardan biləydi ki, heç də hamı ömür boyu bir yastığa baş qoyduğu qadında Əhmədin gördüyü ağ işığı görə, duyduğu müəmmalı ətri hiss eləyə bilmir, çoxları ömürlük o işıqdan və ətirdən məhrum yaşayır. Əhməd, heç olmasa, bunu bircə dəfə görmüşdü və heç kəsə, lap Gülnisənin özünə də açıb-ağartmırdı…\nHəmin gecədən kefinin kök vaxtlarında Əhmədin dilinə gətirdiyi yeganə xatirə isə “el-oba köməyi” barədə məzəli əhvalat olurdu. Di gəl ki, burada da bir şeyi dəqiqləşdirməyə çox ciddi ehtiyac görürəm. Əhməd axır vaxtlar xam adamların arasına düşəndə üzünü görmədiyi kəlbəcərli Rəfi kişinin sözünü öz adına çıxmağa başlamışdı...\nİyul – avqust, 2006\n16:24 29 Aprel 2020\nƏn güclü qadın imzalar\n10:55 19 Dekabr 2019\nBir taleyin portreti\n16:38 16 Sentyabr 2019


Yeni Evlənən Hər Bir Cütlüyün Bilməli olduğu 5 Parça Məsləhət - Toy - 2020\nYeni Evlənən Hər Bir Cütlüyün Bilməli olduğu 5 Parça Məsləhət\nİllərlə birlikdə olsan da, evlənmək hələ də böyük bir mərhələdir. Birlikdə həyatınızın başlanğıcıdır və tanış olmaqdan bir qədər fərqli görünə bilər, hətta bir neçə həftəyə batsa da, tort tökülərkən paltarınız daha təmizdir və bütün qonaqlar evə getdilər, orada hələ cavablandırılmalı olan etiket suallarıdır. İlk il ərzində qarşılaşacağınız bəzi yeni evlənən məsələlərə cavab vermək üçün mütəxəssislərimizə müraciət etdik.\nSadəcə ilk böyük döyüşümüz oldu. İndi nə?\nDüyünü bağladıqdan sonra bir anda ilk döyüşünüz olacaq. Bu baş verməyə bağlıdır və ehtimal ki, monumental hiss edəcəkdir. Ailə qurmusunuz, buna görə bir mübarizə əvvəlkindən daha vacib olduğunu düşünmək asandır. Və müəyyən mənada edir. Mübarizənin özü deyil, hər ikinizin ona necə müraciət etməsi. Bu ilk mübarizəni təcrübə kimi qəbul edin və ikinizin daha yaxşı mübarizə aparacağını öyrənməyə başlayın. İttiham etmək əvəzinə, məsuliyyətin bir hissəsini bölüşün. Geri-irəli qışqırmaq əvəzinə söhbət etmək üçün əlinizdən gələni edin. Düşünmək üçün bir fasilə lazımdırsa, demə! Bir dəqiqə uzaqlaşmağınız lazım olduğunu etiraf etmək, ortalığı tamamilə bağlamaqdan daha məhsuldardır. Döyüşlər irəliləmədən təkərlərinizi bükməkdən daha çox hiss etməyə başlayırsa, aranızda ünsiyyət bacarıqlarınızı əldə etməyinizə kömək edə biləcək bir cüt məsləhətçisi ilə bir və ya iki görüş düşünün.\nQayınanamın ziyarət etməsi üçün nə qədər çox olur?\nİndi hamınız ailəniz ola bilər, amma evlənmək, qayınanalarınızın istədikləri zaman açılması üçün açıq bir dəvət deyil. Əvvəlcə həyat yoldaşınızla hər birinizin ailələrinizlə vaxt keçirmək istəməyiniz barədə bir söhbət edin. Sənin ziyarət edib-etməyəcəyini müzakirə edərsən, onları ziyarət edərsən və ya hər kəs bir yerdə yenidən görüşmək üçün bir yerdə görüşəcəkdir. Təqvimlərinizə baxın və ziyarətçilərə açıq olanda razılaşın. Lazım gələrsə, müəyyən bir sərhəd qoyun. Ziyarətlər barədə əvvəlcədən müəyyən bir vaxt bilmək lazımdırmı? Həftənin ortası və ya həftə sonu sizin üçün daha yaxşı bir vaxt olarmı? Evinizdə onları qonaq etmək üçün yeriniz varmı? Sonra öz valideynlərinizlə söhbət edin. Uzaq qalmağınız deyildiyi kimi, dəvət edildiyini və xoş qarşılandığını əmin etmək üçün müsbət baxın (məsələn, ziyarət edə bilmədikləri zaman yerinə, ziyarət edə biləcəyiniz yerlərə diqqət yetirin).\nDostlarımızla ayrıca ünsiyyət qurmağımız yaxşıdırmı?\nBəli! Evli olmaq çox vaxt hər zaman ən yaxşı dostunuz kimi təsvir olunur, lakin bu, hər oyanış anınızı həyat yoldaşınızla keçirməli olduğunuz demək deyil. Əslində həyat yoldaşınız olmadan digər dostlarınızla bir az vaxt keçirməyiniz sağlamdır. Beləliklə, qızların gecəsini planlaşdırın, filmlərə baş çəkin və ya həftə sonu söhbət etmək üçün yalnız qəhvə üçün görüşək. Hobbi və dostluq münasibətlərinizlə ayaqlaşmaqla əslində münasibətlərinizi gücləndirir və hər birinizə masaya yeni şeylər gətirməyə imkan verirsiniz. Özünüzə qulluq üçün evlilikdə vaxt buraxdığınızdan əmin olmalısınız! Və iş tədbiri və ya sosial görüş gələndə, həqiqətən həyat yoldaşınızı gətirməyi çox istəyərdiniz, yalnız soruşun!\nİnsanlar nə vaxt uşaq olacağımızı soruşurlar. Kömək edin!\nBütün bunları toyunuzda nə vaxt uşaq sahibi olacağınız barədə soruşmadan etmisinizsə, təbrik edirəm! Bir çox digər cütlüklərdən daha yaxşı yola getmisiniz. Ancaq ürəyinizi kiçik uşaqlarla dolu bir evdə qoymusunuzsa və ya gələcəyinizin bir hissəsi olmadığını bilsəniz, suallar çox vaxt istənilməz ola bilər. Heç kimə öz işlərini düşünməyini söyləməzdən əvvəl dərindən nəfəs al, sonra nəzakətlə mövzunu dəyişdir. Bu qədər sadə bir cavab: "Bunu ikimiz arasında müzakirə edərdik, ancaq paylaşacağınız bir xəbərin olub olmadığını sizə bildirəcəyik!", "Olduğu kimi həyəcanını başa düşürəm, amma bu mənim dediyim bir şey deyil. Evliliyim xaricində rahat müzakirə etmək. ”Uşaqları heç istəmirsən? Möhkəm olun. Əmin olmadığınızı söyləmək əvəzinə, uşaqların kartlarda olmadığını açıqlayın. İnsanlarınıza nə deyəcəyiniz barədə həyat yoldaşınızla söhbət edin, beləcə ikiniz eyni səhifədəsiniz.\nTətil yaxınlaşır. Vaxtı necə bölməliyik?\nBu, yeni evlənənlər üçün əsas stres ola bilər (yuxarıdakı "ilk döyüş" ə baxın). Tətilinizi ailələrinizlə keçirməyə sərf etdiniz, amma birdən sizin də yeni bir ailəniz və başqasının ailəsi də var. Nədən başlayacağınızdan əmin deyilsiniz? Valideynlərindən soruş! İlk dəfə evləndikləri vaxtı necə bölüşdüklərini öyrənin və bölüşmək üçün hər hansı bir fəlakət hekayəsinin olub olmadığını yoxlayın (işarə: iki-üç Şükran yeməyinə getməyə çalışmaq heç vaxt cavab vermir!). Şansları var, həm yeni evlənənlər, həm də illərlə evlənən və hələ də qayınanası olanlar kimi vaxt ayırmaqda bir qədər fikir əldə edəcəklər. Bu, eyni zamanda sıx bir yerdə olduğunuzu xatırladacaq və hamının vaxtınıza bir az vaxt ayırmağına əmin olmaq üçün yaradıcı olmağa təşviq edə bilər.\nModa dizayneri Carly Cushnie'nin təyin etdiyi toy, gözlədiyiniz qədər möhtəşəm idi\nJustin Bieber Hailey Baldwin sevmədiyini söyləyən şərhçini səsləndirir\nDüğüne layiq bir mane üçün ən yaxşı aptek saç tükləri\nXəyalınızdakı toy yerini tapmaq üçün 9 addım (və sifariş vermək!)\nEkipajınızın istifadə edəcəyi 21 qonaqlara hədiyyələr (hər büdcə üçün)\nLea Michele 'Birini' tapmadan əvvəl bir çox toy geyimini sınamalı idi\nMəşhurların təlimçisi Tracy Anderson cəlb olunur!\n5 Arvad "Xoşbəxt bir evlilik" dediklərini başa düşür\nNə üçün yaxşı seks empatiya tələb edir\nCopyright 2020 \_ Gəlinlər - toy haqqında hər şey - fikirlər, planlaşdırma, nişan, bal ayı, moda və gözəllik \_ Yeni Evlənən Hər Bir Cütlüyün Bilməli olduğu 5 Parça Məsləhət


03 December 2019 - 18:13\nXİN Elmar Məmmədyarovla Lavrovun görüşü haqda məlumat yaydı –Nələr müzakirə edilib?\nXarici İşlər Nazirliyindən Strateq.az-a verilən məlumata görə, təkbətək formatda başlanan fikir mübadiləsi sonra daha geniş tərkibdə davam etdirilib. Nümayəndə heyətləri çərçivəsində, həmçinin Azərbaycanın Rusiyadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Polad Bülbüloğlu və Rusiyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Mixail Boçarnikov təmsil olunublar.\nGörüşün yekunlarına dair Nazirlər Azərbaycan və Rusiya XİN-ləri arasında 2020-ci il üçün məsləhətləşmələr planını imzaladılar. Eyni zamanda, Rusiya XİN başçısı Azərbaycan diplomatik xidmət orqanlarının 100 illiyinə həsr olunan xatirə kitabına ürək sözlərini yazıb.


Füzuli: işğaldan azad edilmiş ərazilərdə məskunlaşma, abadlıq və quruculuq işləri kompleks bərpa modeli kimi uğurludur | Xalq Qəzeti\nFüzuli: işğaldan azad edilmiş ərazilərdə məskunlaşma, abadlıq və quruculuq işləri kompleks bərpa modeli kimi uğurludur\n03.12.2015 10:24 | Oxunma sayı: 1629\nArazqırağında, cəbhə xəttində yerləşən Füzuli rayonunda son günlər qışın nəfəsi açıq- aydın duyulur. Səngərlərin o tərəfindən – Zəngilan – Qubadlı səmtdən, əvvəllər sərin – otlaqlı yaylaqlara üz tutduqları Salvartının qarlı zirvələrindən enib gələn sazaqlar artıq bu yerlərə qışın müjdəsini çatdırmışdır.\nBeyləqandan Füzuliyə gedən yolun kənarlarında dünənədək sarı- qızılı yarpaqlarına bürünmüş ağaclar bir necə günün içərisində tamamilə keçəlləşmişdir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılmış əsaslı bərpa- yenidənqurma işlərindən sonra böyüyüb, gözəlləşib rayon mərkəzinə çevrilmiş Horadiz şəhərinə aparan yeni rahat yolun kənarına əkilmiş və yaxşı qulluq nəticəsində az vaxtda qol- budaq atıb dümdüz yaşıl hasar yaratmış sərv ağaclarının sırası isə qışın bu üşütməli astanasında, sanki, ətrafa ilıq bahar əhvalı gətirir.\nBu təzadlı mənzərələrin arasından keçib Horadizə çatırıq. Hündür təpənin zirvəsində ucaldılmış üçrəngli bayrağımızın dövlətimizin qüdrətini, xalqımızın vətən sevgisini ifadə edən bir əzəmətlə dalğalanmasını seyr etdikdən sonra yaraşıqlı, təmiz Avropa şəhərlərini andıran Horadizin küçə, meydan və parklarını gəzib-dolaşırıq. Yeniliklərlə yerindəcə tanış olandan sonra quruculuq işlərinin baş qərargahı olan Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinə gəlirik. Burada son illərdə rayonda uğurla həyata keçirilmiş birinci və ikinci regional inkişaf və məcburi köçkünlərin problemlərinin həlli ilə bağlı dövlət proqramlarının yekunları ilə bir daha tanışlıqdan sonra növbəti quruculuq tədbirlərinə, yeni layihələrə nəzər salırıq.\nÖlkəmizdə ikinci ildir ki, həyata keçirilən regionların sosial iqtisadi inkişafına dair üçüncü dövlət proqramında Füzuli rayonu ilə bağlı əksini tapmış bir sıra tədbirlər növbəti mərhələdə inkişafın əsas istiqamətlərini təşkil edir. Öyrəndik ki, cins heyvandarlıq, taxılçılıq, üzümçülük, tərəvəzçilik, meyvəçilik, toxumçuluq, tingçilik sahələrinin inkişafı, iri taxılçılıq təsərrüfatlarının yaradılması, kənd təsərrüfatı istehsalının artımına xidmət edən maddi-texniki bazanın möhkəmləndirilməsi ilə bağlı proqramda nəzərdə tutulan işlər rayonda ardıcıl, vaxtında həyata keçirilir.\nYaşayış məntəqələrində modul tipli sutəmizləyici qurğuların quraşdırılması, kəndarası yolların tikintisi, elektrik enerjisi, istilik və qaz təchizatının, rabitə və informasiya xidmətlərinin, torpaqların su təminatının yaxşılaşdırılması, 20 artezian quyusunun qazılması ilə bağlı tədbirlər də uğurla davam etdirilir. Horadiz şəhərinin müfəssəl planının hazırlanması, abadlıq-quruculuq, səhiyyə, təhsil, mədəniyyət, idman-sağlamlıq obyektlərinin əsaslı təmiri, tikintisi və tarix-mədəniyyət abidələrinin bərpası sahəsində işlər nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keçirilir. Bildirildi ki, Prezident İlham Əliyevin tapşırığına və dövlət proqramında nəzərdə tutulmuş tədbirlərə uyğun olaraq Füzulidə təbii qaz çəkilişi başa çatmaq üzrədir. İndiyədək 37 yaşayış məntəqəsində əhali qazdan istifadə edir. Qazlaşmayan 4-5 nömrəli Qayıdış qəsəbələrində son tamamlama işləri həyata keçirilir. İlin sonuna kimi rayonun 39 yaşayış məntəqəsinin hamısında əhali təbii qazdan istifadə edəcək.\nÖlkə başçısının sərəncamı ilə 25 min nəfər əhalinin yaşadığı, 8 məntəqəni birləşdirən 31,7 kilometrlik Əhmədbəyli – Alxanlı – Zobucuq, həmçinin Bala Bəhmənli – Araz Dilağarda – Araz Zərgər avtomobil yolları yenidən qurulmuşdur. Rayon ərazisində, ümumilikdə, 60 kilometrə yaxın yollar bərpa edilmişdir. Hazırda 1-ci və 11-ci Qayıdış qəsəbələrini birləşdirən 23 kilometr yolun çəkilişi sürətlə davam edir.\nHeydər Əliyev Fondu son 4 ildə Füzulidə 4 böyük layihə həyata keçirmişdir. 2012-ci ildə Mehriban xanım Əliyevanın bilavasitə təşəbbüsü ilə Horadiz şəhərində 240 şagird yerlik ikimərtəbəli, müasir, hər cür avadanlıq və ləvazimatla təchiz olunmuş məktəb binası, 2014-cü ildə Horadizdə 100, 2015-ci ildə isə Bala Bəhmənli kəndində 60 çarpayılıq ikimərtəbəli uşaq bağçası-körpələr evləri, 2014-cü ildə Horadizdə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi istifadəyə verilmişdir. Ümumiyyətlə, fond son illərdə işğaldan azad olunmuş ərazilərdə onlarla layihə həyata keçirmiş, minlərlə füzulili məcburi köçkünü sevindirmişdir.\nDaha sonra öyrəndik ki, dövlət proqramının tələblərinə uyğun olaraq, yaxn vaxtlarda qəzalı vəziyyətdə olan ictimai binalarda, yol kənarlarında, yataqlarda məskunlaşmış 400 ailə üçün yeni qəsəbə salınacaq. Mədəniyyət müəssisələrinin bərpası və yenilərinin tikintisi də nəzərdə tutulmuşdur.\nSon illərdə rayonda tikinti-quruculuq sahəsində görülmüş işlər miqyası və əzəməti ilə Füzuliyə gələnləri heyran qoyur. İlk növbədə, Horadizin görkəmi tamamilə dəyişmiş, şəhər daha da gözəlləşdirilmişdir. Erməni vandalların 1993- cü ildə külə döndərdiyi bu qəsəbə qısa müddətdə yenidən tikilmiş, əsaslı surətdə böyüyərək müasir bir şəhərə çevrilmişdir.\nÖlkə başçısı İlham Əliyevin 2014-cü il avqustun 28-də Füzuliyə səfəri zamanı Horadiz şəhərində Bayraq Meydanı, Milli Qəhrəmanlar Parkı, 31 Mart soyqırım qurbanlarının xatirəsinə abidə, Şəhidlərin xatirə kompleksi, Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, boulinq zalı, Rayon İcra Hkimiyyəti üçün inzibati bina dövlət başçısının iştirakı ilə təntənəli surətdə istifadəyə verilmişdir.\nRayonda tikinti-quruculuq işləri bu il daha sürətlə davam etdirilmişdir. Hazırda Horadiz şəhərində Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rayon şöbəsi, Statistika və Kənd təsərrüfatı idarələri üçün inzibati binalar tikilir. Əhmədbəyli kəndində kənd xəstəxanasının tikintisi başa çatmaq üzrədir. Ərazidəki 46 ümumtəhsil müəssisəsinin hamısı, tibb müəssisələrinin əksəriyyəti yenidən tikilmiş və ya əsaslı bərpa olunmuş binalarda yerləşir. Horadizdə işğal dövrü yandırılmış və dağıdılmış 5 küçə, 227 ev yenidən bərpa olunmuşdur. Şəhərdə geniş yaşıllıq zolaqları yaradılmış, həmişəyaşıl ağaclar əkilmiş, park və xiyabanlar salınmışdır. Rayon ərazisində 20 mindən çox çinar, Türkiyə və İtaliyadan gətirilmiş 3500 leylandra, 10 min eldar şamı, 25 min dekorativ kol, ümumilikdə, 100 minə yaxın müxtəlif növ ağac və dekorativ kol əkilmişdir.\nFüzuli Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Alı Alıyevlə görüşümüzdə bütün bu uğurlar söhbətimizin əsas mövzusu oldu. Rayon rəhbəri bildirdi ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə ölkə həyatının bütün sahələrində dinamik inkişafa nail olunması rayonumuzda da təsərrüfat, abadlıq-quruculuq, sosial xidmət sahələrində surətli irəliləyişə yüksək təminat yaratmışdır. Ötən illər olduğu kimi, 2015- ci ilin arxada qalan aylarında da Füzuli rayonunun sosial- iqtisadi inkişafı sevindirici olmuş, əhalinin həyat səviyyəsi yüksəlmiş, ümumi uğurlar artmışdır. Bütün bunlar Prezident İlham Əliyevin Füzuliyə və füzulililərə göstərdiyi müstəsna diqqət və qayğının nəticəsi kimi olduqca qiymətlidir.\nRİH başçısı Füzulidə aparılmış irimiqyaslı, əsaslı bərpa- yenidənqurma, tikinti- quruculuq işlərinin tarixi- strateji önəmini vurğulayaraq söylədi ki, ölkə rəhbəri işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyat üçün zəruri olan bütün şəraitin yaradılmasını daim nəzarətdə saxlayır, sistemli, əhatəli, ardıcıl proqlamların gerçəkləşməsini təmin edir.\nFüzuli rayonu, necə deyərlər, işğaldan sonrakı zəruri işlərin, həyatın yenidən davam etdirilməsi layihəsinin poliqonu kimi tikilib- qurulur. Burada erməni goreşənlərinin xarabazara çevirdiyi Qarabağın kompleks bərpa modeli uğurla sınaqdan çıxarılır. Məcburi köçkünlük həyatı yaşayan yüz minlərlə insan bu işləri gördükcə bir daha inanır ki, bir gün doğma yerlərə döndükdən sonra dövlətimiz dağıdılmış şəhər və kəndlərimizi yüksək səviyyədə bərpa edəcək, yandırılan, dağıdılan hər şey əvvəlkindən də yaxşı dikəldiləcək. Düşmən isə Füzulidə yaradılan gözəllikləri aralıdan gördükcə sarsılır, yaxınlaşan məğlubiyyətin acısını dadır.\nDaha sonra Alı Alıyev cari ilin sosial- iqtisadi uğurlarından söhbət açdı. Bildirildi ki, füzulililər təkcə dövlətin yönəltdiyi yatırıma bel bağlamır, rayonda məhsul bolluğu yaradır, öz ehtiyaclarını gen-bol ödəyir, əldə etdikləri yüksək qazancı inkişafın əlavə mənbəyinə çevirməyi bacarırlar. İlin əvvəlindən rayonda ümumi məhsul buraxılışının həcmi 130 milyon manata çatmışdır. Bu da əvvəlki illə müqayisədə 15,3 faiz çoxdur.\nBunun 10 milyon manatı sənayenin, 80 milyon manatı kənd təsərrüfatının, 3 milyon manatı tikinti-quraşdırma işlərinin, 1 milyon manatı nəqliyyat, 200 min manatı informasiya və rabitə, 35 milyon min manatı isə ticarət xidmətinin payına düşür. Pərakəndə əmtəə dövriyyəsi və əhaliyyə göstərilən pullu xidmətlərin həcmi keçən illə müqayisədə 6,7 faiz çox olmuşdur. Ümumi məhsul buraxılışının əsasını sənaye, kənd təsərrüfatı istehsalı və investisiyalar təşkil edir.\nİqtisadi göstəricilər yüksəldikcə, sosial quruculuq da artır, güzəran gündən- günə yüksəlir. Rayon üzrə orta aylıq əmək haqqı bu gün 290,1 manat təşkil edir. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 16,2 faiz artım deməkdir. Əkin- biçinlə məşğul olan, mal- qara bəsləyən əhali üçün bu vəsait normal yaşayışı təmin etməyə kifayətdir. Hazırda rayon üzrə məşğul əhalinin sayı 66857 nəfərdir ki, bu da ümumi əhalinin 54,7 faizi deməkdir. Əhalinin sayı bu il daha 2,5 min nəfər artaraq, 127 min nəfəri ötmüşdür. İlin əvvəlindən 350 yeni iş yeri açılmışdır. Başçı qeyd etdi ki, bu inkişaf tempini ilin sonuna kimi davam etdirəcəyik.\nDövlət Proqramında aqrar rayon olan Füzulidə taxılçılığın, heyvandarlığın, tərəvəzçiliyin inkişaf etdirilməsi də nəzərdə tutulmuşdur. Son illər rayonda strateji məhsul olan taxılçılığın intensiv inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Artıq beşinci ildir ki, Füzuli taxıl istehsalına görə respublikanın 100 min tonçu rayonları sırasındadır və bu nəticə də son hədd olmadı. Respublikamızda kənd təsərrüfatı ili elan olunmuş 2015- ci ildə nəticə daha sevindirici oldu. 32,8 min hektar sahənin məhsulu qısa müddətdə biçildi, 111,2 min tondan çox taxıl yığıldı. Hektarın məhsuldarlığı 34 sentnerə yaxın oldu. Buğda zəmilərində isə hektardan 36 sentner məhsul götürüdü.\nMüsahibim qeyd etdi ki, dövlətimizin iqtisadi qüdrətinin artırılmasında mühüm ərzaq məhsulu sayılan taxılçılığın inkişafını bundan sonra da diqqət mərkəzində saxlayacağıq. Yaxın gələcəkdə taxılçılığı özümüz yetişdirdiyimiz elit növ toxum hesabına inkişaf etdirəcəyik və ümumi istehsalı 140-160 min ton səviyyəsinə yüksəldəcəyik. Bunun üçün Aqrolizinq, Toxumçuluq müfəttişliyi, Bitki mühafizə stansiyası, Laboratoriya və ümumiyyətlə, kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan digər təşkilatlar bu mövsümdə payızlıq taxıl əkini ilə bağlı lazımi tədbirlər həyata keçiriblər. Bu mövsümdə1640 ton kartof, 4500 ton şəkər çuğunduru, 5940 ton tərəvəz, 4928 ton bostan məhsulları, 800 ton üzüm istehsal olunmuşdur. Əhalinin heyvandarlıq və bostan-tərəvəz məhsullarına olan tələbatı yerli istehsal hesabına ödənilir və respublika bazarına da xeyli məhsul çıxarılır.\nHeyvandarlığın inkişafı da diqqət mərkəzindədir. Hazırda rayonda 33208 baş qaramal, 129498 baş qoyun- keçi, 463000 baş ev quşu var. İndiyədək 2500 ton ət, 18 min ton süd, 7 milyon ədəd yumurta, 160 ton yun istehsal edilmişdir. Bunlar isə öz növbəsində əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə xeyli çoxdur. Heyvandarlığı aparıcı sahə kimi inkişaf etdirmək üçün Haramı düzündə 5000 baş ətlik və südlük heyvandarlıq kompleksi və sutkada 10 ton süd qəbul edəcək zavod yaradılır.\nRayon rəhbəri daha sonra bildirdi ki, sahibkarlığın inkişafına ciddi fikir verilir. Son 4 ildə iş adamlarına yaradılmış şərait nəticəsində Əhmədbəyli kəndi ərazisində 5 min ton kənd təsərrüfatı məhsulları saxlayan Soyuducu anbar kompleksi, ildə 2,5-3 min ton quş əti istehsal edən “Qarabağ-Broyler” MMC işə salınmış və səmərəli fəaliyyət göstərir. Sahibkarlar yaxın vaxtlarda iri heyvandarlıq kompleksini və süd emalı müəssisəsini də istifadəyə verəcəklər.\nDövlət Proqramında içməli və suvarma suyuna ehtiyacı olan yaşayış məntəqələrində 71 artezian quyusu qazılması planlaşdırılmışdır. İndiyədək 38 artezian istifadəyə verilmişdir. Bu il Alıxanlı, Kürdmahmudlu, Şükürbəyli, İkinci Mahmudlu və Kərimbəyli kəndlərində 64 artezianın nasosu, 11 kaskad, 6 sayğac dəyişdirilmişdir. Artezian quyuları istismar sahəsi mövcud quyuların normal işləməsi üçün zəruri tədbirlər həyata keçirir. Ümumiyətlə, rayonda kənd təsərrüfatı istehsalına xidmət göstərən bütün sahələr aqrar sektorun inkişafına, məhsul bolluğu yaradılmasına təsir göstərən amillərdən səmərəli istifadə edir, iqtisadiyyatın əsas sahələrində sabit artıma təminat yaradırlar.\nBaşçının dediklərinin davamı olaraq, öyrəndik ki, Suvarma Sistemləri İdarəsi bu il əkin sahələrinin bol su ilə təminatını yaxşılaşdırmaq üçün 619 min kubmetr həcmində suvarma və kollektor şəbəkəsini lildən təmizləmiş, 26 nasos stansiyasında 37 aqreqatı təmir etmişdir. Hidrotexniki qurğular, elektrik avadanlıqları, su buraxıcı şlüzlər, boru kəmərləri vaxtında təmir olunmuş, xidmət işləri düzgün təşkil edilmişdir. Rayon rəhbərliyi Suvarma Sistemləri İdarəsi, Mil-Muğan Hidroqovşağı, Subartezian Quyuları İstismarı İdarəsi, Bitki mühafizə idarəsi, Toxumçuluq müfəttişliyi, Horadiz Aqroservis filialının fəaliyyətinə daim nəzarət edir, bu kollektivləri ümumi uğurları artırmağa səfərbər edir.\nƏhalinin zəruri ehtiyaclarının ödənilməsini rayon rəhbərliyi daimi nəzarətdə saxlayır. Əlaqədar respublika qurumları bu işlərə fəal cəlb edilməklə çatışmazlıqlar ləngimədən aradan qaldırılır. Əvvəllər yaşayış məntəqələrinin elektrik enerjisi ilə təminatında ciddi nöqsan və problemlər olurdu. İşıqlar tez-tez sönür, xətlərdə nasazlıqlar baş verirdi. Həyata keçirilmiş tədbirlər nəticəsində bu sahədə əsaslı işlər görülmüşdür.\nBu il Zobucuq qəsəbəsində 3, Qayıdış qəsəbələrində 4, Fin şəhəriciyində 1, Araz Dilağarda və Əhmədbəyli kəndininin hərəsində 2, Babı və Kərimbəyli kəndlərində 3, Əhmədalılar kəndində 1 transformator təmir edilərək istifadəyə verilmişdir. Rayon icra hakimiyyətində yaranmış komissiya, icra nümayəndələri, bələdiyyələr elektrik enerjisi təchizatında fasilə yaranmasına imkan vermirlər.\nİçməli su təchizatının yaxşılaşdırılması istiqamətində də əsaslı işlər görülmüşdür. Bu il Horadiz şəhərində, Birinci Mahmudlu, Bala Bəhmənli, Aşağı Yağlıvənd, Alıxanlı, Kürdmahmudlu, Şükürbəyli kəndlərində, Qayıdış və Zobucuq qəsəbələrində sıradan çıxmış su xətləri, elektrik mühərrikləri təmir edilmiş, nöqsanlar aradan qaldırılmışdır. Bu istiqamətdə tədbirlər davam etdirilir.\nRayon icra hakimiyyətində ölkə Prezidentinin fəaliyyəti, həyatın bütün sahələri barədə maarifləndirmə işləri aparmaq məqsədilə təşviqat qrupu fəaliyyət göstərir. Horadiz şəhərindəki Heydər Əliyev Mərkəzində ulu öndərin irsini və respublika Prezidentinin fəaliyyətini öyrənmək üçün hər cür şərait var. Burdakı “Azərbaycan tarixi” kabineti, elektron kabinet, konfrans zalı və s. əhalinin xidmətindədir. Ulu öndərin həyat və fəaliyyətini təbliğ edən “Heydər Əliyev və Azərbaycan” adlı kurs daimi fəaliyyət göstərir.\nBu yaxınlarda Horadiz şəhər stadionda Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti Müdafiə Nazirliyi ilə birgə “Sənə inanırıq, ölkə rəhbəri! Sənə güvənirik, vətən əsgəri!” devizi altında teatrlaşdırılmış kütləvi hərbi vətənpərvərlik bayramı keçirilmişdir. Şənlikdə ərazidəki N saylı hərbi hissənin zabit və əsgərləri, ziyalılar, ictimaiyyət nümayəndələri, tanınmış ziyalılar – ümumilikdə, 5000 nəfərə yaxın adam iştirak etmişdir. Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Alı Alıyev bayrama toplaşanları salamlayaraq demişdir: “Füzulililər həmişə Vətənə, xalqa, dövlətə sədaqətli olmuş, talelərini ümummilli lider Heydər Əliyevə, onun siyasətinin layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevə etibar etmiş, onları dəstəkləmişlər. Bu gün də füzulililər prezidentlərinə, vətənin keşiyində dayanan əsgərlərinə inanır və güvənirlər. Füzulililər məhz bu inamla yaşayır və işləyirlər”.\n50 min nəfərə yaxın füzulili respublikanın 55 şəhər və rayonunda məskunlaşmışdır. Rayon icra hakimiyyəti əhalinin daha çox məskunlaşdığı, xüsusilə, Bakı və Sumqayıt şəhərlərində, Sabirabad, Saatlı, İmişli və Beyləqan rayonlarında xidmət təşkilatlarının, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, ərazi icra nümayəndələri ilə birlikdə görüşlər keçirir, söhbətlər aparır, vətəndaşları narahat edən məsələləri yerindəcə həll etməyə çalışır.\nSəyyar qəbulların forma və məzmunu daim təkmilləşdirilir. Ərazidəki keçirilən səyyar qəbulların böyük səmərəsi olur, əsas müraciətləri yerlərdə həll olunan əhali başqa təşkilatlara müraciət etmir. 2015-ci ildə icra hakimiyyəti başçısının 35 səyyar görüşü keçirilmiş, 2 minədək vətəndaş qəbul edilmişdir. RİH başçısı bu il 1854 nəfəri qəbul etmişdir. Vətəndaşların yemək pulları, pensiya və müavinətləri bankomatlar vasitəsi ilə sahiblərinə çatdırılır. Hazırda rayonun 8 yaşayış məntəqəsində bankomatlar fəaliyyət göstərir və digər iri məntəqələrdə də bankomatlar quraşdırılacaq.\nGöründüyü kimi, Füzuli rayonunda həlli vacib məsələlər vaxtında və yerindəcə yoluna qoyulur. Bu amil ümumi inkişafı sürətləndirməkdə önəmli rol oynayır, admların qurub- yaratmaq həvəsini, əzmini artırır. Bu gün rayon rəhbərliyi əhalinin həyat şəraitini daha da yaxşılaşdırmağı, respublikanın müxtəlif şəhər və rayonlarında yaşayan məcburi köçkünlərlə əlaqə saxlamağı, onların qayğı və ehtiyaclarını cavablandırmağı ən vacib məsələ kimi qarşıya qoyub.\nBütün bunlar isə adamlarda sabaha inamı artırır, ümumi razılığı və həmrəyliyi yüksəldir, səyləri bir məcraya yönəltməklə rayonun hərtərəfli və sürətli inkişafını təmin edir.


Tam yaşayışlı və qazladırılmiş inşa etdirdiyi binada\nŞAX İSMAİL XƏTAİ METRO STANSİYASI YANINDA\nİCRA HAKİMİYETİNİN ARXA TƏRƏFİNDƏ\n2 otağdan 3 otağa düzəldilmiş SUPER TƏMIRLI ,\nBÜTÜN ƏŞHYALARIYLA BIRLIKDƏ MƏNZIL SATILIR.\nÜmumi sahəsi 112 kv.m, mənzil 16 mərtəbəli binanın 5-çi mərtəbəsindədir\nMənzil çox yüksək səviyyədə Təmir olunub və bahalı aksesuarlardan istifadə olunub. Parket döşəmə. Mənzil Yelçəkəndir.(skvaznoy).\nSanitar qovşağı bahalı keyfiyyətli avadanlıqlar və santexnika ilə təchiz edilib.\nKOMBİ istilik sistemi.\nyeraltı qarajı, müşahidə kameraları, sürətli liftləri.\nBina infrastruktur cəhətdən əlverişli yerdə yerləşir, ətrafında park,\nmarket, məktəb, bağça, restoranlar, kafelər, metro və avtobus dayanacağ


Bibər xərçəngi yox edir - alimlər İNANILMAZ FAKTLARI AÇDI\n26 İyun 2019 23:34\nQırmızı acı bibər xərçəng hüceyrələrini məhv edən bilən möcüzəvi bir bitkidir.\nMilli.Az xəbər verir ki, bu iddia İngiltərənin Nottinqam Universitetin araşdırması nəticəsində məlum olub.\nXalapeno bibərində (qırmızı acı bibər, xüsusilə Meksika mətbəxində geniş istifadə olunur) olan "kapsaisin" maddəsi hüceyrələrin enerji istehsal edən bölməsi mitoxondriyə hücum edərək xərçəng hüceyrələrini öldürür. Araşdırmaya görə, kapsaisindəki molekul ailəsi olan vaniloidlər xərçəng hüceyrələrində proteinin yaranmasına mane olurlar. Bununla hüceyrənin ölümünə səbəb olurlar. Vaniloidlər bu zaman sağlam hüceyrələrə zərər vermir.\nAntioksidant tərkibli qırmızı acı bibərin xərçəngin qarşsını alan "likopen" maddəsi ilə də zəngindir. Bu bitkidən mədəsində problem olmayan hər insan mütləq istifadə etməlidir.\nHind və Meksika mətbəxində tez-tez istifadə edilən qırmızı acı bibərin pul bibərdən fərqləri var. Qırmızı bibər qurudularkən Günəşin şüaları altında digərindən daha çox saxlanılır. Pul bibər kimi acı, yandırıcı dadı yoxdur. Qurutma prosesindəki fərqlilik pul bibəri daha tünd rəngdə edir.\nAcı bibərin tərkibində A və C vitamini ilə yanaşı, dəmir, kalium, maqnezium, fosfor, kalsium və sodium kimi önəmli minerallaa mövcuddur.\nTərkibindəki "kapsaisin" maddəsi mədə və bağırsaqların hərəkətini sürətləndirir. Ödəm atır və yağ yandırmağa kömək edir. Keyidici təsiri var. Xolestrol və triqliseritin səviyyəsini aşağı salır. (publika.az)


"Həbsxanada azadlığa çıxmağıma sevinməyənlər də oldu" [Müsahibə]\nEv Müsahibə “Həbsxanada azadlığa çıxmağıma sevinməyənlər də oldu”\nƏfv sərəncamı ilə azadlığa çıxan keçmiş gənc siyasi məhbus, AXCP üzvü Elvin Abdullayev saytımıza müsahibə verib. Müsahibədə həbsxana həyatından, gələcək planlarına, həbsxanadan yazdığı cəmiyyətdə ziddiyətlə qarşılanan məktubuna qədər bir çox məsələlərdən danışdı. Abzas.net olaraq siyasi fəaldan aldığımız müsahibəni təqdim edirik.\nXoş gördük, Elvin bəy. İlk öncə azadlığa çıxmağınız münasibətilə təbrik edirik. Ondan başlayaq ki, siz həbsdən əvvəl müxalif düşərgəyə yeni qoşulmuşdunuz, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasına üzv olmağınızdan bir neçə ay sonra gözlənilmədən həbs olundunuz. Həbsinizi gözləyirdinizmi?\nAçığı gözləyirdim. Hakimiyyətin ən həssas yerlərindən biri universitetlərdir. Hətta sənin heç bir ciddi fəaliyyətin olmasa belə, tanınmış siyasi fiqur olmasan belə, əgər, universitetdə təbliğat aparırsansa, tələbələrdə müxalif fikirlər yarada bilirsənsə, hakimiyyət bunu özü üçün həddən ziyadə böyük təhlükə hesab edir. Dünya təcrübəsinə baxsaq, diktatura hökm sürən ölkələrin çoxunda köklü dəyişiklikləri tələbələr ediblər. Mən də bilirdim ki, universitet Azərbaycan hakimiyyətinin zəif yeridir. Mənim təhsil aldığım Azərbaycan Pedoqoji Universiteti Fəvvarələr Meydanına yaxın yerləşdiyi üçün strateji mövqe sayılır. Oradan tələbələrinin etiraz aksiyalarına çıxması bir qığılcım ola bilərdi. Xüsusən də, Avropa Oyunları öncəsi bu hakimiyyətə lazım deyildi. Ona görə, düşünürəm ki, məni həbs etdilər.\nDeyirsiz ki, tələbələrin etiraz aksiyalarına çıxması qığılcım ola bilərdi, hakimiyyət də bunu istəmədiyi üçün, məni həbsə atdı. Siz ciddi şəkildə etiraz aksiyalarına hazırlaşırdınızmı? Etiraz aksiyaları gözlənilirdimi ki, hökumət də bilib, qarşısın almaq üçün sizi həbs etdi?\nBilirsiz, o mərhələyə çatmasa da, o mərhələyə çatdırmaq üçün çalışırdım. Universitetlərdə materiallar paylayırdım. Məsəl üçün, 1978-ci ildə Heydər Əliyevin 10 oktyabr çıxışını tələbə yoldaşlarıma göstərirdim. Beləliklə, tələbələrdə müxalif fikir yarada bilirdim. Universitetdə xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəli müəllimlər, dekanlıq var idi ki, gedib çatdırırdılar. Hakimiyyət də məni özlərinə təhlükə hesab edib həbs etdi.\nElvin bəy, sizi polis əməkdaşları idarəyə gətirəndə, sizə bəlli olandakı sizi narkotik vasitə ilə həbs edirlər, onda nə düşündünüz, nə hisslər keçirdiniz?\nAçığı, mən həbsə tam hazır idim. Məni mülki geyimli şəxslər Sahil bağında həbs edib Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinə gətirəndə, artıq bilirdim məni nə gözləyir. Hər adamda olduğu kimi həyəcan, stress olsa da, ciddi şəkildə hazır idim. Heç bir narahatlıq keçirmirdim.\nSizi idarəyə gətirəndə nə deyirdilər? Sizi nəyə görə həbs etdiklərin deyirdilər?\nMəni idarəyə gətirəndə sosial şəbəkələrdəki tənqidi yazılarımla bağlı irad bildirmirdilər. Onlar mənə universitetdə apardığım təbliğatlarla bağlı irad bildirirdilər. Daha sonra idarənin əməkdaşları mənə fiziki zor tətbiq etməyə başladılar.\nSiz ilk məhkəmə prosesinizdə etiraz olaraq hakimlərə arxanızı çevirdiniz, hakimlər məhkəmə prosesini təxirə saldı. Bundan sonra sizə qarşı hansı addımlar atıldı?\nMən məhkəmədə hakimlərə arxa çevirməkdən əlavə gözləmə otağında müxalif təbliğat aparırdım, təcridxanada digər kameralarla danışıb təbliğat aparırdım. O cümlədən, məhkəməyə gətirilərkən komvoyda hakimiyyət əlehinə təbliğatlar aparırdım. Təcridxanada mənə Asif Yusfli və İntiqam Əliyevlə danışmağı qadağan etsələr də, mən buna məhəl qoymurdum. Artıq təxribat hazırlamışdılar və təcridxana əməkdaşınə öyrətdilər, məni təhqir etdi. Mən də etirazımı bildirəndə məni cərimə kamerasına saldılar. Heç bir şey etməmişdim mən.\nElvin bəy, həbsxanada zamanınız necə keçirdi? Hər hansısa bir məsələ ilə bağlı fikriniz olanda kimə deyirdiniz, hara yazırdınız?\nMənim qeyd dəftərim olurdu, mən fikirlərimi qeyd kimi dəftərə yazırdım. Ancaq dəfələrlə kamerada axtarış zamanı nəzarətçilər qeyd dəftərlərimi müsadirə etdilər. 4 dəfə axtarış-baxış zamanı dəftərimi məndən müsadirə etdilər, içində nə qədər məqalələrim getdi. Ondan sonra mən 5-ci dəftəri tutmadım.\nHəbsxanada bəlli olandakı siz azadlığa çıxırsınız, sevinənlər, sizinlə bu sevinci bölüşənlər oldumu?\nAzad olunmağıma sevinənlər də çox oldu, sevinməyənlər də. Sevinməyənlər o insanlar idi ki, onlar İrana Xomeyniyə bağlı insanlar idi. Onlar məni heç təbrik də etmədilər. Hətta dedilər ki, inşallah yenidən qayıdarsan həbsxanaya. Əsasən də Ayətullah Xomeyninin, Hacı Tale Bağırzadənin, Abgül Süleymanovun tərəfdarları idi. Onlarla mənim dəfələrlə mübahisəm düşmüşdü. Çünki, onlar İranın və Xomeyninin təbliğatını aparırdılar. Bu adamların İran xüsusi xidmət orqanları ilə birbaşa əlaqələri var idi. Onlar həbsxanadan İran təbliğatı aparıb insanlara aşılamağa çalışırdılar, biz də əks təbliğat aparıb insanlara milli ruhu aşılayırdıq. Deyirdik ki, İran agentlərinə inanmasınlar, onların İran xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəsi var.\nElvin bəy, xüsusən siyasi məhbus kimi tanınan şəxslər həbsdə olanda, konfliktlərə səbəb olacaq, birmənalı qəbul edilməyəcək açıqlamalar vermirlər. Ancaq biz gördük ki, Elvin Abdullayev həbsxanadan yazı göndərdi, Müsəlman Birliyi Hərəkatını, xüsusən də Hacı Tale Bağırzadənin əlehinə fikirlər səsləndirdi. Belə həssas məqamda zəruri idimi həbsxanadan o yazını göndərmək?\nBəli, o mənim neçə vaxtı yazmaq istədiyim fikirlərim idi. Mən dəfələrlə yazmaq istəmişəm bu barədə, ancaq həbsxanada dəftərlərimi nəzarətçilər müsadirə edəndə məqalələrim də içində gedirdi. Bilirsiz, belə bir el misalı var: “Min dəfə eşitməkdənsə, bir dəfə görmək lazımdır”. Mən o insanların iç üzün yaxından görmüşəm. Hacı Tale Bağırzadənin də, Abgül Süleymanovun da. Onların yanında Xomeyniyə, Əli Xamneyiyə aid mənfi bir şey danışanda onlar elə bir aqressiv reaksiya verirlər ki, elə bil, siz onların yaxın qohumların təhqir etmisiniz. Hətta fiziki güc tətbiq etmək hədəqəsinə gəlirlər.\nYenidən suala qayıdaq, həbsxanada nə baş verdi ki, siz bu yazını yazmaq qərarına gəldiniz? Çox adam düşünürdü ki, siz həbsdən azad olunmaq üçün yazmısınız. Yazıyla həbsdən azad olunmağınızın əlaqəsi varmı? Hansı situasiyada yazdınız o yazını?\nXeyr, bunun həbsdən azad olunmağımla heç bir əlaqəsi yoxdur. Dediyim kimi, dəfələrlə dəftərlərim müsadirə edildi və içində məqalalərim getdi, göndərə bilmədim. Həm də məqam gözləyirdim ki, məqamında yazım. Sonuncu dəfə Hacı Tale Bağırzadənin tərəfdaşları ilə ciddi mübahisələrim oldu həbsxanada. Bundan sonra, yenidən yazmaq qərarına gəldim. Mənim azadlığa çıxmağıma çox az müddət, cəmi bir neçə ay qalmışdı. İlham Əliyev məni əfv sərəncamı ilə azad etməklə, mənim üzərimdən divident qazanmağa çalışdı. Zatən cəza müddətim bitirdi, qısa zamanda azadlığa çıxacaqdım. O məqaləylə azadlığa çıxmağımın heç bir əlaqəsi yoxdur.\nSiz Hacı Tale Bağırzadə və həbs olunmuş tərəfdarlarını siyasi məhbus hesab edirsinizmi?\nXeyr, ola bilsin əlavə də qondarma ittihamlar olsun, ancaq onlar ümumilikdə vətənə xəyanət ediblər. İran meyilli olmağın özü belə vətənə xəyanətdir.\nSiz də həbsdə olanda bəzi insanlar, qurumlar, xüsusən də hakimiyyətə yaxın dairələr sizi siyasi məhbus hesab etmirdi. Sizcə, bunun fərq nədədir?\nFərqli məsələlərdir. Mənim idealogiyam Bütöv Azərbaycançılıq, Turançılıq, Türkçülük, dövlətçilik üzərindədir. Hacı Tale Bağırzadə və tərəfdarlarının idealogiyası isə İran xüsusi xidmət orqanlarına işləmək, Xomeyniçi olmaq üzərində qurulub. Dediyiniz o hakimiyyətin və hakimiyyətə yaxın dairələrin idealogiyası isə pul, maddi maraqlar üzərində qurulub. Bunlar fərqli məsələlərdir.\nElvin bəy, sizin bu fikirlərinizə qarşı çıxan yaxınlarınız, dostlarınız, mübarizə yoldaşlarınız oldumu? Oldusa, bunu necə qəbul etdiniz?\nBəli, oldu. Xüsusən təmsil olunduğum Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasında bunu düzgün qarşılamadılar. Ancaq mən milliyətçiyəm. Partiya nizamnaməsinin birinci bəndi Bütöv Azərbaycanla bağlıdır. Ola bilsin ki, partiyamızın siyasi xəttinə zidd addım atmışam, amma bu Nizamnamə çərçivəsində olub.\nSizcə ideologiyaya, prinsiplərə görə həbsə düşməyə dəyərmi?\nBəli, hətta ölməyə belə dəyər.\nBundan sonra nə düşünürsüz, həyatınızı necə davam etdirəcəksiniz?\nHansısa bir xarici universitetdə təhsil almağı düşünürəm. Ancaq bunu düşünməyə hələ çox vaxtım olacaq. İndi istirahət edirəm (gülür).\nElvin bəy, azadlığa çıxmağına görə kimə təşəkkür edirsiniz?\nMən mənə dəstək olduqları üçüb, azadlığa çıxmağıma çalışdıqları üçün təmsil olunduğum Azərbaycan Xalq Cəbhəsinə, vətəndaş cəmiyyətinə və beynəlxalq təşkilatlara təşəkkürümü bildirirəm. Hakimiyyətə isə sözüm odur ki, təcili qızıl amnistiya imzalayıb bütün siyasi məhbusları azad etsinlər. Siyasi, ictimai və sosial islahatlara gedib xalqın normal yaşayışını təmin etsinlər.\nƏvvəlki məqaləCəmil Həsənli: “Aksiyaları zəruri edən şərtlər var”\nNövbəti məqalədəBuffon karyerası ərzində 1000-ci oyununa çıxıb


Britaniyanın gündəminə düşən həmyerlimizin atası: “Onlar İrlandiyaya səfər zamanı doğulub” – MÜSAHİBƏ + FOTO - itiQovaq.Az\nƏsas səhifə Müsahibə Britaniyanın gündəminə düşən həmyerlimizin atası: “Onlar İrlandiyaya səfər zamanı doğulub” – MÜSAHİBƏ + FOTO\nBritaniyanın gündəminə düşən həmyerlimizin atası: “Onlar İrlandiyaya səfər zamanı doğulub” – MÜSAHİBƏ + FOTO\n21-25 aprel tarixlərində İsveçrənin Bazel şəhərində idman gimnastikası üzrə Avropa çempionatı keçirildi. Azərbaycan təmsilçiləri bu yarışda medal qazana bilməsə də, yarış bir azərbaycanlı idmançının üzə çıxması ilə yadda qaldı.\nBelə ki, Cesika Qədirova adlı gimnast ilk dəfə qatıldığı Avropa çempionatında əvvəlcə çoxnövçülükdə bürünc (Eli Dauninin 2017-ci ildə çoxnövçülükdə qazandığı qızıl medaldan sonra, Böyük Britaniyanın bu hərəkətlərdə nail olduğu ikinci uğurlu nəticədir – S.M.), daha sonra dayaqla tullanmada gümüş medal qazandı.\n16 yaşlı Cesika və Cenifer əkiz bacılardı – hər ikisi gimnastika ilə məşğul olurlar. Onlardan Cesika yarışın son gününə damğasını qoydu. O, döşəmə üzərində sərbəst hərəkətlərdə qızıl medal qazanaraq Avropa çempionu oldu. Bununla da Böyük Britaniyanın 2010-cu ildə sərbəst hərəkətlər üzrə Avropa çempionu olmuş Bet Tvidldən sonra bu nailiyyətə bir azərbaycanlı imza atdı. İlk dəfə qatıldığı qitə birinciliyində birdən-birə üç medal qazanması Britaniya mətbuatında bir andaca bu qıza maraq formalaşdırdı.\nOxu.Az olaraq biz də Cesikanın atası Natiq Qədirovu tapıb, ondan müsahibə aldıq:\n– Özünüz Azərbaycanda doğulmusunuz?\n– Bakıda anadan olmuşam, Azərbaycan vətəndaşıyam. Anası da azərbaycanlıdır. Sadəcə, 2001-ci ildə Böyük Britaniyaya köçmüşük. Altı övladım var. Böyük oğlum Bakıda universitetin son kursunda ali təhsil alır.\n– Bəs necə olub ki, qızlarınız 2004-cü ildə Böyük Britaniyada yox, İrlandiyanın paytaxtı Dublində doğulub?\n– İşlə əlaqəli ora getmişdik. Uşaqların da doğuşu həmin səfər vaxtına tuş gəldi. Onlar orada doğulduğundan, Böyük Britaniya ilə yanaşı, İrlandiya vətəndaşlığına da malikdirlər.\n– Bəs valideynlər olaraq siz nə əcəb vətəndaşlıq almamısınız?\n– Biz oturum izni ilə orada yaşayırıq. Azərbaycan vətəndaşlığımız qalır. Bu barədə istəyimiz olsa, bunu əldə etmək olar. Amma hər şeyin mənəvi tərəfi var. Mən öz ölkəmin vətəndaşlığından imtina etmək istəmirəm deyə, Böyük Britaniya vətəndaşı olmaq üçün müraciət etməyə ehtiyac duymamışam.\n– Özünüz Böyük Britaniyada hansı şəhərdə qalırsınız və nə işlə məşğulsunuz?\n– Londondan 20 mil (32 km) şimalda yerləşən Eylzberi şəhərində yaşayırıq. Transport, logistika, gömrük işləri üzrə kiçik biznes sahibiyəm.\n– Azərbaycanda nadir hallarda valideynlər qızlarını gimnastika ilə məşğul olmağa icazə verir. Siz necə oldu ki, qızlarınızı gimnastikaya yazdırdınız?\n– Əvvəl üzgüçülüyə başlamışdılar. Altı yaşından gimnastika ilə məşğul oldular. Əkizlərin enerjiləri çox olduğundan bu idman növünə qoyduq. Sonra da anladıq ki, bu qızlar elə idman gimnastikasının tələblərinə cavab verirlər, istedadları bu növdə çıxış etməyə imkan verir. Gimnastika çox çətin idman növüdür. Amma qızların xarakterində əzm var deyə, nəticələri də olur.\n– Son yarış barədə fikrinizi də öyrənək. Nə vaxtdan Cesika əsas millidə çıxış etməyə başlayıb?\n– Cesikanın 16 yaşı ötən ilin oktyabrın 3-də tamam olub. Gimnastikada yalnız 16 yaşdan etibarən böyük komandaya cəlb olunursan. Ona görə də bu onun ilk Avropa çempionatı idi. Daha əvvəl bacısı ilə birgə Böyük Britaniyanın gənclərdən ibarət komandasının heyətində mübarizə aparırdı. 2019-cu ildə hər iki bacı Macarıstanın Dyör şəhərində keçirilən gənclər arasında dünya çempionatında iştirak etmişdi.\nCesika yer tutmasa da, Cenifer orada dayaqla tullanma hərəkətində gümüş medal qazanmışdı (yeri gəlmişkən, Cenifer Qədirovanın bu medalı Böyük Britaniyanın gənclər arasında keçirilən dünya çempionatında qazandığı ilk medal kimi tarixə düşüb – S.M.). Daha sonra pandemiya düşdüyündən, yarışlara qatılmaq imkanı olmadı. Yoxsa bu il Almaniyanın Ştutqart şəhərindəki Dünya Kubokunda da iştirak etməliydilər. Amma Cesikadan fərqli olaraq, Cenifer daha erkən böyüklərdə debüt edib. O, ötən il “American Cup”da dördüncü olub.\n– Bəs Cenifer niyə bu yarışda iştirak etmirdi?\n– Yarışdan beş gün əvvəl ayağından zədə aldı. Düzdür, ciddi bir şey deyil. Amma yarışı buraxmalı oldu (onu Föbe Yakubçik əvəzləyib – S.M.).\n– Pandemiya olmasaydı, Bakıda 4-7 martda idman gimnastikası üzrə Dünya Kuboku keçirilməliydi. Həmin yarışa da qızlarınız qatılmalıydı?\n– Bəli. Keçirilsəydi, ilk dəfə qızlarım tarixi ölkəsində çıxış edəcəkdi. Bu mənim üçün də çox qürurverici hal olacaqdı.\n– Bəs uşaqlarınız indiyədək Azərbaycanda olub?\n– Təəssüf ki, hələ yox. Kiçik olduqlarından, həmişə özümüz gəlib-getmişik. Onları aparmaq istədiyimiz zaman isə pandemiya imkan vermədi. İnşallah, bu yay fikrim var ki, valideynlərimin yanına gedəndə onları da aparım.\n– Uşaqların hər iki valideyni azərbaycanlıdır. Əkizlər azərbaycanca bilir?\n– Bəzi sözləri başa düşürlər, amma danışmaq çətin məsələdir. Bununla belə, gələcəkdə dil öyrənmək onlar üçün problem olmayacaq.\n– Düzdür, Böyük Britaniyada idman gimnastikasının səviyyəsi aşağı deyil. İstənilən halda, Azərbaycandan tarixi vətəni üçün çıxış etmək təklifi gələrsə, seçiminiz nə olar?\n– Bu məsələ elə bir şeydir ki, sanki gedən qatardan digərinə tullanırsan. Gələcəkdə bu haqda düşünmək olar. Amma indi bu haqda danışmaq tezdir.


Nur-az.com - “Məgər müxalifət partiyasına yer vermək cinayətdir?"\n“Məgər müxalifət partiyasına yer vermək cinayətdir?"\nAXCP-yə görə partladılan mülkün sahibi: “Abdullah Güldən cavab gəlib, məsələni Türkiyə XİN araşdıracaq”\nAzər Əsgərov: “Mən o pulları dişimlə, dırnağımla qazanmışam, bunlar kimi rüşvət yeməmişəm...”\nAXCP-nin qərargah üçün icarəyə götürdüyü və martın 3-də partladılaraq bir gün sonra sökülən mülkün sahibi Azər Əsgərov “Azadlıq” radiosuna müsahibə verib. Vaxtilə YAP üzvü olduğunu söyləyən Azər Əsgərov vətənindəki «haqsızlıqlara dözmədiyindən» 1997-ci ildən bəri oturma izni ilə Türkiyədə yaşayır. Onun xanımı və uşaqları Türkiyə vətəndaşlarıdır. Xanımı da öncə partlayan, sonra sökülən mülkün ortağı olduğundan mülkiyyətinin taleyi ilə bağlı prezident Abdullah Gülə müraciət edib və cavab alıb ki, Türkiyə XİN-i bu məsələni araşdıracaq.\n- Həmin binada əvvəllər hər hansı ciddi dağıntıya yol açan elektrik qapanması və ya qaz sızması baş vermişdi?\n- Heç vaxt. Mən bir şey deyim, binanın aşağısı başqa adamındır. Zirzəmidə ev dəllalı və dəllək fəaliyyət göstərirdi. Onlar da heç vaxt qazdan istifadə etmədiklərini deyirlər. Bəlkə də qaz balonlarını sonradan gətirib atıblar ora, yaxud əvvəldən partlayıcını balonların içərisinə yerləşdirib qoyublar ora. Açarı ya oranın sahibindən, ya da orada işləyənlərdən alıblar, işlərini görüblər. Ancaq düzgün hesablamayıblar. Ora qoyduqları partlayıcının gücü zəif olub. Çünki onlar elə bilirdi tavan yalnız taxtadan ibarətdir. Onlar bilmirdi ki, taxtanın üstündən mən qalın beton vermişəm. Taxta konstruksiya dağılmışdı, ancaq mənim yerimə xəsarət dəyməmişdi. Tutaq ki, mənim yerim qəzalı vəziyyətə düşüb, mülkümü niyə mənsiz sökməlidirlər? Mən partlayış olduğunu eşidib Bakıya gəlirdim. Onda yetişdim ki, qarışqa kimi tökülüb binanı sökürlər.\n- Mülkünüzün partladılması xəbərini eşidəndə ilk ağlınıza nə gəldi?\n- Mən telefonla icra hakimiyyəti nümayəndəsi ilə danışdım ki, sökməsinlər, gəlirəm. Çünki içəridə təhvil alacağım avadanlıq qalmışdı. Hamısını çıxarıb aparıblar. Görəndə ki sökürlər, qarışmadım. Məni provokasiyaya çəkib həbs edə bilərdilər. Yaxud da istəyərdilər ki, ikimərtəbəli mülkümün sökülməsini gözlərimlə görüm, ürəyim partlasın. Mənim imzam olmadan, sökülmə haqqında sərəncamın surətini mənə göstərmədən söküblər. Mən o pulları dişimlə, dırnağımla qazanmışam. Bunlar kimi rüşvət yeməmişəm...\n- Sökülən mülkə görə sizə hər hansı kompensasiya təklif olunub?\n- Heç bir kompensasiya təklif etməyiblər. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin sənədində göstərilir ki, mənim mülkümün sahəsi 340 kvadratmetrdir. «Sovetski»də sökülən evlər kimi kvadratmetrini 1500 manatdan hesablasaq, üstünə də içəridəki əşyaların dəyərini gəlsək, 1 milyon manatdan çox edər. Bunlar əsas gətirilər ki, guya mənim mülkümün döşəməsi qəzalı vəziyyətdə olub. Həmin döşəmə hələ də qalır. Oranın üstündə 2 ədəd 80 tonluq texnika işləyib sökmək üçün. Texnikalar işləyəndə çökmədi, 5 nəfər cəbhəçi döşəmənin üstündə gəzəndə çökəcəkdi?\n- Bu hadisə sizin üçün nə dərəcədə gözlənilən idi?\n- Mənə çox təzyiqlər olmuşdu. Ancaq quldurcasına partladacaqlarına güman etmirdim. Hətta Türkiyədə də ailə üzvlərimə təzyiqlər olurdu. Bunların şirkət ortaqları ailə üzvlərimin qarşısını kəsib ölümlə hədələyiblər onları. Mənim həyat yoldaşım mənim mülkümə ortaqdır. İndi o bir neçə yerə, həmçinin Türkiyə prezidenti Abdullah Gülə və Azərbaycandakı səfirliyə şikayətlər edib ki, mülkün partladılması və sonradan dağıdılması araşdırılsın. Abdullah Güldən cavab gəlib ki, bu məsələni Türkiyənin XİN-i araşdıracaq.\n- Bu mövqedə özünüzü nə dərəcədə haqlı sayırsınız? Bundan sonra hər hansı itkiləri gözə alırsınız?\n- Burada mən 100 faiz haqlıyam. Bunlar hər şey edə bilərlər. Məni də, ailəmi də öldürə bilərlər. Bütün dünyada mülkiyyət toxunulmazdır. Mənim mülkümü dağıdıb, içərisini də talan ediblər. Mən cəbhəçi deyiləm ki. Mən azad düşüncəli bir insanam və öz əqidəm var. Mən AXCP-nin haqq uğrunda mübarizə apardığını bilirəm. Azərbaycan vətəndaşı kimi mən də burada baş verən haqsızlığı görüb, baş götürüb çıxmışam burdan. Məgər hər hansı müxalifət partiyasına yer vermək cinayətdir? Qoy belə bir qanun çıxarsınlar. Hakimiyyətdə oturanlar mənim mülkümü sökürlər... Bizdə səsyazısı var – FHN əməkdaşları qardaşımı hədələyirlər ki, cəbhəçiləri ordan çıxarmasanız, partladacağıq mülkünüzü. Bu quldurluq deyil, bəs nədir?\n- O vaxt niyə bir tədbir görmədiniz?\n- Mən fikirləşdim ki, bu dərəcədə vəhşilik etməzlər.\n- Bu çətin vəziyyətdən necə çıxmağı düşünürsünüz?\n- Oturub gözləyirəm görüm, burada dövlət var, ya yox? Mənə qarşı haqsızlığa reaksiya verən olacaqmı? Mən oranı tikincə, anamı ağlatmışdılar. İndi bir anda sökdülər./azadlıq/


Tohid İbrahimbəyli İlham Əliyevə səmimi müraciət etdi: "Bu xalq sevdiyi xidmətçisini ayağa verməz"\nXəbər Agentliyinin verdiyi xəbərə əsasən, Azərbaycan Respublikasına hakim kəsilmiş əliyevlər rejiminə Qum Elmi Hövzəsində Ali Təhsil alan ruhani Tohid İbrahimbəylidən açıq məktub ünvanlanıb.\nMəktubun tam mətnin təqdim edirik:\nCənab İlham Əliyev Heydər oğlu.\nOla bilər yazdığım sözlər səni narahat etsin. Amma həqiqət budur ki, yazdığım bütün kəlmələr səmimiyyətlə, xeyirxahlıq niyəti ilə yazılıb. Bəzi vaxtlar özüm özümə deyirəm ki, əgər bu hakimiyyət öz xalqına güvənsəydi indi ona buna göz tikib, davamı üçün qapı qapı dilənməzdi. Həmişə sair millətlərə nümunə olan müsəlman Qeyrətli, zəngin mədəniyyətə malik olan mehriban və vətənpərvər, xalqı olan hakimiyyət niyə dilənməlidir?\nBu Xalq vəfadarlığı və fədakarlığı İmam Hüseyn (əleyhi səlam) məktəbindən öyrənib. Bu xalq ona xidmət edəni heç vaxt tək qoyub, arxasın boşaltmaz. Sən əgər millətivi sevib, bu xalqa məhəbbət etsən bu xalq bir çörəyi 9 milyon arasında bölər. Amma sevdiyi xidmətçisini kimsənin ayağına verib, ona dal çevirməz.\nSən xalqıvı sevə bilmirsən. Çünki məlum rejimlər bu xalqı sənə təhlükəli xalq kimi tanıddırıblar. Amma heçdə belə deyil. Bu xalq ola bilər hansısa bir zalim və işğalçı rejim üçün təhlükəli ola. Amma öz xidmətçisinə həmişə sadiq və vəfadar olar. Sən heç bu xalqın potansiyallarından istifadə etmək belə icazəsinə malik deyilsən. Niyə gərək hər bir cəhətdən bizdən zəif olan ölkə 20% torpaqlarımızı işğal etsin? Səndə 20 il atəşkəslə bu işğalı və zilləti qəbul edəsən? Niyə?\nCənab ilham Əliyev nəyin çatışmır? Niyə torpaqları geri almırsan? Vallah hətta heç bir silahında olmasa bu xalqın qeyrəti Qarabağın azadlığı üçün kifayət edər. Sən bu işğalı öz hökümətivin siğortası kimi hesab edirsən. Halbuki hər bir dövlətin siğortası gərək onun güvəndiyi xalq olsun. Sən xalqıva güvənmirsən. Çün ki, xalqın sənə qarşı qəlblərdə olan ümumi nifrətindən tam agahsan. Amma həqiqət budur ki, sənin bu dəyərli milləti sevmək ləyaqətini səndən alıblar. Səni məcbur ediblər ki, bu millətə dəyər verən qeyrət və həyanı bu millətdən alasan. Şəhvətpərəstliy və əyyaşlığı xalq arasında yayıb bu xalqı robut beyinli qeyrətsiz iki ayaqlı məxluqa çevirməy sifarişini almısan. Nəticədə bu millətin bütün milli və mənəvi sərvətini hegemon güclərə hədiyə edib taxt və tacıvı iki gün artıq qoruyasan.\nİlham bəy əyyaşlıq və qumarbazlıq sağlam və müstəqil təfəkkürü insandan alır. Ümumiyyətlə qumarbaz insanlar ən belə dəyərli və müqəddəs saydıqlarını da qumarda uduza bilərlər. Səninlə qumar oynayıllar. Səndə özün yaxşı bilirsən ki, nələri uduzmusan və nələri uduzmağa məcbursan. Bu qumarın nəticəsi əvvəldən məlumdur. Razılaşmış futbol nəticəsinə bənzəyir. Sadəcə fiqur kimi oynamaqa məcbursan. Oyunun əsnasında sənə gol vurmaq şansınıda belə verərlər. Golda vurarsan. Amma sonda gərək nəticə onlar deyən kimi olsun.\nSəndən və atandan nələr tələb ediblər yaxşı bilirsən. Sən onlara bəli cavabı verməyə məcbur deyilsən. Bunu dərk elə. Bir qeyrətli oyunçu nəticəsi əvvəldən razılaşan bir milli oyunda özünə gəlib bütün qərarları alt üst edə bilər. O nəticəni millətinin qələbəsi ilə tamamlandırar. Bəli o oyunçu nəticəni təyin edən mafiyanın qəzəbinə tüş gələcək. Bu məlum məsələdir. Amma O qeyrətli oyunçu qorxmamalıdır. Bunu yaxşı bilməlidir ki, onun arxasında bir millət dayanır. O millət onu qoruyacaq.\nNiyə gərək neft yataqları üstündə yatan xalq acından ölsün? Niyə gərək qeyrəti ilə məhşur olan xalqın torpağı 24 il işğalda olsun?\nAxı niyə həyalı anaları və qeyrətli kişiləri ilə dünyada məşhur olan bu torpaq sahibləri üzdəniraq “geyparad”ı keçirtsinlər?\nNiyə sən müsəlman xalqıvın qüvvəti olan Məscid və Azan səsindən qorxursan?\nSənə deyiblər ki, bu ölkəyə gələn turist gərək bu xalqın müsəlman olduğunu hiss etməsin. Deyiblər cəhənnimə deyiblər! Hələ çox şeylər yazmıram. Özün məndən yaxşı bilirsən müsəlman xalqıvın əleyhinə tələb edilən qadağalar hansılardır. Əslində bu qadağalar heç biri sənin xeyrivə deyil. Tutaq İsrailin arzusunu həyata keçirtdin. Güya Nardaranı fəth etdin? Bilirsən sən bu addımla nə böyük səhvə yol verdin? Aşura günü yüz minlərlə Nardarana yığışan xalqın nifrəti və qarğışını qazandın. Əvvəl baxışla bu nifrin məsələsi çox sadə görsənir. Amma bu nifrət və sonu həmişə nifrinlə tamamlanmır. Ayaqlar altında əzilib tövbə edən fironlara artıq gecdir. Heydər Əliyevin dediyi “dözümlü xalq”ın qarşısında heç bir top və tüfəng tab gətirə bilməz.\nŞəxsən Sən özün bu ümumi nifrət və qəzəbin alovunun səbəbkarısan. Sən özün çox yaxşı gördün ki, heç kimi zindanla və işkəncələrlə sındıra bilmədin. Sən Hacı Talei uzun müddət həbs etməklə yalnız qorxaqlığıvı nişan vedin. Şəxsən mən Hacının həbsini Azərbaycan xalqının həbsi kimi qələmə verirəm. Bəli. Bütün Azərbaycan. Bilirsən niyə? Çün ki, sənin zülmüvə göz yuman məmurun da, çox yaxşı bilir ki, sən zalimsən. Hamı çox yaxşı bilir kim haqqdır kim batil. Artıq zülmü görməyə göz lazım deyil. Düzdü yaltaqlıq, qorxaqlıq və ya hansısa bir dəlil bu vəziyətə etiraz etməyin qarşısını alır.\nHətta Sən və sənin övladlarında yaxşı bilir ki, Hacı Tale terorist deyil, vətən xaini deyil. Bəli Hacı Tale zalimlər üçün təhlükədir. Bunun çarə yolu Hacı Taleləri həbs etmək deyil. Çün ki Mövsümlər, Abgüllər, Talelər şəxs deyillər bir təffəkürdirlər. Bir məktədirlər. Bir millətdirlər! Bunun çarə yolunu özündə axtar. Taleləri həbs etmək əvəzinə etdiyin zülmlərə son qoy. Müstəqil fikirləş. Azərbaycanın həqiqi dostlarını və düşmənlərini tanı. Bu xalqın mənəvi dəyərlərindən və sevdiyi İmam Hüseyn (əleyhi səlam) bayraqlarından yalnız zalımlar qorxar. Sən buna əmin ol. Əgər xalqın ağuşuna qayıtsan. Bu xalq səni qəbul edib sevəcək. İslamın təfəkkürü budur: “Ədalətli hakim sevilməli və qorunmalıdır.”\nYəmən şiələrinə xüsusən Ənsarullah Təşkilatına zülm edən və hətta Ənsarullah Təşkilatınının başçısı olan Bədrud-din Husini qətlə yetirən prezident İsrail və vəhabi Ərəbistana yox deyib millətinin ağuşuna peşmancasına qayıdan vaxt Yəmən müqaviməti onun illər boyu zülmünə baxmayaraq onu qəbul etdi. Halhazırda O Ənsarullah Təşkilati ilə birləşib vətənini işğal etmək istiyən Səudi Ərəbistanla kişi kimi vuruşur.\nİlham Əliyev. Millətivin isti və mehriban ağuşuna qayıtmaqda nədən qorxursan? Kimlərdən çəkinirsən? Qorxusan ki, İsrail və hansı bir hegemon dövlətin istəklərinə yox desən səni bir gündə aşırdarlar? Vallah heç də sən fikirləşən kimi deyil!\nƏziz Rəhbər Ayətullah Xamenei sənilə görüşdə bir mehriban və xeyirxah Ata kimi çox gözəl vurğuladı. O Ağa sənə dedi: Azərbaycanda İslam və Şiəlik hökümətin qorumalı olduğu bir dəyərdir. Bunu nə qədər çox etsələr, hökümət hegemon dövlətlərə qarşı mübarizədə cəmiyyətdən daha çox dəstək alacaq. İslam Maarifini yaymaq və din atributlarına hörmət xalqın hədələrə qarşı himayəsinə səbəb olacaqdır."\nSənin yeganə çıxış yolun budur! Özündə bunu yaxşı dərk etmisən ki, Hüseynçini zindanla və ölümlə qorxutmaq olmaz. Xalqıvın ağuşuna qayıt. Buna görədə heç bir hegemon dövlətdən qorxma. Sən xalqıva güvən və bunu başa düş ki, bu xalq sevdiyi xadimini heç bir kaftarın əlinə verməz.\nBuna 100% əmin ola bilərsən ki, əgər millətin ağuşuna qayıtmasan gec, tez bu məst edici qüdrətin ömrü tamam olacaq və sən zülmlərinlə bir yerdə ən çirkin adlarlarla tarixin zibiliyinə atılacaqsan. Necə ki, Yezidlər məhv olub getdilər və Hüseynçilər həmişə tarixdə ən gözəl adlarla yaşayıb qəlblərə hakimiyyət edirlər. Bu Allahın verdiyi vəddir. Yer üzü saleh bəndələrin əlinə düşəcək. Batil gedib, yerini haqq tutacaq.\nİmam Məhdinin (Allah Taala Onun şərəfli zühurunu tezləşdirsin) gəlişinin yaxınlığını hiss edən qəlblər heç vaxt tutduğu mübarizə və müqavimət yolundan yorulmayacaqlar. Bu yolda onları vətəndən qovmaqla, zindana salmaqla və şəhid etməklə döndərmək olmaz.\nSonda demək istərdim ki, mənim bir Azərbaycanlı ruhani olaraq bu müraciəti sizə yazmaq qərarına gəlməyimə səbəb məhz bu oldu: “Əgər bu müraciətin sizə təsiri olmasa ümüd edirəm bu müraciət məzlum millətin yanğın qəlbinə zərrə də, olsa aramlıq verər.”\nVəssəlamu əla mənittəbəəl huda


Sıxıldığınızda 20 Məhsuldar İş; Ağıllı dəyişiklik\nDarıxdırıcılıq, hər dəfə insanın yaşadığı ən ümumi hisslərdən biridir. Özünüzə "Niyə darıxıram?" Sualını verməkdən daha vacib nə var? hissi necə idarə edirsən.\nDarıxmaq normaldır və yenə də bu baş verəndə ümumiyyətlə təəccüblənirik: "Süründürmə girdabından necə çıxacağam?" Günü sıfırlamaq və ultra məhsuldar rejimə qayıtmaq üçün basmaq üçün bir düymə varmı?\nYaxşı, bəlkə də var.\nBu yazıda, cansıxıcı olduğunuzda və bu aşağı dalğanı yüksək bir gelgit halına gətirmək istədiyiniz zaman nə edəcəyinizə dair 20 təklif verəcəyik. İstər evdə, istərsə də işdə cansıxıcılıq yaşayırsınız, burada hər kəs üçün bir şey olduğuna inanırıq.\n1. Mübarizə etməyin - Dalğadan həzz alın\nSizə verəcəyimiz ilk məsləhət yəqin ki, ən sadə, eyni zamanda qeyri-ənənəvi məsləhətdir: cansıxıcılığınızdan zövq alın. Pensilvaniya Dövlət Universitetindən professor Gayatri Devi'nin dediyi kimi "cansıxıcılıq azad ağılın son imtiyazıdır".\nBudur çətin bir sual: cansıxıcılığın dərmanı nədir? Məhsuldarlıq? İşləmək? Əyləncəli?\nMəhsuldar olmaq və ya işləmək heç bir şey etməmək qədər darıxdırıcı ola bilər. Əyləncə tamamilə fərqli bir kateqoriyadır, çünki bəzən əylənərkən pişik videolarına baxarkən YouTube-da vaxtınızı tamamilə sərf edə bilərsiniz.\nProfessor Devinin fikrincə, cansıxıcılığın ən dəqiq dərmanı düşünməkdir. Bir neçə əsr əvvəl Rene Dekartın da bu barədə söyləməyə bənzər bir şeyi var idi. Hekayə, məşhur Kartezyen koordinat sistemini yatağında uzanarkən, tavanındakı bir milçəyin ətrafında gəzməyə baxarkən, cansıxıcı vəziyyətdə yaratdığından bəhs edir.\nƏsas nəticə budur: cansıxıcı olduqda, səmərəsiz günlər keçirmək yaxşıdır. Darıxmağınızı qəbul edə və həyatınızı, gələcəyinizi, hədəflərinizi düşünməyə vaxt ayıra bilərsiniz. Yalnız düşünmək ətrafında oturmaq sizin üçün bir nəticə vermirsə, əlinizdə bir qələm (və ya klaviatura) ilə düşünməyi düşünün və yansıtıcı bir jurnal tutmağa başlayın.\nGündəlik həyatda bu cür fasilələr etmək, cansıxıcılığınızı ilham halına gətirmək üçün son dərəcə təravətləndirici və faydalı ola bilər.\n2. Məkanınızı azaldın\nMəkanınızı boşaltmaq yeni ev estetikasına qovuşmağa kömək edir.\nMəkanımızın görünüşü əksər hallarda daxili dünyamızın bir əksidir, eyni zamanda əksinə işləyir. Daxili xaos iflic ola bilər və cansıxıcılıq kimi qəbul oluna bilər, ancaq xaricdəki xaos məhsuldarlığımızı iflic edə bilər və cansıxıcı hiss edə bilər.\nMəhsuldar tənəzzüldən çıxmağın bir yolu da “xarici dünyanı” təmizləməkdir. Anksiyete, depressiya və qarışıqlıq pis bir dairə yaratmağa meyllidir və boşaltma hərəkəti bir neçə cəhətdən mənalı ola bilər.\nHər şeydən əvvəl, özünüzü daha məhsuldar hiss edəcəksiniz - əslində təmizlik, lazımsız şeylər atmaq və qalanları sıralamaqla məşğul olacaqsınız. Məkanınızı təravətləndirə, sevinc gətirən yeni əşyalarla doldurub mebel ətrafında gəzə bilərsiniz. İşlərinizin məhsulları dərhal görünür, bu, mükafatlandırıcı, cansıxıcılığı qıran və ruhlandırıcıdır.\nOxumaq ona daxil olduqdan sonra əyləncəli bir fəaliyyət deyil, həm də çox faydalıdır. Araşdırmalar yaddaşımızı, empatiyanı inkişaf etdirə biləcəyimizi, daha nikbin və sağlam hiss etdiyimizi göstərir. Kitab oxumaq həm də real həyatımızı təsir edir: elm göstərir ki, bəzi ilhamverici fəaliyyət göstərən personajlar haqqında oxuyan insanlar eyni fəaliyyətlə daha çox məşğul olurlar. Bu o deməkdir ki, bir oğlanın vasat bir işdən imtina etməsindən bəhs edən bir kitab oxuyursunuzsa və ya yüksəliş istəsəniz - bunu da etmək ehtimalı yüksək olacaqdır.\nBu fəaliyyət beyin və zehni sağlamlığınız üçün də çox faydalıdır: mövcud sinir yollarını gücləndirir, yeni sinapsların yaranmasına kömək edir və beynin elastik və aktiv qalmasına kömək edir. Qəbul olunan stres səviyyələrini azaltmağa kömək edə bilər, yəni ümumi sağlamlığınız üçün də faydalıdır.\nKitab olmaq məcburiyyətində deyil, təəccüblü bir komik, akademik bir məqalə və ya faydalı bir blog yazısı seçə bilərsiniz - eynilə bu kimi.\n4. Elektron poçt qutunuzu çeşidləyin\nDürüst ol. Gələnlər qutunuzda nə qədər oxunmamış e-poçt, açılmamış bülleten və ya unudulmuş promosyonlar var? 50? 200? 1456?\nŞəxsi və ya iş elektron poçt qutunuz olsun, onu düzəltmək üçün darıxdırıcı saatlarınızdan istifadə edin.\nMcKinsey Qlobal İnstitutunda aparılan araşdırmalar, ortalama bir işçinin həftədə 13 saat e-poçt oxumaq və cavab verməyə sərf etdiyini aşkar etdi. Çox görünür, elə deyilmi?\nBu səbəbdən e-poçt qutunuzu təmizləmək bir müddət özünüz üçün edəcəyiniz ən məhsuldar şeylərdən birinə çevrilə bilər.\nOnları oxuyun: bəlkə onsuz da etmisiniz, ancaq e-poçt qutunuzda oxunmamış e-poçtlar varsa, bütün bülletenlər və promosyonlar olmaya bilər. Əhəmiyyətli bir şeyi qaçırmadığınızdan əmin olun.\nSpamı silin: spam qovluğunuzu yoxlayın, sadəcə vacib bir şeyin orada bitməsi ehtimalı var. Əgər yoxsa - silin.\nGözləyən qaralamaları göndərin: etmək istədiyiniz başqa bir şeyiniz olmadığı üçün qaralama qovluğunu yoxlayın. Müştəriləriniz üçün heç vaxt göndərmədiyiniz, amma göndərəcəyinizi bildiyiniz hər hansı bir gözləyən e-poçt varmı? İndi vaxt.\nE-poçt qutunuzu təşkil edin: bəlkə də spam qovluğunuzdan bəzi bülletenləri oxumaq istərdiniz, ancaq indi bunu etmək istəmirsiniz. Gələnlər qutunuzu qovluqlar arasında düzəldin ki, daha sonra asanlıqla nəzərdən keçirəsiniz.\n5. Kompüterinizi boşaltın\nE-poçt qutunuzda olarkən sabit diskinizi də səliqəyə sala bilərsiniz.\nƏvvəla, masaüstünüzdə 10-dan çox nişan görürsünüzsə, bu qarışıqdır və təmizlənə bilər. Qovluqların içindəki qovluqların içərisində olan qovluqların içərisində olanları kim bilir ... bəlkə də tələbəlik dövründən bəzi köhnə PDF sənədlər, köhnə şəkillər və ya gündəlik qeydləri? Sizi öyrənmək maraqlı deyil?\nKompüterinizi necə təmizləmək barədə bir neçə ipucu:\nMasaüstünüzü təmizləyin: faylları və qovluqları sıralayın, yalnız "toz yığanları" silin;\nAvtomatik olaraq baş vermirsə, sabit sürücünüzü birləşdirin, beləliklə kompüteriniz sürətlənir;\nAntivirus müayinəsi aparın;\nParollarınızı yeniləyin (və bir yerə qeyd etməyi unutmayın, Dashlane'ı məsləhət görürük);\nFotoşəkilləri, videoları və daha dəyərli sənədləri xarici sabit diskə və ya Buluda köçürün. Kompüterinizdə bir şey baş verərsə, vacib sənədlər həmişə qeyd olunur;\nKlavyənizi və monitorunuzu silin və dezinfeksiya edin.\n6. Növbəti vacib şeyinizi planlaşdırın\nTapşırıqlarınızı qabaqcadan planlaşdırmaq növbəti cansıxıcılıq epizodunun qarşısını almaq üçün etibarlı bir yoldur. İşdəki mürəkkəb bir gün küncün arxasındadırsa, hamısını düzəltmək daha yaxşı deyilmi?\nÖnümüzdəki şeyləri planlaşdırmaq həqiqətən ən həyəcan verici bir şey deyil, xüsusən də planlayıcınız kimi darıxdırıcı bir boş dəftər istifadə edirsinizsə.\nBununla birlikdə, daha əyləncəli bir yol var: kurasiya edilmiş Məhsuldarlıq Planlayıcısı istifadə edərək.\nMəhsuldarlıq Planlayıcısı çox ilham verici bir estetikaya sahibdir.\nTapşırıqlarınızı prioritet olaraq planlaşdırmağınıza kömək edir və sizi təxirə salma əleyhinə döngədə saxlayan Focus Time Technique-ə əsaslanır.\nBundan əlavə, Məhsuldarlıq Planlayıcısının hər səhifəsində, əldə edə biləcəyiniz bütün böyük şeyləri xatırlatmaq üçün başlıqda motivasiya xarakterli bir sitat var və ardından altlıqdakı gündəlik məhsuldarlıq özünü qiymətləndirməsi.


Üç qurumdan səhiyyədəki dəyişikliklərlə bağlı açıqlama - Publika.az\nÜç qurumdan səhiyyədəki dəyişikliklərlə bağlı açıqlama\n14 May 2022 16:20\nPublika.az 3 qurumun birgə yaydığı məlumatı təqdim edir:\nFərmana əsasən Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinə səhiyyə sisteminin iştirakçılarını və aidiyyəti dövlət qurumlarını cəlb etməklə Səhiyyənin Transformasiyası Mərkəzi İşçi qrupunu yaratmaq tapşırılmışdır. Səhiyyənin Transformasiyası Mərkəzinin yekun hədəfi Azərbaycan vətəndaşının səhiyyə sistemindən məmnunluğunun artırılmasına yönəlib. Bu baxımdan, səhiyyə sisteminin əsas iştirakçılarının əlaqəli fəaliyyətini təmin etmək məqsədilə normativ hüquqi bazanın və idarəetmə modellərinin təkmilləşdirilərək tətbiqinə ehtiyac var. Mərkəz tərəfindən qarşısına qoyulan tapşırıqların icrası ilə bağlı mövcud vəziyyət, eləcə də beynəlxalq təcrübə təhlil olunaraq İşçi qrupun üzvləri ilə razılaşdırılmış təkliflər təqdim olunacaq.\nTeqlərSəhiyyə Səhiyyə Nazirliyi İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi TƏBİB\nDaxili İşlər Nazirliyi (DİN) Ağdamda minaya düşən hərbçi ilə bağlı məlumat yayıb.\nDİN-in Mətbuat Xidmətindən Publika.az-a bildirilib ki, nazirliyin Daxili Qoşunlarının hərbi qulluqçusu, 1997-ci il təvəllüdlü Ömərov Seyidağa Mirzəağa oğlu bu gün saat 11:40 radələrində Ağdam rayonunun işğaldan azad edilmiş ərazisində xidmət olarkən minaya düşüb və partlayış nəticəsində ağır bədən xəsarəti alıb.\nO, dərhal xəstəxanaya yerləşdirilib, sağ ayağın dizdən aşağı ətrafı amputasiyası edilib.\nHazırda vəziyyəti stabildir.\nMayın 31-də yaz semestri üçün təhsil tələbə krediti əldə etmək istəyən tələbələrin müraciətlərinin qəbulu başa çatacaq.\nYaz semestri üçün təhsil krediti almaq istəyən tələbələr notarial qaydada təsdiqlənmiş ərizə ilə elektron informasiya sisteminə www.e-ttkf.edu.az müraciət edə bilərlər. Müraciətlər qeyri-iş günləri də daxil olmaqla, hər gün qəbul olunur.\nTəhsil krediti üçün müraciət etmək istəyən tələbənin yaşı 18-dən aşağı olduqda valideynləri və ya himayəçisi ilə bir yerdə, yaşı 18-dən yuxarı olduqda isə özü notarial xidmətə yaxınlaşaraq bir sıra razılıqları ərizəsi ilə təsdiq etməlidir. Daha sonra tələbə kredit almaq hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün e-ttkf.edu.az portalına daxil olur. Portala giriş identifikasiya nömrəsi, “ASAN İmza” və “E-imza” ilə mümkündür. Tələbənin kredit almaq hüququ elektron qaydada müəyyən edilir və kredit müvəkkil bank tərəfindən verilir.\nQeyd edək ki, notarial qaydada təsdiqlənmiş ərizə daha sonrakı müraciətlər üçün də keçərlidir.


MSK yekun nəticələri yayıb\n2021, 16 İyun, çərşənbə, Bakı vaxtı 05:24\nYeni Azərbaycan Partiyası 60 mandat qazanıb Mərkəzi Seçki Komissiyası (MSK) qanuna müvafiq olaraq üçüncü çağırış Milli Məclisə seçkinin nəticələrini dərc edib və internet səhifəsində (www.infocenter.gov.az) yerləşdirib.\nBu haqda Müstəqil Mətbuat Mərkəzinin noyabrın 10-da yaydığı məlumatda deyilir.\nPartiyaların siyahısında Yeni Azərbaycan Partiyası 60 namizədlə liderdi. Müsavat Partiyası beş və AXCP üç mandatla sonrakı yerləri tutur. «Ana Vətən» və Vətəndaş Həmrəyliyi partiyaları hərəyə iki mandat qazanıb. Ümid, Sosial Rifah, Demokratik İslahatlar, Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi, Böyük Quruluş və Vətəndaş Birliyi partiyaları hərəyə bir yer əldə edib.\n42 deputat bitərəfdir, üç nəfərinsə partiya mənsubiyyəti göstərilməyib.\nNəticələri ləğv edilmiş 9 saylı Binəqədi ikinci və 42 saylı Sumqayıt ikinci və 31saylı Suraxanı ikinci seçki dairəsinin 8, 13, 17, 18, 20, 22, 23, 24, 25 və 28saylı seçki məntəqələri və 8 saylı Binəqədi birinci seçki dairəsinin 4, 5, 7, 9, 10, 13, 14, 18, 20, 21, 22 və 25 saylı seçki məntəqələri üzrə səsvermənin nəticələri etibarsız hesab edildiyindən burda öz əksini tapmayıb.\n«Seçkilər» İnformasiya Mərkəzinin internet səhifəsində 123 dairə üzrə bütün protokol məlumatları, o cümlədən, namizədlərin adları, onların topladıqları səslərin sayı və faizi göstərilib.