Prezidentin dünənki çıxışının – Tam mətni – Yenicag.Az\nAna Səhifə Manşet Prezidentin dünənki çıxışının – Tam mətni\nPrezidentin dünənki çıxışının – Tam mətni\nYeni Çağ Media Qrupu – Yanvar 19, 2016 - 10:46\nYanvarın 18-də prezident İlham Əliyevin yanında iqtisadi və sosial məsələlərin həlli ilə bağlı müşavirə keçirilib. İlham Əliyevin müşavirədəki çıxışının tam mətnini təqdim edirik:\n– 2015-ci ildə dünya bazarlarında neftin qiymətinin kəskin aşağı düşməsi nəticəsində neft ixrac edən ölkələr bəzi çətinliklərlə üzləşmişlər. Neftin qiymətinin düşməsi bu gün də davam edir. Biz 2016-cı ildə də bu prosesi müşahidə edirik. Son bir il ərzində neftin qiyməti 4 dəfə düşmüşdür. Yəni, bütün neft ixrac edən ölkələrin gəlirləri böyük dərəcədə azalmışdır. Təsəvvür edin, əgər hər hansı bir ailədə gəlirlər 4 dəfə aşağı düşürsə, əlbəttə ki, o ailədə ailə büdcəsinə yenidən baxılmalıdır. Təbii ki, Azərbaycanın gəlirlərinin böyük hissəsi neftlə bağlıdır. Biz uzun illərdir çalışırıq ki, neftdən asılılığı azaldaq. Buna müəyyən dərəcədə nail ola bilmişik. Ancaq hələ ki, buna tam nail ola bilməmişik. Belə olan halda neftin qiymətinin aşağı düşməsi bizim iqtisadi vəziyyətimizə mənfi təsir göstərir. Hər bir ölkə və hər bir ailə ayağını yorğanına görə uzatmalıdır. Deyə bilərəm ki, Azərbaycan bu vəziyyətdən çıxmaq üçün çox ciddi addımlar atır. Bizimlə eyni vəziyyətdə olan ölkələr arasında bu böhranlı vəziyyətdən Azərbaycan ən az itkilərlə çıxa bilmişdir.\nNazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin yekunlarına həsr edilmiş iclasında həm vəziyyətin təhlili, eyni zamanda, müvafiq tapşırıqlar verilmişdir. Bu tapşırıqlar mütləq yerinə yetirilməlidir. Belə olan halda Azərbaycan iqtisadiyyatı 2016-cı ildə də öz templərini saxlayacaq və bu çətin vəziyyətdən ölkəmiz şərəflə çıxacaqdır. Biz əvvəllər bundan da çətin vəziyyətlərlə üzləşmişik. Azərbaycan xalqı və Azərbaycan dövləti buna oxşar bütün belə məqamlarda güclü iradə nümayiş etdirmişdir. Biz müstəqil dövlət quruculuğu işində çox böyük uğurlara nail ola bilmişik. Bu gün Azərbaycan dünya miqyasında sürətlə inkişaf edən ölkədir. Son 10 il ərzində dünya miqyasında Azərbaycan qədər sürətlə inkişaf edən ölkə olmamışdır. Bu, həqiqətdir, reallıqdır və bunu bütün göstəricilər təsdiqləyir. Beynəlxalq maliyyə qurumlarının hesabatlarında Azərbaycanda əldə edilmiş uğurlar daim qeyd edilir.\nDeyə bilərəm ki, indiki dünya iqtisadi böhranını heç kim təsəvvür edə bilməzdi. Heç kimin ağlına gələ bilməzdi ki, bir il ərzində neftin qiyməti 4 dəfə aşağı düşsün. Bir daha demək istəyirəm, dünya iqtisadiyyatı indi böhran içindədir, böyük ölkələrdə iqtisadi sahədə çox ağır proseslər gedir. Ancaq bununla belə dünya iqtisadiyyatı bu qədər tənəzzülə uğramayıb ki, neftin qiyməti 4 dəfə aşağı düşsün. Burada təbii ki, başqa səbəblər, geosiyasi səbəblər də var. Ancaq bu, bugünkü müşavirənin mövzusu deyil. Əsas mövzu ondan ibarətdir ki, biz bu vəziyyətdən ən az itkilərlə çıxaq və bu istiqamətdə əlavə tədbirlər görülməlidir. İlk növbədə, islahatlar dərinləşməlidir, müvafiq tapşırıqlar verilmişdir. Son həftə ərzində mən hökumət üzvləri ilə bir neçə müşavirə keçirmişəm, müxtəlif fikirlər, təkliflər səslənibdir və artıq bu təkliflərin icra edilməsinə başlanılıb.\nBugünkü müşavirədə əlavə tapşırıqlar veriləcək. Əminəm ki, bu tapşırıqlar yerinə yetirilərkən həm ölkə iqtisadiyyatı yeni nəfəs alacaq, iqtisadi fəallıq artacaq, əlbəttə ki, həm də insanların sosial müdafiəsi lazımi səviyyədə təmin ediləcəkdir. İlk növbədə, biz insanların sosial müdafiəsi məsələlərini daim diqqətdə saxlamalıyıq. Əslində bu, bizim siyasətimizin əsas istiqamətlərindən biri olmuşdur. Azərbaycanda çox genişmiqyaslı sosial siyasət aparılır. Dəfələrlə bəyan etmişəm ki, bizim siyasətimizin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşıdır. Son illər ölkədə aparılan işlərin əsas məqsədi Azərbaycan vətəndaşının rifah halını yüksəltmək, işsizliyi, yoxsulluğu aradan qaldırmaq idi.\nOna görə indiki şəraitdə, ilk növbədə, insanların sosial müdafiəsi məsələləri öz həllini tapmalıdır və tapır. Qeyd etməliyəm ki, pensiyaların və əmək haqlarının 10 faiz qaldırılması bu istiqamətdə atılan önəmli addımdır. Bizim imkanımız hələlik buna çatır. Bir daha demək istəyirəm ki, hər bir dövlət ayağını yorğanına görə uzatmalıdır. Onu da qeyd etmək istəyirəm ki, neftlə zəngin olan ölkələrin böyük əksəriyyətində və bu gün bu neftin qiymətinin düşməsindən əziyyət çəkən ölkələrin böyük əksəriyyətində buna oxşar addımları biz müşahidə etmirik. Hər halda bu barədə məndə məlumat yoxdur ki, hansısa bir ölkə indiki böhran şəraitində əmək haqlarını, pensiyaları qaldırsın. Bu, çox ciddi sosial addımdır. Bir daha demək istəyirəm ki, bizim güclü sosial siyasətimizin təzahürüdür. Bu təşəbbüsü reallaşdırmaq üçün dövlət büdcəsindən 100 milyonlarla manat vəsait xərclənəcəkdir. İndiki şəraitdə bu, nə deməkdir, hesab edirəm ki, bunu izah etməyə ehtiyac yoxdur. İstisna edilmir ki, il ərzində bu məsələyə yenidən baxılacaq. Əlbəttə ki, bu, bizim imkanlarımıza bağlı olan məsələdir.\nSüni bahalaşmaya qarşı çox ciddi mübarizə aparılmalıdır və aparılır. Əfsuslar olsun ki, bəzi hallarda natəmiz insanlar, işbazlar bu vəziyyətdən istifadə edərək qiymətləri süni şəkildə bahalaşdırmağa çalışırlar. Dövlət orqanları, prokurorluq, istehlak bazarına nəzarət edən orqanlar bu məsələ ilə ciddi məşğuldurlar. Görülən tədbirlər, o cümlədən verilmiş qərarlar nəticəsində çörəyin və unun qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşmüşdür. Bu da sosial təşəbbüsdür. İlk növbədə, biz bunu çətin vəziyyətdə olan insanların mənafeyini nəzərə alaraq edirik. Çalışmalıyıq ki, gələcəkdə bu sahədə maksimum şəffaflıq olsun. İndiki şəraitdə əgər kimsə bu vəziyyətdən öz şəxsi iqtisadi, yaxud da ki, siyasi maraqları üçün istifadə etmək istəyirsə, o insanlar öz cəzasını alacaqlar. Təxribatçılar, işbazlar, dəllallar ciddi şəkildə cəzalandırılır və cəzalandırılacaqlar.\nBiz son illər ərzində Azərbaycanda əldə edilmiş uğurları qoruyacağıq, ölkəmizin sürətli inkişafını təmin edəcəyik. İmkan verə bilmərik ki, kimsə bu vəziyyətdən öz şəxsi maraqları üçün istifadə etsin. Bu il bütün sosial proqramlar icra ediləcək. Bu məsələ ilə bağlı heç kimin şübhəsi olmasın. İnsanların sosial müdafiəsi ilə bağlı olan əlavə tədbirlər də görülməlidir.\nMən Nazirlər Kabinetinin iclasında qeyd etmişdim ki, struktur islahatları dərinləşməlidir. Bu məsələlərlə bağlı artıq addımlar atılır. Əslində bu, daimi proses olmalıdır. Dövlət orqanlarının strukturu elə olmalı və imkan verməlidir ki, bu orqanlar operativ, çevik siyasət aparsınlar və bu siyasətin çox böyük səmərəsi olsun. Ona görə bir-birini təkrarlayan, yaxud da ki, o qədər də lazım olmayan dövlət qurumları ya birləşdirilir, ya da ki, ləğv edilir. Əlavə tapşırıqlar verilibdir. Bu tapşırıqlar hazırda müzakirə olunur və yaxın vaxtlarda təkliflər veriləcəkdir.\nValyuta bazarının tənzimlənməsi ilə bağlı müvafiq göstərişlər verilmişdir və təkliflər hazırlanır. Burada qanunvericilikdə də dəyişikliklər edilməlidir və Milli Məclis növbədənkənar toplantı keçirəcəkdir. Çünki bu addımlar atılmasa, bizim iqtisadi islahatlarımızın uğurlu icrası ləngiyə bilər. Bu sahədə də inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsi, beynəlxalq praktika Azərbaycanda tətbiq edilməlidir. Əfsuslar olsun ki, bəzi hallarda biz müəyyən səbəblərə görə bu praktikanı tətbiq edə bilməmişik. Vaxt gəlib çatıb ki, dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin təcrübəsi tam tətbiq edilsin.\n2008-2009-cu illərin dünya iqtisadi böhranı zamanı inkişaf etmiş ölkələr tərəfindən atılmış addımlar təhlil edilir və biz də daxili iqtisadi vəziyyəti nəzərə alaraq düşünülmüş addımlar atmalıyıq. Əlbəttə, nəzərə alsaq ki, bizim valyuta gəlirlərimiz böyük dərəcədə azalır, valyuta bazarının tənzimlənməsi bu istiqamətdə önəmli tədbirlərdən biridir.\nGeniş özəlləşdirmə proqramı hazırlanmalıdır, müvafiq göstərişlər verilmişdir. Biz həm xarici, həm yerli investorları bu işə cəlb etməliyik. Hələ ki, Azərbaycanda bir çox özəlləşdirilməmiş müəssisələr var və onların fəaliyyəti dayanıbdır. Bəzi hallarda bu müəssisələr yarıdağılmış vəziyyətdədir, onların çox böyük torpaq sahələri var. Biznes mühitini yaxşılaşdırmaq və iqtisadi canlanmanı sürətləndirmək üçün mütləq geniş özəlləşdirmə proqramı həyata keçirilməlidir. Bu proqram tam şəffaf keçirilməlidir, beynəlxalq ekspertlər bu işə cəlb olunmalıdır. Yerli və xarici investorlar üçün elə şərait yaratmalıyıq ki, onlar böyük maraqla, həvəslə vəsait qoysunlar. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycanın uzunmüddətli uğurlu inkişafı heç bir investorda şübhə doğurmur, Azərbaycan iqtisadiyyatı dayanıqlı şəkildə inkişaf edəcək. Burada həm neft-qaz amili var, həm də Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafı sürətlə gedir. Keçən il Azərbaycanda qeyri-neft sənayesi 8 faizdən çox artmışdır. Bu, görülən işlərlə bağlı olan nəticədir. Ona görə yenə də demək istəyirəm, elə şərait yaratmalıyıq ki, xarici və yerli investorlar bu özəlləşdirmə proqramında böyük maraqla iştirak etsinlər.\nNeftin qiymətinin kəskin düşməsindən və qonşu ölkələrdə milli valyutaların devalvasiyasından sonra, əlbəttə ki, biz də manatı əvvəlki səviyyədə saxlaya bilmədik. Baxmayaraq ki, buna çox çalışırdıq. Deyə bilərəm ki, qonşu valyutalar arasında Azərbaycan manatı ən çox müqavimət göstərən valyuta idi. Ancaq devalvasiya qaçılmaz idi və bunun səbəbinin Azərbaycanın daxili vəziyyəti ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu, xaricdə formalaşan səbəblərdir.\nİndiki vəziyyətdə milli valyutamıza etimad müəyyən qədər azalıb. Biz bu etimadı bərpa etməliyik. Manat sabit valyutadır. On il ərzində – 2005-ci ildə pul islahatı aparılandan sonra on il ərzində manat nəinki öz məzənnəsini saxlayıb, hətta dollara qarşı 30 faiz bahalaşıb. Əslində əgər biz on ilin dinamikasına baxsaq, pul islahatı aparılandan sonra manat elə bil ki, hər il 5 faiz qiymətini itirib. Ancaq bu, bir il ərzində olduğu üçün, əlbəttə ki, bunun təsiri daha da ciddi olubdur. Ona görə indiki şəraitdə biz manata olan inamı bərpa etməliyik. Biz deyəndə, əlbəttə, mən dövləti, hökuməti, iqtisadi bloku, bank sektorunu və vətəndaşları nəzərdə tuturam. Biz hamımız bu istiqamətdə iş aparmalıyıq.\nƏfsuslar olsun ki, Azərbaycanda dollarizasiya prosesi gedir. Bunun heç bir iqtisadi əsası yoxdur. Bəzi ölkələrin devalvasiyaya uğrayan valyuta bazarına nəzər salsaq görərik ki, orada dollarizasiya getmir. Azərbaycanda müəyyən dərəcədə ajiotaj yaranmışdır. Özü də bu ajiotaj yenə də başqa ölkələrdə baş verən proseslərlə bağlı idi. Məsəl üçün, 2014-cü ilin sonu, 2015-ci ilin əvvəli misal kimi gətirilə bilər. O vaxt Azərbaycanda manatla bağlı heç bir problem yox idi. Qonşu ölkələrdə milli valyutalar dəyərdən düşürdü. Əfsuslar olsun ki, bizdə bəzi qurumlar və insanlar bu vəziyyəti Azərbaycan reallıqlarına da keçirməyə cəhd etmişdilər. Ondan sonra – keçən ilin yay aylarında valyuta bazarında müsbət meyillər müşahidə olunmağa başlamışdır. Bu da təbii idi. Çünki görülən tədbirlər bunu diktə edirdi. Ancaq yenə də bəzi qonşu ölkələrdə milli valyutalar kəskin şəkildə aşağı düşdü və dərhal Azərbaycanda ajiotaj yarandı. Ona görə indiki vəziyyətin yaranmasında Azərbaycan daxilində baş verən heç bir amil yoxdur. Bütün bu amillər kənarda formalaşıb. Neftin qiymətinin düşməsi, qonşu ölkələrdə milli valyutaların dəyərdən düşməsi və bunun bir neçə dalğası əfsuslar olsun ki, Azərbaycanda da valyuta bazarında panika, ajiotaj yaratmışdır.\nDollara qarşı bütün valyutaların ucuzlaşması prosesi gedir. Hətta avro da öz dəyərini saxlaya bilmədi, təxminən 30 faiz ucuzlaşdı. Ona görə manatın məzənnəsinin sabit saxlanması təkcə hökumətdən asılı deyil. Əlbəttə, burada islahatlar dərinləşəcək, əlavə addımlar atılacaq. Amma vətəndaşlar da bununla bağlı hökumətlə bir istiqamətdə fəaliyyət göstərməlidirlər. Bu halda əminəm ki, manata inam bərpa olunandan sonra biz bu vəziyyətdən ən az itkilərlə çıxa biləcəyik.\nBank sektorunun tənzimlənməsi məsələləri də öz həllini tapacaq. Təkliflərə baxılır. Problemli bankların sağlamlaşdırılması prosesi getməlidir, bank konsolidasiyası aparılmalıdır və əmanətlərin sığortalanması məsələsi də öz həllini tapmalıdır. Bir neçə il bundan əvvəl Azərbaycan bu praktikanı tətbiq etməyə başlamışdır və indi də əmanətlərin sığortalanması işində əlavə tədbirlər görüləcək. Əminəm ki, görüləcək tədbirlər həm bank sektoruna, eyni zamanda, milli valyutamıza olan inamı böyük dərəcədə artıracaq. Əminəm ki, bu addımlar çox müsbət nəticə verəcəkdir.\nAzərbaycan iqtisadiyyatının vəziyyəti çox möhkəmdir və müsbətdir. Bütün iqtisadi göstəricilər bunu göstərir. Hətta böhranlı ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı inkişaf edib. Ümumi daxili məhsul, qeyri-neft sektoru, sənaye istehsalı artıb, kənd təsərrüfatı təxminən yeddi faiz artıb. Bizim valyuta ehtiyatlarımız yaxşı səviyyədədir. Valyuta ehtiyatlarımızı qoruyuruq. Xarici dövlət borcumuz çox aşağı səviyyədədir, təxminən 12 faiz səviyyəsindədir. Devalvasiyadan əvvəl isə 10 faizdən az idi. Yəni, bu, dünya miqyasında ən yaxşı göstəricilərdən biridir. Bütün bu amilləri, iqtisadi dayanıqlılığı və xarici borcumuzun aşağı səviyyədə olmasını nəzərə alaraq, hesab edirəm ki, biz xarici maliyyə bazarlarından lazım olan həcmdə valyuta resurslarını Azərbaycana cəlb edə bilərik. Bu məsələlərlə bağlı müvafiq tapşırıqlar verilmişdir. Hesab edirəm ki, tezliklə bu məsələyə də baxılmalıdır. Mən şəxsən heç vaxt tərəfdarı deyildim ki, Azərbaycanın xarici dövlət borcu artsın. Çünki həmişə istəyirdim ki, 10 faizi keçməsin. Ancaq indiki vəziyyətdə nəzərə alsaq ki, bizdə bu səviyyə cəmi 12 faizdir, – bəzi inkişaf etmiş ölkələrdə 100 faizdir, 120 faizdir, 150 faizdir, – yəni, çox az ölkə tapılar ki, orada xarici borc bizdəki səviyyədə olsun. Bunu nəzərə alaraq deyə bilərəm ki, xarici valyuta bazarlarından əlavə valyuta resurslarının cəlb edilməsi bizim üçün heç bir problem yaratmaz. Ona görə hesab edirəm ki, bu məsələ ilə bağlı addımlar atılmalıdır.\nDövlət istiqrazlarının buraxılması məsələsinə də baxıla bilər. Bu da beynəlxalq praktikada çox tez-tez baş verən hadisədir. Hətta bizimlə müqayisə edilməz dərəcədə daha da böyük həcmdə neft hasil və ixrac edən ölkələr buna gedirlər. Ən böyük neft ixrac edən ölkələr buna gedirlər, xarici maliyyə bazarlarından valyutanı cəlb edirlər. Ona görə biz də buna getməliyik. Burada heç bir problem yoxdur. Əslində, bu, imkan yaradacaq ki, biz iqtisadiyyata daha da böyük təkan verək.\nƏlbəttə ki, indiki şəraitdə qeyri-neft sektorunun inkişafı daha da böyük prioritet olmalıdır. Mən qeyri-neft sektorunun inkişafı haqqında artıq neçə ildir ki, həm deyirəm, həm də praktiki addımlar atılır. Regionların inkişafı, regionlarda infrastrukturun, sosial infrastruktur yaradılması, yolların, qaz xətlərinin, elektrik stansiyalarının, məktəblərin, xəstəxanaların, kənd yollarının tikintisi, müəssisələrin, iş yerlərinin yaradılması – bütün bunlar son illər Azərbaycan reallıqlarını əks etdirir. Əgər vaxtilə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə məşğul olmasaydıq, bu gün biz ölkə daxilində olan tələbatı heç ödəyə də bilməzdik.\nƏfsuslar olsun ki, bu gün biz ərzaq təhlükəsizliyini tam təmin edə bilməmişik. Bunun obyektiv səbəbləri var. Biz hələ ki, dünya bazarlarına qeyri-neft sektoru xətti, böyük ixrac malları ilə çıxa bilmirik. Bunun da səbəbi ondan ibarətdir ki, ilk növbədə biz idxalı azaltmalıyıq. Çünki müstəqilliyimizin ilk illərində Azərbaycanda heç nə istehsal olunmurdu. Bütün istehlak malları, o cümlədən gündəlik tələbat malları xaricdən gəlirdi. Bu gün Azərbaycan böyük dərəcədə öz ehtiyaclarını ödəyir – həm tikinti materialları, həm ərzaq malları sahələrində. Ancaq bu yerli istehsal mallarının tərkibində xarici komponent var. Biz növbəti illərdə çalışmalıyıq ki, bu xarici komponenti də aradan götürək, Azərbaycanda istehsal olunan bütün ərzaq məhsullarının xammalı da məhz Azərbaycan mənşəli olsun. Ona görə qeyri-neft sektorunun inkişafı sürətlə gedir və gedəcəkdir.\nBu il Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xətti ilə fermerlərə, iş adamlarına ən azı 250 milyon manat güzəştli kredit veriləcəkdir. Onların da vəsaitlərini nəzərə alsaq, iqtisadiyyatın real sektoruna, o cümlədən regionlarda qoyulacaq investisiyaların həcmi təqribən 1 milyard manata yaxın olmalıdır. İqtisadiyyat Nazirliyi 1 milyard 500 milyon manat həcmində investisiya layihələrini tərtib edib, hazırlayıb. Bu layihələr tezliklə icra edilməlidir. Hesab edirəm ki, Azərbaycanın iş adamları ilk növbədə Azərbaycana sərmayə qoymalıdırlar ki, bu sahədə biz qısa müddət – bir-iki il ərzində öz ehtiyaclarımızı tam bağlaya bilək. Vəzifə bundan ibarətdir.\nBeləliklə, qeyri-neft sektorunun inkişafı imkan verəcək ki, biz idxaldan asılı olmayaq. Belə olan halda qiymətlərin tənzimlənməsi də lazımi səviyyədə təmin ediləcək. Mən qeyd etdim ki, biz görülən tədbirlər nəticəsində unun qiymətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı sala bildik. Ancaq biz özümüzü unla, taxılla tam təmin edə bilmirik. Ona görə müəyyən dərəcədə problemlər yaranır. Ancaq bu gün yaradılan iri fermer təsərrüfatları, taxılçılıqla məşğul olan təsərrüfatlar və yeni yaradılacaq müəssisələr qısa müddət ərzində bu problemin həllinə kömək göstərməlidirlər. Dövlət öz tərəfindən lazımi tədbirləri görür. Fermerlər də bu işlərə fəal qoşulublar. Bank sektorunun əlbəttə ki, burada çox böyük rolu olacaq. Əminəm ki, bank sektorunun tənzimlənməsi prosesi başa çatandan sonra bank sektoru bu sahəyə xüsusi diqqət göstərməlidir. Bu, mənim onlara göstərişimdir. Dövlət özəl banklara kömək göstərir, onları bəzi hallarda xilas edir. Onlar da öz növbəsində dövlətin maraqlarını təmin etməlidirlər. Onlar dövlətə lazım olan sahələrə investisiya yatırmalı, kredit verməlidirlər. Qeyri-neft sektoru dedikdə əlbəttə ki, mən ilk növbədə kənd təsərrüfatı, sənaye istehsalı və emal sənayesini nəzərdə tuturam. Bu istiqamətlərə əlavə vəsait də təmin edilməlidir.\nBiz iqtisadi fəallığı artırmalıyıq. Təbii ki, gəlirlər azaldıqca bizim investisiya qoyuluşumuz da, dövlət xətti ilə qoyulan investisiyaların həcmi də azalır. Bu da öz növbəsində iqtisadi fəallığı müəyyən dərəcədə aşağı salır. Bu, reallıqdır, bir-biri ilə bağlı olan məsələlərdir. Ona görə, biz görüləcək əlavə tədbirlər nəticəsində iqtisadi fəallığı artırmalıyıq, həmçinin tikinti sektorunda. Bakıda, böyük şəhərlərdə və bütün şəhərlərdə tam imkan verilməlidir ki, iş adamları böyük tikinti layihələrini icra etsinlər. Bəzi hallarda burada iş adamları müxtəlif çətinliklərlə üzləşirlər – bürokratiya, korrupsiya. Onlara qarşı əsassız tələblər irəli sürülür. Bütün bunlar yığışdırılmalıdır. Tikinti sektoru tam sərbəst şəkildə inkişaf etməlidir. Əlbəttə ki, şəhərsalma qaydalarına riayət etmək şərti ilə. Əlbəttə, biz imkan verə bilmərik ki, burada xaotik vəziyyət yaransın. Ancaq bütün süni əngəllər aradan qaldırılmalıdır.\nƏgər qanunvericilikdə, yaxuddakı qaydalarda hər hansı bir düzəlişlər edilməlidirsə, biz bunları da etməliyik. Onu da qeyd etməliyəm ki, Dünya Bankının “Doing Business” hesabatlarında Azərbaycanın müxtəlif istiqamətlər üzrə islahatları yüksək qiymətləndirilir. Ancaq bizi ən çox geriyə salan məhz tikinti sektorunda, bax bu qeyri-normal vəziyyətdir. Çünki burada o qədər icazələr tələb olunur və burada o qədər pozuntular var ki, hətta beynəlxalq qurumlar da bunu qeyd edirlər. Ona görə mən bu gün ciddi tapşırıq verirəm bütün şəhər və rayon icra hakimiyyəti orqanlarına, ilk növbədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə ki, bundan sonra tikinti ilə bağlı heç bir süni əngəl olmamalıdır. İş adamlarına da müraciət edirəm, əgər sizdən kimsə qanunsuz nə isə tələb edəcəksə birbaşa məlumat verin və o qanunsuz əməlləri törətmək istəyənlər ciddi şəkildə cəzalandırılacaqlar. Mənə mütəmadi qaydada məlumat verilməlidir ki, hər rüb nə qədər tikinti layihəsi icra edilir, harada və bunun əmək bazarına olan təsiri nədən ibarətdir?!\nBurada, əlbəttə ki, biz ilk növbədə iş adamlarının fəaliyyətini gözləyirik. Eyni zamanda, ipoteka xətti ilə böyük tikinti layihələri icra edilə bilər. Əfsuslar olsun ki, bizdə bu sektorda durğunluq müşahidə olunur. Mən ipoteka ilə bağlı öz fikirlərimi dəfələrlə bildirmişəm, o cümlədən Nazirlər Kabinetinin toplantılarında. Ancaq bu proses hələ ki kütləvi xarakter almayıb. Bunu dərhal başlamaq, yəni, davam etdirmək lazımdır.\nTəxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir. Bu tədbirlər haqqında mənə məlumat verilməlidir. Biz nə etməliyik ki, ipoteka xətti ilə tikiləcək bu binaların inşasını sürətləndirək?!\nBir sözlə, iqtisadi islahatlar dərinləşməlidir. Biz burada inkişaf etmiş ölkələrin müsbət praktikasını mütləq nəzərə almalıyıq. Bizim bütün iqtisadi və maliyyə sistemimiz şəffaflaşdırılmalıdır. Bank sektoru inkişaf etməlidir. Biznes mühiti daha da yaxşılaşdırılmalıdır. İş adamlarına daha da yaxşı şərait yaradılmalıdır. Bütün bürokratik əngəllər aradan qaldırılmalıdır. Bu tapşırılar yerinə yetirilməlidir. Belə olan halda biz tezliklə müsbət dinamikanı sürətləndirə bilərik.\nSon illər ərzində bütövlükdə iqtisadi sahədə aparılan siyasət özünü doğruldur. Azərbaycan son 10 il ərzində dünya miqyasında ən sürətlə inkişaf edən ölkədir. Sadəcə olaraq indiki şəraitdə biz fəaliyyətimizi daha da təkmilləşdirməliyik. Azərbaycanda düşünülmüş siyasət, iqtisadi islahatlar aparılır. İnsanların vətənpərvərlik hissi yüksək səviyyədədir. Xalqla iqtidar birliyi möhkəmdir. Bax, budur uğurlarımızın əsas amilləri. Dövlət, hökumət, vətəndaşlar bir yerdə olaraq bu gözlənilməz vəziyyətdən çıxış yollarını müəyyən etməlidirlər. Dövlətin bu istiqamətdə çox ciddi proqramı vardır. Əminəm ki, belə olan halda 2016-cı ildə Azərbaycanda iqtisadi inkişafla bağlı heç bir problem olmayacaq. Qarşıda duran bütün sosial və iqtisadi vəzifələr icra ediləcək. Əminəm ki, belə də olacaq.


Şagirdlərini əyləndirərək öyrədən müəllim: “Gah aktrisa oluram, gah müğənni, gah da...” – “Kənddə gələcək yetişdirənlər !”\naccess_time18/05/2020 13:08 folder_openTəhsil\nBölgələrimizdə çalışan müəllimlərin fəaliyyəti, kənd yerlərində təhsilin səviyyəsi, tədris prosesinin çətin və zövqlü tərəfləri barədə “Kənddə gələcək yetişdirənlər” rubrikasına start verdik. Məlumdur ki, müəllimlik bütün ölkələrdə və cəmiyyətlərdə yüksək, şərəfli və ali peşələrdən biri sayılır. “Sherg.az” olaraq rayon və kəndlərdə çalışan müəllimlərlə həmsöhbət olub peşələrinin çətin, eyni zamanda şərəfli yönlərini, dərs zamanı istifadə etdikləri maraqlı metodları və yenilikləri öyrənməyə çalışdıq.\nRubrikamızın ilk müsahibi Qazax rayon, Daş Salahlı kənd 2 saylı tam orta məktəbin ibtidai sinif müəllimi Həsənova Lamiyə Rövşən qızıdır. Lamiyə Həsənova ADPU-nin “İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası” ixtisasını bitirib. 2014-cü ildən İmişli rayon Kürdmahmudlu kənd tam orta məktəbində ibtidai sinif müəllimi kimi çalışıb. Həmin məktəbdə 3 illik pedaqoji fəaliyyətini başa vurduqdan sonra 2017-ci ildə müəllimlərin yerdəyişməsi müsabiqəsində 51 bal toplayaraq Daş Salahlı kənd 2 saylı orta məktəbdə ibtidai sinif müəllimi kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. O, artıq 3 ildir ki, doğma məktəbində ona dərs deyən müəllimlərlə birgə çalışır.\n“Müəllim elə bir zirvədədir ki, onun durduğu yerdə heç kəs dura bilməz”\n- Müəllimlik hər zaman hörmətli, dəyərli və uca peşə olub. Bu sahəni seçməyiniz öz istəyiniz idi, yoxsa ailənizdən, ya da kənardan hansısa məsləhətlər olmuşdu?\n-Uşaqları çox sevirəm, onlara bildiklərimi öyrətmək mənə sevinc bəxş edir. Həmişə eşidirdim və oxuyurdum ki, “müəllim elə bir zirvədədir ki, onun durduğu yerdə heç kəs dura bilməz”. Bəlkə də, həmin zirvənin arzusu ilə bu gün müəllim adını daşıyıram. Atam və müəllimlərim məni riyaziyyatçı kimi görmək istəsələr də, sevdiyim peşəni seçdim.\n“İbtidai sinif müəllimliyi bütün ixtisaslardan maraqlı və çətindir”\n-İbtidai sinif müəllimliyinin çətin tərəfləri varmı və hansılardı?\n- İbtidai sinif müəllimliyi hərtərəfli və rəngarəng peşədir. Özümü bağçaya toxum səpmiş bağban kimi hiss edirəm. O toxumları sevgi ilə yetişdirirəm. Ümumiyyətlə, müəllimlik çətin, eyni zamanda şərəfli peşədir. Deyərdim ki, ibtidai sinif müəllimliyi bütün ixtisaslardan maraqlı və çətindir. Bu sənətin çətinlikləri çox olsa da, körpə fidanların sevinə-sevinə məktəbə gəlməsi, ümid və sevgi dolu baxışlarla mənə baxması peşəmin bütün çətinliklərini unutdurur. Çox xoşbəxtəm ki, bu peşənin sahibiyəm. Bu peşənin ən gözəl tərəfi gül balalardır, onların çirkaba batmayan saflığıdır.\n“Sənətini və şagirdlərini sevən müəllim kənd-şəhər fərqi qoymamalıdır”\n- Rayon və ya kənd yerində müəllim kimi işləməyin hansısa çətinliyi varmı?\n-Sənətini və şagirdlərini sevən müəllim kənd-şəhər fərqi qoymamalıdır. Əlbəttə, rayon xüsusən də kənd yerində işləməyin bəzi çətinliyi olur. Amma peşəkar müəllim bu çətinliklərin öhdəsindən çox asanlıqla gələ bilər.\n-Bizim kənd rayonun ən böyük kəndlərindən biridir. Kəndimiz görkəmli şəxsiyyətlər, ziyalılar, alimlər yetişdirib. Həmin ənənə bu gün də davam edir. Bəli, kənd yeri olmağına baxmayaraq təhsilə böyük maraq və istək var. Hər il məktəbimizdən çoxlu sayda şagird ali məktəblərə qəbul olunur.\n-Ailəlisiz və 2 övladınız var. Ailə, uşaqlar və müəllimlik sizə çətinlik yaratmır ki?\n-Bəzən çətinliklər olur, ancaq çalışıram ki, bu çətinlikləri aradan qaldırım. Düşünürəm ki, bunu bacarıram.\n“İndiki şagirdlər məntiqi,tənqidi və yaradıcı təfəkkürün inkişafı baxımından fərqlənirlər”\n-İstərdim bir az da kurrikulum sistemindən danışaq. Bu sistemi necə qiymətləndirirsiz? Bəzi müəllimlər kurrikulumun çox çətin olduğunu söyləyirlər...\n-Ənənəvi təhsil sistemində müəllim olaraq çalışmasam da həmin sistemdə təhsil almışam.Müqayisə olaraq deyə bilərəm ki, o dövrün şagirdləri ilə indiki şagirdlər arasında məntiqi,tənqidi və yaradıcı təfəkkürlərinin inkişafı baxımından böyük fərqlər var. O dövrün müəllim-şagird münasibəti arasında da fərq mövcuddur. Fikrimcə, bu kurrikulumun tətbiqinin nəticəsidir. Nəzərə alsaq ki, informasiya və texnologiya əsrində yaşayırıq, dünyamız inkişaf edir, bu zaman təhsilimizə də inkişaf lazım idi. Kurrikulumun tətbiqi müasir məktəbin fəallıq mexanizmi kimi qəbul edilməlidir. Şagirdlər sərbəst düşünərək, axtarışlar apararaq, qərarlar qəbul edərək fəal dərsin aparıcı qüvvəsinə çevrilirlər. Bunun nəyi pisdir? Kurrikulumun tətbiqindən sonra valideyinlə məktəb arasında daha möhkəm bağ yarandı. Bu sistem şagird-müəllim, müəllim -valideyin əlaqələrinin mərkəzində dayanaraq onların məhsuldar fəaliyyətini tənzimləyir. Düzdür, əvvəllər bu yeniliyi bir az çətinliklə qəbul etsək də, işlədikcə öyrənirik. Artıq o qədər də çətinliyimiz olmur. Təcrübə qazandıqca bütün çətinlikləri geridə qoyacağıq. Bu baxımdan da müasir dövrün müəllimi olaraq daim inkişaf etməli və yeniliklərə açıq olmalıyıq.\n“Sinfimi uşaqların zövqünə uyğun bəzəmişəm”\n-Kifayət qədər aktiv kadrsız. İbtidai təhsilə nə kimi yenilik gətirmisiniz?\n-Əlimdən gələn qədər aktiv omağa çalışıram. Fərqliliyi sevirəm. Dərslərimi əsasən oyunlar üzərində qururam. Bəzən şagirdlərə aktrisa oluram, bəzən isə müğənni. Onlarla uşaq kimi oyunlar oynayıram, dost-sirdaş oluram. Sinfimi uşaqların zövqünə uyğun bəzəmişəm. Şagirdlərimə aktiv dərs üçün əlçatan mühit yaratmışam.\n“Əlimdən gələn bütün imkanlardan istifadə edərək şagirdlərimi onlayn dərslərimə cəlb edirəm”\n-Karantin rejimi ilə əlaqədar onlayn dərslərin keçirilməsində hansısa çətinliklə üzləşdiniz?\n-Bəli, hazırki vəziyyətlə əlaqədar şagirdlərimlə məsafədən tədris olan virtual məktəb platformasındayıq. Onlayn dərslərimiz gündəlik cədvəl üzrə davam etdirilir. Müəyyən çətinliklər olur, çətinlik nə bizdən, nə də bu layihədən irəli gələn çətinliklərdir. Nəzərə alsaq ki, kənd yerində yaşayırıq, çox evlərdə internetə çıxış yoxdur, ya da internet çox zəifdir. Əlbəttə, bu hal çətinlik yaradır. Buna baxmayaraq əlimdən gələn bütün imkanlardan istifadə edərək şagirdlərimi onlayn dərslərimə cəlb edirəm. Evdə qalsaq da, təhsildən qalmırıq.\n“Əyani vasitələrin, rollu oyunların, audio və videoların köməyi ilə etməyə çalışıram ki, uşaqlarda maraq yarada bilim”\n-Bəzən təhsil azyaşlılar üçün yorucu ola bilir. Fərqli üsullardan, həvəsləndirici metodlardan istifadə edirsinizmi?\n-Əlimdən gələni edirəm ki, şagirdlərimi öyrədə bilim. Bunu hazırladığım müxtəlif əyani vasitələrin, rollu oyunların, audio və videoların köməyi ilə etməyə çalışıram ki, uşaqlarda maraq yarada bilim. Nəticəni də görürəm. Dərsə bu cür yanaşma şagirdlərin əylənərək öyrənməsinə səbəb olur.\n“Çətin tapşırıqları sinifdə, çətinliyi az olan tapşırığı isə evə verirəm”\n-Validyenlər çox zaman ibtidai siniflərdə dərs yükünün çoxluğundan gileylənirlər. Bu barədə nə düşünürsüz?\n-Valideynlər evə verilən tapşırıqları nəzərdə tuturlarsa, deyərdim ki, şagirdlərə ev tapşrığının verilməsi mütləqdir. Çünki yeni mövzunun tam mənimsənilməsi üçün şagird evdə də çalışmalıdır. Bu şagirdlərin dərsə daha məsuliyyətli yanaşması üçün bir vasitədir. Amma həddən artıq verilən tapşırıq şagirdi həm bezdirə, həm də zəiflədə bilər. Ona görə də tapşırıq verərkən şagirdin fərdi bacarığını nəzərə alıram. Həmişə istər iş dəftərindəki , istərsə də dərslikdəki nisbətən çətin tapşırıqları sinifdə, çətinliyi az olan tapşırığı isə evə verirəm. Tətil günlərində isə maraqlı kitablar, xüsusən də nağıl kitabları oxumağı tövsiyyə edirən .Çünki həftə içi yorulan şagird beyni həftə sonu istirahət etməlidir.\n-Son zamanlar təhsildə onlayn sistemə üstünlük verilir. Amma kənd yerində bu, bir qədər mürəkkəbdir. Sizcə, bu məsələ həllini necə tapa bilər?\n-Son iki ay ərzində gördüm ki, bütün valideyinlər övladlarını onlayn təhsilə cəlb etməkdə çox maraqlıdırlar. İnternetə çıxış olmayan evdə yaşayan valideynlər öz hesablarına meqabayt alıb uşaqlarının dərslərdən kənarda qalmasına imkan vermirlər. Məncə bu hal zamanla öz həllini tapacaq.\n“Neçə gənc müəllim tanıyıram ki, şagirdlə davranışda kobuddur və şagird onu görmək istəmir”\n-Müəllim mehribanlığı, səmimiyyəti, sevgisi ilə şagirdi özünə cəlb edir. Məncə, bunun yaşla heç bir əlaqəsi yoxdur. Uşaq psixologiyasını bilən, uşaqla davranmağı bacaran bütün müəllimlər onların sevimlisinə çevrilə bilər. Neçə gənc müəllim tanıyıram ki, şagirdlə davranışda kobuddur və şagird onu görmək istəmir.\n-Bəs, ibtidai sinif müəllimləri ən çox hansı səhvlərə yol verirlər?\n-Valideynlərlə əlaqə zəif qurulur. Halbuki, müəllim valideynlə daim əlaqədə olsa, şagirdinin istər dərslərindəki, istərsə də davranışındakı qarşılaşdığı problemlər az olar və tez həllini tapar.\n“Gəlin bünövrəni möhkəm edək ki, o bünövrənin üzərində gözəl gələcək görək”\n-Son olaraq istərdim ki, həmkarlarınıza məsləhətlərinizi izhar edərdiniz...\n-Bilirik ki, təhsilin bünövrəsi ibtidai sinifdən başlayır. Ona görə də gəlin bünövrəni möhkəm edək ki, o bünövrənin üzərində gözəl gələcək görək. İşimizi vicdanla, səbrlə görək. Hər bir şagirdi öz doğmamız hesab edək, onlarla övladımızmış kimi davranaq.


Əhsən Nuruzadə həbsdə qaldı\n2022, 26 İyun, bazar, Bakı vaxtı 16:17\nBu gün, oktyabrın 16-sı Bakı Apellyasiya Məhkəməsi “Müsəlman Birliyi” Hərəkatının üzvü, Nardaran hadisələri ilə bağlı məhkəmələrin fəal iştirakçısı olan Əhsən Nuruzadəni azadlığa buraxmayıb.\nBu haqda jurnalistlərə məhkəmədən sonra onun vəkili Yalçın İmanov məlumat verib.\nNarkotik satışında ittiham olunan Ə.Nuruzadə barəsində ilkin istintaq dövründə 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilib. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə həmin qərardan şikayət verilmişdi.\nBuna da bax: Gözəl Bayramlının şikayəti təmin edilmədi\nVəkil Y.İmanov proses zamanı Ə.Nuruzadənin inzibati həbs edilməsi, Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə aparılması haqda məlumat verib. O, dindar fəalın qurama ittihamlarla həbs edildiyini bildirib.\nAncaq hakim Abid Abdinbəyovun sədrlik etdiyi məhkəmə heyəti şikayəti təmin etməyib.\nY.İmanov Ə.Nuruzadənin müdafiəsi ilə bağlı hüquqi prosedurların davam etdiriləcəyini bildirib. Yaxın günlərdə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə şikayət edəcəklərini deyən vəkil dindar fəalın ev dustaqlığına buraxılmasından ötrü vəsatət verəcəklərini də qeyd edib.\nBuna da bax: Əfqan Muxtarlı ev dustaqlığına buraxılmadı\nƏ. Nuruzadə kimdir?\nHəbsdəki ilahiyyatçı Taleh Bağırovun tərəfdarı olan Ə.Nuruzadə ilk dəfə yanvarın 24-də evinin yaxınlığında tutulmuşdu. Yalnız yanvarın 30-da onun Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsində (BMCMİ) saxlanıldığı bəlli olmuşdu. Həmin gün vəkilə Ə.Nuruzadənin yeri haqda məlumat veriləndən sonra bildirilmişdi ki, o, bu idarənin qarşısından keçəndə söyüş söyüb, onu intizama dəvət edən polis əməkdaşlarının tələbinə tabe olmayıb. Ona görə də 10 sutka inzibati həbs cəzası alıb.\nEyni hal sentyabrın 19-da da təkrarlanmışdı. Həmin gün onun evdən siqaret almaq adı ilə çıxdığı və saxlanaraq aparıldığı bildirilir.\nDörd gün sonra ailəsinə zəng edərək deyilmişdi ki, Əhsən Nuruzadə yenə BMCMİ-nin qarşısından keçərkən telefon danışığında bu qurumun ünvanına təhqiramiz ifadələr işlədib, onu intizama dəvət edən polislərə müqavimət göstərib. Ona görə də 10 sutka inzibati həbs cəzası alıb. Dindar fəal oktyabrın 2-də həbsdən çıxmışdı.\nƏ.Nuruzadə həbsdən çıxdıqdan bir neçə gün sonra yenidən saxlanıb. Ona narkotik satışı ittihamı irəli sürülüb.\nNərimanov Rayon Məhkəməsi onun barəsində istintaq dövründə 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçib.\n2015-ci il noyabrın 26-da Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin Bakının Nardaran qəsəbəsində keçirdiyi əməliyyatda ikisi polis olmaqla, 6 nəfər həlak olub. Rəsmi ittihama görə, radikal silahlı dəstə polis əməkdaşlarına silahlı müqavimət göstərib və ölüm halları bu qarşıdurmada baş verib.\nÜç qrupa ayrılan cinayət işi Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərilib. «Müsəlman Birliyi» Hərəkatının sədri T.Bağırov və daha 17 nəfərin məhkəməsi yekunlaşıb. T.Bağırov, onun müavini Abbas Hüseynov 20 il, digərlərinə isə 10 ildən 19 ilədək həbs cəzası verilib.\nDaha iki qrupun məhkəməsi davam edir. Bu yaxınlarda isə əlavə iki nəfərin məhkəməsi başlayıb.\nAncaq Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin və digər hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları məhkəmə prosesində işgəncə şikayətlərini təkzib ediblər.\nBir müddət öncə Nardaran hadisələri ilə bağlı həbs edilənlərdən 20-yə yaxını məhkəmənin qərarı ilə vaxtından əvvəl azadlığa buraxılıb.\nBir neçə il həbs cəzası alan bu şəxslərdən bəzilərinin azadlığa çıxmasına saylı günlər qalmışdı.


Qlobal brauzer bazarında vəziyyət məlum olub - XALQQAZETI.COM\n“StatCounter” analitik firmasının yeni hesabatına görə, “Microsoft Edge” brauzeri son bir neçə ayda müxtəlif əməliyyat sistemlərindən böyük sayda istifadəçiləri özünə cəlb edə bilib. “Google Chrome” əvvəlki kimi dünyada ən popular brauzerdir, onun bazar payı masaüstü brauzerlər bazarının 67,14%-ni təşkil edib.\n"Xalq qəzeti" xəbər verir ki, analitik firmanın məlumatına görə, “Microsoft Edge” brauzeri “Firefox”u ötməyə müvəffəq olub. İndi sonuncu 7,95% bazar payı ilə dördüncü yeri tutur. 10,11% bazar payına malik “Safari” brauzeri populyarlığına görə ikinci, 8,03% bazar payına malik “Microsoft Edge” brauzeri isə üçüncü olub və son aylar ərzində yeni istifadəçiləri aktiv şəkildə cəlb edir.\n6 Aprel 2021 17:51 - TEXNİKA


Jostein Gaarder SOFİNİN DÜNYASI - Kod: 63749 | Qiymeti - 9.99 ₼\nÖn Səhifə/Kitablar/Bədii Ədəbiyyat/Roman/Jostein Gaarder SOFİNİN DÜNYASI\nJostein Gaarder SOFİNİN DÜNYASI\nUM Kod: 062218-63749\nBook Mall - Əlaqə nömrələri077 397 19 99\nMəhsula baxış sayı: 454\nJostein Gaarder SOFININ DUNYASI\nNorveç yazıçısı Yustin Garderin bütün dünyada məşhur olan bu kitabı əsasən uşaqlara ünvanlansa da, yaşlılar üçün də maraqlı olacağı şübhəsizdir. Kitab fəlsəfə kimi ağır bir mövzudan bəhs elədiyi halda son dərəcə cəlbedicidir. Fəlsəfəylə maraqlanan, ən azı ümumi şəkildə fəlsəfə tarixini öyrənmək istəyənlər üçün bu kitabı qiymətsiz saymaq olar.\nƏsərin qəhrəmanı olan Sofi 15 yaşlı qız da naməlum və sirli filosofdan məktublar alır. Və bir gün sonunda onlar görüşürlər.\nBakı, Qanun Nəşriyyatı, 2013\n503 səh., 1000 tiraj\nISBN 978 9952 26 453 1\nrəsulzadə stalin xeyrielon musk biografiislami kitablarsusmaq haqqinda aforizmugur kitablarmaraqli aforizmen yaxsi..dini..kitaplarucuz kitaplarmavi melekleryagis aforizmyalan haqqinda aforizmumumi burclerzaman haqqinda aforizmdini kitablar facebookyeraltindan kitaplarkonstitusiya maddeleritəhsil aforizmrəsulzadə və stalinonlayn kitab sifarisiaforizm sevgi


Koronavirusun yeni stamlarina dair anticisim testi yaradilib - Azadliq Xeber\nKoronavirusun yeni stamlarina dair anticisim testi yaradilib\nKoronavirusun yeni ştamlarına dair anticisim testi yaradılıb\nKoronavirusun bütün yeni ştamları ilə bağlı anticisim miqdarını müəyyənləşdirmək üçün test hazırlanıb.\n“Report” xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, yeni test barmaqdan götürülən bir damcı qana əsasən 10 dəqiqə ərzində aparılır və cavab verilir.\nABŞ və Sinqapur tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanmış yeni test koronavirusun üst qatındakı zülalların parçaları olduğu məhlula hopdurulmuş kağız zolağının test edilən şəxsin qanı ilə islanmasıdır. Həmçinin koronavirusun hüceyrənin membranına sızmasında əsas rola malik ACE2 zülalı daxil olan işıldayan maddədən də istifadə olunur.\nTest edilən qanda anticisimlər olduğu halda ACE2 zülalı koronavirusun üst qatı ilə birləşməyəcək. Nəticədə kağız üzərində daha az rəngli maddə çökəcək və bununla da qandakı anticisimlərin miqdarına dair dürüst qənaətə gəlmək mümkündür.


Friday 18 June 2021 09:24\n9 May 2021 11:23\n"Çətin qələbə oldu. Çünki rəqibim tanınmış güləşçi, dünya və Avropa çempionu idi".\nCorner.az-ın məlumatına görə, bu fikirləri Azərbaycanın yunan-Roma güləşçisi Rafiq Hüseynov Dünya Güləş Birliyinin (UWW) rəsmi saytına açıqlamasında Bolqarıstanın paytaxtı Sofiyada keçirilən Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirində serbiyalı Viktor Nemesə qalib gələrək finala vəsiqə qazanması barədə danışarkən deyib.\n77 kq çəki dərəcəsində mübarizə aparan idmançı Tokio-2020 Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazandığı üçün sevincli olduğunu bildirib: "Bu, mənim ilk olimpiadam olacaq. Düşünürəm ki, orada hər şey daha uğurlu alınacaq. Çünki 2014-cü ildən sonra bu çəki dərəcəsində ilk yarışımdır".\nHüseynovun sözlərinə görə, təsnifat turniri üçün 12 kq çəki atıb: "Olimpiadada daha yaxşı çıxış edəcəyəm. 2020-ci ilin martında çox güclü idim. Amma sonra koronavirus pandemiyası başladı və biz gözləməli olduq. Yarışa 87 kq çəki dərəcəsində getmək istəyirdim. Amma bu kateqoriyada güclü güləşçilərimiz var. Buna görə də 77 kq-a düşməyə qərar verdim".\nQeyd edək ki, Rafiq Hüseynovun bu gün keçiriləcək finaldakı rəqibi Bolqarıstanı təmsil edən erməni güləşçi Aik Mnatsakanyan olacaq.\nRamos Real'la vidalaşarkən ağladı\n17 İyun 2021 14:06 İSPANİYA L.L


“İran faktiki olaraq 44 günlük müharibənin.... “- deputat nələri acıqladı? -\n“İran faktiki olaraq 44 günlük müharibənin…. “- deputat nələri acıqladı?\n0\tOktyabr 9, 2021 11:44 səhər\nDeputat, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vahid Əhmədov “Yeni Müsavat”a geniş müsahibə verib. Parlamentin istiqlalçı millət vəkili ilə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasının üçüncü onilliyindən, dövlət bayramlarımızla bağlı gözlənilən dəyişikliklərdən və müstəqilliyimizə təhdidlərdən danışdıq.\n– Vahid bəy, növbəti plenar iclasda “Müstəqillik Günü haqqında” qanun layihəsi ilk oxunuşda müzakirə olunacaq. Müstəqillik Aktı haqqında Konstitusiya Aktına səs verən istiqlalçı millət vəkili kimi təqdim olunan qanun layihəsini necə dəyərləndirirsiniz?\n– Qanun layihəsində qeyd olunur ki, 28 May Müstəqillik Günü, 18 Oktyabr Müstəqilliyin Bərpası Günü kimi qeyd ediləcək. Əlbəttə, mən bu dəyişikliyə normal yanaşıram. Qanunauyğunluq var. Çünki 1918-ci ilin 28 mayında Azərbaycanın istiqlalı haqqında Bəyannamə qəbul olunub, Azərbaycanın müstəqilliyi elan edilib. Həmin dövrdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hökuməti formalaşıb, Nazirlər Kabineti formalaşdırılıb, diplomatik əlaqələr qurulub, bir sıra qərarlar verilib, dövlət atributları qəbul olunub və s. Amma çox təəssüf ki, Cümhuriyyətimizin ömrü cəmi 23 ay olub, amma bu, qısa müddətdə də kifayət qədər böyük işlər görülüb. Ona görə də 28 May faktiki olaraq Azərbaycanın Müstəqillik günüdür. 18 Oktyabr isə faktiki olaraq Müstəqilliyin bərpası günüdür. Hesab edirəm ki, qanunla bu, belə də olmalıdır. Çünki Azərbaycan Respublikası 1918-ci ildə yaradılmış dövlətimizin hüquqi varisidir. Ona görə də 18 Oktyabr 28 Mayın davamı kimi qəbul edilməli, Müstəqilliyin bərpa olunduğu gün kimi qeyd olunmalıdır. Amma mən burada bir məsələyə toxunmaq istəyirəm: həm 28 May, həm də 18 Oktyabrı qeyri-iş günü elan etmək lazımdır. Çünki hər ikisi müstəqilliyimizlə bağlı milli bayramlarımızdır və qeyri-iş günü olmalıdır.\n– Qanun layihəsinə əsasən, 18 Oktyabr bayram kimi qeyd olunsa da, iş günüdür, eləmi?\n– Bəli. Həmin günü də qeyri-iş günü elan etmək lazımdır. Mən bununla bağlı Milli Məclisdə çıxış edəcəyəm.\n– Özü də bu müzakirələr, qanunvericiliyə dəyişikliklər mühüm tarixi hadisəyə, müstəqilliyimizin 30 illik yubileyinə təsadüf edir. Siz istiqlalçı deputat olaraq yubileylə bağlı başqa hansı təkliflərlə çıxış etmək istərdiniz, yaxud nə kimi gözləntiləriniz var?\n– Mən hesab edirəm ki, 18 Oktyabrla əlaqədar böyük tədbirlər həyata keçirilməlidir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın müstəqilliyinə səs verən istiqlalçı millət vəkillərinin də müəyyən tələbləri var, onları da həyata keçirmək lazımdır. İstiqlalçı millət vəkillərinin pensiya təminatı, təltiflər, imtiyazlarla bağlı addımlar atmaq çox yaxşı olardı. Çünki onların buna haqqı var. 1991-ci il Azərbaycan üçün çox ağır bir dövr idi. O zaman SSRİ-nin saxlanmasının əleyhinə səs verən 43 deputatdan biri də rəhmətlik Heydər Əliyev idi. O ağır dönəmdə ortaya qətiyyətli mövqe qoymuş insanlar öz haqlarını almalıdırlar. Yəqin ki, mən Milli Məclisdə də belə bir təkliflə çıxış edəcəyəm.\n– Bir çoxları sual edir ki, niyə bayram günləri ilə bağlı dəyişikliyə məhz indi gedilir? Sizin bu suala cavabınız necədir?\n– Mən belə başa düşürəm ki, bu məsələlər Azərbaycan dövlətinin 44 günlük müharibədə qələbə qazanması, ərazi bütövlüyümüzün təmin edilməsi ilə birbaşa əlaqədardır. Bu, bir daha sübut edir ki, Azərbaycan müstəqillikdən sonra özünün ərazi bütövlüyünü təmin edib. Həm də bu il müstəqilliyimizlə bağlı yubiley ilidir. Özü də ərazi bütövlüyümüzün təmin olunmasından sonra keçirilən ilk yubileydir. Müharibə qurtarandan sonrakı müddətdə Qarabağda kifayət qədər quruculuq işləri həyata keçirilib. Bəlkə də başqa dövlətlər bu işləri 4-5 ilə reallaşdıra bilməzdi. Azərbaycan isə çox nəhəng layihələri reallaşdırır, ciddi işləri həyata keçirir.\n– Müstəqilliyimizin bərpasının 30 illiyi ərəfəsində cənub qonşumuzun davranışları, təhdidləri Azərbaycanın qələbəsini və müstəqilliyini həzm edə bilməməsinin əlaməti deyilmi?\n– Xüsusilə 44 günlük müharibədən sonra belə münasibətlər aşkar şəkildə ortaya qoyulub. Əvvəlki illərdə düşünməzdilər ki, Azərbaycan bu qədər qısa müddətdə işğalçıya qalib gələ bilər. Çünki əksər dövlətlər Ermənistana yardım edirdi, həmçinin bəzi qonşu dövlətlər, o cümlədən İran. İran faktiki olaraq 44 günlük müharibənin 43 günündə Ermənistana yardım elədi. Hələ mən müharibədən əvvəlki yardımları demirəm. Müharibə günlərində həm silah-sursat verdi, həm də digər məsələlərlə bağlı işğalçı Ermənistana yardım etdi. Amma 44-cü gün gördülər ki, vəziyyət tamamilə dəyişib, Azərbaycan qalib dövlətdir, ondan sonra Azərbaycan barədə bir-iki kəlmə dedilər. 44 günlük müharibədən sonrakı müddətdə də Ermənistana müəyyən qədər yardım etdilər. Sonra isə dövlət başçımızın göstərişinə uyğun olaraq sərhəddə Daxili İşlər Nazirliyi, Sərhəd Xidməti, Gömrük Komitəsi sərhəddə nəzarəti təmin etdi və yük maşınlarının yoxlanışı həyata keçirildi. Çünki həmin maşınlarla silah-sursat, digər qanunsuz yüklər daşınırdı. Bundan sonra İran Cəbrayıl istiqamətində, sərhəd boyunca hərbi təlimlər keçirdi.\n“Zəngəzur dəhlizinin açılması sadəcə zaman məsələsidir, nə İran, nə də Ermənistan buna mane ola bilməz”\nÇox təəssüf olsun! Yadınızdadırsa, cənab prezident müharibədən sonra ilk səfərini elə Cəbrayıl bölgəsinə etmişdi və ordan bəyanat verdi ki, İran bizim qonşumuzdur, həmişə yaxşı münasibətimiz var və s. Cənab prezidentin həmişə qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan dövlətinin öz qonşularına münasibəti\n– Təbii ki, Ermənistan xaric – həmişə müsbət olub, açıq siyasət yürüdüb. Ancaq görünür dövlət başçımızın mövqeyini anlamadılar, başa düşmədilər və hərbi təlim keçirməyə, Azərbaycan əleyhinə artıq-əskik danışmağa başladılar. Əvvəlcə bir molla danışdı, ona əhəmiyyət verilməyəndə rəsmilər danışmağa başladılar. Hətta Xamnei “şapalaq” və sairdən danışdı. Mən deyərdim ki, vəzifəsinə yaraşmayan söhbətlər ortaya atdı. Cənab prezident də bu günlərdə Cəbrayılda olarkən onların cavabını verdi. Açıq şəkildə dedi ki, heç kim Azərbaycanla təhdid dilində danışa bilməz, Azərbaycan kifayət qədər güclü dövlətdir. Dəmir yumruq da öz yerindədir və istənilən vaxt işə düşə bilər. Mən hesab edirəm ki, artıq indi bu, dəmir yox, polad yumruqdur. Çünki Azərbaycan ötən 1 il müddətində öz ordusunu daha da möhkəmləndirib, sərhədlərinə nəzarəti təmin edib, bu işlər davam edir. Ancaq bu, faktdır ki, ayrı-ayrı qüvvələr Azərbaycanın Qarabağda gördüyü işləri həzm edə bilmir. Artıq Qarabağda aeroport açılıb, yollar çəkilir, digər işlər görülür.\n– İran niyə təşvişə düşüb?\n– Bəli, çox təşvişdədir. İran da Qarabağda həyata keçirilən böyük quruculuq işlərində iştirak etmək istəyirdi. Cənab prezident xarici mediaya müsahibələrinin birində qeyd etmişdi ki, 44 günlük müharibədə Azərbaycanın yanında olan dövlətlər Qarabağdakı quruculuq işlərində iştirak edəcək. Faktiki belə də oldu. Qarabağda işlər çox böyük sürətlə gedir və İran narahatdır. Özü də sərhədyanı ərazilərdə də böyük işlər görülür.\n– Yəni rəsmi Tehran öz siyasəti ilə Qarabağdakı proseslərdə iştirak şansını itirib, eləmi?\n– Mən diqqət edirəm, İran apardığı siyasətin nəticəsində dünyada təklənib. Bu gün bütün dünyada, o cümlədən Qafqazda düzən dəyişib. Hətta Rusiya XİN rəhbəri də İranın addımlarını bəyənmədiyini bildirdi. Digər tərəfdən, İran bilir ki, Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan, Əfqanıstan, İsrail dost dövlətlərdir. Bunlar dost dövlətlərdir, 44 gündə yanımızda oldular, bizi müdafiə etdilər. Yəni müəyyən birlik formatı yaradılır, çoxtərəfli sazişlər imzalanır, bunlar narahatdır. Azərbaycanın heç kimə qarşı ərazi iddiası yoxdur, öz ərazi bütövlüyünü təmin edir. Cənab prezident Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi zonalarını yaratdı, bununla bir daha bəyan etmiş oldu ki, bu ərazilər Azərbaycanındır. Ermənistanın mövcud olduğu ərazilər də bizim dədə-baba torpaqlarımızdır, bəzi dairələr bu tarixi həqiqəti də nəzərə almalıdırlar. Özü də mən fikir verirəm, İran yalnız Azərbaycana deyil, elə Rusiyaya da meydan oxuyur. Rusiya-Ermənistan münasibətləri bəllidir. Moskva Ermənistanı həmişə qoltuğunun altında saxlayırdı, yardımlar edirdi. Amma indi bölgədə vəziyyət müəyyən qədər dəyişdiyi üçün İran Ermənistanı qanadının altına almağa, ona yardımlar etməyə çalışır. Çünki dünya düzəni dəyişib, Türkiyə Qafqazda söz sahibinə çevrilib, Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan-Əfqanıstan əlaqələri yüksək səviyyədə inkişaf edir, müəyyən müqavilələr imzalanıb. Ona görə də faktiki olaraq bölgədə təklənən İran özünə qardaş axtarır. Necə olur ki, müsəlman dövləti olan İran Azərbaycana yox, Ermənistana “qardaş” deyir? Bu, anlaşılan məsələdir. Onu da deyim ki, tarix boyu Azərbaycan-İran münasibətlərində müəyyən gərginliklər olub. İran heç vaxt bizim inkişafımızı istəməyib. Baxmayaraq ki, cənab prezident bu, çətin illərdə onlara çox yardım etdi, Azərbaycanda dərman preparatları zavodu tikməyə, o cümlədən gediş-gəlişin asanlaşdırılması, əmlak almaları üçün bütün şəraiti yaratdı. Amma görünür ki, onlar başa düşmür. Azərbaycan artıq güclü, dünyada tanınmış, lider dövlətdir. Bu da reallıqdır ki, Azərbaycan prezidentinin müstəqil siyasət aparması bunların xoşuna gəlmir. Ancaq hər kəs anlamalıdır ki, dövlət başçımız öz xalqının istəyini nəzərə alaraq öz siyasətini qurub, o, xalqa, xalq da ona arxayındır, xalqla prezident bir yerdədir.\n– Vahid bəy, necə hesab edirsiniz, bundan sonra rəsmi Bakının İran siyasəti əvvəlkindən fərqlənməlidirmi?\n– Mənə elə gəlir ki, müəyyən sərtliklər olacaq. O ki qaldı İranın Azərbaycana müəyyən həmlələri, müharibə ehtimalı, bu, mümkün deyil. İran buna gedən deyil. Çox şişirtsələr də, İranın elə də böyük gücü yoxdur. Azərbaycanın müttəfiqləri kifayət qədər güclüdür. Amma müəyyən təhdidlər ola bilər. Biz daxildə çox ciddi işlər görməliyik, daxildə iranpərəst qüvvələr var, onları yavaş-yavaş təmizləməliyik. Vəzifədə olanlar da var. Fikir verdinizsə, İran Mədəniyyət Mərkəzinə məxsus mərkəzin yerləşdiyi məscidin fəaliyyəti dayandırıldı. Çox düzgün addımdır. Onun burada fəaliyyət göstərməsinə nə ehtiyac var idi? Digər məsələlər də var, yəqin ki, dövlət başçımız onları müsbət həll edəcək. Heç kim bizimlə təhdid dilində danışa bilməz! İran elə bilirdi ki, Xudafərin ətrafı hamısı bunundur və daim onun ixtiyarında olacaq. Amma unutmuşdu ki, beynəlxalq qanunlarla Azərbaycanın tanınmış sərhədləri var. Ümumilikdə İran çox böyük riskə gedir. Unudur ki, daxildə 40 milyon türk var. Elə bu yaxınlarda İrandakı azərbaycanlılar ayağa qalxıb, mitinqlər keçiriblər. Unutmasın ki, Azərbaycana qarşı nə iş olsa, İrandakı soydaşlarımız hamısı ayaq üstə olacaq. Onu da unutmasın ki, bütün dünyada təklənib və bu siyasət ona uğur vəd etmir.\n– Bu arada İranın öz hava sərhədini Azərbaycanın üzünə bağlamasının ardınca Ermənistan xoşməramlı jest sərgilədi. Hava dəhlizinin açılmasının ardınca Zəngəzur dəhlizinin açılmasını gözləyirsinizmi?\n– Bəli, artıq təyyarələrimiz Ermənistanın üzərindən uçur. Zəngəzur dəhlizinin açılması, sadəcə, zaman məsələsidir, istər İran, istər Ermənistan olsun, buna mane ola bilməz. Cənab prezident qəti şəkildə dedi ki, istəsələr də, istəməsələr də, Zəngəzur dəhlizini açacağıq! O dəhliz açılandan sonra, əlbəttə, bölgədə vəziyyət tamamilə dəyişəcək. Zəngəzur dəhlizinin açılması həm iqtisadi, həm də siyasi cəhətdən bölgədə tamamilə yeni situasiya yaradacaq. Əgər Ermənistan bir dövlət kimi mövcud olmaq istəyirsə, o, Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlər qurmalıdır. Hər iki ölkənin ərazi bütövlüyünü tanımalı, “Dağlıq Qarabağ” iddialarından tamamilə imtina etməlidir, status məsələsini birdəfəlik yaddan çıxartmalıdır, bunlar artıq arxivdədir.\n– Belə ümumiləşdirmək olarmı ki, son proseslərdə Rusiya daha normal davrandı, nəinki İran?\n– Bu dəqiqə Rusiya-Türkiyə münasibətləri yüksək səviyyədədir. O cümlədən Azərbaycan-Rusiya münasibətləri yüksək səviyyədə inkişaf edib. Belə bir vaxtda, Qafqazdakı proseslərin sülhə doğru getdiyi zamanda İranın atdığı addımlar heç bir dövlətə sərfəli deyil. Bu yaxınlarda məlumat yayıldı ki, İran prezidenti Moskvaya səfərə hazırlaşır. Amma Rusiya XİN rəhbəri artıq Kremlin bu məsələ ilə bağlı mövqeyini bəyan etdi.


Semalt Səhmlər Bir WordPress Sayt Kılavuzu düşünün\nVeb sayta başlama, düşüncələrinizi, fikirlərinizi, təcrübənizi bölüşmək və işinizi bütün dünyaya yaymaq üçün ən yaxşı və asan bir yoldur. Bir qədər pul qazanmaq istəyirsinizsə, WordPress veb saytını inkişaf etdirmək istəyə bilərsiniz. Neyse ki, WordPress CSS, PHP və HTML kimi kodlaşdırma bacarıqlarına ehtiyacınız olmadığı üçün bir site etmək çox asandır. Daha əvvəl WordPress'i istifadə etmədikdə belə, indi bunu cəhd edə və rahat bir biznes səhifəsini inkişaf etdirə bilərsiniz. Yalnız Semalt aparıcı mütəxəssisi Michael Brown tərəfindən verilmiş ipuçlarına daxil olun - grand reef casino free spins.\nSaytların hazırlanması zamanı başlayanların əsas səhvlərindən biri səhv content idarəetmə sistemini seçməkdir. Xoşbəxtlikdən, İndi WordPress-ə 95% internet saytından asılı ola bilərsiniz və internetdə bloglar onunla hazırlanmışdır. Siz asanlıqla plugins quraşdırmaq, veb səhifənin dizayn və layout özelleştirmek, mövzunu dəyişdirmək, marka ilə bağlı bəzi şeylər idxal və rəng dəyişdirə bilərsiniz. Wordpress.com qeyri-hosted bir site inkişaf edə bilər və öz server istifadə edə bilərsiniz və wordpress.org istifadəçilər barındırılan sites inkişaf edə bilər və bir haqqı ödəməyən qədər onların serverlərinə köçürmək bilməz platforma . Lazım olan ilk şey domen adı və veb hosting xidməti. Domeninizin adı markanı müəyyən etməlidir və GoDaddy kimi veb hosting xidməti sizə bant genişliyi və hosting xidməti üçün bir şey tələb edəcəkdir. Affordable WordPress hosting provayderləri istədiyiniz zaman Bluehost yüksək tövsiyə olunur. Nəhayət, hesabı məlumatı əlavə etmək və quraşdırma başa çatdırmaq üçün paketinizi yekunlaşdırmaq lazımdır.\nAdım 2: WordPress'i qurun:\ncPanel'inizdə, müxtəlif kiçik simgeleri və xüsusiyyətləri görə bilərsiniz..Qarışıq ola bilərsən, ancaq 96% -i göz ardı edilməməlidir. Yalnız Bluehost Marketplace Quick Install'a keçmək və WordPress-i yükləməlisiniz. Tez yükləmə başlayacaq və WordPress saytınızı yükləmək üçün bir neçə saniyə çəkiləcəkdir. Bu bazar, bəzi WordPress mövzularına göz atmanızı tələb edə bilər, ancaq bu addımı seçməyinizə ehtiyac yoxdur. WordPress yükləndikdən sonra, e-poçt ünvanınızdakı istifadəçi adı və şifrə alacaqsınız.\nAdım 3: WordPress mövzusunu seçin:\nÜçüncü addım biznes saytınızın vizual görünüşünü seçməkdir. Bunun üçün, böyük Wordpress mövzu kataloqu bir tema seçmelisiniz. Mövzulardan bəziləri həssasdır, digərləri isə cavabdeh deyildir. Görünüş "Mövzular düyməsini vurun və biznes saytınıza yeni bir mövzu əlavə edin. Tələblərinizə əsaslanan tema asanlaşdırmaq asandır. Ayrıca menyu ayarlarını, widget yerlərini və rəng sxemlərini dəyişə bilərsiniz.\n4 Adım: İlk yazınızı yaradın:\nBir tema qurduqdan sonra, ilk yazınızı yaratmağa hazırsınız. Müştərilərinizin məhsul və xidmətlər haqqında fikir əldə etməsi üçün vebdə bütün lazımi məzmun səhifələrinə malik olduğundan əmin olun. Mesajlara Git »WordPress panosunda yeni hissə əlavə edin və daha çox oxucu ilə məşğul ola biləcək bir hekayə yazın. Bu arada, veb saytınızda kateqoriyalar və etiketləri daxil etməyi unutmayın.\n5 Adım: Plugins və Özelleştirme:\nBir məqalə və ya veb məzmun yazdıq və nəşr etdikdən sonra bizi əlaqə, gizlilik siyasəti və digər oxşar seçimlər əlavə edə bilərsiniz. Qalereya və şəkilləri avtomatik olaraq düzəldmək üçün bəzi plugins də yükləyə bilərsiniz. Özelleştirme müvəffəqiyyətli bir WordPress saytının açarıdır, buna görə də web məzmununuzu optimallaşdırmağa və özelleştirmeyi unutmamalısınız.\nAdım 6: Veb saytınızdan pul qazan:\nİndi veb saytınız hazırdır və ilk yazınızı yazdınızsa, bir qədər pul qazanmağa hazır olmalısınız. İnternette pul qazanmanın bir neçə yolu var. Bir AdSense hesabı almaq və ya veb saytınızdan bir şey satmaq olar. Məsələn, siz bahalı evlərin və ya vasitələrin onlayn satışı və dünyanın hər yerindən daha çox müştərilərlə məşğul ola bilərsiniz. Səylərinizi və çox çalışqanlığınızı qoyduğunuz müddətdə, mütləq onlayn biznesinizdən qazanacaqsınız.


Böyük faylları e-poçt əlavələri olaraq göndərməyin 6 yolu 2020\nBütün məşhur e-poçt müştərilərində alıcılara göndərə biləcəyiniz sənədlərdə ölçü məhdudiyyətləri var. Bununla birlikdə, bu məhdudiyyətlərə baxmayaraq böyük faylları e-poçt qoşması kimi göndərməyin yolları var.\nFayl ölçüsü hədləri e-poçt xidmətindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, Gmail, Yahoo və AOL-da bir e-poçt üçün 25 Mb hədd var. Outlook.com yalnız 10 Mb ilə məhdudlaşır. Masaüstü e-poçt müştərilərinin də məhdudiyyətləri var. Microsoft Outlook yalnız 20 Mb bir fayl göndərməyə imkan verir və Mozilla Thunderbird sınırsız olsa da, hansı elektron poçt hesablarına qoşulduğundan asılı olaraq fayl ölçüsü məhdudiyyətləri ilə qarşılaşa bilərsiniz.\nHiylə, ya müxtəlif yardım proqramlarından istifadə edərək fayl ölçülərini kiçiltmək, ya da sənədləri göndərməyin əsas metodu olaraq e-poçtu özündən keçirtməkdir.\nGöndərməyə çalışdığınız sənəd həddindən artıqdırsa (məsələn, Gmail-də 30 Mb fayl), yalnız məhdudiyyət daxilində faylı sıxışdıra bilərsiniz.\nFaylı sağ vurun, Göndər seçin və sonra Sıxılmış (qovuşmuş) qovluğu seçin.\nBir ZIP sənədinə sıxılmış bir çox fayl, sehrini yerinə yetirmək üçün sıxılma alqoritmi üçün məlumat məlumatlarında nə qədər boş yer olduğundan asılı olaraq 10-dan 75% -ə qədər bir şeyə qədər azalacaq. Sıxılma proqramının ən yaxşısı barədə ətraflı məlumat verən digər yazılarımızı oxuyun.\nSıxılma qaydası faylı e-poçt xidmətinizin ölçü həddlərindən aşağıya endirə bilsə, faylı e-poçtunuza əlavə edə bilərsiniz. Ayrıca, müxtəlif növ sıxılma formatları haqqında oxumağı unutmayın.\nÇox sayda fayl və qovluq olan bir böyük arxiv sənədini göndərməyə çalışırsınızsa, hər zaman bu faylı e-poçt xidmətinin ölçüsü həddində olan daha kiçik arxivlərə parçalaya bilərsiniz.\nMəsələn, yalnız 60 Mb-dan aşağı olan bir ZIP sənədini götürün. Gmail və ya başqa bir bulud e-poçt xidmətindən istifadə edərək bu faylı göndərə bilməyəcəksiniz.\nFaylın üzərinə sağ vurun və içərisindəki bütün sənədləri hamısını çıxararaq seçərək fərdi fayllarına və qovluqlarına çıxarın.\nSonra, Yeni və Sıxılmış (qovuşmuş) Qovluq seçərək qovluq içərisində sağ tıklayarak yeni bir arxiv sənədini yaradın.\nSonra, yalnız böyük ölçülü arxiv sənədindən çıxardığınız bütün fərdi sənədləri və qovluqları kopyalayın. Sonra yeni, boş arxiv sənədini sağ vurun və Yapışdırın.\nYaratdığınız yeni arxiv sənədinin ölçüsü yalnız ölçü həddində olana qədər mümkün qədər çox fayl və fərdi qovluq üçün bu prosesi təkrarlayın.\nBaşqa bir boş bir arxiv yaratmaq üçün yuxarıdakı prosesi təkrarlayın və daha çox fayl və qovluq çıxarmağa davam edin. Orijinal, böyük ölçülü arxiv sənədindən bütün faylları və qovluqları yenidən silmək üçün lazımi qədər arxiv sənədləri yaradın.\nNəhayət, hamısını göndərməyinizə qədər bu faylların hər birini fərdi elektron poçt şəklində göndərə bilərsiniz.\nFaylları Google Disk vasitəsilə göndərin\nBaşqa bir yanaşma, böyük ölçülü faylı Google Drive kimi bir bulud paylaşma hesabına yükləmək, linki olan hər kəsə (bu standartdır) görmək hüququ vermək və alıcını Google Diskdəki fayla göndərməkdir.\nBunu etmək üçün böyük ölçülü faylı Google Drive hesabınızdakı bir qovluğa yükləyin.\nGoogle Diskdəki faylı sağ vurun və Paylaş seçin.\nBaşqaları ilə bölüşmək pəncərəsində, linkə sahib olan hər kəsin yanında görmək üçün, Kopyala kopyalayın seçin.\nBu, Google Drive faylı URL-sini panoya köçürəcəkdir.\nGmail e-poçt mesajınıza qayıdın və əlavə etiket simgesini seçin. Google Drive faylı bağlantısını Veb ünvanı sahəsinə yapışdırın.\nTamamlamaq üçün OK seçin. Bu e-poçt mesajınıza linki daxil edəcəkdir.\nBitmək üçün Göndər seçin. Alıcının etməsi lazım olan bütün bu, paylaşılan Google Drive sənədinizdən faylı yükləmək üçün linki vurmaqdır.\nBu yanaşmadan istifadə edərək, faylın nə qədər böyük olmasının əhəmiyyəti yoxdur. Bu şəkildə istənilən ölçülü bir fayl göndərə bilərsiniz.\nGmail Google Drive İnteqrasiyasından istifadə edin\nBöyük bir fayl yükləyə və bağlantı göndərə biləcəyiniz daha sürətli bir yol, Gmail və Google Drive arasında mövcud olan inteqrasiyadan istifadə etməkdir.\nBunlar istifadə etdiyiniz iki xidmətdirsə və e-poçtunuzu Gmail istifadə edərək göndərirsinizsə, etməli olduğunuz şeyin həcmi 25 Mb-dən çox olan bir fayl əlavə etmək cəhdidir.\nGmail avtomatik olaraq elektron poçtu alan şəxs üçün görünmə ilə faylı Google Drive hesabınıza yükləyir. Bu barədə sizi xəbərdar edən bir mesaj görəcəksiniz.\nYükləmə başa çatdıqda elektron poçtunuza daxil edilmiş Google Drive bağlantısını görəcəksiniz.\nBunun üçün hər şey var. Bu, e-poçt vasitəsilə böyük bir faylı göndərmək üçün ən sürətli yoldur, amma bunun üçün işləmək üçün həm Gmail, həm də Google Drive hesabınız olmalıdır.\nBuluddan birbaşa göndərin\nBöyük bir e-poçt göndərməyin başqa bir sürətli yolu e-poçt xidmətinin özündən çox bulud paylaşma hesabından göndərməkdir.\nMəsələn, OneDrive hesabınızdan hər hansı bir faylı sağ basın və Paylaşımı seçə bilərsiniz.\nBu, alıcının e-poçt ünvanına və daxil etmək istədiyiniz e-poçt mesajına yaza biləcəyiniz bir Göndərmə göndərmə pəncərəsini açacaqdır.\nAvtomatik daxil edilmiş paylaşılan fayla bağlantısı olan e-poçtu göndərmək üçün Göndər seçin.\nBu, böyük ölçülü sənədləri göndərməyin daha sürətli bir yoludur və onu kiçik sənədlərə bölməkdən və ya bu şəkildə məhdudlaşdırmaqdan qorxmaq lazım deyil.\nHosting Anonim FTP istifadə edin\nÖz veb hosting hesabınız varsa, adətən bu hesablara daxil olan anonim FTP xüsusiyyətindən istifadə edə bilərsiniz.\nBu xüsusiyyətinizin olub olmadığına əmin deyilsinizsə, veb hosting provayderinizlə yoxlayın.\nƏgər effektivdirsə, cPanel-ə girdiyiniz zaman yalnız FTP bölməsinə daxil olun və anonim hesabın istifadəçi adını axtarın. E-poçtunuzun alıcısının FTP bağlantısı etmək üçün istifadə edə biləcəyi server adını görmək üçün Konfiqurasiya FTP Müştərisini seçin.\nNə etməli olduğunuz yalnız böyük ölçülü sənədlərinizi veb hostinq hesabınızdakı anonim FTP qovluğuna yükləmək üçün öz FTP müştərinizdən istifadə etməkdir.\nBunun üçün qovluq ümumiyyətlə public_ftp kimi bir şey adlanır.\nFTP təfərrüatlarını alıcınıza göndərdikdən sonra, onlar öz FTP müştərilərindən istifadə edərək, anonim bir qovluğa qoşula və faylı public_ftp qovluğundan yükləyə bilərlər.\nBu, çox gigabayt ölçüdə olan çox böyük video faylları kimi çox böyük sənədlər üçün istifadə etməyiniz lazım ola biləcək bir yanaşmadır.\nFayl ötürülməsi bir müddət çəkə bilər, ancaq FTP texnologiyasının nəzərdə tutulduğu bu cür fayl ötürmə növüdür.\nBöyük Faylları E-poçt vasitəsilə ötürür\nGördüyünüz kimi, çox böyük faylları e-poçt vasitəsilə köçürməyin bir çox yolu var. Seçdiyiniz metod həqiqətən mövcud xidmətlərdən və faylın ölçüsündən asılıdır.\nArxiv yanaşma sənədləriniz həddindən artıq olduqda əladır. Kiçik arxivlərə bölmək mümkün olmayan çox böyük sənədlərlə işləyirsinizsə, bulud paylaşma metodu və ya FTP yanaşması ən yaxşı seçiminiz ola bilər.\nNiyə 2019-cu ildə bir CRT Monitoru istəyərdiniz?Əslində etibar edə biləcəyiniz 5 möhtəşəm VPN tətbiqiWindows 7/8/10-da Başlanğıc Proqramlarını deaktiv edinWindows 10-da Microsoft Edge-ni necə keçmək olarNövbəti qrafik kartınızı necə seçmək və dəyişdirmək olar


Avropanın enerji təhlükəsizliyi: Azərbaycan Prezidentinin Münxen mesajları fonunda (II hissə) | Newtimes.az – Analitik-informasiya portalı\nBakı, 26 fevral 2020 – Newtimes.az\nBiz ikinci yazıda dövlət başçısının Münxendə enerji təhlükəsizliyinə həsr edilmiş "dəyirmi masa"da ifadə etdiyi əsas tezislərin təhlilini davam etdiririk. İlham Əliyev fikirlərini davam etdirərək Azərbaycanın istehsal profilini sabit saxladığını, yeni layihələrlə onu inkişaf etdirəcəyini, "OPEC+" formatında fəallığını yeni səviyyəyə yüksəldəcəyini və bərpaolunan enerji mənbələri istiqamətində konkret proqramlar həyata keçirəcəyini bəyan edib. Bütün bu faktorlar dövlət quruculuğunun geosiyasi kontekstində son dərəcə aktual görünür. Onların üzərində indiki mərhələdə geosiyasi proseslərin dinamikası müstəvisində geniş dayanmağa ciddi ehtiyac görürük.\nSabit istehsal profili: strateji proqramın tərkibi kimi\nƏvvəlki yazıda vurğulamışdıq ki, Azərbaycan öz inkişafının yeni mərhələsinə qədəm qoyub. Bu faktora görə də ölkə rəhbərliyi enerji siyasətində yeni məqamları nəzərə alır. O cümlədən Avropanın enerji təhlükəsizliyi ilə Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinin uyğunlaşdırılmasının yeni səviyyədə təmini üçün addımlar atılır. Həmin baxımdan Azərbaycan Prezidentinin yeni layihələrdən bəhs etməsi çox əlamətdardır. Burada diqqətə alınmalı mühüm geosiyasi məqamlar mövcuddur.\nHər şeydən öncə, aydın olur ki, Azərbaycan rəhbərliyinin strateji məzmunlu proqramları yeni tələblərə uyğunlaşmağa imkan verir. Müstəqil dövlət quruculuğu sürətlə dəyişən geosiyasi mühitdə çevik yeniləşmələr edə bilən kurs üzrə aparılır. Bunun önəmini təsəvvür etmək çətin deyil. İndi dünyada riskli geosiyasi proseslər gedir. Bu qədər mürəkkəb bir şəraitdə dəqiq işləyən kurs müəyyənləşdirib onu sürətlə yeniləmək bacarığı, müdrik siyasətçiyə xas olan keyfiyyətdir. Eyni zamanda, dünya üçün ayrıca əhəmiyyəti olan enerji təhlükəsizliyinin təmini məsələsi xüsusi yanaşma tələb edir. Azərbaycan isə bu vəzifənin öhdəsindən layiqincə gəlir. Həm də konkret layihələr vasitəsilə özünün milli təhlükəsizliyini Qərbin təhlükəsizlik formulları ilə sıx bağlayır.\nDigər tərəfdən, Azərbaycan yalnız özünün malik olduğu enerji potensialından istifadə etmir. Bakı region üçün vacib olan proqramları beynəlxalq tərəfdaşları ilə birgə həyata keçirir. Bunun üçün Azərbaycan Xəzərin o tayındakı enerji ehtiyatlarını da özünün layihələrinə qoşmaq üçün ciddi addımlar atır. Bu kontekstdə "Bir kəmər, bir yol" layihəsinə çox diqqət yetirilməsi və ölkənin uyğun infrastrukturunun yeni səviyyəyə yüksəldilməsi olduqca əhəmiyyətli faktorlar təsiri bağışlayır.\nHəmin bağlılıqda Prezident İlham Əliyevin Münxendə ifadə etdiyi və vəziyyəti dəqiq əks etdirən aşağıdakı fikirləri çox maraqlıdır. Dövlət başçısı çıxışında ayrıca vurğulayıb: "Bu yaxınlarda biz BP şirkəti ilə müqaviləni uzatmışıq. 2050-ci ilədək bizim nisbətən sabit istehsal profilimiz olacaq. Ona görə də yeni layihələrin kəşfiyyat işləri aparılır. Hazırda biz, belə demək mümkündürsə, neft bumunun ikinci fazasını yaşayırıq, bir çox şirkətlər, böyük şirkətlər geri qayıdaraq yeni layihələrə cəlb olunur və bu da bizə istehsal profilini saxlamaqla yanaşı, həm də onu artırmaq imkanını verəcək".\nBurada bir-biri ilə əlaqəsi olan bir neçə özəl məqam vardır. Birincisi, BP şirkəti ilə imzalanan müqavilə deməyə əsas verir ki, Azərbaycanın 2050-ci ilə qədər sabit istehsal profili olacaq. Hazırkı qlobal geosiyasi mənzərənin qarışıq dinamikası fonunda bu, kifayət qədər etibarlı təminatdır. İkincisi, bu səbəbdəndir ki, Azərbaycan regionda xarici sərmayələr üçün ən cəlbedici və etibarlı məkan statusunu nəinki qoruyub saxlayır, hətta gücləndirir. Üçüncüsü, bu proses yeni layihələrin hazırlanması fonunda baş verir. Yəni onun konkret təməli mövcuddur. Bu isə o deməkdir ki, proses davamlı olacaq. Prezident həmin məqamı istehsal profilinin daha da artacağı tezisi ilə ifadə edib.\nÜçüncü geosiyasi faktor Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarla, o cümlədən enerji yönümlü beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlığında faktiki olaraq yeni dönəmin başlaması ilə izah oluna bilər. Bu aspektdə də dövlət başçısı Münxendə konkret tezis ifadə edib. İlham Əliyev vurğulayıb: "Biz "OPEC+"un fəal üzvüyük. Onların görüşlərindən biri bizim dəvətimizlə Bakıda keçirilib. Həmçinin 2016-cı ildə Davosda "Neftin qiyməti ilə bağlı nə etmək olar" sualı veriləndə, mən dedim, yaxşı olar ki, əsas qeyri-OPEC ölkələri və OPEC ölkələri bir araya gələrək razılaşsınlar. Mən şadam ki, bu, baş verdi".\nBeynəlxalq təşkilatlarla yeni səviyyədə əməkdaşlıq: daha bir səmərəli addım\nAzərbaycanın neft istehsal edən ölkə kimi "OPEC+" formatında fəal iştirakının geosiyasi əhəmiyyəti yüksəkdir. Söhbət ancaq OPEC-in dünyada böyük nüfuzundan və bütövlükdə dünya enerji siyasətinin həyata keçirilməsindəki rolundan getmir. Burada Azərbaycanın milli maraqlarını yüksək səviyyədə təmin etmək imkanının genişlənməsi ciddi əhəmiyyət daşıyır. Həmin qurumda artıq bunu qəbul edirlər. Prezident İlham Əliyevin verdiyi təklifi qəbul ediblər və bu, reallaşıb. Bunun davamı, təbii ki, olacaq. Azərbaycan bununla vacib dünya enerji qurumunda mövqeyini möhkəmlədəcək.\nHəmin təklif həm də OPEC üzvü olan istehsalçılarla kartelə üzv olmayanlar arasında əməkdaşlığa yeni təkan verib. Neftin qiyməti ilə bağlı müşahidə edilən proseslər göstərir ki, bunun bütün dünya üçün səmərəsi vardır. Məsələnin bu tərəfi də dövlət başçısının Münxendəki çıxışında konkret ifadəsini tapıb. Ölkə rəhbəri fikirlərinə davam edərək vurğulayıb: "Düşünürəm ki, bu, davam etməlidir. Xüsusilə indi bu koronavirus vəziyyəti ilə bağlı, – cənab Birol çox maraqlı məlumat verdi, – neft istehsal edən ölkələrdə bütün çətinliklərə baxmayaraq, neftin qiymətinin nəyə görə aşağı olması və bundan da aşağı səviyyəyə düşə bilməsini nəzərə alaraq düşünürəm ki, "OPEC+" əməkdaşlığının davam etdirilməsi çox vacibdir".\nİlham Əliyev təhlilinə davam edərək xüsusi ifadə edir ki, bu gün OPEC və qeyri-OPEC ölkələri bir təşkilatda fəaliyyət göstərir. Neft istehsal edən ölkələrin bundan başqa təşkilatı yoxdur. Başqa əməkdaşlıq formatı da mövcud deyildir. Prezident onu da diqqətə çatdırıb ki, bir sıra hallarda bir təşkilat daxilində belə razılığa gəlmək mümkün olmur. "Bizdə isə bu nadir format var və biz bunu əldən buraxmamalıyıq".\nNəhayət, sonuncu geosiyasi məqam Azərbaycanın alternativ enerji mənbələri ilə bağlı ayrıca proqramlara malik olması ilə bağlıdır. Prezident xüsusi olaraq bu məsələnin üzərində dayanıb. Dövlət başçısı deyib: "Azərbaycanda da buna böyük diqqət yetirilir. Bizim planımız 2030-cu ilə qədər elektrik enerjisinin 30 faizini bərpaolunan enerji hesabına ödəməkdir. Bu ilin yanvarında biz külək və günəş enerjisi ilə işləyən 440 meqavatlıq stansiyaların tikintisi ilə bağlı bərpaolunan enerji üzrə ixtisaslaşmış aparıcı şirkətlərlə iki müqavilə imzalamışıq".\nAydın görünür ki, ölkə rəhbərliyi enerji sferasında diversifikasiya prosesinə ciddi önəm verir. Azərbaycan ancaq neft və qazla kifayətlənmir. Günəş və külək enerjisindən də istifadə etməklə hər il artan enerji tələbatını yüksək səviyyədə və ekoloji cəhətdən təmiz formada təmin etməyə istiqamətlənib. Bu, bir sıra dairələrin "Holland sindromu" adlandırdığı böhran vəziyyətinin Azərbaycanda təkrar olmasının mümkünsüzlüyünü göstərir.\nMaraqlıdır ki, Azərbaycan həmin istiqamətdə fəaliyyətini həmişə genişləndirir. Bununla bağlı Prezident İlham Əliyev ifadə edib: "Bu işlər tamamilə xarici investisiyalar hesabına görüləcək və bizim bununla bağlı azı əlavə 5 təklifimiz var. Bizim ölkə neft, qaz, günəş, küləklə zəngindir. Külək enerjisi stansiyalarından bir neçəsi Xəzər dənizində qurula bilər. Bunun üçün böyük imkan var".\nEkspertlər bu prosesdə Azərbaycanın başqa bir vacib məqamı da unutmadığını xüsusi vurğulayırlar. Bu barədə İlham Əliyev Münxendə danışarkən qeyd edib ki, Azərbaycan çox ehtiyatla davranır. "Çünki bu 440 meqavatlıq enerji stansiyası bizim sistemimizə dərindən inteqrasiya olunmalıdır ki, küləkli və günəşli hava olmayanda elektrik enerjisinin təchizatında heç bir fasilə yaranmasın və elektrik təchizatı kəsilməsin". Konkret ifadə etsək, Azərbaycan enerji siyasətində sistemliliyi və tərkib hissələrinin bir-biri ilə inteqrasiya olunmasını yeni səviyyəyə yüksəltməyə hazırdır.\nBeləliklə, Münxendə dövlət başçısı olduqca əhəmiyyətli mesajlar verib. Həmin mesajlar müstəqil dövlət kimi Azərbaycanın çox uğurlu kurs götürdüyünü və strateji aspektdə düşünülmüş siyasət həyata keçirdiyini bir daha təsdiqləyir.


Azərbaycan Pakistandan müdafiə məhsulları idxalının yeni imkanlarını araşdırmağa çalışır - nazir\n28 Aprel 2016 06:34 (UTC+04:00)\nAzərbaycanın müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Azərbaycan-Pakistan Hökumətlərarası Birgə Əməkdaşlıq Komissiyasının 6-cı iclasında iştirak etmək üçün 26-27 aprel tarixlərində Pakistana səfər edib.\nTrend-in "The News"-a istinadən verdiyi məlumata əsasən, Y. Camalov Pakistan prezidenti Məmnun Hüseyn və baş nazir Nəvaz Şəriflə görüşüb.\nBaş nazirlə görüşü zamanı Camalov qeyd edib ki, Azərbaycan Pakistandan müdafiə məhsulları və xammal idxalının yeni imkanlarını araşdırmağa çalışır. O həmçinin Nəvaz Şərifi 2016-cı ilin sentyabrında Bakıda keçiriləcək beynəlxalq müdafiə sənayesi sərgisində iştirak etməyə dəvət edib.\nMüdafiə sənayesi nazirinin Pakistan prezidenti ilə görüşü zamanı ölkələr arasında əməkdaşlıq müzakirə olunub. Məmnun Hüseyn bildirib ki, Pakistan Azərbaycanla enerji, müdafiə və kommunikasiya sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi üçün çalışır.\nCəmiyyət 20 Noyabr 11:00\nCəmiyyət 20 Noyabr 09:56


16.3E: Bitkilərdə cinsiyyətsiz çoxalma - Məlumat - 2022\n16.3E: Bitkilərdə cinsiyyətsiz çoxalma - Biologiya\nAseksual çoxalma tək valideynin hüceyrə(lər)indən yeni fərdlərin əmələ gəlməsidir. Bitkilərdə çox yaygındır, heyvanlarda daha azdır.\nBitkilərdə cinsiyyətsiz çoxalma\nBütün bitki orqanları aseksual çoxalma üçün istifadə edilmişdir, lakin gövdələr ən çox yayılmışdır.\nBəzi növlərdə gövdələr əyilir və uclarında kök salaraq yeni bitkilər əmələ gətirir.\nÜfüqi yerüstü gövdələr (adlanır stolons) çiyələyin (burada göstərilmişdir) alternativ düyünlərdə yeni qız bitkiləri əmələ gətirir.\nRizomlar, soğanaqlar, qabıqlar və kök yumruları kimi yeraltı gövdələrdən aseksual çoxalma, həmçinin qida saxlama üçün istifadə olunur.\nSüsənlər və gündüz zanbaqları, məsələn, rizomlarının böyüməsi ilə sürətlə yayılır.\nBu fotoşəkildə adi dekorativ bitki Bryophyllum (həmçinin Kalanchoë adlanır) yarpaqları göstərilir. Yarpaq kənarları boyunca meristemlərdə mitoz, düşən və müstəqil mövcud ola bilən kiçik bitkiciklər əmələ gətirir.\nBəzi bitkilər aseksual çoxalma üçün köklərindən istifadə edirlər. Dandelion ümumi bir nümunədir. Qovaq və ya ağcaqovaq kimi ağaclar köklərindən yeni gövdələr çıxarır. Vaxt keçdikcə bütöv bir ağac bağı meydana gələ bilər - hamısı bir hissəsidir klon orijinal ağacdan.\nTicarət baxımından əhəmiyyətli bitkilər, xüsusilə arzu olunan əlamətləri (məsələn, çiçəklərin rəngi, ləzzəti, xəstəliyə qarşı müqavimət) saxlamaq üçün çox vaxt aseksual vasitələrlə bilərəkdən çoxaldılır. Şlamlar anadan götürülə və köklənə bilər.\nPeyvəndləmə İstənilən kol və ya ağacın çeşidini yaymaq üçün geniş istifadə olunur. Bütün alma növləri, məsələn, bu şəkildə yayılır.\nalma toxum yalnız onlardan yetişən kök və gövdə sistemi üçün əkilir. Bir illik böyümədən sonra gövdənin çox hissəsi çıxarılır və bir budaq (nəsil) İstənilən sortdan yetişmiş bitkidən götürülmüş, kəsilmiş kötükdəki çuxura daxil edilir. səhm). Nə qədər ki, balqabaq və heyvanın kambiumları birləşsə və infeksiyanın və qurumanın qarşısını almaq üçün tədbirlər görülsə, filiz böyüyəcəkdir. Bütün suyu və mineralları anbarın kök sistemindən alacaq. Bununla belə, onun sonda verəcəyi meyvə (bənzər ətraf mühit şəraitində yetişdirildiyini fərz etsək) cücərin götürüldüyü ağacın meyvəsi ilə eynidir.\nSitrus ağacları və angiospermlərin bir çox başqa növləri öz toxumlarını cinsiyyətsiz çoxalma üsulu kimi istifadə edirlər; adlı prosesdir apomiksis.\nBir formada yumurta ilə əmələ gəlir 2n xromosomlar əmələ gəlir və heç vaxt mayalanmadan inkişaf edir.\nBaşqa bir versiyada yumurta hüceyrəsi (2n) döllənmiş yumurtanın əvəzinə - və ya əlavə olaraq - embriona çevrilir.\nMüxtəlif növlər arasında hibridləşmə çox vaxt sonsuz nəsillər verir. Ancaq bitkilərdə bu, nəslini mütləq məhv etmir. Bir çox belə hibridlər özlərini yaymaq üçün apomiksisdən istifadə edirlər.\nŞimali Amerikada qazonlarda böyüyən bir çox Kentukki blugrass irqi və çoxlu böyürtkən irqləri apomiksis ilə uğurla yayılan steril hibridlərin iki nümunəsidir.\nBu yaxınlarda gimnospermlərdə apomiksis nümunəsi aşkar edilmişdir (bax: Pichot, C., et al, 5 iyul 2001-ci il sayında. Təbiət). Nadir bir sərvdə, polen dənələri haploid deyil, diploiddir və ya öz növlərinin (nadir) dişi konuslarına, ya da daha çox yayılmış sərv növlərinin konuslarına düşdükdə bir embriona çevrilə bilər.\nBudur ata apomiksisi surroqat anada məhv olmaqdan qaçmaq üçün ümidsiz bir cəhd?\nApomik bitkilərin yetişdirilməsi\nBir çox qiymətli bitki bitkiləri (məsələn, qarğıdalı) peyvənd kimi aseksual üsullarla çoxalda bilməz.\nKənd təsərrüfatı alimləri bu bitkiləri apomiksisə çevirməyi çox istərdilər: qaçılmaz gen dəyişməsi ilə cinsi çoxalmanın məhsulu deyil, özlərinin genetik klonları olan embrionlar düzəltmək. 20 illik işdən sonra apomiktik qarğıdalı (qarğıdalı) istehsal olundu, lakin o, kommersiya baxımından faydalı olmaq üçün hələ kifayət qədər canlı ləpə istehsal etmir.\nHeyvanlarda aseksual çoxalma\nBurada nəsil valideynin bədənində böyümə kimi inkişaf edir. Bəzi növlərdə, məsələn, meduzalarda və bir çox exinodermlərdə, qönçələr parçalanır və müstəqil həyat tərzi keçirir. Digərlərində, məsələn, mərcanlarda, qönçələr valideynə bağlı qalır və proses nəticələnir koloniyalar heyvanların. Qönçələnmə parazit heyvanlar, məsələn, lent qurdları arasında da yaygındır.\nBəzi kiçik qurdlar tam ölçüyə çatdıqca, onlar özbaşına 8 və ya 9 hissəyə parçalanırlar. Bu fraqmentlərin hər biri yetkin qurd halına gəlir və proses təkrarlanır.\nPartenogenezdə ("bakirə doğuş") dişilər yumurta əmələ gətirir, lakin onlar heç vaxt döllənmədən gənc olurlar. Partenogenez bəzi balıqlarda, bir neçə növ həşəratda, bir neçə növ qurbağa və kərtənkələdə baş verir. Normalda məməlilərdə çap olunmuş genlərə görə baş vermir. Bununla belə, izlənmənin qarşısını almaq üçün xüsusi manipulyasiyalardan istifadə edərək, laboratoriya siçanları partenogenez yolu ilə istehsal edilmişdir.\nBir neçə məməli olmayan növlərdə bu, yeganə çoxalma üsuludur, lakin daha çox heyvanlar yalnız müəyyən şəraitdə partenogenezə müraciət edirlər. Nümunələr:\nAphids yazda bol qida ilə rastlaşdıqda partenogenezdən istifadə edirlər. Bu növdə partenogenez yolu ilə çoxalma cinsi çoxalmadan daha sürətli olur və bu aseksual çoxalma üsulundan istifadə heyvanlara mövcud ehtiyatlardan tez istifadə etməyə imkan verir.\nDişi Komodo əjdahaları (ən böyük kərtənkələ) cinsi çoxalma üçün heç bir erkək olmadıqda partenogenez yolu ilə nəsillər verə bilər. Onların övladları eyni cinsi xromosomlara malik olmaqla hər yerdə homozigotdur. Beləliklə, dişilər bütün kişiləri əmələ gətirirlər, çünki məməlilərdən fərqli olaraq, dişilər heteroqametik cinsdir (ZW), kişilər isə homogametikdir (ZZ).\nPartenogenez, bəzi növ arılar bakteriya ilə yoluxduqda (cinsdə Wolbachia). Wolbachia yeni nəslə yumurta vasitəsilə keçə bilər, lakin sperma ilə deyil, buna görə də bakteriya üçün erkəklərdən daha çox dişilərin əmələ gəlməsi faydalıdır.\nBu arılarda (bal arılarında olduğu kimi),\nmayalanmış yumurtalar (diploid) dişi olur\nmayalanmamış (haploid) yumurtalar erkək olur\nBununla belə, Wolbachia ilə yoluxmuş dişilərdə onların bütün yumurtaları mayalanmadan dişilərə çevrilən diploid yumurta istehsal edən endoreplikasiyaya məruz qalır; yəni partenogenez yolu ilə.\nArıları antibiotiklə müalicə etmək bakteriyaları öldürür və partenogenezi "müalicə edir"!\nBəzən işçi bal arılarında yumurtalıqlar əmələ gəlir və mayalanmamış yumurta qoyurlar. Adətən bunlar gözlədiyiniz kimi haploid olur və kişilərə çevrilir. Bununla birlikdə, alt növlərin işçiləri Apis mellifera capensis (Burun bal arısı) mayalanmamış yata bilər diploid dişilərə çevrilən yumurtalar (təcrübəni davam etdirən). Yumurtalar meiozla əmələ gəlir, lakin sonra qütb bədən nüvəsi diploidliyi bərpa edən yumurta nüvəsi ilə birləşir (2n). (Fenomenə deyilir automiktik telitokiya.)\nNiyə aseksual çoxalma seçilir?\nBəlkə də daha yaxşı sual budur: Niyə də yox?\nAxı aseksual çoxalma çoxalmanın daha səmərəli yolu kimi görünür. Cinsi çoxalma üçün kişilər lazımdır, lakin onlar özləri nəsil vermirlər.\nCinsi yolla çoxalan növlərin aseksual olanlara nisbətən daha çox yayılmasının iki ümumi izahı var:\nBəlkə də cinsi çoxalma öz üslubunu saxladı, çünki o, populyasiyada yaranan zərərli mutasiyaları (meyozun rekombinasiya prosesi vasitəsilə) aradan qaldırmaq üçün bir mexanizm təmin edir, onun uyğunluğunu azaldır. Aseksual çoxalma bu mutasiyaların homozigot olmasına gətirib çıxarır və bununla da təbii seçmənin təzyiqlərinə tam məruz qalır.\nBəlkə də, seksin əksər canlılar üçün seçim üsulu olaraq qalmasına səbəb dəyişən mühitə tez uyğunlaşma qabiliyyətidir.\nZərərli mutasiyaların təmizlənməsi\nƏksər mutasiyalar zərərlidir - funksional alleli daha az və ya qeyri-funksional birinə dəyişdirmək. Aseksual populyasiya genetik olaraq statik olmağa meyllidir. Mutant allellər görünür, lakin bu genomun qalan hissəsində mövcud olan xüsusi allellərlə əbədi olaraq əlaqəli olaraq qalır. Hətta faydalı mutasiya, həmin populyasiyanın uyğunluğunu azaldan genlərlə birlikdə tələyə düşərsə, yox olmağa məhkum olacaq.\nAmma ilə genetik rekombinasiya cins tərəfindən təmin edilən yeni allellər həmin növün genomunda mövcud olan bütün digər allellərlə müxtəlif birləşmələrə qarışdırıla bilər. Zərərli allellərlə birlikdə ilk dəfə görünən faydalı mutasiya, rekombinasiya ilə tezliklə cinsi populyasiyaya yayılmağa imkan verəcək daha uyğun genomlarda özünü tapa bilər.\nSübut (17 fevral 2006-cı il sayında Paland və Linçdən Elm):\nSu birəsinin bəzi suşları Daphnia pulex (kiçik xərçəngkimilər) cinsi yolla, digərləri isə cinsi yolla çoxalırlar. Aseksual suşlar mitoxondrial genlərində cinsi suşlardan dörd dəfə tez zərərli mutasiyalar toplayır.\nSübut (Qoddarddan və b. 31 mart 2005-ci il sayında Təbiət):\nMeyoz üçün vacib olan iki geni olmayan qönçələnmə mayaları, genetik rekombinasiyaya məruz qala bilən başqa cür eyni ştamla müqayisədə sərt şəraitdə böyüməyə daha az sürətlə uyğunlaşır. Yaxşı şəraitdə hər iki suş eyni dərəcədə yaxşı inkişaf edir.\nSübut (19 oktyabr 2001-ci il sayında Rays və Chippindale-dən Elm):\nEksperimental Drosophila populyasiyalarından istifadə edərək, faydalı mutasiyanın xromosomlara daxil edildiyini aşkar etdilər. bacarmaq rekombinasiya etdi - zaman keçdikcə tezliyi xromosomlara daxil edilən eyni mutasiyadan daha sürətlə artır. yox yenidən birləşmək.\nBeləliklə, cinsiyyət test üçün bir mexanizm təmin edir allellərin yeni birləşmələri fenotip üçün mümkün faydalılığına görə:\nzərərli allellər təbii seçmə yolu ilə xaric edilir\nfaydalı olanlar təbii seçmə yolu ilə saxlanılır\nBəzi orqanizmlər cinsi əlaqədən qaçarkən hələ də genetik rekombinasiyanın faydalarını əldə edə bilərlər. Bir çox mikorizal göbələklər yalnız aseksual çoxalmadan istifadə edirlər. Bununla belə, ən azı iki növün eyni genin çoxlu - oxşar nüsxələrinə malik olduğu göstərilmişdir; yəni poliploiddir. Bəlkə də bunlar arasında rekombinasiya (mitoz zamanı?) bu orqanizmlərə zərərli mutasiyaların yığılması təhlükəsindən qaçmağa imkan verir. (19 Fevral 2004-cü il sayında Pawlowska və Taylorun məqaləsinə baxın. Təbiət.)\nAncaq ən azı bir ölkədə yaşadıqları müddətdə cinsi əlaqə olmadan inkişaf edən populyasiyaların bir çox nümunəsi var sabit mühit.\nDəyişən ətraf mühitə sürətli uyğunlaşma\nGördüyümüz kimi (yuxarıda), cinsi olmayan populyasiyalar genetik olaraq statikdir. Onlar müəyyən bir mühitə yaxşı uyğunlaşa bilər, lakin ətraf mühitdəki dəyişikliklərə cavab olaraq inkişaf etməkdə çətinlik çəkəcəklər. Bir növ mühitə təsir edən ən güclü ekoloji qüvvələrdən biri onun parazitləridir.\nBakteriya və viruslar kimi parazitlərin virulentliyini dəyişdirə bilmə sürəti, sahiblərinin yeni gen birləşmələri yaratmaq qabiliyyətinə ən güclü ehtiyacını təmin edə bilər. Beləliklə, parazitlərdəki dəyişikliklərlə ayaqlaşmaq üçün sonsuz ehtiyac olduğu üçün cinsi əlaqə faktiki olaraq universal ola bilər.\nBəzi parazitlər ev sahibinin cinsi çoxalmasına mane olur:\nYuxarıda müzakirə edilən Wolbachia ilə əlaqəli partenogenez bir nümunədir.\nBir neçə növ göbələk ot sahiblərinin küləklə tozlanmasına mane olur və nəticədə genetik vahidliyi ilə onları inbreed olmağa məcbur edir.\nGenetik cəhətdən vahid populyasiyaların dağıdıcı epidemiyalar və əhali qəzaları riskinin artması ilə bağlı bəzi sübutlar var.\nun böcəkləri (Tribolium kastaneum) mikrosporidium tərəfindən parazitləşir Nosema whitei meioz zamanı rekombinasiya sürətini artırın.\nDrosophila bakteriyalar tərəfindən parazitləşən dişilər yoluxmayan analara nisbətən daha çox rekombinant nəsillər əmələ gətirir.\nDaim dəyişən mühitin, xüsusən də parazitlərə münasibətdə təkamülə təkan verməsi fikri tez-tez adlanır. Qırmızı Kraliça fərziyyə. Lyuis Kerrollun kitabından gəlir Baxış şüşəsi vasitəsilə, burada Qırmızı Kraliça "İndi burada, görürsən, eyni yerdə qalmaq üçün edə biləcəyin bütün qaçış lazımdır" deyir.\nYuxarıda göstərilən imkanlar bir-birini istisna etmir və bu yaxınlarda aparılan bir araşdırma [bax: Morran, L. T., və b., in Təbiət, 462:350, 19 noyabr 2009] təklif edir ki, hər iki qüvvə cinsi çoxalmanın alternativlərinə üstünlük verməkdə işləyir.\nBu nəzəriyyələri sınaqdan keçirən orqanizm idi Caenorhabditis elegans. ikən C. elegans cinsi yolla çoxalmır, əksər qurdlar hermafroditlərdir və adətən hər bir fərd öz yumurtasını mayalandırmaqla özünü mayalanma yolu ilə çoxalır. Bu, onun genlərinin tez bir zamanda homozigot olmasına və qeyri-cinsi çoxalmış növlərdə olduğu kimi təbii seleksiyaya tam məruz qalmasına səbəb olur.\nHermafroditlərin iki X xromosomu var və öz-özünə mayalanma ("özünü idarə etmək") adətən eyni daha çox istehsal edir; yəni hermafroditlər daha çox hermafroditlər əmələ gətirir. Bununla belə, təsadüfi ayrılma bir X xromosomu olan bir embrion yaradır və bu, kişiyə çevrilir. Bu erkəklər hermafroditlərlə cütləşə bilirlər (onların spermaları hermafroditlərdən daha üstündür) və əslində belə “krossing” daha çox sayda nəsil verir. O, həmçinin 50% hermafrodit və 50% kişi istehsal edir.\nArtan mutasiya nisbəti şəraitində fitnesin saxlanmasında öz-özünə mayalanmaya qarşı outcrossing rolunun sınaqdan keçirilməsi.\nBu işçilər altı qurd ştammını inkişaf etdirdilər:\nyalnız öz-özünə çoxalda bilən iki\nyalnız bir kişi ilə hermafroditlə çarpazlaşaraq çoxalda bilən iki ("aşkar")\n"vəhşi tip" qurdlar\nBütün suşlar spontan mutasiya sürətini təxminən dörd dəfə artıran kimyəvi mutagenə məruz qalmışdır.\nNəticələr: 50 nəsildən sonra\nyalnız öz-özünə çoxalda bilən qurdların ştammları fiziki cəhətdən ciddi şəkildə aşağı düşdü\nyalnız aşmaqla çoxalda bilən qurd növləri heç bir azalmaya məruz qalmadı\naralıq səviyyəyə çatan vəhşi tip qurdlar (20-30%) fiziki cəhətdən yalnız orta dərəcədə zəifləmişdir.\nFitness qurdları yeməklərinə çatmaq üçün keçməli olduqları bir maneə ilə bir petri qabına yerləşdirməklə ölçüldü (E. coli).\nNəticə: outcrossing tərəfindən təmin edilən genetik rekombinasiya, mutasiya nisbətinin artması fonunda belə qurdları fitnes itkisindən qorudu.\nDəyişən mühitə uyğunlaşma sürətində özünü mayalanmaya qarşı outcrossing rolunun sınaqdan keçirilməsi.\nBu testlər üçün cütləşmə növlərinin hər bir kateqoriyasından biri patogen bakteriyaya 40 nəsildən çox məruz qalmışdır (Serratia marcescens) onlar tərəfindən yeyildikdə qurdların çoxunu öldürən.\nNəticələr: 40 nəsildən sonra\nYalnız öz-özünə çoxalda bilən qurdlar başlanğıcda olduğu kimi patogenə qarşı həssas idilər.\nyalnız aşınmaqla çoxalda bilən qurdların ştammı patogenə yüksək dərəcədə müqavimət göstərmişdir.\nvəhşi tip qurdlar yalnız bakteriyalara qarşı müqavimətində cüzi artım inkişaf etdirdilər.\nBu tədqiqatlar bildirildiyi üçün, eyni komanda patogendə təkamülün təsirlərini araşdırmaq üçün təcrübələrini genişləndirdi (Serratia marcescens), yəni sübut axtarmaq birgə təkamül ev sahibi və parazit. (Morran, L. T. tərəfindən bildirildi, və b., in Elm, 333: 216, 8 iyul 2011.)\n30-dan çox nəsil qurdlar, infeksiyadan sonra 24 saat ərzində ölmüş qurdların bədənlərindən çıxarılan bakteriyaları yığdılar və sınaqdan keçirdilər. Onlar tapdılar ki:\nKrossinq yolu ilə genetik dəyişkənliyi qoruya bilən qurdlar, başlanğıc populyasiyadan qurdlar çıxaran (istifadə olunana qədər dondurulmuş vəziyyətdə saxlanılan) birgə inkişaf etmiş parazitdən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı ölümlə üzləşmişdir.\nYalnız öz-özünə çoxalda bilən qurdlar, inkişaf edən ştammına çox həssas oldular Serratia marcescens onlar 20 nəsil ərzində öldü.\nMaraqlıdır ki, virulentliyi artan seçim təzyiqi Serratia marcescens vəhşi tip qurdların keçmə sürətini normal 20-30%-dən 80%-ə qədər artırmasına səbəb oldu. Beləliklə, bu birgə inkişaf edən parazitin təzyiqinə cavablardan biri, ev sahibinin cinsi əlaqəsini təşviq etmək idi.\nRotiferlər mikroskopik onurğasızlardır. Onlara özlərinə məxsus bir filum verilir (bu səhifələrdə başqa yerdə müzakirə olunmur). Filuma daxildir:\nmonoqonont rotiferlər adlanan ~1500 növdən ibarət bir sinif (onların yalnız bir cinsiyyət orqanı var). Monoqononlu rotiferlər şərtlərə uyğun olaraq ya aseksual, ya da cinsi çoxalma seçə bilərlər.\nbdelloid rotifers adlanan ~ 350 növdən ibarət bir sinif. Bdelloid rotiferlər yalnız aseksual çoxalma ilə məhdudlaşır. İllərlə aparılan araşdırmalardan sonra belə, bu qrupun heç bir üzvündə nə erkək, nə də haploid yumurta tapılmadı. Sanki milyonlarla il əvvəl cinsi çoxalmadan imtina ediblər.\nLaboratoriya tədqiqatları göstərir ki, monoqonont rotiferlər sabit mühitdə yaşadıqları zaman aseksual çoxalmaya üstünlük verirlər, lakin müxtəlif və ya əlverişsiz mühitdə yerləşdirildikdə daha çox cinsi çoxalmaya keçirlər. Onlar yeni mühitə uyğunlaşdıqca tədricən cinsiyyətsiz çoxalmaya qayıdırlar.\nBəs cinsi çoxalma ilə məşğul olmayan bdelloid rotiferlər necə sağ qalmağı bacarıblar? Qırmızı Kraliçanın tələblərindən necə yayındılar; yəni parazitlərin əli ilə məhv olmaqdan qaçınmaq?\nBir araşdırma (Wilson, C. G. və Sherman, P. W., Elm, 327:574, 29 yanvar 2010) mexanizmini ortaya qoyur. Bu kiçik heyvanlar tamamilə qurudula (qurudula) və illərlə dayandırılmış animasiyada qala bilərlər. Qurudulmuş vəziyyətdə, onlar böyük məsafələrə uçurula bilərlər (bəzi növlər bütün dünyada yayılır). Nəmli bir mühitə salındıqdan sonra (bir neçə damcı su kifayətdir) aktiv həyat tərzini bərpa edirlər. Wilson və Sherman, rotiferlər üçün zərərsiz olan qurumanın onların göbələk paraziti üçün öldürücü olduğunu göstərdilər. Beləliklə, quruduqdan sonra, onlar yalnız parazitlərindən sağalmırlar, lakin sonra heç bir parazit olmadan aktiv həyatlarını davam etdirə biləcəkləri yerə üflə bilərlər.\nBu rotiferlərin aseksual çoxalma qabiliyyətinə malik orqanizmlərdən gözlənilən təkamül çıxılmaz vəziyyətindən qaça bilməsinin başqa bir yolu onların genomlarının DNT ardıcıllığı ilə aşkar edilmişdir. Məlum olub ki, onlar gen dönüşümü (mitoz zamanı) ilə öz genomlarını zərərli allellərdən təmizləyə bilirlər.\nAncaq hər halda, mənfi cəhətlərinə baxmayaraq, cinsi çoxalma burada qalmaqdadır\nzərərli mutasiyaların təsirini azaldır\npopulyasiyaların ətraf mühitdəki dəyişikliklərə uyğunlaşma sürətini artırmaq\nVə nə gülünc?\nCopyright 2022 \_ 16.3E: Bitkilərdə cinsiyyətsiz çoxalma - Biologiya...


"Walmart" erkən davrandı və "Amazon"un əlindən aldı | Biznesmen\n"Walmart" erkən davrandı və "Amazon"un əlindən aldı\nBŞ-ın "Walmart" şirkəti, internetdən pərakəndə satışların artmasından pay almaq üçün daha bir həmləsini edib. "Walmart", ABŞ-ın digər şirkəti "Amazon"un da almaq istədiyi Hindistanın "Flipkart" onlayn mağazasını 15 milyard dollara satın alıb. "Flipkart" Hindistanın ən böyük onlayn mağazasıdır.\n"Flipkart", şirkətin 75%-lik hissəsinin, dünyanın ən böyük pərakəndə şirkəti "Walmart" şirkətinə satışının idarə heyəti tərəfindən təsdiq olunduğunu açıqlayıb.\n"Amazon" ilə onlayn sahədə rəqabət aparmaqda çətinlik çəkən "Walmart", bir müddətdir ki, müxtəlif ölkələrdə internet yönümlü müəssisələrə investisiya yatırır.\nKeçən il 500 milyard dollar dövriyyə edən "Walmart", istehlakçıların internetdən xərcləmə meyllərinin artması, "Amazon" və "Alibaba"ya üz tutmaları səbəbindən mənfəət marjalarında problem yaşayır. "Walmart", ötən günlərdə İngiltərədə "Asda" və "Sainsbury"ni biləşdirərək bazar payını Tesco qarşısında 42%-ə çıxarmaq üçün əhəmiyyətli bir addım atmışdı


Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) - Yenni Music | Mahnı Yükle\nİndi internetdən mp3 yükləmək daha asandır. Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) mp3 faylın yükləmək üçün bizim sayt çox idealdı. Belə ki, Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) MP3 YUKLE deyərək Google'da axtarsanız bizim sayt sizin üçün ən uyğunu olacaq. Bizim sistem Spotify YouTube Dezer və.s dünyaca məhşur mp3 saytlarından mahnıları özündə cəmləşdirir. Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) boxca kimi bir çox mp3 ən yeni mahnılar bizim sayta istifadəçilər tərəfindən yüklənir. İstifadəçilər mahnılar, mp3 lər yukle yərək öz dinləyicilərini artırır. Siz də bizim saytdan boxca kimi istifadə edib öz mp3 lərinizi yüklə yə bilərsiniz. Qeydiyyatı olmadan Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) 2020 mp3 adlı musiqini dinləyin və yükləyin. Ən son mp3 mahnılar saytımızda mövcuddur və sayt davamlı olaraq yenilənir. 2020 nin ən son mahnıların Yenni Music saytından yükləyin. Minlərlə mahnı içindən öz zövqünüzə uyğun olanları playlistə əlavə edərək yükləyə bilərsiniz.\nMp3 yukle düyməsinə klikləməniz mahnını telefonunuza yükləmək üçün kifayətdir. Bundan əlavə, Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) parçasın öz playlistinizə əlavə edə, və yaxud öz şərh və fikirlərinizi bildirə bilərsiniz. Bunun üçün saytda qeydiyyatdan keçməlisiniz.\nEpi Dadash Ay Blya (YUKLE) Mp3 Yukle\nİndi internetdən mp3 yukle'mek daha asandır. Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) mp3 faylın yükləmək üçün bizim sayt çox idealdı. Belə ki, Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) Mp3 Yukle deyərək Google'da axtarsanız bizim sayt sizin üçün ən uyğunu olacaq. Bizim sistem Spotify YouTube Dezer və.s dünyaca məhşur mp3 saytlarından mahnıları özündə cəmləşdirir.\nEpi Dadash Ay Blya (YUKLE) boxca\nEpi Dadash Ay Blya (YUKLE) boxca kimi bir çox mp3 ən yeni mahnılar bizim sayta istifadəçilər tərəfindən yüklənir. İstifadəçilər mahnılar, mp3 lər yukle yərək öz dinləyicilərini artırır. Siz də bizim saytdan boxca kimi istifadə edib öz mp3 lərinizi yukle yə bilərsiniz.\nEpi Dadash Ay Blya (YUKLE) 2020\nQeydiyyatı olmadan Epi Dadash Ay Blya (YUKLE) 2020 mp3 adlı musiqini dinləyin və yükləyin. Ən son mp3 mahnılar saytımızda mövcuddur və sayt davamlı olaraq yenilənir. 2020 nin ən son mahnıların Yenni Music saytından yükləyin. Minlərlə mahnı içindən öz zövqünüzə uyğun olanları playlistə əlavə edərək yükləyə bilərsiniz.


ABŞ-ın Hamden şəhərində müsəlmanların və polislərin “Birlik yürüşü” FOTO - Giperssilka\nABŞ-ın Hamden şəhərində müsəlmanların və polislərin “Birlik yürüşü” FOTO\nİyun 4, 2020 08:43\nABŞ-ın Konnektikut ştatının Hamden şəhərində müsəlmanlar və polislər polis zorakılığına etiraz olaraq yürüş keçiriblər.\nDeyerler.org xəbər verir ki, “Nyu Haven Independent” qəzeti ABŞ-ın Konnektikut ştatındakı məscid və Hamden İslam Mərkəzinin üzvlərinin polisin zorakı davranışlarına etiraz olaraq “Birlik yürüşü” adlanan mitinqdə iştirak ediblər.\nYürüşü Hamdendə Əbdül Məcid Kərim Hassan İslam Mərkəzinin üzvləri planlaşdırıblar.\nBu məscidin və İslam Mərkəzinin imamı Salahuddin Hassan belə danışıb: “Cəmiyyətlərimizdə olmayan ən böyük şeylərdən biri bir-birini tanımaqdır. Biz insan ailəsiyik. Allah Quranda bizə Adəm və Həvvadan yaradıldığımızı bildirir. Hər kəs məsuliyyətli olmalıdır. Həm cəmiyyət üzvləri, həm də polislər.\nHassan və digər natiqlər mitinqin dinc olduğunu vurğulayıblar və yürüşdən sonra Hamdenin polis rəisi Con Kappiello da çıxış edərək, belə deyib: “İstər Konnektikutda, istərsə də dünyanın istənilən bir yerində olsun, keçən həftə baş verənləri dəstəkləyən polis yoxdur. Həqiqətən dəstəyə ehtiyacımız var. Cəmiyyətin inamına ehtiyacımız var. Biz cəmiyyət üçün buradayıq və camaatı dinləməliyik. Bunu təkbaşına edə bilmərik və bilirik ki, bizə rəhbərlik edən cəmiyyətdir”.\nİsrail rejiminin polisi Əl-Əqsa məscidinin xətibinin evinə basqın etdi VİDEO\nUkraynada təhlükəli İŞİD terrorçusu ələ keçirildi\nİraqda nəzarət-buraxılış məntəqəsində partlayış baş verdi...\nPrezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş ərazilərdə...


Fazil Məmmədov yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi » Regionxeberleri.com Fazil Məmmədov yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi » Regionxeberleri.com\nRegionxeberleri.com » Araşdırma » Fazil Məmmədov yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi\nUzun müddətdir, Türkiyədəki “Amerikan Hastahanesi”ndə müalicə alan sabiq vergilər naziri Fazil Məmmədov oktyabrın 16-sı Azərbaycana qayıdıb.Modern.az-ın Gəncədəki mənbədən əldə etdiyi məlumata görə, F.Məmmədov Azərbaycana qayıdan kimi, oktyabrın 16-sı gecə ilə Gəncə Beynəlxalq Hospitalına yatırılıb.\nEks-nazir bu səbəbdən də mütəmadi olaraq, səhhətilə bağlı müalicə aldığı şəxsi xəstəxanasına üz tutub…\nXatırladaq ki, bir müddət Gəncə Beynəlxalq Hospitalında tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru İlyas Həsənovun nəzarəti altında müalicə alan Fazil Məmmədovun sonrakı müalicəsinin Türkiyədə davam etdirilməsi qərara alınıb. F.Məmmədov 2018-ci ilin iyununda Fransadan xüsusi sifarişlə gətirilən ambulans təyyarə ilə Türkiyəyə aparılıb. O “American Hastahanesi”nin professorları Orhan Bilge və Mustafa Keremin nəzarətində olub.\nMüayinələr zamanı Fazil Məmmədovda pankreatit aşkarlanmışdı.Sabiq nazir Türkiyədə olarkən, səhhətinin nisbətən stabilləşdiyi dövrlərdə məşhur “Çırağan Palace”da da dincəlib.\nEks-nazir Azərbaycana qayıda bilmir - İDDİA\nFazil Məmmədov həftəsonu Bakıya dönür - Amma yenə də istirahətini davam etdirəcək\nFazil Məmmədov Bakıya payızda qayıdacaq - Belə deyirlər...\nKeçmiş nazirin qaldığı yer bilindi... - Azərbaycana dönməyə tələsmir...\nFazil Məmmədov “American Hastahanesi”ndən evə buraxıldı\nFazil Məmmədovun xəstəliyi bilindi… - AÇIQLAMA\nAzərbaycan özəl səhiyyə sektorunda bir ilk - Foto + Video


Şina (xalq) — Vikipediya\n120 min nəf. 1998-ci il\nislam (sünnilər, ismaililər, şiələr), buddizm, animizm, hinduizm\nPakistanda şinalıların yayılma ərazisi. Bölgə yaşıl rənglə göstərilib.\nŞina — Hindistanın Cammu və Kaşmir ştatında, eləcədə Pakistan ərazisində yaşayan xalq. Hindistanın şinalılar yaşayan ərazinin böyük hissəsi Pakistan tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Əhalinin ümumi sayı 120 min nəfərdir(1998). Şina dili hind-avropa dillərinin hind-iran dilləri qolunun dardı dili qrupuna daxildir.\n3 Sosial mühit və din\nİslamın gəlişinə qədər şınalılar arasında asılı kəndli münasibətləri üstünlük təşkil edirdi. Knyazlıqlar arasında baş verən vətəndaş müharibələri nəticəsində qul bazarlarında sərbəst qul çıxarmaq təcrübəsi genişləndi.\nƏkinçilik — şinalıların ənənəvi təsərrüfat sahəsidir ( taxılçılıq, bağçılıq); Qilqit vadisində isə üzümçülük geniş yayılıb. Məhsuldar toprpaqların az olması nəticəsində əhali sıx məskunlaşıb. Qurudulmuş meyvə və tərəvəz məhsulları çoxluq təşkil edir.\nYüksək dağlıq ərazilərdə heyvandarlıq, ovçuluq, qızıl axtarışı üstünlük təşkil edir. Şinalıların digər məşğuliyyətlərindən biri - karvanlara xidmətdir. Məhz Qilqit vadisi əsas ticarət yollarının kəsişməsində yerləşir.\nSosial mühit və din[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBölgədə kənd icması münasibətləri hələdə qalmaqdadır. Əsas dini inancları: islam (sünnilər, ismaililər, şiələr), buddizm, animizm, hinduizm\n↑ "Tribes of India". 2009-20012. 2010-10-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-12-23.\n1992 Sociolinguistic Survey of Shina Arxivləşdirilib 2008-06-11 at the Wayback Machine\nОфициальный сайт Пакистана Arxivləşdirilib 2016-07-03 at the Wayback Machine\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Şina_(xalq)&oldid=6132655"\nBu səhifə sonuncu dəfə 4 sentyabr 2021 17:04 tarixində redaktə edilib.