Özbəkistan – Azərbaycanın Mərkəzi Asiyada strateji müttəfiqi – ŞƏRH – RİA24.AZ\nMərkəzi Asiya ölkələri Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini daim müdafiə ediblər. Amma Özbəkistan bu baxımdan digər dövlətlərdən fərqlənir. Çünki onlar da bolşeviklərin dəstək verdiyi ermənilərin vəhşiliklərindən XX yüzilliyin əvvəllərində çox böyük əziyyət çəkiblər.\nErmənistan indiyədək həmin illərdə törətdikləri cinayətlərə görə Özbəkistandan üzr istəməyib. Rəsmi Daşkənd SSRİ dağılandan beş il sonra Ermənistanı tanısa da, indiyədək İrəvanda rəsmi səfirliyi fəaliyyət göstərmir. Bu, rəsmi Daşkəndin İrəvana qarşı mövqeyinin dəyişmədiyinin göstəricisi sayılır. Odur ki, Azərbaycanla Özbəkistan bir çox məsələlərdə ortaq olduqları kimi, Ermənistan və erməniliyə münasibətdə də ortaq yanaşmaya malikdirlər.\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyev iyunun 21-də Özbəkistana dövlət səfərinə gedib. Yeri gəlmişkən, Azərbaycan lideri sonuncu dəfə 2010-cu il sentyabrın 27-28-də bu ölkədə rəsmi səfərdə olub. Builki səfər isə əvvəlkilərdən fərqlənir. Çünki İlham Əliyev Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad etmiş bir sərkərdə, Cənubi Qafqazın aparıcı dövlət olduğunu bütün dünyaya bir daha sübut etmiş ölkənin lideri olaraq Özbəkistana gedib. İlham Əliyevin 12 ildən, xüsusilə müharibədən sonra məhz Özbəkistana səfər etməsinin də böyük əhəmiyyəti var. Bu, ötən illər ərzində qardaş dövlətin Azərbaycanın haqq işini, ədalətli mövqeyini müdafiə etməsinə verilən dəyərdir.\nPrezident İlham Əliyev nümayəndə heyətləri arasında keçirilən görüşdə bu məsələyə də toxunaraq ərazi bütövlüyünün bərpası işində Azərbaycanı dəstəklədiyinə görə ayrıca təşəkkürünü bildirib:\n“Azərbaycan xalqı ən ağır dövrdə özbək xalqının qardaşlıq dəstəyini hiss edirdi və mən Azərbaycan Prezidenti kimi qardaşım Şavkat Miromonoviçin qardaşlıq dəstəyini həmişə hiss edirdim. Bu bizim üçün çox qiymətlidir, bunlar bizim münasibətlərimizin tarixində unudulmaz hadisələrdir”.\nÖzbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev də bu vacib məsələni vurğulayıb:\n“Bütün bu illər ərzində Özbəkistan beynəlxalq hüquq əsasında Azərbaycanın ərazi bütövlüyü mövqeyində möhkəm dayanıb. Biz mümkün olan hər yerdə bu barədə danışmışıq, həmişə bunu qətiyyətlə və sərt şəkildə dəstəkləmişik. Bu Qələbə münasibətilə qardaş Azərbaycan xalqını özbək xalqı adından və şəxsən öz adımdan bir daha səmimi-qəlbdən təbrik edirəm”.\nÖzbəkistan Prezidentinin qələbə münasibətilə təbriki Azərbaycanda dost, qardaş sözü kimi qəbul edilir. Çünki Azərbaycan ərazi bütövlüyünün bərpası işində, ən ağır dövrdə özbək xalqının qardaşlıq dəstəyini hiss edib. Bu, Azərbaycan xalqı üçün çox qiymətlidir və ikitərəfli münasibətlərin tarixində unudulmaz hadisədir. Azərbaycan və Özbəkistan arasında 20-yə yaxın sənədin imzalanması iki ölkənin strateji müttəfiqliyinin göstəricilərindəndir.\nSəfər zamanı imzalanmış sənədlər ölkələr arasında strateji tərəfdaşlığı keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldir. Xüsusilə “Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi və hərtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsi haqqında Bəyannamə” imzalanması bunu bir daha təsdiqləyir.\nCənubi Qafqazda yaranan yeni şərait və Azəbaycanın dünyann karbohidrogen daşıyıcılarına tələbatın ödənilməsində tutduğu mövqe, Rusiya-Ukrayna müharibəsi və başqa amillər iki ölkənin qarşılıqlı münasibətləri və əlaqələrinin də yeni mərhələdə inkişafını aktuallaşdırır. Bu baxımdan, Azərbaycanla Özbəkistan arasında strateji tərəfdaşlığın və qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsi haqqında bəyannamə qlobal xarakter daşıyır. Bu, mahiyyətcə gələcək fəaliyyətin yol xəritəsidir.\nHəmin sənəddə xarici siyasətin prioritetləri əksini tapıb, dövlətlərin ərazi bütövlüyünün, müstəqilliyinin, suverenliyinin qarşılıqlı dəstəklənməsi ifadə olunub, eləcə də həyat fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətləri üzrə konkret məsələlər və hədəflər müəyyən edilib. İki ölkə arasında imzalanan müqavilələr əmtəə dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələri, nəqliyyat-logistika istiqamətləri, kənd təsərrüfatında əməkdaşlığın dərinləşməsi, habelə ölkələr və xalqlar arasında daha artıq əməkdaşlıq üçün gözəl imkanlar yaradacaq.\n“Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Özbəkistan Respublikası Hökuməti arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq haqqında Saziş” və “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Özbəkistan Respublikası Hökuməti arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq haqqında Saziş” də müasir dünyada və regionda baş verən hadisələr baxımından çox vacibdir. Bu, tərəflərə hərbi-texniki əməkdaşlıq, habelə hərbi təhsil sahəsində əlavə addımlar atmağa imkan verəcək. Kənar təhdidlərin olduğu bir dövrdə bu sahədə təcrübə mübadiləsi və praktiki qarşılıqlı fəaliyyət mühüm əhəmiyyət kəsb edir.\nÖzbəkistan işğal dövründə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü fəal şəkildə müdafiə etdiyi kimi, Qarabağın bərpasında da əməli işi ilə seçilir. Prezident İlham Əliyev Prezident Şavkat Mirziyoyevə Füzuli şəhərində hədiyyə kimi məktəb tikmək qərarı, qardaş köməyinə görə də ayrıca təşəkkürünü bildirib:\n“Biz Qarabağı hələlik öz gücümüzlə bərpa edirik. Əlbəttə, qardaşlıq münasibəti bizim üçün çox qiymətlidir. Ona görə ki, İkinci Qarabağ müharibəsi başa çatandan dərhal sonra biz Şavkat Miromonoviçlə görüşəndə o belə bir təşəbbüs irəli sürdü və bu təklif minnətdarlıqla qəbul edildi. Bu məktəb praktiki baxımdan həm də bizim qardaşlığımızın rəmzi olacaq, yüzilliklər boyu Azərbaycan xalqının xatirində qalacaq”.\nŞavkat Mirziyoyev Prezident İlham Əliyevin səfərinin ikitərəfli münasibətlərin tarixində vacib əlamətdar hadisə olduğunu bildirərək bunun münasibətlərə yeni təkan verəcəyini vurğulayıb:\n“Mənim qardaşım, hörmətli İlham Heydər oğlu dahi atası Heydər Əliyevin işini davam etdirdi və Azərbaycan xalqının əzəli torpaqlarını geri qaytarmaqla tarixi ədaləti bərpa etdi. Bu gün Sizin rəhbərliyinizlə böyük quruculuq işləri aparılır. Bu torpaqlar bizim gözlərimiz qarşısında yenidən çiçəklənən diyara çevrilir. Prezident İlham Əliyevin səfəri Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyevin ölkəmizə birinci rəsmi səfərindən düz 25 il sonra keçirilir. Heydər Əliyevin adını daşıyan yenilənmiş küçə və orada qoyulmuş abidə öz xalqının həqiqi liderinə və Özbəkistanın yaxın dostu olmuş dahi insanın xatirəsinə bizim ehtiramımızın əlamətidir”.\nÖzbəkistan lideri vurğulayıb ki, əgər yol xəritəsi tamamlansa və düzgün yol xəritəsi qəbul edilərsə, 2023-cü il nəticəli il olacaq. Şavkat Mirziyoyev Azərbaycanın müasir nəqliyyat imkanlarından faydalanmaq istədiklərini də qeyd edib:\n“Biz Azərbaycanın müasir nəqliyyat şəbəkəsindən, o cümlədən Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolundan istifadə edərək yükdaşımaları bundan sonra da artırmaq niyyətindəyik”.\nQeyd edək ki, Özbəkistanda 100 növdən artıq mineral ehtiyat var. 2005-ci ildə ölkə ərazisində 130-dan çox qaz yatağı aşkar edilib. Sənaye əhəmiyyətli ehtiyatının ümumi həcmi üç trilyon kubmetr hesablanıb. Qaz ehtiyatlarının 90 faizi Buxara-Xivə bölgəsində cəmlənib. Özbəkistan qızıl ehtiyatına görə dünyada beşinci yeri tutur. 30-dan çox qızıl yatağında birlikdə təqribən 4000 ton qızıl ehtiyatı var.\nÖzbəkistanda uran ehtiyatı da çoxdur. Radioaktiv metalların ehtiyatına görə dünyada yeddinci yeri tutur. Kəşf olunmuş ehtiyatı isə 55 min tondur. Səmərqənd və Cizzəx vilayətləri isə volfram yataqları ilə zəngindir. 2021-ci ildə isə Özbəkistanda 3,4 milyondan tondan artıq pambıq yığılıb.\nPrezidentin səfəri, imzalanan sənədlər, dövlət başçılarının çıxış və bəyanatları Azərbaycan- Özbəkistan əlaqələrinin, münasibətlərinin dərinləşməsi, inkişafı, perspektivi baxımından əhəmiyyətlidir. Əvvəllər tərəflər bir-birini müxtəlif məsələlərdə dəstəkləyib, müdafiə edirdilər. Bundan sonra tərəflər beynəlxalq normalar çərçivəsinə uyğun olaraq daha əhatəli əməkdaşlıq edəcəklər.\nSəfər Azərbaycanın Mərkəzi Asiyada nüfuzunun artmasına, habelə etibarlı tərəfdaş olduğunu bir daha təsdiqləməyə əlavə imkanlar qazandıracaq. İki ölkə arasında perspektivdə təbii qaz, energetika sahəsində əməkdaşlığın genişlənəcəyi istisna olunmur. Zəngin mədəni, tarixi və dövlətçilik ənənəsi olan Özbəkistanla Azərbaycanın strateji müttəfiqliyi regionda da əməkdaşlığa, təhlükəsizliyin təmin olunmasına və inkişafa təkan verəcək.\n“Ria24.az” İnformasiya Agentliyi\n← Azərbaycan Əfqanıstana başsağlığı verib – FOTO\n“Neftçi”nin yeni baş məşqçisi: “Azarkeşlərin “istefa” şüarı məni qorxutmur” →\nUNESCO Ermənistanın başına “süni buynuz” əkir – TƏHLİL\n16 Fevral 2022 ferzeliyev\t0


Nəsillərə nümunə Vətən eşqi məktəbində can verməyi öyrənmişik, Ustadımız deyib, heçdir vətənsiz can, Azərbaycan!\nYüklə 180,28 Kb.\nölçüsü 180,28 Kb.\n2016-cı ildə yubileyi qeyd olunan\nUstadımız deyib, heçdir vətənsiz can, Azərbaycan!\nElgiz Kərimov – 45 Şamil Ramazanov-40 Yalçın Nəsirov – 40 Bəşir Kərimov – 40 Etibar Hacıyev-45\nHikmət Nəzərli -50 Nurəddin İbrahimov-65 Rafiq Nəsrəddinov-55 Əsəd Əsədov - 60 Yelmar Edilov-70\nMəlumat – biblioqrafik vəsait.\nTərtib edən: Bədirə Niftaliyeva.\n“Metodika və biblioqrafiya” şöbəsi. Neftçala – 2016.\nVətənlə döyünən ürək...\nXalqımızın tarixini araşdırarkən, baş vermiş cox əsirlik müharibələrdə, azadlıq uğrunda nə qədər soydaşımızın Vətən üçün, el yolunda şirin canından keçdiyinin şahidi oluruq. Bu mətinlik ,cəsurluq zaman-zaman qanımıza hopan, Dədə Qorqud qopuzundan süzülüb gələn yurdsevərlik ,Vətənsevərlik istəyindən doğmuşdur. Ana Vətən, Ana torpaq sən nə qədər şirinsən candan keçilmək üçün!\nSən nə qədər vüqarlısan-Şəhidlik zirvəsinə qalxmaq üçün!\nTarixin müəyyən mərhələlərində yurdumuzun nə qədər qəsbkarlara qarşı mübarizə aparması, sonrakı dönəmlərdə ,əsasən rus və erməni, cənubdan İranla olan siyasi çəkişmələr xalqımızı, dövlətimizi nə qədər zəiflətsə də, tarix meydanından çıxara bilməmişdir. Bu hadisələrdə əsasən, “köçürmə” siyasətindən istifadə edən rus çarları tarixi Vətən torpaqlarımızda xristian mənşəli əhalini- erməniləri yerləşdirməklə, cənub sərhədlərinin təhlükəsizliyini düşünmüş, zaman-zaman bu məkrli ideyanı müdafiə etmişdirlər. Buna nümunə olaraq, onların köçürülməsində əsas rol oynayan,”Gülüstan”,”Türkmənçay” ,”Ədirnə”,” sülh müqavilələrini qeyd edə bilərik. Bir daha həmin hadisələri xatırladaq...\nÇar Rusiyanın himayəsi altında erməni dövlətinin yaradılması, həmçinin ermənilərin İran və Türkiyədən Rusiyanın işğal etdiyi torpaqlara köçürülməsi təsadüfi hadisə olmayıb, erməni-rus münasibətlərinin qanunauyğun nəticəsi idi. Bu münasibətlərin əsasını rus və erməni tarixi ədəbiyyatında təbliğ edildiyi kimi, yalnız ticarət əlaqələri deyil, başlıca olaraq Şərqin müsəlman dövlətlərinə, xüsusilə Türkiyəyə, XVIII əsrdən etibarən isə həm də Azərbaycana qarşı düşmənçilik münasibəti təşkil edirdi.\nErməni-rus münasibətləri çar Rusiyasının Kazanı (1552) və Həştərxanı (1556) işğalı, Türkiyə müharibələri ilə (1635-1639,1711,1768-1774, 1787-1791 və b.) genişlənmiş, onun Xəzər sahili torpaqları istila etmək cəhdləri ilə daha da möhkəmlənmişdir. Bu hadisələrin gedişi zamanı ermənilərin çar Rusiyaya köçürülməsi və burada erməni koloniyaları yaradılması başlanır. Bu işdə I Pyotrun erməni xalqına dövlət fərmanı (1724-cü il 10 oktyabr) böyük rol oynadı. Həmin fərmana görə, çar Rusiyasının işğal etdiyi torpaqlara ermənilərin köçürülməsi və məskən salmaları üçün yerlər ayrılmasına razılıq verilirdi. I Pyotrun bu siyasi xətti onun varisləri tərəfindən sonrakı bir əsr ərzində davam etdirildi. 1804-1813-cü illər Rus-İran müharibəsində çar Rusiyasının qələbəsi və Azərbaycanı parçalayan "Gülüstan müqaviləsi" ermənilərin köçürülməsi və birləşdirilməsini bir daha qəti şəkildə irəli sürdü. 1826-1828-ci illər Rus-İran müharibəsinin gedişində İrəvan tutulduqdan sonra bu plan həyata keçirilməyə başladı. Erməni katalikosu Nerses Aştaraketsi köçürmə haqqında layihə hazırladı. A.S.Qriboyedov da bu planın hazırlanması və həyata keçirilməsində böyük rol oynadı. Nerses 1827-ci ilin noyabrında ermənilərin köçürülməsinə rəhbərlik etmək üçün Peterburqdan dəvət edilmiş və bu zaman Təbrizdə olan Yegiazar Lazaryana yazırdı: "İndi mən bizim erməni millətinin sədaqətli müdafiəçisi cənab A.S.Qriboyedovdan əsir xristianlar haqqında mənim xahişimi unutmamasını və onları olduğu hər yerdə rus ağalığının qüdrətli bayrağı altına qəbul edilməsini rica etdim… Mən həmçinin İranda olan bütün ermənilər haqqında zat-alidən xahiş etdim və indi mən cənaba yazıram, cənabınızdan da rica edirəm: İvan Fyodoroviç Paskeviçi lütfən sövq edəsiniz ki, barışıq zamanı İranın hakimiyyəti altında olan şəhər və kəndlərdə yaşayan ermənilərin Böyük Rusiya imperiyası himayəsi altında azad surətdə öz vətəni Ermənistana qayıtmaq haqqında maddəni müqaviləyə daxil etməyi unutmasın". 1828-ci il fevralın 10-da imzalanmış "Türkmənçay müqaviləsi"nin XV-ci maddəsi ermənilərin köçürülməsini nəzərdə tuturdu. XV –ci maddədən: "Şah həzrətləri… Azərbaycan adlanan vilayətin bütün əhalisinə və məmurlarına büsbütün və tam bağışlanma əta edir… Bundan başqa, o məmur və sakinlərə bu gündən başlayaraq öz ailəsi ilə birlikdə İran vilayətindən Rusiyaya sərbəst keçmək, hökumət və yerli rəisliyin heç bir maneçiliyi olmadan onların satılıq malına və ya əmlakına və əşyalarına hər hansı gömrük və vergi qoyulmadan tərpənən mülkiyətini aparmaq və satmaq üçün bir il vaxt verilir. Tərpənməyən mülkə gəldikdə isə onun satılması və ya onun haqqında könüllü sərəncam üçün beş illik müddət müəyyən edilir".\nErmənilərin köçürülməsini təşkil etmək üçün İrəvan və Naxçıvanda köçürmə komitələri yaradıldı. Köçkünlərə mühüm imtiyazlar verildi: onlar 6 il müddətində vergi və mükəlləfiyyətlərdən azad edildi, onlara İrandan alınan təzminat hesabına vəsait verildi və s. Müəyyən hazırlıq tədbirləri həyata keçirildikdən sonra köçürmə başladı. İrandan köçürülən ermənilərin sayı 40-50 min nəfər təşkil edirdi. 1828-1829-cu il Rus-Türk müharibəsinin gedişində və müharibədən sonra Türkiyədən də 90 min erməni köçürüldü. İran, Türkiyə və digər Şərq ölkələrində ermənilərin çar Rusiyasına köçürülməsi bütün sonrakı dövr ərzində davam etdirildi. Köçürmənin əsas istiqaməti Zaqafqaziya idi. N.İ.Şavrov 1911-ci ildə yazırdı: "Hazırda Zaqafqaziyada yaşayan 1 milyon 300 min erməninin 1 milyondan çoxu diyarın yerli əhalisinə məxsus deyil və bizim tərəfimizdən köçürülmüşdür". Ermənilər Zaqafqaziyaya köçürülərkən onların harada yerləşdirilməsinə xüsusi diqqət verilirdi. A.S.Qriboyedov yazırdı: “…rus ordusunun tutduğu rayonlardan - Təbriz, Xoy, Salmas, Marağadan bütün erməniləri Naxçıvan, İrəvan və Qarabağ vilayətlərinə köçürmək lazımdır…”. Qriboyedovun bu tövsiyəsi layiqincə yerinə yetirildi. N.Şavrov yazırdı: "Ermənilər erməni əhalisinin cüzi miqdarda olduğu Yelizavetpol və İrəvan quberniyalarının ən yaxşı xəzinə torpaqlarında yerləşdirildi… Yelizavetpol quberniyasının dağlıq hissəsi (Dağlıq Qarabağ) və Göyçə gölünün sahilləri bu ermənilərlə məskunlaşmışdır". Beləliklə, ermənilərin köçürülməsi ilə adları çəkilən ərazilərin etnik tərkibi dəyişdirilməyə başladı. 1823-cü il məlumatına görə, Qarabağ vilayətinin 20 minə yaxın ailəsindən cəmi 1,5 minini erməni ailəsi təşkil edirdi. Köçürmədən sonra əhalinin etnik tərkibi kəskin şəkildə dəyişdi. 1832-ci ildə azərbaycanlılar Qarabağ əhalisinin 64,8 %, ermənilər isə 34,8% təşkil etdi. Bu siyasət məqsədyönlü şəkildə davam etdirilməyə başladı. XIX əsrin 80-ci illərində Şuşa qəzasında əhalinin milli tərkibində azərbaycanlılar 41,5%, ermənilər isə 58,2% oldu. Rusiyada əhalinin 1897-ci il siyahıya alınmasına görə bu rəqəmlər 45 və 53%, 1917-ci ildə isə 40,2 və 52,3% olmuşdu. 1918-1920-ci illərdə Ermənistan Respublikasının törətdikləri azərbaycanlı qırğınları Qarabağı da əhatə etmişdi. 1923-cü ildə Dağlıq Qarabağ Muxtar Respublikasını təşkil edərkən tarixi ədalətsizliyə yol verildi, Qarabağın dağlıq və aran hissəsi süni şəkildə bir-birindən ayrıldı, erməni əhalisinin konsolidasiyası üçün əlverişli şərait yaradıldı, azərbaycanlıların demoqrafik mövgeyinə ciddi zərbə vuruldu. 1926, 1959, 1970, 1979-cu illərdə keçirilmiş siyahıya almalara görə, DQMV-nin azərbaycanlı və erməni əhalisi müvafiq olaraq 10,1 və 89,1%; 13,8 və 84,4%; 18,1 və 80,5%; 23,0 və 75,9% olmuşdur. Dağlıq Qarabağ erməniləri 1978-ci ildə köçürülmələrinin 150 illiyini qeyd etmiş, bu münasibətlə Mardakert - Ağdarə rayonunun Marağaşen - Leninavan kəndində xüsusi abidə qoymuşdular.\nErmənilərin köçürülməsi həm çar Rusiyasının, həm də Ermənistanın siyasi mənafeləri ilə bağlı olmuşdur. Minlərlə erməni hər iki dövlətin bu fitnəkar siyasətinin düşünülmüş qurbanı olmuşdur. İqtisadi mənafe ilə bağlı olan məsələlərdə çox hiyləgər olan ermənilər bu siyasi oyunların acınacaqlı nəticələrindən dərs ala bilməmiş, Rusiya və Ermənistan liderlərinin onlar üçün müəyyən etdiyi fitnə və xəyanət rolunu həmişə canla-başla və amansızlıqla yerinə yetirmiş, hər dəfə də bu əməllərin qanunauyğun nəticəsi kimi milli məğlubiyyət və faciəyə düçar olmuşlar.\nBundan başqa Rusiya il Türkiyə arasında 2 sentyabr 1829-cu ildə bağlanan Ədirnə sülh müqaviləsinə görə\n1827-ci il London konvensiyasının tanınması\nAnapanın və Potinin Rusiya imperiyasına birləşdirilməsi\nSerbiyanın, Moldaviyanın və Valaxiyanın müxtariyyətinin təsdiq edilməsi\nDunay çayı sahillərində yerləşən bir sıya türk qalalarının ləğv edilməsi\nQara dəniz boğazlarında Rusiyanın ticarət naviqasiyasının bərpası\n10 (22) avqust 1829-cu ildə Osmanlı sultanı II Mahmud Rüsiya tərəfinin şərtləri əsasında təcili danışıqlara başlamaq haqqında qərar qəbul etdi. Rusiya tərəfi ilkin sülh şərtlərinə əlavə olaraq Qarsın, Axaltsixin və Axalkalakinin də Rusiyaya güzəştə gedilməsini tələb etdi. Sülh danışıqları gərgin və mürəkkəb bir şəraitdə iki mərhələdə - 1829-cu il 30 avqust - 3 sentyabr və 12-14 sentyabr tarixlərdə aparılmışdır.\nOsmanlı imperiyası Ahalsıx paşalığının (Ahıska türklərinin yaşadığı ərazi, indiki Gürcüstanın Samtsxe Cavaxeti bölgəsi) bir hissəsini Rusiyaya güzəştə gedilmiş və həmin əraziyə cənub-şərqi Anadoludan erməni əhalisinin köçürülməsinə razılıq verilmişdir. Köçürülən ermənilər sonradan Ahalsıx bölgəsi ilə yanaşı, Tiflis, İrəvan və Naxçıvan bölgələrində də yerləşdirildi. Bundan əlavə, Osmanlı imperiyası tərəfindən Rusiyanın İranla apardığı müharibənin (1826-1828) yekunları - Naxçıvan və İrəvan xanlıqlarının Rusiyaya birləşdirilməsi rəsmən tanınmışdı.\nGöründüyü kimi, təkcə bu günün deyil, böyük bir tarixi dövr ərzində mənfur düşmən içimizə hissə-hissə soxularaq, tarixi Vətən torpaqlarımızı zəbt etmiş, özününküləşdirmişdir. Tarixin bütün mərhələlərində mübariz xalqımız mənfur düşmənin hiylələrinə qarşı mətanətlə dayanmış, vuruşmuşdur. Lakin tarix göstərir ki, bu “özgə torpaqlarından””dövlətli” olan xəyanətkar ermənilər heç zaman kifayətlənməyəcəkdir. Onlar” çayır kimi”,”İlan kimi” söxularaq Azərbaycan torpaqlarını xəritədən çıxarmaq niyyətindədirlər. Bu isə Allahın köməyi, xalqımızın yurdsevərliyi ilə heç zaman baş tutmayacaqdır. Bu gün, müasir tariximizə “Dağlıq Qarabağ müharibəsi” adı ilə daxil olan 1988-91,1992-1994 - cü illərdə, həmçinin sonrakı dövrlərdə atəşkəsin pozulması nəticəsində qəhrəman Vətən oğulları öz canı-qanı ilə Vətən torpaqlarının müdafiəsinə qalxırlar,Vətən yolunda Şəhid olurlar.Bu ədalətsiz müharibə ,haqq səsimizin eşidilməməsi, dünya beynəlxalq təşkilatlarının ermənipərəstliyi ,neçə-neçə anaları gözü yaşlı, körpələri nigaran, atasız qoymuşdur.\nTarixi yurd yerlərimizdə mədəniyyət, tarixi abidələrimiz dağıdılmış, “iz qoymamaq” təsviri ilə -erməniləşdirilmişdir. Bütün bunlar xalqımızın ermənilərə qarşı nə qədər möhkəm bir birlikdə mübarizə aparmasını canlandırır qarşımızda. Və biz, bu mübarizəni görürük. Bu gün sərhədlərimizi qoruyan hər an gözünü qırpmadan döyüşə atılan vətənpərvər oğullar – Azərbaycan dövlətinin, Azərbaycan xalqının fəxridir. Biz Sizinlə fəxr edirik, qürur duyuruq--Ölməz Şəhidlər! Hər an düşmənə zərbə endirən-vüqarlı, mətanətli Əsgərlər! Vətən Sizin hər axan damla qanınızın intiqamını mənfur düşməndə qoymayacaqdır. Allah Şəhid olan Vətən övladlarını rəhmət eləsin,yaralılara şəfa versin,döyüşən əsgərlərimizi qorusun! Amin!\nBu gün torpaqlarımızın 20 %-dən çoxu erməni qəsblarlarnın işğalı altındadır. Ərazi bütövlüyümüz pozulmuşdur. Bu səbəbdən haqq səsimizi planetin dörd bir tərəfinə yaysaq da, yenə mənfur ermənilər öz təbliğatları ilə fikir ayrılığı yaradır, beynəlxalq təşkilatların qətnamələrinə əməl etmirlər.\nTorpaqlarımızın azadlığı yolunda fədəkarcasına, qəhrəmanlıq göstərənlər heç zaman unudulmurlar.Torpaq uğrunda Şəhid olan oğullar əbədi olaraq yaşayacaqlar. Onlar Vətən övladları-Unudulmaz Şəhidlərdir.\nTorpaq, Vətən uğrunda candan keçənlər heç zaman unudulmurlar. Biz, Babəkin,Koroğlunun,Nəbinin,Mehdinin,Qafurun,Həzinin,Əsədin,Çingizin,Alının,Salatının,Əlifin,Zakirin,Tərlanın,Qaratelin---neçə-neçə adlarını qeyd etmədiyim, lakin bir adla –VƏTƏN ÖVLADLARI_adlandırdığımız yurdsevərlərin davamçılarıyıq.\nBu Vətən bizlərə babaların əmanətidir. Biz onu göz bəbəyimiz kimi qorumalıyıq. Eləcə də bu vəsaitdə, öz Vətənini göz bəbəyi kimi qoruyan ,2016-cı ildə yubileyi qeyd olunan Milli Qəhrəmanlarımız haqqında məlumat toplamışıq. Bu məlumatlarda onların nə qədər fədakarlıqla vuruşduqlarının şahidi olur, gənc ömürlərinin yalnız və yalnız Vətənə həsr etdiklərini görürük.\nSiz, hər birimizə nümunəsiniz , unudulmaz Vətən övladları.\nVətən mənə oğul desə...\nOnu da ki, ha çevirim, ha sanım…\nBu torpaqsız harda, nə vaxt, nə dərdim —\nElgiz Kərim oğlu Kərimov – 45 (1971-1992)\nElgiz Kərimov 5 yanvar 1971-ci ildə Bərdə rayonunda dünyaya gəlmişdir. 1987-ci ildə orta təhsilini başa vurmuş, elə həmin il hərbi xidmətə çağırılmışdır. Elgiz hərbi xidmətini başa vurub Bərdəyə qayıtsa da, ön cəhbəyə könüllü, ürəkli gedənlərdən biri oldu. Eməni işğalçılarının Vətənimizə hücumu ilə barışa bilməyən Kərimov 1991-ci ildə könüllü özünümüdafiə batalyonlarından birinə yazılaraq Vətəninin müdafiəsinə qalxdı.\nElgiz Kərimov Əsgəran yaxınlığında gedən şiddətli döyüş zamanı neçə-neçə erməni yaraqlısını məhv etdi. Bu döyüşdə göstərdiyi igidlikdən sonra gənc əsgərin adı dillər əzbəri oldu.\nİştirak etdiyi bütün döyüşlərdə böyük rəşadət göstərən qəhrəman 1992-ci il 12 martda mühasirəyə düşmüş döyüşçü yoldaşlarını xilas etmək üçün Xocalı rayonunun Naxçıvanlı kəndinə gəldi. Bir saata yaxın davam edən ağır döyüşdən sonra ermənilərin mühasirəsi yarıldı, döyüşçülərimiz azad edildi. Lakin bu döyüşdə Vətənimizin daha bir igid oğlu düşmən gülləsinə tuş gəldi. 21 yaşlı cəsur döyüşçümüz canından əziz tutduğu torpağı uğrunda qəhrəmancasına həlak oldu.\nOnun yarımçıq qalmış gündəliyindəki qeydləri həyəcansız oxmaq mümkün deyil: "Cəbhəyə gedəndə anam "Bir dayan, a bala, boy-buxununa doyunca baxım", – Bu gün 91-ci ilin yanvar ayının 5-i, ad günümdür. 20 yaşım tamam olur. Dostlarım dedilər ki, silahı qoy yerə. Qoymadım. Çünki, ermənilər Əsgəran səmtdən amansızlıqla hücuma keçmişdilər. Biz onları geri qayıtmağa məcbur etdik. Ad günümə hədiyyə isə üç nəfəri əsir götürməyimiz oldu. Onlardan biri rus idi. Yekəpər olmasına baxmayaraq uşaq kimi ağlayır: "Ermənilər bizi satın alıblar" – deyirdi. İkincisi Qarabağ haqqında anlayışı olmayan gəlmə "dığa" gah ingiliscə, gah da fransızca danışırdı. Üçüncüsünü isə yaxşı tanıyırdım. Həyətimizdə fəhlə işləmişdi. O, necə mənə yalvarır, imdad istəyirdi. Soruşdum: "Heç utanırsan?" Cavab verdi: "Utanmaq azdır, ölüm yaxşıdır. Allah şeytana lənət eləsin". Şeytan isə onun qan, din, dil, əqidə, məslək tayfalarıydı.\nBir gün icazə alıb evimizə getdim. Atam qurban kəsdi. Anam nəzir dedi. Onun bu dünyada ən böyük arzusu mənim toyumu görmək idi. Heç demə, qonşu qızının "hə"sini də alıbmış. Üç gündən sonra yenidən xidmət etdiyim hissəyə qayıtdım.\nErmənilər daha da vəhşiləşmişdilər. Şuşanın səmasında sərnişin vertolyotunu vurub, 43 nəfəri öldürdülər. Kərkicahanı hər gün, hər gecə atəşə tuturdular. Xocalıya açıq-aşkar qənim kəsilmişdilər. Xankəndi ilə Əsgəran arasında əlaqə kəsilmişdi. Cəmilli kəndinin müdafiəsi zamanı ağır yaralandım. Üç ay özümdə olmadım.\nYenidən silahdaşlarımızn yanına qayıdanda dostlarım sevindilər. Ancaq bu sevinc uzun çəkmədi. Ermənilər Naxçıvanik istiqamətindən üstümüzə hücuma keçmişdilər. Bizim hərbi hissə onlara layiq olduqları cavabı verməliydi. 1992-ci il mart ayının 12-də müdafiə, gözləmə mövqeyindən çıxıb, hücuma keçdik. Düşmən tərəfi çoxlu canlı qüvvə itirdi.\nGündəlik yarımçıq qalıb. Həmin gün Elgiz Kərim oğlu Kərimov şəhid olub. Bəy otağı qara boyanıb, bəylik kostyumu görənlərin gözlərini göynədir. Nisgilli anaya oğlunun toyunda oynamaq qismət olmadı. 15 ildir Bərdədə, Şəhidlər xiyabanında oğlunun məzarını ziyarətə gəlir. Atanın, ananın, dost-tanışının bircə təskinlikləri var: Elgiz Kərimov qəhrəmanlıqla həlak olandan üç ay sonra respublika Prezidentinin fərmanı ilə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı fəxri ada layiq görülüb. Subay idi.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 7 iyun 1992-ci il tarixli 833 saylı Fərmanı ilə Kərimov Elgiz Kərim oğlu "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" fəxri adına layiq görülmüşdür.\nBərdə rayonunda dəfn edilmişdir.\nAllah rəhmət eləsin.Amin!\nŞamil Ağasəf oğlu Ramazanov - 40 (1976-1995)\nAzərbaycan xalqının Milli Qəhrəman Şamil Ramazanov 19 yanvar 1976-cı ildə Ağsu rayonunun Rəhimli kəndində anadan olmuşdur. 1983-1993-cü illərdə burada orta məktəbdə təhsil almışdır.19 mart 1994-cü ildə Ağsu rayonunda hərbi xidmətə çağırılır. Gəncə şəhərindəki "N" saylı hərbi hissədə təlim keçən Şamil komandirlərin verdiyi tapşırıqları layiqincə yerinə yetirir, tez bir zamanda bütün silahlardan istifadə etməyi öyrənmişdi. 1995-ci il məlum 13-17 mart hadisələri baş verdi, silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsi zamanı cəsur əsgər qəhrəmancasına həlak oldu. Subay idi.\nAllah rəhmət eləsin.AMİN!\nYalçın Canhəsən oğlu Nəsirov - 40 (1976-1995)\nXalqımızın Milli Qəhrəmanı Yalçın Nəsirov 23 yanvar 1976-cı ildə Astara rayonunun Sərək kəndində anadan olmuşdur. 1982-1992-ci illərdə burada təhsil almışdır. 1994-cü il 19 aprel Milli Orduya çağırılır. Tərtər və Şamaxı rayonlarında qulluq edən Yalçın verilən tapşırıqları layiqincə yerinə yetirirdi. O, Vətənimizi azad və bütöv güclü görmək arzusu ilə yaşayırdı. 1995-ci il mart hadisələri baş verdi. 13-17 mart günlərində dövlət çevirilişinə cəhd edən dəstənin zərərsizləşdirilməsi zamanı Yalçın ağır yaralandı. Xeyli qan itirmişdi. 24 mart tarixdə o, aldığı yaradan Sabunçu rayon xəstəxanasında gözlərini əbədi yumdu.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Nəsirov Yalçın Canhəsən oğluna ölümündən sonra\n"Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.\nAstara rayonundakı "Qəhrəmanlar" parkında büstü qoyulmuşdur.\nBəşir Bəylər oğlu Kərimov – 40 (1976-1995)\n2 fevral 1976-cı ildə Füzuli rayonunun Qacar kəndində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə burada orta məktəbə getmiş, 1991-ci ildə səkkizinci sinfi bitirərək texniki-peşə məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. Erməni qəsbkarları bu illərdə Qarabağa geniş planlı hücumlar edir. Azərbaycanın əsrlərdən yadigar torpaqlarını işğal edirdilər.\nBəşir, 1993-cü ildə artıq döyüş meydanlarında idi…o, burada patron daşıyır, əsgərlərə yemək çatdırılmasında iştirak edirdi. 1993-cü il ermənilər Qacar kəndinə hücum etdikləri vaxt Bəşir də qanlı döyüşə girmişdi. Füzuli rayonu işğal edildikdən sonra isə onun ailəsi İmişli rayonunda məskunlaşır. 1994-cü il 19 may tarixində, Bəşir Milli Ordu sıralarına çağırılır. 1995-ci il 13-17 mart hadisələri zamanı o, dövltəçiliyimiz uğrunda silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsində iştirak edir və bu qarşıdurma zamanı Kərimov Bəşir qardaş gülləsindən həlak oldu.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli, 307 saylı fərmanı ilə Kərimov Bəşir Bəylər oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.\nEtibar Firudin oğlu Hacıyev\nEtibar Hacıyev 1971-ci ildə fevral ayının 5-də Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun (Vardenis) Zod kəndində anadan olmuşdur. Zod kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra bir müddət sovxozda işləmişdir. Erməni millətçiləri və separatçıları tərəfindən oradakı soydaşlarımız qovulan zaman onun ailəsi Kəlbəcər rayonuna pənah gətirir. Etibar 1989-cu ildə hərbi xidmətə çağırılır, ordudan tərxis edildikdən sonra isə vətənə geri dönür.\n1992-ci ildə Etibar könüllü olaraq, Milli Orduya yazılır və torpaqlarımızın müdafiəsinə qalxır. Böyük Canbar, Kiçik Canbar, Buzluq, Erkəç kəndlərinin erməni quldurlarından azad edilməsində xüsusi fədakarlıq göstərir. 1992-ci il 15 iyun Goranboy rayonunun Ağcakənd kəndinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olur. Subay idi.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 23 iyun 1992-ci il tarixli 6 saylı fərmanı ilə Hacıyev Etibar Firudin oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.\nHikmət Baba oğlu Nəzərli – 50 (1966-1992)\nAzərbaycan xalqının Milli Qəhrəmanı Nəzərli Hikmət Baba oğlu 7 mart 1966-cı ildə, Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 1973-ci ildə Bakının Xətai rayonundakı 27 saylı orta məktəbə gedib, beşinci sinifə qədər burada təhsil alıb. Atasının iş yerinin dəyişməsi ilə əlaqədar Hikmət də ailələri ilə Daşkəndə gedir və orta təhsilini orada tamamlayır.\nO, 1982-ci ildə anası və bacıları ilə birlikdə yenidən Bakıya qayıdır.\n1984-cü ildə hərbi xidmətə çağrılır və Gürcüstan Resbublikasının Duşefi şəhərindəki kəşfiyyat məktəbinə göndərilir. 1986-cı ildə ordudan tərxis olunur.\nNəzərli Hikmət Baba oğlu Resbublika Daxili İşlər Nazirliyinin Yanğından Mühafizə İdarəsində işə düzəlir və eyni zamanda Azərbaycan Politexnik İnistitutuna qəbul olunur. Hikmət bir vətənpərvər oğlu kimi, erməni təcavüzünə, soydaşlarımızın öz doğma yurd-yuvalarından qovulmasına biganə qala bilməzdi.\nNəzərli Hikmət Baba oğlu Şıx qəsəbəsində könüllülərdən təşkil olunmuş müdafiə batalyonuna üzv yazılır. 1991-ci ilin dekabrında xidmət etdiyi batalyonun tərkibində Ağdam istiqamətindəki cəbhəyə yola düşür. Həmin gündən vətənin müdafiəsi uğrunda xidmətlərə başlayır. Umudlu, Xocalı yolu isə onun döyüş meydanına çevrilir. Umudlu kəndinin sakinləri təhlükəsiz yerə aparılarkən xəstələnir və bir müddət müalicə olunduqdan sonra yenidən döyüş yoldaşlarının yanına qayıdır.\nHəmin günlər Xocalıda tarixdə misli görünməmiş faciə törədilir. Hikmət idarə etdiyi maşınla düşmən qarşısında maneə yaradaraq uşaqların, qadınların təhlükəsiz yerə aparılmasında böyük şücaət göstərir. Son məqamda bir neçə döyüş yoldaşı ilə meşəyə çəkilir. Sonrakı taleyi barə də heç bir məlumat yoxdur, və beləcə o, itkin düşür. Vətənimizin bütövlüyü və dövlətimizin toxunulmazlığı uğrunda qəhrəmancasına vuruşmuş bütün vətən övladlarının qarşısında baş əyirik-\nNəzərli Hikmət Baba oğlu kimi. Vətən onları unutmayacaq .\nOnlar bizim qəlbimizdə həmişə hər an yaşayacaq.\nAiləli idi. Bir övladı yadigar qalıb.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 9 sentyabr 1992-ci il tarixli 178 saylı fərmanı ilə Nəzərli Hikmət Baba oğluna ölümündən sonra “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adı verilib.\nNurəddin İslam oğlu İbrahimov-65(1951-1995)\nİbrahimov Nurəddin İslam oğlu 1951-ci il mart ayının 16-da Bakı şəhərində doğulmuşdur. 1969-cu ildə burada 125 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1970-ci ildə ordu sıralarına çağırılmışdır. 1978-ci ildə Rusiyanın İrkutsk şəhərinin milis idarəsində işə qəbul olunmuşdur. 1988-ci ildə burada İrkutsk şəhər cinayət axtarış şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Azərbaycanda baş verən hadisələrə biganə qalmayan Nurəddin ,1990-cı ildə Bakıya gəlmiş, sonra isə Laçın rayon milis idarəsində sahə müvəkkili işləməyə başlamışdır.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 26 dekabr 1995-ci il tarixli 424 saylı fərmanı ilə ölümündən sonar "Azərbaycan Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.\nBakı şəhərinin Buzovna qəsəbəsinin qəbristanlığında dəfn edilmişdir. Buzovna qəsəbəsində onun adına küçə var.\nBuradakı Mədəniyyət evi də onun adını daşıyır.\nQəsəbədə büstü qoyulub.\nRafiq Hüseyn oğlu Nəsrəddinov-55(1961-1992)\nO, 1992-ci ildə zabit kimi Milli Orduda xidmətə başlayıb, tank hərbi hissəsinin qərargah rəisi olub, Ağdərə rayonu istiqamətində bir sıra döyüşlərdə rəşadətlə vuruşub. Təcrübəli döyüşçü olması, cəbhədə onun işini nisbətən asanlaşdırırdı. Erməni quldurlarını dəfələrlə ağır itkilərə məruz qoymuşdu. Bu kimi üstünlükləri nəzərə alınaraq Rafiq tank bölüyünün rəisi vəzifəsinə təyin edilir. Rafiqin son döyüşü Ağdərənin Qızılqaya kəndində oldu. 6 sentyabr 1992-ci il baş vermiş bu döyüşdə son nəfəsinəcən vuruşan Rafiq qəhrəmancasına həlak oldu.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli 203 saylı fərmanı ilə baş leytenant Nəsrəddinov Rafiq Hüseyn oğlu, ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.\nƏsəd Əsədov - 60 (1956-1991)\nAzərbaycan xalqının Milli Qəhrəmanı Əsəd Əsədov 22 mart 1956-ci ildə Zəngilan rayonunun Turabad kəndində doğulmuşdur. 1975-ci ildə Mincivan qəsəbə orta məktəbini bitirdikdən sonra Sovet Ordusu sıralarına çağırılmışdır. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra Saratov vilayətinin Krasnokutsk şəhərindəki Təyyarəçilik Məktəbinin mülki aviasiya şöbəsinə daxil olmuşdur.\n29 oktyabr 1991-ci il AN-2 təyyarəsinin komandiri Əsəd Əsədov 7 nəfər uçuş və texniki heyətlə Yevlax aeroportundan səmaya qalxdı. Xocalı aeroportunda ermənilərdən ibarət işçi qrupunu aeroportun texniki istismarından uzaqlaşdiran AZAL-ın əməkdaşları şərəfli missiyanı yerinə yetirib geriyə uçarkən təyyarə düşmən tərəfindən ALAZAN raketi ilə vuruldu.\nCəsur komandir bu uçuş zamanı heyət üzvləri ilə birlikdə həlak oldu.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 25 noyabr 1992-ci il tarixli 337 saylı fərmanı ilə Əsədov Əsəd Soltan oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.\nZəngilan rayonu Turabad kənd orta məktəbi və Mincivan qəsəbəsindəki mərkəzi küçələrdən biri onun adını daşıyır.\nYelmar Şahmar oğlu Edilov-70 (1946-1994)\nEdilov Yelmar Şahmar oğlu 10 aprel 1946-cı ildə Ağdam rayonunun Əlimədədli kəndində anadan olmuşdur. 1954-1964-cü illərdə Əlimədədli kənd orta məktəbində təhsil almış, sonra isə Ağdam Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna daxil omuşdur. O, 1964-cü ildə Minskşəhərində hərbi xidmətə başlayır. Yelmar yaxşı samboçu idi. Qarnizon birinciliyi yarışları zamanı aldığı zədədən, o hərbi xidmətən ikinci qrup əlil kimi tərxis olunur və texnikumda yarımçıq qalmış təhsilini davam etdirir. 1970-ci ildə təhsilini başa vurdu. M.F. Axundov adına üzümçülük kolxozunda işə düzəlir.\nAzərbaycan Respublikası prezidentinin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli 203 saylı fərmanı ilə Edilov Yelmar Şahmar oğluna ölümündən sonar "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.\nŞ.Əlizamanlının oxuduğu mahnıdan.\nSən bu yurda söykəlisən, bu yurd sənə,\nKeşiyində dursan belə neçə sənə,\nAyaq üstə yatsan belə neçə sənə:\nSən bu yurda söykəlisən, bu yurd sənə!\nSon atəş də ,son zərbə də səninkidir,\nMərd ölsə də mərdlik ölmür, hünər ölmür,\nHünər ölmür, mərdlik ölmür -- əsgər ölmür.\nMən bilmirəm, hardan boy al, hara dırman,\nMən bilmirəm, göyə ucal, yerə quylan,\nBabaların məzarını qoru, qardaş!\nAtaların vüqarını qoru, qardaş!\nKörpələrin yuxusunu qoru, qardaş!\n“Hünər ölməz” nidasını qoru, qardaş!\nOd yurdunun obaısını qoru, qardaş!\nGürşad olub göydən ələn – mən bilmirəm,\nQara bələn, buza bələn - mən bilmirəm,\nHarda sirləş, harda filləş - mən bilmirəm,\nMən bilirəm: geriyə yol yoxdu, atam!\nÖncül oğul dönüb geri baxmır, atam!\nGeridə biz qəbir yeri saxlamışıq,\nBəsdir daha sızlamışıq, ağlamışıq!\nÖzümüzə darağac qurmaq üçün\nÖzümüz öz boynumuzu vurmaq üçün:\nQətl yeri saxlamışıq, qətl yeri!\nQəbir yeri saxlamışıq, qəbir yeri.\nBu torpağın hər qayası deyir bunu,\nBu torpağın min yarası deyir bunu.\nBu torpağın son nəfəri olsan belə,\nSon dirisi, son əsgəri olsan belə,\nGeri dönmə, son qələbə xəttinəcən,\nSon qələbə həddinəcən, səddinəcən.\nDönmə geri üfüqəcən...\nNə zaman ki, bu yer, bu yurd\nYagıları süpürəcək, üfürəcək,\nHər əsgərin, hər nəfərin\nNəfəsi od püskürəcək.\nOnda dönüb görəcəksən:\nNakamların qəbri: Məşəl!\nQaliblərin qəlbi: Məşəl!\nŞah dağından qəlbi məşəl!...\nAzərbaycan,adın oddur,özün-işıq,sözün işıq,\nBiz də sənin bu müqəddəs torpağından boy atmışıq,\nSənsən bizim bu dünyada məsləkimiz, amalımız,\nYolumuza işıq saçsın ulduzumuz,hilalımız.\nNəfəsimiz –ulu Qorqud dədəmizin öz nəfəsi,\nMahnımızda yaşar bizimbabaların addım səsi.\nBu torpaqda, bu diyarda dünən vardıq,bu gün varıq,\nBiz keçmişə güvəndikcə gələcəyə addımlarıq.\nVətən bizsiz də keçinər, keçinmərik biz Vətənsiz,\nBu məramla boy atmışıq Çənlibellər üstündə biz.\nŞəhidlərin qanı ilə yoğrulubdur torpağımız,\nQəlbimizdə dalğalanır öz üçrəngli bayrağımız.\nQardaşlıqdır şüarımız, biz həmişə əl tutanıq,\nDüşmən bizə əl uzatsa, düşmənliyi unudanıq.\nKönlümüzdə bir vahiddir güneyimiz, qüzeyimiz,\nVətən bizim namusumuz, biz Vətənik, Vətən də biz.\nAYAĞA DUR, AZƏRBAYCAN !\nNə yatmısan ,qoca vulkan, səninləyəm!\nQara Çöban, Dəli domrul oğulların.\nÇək sinənə ---- qayaları yamaq elə,\nAyağa dur ,Azərbaycan!\nMəzarından baş qaldıran baban deyir!\nQeyrətini satmışlara xırdalandın!!!\nBir səsindən min səs dinər,\nNeçə-neçə daşa dönmüş dinməz dinər!\nOddan bitər, qandan bitər əyilməzlər!\nMərd oğullar- mərdliyilə öyünməzlər!\nTörpaq altda ölümlüyə gömülməzlər.\nAzım, çoxum səninləyəm,\nŞirin yuxum, səninləyəm.\nKəsmir əgər söz qılıncım,\nDidin məni didim-didim,\nQundaqdakı bir körpəni\nNeçə “səni”, neçə “məni” xilas edim.\n1918 - də vuruşurdu,\nDanışmırdı rəncbər atan,\nSəninləyəm, haqq-ədalət, səninləyəm,\nGizli nifrət, açıq nifrət, səninləyəm,\nOyat bizi, ey yaradan,səninləyəm!\nEy yaradan ,səninləyəm,\nKitabxanalar qarşısında olan əsas vəzifələr:\nVətənpərvərlik- insanda ən müqəddəs duygudur. Hələ kiçik yaşlarından uşaqlarda bu duyğunun formalaşmasında ailə, məktəblə yanaşı, kitabxana müəssisələri də əhəmiyyətli rol oynayır.Təşkil olunmuş tədbirlər, ucadan oxu, nağıl qəhrəmanları haqqında rəsm çəkilməsi, inşa yazılması, disputlar və s.uşaqları seçilmiş mövzu haqqında düşünməyə sövq edir,dünyagörüşünün formalaşmasına xidmət edir.\nTərtid olunmuş vəsaitlə əlaqədar kitabxanalarda “Qəhrəmanlar unudulmur”,”Nəsillərə nümunə”,”Siz unudulmazlarsınız”,”Vətən Sizi unutmaz-UNUDULMAZ ŞƏHİDLƏR” və s.başlıqlar ilə məlumat günləri təşkil edə bilərlər.Təşkil olunmuş tədbirlərdə sərgilərlə yanaşı Milli Qəhrəmanlarımız, Şəhidlər haqqında da suallar tərtib olunmalı - tədbir iştirakçılaı ilə disput, yaddaşda qalma - formasından istifadə edilə bilər.\nKüçirilən tədbirlərdə hərbi təcrübəsi , biliyi olan insanlardan və yaxud hərbiçilərdən də dəvət etmək yaxşı olar.\nBelə tədbirlərdə Vətənimizin dövlətçilik tarixindən də suallar tərtib etmək və uşaqlarda tariximizə maraq yaratmaq məqsədilə tarixi kitablardan ibarət sərgilər də təşkil etmək məqsədəuyğun hesab edilir.\nBelə sərgilərdə isə\n1)”Azərbaycan tarixindən səhifələr...”\n2)”Tariximiz və biz”\n3)”Öz tarixini sevə-sevə öyrən, qoru və unutma”\n4)”BU –Vətən tarixidir-UNUTMA! “və s.başlıqlardan istifadə etmək olar.\nAzərbaycanın Milli Qəhrəmanları:M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası.-Bakı:Dərələyəz-M,2010.-288s.\n2.Seyidzadə Mirbəşir Mirsultan oğlu\nMilli Qəhrəmanlar zirvəsi.-Bakı:CBS polygraphic production,2010.-256s.\nTərtib etdi: Bədirə Niftaliyeva.\nNeftçala MKS_”Metodika və biblioqrafiya”şöbəsinin müdiri.\ndocuments -> Ana haqqı Tanrı haqqına bərabərdir” Sənin saçın birdən-birə ağardı


Üzümçülükdə payız becərmələri-Fermerlərə tövsiyələr -...\nÜzümçülükdə payız becərmələri-Fermerlərə tövsiyələr\nOktyabrda sahələrdən məhsul yığımı başa çatdırılır, saxlanılacaq üzüm xüsusi saxlama anbarlarına yığılır. Torpağı qida maddələri ilə zənginləşdirmək, qida və su rejimini yaxşılaşdırmaq üçün üzümlüyə üzvi gübrələr daşınır. Münbit torpaqlara hər hektara 3 ildən bir 30-40 ton, qeyri-münbit torpaqlara isə 50-60 ton üzvi gübrə verilməlidir. Cərgəaralarına üzvi gübrə ilə mineral gübrə qarışığı verilərək dərin payız şumu aparılmalı və bitki araları bellənməlidir.\nTorpağın payız becərmələrinin vaxtı, üsulları və əhəmiyyəti böyükdür. Üzümçülükdə aqrotexniki tədbirlər əsasən üzümün biologiyasına, aqroekologiyasına və fenoloji fazalarının inkişaf və davametmə xüsusiyyətlərinə görə aparılır. Bu xüsusiyyətlər isə ilin hava şəraitindən, bölgənin torpaq-iqlim şəraitindən və s. asılı olaraq dəyişir. Ona görə də, topraq-iqlim və coğrafi xüsusiyyətlərində nəzərəçarpacaq müxtəlifliklər olan bölgələrdə aqronomik tədbirlərin həyata keçirilməsi aylar üzrə müxtəlifliyi ilə səciyyələnir. Aqronomik tədbirlər içərisində torpaq becərmələri mühüm yer tutur. Suvarılan rayonlarda torpaq payız-qış, yaz, yay becərmələrindən və cərgəaralarında dərin yumşaldılmasından ibarətdir.\nÜzümaltı torpaqların becərilməsində payız becərilməsi əsas yer tutur. Vegetasiyanın sonuna yaxın payızda üzümlükdə torpağın üst qatı bərkiyir və ehtiyat nəmlik tükənməyə başlayır. Bu vəziyyətdə torpaq suyu pis keçirir, çox vaxt torpağın səthi ilə su axmağa başlayır. Respublikamızın əsas üzümçülük rayonlarında payız-qış ayları çox vaxt yağmurlu keçir. Buna görə də payız-qış yağmurları torpaqda ehtiyat nəmlik toplanmasının əsas mənbəyidir. Yağış sularının torpağa hopdurularaq, nəmlik ehtiyatının yaradılması üçün payız-qış aylarında torpaq dərindən becərilməlidir.


Meksikada serial çəkilişi zamanı faciə baş verib.\nBu barədə “Televisa” telekanalı bildirib.\nQeyd edilir ki, hadisə Mexikoda baş verib. “Həqiqət qarşısında qorxusuz” serialının çəkilişlərinin gedişatında aktrisa Xorxe Navarro Sançes və aktyor Luis Xerardo Rivera asma körpüdən yıxılma nəticəsində həlak olublar.\nMəlumata görə, faciə 2018-ci ildən efirə çıxan serialın üçüncü bölümünün çəkilişlərində baş verib. Hadisənin təfərrüatları yayılmır. Çəkiliş qrupunun rəhbərliyi Mexiko hakimiyyəti ilə hadisənin başvermə şəraitinin araşdırılması istiqamətində əməkdaşlıq edir.\nAçar sözlər:aktyor, hadisə


Elza deputatlığa namizəd olacaq: "Meşə çaqqalsız olmaz” » Media Xəbərləri | Dogru Xəbərin Tək Ünvanı\nMedia Xəbərləri » Şou-biznes » Elza deputatlığa namizəd olacaq: "Meşə çaqqalsız olmaz”\n22-07-2019, 08:08 Yazar: Firuzə Baxılıb: 129 Çap et\n“Düşünürəm ki, Brilliant xanım ümumiyyətlə dünyada olan rüşvətə qarşı oxudu. Təəssüf ki, bəzən bunu başqa yerə yozanlar da tapılır”.\nMediaxeberleri.az xəbər verir ki, bunu müğənni Elza Seyidcahan “Yeni Müsavat”a həmkarı Brilliant Dadaşovanını rüşvətxor məmurlar üçün yazdığı mahnıya münasibət bildirərkən deyib.\nO, bildirib ki, pis məmurlarla yanaşı dövlətin, xalqın qayğısına qalan məmurlar da var. Onları vəzifəyə gətirəndə ümid edirlər ki, xalqın, dövlətin qayğısına qalacaqlar:\n“Buna əməl edən olduğu kimi, etməyən də var. El arasında belə bir söz var, “meşə çaqqalsız olmaz”.\nO ki, qaldı mənə, ümumiyyətlə diqqət yetirəndə görərsiniz ki, bütün şeirlərimdə tənqid var”.\nElza növbəti parlament seçkilərində namizəd olacağını da qeyd edib:\n“Niyə də olmasın? İnanıram ki, mən də buna nail olaram, vətənimə, dövlətimə xidmət edərəm. Əgər xalq məsləhət görərsə, seçərsə bunu özümə borc bilərəm.\nZamanında görkəmli bəstəkarımız Qara Qarayev və digər tanınınmış bəstəkar, musiqiçilərimiz də deputat olub, millət vəkili seçilib”.


Brüsseldə '' Fələstin üçün Ağ yürüş '' | TRT Azerbaycan\nBrüsseldə '' Fələsti...\nBrüsseldə '' Fələstin üçün Ağ yürüş ''\nİsrailin Qəzza Zolağına hücumlarına, Belçikanın paytaxtı Brüsseldə yüzlərlə insanın qatıldığı '' Fələstin üçün Ağ yürüşlә '' etiraz edilib.\n08.09.2014 ~ 17.09.2020\nFələstin dərnəklərinin tәşәbbüsü ilә toplaşan insanlar, təhlükəsizlik tədbirləri altında 50-ci il Parkına gәlib.\nFələstin bayraqları daşıyan aksiyaçılar, İsrail əleyhinə şüarlar sәslәndirib. Çox sayda qadınında iştirak etdiyi qrup, sәmaya yüzlərlə ağ rәngdә şar buraxıb. Nümayişçilər İsrail rәhbәrliyinin başlatdığı müharibyə görә mәsuliyyәtә cәlb olunmasını tələb edib.\nBildirilib ki "İsrailin İORDAN ÇAYININ QӘRB SAHİLİND-ә işğalçılıq siyasətini davam etdirməsi və Qəzzanı mühasirәdә saxlaması, sülh istəmədiyini göstərir. Problem dini yox siyasi qaynaqlıdır. Beynəlxalq cəmiyyət Fələstin dövlətini tanımalıdır".\nGәti təhlükəsizlik tədbirləri altında keçirilən nümayiş, insidentsiz başa çatıb.


astaksantinin sağlamlığa faydaları | Wellness mama"\nAstaxanthin mənim yay gəzintisimdir və ümumiyyətlə təbiətin ən güclü antioksidanı adlanır. Qızıl balıq və krill kimi qidalarda olan təbii olaraq meydana gələn güclü bir karotenoiddir.\nBu əlavəni qəbul etmək üçün çox araşdırılmış səbəblər var, amma onu çox nəzərə çarpan bir fayda üçün qəbul edirəm: günəşdən qorunma.\nNəticələrim kəskin oldu. Əlavə etməzdən əvvəl günəşin altında yalnız 15 dəqiqə yandıra bilərdim. İndi günəşə mülayim (və sağlam) məruz qalmağı tamamilə yanmadan idarə edə bilərəm.\nGüman edirəm günəşdən qoruyucu kremimi yediyimi deyə bilərsən!\nAstaxanthin (tədricən asta-zan-nazik), dəniz məhsulları və dəniz həyatında, xərçəngkimilər və mikro yosunlar kimi təbii bir şəkildə meydana gələn bir karotenoiddir. Linus Pauling İnstitutuna görə, karotenoidlər bitkilər, yosunlar və fotosentetik bakteriyalar tərəfindən sintez edilən 750-dən çox zəngin rəngli molekuldan ibarət bir sinifdir.\nKarotenoidlər bitki və tərəvəzlərin parlaq rənglərindən məsuldur. Yəqin ki, beta karotenin narıncı olduğunu bildiyiniz halda, astaxanthin flaminqo, qızıl balıq (xüsusilə sockeye qızılbalığı) və krillədə görünən qırmızı rənglərdən məsuldur. Maraqlı fakt budur ki, vəhşi ovlanan qızılbalıqları əkilən həmkarlarından daha parlaq qırmızı rəngə verən daha yüksək astaksantin tərkibi.\nAstaxanthin ən güclü karotenoidlərdən biridir. Təbiətdə qida tədarükünü itirmək və canlı qalmaq təsirlərindən qoruyucu olaraq istehsal olunur. Bu, qızıl balıqda niyə çox miqdarda tapıldığını izah edir. Dözümlülüyün yuxarı axarda üzməsi üçün ehtiyacları var!\nÜstəlik, astaksantin inanılmaz dərəcədə güclü bir antioksidandır. Digər növ antioksidanlar həzm prosesi zamanı oksidləşdirici və ya zərərli hala gələ bilsə də, astaksantin geniş miqyaslı sağlamlıq faydalarını saxlayır.\nAstaxanthin ən yaxşı 5 faydası\nAstaxanthin'i əsasən günəşə qarşı qoruyucu təsirləri üçün qəbul edərkən, bu super antioksidanın inanılmaz faydaları çoxdur.\nİmmunitet sisteminizin və bədənin digər funksiyalarının faydalana biləcəyi ilk beş yol:\nAğrı və iltihabla mübarizə aparır\nC vitamininin güclü bir antioksidan olduğunu düşünürsünüzsə, düşünün: astaksantinin 6000 qat qədər güclü olduğu göstərilir! Bütün antioksidantlar iltihabı azaltmağa kömək etmək üçün sərbəst radikallarla mübarizə apara bilər, lakin astaxanthin xüsusilə faydalı edən bir neçə unikal xüsusiyyət təklif edir.\nBirincisi, qan-beyin baryerini keçmək üçün unikal bir qabiliyyətə sahibdir. Heyvan tədqiqatları bunun neyroinflammanı azaltmağa kömək edə biləcəyini və bəzi beyin zədələrinə qarşı qoruyucu ola biləcəyini göstərir. Bu, Alzheimer xəstəliyi və ya digər bilişsel xəstəlikləri olanlar üçün də faydalı ola bilər.\nBu pəhriz əlavəsini qəbul etmək göz sağlamlığınızı da artıra bilər. Astaxanthin gözlərdəki iltihabı birbaşa azaltmaq üçün qan-retina baryerini də keçə bilər.\nAstaxanthin ayrıca oynaq iltihabı, xüsusən də karpal tunel sindromu və romatoid artrit kimi şeylərdə ümumi ağrı kəsici təklif edə bilər. əzələ ağrısı və idman zədələrini sakitləşdirmək üçün də əladır.\nMəşq rutininizin təkanına ehtiyacınız varsa (və ya əzələ zədələnməyiniz varsa), astaksantin əlavə etməyi düşünmək istəyə bilərsiniz.\nXüsusilə idmançıların bu əlavəni qəbul etməsindən müsbət təsirləri görmə ehtimalı yüksəkdir. Sağlam feldşer tələbələrin bir klinik araşdırması astaxanthin qəbulunun altı ay müddətində platsbo qrupundan üç qat daha çox çömbəlmə sayını artırdığını aşkar etdi.\nGüc və dözümlülüyü artırmaqla yanaşı, astaksantinin sərbəst radikallarla mübarizə qabiliyyəti bərpa müddətini sürətləndirməyə kömək edir. Başqa sözlə, idman etdikdən sonra əzələ ağrısının olmaması, güc və dözümlülüyü artırma qabiliyyətində də rol oynaya bilər.\nGünəş zədələrindən qoruyur\nAstaksantin qəbul etməyə başlamağımın əsas səbəblərindən biri də təsirli günəşdən qoruyucu faydalarıdır. Dəridəki hüceyrələrə UVA ziyanını içəridən azaltmaqla işləyir. Təbii olaraq ədalətli dəriyəm və bu əlavə çillər almadan sağlam günəşə məruz qalmağımı təmin edir.\nAstaxanthin bənzərsiz günəşdən qoruyucu xüsusiyyətləri Haematococcus pluvialis yosunlarından gəlir, bu da suyunu itirəndə özünü qurtarmaq üçün bu piqmenti istidən və günəşdən qoruyar. Eynilə astaxanthin insanlar üçün daxili bir günəş kremi olaraq işləyir və cildinə incə, təbii qırmızı-qəhvəyi bir piqment verir, DNT zədələnməsindən qoruyur.\nGünəş yanığı almaq bədəninizin bir növ iltihabdan əziyyət çəkməsi deməkdir. Bədəndə başqa iltihab mənbələri varsa, dərinizin yanma ehtimalı yüksəkdir. Laboratoriya nəticələrim müəyyənləşdirdi ki, müntəzəm olaraq astaksantin qəbul etdiyinizdən və iltihab əleyhinə bir pəhriz yediyimdən daha az iltihab səviyyəm var və yanmadan daha asan qaralıram.\nÜstəlik, astaxanthin qəbulundan dəri nəmindəki əlavə təkan zərər vermir!\nMerak etdiyiniz halda, üstün günəşdən qorunmaq üçün astaxanthin ilə birlikdə istifadə edə biləcəyiniz öz təbii günəş kremiinizi necə hazırlayacağınıza baxın.\nYaşlanmaya Qarşı Xüsusiyyətləri ehtiva edir\nGözəlliyinizin təkrarlanmasına ehtiyac varsa, daha çox astaksantin almağı düşünün. Antioksidan aktivliyi sayəsində təbii olaraq kosmetik faydalar əldə edəcəksiniz. Xüsusilə sərbəst radikallarla mübarizə qabiliyyəti.\nBu piqment oksidləşdirici ziyanla mübarizə aparmaq üçün hüceyrələrimizi və DNT-nizi qoruya bildiyindən dərinin elastikliyini artırır, yaş ləkələrini azaldır və hətta qırışları düzəltməyə kömək edir.\nTədqiqatlar astaxanthin qəbulundan yalnız dörd-altı həftə sonra iştirakçıların UV ilə əlaqəli yaşlanmanın azaldığını və ümumiyyətlə yaxşılaşdırılmış dəri sağlamlığının olduğunu gördü.\nÜrək-damar xəstəliklərini asanlıqla azalda bilər\nAstaksantinin antioksidan təsirinin ürək xəstəliyi olanlara da faydalı ola biləcəyi ortaya çıxır.\nDaha çox tədqiqat aparılması lazım olsa da, son araşdırmalar astaxanthin istifadəsinin oksidləşdirici stresin biyomarkerlərinin azalmasına səbəb olduğunu və bu da ümumi ürək sağlamlığını yaxşılaşdırdığını tapdı.\nÜstəlik, heyvan tədqiqatları astaxantinlə zəngin bir pəhriz yeməyin hipertansif siçovullarda qan təzyiqini azalda biləcəyini tapdı.\nNecə istifadə edirəm\nAstaxanthini əlavədən daha çox bir qida hesab edirəm və onu sağlam bir pəhrizin bir hissəsi kimi istifadə etməyə çalışıram. Dəniz məhsullarını sevirəm, buna görə orada heç bir problem yoxdur! Vəhşi ovlanan somon bəslənməmizin müntəzəm bir hissəsidir və buradakıları əldə edirik.\nDeyilənə görə, qidadan çox miqdarda pul qazanmaq çox çətin olardı. Həm də yüksək səviyyədə dəniz məhsulları istehlak etməsi ilə əlaqədar civə problemi var.\nBu əlavəni bir neçə ildir gündəlik, xüsusən günəşin ən güclü olduğu isti aylarda istifadə edirəm. Ümumiyyətlə səhər və sağlam qəhvəm və ya çayım kimi yağ olan bir yemək və ya içki ilə hər gün bir 12 mq astaksantin qəbul edirəm.\nƏn yaxşı nəticə üçün sisteminizi qurmaq və günəşdən etibarən istifadə etməyə hazırlaşmaq üçün yaydan əvvəl bu əlavə ilə başlayın! Astaxanthin təhlükəsizliyi\nAstaksantin ilə əlavə etmək çox güman ki, təhlükəsizdir. Yan dozada yüksək dozada qəbul etsəniz mədə ağrısı ola bilər. Tualetə daha çox gəzintiyə çıxmağınız lazım ola bilər və nəcisiniz qırmızı rəngdədirsə həyəcanlanmayın.\nTəhlükəsizliyini sübut edəcək kifayət qədər tədqiqat olmadığına görə hamilə və ya ana süd verdiyiniz təqdirdə astaksantin əlavə etməməyin ən yaxşısıdır.\nAstaxanthin, dərinizi yaxşılaşdırmağa, ürəyinizə və beyninizə fayda verməyə və dərinizi qocalma və günəş zərərlərindən qoruya biləcək güclü bir antioksidandır.\nŞəxsən mənim üçün faydalı olduğunu düşündüm, amma həkim deyiləm və sizin üçün ən yaxşısının nə olacağını deyə bilmərəm. Pəhrizdəki digər dəyişikliklərdə olduğu kimi, astaxanthin əlavə edilməsinə başlamazdan əvvəl həkiminizlə məsləhətləşmələr aparmalısınız.\nƏlbəttə ki, pəhrizinizə bir az əlavə somon və ya krill əlavə etmək yalnız faydalı ola bilər!\nHeç astaksantin qəbul etmisinizmi? Heç bir fayda gördünmü? Aşağıda paylaşın!\nAstaxanthin - Qocalma Əleyhdarı Qidalandırıcı. Yosun Sağlamlığı Elmləri.\nBeutner, S., Bloedorn, B., Frixel, S., Hernández Blanco, I., Hoffmann, T., Martin, H. D., … & Schülke, I. (2001). Təbii boyayıcıların və fitokimyəvi maddələrin antioksidan xüsusiyyətlərinin kəmiyyət qiymətləndirilməsi: karotenoidlər, flavonoidlər, fenollar və indigoidlər. ?? karotenin antioksidan funksiyalarındakı rolu. Qida və Kənd Təsərrüfatı Elmləri Jurnalı, 81 (6), 559-568.\nChe, H., Li, Q., Zhang, T., Wang, D., Yang, L., Xu, J., … & Wang, Y. (2018). Astaxanthin və dokosahexaenoic acid-acylated astaxanthin'in APP / PS1 cüt transgenik siçanlarda Alzheimer xəstəliyinə təsiri. Kənd təsərrüfatı və qida kimyası jurnalı, 66 (19), 4948-4957.\nCort, A., Öztürk, N., Akpınar, D., Ünal, M., Yücel, G., Çiftçioğlu, A., … & Aslan, M. (2010). Yüksək göz içi təzyiqindən qaynaqlanan astaksantinin retina zədələnməsinə basdırıcı təsiri. Tənzimləyici Toksikologiya və Farmakologiya, 58 (1), 121-130.\nFassett, R. G., & Coombes, J. S. (2011). Astaxanthin: ürək-damar xəstəliklərində potensial bir terapevtik vasitədir. Dəniz dərmanları, 9 (3), 447-465.\nMalmsten, C. L., & Lignell, A. (2008). Astaxanthin-dən zəngin yosun yeməyi ilə pəhriz əlavəsi güc dözümlülüyünü yaxşılaşdırır - kişi tələbələr üzərində cüt kor plasebo ilə idarə olunan bir tədqiqat. Karotenoid Sci, 13, 20-22.\nMonroy-Ruiz, J., Sevilla, M. Á., Carrón, R., & Montero, M. J. (2011). Astaxanthin ilə zənginləşdirilmiş pəhriz qan təzyiqini azaldır və spontan hipertansif siçovullarda ürək-damar parametrlərini yaxşılaşdırır. Farmakoloji Tədqiqatları, 63 (1), 44-50.\nShao, H., & America, B. N. (2016). Təhlükəsiz və təbii geniş spektrli bir antiinflamatuar: Təbii Astaxanthin.\nZhang, X. S., Zhang, X., Wu, Q., Li, W., Wang, C. X., Xie, G. B., … & Zhou, M. L. (2014). Astaxanthin, nöroproteksiya təklif edir və eksperimental subaraknoid qanaxmada nöroinflammanı azaldır. Cərrahi Tədqiqat Jurnalı, 192 (1), 206-213.


Könül Nurullayeva üzr istədi\n"Bir neçə gün əvvəl Türkiyənin Tvnet kanalına açıqlamamda zəif internet bağlantısı səbəbindən mən Ermənistanın təzminat ödəməsi ilə bağlı suala cavab olaraq, fikrimi sona qədər çatdıra bilmədim. Bu vəziyyətdən yaranmış olan anlaşılmazlığa görə soydaşlarımızdan üzr istəyirəm".\nAPA-nın məlumatına görə, bunu Milli Məclisin deputatı Könül Nurullayeva Facebook hesabında qeyd edib.\nDeputat paylaşımında bildirib ki, dövlətimizə və xalqımıza bilərəkdən vurulan zərərlə bağlı təzminatın ödənilməsinə dair mövqeyi açıq və aydındır: “Ermənistan birmənalı şəkildə beynəlxalq hüquq qarşısında cavab verməlidir. Yoxsul, səfil Ermənistan dövlətimizə və soydaşlarımıza vurduğu maddi və mənəvi zərəri ödəməyə məcburdur. Bu, beynəlxalq hüququn tələbidir. Belə bir təcrübə artıq var, söhbət Çıraqov qardaşları və digərlərinin işi üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarından gedir. Mənim bütün vətəndaşlarımıza, o cümlədən məcburi köçkün soydaşlarımıza münasibətim hər zaman eyni olub. Bu gün ərazilərimizin işğaldan azad olunmasına həm bir azərbaycanlı, həm də məcburi köçkün statusundan xilas olan xalqın nümayəndəsi kimi sevinirəm. Tam səmimiyyətimlə deyirəm - sevinciniz sevincim, kədəriniz kədərimdir. Mən vətənimi, dövlətimi, xalqımı sevirəm, buna heç kimin şübhəsi olmamalıdır”.\nQeyd edək ki, bu gün Milli Məclisin İntizam Komissiyası deputat Könül Nurullayeva barəsində canlı yayımda "ermənilərin Qarabağa vurduğu ziyanla bağlı dəyərləndirmə aparılaraq Ermənistandan təzminat istənilməsi" barədə suala verdiyi cavaba görə töhmət intizam tədbirinin tətbiq edilməsi haqqında qərar qəbul edib.


Şəxsiyyəti müəyyənləşdirmək mümkün olmazsa... -\n24 Aprel 09:21\n“Dezoksiribonuklein turşusu (DNT) analizinin aparılması üçün bioloji materialın götürülməsi, onun uçotu, saxlanılması, istifadəsi, verilməsi və məhv edilməsi Qaydası” təsdiqlənib.\nTrend-in məlumatına görə, bu barədə Baş nazir Novruz Məmmədov imzalayıb.\nQanuna əsasən ağır və ya xüsusilə ağır, həmçinin şəxsiyyətin cinsi toxunulmazlığı və cinsi azadlığı əleyhinə cinayət törətməkdə şübhəli bilinən, təqsirləndirilən və ya belə cinayətə görə məhkum olunmuş şəxslər, şəxsiyyətinin başqa üsullarla müəyyən edilməsi mümkün olmayan, habelə səhhətinə və ya yaşına görə özü haqqında məlumat vermək qabiliyyətinə malik olmayan şəxslər və xəbərsiz itkin düşmüş şəxslərin bioloji qohumları (bioloji valideynlər və ya övladları ilə birlikdə ər (arvad) məcburi dövlət genom qeydiyyatından keçirilir. Naməlum meyitlər də məcburi dövlət genom qeydiyyatından keçirilməlidirlər.\nMəcburi dövlət genom qeydiyyatından keçirilən şəxslərdən bioloji material aşağıdakı qaydada götürülür:\n- ağır və ya xüsusilə ağır, həmçinin şəxsiyyətin cinsi toxunulmazlığı və cinsi azadlığı əleyhinə cinayət törətməkdə şübhəli bilinən, təqsirləndirilən və ya belə cinayətə görə məhkum olunmuş şəxslərdən bioloji material təhqiqat orqanlarının əməkdaşları, ibtidai istintaq orqanlarının əməkdaşları və ya həmin orqanların müraciəti ilə Daxili İşlər Nazirliyinin kriminalistika xidmətinin əməkdaşı tərəfindən;\n- şəxsiyyətinin başqa üsullarla müəyyən edilməsi mümkün olmayan, habelə səhhətinə və ya yaşına görə özü haqqında məlumat vermək qabiliyyətinə malik olmayan şəxslərdən, xəbərsiz itkin düşmüşlərin bioloji qohumlarından (bioloji valideynlərdən və ya övladları ilə birlikdə ər-arvaddan) bioloji material məhkəmə, əməliyyat-axtarış fəaliyyətini, təhqiqat və ya istintaqı həyata keçirən orqanların qərarına əsasən DİN-in kriminalistika xidmətinin əməkdaşı tərəfindən.\nMəcburi dövlət genom qeydiyyatından keçirilən naməlum meyitlərdən bioloji material qismində qan, tük, dırnaq, diş, sümük və ya orqanizmin digər ifrazatlarından və ya toxumalarından biri və ya bir neçəsi Səhiyyə Nazirliyinin Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Elmi-Təcrübi və Tədris Birliyində meyitin müayinəsi zamanı DİN-in kriminalistika xidməti əməkdaşı tərəfindən götürülür. Könüllü dövlət genom qeydiyyatından keçirilən şəxslərdən bioloji material aşağıdakı qaydada götürülür:\n- könüllü dövlət genom qeydiyyatından keçmək istəyən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlarından, Azərbaycan Respublikasının ərazisində olan əcnəbilərdən və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslərdən bioloji material onların DİN-ə ünvanlanmış yazılı ərizələrinə əsasən DİN-in kriminalistika xidmətinin əməkdaşı tərəfindən;\n- məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarından, həmçinin yetkinlik yaşına çatmayanlardan bioloji material onların qanuni nümayəndələrinin DİN-ə ünvanlanmış yazılı ərizələri əsasında və həmin nümayəndələrin iştirakı ilə DİN-in kriminalistika xidmətinin əməkdaşı tərəfindən.\nŞəxslərdən götürülmüş bioloji materialın qablaş-dırılmasının üzərində şəxsin fərdi identifikasiya nömrəsi, soyadı, adı, atasının adı, vətəndaşlığı, cinsi, doğulduğu yer və tarix, şəxsin yaşadığı və ya olduğu yer üzrə qeydiyyatı haqqında məlumatlar göstərilir. Naməlum meyitlərdən götürülmüş bioloji materialın qablaşdırılmasının üzərində materialın götürüldüyü yer, tarix, saat, mahiyyəti və təsviri, bioloji materialı götürən şəxsin iş yeri, vəzifəsi, soyadı, adı və atasının adı qeyd olunur. Müvafiq qaydada götürülmüş bioloji material və məlumat DNT analizinin aparılması, DNT profilinin əldə olunması və DNT Məlumat Bankında saxlanılması üçün DİN Kriminalistik Tədqiqatlar İdarəsinə göndərilir. Əldə olunmuş bütün bioloji materiallar +40C temperaturda soyuducu konteynerdə qorunur və 24 saatdan gec olmayaraq təyinatı üzrə çatdırılır.\nGöndərilən bioloji materialın məlumatında aşağıdakılar qeyd olunur:\n- genom qeydiyyatının aparılmasının əsası və tarixi;\n- məcburi dövlət genom qeydiyyatından keçirilmiş şəxsin fərdi identifikasiya nömrəsi, soyadı, adı, atasının adı, vətəndaşlığı, cinsi, doğulduğu yer və tarix, şəxsin yaşadığı və ya olduğu yer üzrə qeydiyyatı haqqında məlumatlar;\n- bioloji materialı götürmüş və məlumatı hazırlamış təhqiqat orqanlarının, ibtidai istintaq orqanlarının adı və ya DİN.\nDNT analizinin aparılması üçün daxil olan bioloji materialın müşayiət sənədləri DİN-in Kriminalistik Tədqiqatlar İdarəsində qeydiyyatdan keçirildikdən sonra uçota alınır. Bioloji materialın uçotu 3 istiqamətdə aparılır:\n- məcburi dövlət genom qeydiyyatından keçirilmiş şəxslərin bioloji materialının uçotu;\n- könüllü dövlət genom qeydiyyatından keçirilmiş şəxslərin bioloji materialının uçotu;\n- naməlum meyitlərdən götürülmüş bioloji materialın uçotu.\nŞəxslərdən götürülmüş bioloji material DNT analizi başa çatana və DNT profili əldə olunanadək, xüsusi soyuducuda müvafiq şəraitdə saxlanılır. Naməlum meyitlərdən götürülmüş bioloji material DNT analizinə daxil olduğu andan xüsusi soyuducuda müvafiq şəraitdə saxlanılır. Analiz başa çatdıqdan və müvafiq sənədlər tərtib olunduqdan sonra bioloji material 3 iş günü müddətində sorğu verən orqana qaytarılır. Dövlət genom qeydiyyatının keçirilməsi məqsədilə daxil olmuş bioloji material DNT analizinin keçirilməsi və DNT profilinin əldə edilməsi üçün istifadə olunur. Şəxslərdən götürülmüş bioloji material DNT analizi və DNT profilinin əldə olunması zamanı tam istifadə edilir.\nFransa məhkəməsinə müraciət edən azərbaycanlılar azalıb\n23 Avqust 15:51\n23 Avqust 13:47\n23 Avqust 13:29\nHusilərə ağır zərbə - Strateji şəhər ələ keçirildi\n23 Avqust 23:44\nDabo azarkeşlərdən üzr istədi - "Məni söyməyin"\n23 Avqust 23:28\nQaynanasını döyən şəxs saxlanıldı\n23 Avqust 22:54\nVoleybolçularımız Avropa çempionatına qələbə ilə başladı\n23 Avqust 23:58


Azərbaycanda ilk müstəqil şəriət bankı yaranır, faiz olmayacaq… – Yenicag.Az\nAna Səhifə İqtisadiyyat Azərbaycanda ilk müstəqil şəriət bankı yaranır, faiz olmayacaq…\nAzərbaycanda ilk müstəqil şəriət bankı yaranır, faiz olmayacaq…\nYeni Çağ Media Qrupu – Fevral 19, 2016 - 11:16\nBu gün Azərbaycan özünün ilk avtonom islam bankının yaradılacağını elan edə bilər. Yenicag.az xəbər verir ki, bu haqda “Reuters” agentliyi yeni maliyyə təsisatının müşavirinə istinadən bildirir. Məlumata əsasən hökumət hazırda faizsiz maliyyələşmə məqsədi ilə bank haqqında qanunvericiliyin dəyişdirilməsi üzərində işləyir.\nAgentlk qeyd edir ki, bu addım Azərbaycanda Beynəlxalq Bankın yeni açdığı islami bankçılıq şöbəsini ötən ilin oktyabrında bağlamasından sonra ölkədə islam maliyyələşməsinin taleyini tamamilə dəyişdirəcək.\nAzərbaycan Qazaxıstan və Tacikistanla yanaşı Ciddədə mənzillənmiş İslam İnkişaf Bankının köməyi ilə şəriət qaydalarına əsaslanan bank sistemi üçün daha rahat şərait yaradan keçmiş sovet respublikalarından biri olacaq.\nİslami maliyyələşmə üzrə baş məslətçi Behnam Qurbanzadə agentliyə deyib ki, hazırda Azərbaycan Nazirlər Kabineti və İslam İnkişaf Bankının birgə işçi qrupu gələn ildən ölkədə ayrıca islam bankının yaradılması üzərində işləyir.\n“Onlar İslam İnkişaf Bankı ilə birlikdə qanunvericilik üzərində işləyirlər və bu bank modelni inkişaf etdirməyə çalışırlar”-islami bankçılıq üzrə regional məsləhət şurasının üzvü olan Qurbanzadə Dubayda keçirilən beynəlxalq iqtisadi konfransda deyb. “Yeni bankın adı iki ay ərzində elan ediləcək, bu bazarda yeni islam bankı olacaq”-o əlavə edib.\nGözlənilir ki, yeni bank lizinq sahəsində xidmət göstərəcək, lakin xidmət sahələrinin daha geniş olacağı gözlənilr.Onun fikrincə, hazırda Azərbaycanı bank sektorunda hökm sürən çətinliklər korporativ müştəriləri də alternativ maliyyələşmə mənbəyi kimi islam bankına cəlb edə bilər. “Bu gün bazar uzunmüddətli maliyyələşməyə ehtiyac duyur, bu, investisiyalara və partnyorluğa əsaslanmalıdır, sadəcə kredit verib faiz götürməyə deyil”-Qurbanzadə deyib.\nAzərbaycanda islami bankçılıq qaydalarını ilk dəfə Beynəlxalq Bank tətbiq etməyə cəhd göstərib və bu məqsədlə 200 milyon dollar ərəb kaptalı cəlb etmək barədə razılıq əldə edib. Bank həmin vəsaiti ipoteka yolu ilə Bakıda “7 Hills” adlı yaşayış kompleksinin inşasına yönəltməyi nəzərdə tutmuşdu. Lakin layihə uğursuz oldu və ötən ilin payızında Beynəlxalq Bank islami maliyyələşmə şöbəsini bağladı.


Rotterdamda keçiriləcək “Eurovision 2020” təxirə salındı » "Gündəlik" İnformasiya Agentliyi\nNiderlandın Rotterdam şəhərində keçiriləcək “Eurovision 2020” mahnı müsabiqəsi təxirə salınıb.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, Avropa Yayım Birliyi (EBU) COVID-19 virusu epidemiyası ilə bağlı yaranmış vəziyyəti, eləcə də mahnı müsabiqəsinə ev sahibliyi edəcək ölkənin hökuməti tərəfindən sözügedən epidemiya ilə bağlı qəbul edilmiş məhdudiyyət qərarlarını nəzərə alaraq, “Eurovision 2020” mahnı müsabiqəsinin təxirə salınması qərarını qəbul edib.\nBildirilib ki, mövcud vəziyyətlə bağlı mahnı müsabiqəsi may ayında təşkil edilə bilməz.\n“Eurovision” mahnı müsabiqəsinin icraçı direktoru Jon Ola Sand 64 il ərzində dünyanın bir çox ölkələrini, eləcə də milyonlarla azarkeşi bir araya gətirən mahnı müsabiqəsinin bu il təşkilinin mümkün olmayacağını təəssüflə qeyd edib. Diqqətə çatdırıb ki, “Eurovision” mahnı müsabiqəsinin 2021-ci ildə Rotterdamda keçirilməsi məsələsinə baxılır.


“Ağdam Pambıq” da özəlləşdi | marja.az\n“Ağdam Pambıq” da özəlləşdi\nƏmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi tərəfindən növbəti özəlləşdirmə hərracı 30 may tarixində keçirilib.\nKomitədən “Marja”ya daxil olmuş məlumata görə, hərracda özəlləşdirilən əmlaklardan 3-ü kiçik dövlət müəssisəsi, 4-ü istifadəsiz qeyri-yaşayış sahəsi, 3-ü isə nəqliyyat vasitəsidir. Bakı şəhəri üzrə 2 istifadəsiz qeyri-yaşayış sahəsinə və 3 nəqliyyat vasitəsinə, respublikanın digər şəhər və rayonları üzrə 3 kiçik dövlət müəssisəsinə, 2 istifadəsiz qeyri-yaşayış sahəsinə sifariş verilib.\nBudəfəki hərracda ən yüksək qiymətə özəlləşdirilən əmlak “Ağdam Pambıq” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti olub. Beləki, adı çəkilən əmlak 872 min 500 manata özəlləşdirilib. Həmin Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin torpaq sahəsi 93 min 604 kv.m, ümumi faydalı sahəsi isə 4 min 258 kv.m təşkil edir. Bundan başqa paytaxtın Göyçay rayonunda yerləşən Qeyri-yaşayış binası da qiyməti ilə digərlərindən fərqlənir. Beləki, həmin əmlakın qiyməti 52 min 500 manatdır. Ümumi faydalı sahəsi 28,6 kv.m, topaq sahəsi isə 9 min 801 kv.m təşkil edir.\nHərracda özəlləşdirilmiş istifadəsiz qeyri-yaşayış sahələrindən 2-si paytaxtın Suraxanı, Yasamal rayonlarında, digərləri isə Abşeron və Yevlaxda yerləşir. İstifadəsiz qeyri-yaşayış sahələrindən ən yüksək qiymətə özəlləşdirilən əmlak 50 min manat olub. Ümumili faydalı sahəsi isə 60 kv.m-ə yaxındır. Ən ucuz qiymətə özəlləşdirilən əmlak isə 3500 manat olub. Ümumi faydalı sahəsi isə 17,7 kv.m təşkil edib. Budəfəki hərrac da özəlləşdirilən belə əmlakların ümumi faydalı sahəsi 16,7 kv.m ilə 131,2 kv.m, qiymətləri isə 3500 manatla 50 min manat arasında dəyişib.


Keçən il Gürcüstan ərazisindəki neft kəmərləri ilə 281,7 milyon barel neft daşınıb » www.kaspixeber.az ~ Gündəlik Yenilənən XəBəR Portalı\nKeçən il Gürcüstan ərazisindəki neft kəmərləri ilə 281,7 milyon barel neft daşınıb\nKeçən il Gürcüstan ərazisindən keçən neft kəmərləri ilə 281,7 milyon barel neft daşınıb. Bu, 2016-cı illə müqayisədə 0,9 faiz azdır.\nBu barədə "Gürcüstan Neft və Qaz Korporasiyası" məlumat yayıb.\nMəlumatda bildirilir ki, 2017-ci ilin dördüncü rübündə Gürcüstan ərazisindən neft daşınmaları 2016-cı ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,6 faiz artaraq, 72,1 milyon barel təşkil edib.\nBakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri vasitəsilə Azərbaycandan Türkiyəyə 253,1 milyon barel neft nəql olunub. Qərb kəməri WREP kəməri ilə Bakıda Supsa terminalına 28,6 milyon barel (2016-ci illə müqayisədə 56,1 faiz az) neft ötürülüb.\nŞirkətin məlumatına görə, 2017-ci ildə neft kəmərləri ilə ən çox neft dekabrda daşınıb. Dekabrda ümumilikdə 24,4 milyon barel neft nəql olunub. Bunun da 21,7 milyon bareli Bakı-Tbilisi Ceyhan, 2,7 milyon bareli isə WREP kəmərləri vasitəsilə daşınıb.\nMəlumat üçün bildirək ki, Azərbaycan nefti dünya bazarına Bakı-Tbilisi- Ceyhan kəməri ilə 2005-ci ilin sentyabrından, WREP kəməri ilə 1999-cu ilin aprelindən daşınır. Hər iki kəmərin operatoru Britaniyanın bp şirkətidir.


AZAL-la bağlı narazılıq artıb - İki sahil\n02 mart 2021 00:07 Bütün xəbərlər Haqqımızda Əlaqə\nAZAL-la bağlı narazılıq artıb\n“İki sahil”in KONKRET.az-a istinadən verdiyi məlumatına görə, iqtisadçı Əkrəm Həsənov mövzu ilə bağlı bildirib ki, Azərbaycanda AZAL-la rəqabət apara biləcək alternativ aviaşirkətin yaradılması ideyası perspektivsizdir: “Yəni Azərbaycan kimi kiçik ölkələrdə “Azərsu”, “Azərenerji” kimi təbii inhisarçılar var, “AZAL” da onlardan biridir. Balaca ölkədə bu cür quruma rəqib heç kim yarada bilməyəcək. Hətta digər ölkələrdə də aparıcı aviaşirkətlərlə kiçik şirkətlər rəqabətə girə bilmir. Odur ki, bizdə mövcud problemlərin yeganə həll yolu, normal idarəetmə və ictimai nəzarət yaratmaqdır. “AZAL” da artıq Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinə verilib. Yəqin ki, Müşahidə Şurası yaradılacaq ki, şirkətlərin səmərəliliyi artsın. Səmərəlilik hər aviauçuşdan az qazanmaqla, çoxlu müştəri cəlb etmək deməkdir. Burada qiymətlərin xarici şirkətlərlə müqayisədə niyə üstün olduğunun da izahı verilməlidir. Yəni dövlət aviaşirkəti buna məcbur etməlidir”.\nƏkrəm Həsənovun sözlərinə görə, AZAL həm uçuşları həyata keçirən aviaşirkətdir, həm də hava limanına da nəzarət edir: “Yəni hava limanına xarici şirkətlər gələndə də tarifləri AZAL müəyyən edir. Amma elə etmək lazımdır ki, həmin qiymətləri AZAL müəyyən etməsin. Belə olan halda xarici aviaşirkətlərlə AZAL arasında rəqabət yaranacaq. Yəni AZAL elə edə bilər ki, onun təyyarələri üçün hava limanına daxil olmaq, orada parking etmək ucuz, amma xarici aviaşirkət üçün bu xidmətlər baha olsun. Bu halda isə həmin aviaşirkətlərin qiymətləri aşağı olsa da, xərci çox yüksələcək. Ona görə də bərabərlik olmalıdır. Bunu isə yəqin ki, Tarif Şurası müəyyənləşdirməlidir”.


AMEA Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutu » Beynəlxalq simpoziumda neftlə çirklənmiş torpaqların rekultivasiyası istiqamətində Azərbaycanda görülən işlər yüksək qiymətləndirilib\n17-20 iyun tarixlərində Rusyanın Moskva vilayətinin Puşino şəhərində Rusiya Elmlər Akademiyası, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Federal Tədqiqatlar Mərkəzi və Rusiya Xalqlar Dostluğu Universitetinin təşkilatçılığı ilə beynəlxalq simpozium keçirilib.Simpoziumun plenar iclasında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Əlövsət Quliyev “Abşeronda neftlə çirklənmiş torpaqların subtropik bitkilər vasitəsilə rekultivasiyası” mövzusunda məruzə edib. Məruzə ətrafında çıxışlar olub, suallar cavablandırılıb.\nSimpoziumun üçüncü günü Professor Əlövsət Quliyev Rusiya Elmlər Akademiyasının Torpaqların Fiziki-Kimyəvi və Bioloji Problemləri İnstitutunun direktoru, REA-nın müxbir üzvü Alekseyev Andrey Oleqoviçlə görüşüb.Görüşdə neftlə çirklənmiş torpaqlar və onların remidasiyası məsələsi geniş müzakirə edilib.\nƏlövsət Quliyev bu sahədə Azərbaycanda görülən işlər barədə ətraflı məlumat verib. Qeyd olunub ki, bu problem bütün MDB ölkələrini narahat edir. 222,4 min hektar sahəsi olan Abşeron yarmadasının 33,3 min hektarı neftlə çirklənmiş sahələrdən ibarətdir. Bu çirklənmiş torpaqlar bütün ərazi üzrə dəqiq olmayan formada yayılıb. Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev bu sahəyə ciddi diqqət yetirir. Bunun nəticəsidir ki, neftlə çirklənmiş torpaqlar və onların remidasiyası sahəsində Azərbaycanda böyük işlər görülüb. Abşeron torpaqlarının neft tullantılarının, lay və kanalizasiya sularının təsirindən qorumaq üçün Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, “Azərsu” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, Dövlət Neft Şirkətinin və digər təşkilatlar mühüm tədbirlər həyata keçirirlər. Onların fəaliyyəti nəticəsində yaxın vaxtlarda bu problemlər tamamilə öz həllini tapacaqdır. Rusiya Elmlər Akademiyasının Torpaqların Fiziki-Kimyəvi və Bioloji Problemləri İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, biologiya elmləri doktoru, professor Pinskiy David Lazaroviç neftlə çiklənmiş torpaqların müxtəlif bakteriyaların təsriri ilə münbit hala gətirilməsinin əhəmiyyətindən danışıb, Azərbaycanın bu sahədəki təcrübəsindən bəhrələnməyin vacibliyini vurğulayıb.\nHəmçinin professor Əlövsət Quliyevin Rusiya Elmlər Akademiyasının Q.K.Skryabin adına Biokimya və Mikroorqanizmlərin Fiziologiyası İnstitutunda məruzəsi dinlənilib.\nSimpozimun yekununda qərara alınıb ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Rusiya Elmlər Akademiyası və Qazaxıstan Elmlər Akademiyasının aid institutları müzakirə olunan məsələlərlə bağlı əməkdaşlıq etsinlər. Bildirilib ki, onların birgə səyi ilə neftlə çirklənmiş torpaqların rekultivasiya və remedisiya\nedilməsi minlərlə hektar torpaqların əkin dövriyyəsinə qaytarılması və məhsuldarlığın artırılmasına səbəb olacaqdır.\nSonda əməkdaşlığa dair niyyət protokolu imzalanıb.


İran azərbaycanlılarının BMT qarşısında aksiyası\nABŞ prezidenti Barak Obamanın BMT-nin Baş Assambleyasının sessiyasında çıxışında İranla bağlı açıqlamaları və Qərbin mötədil prezident kimi baxdığı Həsən Ruhaninin İranın siyasi kursunun yumşala bilməsinə işarə edən çıxışından sonra ekspertlər İran və ABŞ arasında qarşılıqlı əlaqələrin qurulması üçün yeni şəraitin yarandığını qeyd edir.\nBeynəlxalq ictimaiyyət İran və ABŞ arasında mümkün yaxınlaşma ilə bağlı ehtiyatlı nikbinliyini ifadə etdiyi vaxt, İran azərbaycanlıları prezident Ruhanini seçki kampaniyası zamanı verdiyi vədlərə əməl etməyə çağırır. Bu məqsədlə İran azərbaycanlıları Nyu-Yorkda BMT qarşısında mitinq keçirib.\nMitinqin təşkilatçılarından biri Azərbaycan Milli Dirəniş Hərəkatının sözçüsü Davud Turan Amerikanın Səsinə müsahibədə aksiyanın İranda azərbaycanlıların vəziyyəti, azərbaycanlıların hüquqlarının pozulması, onların ana dilində təhsil almasına imkan verilməməsi kimi problemlərə diqqət çəkmək məqsədilə keçirildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, aksiya iştirakçıları Həsən Ruhaniyə seçki kampaniyası zamanı azərbaycanlılara ana dilində təhsil hüquqlarının təmin edilməsi, Urmiya gölünün qurumasının qarşısının alınması istiqamətində fəaliyyət göstərilməsilə bağlı verdiyi vədlərə əməl etməsi üçün bir mesaj verməyə çalışıblar.\nSəid Mətinpur 5 ildir həbsdədir, bu müddətdə onun bir dəfə də olsun ailə üzvlərilə görüşməsi üçün evə getməsinə icazə verməyiblər\nDavud Turan BMT Baş Assambleyasının sessiyasında iştirak etmək üçün Nyu-Yorka gəlməzdən əvvəl prezident Həsən Ruhaninin sərəncamı ilə İranda insan haqları müdafiəçisi Nəsrin Sutude daxil olmaqla 11 siyasi məhbusun azad edilməsindən danışaraq, bu amnistiyanın azərbaycanlılara şamil olmadığını və əksinə azərbaycanlı siyasi məhbusların vəziyyətinin daha da ağırlaşdığını bildirib. O, azərbaycanlılara qarşı təzyiqlərin daha da artdığını deyərək milli fəallar Səid Nəimi və Salar Turinin həbs edilməsi, Mehdiy Kuxiyana işgəncə verilməsi, Yeni GAMOH liderlərinin 9 illik həbs cəzalarını çəkməsi kimi fakatları qeyd edib. David Turan Tehranda həbsxanada cəza çəkən milli fəal və jurnalist Səid Mətinpurin bu müddət ərzində ailə üzvlərilə görüşmək üçün evə getmək icazəsi almadığını xüsusi vurğulayıb.\nDavud Turan prezident Ruhaninin azərbaycanlıların ana dilində təhsil almaq hüququnun təmin edilməsi ilə bağlı verdiyi vədə baxmayaraq, buna əməl edəcəyinə inanmadığını deyib. “Lakin seçkidən sonra o dedi ki, bizim bir tək millətimiz var, o da İran millətidir və onun bir dili var”-deyə Davud Turan bildirib. Onun sözlərinə görə, Urmiya gölünün qurumasının qarşısının alınması üçün bir qurum təşkil edilsə də, hələlik konkret işlər görülməyib. Davud Turan Həsən Ruhaninin verdiyi vədlərə əməl etməsi üçün İranda əsaslı dəyişikliklərin baş verməli olduğunu qeyd edib.\nHəsən Ruhani seçkidən sonra dedi ki, bizim bir tək millətimiz var, o da İran millətidir və onun bir dili var\nDavud Turan İranın Qərblə yaxınlaşma istəyinin əsas səbəbinin Tehranın nüvə proqramını davam etdirməsi üçün vaxt qazanmaq istəyi ilə izah edir. Onun sözlərinə əsasən, Qərb və İran arasında müzakirələr təkcə nüvə proqramı ilə bitmir, burada insan hüquqlarına hörmət edilməsi, İranın terrorizmi dəstəkləməsi, İranın Yaxın Şərqdə siyasi proseslərə müdaxilə etməsi kimi məsələlər mövcuddur. O, Qərb və İran arasında etibarın yaradılması prosesinin uzun sürə biləcəyini qeyd edərək, azərbaycanlıların vəziyyətdən asılı olmayaraq insan hüquqları, təhsil haqları uğrunda mübarizələrini davam etdirəcəyini deyib. “Orada 30 milyondan çox insan yaşayır və onlar ibtidai haqlarından məhrumdurlar, hansı şəraitdə olursa-olsun, hansı hakimiyyət olursa-olsun biz bunun əməli olması üçün mücadiləmizi davam etdirəcəyik”-deyə Davud Turan Amerikanın Səsinə bildirib.


Deputatlarımız ən çox nəyə pul xərcləyir? – Sorğu | Sosial Xəbər\nHome Milli Məclis Deputatlarımız ən çox nəyə pul xərcləyir? – Sorğu\nDeputatlarımız ən çox nəyə pul xərcləyir? – Sorğu\nÖlkə üzrə əhalinin xərclərinin 45,4 %-i ərzağa, 37,15 %-i qeyri-ərzağa 17,45 faizi pullu xidmətlərə sərf edilib. Təqdim etdiyimiz bu rəqəmlər 2021-ci ilin ilk 5 ayının rəsmi statistikasıdır. Lakin bahalaşma ilə əlaqədar hazırda bu rəqəmlər kəskin dəyişib.\nBəs, millət vəkilləri ay ərzində ən çox nəyə pul xərcləyir?\nSosialxəbər.az bildirir ki, Axar.az-ın sorğusuna cavab olaraq millət vəkili, xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı bildirdi ki, ay ərzində ən çox xərci benzinə çıxır:\n“Təbii ki, kommunal xərclər də çox olur. İşlə əlaqəli bölgələrə, ən çox da Neftçalaya tez-tez gedirik deyə, aylıq ən azı 700-800 manat yanacağa xərcim çıxır. Qida xərci barədə dəqiq rəqəm deyə bilməyəcəyəm, bununla xanımım məşğul olur. O məsələlərə mən qarışmıram (gülür)”.\nMillət vəkili Məlahət İbrahimqızı telefon xərcinin çox çıxdığını bildirdi:\n“Bunu yaxşı ki, yadıma saldınız. Telefon abunəsinə xərcim çox çıxır. Vatsapı çıxaranlar sağ olsun, indi telefon xərcim əvvəlki illərə nisbətən bu səbəbdən azalıb. Əlbəttə ki, qida xərclərimiz daha çoxdur. Baxım xərclərinə gəlincə, indiki dövrdə bəylərimiz bu mövzuda xanımlarımızdan heç də geri qalmırlar (gülür). 30-40 il bundan qabaq necə yaşamışamsa, indi də o həyat tərzində yaşayıram. Baxıma çox cüzi xərcim çıxır”.\nMillət vəkili Fazil Mustafa isə bildirib ki, ay ərzində ən çox xərci kitaba çıxır:\n“Ötən gün “Bukinist” kitab mərkəzində 450 manat kitaba pul xərcləmişəm. Hər ay kitab alıram. Fəlsəfə, hüquq sahələrinə aid kitablara üstünlük verirəm. Bədii kitablara çox az pul xərcləyirəm. Çalışıram ki, ay ərzində iki dəfə kitab alım. Ümumiyyətlə, kitab almağa xəsislik etmirəm. Xidməti maşın olmadığına görə, şəxsi maşınımdan istifadə edirəm. Şəhərdaxili daha çox çəkilişlərə, tədbirlərə getdiyim üçün yanacağa hər ay təxminən 600 manat xərcim çıxır”.\nMillət vəkili Zahid Oruc qeyd edib ki, hər bir ailənin özünəməxsus xərc smetası var:\n“Ailə tərkibimiz 4 nəfərdən ibarətdir. Açıq desəm, xərclərimiz o qədər də böyük deyil. Ailə xərclərini hər zaman çox rasional, müəyyən çərçivədə aparmağa çalışmışıq. Hazırda övladların təhsil məsələləri əsas qayğımızı təşkil edir. Digər tərəfdən gündəlik qida ehtiyaclarının qarşılanması üçün bazarlıqlara da xərcləyirik. Xərclərimizin müəyyən hissəsini isə kitablar təşkil edir”.\nMillət vəkili Kamilə Əliyeva sağlam və keyfiyyətli qidalara üstünlük verdiyini deyib:\n“Ailədə ərzaq məhsullarına daha çox pul xərcləyirik. Keyfiyyətli və yerli məhsullara üstünlük verirəm. Çünki yerli məhsullarımıza güvənim daha çoxdur. Çalışıram ki, sağlam qidalanaq. Övladlarımızın ehtiyaclarına, baxıma, geyimə də pul xərclənir. Konkret rəqəmi deyə bilməyəcəm. Gələn ay bunu mütləq hesablayacağam”.\nMillət vəkili Elman Nəsirovun da ən çox xərci ərzağa çıxır:\n“Eyni zamanda görüşlər, tədbirlərlə əlaqədar seçildiyim dairəyə – Cəlilabada da tez-tez gedirik. Bu səbəbdən yanacağa hər ay xeyli pul gedir. Telefon görüşlərimiz də olur. Abunə olduğum üçün aya 50 manat telefon xərci kifayət edir”.\nPrevious articleƏrdoğan nə edib? Cavabım budur – Zaur Əliyev\nNext articleNeft yenə ucuzlaşdı\nMilli Məclis bu gün Şuşada iclas keçirəcək


Ana səhifə » Mədəniyyət » Heydər Əliyev Mərkəzində “Musica Viva” Moskva Kamera Orkestrinin konserti olacaq\n“Musica Viva” Moskva Kamera Orkestri 1978-ci ildə yaradılıb. 1988-ci ildən indiyədək orkestrə dirijor, violonçel ifaçısı və pianoçu Aleksandr Rudin rəhbərlik edir. “Musica Viva” müxtəlif janrlarda ifa edən universal musiqi kollektividir. Orkestrin geniş repertuarına rus və qərb klassiklərinin nadir ifa olunan əsərləri, eləcə də müasir müəlliflərin bəstələri daxildir. “Musica Viva” son 10 il ərzində uğurla böyük layihələr həyata keçirir - opera və oratoriyaları tanınmış müğənni və dirijorların iştirakı ilə konsert şəklində təqdim edir.\n“Musica Viva” beynəlxalq musiqi festivallarının daimi iştirakçısıdır. Orkestr Almaniya, Belçika, Çexiya, Çin, Finlandiya, Fransa, Hindistan, İspaniya, İtaliya, Latviya, Niderland, Sloveniya, Tayvanda, Türkiyə və Yaponiyada qastrollarda olub. Müxtəlif səsyazma şirkətlərində onlarla diski buraxılıb.\nAleksandr Rudin Rusiya Federasiyasının Xalq artisti, Dövlət mükafatı laureatıdır. Dünya şöhrətli violonçel ifaçısı, simfonik və kamera orkestrləri ilə əməkdaşlıq edən dirijor, pianoçu, pedaqoq-tədqiqatçı, kamera əsərlərinin orkestr redaksiyasının müəllifidir. Onun repertuarı sərhədsizdir - violonçel üçün 400 il ərzində yaradılmış həm məşhur, həm də heç vaxt ifa olunmayan əsərləri əhatə edir.\nTruba ifaçısı Andrey Yerşov 2011-ci ildə Moskva Dövlət Konservatoriyasını bitirib. Hazırda K.Stanislavski və V.Nemiroviç-Dançenko adına Moskva Akademik Musiqili Teatrının solistidir.


Ölkəmizdə Beynəlxalq TolerantlıqGünü silsilə tədbirlərlə qeyd olunub\nÖlkəmizdə Beynəlxalq Tolerantlıq\nGünü silsilə tədbirlərlə qeyd olunub\n19:33 19-11-2018 218\nƏvvəl onu diqqətinizə çatdıraq ki, Beynəlxalq Tolerantlıq günü 1995-ci ildə UNESKO-nun 50 illiyi münasibətilə təsis edilib. Bu günün təsis edilməsində məqsəd, nizamnaməsində də qeyd olunduğu kimi, dünyada hamını bir-birinə dözümlülük nümayiş etdirərək mehriban qonşuluq şəraitində yaşamağa çağırışdır. Bu çağırış həm də dünyada birgəyaşayışın, tolerantlığın və multikulturalizmin qorunmasına və inkişafına xidmət edir. Ölkəmizdə isə bu dəyərlər ta qədim zamanlardan formalaşıb, qorunub və bu günümüzə qədər gəlib çatıb. Buna görə də Azərbaycan bu gün dünyada bir çox millətlərin, dini konfessiyaların dinc yanaşı yaşamasının unikal nümunəsinə çevrilib və multikulturalizmin, eləcə də tolerantlığın örnəyi kimi qəbul olunur. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin tolerantlığın qorunub saxlanılması istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər, ölkəmizi müxtəlif milli və mədəni dəyərlərin qovuşduğu məkana çevirdi. Ümummilli liderin xalqın tələbi və təkidi ilə hakimiyyətə ikinci qayıdışından dərhal sonra dini ocaqlar, məscid və kilsələr, sinaqoqlar dövlət himayəsinə götürüldü və geniş təmir-bərpa işlərinə başlanıldı. Bununla da ölkəmizdə birgəyaşayışın təməl prinsiplərinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində böyük işlərin təməli qoyuldu. Bu gün Azərbaycan dünyanın nadir ölkələrindəndir ki, burada ayrı-ayrı millətlərin, xalqların, dinlərin nümayəndələri bir ailə kimi yaşayırlar. Xalqımızın dili, dini, mədəniyyəti, adət-ənənələri, milli-mənəvi dəyərləri ilə bərabər, burada yaşayan bütün xalqların da ana dilinə, dininə, mədəniyyətinə, adət-ənənələrinə böyük diqqət və hörmətlə yanaşılır, onların fəaliyyətinə və inkişafına geniş imkanlar yaradılıb. Bunun nəticəsidir ki, ölkəmizdə tarixən formalaşan dini və milli dözümlülük yüksək səviyyədə öz təzahürünü tapıb. Bu da heç şühəsiz ki, Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin uzaqgörən milli və dövlətçilik siyasətinin nəticəsidir. Ümummilli liderin siyasi kursunun davamçısı, Prezident İlham Əliyev də dövlət başçısı kimi fəaliyyətə başladığı ilk dövrdən bu istiqamətdə mühüm qərarlar qəbul etdi, dini abidələrin bərpası, təmiri ilə bağlı ardıcıl tədbirlər gördü, tolerantlıq örnəyi olan qədim dini ocaqlar, müqəddəs yerlər yenidən quruldu. Ən əsas məqam isə odur ki, ölkəmizdə yaşayan bütün xalqlara, dinlərə məxsus tarixi-mədəni abidələr, dini məbədlər də heç bir fərq qoyulmadan qorunur və bərpa olunur. Prezidenit İlham Əliyev öz çıxışlarında dəfələrlə bəyan edib ki, milli və dini dözümlülük, tolerantlıq Azərbaycanın böyük sərvətidir. Azərbaycan dövləti və xalqı da bu sərvəti qorumaq naminə, öhdələrinə düşən bütün vəzifələri yerinə yetirirlər.


ANS-çilər bir arada: Vahid Mustafayevin xəbər agentliyi fəaliyyətə başladı – FOTO – A24.Az\nA24.AzSon DəqiqəANS-çilər bir arada: Vahid Mustafayevin xəbər agentliyi fəaliyyətə başladı – FOTO\nANS-çilər bir arada: Vahid Mustafayevin xəbər agentliyi fəaliyyətə başladı - FOTO\nANS Şirkətlər Qrupunun rəhbəri Vahid Mustafayevə məxsus olduğu deyilən “istipress” xəbər agentliyi artıq fəaliyyətə başlayıb. A24.Az-ın məlumatına görə, artıq bir neçə gündür ki, saytda mütəmadi olaraq xəbərlər yayımlanır.\nOnu da bildirək ki, bu agentlik də, fəaliyyəti dayandırılan ANSPRESS.com saytı kimi Amerika Birləşmiş Ştatlarında qeydiyyatdan keçirilib. Lakin saytın konkret olaraq kimin adına qeydiyyatdan keçirildiyi gizli saxlanılır.\nYeni fəaliyyətə başlayan agentliyin əsasən keçmiş ANS-çilərdən ibarət olduğu bildirilir.\nXatırladaq ki, bir müddət əvvəl ölkə.az saytı ANS Şirkətlər Qrupunun rəhbəri Vahid Mustafayevin yeni internet televiziya açacağı və bu televiziyanın “istipress.com” ünvanında yerləşəcəyi barədə xəbərlər yayıb.\nSon Dəqiqə, Foto xəbər, Banner\nTürkiyə, Azərbaycan, Milli Televiziya və Radio Şurası, istipress


Fellinini düşünərkən... - ANAR yazır | Edebiyyatqazeti.az\nFellinini düşünərkən... - ANAR yazır\n30.01.2020 14:17 | 967 dəfə oxunub A A+ A- İncəsənət\nBöyük italyan kinorejissoru haqqında bu esse 1993-cü ildə İstanbulda onun ölüm xəbərini aldığım zaman rus dilində yazılıb. Federiko Fellininin yüz illiyi qeyd olunduğu bu günlərdə yazımı ilk dəfə Azərbaycan dilində oxuculara təqdim edirəm.\nBir neçə gün əvvəl acıdan acı bir xəbər eşitdim. Fellini komadadır, həkimlər heç bir ümid yeri qoymur, qalan günlərinin bir həftədən çox olmayacağını deyirlər. Dərk edirdim ki, onu xilas etməkçün çağdaş təbabətin ən yeni nailiyyətlərindən istifadə olunur, amma buna baxmayaraq, artıq heç nə etmək mümkün deyil. Bəli, bütün bunlara rəğmən yenə də düşünürdüm: kaş bu ölüm hökmü bir az da gec icra olaydı, kaş hələ bir neçə gün, bir nəçə həftə də həyatda qalaydı.\nAmma budur bax, qaradan qara xəbər gəldi: təkrarsız filmlərin müəllifi, kino sənətində böyük bir mərhələni tamamlayıb yeni bir mərhələ açan dahi sənətkar dünyasını dəyişdi.\nNeçə aydı dərs dediyim İstanbulda - həm doğmadan doğma, həm yaddan yad şəhərdə - tutqun, yağışlı bir gündə aldığım bu xəbər, sanki məndə bir yetimlik hissi yaratdı. Buna bənzər hissləri mən dünyamız Çaplinlə, Heminqueylə, Pasternakla, Şostakoviçlə, Nazim Hikmətlə, Qara Qarayevlə vidalaşdığı günlərdə də duymuşdum. Əlbəttə, min illər boyu dünya tarixində dahilər az olmayıb, amma sənin çağdaşın olan, səninlə eyni bir dövrdə yaşayan, sənin daima izlədiyin, sənin fikirlərinə, duyğularına hakim kəsilmiş insanların itkisi daha göynədicidir. Axı sənə elə gəlirdi ki, bu dahilər bilavasitə sənə müraciət edirlər, səninlə dərdləşirlər, qayğılarını paylaşırlar, məhz sənə təsəlli verirlər. Yaradıcılıqlarının müəyyən dövrü sənin gözlərin qarşısında cərəyan edir.\nFellini, yəqin ki, mənim gənclik bütlərimdən sonuncusu idi. Və hər belə itkiylə sənin öz ömrünün, xatirələrinin, duyduqlarının, düşündüklərinin bir hissəsi də qeyb olur. "Soruşma ki, çan kiminçün çalınır, çan səninçün çalınır".\nBütün nəslimizin adından danışa bilmərəm, amma Fellini şəxsən mənim sənət zövqümü, həyat və ölüm haqqında fikirlərimi, sevgi və yaradıcılıq anlayışlarımı formalaşdıran, müəyyənləşdirən, tənzimləyən sənətkarlardan idi. Kino sənətində FeIlininin böyük sələfləri, görkəmli çağdaşları, tanınmış həmvətənləri olub. Amma mənim fikrimcə, XX əsrdə yaranmış kino sənətində yalnız iki yaradıcını tam haqla dahi saymaq olar - Çarli Çaplini və Federiko Fellinini. Daha dəqiq desək, Çaplin səssiz kinonun, Fellini səsli kinonun dahisidir. Kino tarixinin bu iki dövrü yalnız texnoloji cəhətdən fərqli deyil. Bu iki dövr sənətin iki müxtəlif və çox fərqli növləridir. Üslubiyyət, ifadə vasitələri, plastika, estetik meyarlar cəhətdən bir-birindən ayrılan iki sənət sahəsi.\nMən Fellininin demək olar ki, bütün filmlərini görmüşəm. Onun yaradıcılığını çox sevirəm. Beş filmi ruhuma daha yaxındır: "Kabiriyanın gecələri", "Yol", "Həyatın ləzzəti", "Səkkiz yarım", "Amar ord". Fellininin ilk filmləri "Ağ şeyx", "Südəmərlər", "Dələduzlar", sanki sonrakı əsərlərinə hazırlıqdır, eskizlərdir. Adını əvvəl çəkdiyim beş filmdən sonra yaratdığı əsərlər isə yüksək, amma bir qədər soyuq peşəkarlığın örnəkləridir. Sanki Fellini demək istədiklərinin, çatdırmaq istədiyi ismarışların hamısını deyib və artıq yeni heç bir şey demək istəmir, ya deyə bilmir. Bu baxımdan elə "Səkkiz yarım" filmi sənətkarın son dərəcə səmimi etirafıdır.Təbii, bu o demək deyil ki, Fellini fiziki ölümündən öncə sənətkar kimi tükənmişdir. Hətta bir dahiyanə əsər yaratmış sənətkar - Fellini isə dediyim kimi bir yox, bir neçə dahiyanə əsərin müəllifidir - sənətin qızıl xəzinəsinə daxildir. Və belə əsər, ya əsərlər həyatının, yaradıcılıq ömrünün hansı dövründə yaranmasından asılı olmayaraq müəllifin əbədi tükənməzliyini təmin edir.\nDünən Türkiyə telekanalı Fellininin ölümüylə bağlı "Səkkiz yarım" filmini göstərirdi. Mən hələ Moskvada Ssenari kurslarında oxuduğum zamandan etibarən o vaxt geniş sovet tamaşaçıları üçün yasaq olunmuş bu filmə azı on dəfə baxmışam. Və indi növbəti dəfə tanış kadrları seyr edərkən mat qalırdım. Haçansa çox qəliz və çətin anlaşılan sənət əsəri sayılan bu film nə qədər sadə və aydındır. Halbuki, ilk dəfə seyr edilərkən çoxlarına - elə mənim özümə də xeyli mürəkkəb görünmüşdü. İndi rejissor üslubunun bu özəlliyi - xüsusi qeyd olunmadan reallıqdan xatirələr aləminə keçid, gerçəkliklə fantaziyaların bir-birindən ayrılmaması o qədər aydın-aşkardır ki, təəccüb qalırsan: haçansa bunu necə anlaşılmaz saymaq olarmış. Amma bunu dərk etməyin filmə dəfələrlə baxmaqdan başqa ayrı bir səbəbi də var. Fellini kəşflərinin başqa rejissorların filmlərinə daşınması, istifadə olunması və təkrar-təkrar işlənməsi bu sayaq montaj pərakəndəliyini asan qavramağa yardım edir.\nİndi bu filmə baxarkən tətbiq olunan üslubu asan dərk edirsən: olanların və olacaqların qatma-qarışığı, xatirələrin və real yaşanılan anların bir-birinə keçişi təbii qavranılır. Fellininin proobrazı olan rejissor Qvidonun (aktyor Marçello Mastroyaninin ifasında) niyyətləri və tərəddüdləri, xatirələri və fantaziyaları yeni bir müstəvidə cərəyan edir "kino içində kinoda". Fellini ekrana səksəkəli bir sənətkar qəlbinin səmimi etirafını gətirir. Rejissor Qvidonun zövcəsi (yəni Fellininin həyat yoldaşı Cülletta Mazini) obrazını aktrisa Anuk Eme yaradır. Filmin bir əsas motivi gəzəyən ərin arvadından üzrxahlığıdır. Fellini Qvidonun (yəni özünün) arvadına xəyanətlərini, qısa sürən əhəmiyyətsiz eşq macəralarını izah etməyə çalışır və həm də arvadını inandırmaq istəyir ki, ona hər hansı başqa qadınla deyil, Sənətiylə və Yaddaşıyla xəyanət edib.\nSənət və Yaddaş. Sənətə çevrilmək istəyən və bunu bacarmayan Yaddaş - Qvidonu əzablara düçar edən budur. İstədiyini yarada bilməmək gücsüzlüyü Qvidonun vurnuxmalarının səbəbidir. Əlbəttə, bu filmin fikir və duyğu zənginliyinin ancaq bir məqamıdır. Həyatın hüdudsuzluğu, Yaddaşın sərhədsizliyi və bunu sənət vasitəsilə ifadə elməyin mümkünsüzlüyü sənətkarın məğlubiyyətidir. Və məntiqi nəticə - sükutdur, sənətdən imtina etməkdir. Rembo şairliyi atandan sonra şair oldu. Mallerme yazısız bomboş ağ vərəqi tərənnüm edirdi. Filmdə bu fikirləri Qvidonun tərəf-müqabili, opponenti tənqidçi irəli sürür.\nFilmin bir motivi də səadətin mümkünsüzlüyüdür. Qvido kardinala etiraf edir: "Müqəddəs ata, mən bədbəxtəm". Kardinalın cavabı: "Övladım, kim deyib ki, insan dünyaya xoşbəxt olmaqçün gəlir".\nSevməyin mümkünsüzlüyü. Qvidonun bəyaz paltarlı ilham pərisi (aktrisa Klaudia Kardinale) filmdə paklığın və qadınlığın rəmzi kimi təqdim olunur. Qvidonun bədbəxtliyinin səbəbini isə belə izah edir: "Ona görə ki, sən sevməyə qadir deyilsən".\nQvidonun katolik asketizmiylə zədələnmiş uşaq zehni dəniz kənarında Saraqinanın şəhvət dolu rəqsiylə üz-üzə gəlir.\nÜç kəlmə sözlə - "aza, nizi, maza" sözləriylə uzaq uşaqlığın yaddaşda canlanan nostalji xatirələri.\nTəsadüfü deyil ki, "Səkkiz yarım" filmində rejissorun (Fellininin) atasını başqa bir filmində olduğu kimi eyni aktyor ifa edir. Kinoşünasın doqmatik mülahizələri sənət əsərini cərrah bıçağıyla kəsib doğranması və canlı orqanizmin meyitə çevirməsi kimidir. Bütün bunların hamısı var "Səkkiz yarım"da. Ancaq tək bunlar yox. Qvidonun məşuqəsi (aktrisa Sandro Milo) aşnasının yatağında ərinin problemlərini həll edən yüngülməcaz xanım... Çəkilməsi nəzərdə tutulan filmin maddi xərcləri üçün daima əndişələnən prodüser və onun səfeh rəfiqəsi. Seksual qayğıları olan ahıl aktrisa. Özündən çox cavan qızın toruna düşmüş "Don Juan" və onun sevgilisi - özünü sirli, sehrli qadın kimi göstərməyə çalışan gənc qadın. Yaşlı statistlər, məlum olmayan bir ordunun təqaüdçü generalları, subretkalar, geyimçilər, rejissorun köməkçiləri, prodüserin ətrafındakılar - bütün bu hay-küylü, mütəhərrik kütlə. Zərgər dəqiqliyilə ekranda canlandırılan personajlar. Pərtliyini kübarlığı və qüruruyla gizlətməyə çalışan Luiza - Qvidonun arvadı. Və nəhayət, Qvidonun özü - sənətkar və təlxək, yumşaq təbiətli, mülayim, xeyirxah insan, kefcil və dərdli, xəyalpərvər və tənha, bütün varlığıyla xatirələrə, fantaziyalara qərq olmuş, tərəddüdlər içində çabalayan varlıq.\nÇoxçeşidli İnsan xarakterlərinin zəngin qalereyası - Mikelanjelo qüdrətiylə və incə Çexov psixologizmiylə ekrana çıxarılanlar.\nQvidonun xəyali intiharının son anında anasının xəyali fəryadı, Qvidonun erotik fantaziyalarında həyatından keçən qadınların qısamüddətli macəraları fonunda arvadının çexovsayağı məişət replikası: "Qvido, gəl, şorba soyudu axı...".\n"Səkkiz yarım" bütün xalqlar və bütün zamanlar üçün əbədi sənət əsəridir, amma onu yalnız italyan yarada bilərdi. Bu ümumbəşəri olduğu qədər də sırf italyan filmidir, italyan milli xarakterini, çoxdanışmasını, danışanda əl-qol ölçməyini, çılğınlığını, zarafatcıllığını, temperamentini, qəm-qüssəsini əks etdirən insan mənzərələridir.\nFellini yalnız kinoda italyan neorealizminin deyil, həm də teatrda "komedi del arte"nin varisidir. Onun sənəti həm də başqa ölkələrdəki kino çağdaşlarının əsərləriylə həmahəngdir. Fellini də ispan rejissoru Luis Bünyüel kimi katolik dünyagörüşünün əsarətindən qurtulmağa çalışır. Çarli Çaplin kimi, sirk sənətini yalnız şən, şux deyil, qəmli bir oyun kimi qavrayır. İnqmar Berqman kimi, həyatın faniliyi haqqında bədbin düşüncələrə dalır və eyni zamanda yalnız özü kimi yaşamanın hay-küylü karnavalından sonra əbədi sükutun xofunu duyur.\nİlham pəriləri və idbar sifətlər, möminlər və dələduzlar, həyatsevərlər və qaramatlar, yaşanmamış sevgilər, incikliklər və barışıqlar, insanı boğan xatirələr və puç olmuş ümidlər, hüdudsuz fantaziyalar və yaddaşın əsarətindən xilas olmaq cəhdi.\nVə sonda çəkilməyəcək filmin başlanmayacaq çəkilişi. Sökülən dekorlar. Rejissorun həyatından keçmiş insanların rəsmi keçidi. Xatirələrdən xilas olmaq. Və nəhayət, ürəyi titrədən motiv - bəstəkar Nina Rotanın yalqız trubada çalınan kədərli melodisi. Bu ovqatı Fellinidən başqa kim yarada bilərdi?\nƏlvida, Ustad! Təşəkkür ki, var idin.


Ekoloji cəhətdən təmiz Taxta Küp Otunuzu Yalnız Buzdan istifadə edərək soyudacaq - İnnovasiya - 2021\nEkoloji cəhətdən təmiz Taxta Küp Otunuzu Yalnız Buzdan istifadə edərək soyudacaq\nKondisionerlər bahalı, həcmli və çox enerji sərf edə bilər, bu səbəbdən iki memar bu problemi həll etmək üçün yola çıxdı. Nisbətən böyük qapalı məkanları effektiv şəkildə sərinləmək üçün yalnız bir buz qabığından istifadə edən inteqrasiya olunmuş bir fan olan kiçik bir kub dizayn etdilər. Azarkeşlər sadəcə havanı dolaşır və ətrafdakı hava hələ də isti olarsa, çox da yaxşı iş görmürlər. Geizeer, bir otağı sərinləmək üçün dondurucularımızda yığılmış enerjinin bir hissəsini istifadə etmək üçün hazırlanmışdır 5 saata qədər. Gözəl taxta dizaynı və texnologiyanın necə işlədiyini görmək üçün aşağıdakı videoya baxın.\nBu cihazın memarlar tərəfindən dizayn edildiyini nəzərə alsaq, gözəl sənaye dizaynına malikdir və ən yaxşı materiallarla təchiz edilmişdir. Kassa və istilik izolyatoru olaraq ağac seçdilər, sənaye ilə birlikdə zərif bir finiş üçün metal bir sıçrayışla. Cihazın işi inanılmaz dərəcədə sadədir, bir fan cihazın mərkəzindəki xüsusi qəliblənmiş buz qabığı tərəfindən soyudulmuş havanı dolaşır.\n[Şəkil mənbəyi: Geizeer]\nGeizeer, Kickstarter-da demək olar ki, hədəfinə çatdı, yalnız haqqında 10.000 ABŞ dolları daha çox getmək. Yalnız haqqında 85 ABŞ dolları, bu kiçik, ekoloji cəhətdən təmiz kondisionerlərdən birini ala bilərsiniz və həcmli kondisionerinizi işə salmaq üçün əla bir alternativ təklif edir. Üçün gündə 1 sentdən azdır enerji xərclərində bu kiçik blok təxminən 12 kvadratmetr ərazini soyudacaq. Hər yerdə çox isti olduğu halda bu sizin ofis və ya yataq otağınız üçün əla olardı.\nBu cihazın istifadə etdiyi ən böyük şey, gözəl dizaynı və daşınmasıdır. 85 dollar ən çox xərcləmək istədiklərindən bir az çoxdur, ancaq enerji xərclərini düşündüyünüz zaman bütün evinizi ənənəvi A / C ilə qızdırmaqla müqayisədə Geizeer heç vaxt öz xərcini ödəməyəcəkdir.\nEləcə də baxın: Hər hansı bir köhnə soyuducunu günəş enerjisi ilə işləyən bir elektrik enerjisi qurğusuna çevirin\nVideoya baxın: Fizika -İstilik mühərrikləri və ətraf mühitin mühafizəsi (Noyabr 2021).\nAsan şirin fokasiya necə hazırlanır\n1 dəqiqəlik oturaq testi necə başa çatdırmaq olar\nBaşdan sona qədər mükəmməl biftek necə bişirilir\nCopyright 2021 \_ Ekoloji cəhətdən təmiz Taxta Küp Otunuzu Yalnız Buzdan istifadə edərək soyudacaq...


Görkəmli alim akademik Zərifə xanım Əliyevanın anadan olmasından 94 il keçir. Ən yüksək keyfiyyətlər - səmimilik, alicənablıq, qayğıkeşlik, birinci növbədə özünə, daha sonra ətrafdakılara qarşı tələbkarlıq, sözü ilə işinin birliyi, xalqına və Vətəninə sönməz məhəbbət Zərifə xanım Əliyevaya xas cəhətlər idi. Zərifə xanım istedadlı və gözəl bir ailədə-görkəmli dövlət xadimi, Azərbaycanın böyük səhiyyə təşkilatçısı Əziz Məmmədkərim oğlu Əliyevin ailəsində anadan olmuşdur. Bu böyük insanın əksər xüsusiyyətləri qızı Zərifə xanıma da xas idi.\nZ.Ə.Əliyeva 60-cı illərdə dünya təcrübəsində birincilər sırasında görmə üzvünün peşə xəstəlikləri problemi üzrə geniş elmi axtarışlara başlamışdır.O vaxtlar sənaye zərərlərinin görmə orqanına toksik təsirinin öyrənilməsinə bir sıra elmi əsərlər həsr edilsə də, kimya istehsalının müxtəlif inqrediyentlərinin görmə orqanlarına təsiri az işıqlandırılmışdır. Kimya istehsalının bəzi yeni sahələri ilə əlaqədar olan peşə xəstəlikləri xüsusilə az öyrənilmişdi. Kimyəvi maddələrin uzun müddətli kompleks təsiri nəticəsində orqanlarda distrofik, proliferativ proseslər əmələ gəlir. Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə şin və yod istehsalı yüksək səviyyədə olsa da, bu sahələrdə istehsal tullantılarının görmə orqanına toksik təsirinin öyrənilməsinə aid müfəssəl işlər yox idi. Zərifə xanım Əliyevanın elmi tədqiqatlarının əsas istiqamətlərindən biri də məhz yod və şin sənayesinin zərərli təsirlərindən gözün zədələnməsinin öyrənilməsi olmuşdur. Dünya ədəbiyyatında bu fundamental tədqiqatın analoqu yoxdur. Bü problem yzrə Z.Ə.Əliyevanın elmi tədqiqatlarının nəticələri haqda dərc olunmuş 30-dan çox elmi işdə tetraxloretilen, pestisid, stirol buxarlarının orqanizmə xroniki təsiri zamanı görmə üzvünün və onun funksiyalarının vəziyyəti əks etdirilir. Məhz bu dövrdən başlayaraq Zərifə xanımın elmi axtarışlarının əsas mövzusu Azərbaycanın kimya sənayesinin bəzi sahələrində çalışan fəhlələrin görmə orqanının vəziyyətini tədqiq etmək olmuşdur. Bu tədqiqatlar zərərlərin patogen təsirinin biokimyəvi mexanizminin bir çox tərəflərini aydınlaşdırmağa imkan vermişdir və 1976-cı ildə Z.Ə.Əliyeva «Azərbaycanda kimya sənayesinin bəzi müəssisələrində işçilərin görmə üzvünün vəziyyəti» mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.