Anar: “Başqa namizəd axtarmıram” - MÜSAHİBƏ\n7 aprel 2011\nAzərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, xalq yazıçısı Anar Kulis.az-a müsahibəsində qarşıdan gələn qurultay, AYB-nin mətbu orqanları və şəxsi yaradıcılıq planları haqqında danışır...\n“Yazıçılar Birliyini söymək üçün...”\n- Qarşıdan AYB-nin qurultayı gəlir. Hazırlıqlar nə yerdədir?\n- Qurultay payız aylarında keçiriləcək, indi ona hazırlıq gedir. Adətən məruzələr qurultayın gedişatında dinlənilir. Bu dəfə biz qərara aldıq ki, məruzələr qurultaya qədər olsun. Bu həm də daha ətraflı söhbətə imkan yaradacaq. İkinci yenilik də odur ki, məruzələri yalnız gənclərə həvalə etmişik. Akademiyanın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu hər il ədəbi prosesin müzakirəsini keçirir, orda alimlər ətraflı çıxış edib, ədəbi hadisələr haqda məlumat verirlər. Biz də burda gənc yazıçıların sözlərini dinləmək istədik. Artıq bir neçə məruzə oldu. Qismət gənc şairdir, cavanlar haqda məruzə etdi. Qulu Ağsəs şeir, Bəsti Əlibəyli tənqid haqda, İlqar Fəhmi nəsr, Qəşəm Nəcəfzadə uşaq ədəbiyyatı haqda məruzələr etdilər. Hələ üç məruzəmiz var, ədəbi əlaqələr haqda, filan. Bu, hazırlığın bir formatıdır. Başqa bir formatda isə rayonlarda, bölgələrdə görüşlər keçirmək fikrindəyik. Görək bölgələr necə işləyir, bizim 11 bölgədə filiallarımız var, onlardan da nümayəndələr seçəcəyik.\n- Gənclər deyəndə, yadıma daha çox sizi tənqid edən gənclər düşür, bəlkə onlara qapılar açılsa, atalar və oğullar məsələsi də ortadan qalxar?\n- Onlara hansı qapılar bağlıdır ki? Hansı saytı açırsan, onlar danışır, qəzet-jurnal çap etdirirlər. Televiziyaya çıxırlar. Yazıçılar Birliyini söymək üçün bizim öz tribunamızdan istifadə etməyəcəklər ki. Mən həmişə demişəm, işləmək istəyən gəlsin.\n“Deyirlər, onu dağıdıb, ora bayrağımızı sancacağıq”\n- Bəlkə nə istədiklərini çağırıb soruşmaq lazımdır?\n- Dəfələrlə çağırmışıq, üzv yazılmağa dəvət etmişik. Onlar deyirlər ki, biz Yazıçılar Birliyini qəbul etmirik, onu dağıdıb, ora bayrağımızı sancacağıq. Onların istədiyi odur ki, çəkilin kənara, biz gələk. Onu da çox gözləməli olacaqlar. Onların içərisində bir az istedadlıları var, o qədər böyük yox, az-çox istedadlıları, amma iddiaları istedadlarından böyükdür. Deyirlər biz dahiyik, dahi də Nizamidir. Bir də, adam özü özünə dahi deməz, dahinin özündən illər sonra onun haqqında “dahi imiş” deyilir. Nə isə... İstəməzdim söhbətimiz onlar barədə olsun.\n“...Onu yox, məni seçin”\n- Bir gün “yoruldum” deyib çıxıb getmək istəsəniz, öz postunuza kimi namizəd verərdiniz?\n- Mənim hələ belə fikrim yoxdur, ona görə də başqa namizəd axtarmıram.\n- Yəni o posta yalnız özünüzü namizəd görürsünüz də?\n- Mən yox, qurultay kimi görərsə, ona da səs verərəm. Mən heç kimə deyə bilmərəm ki, onu yox, məni seçin.\n- Yaradıcılığınızda bir ləngimə var. 2002-ci ildə “Ağ qoç, qara qoç” çıxdı, sonra da son illər Nazim Hikmət barədə əsəriniz, vəssalam. Oxucu Anardan başqa əsərlər gözləyir...\n- Gözləyən oxusun də. Son illər M. F. Axundov barədə kinossenari yazmışam, “LİK Azerbaydjana” adlı kitabım çıxıb, “Əsrin əsiri” həm rus, həm Azərbaycan dillərində çap olunub. Dövri mətbuatda da çıxış edirəm, bundan başqa neynəməliyəm mən?\n““Ədəbiyyat qəzeti”ndə mən də çox şeydən razı deyiləm”\n- Əsərlərinizi oxuyanda təsəvvürümdə möhtəşəm portretiniz yaranmışdı, “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çalışdığım illərdə o portretlə sizin aranızda fərqin şahidi oldum...\n- Elə “Ədəbiyyat qəzeti”nin vəziyyəti, ədəbiyyat yox, rəsmi dövlət qəzetinə çevrilib...\n- O qəzet də daxil olmaqla, YB-nin bütün mətbu orqanları müstəqildir, mən baş redaktor deyiləm. Onlara demokratik qaydada rəhbərlik edirik. Mətbuat azaddırsa, redaktorların da fəaliyyətini məhdudlaşdırmağa ixtiyarımız yoxdur. Əvvəl də rəsmi yazılar olurdu, indi də var. Konkret “Ədəbiyyat qəzeti”nə gələndə, mən də çox şeydən razı deyiləm, dəfələrlə redaktora da demişəm. Bəzi təkliflər də vermişəm, ya eləyə bilmirlər, ya eləmək istəmirlər. Məsələn, telekanallar barədə icmal vermələrini istəmişdim. Bilirsiniz, belə bir praktika var. Biri gətirib zəif əsər verir, çap olunmur. Deyir ki, hə... bu Anarın işidir, qərəzli yanaşır. Mən redaktorlara etibar edirəm. Onlar buna cavabdehdirlər.\n- AYB-nin mətbu orqanlarının hansı sizin istədiyiniz kimidir?\n- Ayrı-seçkilik edə bilmərəm, buna vəzifəm yol vermir. 4 jurnalımız var, iki qəzetimiz. Biri bir az yaxşı gəlir işinin öhdəsindən, biri yox. Baxır redaktorun səviyyəsinə.\n““Nobel” təzə düşüb ağızlarına”\n- Mənfi-müsbət qəhrəman var?\n- Yox, mən bunu çoxdan demişəm ki, mənfi-müsbət insan\nolmadığı kimi mənfi-müsbət qəhrəmanlar da olmamalıdır. Hər bir insanda mənfi və müsbət cəhətlər var.\n- Yəqin ona görə qəhrəmanlarınızı mənfiyə, müsbətə bölmək olmur. Bir dəfə ali məktəbdə əsərinizin müzakirəsində Təhminə barədə elə alovlu çıxış etdim ki, müəllim mənə dedi ki, bala, Təhminə sənin başını xarab eləyib, qoy onu kənara, oxu, amma özün ol... (müsahibə boyu ilk dəfə gülümsəyir)\n- Hər bir insanın yaxşı, pis cəhətləri var.\n- “Nobel” mükafatı barədə sizə sual verilib... (nə soruşacağımı duyub, dərhal cavab verir)\n- “Nobel” mükafatı təzə düşüb ağızlarına. İndiyə qədər o mükafatı tanımayanlar indi deyirlər niyə Azərbaycan yazıçısı bu mükafatı ala bilmir. Mən də deyirəm ki, Ukrayna 40 milyondur, niyə heç bir yazıçısı bu mükafatı almayıb, Gürcüstan da həmçinin. O boyda Çindən cəmi bir nəfər alıb. Orta Asiya yazıçıları almayıb. Hindistandan bir nəfər alıb. Azərbaycan dilinin dairəsi məhduddur. “Nobel” mükafatı alanlar ingilis, ispan, fransız, rus dilində çox oxunanlardır.\nMeyarlardan biri də siyasi məsələdir. Əsasən quruluşa qarşı dissident olanlara verilir. 5 rus yazıçısı “Nobel” alıb - Bunin, Soljenitsın, Pasternak, Brodski Sovet quruluşuna qarşı idilər. Orxan Pamuk istedadlı yazıçıdır, amma erməni “soyqırımı” barədə türklərin dediyinin əksini deməsəydi, bəlkə də “Nobel” verilməzdi ona. Bu o demək deyil ki, layiqlilər də almayıb.\nNobelçilər siyahısına nəzər salsanız, görərsiniz ki, adı ədəbiyyatdan silinib getmişlər də var. Və “Nobel” almayan elə yazıçılar var ki, alanlardan beş dəfə artıq layiqlidirlər. Təsadüf də rol oynayır. Bizim yığma futbol komandası dünya çempionu olanda yazıçılardan da kimsə “Nobel” alacaq.\n“Günel istedadlı yazıçıdı”\n- İndi nə üzərində işləyirsiniz?\n- “LİK Azerbaydjana”nın 1-ci cildi çıxıb, 2-ci üzərində işləyirəm, ora da musiqiyə, rəssamlığa, teatr və kinoya aid yazılarım daxildır. Əlli faizi yeni yazılarımdır. Bu kitabı rus dilində yazmışam ki, özümüzdən başqa da kimsə oxusun.\n- “Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi”nin ardını yazmaq fikriniz vardısa, onu niyə özünüz yazmayıb, Günelə həvalə etdiniz?\n- Bəziləri deyirdi ki, o əsərin davamını yazın, deyirdim qəhrəman sonda ölürsə, o əsərin necə davamı ola bilər? Bir dəfə Günelin yanında dedim ki, bu olsa, yalnız gündəlik formasında olar. Günel də maraqlandı, yazdı.\n- Günelin timsalında ədəbiyyata yeni istedad gəlir deyə bilərsiniz?\n- O özü özünə yazar yox, həvəskar deyir. Mənim qızımı tərifləməyim düz deyil, amma ədəbi zövqümə inanırsınızsa, məncə, istedadlı yazıçıdır. Meyar istedaddır, kimin övladı olursan-ol, fərqi yoxdur.\n- Mətbuata arzunuz...\n- Bir az obyektiv olsunlar, yalan, böhtandan uzaq olsunlar. Bilmədiklərini yazmasınlar. Ən kəskin tənqidi qəbul edirəm, amma böhtanı, yalanı yox. Bu tənqid deyil, tərbiyəsizlikdir.\n- Çox gərgin və səbirsiz görünürsünüz?\n- Siz mənim yerimə olsaydınız, bundan betər görünərdiniz.\nAyaz Arabaçının yeni kitabı çap olundu\nDostunu güllələyən, arvadını döyən, anasını küçəyə atan – Lənətlənmiş şairlər\n1065 dəfə oxunub\nİnsan özünü necə yandıra bilər? – Hekayə müzakirəsi\n15:00 22 iyun 2022\nRəngsiz, maraqsız, usandırıcı – Hekayə müzakirəsi\n15:00 15 iyun 2022\nKöhnə, heç nəyə yaramayan, faydasız üsul – Hekayə müzakirəsi\n15:00 8 iyun 2022\n“Netflix” Bakıya gəlir\n13:20 6 iyun 2022\nSeymur Baycanın yeni kitabı çap olundu - Foto\n18:20 3 iyun 2022


Ən çox pul «Atabank»ın müştərilərinə qaytarılıb – MƏBLƏĞLƏR AÇIQLANDI - FED.az\nƏn çox pul «Atabank»ın müştərilərinə qaytarılıb – MƏBLƏĞLƏR AÇIQLANDI\n15:48 1 May 2021\nƏmanətlərin Sığortalanması Fondu (ƏSF) 2020-ci ilin aprelində bağlanan bankların əmanətçilərinə qaytarılan vəsaitləri açıqlayıb.\n«Fitch Ratings»dən Beynəlxalq Bankla bağlı – REYTİNQ AÇIQLAMASI – DETALLAR\nFED.az xəbər verir ki, söhbət bir il əvvəl fəaliyyətini dayandırmış «NBC Bank», «Atabank», «Amrahbank» və «AG bank»ın əmanətlərinə qaytarılan vəsaitlərdən gedir.\nƏmanətçilərə vəsaitlərin verilməyə başlandığı 2020-ci ilin iyun ayından aprelin 28-dək həmin bankların əmanətçisi kimi qeydə alınmış 24 681 nəfərə ümumilikdə 639,8 milyon manat vəsait qaytarılıb. Orta hesabla hər əmanətçi 25,9 min manat kompensasiya alıb.\nİndiyədək ən çox vəsait «Atabank» ASC-nin müştərilərinə qaytarılıb. Bu bankın 9 834 əmanətçisinə ümumilikdə 245 milyon 771 min manat ödənilib. Bu bütün banklara qaytarılan pulların 38,4%-ni təşkil edir. Bir əmənatçiyə qaytarılan kompensasiyanın orta məbləği 25 min manat təşkil edib.\n«Amrahbank»ın 5 844 müştərisinə isə 140 milyon 462 min manat ödəniş edilib (ümumi vəsaitlərin 22%-i). Bir əmənatçiyə qaytarılan kompensasiyanın orta məbləği 24 min manat təşkil edib.\n«NBC Bank» ASC-nin 4 240 müştərisi indiyədək Əmanətlərin Sığortalanması Fondundan 132 milyon 990 min manat vəsait alıblar (ümumi vəsaitlərin 20,8%-i). Bir əmənatçiyə qaytarılan kompensasiyanın orta məbləği 31,4 min manat təşkil edib.\n«AG Bank» ASC-də əmanəti olmuş 4 763 nəfərə isə 120 milyon 547 min manat kompensasiya ödənilib (ümumi vəsaitlərin 18,8%-i). Bir əmənatçiyə qaytarılan kompensasiyanın orta məbləği 25,3 min manat təşkil edib.\nXatırladaq ki, əmanətçilərə pullar iki bank vasitəsilə qaytarılır. «AG Bank» ASC və «NBC Bank» ASC-nin əmənətçilərinə vəsaitlər Azərbaycan Beynəlxalq Bankı, «Amrahbank» ASC və «Atabank» ASC-nin əmanətçilərinə isə vəsaitlər «Kapitalbank» vasitəsilə qaytarılır.\nQeyd edək ki, aprelin əvvəlində Azərbaycanda əmanətlərin sığortalanması haqqında yeni qanunu qüvvəyə minməsi ilə əlaqədar olaraq bank əmanətlərinin sığortalanması qaydaları dəyişib.\nİndiyədək banklarda faiz şərtlərinə əməl etməklə yerləşdirilən bütün əmanətlər sığortalanırdırsa, yeni qanun qüvvəyə mindikdən sonra məbləği 100 min manatadək əmanətlər sığortalanacaq.\nBundan başqa, yeni qanunun qüvvəyə minməsi nəticəsində ölkədə ilk dəfə olaraq sahibkarların banklardakı vəsaitlərinin (20 min manatadək) də sığortalanmasına başlanılıb.


Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbində məzun buraxılışı\n19:29 22 İyun 2019\nDaxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Daxili Qoşunlarının Ali Hərbi Məktəbinin məzunlarının ikinci buraxılışına həsr olunmuş təntənəli mərasim keçirilib.\nDİN-in mətbuat xidmətindən Femida.az -a verilən məlumata görə, əvvəlcə Ali Hərbi Məktəbin döyüş bayrağı sıra meydanına gətirilib. Sonra ümummilli lider Heydər Əliyevin, Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş, xidməti-döyüş tapşırıqlarının yerinə yetirilməsi zamanı canlarından keçmiş hərbi qulluqçuların əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib, Azərbaycanın Respublikasının dövlət himni səsləndirilib.\nNazir müavini – Daxili Qoşunların Komandanı, general-leytenant Şahin Məmmədov təntənəli mərasimdə çıxış edərək Ali Hərbi Məktəbin ikinci buraxılışının Qоşunlаrın həyatında ən əlamətdar günlərdən biri olduğunu bildirib. O deyib ki, milli hərbi kаdrlаrın hаzırlаnmаsı istiqamətində təməli ümummilli lider Hеydər Əliyеv tərəfindən qоyulmuş siyasəti bu gün Аzərbаycаn Rеspublikаsının Prеzidеnti, Silаhlı Qüvvələrin Аli Bаş Kоmаndаnı İlhаm Əliyеv uğurlа dаvаm еtdirir. Məhz Daxili Qoşunların kadr potensialının daha da gücləndirilməsi məqsədilə dövlətimizin başçısının 2011-ci il 25 fevral tarixli Sərəncamı ilə Orta İxtisas Hərbi Məktəbinin bazasında Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının Ali Hərbi Məktəbi yaradılıb.\nQeyd olunub ki, ölkəmizdə aparılan quruculuq işləri və islahatlar Daxili Qoşunların hərbi hissələri ilə bərabər Ali Hərbi Məktəbin də inkişafına təkan verib, müasir tələblətə cavab verən kadr potensialı formalaşıb, zəruri maddi-texniki tədris bazası formalaşdırılıb. Fəaliyyətin müasir standartlara uyğun təşkili məqsədilə hazırda Ali Hərbi Məktəbdə kompüterləşdirilmiş zəruri texniki və əyani vasitələrlə tam təchiz olunmuş auditoriyalar, siniflər, fənn kabinetləri, təlim şəhərcikləri yaradılıb. Gələcəyin zabitlərinin intellektual səviyyəsinin yüksəldilməsində böyük əhəmiyyət kəsb edən kitabxana, xüsusi guşələr və xarici dil mərkəzi fəaliyyət göstərir.\nAli Hərbi Məktəbin yaradılmasında və sonrakı fəaliyyətində Türkiyə Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Jandarm Komandanlığının zabit heyətinin böyük əməyi olub. Hazırda qardaş ölkənin təcrübəli zabitlərindən ibarət pedaqoji heyət yüksək ixtisaslı zabit kadrların hazırlanmasında fəal iştirak edir və əminliklə demək olar ki, bu təhsil müəssisəsi inkişaf etmiş dövlətlərin analoji təhsil ocaqları ilə rəqabət aparacaq səviyyədədir.\nDaxili Qoşunlar üçün yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında danılmaz roluna, təmənnasız yardımlarına görə Jandarma Qüvvələri Baş Komandanlığına, hərbi mütəxəssislərinə, o cümlədən təntənəli mərasimdə iştirak edən ölkənin Jandarm və Sahil Təhlükəsizlik Akademiyasının rəisi, general-leytenant Hüseyin Kurtoğluna təşəkkürünü bildirən nazir müavini Ş.Məmmədov əməkdaşlığın bundan sonra da yüksək səviyyədə davam və inkişaf etdiriləcəyini bildirib.\nMəzunların həyatında yeni bir dövrün başlandığını nəzərə çatdıran general-leytenant Şahin Məmmədov onları əlamətdar hadisə münasibətilə təbrik edib, bu təhsil ocağında komandir peşəsinə yiyələnməklə gənc zabitlərin liderlik, cəsurluq, fədakarlıq, dürüstlük kimi keyfiyyətlər qazandıqlarını, peşələrini sevən, müasir düşüncəyə sahib zabitlər kimi formalaşdıqlarını xatırladaraq onların аrtıq hаzırlıqlı və pеşəkаr hərbçilər kimi Daxili Qoşunların sıralarında xidmətlərini uğurla davam etdirəcəklərinə, Qoşunların döyüş ənənələrinə sadiq qalacaqlarına əminliyini bildirib.\nDaha sonra Ali Hərbi Məktəbi əla qiymətlərlə bitirmiş iki məzuna – Rafiq Mikayılova və Vaqif Abadova fərqlənmə diplomları və “leytenant” hərbi rütbələrinin paqonları təqdim edilib.\nGənc zabit R.Mikayılov “Yaş kötüyü”nə rəmzi xatirə lövhəsini vurub.\nDöyüş bayrağı üçüncü kursun kursantlarına təhvil verilib. Ali Hərbi Məktəbin marşı ifa edilib. Sonda şəxsi heyət təntənəli marşla tribunanın qarşısından keçib.\nDaxili işlər naziri baş redaktoru qəbul edib\nDaxili İşlər naziri əmr imzaladı - Ərizə üçün polisə dəvət olunmayacaqsınız...


"Əkinçi"də şeir davası - Məti Osmanoğlu | Edebiyyatqazeti.az\n"Əkinçi"də şeir davası - Məti Osmanoğlu\n24.07.2017 12:49 | 1129 dəfə oxunub A A+ A- Ədəbi tənqid\nMəqaəlinin əvvəlini buradan oxuya bilərsiz\n"Əkinçi" qəzetində H.Zərdabi ideyalarının ardıcıl davamçısı, onun mövqeyini müdafiə edən həmfikri, həmməsləki kimi ciddi maraq doğuran imzalardan biri də Əhsənül-Qəvaiddir. Qəzetin "Məktubat" bölməsində fəal çıxış edən, o dövrün ən aktual və gündəliyə gətirilməsi risk tələb edən məsələlərini qəzet səhifələrinə gətirən Əhsənül-Qəvaidin kimliyi barədə ikili fikir var. Seyid Əzim Şirvaninin üçcildlik əsərlərinin ilk tərtibçisi Süleyman Rüstəmov bu imzanı Əsgər ağa Goraninin istifadə etdiyi təxəllüs hesab edirdi. Feyzulla Qasımzadə isə "XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi" kitabının 1974-cü il nəşrində bir arxiv sənədinə - Əhsənül-Qəvaidin 1876-cı ildə Həsən bəy Zərdabiyə yazdığı məktuba əsaslanaraq yazırdı: "Bu məktubdan onun Həsən bəy Zərdabi ilə dost olub, çoxdan yazışdığı, əsli Gəncədən, adı Hacı Məhəmməd Sadiq olduğu və Rəştdə yaşayıb, oradan "Əkinçi"yə məqələlər göndərdiyi anlaşılır".\nƏhsənül-Qəvaid də H.Zərdabi və N.Vəzirov kimi hələ öz varlığından tam xəbərdar olmayan millət qarşısında zəmanənin qoyduğu vəzifələrdən çıxış edərək bir maarifçi kimi diqqəti daha çox elm və təhsil məsələlərinə yönəltməyə çalışırdı. Onun "Əkinçi" qəzetinin 28 fevral 1876-cı il tarixli nömrəsində nəşr olunmuş yazısı, əslində, öz dövləti olmayan toplumda millət və dövlət şüurunun formalaşması probleminə həsr olunmuşdur. Əhsənül-Qəvaidin "milləti qardaşlıq" kimi istifadə etdiyi anlayış insanların milli maraqlar ətrafında birliyini ifadə edir. Müəllif Azərbaycandakı müsəlman toplumu arasında milli maraqların mövcud olmadığının, milləti təşkil edən ayrı-ayrı ictimai zümrələrin vahid maraqlar ətrafında birləşməməyinin səbəbini elmsizlikdə, cahillikdə görürdü. Başqa millətlərin tərəqqi tapmasına, bizim millətin və məmləkətin tənəzzül etməsinə səbəb axtaran Əhsənül-Qəvaid "elmdən başqa mə'muriyyət üçün bir səbəb və cəhldən savayı xarabalığa bir illət olmadığını..." göstərirdi. Elmsizliyin bir ucu isə gedib çıxırdı məktəbdə öyrənilən və öyrədilən şeirin, ədəbiyyatın üzərinə: "Çifayda bizim varlı, varsız, hər kəs öz haqqına razı olmamağına binaən bir-birinə inanmır. Belədə işlər yerdə qalır. Bunun illəti odur ki, bizim müəllimlər tüfuliyyətdə elmi-ədəb, elmi-süluk, elmi-xəvas, əşyayi-pəndiyyat və hikməti-qəvaid ilə tərbiyət etməyib, kitabi-Hafiz, Sədi, Leyli-Məcnun, Yusif-Züleyxa və hətta Qaani oxudub elmi-kəmal əvəzinə eşqbazlıq, cürəkeşlik, həzliyyat elmləri örgədirlər". Buradakı ifadələri sadələşdirsək, müəllifi müsəlmanlara uşaq vaxtı məktəbdə dünyəvi və ictimai biliklər əvəzinə eşqbazlıq, cürəkeşlik, lağlağı söyləmək kimi keyfiyyətlər aşılanması narahat edirdi. Əhsənül-Qəvaid yazının sonunda vəziyyətdən çıxış yolu da təklif etmişdi. Göstərirdi ki, uşaqlara ziyanlı kitablar oxutmaq əvəzinə, ədəb elmini öyrədən kitablar yazıb tədris etməyə ehtiyac vardır. "Ziyanlı kitabların" içində isə Şərq divan ədəbiyyatının klassik nümunələri də nəzərdə tutulurdu.\nƏhsənül-Qəvaid "Əkinçi"nin növbəti - 15 mart 1876-cı il tarixli nömrəsində yenidən millətin tərəqqisi mövzusunun üzərinə qayıtmışdı. Onun qəzetdə dərc olunan məktubu kamala yetişməyə həsr edilmiş, bunun üçün ağıl yolunun, elm körpüsünün və doğruluğun əsas şərtlər olduğu vurğulanmışdır. Elmli adamın sözünün, mənalı kəlmənin cəvahirdən qiymətli olduğunu göstərərək, bu barədə Azərbaycan dilində bir rübai vermiş, rübaidən sonra isə özünün nəzm və şeir haqqında mülahizələrini irəli sürmüşdü. Müəllif kəlamdakı şeiri xörəkdəki duza oxşadır, bihudə və batil sözlərin yer aldığı şeirlərin çap olunub uşaqların əlinə düşməsinə isə kəskin etiraz edirdi. "Hər laübali adamın pər-puç sözləri bir-birinə toxuyub birini mədh, birini həcv, şərab və əmrədləri (bığ yeri hələ tərləməmiş oğlan uşaqlarını - M.O.) vəsf etməsini" kəskin tənqid edirdi və bu cür insanların kamal sahibləri olmadıqlarını, şeytana xidmət edib, xalqı yoldan çıxardıqlarını göstərirdi. Onun fikrincə, bu cür insanlar şeir yazmaq əvəzinə, bez toxumaqla, yaxud yamaqçılıq etməklə cəmiyyətə daha artıq fayda verə bilərdilər.\nƏhsənül-Qəvaid məqalədə millət üçün iki növ hakimə ehtiyac olduğunu yazırdı: biri fiziki yaşayışa, maddi aləmə lazım olan əməllərə rövnəq və sərəncam versin; digəri isə axirət həyatına lazım olan əməllərə nizam versin.\nO, insanların kamala yetmələri, cəmiyyətin cahillikdən qurtulması üçün insanın ağlını elmə sərf etməyi məsləhət görürdü. Əhsənül-Qəvaid istər ayrı-ayrı fərdlərin, istərsə də cəmiyyətin və millətin həyatında dini elmlərlə (elmi-ədyan) müqayisədə dünyəvi elmlərin (elmi-əbdan) rolunun daha üstün olduğunu iddia edirdi və bu ideya Həsən bəy Zərdabidən gəlirdi...\nCənab ağa, cəddin fədası olum...\nBu yazı nəşr olunandan altı həftə sonra - "Əkinçi"nin 28 aprel 1876-cı il tarixli nömrəsində, yenə "Məktubat" bölməsində "Şüərayi-ərbəeyi-Şirvan" ("Şirvanın dörd şairi") imzası ilə "Cəvabi-Əhsənül-Qəvaid" başlığı altında qəzəbli bir yazı dərc olundu. Əhsənül-Qəvaidin sonradan bu məktuba "Cənab Ağa, cəddin fədası olum" müraciəti ilə verdiyi cavaba əsasən, ehtimal etmək mümkündür ki, "Şirvanın dörd şairinə" başçılıq edən görkəmli maarifpərvər şair Seyid Əzim Şirvani idi (S.Ə.Şirvaninin başqa bir əsəri - "Qarabağlı Nalan təxəllüslü şairə" başlıqlı mənzum məktubu, eləcə də Firidun bəy Köçərlinin "Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi materialları"nda Seyid Əzimə həsr etdiyi oçerk bu ehtimalı tam təsdiqləyir).\nMəktub sərt ifadələrlə başlamışdı, müəlliflər Əhsənül-Qəvaidi şairlərin məlahətli şeirlərindəki gözəlliyi və lətafəti dərk etməməkdə, zövqsüzlükdə qınayır: - "Görünür, şüəranın şərab mədhi və şahidü səfa damağınıza dəyibdir", - deyə ona rişxənd edirdilər.\nDaha sonra isə Əhsənül-Qəvaidin fikirlərinin təkzibi başlayırdı. Eşqbazlıq, gözəllik, şərab haqqında Şərqin Şeyx Bəhayi, Əbu Əli Sina, Şeyx Sədi, Hafiz Şirazi kimi böyük mütəfəkkirlərindən farsca iqtibaslar gətirilir, Əmirəlmöminin - Həzrət Əlinin ərəbcə bir həcvinə istinad edilirdi. Şirvan şairləri Əhsənül-Qəvaidin fikirlərini təkzib etmək üçün onun sözlərindən məntiqi nəticə çıxarıb iddia edirdilər ki, Əhəsnül-Qəvaid şərabı və gözəli tərənnüm edən bu böyük insanların mərifət və kamal sahibi olmadıqları, xalqı yoldan azdırdıqları fikrindədir: "Pəs sizin fərmayişatınızdan məlum olur ki, bu büzürgüvarlar ki, biri şərabı və biri şahidi vəsf edibdilər, nəuzübillah bunlar cümlə bimərifət və bikamal kimsənələrdir ki, nə üçün biri şərab və biri şahid vəsfini edibdirlər və xəlyaqi gumrah edib zəlalətə salırlar".\nŞirvan şairlərinin məktubundakı maraqlı məqamlardan biri də şərabın və gözəl oğlan uşaqlarının vəsfi ilə bağlı Qurandan gətirilən iqtibaslardır. Onlar şərabın və gözəl oğlan uşaqlarının vəsfini Allahın buyruğu kimi qələmə verirdilər. Bu mülahizəyə əsaslanıb, Əhsənül-Qəvaidə məsləhət görürdülər ki, gərək öz etirazını şairlərə deyil, Allaha etsin: "Əzizim, pəs gərək siz bu diqqəti və bu nüktəgirliyi xudavəndi-aləmə edəydiz ki, o da şərab vəsfin və şahid vəsfin Quranda bəyan edibdir. Şərab vəsfində buyurublar: Ənharün min xəmrin ləzzətün lişşaribin (İçənlərin ləzzət alması üçün çaxır çayları yaratdım).\nVə əmaridi-vildan xüsusunda buyururlar: vildani-müxəllədun (üzünə tük gəlməmiş oğlan uşağı)".\nMəktubun sonunda Əhsənül-Qəvaidə onun barəsində həcv yazılacağı ilə hədə-qorxu gəlinmişdi...\nAzərbaycan ədəbiyyatşünaslığında divan ədəbiyyatı ilə bağlı üzərindən sükutla keçilən bir məqama aydınlıq gətirməyi zəruri hesab edirik. Əhsənül-Qəvaidə ünvanlanmış məktubda cidd-cəhdlə Allah kəlamı kimi təqdim edilən "əmaridi-vildan" məsələsi, əslində, divan şeirində uşaqbazlığın təbliği ilə bağlı idi və Əhsənül-Qəvaidin kəskin tənqid etdiyi, qarşısının alınmasını istədiyi də elə bu idi. Dinin əsasları barədə kifayət qədər məlumatlı olan Əhsənül-Qəvaid Şirvan şairlərinə cavab yazısında Qurandakı "əmaridi-vildan"ın şeirə heç bir aidiyyəti olmadığını qeyd edirdi: "Ənvari-xəmr ya vildani-müxəlləd ki, Qurani-məciddə zikr olub, o ayatın şüəranın şeirinə şəbahəti yoxdur, onun ziddidir".\nOnu da deyək ki, bu mövzu sonradan "Molla Nəsrəddin" jurnalının daim diqqətdə saxladığı ciddi ictimai problemlərdən biri oldu.\nDivan ədəbiyyatında uşaqbazlığın təhriki yalnız Azərbaycan və ya Şirvan şairləri ilə bağlı lokal hadisə olmayıb, müəyyən ictimai və tarixi səbəblərlə bağlı olan geniş yayılmış bir mərəz idi. "Kadını toplum yaşayışından uzaklaştıran anlayış divan şiirinde de etkisini gösterir. Divan şairi kadını ve kadın sevgisini küçümser, bunun sonucu olarak da kadına karşı duyulan sevginin anlatılmasından, giderek kadınla cinsel ilişkilerin konu edinilmesinden kaçınır. Peygamberleri bile hileyle kandıran kadına inanıp güvenmemek gerektiğini söyler. Bu anlayış onu kadınlarla hiç ilişki kurmamayı, evlenmemeyi öğütlemeye kadar götürür. Böyle olunca da kadın aşkı yerine eşcinsel ilişkilerle temellenen bir aşkın geçirilmesi doğaldır. Divanlardaki hammamiyye'lerde hamamlarda rastlanan güzel delikanlılar betimlenir, onlara duyulan cinsel istek şiirleştirilir. Kimi şairlerse sözünü ettikleri delikanlı sevgililerinin adlarını anmaktan da çekinmezler". İqtibas Konur Ertopun "Türk edebiyatında seks"kitabından götürülmüşdür. Bax: https://www.turkedebiyati.org/turk-edebiyatinda-cinsellik.html\nDaş dəyəndə güzgü sınar...\nƏhsənül-Qəvaidin Şirvan şairlərinin onu həcvlə təhdid etmələri ilə bağlı cavabında XX əsrin əvvəllərində yaranan ədəbiyyat və publisistika ilə səsləşmə olduğunu görürük. O, Şeyid Əzim Şirvaniyə müraciətlə yazmışdı: "Məni həcvi-şüəradan qorxutmuşduz. Mən ayinə kimiyəm, hər kəs məndə öz camalın görər və bir də kəlam şəxsin ətri və buyidir, gülün ətri öz lətafətin və mütəəffin şeyin buyi öz xəbasətin zahir edir". ("Əkinçi" qəzeti, 13 may 1876)\nƏhsənül-Qəvaidin bu qeydi aradan təxminən 30 il keçəndən sonra proqram səciyyəli iki yazıda: Cəlil Məmmədquluzadənin "Molla Nəsrəddin" jurnalının manifesti kimi yazdığı "Tiflis, 7 aprel" məqaləsində və Mirzə Ələkbər Sabirin məşhur "Nə yazım?" şeirində əks-səda verəcək və həmin yazılar Azərbaycan ədəbiyyatında yeni perspektiv müəyyənləşdirəcəkdi. Cəlil Məmmədquluzadə "Molla Nəsrəddin"in oxucu ilə ünsiyyətini bu müddəa üzərində qurmuşdu: "Ey mənim müsəlman qardaşlarım! Əgər bilmək istəsəniz ki, kimin üstünə gülürsünüz, o vaxt qoyunuz qabağınıza aynanı və diqqətlə baxınız camalınıza". ("Molla Nəsrəddin", 7 aprel 1906).\nMirzə Ələkbər Sabir isə öz şeirini yaxşılığı və pisliyi, aydınlığı və qaranlığı, əyrini və düzü əks etdirən ayna kimi təqdim etmişdi:\nNiyə bəs boylə bərəldirsən, a qare gözünü?\nŞeyid Əzim Şirvaninin mövqeyi bu üç müəllifin mövqeyi ilə əkslik təşkil edir. Onun ayinə məsələsinə münasibəti həm şairin sözün ictimai funksiyasına yanaşmasını, həm də yaradıcılığının estetik sistemini şərh etmək baxımından çox maraqlıdır. O, Əhsənül-Qəvaidin "mən ayinə kimiyəm, hər kəs bu ayinədə öz camalın görər" fikrinə "Qarabağlı Nalan təxəllüs şairə" müraciətlə yazdığı mənzum məktubda rişxənd edərək bildirirdi ki, şairlər daşdır, daş dəyəndə güzgü sınır:\nEy özün ayinə sanan rüsva,\nBunu da bil ki, səngdir şüəra;\nEhtiyat eylə, ey günü qarə,\nAyinə səngdən olur parə.\nBilmirəm səndə bu nə halətdir,\nŞüərayə bu nə ədavətdir?\nƏslində, başqa adama ünvanlanmış olsa da, həcmi 100 beytdən artıq olan bu mənzum məktub Əhsənül-Qəvaid barədə həcvdir. S.Ə.Şirvanini narahat edən məsələ Əhsənül-Qəvaidin "şairlər silkini" gümrah - yolundan azmış göstərməsi idi. S.Ə.Şirvaninin fikrincə, Əhsənül-Qəvaid şeiri məzəmmət etmək üçün Quranı dəlil gətirsə də, onun istinad etdiyi ayə bütün şairlərə aid deyil. Bunun ardınca S.Ə.Şirvani cidd-cəhdlə Qurandan, hədislərdən və imamlar haqqında rəvayətlərdən iqtibaslar gətirərək İslam dininin "batil olmayan" şairlərə rəğbətini əsaslandırırdı. S.Ə.Şirvani şairləri əhli-beytin - Məhəmməd peyğəmbərin ailəsinin məddahları adlandıraraq onların şərəfli iş gördüklərini vurğulayır, şərabın şeirdə rəmzi məna daşıdığını, meyxanə deyəndə cənnət bağının nəzərdə tutulduğunu, orada şahi-Mərdanın - Həzrət Əlinin saqi olduğunu qeyd edirdi.\nİllət nə olub ki, bizim millət,\nməmləkət tənəzzül etməkdədir?\n"Şairlərlə ədavət" məsələsində Əhsənül-Qəvaid "Əkinçi"də çap etdirdiyi cavab yazısında öz məqsədini açıqlayaraq bildirmişdi ki, onun şairlərlə və digər sənət sahibləri ilə heç bir ədavəti yoxdur. Məqsədi başqa millətlərin tərəqqisinin və bizim millətin tənəzzülünün səbəblərini axtarmaqdır: "Mənim şüəra ilə ədavətim ya sair nas ilə xüsumətim yoxdur. Mətləbimiz əsasi-məmuriyyətə bais olan səbəbləri və ona eyib yetirən illətləri bəyan etməkdir ki, aya cəhət nə olmuş ola ki, miləli-digər bu qədər tərəqqi tapıb, millət, məmləkətləri məmur olub və illət nə olub ki, bizim millət, məmləkət tənəzzül etməkdədir". ("Əkinçi" qəzeti, 13 may 1876)\nYaradıcılığında, xüsusən 1870-ci illəri əhatə edən maarifçi əsərlərində dinlər və insanlar arasında birliyi təbliğ edən, hamını eyni Allahın bəndələri sayan, bu birliyi pozmaq istəyənlərə sərt münasibət göstərən Seyid Əzim bu şeirində Əhsənül-Qəvaidin Avropanın tərəqqi etdiyi, qabağa getdiyi barədə qeydlərinə böyük qısqanclıqla yanaşırdı.\nŞeirdə Əhsənül-Qəvaid "əhli-Yevropanı" öz millətimizdən yüksək tutduğu iddia edilir, haqqında təhqiramiz ifadələr işlədilirdi.\nİndi ki, var məhəbbətin küfrə,\nSən də onlar kimi döşə süfrə.\nSən də gey çəkmə, başuva qoy saç,\nSalgilən rəğbət ilə boynuva xaç.\nYerə çökmə, ayağun üstə i...ə,\nYayda iç pivə, romu saxla qışa.\nDəxi bundan sora yuma g...ü,\nGərçi səhvən kəsiblə sünnətüvi.\nEyləmə qüsl, getmə həmmamə,\nBaşuva şapqa qoy, nə əmmamə.\nHər urusə çatanda ver çasti:\nMəscidə getmə, gir kəlisayə,\nSöylə Allahın oğlu İsayə.\nSeyid Əzimin müsəlmanlarla avropalılar arasında apardığı bu müqayisələr və üstünlük verdiyi "milli keyfiyyətlər" "Molla Nəsrəddin" jurnalının, yaxud Mirzə Ələkbər Sabir satiralarındakı avam tiplərin mülahizələrindən heç də qabağa getmir: "Ölsə də verməm riza şapka qoya başına..."\nOnu da deyək ki, bu yazışma ilə bağlı böyük ziyalımız, peşəkar ədəbiyyatşünaslığın yaradıcılarından olan Firidun bəy Köçərli "Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi materialları"nın Seyid Əzim Şirvaniyə həsr olunmuş bölümündə geniş araşdırma apararaq Seyid Əzimin Əhsənül-Qəvaidə münasibətini haqsız hesab etmişdir. F.Köçərli bunu Seyid Əzimin şair təbiəti, xarakterinin çılğınlığı ilə bağlayırdı. F.Köçərlinin araşdrımasından o da aydın olur ki, "Şirvanın dörd şairinin" məktubundan əvvəl Seyid Əzim Əhsənül-Qəvaid haqqında həcv yazıb, H.Zərdabiyə göndərmiş, lakin Həsən bəy bu həcvin çapından imtina etmişdir...\nİki ideoloji cərəyanın bünövrəsi\n"Əkinçi"də şeir mövzusunda yazışmalara diqqətlə nəzər salanda bir cəhət də gözdən yayınmır: istər Əhsənül-Qəvaidin, istərsə də Şirvan şairlərinin "Əkinçi"də nəşr edilmiş yazılarının dili, məsələn, Həsən bəy Zərdabinin, yaxud Nəcəf bəy Vəzirovun, Əsgər ağa Goraninin dili ilə müqayisədə çox qəliz və ağırdır. Bunu ayrı-ayrı adamların savadının və ya təhsilinin səviyyəsi ilə bağlı təsadüfi hadisə kimi qiymətləndirmək istəməzdik.\nİlk milli qəzetimizdə yeni formalaşmaqda olan Azərbaycan mətbuat dilinin iki istiqamətinin rüşeymlərini görürük: bir istiqamət - sonradan Cəlil Məmmədquluzadənin funksional sərhədlərini dəqiqləşdirdiyi "türkün açıq ana dilində" - xalq danışıq dilində yazmaq təmayülünün təməlini təşkil edir; digər istiqamət isə "Füyuzat" jurnalının dilə yanaşmasının bünövrəsini nişan verir. "Əkinçi"də bu məsələ hələ konsepsiya səviyyəsinə gəlməmişdi, hadisələr öz təbii axarında davam edirdi, hər kəs dillə bağlı məsələyə öz mövqeyindən yanaşırdı. XX əsrin əvvəllərində bu iki tendensiya iki aparıcı ideoloji cərəyana çevrildi. Azərbaycançılıq və türkçülük ideologiyalarının daşıyıcıları olan dilin bir-birindən fərqlənən iki müxtəlif səviyyəsi müəyyənləşdi. "Əkinçi"də bunlar hələ bir-birinin içindədir. Bu bir yana, bəzi hallarda isə Osmanlıya münasibətdə ona qarşı müharibə aparan Rusiya imperiyasına sədaqət nümayiş etdirilirdi.\nBir xüsusiyyəti də istisna edə bilmərik ki, o dövrün ziyalıları özlərini nəzmlə daha yaxşı ifadə edirdilər. Məsələn, Əhsənül-Qəvaidin:\nHikmətin kəlməsinin qiymətini gər bilələr.\nMin ilin gövhəridir, hər birinin qiyməti var.\nSözlərin canına lütf ilə əgər fikr edələr,\nHər sözün bir canı yox, bəlkə onun min canı var\n("Əkinçi" qəzeti, 15 may 1876) dördlüyünün dili publisistik yazılarının dilindən qat-qat sadədir. Eyni mənzərəni Seyid Əzim Şirvaninin nəzm və nəsrlə qələmə aldığı yazılarda da görürük. Seyid Əzimin, eləcə də "Əkinçi" qəzetində şeirlərini çap etdirmiş digər şairlərin nəzm dili klassik divan ədəbiyyatı ənənələrindən gəlir. Nəzmin publisistikaya, qəzet dilinə uyğunlaşdırılması meylinin olduğu müşahidə edilsə də, dil özünün klassik məcrasından kənara çıxa bilmir. Bunu Seyid Əzimin "Rəbiül-ətfal" kitabında uşaqlar üçün yazdığı əsərlərdə də görürük. Kitabın yazılmasının məqsədi ilə bu məqsədi yerinə yetirəcək, sözü ünvanına çatdıracaq poetik sistem bir-birini tamamlamır, hətta bəzən ziddiyyət təşkil edir.\nSülh şəraitində məğlubiyyət\n"Əkinçi"nin şeir davasında maraqlı, eyni zamanda paradoksal görünən bir fakt da var. Lap başlanğıcdan ədəbiyyatda həcvə qarşı müharibə elan edən qəzetdə 1877-ci ildə iki həcv nəşr edilmişdir: bunlardan biri Seyid Əzim Şirvaniyə aiddir və nə qədər qəribə də olsa, həmin yazıda Əhsənül-Qəvaidin mövqeyi müdafiə edilir...\nQəzetin 4 yanvar 1877-ci il tarixli nömrəsində Əhsənül-Qəvaidin ictimai fikirdə böyük qalmaqal yaratmış növbəti yazısı dərc olunmuşdu. Yazıda məhərrəmlik təziyəsi zamanı baş yarmaq adəti tənqid edilmişdi və müəllifin iddiasına görə, dinlə, şəriətlə hər hansı əlaqəsi olmayan bu adət ilk dəfə Qarabağda yaranmışdı. Yazı Mirzə Fətəli Axundzadə də daxil olmaqla o dövrün maarifpərvər ziyalıları tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdı. Bununla belə, bəzi mühafizəkar düşüncəli insanlar bu yazıya görə qəzeti və yazı müəllifini məhşər ayağına çəkirdilər, qəzetin ünvanına təhqir dolu məktublar göndərilirdi. "Bir şəxs bizim qəzetin əvvəlinci nömrəsində əqrəba miyanında olan kəbin xüsusunda yazılan mətləbin və Əhsənül-Qəvaid baş çapmaq üstə yazdığı sözlərin barəsində bir kağız yazıb, məxfi göndərib, bizə bietiqad, biədəb, biidrak, bielm deyib, bir vərəqin üstə olmayan sözlər yazıb deyir: əgər mərdsən, bunu basdır". ("Əkinçi", 17 fevral 1877)\nQaragüruhçu qüvvələrin qəzetə ünvanlandığı yazılar arasında həcvlər xüsusi yer tuturdu. "Bizə Badkubə poştuna salınan məxfi kağız göndərən kəs indi bizi həcv edib, onu Qarabağ poştuna salıb göndərib. Adına Hadiyül-Müzillin Qarabaği deyir. Çünki bir ləqəb ilə insanı tanımaq olmaz, ona binaən cənaba məlum edirik ki, özünün və atasının adını və sakin olduğu yeri yazıb məlum eləməsə, bizdə ol həcvi çap etməyə ixtiyar yoxdur". ("Əkinçi", 17 mart 1876)\nHəsən bəyin reaksiyasından belə görünür ki, o bu cür yazılara çox həssaslıqla yanaşırdı. Milləti qəflət yuxusundan ayıltmaq üçün bütün varlığı ilə çalışan bir insanın ünvanına göndərilən həcvlər istər-istəməz onda psixoloji gərginlik, ruh düşkünlüyü yaradırdı: "Fikrim budur ki, bizim Zərdab kəndində Qarabağın sərhədində bir daş qoydurub onun üstündə zikr olan həcvi tamam qazdırım ki, gələcəkdə bizim övladlar o yadigara baxıb bilsinlər ki, mən bu zəhmət ilə milləti-islamı qəflətdən ayıltmaq istəyən vaxtda necə nadanlara rast gəlmişəm!" (Həsən bəy Zərdabi. Seçilmiş əsərləri, Bakı: 1960, səh. 19)\nƏhsənül-Qəvaidin yazısı ilə bağlı xüsusi canfəşanlıq göstərənlərin önündə Qarabağdan Hadi təxəllüslü şair gəlirdi. O, Əhsənül-Qəvaidi təkzib etmək üçün "Əkinçi"yə məxfi məktubla yanaşı, ədəb sərhədlərini keçən həcv də göndərmişdi: "Qarabağdan yazırlar ki, ağköynək barəsində bizim qəzetdə yazılan sözlərdən ötrü bəzi avamlar bizi həcv edib, hətta istəyirlər imiş bizdən ərizə versinlər ki, guya ol sözlər məzhəbə dəyən sözlərdir. Əgər bu xəbər doğru isə, Hadiyül-Müzillin həqiqət qarabağlı isə, Qarabağın anlayan kəslərinə ərz olunur ki, gözünüz aydın olsun". ("Əkinçi", 31 mart 1877)\nGöründüyü kimi, "Əkinçi" elan etdiyi şeir davasında şairləri həcv yazmaqdan daşındıra bilmədiyi bir yana, özü də həcvin hədəfinə və qurbanına çevrilir. Aramsız təzyiqlərdən sonra Həsən bəy Zərdabi öz prinsiplərinin və "Əkinçi" qəzeti üçün müəyyənləşdirdiyi etik xəttin əleyhinə gedərək Seyid Əzim Şirvaninin Hadiyə ünvanlandığı həcvi nəşr etmək məcburiyyətində qalır. (Məncə, o ehtimal da yersiz sayılmamalıdır ki, bu həcv Həsən bəy Zərdabinin arzusu və ya sifarişi ilə yazılmışdır). Bu, XIX əsr Azərbaycan ictimai və mədəni reallığının obyektiv mənzərəsini əks etdirən və kədər doğuran bir illüstrasiya kimi qəbul edilməlidir: cəmi 300 abunəçisi, bir əlin barmaqlarının sayından artıq olmayan mütərəqqi yazarları olan bir qəzetlə ictimai fikri hərəkətə gətirmək, ictimai psixologiyanı dəyişmək çox çətin idi. İctimai psixologiyanın dəyişməyi bir yana, bu psixologiya ona əks çıxan, onu dəyişdirmək iddiasında olan insanları da öz uçurumunun qaşına çəkirdi. XIX əsrin tipik həcvlərindən olan şeir "Məktubi-mənzum" - "Mənzum məktub" sərlövhəsi ilə nəşr edilmişdi və bu bəndlərlə başlayırdı:\nEy olan hadiyi-ərbabi-zəlalət Hadi,\nEy Müzillini edən həqqə hidayət Hadi.\nEylədin sən ki, bu mehdiliyə adət, Hadi,\nElə bəs aləmə təbliği-risalət, Hadi!\nLeyk peyğəmbər olan həcv eləməz ümmətini,\nKişi lazımdı çəkə ümmətinin qeyrətini,\nGərçi həcv eyləyənin yoxdu kəsən sünnətini,\nSənə bu həcv nə fərz oldu, nə sünnət, Hadi.\nMüraciət tərzindən, leksikasının natarazlığından da göründüyü kimi, bu yazı, əslində, "Əkinçi"nin və "Əkinçi" müəlliflərinin mübarizə apardıqları zehniyyətin ifadəsidir. Ondan hər hansı maarifləndirici keyfiyyətlər ummaq da artıqdır. Müəllif bu şeirlə, sadəcə, ömrünü və düşüncəsini maarifə, yeniləşməyə həsr edən insanları müdafiə edirdi, özü də, belə demək caizsə, qarşı tərəfin silahı ilə. Bu silahın hədəfi isə "Əkinçi"nin idealları idi...\nBundan əvvəl qeyd etdiyimiz kimi, həcvlə bağlı maraqlı cəhətlərdən biri də burada Əhsənül-Qəvaidin mövqeyinin müdafiə olunması, qaldırdığı ictimai problemlə bağlı onunla həmrəyliyin nümayiş etdirilməsi idi:\n"Əhsənül-Qaidənin" sahibi, yaxud özü bəg,\nYazmış idi nə rəva xəlq olur ağköynək?\nSən, oba aşrı, əzizim, nəyə lazım hürmək,\nNə üçün eylədin izhari-ədavət, Hadi?!\nBu, sadəcə, Seyid Əzimin mövqe dəyişikliyi deyildi, həm də divan şeirinin funksional poetik sistem kimi öz dövrünü başa vurduğunun bir göstəricisi idi: həcv, istər "Əkinçi" üçün, istərsə də fərqli mövqe sahibi üçün kimisə "vurmaq" lazım gələndə işə yarayırdı. Bu, cəmiyyətlə dialoq qurmaqdan, cəmiyyətə təsir göstərməkdən daha çox, fərdlə fərd arasında münasibətləri aydınlaşdırmağa xidmət edirdi. Millət kimi yeni dəyərləri dərk etməli olan bir toplumda cəmiyyətlə dialoq qurub, millətin ağırlığını daşıya biləcək sözə çox böyük ehtiyac var idi.\nHəsən bəy ona həcv yazanlara qarşı həcvdən istifadə etmək təcrübəsini ziyalı ədası ilə "kompensasiya" etdi. - Hadinin Seyid Əzim Şirvaniyə ünvanlandığı həcv qəzetin 9 iyun 1877-ci il tarixli nömrəsində "Məktubat" bölməsində nəşr olundu:\nEy bizi həcv qılan şairi-dövrani-Əzim,\nSeyyidü sərvərü sərdari-süxəndani-Əzim,\nDəhri-gülzari ara bülbüli-xoşxani-Əzim,\nƏzizim, iki gözüm, cəddinə qurban, Əzim!\nİlk milli qəzetimiz olan "Əkinçi"nin o dövrün ədəbi prosesindəki rolu ilə bağlı qeydlərimizdən belə nəticə əldə edə bilərik ki, "Əkinçi"nin şeir davasının məğlubiyyətə uğraması XIX əsr Azərbaycan poetik fikrinin ibrətamiz bir illüstrasiyasıdır. Zaman dəyişdikcə şeirin poetik sistemi, düşüncə və düşüncənin ifadə tərzi də dəyişmək məcburiyyətində idi. Lakin dünyada sənaye inqilabının baş verdiyi XIX əsrin sonlarına doğru ənənəvi divan şeirinin dəyişmək gücü "Əkinçi"dəki şeirlərin yaranmasına, qəzetin mövqeyini müdafiə edən mənzum müraciətlərə, "Rəbiül-ətfal" hekayələrinə - "Gülüstan"ın, "Zinətül-məcalis"in "milliləşdirilməsinə" ancaq çatdı...\nMillətin işinə yarayan şeirin yaranması üçün əvvəlcə ənənəvi poeziyanı astar üzünə, parodiya vasitəsinə çevirmək lazım olacaqdı. Bu tarixi vəzifənin öhdəsindən gəlmək isə Seyid Əzimin şagirdi Mirzə Ələkbər Sabirin üstünə düşdü...


Hamilə qadınların gündəlik bəslənmələrinə qatması lazım olanlar » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nTarix: 12-09-2014, 18:00\nSəs ver: Hamilə və bu dövrün gətirdiyi bəzi narahatlıqları və normalda sevdiyim amma bu müddətdə görmək belə istəməyəcəyiniz bəzi qidaları yaşamağa üzrəsiniz. Çəki da alacaqsınız. Lakin, hamilə olmanız hər istədiyinizi yeyə biləcəyiniz mənasını vermir. Eyni zamanda bu, davamlı heartburn ilə yaşamanız lazım olduğu mənasını da gəlmir. Aldığınız qidaları doğru seçər və doğru zamanda yesəniz, sağlam və çox daha asan keçən bir hamiləlik yaşamanız yüksək bir ehtimaldır. Üstəlik beləcə daha da sağlam bir nisbətdə kilo alarsınız. Hamiləliyiniz müddətin tərəfindən istehlak etməniz lazım olan şeylər. 1. Kalsium Yetkin bir qadın olaraq gündə 1000 milliqram kalsium almanız lazımdır. Kalsium ehtiyacınızın böyük bir qisimini süd məhsullarından alırsınız. Bir stəkan süd aşağı yuxarı 300mg. kalsium ehtiva və bir kasa qatıq da 300mg. kalsium ehtiva etməkdədir. Digər kalsium ehtiva edən qidalar pendir, quru kələm, brokoli və portağal. Unutmayın, kalsium alaraq, öz sümüklərinizi sağlam tutduğunuz qədər, körpənizin də sümüklərinin sağlam olmasını təmin edərsiniz. 2. Dəmir Anemiyi qarşısını almaq və özünüzü halsız hiss etməmək üçün bol miqdarda dəmir almalısınız. Unutmayın, körpənizə yaxşı baxa bilmək üçün gücə ehtiyacınız var. Dəmir baxımından zəngin qidalar; zəngin yaşıllıqlar, öğütülmemiş (tam) taxıllar və yağsız proteinlerdir. Bu da sizin arvad bir bifşteks, sobada kartof və təbii ki yaşıllıq yeməniz lazım olduğu mənasını verər. Əgər mədəniz bu tip qidaları qaldırmırsa, dəmir möhkəmlətməsi etmənizdə fayda var. NoName


Körpənizi əmizdirərkən bunlara diqqət edin! » Qadınlar.Co - Qadınlara Özəl Paylaşımlar\nDoğumdan sonra gələn südün rəngi pisdir. Bu südü verməsəm olarmı?\nİlk 72 saat içərisində verə biləcəyiniz sarı rəngli, tünd konsistensiyalı kolostrum, körpəniz üçün çox qiymətli və lazımlıdır. Konsistensiyası və rəngindən ötəri murdar ya da xarab olduğu yanılmasına düşməyin. Qətiliklə su, şəkərli su ya da başqa qidalar verməyin. Bunlar həm körpənizin mədəsini boşuna dolduracaq həm də onu bütün həyatı boyunca xəstəliklərdən qoruyacaq ilk peyvəndi xüsusiyyətində olan kolostrumdan məhrum buraxacaq.\nKörpəm ağlamır. Yenə də əmizdirməliyəmmi?\nKörpə ağlamırsa, qidalanması üçün narahat olmanıza ehtiyac yoxdur deməkdir, ac deyil ya da yuxuya daha çox ehtiyacı vardır. Xüsusi ilə ilk körpəsini dünyaya gətirən analarda doğumun verdiyi yorğunluq və halsızlıq körpənin doğumu zaman yaşadığı həyəcan, həssaslıq, qoruma duyğusu ilə birləşincə davamlı narahatlıq yarana bilər. Bu zaman ətrafınızda sizin rahatlamanızı təmin edəcək təcrübəli və etibarlı adamların olması süd istehsalının artmasını təmin edəcək.\nKörpəmə su verməliyəmmi?\nAna südünün 87% sudur. Körpəniz ehtiyacından daha çoxunu ana südündən alar. Susadığı zamanlarda belə yalnız südünüzü verməniz onun həm su ehtiyacını qarşılayar həm də artıqdan qidalanmış olarsınız. Körpənizə ehtiyacı yoxkən su versəniz daha az qidalanmasına və süd qaynağının davamının xəbərdar edilməsində azalmaya səbəb olarsınız. Ayrıca ana südünün tərkibi körpənizin ilk 6 aylıq dövrünü sağlam keçirməsi üçün çox əhəmiyyətlidir. Ana südü ilə kafi ölçüdə qidalanan körpənizə su verməməlisiniz.\nAna südü qəbul edən körpənizin inkişafı sağlam bir şəkildə davam edər. Əgər körpəniz yalnız ana südü ilə qidalanaraq, kilosunu hər ay olması lazım olduğu səviyyədə (600-1200 qram arası) artıra bilirsə, su daxil heç bir əlavə qida verməyin. Hər ay böyümə və inkişafını nizamlı olaraq etdirin və olması lazım olan ağırlıq artımını təmin edə bilmədiyi ayda əlavə qidaya başlayın. Unutmayın, körpənizin çox ağlaması, tez-tez əmmək istəməsi, yatmaması südünüzün qeyri-kafi olduğu mənasını verməz. Körpənizə verdiyiniz südünüz onun böyüməsi və inkişafının yanında başda ishal olmaq üzrə bir çox yoluxucu xəstəliyə, qansızlığa, diyabete, allergiyalara, qəbizliyə və üst tənəffüs yolu infeksiyalarına qarşı da qorunmasını təmin edər.\nƏmizdirmə araları necə olmalı?\nƏmizdirmə mövqesi və texnikası südümə təsir edərmi?\nİlk əmizdirmənin doğum sonrasında ilk 30-60 dəqiqə içərisində olması lazımdır. Əmizdirmə əsnasında mümkünsə, dik oturun. Ən rahat mövqeni seçdikdən sonra körpənizin başı və bədəni düz olmalı, üzü məməyə dönük və yaxın olmalıdır. Körpənizin bədənini öz bədəninizə yaxın tutmalı, yeni doğan körpənizi yanından dəstəkləməlisiniz. Əmizdirərkən, körpənizlə göz təması qurun və onunla yumşaq bir səs tonuyla danışın. Burun dəliklərinin bağlanmamasına diqqət edin. Əmizdirmə əsnasında sinənizi üstə baş barmaq altda dörd barmaq olacaq şəkildə dəstəkləməlisiniz (C şəklində). Əmizdirməyi yalnız məmə ucu ilə deyil, məmə ucu ilə birlikdə ətrafındakı aerola dediyimiz qəhvə rəngi bölgəni də alacaq formada etməlisiniz. Bu formada əmmə körpənizin daha çox süd almasını təmin edərkən, sinə ucu çatlamalarınızı da mane olar. Beləcə ağrısız bir əmizdirmə müddəti keçirə bilərsiniz.


Heyvanım huşsuzdur, nə ola bilərdi? - Sağlamlıq Daha ƏTraflı\nƏSas Sağlamlıq Heyvanım huşsuzdur, nə ola bilərdi?\nHeyvanım huşsuzdur, nə ola bilərdi?\nHuşunu itirmiş heyvanı tapmaq çox qorxulu ola bilər. Nə baş verdiyini və ya geri çevrilə biləcəyini bilmək mümkün deyil. Bir şey dəqiqdir: diqqətli və tez hərəkət etməlisiniz.\nBaytar tərəfindən yazılmış və təsdiqlənmişdir Erica Terrón González 12 iyun, 2020 tarixində.\nŞüur itkisi müxtəlif səviyyələrdə baş verir və bir çox səbəbi var. Stupor, məsələn, heyvanın yalnız güclü stimullara reaksiya verdiyi depressiyaya uğramış bir şüur vəziyyətidir.\nKoma, heyvanın ağrılı stimullarla belə oyanmadığı bir şüursuzluq vəziyyətidir. Buna görə də, ev heyvanı huşsuzdursa, nə ola bilərdi?\nHeyvanın şüursuz vəziyyətini tərsinə çevirə bilmək dərəcəsini və səbəbini müəyyən etmək vacib olacaq. Və indi oradan heyvanı sabitləşdirin və onu şüuruna qaytarmağa çalışın.\nHeyvanım huşsuzdur, necə davranmalıyam??\nƏlbəttə ki, ilk cavab bir mütəxəssisə müraciət etməkdir. Hər şeydən əvvəl, şüursuzluğa səbəb olan vəziyyətlərin çoxu Ciddi və heyvanın həyatını təhlükəyə ata bilər. Bir baytarla əlaqə saxlamağınız məsləhətdir və ona riayət etmək üçün təlimatları verir.\nBirinci addım: şüursuzluğun mərkəzini tapın\nNevroloji müayinə istifadə edilməlidir stupor və ya komaya səbəb olan patologiyanın ehtimal olunan yerini tapmaq. Yerdən asılı olmayaraq, gəzmək və duruş saxlamaq qabiliyyəti hər iki halda da yoxdur və onurğa refleksləri normal və ya artmış görünə bilər.\nLezyon beyin yarımkürələrindədirsə\nKəllə sinirlərinin innervasiya etdiyi orqanlar dəyişə bilər, gözləri qiymətləndirərək qiymətləndirilən bir şey. Məsələn, şagirdlərin birbaşa işığa və ya hətta korluğa reaksiyasının olmaması ola bilər.\nLezyon beyin sapında olarsa\nƏvvəlki bölmədə gördüyümüz kimi kranial sinirləri də təsir edə bilər. Yenidən, verəcək gözlər olacaq, çox güman ki, trek. Dilatılmış şagirdlər, şaşılık, fizioloji nistagmusun olmaması və s.\nArtıq daha çox yayılmış digər əlamətlər apne, hiperventilyasiya və ya duruşun dəyişməsi ola bilər.\nİkinci addım: səbəbi araşdırın\nBeyin disfunksiyası səbəbindən\nİltihabi və ya metabolik xəstəliklər, kəllədaxili neoplazmalar və hidrosefali bu beyin disfunksiyasına səbəb ola bilər. Əksər hallarda, heyvanın müəyyən dərəcədə şüursuzluğunu göstərəcəklər.\nBeyin disfunksiyasının müalicəsi iki aspektdən ibarət olacaq. Biri ilkin səbəbi aradan qaldırmaq, digəri isə kəllədaxili təzyiqi azaltmaq məqsədi güdürdü.\nBeyin kökü vəziyyəti səbəbiylə\nYenə də neoplazmalar, iltihab və s., gətirib çıxara bilər kəskin və ya mütərəqqi beyin sapı disfunksiyası. Onları müalicə etmək üçün kemoterapi, antimikrobiyal və ya antiinflamatuar dərmanlar lazım ola bilər.\nTravma və beyin sapında qanaxma da kəskin disfunksiyaya səbəb ola bilər.\nBeyin yırtığı səbəbiylə\nYenə də neoplazmalar, beynin iltihabi xəstəlikləri və ya travmalar kəllədaxili təzyiqin artmasına səbəb ola bilər. Beyin toxumasının kiçilməsinə də səbəb ola bilərlər, beyin sapını sıxışdıra bilir.\nBir beyin yırtığından əvvəl, heyvanı huşunu itirməyə gətirib çıxaran bir neçə saat və ya günlərlə davam edən diensefalon disfunksiyası baş verir.\nMetabolik səbəblərə görə\nMetabolik xəstəliklər mütərəqqi əlamətlərlə beyin disfunksiyasına səbəb ola bilər. Bu, əvvəlcə görmə qabiliyyətinin dəyişməsi ilə, stupor və ya koma gələnə qədər aydın olur.\nBu, diabetik koma, istilik vurması, qaraciyər və ya böyrək mənşəli ensefalopatiyalar, hipoqlikemiya, hipotiroid koma, hipoksi və s. Kimi zəhərli maddələr də ağır metallar, barbitüratlar, narkotiklər, ivermektin və ya trankvilizatorlar buna səbəb ola bilər.\nProblem ondadır ki, zəhərlənmə mədə yuyulması və ya varsa antidotla müalicə oluna bilər, lakin metabolik xəstəlik daha mürəkkəb ola bilər.\nDamar səbəbləri üçün\nStupor və ya koma vuruş və ya beyin qanamasının nəticəsi ola bilər, kəllədaxili təzyiqdə bir daha artım yaradır. Heyvanlarda vuruşun səbəbləri bunlardır:\nneoplazmalar və metastazlar\nürək xəstəliyi və hipertansiyon\nqanda parazitlərin olması səbəbindən tromblar (məsələn, ürək qurd xəstəliyi).\nÇox vaxt əsas səbəb müəyyən edilməsə də.İnsanlarda bu qədər çox rast gəlinən ürək -damar xəstəliyi heyvanlarda nadirdir.\nBelə ürək -damar xəstəliyindən şübhələnirsinizsə, laxtalanma testləri və qan təzyiqi edilməlidir. Beyin infarktına yaxınlaşır:\nxəstə üçün dəstəkləyici müalicə,\nhər hansı bir əsas xəstəliyə nəzarət\nvə kəllədaxili təzyiqi aşağı salır.\nSürətli bir performans\nŞüursuzluğun səbəbləri, gördüyümüz kimi, ümumiyyətlə ciddi olsa da, erkən aşkarlama və yanaşma heyvanı normal vəziyyətinə qaytara bilər.\nHər şey, görülən işlərin sürətindən və ev sahibinin ev heyvanının sağlamlığı haqqında baytar həkimə verdiyi məlumatdan asılı olacaq, səhhər şeydən əvvəl, əsas səbəbin ciddiliyini.\nCopyright Sağlamlıq : Heyvanım huşsuzdur, nə ola bilərdi? - Sağlamlıq Daha ƏTraflı


Natiq Cəfərli: “Problemli kreditlərin böyük bir hissəsi həllini tapacaq”\nPrezident problemli kreditlərin həlli ilə bağlı fərman imzalayıb\nPrezident İlham Əliyev problemli kreditlər məsələsinin həlli ilə bağlı fərman imzalayıb.\nFərmana əsasən, dövlət 2015-ci ildə manatın devalvasiyasından sonra kreditlərin ödənişində yaranmış fərqi ödəyəcək.\nFərman dövlət başçısının fiziki şəxslərin 10 min dollara qədər kreditləri üzrə ən geci üç ay ərzində ödəniş etməsini nəzərdə tutur.\nFərqin ödənilməsi aşağıdakı qaydalara əsaslanacaq:\n- 21 fevral 2015-ci ilə qədər götürülmüş kreditə görə 1 dollar - 0,25 manat məzənnəsi ilə;\n- 2015-ci il fevralın 22-dən dekabrın 21-nə qədər götürülmüş kreditə görə 1 dollar - 0,6 manat məzənnəsi ilə.\nFərmana əsasən, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası manatın devalvasiyası ilə əlaqədar artan xarici valyuta ilə kreditlərin ödənilməsi mexanizmini işləyib hazırlamalıdır.\nMərkəzi Bank problemli kreditlərin restrukturizasiyası üçün kommersiya banklarına 682 mln. manat imtiyazlı kreditlər verməlidir.\nValyuta ilə bağlı vəziyyətin pisləşməsinin qarşısını almaq üçün Mərkəzi Bank banklara ümumilikdə 215 mln. dollar dəyərində dəyərli kağızların illik 0,5%-lə verilməsini təmin etməlidir.\n2015-ci ildə Azərbaycanda manatın iki devalvasiyası olub. 0,78 manat səviyyəsində olan dolların məzənnəsi fevralın 21-də birinci devalvasiyadan sonra 1,05 manata, dekabrın 25-də ikinci devalvasiyadan sonra 1,55 manata yüksəlib.\n2018-ci ilin yekunlarına görə bankların kredit portfeli 13 mlrd. manat təşkil edib, bunun 12,2%-i problemli kreditlərdir.\nİqtisadi məsələlər üzrə ekspert Natqi Cəfərli Amerikanın Səsinə bildirib ki, sənəddə ilkin olaraq ancaq fiziki şəxslərin kredit borcları ilə bağlı məqam yer alıb. Hüquqi şəxslərin kredit borcları ilə bağlı məsələ sənəddə yer almayıb.\n“Fərmandan bu nəticəyə gəlmək olur ki, sənəd fiziki şəxslərin birinci və ikinci devalvasiyadan sonra əmələ gələn 10 min dollaradək kreditlərinə şamil olunacaq. Birinci devalvasiyadan sonra, yəni 1 dollar 0,78 manat olarkən 10 min dollaradək götürülən problemli kreditlərin məzənnə fərqini (birinci devalvaiyadfa bir dollar bir manat 5 qəpik oldu) dövlət öz üzərinə götürür. Yəni devalvasiya zamanı 10 min dollaradək olan problemli kreditlərə dəymiş ziyanın ödənişini dövlət öz üzərinə götürür. Burada dövlətin yardımı 5 min dolları keçməyəcək.”\n“Fərmandan bu nəticəyə gəlmək olur ki, sənəd fiziki şəxslərin birinci və ikinci devalvasiyadan sonra əmələ gələn 10 min dollaradək kreditlərinə şamil olunacaq\nEkspert bildirib ki, hazırki anda fiziki şəxslərlə bağlı danışdıqda deyə bilərik ki, 700 minə yaxın insanın problemli krediti var. “Fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həcmi təxminən 1,8 milyard manatdır və ya 1 milyard 100 min dollara yaxındır. Amma, bu fərmandan irəli gələn göstərişlərin hamısı yerinə yetirilsə, bütün problemin həllini əhatə etməsə də, problemli kerditlərin həllində irəliyə atılmış böyük bir addım olacaq.”\nCəfərli hesab edir ki, hüquqi şəxslər problemlərini yalnız məhkəmələr yolu ilə həll edə bilər.\nEkspertin fikrincə, problemli kreditləri bütövlükdə ödəmiş şəxslərə fərqin qaytarılması ilə bağlı birbaşa göstəriş yoxdur, fikir çox yayğındır.\n“Bu da ciddi müzakirələrə səbəb olacaq. Çünki kifayət qədər vətəndaşlar devalvasiyadan dəyən zərəri özləri artıq ödəyib. Bəziləri evlərini, bəziləri avtomobillərini, bəziləri qiymətli əşyalarını satıb borcunu ödəyib. Onlara dəymiş ziyanla bağlı kompensasiyanın verilməsi bu fərmanda birbaşa nəzərdə tutulmayıb.”\nEkspert hesab edir ki, hökumət problemli kreditlərin ödənilməsi üçün təxminən bir milyard manata yaxın vəsait ödəyəcək.\n“Təxminən problemli kreditlərin yarıdan çoxu həllini tapacaq,” o qeyd edib.


“Netflix”in qorxulu və fantastik filmi – “Bird Box” – Artlogos\nBəzi filmləri dərinliklərində gizlənən mənalarını anlaya bilmək üçün bəzən dəfələrlə izləmək lazım gəlir. Haqqında bəhs edəcəyim filmi də iki dəfə izlədikdən sonra yazmaq qərarına gəldim.\n2018-ci il Amerika istehsalı olan “Bird box” qorxu və elmi-fantastika janrındadır. Susanne Bierin çəkdiyi film Josh Malermanın “Qəfəs” romanına əsaslanır. “Netflix” platformasında yayımlanan ekran əsərində əsas rolları Sandra Bullock və Trevante Rhodes oynayır.\nMalorie adlı bir qadın və iki uşağın əcaib məxluqlarla həyatda qalmaq uğrunda savaşından bəhs edən filmdə, insanlar gözləri bağlı şəkildə ətrafdan təcrid olunmaq məcburiyyətindədirlər. Çünki gözəgörünməz şəkildə ətrafda dolanan bu məxluqların gözlərinə baxan zaman insanlar onların gözəl olduğunu düşünür və bir anda dəli olurdular. Məxluqların təhlükəsi insanların dəli olmasında yox, insanların düşünmək qabiliyyətini itirərək, intihar etməsindəydi. Kimisi özünü partlayacaq maşının içinə atır, kimisi hərəkət halında olan maşının önünə tullanır, kimisi qayçı ilə boğazını kəsir…\nGərgin ab-havalı filmi izləyərkən hər an nəyinsə baş verməsini gözləyir və bu gərginliklə filmin həmin səhnələrinə baxmadan keçmək istəyirsən. Lakin bir yandan da maraqlı gəlir gərginliyi yaşamaq.\nƏtrafında baş verən dəhşətlərin doğruduğu duyğuları yaşayan Malorie, hadisələrin 5 il öncə tüğyan etdiyi bir vaxtda hamilə idi. Rəssamlıqla məşğul olan gənc qadının həyatı dəhşətli məxluqların yaşadığı şəhərə gəlməsi ilə dəyişir. İndi o, sağ qalmaq, övladını qoruya bilmək üçün bacardığı qədər savaşmalıdır.\nHadisələr baş verərkən, sağ qalan bir neçə nəfərdən ibarət qrupa daxil olan Malorie zaman içərisində ətrafındakıları da itirmək məcburiyyətində qalır. Malorie və sevgilisi Tom isə həyatda qalmağı bacarır. Qrupda Maloriedən başqa hamilə qadın Olympia onunla eyni gündə övladını dünyaya gətirir. Lakin yenicə ana olan Olympia məxluqlarla göz-gözə gəlir və intihar edir. Beləliklə, Malorie iki uşaq və Tom ilə həyatda qalan tək normal insan olur. “Tək normal insan” dedim, çünki ətrafda ölməyən və gözü açıq şəkildə gəzən dəlilər əllərində silah normal insanları axtarır və onları bu dəhşətli məxluqlara baxmağa məcbur edirdilər.\nMalorie övladlarına gözü bağlı şəkildə həyatda qalmağı, səsləri dinləyərək qulaqlarının gözlərini əvəz etməsini öyrədirdi. O, artıq gələcəyə ümidli deyildi, övladlarına dünyada başqa uşaqların da ola biləcəyini, onların birlikdə oyunlar oynaya biləcəyini öyrətmir, boş ümid verməyin təhlükəli olduğunu düşünürdü. Övladlarına ad belə verməyən ana onlara “Oğlan” və “Qız” olaraq səslənir, bu şəkildə adları olmadan məxluqlardan qaça biləcəklərini düşünürdü. Çünki məxluqlar insanlara adları ilə səslənir və onların zəif cəhətlərindən faydalanıb, axırlarına çıxırdılar.\nTom isə Malorie kimi düşünmür, tam əksinə, uşaqlara gözəl gələcək, ətrafda oynayan uşaqlar, göylərdə uçan rəngli quşlar haqqında danışırdı.\nFilmin ən əsas nöqtəsi də quşlardır. Malorienin mağazada tapdığı quşlar, onların həyatda qalmasında böyük rol oynayırdı, çünki heyvanlar gözəgörünməz məxluqların gəldiyini, işlərin yolunda getmədiyini hiss edə bilirdi.\nBir gün onlar şəhəri tərk etmək istəyəndə Tom həyatını itirir. Malorie həm sevdiyi adamı, həm dostunu, həm mənəvi dəstəkçisini itirir. İndi onun vəzifəsi həm özünü, həm də övladlarını qoruyaraq, çayı keçmək, burdan qurtulmaqdır…\nFilmin lentə alındığı məkan estetik seçilib: Yaşıl ağaclar, taxtadan evlər, bəzən dumanlı hava, çay və bu kimi təbiət təsvirləri göz oxşayır. Yayımlandığı ilk 7 gün ərzində filmi 45 milyondan daha çox tamaşaçı izləyib.\nBurdakı mövzu John Krasinskinin “A Quite Place” ekran əsərini xatırladır. “A Quite Place”də danışmaq, səs çıxarmaq təhlükəli ikən “Bird box”da görmək həyatın sonu mənasına gəlir.\nBu ekran əsəri bəlkə də bizə həmin məxluqlar vasitəsilə insanları intihara sürükləyənin məhz belə bir qara qüvvə olduğunu demək istəyirdi. Həyatından razı olan, heç vaxt intiharı düşünməyən bir insan, bir anda beynində eşitdiyi səslər ilə ölməyi tərcih edir. Bəs insanları intihara sürükləyən nədir? Ümidsizlik. Bizim düşmənimiz öz içimizdədir. İçdən-içə bizi yeyərək, gələcəyə ümid olmadığını, zəif insan, lazımsız və bacarıqsız olduğumuzu söyləyir. Nitsşenin məşhur deyimini yada salaq: “O şey ki bizi öldürmür, möhkəmləndirir.” İnsanlar həyatda olduqları müddətdə müxtəlif çətinliklərlə rastlaşır və onun öhdəsindən gəlməyə çalışırlar. Öhdəsindən gəlinən hər çətinliyin sonunda insanda özünə və öz gücünə inam yaranır. Lakin məlumdur ki, bacarmadığımız, öhdəsindən gələ bilmədiyimiz problemlər də olur. Bütün bu məyusluqlar yığılaraq, bizi öldürür.\nFilmin qara qüvvələri nə qədər qorxulu, nə qədər amansızdırsa, içimizdəki bizi ölümə sürükləyən duyğular da o qədər qəddar və dəhşətlidir. Gözəgörünməz bir şəkildə qanımıza işləyən bu zəhər, bizim ölüm fərmanımızdır. Odur ki, yaşamaq instinktimizə sığınmalı və ən dəhşətli anda belə yaşamaq üçün savaşmalıyıq.\nTək deyilsən, tək deyiləm… Biz həyatda qalmaq üçün savaşacağıq!


Cəfər Cabbarlını heç tanımamışıq\n11:30 13 Mart 2019 856 dəfə oxunub\nHüseyn Cavid, Əhməd Cavad, Mikayıl Müşfiq... Siyahını artırmaq da olar, amma məqsəd başqadır. Cəfər Cabbarlıdır mövzu. Həm də Cabbarlı bir başqadır.\nMəncə, Cabbarlının adı sıralamada Üzeyir bəylə bərabər çəkilə bilər. 36 illik ömrünə beş dramaturqun, jurnalistin, tərcüməçinin, rejissorun, maarifçinin görə biləcəyi işləri sığışdıran adam 50 il yaşasaydı, nələr edərdi... Hər ikisi keşməkeşli illərdən adlayıblar. Cabbarlının qəlbi çox tab gətirməyib. Asan deyildi.\n1899-cu ildə doğulub. Molla məktəbinə gedib, sonra məktəbi dəyişib. 1905-ci ildə Süleyman Sani Axundovdan, Abdulla Şaiqdən, Rəhim bəy Şıxlinskidən dərs alıb. İlk şeir, hekayə və dramlarını 1915-1916-cı illərdə qələmə alıb. Çox məsum, işıqlı hekayələri "Aslan və Fərhad", "Mənsur və Sitarə", həmçinin "Sitarə" adlı opera 1915-ci ilin axırları və ya 1916-cı ilin ortalarında yazılıb. Həyatın acıları, ədalətsizlik, yoxsulun əzilməsinə dözməmək, ona bir üsyan etmək istəyi duyulan bu əsərlər sonrakı illərdə xarakterini dəyişir. İlləri nahaq sadalamadım - 1908-ci ildə orta məktəbi, 1915-ci ildə ali ibtidai məktəbi bitirir. Məşum 1905-ci ili yaşayır. 1918-ci ildə ilk dəfə Nuru Paşanın Bakıya gəlişini ilk dəfə o qələmə alıb, tarixə salıb. 1920-ci ildə növbəti təhsilini başa vurur. Tibb İnstitutuna daxil olur, amma oranı bitirmir. 1924-cü ildə həm Teatr İnstitutunda mühazirələrə gedir, həm də Universitetin şərqşünaslığında təhsil alır. 1915-20-ci illər onun həm də fəal ədəbiyyata gəldiyi illərdir.\nBir-birinin ardınca "Vəfalı Səriyyə, yaxud göz yaşları içində gülüş", "Solğun çiçəklər", "Nəsrəddin şah", "Trablis müharibəsi" və ya "Ulduz", "Ədirnə fəthi", "Bakı müharibəsi", "Aydın" kimi əsərlər qələmə alıb. Bu əsərlər artıq 1915-ci ildə yazdıqlarından deyil, fərqlidir. Əsərlər onun yaşadığı dövrün bütün tarixi gerçəkliklərini əks etdirir. Cabbarlı həmin əsərlərlə əslində tarix yazıb. Bu əsərlər onun Azərbaycanın mütilikdən, işğaldan azad olub öz müqəddəratını özü həll edə bilən bir cümhuriyyət olması yanğısını ortaya qoyur.\nBu illər yalnız yazmaqla, yaratmaqla, tamaşa qoymaqla, maarifçilik missiyası ilə keçməyib. O illər köhnə cümhuriyyətçi üçün təkcə yaradıcılıqla keçməyib, sovet təhlükəsizlik sisteminin kameralarında, əzab və işgəncələr içində keçən günləri, ayları da olub. Həm də dəfələrlə. Nə hansısa silahdaşını, qələm yoldaşını güdaza verib, nə də ona verilən ittihamları işgəncə altında qəbul edib.\nSovet dönəmində Cəfər Cabbarlı bizlərə yalnız Xızıda kömürçü ailəsində dünyaya gəlmiş “sovet dramaturgiyasının görkəmli nümayəndəsi” kimi təqdim edilib.\nCabbarlı sovet dramaturqu deyildi, cümhuriyyətçi idi. O, sovet rejiminin heç bir təzyiqinə, əzabına, işgəncəsinə əyilmədi, tabe olmadan yaşadı və “Almaz”, “Od gəlini”, “Oqtay Eloğlu”, “Sevil” kimi dram əsərlərində də öz ideyalarını yeridib, nəyi və niyə yaşadıqlarını oxucusuna və ən əsası, TARİXə ötürə bilən ədibdir.\nAsan deyildi, yaşadığın rejimin reallıqlarını onun vəsfi fonunda vermək, həm də ifşa etmək, istədiklərini deyil, məcbur olduqlarını iradənin ziddinə yaşayıb-yazmaq. Üzeyir bəy də eyni situasiyada yazıb-yaşayıb. Sadəcə, Cabbarlının qəlbi bunun ağırlığına tab gətirməyib, daha tez dayanıb. Dayanmasaydı, zatən qarşıdan 37-ci il gəlirdi. Cümhuriyyətçi dramaturq, şair, nasir, teatrşünas, kinoşünas, tərcüməçi, kinosenarist, jurnalist, aktyor, rejissor... və sonunda, nə qədər paradoksal da olsa, sovet əməkdar incəsənət xadimi! Buna qəlb dözər?..\nEyni dönəmi keçən, adını saydığım ədiblər eyni taleyi yaşayıblar, amma xarakterlərinə xas davranışla həyatlarının sonu fərqli olub.\nBütün bu danışdıqlarım yalnız mənim şəxsi fikirlərim deyil, həm də ARB “Aranfilm”in istehsalı olan “Zülmətdən doğan işıq” sənədli filminin tamaşaçıya dedikləridir. Ssenari müəllifi və rejissoru Babək Abbaszadə, bədii rəhbəri Tahir Tahiroviç olan və Cabbarlıdan bəhs edən sənədli filmin martın 12-də premyerası oldu. Filmdə Cəfər Cabbarlı yalnız bir ədib kimi deyil, həm də daha çox ictimai-siyasi xadim, cümhuriyyətçi kimi təqdim edilir. Ədibin qısa ömrünə nələrin və necə sığışdığını, “Bakı müharibə”sindən “Od gəlini”nə gələn qələm sahibinin o yolda bütün yaşantıları, iztirabları, qəlbi, düşüncələri sənətin dili ilə ustalıqla tamaşaçının beyninə süzülür. Babək Abbaszadənin sevgisi, vətənpərvərliyi və sənət yanğısı öz işini görüb. Cabbarlı barədə məlumatı olmayan və onun haqqında kifayət qədər məlumatı olan iki tamaşaçı bu filmdən eyni fikirlə çıxar – “Mən Cabbarlını heç tanımamışam”.\nGənc rejissora və “Aranfilm”ə daha böyük uğurlar arzusuyla...


Qış Olimpiadasındakı yeganə idmançımız: "Dəfələrlə edilən zəngdən sonra..."\nQış Olimpiadasındakı yeganə idmançımız: "Dəfələrlə edilən zəngdən sonra..."\n20 Fevral 2018, 14:47\n"Konkisürənin zədələnməsindən sonra mən Azərbaycan adından olimpiadaya yollanmağa namizəd ola biləcək yeganə idmançı idim. Çünki ötən qış yaxşı nəticələrim olmuşdu. Beləliklə, bir neçə saat ərzində qərar qəbul etməli idim. Dəfələrlə edilən zəngdən sonra olimpiadada iştirakıma dair vəd verdim".\nANN.Az-ın report-a istinadən məlumatına görə, bunu Cənubi Koreyanın Pxençxan şəhərindəki XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında Azərbaycanı təmsil edən dağ xizəkçisi Patrik Braxner Avstriya mətbuatına açıqlamasında deyib. Ardıcıl ikinci olimpiadada iştirak edən avstriyalı legionerin yarışa yollanması çətinliklə başa gəlib. ABŞ-a köçməsi üzündən Braxnerin praktiki heç bir avadanlığı və məşq praktikası olmayıb. Bu səbəbdən, o, hər şeyi çox qısa vaxtda təşkil etmək məcburiyyətində qalıb. Çünki Azərbaycan tərəfi sifariş ərizəsinin bitmə müddətinə bir gün qalmış onun adını Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinə göndərməyə müvəffəq olub.\nQeyd edək ki, Patrik Braxner 7 yanvar 1992-ci ildə Avstriyada doğulub. 2014-cü ilin avqustundan 2017-ci ilin yazınadək ABŞ-da təhsil alıb. Orada o, xizəksürmə idmanı üzrə kollegiyanın üzvü olub. Təhsilini başa vurduqdan sonra karyerasını başa vuraraq, Avstriyaya qayıdıb. O, 18 yaşından Azərbaycanda işləməyə başlayıb. Azərbaycanı təmsil etməsi üçün danışıqları atası aparıb.


Məmur övladlarının insan ölümünə səbəb olduğu qəzalar – SİYAHI | Bizimxeber\n04 May 2017 / 16:19 / Baxış sayı: 944\n“Qaynar” vəzifə sahiblərinin və biznesmen övladlarının törətdiyi qəzaları nəzərinizə çatdırır.\nBu siyahını uzatmaqla bitirmək mümkün deyil. Məmur balalarının törətdiyi qəzalara nəzər yetirsəniz hamısında bahalı avtomobil olduğunu görərsiniz. Bu avtomobillər haradandır, hansı qazancla əldə edilib deyə bilmərik. Lakin özbaşınalığın da bir həddi olmalıdır.


“Xəzər”i də “Naz Lifan”ın aqibəti gözləyə bilərmi? - Nazir müavinindən AÇIQLAMA .\n“Xəzər”i də “Naz Lifan”ın aqibəti gözləyə bilərmi? – Nazir müavinindən AÇIQLAMA\n11 İyun 2018 10:53 11 İyun 2018 10:53 Turkustan.info\nTurkustan.info bildirir ki, Modern.az-ın bu sualını iqtisadiyyat nazirinin müavini Niyazi Səfərov cavablandırıb. N.Səfərov saytımıza açıqlamasında bildirib ki, hər bir layihənin müəyyən şərtlər daxilində yaşama hüququ var:\n“Oğlu”nun əli ilə vurulan Abbas “Maşın”ın iç üzündən danışdı: “Pərvin mənə demişdi ki…”


Təbrizli aktyor Musiqili teatrda\nTəbrizin tanınmış və sevilən kino və teatr aktyoru Camal Saqinejad Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının tamaşasında çıxış edəcək.\nDövlət Musiqili Teatrından Kulis.az-a verilən xəbərə görə, aktyor cari repertuardan bəstəkar Fikrət Əmirovun ölməz musiqiləri və “Min bir gecə” nağıllarının motivləri əsasında hazırlanan “999-cu gecə” tamaşasında Şah rolunda çıxış edəcək. Artıq məşqlərə başlayan aktyor ona göstərilən etimaddan məmnun olduğunu və yaradılan şəraitdən razı qaldığını söyləyib.\n“Bu mənim Azərbaycan teatrında ilk işim olmayacaq. Novruz bayramı günlərində Musiqili Teatrla Təbriz Teatrının birgə hazırladığı Beynəlxalq layihə olan “Bəxtəvər” komediyasını tamaşaçılara təqdim etdik. “Bəxtəvər” sizin izləyicilərlə yanaşı, İran İslam Respublikasından gələn turistlər tərəfindən də böyük çoşqu və alqışlarla qarşılandı”, - deyə Camal Saqinejad bildirib.\nQeyd edək ki, “999-cu gecə” tamaşası Camal Sadiqinejadın iştirakı ilə sentyabr ayının sonunda - Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının 108-ci mövsümündə təqdim olunacaq.\nTamaşanın quruluşçu-rejissoru Prezident mükafatçısı İradə Gözəlova, quruluşçu-dirijoru Əməkdar incəsənət xadimi Fəxrəddin Atayev, quruluşçu-rəssamı Nabat Səmədova, xormeysteri Əməkdar artist Vaqif Məstanov, quruluşçu-baletmeysterləri Əməkdar artist Zakir Ağayev və Yelena Ağayeva, rejissoru Elməddin Dadaşov, konsertmesteri Fidan Babayeva, rejissor assistenti Sevinc Məmmədovadır. Rolları Camal Saqinejadla yanaşı, teatrın gənc və istedadlı aktyorları Nicat Əli, Mehriban Zalıyeva, Səmədzadə Xasıyev, Gülnarə Abdullayeva, Əliməmməd Novruzov, Gültac Əlili, Ruslan Mürsəlov, Hüseyn Əlili, Elçin İmanov, Elməddin Dadaşov və Fərid Rzayev ifa edəcəklər.\n“Qremmi mükafatları”nın təqdimat mərasimi təxirə salındı


Qazaxda müəllim məktəbdə həlak oldu - GÜNÜN TƏZADLARI | Online ictimai-siyasi qəzet\nQazaxda müəllim məktəbdə həlak oldu - GÜNÜN TƏZADLARI\nTarix: 08.02.2019 | Saat: 20:00:00\nQazax rayonunda müəllim çalışdığı məktəbdə vəfat etdi. Hafta.az yazır ki, "Report"un Qərb bürosunun məlumatına görə, hadisə 2 nömrəli orta məktəbdə qeydə alınıb. Belə ki, məktəbin idman müəllimi, 46 yaşlı Emin Mirzəyevin müəllimlər otağında qəfildən halı pisləşib və yerə yıxılaraq ölüb. İlkin olaraq onun infarkt keçirərək öldüyü bildirilir.\nAzərbaycanda yüksək vəzifəli şəxs canlı yayıma çıxdı\nDövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi Vüsal Hüseynov "Facebook” sosial şəbəkəsində sualları canlı yayımda cavabladı. Hafta.az Musavat.com-a istinadla xəbər verir ki, DMX rəisi, təxminən, bir saat ərzində sosial şəbəkə istifadəçilərinin suallarına cavab verib. Dövlət Miqrasiya Xidmətində işə düzəlməklə bağlı suallar üstünlük təşkil edib. V. Hüseynov bildirib ki, vətəndaşlar bir çox hallarda sosial şəbəkə vasitəsilə ona CV-lər göndərirlər. Həmin CV-lərə baxılsa da, işə qəbul müsabiqə əsasında keçirilir. Suallar arasında ikinci yerdə vətəndaşlığa qəbul və vətəndaşlıqdan çıxma ilə bağlı olub. DMX rəisi bu formatlı ünsiyyəti davam etdirməyə çalışacağını deyib.\nŞəkidə mikroavtobus qadını sürüdü\nŞəki rayonunda mikroavtobus paltarı qapı arasında qalan qadın sərnişini sürüdü. Hafta.az yazır ki, “Report”un Şəki-Zaqatala bürosunun məlumatına görə, Şəki şəhər sakini, 1969-cu il təvəllüdlü Zinyət Hünbət qızı Həsənova şəhər ərazisində marşrut xətti ilə hərəkət edən mikroavtobusdan düşən zaman paltarı qapının arasında qalıb. Bundan xəbərsiz olan sürücü mikroavtobusu hərəkət etdirib və qadını xeyli məsafədə sürüyüb. Nəticədə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alan Z.Həsənova Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Reanimasiya şöbəsinə yerləşdirilib, vəziyyəti orta-ağır qiymətləndirilir. Faktla bağlı araşdırma aparılır.\nRonaldunun anası xərçəngə tutuldu\nTurinin "Yuventus" futbol klubunun və Portuqaliya millisinin hücumçusu Kriştian Ronaldunun 64 yaşlı anası Doloreş Aveyruya süd vəzisi xərçəngi diaqnozu qoyuldu. Hafta.az "Report"a istinadla xəbər verir ki, bu barədə "Mirror" məlumat yayıb. Bildirilir ki, Doloreş İtaliyaya, oğlunun 35 illiyinə səfəri ərəfəsində sağlamlığında problemlərin olduğunu etiraf edib. "Məni Madriddə digər döşümdə əməliyyat etdilər, şüa terapiyasını keçdim və indi həyatım üçün mübarizə aparıram", - deyə Ronaldunun anası Portuqaliya telekanallarından birinin efirində deyib. Doloreş həmçinin etiraf edib ki, onun qohumlarından heç kim əməliyyat barədə bilmir. Ronaldunun anası artıq 2007-ci ildə süd vəzisi xərçənginə qalib gəlib. Onda sinəsinin şağ hissəsindəki şiş aradan qaldırılmışdı. Sonra o, uğurlu şüa terapiyası kursu keçib.\n“Fastfud” yeməkdən qurtuldu – 82.5 kq atdı\nKanadada yaşayan 172 kilo çəkisi olan qız “fastfud” asılılığından qurtuldu və 82.5 kilo atdı. Hafta.az Musavat.com-a istinadla yazır ki, bu barədə “Daily Mail” nəşri xəbər verib. Alişa Makneyr məktəbdə oxuyan vaxt xeyli kökəlib. O, arıqlamağı çox arzulasa da, özünü dietaya məcbur edə bilmirdi. Həmyaşıdlarının ona qarşı etdiyi həqarət və sataşmalara görə 14 yaşında məktəbi atıb. O, çəkisi 172 kiloya çatana qədər kökəlib. “Mənim əcaib bir vərdişim vardı ki, yeməkləri daha çox tinlərdəki kiçik kafelərdən alırdım. Bəzən mən bir naharda doymaq üçün beş ayrı fastfood kafesinə girirdim”. Qızın 17 yaşı olanda qazlı içkilərə meyl edib. “Bəzən nəfəs almağa çalışanda anlayırdım ki, mənim iki yolum qalıb: ya ölməli, ya da dəyişməliyəm”, - bunu da qız deyib. İlk vaxtlar o, daha çox yeriməyə və özünə sağlam menyu qurmağa çalışırdı. Daha sonra “fastfud”dan tamamən imtina etdi və idman zallarına baş çəkməyə başlayıb. “İndiyə qədər mən 82.5 kilo atdım. Bu isə mənim çəkimin yarısı deməkdir” - Makneyr belə deyib. Hazırda onun 21 yaşı var. İndi o, fitneslə məşğul olur və fərdi trener olmağa çalışır.


Xəbər 31/08/2018 18:54\nBaş nazir Novruz Məmmədovun sədrliyi ilə “Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il üçün iş planı”nda nəzərdə tutulmuş məsələlərə dair aidiyyəti qurumların iştirakı ilə iclas keçirilib.\nIclasda iki məsələ – əhalinin real gəlirlərinin artırılması məqsədilə əmək ödənişləri sisteminin təkmilləşdirilməsi və iqtisadi risklərin qarşılanması əsasında dayanıqlı sosial ödənişlər sisteminin formalaşdırılması; regionlarda aktiv əmək bazarı tədbirlərinin genişləndirilməsi və əhalinin əmək bazarına çevik inteqrasiyası üzrə təkliflər müzakirə olunub.\nRegionlarda aktiv əmək bazarı tədbirlərinin genişləndirilməsi və əhalinin əmək bazarına çevik inteqrasiyasına dair təkliflər nəzərə alınmaqla, əmək bazarının mövcud vəziyyətinin regionlar üzrə təhlil edilməsi, hər bir region üzrə əmək resurslarının balansının tərtib olunması, ərazi məşğulluq proqramlarının hazırlanması, regionlarda məşğulluğa kömək göstərən yerli əlaqələndirmə komitələrinin fəaliyyətinin genişləndirilməsi və əlaqələndirilməsi, səyyar əmək yarmarkalarının təşkil edilməsi qərara alınıb.\nİclasa yekun vuran baş nazir ölkə əhalisinin rifah halının yaxşılaşdırılması üçün sosial sahənin prioritet mahiyyətini diqqətə çatdıraraq, sosialyönümlü məsələlərin həlli zamanı qarşıya çıxan problemlərin vaxtında aradan qaldırılması və iclasda müzakirə olunan məsələlərin icrası ilə bağlı Nazirlər Kabinetinin aidiyyəti qurumlarına müvafiq tapşırıqlar verib.\nAçar sözlər:baş nazir, müzakirə, Novruz Məmmədov


Yasamal RPİ 26-cı PB əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində ...\nYasamal RPİ 26-cı PB əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində yanvarın 18-də rayon ərazisindəki evlərin birindəki seyfdən 5700 ABŞ dolları oğurlamaqda şübhəli bilinən, həmin evdə usta işləmiş Bakı şəhər sakini Elnur Nağıyev saxlanılmışdır.\nNəsimi RPİ 22-ci PŞ əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində yanvarın 18-də Bakı şəhər sakini olan bir nəfərin bank kartından 394 manat çıxararaq oğurlamaqda şübhəli bilinən Taleh Xankişizadə saxlanılmışdır.\nSabunçu RPİ 14-cü PB əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində yanvarın 18-də rayon ərazisindəki evlərin birindən qızıl-zinət əşyaları, 2000 manat və 1000 ABŞ dolları oğurlamaqda şübhəli bilinən Maştağa qəsəbə sakini Orxan Kərimov saxlanılmışdır.\nSəbail RPİ 8-ci PB əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat tədbirləri ilə yanvarın 18-də paytaxt sakini olan bir qadının içərisində pul və sənəd olan pulqabısını oğurlamaqda şübhəli bilinən Kürdəmir rayon sakini L.Əliyeva saxlanılmışdır.\nBinəqədi RPİ 6-cı PB və Salyan RPŞ əməkdaşlarının birgə keçirdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində yanvarın 17-də Bakı şəhər sakini Arif Məmmədova Biləcəri qəsəbəsindəki evində küt alətlə xəsarət yetirməkdə şübhəli bilinən, orada kirayəşin olan Salyan rayon sakini, əvvəllər məhkum olunmuş Məhərrəm Yahyayev saxlanılmışdır.\nŞəxsi axtarış zamanı üzərindən narkotik vasitə olan marixuana da aşkar edilərək götürülmüşdür.


Stalin haqqında məxfi SƏNƏDLƏR — NKVD ÇEKİSTİNİN GÜNDƏLİYİ – Turkustan.info\n29 Avqust 2019 12:16\nRusiya mətbuatının verdiyi məlumata istinadən xəbər verir ki, “NKVD əməkdaşının Gündəlikləri: stalinizmin sənədli ifşası” kitabı Dövlət Təhlükəsizliyi Sovet orqanlarının veteranı İosif Yatçeninin xatirələrinə əsaslanıb. Memuarlardan alınan çıxarışları “Deutsche Dolla” dərc edib.\nGündəliklərində əvvəlcə milisdə, sonra isə NKVD-də xidmət edən Yatçenya yazıb ki, həbs olunduqdan sonra 1 noyabr 1937-ci ildə Minskdə narkomat həbsxanasına düşüb və orada “konveyer”də olub. “Beş gün ərzində oturmağa, içməyə, yeməyə, yatmağa icazə vermirdilər. Nəhayət, bir ayaqdan digərinə keçəndə mən dayana bilmədim və huşumu itirdim. < … > qaldırdılar, masanın arxasına oturtdular, bir qurtum su və qələm verdilər, protokolu imzalamağın yerini göstərdilər”. Yatçeninin sözlərinə görə, o, yaşamaq üçün yeganə şansının protokolun imzalanmasından imtina etdiyini başa düşüb.\n“Hər səhər qalxmağın nə olduğunu bilmirsiniz və bu gün səni öldürəcəklərini gözləyin”, — deyə çekist yazıb. Həbsdən bir il sonra onu azad ediblər.\nO, həmçinin gündəliklərdə SSRİ-də repressiyaların məqsədi barədə danışıb. Onun fikrincə, bu metodlar sayəsində ÜHİK (B) P MK-nın baş katibi İosif Stalin bütövlükdə ölkənin aclıq və ağır iqtisadi vəziyyətinə görə məsuliyyəti öz üzərindən götürməyə çalışıb. Onun xatirələrinə görə, NKVD-nin agentləri hesab edirdilər ki, vətəndaşlar hər şeydə Stalini və kolxoz sistemini günahlandırırdılar və o zaman Sovet lideri təbliğat kampaniyası təşəbbüsü ilə çıxış edərək əhali arasında Sovet İttifaqının bütün strukturlarında xarici dövlətlərdə işləyən çoxsaylı casuslar ideyasını işə salmışdı. Kitabın redaktoru və naşiri Anastasiya Zelenkova, Yatçeni və onun memuarlarının Belarus DTK-nın arxivlərindən gələn sənədlər sayəsində tərcümeyi-halının bütün həqiqətlərini təsdiqlədiyini söyləyib. Deutsche Velle qeyd edib ki, kitaba Belarusiyada böyük tələbat var. Bu ilin fevral ayında Tomsk jurnalistləri 1989-cu ildə DQMV-nin keçmiş əməkdaşı Anton Kartaşovla müsahibə dərc etmiş və orada dövlət təhlükəsizliyi orqanlarının veteranı 1930-cu illərdə OGPU-nun Tomsk şəhər şöbəsində arestantların xidməti və işgəncələri üzrə irəliləyişindən danışmışlar. SSRİ-də repressiyaların zirvəsi 1937-1938-ci illərdə böyük terror dövrünə təsadüf edilib: o vaxt 680 mindən çox adam edam olunub. “Memorial” ın məlumatına görə, sovet dövründə terrordan cəmi 40 milyona qədər insan ziyan çəkib, onlardan 1,1 milyona yaxın insan güllələnib, 3,5 milyonadək “Qulaq” düşərgəsinə düşüb, yeddi milyona qədər aclıqdan həlak olub. (olke.az)


Cüdoçularımız Karapetyanı növbə ilə ... uddular\nBelarusun paytaxtı Minskdə II Avropa oyunlarının cüdo yarışları davam edir. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, 73 kq dərəcəsində mübarizə aparan idmançılarımızın hər ikisi - Rüstəm Orucov və Hidayət Heydərov erməni idmançısı...\n"Erməni idmançıya qalib gəldiyim üçün sevincliyəm. Düşmən ölkənin idmançısına qalib gəlmək çox sevindirici haldır. Görüş çox çətin olmadı. Onunla görüşdən əvvəl də qalib gələcəyimə əmin idim. Allahın köməkliyi ilə qalib...\nAvropa Oyunları: Daha dörd boksçumuz 1/8 finalda\nAzərbaycan yığmasının daha iki boksçusu Belarusun paytaxtı Minskdə keçirilən II Avropa Oyunlarında mübarizəyə start verib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, 66 kq çəki dərəcəsində mübarizə aparan dünya çempionu Cavid...\nİyunun 22-də Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Sədri Oqtay Əsədov, Baş Nazirin birinci müavini Yaqub Eyyubov, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezident Leyla Əliyeva, Gənclər və İdman naziri Azad Rəhimov, Milli Olimpiya Komitəsinin (MOK) vitse-prezidenti Çingiz...\nIII Avropa Oyunlarının keçiriləcəyi ölkənin adı açıqlandı\n2023-cü ildə keçiriləcək III Avropa Oyunlarına ev sahibliyini edəcək ölkənin adı açıqlanıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, yarış Polşanın Krakov şəhərində keçiriləcək. Yarışmaya ev sahibliyi edəcək şəhərin...\n15 İyun Qurtuluş günü münasibətilə Azərbaycan Milli Karate Federasiyası, Xətai Rayon İcra Hakimiyyəti, rayon Gənclər və İdman İdarəsi və “Arpaçay” karate klubunun birgə təşkilatçılığı ilə karate üzrə seminar və Xətai rayon birinciliyi...\nTürkiyənin Bursa şəhərində Beynəlxalq Velosipedçilər İttifaqının 1.2 kateqoriyalı “Orxan Qazi” və “İldırım Bəyazid” turlarına yekun vurulub. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, veloturlarda Elçin Əsədov, Mikayıl Səfərli, Musa...\nBu ilin iyulunda Bakıda keçiriləcək Yeniyetmələrin Avropa Yay Olimpiya Festivalında iştirak edəcək oğlan və qızlardan ibarət U17 yığma komandalarımızın üzvləri Belçikada hazırlıq prosesini davam etdirirlər. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə,...\n3 iyun - Ümumdünya Velosiped Günü lə əlaqədar Bakıda daha bir velosiped yürüşü təşkil edilib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, Türkmənistan Respublikasının Azərbaycandakı səfirliyinin təşəbbüsü və təşkilatçılığı, Azərbaycan...\nMilli komandamız həftəsonu Çinin Şanxay şəhərində mövsümün 4-cü Karate1 Premyer Liqa turnirində iştirak edir. Futbolxeber.az saytına Karate federasiyasından verilən məlumata görə, mötəbər rəsmi yarışda Firdovsi Fərzəliyev (-60 kq), Rafiz Həsənov (-67...\nTürkiyədə Beynəlxalq Velosipedçilər İttifaqının 3 mərhələdən ibarət 2.2 kateqoriyalı “Qara Dəniz Turu” start götürüb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, yarışda baş məşqçi Əbülfəz Məmmədovun rəhbərliyi altında heyəti Elçin...\nMayın 17-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ümumrusiya Bədii Gimnastika Federasiyasının prezidenti İrina Viner-Usmanova ilə görüşüblər. Futbolxeber.az saytının “Azərtac”a istinadən verdiyi məlumata...\n2019-cu il üçün təsdiq olunmuş vahid idman təqvim planına əsasən keçirilən fərdi və qrup ötüşməsi üzrə Bakı çempionatına yekun vurulub. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, Bakı şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsi və Azərbaycan Velosiped...\n“Ötən il Bakıda qalib gələndə bəxtim gətirdi. Həftəsonu ərzində ən sürətli deyildim”. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bunu “Marca”ya “Formula 1” üzrə 2018-ci il Azərbaycan Qran-prisinin qalibi Lüis Hemilton...\nRafael Ağayev (-75 kq) Rabatda Karate 1 Premyer Liqa turnirində bürünc medal qazanıb. Futbolxeber.az saytına Karate federasiyasından verilən məlumata görə, fransalı idmançı Loqan Da Kosta ilə həlledici görüşdə 2:0 hesabı ilə qalib gələn karateçimiz, dünya...\nAzərbaycanın və “Qəbələ” İdman Klubunun döyüşçüsü Nəriman Abbasov “Fight Night Global” beynəlxalq MMA təşkilatının çempionu adı uğrunda mübarizə aparacaq. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, yüngül çəki dərəcəsində çıxış edən...\nQol güləşi üzrə böyüklər arasında Azərbaycan çempionatı keçirilib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, “Qəbələ” İdman Klubunun təmsilçisi Sənan Şükürov yarışda uğurla çıxış edib. 90 kq çəki dərəcəsində çıxış edən idmançı...\nGənclər və İdman Nazirliyi və Azərbaycan Velosiped İdmanı Federasiyasının 2019-cu il üçün müəyyənləşdirdiyi vahid idman təqvim planına əsasən Respublika Olimpiya Velosiped Məktəbinin trek velosipedi üzrə Açıq Birinciliyi keçirilib. Futbolxeber.az...\nAzərbaycan karateçiləri daha bir mötəbər yarış ərəfəsindədirlər. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, əsas milli komandanı həftəsonu Mərakeşin paytaxtı Rabatda Karate1 seriyasından Premyer Liqa turniri gözləyir. 19-21 aprel tarixlərində nüfuzlu...\n“Qəbələ" idman klubunun boks bölməsinin rəhbəri Fariz Məmmədov Tale Heydərovun istefasına münasibət bildirib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, şəxsi "Feysbuk" səhifəsində T.Heydərovun "Qəbələ"yə qazandırdığı uğurlardan yazan peşəkar...\n"Sonuncu dəfə 2011-ci ildə Avropa çempionu olmuşdum. Həqiqətən də bu yarışda yenidən çempion olmağı çox arzulayırdım. Şükürlər olsun, Allah qismət elədi". Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, bu sözləri Rumıniyanın...\nAzərbaycanın mərhum qrossmeysteri Vüqar Həşimovun xatirəsinə həsr olunan "Shamkir Chess 2019" superturnirinin qalibi müəyyənləşib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, hazırkı dünya çempionu norveçli Maqnus Karlsen sona bir tur qalmış rəqibləri...\nRumıniyanın paytaxtı Buxarestdə güləş üzrə Avropa çempionatı start götürüb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, yarışın ilk günündə 57, 65, 70, 79 və 97 kq-da çıxış edən sərbəst güləşçilər mübarizəyə başlayıblar. 65 kiloda...\n7 aprel - Umumdünya Sağlamlıq Günü ilə əlaqədar Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin təşəbbüsü, Səhiyyə Nazirliyi İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzi və Dünya Səhiyyə Təşkilatının təşkilatçılığı, Azərbaycan Velosiped İdmanı Federasiyası,...\nAzad Rəhimov: “Himnimiz səslənəndə gənclərimiz onu oxumurlar”\n"Ötən il keçirilən "Formula 1" yarışının açılışında Azərbaycan Dövlət Himni kapella şəklində səsləndirildi. Bu ifaya qonaqların da reaksiyası yaxşı oldu". Bunu gənclər və idman naziri Azad Rəhimov deyib. O bildirib ki, dünyanın bir...\nPrezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikası Milli Paralimpiya Komitəsinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. Futbolxeber.az saytının "Report"a istinadən verdiyi məlumata görə, sərəncamla Azərbaycanda Paralimpiya...\nAzərbaycanın və “Qəbələ” İdman Klubunun döyüşçüsü Bəxtiyar Abbasov ABŞ-da keçirilən təlim-məşq toplanışını başa vurub. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, idmançımız vətənə döndükdən sonra hazırlıq prosesi barədə fikirlərini gabalafc.az-a...\nHəbibdən Konora cavab: “Biz hələ görüşəcəyik”\nUFC çempionu Həbib Nurməhəmmədov irlandiyalı döyüşçü Konor Makqreqorun “sənin arvadın bir dəsmaldır” sözlərinə cavab verib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, o, özünün "Tvitter" səhifəsində Konorun Terri Mürreylə şəklini paylaşaraq...\n"Shamkir Chess": Rəcəbov ilk turda Karlsenlə qarşılaşacaq\nAzərbaycanın mərhum qrossmeysteri Vüqar Həşimovun xatirəsinə həsr olunmuş "Shamkir Chess" superturnirinin püşkü atılıb. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, ilk turda Azərbaycan təmsilçilərindən Teymur Rəcəbov ağ fiqurlarla dünya çempionu Maqnus...\nAzərbaycanın mərhum qrossmeysteri Vüqar Həşimovun xatirəsinə həsr olunmuş "Shamkir Chess" superturnirinin açılış mərasimi keçirilib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, Heydər Əliyev Mərkəzində 6-cı dəfə təşkil olunmuş yarışın açılış...\nAzərbaycan ağırlıqqaldıranı Valentin Xristov 2012-ci il London Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı bürünc medaldan məhrum edilib. Bu barədə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin (IOC) rəsmi saytı xəbər yayıb. IOC İntizam Komissiyası olimpiada zamanı...\nTürkiyədə 2018-ci ilin ən yaxşı idmançıları müəyyənləşib. Futbolxeber.az saytının məlumatına görə, müxtəlif nominasiyalar üzrə qaliblərin elan olunduğu mərasimdə azərbaycanlı atlet Ramil Quliyev də yer alıb. Milliləşdirilmiş atletimiz...


Detektiv romanlar belə yazılmalıdır | SENET.AZ\nBuradasınız: Ana səhifə / Manşet / Ədəbiyyat / Detektiv romanlar belə yazılmalıdır\nDetektiv romanlar belə yazılmalıdır\n17 Noyabr 2015 183 Baxış\nYazı prosesində münbit şərait varsa, daha dəqiqi, tarixçilərin dediyi kimi – inqilabi şərait yetişibsə, inqilab olmalıdı. Yəni, əgər sənin beyin neyronların qeyri-ixtiyari olaraq bütün kənar müdaxilələrdən təcrid olunubsa, yazmağı şiddətlə arzu edirsənsə, başlamalısan. Bu halda, yazı prosesində heç bir tələsik mətndən söhbət gedə bilməz. Əksinə, bu şəraitdə tələsik yazılan mətnlər daha uğurlu alınır. Nəinki “mütləq yeni nəsə yazmalıyam”, “belə olmaz” tipli düşüncələrlə yazı masasında saatlarla oturub mətn barəsində baş sındırmaq. Əlbəttə, ideya və süjet beynində yerbəyer olunubsa, tələsmədən də işləmək olar. Yazı masası arxasında olmaq da şərt deyil. Ümumiyyətlə, oturub, yaxud dirsəklənib, uzanıb yazmaq, noutbukamı, telefonun mesaj yerinəmi, qeyd dəftərçəsinəmi, tualet salfetinəmi, divar kağızınamı, ovcunuzun-qollarınızın üstünəmi yazmaq belə şəraitdə unudulur. Təkcə bir şey düşünürsən – bunu mütləq yazmalıyam.\nBu şəraitdə yazmaq vaxtsız-vədəsiz gələn, amma bir ömürlük xatirələri qalan sevişmələrə bənzəyir. Planlaşdırılmış hiss və hadisələrin bircə kadrlıq xatirəsi olmur, bilirsiz. Zillətlə, zorla düşünülmüş mətnlər də belədi. Buna görə də bekara yerə zibil qutularının bağrın çatlatmağa, kağızları məsrəf eləməyə dəyməz.\nAmma bir az əvvəl də dediyim kimi, ağlınıza yazacağınız mətnlə bağlı önəmli ideya gəlibsə, harda olduğunuzdan və nə iş gördüyünüzdən aslı olmayaraq qeydləri götürmək gələcək əsərinizçün həyat məsələsidi.\np.s. İlham pərilərinə çox da inanmayın.\nƏvvəlki yazı Güney Azərbaycan aydınları və Türkiyə\nNövbəti yazı Yel dəyirmanı


Husi qiyamı neftin daşınma xərcini 45 mindən 150 min dollara yüksəldib – ŞƏRH\nYəməndəki hava əməliyyatları bütün diqqətləri qlobal neft bazarına yönəldib. İldə yalnız 130 min barel neft istehsal edən Yəmənə hücumlardan sonra neft 60 dollara yaxınlaşsa da, həftə başlayandan ucuzlaşma müşahidə edilməkdədir.\nPublika.az xəbər verir ki, əməliyyatların neft qiymətinə təsirinin ən böyük səbəbi ölkənin strateji mövqeyidir. Dünyada gəmiylə daşınan neftin 8 faizinin keçdiyi Babul Mendeb boğazı Yəməndə yerləşir. 40 kilometr genişliyə sahib boğaz hind okeanı ilə cənub-şərqi Asiyanı Süveyş kanalıyla Aralıq dənizinə, oradan Avropaya bağlayan dünyanın ən əhəmiyyətli dəniz ticarət yollarından biridir.\nBoğazdan keçməyin təhlükəli olması neft tankerlərinin Cənubi Afrikadakı Ümid Burnundan istifadə etməsinə gətirib çıxarıb. Bu da daşınma xərcinin tanker başına 45 min dollardan 150 min dollara yüksəlməsinə səbəb olub.\nNəzərə çatdıraq ki, Nyu-York Fond Birjasında 30 mart tarixində may ayı üçün WTİ markalı neftin fyuçersləri 0,19 (-0,4%) dollar azalaraq bir barel üçün 48,68 dollar təşkil edib.\nMay ayı üçün Brent markalı neftin London fond birjasında fyuçersləri 0,12 (-0,2%) dollar azalaraq, bir barel üçün 56,29 dollar olub.\nBu gün “qara qızıl” düşməyə davam edib. Nyu-York Fond Birjasında WTİ neftinin may ayı üçün fyuçersləri 0,66 dollar azalaraq 48,02 dollar təşkil edib. Brent markalı xam neftin bir bareli Bakı vaxtı ilə 14.34-də 0.90 dollar azalaraq 55,39 dollar olub.


Xatundan müğənnilərə: "Silikonları, qaynaq saçlarıyla əsgər paltarı geyinirlər" - MINVAL.INFO\n“Bəzi insanlarda cılızlıq gördüm. Elə bil ki, hamısı məqam axtarırdılar. Etsinlər, amma ehtiyatla. Hər şeyin bir mənası var, düşünmək lazımdır”.\nAxşam.az xəbər verir ki, bu sözləri müğənni Xatun Əliyeva “MTV Azərbaycan”da qonaq olarkən deyib. Sənətçi müharibə ərəfəsində vətənpərvər mahnılar oxuyub, klip çəkdirənlərdən danışıb. Xatun bildirib ki, onlar özlərini reklam edirlər:\n“Çox şeylərə şahid olduq. Həmkarlarımla yazışırdım, bayağılıq baş alıb gedirdi. Hərdən deyirdim ki, onlar ermənidən sonra ikinci düşmənimizdir, bizi qıcıqlandırırlar. Əsgər geyimi şərəflidir. Hər adamın hünəri deyil bunu geyinmək. Bizim oğullarımız onu geyinib nələr edirlər, torpaq aldılar. Nə qədər müqəddəsdir. Qaynaq saçlarla, silikonlarla əsgər geyimi geyinirdilər.\nHərə bir mahnı, hamı vətənpərvər oldu. Vətənpərvər mahnı yaxşıdır, onu başında kələğayı, qara geyimdə oxu. Vətənpərvər mahnıya rəqs qrurular. Elə sənət adamı var ki, qara siyahıya atdım”.\nXatun son günlər bayraqdan paltar geyinən həmkarı Mənzurə Musayevaya da reaksiya verib. O, ad çəkmədən geyimin biabırçılıq olduğunu deyib:\n“Sonuncu dəfə bayraqdan şalvar geyinmək oldu. Nəyə lazımdır? Allah səni seçəcəksə seçəcək. Vaxtında özünü təqdim edə bilməmisənsə, kimdənsə məsləhət al. Get mətn hazırla, çıx verilişdə danış. Özünü fərqli yöndən göstər. Durub bayrağa o cür yanaşmaq olmaz. Həmin insanlardan küsürəm. Belə bayağılıqla bizimlə düşmənçilik etməsinlər”.\nTarix: 2020/11/26 15:44


Nurlan MƏMMƏDZADƏ / DİNİN DİLİ ƏDƏBDİR\nYazan redaktor\t18.06.13 06:31\nMüqəddəs dinimiz olan İslam öz mənsublarından gözəl davranmağı, gözəl düşünməyi və danışarkən gözəl sözlərdən istifadə etməyi istəmişdir. Həzrət Peyğəmbər hədisi-şərifində buyurur: “Allah-Təala gözəldir və gözəl olanı sevər.” Bu hədisi-şərifdən yola çıxaraq bir müsəlman gündəlik həyatında hər işini gözəl görməli, çirkin əməl və sözlərdən uzaq durmalıdır.\nQurani-Kərimdə gözəl sözlə bağlı belə buyurulur: “...Gözəl söz kökü (yerdə) möhkəm olan, budaqları isə göyə yüksələn gözəl bir ağac kimidir. O (ağac) Rəbbinin izni ilə öz bəhrəsini hər zaman verir.” (İbrahim, 24-25) Sözlərin ən gözəli isə heç şübhəsiz ki, Qurani-Kərimdir. İlahi əmrə qulaq verən hər bir müsəlman həyatı boyu sözlərin ən gözəli ilə həmhal olmalıdır. Məhz elə bunun nəticəsində də belələrinin dilindən ancaq gözəl söz çıxar. Ümumiyyətlə dinimizin əsas qaynağı olan ilahi kitabımız və Həzrət Peyğəmbərin hədisləri möminləri istər müsəlman olsun, istər qeyri dinin mənsubu – hər kəslə gözəl rəftar etməyi, gözəl xitabı, gözəl dialoqu əmr və tövsiyə edir. Həzrət Peyğəmbərin altmış üç illik həyatdında ağzından bircə dəfə də olsa çirkin söz çıxmamışdır. Məhz bu halı onun möcüzələrindən biri olaraq tarix və siyər kitablarını bəzəyir.\nƏziz Peyğəmbərimizin “Gözəl söz sədəqədir” kəlamı müsəlmanları gözəl söz söyləməyə açıq dəvətdir. Heç şübhəsiz ki, bir müsəlman gözəl sözlüdür və sözlərin ən gözəlini də Rəbbinə dua və münacat halında ifadə edir. Bizi yaradan Allah-Təalaın Qurani-Kərimdə ən gözəl üslubdan istifadə etməsi, Həzrət Peyğəmbərin kəlamlarında natiqlik sənətinin incilərinin mövcud olması İslam dünyasında ədəbiyyat sahəsinin inkişafına yol açmışdır. Müsəlman millətlərin yetişdirdiyi şairlər divanlarının başına ilk növbədə Allaha dua ağırlıqlı şeirlərini, hansı ki, buna “Münacat” deyilir qoymuşlar. Ondan sonrakı sıranı isə Rəsulullahı tərif edən şeirlər bəzəyir. Heç bir dinin və ideologiyanın rəhbərinə İslam Peyğəmbərinə yazılmış qədər şeir və tərif yazılmamışdır. Bəli, bizim ədəbiyyatımız Rəsulullaha yazılmış nətlərlə zəngindir və bu zənginlik nümunələri sayılmayacaq qədər çoxluq təşkil edir. Allah-Təalanın Hz. Musa ilə Harunu Fironun yanına göndərərkən “Ona yumşaq söz söyləyin” (Taha, 43) buyurması heç şübhəsiz ki, eyni zamanda tövsiyə və nəsihətdə gözəl üslubdan istifadə olunmasını Qurana inanan bütün möminlərə təlqin edir.\nİslamın məqsədlərindən biri də ədəbli, həssas qəlbə malik, incə duyğularla dərinləşmiş insan modeli yetişdirməkdir. Hər halı ilə ədəbli olan müsəlman eyni zamanda nəcib duyğuların, zərif düşüncələrin sahibidir. Kiramən-katibin mələkləri tərəfindən ağızdan çıxan hər sözün yazıldığı şüurunda olan mömin təbii ki, çirkin söz söyləməyə cürət edə bilməz. İnsani-kamil olmağın əsas şərtlərindən biri də sahib olduğu ədəbi dilinə də sirayət etdirməkdir. Ədəbiyyatımızın zərif duyğulu mənsubları da məhz bu mühitdə yetişən dahi söz sənətkarlarıdır. Nizamilər, Füzulilər, Həzrət Mövlanalar, Yunus Əmrələr dinimizə və dilimizə öz gözəl töhfələrini verərkən bu duyğulardan yola çıxmışlar.\nYuxarıda yazdıqlarımızı xülasə edərsək, insanın yaradılışında gözəllikdən, fədakarlıqdan, sevgi və ehtiramdan, gözəl xitablardan zövq almaq vardır. Bu ünsurlərin hakim olduğu cəmiyyətdə şeytani duyğuların yox olması, bunun əksinə olaraq səadətin hakim olması söz mövzusudur. İnsanın zahiri və batini quruluşunu onun özündən gözəl bilən Uca Allah da məhz buna görə gözəl söz söyləməyi təlqin və tövsiyə etmişdir. Eyni zamanda fitri istedada sahib olan ədəbiyyat adamlarımız, dahi söz ustadlarımız yazdıqları və dilə gətirdikləri sözə bəzək verərkən bu düşüncənin fərqində olmuşlar. Bir İslam mütəfəkkirinin dediyi kimi “İslam zərif insan işidir.” Yəni müsəlman zərif və nəzakət sahibi olmalıdır. İslam insanı zərafət və nəzakətlə yoğurur. Zərif insanın dili isə tamamən həya və ədəblə doludur. Dinin dili ədəbdir. İslam düşüncəsinə görə dinin dili ədəb olduğundan ədəbiyyatımız da ilahi çərçivədən kənara çıxmamışdır.


“Müşahidə məntəqəsi”ndən F-35-lərə - Mayis Əlizadə\nEv Yazarlar “Müşahidə məntəqəsi”ndən F-35-lərə – Mayis Əlizadə\nRusiya tərəfinin təkidlə “Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı qüvvələr arasında Türkiyənin olmayacağını” deməsinə baxmayaraq, milli müdafiə naziri Hulusi Akar hərbi əməliyyatların zəfərlə başa çatmasından sonra da Türkiyənin orada olduğunu və olmağa davam edəcəyini bildirdi:\n”Türkiyə oranın harasındadır? Türkiyə oranın tam yanındadır. Həm masa arxasında həm də sahədə. Orada “Mən gəldim, hər şey başa çatdı” – məsələsindən söhbət gedə bilməz”.\nTürk ordusunun bu qərarlılığı 12 iyuldan sonra başlayan proseslərin üzvi şəkildə davamı olub, siyasi hakimiyyət də eyni qərarlılığı nümayiş etdirir. Nazir Akarın açıqlamalarında diqqəti cəlb edən başqa bir cəhət isə 2019-cu ilin iyununda Rusiyadan idxal edilərək ilk dəfə keçən ay Qara dəniz sahilindəki Sinop bölgəsində sınaqdan keçirlən S-400 hava hücumundan müdafiə raketləriylə ABŞ-ın F-35 raketləri arasındakı “ahəngdar çalışma” məsələsini müzakirə etməyə və narahatlıqları aradan qaldırmağa hazır olduqlarını” bildirməsi idi.\nMəlum olduğu kimi, Vaşinqton və NATO-nun təlqin və təzyiqlərinə baxmayaraq, Türkiyə S-400 raketlərini almaqdan vaz keçməmiş və buna cavab olaraq ABŞ “dost olmayan ölkələrə qarşı tətbiq edilən sanksiyalar siyahısı”na (CATSAA) Türkiyəni də daxil etmişdi.\nAzərbaycanın əzici qələbəsindən sonra Türkiyə ilə Rusiya arasında “Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı qüvvələrin içində türk hərbçiləri olmayacaq” (Rusiya tərəfinin qəti mövqeyi) ilə “Biz oranın tam yanındayıq” (Türkiyənin mövqeyi) şəklindəki açıqlamalar bir-birini təqib edərkən nazir Akarın S-400 və F-35 məsələsini gündəmə gətirməsi nələrə işarə edə bilər?\nRusiyadan S-400 almağa davam ediləcəkmi? Ediləcəksə, Vaşinqtona, ”əsəbləşməyin, sizinlə də əməkdaşlığa hazırıq” – mesajı verilirmi?\nAzərbaycanın öz torpaqlarını separatçılardan, terrorçulardan, soyqırımçılardan azad etmək üçün keçirdiyi hərbi əməliyyatlar vaxtı “bölgəyə cihadçıları gətirdi” – iddiasıyla suçlanmasına baxmayaraq, Türkiyənin öz qərarlılığından vaz keçməyərək əməliyyatlara böyük mənəvi dəstəyə davam etməsinə Moskvanın uzun müddət susqun qalmasının bir səbəbi də S-400 satışlarının dair başqa sazişlərin imzalanması ola bilərmi?\nF-35 ilə S-400 arasında “ahəngli funksiya” yaradılmasının böyük ölçüdə mümkün olmadığı bilindiyi halda və Vaşinqtonun S-400 idxalatını işin əvvəlindən qeydsiz-şərtsiz rədd etməsinə baxmayaraq, nazir Akar niyə məhz Azərbaycanın əzici qələbəsindən sonra və Türkiyənin “orada olduğunu və olacağını” elan edərkən “S-400 ilə F-35-in ahəngdar funksiyası üçün müzakirələrə hazır olduqlarını” açıqlamağa ehtiyac hiss etdi?\nDaha əvvəl Ankara ilə Moskva arasında S-400 raketlərinin satışı-alışına dair iki müqavilənin imzalandığını Rusiya tərəfi açıqlamışdı. Türkiyə milli müdafiə nazirinin açıqlamasından sonra Vaşinqtonun qəbul etməməsinə baxmayaraq, Türkiyə Rusiyadan raket almağa davam etsə, bu durum NATO-nun iki köhnə müttəfiqi arasındakı münasibətlərə nə dərəcədə təsir göstərəcək?\nVə nəhayət: milli müdafiə naziri Akar, Türkiyə ilə Rusiyanın bölgədəki əməkdaşlıq şərtlərini müzakirə etmək üçün Rusiya heyətiylə təfərrüatlı müzakirələr aparacaqlarını da açıqlamışdı. Sual olunur: söhbət “Dağlıq Qarabağ”dakı “sülhməramlı” Rusiya qüvvələriylə birlikdə türk hərbçilərinin də olmasından gedirsə və Rusiya artıq oraya bir hərbi baza yaratmaq həcmində ən müasir silah-sursat və hərbçi göndəribsə, Türkiyə bundan sonra “sülhməramlı”ların olduğu yerlərə hansı şərtlərdə gedəcək? Pessimist mənada demirik, ancaq xatırlatmaq yerinə düşərdi ki, Moskvadan Ankaraya o heyətlər İdlibdəki “müşahidə missiyası” adlı əməkdaşlığı müzakirə etmək üçün də gəlirdi (Ankaradan Moskvaya da gedirdi) və 1.5 il davam edən müzakirələr 57 türk hərbçisinin o bölgədəki Rusiya qüvvələri tərəfindən qətl edilməsiylə nəticələnmişdi.\nBu dəfəki “müşahidə əməkdaşlığı”nın uğurla nəticələnməsi hamımızın arzusu olmalıdır.\nƏvvəlki məqaləErmənistanda istefalar davam edir\nNövbəti məqalədəSiyasi Məhbusların Monitorinq Mərkəzi geniş miqyaslı amnistiya təklif edir


25 may 2022 08:26 (UTC +04:00)\nLent.az-ın APA-ya istinadla məlumatına görə, mayın 24-i axşam saatlarından başlayaraq ölkənin şimal-qərb bölgəsində qeyri-sabit hava şəraiti höküm sürür, fasilələlərlə yağış yağır. Bəzi ərazilərdə isə yağış leysan xarekterli olub.\nMayın 25-i gecə saatlarında Şəki rayonun Cəfərabad kənd inzibati ərazisinin yaxınlıqlarına yağan leysan yağışları səbəbindən ərazidən keçən Böyük Dəhnə çayında daşqın baş verib. Daşqın nəticəsində çayın Cəfərabad kəndi ərazisindən keçən hissəsinin yaxınlığında yerləşən 5 evin həyatyanı sahəsinə və həyətdə olan köməkçi tikililərə sel suları dolub. Səhər saatlarından müvafiq qurumların nümayəndələri əraziyə cəlb edilib. Mülki Müdafiə qüvvələrinin əməkdaşları həyətyanı sahələrə dolmuş sel sularını nasoslar vasitəsi ilə ərazidən kənarlaşdırır.\nYol polisindən ÇAĞIRIŞ: bu yollara GİRMƏYİN\n1 iyul 2022 , 18:11\n1 iyul 2022 , 14:47\nZaqatalada itən turistin qardaşının başına İŞ GƏLDİ: əməliyyat oluna bilər...\n1 iyul 2022 , 13:10\n1 iyul 2022 , 12:34\nTürkiyədə uçqun zamanı ölən azərbaycanlının adı BİLİNDİ - Dəhşətli GÖRÜNTÜLƏR - YENİLƏNİB\n1 iyul 2022 , 12:13\n35 yaşlı qadın 2 aydan çoxdur itkin düşüb - FOTO\n1 iyul 2022 , 12:04\nAzərbaycanlı qadın uşaqları öldürəndən sonra intihar edib - Hadisə yerindən FOTOLAR - YENİLƏNİB\n1 iyul 2022 , 11:36\n1 iyul 2022 , 10:17


Səhifə 1 by 13 - kolbasa qabları və qəssablıq və ət sənayesi üçün qablaşdırma materialı\nFilmlərin ən yaxşı keyfiyyəti, termoformlu qablaşdırma və kolbasa qabları, həmçinin istehsalçı və ya satıcıdan birbaşa alınan qablar ucuz satın alın. Et və qida sənayesi istehsalçıları üçün davamlı və ekoloji şüurlu qablaşdırma.\n_ Bizim şirkət bütün keyfiyyətləri və çaplı qoyun, donuz, mal-qara və Pferdedärmen hərtərəfli təklif edir. Biz doldurmaq üçün hazır duzlu təchizatı, hard-ya ehtiyaclarına uyğun E2 kiçik kafesler, barel, buketler, çanta və ya qutuları softtubed. Bizim webside ziyarət edin!\n_ Vestfaliya Gütersloh təbii muhafazaları ilə 1923 il ərzində mütəxəssis Jürging edir 80 il yaradılıb.