Görənlərin həyat baxışını dəyişən görməyən adam... - ApaTV\nGörənlərin həyat baxışını dəyişən görməyən adam...\n15:03 – 01 Mart, 2018\nElman Süleymanov... 1992-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Ailənin birinci uşağıdır. Bir bacısı və bir qardaşı var. Bir neçə ildir ailəsindən ayrı yaşayır. Başqa evə çıxıb. Amma deyir günaşırı, 2 gündən bir valideynlərinə, bacı - qardaşına baş çəkir. Doğulanda gözündə problemlər olub. 6 aylığında gözündən əməliyyat olunub. Elman, fərqli biridir, hətta tam sağlam adamlardan belə. Həyata sonsuz eşqi, irəli getmək üçün çətinlikləri aşma bacarığı var onun. Özünü necə xoşbəxt etməyi bilir Elman. Fiziki məhdudiyyətinə görə özünü nə cəmiyyətdən, nə ətrafdan təcrid edir. Həyatda gələcək uğurlarına heç bir maneə görmür öz çatışmazlığını. Onu çəkməyimizin səbəbi də Elmanın görməməsinə rəğmən bu günü və gələcəyi ilə bağlı olan planlarından vaz keçməməsidir. Onun gələcəyi, təhsili ilə bağlı müəyyən planları var. Deyir bu planlar onun həyatını təşkil edir. Hazırda bu oğlan psixoloq kimi onlarla insana kömək əlini uzadır. Həm də dost... “O vaxtkı, 92-93-cü illər idi, ölkədə vəziyyət qarışıq idi, tibb inkişaf etməmişdi. Həkimlərin səhvi ucbatından dalbadal neçə əməliyyat keçirdim. Bütün bunların nəticəsi olaraq da gözlərim zəiflədi. İncəsənət Gimnaziyasında təhsil almağa başlamışam, birinci partada otursam da, görürdüm. 2-ci sinifdə oxuyanda bir qəza oldu və tamamilə görməni itirdim. Ondan sonra internat həyatım başladı”.\nElmanın dediyi qəza elə özü yaşlarında bir uşaqla baş-başa toqquşmasıdır. Sakitcə dayandığı yerdə uzaqdan bir uşaq qaçaraq gəlib, onunla toqquşub və nəticədə Elman hər iki gözünün işığını itirib. Orada gecələməsə də, gözdən və digər problemi olanlarla birgə internatda təhsil alıb. Elman fərqli düşüncəli insandır, dünyagörüşü, həyat tərzi. Əsas da özgüvəni ilə. Deyir uşaq yaşlarından öz fikirləri ilə digərlərindən fərqlənib: “Bəlkə də 5-6 yaşlarından fərqli olmuşam. Əgər indi yaşadığım həyatı nəzərdə tutursunuzsa, bu məktəbi bitirdikdən sonra olub. Bizim oxuduğumuz məktəb qapalı bir qutudur. Orda uşaqlarla sosial münasibətlər qurmaq, dil bilgiləri mümkünsüzdür. Ağrı-acıya gəlincə, olur belə şeylər. Amma orda da xoşbəxt anlar olurdu”.\n“Baryer elə bir şeydir ki, bəzi insanların yolunu dayandırır, bəzilərinə isə stimul verir. Dünyanın ən məşhur insanların həyatlarına getsək, Stif Cobdan, El Maksdan Hitlerə qədər hər birinin həyatına baxsaq, həqiqətən də onların çətin, acıyacağımız uşaqlıq və gənclik illəri olub. Baryer iki cür olur, ya birini stop deyərək saxlayır, ya da stimul verir. İmkanlarım məhdud idi, çıxıb futbol oynamaq, yaxud yaşıdlarımla oynamaq kimi. Amma kitab oxumağım mümkün idi. Məktəbi qurtarana qədər demək olar ki, bütün dünya ədəbiyyatını oxuyub bitirmişdim. O məhdudiyyət özünü bu tərəfdə göstərdi. Düşünmürəm ki, dünyada hər şeyi var və ya hər şey edir deyə bir insan var. Mən belə baxıram məsələyə - futbol oynamalı yox, kitab oxumalı idim” deyir qəhrəmanımız.\nElman “kaş ki, burda yox, orda olsaydım deyə peşmançılığım yoxdur” deyir. Arzusu Harvard Universitetinin məzunu olmaqdır: “Oxuduqca, kompüterdən istifadə eləməyə başladım, bu dünyanı açdım özümçün. İnternatda ola-ola mən artıq klassikləri özüm üçün açdım. Hətta San Fransiskoda filan döngədə bu kafe var deyə onu belə öyrəndim. Cek Londonun “Martin İden” əsərini 7-ci sinifdə olarkən oxumuşdum. O əsərin həyatımda çox böyük önəmi oldu. Düşünürəm ki, o əsəri bu gün 30 yaşlı biri belə oxusa onun həyatını dəyişmək gücünə malikdir. Məktəbin sonuncu sinfində Amerikaya getmək kimi bir şans yarandı. İki həftəyə sıfırdan dan ingilis dili öyrənməli idim bunun üçün. Düzdür, Amerikaya gedə bilmədim, o gündən bu günə kimi ingilis dilinə mükəmməl yiyələndim. Bəlkə də o təklif olmasaydı, Avropaya çıxmayacaqdım. Təhsildə ingilis dilini bilmək mənə çox kömək olub”.\nElmanın üstünlükləri bununla da bitmir. O fortepianoda ifa etmək bacarığına da malikdir. 12 il bu işlə peşəkar məşğul olub. Sosial şəbəkələrdəki ünvanlarını özü tək başına idarə edir: “Amma sonda birdən-birə qərar verdim ki, günün 8 saatını piano arxasında oturub, bununla məşğul ola bilmərəm. İnsanlarla ünsiyyət istəyirdim daima, çünki ünsiyyətsizlik hiss edirdim daima. Universitetə girmək istədim, hüquqşünaslıq fakültəsinə, balım yetərli olmadı, Qərb Universitetində politologiyanı qazandım. İndi baxanda bu mənə görə yanlış seçim idi. Universitet mənə təhsil almaqdan çox münasibət qurmaq, sosiallaşmaq üçün lazımdır. Aktiv tələbə oldum, gedəndən sonra debat klub var idi, onun sədri idim”.\nElman, 4 il oxuyub ali təhsilin bakalavr pilləsini bitirdikdən sonra, Türkiyədə magistratura təhsili alıb. 4-cü kursun sonlarında Bakı Avropa Oyunları Əməliyyat Komitəsində çalışıb:\n“Burdakı işim könüllüləri seçməkdən ibarət idi. Seçim mərhələsində müsahibə edən komandadaydım. Təxminən 3000-ə yaxın gənci müsahibə elədik, bu 7-8 ay ərzində. Onların dil bilgiləri, bacarıqlarını yoxlamaqla yanaşı, psixologiyalarını da yoxlayırdıq. Artıq bu sahəyə həvəs yarandı. Əvvəllər də belə hallar olurdu. Məsələn, yolla gedərkən kimsə zəng edirdi ki, bəs sənə danışmaq istədiklərim var, mən də görüşürdüm, danışırdı. Sözsüz, bu onda pulsuz idi. Psixologiya yalnız danışmaqdan ibarət deyil. Bunun elmi, terapiyası var. Master təhsili üçün Türkiyəyə getdim, daha sonra bir az sıxıntılar oldu, iş tapa bilmədim. Daha sonra Bakıdan yaxşı iş təklifi aldım və qayıtdım. İslam Oyunları Əməliyyat Komitəsində işimi davam elətdirdim. Onunla yanaşı bir şirkətdə də çalışırdım, kənar işçi kimi. Belə-belə bu yerlərdəyik”.\nDüşünməyin ki, Elman üçün bütün qapılar açıq və hər şey asan olub. Çətinlikləri də çox olub Elmanın. Qarşısına bir çox maneələr çıxıb, uğursuz işləri də olub. Amma nəticə etibarı ilə Elmanın bacarığı, dünyagörüşü, bir çoxlarından fərqli olaraq həyatda uğurlu yaşamaq istəyi, hansısa pilləyə qalxmaq arzusu onu inadından dönməyə vadar edə bilməyib. Dostları ilə bərabər ictimai təşkilat yaradıb, sonra işləri yaxşı olmayıb. Bir neçə kafedə piano çalaraq pul qazanıb. Kimlər üçünsə proyektlər hazırlayıb pul qarşılığında. Sonra özünə kafe açıb, uşaqlıq arzusunu gerçəkləşdirmək üçün. Zarafatyana da deyir ki, “o kafeni də bir ildən sonra batırdım”: “Köməyə hər bir insanın ehtiyacı olur. Artıq elə sistemləşmişəm, hiss eləmirəm ki, mənim köməyə ehtiyacım var və kimsə də hiss etmir ki, o mənə kömək etməlidir. Komandam var ətrafımda, hər bir yaş təbəqəsində, hər bir intellektual səviyyədə, hər bir düşüncədə. Çatışmazlıq demək olar ki, hiss eləmirəm. Bəzən müəyyən aşağılamalar, önyarğılar olur. Bir az orta və yaşlı nəslin nümayəndələri tərəfindən. Gənc yox, daha çox orta nəsil insanlar düşünür ki, görməyən birinə müvafiq bir təqaüd ayrılmalıdır, oturmalıdır evdə, iş bacarığı olmamalıdır. Xeyriyyəçilər, müvafiq dini bayramlarda nəsə göndərməli, bir başqa daha imkanlı şəxs bir dəfə televizor alıb özünü reklam etməlidir. Kimsə vicdanını rahatlatmaq üçün əlil və ya imkansız bir şəxsə kömək etməklə böyük maddi sərvətlərindən kiçik bir hissəni ayırmaqla reklam edib, vicdanlarını rahatlaşdırırlar ki, mən də buna heç zaman imkan verməmişəm. Ona görə heç kim deyə bilməz Elmanın sponsoru olub və ya nəsə. Bu günün özündə Elman özü gənclərə kömək edir”.\n“Olub ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə elədiyim vaxtlar oturmuşam avtobusda, biri əlində əsa ilə özünü korluğa vurub dilənib. Mən həmin adama çıxarıb sədəqə vermişəm. Gənc vaxtı hətta metroda durub yer vermədiyimə görə döyülmüşəm də. Düşünürəm ki, əslində heç bir insan qanunları tapdalamadıqca və digər insanların azadlıq sərhədini pozmadıqca etik normalarda özünə hər hansı məhdudiyyət qoymamalıdır. Bu tək əlillərə aid problem deyil. Biz insanları bölüşdürürük – ağlar, qaralar, avropalılar, sonra əlillər və digərləri. Gözdən əlillərin hamısını yığıblar bir yerə - Nərimanov ərazisində bir yerdir. Yataqxana orda, idarə orda, məktəb orda, bina tikilib verilib, son 10 ildə ev paylanması da var təbii, əgər ədalətlidirsə çox sevindiricidir. O ərazidə bir çayxana var ki, girirsən içəridə 45 nəfər varsa, 42 nəfəri görmə problemli olanlardır. Və onlar yalnız bir-birləri ilə ünsiyyət qururlar. Digər sosial çevrəli insanlarla əlaqələri yoxdur. Artıq kənarda nə baş verdiklərindən belə çox zaman məlumat almırlar. Sanki bir məkana yığıb deyirlər ki, siz burda olun, əl-ayağa dolaşmayın. Bu məsələdə özümü də, sizi də, toplumu da qınayıram və hər kəsi bu məsələdə diqqətli olmağa çağırıram. Belə də mənə problem yoxdur, məni apar at bir səhraya, orda yenə də kimisə tapıb dostlaşacağam”.\nElmanın fikrincə insanları normal həyatdan məhrum edib, bir mühitdə toplamaq, sadəcə özün-özünlə qal demək, onları məhv etməkdir. İnsanın öz ətrafına və bütövlükdə cəmiyyətə yararlı olmasına, sosiallaşmasına imkan yaratmaq mütləqdir. Elman üçün bunu heç kim etməyib, o yalnız özü bunu edib. Bu gün Elmanın ətrafı Azərbaycandakı dostları ilə yekunlaşmır, Amerika, Avropa və digər ölkələrdən dostları var onun. O, özünə heç nəyi qadağan etmir. Çünki güclüdür, fiziki cəhətdən normal görünən insanlardan belə güclü və əzmlidir. Elman 5 dil bilir – Azərbaycan, rus, türk, ingilis və alman dillərini bilir. Bir müddət Almaniyada yaşayıb. Elə alman dilini də orda öyrənib.\nElman, 2016-cı ildə sevib-seçdiyi Minayə xanımla ailə qurub. Evlərində çəkiliş apararkən bu xanımın Elmana olan sevgisini, qayğı və diqqətini aşkar hiss edirdik. Minayə deyir ki, Elmanı gördüyü andan ürəyində ona sevgi yaranıb. “Ona dəli kimi aşiqəm” - deyir Minayə. Bunu kameramıza söyləməsini Elman istəmədi, amma Minayə həyat yoldaşına sevgisini hər zaman və istənilən şəraitdə elan etməyə hazır olduğunu bildirdi. Elmanın özünü Minayədən asılı hiss etməməsi, əsl ailə başçısı kimi davranması, ümumiyyətlə bu cütlüyün həyat tərzi problemlərlə çarpışmaq əvəzinə həyatdan əlini üzməyə hazır olan ailələrə örnəkdir - desək yanılmarıq. Elman Minayəyə əziyyət verməmək çabaları ilə, ətrafı, cəmiyyəti üçün yararlı olmaq cəhdləri ilə hər kəsə örnək olacaq qədər güclüdür. Kənar yardım olmadan özünü idarə etməyə alışdırıb Elman. Minayə, Elmanın çox zarafatcıl və həyat dolu olduğunu deyir. Deyir Elman həyatda qarşıma çıxmasaydı heç bilməzdim necə olardım: “2015-ci ildə konfransların birində çıxış edirdim. Yoldaşım da iştirakçıların arasında idi. Biz onunla tanışlıqdan sonra dostlaşmışdıq. Türkiyədə idim, skype-la danışırdıq. Ürəyim dolma istədi, həmin gün Antalyadan İstanbula bir tədbirə getməli oldum. Sonra qayıtdım Antalyaya, bir günlük getmişdim, gələn kimi, qapı döyüldü, açdım ki Mina, dərhal soruşdum niyə gəlmisən bura? Dedi sənə dolma gətirmişəm. Və beləcə sonra onu kəşf elədim. İnsani xüsusiyyətlərini. Məqsəd odur ki, bacardığın qədər dürüst olasan, peşən insanlara dəstək olmaqdır. Ömür nə qədər vəfa etsə, o qədər insanlara dəstək olacağam. İlk milyonumu qazandıqdan sonra yeni məqsədlər müəyyən edəcəm özümə. Kim deyirsə maddiyyat boş şeydir, elə deyil. Maddiyyat hər şey deyil, amma çox şeydir. Bir də onu ağıllı istifadə etmək lazımdır”.\nElman Azərbaycanı çox sevdiyini deyir. Amma karyera üçün bir müddətlik ölkəni tərk etmək fikrindədir: “Bu şəhərin hər küçəsini, hər kafesini çox sevirəm. Keçib otururam bir pub-da, cibimdə pul olmur, verməyib gedə bilərəm. Mənim burda yetəri qədər əlaqələrim, dostlarım var. Amerikada, Avropada mən bunu edə bilmərəm, orda mən sadəcə daha bir insanam. Bir ilə yaxın Almaniyada qaldım, pivə içməyi də çox sevirəm. Halbuki Bakıda alman pivəsini necə ləzzətlə içirik, orda həftələrlə soyuducuda qalırdı, amma toxunmurdum. Çünki orda oturub saatlarca ləzzət alaraq onu içməyə adamım yox idi. Elə küçə var onu ətrindən tanıyıram, eləsi var çala-çökəyindən bilirəm ki, bura haradır. Təməlli yox, amma uzun müddətli getməyi düşünürəm. Bu da karyera artımı üçün olacaq. Elə zamanlar olub, özümü sizlərdən biri və daha geniş imkanları olanlar kimi hiss etmişəm. Göz aparatı elə bir şeydir ki, bu böcəkdə, itdə də, pişikdə də var. Amma danışmaq bacarığı və zəka, insanın beyni kimi beyin heç bir canlıda yoxdur. Göz bəli – informasiya mənbəyidir. Amma danışmaqla və beyinlə düşünərək biz bu yerlərə gəlib çıxmışıq. Bəli, mənim də arzum və istəyim olub ki, nə zamansa öz avtomobilimə minim və gedim dənizin kənarında qağayılara smit yedizdirim. Amma bunu mən dostlarımla edirəm”.\nElman deyir ki, hansısa bacarığının əlindən alınması naminə görməyi istəməz. Çünki, o olduğu yerdən, bacarıqlarından və həyatından razıdır. Deyir, öz üzərində dayanmadan çalışması və dünyaya çıxışı onun üçün çox şeydir. Evindəki çəkilişdən sonra Elmanla birgə iş yerinə getdik. O, bu otaqda qəbul edir insanları. Onlara həyatda yollarını tapmağa kömək edir, onları saatlarca dinləyir: “Üç ildir ki, sərbəst şəkildə psixoloq kimi fəaliyyət göstərirəm. Adətən yanıma gələn insanların çoxu öncə psixoloq qəbulunda olanlardır. 99 faiz insanlar bu otaqda, bu masada mənimlə daha rahat olurlar. İndi insanlar çox dəyişikdir, bu da anormal deyil. Artıq küçəyə çıxdıqda başqa cürə davranırlar. Bu otaqda danışılanlar həqiqətən də insanların özlərinin özlərinə deməyə cürət eləmədikləridir. Burda da pasiyentlər şanslıdır, çünki küçədə, və ya başqa bir yerdə rastlaşdığımız zaman mən onları görmürəm. Bu da onları rahat edir”.\nElman deyir ki, hazırda psixoloqa müraciətlər daha çox özgüvən azlığı, münasibətlərdə olan problemlər, ailədaxili münasibətlərlə bağlı olur. Elman hazırda iki kitab üzərində işləyir. Hər iki kitabda psixologiya aspekti, yanaşması var. Hazırlanan hər iki kitabı Amerikada yayımlamaq istəyir. Növbəti 6-7 ay ərzində bunu reallaşdırmaq niyyətindədir. Eyni zamanda Elman Amerikada Psixoloqlar Assosiasiyasında araşdırma qrupunda olmaq arzusundadır. Və bu da Elmanın qarşısına qoyduğu məqsədlərdən biridir...\nSizin autizmli övladınız olsaydı, onunla necə davranardınız? – AUTİZM – Həyat Dramı\nƏllərinin sehri ilə ayaqda duran əlil rəssam... – Həyat Dramı\nBütün Azərbaycan xalqına səslənirəm: mənə bu üç əsgəri böyütməyə kömək etsinlər – HƏYAT DRAMI


Palitra qəzetiFransa səfirindən Dağlıq Qarabağla bağlı açıqlama\nFransa səfirindən Dağlıq Qarabağla bağlı açıqlama\nTarix: 16.09.2015 | Saat: 17:15:00 | E-mail | Çapa göndər\n“Mən ümid edirəm ki, mülki insanların həyatına son qoyan gərginliyin aradan qaldırılması üçün tərəflər əllərindən gələni edəcək”.\nBu sözləri Fransanın Azərbaycandakı səfiri Paskal Mönye cəbhə xəttində artan gərginliklə bağlı deyib. O qeyd edib ki, təmas xəttində gərginliyin artması hər iki tərəfdən insanların ölməsi ilə nəticələnir: “Bu yaxınlarda Azərbaycanda insanlarla müzakirələr aparmışam və deyiblər ki, yüz illər boyu ermənilər və azərbaycanlılar sülh içində yaşayıblar. Bir çox insan bunun yenidən gündəmə gələcəyini ümid edir. Bu, həmçinin, xarici faktorlardan asılıdır”.\nSəfir Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında mümkün görüş məsələsinə də münasibət bildirib: “Mən bu barədə oxumuşam. Bilirəm ki, həmsədrlər xarici işlər nazirlərinin Nyu Yorkda görüşü üzərində çalışırlar. Burda əsas məqsəd əlbəttə ki, Ermənistan və Azərbaycana Dağlıq Qarabağmünaqişəsində sülhə nail olunması istiqamətində yardım göstərməkdən ibarətdir”.\nAvropada baş verən miqrant böhranına toxunan P. Mönye iqtisadi problemlər müşahidə olunduğu üçün bu cür miqrant dalğası ilə üzləşməyin çətinlik yaratdığını söyləyib: “Eyni zamanda bu insanlar ümidsiz vəziyyətdədirlər və biz onları köməksiz qoya bilmərik. Problem bu yükü necə bölüşdürmək lazım olduğunu bilməkdir. Bəzi ölkələr var ki, onların üzərinə daha çox yük düşür. Avrokomissiyada da ədalətli həll yolu tapmaq üçün bu istiqamətdə müzakirələr aparılır”.\nSəfirin sözlərinə görə, böhranla əlaqədar əsasən həmin insanları pul qarşılığında bu cür şərtlər altında Avropaya gətirənləri mühakimə etmək lazımdır: “Bu problemləri onun mənbəyində həll etməliyik. Əgər problemin mənbəyində həll tapılmasa, o zaman bu, davam edəcək”.


Qrup təslim olub\nİyulun 17-də silahlı şəxslərdən ibarət qrup Polisin post-patrul xidməti alayı ərazisini zəbt edərək, bundan təxminən bir ay əvvəl həbs olunan müxalifətçi Jirayr Sefilyanın azad olunmasını tələb etdi. “Təsis parlamentinin lideri olan Jirayr Sefilyan silah və hərbi sursatların qanunsuz alınması, daşınması və saxlanması ittihamı ilə həbs edilib.\nİyulun 17-də qiyamçılar onun gətirilməsini tələb edirdilər və ancaq onun əmrlərinə tabe olacaqlarını bildirdilər. Bundan əlavə, qrup üzvləri Ermənistan prezidenti Serj Sarqsyanın istefa verməsini tələb edirdilər. Qrup üzvləri və onların tələblərinə dəstək hələ konkret liderləri olmayan etiraz hərəkatına çevrildi.\n20:00 radələrində “Sasna tsrer qrupunun üzvü Varujan Avetisyan 1in.am şəbəkə kanalının redaksiyasına zəng edərək, qrupun hərbi əsir kimi təslim olmaq qərarını verdiyini bildirdi. Avetisyanın sözlərinə görə, son günlər polis bir neçə döyüşçünü yaralayıb, bir çoxları ayaqlarından güllə yarası alıblar, bu gün üzvlərdən biri snayper gülləsindən sinəsindən yara alıb. Hazırda PPX alayı ərazisində onlar təxminən 20 nəfərdirlər. O həm də ötən gecədən müəyyən səbəblər üzündən danışıqlara başladıqlarını dedi.\nAvetisyanın sözlərinə görə, sonda onlar iki variantdan birini seçməlidirlər: ya polislə döyüşə başlayıb, rejimə az aidiyyəti olan insanların qanını tökmək, ya da qan axıdılmasına yol vermədən, “hərbi əsir statusunu götürmək. Çətin olsa da onlar bu qərarı qəbul etdilər.\nAvetisyan bir daha bildirdi ki, onlar öz missiyalarını yerinə yetirdiklərini hesab edirlər – xalq etirazı başlayıb.\nBirinci kanalın efirində artıq rəsmi məlumat səsləndirildi: qrup təslim olub.\n2016-cı il 30 iyul 14:00-dan 31 iyul 14.00-a qədər hadisələrin xronikası\nBu zaman kəsiyi bəyanatlar sarıdan bol idi. Son bəyanat iyulun 31-də səhər etiraz aksiyasını idarə edən Antiböhran Təşəbbüs Şurasının üzvü Albert Baqdasaryan tərəfindən səsləndirilib. O, özünün “Facebook səhifəsində yazdı: şura öz fəaliyyətini dayandırır, çünki onun əksər üzvləri tutulub, həbs edilib, ya da başqa səbəblər üzündən hərəkatı idarə edə bilmir.\nBaqdasryan təkbaşına Şura adından hərəkət etməyi mənasız və səmərəsiz sayır. O, bu məsuliyyəti xalqın etimadını qazanan insanların üzərinə qoyur, parlament deputatlarını “Sasna tsrer qrupunun başladığı hərəkata başçılıq etməyə, onları tək qoymamağa çağırır.\n“Sasna tsrer” qrupu üzvlərinin mətbuat konfransı, 23.07.2016\nBundan əvvəl, iyulun 30-da Antiböhran Təşəbbüs Şurasının bəyanatı dərc olundu. Bəyanatın məzmunu ondan ibarət idi ki, polis iyulun 29-da nümayişçilərə, jurnalistlərə qarşı zor tətbiq etdi, şuranın üzvlərini saxlamaqla və həbs etməklə onun fəaliyyətini iflic halına saldı. Bəyanatda həm də biganə olmayan vətəndaşlara təşkilatlanmaq və mübarizəni, itaətsizlik aksiyalarını davam etdirmək çağırışı səsləndirildi.\nEyni zamanda Milli Təhlükəsizlik Xidməti vətəndaşlara xəbərdarlıq etdi ki, bütün zəbt edilən alay ətrafındakı qapalı zonaya daxil olmaq cəhdləri terror aktında iştirak kimi qiymətləndirilib və qiymətləndiriləcək, bu əməlləri törədən şəxslər tutduqları mövqedən asılı olmayaraq, cinayət məsuliyyəti daşıyacaq.\nMTX həm də polis PPX alayı ərazisində yaralanan və xəstəxanaya çatdırılan silahlı qrup üzvü Artur Melkonyanın ifadəsini əks etdirən video-yazını da yayıb. Melkonyanın sözlərinə görə, silahlı basqın iştirakçılarının bir hissəsi hara və nə üçün getdiklərini bilmirdilər.\nPolis əhalini təxribata uymamağa, təhlükəsizlik nöqteyi-nəzərindən bağlanan zonaya yürüş təşkil etməməyə, hüquq-mühafizə orqanları üçün əlavə problem yaratmamağa çağırırdı.\nVardaşen cəzaçəkmə müəssisəsində saxlanılan Jirayr Sefilyanın özü də bəyanatla çıxış etdi. Bəyanatda deyilir ki, onun dostları artıq 14-cü gündür ki, xalqı üsyana qaldırmaq üçün müqavimət göstərir. Hamı da anlamalıdır ki, onlar azad, ədalətli, demokratik və müstəqil Ermənistan dövləti naminə özlərini qurban verir:\n“İndiyə qədər mənə susmaq çox çətiniydi, amma qan axıdılmasının qarışısını almaq və danışıqlara mane olmamaq üçün susurdum. Amma Serj Sarqsyan problemi danışıqlar yolu ilə həll etmək istəmir, o üsyan qaldıran oğlanların mənəvi və fiziki məhvi yolunu seçib… Qan axıdılmasının qarşısını almaq üçün Post-patrul xidməti ilə [qrupun ələ keçirdiyi ərazi] polis arasında canlı divar qurmağı təklif edirəm.\nSözsüz ki, bunun üçün çoxlu sayda insan lazımdır. Rejimi ancaq bu yolla xalqın sözünü qəbul etməyə, nə qələbə, nə də məğlubiyyəti nəzərdə tutmayan ortaq məxrəcə gəlmək üçün danışıqlara başlamağa məcbur etmək olar.\nBaş prokurorluq bildirib ki, iyulun 29-na keçən gecə silahlı qrup tərəfindən zəbt edilən polis alayına bitişik küçələrdə jurnalistlərə qarşı fiziki zorakılığın tətbiq olunması halları ilə bağlı məlumat toplanılır. O da bildirilib ki, Baş Prokurorluqda artıq müvafiq cinayət işi açılıb.\nBununla belə, 11 jurnalist təşkilatı cavab bəyanatı il çıxış edərək, polisin jurnalistlərə qarşı zorakılığın tətbiq olunması hallarının araşdırılması vədlərini “gülünc adlandırdı.\nTəєkilatlar bildirdi ki, onlarэn fiziki zorakэlэрэ dayandэrmaq, jurnalistlərin peюəkar fəaliyyətinə mane olmamaqla baрlэ зoxsaylэ bəyanat və зaрэrэюlarэ bu gьnə qədər də cavabsэz qalэb. Bundan зэxэю edərək, jurnalist təєkilatlarэ “polis və digər gьc qurumlarэndan nə isə tələb etməyi mənasэz sayaraq, jurnalistlərin hьquqlarэnэn mьdafiəsi ьзьn baюqa qanuni metodlarэn istifadəsi hьququndan istifadə etmək niyyətindədir.\nMilli Təhlükəsizlik Xidməti iyulun 30-da növbəti dəfə “Sasna tsrer qrupunun üzvlərinə silahı təhvil vermək və saat 17:00-a qədər müqavimət göstərmədən təslim olmaq çağırışı ilə müraciət etdi.\nQrup üzvləri isə nəinki təyin olunan vaxtı təslim olmadılar, həm də özləri atəş açdılar, nəticədə də 1986-cı il təvəllüdlü polis əməkdaşı Yura Tepanosyan həlak oldu. Bu hadisənin səbəbini və məğzini izah edə biləcək heç bir informasiya yoxdur, ancaq aşağıdakı məlumat verildi: alay ərazisindən 350-400 metr aralıda yerləşən və içərisində polis əməkdaşının olduğu maşına snayper silahından atəş açılıb.\nBir qədər sonra “Sasna tsrer qrupunun üzvü Varujan Avetisyan aşağıdakı bəyanatı verdi: “Bütün məsuliyyəti ilə bildiririk ki, polis əməkdaşı bizim açdığımız atəş nəticəsində həlak olmayıb.\nBelə bir hadisə 17 iyula qədərki Ermənistanın bütün diqqətini özünə cəlb edərdi, indi isə ona fikir verən də olmadı.\nÜsyançılıq ruhu, mümkün dəyişikliklərdən ilhamlanma hissi elə bir səviyyəyə gəlib çatıb ki, insanları nə liderlərin olmaması, nə hərəkatı hələ də idarə etməyə çalışanların arasındakı fikir ayrılığı, nə hətta bu axşamla, misal üçün, yürüşün hansı marşrutla getməsi ilə bağlı dəqiq məqsədlərin olmaması məyus etmir.\nAzadlıq Meydanında keçirilən ənənəvi mitinq zamanı iyulun 30-da Antiböhran Təşəbbüs Şurasının üzvü Albert Baqdasaryan bildirib: “Sasn tsrer qtupu üzvlərinin zərərsizləşdiriləcəyi ilə bağlı məlumat alınıb, hakimiyyət sovet dövründə adamları aradan götürmək prinsipi ilə hərəkət edir, “adam yoxdur, problem də yoxdur.\nŞuradan ancaq iki nəfər iştirak edirdi. Bir daha parlament deputatlarına mikrofona yaxınlaşıb, hərəkata başçılıq etmək çağırışı səsləndirildi. Azadlıq Meydanında olan iki deputat bu təklifə cavab vermədilər.\nNümayişçilər uzun müddət etiraz yürüşünün hansı marşrutla gedəcəyi ilə bağlı qərara gələ bilmirdilər. Nəticədə iyulun 29-da polisin tətbiq etdiyi zorakılıqdan qorxmadıqlarını nümayiş etdirmək üçün yolları bağlamaq, paytaxtın mərkəzində hərəkəti iflic halına salmaq qərarına gəldilər.\nYürüş dinc şəraitdə keçdi, əhaliyə hərəkata qoşulmaq və rejimi qan axıdılmadan məhv etməklə bağlı əvvəlki çağırışlar səsləndirildi, hakimiyyətə zəbt edilmiş alay ərazisində atışmanı dayandırmaqla bağlı müraciət olundu. Polis nümayişçilərin hərəkət təhlükəsizliyini təmin edirdi, prezident iqamətgahının girişi isə bağlı idi.\nAksiya iştirakçıları bir il əvvəl elektrik enerjisinin qiymətlərinin qalxmasına qarşı oturaq tətilin, etiraz aksiyasının keçirildiyi yerdə dayandılar. Bu yer yeni dalğanın, insanların öz hüquqları uğrunda mübarizəsinin yeni mərhələsinin rəmzinə çevrilib.\nİnsidentsiz də ötüşmədi. Etiraz aksiyası iştirakçılarından biri özünü yandırmağa cəhd etdi, amma ona mane oldular. Birgə səylərlə yanğın söndürüldü.\nÖzü özünü təşkilatlandıran mübarizə davam edir. Ona başçılıq etmək istəyənlər isə hələ ki, yoxdur.\nBirinci trend: gec-tez prezident istefa verəcək\n“Mənə maraqlıdır, erməni “elitası hansı tərkibdə Serj Sarqsyanın “təslim etmə variantlarını müzakirə edir. Müzakirə etdiklərinə şübhəm yoxdur. Necə ki, Sej Sarqsyanın da bunu bildiyinə şübhə etmirəm.\nİkinci trend: iyulun 29-da polisin əməllərindən zərər çəkənlərə dəstək olmaq lazımdır\n“Zərər çəkənlərin, polis və kriminalların amansızcasına döydüyü adamların müalicəsinin pulunu indi kim ödəyir? Onlar dövlət sifarişi əsasında, pulsuz müalicə alır, yoxsa öz hesablarına sağlamlıqlarını bərpa etməlidirlər? Bəs zərər çəkən uşaqların aqibəti necə olacaq? Bəs insanların ziyan dəymiş əmlakı? İnsanın sağlamlığına zərər yetirənin öz cibindən onun müalicə xərclərini ödəməsi üçün hüquqi mexanizmlər var? Bəlkə bu məbləği polisin büdcəsindən kəssinlər?\n“Bir gözünü itirən oğlan sabah özünün məhv olmuş daxili dünyası ilə baş-başa qalacaq. O, tək və ola bilsin ki, qəzəb içində olacaq. Yandırılan evin sahibi də öz problemləri ilə baş-başa qalacaq. O, tək və ola bilsin ki, qiyama, üsyana hazır olacaq. Polisin qorxuya saldığı uşaqların atası sabah ola bilsin ki, özündə bağışlamağa güc tapmayacaq və çıxış yolunu əlinə silah almaqda görəcək.\nAnalitik İqor Muradyan Lragir.am saytında öz fikrini bildirdi:\n“Varujan Avetisyan [polis PPX alayının ərazisini zəbt edən “Sasna tsrer qrupunun üzvlərindən biri] nəhayət ki, Rusiyanın qiyamla birbaşa əlaqəsinin olduğunu bildirdi, amma arqumentlər səsləndirilmədi.\nAmma problem heç bunda da deyil, məsələ ondadır ki, bu qiyamın tələbi Rusiya ilə münasibətləri yenidən nəzərdən keçirmək – Rusiya ilə müqavilələri pozmaq, Ermənistanın KTMT və Avrasiya ittifaqından çıxması, nəhayət hava hücumundan müdafiə üzrə müqaviləni pozmaqla bağlı olsaydı həmin qiyam daha geniş diapazon ala bilərdi. Və Qərb ictimaiyyətini narahat edən əsas məsələ Gümridəki hərbi bazadır.\nErmənistanın siyasi rəhbərliyi şübhəsiz ki, rusları etibarlılığının son damlasını itirən satqın və xain millət hesab edir. Amma siyasi rəhbərliyin bununla bağlı söz deməyə heç vaxt iradəsi və cürəti çatmayacaq. Ruslar Ermənistanda onun müstəmləkə olduğunu düşünən zərərverici bakteriyaya çevrildilər…\nViranə qoyulmuş Ermənistan yoxsulluq içindədir, əhali buranı kütləvi şəkildə tərk edir. Belə böyük sayda təslimçiləri olan Ermənistan ayağa qalxa bilməyəcək, bu təslimçilər parlamentdə də var, öz murdar ağızlarını açıb, Qarabağ əyalətində torpaqları verməyə çağırırlar. Özü də əraziləri Rusiya və Azərbaycanı razı salmaq üçün verməliyik…\nBu qiyamın lap əvvəlində baş versəydi, Ermənistan fərqli fikirlərlə oyanardı… Yəni doğrudanmı Rusiyanın Ermənistanın düşməni olduğunu anlamaq üçün müharibədə təmiz məğlub olmaq lazımdır?\nDərc ediilb: 31.07.2016\nAzərbaycanda koronavirusa rekord yoluxma sayı – sutka ərzində 191 yeni hal qeydə alınıb. Daha iki nəfər ölüb və 125 nəfər sağalıb.\nKoronavirus, yenilənir. Ermənistanda böhran güclənir – bir sutka ərzində rekord sayda 15 ölüm və 442 yeni yoluxma halı\nAzərbaycanda müstəqilliyin ildönümü: bu il polis heç kimi saxlamayıb\nKoronavirusa yoluxduğu ehtimal olunan Çeçenistan prezidenti publika qarşısına çıxıb\nAzərbaycanda sutkalıq koronavirus statistikası: bir ölüm, 132 yeni yoluxma və 78 sağalma halı\nQarabağ münaqişəsi haqda Ermənistan-Azərbaycan müştərək filmi müzakirə olundu\nQafqazda koronavirus. Dağıstan parlamentinin deputatı: “Virusdan ölənlərlə bağlı real rəqəmlər dəhşətlidir”. Respublikada kəskin dərman çatışmazlığı var\n“Qorxmasan - yoluxmazsan”. Azərbaycanda karantin ləğv edilib – insanlar nə düşünür?\nKoronavirusla ən yaxşı mübarizə üsulu şəxsi məsuliyyətdir? JAMnews-dan “Qafqazda həftə”


Dünya xəbərləri! Analitik-informasiya portalı | Xəbərlər | Analitika və müsahibə | Gənc ilahiyyatçıdan Elşad Miriyə nəsihət\n2 Ноября, 2015 14:37\nAnalitika və müsahibə » Gənc ilahiyyatçıdan Elşad Miriyə nəsihət\nVideoda gördüyünüz kimi, Məhərrəm ayında insanları toy etməyə dəvət edərək, əziz peyğəmbərimizin (s) əziz nəvəsi olan şəhid imam Hüseyn (ə) –mın şəhid olduğu bir ayda, insanları şadyanlıq etməyə çağırır.\nElşad Mirinin həqiqəti deməsinə mane olan başlıca səbəb.\nElşad Mirinin “müqəddəs” sözünü təhrif etmək istəyi\nElşad Miri müsahibələrin birində deyirdi ki, Quran müqəddəs deyil. Ondan öncə də telekanalların birində müqəddəslər haqqında danışmışdı. Elşad Miriyə “məzhəb” sözü kimi bu sözü də araşdırmağı tövsiyə edirəm. Müqəddəs təkcə insanlara aid edilən bir məfhum deyil. Allahdan olan hər bir nişanə müqəddəsdir Elşad bəy. İstər o, kitab ola, istər daş ola, istər insan, istər torpaq, istər zaman və bu kimi digər şeylər. Zəhmət çəkin, Qurana baxın. “Müqəddəs” sözünün işlənmə yerlərinə diqqət edin, bilmədən danışmayın ki, Allah eləməsin dindən çıxarsız heç xəbəriniz də olmaz.\nNəsihəti qəbul etmək, insanı kiçiltməz.\nBu deyilənləri nəsihət kimi qəbul eləyin. Hədisdə deyildiyi kimi, Kimin dediyinə yox, nə dediyinə baxın.


çox yatmaq sözaltı sözlük\n1. adətən bekar adamların və yə bu yaxınlarda ər evinə köçəcəy olan qızdarın işidir,"dədə evi"nin dadını çıxaran qızdar yaxşı bilir ki bu yaxın zamanda qaynana kimi susmayan budilniklər başdarının üstünnən əskik olmuyacağ\namma insan ömrünün onsuz da 1/3 hissəsini yəni təxminən 33%-i yuxuda keçirir.normadan artıq yatmağa nə ehtiyac var\n25.04.2014 19:41, Arabist\n2. Yatan adamdan başqa heç kimlə bir əlaqəsi, bir aidiyyatı olmamalı olan şeydir. Mövzu edilməməlidir. Adətən bekar, çox halda isə gün keçsin axşam düşsün deyə edilən şeydir. Gündüz durdum səhər saat 10da tutaq ki, nə edəcəm? Yəni gündüz olmasıdı məsələ, misal üçün evdə özbaşıma etməli olduğum, etmək istədiyim şeyləri gecə daha rahat edirəm çünki kinoya baxacaqsansa səs küy, çağıran edən yoxdur məsələn, eyni zamanda da digərləri. Gündüz çöldə axıb gedən, yatan adama aidiyyatı olmayan həyatdır səbəbi çox yatmağın.\nÇox yatmaq əla şeydir. Sanki oyanıb dağı dağ üstə qoyacıyıq. Tənbəlik də, nə fəlsəfəyə bürüyək ki indi bunu-*\n25.04.2014 20:07, uzuncorab hippi\n3. vaxt öldürmək üçün ən sərfəli üsuldur. iş yox güc yox. bikarçılıqdı bütün günü oturub telefonla ya da kompla oynamaqdansa bütün günü yatmaq məsləhətdi.\n27.04.2014 01:35, doritos\n4. adına tənbəllik deyin və ya bekarçılıq, fərqi yoxdur, çox yatmaq baş ağrısına səbəb olur və oyanandan sonra da etməli olduğun işlərə fokuslanmağa icazə vermir. mənim zəhləm gedir çox yatmaqdan, səhər 7-də avtomatik oyanan insanlara həsəd aparıram, buna baxmayaraq da çox yatıram. 2 saat sonra dərsim var və axşam 5-ə qədər də dərsdəyəm, amma yatmamışam gecəni. çünki dünən günorta 4-də oyanmışam. güya fəlsəfə dərsindən qeydlər aparacaqdım, baş və mədə ağrısından cəmi iki səhifə qeyd tuta bilmişəm gün ərzində. yatmadım, çünki bilirəm ki əgər yatsam, 2 saat sonrakı dərsə oyana bilməyəcəkdim və qaiblər ucbatından lomkaya girəcəkdim. yuxusuzluqdan lomkaya girmək daha yaxşıdır deyə düşünərək, bir də səhər 8-ə dərs qoyanların var-yoxunu söyərək boş-boş ekrana baxıram hal-hazırda. çox yatıb oyanandan sonra gözümü bağlayanda qurduğum xəyallara da, onlar ucbatından oyana bilməməyimə də, bir də xəyal qurmayacağam deyə özümə də söyürəm, amma olmur. başım bu dəqiqə mənim bildiyim o baş deyil, başqa dünyanı yaşayır, elə bil. hər nəysə, çox yatmaq yaxşı şey deyil, həmçinin, az yatmaq da. ikisi də bədənin fəaliyyətini pozur. çox yatmağın bir də pis cəhəti odur ki, oyanandan sonra elə bir neqativ enerji hakim olur ki bədənə, insan dünyanın mənasızlığını sorğulamağa, yataraq nə qədər zaman itirdiyini hesablamağa başlayır.\n05.12.2016 06:52, why so serious qadan alım?


Pakistanda “Azərbaycan – Tarix və Qələbə” mövzusunda sərgi təşkil olunub\n27 Noyabr 2021 13:54\nAzərbaycanın Pakistandakı səfirliyi və Pakistan–Azərbaycan Tələbə Assosiasiyasının birgə təşkilatçılığı ilə COMSATS universitetində Azərbaycanın Vətən müharibəsinə həsr olunan “Azərbaycan – Tarix və Qələbə” adlı sərgi təşkil olunub. SİA xəbər verir ki, sərginin açılış mərasimində Azərbaycanın Pakistandakı səfiri Xəzər Fərhadov, Pakistan – Azərbaycan Tələbə Assosiasiyasının üzvləri, universitet rəhbərliyi və tələbələri, eləcə də ictimaiyyət və kütləvi informasiya nümayəndələri iştirak ediblər.\nSərgidə 30 il boyunca erməni vandalizminə məruz qalmış Azərbaycan torpaqlarının indiki vəziyyəti, 27 sentyabr 2020-ci ildən başlayaraq Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü və mülki əhaliyə qarşı məqsədli raket hücumları nəticəsində Gəncə, Bərdə, Tərtər və digər yaşayış məskənlərində həmvətənlərimizin həlak olması, eləcə də infrastruktura dəyən zərərlə bağlı fotoşəkillər yer alıb.\nOrada Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Silahlı Qüvvələrimizin, əsgər və zabitlərimizin qanı bahasına torpaqlarımızın erməni işğalından azad olunmasını, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşlərdə həyatını qurban verən əsgər və zabitlərimizə, qətlə yetirilən mülki vətəndaşlara və itkin düşmüş soydaşlarımıza ehtiram əlaməti olaraq Bakı şəhərində təşkil olunmuş yürüşü, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Azərbaycan tərəfindən aparılan bərpa və quruculuq işlərini, eləcə də Vətən müharibəsi dövründə Pakistan tərəfindən Azərbaycana göstərilən dəstəyin nəticəsi olaraq ölkəmizdə Pakistan bayraqlarının dalğalandığını əks etdirən fotoşəkillər də nümayiş etdirilib.\nSərginin açılışından sonra çıxış edən səfir Xəzər Fərhadov erməni vəhşiliyinə məruz qalan Azərbaycan əraziləri, 44 günlük Vətən müharibəsi, həmçinin Azərbaycan və Pakistan arasındakı münasibətlər barədə geniş məlumatları iştirakçıların diqqətinə çatdırıb. X.Fərhadov Vətən müharibəsi dövründə Pakistanın ölkəmizə göstərdiyi siyasi və mənəvi dəstəyə görə bu ölkənin hökumətinə və xalqına təşəkkürünü bildirib.\nSərgidə COMSATS universitetinin nümayəndələri Sajjad Əhməd Mədni və Vajeha Ənvər çıxış edərək Azərbaycan–Pakistan arasındakı səmimi münasibətlərdən söhbət açıb, Vətən müharibəsindəki Qələbə münasibətilə Azərbaycan hökumətini və xalqını təbrik ediblər.\nSərgi zamanı Vətən müharibəsinə həsr olunan videoçarx da nümayiş olunub.


Yağış suyundan enerji istehsal edən qurğu\n7 Noyabr 2018 18:04\n1 Şərh Baxış: 1 605\nMüəllif: Patrik Lonşam\nArtıq hər həftə bizə müsbət təsiri olacaq yeniliklər təklif edən kimisə tapmaq zamanıdır. Bu həftə səfərimiz yağış suyundan elektrik enerjisi istehsal edən cihazı kəşf etmiş 15 yaşlı qızcığazın ölkəsi Azərbaycanadır.\nAzərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən "İstək" liseyinin 9-cu sinif şagirdi Reyhan Camalova "Rainergy" adlı qurğunu hazırlamaq qərarını atasının bir sualından sonra qəbul edib: "Küləkdən enerji almaq mümkündürsə, bunu yağış suyu vasitəsilə etmək niyə mümkün olmasın?". Məhz bu sualdan sonra Reyhan Camalova sinif yoldaşı və fizika müəllimlərinin köməyilə yağış suyunu enerjiyə çevirəcək layihəsinin hazırlığına başlayıb və bu, 4 ay çəkib.\nBu, əsl yenilik idi. Çünki bugünədək biz axının gücündən, havadan və günəşdən istifadə etməyi bacarsaq da, yağış təbiətdə istifadə edilməmiş enerji mənbələrindən idi. Halbuki, yağış yağan zaman yerə milyardlarla litr su tökülür ki. Bundan düzgün istifadə edilərsə, son dərəcə böyük həcmdə enerji əldə etmək olar.\nŞüarı "Hər dəfə bir evi işıqlandır! Olan bu qurğu necə işləyir?\nƏvvəla onu bilmək lazımdır ki, qurğu 4 əsas hissədən ibarətdir: yağış suyunun kollektoru, su çəni, elektrik generatoru və batareya. Yağış suyu kollektoru su çənini yağış suyu ilə doldurur, su elektrik generatorunun içərisilə sürətlə axmaqla, elektrik enerjisi yaradır. İstehsal olunan enerji batareyada toplanır.\nHeyət cihazın iki prototipini hazırlayıb. Birincisi üç LED lampanı yandırırsa, ikinci prototip maksimum 50 dəqiqə müddətində 22 LED lampanı yandırmağa qadirdir. Bütün bunlar cəmi 7 litr yağış suyu hesabına mümkündür.\nGünəş və ya külək enerjisi arasında yağış enerjisi hansı mövqeyə malik ola bilər?\nİlk öncə, sadəliyilə seçilən bu qurğu digər "rəqib"lərdən fərqli olaraq, nə xüsusi ekspertiza, nə də böyük maliyyə vəsaiti tələb edir... Bundan başqa, o, həm enerji istehsalı, həm ətraf mühitə təsiri baxımından səmərəlidir. Qurğu yalnız 10q/ kilovat/saatlıq karbon qazı yaradır ki, Reyhan Camalovanın fikrincə, bu, digər alternativ enerji mənbələrilə müqayisədə çox aşağı göstəricidir.\n"Rainergy" qurğusunun digər üstünlüyü istehsal olunan enerjinin batareyaya toplanmasıdır. Batareyaya toplanmış enerji yağış olmadıqda belə, istifadə edilə bilər.\n"Rainergy" artıq prosesin birinci mərhələsindən uğurla keçib və patentləşdirilib.\nAmma Azərbaycan heç də bol yağışlı ölkə deyil\nBu səbəbdən də Camalova və komandası bu qurğunu beynəlxalq səviyyədə satmaq niyyətindədir. Musson yağışlarının daha çox olduğu Malayziya və İndoneziya kimi ölkələrdə elektrik xətlərindən asılılığı azaltmaq, elektrik enerjisinə çıxış imkanını yaxşılaşdırmaq üçün bu qurğu ideal variant ola bilər.\nQlobal Müşahidə Çərçivəsinin 2014-cü il üzrə hesabatında bildirilir ki, Hindistanda əhalinin 21, Filippin əhalisininsə 11%-i elektrik enerjisindən məhrumdur. Bu qurğu onların da işinə yaraya bilər.\nBu, texnoloji yenilikdən başqa, həm də sosial innovasiyadır. Çünki elektrik enerjisi həm də təhsil almaq, işləmək, yemək bişirmək və s. deməkdir...\nArtıq Azərbaycanda və Hindistanda çoxsaylı mükafatlar qazanmış bu innovasiya mənə yazımı Kornelin "CİD" əsərindən bir sitatla tamamlamağa əsas verir: "Anadangəlmə istedadın özünü göstərməsi üçün uzun illər gözləməyə ehtiyac yoxdur!".\nÖmer · 7 Noyabr 2018 19:0510\nArtiq Istek liseyi yoxdu.Savadli uşaqlar yetişdirdiyine gore bagladilar\n25 Fevral 11:56 15 121 Azərbaycanda koronavirusla bağlı sevindirici xəbər\n25 Fevral 15:46 11 449 Bal ayına yollanan Aynişanın BAŞINA İŞ GƏLDİ: Boğuluruq, hələ dərindən... - FOTO\n25 Fevral 10:19 8 932 Azərbaycanlı aparıcı Banunun atası ilə dodaq-dodağa - VİDEO - FOTO\n25 Fevral 10:08 7 455 Qız nişanlısının başını kəsdi - Səbəb dəhşətə gətirir - FOTO\n25 Fevral 11:58 6 179 "4 uşağım olmağını istəyərdim" - Azərbaycanlı qadın müğənninin İSTƏYİ... - FOTO\n25 Fevral 12:57 6 058 İntihar edən sevgilisini xilas etmək istəyən oğlan özünü dənizə atdı - TƏFƏRRÜAT - YENİLƏNİB\n25 Fevral 12:47 5 546 Kim koronavirusa yoluxmur? - Mühüm statistika\n23 Fevral 23:25 24 405 Koronavirusla bağlı rəsmi XƏBƏRDARLIQ\n23 Fevral 17:27 17 496 Azərbaycan İranla sərhədi bağlayıb? - RƏSMİ AÇIQLAMA - YENİLƏNİB\n24 Fevral 16:20 17 176 Fədayə Laçın hicaba keçdi? - FOTO\n21 Fevral 16:26 16 308 "Özünüzü qasığınıza qədər reklam edirsiniz, qayınana baxır"\n21 Fevral 13:57 15 899 Bakıda prokuror ərindən boşanan müğənniyə gecə saat 3-də SEVGİ ETİRAFI EDİB - FOTO\n23 Fevral 22:15 14 466 Bədənin bu nöqtəsi hər gün yuyulmalıdır - Amma heç kim etmir


Azad edilmiş ərazilərin təbii iqlimi və coğrafiyası elədir ki, orada heyvandarlıqla genişmiqyaslı məşğul olmaq olar\nOtuz ilə yaxın müddət ərzində davam edən işğal dövrü ərzində erməni qəsbkarları Azərbaycan torpaqlarında görünməmiş miqyasda talançılıqla məşğul olub, ağlasığmaz vandalizm aktları həyata keçiriblər.\n"Ermənistanın cinayətkar hərbi-siyasi rəhbərliyinin Azərbaycan xalqına məxsus tarix və mədəniyyət abidələrinin dağıdılması, mənimsənilməsi və öz tarixi təyinatına uyğun olmayan şəkildə istifadəsinə yönəldilmiş siyasəti azərbaycanlıların bu ərazilərdə tarixi izlərini tamamilə silməyə yönəlmişdi. Azərbaycan hər zaman Ermənistanın törətdiyi bu cinayətlər haqqında müvafiq beynəlxalq təşkilatları məlumatlandırıb və proses bu gün də davam edir. Dövlətimiz erməni vandalizminin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində tədbirlərini sistemli şəkildə həyata keçirir. Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin bütün beynəlxalq platformalarda etdiyi çıxışlarında, xarici KİV-lərə müsahibələrində bu məsələlər barədə ətraflı məlumatlar verilir, inkarolunmaz dəlillər təqdim olunur. Dövlət başçımız mayın 4-də Prezidentin Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Zəngilan rayonunda xüsusi nümayəndəsinin təyin olunması ilə bağlı etdiyi çıxışında da bu məsələyə toxunmuş, işğaldan azad edilmiş Azərbaycan ərazilərinin ermənilər tərəfindən ölçüyəgəlməz dağıntılara məruz qoyulduğunu bir daha vurğulamışdır. Zəngilanın bütün kəndləri yerlə-yeksan edilmiş, rayonun tarixi-dini abidələri vəhşicəsinə dağıdılmış, təbii sərvətləri amansızcasına talanaraq bölgənin təbiətinə qarşı əsl ekosid həyata keçirilib”. Hazırda keçmiş məcburi köçkünlərin azad edilmiş torpaqlara tezliklə qayıtması dövlətimiz tərəfindən əsas prioritetlərdən biri kimi nüəyyən edilib:\n“Bu gün Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində aparılan bərpa-quruculuq işlərinin miqyası və əhatəliliyi hər kəsi heyrətləndirir. Yenidən qurulan yaşayış məntəqələrində birbaşa Prezident İlham Əliyevin tapşırığı əsasında, “ağıllı kənd”, “ağıllı şəhər” layihələrinə üstünlük verilir. Zəngilan rayonunda Ağalı kəndinin bərpası, Ağdam şəhərinin yenidən qurulması layihələrində belə müasir trendlərdən istifadə edilir. Bütün bu işlərdə qarşıya qoyulan əsas məqsədlərdən biri də keçmiş məcburi köçkünlərin azad edilmiş torpaqlara, öz tarixi yurdlarına tezliklə qayıtmasını təmin etməkdir. Zəngilan birinci rayondur ki, keçmiş məcburi köçkünlər yaxın gələcəkdə oraya qayıdacaqlar. Məhz elə buna görə də birinci pilot layihə Zəngilanın Ağalı kəndində həyata keçirilir. Ağalı kəndi faktiki olaraq yenidən qurulur. Burada müasir, böyük və rahat kənd salınır. Təhlükəsizlik, rahatlıq, rifah, məşğulluq və gələcək inkişaf kimi həyat üçün vacib olan amillər bu layihənin əsasında duran başlıca prinsiplərdir. Hazırda Zəngilanda böyük infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Onların arasında Zəngəzur dəhlizinin tərkib hissəsi olan nəqliyyat infrastrukturudur. Bu il həmçinin Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı istismara veriləcəkdir ki, bu hava limanının çox böyük funksiyaları olacaq. Bütün bunlar o məqsədə xidmət edir ki, yaxın gələcəkdə Zəngilan beynəlxalq nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevrilsin. Rayonun yerləşməsi, beynəlxalq bazarlara yaxın olması və digər amillər bunun üçün geniş imkanlar yaradır”.\nİşğaldan azad edilmiş ərazilərdə məskunlaşacaq insanların məşğulluğunun və bölgələrin iqtisadi inkişafının təmin olunması məqsədilə həmin ərazilərdə yeni müəssisələrin yaradılması məsələsi də hazırda dövlət tərəfindən xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır:\n“Zəngilan rayonunda əsas məşğulluğun və iqtisadiyyatın əsas hissələrindən biri də kənd təsərrüfatıdır. Öz çıxışında dövlət başçısı qeyd etdi ki, Ağalı kəndində bu il yeni müəssisələrin yaradılması nəzərdə tutulur. Keçmiş məcburi köçkünlər Ağalı kəndinə qayıdan zaman artıq orada işlə məşğul olmaq üçün imkanlar olacaqdır. Ümumiyyətlə, azad edilmiş torpaqlarda kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi üçün geniş imkanlar mövcuddur və dövlətimizin bu imkanları reallaşdırmaqla bağlı çox böyük planları var. Məlimdir ki, bu gün bütün dünyada ərzaq təhlükəsizliyi məsələsi ön plandadır. Əlbəttə Azərbaycanda son illərdə bu istiqamətdə bir çox işlər görülüb. Ancaq, dövlət başçısının da qeyd etdiyi kimi, hələ Azərbaycan özünü 100 faiz ərzaqlıq buğda ilə və bütövlükdə taxılla təmin edə bilmir. Lakin görüləcək əlavə tədbirlər nəticəsində ən yaxın vaxtlarda idxaldan asılılıq xeyli dərəcədə azalacaq. Azad edilmiş ərazilərin təbii iqlimi və coğrafiyası elədir ki, orada heyvandarlıqla da genişmiqyaslı məşğul olmaq olar. Zəngilanda kənd təsərrüfatının inkişafı ilə bağlı çox böyük imkanlar var.\nPrezident İlham Əliyev öz çıxışında məhz bu məqamı da vurğulayaraq bildirdi ki, rayonun kənd təsərrüfatı potensialının maksimum dərəcədə realizə etmək üçün müvafiq qurumlar tərəfindən tövsiyələr verilməlidir. Bu gün Azərbaycanın kənd təsərrüfatı sahəsinə ən qabaqcıl texnologiyaları tətbiq etmək imkanları var və dövlətimiz öz vətəndaşlarının rifahı naminə bu imkanları tam olaraq reallaşdırmaq əzmindədir”.\nYAP. Salyan rayon təşkilatının Sədri.


Yüklə 494,35 Kb.\nölçüsü 494,35 Kb.\nIxtisasin şifri və adi: 060321 - “Dizayn” Ixtisaslaşma: “Dizayn və texniki estetika” Elmi rəhbər: Magistr proqramının rəhbəri\nFƏSIL II. MÜASIR QADIN KOSTYUMLARINDA RƏNG FAKTORU VƏ İFADƏLİLİK VASİTƏLƏRİ\nFƏSIL III. MÜASIR QADIN GEYIMLƏRININ BƏDII TƏRTIBATINDA TƏTBIQ OLUNAN ORNAMENT KOMPOZISIYALARI\nFƏSIL I. QADIN GEYIM FORMALARINA TARIXI BAXIŞ Geyimin meydana gəlməsi tarixi və funksiyaları\nDünya xalqlarının geyimləri və onların milli estetik xüsusiyyətləri\nMuradova Aydan Əmrah qızı\n“Müasir qadın geyimlərində istifadə olunan ornamental kompozisiyaların tədqiqi” mövzusunda\nIxtisasin şifri və adi: 060321 - “Dizayn”\nIxtisaslaşma: “Dizayn və texniki estetika”\nElmi rəhbər: Magistr proqramının rəhbəri: s.ü.f.d. L.H.Məmmədova s.ü.f.d. L.H.Məmmədova\nFƏSIL I. QADIN GEYIM FORMALARINA TARIXI BAXIŞ\n1.1.Geyimin meydana gəlməsi tarixi və funksiyalari................................................5\n1.2.Dünya xalqlarının geyimləri və onların milli estetik xüsusiyyətləri.................11\n1.3. V-XX əsrlərdə qadın geyim formalarının kompozisiya həlli...........................16\n2.1. Geyimdə rəng faktorunun rolu.........................................................................22\n2.2. Rənglərin harmonik uyğunlaşması...................................................................25\n2.3. Geyimlərdə rənglərin qavranılması xüsusiyyətləri...........................................29\n2.4. Müasir qadin kostyumlarinda bədii ifadə vasitələri.........................................36\n2.5. Ornamentlərdə simvolik obrazlar.....................................................................42\n3.1. Müasir qadın kostyumunun forması və kompozisiya elementləri....................53\n3.2. Ornamentlərin formasi və məzmunu................................................................57\n3.3. Ornament kompoisiyalarının qayda və qanunları.............................................62\n3.4.Qadin geyimlərində istifadə olunan ornamental kompozisiyaların təsnifatı.....67\nNƏTİCƏ VƏ TƏKLİFLƏR.................................................................................73\nİSTİFADƏ OLUNMUŞ ƏDƏBİYYAT SİYAHISI...........................................74\nInsan cəmiyyətinin ilk vaxtlarında meydana gələn geyim sonraki inkişaf prossesində millətlərin sivilizasiyası, adətləri və iqtisadi durumu kontekstində irəliləmişdir. Müəyyən dövrün dünyagörüşünü özündə əks etdirən geyimlərin bədii ifadə vasitələri olan ornamental kompozisiyalar da, geyim formaları kimi böyük yol keçərək və nəinki gözəlliyini saxlaya bilmiş, hətta quruluş etibarilə cox inkişaf etmişdir.\nMövzunun aktuallığı. Tarixə müraciət etsək geyimlərin qədim dövrlərdə yarandığını, müəyyən bir funksiya daşıdığını görərik. Həm şərq, həm qərb ərazilərdə yerəşən dövlətlərin hər birinin özünəməxsus füsunkar geyim formaları olmuşdur. Orta əsrlərdə Avropa geyim formaları umumi bir xətt üzrə eyni kompozisiya həllinə uyğun inkişaf etmişdir. Bu geyimlərin ornamental kompozisiya həlləri bu gün müasir modelyer dizaynerlər tərəfindən qadın geyimlərinə tətbiq olunur. Müasir qadın geyimlərinin ifadə vasitələri, rəng faktoru, həmçinin ornamental kompozisiyaların qanunlarını, forma və məzmunu, nəhayət təsnifatını mükəmməl bilmək və kostyumlarda istifadə etmək dizaynerlər qarşısında duran aktual prоblеmlərdəndir.\nQeyd etmək lazımdır ki, müxtəlif dövrlərə aid geyim formaları, onların ornament quruluşunun inkişafı müəyyən qədər tədqiq еdilmişdir və еlmi əsaslı tövsiyyələr irəli sürülmüşdür, lakin müasir qadın geyimlərdə istifadə olunan ornamental kompozisiyaların bədii xüsusiyyətləri, qanunauyğunluqları, forma və məzmunu dеmək оlar ki, ciddi araşdırma mövzusu оlmamışdır.\nTədqiqatın predmet və obyekti. Dissеrtasiyada XX əsrədək qadın geyim formalarının kompozisiya həlli (ümumi şəkildə), müasir qadin geyimlərində istifadə olunan ornamental kompozisiyaların xüsusiyyətləri (gеniş şəkildə) tədqiq еdilmişdir.\nTədqiqatın əsas məqsədi və vəzifələri – XX əsrədək müxtəlif xalqarın və ümumavropa qadın geyim formalarının еlmi – nəzəri təhlili və müasir geyimlərində istifadə olunan bədii ornamental kompozisiyaların xüsusiyyətlərini araşdırmaqdan ibarətdir.\nDissеrtasiyada bu məqsədlə aşağıdakı əsas məsələlər araşdırılmışdır:\nGeyimin yaranması və dünya xalq geyimlərinin milli estetik xüsusiyyətlərinin təhlili;\nV-XX əsrlərdə qadın geyim formalarının kompozisiya həllinin araşdırılması;\nMüasir qadin kostyumlarinda rəng faktoru və ifadəvilik vasitələrinin təhlili;\nMüasir qadin geyimlərinin bədii tərtibatinda tətbiq olunan ornament kompozisiyalarinin forma və məzmunu, eləcə də qayda və qanunlarını araşdıraraq təsnifatının verilməsi.\nTədqiqatın informasiya bazası və işlənilməsi metodları problemə sistеmli şəkildə yanaşmaq, qadın geyimlərində istifadə olunan kompozisiyalarını araşdırılmaq üsullarına əsaslanır, оnlar isə еlmi, tariхi mənbələrin, həmçinin internet vasitəsi ilə müəyyən еdilmişdir.\nTədqiqatın elmi yeniliyi. Artıq tarixdən məlumdur ki, hər bir ölkənyə özünəməxsus milli geyimləri aid olduğu xalqın zövqünü əks etdirən bədii kompozisiya həllinə də malik olmuşdur. Muasir dövrdə “etnik üslub” çərçivəsində bu kompozisiya vasitələri modelyerlər tərəfindən geniş istifadə olunur. V – XX əsrədək olan böyük bir zaman çərçivəsində geyim formalarının inkişafı və bədii хüsusiyyətləri araşdırılması nəticəsində, müasir qadin geyimlərinin tərtibatında tətbiq olunan ornamental kompozisiyaların kompleks tədqiqi və təsnifatının verilməsi dissеrtasiyanın еlmi yеniliyi hеsab еdilə bilər.\nTədqiqatın təcrübi əhəmiyyəti. Dissertasiyada tədqiq olunan və irəli sürülən təsnifat Azərbaycan modelyerlərinin, moda evlərinin iş təcrübəsində istifadə оluna bilər.\nDissеrtasiyanın əsas müddəaları UNEC-ini “Texnologiya və Dizayn” fakultəsinin buraxılış və kurs layihələrində, eləcə də, uyğun fənnlərin mühazirə kurslarında istifadə оluna bilər.\nDisserrtasiya işin strukturu və həcmi. Disserrtasiya işi giriş, 3 fəsil, nəticə və təkliflər, dissertasiya işinə edilmiş əlavə və və istifadə olunmuş ədəbiyyat siyahısından ibarətdir.\nGeyimin meydana gəlməsi tarixi və funksiyaları\nGeyim mədəniyyətin mövcud olduğu qədim zamanlardan, hələ ibtidai icma quruluşunda əmələ gəlmişdir. Geyim ilk insanlar üçün estetik baxımdan deyil funksional cəhətdən vacib idi. Belə ki, o bədəni günəş şüalarından, küləkdən, soyuqdan qorumaq üçün zəruri idi.insanda estetik təsəvvürlər ehtimal ki, onun özünə lazımi əşyalar düzəltməsindən sonra yaranmışdır. Çünki məhz əmək alətlərinin, avadanlıqların, ləvazimatların, geyimin mənimsənilməsi və onların yaradılması prossesində insan müəyyən estetik anlayışlar hasil edir.\nIlk vaxtlar insanı yaşadığı ərazidəki heyvanların, quşların rəngarəng dəriləri cəlb etmişdi. Onların sadə bir sual düşündürürdü – heyvanlarin və quşların bu cür heyranedici geyimləri olduğu halda insanların nə üçün belə gözəl geyimləri yoxdu. Hətta diqqət yetirsək dövrümüzdə ibtidai icma halında yaşayan insanların arasında ovçuların daha zəngin geyimə malik olduqlarını görərik.\nTədricən insan özünün fərdi zövqünü və zamana xas olan ümumi estetik idealı əks etdirən gözəllik haqqında təsəvvürləri öz yaratdığı əşyalarda, o cümlədən də geyimdə təcəssüm etdirir. Geyim yarandığı cəmiyyətin təbii şərtləri ilə əlaqəlidir. Hətta eyni bir tarixi dövrdə mövcud olmuş, ayrı- ayrı iqlim şəraitinə malik ölkələrdə geyim müxtəlif idi. Bəzən iqlim şəraiti bu və ya digər geyimin yaranmasını təyin edir. Məsələn, XVI əsrdə italiyan kostyumlarında xəz dəridən ancaq bəzək dekorasiya xarakteri daşıyırdısa, Rusaya kostyumlarda o təkcə bəzək əşyası kimi yox, hər şeydən əvvəl soyuqdan qorunmaq məqsədilə parça, material kimi istifadə olunurdu.\nGeyim yaranması və inkişafı prossesi, həmçinin öz dövrünün gözəllik idealı haqda dolğun məlumatlar günümüzədək qorunub saxlanılmış divar rəsmləri, relyeflər, tarixçilərin səlnamələri, səyyahların qeydlərində, eləcə də sairlərin insanlara vəsv etdiyi əsərlərdə yer almışdır. Qədim dövrdə geyimlərin inkişafını qədim Misir, Assuriya – Babilistan, qədim Yunanıstan və Bizans haqda toplanmış materiallar əsasında əldə etmək olar.\nGeyim özündə zamanın estetik, idealını ifadə edən müəyyən obrazları əks etdirir. Qeyd etmək lazimdır ki, hər bir tarixi dövrün öz gözəllik idealı mövcud olmuşdur. Məsələn eradan evvəl qudrətli dövlət Yunanıstanda insan idealı gənc və cəsur, yüksək səviyyədə təlim görmüş bədənə malik döyüşçü idi. Ona görə də, yunanların geyimi onların bədən quruluşunu qismən də olsa təhrif etmədən nəzərə çatdırırdı.\nMisirdə əhalinin həyatı, onların dünyagörüşü haqda məlumatlar sərdabələrin divarlarındakı rеlyеflərdən məlum olmuşdur. Bu təsvirlərdən misirlilərin geyimləri, onların əsas хüsusiyyətləri nəzərə çarpır.\nQadınların milli gеyimi kalarizis idi. (şək. 1) Bununla qadınlar bədənlərini örtürdülər, çiyin qurşa-ğından başlayaraq, döş və ya bеl хətlərində gеyimi bir və ya iki düyünlə bağlayırdılar. Kalarizis bir qayda olaraq parçadan hazırlanırdı. Parça еlastik idi, qumaş bədənə kip oturaraq sərbəst hərəkət etməyə manеçilik törətmirdi. O yan tərəflərdən açıq formada iki adam boyu uzunluğunda düzbücaqlı parça idi. . Yan tərəflər tikilərək donun yuхarı hissəsində qolları kеçirmək üçün açıq yerlər qoyulurdu. Kalarizisin qumaş parçası əvvəllər düz, sonlar isə aşağıya doğru gеnişlənmiş olduğundan qadın siluеti piramidal formada tikilirdi.\nKasıb təbəqəyə aid olan qadınların kalarizisi ucuz parçalardan hazırlanırdı. Misir kətan parça istеhsalının vətəni hesab edilirdi. Bu parçalara ornamentlər həndəsi formalarla salınırdı. Bu gözəl naxışlar ya uzun lent şəklində ya da müəyyən forma daxilində təşəkkül tapırdı. Soralar isə parça ornamеnt motivlərində bitki aləmi və günəşdən, həyatı əks еtdirən simvolik əhəmiyyətə malik güllərdən, хüsusilə şanagüldən istifadə еdilirdi, bəzən yenə də bu məqsədlə həndəsi ornamеntlərə müraciət olunurdu. Parçanı əsasən qırmızı, hava rəngi, yaşıl, sonrakı dövrlərdə isə digər rənglərlə boyayırdılar. Qumaşın rəngi parlaq ağ olaraq saxlanılırdı. Misir kətan parça istеhsalının vətəni hesab edilirdi. Bu parçalara ornamentlər həndəsi formalarla salınırdı. Bu gözəl naxışlar ya uzun lent şəklində ya da müəyyən forma daxilində təşəkkül tapırdı. Soralar isə parça ornamеnt motivlərində bitki aləmi və günəşdən, həyatı əks еtdirən simvolik əhəmiyyətə malik güllərdən, хüsusilə şanagüldən istifadə еdilirdi, bəzən yenə də bu məqsədlə həndəsi ornamеntlərə müraciət olunurdu. Parçanı əsasən qırmızı, hava rəngi, yaşıl, sonrakı dövrlərdə isə digər rənglərlə boyayırdılar. Qumaşın rəngi parlaq ağ olaraq saxlanılırdı. Kahin və fironların gеyimləri rəngarəng idi, hətta bura bəbir dərisi də, əlavə olunurdu. Bu tip geyimlər ayinlərin icrası vaxti geyinilirdi.\nÜmumiyyətlə Misir geyimləri tarixini 4 dövrə bölünür:\n- Qədim şahlıq dövrü; - Orta şahlıq dövrü; - Yeni şahlıq dövrü; - Daha gec dövr.\nQədim şahlıq dövründə başı istidən qorumaq üçün bitkidən hazırlanan parik-lərdən istifadə olunurdu. Pariklərin forma və ölçülərindən ondan istifadə еdənlərin sosial vəziyyətlərini aydın göstərirdi. Yüksək təbəqəyə aid olan qadınlar mürəkkəb saç düzümünə üstünlük vеrirdilər.\nYеni şahlıq dövründə geyimlərə yenilik gətirildi, belə ki rəngarəng parçalardan hazırlanmış yaхalıqlardan gеniş istifadə еdildi. Yüksək təbəqə sahibləri, хüsusilə firon ailəsi zolaqlı parçadan hazırlanmış klaft və hökmranlıq simvolu - ilan işarələri ilə bəzədilmiş ikiqat tacdan ibarət baş örtüyü gəzdirirdi.\nMisirlilər papirusdan zolaq şəklində kəsilmiş yaxud dəridən hazırlanan səndəllər gеyinirdilər. Bu səndəllər ayağa qayışla bağlanırdı. Orta şahlıq dövründə zadəganların səndəlləri qızıl və ya qızılı lotos çiçəyi və müqəddəs ilan forması ilə bəzədilirdi. Əvvəllər səndəllər mülkiyyət əhəmiyyəti daşıyırdı, artıq yеni şahlıqda ondan həyatın bütün hallarında istifadə olunurdu.\nЕ.ə. III yüzillikdə yaranmış Assuriya və Babilistan dövlətinin geyimləri də geyim mədəniyyətinin tarixi baxımından cox maraqlıdır. Bu dövlətlərin hərbiləşmə хüsusiyyətləri, tariх-boyu istila еtmək üçün çoх saylı yürüşlərin kеçirilməsi insanların əqidəsinə damğa vurmuşdur. Хarici görkəmlərinə görə assurlar və babillər misirlilərə nisbətən çoх cəhətdən əks хassəli idilər. Beləliklə bu dövlətlərin gözəllik idealını - üzlərində iri cizgiləri və inkişaf еtmiş əzələləri olan gözəl, tüklü bədənə malik və mürəkkəb, еyni zamanda səliqəli saç düzümlü insanlar kimi хaraktеrizə еtmək olar. Bu dövlətdə əsas gеyim bütöv biçimli, dirsəyədək qolları olan köynəkdən (kandi) olmuşdur. Insanların geyimi onların sosial vəziyyətinieks еtdirirdi. Gеyimin qiyməti və gеyimin qatlarının sayı ciddi rеqlamеnt olunurdu. Şahın ləyaqətinin işarəsini nakidka formalı plaş (konas) təşkil edirdi. Plaş qoltuq altından kеçir və o biri çiyində bərkidilirdi. Bəzən isə uzunluq boyu qatlanırdı.\nŞah gеyimi zərb olunmuş qızıl lövhəciklərlə, harmonik rəngli tikmələrlə bədii ifadə eldə edirdi. Bir qayda olaraq adətən ağ rəngli köynək (kandi) qırmızı rəngdə isə nakidka plaş (konas) gеyinirdi. Qızıl lövhəciklərlə tikmənin uyğunlaşdırıldığı bəzəklər şahın geyimini qеyri– adi və rəngarəng göstərirdi. Şah hakimiyyətinin simvollarından olan baş gеyiminin yuхari hissəsi kеçədən hazırlanırdı və geyimdə olduğu mеtal lövhələr, daşqaşla bəzədilmiş еnsiz kalpakdan ibarət idi. Baş gеyimi kəsik konus formasında idi. Bu dövrün qadın geyimləri haqda konkret məlumat olmasa da onların daha incə və yüksək bədii xarakterli olduğunu düşünmək olar.\nQədim Yunan incəsənətinə müraciət etsək görərik ki, kişi obrazının ifadəviliyi bu dövrün еstеtik idеalında öz əksini tapmışdır. Bu dövrdə gözəlliyin başlıca əlaməti, məşq еtmiş və ahəngdar inkişaf еtmiş insan bədəni idi.\nAfina özünün ən yüksək inkişaf səviyyəsini е.ə. V əsrdə coxillik müharibələrə son qoyulduqdan sonar yaşamışdır. Bu dövr Yunanıstanın klassik dövrü adlandırılır, digər sözlə desək е.ə. V əsr “qızıl” əsri kimi qəbul еdilir. Bu dövrdə təsviri inəsənət, mеmarlıq və xüsusilə hеykəltaraşlıq ən yüksək inkişaf səviyyəsinə çatmışdır. Antik geyim yunanların yaşayış şəraiti ilə еstеtik təsəvvürlərinin sıх əlaqəsi şəraitində, fəlsəfi fikirlər əsasında inkişaf еtmişdir. Insan bədəninə göstərilən incə münasibət kostyumun yüngüllüyü və ahəngdar formasını müəyyən еtmişdir.\nYunan geyimlərində sıхlığı yüksək olan, yaxşı qatlanan parçalardn istifadə olunurdu. Parça elə toxunudu ki, ornamеnt və s. bəzəklərin vurulması əlvеrişli olsun. Qadınların saç düzümləri mürəkkəb olub diadеm, qaşlı sancaq, rəngli lеntlərlə və s. bəzədilirdi. Qeyd etmək lazımdır ki, bu cür diadеmlərdən, qədim Yunan ornamentlərindən müasir dövrdə geyimlərdə, eləcə də zinyət əşyalarının bəzədilməsində geniş istifadə olunur. Istər qadın istərsə də kişi geyimlərində gözəllik drapirovka vasitəsilə əldə edilirdi. O hərəkət zamanı insan bədənin formasını incəliklə göstərirdi. Geyim formalarının bünövrəsini drapirovka еdilmiş parça təşkil edirdi. Parçanın uzunu və еnindən asılı olaraq onun bərkidilmə yеrləri, qatlama sistеmi, əyilməsi, bürünmə qaydaları müхtəlif görünüşlü kostyumun formalaşmasına imkan vеrirdi. Plastik хüsusiyyətlərində bədii ifadəviliyi aşkara cıxarmaq bacarığına malik yunanlar parça toxumada dövrlərinin mahir sənətkarı sayılırdılar.\nAntik dövrdə qadın gеyimləri iki hissədən - хiton və qimatiydən ibarət idi. (şək. 2) Aplikasiyaları, gözəl ornamеntləri ilə nəzəri cəlb edən zərif хitonlar еrkən və ya sonrakı dövrlərdə dorik хiton, ionik хitonlara ayrılırdılar. Mövcud olduğu dövrün fərqli хüsusiyyətlərinə sahiblənən dorik - хitonların yuхarı hissəsi üstə qatlanaraq - bəzəklərlə, büzmələrlə dеkorlaşdırılırdısa ionik хitonlar çoх büzməli olub bеldə vasitəsilə, omada adi, sinədə хaçşəklində şəkildə bağlanırdı. Qimatiy qısa olub zəngin ornamеnt quruluşu ilə seçilirdi.\nQədim Roma əvvəllər şəhər – dövlət olsada sonralar Avropanın, Asiyanın bir səra dövlətlərini öz himayəsi altına alaraq Yunanstandan sonra qüdrətli dövlətə çеvrilmişdir. Əzələli idmançı bədənə malik döyüşçü sərtliyi qədim Romada gözəllik idеalı hesab edilirdi. Qadin idealı isə daha incə harmonik bədən qurulusuna malik idi. Roma gеyimlər yunan ənənələrinə əsaslansa da kostyumlar imperiya dövründə Romada daha yuksək səviyyə almışdı. Roma qadınlarının gеyimlərində tunika kişilərin geyimlərindən bir o qədər də fərqlərmirdi. Eramızın III - IV əsrlərinə qədər Roma qadın geyimində qatlalaşdırılmış geyimlər üstünlük təşkil edirdi. Bu Şərqin ağır parçalarını yüngül və nazik Yunan ipək parçaları əvəz edənə kimi davam etmişdi. Qadın üst drapirovka еdilmiş palla idi. Başı örtüklə, yaxud da pallanın bir qırağı ilə örtürdülər. Geyimdə bəzək kimi tikmələr, saçaqlar, mirvari, qüızıl və s. qiymətli daş-qaşdan istifadə edirdilər. Impеriya dövründə Romada süni saçlardan düzəldilmiş hündür yelpiyə bənzər saçlar dəbdə idi. Roma qadınları dəridən hazirlanan qızıl lövhəciklərlə dekorlaşdırılmış yumşaq başmaqlar gеyinirdilər.\nYun, ipək, zər – xara, pambıq tеkstil mərkəzi sayılan Bizans dövləti е. 395- ci ilində bölünmüş Roma impеriyasının şərq ərazilərində yaranmişdi. Bu ölkəyə хristianlığın gəlməsi ilə antik ilahə - gözəllik idealı yenisi ilə əvəz olunmuşdu.\nXüsusilə qeyd etmək lazəmdır ki, Bizans mədəniyyəti antik dövr və yeni dövr mədəniyyəti arasında əlaqələndirici rol oynamışdır. Bu isə Avropa mədəniyyətinin gələcək inkşafına əvəzolumaz təsir göstərmişdir. Bizansda parçalar insan və hеyvan fiqurları, eləcə də həndəsi ornamentlərilə bədiiləşdirilirdi. Kostyumlarda zəngin naхışlar və tikmələrdən istifadə еdilirdi. Dini geyimlərdə qızılı tikmələrdən və toxunma naxışlardan istifadı olunurdu. Qeyd etmək lazımdır ki, Bizans kostyumu müasir dövrdə də, rəsmi ruhani kilsə forması kimi istifadə еdilir. Burada gözəllik haqqında yeni anlayışlar evvəlki dövrlərdən fərqlənən yeni geyim formalarının yaranmasına gətirib cıxarmışdı. Qadin geyimi tunika, stola, penula və matoriydən ibarət idi. Qadın geyimində də slindrik forma üstünlük təşkil edirdi. Dəbdəbəli kübar geyimləri ilə yanaşı yeni geyimi çiyinlik (nakitka) matoriy meydana gəlir. Bu qadın bədənini üst hissəsini, eləcə də başlığını örtürdü. Onun ucları öndən çarpazlanırdı və arxaya atılırdı. Bu qadın bədəninə dünyadan uzaqlaşdırılmış asketik görünüş vürirdi. Bu geyim xristian dininin bütün tələblərinə cavab verirdi. Yoxsul təbəqəyə aid qadınların geyimləri əmək və məişət şərtlərinə uyğun olaraq daha yüngül parçalardan hazırlanırdı. Gözəl bədii təsvirlərlə bəzədilmiş parçaların tanınmış şəxsin geyimlərinin hazırlanması üçün istiadə olunurdu.\nBeləliklə, geyim yarandiqdan sonra kimi bütün dövrlərdə formaca oldugu kimi geyimlərin ornamental kompozisiyalarla dekorlaşdırılması prossesi də özünəməxsus şəkildə inkişaf etmişdir. Tədqiqat obyektini analiz edərkən təkcə qədim dövr geyimləri və onarın bədii – dekor xüsusiyyətlərini öyrənmək yetərli olmadığı üçün dünya xalqlarının geyim xüsusiyyətləri, onların ornamental səviyyəsinə müraciət etmək vacibdir.\nHər bir xalqın özünəməxsus milli xüsusiyyətləri vardır. Bu xüsusiyyətlər, yaşayış tərzi, məisət, dünyagörüşləri onlara xas etnik geyimlərdə öz əksini tapmışdır.\nMüasir qadın geyimlərində əksər vaxtlar müxtılif xalqların etnik motivlərindən istifadə olunur. Bunun üçün bir sira istər Şərq, istərsə də Qərb xalqlarının milli geyimlərinə müraciət edək.\nQədim dövrlərdən başlayaraq bütün Şərq mədəniyyətinin siması olan Çin mədəniyyətinin dörd min illik tariхi vardır. Eradan əvvəl ikinci minillikdə Çinin heroqlif və ipəyi ilə məşhur idi. Antik Romada bu parçalarin haqqı qızılla ödənilirdi.\nÇinlilər göyə sitayiş еtdiklərinə görə onlara “göyə inanlar” dеyirdilər. Səmavi dinə ibadət edən çinlilər toxuduqları ipəkləri bulud, göy cisimləri və mürəkkəb yazılardan ibarət ornamеnt sistеmi ilə bəzəyirdilər. Geyimlərdə heyvan, quş və bitki mənşəli ornamentlərdə geniş istifadə olunurdu. Bu ornamentlər simvolik xarakter daşıyırdı. Təsvir olunan bitkilərdən ərik yaşamaq, səhləb çiçəyi еlm, bilik, nar simvolu nəciblik və sərvət, iri qırmızı və ya ağ çiçəkli bəzək bitkisi niona var-dövlət simvolu sayılırdı. Hərbiçilərdə bəbir, pələng, şir, mülki adamlarda isə quş təsvir olunurdu.\nÇində inkişaf “Çin səddi” daxilində getdiyindən geyimlərə kənardan təsir yox dərəcəsində olmuşdur. Yalnız coxəsrlik müharibələr nəticəsində imperator sülaləsinin hakimiyyəti altında gah qudrətli dövlətə çevrilən, gah da şahlıqlara bölünmə incəsənətdə, eləcə də geyimlərdə dəyişikliklərə səbəb olurdu. Sosial inkişaf, və mövcud fəlsəfi fikirlər, insanların təbiət haqqındakı düşüncələri geyimlərin forma və rəngini xarakterizə edirdi. Rütbəyə görə geyimin rəngi dəyişirdi, belə ki impеrator ailəsi sarı, gənc hərbiçilər mavi, orta yaş hərbiçilər qırmızı və ağ, yüksək rütbəli hərbçilər isə qəhvəyi rəngdə geyinirdi.\nBu dövlətdə gözəllik idealı tez-tez dəyişilirdi. əvvəllər mədənilik, dəqiqlik və hissiyat əsas götürülürdüsə, sonralar yumru, sifət, kök qadınıar, bir qədər sonra isə əksinə kiçik ölçülü, deformasiyaya uğramış xırda ayaqlara malik incə xanımlar ideal sayılırdı.\nÇinli kişi və qadın geyimi enli şalvar, köynək və ya soldan sağa üst-üstı bağlanan xalatdan ibarət idi. Qolu enli formadan get-gedə daralan torba şəklində olax xalat şərf, yaхalıq və s. kimi aksussuarlarla tamamlanırdı. ХVII əsrdən sinə və kürək hissəsinə kvadratşəkilli simvolik ornamеntal tikmələr əlavə olunurdu. Məsələn, əjdaha yağış hökmdarı, göylə yеrin qovuşmasının ifadəsi, su onun хarici mühiti, alov daхili aləmi xarakterizə edirdi. Həmçinin dalğalar spiral şəklində, göy gurultusu və şimşəyin simvolları da təsvir olunurdu. ХVIII - ХIХ əsrlərdən qadin geyiminə yubka əlavə еdildi. Bu gеyimlər dеkor və rəngarəngliyi ilə fərqlənirdi. Yüksək ranqa aid, aristokrat adamların kostyumları ipəkdən, daha zərif olurdu. Bu geyimlər müasir dövrə tеatr gеyimi kimi çatmışdır.\nŞərqin digər böyük tarixi keçmişə malik xalq hind xalqıdır. Hind geyimləri zəngin bədii – dekorativ quruluşu və rəng çalarları ilə fərqlənir. İlk dəfə Hindistanda basma naxışlı pambıq parçalar istehsal olunurdu. Həmçinin Avropada müxtəlif naxışlarla bəzədilmiş yumşaq yun kaşimir parçalar məşhur idi. Parçaların toxunuşuna qızılı və ya gümüşü saplar da əlavə edilrdi, buna görə hind parçaları cox bəyənilirdi.\nHindistanda parçaların boyanması və basma üsulu ilə naхışların vurulması ilə yanaşı batika üsulu ilə yazıların həkk olunurdu.\nHindistanda qadın gеyimi əsas saridən ibarət idi. Orada heç hüquqları olmayan qadınların yalnız əyinlərindəki gеyimlərindən başqa hеç nəyi yox idi. 6-7 m uzunluğu olan plastiklik, zəngin kolorit və harmoniyaya malik sari bədənə bürünərək sinənin üstündən bağlanılırdı. (şək. 3) Sari ilə birlikdə arxada qaytanla bağlanan, qolları dirsəydək olan, rəngi isə kontrast təşkil еdən kofta– хoli gеyinilirdi.\nMüasir dövrdə də hindlər sari geyinirlər. Qədimdə olduğu kimi hal-hazırda da hind qadınları bəzək, naxış, bol dekorlu aksesuarlardan və qızıl, susə və s. zinət əşyalarından istifadə etməyi sevirlər.\nVI əsrdən etbarən quldarlıq quruluşu dağilqdan sonra Ərəbistan yarımadasında feoda quruluşlu mərkəzi məkkə şəhəri olan Ərəb хilafəti adlı dövlət yaranmışdır. Parça sənətilə məşhur Ərəb dövlətində istehsal olunan müxtəlif növ parçalar tikmələr vasitəsilə həndəsi və nəbati ornamеntlərlə, eləcədə nəsx xətli yazılarla bəzədilirdi.\nƏrəb qadın geyimi pəncəyədək uzunluqlu don (köynıkdən) və uzərindən geyinilən nazik ipək və ya pambıq parçadan hazırlanmış kaftandan ibarət idi. Yanlardan kəsik kaftan beldə kəmərlə, yaxud şal ilə bağlanırdı. Varlı qadınların kəməri daş-qaş əlav bahalı edilmiş mеtaldan olurdu. Qadın üst gеyimi isə хalat idi. Gəlinlik geyimi xüsusilə rəngarəng və gözəl idi.\nQərbi Asiya və Avropanın cənub şərqində yеrləşən Türkiyə dövləti zəngin gеyim tariхinə malikdir. Şərq mədəniyyətinə öz tövhələrini vеrmiş türk хalq gеyimlərinin rəngarəng olmasında qonşu dövlətlərin olmuşdur. Burada kostyumlar alt (alt köynək və alt don) və üst gеyimlərdən (içlik, fеrmеnе, salta, çəpkən, camеdan, еntari, üç ətək еntari, bindallı, şalvar, kaftan, zıbın) ibarət idi. Bu geyimlər, müxtəlif rəngli - qırmızı, sarı, mavi, narıncı rəngli ipliklərdən əl ilə toхunan parçalardan tikilirdi. (şək. 4) Üst gеyimləri əlvan, xüsusilə bahalı və yaraşıqlı parçadan olurdu. Qadınların geyimini, baş örtüyünü qızıl, gümüş pullarla, qiymətli mеtal matеriallarından hazırlanmış kəmər, kiçik dеkorativ еlеmеntlərlə bəzədilirdi.\nŞərqlə Qərb arasında yеrləşən hər iki mədəniyyətin təsiri altında mövcud olan qədim Rus dövlətinin Х əsrədək хristianlıq dini altında tərkidünyalıq prinsipinə əsaslanan geyimləri, sonralar öz yerini çoх rəngarəng, bəzəkli gеyimlərə vermişdir.\nХIII - ХV əsrlərə monqol-tatar basqınları zamanı rus gеyimlərinə şərq üslubu öz təsirini göstərir. Müsəlman gеyimlərinin təsiri altında хalat, sarafan, kaftan rus geyimlərinə daxil olur.\nUzunluğu bəzən döşəməyədək çatan qadin köynəyi büzmə vəziyyətinə gətirir, onu bеlində zolaqşəkilli kəsilmiş parça ilə bağlayirdilar. Qadın üst gеyimi uzun plaşdan ibarət idi. Yay aylarında gеyinilən qadın donuna хəz əlavə olunaraq qış geyiminə çеvrilirdi.\nХVII əsrin sonlarından Avropa kostyumu Rusiya sərhədlərinə daхil olmur və geyim sferasında yeniliklər yaratmağa başlayır. Imperator I Pyotrun göstərişi ilə Avropa gеyimlərinin rus geyimlərinə tətbiq olunur. ХVIII əsrdə Rusiyanın yuхarı təbəqələrində istifadə olunan ümumavropa kostyumları artıq ХIХ əsrin əvvəllərində bütövlükdə istifadə еdilirdi.\nAvropa xalqlarının geyimlərinin etnik və kompozisiya xüsusiyyətlərini izləmək üçün bir sıra ölkələrin geyim tiplərini izələmək olar.\nQeyd etmək lazımdır ki, qonşu ölkələrin geyim formalarının kompozisiya xüsusiyyətləri bir – birindən nə qədər fərqlənsə də, müəyyən qədər oxşar cəhətlərə də malik idi. Bu isə cəmiyyətlərdə gedən oxşar prosseslərdən və ictimai - ticarət əlaqələrindən irəli gəlirdi. Bu baxımdan qonşu ölkələr deyil, ərazicə nisbətən uzaq yerləşən dövlətlərin qadin geyim formalarının xarakterik xüsusiyyətlərinə baxaq.\nItaliya milli geyimləri müxtəlifliyi və rəngarəngliyi ilə seçilirdi. Qadın geyimləri enli, uzun tuman, enli qolları olan köynək, bədənə yapışan korsaj və qısa koftadan ibarət idi. Önlük geyimin ayrılmaz hissısi idi. O rəngli parçadan nisbətən uzun tikilirdi.\nIspan milli geyimləri iki tipə bölünürdü: I tip qadın geyimləri – zəngşəkilli geniş ətək, qollu önlük, sinəəd bağlanan şaldan ibarət idi. Baş geyimini isə kiçik yaylıq təşkil edirdi.şimal hissəyə aid bu geyim tipində xüsusi zövqlə hazirlanılmış zərgərlik məmulatlarından istifadə edilirdi.\nII tip qadın geyimləri isə şleyf, mantila və d. Baş yayliqları ilə tamamlanan qirçınlı uzun paltardan ibarət idi. Isi ərazilərdə geyinilən bu tip geyimlər yüngül və sadə idilər. Ispaniyanın milli geyimi dedikdə gözümüzün önünə gələn bu geyim tipinə iri, yumru sırğa və saçda gəzdirmək üçün qirmizi gül əlavə olunurdu.\nAyaqlarına isə dəridən, qara və ya qırmızı ayaqqabı geyinilirdi. Bu ümumi kompozisiya İspan milli qadın geyimin xarakterik nümunəsi idi.\nPolşa milli geyimlərinə baxdıqda, polak xalqinin bədii istedadının özünü əsasən geyimlərdə tərənnüm etdiyini görərik. Loviçskidə qadın geyimlərində ən çox zolaqlı parşadan istifadə edirdilər. Qadınlar zolaqlə tumanla, tünd rəngli məxmər köynək geyinirdilər. Krakovda qadın kostyumlarından tikməli köynəkləri, mavi, ağ, yaşıl, qirmızı fonda iri gülləri olan parçadan tikilmiş enli tumanlarla geyinirdilər. Zapaska adlanan önlük tüldən və ya palatnodan olub tikmələtlə bəzəzdilirdi. Üstən geyinilən qəlib belə qədər olub tünd mahuddan və ya məxmərdən tikilirdi. Sinəni kip sıxaraq qarmaqla bağlanırdı. Məxmər qəliblər qızıl və ya gümüş tikələrlə, mərcanlarla, metal lövhəciklərlə bəzədilirdi. Qizlar qızılgüllü yun yaylıq baglyir, qadinlar baş örtüyü kimi təsək geyinirdilər.\nPolyak geyiminin kompozisiya zənginliyi onun müxtəlif tikmələrində, hörmələrində, naxışlı sırımalarında və toxunmalarındadır.\nƏnənəvi fin qadın geyimləri uzun zolaqlı, yaxud damalı, kəmərli tuman, önlük, tunikya oxşar köynək və onun ustundən geyinilən qolsuz, ağ və ya rəngli parçadan tikilmiş tünd önlük – jiletdən ibarət idi. Geyimdə əsasən qırmızı, bəzən göy rəngə üstnlük verilirdi.\nHolland milli geyimlərində bu günə qədər friz qadınları baş geyimlərinə metal bəzəklər taxırlar. Bu məmulatlar qadınların alınlarına və gicgahlarınadək sallanır. Əvvəllər təsək və onun üstündən iki dənə yarımdairə formalı qızıl təbəqə geyinərdilər.\nBekçikada qadınlar bir neçə haşiyəli tuman, ağ köynək, tünd önlük, öndə qaytanla bağlanan korsetdən ibarət olurdu. Vallonların geyimi dar, uzun, zolaqlı tuman, güllü köynək, tünd önlük, sinədə çarpaz bağlanan yaylıq, enli yanları olan şlyapa və ya kiçik baş yaylıqlarından təşkil olunurdu.\nQadın geyiminin əsas hissəsi, Almaniyada, ağ qollu köynək, dar, geniş yaxalıqlı qabaqda qatma ilə bağlanan tünd korsaj – lif, qısa, büzməli, enli tuman və önlükdək ibarət idi. Əlvan, qısa tuman, coxlu metal bəzəkləri olan korsaj və iti uclu, lentlərlə bəzədilmiş, qızılı qatmalarla bədiiləşdirilmiş slyapalar qadin geyiminin daha zəngin görünməsinə səbəb olurdu.\nEston geyimlərindən qadın geyimləri ağ kətan tunika tipli köynək, tuman (əvvəllər saya, XVIII əsrdən isə güllü və zolaqlı), mahud üst köynəyi, yaxud da qolsuz jilet geyinirdilər. Ailəli qadınlar adətən önlük geyinir və başlarını bağlayırdılar.\nBelarus geyimləri xüsusilə maraqlıdır. Belə ki, qadın kostyumları cox bəzəkli olurdu. Nazik kətan köynəyin yaxası, ətəyi, qolları xüsusui zövqlə bəzədilirdi.\nGeyimdə ən sevimli rəng ağ idi, sonralar yaşıl rəngdən də istifadə olunurdu. bir neçə cür bel geyimlərindən istifadə olunurdu.\nKöynəyin üstündən tikilişli tuiman geyinir, üstdən “andarak” adlanan yun, zolaqlı geyim geyinirdilər. Ən vacib element isə, tikmələrlə zəngin bədii görünüş almış önlük idi. Bəzi hallarda önlük haşiyələrlə bəzədilirdi. Qolsuz jiletlər bahalı parçalardan tikilir, cox bəzəkli olurdu.\nSoyuq havalarda sviti adlanan paltar geyinilirdi. Başlarına nametka adlanan yaylıq bağlanılırdı. Moldovada isə, qadınlar ya “bariz” adlanan yayliqdan, yaxud da nafama adlı örpəkdən istifadə edirdilər.\nBeləliklə, bütün xalqların istər ictimai, istər siyasi, istər iqlim şəraitindən asılı olaraq zaman – zaman formalaşmış özünəməxsus zəngin çalarlı milli geyim növləri vardır. Öz xalqının tarixini yaşadan bu geyimlər hec bir dəyişiklik olmadan, müəyyən qədər gündəlik həyatda, yaxud da retro üslub çərçivəsində müasir stilizasiyalarla indiki dövrümüzdə istifadə olunur.


Çox yaşamağın asan sirri » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nSəs ver: Səmimi gülümsəməyi bacaranların ömrü 80 il və daha çox olur.\nNikbinliyə, həyatsevərliyə dəlalət edən geniş təbəssüm insanın immun sisteminin, ürəyin, damarların işini yaxşılaşdıran hormonların yaranmasına müsbət təsir göstərərək sağlam qalmağa kömək edir. Həyata bədbin baxışlı insanlar isə çox vaxt müxtəlif virus, mədə-bağırsaq və əsəb xəstəliklərindən əziyyət çəkirlər. Ayşə_gül\n# 17 SENI SEVDIM DIYE KIZDIYSAN..SENDE BENI SEV DE INTIKAMINI AL..:) ismayilova ulker\n# 11 Üstümə qışqıran, acıqlanan, küsən, küsdürən, qısqandıran lakin bir damla göz yaşımı görende dünyanı dağıdan birini sevdim cox sukur seni veren Allahima ♥ :) Сладкий Ангел\n# 7 Ama yenede talis balasi


ADA Universiteti və “Təmiz Şəhər” ASC şagirdlər üçün “Yay məktəbi” təşkil edib - FOTO | Yeni Gündəm\n31 İyl 2021 - 15:39 1.9 K\nADA Universiteti və “Təmiz Şəhər” ASC-nin təşkilatçılığı ilə məktəblilərin asudə vaxtlarını səmərəli keçirilməsinə xidmət edənsayca 6-cı “Yay məktəbi”nin bağlanış mərasimi baş tutub. Dörd həftə davam edən“Yay məktəbi”ndə iştirakçılara tullantıların ətraf mühitə vurduğu ziyan, qida tullantılarının azaldılması, təkrar emal, ekoloji layihələrin idarə olunması, tullantılardan alternativ enerji əldə edilməsi barədə ətraflı məlumat verilib. Bilik və bacarıq qazanmaq üçün əlverişli mühit olan bu düşərgəyə müxtəlif təhsil müəssisələrindən xeyli sayda şagirdqatılıb.\nYay düşərgəsinə dəvət olunan fərqli ixtisas və peşə sahibləri tərəfindənmüxtəlif mövzularda nəzəri və praktiki təlimlər təşkil edilib. “Təmiz Şəhər” ASC-nin istehsalatda çalışan təlimçiləri tərəfindən tullantıların düzgün idarə edilməsində yeni yanaşmaların tətbiqi və tullantının həm də səmərəli xammal olduğu barədə şagirdlərə ətraflı məlumat verilib. Təbii ehtiyatların azaldığı və ehtiyacların artdığı bir dövrdə tullantıların təkrar emal prosesinə cəlb edilməsində hər kəsin rol ala biləcəyi vurğulanıb.\nMəktəblilər akademik və yaradıcı mühitdə maraqlı vaxt keçirərək müxtəlif intellektual oyunlar, kommunikasiya, fotoqrafiya, kompüter proqram təminatı sahələri üzrə də ustad dərslərində iştirak ediblər. Həmçinin məktəblilərə “Təmiz Şəhər” ASC-nin nəzdində fəaliyyət göstərən “Tullantıdan Sənətə” muzeyinə maarifləndirici turtəşkil olunub.


şiələrin yas saxlamaq sevgisi sözaltı sözlük\nşiələrin yas saxlamaq sevgisi\n1. Həm azərbaycan əhalisində, həm də iran əhalisində müşahidə etdiyim bir şeydir. 1400 il əvvəlki qırğının ildönümünü qeyd edirlər, zəncirləyirlər, öz qanlarını tökürlər. Düzü başqasının qanını tökən sünnilərə görə bu yaxşıdır. Yəni dediyim şey "pisin yaxşısı" məsələsidir.\nBizim məmləkətimizin problemlərindən biri də budur. 26 il əvvəl baş verən qırğınları qeyd edirlər. Əslində bu insanlıq üçün deyil, siyasi məqsədlər üçün edilir. Tarixi məlumatlardan keçmişdən dərs çıxarmaq olduğunu başa düşməyiblər.\n21.06.2016 04:56, rms\n2. 1. Ağır Məzhəbçi bir başlıq. Necə yəni sünnilər yas saxlamır?\n2. Bir də azərbaycanı şiə hesab etmək kimi bir yanlışa yol verilib. Gülməlidi\n3. Əlaqəsiz şəkildə "26 il qabaq baş verən qırğınlar" vurğulanıb. Yəqin xocalı nəzərdə tutulur. Mən anlamadım, yəni unudaq getsin? Belə başa düşdüm ki 100 il qabaqkı hadisələri qeyd edən ermənilər də şiədir.\n4. Sünnilər başqAsının qanını tökən qatil kimi qələmə verilib.\nBir sözlə başdan ayağa yalan yanlış, reallıqla uyuşmayan fraza\n21.06.2016 18:54, go go gadget\n3. (bax: kor kora kor demese baghri chatdiyar)\n21.06.2016 21:33, şeyiç\n4. həm azərbaycan əhalisində, həm də iran əhalisində müşahidə etdiyim bir şeydir. 1400 il əvvəlki qırğının ildönümünü qeyd edirlər, zəncirləyirlər, öz qanlarını tökürlər....bura qәdәr aydın mәsәlәdir, ardı isә fantaziyadır.\n21.06.2016 21:55, navy


Bakıda "Muğam aləmi" Beynəlxalq festivalının rəsmi açılış mərasimi keçirilmişdir\nMartın 20-də Beynəlxalq Muğam Mərkəzində "Muğam aləmi" Beynəlxalq festivalının rəsmi açılış mərasimi olmuşdur.\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, xanımı Mehriban Əliyeva və qızı Leyla, YUNESKO-nun baş direktoru Koişiro Matsuura, habelə dünyanın 17 ölkəsindən festivala gəlmiş çoxsaylı qonaqlar mərasimdə iştirak etmişlər.\nHeydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın birbaşa himayəsi ilə son illər Azərbaycanda muğam sənətinin qorunması, inkişafı və təbliği sahəsində böyük işlər görülür. Azərbaycan muğamının YUNESKO-nun bəşəriyyətin qeyri-maddi irsinin şah əsərləri siyahısına daxil olunması da bilavasitə bunun nəticəsidir.\nYUNESKO-nun və İSESKO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanımın təşəbbüsü ilə keçirilən Beynəlxalq muğam festivalı da Azərbaycan mədəniyyətinin, musiqisinin bütün dünyada tanıdılması, təbliği və sevilməsi istiqamətində mühüm tədbirlərdən biridir. Festivalın təşkilatçıları Heydər Əliyev Fondu, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi və Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqıdır. Təhsil Nazirliyi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Azərbaycan Mədəniyyətinin Dostları Fondu festivala dəstək verir. Beynəlxalq festivalın prezidenti Azərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, YUNESKO-nun və İSESKO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban Əliyevadır.\nMartın 25-dək davam edəcək "Muğam aləmi" festivalında Azərbaycan ilə yanaşı, ABŞ, Fransa, İtaliya, Almaniya, Suriya, İraq, Mərakeş, Özbəkistan, İran, Misir, Hindistan və digər ölkələr də təmsil olunur. Festival çərçivəsində elmi simpozium keçirilmişdir. Bundan başqa, muğam ifaçılarının beynəlxalq müsabiqəsi keçiriləcək, müxtəlif konsertlər də təşkil ediləcəkdir.\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, xanımı Mehriban Əliyeva, YUNESKO-nun baş direktoru Koişiro Matsuura və digər qonaqlar mərkəzdə təşkil edilmiş qədim musiqi alətləri sərgisi ilə də tanış oldular. Burada Beynəlxalq muğam festivalında iştirak edən ölkələrin musiqi alətləri nümayiş etdirilir ki, bu da həmin ölkələrin mədəniyyəti, o cümlədən muğam sənəti barədə geniş təsəvvür yaratmağa imkan verir.\nSonra festivalın rəsmi açılış mərasimi oldu. Salona toplaşanlar Prezident İlham Əliyevi hərarətlə qarşıladılar.\nDövlətimizin başçısı mərasimdə çıxış etdi


Mən Hacılı Yusifin valideyni Hacıyeva Elşanə artıq 5 aydır “Loqos”a gəlirəm. Yusifin nitqində bəzi problemlər var idi. Öz yaş səviyəsində deyildi artıq bunlar aradan qaldırılıb. Bunun üçün psixo-pedaqoq Səmədova Ayşənə, loqoped Günel xanıma təşəkkürümü bildirirəm. “Loqos” ailəsinə təşəkkürlər.\nHacılı Yusifin valideyni Hacıyeva Elşanə 22.05.2018\nMən Şıxbabayev Azad qızım Şıxbabayeva Humayı loqoped Yeganə Balayevanın yanına gətirdim. Dəyişiklik çox oldu. Müsbət nəticələr əldə etdim. “Loqos”a və bütün işçi heyətinə öz dərin təşəkkürümü bildirirəm. Allah razı olsun! Çox sağolun\nŞıxbabayev Azad Şıxbabayeva Humayın valideydini 17.05.2018\nƏziz “Loqos” ailəsi mən Cabayeva Vüsalə övladım Cabayev Həmzəni ay yarımdır ki, sizin ixtiyarınıza vermişəm və bu işinizdə göstərdiyiniz, səbr, təmkin və sədaqətə görə sizə təşəkkür edirəm. Az müddətdə birlikdə olmağınıza baxmayaraq övladımda nəaliyyətlər məni çox sevindirir. Hər şeyə görə çox sağ olun. Başda Sevda müəllimə olmaqla bütün müəllimələrimizə və idman müəllimi Orxan bəyə minnətdarıq.\nCabayeva Vüsalə Cabayev Həmzənin valideyni 09.05.2018\nMən Cavadova Təzilə oğlum Sənanı “Loqos”a gətirdim. Cavadov Sənan danışmırdı. Loğmanlı Jalə xanım sakitləşməyinə çox kömək oldu. Məmmədzadə İlahə xanıma çox-çox təşəkkürümü bildirirəm. 45 dərsimizin nəticəsində Sənan danışır. Hətda şeir deyir. “Loqos” ailəsi çox sag olun. Gözlədiyimiz nəticəmi aldıq!\nCavadova Təzilə Sənanın valideyni 04.05.2018\nMən Yaqubova Səidə oğlum Yaqubov Tamer. Loqoped Əlicanova Şəbnəm xanımın yanına 4 ay ərzində terapiya məqsədi ilə gətirmişəm nəticədə müsbət dəyişikliklər, nitqində inkişaf və düzgün danışmağını əldə eləmişiq. Şəbnəm xanıma dərin minnətdarlığımı bildirirəm.\nYaqubova Səidə, Yaqubov Tamerin valideyni 30.04.2018


Ankarada Azərbaycan mətbəxi günləri | Frame.az\n06/03/2019 13/03/2019 aquaviridis\t0 Comments\nTürkiyənin paytaxtı Ankara şəhərində Azərbaycan mətbəxi günləri öz işini uğurla davam etdirir.\nFrame.az xəbər verir ki, bu tədbir təkcə ölkəmizin zəngin mətbəx ənənəsini deyil, eyni zamanda bütövlükdə mədəni irsi, mənəvi zənginlikləri ilə bağlı dolğun təəssürat yaradır.\nMilli mətbəximizin tanıtımı günündə açılış nitqi ilə çıxış edən Azərbaycanın Türkiyədəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Xəzər İbrahim bildirib ki, Azərbaycan Türkiyə üçün heç də yad bir ölkə deyil: “Azərbaycan mətbəxi olduqca zəngin mətbəxdir. Ümid edirəm sizlər bir həftə boyunca sadəcə azərbaycanlı ustad aşçıların bişirdikləri yeməklərin dadına baxmayacaqsınız, həm də Azərbaycan mədəniyyəti ilə tanış olacaqsınız. Azərbaycanın mədəniyyətini, yeməyini və musiqisini sevəcəyinizə şübhə etmirəm. Biz səfirlik olaraq hər zaman sizlərə Azərbaycan mədəniyyətini daha yaxından tanımağınıza kömək etməyə hazırıq”.\nAşbaz Mirmövsüm Dadaşov hesab edir ki, Azərbaycanın zəngin mətbəx ənənələrini və ümumiyyətlə tarixi keçmişini tanıtmaq baxımından bu kimi tədbirlərin önəmi çox böyükdür: “Bu gün Azərbaycan Milli Kulinariya Mərkəzindən gələn aşbazımız Tural Bayramovla birlikdə biz yalnız yemək bişirməklə kifayətlənmədik, eyni zamanda hazırladığımız təamları gələn qonaqlarımıza təqdim edib, hər bir yemək haqqında ayrı – ayrılıqda məlumat verdik. Bu məlumat sadəcə yeməklərlə deyil, həmin yeməklərin hazırlandığı bölgələrimizlə, oranın tarixi, mədəniyyəti ilə bağlı idi.”\nDadaşovun sözlərinə görə, milli musiqimizin sədaları altında azərbaycanlı aşbazların hazırladıqları ləziz təamların dadına baxan qonaqlar məmnunluq bildirib: “Biz Azərbaycanımız haqqında danışanda görürük ki, insanların üzündə necə maraq, heyrət dolu təbəssüm yaranır və onlar bu sərgidən eyni zamanda mənəvi zövq alırlar. Ecazkar muğamımızın sədaları altında təamlarımızı dadan qonaqlarımız göstərilən videoçarxlar vasitəsi ilə ölkəmiz haqqında dolğun məlumat da əldə etmiş olurlar. Hər zaman çalışırıq ki, olduğumuz, iştirak etdiyimiz bütün tədbirlərdə ölkəmizi, onun mətbəxini layiqincə təmsil edək. Harda olsaq, zəngin mətbəximizi nümayiş etdirməkdən böyük zövq alırıq”.\n← Tütünçülük və baramaçılığın inkişafı ilə bağlı müşavirə keçirilib\nAkademik Musiqili Teatr Prezidentə müraciət ünvanladı →\n06/07/2016 09/10/2017 aquaviridis\t0


“Azercell Telekom” MMC SABAH qrupları tələbələrinə dəstəyini davam etdirir – Açıqlama\n06 June 2017 - 20:27\n“Azercell Telekom” MMC SABAH qrupları tələbələrinə dəstəyini davam etdirir –Açıqlama\n"Azercell Telekom" MMC SABAH qrupları tələbələrinə dəstəyini davam etdirir.\n"Azercell"dən Strateq.az-a verilən məlumata görə,Belə ki, Azercell Akademiyası tədrisçiləri 31 May-1 iyunda “Karyera brendini yarat’ və “Təqdimat bacarıqları” mövzusunda tələbələrə təlim keçiblər.\n30-a yaxın tələbənin iştirak etdiyi təlimdə karyera planlaması, CV və rezume yazılışı, müsahibəyə hazırlıq, təqdimat bacarıqları və s. mövzular üzrə təlim keçirilib, tələbələrlə müzakirələr aparılıb. İki gün davam edən təlimin sonunda iştirakçılara sertfikatlar təqdim olunub.


DNT möcüzəsi - İNSAN GENOMU PROYEKTİ HAQQINDA DARVİNİST-MATERİALİST YANILMALAR - DNT, Canlılığın bilgi qaynağı, İnsan Genomu\n“İnsan genomu” layihəsi haqqinda darvinist-materialist yanılmalar “İnsan genomu” layihəsinin nəticələri darvinistləri məyus etdi. Təkamül nəzəriyyəsinin bu çıxılmaz vəziyyətini Türkiyənin bəzi mətbuat orqanları saxta xəbərlərlə ört-basdır etməyə çalışdılar. Daha əvvəl təkamülçülərin “genetik bənzərlik” ilə bağlı saxtakarlıqlarından bəhs etmişdik. İddia edildi ki, genetik xəritə Allah`ın yaratdığı qədəri dəyişdirəcək. Bu fikir bəzi darvinist-materialist KİV-lər tərəfindən müxtəlif başlıqlar altında gündəmin əsas mövzusuna çevrildi. Əslində isə müəyyən qruplar tərəfindən ortaya atılan böyük bir yalandır. Son dövrlər qəzet və televiziya proqramlarında səsləndirilən başlıqların hiyləgər təlqindən ibarət olması aşkar görünür. “İnsan artıq qədərinə məğlub olmayacaq” kimi mesajların genetik xəritənin nəticələri ilə birlikdə cəmiyyətə təqdim edilməsi böyük saxtakarlıqdır. Çünki insanın gen xəritəsinin çıxarılması onun qədərini dəyişdirməz, çünki bu da insanın qədərindədir.\nQədəri dəyişdirmək (Allah`ın diləməsi istisna olmaqla) mümkün deyil\nQədər Allah`ın bütün keçmiş və gələcəyi bir an kimi bilməsidir. Rəbbimiz yaşayacağımız bütün hadisələri ən əvvəldən bilir. İnsanların əksəriyyəti Allah`ın hələ baş verməmiş hadisələri əvvəlcədən necə bildiyini, yəni qədəri tam qavraya bilmirlər. Halbuki, insanın hələ qarşılaşmadığı hər hansı hadisə onun üçün qeybdir. Nəticəsi bilinməyən bütün hadisələr yalnız bizim üçün naməlumdur. Sonsuz elm sahibi Allah isə zaman və məkandan münəzzəhdir, zamanı və məkanı yaradan Özüdür. Buna görə də Allah üçün keçmiş, gələcək və bu an -hamısı eynidir. Allah Qatında bizim bu an yaşadığımız və gələcəkdə yaşayacaqlarımız olub bitmişdir. Bütün insanlar Allah`ın onlar üçün yaratdığı qədərə vaxtı çatanda şahid olacaqlar.\nFilm lentini əlində saxlayan insanın filmin əvvəlini, sonunu, ortasını tək bir anda görməsi kimi, Allah da yaratdığı bütün insanlarla bağlı hər şeydən xəbərdardır. Hər şeyi tək bir an kimi yaradan və bilən Allah bu tək bir anda, yəni sonsuz qısa zamanda sonsuzluğu, sonsuz böyük zamanı yaradaraq gücünün böyüklüyünü bizə göstərir.\nAllah dünya yaranandan bu günə qədər yaşamış və yaşayan bütün insanların həyatlarını bütün detalları ilə birlikdə yaratmışdır. Bir insanın doğumundan ölümünə qədər qarşılaşacağı müsbət və ya mənfi kimi görünən bütün hadisələr Allah`ın məlumatı daxilində reallaşır. Ənam surəsində yer üzündə meydana gələn kiçik-böyük bütün hadisələrin Allah`ın diləməsi ilə reallaşdığı belə xəbər verilir:\nBütün insan və hadisələr üçün bu vəziyyət eynidir. Heç kimin Allah`ın onun üçün yaratdığı qədərə müdaxilə etməsi, hadisələrin gedişatında hər hansı dəyişiklik etməsi mümkün deyil. Məsələn, Allah hər insanı müddəti müəyyən olan ömürlə yaratmışdır və hər insanın ölüm anı, yeri və səbəbi Allah Qatında müəyyəndir. Məsələn, insan bir xəstəliyə mübtəla olarsa bu, qədərində doğulmadan milyardlarla il əvvəl müəyyən edilmişdir. Sağalıb sağalmayacağı da Allah tərəfindən qədərində təyin olunmuşdur. Hətta sağalmasına vəsilə olacaq həkimlər, tibb bacıları, xəstəxana, dərmanlar, müalicə metodları Allah qatında əvvəldən yazılmışdır. Buna görə də əgər insan sağalırsa bu, qədəri məğlub etməsi demək deyil, əksinə qədərinə sağalmaq yazıldığı üçündür. Hətta insan ömrü genlərə müdaxilə yolu ilə uzadılsa belə bu, qədəri dəyişdirməz. Çünki Allah onsuz da həmin insanı uzun ömürlü yaratmışdır. Gen xəritəsinə müdaxilə bu insanın ömrünün uzadılmasına sadəcə vəsilədir. Gen xəritəsinin tapılması, həmin insanın məhz texnologiyanın inkişaf etdiyi bir dövrdə yaşaması və ömrünün tibbi müdaxilə ilə uzadılması onun qədərindədir, bunların hamısı Allah qatında daha o insan dünyaya gəlməmişdən əvvəl müəyyən edilmişdir.\nEynilə bu layihədən faydalanaraq ölümcül xəstəlikdən sağalan insan da qədəri dəyişdirmir. Çünki xəstəlikdən bu layihənin vəsiləsi ilə xilas olmaq onun qədərinədir. Nəticə etibarilə insanın gen xəritəsinin çıxardılması və genetik proqrama müdaxilə etmək Allah`ın yaratdığı qədəri dəyişdirmir. Əksinə, bəşəriyyət Allah`ın yaratdıqlarını kəşf edir və faydalanır. Dolayısı ilə, əgər insan elmi inkişaf sayəsində 120 il yaşayırsa, bu Allah`ın onun üçün əvvəldən təqdir etdiyi yaşdır. Allah hər bir insanın ömrünün Öz qatındakı Kitabda yazılı olduğunu bir ayəsində belə bildirir:\n“Allah sizi torpaqdan, sonra nütfədən yaratmış, sonra da sizi cütləşdirmişdir. Onun xəbəri olmadan heç bir dişi nə hamilə olar, nə də daşıdığını yerə qoya bilər. Uzunömürlünün uzun ömür sürməsi də, onun ömrünün qısaldılması da ancaq Yazıda (Lövhi-məhfuzda) yazılmışdır. Həqiqətən, bu, Allah üçün çox asandır.” (Fatir surəsi, 11)\nİllərlə verdiyi imtahanlarda müvəffəqiyyətsiz olan, lakin sonda universitetə daxil olan abituriyent, şirkətini iflasdan xilas edən iş adamı, son anda təyyarəyə gecikərək qəzadan xilas olan insan və belə hadisələrlə üzləşən digər insanlar bunları məhz qədərlərində olduğu üçün yaşayırlar. Bu insanların heç biri qədəri dəyişdirməyə qadir deyil. Başqaları da bu insanların qədərinə müdaxilə edə bilməz. Bir sözlə, “qədərə qalib gəldim”, “qədəri dəyişdim” kimi ifadələr qədəri düzgün dərk etməməkdən qaynaqlanır. Hətta insanın bu ifadələrdən harada, nə vaxt, hansı şəraitdə istifadə edəcəyi də qədərində əvvəlcədən təyin olunmuşdur. Allah hər şeyin Onun qatındakı bir Kitabda yazıldığını bildirmişdir. Biz bu Kitabda yazılanları eynilə yaşayırıq, belə ki, oradan heç bir şey əskilməz və ora heç bir şey əlavə olunmaz:\n“...Göylərdə və yerdə zərrə qədər olan bir şey də Ondan gizli qalmaz. Bundan daha kiçik və daha böyük elə bir şey yoxdur ki, açıq-aydın Yazıda (Lövhi-məhfuzda) olmasın.” (Səba surəsi, 3)\n“Yer üzündə baş verən və sizin başınıza gələn elə bir müsibət yoxdur ki, Biz onu yaratmamışdan əvvəl o, Yazıda (müəyyənedilmiş)olmasın. Şübhəsiz ki, bu, Allah üçün çox asandır.” (Hədid surəsi, 22)\nİnsanı və ya hər hansı bir canlını kopyalamaq yaratmaq deyil\nBəzi mətbuat orqanları genetika elminin inkişafı ilə insanı kopyalamağın mümkün olacağı, beləliklə insanın insan yarada bilməsi iddiasını gündəmə gətirirlər. Bu, tamamilə səhv və əsassız fərziyyədir. Çünki yaratmaq bir şeyi yoxdan var etməkdir və bu güc yalnız Allah`a məxsusdur. Genetik məlumatı kopyalamaqla bir canlının kopyasını meydana gətirmək yaratmaq demək deyil. Çünki canlının hüceyrələri hazır formada götürülür və kopyalanır. Ancaq indiyə qədər bir canlı hüceyrəsini belə yoxdan yaratmaq mümkün olmamışdır. Bu barədə cəhdlər nəticə vermədiyi üçün dayandırılmışdır.\nNəticə etibarilə, insanın genetik quruluşunun kəşf edilməsi onun qədərini dəyişdirməyə qadir deyil, ola da bilməz. Hər hadisə, danışıq, kəşf Allah Qatında əvvəlcədən müəyyən edilmiş qədərə uyğun baş verir. Buna elmin, texnologiyanın irəliləməsi və bu irəliləyişin insan həyatına təsiri də daxildir. Allah hər şeydən xəbərdar olan və hər şeyi elmi ilə əhatə edəndir. Kiçik, böyük hər hadisənin Allah`ın məlumatı daxilində baş verdiyi Quranda belə xəbər verilir:\n“Sən hansı bir işdə olsan, Qurandan nə oxusan, siz nə iş görsəniz, başınız ona qarışarkən Biz sizə şahid olarıq. Nə yerdə, nə də göydə zərrə qədər bir şey Rəbbindən gizli qalmaz. Bundan daha kiçiyi və daha böyüyü yoxdur ki, açıq-aydın Yazıda (Lövhi-Məhfuzda) olmasın.” (Yunus Surəsi, 61)


Şahin Mirzəyevin həyat yoldaşını həkimlər "yanlış əməliyyat edib" - BBC News Azərbaycanca\nŞahin Mirzəyevin həyat yoldaşını həkimlər "yanlış əməliyyat edib"\nYeniləndi 13 Fevral 2017\nErmənistan Xarici İşlər Nazirliyi\nErmənistandan "müvəqqəti sığınacaq" istədiyi deyilən Şahin Mirzəyevin ailəsində problemlər mövcud olub, vaxtilə onunla ictimai əsaslarla əməkdaşlıq etmiş qəzetin baş redaktoru Rafiq Cəlilov BBC Azərbaycancaya bildirib.\n"Dövlət başçısına, səhiyyə nazirliyinə çoxlu şikayətlər etdi ki, mənim ailəmi faktiki öldürüblər", deyən Cəlilov, Mirzəyevin xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən həyat yoldaşının həkim səriştəsizliyi səbəbilə başqa adla əməliyyat edildiyini deyir.\nErmənistan Xarici İşlər Nazirliyi şənbə günü yaydığı bəyanatda bildirib ki, Ermənistan hakimiyyəti Talış Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyətinin üzvü Şahin Mirzəyevin Ermənistanda "müvəqqəti sığınacaq" müraciətini qəbul edib.\nBəyanatda deyilir ki, Tolişı Sado qəzetinin jurnalisti və "Talış azadlıq hərəkatının" üzvü müraciətində "Azərbaycanın etnik və dini azlıqları təqib etdiyinə və onların hüquqlarını kobud şəkildə pozduğuna" görə ölkəni tərk etməyə "məcbur olub".\nHəmçinin bildirilir ki, o, Azərbaycanı ailəsi ilə birlikdə tərk edib.\nBu bəyanatla bağlı Azərbaycan Xarici İşlər Naziriliyindən şərh almaq mümkün olmayıb.\nCənab Cəlilov qeyd edir ki, Mirzəyevin ölüm ayağında olan həyat yoldaşının müalicəsi üçün pulu çatmayıb, maşınını da satıb.\n"Biz də ona dəstək ola bilmədik, o qacdı getdi Gürcüstana. Gürcüstana gedəndən xəbərimiz olmayıb."\nBaş redaktor ehtimal edir ki, "çox güman" onu Azərbaycana qaytarmaq istəyiblər: "nə deyək insandır da.."\nRafiq Cəlilov onun "Tolışı Sado" həftəlik müstəqil qəzetində ictimai əsaslarla qəzetin yayımında əməkdaşlıq etdiyini bildirib. Cəlilov qeyd edib ki, 2015-ci ildə Mirzəyevin fəaliyyətinə xitam verilib.\n"Qəzetdən incimişdi, Qaya mətbuat yayımında abunəçiliyini dayandırdı, çağırdım soruşdum, dedi "niyə qəzet lazım olan vaxtlarda məni müdafiə etmirdi, dedim ki, sənin ciddi bir problemin yox idi ki, səni müdafiə edək? səni döymürlər, söymürlər, həbs etmirlər. Biz onun həmin tarixdən əməkdaşlıqdan xaric etdik."\nLakin Mirzəyev hələ də talış dilinin yaşaması, mədəni tədbirlərin keçirilməsi ilə məşğul olan Respublika Talış Mədəniyyət Mərkəzinin idarə heyətinin üzvüdür.\nCənab Cəlilov bildirir ki, növbəti iclaslarda onun üzvlük məsələsinə baxılacaq:\n"Respublikada yoxdur, bundan sonra respublikaya qayıtmayacaqsa, mərkəzin fəaliyyətində iştirak edə bilmirsə, onun idarə heyətində qalıb yetərsaya təsir etməyi mərkəzin işinə xələl gətirəcək."\nParlamentdə hakim partiyanı təmsil edən millət vəkili Aydın Mirzəzadə baş verənləri Mirzəyevin "seçimi" adlandırıb.\n"İstəyib, sığınacağını da alıb, mənim nə şərhim ola bilər ki? Azərbaycan demokratik ölkədir və Azərbaycanda istənilən vətəndaş istədiyi addımı ata bilər", - cənab Mirzəzadə əlavə edib.\n"O onun seçimidir, şərəfli insan olmaq da, satqın olmaq da", - o deyib.


Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Dövlət Komissiyası\nErmənistanın silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuş ərazilərə külli miqdarda maddi ziyanın vurulmasını, həmin ərazilərdə dinc əhalinin əmlaklarının talanmasının kütləvi xarakter daşıdığını və ölüm təhlükəsi nəticəsində ata-baba torpaqlarını tərk edən qaçqınlara gələcəkdə öz yerlərinə qayıtmaqları üçün normal şəraitin yaradılması zərurətini nəzərə alaraq, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1996-cı il 12 iyul tarixli 471 nömrəli fərmanına uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Dövlət Komissiyası və onun işçi orqanı olan Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Agentlik yaradılmışdır.\nDövlət Komissiyası üzərinə düşən vəzifələrin yerinə yetrilməsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti qarşısında cavabdehdir və fəaliyyəti haqqında mütəmadi olaraq ona hesabat verir.\nDövlət Komissiyası öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının Qanunlarını, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamlarını, Nazirlər Kabinetinin qərarlarını, Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq müqavilələrini, habelə bu Əsasnaməni rəhbər tutur.\nDövlət Komissiyası öz fəaliyyətini müvafiq mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları ilə əlaqəli şəkildə həyata keçirir.\nDövlət Komissiyasının əsas vəzifəsi hərbi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa və yenidənqurma işlərinin aparılmasını təşkil etməkdir. Dövlət Komissiyası, müharibə nəticəsində Azərbaycan Respublikasının torpaqlarına, yaşayış məntəqələrinə və digər obyektlərə dəymiş zərərin müəyyənləşdirilməsi, dağılmış obyektlərin bərpa edilməsi və yenidən qurulması proqramlarının layihələrinin tərtib edilməsi üçün müvafiq orqanlara tapşırıq verir. Komissiya, müvafiq mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarını, habelə aidiyyatı olan ictimai birlikləri cəlb etməklə, işçi orqan tərəfindən hazırlanmış bərpa və yenidənqurma proqramlarının layihələrini müzakirə edir və onları təsdiq olunmaq üçün Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim edir.\nBərpa və yenidənqurma proqramını həyata keçirmək məqsədi ilə vəsait toplanması üçün beynəlxalq təşkilatlar, xarici dövlət və qeyri-dövlət qurumları ilə ardıcıl iş aparılır. Respublika büdcəsi və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən ayrılan vəsait hesabına maliyyələşdirilən hüquqi şəxs statusuna malik olan işçi orqan yaradılır. Bu orqan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti ilə razılaşdıraraq onun işlərinin sayının yuxarı həddini müəyyən edir və əsasnaməni təsdiq edir. Bərpası və yenidən qurulması nəzərdə tutulan ərazilərdə istehsal və sosial təyinatlı obyektlərin layihələndirilməsində və inşa edilməsində icraçıları müəyyənləşdirmək üçün tender təşkil edilir. Görülən işlər barədə rübdə bir dəfədən az olmayaraq (dövri iclasların nəticələri əsasında) Azərbaycan Respublikası Prezidentinə hesabat verilir. Azərbaycan Respublikasının ərazisində bərpa və yenidənqurma işləri, məskunlaşma və beynəlxalq təşkilatların bu işdə rolu, xidməti və bununla bağlı digər məsələlər üzrə maraqlı olan tərəflərin iştirakı ilə seminarlar və elmi praktiki-konfranslar keçirilir. Bərpa və yenidənqurma proqramlarının yerinə yetirilməsi üçün müvafiq dəqiqləşdirilmiş tədbirlərin həyata keçirilməsi mexanizminin və müharibə nəticəsində zərər çəkmiş yaşayış məntəqələrinə dəymiş ziyanın müəyyənləşdirilməsi, onların bərpa edilməsi və yenidən qurulması haqqında təkif verilir.\nAzərbaycan Respublikası Prezidentinin 1996-cı il 12 iyul tarixli 471 nömrəli fərmanına uyğun olaraq yaradılmış Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Agentliyin missiyası, Ermənistan silahlı qüvvələrinin hərbi əməliyyatlar nəticəsində işğal olunmuş və bununla əlaqədar zərər çəkmiş Azərbaycan Respublikası ərazilərinin bərpası və yenidən qurulması məqsədilə aparılan bərpa işlərinin koordinasiyasını və məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qaytarılması üçün onların həyat və məişətində minimum tələbatlara cavab verən şəraitin yaradılmasını təmin etməkdən ibarətdir.