Türküstan” kitabxanası Şirvani Ədilli azərbaycan şEİRİNDƏ forma məSƏLƏLƏRİ - səhifə 7\nBəzən şeiri BTV ilə həddən artıq yükləyirlər, halbuki, həmin BTV o qədər də dərin məna və gözəl-lik yaratmır, əksinə oxucunu əməlli başlı yorur və bezdirir. Əslində bu hal, şairlərin BTV arxasında giz-lənməsi və zəifliyinin əlamətidir.\n4. Mövzu vermə funksiyası. Bu da çox mühüm bir funksiyadır. Bu funksiyanı əsasən qafiyələr, xüsusən də bəndin rədifi və ondan əvvəl gələn sabit qafiyə yerinə yetirir. Bu funksiya şairə yeni mövzulara müraciət etmə-yə, şeirdə yeni söz və fikir söyləməyə şərait yaradır.\n5. Müxtəlif şeirlərin eyni melodiyada oxunmasına imkan vermə funksiyası. Bu funksiyanı əsasən vəzn yerinə yetirir. Məsələn, ritmik aşıq havaları vəzni sabit olan qoşma və gəraylı şəkillərində yazılmış şeirlərə bəstələnmiş olduğundan bu aşıq havalarını həmin şəkillərdə yazılmış istənilən şeir üzərində oxumaq olur.\nŞeirin forma elementlərinin indiyə qədər heç yerdə ayrıca qeyd edilməmiş və diqqət yetirilməmiş bu funksiya-ları şeir yazmaqda şairlərin gizli köməkçisidir. Yəni, forma elementləri bir tərəfdən məhdudiyyət yaratsa da, bir tərəfdən də şeir yazmağa kömək edir və hətta ideyası kasad olan şairlər bu funksiyaların arxasında gizlənə bilir. Ona görədir ki, həmişə bölgülü və qafiyəli şeirlər yazmış şairlər bölgüsüz, qafiyəsiz sərbəst şeir yazmaqda çətinlik çəkirlər, baxmayaraq ki, belə şeir yazmaqda forma məh-dudiyyəti yoxdur.\nFikrimizcə, bütün bu məhdudiyyətlərə və fəsadlara baxmayaraq, heç bir şeir formasından imtina edilmə-məlidir. Çünki hər bir şeir formasının öz yeri, öz gözəlliyi var. Məsələn, vətənpərvərlik və döyüş ruhlu şeirlərdə əruzun, lirik məzmunlu şeirlərdə sərbəst formanın özünə-məxsus əvəzedilməz yeri var.\nOna görə də fikrimizcə “şair” adını daşıyan şəxs şeir formalarının hamısına bələd olmağa və yaradıcılığında müraciət etməyə çalışmalıdır. Bu ancaq yaradıcılığın rəngarəngliyinin və dəyərinin daha da artmasına xidmət edər. Yalnız yekcins şeir formalarına qapılmaq, digər formaları qəbul etməmək və onlardan hansısa bəhanə-lərlə imtina etməyi təbliğ etmək doğru deyil. Məsələn, bu gün əsasən əruzda yazan şairlərdən elələri var ki, heca vəznini, qoşma və gəraylı kimi janrları, həmçinin sərbəst şeiri ümumiyyətlə qəbul etmirlər. Yaxud, əsasən heca vəznində, qoşma və gəraylı kimi janrlarda yazan şairlər də var ki, sərbəst şeiri və əruzu qəbul etmirlər. Nəhayət elə şairlər də var ki, əsasən bölgüsüz, qafiyəsiz sərbəst şeirlər yazırlar və qalan butün şeir formalarını inkar edir-lər. Hər biri də öz fikirlərini əsaslandırmağa çalışır. Lakin, hər halda yalnız müəyyən şeir formaları ilə məhdudlaş-maq yaradıcılığın rəngarəngliyini və dəyərini azaldır. Düzdür, hər bir yazarda həm forma, həm də məzmun cəhətdən müəyyən istiqamətin üstünlük təşkil etməsi labüddür. Lakin bu digər formalara ümumiyyətlə müraciət etməməyə və onları inkar etməyə gətirib çıxarmamalıdır. Fikrimizcə, bu məhdud görüşdür.\nMahnılarda mətn problemi\nMətn üçün şeir forması seçimi və bölgü məsə-ləsi. Məlumdur ki, mahnılar söz və ritmik musiqidən ibarət olur. Sözlər isə hansısa şeir formasında olur. Yəni mahnıların musiqisi adətən şeirlərə, özü də sərbəst olma-yan, daha çox heca vəznində, bəzən də əruz vəznində olan şeir formalarına bəstələnir. Sual olunur, mahnıların musiqisinin mütləq sərbəst olmayan şeir formalarına bəs-tələnməsi zəruridirmi? Bölgüsüz sərbəst şeirlərə musiqi bəstələmək olmazmı? Bu suala cavab vermək üçün mahnı mətnlərindən aşağıdakı bir misala baxaq:\nKönlüm qəmi neylər?\nDilim nəğmələr söylər,\nTəki mənə bircə kəlmə\nBu parçada birinci misrada 6, (musiqi bölgüsü 3-3 olduğu halda deyiliş bölgüsü 2-2-2-dir) ikinci misrada 7, 3-cü misrada 8, 4-cü misrada 4 heca var. Bu nümunəni heca vəzninə yox, fərqli bölgülü sərbəst şeirə aid etmək olar. Mahnının professionallığına, gözəlliyinə və sevilmə-sinə isə söz ola bilməz.\nDaha bir mahnı mətninə nəzər yetirək:\nGəlmişəm otağına oyadam səni,\nQaragilə, oyadam səni.\nNə gözəl xəlq eləyib yaradan səni,\nQaragilə, yaradan səni.\n“Qaragilə” xalq mahnısı\nBu misalda birinci və üçüncü misrada 12, ikinci və dördüncü misrada isə 9 heca var. Misralarda hətta şeir deyilişi üçün ənənəvi bir bölgülənmə də yoxdur. Yəni heca vəzninin əsas qaydaları (misralarda heca sayının bərabərliyi və uyğun bölgülənmə) özünü göstərmir. Qafi-yələnmə isə var. Deməli bu şeiri heca vəzninə yox, bölgüsüz, qafiyəli sərbəst şeirə aid etmək olar. Bu mahnının musiqisinin gözəlliyindən və necə sevilməsin-dən danışmağa isə ehtiyac yoxdur. Xalq mahnılarımız-dan belə misalları çox gətirmək olar.\nBu faktlar onu göstərir ki, gözəl mahnılar yarat-maq üçün mətnin sərbəst olmayan şeir formalarında (hətta, bölgülü şeir formalarında) olması vacib deyil. Çünki, bəhrsiz (qeyri-ritmik) musiqilərdən fərqli ola-raq ritmik mahnılarda sözlər bölgü və ritm cəhətdən musiqiyə tabe olduğundan, yalnız deyilişə xidmət edən şeir bölgülərinin və ümumiyyətlə vəznin olub-olmaması əhəmiyyət kəsb etmir. Musiqinin öz bölgü-sü və ritmi var ki, mahnıda mətni özünə tabe edir. Hətta musiqi bölgülü şeirə bəstələndikdə belə, onu şeir bölgülərinə uyğun olmayan bölgüdə bəstələmək olar. Özü də musiqinin bölgülənmə imkanları şeirdəki kimi məhdud yox, çox genişdir.\nMahnılar yalnız müəyyən ölçülü şeir formalarına, özü də onların bölgü və ritmlərinə uyğun bəstələn-dikdə həmin mahnılarda yekcinslik yaranır və mahnı-lar biri-birinə oxşayır. Azərbaycan poeziyasında 6-5 bölgülü, 11-hecalı şeirlər çoxluq təşkil etdiyindən Azər-baycan bəstəkar mahnılarında da bu ölçüdə olan şeirlərə və onun bölgülərinə uyğun bəstələnmiş mahnılar çoxdur. Həmin mahnılar eyni ölçülü şeirlərə bəstələndiyindən onların musiqilərinin də biri-birinə bənzədiyinin şahidi oluruq. Hətta bəzi mahnıların əsas parçalarının musiqiləri demək olar ki, eyni olur.\nXeyli sayda ritmik Aşıq havalarının biri-birinə çox bənzəməsinin də səbəbi məhz eyni şeir formaları üstün-də (əsasən 8-hecalı (“gəraylı”) və 11-hecalı (“qoşma”) şeirlər üstündə) yaranmasıdır. Lakin aşıq havalarındakı bu oxşarlıq başa düşülən və məqbuldur. Çünki, aşıq mu-siqisi şifahi ənənəli xalq-professional musiqisidir. Sirf pro-fessional, yazılı bəstəkar yaradıcılığında isə mahnıların biri-birinə xeyli oxşaması normal qəbul oluna bilməz.\nYuxarıda deyilənləri nəzərə alaraq professional bəs-təkar mahnılarında qeyd olunan qüsuru (mahnıların yek-cinsliyi və biri birinə oxşaması) aradan qaldırmağın aşağı-dakı yollarını müəyyən etmək olar:\n-Mahnı mətni kimi sərbəst, bölgüsüz şeir formalarına müraciət etmək;\n-Bölgülü şeir formalarına mahnı bəstələdikdə musiqi bölgülərinin mümkün qədər şeir bölgülərindən fərqli olma-sını təmin etmək;\n- Mahnıları əvvəldən bəstələnmiş musiqiyə sonra-dan mətn yazmaqla yaratmaq (burada əsas vəzifə bəstə-karlardan çox yazarların üzərinə düşür).\nMətnlə musiqinin ritmik və tonik uyğunluq məsə-ləsi. Mahnıların musiqisi adətən ritmik olduğundan ritmik cəhətdən sözlər musiqiyə tabe olur. Hətta dəqiq, mü-kəmməl ritmik sistemə malik əruz şeirinə də elə musiqilər bəstələnə bilər ki, musiqidə əruzun ritmi pozular. Məsə-lən, Türkiyənin dövlət himninin musiqisinin qitmi onun rəməl-6 qəlibində yazılmış mətninin ritmindən kəskin fərqlənir və himn oxunduqda əruz qaydaları tamamı ilə pozulur.\nRitmik mahnılarda sözlər ritmik cəhətdən musiqiyə tabe olduğundan mətnin ritmik quruluşu ilə musiqinin ritmik quruluşu fərqləndikdə mahnı oxunarkən musiqinin tələbi ilə məcburi olaraq sözlərdəki qısa hecalar uzun və ya uzun hecalar qısa tələffüz olunur. Mahnıda bu hallar nə qədər çox baş verirsə, mahnının gözəlliyinə o qədər çox xələl gəlir. Ona görə də bu hallara mahnılarda müm-kün qədər az yer vermək lazımdır. Sözə musiqi bəstələn-dikdə ritmik uyğunluğun məsuliyyəti bəstəkarın üzərinə, musiqiyə söz yazıldıqda isə şairin üzərinə düşür. Təəssüf ki, müasir Azərbaycan mahnılarında mətnlə musiqinin ritmik uyğunluğu çox pozulur. Bəlkə də bunun səbəbi mə-sələnin nəzəriyyəsinin lazımınca öyrənilməməsidir. Bu-nun üçün ilk növbədə sözlərdə uzun və qısa hecaları biri-birindən fərqləndirə bilmək lazımdır. Qısa hecalara saiti uzanmayan açıq hecalar, uzun hecalara isə qapalı hecalar və saiti uzanan açıq hecalar aiddir.\nMətn və musiqinin ritmik uyğunluq məsələsində müasir Türkiyə estradasının bir çox nümunələri demək olar ki, idealdır.\nYa-na ya-na gel-dim ben sa-na\nBi-re i-ki ver-dim al-sa-na\nGe-çip gi-der-ken bak bu ha-yat\nHe-ye-can la-zım in-sa-na\nYü-rek-te kıv-rak ten-de kıv-rak\nSe-ver de bil-mez dur du-rak\nA-te-şi çı-kın-ca bağ-la-nın-ca\nHa-di bü-tü-n aşk-lar a-la-tur-ka\nİ-na-dı-na i-na-dı-na dar-bu-ka\nDada-dada dada-dadah dah-dadah\nHa-di ha-di gel-de ya-ka-lan-ma\nBi-le bi-le gel-dim ben sa-na\nYü-re-ği-mi ver-dim al-sa-na\nDu-rup du-rur-ken bak bu ha-yat\nHa-re-ket la-zım in-sana\nMahnının müsiqisinin metro-ritmik quruluşu ilə mətnin metro-ritmik quruluşu biri-birinə 100% dəqiqliklə uyğundur. Bu uyğunluq bir hecada belə pozulmamışdır. Yəni heç bir hecadakı sait musiqi ritminin təsirindən süni uzanmaya (normal hal kimi söz sonlarında gələn saitlər istisna olmaqla) və ya süni qısalmaya məruz qalmamış-dır! Mahnı əsasən Dadahda-dahdah ritmik vahidinin (X.İ.Əhməd sistemində MüfA’ilAtün təfiləsinin) üzərində qurulub. Eyni zamanda mahnınin ritmik quruluşunda həmin ritmik vahidin müxtəlif improvizələri – dada-dada-dahdah və dadadah-dahdah, həmçinin dahda-dadah (müftə-ilün), dah-dadah (fA’ilün), dahda-dahdah (fA’ilAtün) kimi əruz təfilələrinə uyğun ritmik vahidlərə davamlı rast gəli-nir. Halbuki, əruz ritmləri yəqin ki, bu mahnını yaradanla-rın heç ağıllarına da gəlməyib. Özləri bilmədən mahnıda əruzdakı ritmlərə uyğun ritmlər yaradıblar. Belə mahnılara müasir Türkiyə estradasından çox misal gətirmək olar və onların sevilməsinin əsas səbəblərindən biri də məhz sabit və mükəmməl ritmk sistemə malik olmalarıdır.\nMahnının mətninin şer formasına gəldikə bu mətnin bölgüsüz, qafiyəli sərbəst şeir olduğunu görürük. Belə ki, mətnin mahnı üçün mükəmməl ritmik sistemə malik olmasına baxmayaraq şeir deyilişi üçün münasib bölgüsü yoxdur. Eyni zamanda burada ritmik quruluşları dəqiqliklə eyni olan misralar vardır ki, bu da mahnıda mükəmməl ritmik sistemin yaranmasına şərait yaratmışdır.\nİstərdik ki, Azərbaycan estradasında da belə mü-kəmməl ritmik sistemə malik mahnılar yaradılsın və dili-miz mahnılarda “əyinti”lərə məruz qalmasın. Təəssüf ki, bəzi istisnalarla deyə bilərik ki, bu məsələdə müasir Azərbaycan estradası geri qalır. İstisna hallardan biri kimi kimi R.Rəhimlinin “Başım ağrıyor” mahnısının bu tələb-lərə tam uyğun olduğunu qeyd edə bilərik. Bu mahnı isə göründüyü kimi məhz Türkiyə estradasının təsiri ilə yazıl-mışdır və hətta mətni də Türkiyə türkcəsindədir.\nMətnlə musiqinin tonik uyğunluq məsələsinə gəldikdə, tonik uyğunluq özünü mətnin sözlərinin vurğulu hecalarına musiqinin nisbətən yüksək tonlarının (“ton sıçrayışları”nın) uyğun gəlməsində göstərir. Bu zaman musiqi sanki, sözləri “danışır”, sözlərin ifadə etdiyi emo-siyaları daha yaxşı ifadə etmiş olur. Ritmik uyğunluğa nisbətən tonik uyğunluğun 100%-li təmin olunması çox çətindir.\nXalq musiqimizdə geniş yayılmış ritmik vahidlər və qəliblər haqqında\nMüəyyən ritmik parçalar vardır ki, onlara xalq musi-qimizin nümunələrində çox tez-tez rast gəlirik. Lakin nədənsə bu ritmik parçaların geniş siyahısının toplan-ması və tədqiqi sahəsində indiyə qədər demək olar ki, iş aparılmayıb. Halbuki, ritm xalq musiqimizin, həm də dili-mizin çox mühüm ünsürlərindən, özəlliklərindən biridir. Daha dərinə getsək milli ritmlər həm də hər bir xalqın ruhunu, mentalitetini, həyat tərzini, mənəviyyatını özün-də daşıyır. Eyni zamanda bəstəkar mahnılarında milli ritmlərdən istifadə bu mahnıların özümüzə məxsusluğunu daha çox təmin etmiş olar.\nƏvvəlki kitabımızda (13) xalq musiqimizdəki müəy-yən ritmik vahidlərin əruzdakı ritmik vahidlərlə eyniliyini göstərmişdik. Həmçinin yeni əruz qəliblərinin yaradılması imkanlarına baxarkən xalq musiqimizdəki ritmik parça-lara əsaslanaraq bir neçə ritmik qəlib nümunəsi müəyyən etmişdik. İndi isə əvvəlkilər də daxil olmaqla xalq musiqi-mizdə çox rast gəlinən ritmik vahidlərin ayrıca siyahısını tərtib etməyə çalışmışıq. Bu vahidlər həm yeni əruz qəliblərinin yaradılmasında, həm bəstəkarlıqda, həm də xalq musiqimizin ritmik əsaslarının tədqiqində istifadə oluna bilər.\nRitmik vahidləri əvvəlki kimi iki ünsür (“dah” – uzun heca, “da” – qısa heca) vasitəsi ilə ifadə etmişik. Bu ritmik ünsürləri notlarla da asanlıqla ifadə etmək olar. Belə ki, uzun hecanı şərti olaraq çərək not işarəsi ( ) ilə, qısa hecanı isə səkkizlik not işarəsi (♪) ilə ifadə etmək olar.\nAzərbaycan xalq musiqisində ilkin olaraq müəyyən etdiyimiz daha çox rast gəlinən ritmik vahidlər aşağıdakı-lardır:\n1. Dahdada-dadah. Bu ritmik vahid xalq dilində “üç badam, bir qoz” adlanır. Görünür çox qədim olduğundan və geniş yayıldığından xalq dilində ad da verilmişdir. Bu ritmik vahid əsasən nağara ritmi kimi istifadə olunur və müşayiət etdiyi musiqinin müxtəlif ritmik dördlükləri (əsasən dahda-dadah, dadah-dadah və s.) ilə uyğunlaşır. Həmçinin bu ritmik vahidə digər instrumental musiqi parçalarında da rast gəlinir.\n2. Dahda-dadah. X.İ.Əhməd sistemindəki müftə’ilün təfiləsi ilə eynidir. Nəinki Azərbaycan xalq musiqisində, həmçinin Şərq və Qafqaz xalqlarının musiqisində həddən artıq geniş yayılmışdır. Əksər oyun havalarında rast gəlinir.\n3. Dadah-dadah. X.İ.Əhməd sistemindəki məfA’ilün təfiləsi ilə eynidir. Xalq musiqimizdə, o cümldən aşıq havalarında (“Cəlili”, “Şahsevəni” və s.) çox rast gəlinir.\n4. Dada-dahdah. X.İ.Əhməd sistemindəki fə’ilAtün təfiləsi ilə eynidir. Xalq musiqimizdə, xüsusən aşıq havalarında (“Dübeyti”, “Gəraylı”, “Cəngi” və s.) rast gəli-nir.\n5. Dadah-dahdah. X.İ.Əhməd sistemindəki məfA’İlün təfiləsi ilə eynidir. Xalq musiqimizdə, o cümlədən aşıq havalarında (“Azaflı dübeytisi”, “Çox keçmişəm bu dağ-lardan” və s.) rast gəlinir.\n5. Dahdada-dahdah. X.İ.Əhməd sistemindəki müftə’-ilAtün təfiləsi ilə eynidir. Həm nağara ritmlərində, həm də digər xalq musiqisi nümunələrində (“Yallı”, “Cəngi” və s.) rast gəlinir.\n6. Dadahda-dahdah. X.İ.Əhməd sistemindəki müfA’-ilAtün təfiləsi ilə eynidir. Bu ritmik vahid də həm nağara ritmlərində, həm də digər xalq musiqisi nümunələrində (“Dilqəmi” aşıq havası və s.) rast gəlinir.\n7. Dada-dadah. Xalq musiqimizin, xüsusən aşıq hava-larının (“Müxəmməs”, “Şahsevəni” və s.) instrumental variantında rast gəlinir.\nBunlardan başqa, dadadah, dadahdah, dahdadah kimi sadə üçhecalı ritmik vahidlər də var ki, bunları xüsusi qeyd etməyə ehtiyac görmürük. Çünki, bu kimi ritmik vahidlər həddən artıq sadə və qısa olduğundan onlara demək olar ki, bütün xalqların müsiqisində rast gəlmək olar.\nQeyd etdiyimiz ritmik vahidlərin təkrarı və ya müx-təlif kombinasiyaları, improvizələri nəticəsində xalq musiqisi nümunələrinin müəyyən parçaları formalaşır. Məsələn, Dada-dadah dahda-dadah ritmik qəlibinə “Mü-xəmməs”, “Sarıtel” və b. aşıq havalarının instrumental parçalarında rast gəlinir. Dada-dahdah dahdada-dahdah ritmik qəlibi “Cəngi” havasının əsas parçalarından biridir. “Qıtqılıda” xalq oyun havasının əsas parçasının ritmik quruluşu məhz dadah-dadah dahda-dadah (əruzun rəcəz-5 qəlibi ilə eynidir) qəlibi üzərindədir. Dahdada dahdada dahdada dah (və ya dahda-dadah dadadah dadada) qəlibi “Ruhani”, “Qarabağ şikəstəsi” və bir çox digər xalq musi-qisi nümunələrində rast gəlinir.\nXalq musiqimizdəki ritmik vahidlərin və qəliblərinin müəyyən olunması və bu siyahının artırılması üçün musiqişünaslıqda xüsusi tədqiqatın aparılmasına ehtiyac var.\nAraşdırmadan çıxan nəticəni ümumi şəkildə aşağı-dakı kimi ifadə etmək olar:\n1. Klassik ərəb və fars qafiyəşünaslığı ərəb qrafika-sının xüsusiyyətləri əsasında formalaşmışdır. Şeirin əsas forma elementlərindən olan qafiyənin müasir ana dilimiz və daha dəqiq, sadə əlifba olan latın qrafikalı müasir əlifbamız əsasında öyrənilməsi isə fərqli yanaşma tələb edir. Bu baxımdan anadilli poeziyamızda klassik, ənənəvi qafiyənin səs əsasını – dayağını sait-samit səs cütlüyü, az hallarda samit-sait səs cütlüyü, az və xüsusi hallarda isə tək sait (uzanan və ya uzanmayan) təşkil edir. Qafiyə lüğətlərinin də məhz buna uyğun tərtib edilməsi daha məqsədəuyğundur. Dayaqdan sonra istənilən uzunluqlu eyni şəkilçi və ya rədif gələ bilər. Dayaqdan əvvəl isə eyni səs və ya səslərin olması qafiyələnmə üçün vacib deyil. Lakin bu hal qafiyələnməni daha da zənginləşməsinə səbəb olur.\nQafiyələnmənin əsas təsnifatını dayağın xüsusiyyə-tinə və qafiyələnən sözlərin quruluşuna görə aparmaq məqsədəuyğundur. Sözlərin quruluşuna görə qafiyələn-mənin aşağıdakı növlərini müəyyən etmək olar:\n1. Söz kökü sonluqlarının qafiyələnməsi\n2. Söz kökü sonluğu ilə şəkilçinin qafiyələnməsi.\n3. Söz kökü sonluğu ilə kök sonluğu-şəkilçi\n4. Şəkilçi ilə kök sonluğu-şəkilçi birləşməsinin qafiyələnməsi.\n5. Kök sonluğu-şəkilçi birləşmələrinin qafiyələn-məsi.\n6. Eyni sonluqlu müxtəlif şəkilçilərin qafiyələnməsi\n2. Şeirşünaslığımızda indiyə qədər vəzn durğusu ilə sintaktik durğu arasındakı fərqin nəzərə alınmaması heca vəznində yanlış olaraq bölgülərin yalnız bütöv sözlərdn ibarət götürülməsinə və misraların yanlış bölgülənmə variantlarının müəyyən olunmasına gətirib çıxarmışdır. Şeirdə vəzn durğusu real, sintaktik durğulardan fərqlənir. Yəni vəzn durğusu ani, xəyalı də ola bilər. Hətta bir misrada sintaktik durğu, pauza vəzn durğusundan daha böyük ola bilər. Vəzn durğusu sintaksisdən yox, sözlərdə-ki və misradakı heca sayından, deyilişin ümumi ahəngin-dən asılıdır. Heca vəznində deyilişin normal səsləndiyi hallarda sözlər bölgülərdə parçalana bilər. Şeirşünaslıqda bu prinsipin qəbul edilməməsi yanlış olaraq əlavə bölgü-lənmə qaydalarının (məsələn 8-hecalı şeir üçün 5-3 və 3-5 bölgülənməsi və s.) qəbul olunmasına səbəb olmuşdur.\nHeca vəznində misralardakı heca sayına uyğun mümkün bölgülənmələr bunlardır: 4-hecalı üçün – 2-2; 5-hecalı üçün – 2-2-1 (o cümlədən 2-3) və 3-2; 6-hecalı üçün – 3-3 və 2-2-2 (o cümlədən 2-4 və 4-2); 7-hecalı üçün – 4-3, bəzən də 3-4; 8-hecalı üçün – 4-4; 9-hecalı üçün – 3-3-3 və 4-5 (nəzəri); 10-hecalı üçün – 5-5, şərti olaraq 6-4 və 4-6; 11-hecalı üçün – 6-5 və 4-4-3; 12-hecalı üçün – 4-4-4, 6-6 və 7-5; 13-hecalı üçün – 4-4-5 və 6-7 (nəzəri); 14-hecalı üçün – 7-7; 15-hecalı üçün – 8-7, bəzən də 7-8, o cümlədən 4-4-4-3, 4-3-4-4 və 3-4-4-4; 16-hecalı üçün – 8-8.\n3. İndiyədək heca vəzninin ritm məsələsi (ritmik xüsusiyyəti) yalnız bölgülər və heca sayı baxımından araşdırılmışdır. Başqa sözlə, heca vəzninin ritmik xüsu-siyyətinin yalnız bölgülənmə və heca sayı ilə bağlı olduğu zənn edilmişdir. Halbuki, bu vəznin ritmik xüsusiyyətinin məhz uzun və qısa hecalar (metro-ritmik) baxımından da araşdırılmasına ehtiyac vardır. Yəni heca vəzni uzun və qısa hecalar baxımından da müəyyən qanunauyğunluqla-ra (qaydalara) malikdir. Əruz vəznində uzun və qısa hecaların dəyişməz ardıcıllığı tələb olunduğu halda, heca vəzninin uzun və qısa hecalar baxımından ritmik xüsusiy-yəti (metro-ritmik xüsusiyyəti) ondan ibarətdir ki, bu vəzn misranın bölgüləri daxilində uzun və qısa hecaların bəra-bərliyini – balansını tələb edir. Belə ki, bölgülərdə uzun hecalar nəzərə çarpacaq dərəcədə azlıq təşkil etdikdə, qısa hecalarda saitlər məcburi uzadılır. Uzun hecalar çoxluq təşkil etdikdə isə şeir deyilişi ləngləşir və çətinləşir.\n3. Şeirşünaslıqda adətən əruzun ərəb dilindən öz-özünə doğduğunu, yəni ərəblərin xalq yaradıcılığının məhsulu olduğunu və türk dilinə uyğun olmadığını deyir-lər. Əslində isə dəqiq ritmik sistemə malik əruz vəzninin yaradılması fərdi şüurlu fəaliyyət tələb etdiyindən heç bir xalqın dilində öz-özünə formalaşa bilməzdi. Bu gün əruz-dan istifadə edən xalqlar (ərəblər, farslar və s.) da əruz yaranana qədər xalq yaradıcılığı məhsulu kimi məhz sillabik vəzndən istifadə etmişlər. Ərəblər məhz sillabik vəzn üzərində şüurlu fəaliyyət nəticəsində əruzu yaradıb-lar. Ona görə də əruzla heca vəznini mənşə etibarı ilə tamamı ilə biri-birindən ayırmaq olmaz. Əslində əruz yalnız metrik yox, sillabik-metrik vəzndir və türk dilinə uy-ğundur. Hətta onun ritmik elementləri türk dili və folklo-runda da var. Təmiz türkcədə əruz şeri yaratmaq olar və bu böyük məhdudiyyət yaratmır.\nSon min illik yazılı türk poeziyasının böyük əksəriy-yətinin əruz vəznində olması və dahi şairlərin yetişməsi və nəhayət, XX əsrin əvvəlindən təmiz türkcədə, imalə-lərə demək olar ki yol vermədən əruz şeiri yazmaq ənə-nəsinin başlanması və çox uğurla davam etdirilməsi əru-zun türk dilinə uymaması haqqında irəli sürülən fikirlərin yanlış olduğunu praktiki olaraq sübut edir.\nX.İ.Əhmədin əruz nəzəriyyəsində şeirə hecalar və onların səslənişi baxımından yox, ərəb qrafikasındakı hərflərin sayı və xüsusiyyəti baxımından yanaşılması və əruzu öyrənmək üçün zəruri olmayan çoxsaylı mürəkkəb anlayışların müəyyən edilməsi bu nəzəriyyə ilə əruzun öyrənilməsini süni surətdə çətinləşdirmişdir. Ona görə də cəmi iki ritmik ünsürdən ibarət (“da” – qısa heca, “dah” – uzun heca) sadələşdirilmiş qəliblərdən istifadə etmək da-ha əlverişlidir.\n4. Poeziyamızda mövcud olan sərbəst şeirlərin xü-susiyyətlərini nəzərə alaraq bu şeir formasının aşağıdakı növlərini müəyyən etmək olar:\n- Eyni bölgülü qafiyəli sərbəst şeir;\n- Fərqli bölgülü qafiyəli sərbəst şeir;\n- Qismən bölgülü qafiyəli sərbəst şeir;\n- Bölgüsüz qafiyəli sərbəst şeir (qafiyəli nəsr);\n- Eyni bölgülü qafiyəsiz sərbəst şeir (nəzəri);\n- Fərqli bölgülü qafiyəsiz sərbəst şeir;\n- Qismən bölgülü qafiyəsiz sərbəst şeir;\n- Bölgüsüz qafiyəsiz sərbəst şeir (mənsur şeir).\n5. Şeirin forma elementlərinin məhdudiyyət yarat-maqla bərabər aşağıdakı funksiyaları var:\n- Deyilişi asanlaşdırma və gözəlləşdirmə funksiyası.\n- Yadda saxlamanı asanlaşdırma funksiyası.\n- Məcazlardan istifadəyə yönəltmə funksiyası.\n- Mövzu vermə funksiyası.\n- Müxtəlif şeirlərin eyni melodiyada oxunmasına imkan vermə funksiyası.\nBu funksiyaları nəzərə alaraq deyə bilərik ki, heç bir şeir formasından imtina edilməməli, bütün şeir formaları pralel olaraq inkişaf etdirilməlidir.\n6. Professional bəstəkar mahnılarının yekcinsliyi və biri-birinə oxşaması problemini aradan qaldırmağın aşa-ğıdakı yollarını müəyyən etmək olar:


Tahir Kərimov Salyandakı villasını neçiyə satır? “Lotu Quli”dən sirli cavab gəldi: &# Astara Təhsil şöbəsində milyonlar necə yeyilib? YASAMALDA dini REYD “Hyundai” şirkəti çökür Prezidentlərin şəxsi aşbazları Hindistana çağırı Neft 40 dollara kimi ucuzlaşacaq – ANALİTİ İran seçkilər ərəfəsində: növbəti prezident kim İsmayıllıda qışa hazırlıq məsələləri müzakirə ol Sərnişindaşımada qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasın İKT sahəsində havaya sovrulan qrantlar – n Zavod və Piriyev günün günorta çağı yoxa çıxır…\n21 May 2015 / 19:00 / Baxış sayı: 5 Son günlər Azərbaycanda ölkənin ən iri bankından – Beynəlxalq Bankdan çoxmilyonluq kreditlər alan, sonra onları vaxtında qaytarmağı “unudan” kredit oliqarxlarının “ovu” başlayıb.\nBelə maliyyə cinayətinin sxemi eynidir: yaxşıca hazırlanmış layihəni təqdim edən biznesmen milyonlarla dollar kredit alır, ancaq pulları həmin layihənin reallaşmasına yönəltmək əvəzinə əyləncəli həyata başlayır. DİN-in Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə (“Bandotdel”) düşənə qədər…\nLakin qaydalar istisnasız deyil. Budur, indiki situasiyada virtualaz.org saytı da digər oliqarxların həbsindən fərqlənən əhvalatla qarşılaşıb.\nBritaniyanın keçmiş baş naziri Toni Bleyeri Bakıya gətirən iş adamı kimi məşhurlaşmış oliqarx Nizami Piriyevin məhkəmənin qərarı ilə 4 aylıq həbs edildiyi haqda məlumat KİV-lərdə artıq yayılıb. “PNN Group” şirkətinin sahibi dələduzluqda və ictimai əmlakın mənimsənilməsində ittiham edilir.\nPNN şirkətinin əsas aktivi metanol istehsalı ilə məşğul olan “AzMeCo” şirkətidir. “PNN Group”un maliyyə göstəriciləri açıqlanmır, ancaq KİV-lərdə dərc edilən məlumatlara əsasən onun aktivləri 650 milyon dollar qiymətləndirilir. Bura Bakının Qaradağ rayonunda yerləşən metanol zavodu da daxildir.\nÜmumi dəyəri 500 milyon dollara yaxın olan zavodu isə Piriyev Azərbaycan Beynəlxalq Bankının ayırdığı kredit hesabına tikib. Borc öhdəliklərinə əsasən Piriyev banka ildə təxminən 50 milyon dollar qaytarmalıdır.\nDoğrudur, Piriyevin həbsi hətta “Bandotdel”də ifadə verəndən sonra da haqlı olduğunu sübut etməyə çalışan Hacı İbrahim Nehrəmlinin həbsi kimi gözlənilməz olmadı.\nBəli, metanol istehsal edən zavod hələ bu həbsdən əvvəl öz fəaliyyətini dayandırmışdı. Səbəb isə SOCAR-ın zavoda qaz verilməsini dayandırması idi. Qaz isə metanol əldə etmək üçün əsas xammaldır.\nBiz Nizami Piriyevi digər oliqarxlardan niyə ayırmağı qərara aldıq? Çünki o, başqalarından fərqli olaraq 450 milyon dollarlıq krediti “kayf layihələrinə” deyil, birbaşa təyinatı üzrə xərcləyib.\n“AzMeCo”nun zavoduna baş çəkəndə, onun avadanlıqları ilə tanış olanda və işçiləri ilə söhbətləşəndə buna bir daha əmin olursan…\nGöz önündə Piriyev barədə KİV-lərdə çıxan xəbərlərdən yaranan təəssüratda olduğu kimi, çürük avadanlıqlardan ibarət his-paslı sex mənzərəsi açılmır. Piriyevi günahlandırırdılar ki, o, Texasda sökülmüş köhnə metanol zavodunun avadanlıqlarını alıb gətirib və Qaradağda quraşdırıb.\nVirtualaz.org saytının araşdırma qrupu aydınlaşdırıb ki, zavodda köhnə olan ancaq rektifikasiya kalonları və reaktorlardır. Və bu da onunla bağlıdır ki, həmin hissələrin təzəsinin sifariş verilməsi və hazırlanması çox vaxt aparır. Piriyev isə zavodu mümkün qədər tez tikib başa çatdırmaq istəyirdi.\nMəşhur audit şirkəti “Deloite”də zavodun avadanlıqlarını yoxlayıb, bütün əsas avadanlıqlar, dinamik qurğular – kompressorlar, nasoslar və s. dünyanın aparıcı şirkətlərinin istehsalı olan yeni avadanlıqlardır.\nZavodda nə gördük?\nZavod özü də göz önündədir. Orada olan qayda-qanunu, təmizliyi başqa yerlərdə çətin taparsan. Təhlükəsizlik sistemləri, yanğın əleyhinə sistemlər, mürəkkəb texnoloji avadanlıqları idarə edən kompüterlərin yerləşdiyi idarəetmə mərkəzi, işçilərin istirahəti üçün yaradılmış şərait…\nAncaq Piriyevin zavoda əslində nə qədər xərclədiyini yəqin ki, heç istintaq da bu tezliklə dəqiq müəyyən edə bilməz (bunun üçün peşəkar mütəxəssislərin iştirakı ilə ciddi təhqiqat aparmaq lazım gələrdi, çünki söhbət mürəkkəb texnoloji avadanlıqlardan ibarət sənaye müəssisəsindən gedir).\nZavodun tikintisi zamanı hansısa xərclərin şişirdildiyi, yaxud mənimsəmələrin olduğu barədə faktlar bizə məlum deyil. Əsas isə budur ki, zavod hazırdır, işləyə və tam gücü ilə məhsul istehsal edə bilər. Daha doğrusu, müəssisənin qazını kəsənə qədər işləyirdi və metanol istehsal edirdi. Tam gücü ilə olmasa da…\nBu ilin mart ayında isə SOCAR “AzMeCo”ya qaz verilişini tamamilə dayandırıb. Xəbər verdiyimiz kimi, SOCAR rəhbərliyi zavoda qaz verilməsinin dayandırılmasını belə əsaslandırmışdı ki, “AzMeCo” qazı ucuz almaq istəyir, bu isə sərfəli deyil. SOCAR-ın “AzMeCo”ya qaz verilməsini dayandırmasının səbəbləri haqda geniş məlumat əldə etmək mümkün olmadı.\nLakin “AzMeCo”dan sorğumuza cavab olaraq bildirdilər ki, 2009-cu ildə bağlanmış müqaviləyə əsasən “Azəriqaz”a ödəmələr Tarif Şurasının müəyyən etdiyi tariflər əsasında aparılıb (Qeyd: hazırda “Azəriqaz” qeyri-əhali qrupundan olan abonentlərə qazın min kubmetrini Tarif Şurasının müəyyən etdiyi kimi 120 manatdan satır).\nMəlumdur ki, ötən il və bu il Azərbaycanda qaz hasilatında azalma müşahidə olunur. Bu günlərdə Gürcüstanın energetika naziri Kaxa Kaladze bildirib ki, SOCAR-dan ötən il istənilən həcmdə qaz almaq mümkün olmayıb.\nO zaman sual yaranır: SOCAR-ın “AzMeCo”ya qaz verilməsini dayandırmasının səbəbləri nədir – oliqarxın gündən-günə şişən kredit borcları və onun ödəmə imkanlarının ümidsiz olması, yoxsa hasilatın azalması?\nYaxud SOCAR hesablayıb ki, ildə 650 min kubmetr qazı daxili tariflərlə“AzMeCo”ya verməkdənsə xarici bazara çıxarıb satmaq Azərbaycan büdcəsinə daha artıq mənfəət gətirir? O zaman Azərbaycanda sənayenin inkişafı konsepsiyası və qeyri-neft sektorunun dəstəklənməsi siyasəti necə olsun?\n1958-ci ildə Gəncədə anadan olan Nizami Piriyev 1992-2002-ci illərdə “PNN Arkansas İnc” neft-qaz şirkətinin prezidenti olub, daha sonra Rusiyanın “StroyTransGasOil” neft-qaz şirkətinin baş direktoru işləyib.\n2006-cı ildə Bakıya dönüb və Azərbaycanda biznesə başlayıb. Biznesə başlayıb deyəndə Bakıda metanol zavodunun tikintisi layihəsini irəli sürüb və bu layihəsinə maliyyə qaynaqları axtarmağa, lazımi inzibati dəstək təmin etməyə başlayıb.\nNəhayət, 2008-ci ildə Piriyevə Bakının Qaradağ rayonu ərazisində metanol zavodunun tikintisi üçün hektarlarla ərazi ayrılıb və işlər başlayıb. O vaxt mətbuata verilən açıqlamalarda deyilirdi ki, Piriyev zavodun tikintisi üçün lazım olan vəsaitdən 120 milyon avronu Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankından cəlb edib. Vəsaitin qalan hissəsini Beynəlxalq Bank ayırıb.\nLakin Beynəlxalq Bankın Piriyevə nə qədər kredit xətti açdığı haqda dəqiq məlumat yox idi və elə indi də yoxdur. Ancaq “AzMeCo” şirkətindən dəqiqləşdirə bildik ki, şirkətin ümumi kredit portfeli 830 milyon dollara yaxındır.\nAvropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı “AzMeCo” zavodunun tikintisi üçün 2009-cu ilin payızında Bakıda Toni Bleyerin də iştirak etdiyi mərasimlə Piriyevə 120 milyon avro kredit ayırmaq barədə müqavilə bağlayıb. O vaxt ata-oğul Nizami və Nəsib Piriyevlər elan etmişdilər ki, AYİB Azərbaycanda dövlət qarantiyası olmadan ilk dəfə özəl şirkətə bu qədər iri həcmdə vəsait ayırır.\nKreditin ayrılmasına dair müqavilənin imzalanması mərasimində iştirak edən Bleyer isə 200 min dollar qonorar almışdı və Britaniya mətbuatı aylarla bu əhvalatdan yazaraq həmin qonorarı keçmiş baş nazirin burnundan gətirməyə nail oldu.\nPiriyevlərin AYİB-dən götürdükləri 120 milyon avroluq kreditin taleyi haqda heç nə məlum deyil. Ola bilsin ki, həmin kreditə də Azərbaycan Beynəlxalq Bankı zamin durubmuş və nəticədə 120 milyon avro da faizləri ilə birlikdə Piriyevlərin bu bankdan aldığı kreditlərin üzərinə əlavə olunub.\nBeləliklə, Beynəlxalq Bank 2008-ci ildən Piriyevlərə yüz milyonlarla dollarlıq kredit xətti açıb. Və zavodun quraşdırma-tikinti işlərini 2012-ci ildə başa çatdırmaq mümkün olub.\nAncaq zavodu dərhal işə salmaq mümkün olmadı. Metanol istehsalı üçün əsas xammal təbii qazdır və Nizami Piriyev “Azəriqaz”dan zavodun xammal ehtiyacı üçün lazım olan həcmdə qazın alınmasına dair hələ 2009-cu ildə müqavilə bağlayıb. Ancaq “Azəriqaz” zavoda təbii qazı bir neçə ay gecikmə ilə – 2013-cü ilin yazında verə bilib. Və zavodun istehsala başlamasını 2013-cü ilin sonunda təmin etmək mümkün olub.\nLakin zavodun işə düşməsi heç də işlərin rəvan gedəcəyini göstərmirdi. Çünki oliqarxın kredit borcları faiz borcları və cərimə faizləri ilə birlikdə astronomik sürətlə artmağa başlayıb.\nDigər tərəfdən, “AzMeCo” illik istehsal gücünün təxminən dörddə biri qədər məhsul istehsal edə bilib. Hərçənd ki, Piriyevin BP ilə imzaladığı 5 illik müqaviləyə əsasən zavodun istehsal etdiyi metanolun hamısını Britaniya şirkəti satmağı öhdəsinə götürüb. Yəni məhsul üçün alıcı tapmaq problemi yoxdur, bazar var və zavod tam gücü ilə işləyib metanol istehsal edə bilərdi…\nCəmi 190 min ton metanol\nQafqazda yeganə və keçmiş sovet respublikaları ərazisində SSRİ-nin dağılmasından sonra inşa edilən ilk zavod olan “AzMeCo”nun illik istehsal gücü 720 min tondur. Bu həcmdə metanol istehsalı üçün zavoda xammal kimi ildə 650 milyon kubmetr qaz lazımdır.\nZavod işə düşəndən sonra fəaliyyət göstərdiyi bir ildən azacıq çox müddət ərzində cəmi 190 min tona yaxın metanol istehsal edib. Bundan əldə edilən vəsait isə cəmi 44,5 milyon manata yaxındır. Yəni daşınma və digər xərcləri nəzərə almasaq, belə indiyədək satılan metanoldan daxil olan vəsait Piriyevin bir illik faiz borcunu qaytarmağa ancaq bəs edərdi.\nMəhsul istehsalının az olmasına səbəb zavoda tələb olunan həcmdə qazın verilməməsidir. Zavodun mütəxəssisləri deyirlər ki, lazım olan həcmdə qaz verilsə, “AzMeCo” tam istehsal gücü ilə işləməyə hazırdır.\nBeləliklə, Piriyevlərin tamamilə kredit hesabına qurduqları zavod iki aydır işləmir. Zavodun tikintisinə və istismara verilməsinə 492 milyon dollar sərf olunub.\nİstintaqın Nizami Piriyevə qarşı 830 milyon dollarlıq mənimsəmə ittihamını irəli sürərkən hansı dəlillərə əsaslandığı haqda məlumat yoxdur. İstintaq sirri olduğundan Piriyevin vəkili də bu barədə məlumat vermədi.\nLakin Piriyevin kredit kimi götürdüyü vəsaitləri tamamilə mənimsədiyi də ağlasığmazdır. Axı oliqarx kredit hesabına da olsa nəhəng zavodu qurub başa çatdırıb və istehsala başlayıb. Aparıcı Qərb şirkətlərinin istehsalı olan mürəkkəb texnoloji avadanlıqlardan ibarət olan zavodu tikib quraşdırmaq axı qəpik-quruşla başa gələn iş deyil. Bunun üçün heç şübhəsiz ki, yüz milyonlarla dollarlıq vəsait tələb olunur.\nMəsələn, Rusiyanın “Uralximplast” şirkəti tərəfindən Nijniy Tagil zavodunda 2012-ci ildə tikintisinə başlanılan yeni metanol zavodunun layihə dəyəri 300 milyon avrodur. Söhbət istehsal gücü ildə təxminən 600 min ton olan, 300-ə yaxın işçinin işləyəcəyi zavoddan gedir. Zavod bu il işə başlamalıdır.\nNüfuzlu beynəlxalq audit şirkəti “Deloite”nin apardığı hesablamalara əsasən hazırda “AzMeCo”nun bazar dəyəri 750 milyon dollardır. Yəni Beynəlxalq Bank bu qiymətləndirməni əsas götürüb zavodu Piriyevdən müsadirə etsə, onun borclarının böyük hissəsi bağlanardı.\nİşlər qaydasında getsəydi…\nPiriyevin layihəsinin texniki-iqtisadi əsaslandırmasına görə əgər zavod tam gücü ilə işləsə, ildə 109 milyon dollar mənfəət əldə edəcək. Bu isə o deməkdir ki, işlər ideal qaydada getsəydi, Piriyev zavodu işlədib həm illik kredit faizlərini qaytara, həm gəlir əldə edə bilərdi.\nİşlər isə lap əvvəldən qaydasında getməyib – “Azəriqaz” qaz verməyib və istehsal tam həcmdə getməyib, kredit borcu sürətlə artıb, oliqarx etibardan düşüb və nəhayət, Piriyevlə metanol söhbəti “Bandotdel”də davam edib…\nBelə görünür ki, Piriyev Beynəlxalq Banka olan borclarının onu həbsə apara biləcəyini əvvəldən hiss edirdi. Təsadüfi deyildi ki, təxminən bir il əvvəl o, Rusiyanın “Sberbank”ı ilə anlaşma memorandumu imzalamışdı. Bu anlaşmaya görə, bank “AzMeCo”nun 1,5 milyard dollarlıq layihələrini maliyyələşdirməyi, habelə metanol zavodunun refinansə edilməsini üzərinə götürürdü.\nBu isə baş vermədi, eləcə də Piriyevin oğlunun onun həbsindən sonra Londonda “AzMeCo”nun adından 1 milyard dollarlıq bond buraxmaq cəhdi də baş tutmamış kimi görünür.\nVə bu dolaşıq məsələdə təəssüf doğuran məqam zavodun fəaliyyətinin dayandırılmasıdır. Zavodun işini dayandırması nəticəsində yüzlərlə işçi isə işsiz qalıb, mürəkkəb texnoloji qurğuların işinə nəzarət edən mütəxəssislər müəssisəni tərk edir. Axı zavodun fəaliyyətini dayandırması Piriyevin onsuz da günbəgün şişən borclarını azaltmağa kömək etməyəcək. Oliqarxla kredit borcları məsələsini istintaqda zavodu dayandırmadan da müzakirə etmək mümkün deyildimi? Əlbəttə, mümkün idi…\nDigər məqam: metanol zavodundan başqa Azərbaycanda fast-fud restoranlarına, Moskvada elit butiklərə, Qazaxıstanda, Özbəkistanda bir çox biznes aktivlərinə malik olan Piriyevlər doğrudanmı bu dərəcədə müflis olublar ki, ödəmə qabiliyyətlərini tamamilə itiriblər?\nYaxud bu cür iri layihəni tamamilə kredit, özü də yüksək faizli kredit hesabına reallaşdırmaq əvvəlcədən böyük risk daşımırdımı?\nHər halda ortaya çıxan mənzərə budur ki, Piriyev dövlət bankının kreditləri hesabına olsa da Bakıda yüzlərlə işçinin çalışdığı zavod qura bilib. Ancaq onun planları pozulub, yaxud pozublar. Nəticə isə acınacaqlıdır – həbs-qətimkan tədbiri, bağlanan iş yerləri, şişən borclar…


Təbrik edirik | Təhsil problemləri\nAna! Bu müqəddəs adın qarşısında hər kəs səcdə etməyə həmişə hazır olub. Adına neçə-neçə şairlər şeirlər yazıb, bəstəkarlar nəğmələr bəstələyib. Hər kəs öz bacardığı kimi sənin borcundan çıxmağa çalışıb. Adın Ana Vətənlə daim qoşa çəkilib. Vətənimizə də Ana vətən demişik. O da sənin kimi bizi öz isti qoynunda böyüdüb, həyata hazırlayıbdır. Ana… Heç kəsin qəlbi, ürəyi sənin kimi narahatlıqla bizdən ötrü döyünməyib. Uğurlarımıza hər kəsdən tez sevinən sən olmusan. Övladının xoş gününü görəndə sevincin dağ boyda olub. Ən uca zirvələrə yüksəlib. Bu gün sənin ünvanına nə söyləsəm azdır. Bacarsam ən gözəl sözlərdən sənin üçün “çələng” toxuyaram. Dünyanın ən gözəl musiqisini sənə ünvanlayaram…\nAnam Məşədi Südabə xanım analar anasıdır. O 1950-ci ildə dekabrın 22-də Salyan rayonunun Şorsulu kəndində dünyaya gəlib. Əsil Azərbaycan xanımına məxsus bütün keyfiyyətləri özündə birləşirən Südabə xanım gözəl ailə başçısı, qayğıkeş ana kimi çoxlarına örnək olub. Südabə xanım həyat yoldaşı Əfsər bəylə çiyin-çiyinə altı övlad -2 oğul, 4 qız böyüdüb, onların hər birinə ali təhsil verib. Bu gün 12 nəvə sahibi olan el anası Südabə xanım tərbiyə etdiyi uşaqlarından razıdır.\nÖvladları da öz növbəsində onun zəhmətini yerə vurmayıb, nəsillərinə layiq insan kimi etimadlarını doğruldub.\nHərdən mənə elə gəlir ki, mənim anam fərqlidir. O başqa analardan həddindən artıq cəfakeşliyi, hər zaman narahat insan olmağı ilə seçilir. Biz bütün işlərimizi onun xeyir-duası ilə başlayırıq. Anam arxamız, dayağımızdır. Həyatda şəxsiyyət kimi formalaşmağımda, nüfuz, hörmət sahibi olmağımda onun tərbiyəsinin böyük rolu olmuşdur. Hər birimiz – Rövşən, Elşən, Nəzakət, Mahirə, Zeynəb, Kəmalə bu həyat səhnəsində layiqli ömür sürməyi anamızdan öyrənmişik. Bu gün aldığımız təhsil, tərbiyə, qazandığımız nailiyyətlərimizə görə özümüzü anamıza borclu hesab edirik. Məhz buna görə də ömrünün bu zirvəsində ona həyatda tanrıdan cansağlığı, sağlamlıq, gözəl günlər və hər zaman övladlarının xoş sorağını eşitməyi arzulayırıq.\n193 nömrəli orta məktəbin kimya müəllimi


Deputatlar Argentinadadır – Yenicag.Az\nAna Səhifə Cəmiyyət Deputatlar Argentinadadır\nYeni Çağ Media Qrupu – Mart 10, 2015 - 17:05\nCənubi Amerikada səfərdə olan Azərbaycan Milli Məclsinin deputatlardan ibarət nümayəndə heyəti Paraqvaydan sonra Argentinaya gedib. Buenos-Ayresdə olan deputatlar səfər çərçivəsində Argentinanın xarici işlər naziri Hektor Timermanla görüşüblər. Modern.az xəbər verir ki, görüşdə Azərbaycan-Argentina əlaqələri, ölkələrimiz arasında əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib.\nQeyd olunub ki, Argentina Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk ölkələrdən olub. Elə həmin vaxtdan etibarən iki ölkə arasında dostluq əlaqələrinin və əməkdaşlığın əsası qoyulub. Səmimi keçən söhbət zamanı həmçinin Azərbaycanın və Argentinanın qanunverici orqanlarında müvafiq dostluq qruplarının fəaliyyəti və qarşılıqlı səfərlərin ölkələrimiz arasında əməkdaşlığa verdiyi töhfələr müsbət qiymətləndirlib.\nGörüşdə beynəlxalq və regional məsələlər də diqqət mərkəzində olub. Deputatlarımız ölkəmizin xarici siyasəti, Ermənistanın Azərbaycana hərbi təcavüzü və münaqişənin regiondakı vəziyyətə təsiri barədə məlumat veriblər.\nMilli Məclisin üzvləri daha sonra Argentina Xarici İşlər Nazirliyinin Milli Xarici Xidmət İnstitutunda təqdimatında iştriak ediblər. Nümayəndə heyətinə Azərbaycanın Argentinalı Dostları Klubu adından ziyafət verilib.\nDeputatlar səfər zamanı Argentinanın qanunvericilik və icra hakimiyyətinin üzvləri ilə görüşlər keçirəcək, Buenos Ayres şəhərində müxtəlif mədəni və elmi tədbirlərdə iştirak edəcəklər.


İlham Əliyev: `Yadda qalan günlərdən həzz\nİlham Əliyev: `Yadda qalan günlərdən həzz alırıq`\n08:54 15 İyun 2015 Oxunub : 2182\nİyunun 14-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı, “Bakı-2015” birinci Avropa Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin sədri Mehriban Əliyevanın adından birinci Avropa Oyunları ilə bağlı Olimpiya Ailəsinin üzvləri üçün qəbul təşkil edilib.\nQəbulda iştirak edən qonaqların hər biri ilk Avropa Oyunlarının möhtəşəm açılış mərasiminin xoş təəssüratları ilə yaşayır. Ümumilikdə, “Bakı-2015” birinci Avropa Oyunları ilə bağlı ölkəmizdə görülən işlər beynəlxalq idman qurumları, tanınmış idman ekspertləri və nüfuzlu kütləvi informasiya vasitələrinin diqqət mərkəzindədir. Birinci Avropa Oyunlarında beynəlxalq idman ictimaiyyətinin tanınmış simalarının iştirakı isə bu oyunlara dünyada olan marağı bir daha aydın göstərir. Qitənin mötəbər idman tədbirini keçirməklə Azərbaycan həm də növbəti Avropa Oyunlarının standartlarını müəyyən etmək kimi şərəfli bir missiyasını yerinə yetirir.\nDövlətimizin başçısı mərasimdə çıxış etdi: “Azərbaycana bir daha xoş gəlmisiniz. Bu gün sizi burada, bu gözəl mehmanxanada görməkdən şadam və ümid edirəm ki, Azərbaycanda xoş vaxt keçirirsiniz.\nDövlət başçısı qeyd edib ki, 2012-ci il dekabrın 12-də qəbul edilən qərar tarixi qərar idi: “Biz miqyasına görə Yay Olimpiya Oyunlarından sonra ən böyük beynəlxalq idman tədbirini təşkil etmək imkanı əldə etdik. Avropa idmanı üçün isə bu, ədaləti bərpa edən qərar oldu. Çünki bildiyimiz kimi, digər qitələr uzun illərdir ki, öz Oyunlarını keçirirlər və yalnız Avropanın belə bir Oyunları yox idi. Buna görə də düşünürəm ki, bu, ədalətin təzahürü oldu. Çünki Olimpiya hərəkatının, Olimpiya ideyalarının, olimpizmin vətəni Avropadır. Bu, qədim Yunanıstanda başlanıb və daha sonra Baron de Kuberten onu bərpa etmişdir. İndi isə ədalət bərpa edildi və gördüyümüz işdən fərəhlənə bilərik.\nPrezident bildirib ki, Azərbaycanın qədim ənənələri, böyük tarixi və tarixi şəxsiyyətləri var: “Lakin müstəqil ölkə kimi, biz yalnız 24 ildir ki, mövcuduq. 1991-ci ildə biz müstəqilliyimizi bərpa etdik, lakin ilk müstəqil, demokratik respublika Rusiya imperiyasının süqutundan sonra 1918-ci ildə yaradılmışdır. Bu isə bütün müsəlman dünyasının ilk demokratik respublikası idi. Azərbaycanda məhz respublika idarəçilik sisteminin tətbiq olunması o zaman respublikanı yaradanların seçimi olmuşdur. Dərhal qadınlara səsvermə hüququ verilmişdir ki, bu, bir çox Avropa ölkələrindən əvvəl olmuşdur. Müsəlman dünyasının ilk operası, ilk baleti, ilk teatrı Azərbaycanda yaradılmışdır və biz bununla fəxr edirik. Azərbaycan hər zaman dinlərarası birgəyaşayış, multikulturalizm, etnik və dini müxtəliflik məkanı olub. Bu, hər zaman özünəməxsusluğumuzun tərkib hissəsi olub. Müstəqillik illərində isə dünyanın ehtiyac duyduğu bu müsbət trendlər daha da güclənmişdir və mən bununla fəxr edirəm”.\nİlham Əliyev vurğulayıb ki, Azərbaycan cəmiyyəti multikultural cəmiyyətdir: “Bu yaxınlarda mən Azərbaycanda Multikulturalizm Mərkəzinin təsis edilməsi ilə bağlı Sərəncam imzaladım və Bakının ən gözəl yerlərindən birində - Bayraq Meydanının yaxınlığında Tolerantlıq Abidəsinin açılışı oldu. Bunlar hamısı bizim həyatımızın və siyasətimizin tərkib hissəsidir.\nDövlət başçısının sözlərinə görə, bu gün Azərbaycan Avropa Oyunları kimi belə böyük miqyaslı tədbiri keçirmək imkanına malikdir. Bu, ötən illər ərzində əldə etdiyimiz nailiyyətlərin göstəricisidir: “Siyasi islahatlar iqtisadi islahatlarla tamamlanırdı. Demokratikləşmə siyasəti, qanunun aliliyi, fundamental azadlıqların və insan hüquqlarının qorunması bizim siyasətimizin prioritetləri olub. Azərbaycanda bütün azadlıqlar - media azadlığı, senzurasız azad internet təmin edilir, əhalimizin 70 faizi internet istifadəçisidir. Siyasi fəaliyyət azadlığı, toplaşma azadlığı, din və vicdan azadlığı mövcuddur. Eyni zamanda, biz iqtisadi islahatlar nəticəsində müstəqil xarici siyasət yürüdürük. Çünki bu gün iqtisadi cəhətdən zəif olanda beynəlxalq arenada öz mövqeyini müdafiə etmək çətin olur. Bu gün Azərbaycan dünyada çox yaxşı nüfuza malik olan dövlətdir. Bunun ən bariz nümunəsi bir neçə il əvvəl Azərbaycanın dünyanın ən mötəbər qurumu olan BMT Təhlükəsizlik Şurasına qeyri-daimi üzvlüklə bağlı namizədliyini irəli sürəndə 155 ölkənin dəstəyini qazanması olmuşdur. İlk dəfə Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasında təmsil edilmişdir. Bu, bizim siyasi və diplomatik fəaliyyətimizin zirvəsi olmuşdur. İqtisadi islahatlar olmasaydı, yəqin ki, biz buna nail ola bilməzdik”.\nPrezident bildirib ki, bu gün böhranlara baxmayaraq, Azərbaycan iqtisadiyyatı sabitdir, dayanıqlıdır və inkişaf edir: “Son 10 il bizim iqtisadiyyatımızın görünməmiş inkişafı illəri olmuşdur. İqtisadiyyatımız 3 dəfə artmışdır. Biz yoxsulluğu 49 faizdən 5 faizə endirə bilmişik. İşsizlik 5 faizdən aşağıdır. Xarici borcumuz ümumi daxili məhsulun 10 faizindən azdır. Bu ilin yanvarında mən prezident Patrik Hikki ilə Avropa Oyunlarının təqdimatını etdiyimiz Davos İqtisadi Forumu Azərbaycanı qlobal iqtisadi rəqabətlilik baxımından 38-ci yerə layiq görmüşdür. Məhz bu islahatlar bizə gələcəyə nikbinliklə baxmağa imkan verir.


50 sot torpaq sahəsi, Zirə qəs. - elanlar Bakida alqi satqi - Tezbazar.az\nElan kodu: 1032635\nYerləşdirmə yeri Zirə qəs.\n5 sot torpaq satılır Binəqədi\n5 sot torpaq satılır Binəqədi Xan Hamamının yanı Bələdiyyə sənədi ilə,yaxşı yerdir 27.500 manat\nGənclər Şəhərciyi,trassda 5 sot.Çıxarışıa\nTəcili,dəyərindən ucuz satılır ! Bakı Sumqayıt yolu,Yeni Gənclər Şəhərciyin yanında,əsas yoldan 50 metr mesafede 5 sot hasara alinmish torpaq sahəsi satılır. Sənəd 3 sota Çıxarış Xüsusi Mülkiyyət.\nHöküməli qəsəbəsi nur təpə deyilən ərazidə 2 sot torpaq satilir heç bir tikinti işi görülməyib 550 ədəd kubik var içində real aliciya endirim olunacaq\n4.5 sot torpaq sahəsi, Mehdiabad r\nQiymətdə endirim olacaq Sahə, sot: 4.5 Yerləşdirmə yeri: Mehdiabad r.\n24 sot torpaq sahəsi, Sabunçu ray\nSabunçı rayonu.Ləhic bagları qlavnı yoldan girişində 800-1000 metr içəridə 12 sot+12 sot torpaq sənədi Çıxarışı var hər iki torpaqın daş zaborun içində zaborun hündürlüyü yarım metrdir.Torpaq özü cox yaxşı yerdə\nSuvelanda cox prestijli bir yerde,"Gulculuk" savxozu deyilen erazide, merkezi yoldan texminen 800 metre iceride 4 terefi yasayis olan mehellede 12 sot torpaq sahesi satilir.Torpaq sahesi 4 terefden\nMaştağa-Nardaran yolunda, "Ləhic bağları"-nda, magistral yoldan 1,3 km məsafədə, yolu asvalt, 2 tərəfdən hasara alınmış 12 sot torpaq sahəsi satılır. Həyət hündürlükdə yerləşir və dənizə möhtəşəm panoraması\nev alqi satqisi ustalar ev temiri kurslar kondisoner ustasi yuk dasima samsung galaxy s6 edge plus satiram avtomobil satisi tecili satilan evler 2021 sebet.az turlar.az masinlar su matorlari akumlyator


Dieqo Qusmao Gəncədə mənzil axtarır » Football-plus.az\n09 sen 01:18aktual\n“Sambaçı” növbəti turda “Kəpəz”ə kömək edəcək\nİlk iki turda xala həsrət qalan “Kəpəz”in baş məşqçisi Etibar İbrahimov ötən saylarımızın birinə müsahibəsində uğursuz startı sərəncamında təcrübəli futbolçuların olmaması ilə əlaqələndirmişdi. Etibr bəyin bir fikiri xüsusi ilə diqqəti çəkən olmuşdu: “Hazırda heyətdə yer alan futbolçuların hamısı Gəncə futbol məktəbinin yetirmələridi. Sonuncu dəfə 1995-ci ildə “Kəpəz”də ancaq yerli oyunçular top qovub”.\nİbrahimov ancaq gəncəli futbolçularla işlədiyini xüsusi qeyd etsə də, nədənsə, heyətdə yer alan Dieqo Qusmaonu unudub. Ötən ilin qışında “sarı-göylər”in sabiq baş məşqçisi Yunis Hüseynovun istəyi ilə kollektivə cəlb olunan braziliyalı xavbek hələ də Gəncə klubunun düşərgəsindədi. Mətbuatda yayılan xəbərlərə inansaq, bir neçə gündən sonra 30 yaşını qeyd edəcək “sambaçı” məşqlərə çıxsa da, çempionat oyunlarında komandaya kömək etmir. Əvəzində ayda 7 min dollar maaş alımaqla klubun büdcəsinin tozsoran kimi sovurur. Mövsümlərarası fasilədə klub rəhbərliyi onu yola yola salmağa cəhd etsə də, futbolçu FİFA-ya şikayət ünvanlayacağını bildirməklə rəsmiləri geri çəkilməyə məcbur edib.\nMəsələyə aydınlıq gətirmək üçün “sarı-göylər”in mətbuat katibi Azad Mustafayevlə əlaqə saxladıq. Azad bəy “sambaçı”nın maaşından xəbərsiz olduğunu bildirsə də, meydana çıxmamağının və Şəmkirdə məskunlaşmasının səbəbini açıqladı: “Bildiyiniz kimi, “Kəpəz” mövsümə Şəmkirdə hazırlaşırdı. Dieqo hər gün Gəncədən Şəmkirə gedib gəlməmək üçün bir müddət Şəmkirdə ev kirayələməyə qərar verdi. Ancaq artıq Gəncəyə köçməyə hazırlaşır. Hazırda şəhərdə yeni mənzil axtarışındadı. Yəqin ki, yaxın günlərdə braziliyalı futbolçu Gəncədə məskunlaşacaq. O ki qaldı onun meydana çıxmamasına, bir müddət zədəli olduğundan tam gücü ilə məşq edə bilmirdi. Yarımmüdafiəçi iki gün öncə həkim müayinəsindən keçib və ona problemin geridə qaldığını bildiriblər. Ümid edirik ki, artıq növbəti turda Dieqo meydana çıxıb komandaya kömək edəcək. O təcrübəsi ilə gənclərə yardımçı olacaq”.\nYeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, dünən “Kəpəz” daha bir yoldaşlıq oyunu keçirib. Etibar İbrahimovun komandası doğma meydanda “Qəbələ”nin U-19-u ilə qarşılaşıb. Komandaların cəhdlərinə baxmayaraq, hesabı açmaq mümkün olmayıb.\n“Kəpəz”də fevralın maaşı verildi Dario ilə mövsümün, Dieqo ilə ilin sonuna qədər Yunis Hüseynov Darionun yolunu gözləyir Qvanzavla iranlı getdi, Dieqo Qusmao komandaya qoşuldu Nimeli qalmadı, Dieqo Qusmao gəlir


Mərkəzi Bank: Azərbaycanda pul bazarı inkişaf etdiriləcək | Report.az\nMərkəzi Bank: Azərbaycanda pul bazarı inkişaf etdiriləcək\nMərkəzi Bank: Azərbaycanda pul bazarı inkişaf etdiriləcək “2018-2020-ci illərdə rəqəmsal ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə dövlət proqramı”nın icrası çərçivəsində bank sektorunun yenidən canlandırılması nəzərdə tutulur”.\n16 May , 2019 16:23\n“2018-2020-ci illərdə rəqəmsal ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə dövlət proqramı”nın icrası çərçivəsində bank sektorunun yenidən canlandırılması nəzərdə tutulur”.\n“Report” xəbər verir ki, bu barədə Maliyyə və Texnologiyalar Sammitində çıxışı zamanı (“Fintex Sammit”) Azərbaycan Mərkəzi Bankının Ödəniş sistemləri və hesablaşmalar departamentinin direktoru Kəmalə Qurbanova bildirib.\n“Qəbul olunandır ki, inkişaf etmiş maliyyə sistemi olan ölkələrdə rəqəmsal, nağdsız ödənişlərin çəkisi yüksək olur. Bu istiqamət bizdə ikinci yerdə durur. Qeyd olunan istiqamət çərçivəsində bank sektorunun sağlamlaşdırılmasının başa çatdırılması, pul bazarının inkişafı nəzərdə tutulur”, - K.Qurbanova deyib.


Aprelin 23-ü Məşədi Dadaş məscidinin dini icmasının üzvləri Bakıda yerləşən Həzrət Məryəmin Məsum Hamiləliyi Kilsəsinə gediblər.\nLent.az -a verilən məlumata görə, icma üzvləri Şri-Lankadakı kilsələrə terror hücumları fonunda xristianlarla həmdərd və bir olduğunu nümayiş etdiriblər.\nMüsəlman gənclər kilsə önündəki Həzrət Məryəm heykəlinə güllər qoyub, kədər sözlərini yazıblar.\nİcma nümayəndələri kilsənin ruhanisi yepiskop Vladimir Fekete ilə görüşərək başsağlığı veriblər. Bildirilib ki, baş verən terror aktı yalnız xristianlara qarşı deyil, qəlbində Allaha inam və sevgi olan hər kəsə qarşı törədilib. Bu ağır günlərdə inanclı insanlar, dinindən asılı olmayaraq bir birinin yanında olmalı və insanlığı qardaş qırğınına sürükləyənlərin müqabilində vəhtət nümayiş etdirməlidirlər. Azərbaycanda müsəlmanlarla xristianlar hər zaman sülh və qardaşlıq mühitində yaşayıblar, bundan sonra da belə olacaq. Məscid nümayəndəsi deyib: "Dünyanın hər harasında bir kilsəyə hücum olursa, bunu öz məscidimizə hücüm kimi dəyərləndiririk. Bu gün icmanızın simasında Kolombodakı terror qurbanlarının ailələrinə dərin hüznlə başsağlığı verməyə gəlmişik. Bu hamımızın acısıdır".\nÖz növbəsində Azərbaycan katolik icmasının rəhbəri yepiskop Vladimir Fedeke təşəbbüsə görə müsəlmanlara təşəkkür edib. Onun sözlərinə görə, bu cinayətin Tanrı adına edilməsi daha da acınacaqlıdır və müxtəlif din nümayəndələrinin birliyi olduqca mühümdür.


Arvadını kişilərə satan ərin “namus”u oyandı – VİDEO – LUXLİFE.AZ\nBoşadığı, amma birlikdə yaşadığı arvadını fahişəliyə vadar edən, qadını hər gün “müştəri”lərə satan ər sonucda “namusa boğularaq” qadını döymək istəyib. Lakin onu sabiq arvadının sevgilisi güllələyib. Olay İstanbulda yaşanıb.\n26 yaşlı Abdülkadir Turan bu ilin əvvəlində arvadı Çağla ilə boşanmışdı. Lakin Abdulkadirlə 24 yaşlı Çağla bir mənzildə yaşamağa davam edirdilər. 2 ay əvvəl isə Abdulkadir arvadını fahişəliyə vadar edib, qadını hər gün bir neçə kişiyə “satıb”. Çağla Turan əvvəl etiraz etməyə çalışıb, lakin vəhşicəsinə döyüləndən sonra fahişəliyə razılaşıb.\nBundan xəbər tutan Abdulkadir Turan həmin ünvana yollanıb. Şahini çağıran Abdulkadir qışqırmağa başlayıb: “Arvadım gecəni sənin evində qalıb! Ya onu mənə qaytar, ya da yanında qalırsa, hər gecənin pulu ver. Müftə heç nə olmur!”\nGöygölə dolu yağdı – foto


Hakim futbolçunu təpiklə vurdu, sonra isə… – Günün Səsi\nHakim futbolçunu təpiklə vurdu, sonra isə…\n0\t16 Yanvar 2018 20:55\nFransa çempionatının 20-ci turu çərçivəsində Nantda eyniadlı yerli klub və “Pari Sen-Jermen” arasında keçirilən matçın baş hakimi Toni Şapron meydan sahiblərinin onu yerə yıxan oyunçusu Dieqo Karlosu təpiklə vurub və meydançadan kənarlaşdırıb.\nGununsesi.info xəbər verir ki, qalmaqallı insident görüşün 90-cı dəqiqəsində parislilərin hücumu zamanı baş verib. Topa yiyələnə bilməyən futbolçu hakimə toxunub və onu yaşıl örtüyün üzərinə yıxıb. Bundan hirslənən Şapron özünü braziliyalıya yetirib və oyunçunu ayağı ilə vurub. Bununla da kifayətlənməyən hakim Karlosa ikinci sarı, ardınca qırmızı kart göstərib və parislilərin lehinə cərimə zərbəsi təyin edib.\nParis klubu səfərdə 1:0 hesabı ilə qalib gəlib və “Monako” klubunu 11 xal qabaqlayaraq turnir cədvəlində liderliyini davam etdirir.


“Təmiz adamlar vəzifəyə gətirilməlidir...” “Bu, acgözlük, xalqın qanını sormaqdır”\n"Bəndənizlə, məsələn, Rövnəq Abdullayev arasında nədən bu qədər sosial uzaqlıq olmalıdır?.."\n10/10/2019 [16:31] - Cəmiyyət - ( 1194 dəfə baxılıb)\nModerator.az Milli Məclisin deputatı Əli Məsimlinin AzPolitika.info-ya müsahibəsin təqdim edir.\n- Əli müəllim, Əli Əsədovun baş nazir təyin edilməsi qəfil baş verdi və bu təyinat cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmadı. Necə qarşıladınız bu dəyişikliyi?\n– Təyinatı müsbət qiymətləndirirəm. Yeni baş nazir tanıdığım adamdır. Onun tərcümeyi-halına baxsanız görərsiniz ki, iqtisadçıdır, SSRİ zamanı bu sahədə aparıcı rol oynayan Moskva Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu bitirib. Sonradan xeyli müddət AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutunda çalışıb, iqtisadiyyatdan dissertasiya müdafiə edib, Dövlət İdarəçilik və Politologiya İnstitutunda müəllim və kafedra müdiri olub. Son 20 ildə isə Prezidentin iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi postunu tutub. Deməli, yeni Baş Nazirin baza təhsilidir, eyni zamanda fəaliyyət göstərdiyi sahələr istisadiyyatla bağlı olub. Bir tərəfdən iqtisadiyyatın nəzəri tərəflərindən xəbərdardır, digər tərəfdən Prezidentin iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi kimi iqtisadiyyatın praktiki tərəflərindən məlumatlıdır. Nazirlər Kabinetinin rəhbəri kimi iş əmsalı kifayətdir, qalır onu reallaşdırmaq. Bunun üçün də Strateji Yol Xəritəsində müəyyən edilən istiqamətdə Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətində olan məsələlər üzərində işləməli, Azərbaycanda iqtisadiyyatın real, maliyyə və sosial sektorunda islahatların dərinləşdirilməsi üçün səmərəli fəaliyyət göstərməlidir.\n- Ümumiyyətlə, Baş Nazir dəyişikliyi gözlənilən idimi?\n– Təbii ki, əvvəlcədən kadr islahatlarının gözlənilməsi barədə məlumatlı idim, amma konkret adlar məsələsində bilgim yox idi. Baş Nazirin təyinatı haqqında isə oktyabrın 7-də bildim. Yəni təyinatdan bir gün əvvəl.\n- Qeyd etdiniz ki, kadr islahatları haqqında məlumatlısınız. İndi cəmiyyətin ən müxtəlif çevrələrində yeni təyinatların olacağı, yəni dəyişikliklərin davam edəcəyi gözləntisi var. Sizcə, dəyişiklikləri zəruri edən səbəblər hansılardır?\n– Əgər sosial şəbəkələrdə, kafedə belə müzakirələr aparılırsa, deməli buna sosial sifariş var. Sosial sifariş də təsadüfi xarakter daşımır. Azərbaycanda növbədənkənar prezident seçkilərindən sonra islahatların yeni mərhələsi başlanıb. Bu mərhələdə həm istehsalın inkişafına yönəlik islahatlar aparılıb, həm Vergilər Nazirliyi və digər qurumların timsalında maliyyə sektorunda addımlar atılıb, həm də 4 milyon insanı əhatə edəcək sosial paket həyata keçirilib. Bu prosesi əhatəli reallaşdırmaq üçün tələb olunan şərtlərdən biri idarəetmənin təşkilati quruluşunun həm effektliliyini təmin etmək, həm də kadr islahatları ilə müşahidə olunan şəkildə addımlar atmaqdır. Bu mənada kadr islahatları aparılıb, amma bu proses daha da sürətlənməlidir. Yeni mərhələdə islahatların səmərəliliyini artırmaq, doğrudan da xalqın daha çox fayda götürməsi üçün müasir dövrün tələblərindən baş çıxaran, dünyada gedən prosesləri analiz edən və bunun əsasında aparılan siyasətdə korrektələr etməyi bacaran, üstəlik, əli təmiz və dövlətçilik təfəkkürü olan insanların vəzifəyə gətirilməsi çox vacibdir.\nYa korrupsiyadan uzaq, təmiz, yüksək dünyagörüşlü insanlar görəvə gətirilməlidir, ya da iqtisadiyyatın səmərəliliyi geriyə gedəcək.\n- Bəs indi iqtisadiyyat hara gedir?…\n– Hazırda islahatların yeni mərhələsi insanlarda ümid yaradıb. Bu ümidi doğrultmaq üçün fikirdə, sözdə və əməldə Azərbaycan dövlətçiliyinə xidmət edən, korrupsiyadan uzaq, xalqın və dövlətin maraqlarını fəaliyyətində üstün tutan bacarıqlı kadrlardan daha çox istifadə edilməlidir. Hesab edirəm ki, bu proses yaxın illərdə özünü göstərəcək. Başqa yol yoxdur.\n- Doğrudanmı hazırda MDB məkanında ümumdaxili məhsulun (ÜDM) həcminə görə ən zəif temp Azərbaycanda müşahidə edilir?\n– Azərbaycan iqtisadiyyatı uzun müddət neftdən asılı iqtisadiyyat kimi addımlayıb. Neft bumu dövründə bizim iqtisadiyyatımızda dünyada nadir hesab olunan səviyyədə iqtisadi artım olub. Orta hesabla 16% qədər artıma olub, bəzi illər üzrə 25 % artım olub. Neft bumu səngidikdə isə, iqtisadiyyat neftdən asılı olduğu səbəbindən, eyni zamanda neft hasilatının və qiymətinin aşağı düşməsi Azərbaycanda templəri aşağı salıb. İndi çalışmaq lazımdır ki, qeyri-neft sektorunun inkişafına təkan verilsin və bu yolla inkişaf tempi sürətlənsin. Məsələn, bu ilin avqust ayına qədər göstəricilərə əsasən qeyri-neft sənayesində 15 faizə qədər artım qeydə alınıb. Kənd təsərrüfatı sahəsində 6 faizdən çox artım olub. Harada sərmayə qoyulur və bu sərmayədən səmərəli istifadə edilirsə, orada atrım var. Harada sərmayələrdən “əvvəlki qaydada” istifadə edilirsə, orada artım ola bilməz.\n- “Əvvəlki qayda” dedikdə konkret nəyi nəzədə tutursunuz?\n– Konkret olaraq sərmayə korrupsiyanın yeminə çevrilirsə, orada artım ola bilməz.\n- Əli müəllim, 2019-cu ildə minimum əməkhaqqı 250 manata çatdırıldı. Sizcə, aşağı kateqoriyaya aid insanlarımız bu pulla 1 ay yaşaya bilərmi?\n– Son illərin tendensiyasına baxanda görürük ki, minimum pensiya və maaşların artırılması 2019-cu ildə əvvəlki illərlə müqayisədə daha böyük templə olub. Məsələn, mart ayına qədər vahid taarif cədvəli üzrə maaş alanların birinci kateqoriyaya aid olanı 170, 15-ci kateqoriyaya aid olanı isə 251 manat idi. İndi minimum əməkhaqqının artırılması ona gətirib çıxarıb ki, 15-ci kateqoriyaya aid olan 250 manat indi birinci kateqoriya olub. Yəni bu vahid taarif cədvəlinin bütün kateqoriyalarında olan işçilərin maaşlarının 50, 60, 70, bəzisində 100 manatdan çox artırılmasına gətirib çıxarıb. Amma Azərbaycanda qiymətlərin indiki səviyyəsi ilə götürəndə orta aylıq əməkhaqqı 600 manatın altındadır və ilin sonuna qədər 600 manatı ötəcək. Büdcə təşkilatında çalışanların da xeyli hissəsi 300, 400 manat maaş alır. Bu pulla da yaşamaq çətindir.\nŞəxsən mənim Milli Məclisdə qaldırdığım məsələlərin içərisində əməkhaqqı, pensiya və digər ödənişlərin artırılmasının davam etdirilməsi qırmızı xətlə keçir. Əməkhaqqı və təqaüdlərin indiki səviyyəsi qane etmədiyi üçün mən bunu əsaslandırılmış formada qeyd edirəm. Ona görə də, milli gəlirin bölünməsində ədalətsizlik aradan qalxmalıdır. MDB məkanında yeni yaradılan və “Dəyər” adlandırılan ÜDM-nin 45 faizindən çoxu Rusiyada əməyin ödənilməsinə sərf edilir. Bu proses bizdə 20 faizin ətrafında gedir. Qazaxıstanda bu 30 faizdən çoxdur. Əgər biz ÜDM bölgüsündə əməyin ödənilməsinin xərclərini Qazaxıstan səviyyəsinə, yəni 30 faizə çatdırsaq, bu zaman MDB məkanında Rusiyadan sonra ikinci yerə gəlib çatarıq.\n- Maaşların qaldırılması ilə paralel olaraq qiymət artımı da davam edir. İnflyasiya əmək haqlarının artırılan hissəsini “yeyir”. Başqa sözlə, bu prosesdən daha çox möhtəkirlər yararlanır. Amma onlara qarşı sərt tədbirlərin görüldüyü hiss edilmir. Niyə?\n– Əmək haqlarının artırılması irəliyə doğru addımdır, digər tərəfdən monopoliyaya qarşı ciddi mübarizə aparmaq lazımdır ki, artan maaş süni qiymət artımının yeminə çevrilməsin. Bu məsələ mübahisəli xarakter daşıyır. Əslində mən bu fikirləri deyəndə, bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun olaraq, qiymətlərin artmasını nəzərdə tutmuram. Əgər dövriyyəyə əlavə pul daxil olursa, bu əlavə təzyiq yaradır və həmin təzyiqin bir hissəsi inflyasiyaya çevrilir. Bu, bazar iqtisadiyyatının qanunudur. Bir də var ki, monopolistlər əmək haqlarının artırılması haqda dövlət tərəfindən informasiya verilməsinin səhəri günü qiymətləri artırmağa başlayırlar. Normalda bu informasiyada qeyd edilir ki, 15 gün və ya bir aydan sonra maaşlar qaldırılacaq. Əmək haqlarının artırılması barədə informasiyanı eşidən kimi qiymətləri qaldırmaq necə bazar iqtisadiyyatı ola bilər? Əslində bu monopolistlərin acgözlüyü,millətin qanını sormaq hərisliyidir. Nəticə də budur ki, işçi köhnə maaşla 100 vahid alırdısa əmək haqqlarının qalxmasından sonra bu pulla yenə də 100 vahid ala bilir. Bu, xalqın soyulmasının acgöz variantıdır və bunu aradan qaldırmaq lazımdır. Mənim biliyim imkan verir ki, bazar iqtisadiyyatının nə olduğunu anlayım. Bu artıq acgözlük, xalqın əlində olan pulların müxtəlif üsullarla mənimsəmək variantıdır. Bunun bazar iqtisadiyyatına yaxından-uzaqdan aidiyyatı yoxdur.\n- Amma qeyd etdiniz ki, islahatlar gedir. Nədən bu islahatlar monopolistlərin “at oynatdıqları meydanları” da əhatə etmir?…\n– Ona görə ki, həmin monopolistlərin xeyli hissəsi vəzifədədir. Ya birbaşa iri kapital daşıyıcısı olan şirkətlərin başında dururlar, ya da dolayısı yolla onlara nəzarət edərək, həmin sahələri monopoliyaya götürürlər. Və ya öz çətiri altında saxlayır və digər təmiz işləyən, Azərbaycana fayda vermək qabiliyyəti olan iş adamlarını sıradan çıxarır, lazım gələndə qiymətlərlə də oynayırlar. Harada monopoliya varsa, orada iqtisadiyyatın yüksək səmərəsindən, ədalətli qiymətlərdən, xalqın güzəranının sürətlə yaxşılaşmasından danışmaq olmaz. Ona görə də, məmur biznesini və məmur sahibkarlığını aradan qaldıran kimi monopoliyaların xeyli hissəsi öz-özünə ləğv olub gedəcək.


"Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış 20 yaş olmalıdır" | Sizinyol.com\n“Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış 20 yaş olmalıdır”\nÜzeyir Cəfərov: “Bəziləri hərbinin çətinliklərinə dözməyib özünə və ya əsgər yoldaşına xətər yetirir”\nAzərbaycanda ümumi təhsilin 12 illik olması nəzərdə tutulur və bu istiqamətdə müzakirələrə başlanılıb. 12 illlik təhsilə keçidlə bağlı əsas maraq doğuran məsələlərdən biri də hərbi xidmət yaşı ilə bağlıdır. Bu sahədə gələcəkdə qanunvericilikdə dəyişikliklərin olacağı halda hərbi xidmətə çağırışla əlaqədar “Hərbi xidmət haqqında” əsasnaməyə yenidən baxıla bilər.\nBəs görəsən Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış yaşı lazımı səviyyədədir?. Əsgərlik yaşının artırılması nə dərəcədə düzgün olar?\nEkspert bildirib ki, bu barədə müxtəlif fikirlər səsləndirilir. Lakin Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırışın 20 yaşından həyata keçirilməsinin tərəfdarıyam: “ Orta məktəbi bitirən gənc, təcrübəsiz bir insan əgər ali təhsil müəssisəsinə daxil olmursa və ya uğursuzluqla üzləşirsə hərbi xidmətə üz tutur. Hərbi xidmətdə isə heç bir həyat təcrübəsi olmayan bir insan rejim çərçivəsində olan mürəkkəb sistemlə üzləşir. Yəni həyat sınaqları ilə qarşılaşmayan gənc səhər erkən oyanmaqda, müntəzəm idman hərəkətləri etməkdə, hansısa tapşırıqların öhdəsindən gəlməkdə çətinlik çəkir. Bu cür gənclər sağlamlıq, mənəvi-psixoloji, kollektivə adaptasiya baxımından problemlər yaşayır”.\nÜzeyir Cəfərovun sözlərinə görə, orduda baş verən bir çox neqativ hadisələr məhz hərbi xidmət yaşının az olması ilə bağlıdır: “Bəziləri hərbinin çətinliklərinə dözməyib özünə və ya əsgər yoldaşına xətər yetirir. Bu insan psixologiyası ilə bağlı təsdiq olunmuş metoddur. Yəni yeni mühitə adaptasiya problem yaradır. Amma 20 yaşı olan bir gənc hərbi xidmətə gəlməmişdən öncə məktəbi bitirib müəyyən kollektivdə çalışır, cəmiyyətdə sərbəst həyat sürməyə başlayır. Məhz bundan sonar gənclərin hərbi xidmətə gəlməsi daha məqsədəuyğundur. Həmçinin nəzərə almalıyıq ki, Azərbaycanda hərbi xidmət yaşı 35-ə qədərdir. Yəni bu yaşa qədər hər bir vətəndaş hərbi xidmətə gedib öz borcunu yerinə yetirə bilər”. (Islaminsesi.az)\n20 yaş Azərbaycanda çağırış hərbi olmalıdır” xidmətə


Robero Bordin: "Karikarinin qərarını gözləyirik - | Newsport.az\n"Məqsəd uğurlu startdı" - "Neftçi"nin yeni transferi\nEmil Balayev Qazaxıstanda əlçatmazdır\n"Qarabağ"ın istədiyi futbolçu: "Danışığımız davam edir"\nRamil Şeydayevin yeni klubu müəyyənləşdi\n"Düşünürəm ki, "Qarabağ"la oyun daha çətin keçəcək"\n"Qarabağ"da 3 illik müqavilə: Bunlar qərarıma müsbət təsir göstərdi\n“Neftçi” “Şerif” səviyyəsindədir” - Kristian Efros\n"İlk oyunda 3 qol buraxmaq çox deyil" - "Neftçi"nin rəqibi\n"Yeni sistemi ilk turlardan tətbiq etməyə başlayacağıq" - Elgiz Abbasov\nRobero Bordin: "Karikarinin qərarını gözləyirik\nKateqoriya: Ölkə futbolu | Tarix: 11.01.2019 15:47\n"Neftçi"nin baş məşqçisi Roberto Bordin açıq məşq zamanı jurnalistlərin suallarını cavablandırıb.\nNewsport.az saytı həmin müshaibəni təqdim edir:\n- Öncə hazırlıq barədə danışardınız.\n- Bərpa proseslərinə başlamışıq. Bundan sonra isə toplu və fiziki çalışmalara start verəcəyik.\n- Kvame Karikarini sərəncamınızda görmək istəyirsiz, yoxsa göndərilməyinə qərar vermisiniz?\n- Karikariylə münasibətlərimiz yaxşıdır. Bizim məqsədlərimiz var və bunun uğrunda mübarizə aparırıq. Karikari də bu yolda çalışan futbolçulardan biridir. İndi Kvamenin təklifləri var. Onun qərarını gözləyirik.\n- Baş məşqçilər iş yerlərini dəyişən sabiq klublarındakı futbolçuları da özləriylə aparırlar. “Şerif”dən nə üçün heç bir futbolçunu “Neftçi”yə dəvət etmədiniz? Onlar bura gəlmək istəmirlər?\n- Mən heç vaxt deməmişəm ki, keçmiş futbolçularımı burada istəmirəm. Hazırda transfer pəncərəsi açıqdır. Biz futbolçularla maraqlanırıq. Ancaq hazırda konkret bir futbolçu yoxdur ki, onu bura gətirək.\n- Hansı mövqeylərin güclənməsini istəyirsiniz?\n- Biz hazırda Karikari vəziyyətinə görə gözləmə mövqeyində idik. Bu məsələnin müəyyənləşməsini gözləyirdik. Yarımmüdafiə və hücum xəttinə oyunçu axtarırıq. Əsas odur ki, bura gələn futbolçu komandamızın hansı məqsəd uğrunda yarışdığını anlamalıdır.\n- “Qarabağ” Riçard Almeydanı və Reynaldonu geri qaytarıb. Düşünmürsüz ki, qış fasiləsindən sonra çempionluq uğrunda mübarizə daha da gərgin keçəcək?\n- Bizim üçün əsas öz yolumuzdur. Bunu düşünürük. Bu məqsəd uğrunda çalışırıq. Hazırda birinci yerdə gedirik. Hələ ki, vaxtımız var. Çalışacağıq ki, lazım olan transferləri edək. Komandaya fərq yarada biləcək oyunçular gətirmək istəyirik ki, daha da irəli gedək.\n"Səbail"in bolqarlarla ikinci duelinin vaxtı dəyişdirildi\n"Sumqayıt" hazırlığa başlayır\n"Bir dəfə bara getdik, Qurban Qurbanov dərhal xəbər tutdu" - Jezniçak sirləri açır\n3 güləşçimiz yarımfinalda - Yenilənir\n“Qarabağ”ın legioneri oynamadı, komandası qalib gəldi\n"Səbail"in oyunu 20:00-da\n"Neftçi" - "Sperantsa" oyunun saatı açıqlandı\nVassaras AFFA-da seminar keçirdi\n"Partizani" - "Qarabağ" matçının vaxtı açıqlandı\nAzərbaycanlı referi final oyununa təyinat aldı\n"Qarabağ"ın yeni transferi məşqlərə başladı\n"Səbail"in oyununun saatı açıqlandı\nMinsk-2019: Güləşçilərimiz yarışa qoşulur\nEmil Balayev "Ayntraxt"dan ayrılmasının səbəblərini açıqladı\nAmerika kubokunda 1/4 finalın cütlükləri müəyyənləşdi\n“Neftçi”nin Türkiyədə 10-cu günü - VİDEO\n"Səbail" yenə bolqarlara qarşı - Yenilənir\nYığmamız vətənə qayıtdı\n"Qarabağ" "Səbail"in rəqibi ilə üz-üzə - Yenilənir\n17:45 Daha bir idmançımız yarımfinalda\n17:12 "Səbail"in bolqarlarla ikinci duelinin vaxtı dəyişdirildi\n16:48 "Sumqayıt" hazırlığa başlayır\n16:38 "Bir dəfə bara getdik, Qurban Qurbanov dərhal xəbər tutdu" - Jezniçak sirləri açır\n16:11 3 güləşçimiz yarımfinalda - Yenilənir\n16:10 Boksçumuz yarımfinalda\n15:30 “Qarabağ”ın legioneri oynamadı, komandası qalib gəldi\n13:58 "Səbail"in oyunu 20:00-da\n13:52 "Məqsəd uğurlu startdı" - "Neftçi"nin yeni transferi\n13:11 Emil Balayev Qazaxıstanda əlçatmazdır\n12:57 "Neftçi" - "Sperantsa" oyunun saatı açıqlandı\n12:36 "Qarabağ"ın istədiyi futbolçu: "Danışığımız davam edir"\n11:49 Vassaras AFFA-da seminar keçirdi\n11:42 "Partizani" - "Qarabağ" matçının vaxtı açıqlandı\n11:18 Azərbaycanlı referi final oyununa təyinat aldı\n11:05 "Qarabağ"ın yeni transferi məşqlərə başladı\n10:53 "Səbail"in oyununun saatı açıqlandı\n10:46 Minsk-2019: Güləşçilərimiz yarışa qoşulur\n10:40 Emil Balayev "Ayntraxt"dan ayrılmasının səbəblərini açıqladı\n10:38 Amerika kubokunda 1/4 finalın cütlükləri müəyyənləşdi\n10:37 “Neftçi”nin Türkiyədə 10-cu günü - VİDEO\n10:23 "Səbail" yenə bolqarlara qarşı - Yenilənir\n10:19 "Qarabağ"ın ikinci oyununun saatı açıqlandı\n10:15 Yığmamız vətənə qayıtdı\n10:09 "Qarabağ" "Səbail"in rəqibi ilə üz-üzə - Yenilənir\n09:59 Millimiz Fransaya qarşı\n09:53 Ramil Şeydayevin yeni klubu müəyyənləşdi\n00:52 Lorenso Sotomayor 1/4 finalda - "Minsk-2019"\n20:53 Cüdoçularımız medal qazandı - Yenilənib\n17:42 Dani Alveş "Barselona"ya təklif edildi\n17:15 Baş məşqçi “sarı” aldı, tarixə düşdü\n16:45 "Nyukasl"da Benites dönəmi başa çatdı\n15:48 "Növbəti mərhələyə biz yüksələcəyik" - "Səbail"in futbolçusu\n15:42 "Sperantsa" - "Neftçi" oyununun saatı açıqlandı\n14:04 Aleksandr Səmədov Azərbaycanda oynaya bilər - "Bu haqda düşünürəm"\n13:41 Şeydayev Avstriyaya getdi\n13:30 "Qarabağ"ın rəqibi milli üzvünü alır\n12:37 "Belə yerdə futbol oynamazlar" - Lionel Messi\n11:34 “Səbail”dən Albaniya klubuna\n11:16 "Qarabağ"ın istədiyi futbolçu azad agent statusu aldı\n“Neftçi”nin Türkiyədə 10-cu günü\nKolumbiya qrup lideri kimi mərhələ adladı\nEmil Balayevli "Tobol" "Astana"ya çatdı


Əcnəbi cütlük telekanalda Bakıdakı bal ayından danışıblar - 15.01.2018, Sputnik Azərbaycan\nUkraynalı cütlük Bakıya ilk səfərdən sonra hər yay burada istirahət etmək qərarına gəlib 15.01.2018, Sputnik Azərbaycan\n23:28 15.01.2018 (Yenilənib: 21:26 16.11.2021)\n© Sputnik / Murad OrujovBakıda turistlər, arxiv şəkli\nUkraynalı cütlük Bakıya ilk səfərdən sonra hər yay burada istirahət etmək qərarına gəlib\nBAKI, 15 yanvar — Sputnik. Ukraynanın STB telekanalında yayımlanan "Зважені та щасливi" ("Çəkilmişlər və xoşbəxtlər") layihəsinin iştirakçıları — ailə cütlüyü Maksim və Alina Pismiçenkolar öz toy səyahətlərini Azərbaycanda keçiriblər.\nSputnik Azərbaycan bunu cütlüyün istirahətinin əks olunduğu videoçarxın yerləşdirildiyi şounun "Youtube" sosial şəbəkəsindəki rəsmi səhifəsinə istinadla xəbər verir. Cütlük verlişdə Bakı səyahətlərindən bəhs ediblər.\n"Bakı ailəvi istirahət, yeni nəsə görmək istəyən romantik cütlüklər üçün nəzərdə tutulub. Doğrusu, ora səfər edənə qədər biz heç təsəvvür belə etməzdik ki, Bakıda istirahət üçün bu cür imkanlar var. Adətən istirahət üçün Türkiyəyə, Misirə üstünlük verirlər. Bis isə qərarımızı vermişik, artıq hər il Bakını seçəcəyik" — deyə ilk dəfə təyyarə ilə xarici ölkəyə səfər edən Maksim və Alina etiraf ediblər.\nCütlük Bakıda İçərişəhərə, çimərliyə, Yanadağa və digər turistik yerlərə səfər ediblər. Cütlük öz istirahətlərindən məmnun qalıblar.\nQeyd edək ki, çəkilişlər AZAL aviadaşıyıcısının dəstəyi ilə Turizmin İnkişafı üzrə Milli Büro tərəfindən təşkil edilib.\nPismiçenko cütlüyü artıq beş ildir ki, birlikdədir. Amma onlar bu yaxında evləniblər. Cütlük "Зважені та щасливi" layihəsində artıq çəkidən azad olmaq və əlaqələrini daha da möhkəmləndirmək üçün iştirak edirlər. Bu şouda öz artıq çəkilərindən azad olmaq və dəyişərək nikahlarını qorumaq istəyən ailə cütlükləri iştirak edirlər.\nQeyd edək ki, 2017-ci ildə Azərbaycanı 57 756 ukraynalı turist ziyarət edib. Ümumilikdə isə ötən il ölkəmizi ziyarət edən turistlərin sayı 20% artıb.


Azərbaycanın olimpiadalar tarixində yeni rekorda imza atılıb - Report.az\nAzərbaycanın olimpiadalar tarixində yeni rekorda imza atılıb\nİdmançılar ən yüksək göstərici sayılan 10 medal həddini keçiblər 19 Avqust, 2016 01:37\nBakı. 19 avqust. REPORT.AZ/ Azərbaycan Yay Olimpiya Oyunlarında özü üçün yeni medal rekordu müəyyən edib.\n"Report"un məlumatına görə, ölkə təmsilçiləri "Rio-2016"da 11-ci medalı rəsmiləşdiriblər.\nBununla da ən yüksək göstərici sayılan London olimpiadasındakı 10 medal həddi keçilib.\n11-ci medalın sahibi qadın güləşçi Nataliya Sinişin olub. 53 kq. çəkidə çıxış edən ukraynalı legioner "Bakı-2015" I Avropa Oyunlarında olduğu kimi, "Rio-2016"da da bürünc medalçı olub.\n"Rio-2016"da cüdoçu Rüstəm Orucovla (73 kq) Elmar Qasımov (100 kq), eləcə də qadın güləşçi Mariya Stadnik (48 kq) və kanoeçi Valentin Demyanenko (1 nəfərlik qayıqla 200 metr məsafəyə yürüşdə) gümüş medal qazanıb. Yunan-Roma güləşçiləri Rəsul Çunayevlə (66 kq) Sabah Şəriəti (130 kq), həmçinin, qadın güləşçi Nataliya Sinişin (53 kq), kayakçı İnna Osipenko-Radomskaya (1 nəfərlik qayıqla 200 metr məsafəyə yürüşdə), taekvondoçu Patimat Abakarova (49 kq) və boksçu Kamran Şahsuvarlı (75 kq) bürünc medala sahib çıxıb.\nDigər boksçu Lorenso Sotomayor (64 kq) ən azı bürünc medalı özünə təmin edib. Onun medalının hansı əyar olacağı yarımfinal döyüşündən sonra müəyyənləşə bilər. Yəni Sotomayor da Şahsuvarlı kimi uduzsa, bürünc medalı rəsmiləşdirəcək. Finala çıxacağı halda isə o, ən azı gümüş medalçı olacaq və çempionluq uğrunda mübarizə aparacaq.\nQadın güləşçilər "London-2012"də də belə nəticə göstəriblər. 4 il öncə Stadnik gümüş medalçı olub, Yuliya Ratkeviç bürünc medal qazanıb. Bu dəfə Ratkeviç bürünc medalı son anda əldən verib, Nataliya Sinişin isə bu şansı qaçırmayıb.\nAzərbaycan "Atlanta-96"da 1, "Sidney-2000"də 3, "Afina-2004"də 5, "Pekin-2008"də 7, "London-2012"də 10 medal qazanıb. Rio-de-Janeyroda mükafat sayında artım tendensiyası davam etdirilib. 1992-ci ildə Barselonada olimpiya çempionları olan cüdoçu Nazim Hüseynovla idman gimnastı Valeri Belenki həmin vaxt MDB yığmasının heyətində çıxıb ediblər.


🥇 ▷ Apple IOS 13 versiyası.4 Və iPadOS 13.4 İCloud qovluq paylaşımı, trackpad dəstəyi və s » ✅\nApple IOS 13 versiyası.4 Və iPadOS 13.4 İCloud qovluq paylaşımı, trackpad dəstəyi və s\nRajesh Pandey bunu 24 mart 2020-ci ildə iOS 13-də yerləşdirdi\nApple Bu gün iOS 13 buraxıldı.4 Və iPadOS 13.4 Bütün uyğun iPhone və iPad cihazları üçün. İOS 13-ün ən son versiyası, ehtimal ki, əməliyyat sisteminin sonuncu böyük buraxılışıdır Apple Artıq iOS 14-ə diqqət, WWDC 2020-də iyun ayında elan edilməmişdən əvvəl tamamilə başlayacaqdır.\nIOS 13 təmin edir.4 Nəhayət iCloud Qovluq Paylaşımı, bir xüsusiyyət Apple Bu ilk dəfə keçən il WWDC 2019-da iOS 13 elan edərkən ortaya çıxdı. Ayrıca, silinmə simgesinin yerini dəyişdirərək poçt proqramı alət çubuğundakı narahatlığı aradan qaldırır. Digər diqqətəlayiq dəyişikliklər arasında iOS 13 də var.4 Trackpad dəstəyi, doğma siçan dəstəyi, yeni Memoji etiketlər və daha çox.\nYeni xüsusiyyətlərdən və təkmilləşdirmələrdən başqa iOS 13 də işləyir.4 Ayrıca, əməliyyat sisteminin sərbəst buraxıldığı gündən bəri zəif sabitliyi ilə məyus olmuş bir çox istifadəçini məmnun etməli olan bir sıra səhvləri düzəldir. IPad istifadəçiləri iPadOS 13-ə daxil olan yeni klaviatura qısa yollarını sevəcəklər.4 Şəkillər tətbiq etmək. Qısa yollar nişanlar arasında keçməyə, foto kitabxananızda axtarış etməyə və s. İmkan verəcəkdir.\nIPhone və ya iPad-i iOS 13-ə yeniləmək üçün Parametrlər -> Ümumi -> Proqram Yeniləməsinə gedə bilərsiniz.4 Və ya iPadOS 13.4.\nİOS 13 üçün tam buraxılış qeydləri tapıla bilər.4 Və iPadOS 13.4 Aşağıda:\nİOS 13 qurmaq üçün.4 Photo Recovery istifadə edərək, əvvəlcə Xcode 11 quraşdırın.4.\nQuickType Klaviaturası indi ərəb dili üçün proqnozlu girişi dəstəkləyir.\nQuickType Keyboard indi Yapon və Çin (Zhuyin) üçün birbaşa dönüşüm dəstəkləyir.\nQuickType Keyboard indi iPad 12 layout üçün Almaniyanın İsveçrə düzenlendirilməsini dəstəkləyir.9 Düym.\nMəsələlər həll edildi\nIPad 12 ölçülü planlar indi uyğun gəlir.9 Aparat klaviatura düzeni ilə bir çox dildə olan düymələr.\nBir tətbiq həmişə tətbiqetmədən istifadə edərkən əvvəlcədən icazə aldıqdan sonra ilk dəfə icazə tələb etdikdə cihaz dərhal sayt lisenziyası iddiasını göstərir. (57106235)\nSürətli nişan naviqasiyası, axtarış və albom yaratma imkanlarını yaradan iPadOS-da yeni klaviatura qısa yolları mövcuddur. Tam ekran rejimində olarkən klaviaturadan istifadə edərək təkrar rejimini silə və daxil edə bilərsiniz. (57195967)\nİOS və iPadOS 13 yeniləndikdən sonra.4 , Fizika sistemində köklü bir dəyişiklik səbəbiylə, RealityKit-in daha əvvəlki versiyalarından istifadə edərək səhnələri həmyaşıdları ilə sinxronizasiya edə bilməyəcəksiniz. MultipeerConnectivityService-də işləyən həmkarların uyğunsuz versiyaları varsa, yenə də əsas MCSession-da onlayn olacaqlar, ancaq izləyicini sinxronlaşdırmayacaqlar. İOS və iPadOS 13 əlavə edir.4 Ev sahibi uyğun olmayan müştərilərin MCSession-a dəvət olunmasının qarşısını ala bilməsi üçün yeni bir NetworkCompatibilityToken sinfi. Daha çox məlumat üçün Şəbəkə UyğunluğuToken sənədlərinə baxın. (59262764)\nNaviqasiya Görüntüsünü birdən çox sütunla istifadə edərkən, naviqasiya çubuğu artıq sütunları dəyişdirmək üçün bir nəzarət göstərir. (49074511)\nOnDrag və onDrop artıq iOS-da mövcuddur. (49661347)\nİOS 13-də digər dəyişikliklərə diqqət yetirin.4 Və iPadOS 13.4? Aşağıda şərh edin, bizə bildirin!


Whole Foods'dan John Mackey 'Şüurlu Kapitalizmi' necə kəşf etdi - Öz-Super-Ruh-Bazar\nNecə Whole Foods'dan John Mackey Biznes Etməyin Yeni Bir Yoluna Oyandı\n-dən bir parça oxuyun Şüurlu Kapitalizm: Biznesin Qəhrəmanlıq Ruhunu Azad etmək . 368 səhifə; Harvard Business Review Press\nBurada mövcuddur Amazon | Barnes & Noble | Indibound\nYeni Ön sözdən\nNə vaxt Şüurlu Kapitalizm bir il əvvəl nəşr olundu, onun ehtiva etdiyi fikirlər bir çoxları tərəfindən radikal hesab edildi. Ən radikallardan biri - və kitabın alt başlığında vurğulanan - biznesin qəhrəmanlıq təbiətinə, onun əsas fəzilətlərinə və daha çox insan üçün davamlı şəkildə hər hansı digər sosial və ya iqtisadi sahədən daha çox yaxşılıq etmək üçün qeyri-adi potensialına olan güclü inamımızdır. bəşəriyyət tərəfindən icad edilən sistem. Biznesin demək olar ki, hər bir problemin mənbəyi və heç birinin həlli kimi şərləndiyi və karikaturalaşdırıldığı bir vaxtda bu mesaj dünyaya müsbət təsir göstərmək istəyən bir çox sahibkarlar və biznes liderləri üçün ilham mənbəyi olmuşdur. əla iqtisadi gəlir təmin edən.\nNəşr edildikdən sonra bir çox iş adamları bizə öz hekayələrini necə izah etdilər Şüurlu Kapitalizm düşüncələrini dəyişdilər, təşkilatlarını təkmilləşdirdilər və ya onları gələcək üçün yeni və daha yaxşı yola saldılar. Daha çox insan böyük biznesin necə qurulacağına dair intuitiv mənada sözlər qoyan çərçivəyə görə minnətdarlığını bildirdi.\nİdeyaların olduğunu görməkdən məmnunuq Şüurlu Kapitalizm getdikcə artan sayda fərdlər və şirkətlər tərəfindən qəbul edilir. Şüurlu Kapitalizm ifadəsi indi bütün dünyada nisbətən yaxşı tanınır - bizneslər, media və biznes müəllimləri arasında. Keçən il biz mesajı yaymaq üçün dünyada yüzlərlə tədbirdə çıxış etdik Şüurlu Kapitalizm . Bu təcrübənin ən sevindirici cəhətlərindən biri bu ideyaların demək olar ki, universal cəlbediciliyi olmuşdur. Cənubi Koreya və Braziliya, Cənubi Afrika və Avstraliya, Birləşmiş Krallıq və Hindistan kimi fərqli yerlərdə biz tamaşaçıların həvəslə cavab verdiyini gördük. Şüurlu Kapitalizm . Kitab bir neçə dilə, o cümlədən Çin dilinə tərcümə olunur. Həqiqətən, hərəkət ( www.ConsciousCapitalism.org ) indi ABŞ-da yerli və regional bölmələrimizə əlavə olaraq, ölkə bölmələri vasitəsilə bir neçə ölkədə əhəmiyyətli iştiraka malikdir.\nLakin, əlbəttə ki, biznesin əsaslı və davamlı transformasiyaya məruz qalması və ictimaiyyət arasında yüksək etimad və hörmət qazanması üçün hələ çox yol var. Bu səbəbdən nəşriyyatımız Harvard Business Review Press nəşr edir Şüurlu Kapitalizm cilddə. Daha geniş auditoriyaya çatmaqla yanaşı, ümid edirik ki, kitabın orijinal versiyasından zövq alanlar kağız üzlü versiyanı öz komandaları və həmkarları, həmkarları və dostları, tələbələri və himayədarları, liderləri və təsir göstərənləri ilə bölüşməkdən ilham alacaqlar. Bu kağız üzlü nəşrin nəşri ilə ümid edirik ki, dörd prinsip təkcə Koreya polad istehsalçısı POSCO, Fransız məlumat təhlükəsizliyi firması Gemalto, Hollandiya bankı Rabobank və Cənubi Afrika tikinti şirkəti Murray kimi şirkətlər üçün deyil, daha çox şirkətlər üçün ümumi dilə çevrilir. & Roberts, bu yaxınlarda daha şüurlu varlıqlar olmaq səyahətinə çıxmışdır.\nBiz Şüurlu Kapitalizm hərəkatını qurmağa davam etməyə və biznes praktikasını zənginləşdirmək üçün müttəfiq hərəkatlarla tərəfdaşlıq etməyə sadiqik ki, bu, bütün dünyada ümid, fürsət və işıqlı düşüncə işığına çevrilsin. Ümid edirik ki, bu maraqlı səyahətdə bizə qoşulacaqsınız.\namma sən mənim yeni ögey anamsan\nfunt başına yavaş ocak toyuq vaxtı\nŞəfqətli həyata 12 addım\nboz saçlarda zəif işıqlar


Azərbaycanda keçmiş siyasi məhbus və bacısı təhdid edilir\nKeçmiş siyasi məhbus, ictimai fəal İlkin Rüstəmzadənin bacısı Türkan Rüstəmzadə tanımadığı şəxs tərəfindən küçədə təzyiqə məruz qalıb.\nBu barədə İlkin Rüstəmzadə Amerikanın Səsinə bildirib.\n“Dünən axşam bacım Türkan Rüstəmzadə Əhmədli metrosu tərəfdən evə gələrkən arxadan bir cavan oğlan onun ağzını əli ilə tutub və deyib ki, qardaşına denən ağıllı olsun. Bunu dedikdən sonra o əlini çəkib və qaçıb,” o qeyd edib.\nİlkin Rüstəmzadə bu hadisələrin onun siyasi fəaliyyəti və həbsxana həyatından bəhs edən yeni yazdığı “Qaranlığın hekayəsi” kitabı ilə bağlı olduğunu iddia edir.\n“Düşünürəm ki, bu, mənim siyasi fəaliyyətimlə bağlıdır. Kitabım da səbəb ola bilər. Amma,heç bir halda hər hansı bir qrupla münaqişəm yoxdur. Burada məsuliyyət birbaşa hökümətin üzərinə düşür. Haradasa 10 gün bundan öncə sosial şəbəkədə mənə qarşı kütləvi kampaniya başlanıb. Mən İran dövlətini və onun siyasətini dəstəkləyənləri tənqid etmişdim. Adını qoydular ki, guya mən dindarları təhqir etmişəm. Amma mənim yazdığım statusda heç bir halda dindarları təhqir etmə detalı yox idi. Hökümətin nəzarətində olan dindarlar bunu kampaniyaya çevirdilər və real təhdidlərə məruz qaldım. Hətta bu gün yeni status yazdıqdan sonra da yenidən xarici telefon nömrələrindən mənə təhqir və təhdidedici mesajlar yazmağa başlayıblar. Hətta vurmaqla, öldürməklə də təhdid edirlər” - deyə, o qeyd edib.\nKeçmiş siyasi məhbus hər iki hadisə ilə bağlı Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət etdiyini bildirib.\nAzərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən bildiriblər ki, bu məsələ araşdırılacaq və əlavə məlumat veriləcək.\nDaha sonra ictimai fəalın “Qaranlığın hekayəsi" adlı kitabı çap olunub. Bu kitabda müəllifin altı illik həbsxana həyatı zamanı (2013-2019-cu illər) yaşananlardan bəhs olunur.


Azərbaycanda İnternetdə problem: Provayderlər xidməti dayandırdı\nYayınlanma tarixi:27.02.2017 10:18:07\nBakıda bir çox internet istifadəçisi yenə internetsiz qaldı\nBir çox ADSL internet provayderləri artıq 3 gündür ki, müştəriləri internetlə təmin etmir. Heç birinin müştəri xidməti işləmir. Heç birinin saytına Azərbaycandan daxil olmaq olmur. Lakin "proxy" ilə bəzisinin saytı açır, bu o deməkdir ki, provayderlər özləri Azərbaycan internet şəbəkəsində öz saytlarına girişi məhdudlaşdırıblar.\nİslamazeri.az xəbər verir ki, "Nar Citynet" öz sosial şəbəkə profilindən bu haqda açıqlama yayıb. Açıqlamada deyilir: "Hörmətli abunəçilərimiz,\nİnternet və TV xidmətlərinin təminatında müşahidə olunan çətinlik yeni avadanlıqların quraşdırılması ilə bağlıdır. Hazırda texniki mütəxəssislər çətinliyin aradan qaldırılması üzərində çalışır və xidmətlər qısa zamanda bərpa ediləcək. Müvəqqəti çətinlik üçün üzr istəyirik."\nBakı Telefon Rabitəsi İstehsalat Birliyinin (BTRİB) tabeliyində olan “Bakinternet” provayderinin də internet xidmətində fasilələr və kəsilmələr müşahidə edilir. Lakin “Bakinternet”in "facebook" səhifəsi sonuncu dəfə ötən ilin dekabr ayının 8-də məlumat dərc edib.\n"Uninet", "superonline" provayderlərində də problemlər yaranıb, hazırda bu provayder telefonlara cavab vermir.


Azərbaycan Beynəlxalq Bankının “Kitabı dinlə”sosial layihəsinin ilk kitabları səsləndirildi - Biznes portal Finance Time\nAzərbaycan Beynəlxalq Bankının “Kitabı dinlə”sosial layihəsinin ilk kitabları səsləndirildi\nAzərbaycan Beynəlxalq Bankının 21 Fevral – Beynəlxalq Ana Dili Günü ərəfəsində start verdiyi “Kitabı dinlə” sosial layihəsi çərçivəsində ilk kitabların səsləndirilməsi başa çatdırılıb. Audio formatında hazırlanmış əsərlər məxsusi olaraq bu layihə üçün yaradılmış www.kitabidinle.az portalına yerləşdirilib. Bunlar Cəlil Məmmədquluzadənin “Hekayələr”i, Sədi Şirazinin “Gülüstan” əsəri, Andre Moruanın “Yad qadına məktublar” romanı və “Çərşənbə gününün bənövşələri” hekayəsidir. İndi hər bir internet istifadəçisi əsərləri bu portalda onlayn dinləyə, yaxud kitabın faylını yükləyə bilər.\nLayihəyə xüsusi dəyər qatan əsas məqamlardan biri isə, təbii ki, kitabların fiziki məhdudiyyətli şəxslər tərəfindən səsləndirilməsidir. İlk mərhələdə kitabları üç iştirakçı - Sevda Səfərəliyeva, Orxan Adıgözəl və Murad Məmmədov səsləndirib. Bank bu ideyanın reallaşmasına verdikləri dəstəyə görə “Kitabı dinlə” layihəsinin səslərini mükafatlandırıb.\nİştirakçılardan Sevda Səfərəliyeva fiziki məhdudiyyətli insanlarla bağlı indiyə qədər də müxtəlif sosial proqramlarda iştirakçı olduğunu, səsli kitablarla bağlı belə bir layihəyə isə ilk dəfədir ki, qatıldığını deyib:“Azərbaycan Beynəlxalq Bankının bununla bağlı elanını görəndə tərəddüdsüz müraciət etdim. Düşünəndə ki, oxuduğum hekayələri kimlərsə dinləyəcək, səsimlə oxunmuş hekayələr on illər qalacaq, bu, adamda xoş hisslər yaradır”.\nOrxan Adıgözəl isə çoxdankı arzusununreallaşmasına dəstək olduğuna görə Azərbaycan Beynəlxalq Bankına təşəkkürünü bildirib: “Andre Moruanın “Yad qadına məktublar” əsərini özüm bir müddət əvvəl oxumuşdum. Kitabı bitirdikdən sonra bu məktubları hər kəsin oxumasını arzulayırdım. “Kitabı dinlə” layihəsinə qatılarkən məhz “Yad qadına məktublar”ı oxumaq istəyimi bildirdim. Təşkilatçılara minnətdaram ki, arzumu nəzərə aldılar. Azərbaycan dinləyiciləri indi mənim səsimdə bu kitabla tanış ola biləcəklər. Mənim üçün bunun mənəvi dəyəri çox böyükdür”.\nMurad Məmmədov da“Kitabı dinlə” layihəsininonun üçün yeni bir təcrübə olduğunu deyib: “Gülüstan” əsərinin mətnində əsərin yazıldığı dövrə aid arxaik sözlər çoxdur. Bu da onun oxunmasını bir qədər çətinləşdirirdi. Amma bütün hallarda bacardım.Sevinirəm ki, belə faydalı layihənin bir parçası oldum”.\nAzərbaycan Beynəlxalq Bankının Marketinq departamentinin direktoru Nigar Tahirova isə layihənin məqsədləri barədə danışıb: “Belə bir layihəni reallaşdırmaqda məqsədimiz qloballaşma şəraitində ana dilimizin inkişafına töhfə vermək, Azərbaycan dilində elektron resursların çoxalmasına kömək göstərmək, eyni zamanda fiziki məhdudiyyətli soydaşlarımızın cəmiyyətə aktiv inteqrasiyasına dəstək olmaqdır”. Onun sözlərinə görə “Kitabı dinlə” layihəsi yeni iştirakçılarla bundan sonra da davam etdiriləcək.


Toni Bleer ukraynalı tələbələrə gəncliyində rok ulduz olmaq istədiyini etiraf edib – Analitik informasiya portalı\n23.10.2012 20:09 26.10.2020 17:51 Yenises.ru\t0 Şərh\nBöyük Britaniyanın sabiq baş naziri Toni Bleer Dnepropetrovskdə tələbələrə bir saatlıq mühazirə oxuyub. Tanınmış siyasətçi etiraf edib ki, onu heç siyasət maraqlandırmırmış və gəncliyində rok- ulduzu olmaq istəyirmiş. Bu haqda Ukrayna KİV-i məlumat verib.\n“Bacarıqlı adamlar özlərinə inanaraq çətinlikləri üstələməyə güc tapır. Mən bütün həyatım boyu səhvlərimdən və yanış hesablarımdan öyrənirirəm –deyə tələbələrə yol göstərib.\nToni Bleer onu da etiraf edib ki, ilk mobil telefonu baş nazir postundan gedəndən sonra olub.\nXəbər verildiyi kimi Böyük Britaniyanın sabiq baş naziri səfəri çərçivəsində Dnepropetrovskdə “İnterpayt Stal” zavodunun açılışında iştirak edib, həmçinin Dnepropetrovsk ali məktəbləri tələbələri qarşısında “XXI əsrdə ölkələrin modernləşdirilməsi” mövzusunda mühazirə oxuyub.\n← Gökhan “Xəzər” televiziyasında\n“Xəzər-Lənkəran”da nələr baş verir? →\n01.03.2020 14:49 26.10.2020 17:50 Yenises.ru\t0\n05.02.2013 02:25 26.10.2020 17:51 Yenises.ru\t0


Fövqəladə vəziyyət elan olunsa, tətbiq ediləcək qadağalar... - Pia.az\nHökuməti fövqəladə vəziyyət elan etməyə sövq edən situasiyalar hansılardır? ...\nCOVİD 19 virusunun qlobal təhlükəsi getdikcə daha geniş yayılmaqdadır. Ölkələr pandemiyanın qarşısının alınması, virusun lokallaşdırılması üçün mərhələli tədbirlər görsələr də müsbət nəticələr əldə edilməmişdir. Bir çox dövlətlər fövqəladə vəziyyət rejimi elan etmişdir.\nAmerika, İspaniya, İtaliya, Fransa, Macarıstan, Çexiya və s. ölkələr fövqəladə rejim şərtləri daxilində insanların hərəkətlərinə nəzarət etməyə çalışır. Fövqəladə rejim həm də hökumətləri pandemiyaya qarşı mübarizədə maliyyə imkanlarını səfərbər etməyə, yerində yerində oxlamaların aparılması, daxili qaydaların sərtləşdirilməsi ilə vətəndaşların hərəkətinin minimuma endirilməsi, koronovirusdan ölənlərin xüsusi rejimdə dəfn edilməsi, ictimai qaydaları nəzarətdə saxlamaq və. s məsələləri özündə ehtiva edir.\nÜmumiyyətlə ictimai qaydanı ciddi şəkildə pozan hadisələrin göstəriciləri olan faktlar sırasına bunlar daxildir: fövqəladə vəziyyətin elan olunması; beynəlxalq humanitar hüququn pozuntuları, o cümlədən hərbi cinayətlər; terror aktları; çoxlu sayda insanın öldürülməsi, xəsarət alması və ya didərgin düşməsi; məktəblərin qapadılması; ərzağın, tibbi yardım xidmətlərinin və zəruri ehtiyatların çatışmaması; su, elektrik təchizatı və sanitariya xidmətləri kimi həyati əhəmiyyətli xidmətlərin olmaması; dövlət qurumlarının və xidmətlərinin sıradan çıxması;\nHökuməti fövqəladə vəziyyət elan etməyə sövq edən situasiyalar ictimai qaydanın ciddi şəkildə pozulduğuna dəlalət edən mühüm göstəricisi sayılsa da zəruri göstərici deyil, amma bununla belə, hər bir situasiya fərdi qaydada qiymətləndirilməlidir.\nFövqəladə vəziyyət nədir? Bu elə bir xüsusi rejimdir ki, bununla insanların hüquq və azadlıqları, onların mənafeləri müəyyən edilmiş qaydada məhdudlaşdırılır və onların üzərinə əlavə vəzifələr qoyulur və bu fəaliyyət tənzimlənir.\nİnsan hüquqlarına dair müvafiq beynəlxalq müqavilələrin iştirakçısı olan dövlətlər millətin həyatını təhdid edən fövqəladə hallar zamanı məhdud sayda bəzi insan hüquqları ilə bağlı öhdəliklərindən geri çəkilə bilərlər.\n“İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında" Konvensiyanın 15-ci maddəsinə əsasən müharibə və ya millətin həyatını təhdid edən digər fövqəladə hallar zamanı Razılığa gələn Yüksək Tərəflərdən hər hansı biri onun beynəlxalq hüquqa müvafiq digər öhdəliklərinə zidd olmamaq şərti ilə, yalnız vəziyyətin fövqəladəliyinin şərtləndirə biləcəyi səviyyədə bu Konvensiya üzrə öhdəliklərindən geri çəkilən tədbirlər görə bilər.\nAzərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti təbii fəlakətlər, epidemiyalar, epizootiyalar, böyük ekoloji və başqa qəzalar baş verdikdə, habelə Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün pozulmasına, dövlətə qarşı qiyama və ya dövlət çevrilişinə yönəldilən hərəkətlər edildikdə, zorakılıqla müşayiət olunan kütləvi iğtişaşlar yarandıqda, vətəndaşların həyatı və təhlükəsizliyi yaxud dövlət təsisatlarının normal fəaliyyəti üçün qorxu törədən digər münaqişələr meydana gəldikdə Azərbaycan Respublikasının ayrı-ayrı yerlərində fövqəladə vəziyyət tətbiq edir və bu barədə qəbul etdiyi fərmanı 24 saat müddətində Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin təsdiqinə verir.\nQanunvericiliyin tələbinə görə Azərbaycan Respublikasının ayrı-ayrı yerlərində tətbiq edilən fövqəladə vəziyyətin qüvvədə olma müddəti 60 gündən artıq ola bilməz.\nGöstərilən müddət bitdikdən sonra fövqəladə vəziyyətin qüvvədə olma müddəti bitmiş hesab olunur. Bu müddət ərzində fövqəladə vəziyyətin tətbiqində nəzərdə tutulan məqsədlərə nail olunmazsa, onun qüvvədə olma müddəti fövqəladə vəziyyətin tətbiqi üçün nəzərdə tutulmuş tələblərə riayət olunmaqla 60 gündən çox olmayan müddətə artırıla bilər.\nFövqəladə vəziyyət zamanı həyata keçirilən tədbirlər və məhdudiyyətlərdən aşağıdakıları xüsusilə qeyd etmək zəruridir:\nnəqliyyat vasitələrinin hərəkətinin məhdudlaşdırılması və onların yoxlanılması;\nkomendant saatının tətbiqi, yəni vətəndaşların şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlər və xüsusi icazə vərəqələri olmadan, onların günün müəyyən edilmiş vaxtında küçələrdə və ya digər ictimai yerlərdə olmalarının qadağan edilməsi;\nvətəndaşların şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlərin, onların şəxsi əşyalarının və mənzillərinin yoxlanılması;\nstasionar və ya müvəqqəti yaşayış yerləri ilə mütləq şəkildə təmin olunması şərtilə əhalinin yaşayış üçün təhlükəli olan rayonlardan müvəqqəti olaraq təhlükəsiz rayonlara köçürülməsi;\nkarantin tətbiq edilməsi, sanitariya-antiepidemiya, baytarlıq və bu kimi digər tədbirlərin, habelə qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş mülki müdafiə tədbirlərinin həyata keçirilməsi;\ndövlətin maddi ehtiyatlarının cəlb edilməsi, mülkiyyət formasından asılı olmayaraq bütün hüquqi şəxslərin resurslarının səfərbər olunması, onların iş rejiminin dəyişdirilməsi, göstərilən təşkilatların istehsalının fövqəladə rejim şəraitinə uyğunlaşdırılması və fövqəladə rejim şəraitində istehsal-təsərrüfat fəaliyyətinin münasib surətdə dəyişdirilməsi;\nQeyd edilməlidir ki, fövqəladə vəziyyət rejimin tələblərinin pozulmasını inzibati məsuliyyətə səbəb olur və fiziki şəxslər qırx manatdan səksən manatadək məbləğdə cərimə edilir və ya işin halları və pozuntu törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bu tədbirlərin tətbiqi kifayət hesab edilmədikdə on beş günədək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, vəzifəli şəxslər üç yüz əlli manatdan beş yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər min beş yüz manatdan iki min beş yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir.\nHəmçinin onu da qeyd edim ki, fövqəladə vəziyyətin ciddiliyi Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində də xüsusi olaraq təsbit edilmişdir. Cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən Cinayət Məcəlləsinin 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Qanuna görə cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır.\nAzərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 61-ci maddəsinin tələbinə əsasən cinayətin fövqəladə və ya hərbi vəziyyət, təbii və ya digər ictimai fəlakət şəraitində, habelə kütləvi iğtişaşlar zamanı törədilməsi cəzanı ağırlaşdıran hallardır.\nÖlkəmizdə ciddi karantin rejiminin tətbiqinə başlanılmışdır. Rayon və şəhərlərarası nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə, ictimai yerlərin fəaliyyətinə, insanların bir yerə toplaşmsına, 65 yaşdan yuxarı insanların evdən bayıra çıxmasına və.s qanunvericiliyin tələbləri ilə məhdudiyyətlər qoyulmuşdur. Mart ayının əvvəllərindən tətbiq edilən məhdudiyyətlər virusun qarşısının alınmasında müəyyən rol oynasa da, regionlara yayılmasının, yoluxmanın genişlənməsinin, tələb olunan sanitar gigiyenik və digər qaydaların insanlar tərəfindən pozulmasının qarşısını yetərincə ala bilməmişdir. Belə bir hal ölkə ərazisində daha sərt tədbirlərin həyata keçirilməsi, fövqəladə rejimin tətbiq edilməsi üçün ciddi reallıqlar yaradır. Ümid edək ki, dövlətin gördüyü preventiv tədbirlər virusun lokallaşdırılmasında və pik həddinin tez bir müddətdə aşılmasında xalqımıza yardımçı olacaq. Hazır olaq, evdə qalaq, yoluxdurmayaq.\nEtiket: Fövqəladə vəziyyət


TRT\_Azerbaycan saytı İrəvan Türk Cümhuriyyəti (İTC) mühacir hökuməti ilə bağlı sözügedən hökumətin Millət Şurasının sədri, Kayseri Erciyez Universitetinin professoru, ermənişünas alim Qafar Çaxmaqlıdan müsahibə alıb. Muxalifet.az müsahibəni oxucularına təqdim edir.\n- Əslində bu məsələ daim cəmiyyətdə diqqət mərkəzində idi. Bu ideya başqa adlarla var idi, xüsuilə də Qərbi Azərbaycan İrəvan Hökuməti olaraq. Həmişə bu ideyanı reallaşdırmaq üçün cəhdlər olub ki, Qərbi Azərbaycan hökuməti yaradılsın. Amma bir çox səbəbdən bunu reallaşdırmaq mümkün olmamışdı. Son illər bir qrup ziyalı Azərbaycan və Türkiyədə bunun müzakirələrini aparırdıq və nəhayət, 2020-ci ilin 9 may tarixində onu qədim sərhədləri əsasında İrəvan Türk Cümhuriyyəti (İTC) mühacir hökuməti adı ilə yenidən quraraq Türkiyədə elan etdik. Mərkəzi qəragah 2-dir, biri Ankarada, biri Bakıda. Bu da o deməkdir qərarlar əsasən bu iki paytaxtda veriləcək. Ağırlıq Azərbaycandadır. Çünki Qərbi Azərbaycan (İrəvan) əhalinin kompakt yaşadığı hissələr daha çox Azərbaycandadır. Hələ ki, əsas mərkəzi qərargah Ankaradadır. Dağlıq Qarabağla bağlı iddiaların nə şəkildə olduğu məlumdur. Hələ də bu torpaqların 4 rayonu işğal altındadır. Çirkin nəfsləri Qarabağda ikən ermənilər Naxçıvana da iddialar qaldırıblar. “Gəncəbasar bizimdir” deyir və bu sahədə çox geniş fəaliyyət göstərirlər. 1921-ci ildə bağlanan Qars müqaviləsinin ləğvi ilə bağlı indidən bir petisiya keçirməyə başlayıblar. Dünyanın hər yerinə yayıblar ki, bu müqavilə ləğv edilməli və sonra Naxçıvan Ermənistana keçməlidir. Guya o müqavilədən əvvəl Naxçıvan Ermənistanın ərazisi olub. Hələ əvvəlki illəri yox, 1988-ci ildəki proseslərə baxsaq, bu dövrdə indiki Ermənistanda qalan İrəvan (Yerevan) və ətraf rayonlarımızdan 300 minə yaxın əhali yerindən-yurdundan olub, Azərbaycan respublikasına, Türkiyəyə və başqa yerlərə səpələnib. Bunların bir haqqı, hüququ, gələcəkdə hansı vəziyyətdə olacağı ilə bağlı cəmiyyətdə çox ciddi narahatlıq var. Bizim İrəvan Türk Cümhuriyyətini elan etməyimizin əsas səbəbi erməni təcavüzkarlığı, işğalı və Azərbaycan torpaqlarına iddialarına cavabdır. Biz də düşündük ki, əgər bunlar Azərbaycan torpaqlarının içərisində qondarma rejim qururlarsa, niyə biz öz haqlarımızı tələb etməyək? Bu ərazilərdə ermənilərin heç bir zaman dövləti olmayıb. Amma bizim Qərbi Azərbaycan, indiki Ermənistan içərisində tarixən dövlətimiz olub ki, bu İrəvan xanlığıdır. 1828-ci ildə İrəvan Rusiya tərəfindən işğal olunduqdan sonra şüurlu və mərhələli şəkildə bu Azərbaycan torpağına ermənilərin köçürülməsi başlanılıb. Yəni 1918, 1920, 1947-ci il qanunlarının ləğvi, təkcə 1988-ci ildə 300 min azərbaycanlının öz tarixi dədə-baba ərazilərimizə qayıtmaq fikrini həmişə cəmiyyətin içərisində ayaqda tutmaq, hər zaman diqqət mərkəzində saxlamaq, orada yaşamaq və istənilən vaxt o yerlərə dönmə haqqımızı əlimizdə saxlamaq üçün İrəvan Türk Cümhuriyyətini mühacirət hökumətini qurduq. Hökuməti qurdunsa, onu hüquqi cəhətdən əsaslandırmaq lazımdır. Biz də bunu etdik və edirik. Digər tərəfdən ermənilərin Azərbaycan torpaqlarına və Türkiyənin Şərqi Anadolu ərazilərinə iddialarına qarşı daha sərt, hüquqi və anlamlı ideya meydana qoyuruq ki, əgər sən bu ərazilərə iddia edirsənsə, biz də öz tarixi torpaqlarımızı istəyirik. Bu ideyanın gerçəkləşdirmək istəyinin başqa aspektləri də var. Bölgədəki geosiyasi vəziyyət, dünyada gedən proseslər, insan haqları ilə bağlı məsələlərin hamısı bizim elan etdiyimiz respublikanı beynəlxalq müstəviyə çıxaracaq.\n- 2020-ci ilin may ayında keçirilən onlayn konfrans zamanı elan edilən İrəvan Türk Cümhuriyyəti (İTC) mühacir hökumətinin iyul ayında dövlət bayrağı və gerbi qəbul olundu. 4 İyul – İrəvan Türk Cümhuriyyətinin Bayraq Günü kimi təsdiqləndi. Üç rəngli bayrağımızda qırmızı daha çoxdur. Bu qırmızı Qərbi Azərbaycan türklərinin faciələrinin miqyasını ifadə edir. Təbii ki, mavi rəng bu yerin insanlarının Azərbaycan türkü olmasının, yaşıl isə İslamın simvoludur. Aypara və səkkizguşəli ulduz isə Azərbaycan Respublikasının bir parçası olduğuna işarədir”. İrəvan Türk Cümhuriyyətinin gerbi isə girdə qalxan formasındadır. Gerb qartal qanadlarının üzərindədir. Qartal qanadlarının seçilməsi iki səbəbdəndir: