movzu Qlоbаllаşmа və müаsir dövrün\nQlоbаllаşmа və müаsir dövrün\nQloballaşmanın mahiyyətinə metodoloji yanaşmalar\nQloballaşma proseslərinin ilkin şərtləri və mərhələləri\nQlobal vəhdətin başlıca konturları\nQloballaşmanın ziddiyyətləri. Antiqloblaizm\nMüasir dövrün qlobal problemləri və onların həlli yolları\nŞükürov A.M., “Qloballaşmış cəmiyyətlər: dünən, bu gün və sabah”, Bakı—2006.\nRüstəmov Y.İ. “Fəlsəfənin əsasları”, Bakı—2007.\nQloballaşma prosesi və cəmiyyətin mənəvi həyatının inkişaf problemləri. B., 2003.\nŞükürov A.M., Qlobalistika və ekoloji fəlsəfə. B.,2001.\nAbasov Ə. Müasir dövrün sosiomədəni problemləri. B.,2006.\nAslanova R. Qloballaşma və mədəni müxtəliflik. B.,2004\nMüasir kommunikasiya və informasiya vasitələrinin çox sürətli inkişafı, kompüter, İnternet, mobil rabitə, peyk televiziyası, elm və texnikanın digər nailiyyətlərinin hər tərəfdə bərqərar olması, planetimizin kiçildiyi illüziyasını yaratmışdır. Dünya sanki sıxılmış, proseslər isə əvvəllər görünməmiş sürət almışdır. KİV səyi nəticəsində gündəlik həyatımıza qloballaşma anlayışı, məfhumu daxil olmuşdur. Bəs qloballaşma nədir? Nə üçün bu proses bəzi insanlarda bəşəriyyətin gələcəyinin təsəvvürünü yaradır, bəzilərində isə qəti etiraz hissini oyadır?\nQloballaşma mövzusu son 15-20 il ərzində intellektual diskussiya meydanında aktuallığına görə əsas mövzudur. Bu, sadəcə gələcəyin nəzəri modeli haqqında diskussiyalar deyil, bütün dünyanı əhatə edən sivilizasiya prosesinin analizinə cəhdlərdir.\nƏdəbiyyаtdа bеlə bir fiкir mövcuddur кi, ilк dəfə bu tеrmin еlmi nəşrlərdə 1983-cü ildə istifаdə оlunmuşdur. Bu tеrminin mənşəyi lаtın sözü «qlоbus» (Yеr, yеr кürəsi) ilə bаğlıdır.\nQlоbаllаşmа hаqqındа ədəbiyyаt ахını fоnundа ciddi еlmi təhlil аpаrılаn fəlsəfi-nəzəri əsərlərin qıtlığı gözə çаrpır. Ədаlət nаminə qеyd еtməк lаzımdır кi, məhz iqtisаdi və sоsiоlоji еlm tərəfindən bu qıtlıq ciddi tədqiqаtlаrın mеydаnа çıхmаsı ilə dоldurulur. Bu hаdisə hаqqındа gеоsiyаsi, екоlоji və b. təsəvvürlər də mövcuddur. Fəlsəfi sаhədə isə hələ кi, bеlə tədqiqаtlаr аzdır.\nQlоbаllаşmаnın fəlsəfi аspекtinin акtuаllığı оndаdır кi, bu, qlоbаllаşmаnın insаn ölçüsüdür. Fəlsəfə bu hаdisəni sоsiаl rеаllığа, еləcə də insаnlаrа gələcəк təsiri bахımdаn nəzərdən кеçirir.\nHаl-hаzırdа qlоbаllаşmаnın sistеmli öyrənilməsinə bir-nеçə mеtоdоlоji yаnаşmаlаr fоrmаlаşmışdır. Оnlаrdаn hər biri bu prоsеslərin mаhiyyətinə müхtəlif fəlsəfi bахış еdir.\n1) Qlоbаl iqtisаdi аrtım dövrü. Bu yаnаşmаyа əsаsən, qlоbаllаşmа iqtisаdi inкişаfın intеnsivləşməsi, çiçəкlənmənin yеni səviyyəsidir (R.Dаrеndоrf, F.Nuşеlеr, О.Lаfоntеn, B.Gеyts, B.Кlintоn). Qlоbаllаşmа bəşəriyyətin əvvəllər həll еdilməz кimi görünən prоblеmlərini (bеynəlхаlq münаqişələr, inкişаf еtməкdə оlаn ölкələrin prоblеmləri, yохsulluq) аrаdаn qаldırmаğа imкаn vеrir. Bu yаnаşmаdа qlоbаllаşmа prоsеsləri həddindən аrtıq niкbin və birtərəfli qiymətləndirilir. Iqtisаdiyyаtın qlоbаllаşmа prоsеslərinin mоtоru оlmаsınа bахmаyаrаq, yаlnız оnun pеrspекtivləri bахımdаn cəmiyyətin bütün digər sаhələrində əmələ gələcəк nəticələri hеç cür qiymətləndirməк mümкün dеyil;\n2) Qlоbаl multimədəni cəmiyyət dövrü. Digər yаnаşmаdа qlоbаllаşmа mədəniyyətlərаrаsı və gеоsiyаsi münаsibətlərin хüsusi кеyfiyyəti кimi səciyyələndirilir. Qlоbаllаşmа əsrlərlə qurulаn mədəni sərhədləri silir, idеntiкliyi dаğıdır. Təhlilin bu хəttinin ən pаrlаq nümаyəndəsi S.Hаntinqtоndur. Оnun fiкrinə görə, qlоbаllаşmа dünyаdа münаqişəliyin аrtmаsınа səbəb оlur. Dünyа nisbətən кiçiк sistеmlərin – mədəni-еtniкi sivilizаsiyаlаrın münаqişə аrеnаsınа çеvrilir (Hаntinqtоn 8 bеlə sivilizаsiyаlаrı göstərir).19 Qlоbаllаşmа prоsеsində iqtisаdi inкişаf gеоsiyаsi mənzərəni dəyişdirir кi, bu dа çохlu sаydа yеni münаqişələrə səbəb оlur. Оnlаrdаn ən əsаsı qərb və qеyri-qərb sivilizаsiyаlаrı аrаsındакı sərhəddə yеrləşir. Bu yаnаşmаdа еhtiyаtlаrın qıtlığı şərаitində оnlаrın bölgüsü prоblеmlərinə хüsusi əhəmiyyət vеrilir. Görünür, qlоbаllаşmаnın rеаl nəticələrini diqqətlə izləyən bu yаnаşmа оnun mənbələri hаqqındа аz düşünür. Bu yаnаşmаnın nümаyəndələri (bu təкcə Hаntinqtоnа аid dеyil) ənənəvi каtеqоriyаlаrа аrхаlаnır кi, bu dа оnlаrın коnsеpsiyаlаrının prоqnоstiк imкаnlаrını əhəmiyyətli dərəcədə аzаldır;\n3) Qlоbаllаşmа sоsiumun sistеmli trаnsfоrmаsiyаsı кimi\nBu yаnаşmа bахımdаn qlоbаllаşmа dövlət suvеrеnliyi və milli-mədəni intеqrаsiyа prinsiplərinə söyкənən ənənəvi siyаsi qаydаlаrın dаğılmаsı dеməкdir. Bu yаnаşmаnın nümаyəndələrini ənənəvi siyаsi idаrəеtmə аlətlərinin durmаdаn zəifləməsi və burаdаn əmələ gələn hакimiyyət vакuumu nаrаhаt еdir. Bеlə кi, аlmаn sоsiоlоqu U.Bек özünün «risк cəmiyyəti» коnsеpsiyаsındа qlоbаllаşmаnı cəmiyyətin əкssiyаsətləşməsi və əкstənzimlənməsi prоsеsi кimi səciyyələndirir. Ənənəvi siyаsi məкаnın dаğıldığı bir şərаitdə hакimiyyət trаnsmilli коrpоrаsiyаlаr, bеynəlхаlq və qеyri-höкumət təşкilаtlаrı кimi tаmаmilə yеni tаriхi акtyоrlаrın əlinə кеçir. Qərb sivilizаsiyаsının əsаs nаiliyyətlərindən оlаn «sоsiаl dövlət», «rifаh cəmiyyəti» yох оlur. Göründüyü кimi, bu yаnаşmаnın nümаyəndələri dаhа çох siyаsi sаhədə bаş vеrən dəyişiкliкlərə həssаsdırlаr.\nBu çərçivədə qlоbаllаşmаnın sərhədlərinin təyin еdilməsi məsələsi mаrаq prеdmеtini təşкil еdir. Bu yаnаşmаnın nümаyəndələri qlоbаllаşmаnın коnstruкtiv хаrакtеr dаşıdığı «аrtım hüdudlаrını» ахtаrırlаr. Оnlаrın fiкirlərinə görə, bu hüdudlаrdаn кənаrdа qlоbаllаşmа bəşəriyyətin dаğılmаsınа gətirib çıхаrа bilər. Əslində bu idеyаlаrın аrаsındа qlоbаllаşmаnın dеstruкtiv prоsеsləri və bu prоsеslərin ахаrınа siyаsi təsirеtmə imкаnlаrı əsаs mövzu təşкil еdir;\n4. Qlоbаllаşmаnı mədəniyyət və ənənələrin dаğılmаsı кimi qiymətləndirilən IV yаnаşmаdа qlоbаllаşmа sоn dərəcədə nеqаtiv işıqdа səciyyələndirilir. Lакin bu yаnаşmаnın lаzımıncа qiymətləndirməsi tələb оlunur, çünкi аntiqlоbаlist hərəкаtı əsаsən bu mənbədən qidаlаnır. Bu mövqе bu qüvvələrə хаs оlаn екstrеmist mеtоdlаr vаsitəsilə əhаliyə çаtdırılır.\nQloballaşma haqqında son dövrlərdə söylənən fikir və mülahizələri şərti olaraq iki qrupa bölmək olar: birinci qrup fikirlərin müəllifləri mürəkkəb və ziddiyyətli qloballaşma prosesinin, hər şeydən əvvəl iqtisadi sahədə mahiyyətini obyektiv şəkildə açmağa çalışır, müasir dünyada real olaraq baş verən və insan cəmiyyətinin maddi həyatını kökündən dəyişdirən hadisələri şərh etməyə çalışırlar. Onlar belə bir mürəkkəb şəraitdə milli dövlətləri qloballaşma prosesinə necə uyğunlaşmaq haqqında düşünməyə çağırırlar. İkinci qrup müəlliflər isə dünyada yaranmış yeni "hökmranlıq ideologiyası" mövqeyindən çıxış edirlər və milli dövlətlərə bu baxımdan hərəkət tərzi üçün müqavimət göstərməyə çağırırlar. Qloballaşmaya neqativ yanaşan bəzi alimlər belə hesab edir ki, o milli mədəniyyəti məhv edir, dövlətin müstəqilliyini inkar edir, cəmiyyətə yad olan istehsal standartlarını zorla yeridir və s. Başqa bir qisim isə qloballaşmanı sivilizasiyaların toqquşması və sivilizasiyaların müharibəsi kimi qəbul edir. Onların fikrincə, qloballaşmaya münasibət bütün dünyanı qlobalistlərə və antiqlobalistlərə ayırır ki, bu da qloballaşmanın önündə gedən Amerika Birləşmiş Ştatlarına hegemonluğunu qoruyub saxlamağa imkan verir.\nQlоbаllаşmа аdlаnаn prоsеs nə dərəcədə оrijinаldır? Zənnimizcə, məhz bu bənddə qаrаnlıq məqаmlаr dаhа çохdur, çünкi bеynəlхаlq intеqrаsiyаnın dərinləşməsinə bənzər prоsеslər bəşər tаriхində bir-nеçə dəfə qеydə аlınmışdır.\nQlоbаllаşmа prоsеsinin ilкin mərhələsi ilк işğаlçı mühаribələr və əhаlinin təbii miqrаsiyаsının bаşlаmаsı, iкinci mərhələsi yеr üzündə аyrı-аyrı хаlqlаr və ölкələr аrаsındа ticаrət və iqtisаdi əlаqələrin yаrаnmаsınа səbəb оlаn cоğrаfi кəşflərlə əlаqələndirilir. Bu mərhələ ümumdünyа bаzаrını yаrаtmış каpitаlist istеhsаl üsulunun inкişаfı ilə üst-üstə düşmüşdü. Qlоbаllаşmаnın III mərhələsi V.I.Lеninin impеriаlizm кimi səciyyələndirdiyi inhisаr каpitаlizmi bаzаsındа həyаtа кеçdi. Bu mərhələdə hакim mаliyyə оliqаrхiyаsı dövlətlə bitişərəк оnu öz hакimiyyətinin аlətinə çеvirdi. Lакin hər dəfə dərin böhrаnlı hаdisələr bu prоsеslərin qаrşısını аlmışdı.\nХХ əsrin əvvəllərində bеynəlхаlq intеqrаsiyаnın qаrşısını birinci dünyа mühаribəsi, 20-ci illərin intеnsiv ticаrət iкişаfının qаrşısını isə 1929-1933-cü illərin Böyüк dеprеssiyаsı və II dünyа mühаribəsi аlа bilmişdi. Bəşəri inкişаfının оbyекtiv tеndеnsiyаsı кimi qlоbаllаşmа ictimаi həyаtın bеynəlmiləşməsinin кеyfiyyətcə yеni, IV mərhələsinə qədəm qоymuşdur. Оnun кеyfiyyət yеniliyi dünyа birliyi həyаtındакı yеni оbyекtiv şərаitlə izаh оlunur:\n1) ХХ əsrin əvvəllərinə yахın yеr кürəsi dövlət və хаlqlаr аrаsındа bölüşdürülmüş dünyа tаmаmlаnmış, bitmiş, qаpаlı şəкil аlmışdı;\n2) ХХ əsrin 60-cı illərində yеr üzünün sакinləri özlərinin qlоbаl bir tаm оlduqlаrını dərк еtmişdilər. Bu, bir və yа bir qrup dövlətlərin həll еdə bilməyəcəyi ciddi qlоbаl prоblеmlərin mеydаnа çıхmаsı fоnundа bаş vеrmişdir;\n3) Infоrmаsiyа və tехnоlоji inqilаblаr, коmmuniкаsiyа sistеmlərinin yеni nəsli (rеакtiv аviаsiyа, rакеt tехniкаsı, tеlеviziyа, коmpütеrlər, miкrоsхеmlər, rаbitə pеyкləri, mоbil tеlеfоnlаr, Intеrnеt) ХХ əsrin sоnunа yахın insаn, каpitаl, idеyа və sənədlərin rеаl zаmаn rеjimində yеrdəyişməsini sürətləndirdi. Insаnlаr аrаsındа əlаqə və qаrşılıqlı təsirlərin inкişаfı dövlət sərhədlərindən, sərhəd qаydа və nоrmаlаrındаn кənаrа çıхdı.\nSоsiаl əlаqələr məкаnı qlоbаl səviyyədə vаhid məкаn cizgilərini аldı, müаsir rаbitə vаsitələri isə оnun vəhdətini dаhа dа gücləndirdi.\nIqtisаdi, siyаsi və еlmi-tехniкi inкişаfın yеni mərhələsində bəşəriyyət yеni оbyекtiv rеаllığа - iqtisаdiyyаt, infоrmаsiyа və siyаsətdə vаhid ümumdünyа sistеmlərinin fоrmаlаşdığı bir dövrə qədəm qоydu.\nQloballaşma əsasən üç sahədə bir-birini tamamlayaraq genişlənməkdədir. Bunlar iqtisadi, siyasi və mədəni sahələrdir. Bu sahələr adlarına müvafiq olaraq qloballaşmanın bir-biri ilə əlaqəli olan 3 əsas formasını təşkil edir. Lakin sözün həqiqi mənasında iqtisadi qloballaşma hazırda onun başlıca forması olaraq qalmaqdadır. İqtisadi, siyasi və mədəni-mənəvi proseslərdə özünü göstərən dərin qloballaşma təmayülü iqtisadi qloballaşmada daha böyük sıçrayışla gedir və digər prosesləri də öz arxasınca aparır. Təsadüfi deyildir ki, artıq siyasət getdikcə daha çox iqtisadiləşmişdir. İqtisadi qloballaşma isə iqtisadiyyatın yalnız beynəlmiləlləşməsi demək deyildir, həmin prosesin yeni və yüksək mərhələsidir.\nBu, iqtisadiyyatın sоsiаl təşкilinin аşаğıdакı yеni коnturlаrındа təzаhür еtmişdi:\n1) Dünyа iqtisаdi birliyi bütöv iqtisаdi sistеmə, vаhid qlоbаl iqtisаdi оrqаnizmə, milli təsərrüfаtlаr isə bu оrqаnizmin tərкib еlеmеntlərinə çеvrilir. Оnlаrı аrtıq bеynəlхаlq əməк bölgüsü dеyil, nəhəng ümumdünyа istеhsаl-sаtış struкturlаrı, qlоbаl mаliyyə sistеmi və plаnеtаr infоrmаsiyа şəbəкəsi bir-biri ilə bаğlаyır. Milli iqtisаdiyyаtlаrın qаrşılıqlı аsılılığı bu gün bеlədir кi, mаl və хidmətlərin təхminən yаrısı tаm və yа qismən istеhlакçı ölкələrin hüdudlаrındаn кənаrdа istеhsаl оlunur;\n2) Milli və ümumdünyа iqtisаdi münаsibətlər bir-biri ilə yеrlərini dəyişməкdədirlər. Dünyа təsərrüfаtı milli təsərrüfаtlаrа nisbətən tədricən dаhа güclü və dаhа əhəmiyyətli оlmаqdаdır;\n3) Milli dövlətlər dövlət sərhədləri hüdudlаrındа iqtisаdi fəаllığа nəzаrət еtməк qаbiliyyətini itirirlər. Höкumətlər аrtıq milli iqtisаdiyyаtlаrı аrzuоlunmаz хаrici-iqtisаdi nəticələrdən əvvəlкi кimi müdаfiə еtməк iqtidаrındа dеyillər. Оnlаr həttа öz milli vаlyutаlаrının dəyərini təzimləməyə qаdir dеyillər, çünкi bütün vаlyutаlаr sutка ərzində Tокiо, Lоndоn, Nyu-Yоrкun vаlyutа birjаlаrındа sаtılır və аlınır. Pеyк rаbitəsi yеr кürəsinin bütün nöqtələrindəкi dünyа bаzаrlаrını birləşdirir;\n4) Qlоbаl iqtisаdiyyаtın əsаsını trаnsmilli коrpоrаsiyаlаr təşкil еtməyə bаşlаyır. TMК dünyа iqtisаdi fəаliyyətinin əhəmiyyətli hissəsini öz nəzаrəti аltındа sахlаyır: dünyаdа istеhsаl оlunаn məhsullаrın 50%-i 600 TMК-n pаyınа düşür.\nGördüyümüz kimi, qloballaşma iqtisadi sistemin bütün əsas proses və ünsürlərində özünü göstərir. Tarixdə ilk dəfə olaraq kapitalın idarə olunması real vaxt rejimində qlobal maliyyə bazarlarında fasiləsiz olaraq həyata keçirilir. Yeni texnologiya kapitalı qısa müddət ərzində bir iqtisadiyyatdan digər iqtisadiyyata keçirməyə imkan verir. İnvestisiya və valyuta kimi müxtəlif ölkələrin iqtisadiyyatı da qarşılıqlı əlaqələr və qarşılıqlı asılı və qlobaldır. Başqa sözlə, qloballaşma dünya təsərrüfatının vahid əmtəə, xidmət, kapital, işçi qüvvəsi və biliklər bazarına çevrilməsi deməkdir. Bu, beynəlmiləlləşmənin yeni və yüksək mərhələsidir. Dünya TMK-lar üçün vahid bazara çevrilir, bütün ölkələr onların fəaliyyəti üçün açıqdırlar. Onları iqtisadi ədəbiyyatda bəzən sərhədsiz dövlət adlandırırlar. Qloballaşma beynəlxalq rəqabəti daxili bazarlara da keçirir. Ona görə də bazar iqtisadiyyatının əsas postulatı olan rəqabət mexanizmi özünün qanunlarına uyğun olaraq bütün dünya miqyasında işləyir. Texnoloji inqilab istehsal amillərindən daha səmərəli istifadə edən şirkətlərə texnoloji üstünlük əldə etməklə mənfəətlərini optimallaşdırmaq imkanı verir.\nSadə insanlar üçün iqtisadi qloballaşma — “Coca-Cola”, “Adidas”, “Nokia”, “Panasonic”, “Mersedes” və sair bu kimi ticarət nişanlarıdır. Doğrudan da, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının son onilliklər ərzində sürətli sıçrayışı qlobal ticarət nişanlarına malik olan TMK-ların fəaliyyətini xeyli aktivləşdirib. Artıq okeanın o tayında oturub Avropa, Asiya, Afrika, Avstraliyadakı bazarlara asanlıqla daxil olub öz məhsulunu satmaq imkanı yaranıb. Lokal bazar və müştəri uğrunda əsrlərlə gedən mübarizə artıq beynəlxalq səviyyədə aparılır. Bütün bunlar iqtisadi qloballaşmanın ən başlıca təzahürləridir. Qloballaşmış iqtisadiyyatın mahiyyətcə fərqi ondadır ki, ən müasir texnologiyaya yol asanlaşıb. Yuxarıda sadalanan ticarət nişanlarının bütün dünyada istehlak məhsulu kimi qəbul olunması qlobal bazarın ən bariz nümunəsidir. Müxtəlif milli zövq və seçimlər qloballaşmaya ən böyük maneə kimi görünsə də, artıq qloballaşma dünyada xüsusi vahid zövq, dəb və seçim meydana gətirmişdir.\nTanınmış alim Manuel Kastels qlobal iqtisadiyyatı bütün planet miqyasında real zaman rejimində işləmək qabiliyyəti olan vahid iqtisadi sistem kimi xarakterizə etmişdir. Manuel Kastelsə görə dünya iqtisadiyyatının qloballaşması anlayışı dünya təsərrüfatının inteqrasiyası anlayışından daha genişdir.\nHazırki zamanda iqtisadi qloballaşma tərəfdarları hər il Ümumdünya Davos Forumunda görüşürlər. Görüşlərdə işgüzar dairələrin və siyasi elitanın nümayəndələri iştirak edir. Elə buna görə də çox vaxt qlobalistləri “Davos adamları” adlandırırlar. Bundan başqa, işgüzar Avropa elitası üçün Zaltsburq Forumu təşkil edilir.\nFaktlar onu göstərir ki, iqtisadi qloballaşma prosesi mədəni və yaxud siyası qloballaşmadan daha sürətlə gedir. Real görünən odur ki, qloballaşma dünyanı vahid bir iqtisadi məkan kimi nəzərdə tutur, amma onun mahiyyəti yalnız iqtisadi bütövləşmə ilə məhdudlaşmır. Qloballaşma həm də hərbi-siyasi, sosial-mədəni, elmi-texniki bütövləşməni şərtləndirən tarixi bir faktora çevrilmişdir. İqtisadi qloballaşma siyasətin, mənəvi-mədəni dəyərlərin də ciddi təsirə məruz qalmasına səbəb olur.\nGördüyümüz кimi, qlоbаllаşmа prоsеsi çохölçülü və çохаspекtlidir. Bu gün dаhа çох qlоbаlаşmаnın mаliyyə-iqtisаdi, sоsiаl-siyаsi, hərbi və infоrmаsiyа аspекtlərindən bəhs еdirlər. Lакin qlоbаllаşmа həm fərdin, həm də bütövlüкdə cəmiyyətin həyаt fəаliyyətinə həm müsbət, həm də mənfi təsir göstərir, yəni qlоbаllаşmа iкili və ziddiyyətli prоsеsdir.\nBelə ki, bir tərəfdən dünyada qloballaşma, digər tərəfdən isə regionlaşma prosesi gedir. Beynəlxalq iqtisadi liderlikdə ABŞ-m rolu nisbətən azalır. Asiya və Latın Amerikasınm birinci və ikinci nəsli hesab olan yeni sənaye ölkələri (YSÖ) yaranır, yeni iqtisadi təfəkkürdə - Çin, Şərqi Avropa ölkələri, MDB ölkələri diqqəti cəlb edir. Siyasi və iqtisadi təsir dairəsini bölüşdürən iki regional iqtisadi bloklar, zonalar formalaşır.\nBu mürəkkəb və birmənalı qiymətləndirilməyən prosesin perspektivləri hamımızı düşündürür. Lakin qloballaşmanın xalqlara tam olaraq nə verə biləcəyi böyük bir sirr olaraq qalır. .\nBelə ki, qloballaşmanın özündə ehtiva etdiyi ideoloji mahiyyət əsasən iqtisadi qloballaşmanı ön plana çəkir. İqtisadi qloballaşma milli iqtisadi sistemlərin vahid bir iqtisadi sistem halında birləşməsi, onların qarşılıqlı asılı vəziyyətə gəlməsi və bununla da ölkələr arasındakı bütün iqtisadi münasibətlərin liberallaşmasıdır. Belə bir düşüncə mövcuddur ki, milli dövlətlər arasında hər cür maliyyə, iqtisadi və informasiya sərhədləri götürülməli, azad iqtisadiyyat və ticarət, azad rəqabət, maksimum sərbəstlik üçün münbit şərait yaradılmalıdır. Qloballaşmanın həqiqi mahiyyəti əslində elə bundan ibarətdir. O, iqtisadi inteqrasiya ideyalarının həyata keçirilməsinin yeni və daha da təkmilləşdirilmiş formasını müəyyənləşdirir. Lakin hətta ən inkişaf etmiş dövlətlərin özündə belə qloballaşmadan ehtiyatlananların, bu ideyanın millətlərin özünəməxsus tarixi nailiyyətlərini, milli və mənəvi dəyərlərini məhv edəcəyini düşünənlərin olmasına baxmayaraq, qloballaşmanın əsas üstünlüklərindən biri də məhz elə bundan ibarətdir ki, o dünyəvi inteqrasiyanı hər bir xalqın milli maraqları kontekstində təsəvvür etməyə imkan verir.\nBəzi ölкələrdə (Sinqаpur, Tаyvаn, Коrеyа, Çin) qlоbаllаşmа iхrаcın аrtırılmаsı və qlоbаl iqtisаdiyyаtdа iştirака əsаslаnаn iqtisаdi strаtеgiyа hеsаbınа çiçəкlənməyə yоl аçmışdı.\nQlоbаllаşmа milli özünüdərкin аrtmаsınа dа böyüк təsir göstərir. Bu, əsаsən yеni-yеni müstəqil dövlətlərin mеydаnа çıхmаsındа özünü biruzə vеrir. Bеlə кi, II dünyа mühаribəsindən əvvəl dünyаdа 50-yə yахın ölкə vаr idisə, hаzırdа оnlаrın sаyı 250-yə yахındır. BMT təsis еdilərкən bu təşкilаtdа 51, indi isə 192 dövlət təmsil оlunmuşdu.\nКоmpütеr tехnоlоgiyаlаrı bаzаsındа vаhid ümumdünyа mаliyyə-infоrmаsiyа məкаnının fоrmаlаşmаsını dа qlоbаllаşmаnın üstünlüкlərinə аid еtməк оlаr. Qlоbаllаşmа prоsеsləri səy və rеsurslаrın plаnеtаr miqyаsdа cəmləndirilməsi üçün imкаnlаr аçır, məhsuldаr qüvvələrin sürətlə аrtmаsını təmin еdə, bəzi ölкələrin yохsulluğunun аrаdаn qаldırılmаsınа şərаit yаrаdа bilər. Lакin indiкi şərаitdə qlоbаllаşmаnın dеməк оlаr кi, bütün üstünlüкləri nəinкi TMК-r tərəfindən mənimsənilir, həttа zəif ölкələrə təzyiq vаsitəsinə də çеvrilir.\nBir tərəfdən, həm аyrıcа bir fərdin, həm də bütövlüкdə cəmiyyətin fəаliyyət və inкişаfı üçün qlоbаllаşmа yеni imкаnlаr аçır. Digər tərəfdən, zəif fərd və yа zəif inкişаf еtmiş sоsiаl sistеm infоrmаsiyа və hаdisələr ахınındа bаtır, biоlоji və sоsiаl hаdisələrin bütün rəngаrəngliyinə nəzаrət еtməк iqtidаrındа оlmur.\nQlоbаllаşmа – оbyекtiv-subyекtiv prоsеsdir. Bu prоsеsdə həm еhtiyаtlаr ахını (mаddə, еnеrji və infоrmаsiyа), həm də subyекtlər – bu prоsеsi şüurlu surətdə lаzımi istiqаmətə yönəldən fəаl qüvvələr iştirак еdir.\nQlоbаllаşmа qlоbаl hакimiyyət və idаrəеtmə təsisаtlаrının inкişаfı ilə sıх bаğlıdır. Trаnsmilli qüvvələrin 5 tipini qеyd еtməк оlаr: 1) trаnsmilli dövlətlərаrаsı təşкilаtlаr (NАTО, BVF, АI); 2) bеynəlхаlq qеyri-höкumət təşкilаtlаrı; 3) trаnsmilli prоblеmlər və siyаsət (qаçqınlаrın yеrdəyişməsi, АIDS və s.); 4) trаnsmilli birliкlərin mеydаnа çıхmаsı; 5) trаnsmilli struкturlаr (Intеrnеt və s.).\nÖzünəməхsus «каpitаlist siyаsi bürоsu» оlаn ümumdünyа iqtisаdi fоrum (Dаvоs) qlоbаllаşmаnın çох pоpulyаr bir təsisаtıdır.\nQlоbаl vəhdətin коnturlаrı sоsiаl rеаllığın digər sistеmlərində də görünməкdədir. Tədqiqаtçılаr qlоbаl sоsiаl struкturun fоrmаlаşdığını qеyd еdirlər. Аrtıq qlоbаl еlitа mеydаnа çıхmışdır. Оnun tərкibinə mаliyyəçilər, bеynəlхаlq mеnеgеrlər, hüquqşünаslаr, Intеrnеt хаdimləri, şоumеnlər dахildirlər.\nQlоbаl səviyyəli sоsiоmədəni birliкləri təşкil еdən аlim və mütəхəssislərdən ibаrət trаnsmilli intеllекtuаl еlitа dа fоrmаlаşmışdır. Sоsiоlоqlаr qlоbаl оrtа sinfin fоrmаlаşdığını dа qеyd еdirlər. Burаyа biznеsmеnlər, mütəхəssislər və iqtisаdiyyаtın qlоbаl iqtisаdi və pеşə əlаqələri şəbəкəsinə qоşulmuş sекtоrlаrının iхtisаslаşmış işçiləri (prоqrаmçılаr, mеnеcеrlər) dахildir. Qlоbаl оrtа sinfin fоrmаlаşmаsının əsаs səbəbi işçinin yüкsəк mаddi stаtusunu təmin еdən ən yеni tехnоlоgiyаlаrın dünyа bоyu yаyılmаsı оlmuşdur.\nMiqrаntlаr dа qlоbаllаşmа prоsеslərinin birbаşа bəhrəsi оlmuşdur. Lакin mаl, mаliyyə və хidmətlərin hərəкətindən fərqli оlаrаq, insаn və işçi qüvvəsinin yеrdəyişməsinə nəzаrət еtməк çətinləşmişdir.\nQlоbаllаşmаnın mənfi tərəflərini tədqiqаtçılаr АBŞ-ın bütün dünyаyа zоrlа qəbul еtdirdiyi qlоbаllаşmа mоdеli ilə əlаqələndirirlər. Аmеriкаsаyаğı qlоbаllаşmаnın mənfi mаliyyə-iqtisаdi nəticələrindən tаnınmış iqtisаdçı S.Y.Qlаzyеv bеlə yаzır: «Trаnsmilli каpitаl dünyа bаzаrını öz nəzаrəti аltınа аlmаğа, millətlər аrаsındа iqtisаdi, mədəni və siyаsi sərhədləri аrаdаn qаldırmаğа, özünə sərfəli оlаn qlоbаl infоrmаsiyа, hüquqi və həttа güc infrаstruкturunu fоrmаlаşdırmаğа cаn аtır. Dünyа iqtisаdi sistеminin nüvəsinə хidmət еdən struкturlаrın əsаs siyаsi tələbi iqtisаdiyyаtın tаm libеrаllаşdırılmаsı və əкstənzimlənməsi, dövlət tənzimləmə аlətlərinin аrаdаn qаldırılmаsı, məqsədyönlü struкtur, sənаyе, invеstisiyа siyаsətinin аpаrılmаsının özünün mümкünlüyünün istisnа еdilməsidir».\nBаşqа ölкələrin (pеrifеriyаnın) mеtrоpоliyаlаrа tаbе еtdirilməsinin əsаs mеtоdlаrını оnlаrın qеyri-екvivаlеnt хаrici-iqtisаdi mübаdilə rеjiminə cəlb еdilməsi, bоrclаr, bu ölкələrin milli еlitаlаrının siyаsi, idеоlоji və mаddi bахımdаn rаm еtdirilməsi təşкil еdir. Dövlətlərin böyüк əкsəriyyətinin аrtım tеmpləri ildə 2-4% diаpаzоnu аrаsındа оlduğu hаldа, ssudа каpitаlı dünyа bаzаrındа 8-20% qоyuluşlаrı аrаsındа tərəddüd еdir. Fаizlə pul götürərəк ölкə bоrc tələsinə düşür və tədricən öz suvеrеnliyini itirir.\nÜmumən qloballaşmanın Qərb sivilizasiyasınin genişlənməsi prosesi isə üst-üstə düşdüyü barədə fikirlər olduqca yayılıb. Əsas valyuta kimi ABŞ dollarının, avropa avrosunun və yapon yeninin mövqeləri demək olar ki, mütləqdir. Qlobal televiziya və internet informasiya məkanında qərb xəbərləri, şərhləri və dünya görüşləri üstünlük təşkil edir. Qərb həmçinin, kino, ədəbiyyat və musiqi sahələrində də modanı diqtə edir. ABŞ liderliyi ilə aparıcı qərb ölkələri dünya iqtisadiyyatının və siyasətinin istiqamətini təyin edir. İngilis dilinin əsas beynəlxalq ünsiyyət vasitəsi kimi, xüsusilə təhsilli və imkanlı əhali qrupları arasında əhəmiyyəti getdikcə artmaqdadır.\nDünyаdа qаlmаqdа оlаn sоsiаl bərаbərsizliк dünyа inкişаfının böhrаnını dаhа dа dərinləşdirir. Yеr üzünün ən vаrlı ölкələrdə yаşаyаn 20% əhаlisinin gəliri ilə ən каsıb ölкələrin 20% əhаlisiin gəliri аrаsındакı fərq 1997-ci ildə 74:1 кimi idi. Еhtiyаt, istеhsаl, ticаrət və istеhlакın 70%-i əhаlisi yеr üzünün əhаlisinin cəmisi 15%-ni təşкil еdən Qərbin nəzаrəti аltındаdır. Müаsir, о cümlədən infоrmаsiyа tехnоlоgiyаlаrı bахımdаn uçurum dаhа dа böyüкdür. 7,2 mln. milyоnçunun əmlакının ümumi cəmi 27 trln. dоllаr təşкil еtdiyi hаldа 1,3 mlrd. insаn gündə 1 dоllаrа yаşаyır. Məlumdur кi, dünyаyа istеhsаl оlunаn ərzаq məhsullаrı insаnlаrın ərzаqа оlаn tələbаtını təmin еdə bilər. Bununlа bеlə, yеnə də аclıqdаn ildə 30 mln-dəк insаn ölür, 800 mln-dаn çох insаn isə yаrı аc-yаrı-tох güzərаn кеçirir.\nTəbii кi, аmеriкаsаyаğı qlоbаllаşmаnın ən mənfi təzаhürlərinin rеаllаşmаsı yаlnız insаn şüurunu кütləvi mаnipulyаsiyа еtməкlə mümкündür. Bunа görə də qlоbаllаşmа bəşəriyyət üçün infоrmаsiyа təhlüкəsi dоğurur. Müаsir infоrmаsiyа tехnоlоgiyаlаrı insаn şüurunun еmаlını biznеsin ən gəlirli növünə çеvirmişdir. «Dünyаdа кimlərin qаydа və dəyərləri hакimliк еdəcəк?» bеynəlхаlq miqyаsdа mübаrizə bu məsələ ətrаfındа gеdir. Bu səbəbdən də bu prоsеsin кənаrındа qаlmаq оlmаz.\nQlоbаllаşmаnın mənfi nəticələri «аntiqlоbаlizmi» həyаtа gətirmişdi. Аntiqlоbаlist hərəкаtı Qərbdə yаrаnmış, tədricən bаşqа ölкələrdə də «dəbə minmişdi». Аmеriкаsаyаğı qlоbаllаşmаnın rəmzləri 1999-cu ildə diqqəti cəlb еtməyə bаşlаdı. Həmin il аntiqlоbаlistlər ÜTT-nın görüşünü təхirə sаlınmаsınа nаil оlа bilmişdilər. Indi аrtıq iqtisаdi qlоbаllаşmа tərəfdаrlаrının hər bir iri görüşü (istər ümumdünyа iqtisаdi fоrum, istərsə də «böyüк səккizlərin» görüşü («sаmmit») аntiqlоbаlistlər tərəfindən ciddi еtirаz акsiyаlаrı ilə qаrşılаnır.\nАmеriкаsаyаğı qlоbаllаşmаnın rəqibləri öz hərəкаtlаrını «yеni аntiкоrpоrаtiv hərəкаt», «qlоbаl dеmокrаtiyа uğrundа hərəкаt» аdlаndırırlаr.\nАntiqlоbаlistlərin təşкilаtlаrının dа аdlаrı rəngаrəngliyi ilə fərqlənir: «Şаns – 2000», «Qаrа blок», «Qlоbаllаşmа üçün bаryеr», «Ədаlət nаminə səfərbərliк», «Sinfi mühаribə», «Insаn və hеyvаnlаrın birləşmiş cəbhəsi», «Plаnеtin dоstlаrı» və s. Bəzi rəylərə görə, bu gün 120-yə yахın bеlə təşкilаtlаr fəаliyyət göstərir.\nAntiqlobalistlər əmindirlər ki, qloballaşma dünya üzərində hökmranlığı ələ almaq üçün düşünülən və işə salınan bir mexanizmdir. Onların belə deməyə əsasları da var — çünki hələlik qlobal iqtisadiyyatdan daha çox varlı və inkişaf etmiş bir neçə dövlət bəhrələnir. «Аntiqlоbаlistlər»in əкsəriyyətinin əsаs məqsədi də ədаləti bərpа еtməкdir. TMК-ın plаnеt üzərində mütləq hакim кəsilməsi оnlаrı qаnе еtmir. Mövcud vəziyyəti оnlаr vаrlı ölкələrdə cəmləşmiş mаddi vəsаit və еhtiyаtlаrın yеnidən bölüşdürülməsi hеsаbınа dəyşdirməyi təкlif еdirlər. Məsələn, оnlаr III dünyа ölкələrinin bоrclаrının bаğışlаnmаsını, təhsil və tibbi хidmətlərin pulsuz еdilməsini təкlif еdirlər.\nDoğrudan da, bir çox yeniliklərin Qərbdən gəlməsi faktı, bütün dünyanın qərb sivilizasiyasına transformasiya olduğu təsəvvürunü yaradır. Həqiqətən, bu belədirmi? Kağız, çay, farfor, ipək, kompas, barıt və bir çox yeniliklərin ki, onlarsız bəşəriyyət sivilizasiyasının inkişafı mümkün deyildi, Çindən gəldiyini yada salaq, lakin dünya bunun nəticəsində çinliləşmədi. Çox guman ki, bu gün də belə olaçaqdır. Faktlar təsdiqləyir ki, gözə çarpan səthi amerikanlaşma və qərbləşmə əslində dərin köklərə malik milli ənənələri və mədəniyyətləri əvəz edə bilmir. Bunun parlaq nümunəsi müasir Yaponiya, Tayvan, Sinqapur və Honqkonqdur.\nXX əsrin sonunda yenidən milli müstəqilliyinə qovuşmuş, iqtisadi, ictimai-siyasi, mədəni-mənəvi spektrlərinin yüksək potensialının verdiyi imkan baxımından dünya-region koordinatlarında həmişə layiqli yer tutmuş Azərbaycan xalqının həyatına müasir dünya reallıqları da mühüm yer tutmağa başlamışdır. Qloballaşan dünyanın lokal-regional və ümumdünya mühitlərində Azərbaycanın fəal iştirakı buna canlı sübutdur. 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi”, “Bakı—Tbilisi — Ceyhan” neft və “Bakı—Tbilisi— Ərzurum” qaz kəmərlərinin reallaşdırılması, “Bakı — Tbilisi — Qars” yeni dəmir yolu xətti layihəsinin həyata keçirilməsi istiqamətində atılmış uğurlu addımlar, tarixi İpək yolunun bərpasında ölkəmizin iştirakı Azərbaycanın dünya iqtisadi məkanına inteqrasiyasının artıq real həyat hadisəsi kimi təzahür etməsinin əyani göstəricisinə çevrilmişdir. Bunun da əhəmiyyəti az deyil: qloballaşma cəmiyyətin və ayrı-ayrı fərdlərin qarşısında duran başlıca məqsəd və vəzifələri müəyyənləşdirir. Bu məqsədlərə çatmaq üçün cəmiyyətin bütün daxili ehtiyatlarını səfərbər etmək çox zəruridir — hər bir vətəndaş başa düşməlidir ki, dövlətin həyata keçirdiyi islahatların son nəticəsi onun da öz vəzifələrini səylə və yüksək peşəkarlıqla yerinə yetirməyə hazır olmasından, eləcə də vətəndaş kimi mövqeyini bildirməsindən asılıdır. Аzərbаycаn milli özünəməхsusluğun və bеynəlхаlq qlоbаllаşmаnın sintеzi yоlu ilə inкişаf еtməlidir.\nTəbiətə аntrоpоgеn təsirlər gücləndiкcə, yеni infоrmаsiyа tехnоlоgiyаlаrı inкişаf еtdiкcə qlоbаllаşmа yеni, IV mərhələyə qədəm qоyur. Bu mərhələyə sоsiаl-iqtisаdi ziddiyyətlərin dаhа dа кəsкinləşməsi səciyyəvidir. Qlоbаllаşmа şərаitində dünyа inкişаfının ən кəsкin prоblеmləri qlоbаl хаrакtеr аlır. XX əsrin 60-70-ci illərinin sərhədində elmdə “qlobalistika” termini yarandı. Elə o vaxt da qlobal problemlər haqqında anlayış formalaşdı. Həmin fikrə görə, qlobal problem odur ki:


Məmmədyarov-Manesku, Məmmədyarov-Maley görüşündə nələr müzakirə olundu? – YENİLƏNİB – EtikXəbər\nMəmmədyarov-Manesku, Məmmədyarov-Maley görüşündə nələr müzakirə olundu? – YENİLƏNİB\nAzərbaycan Respublikasının Xarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarov BMT Baş Assambleyasının 74-cü sessiyası çərçivəsində Rumıniyanın Xarici İşlər naziri Ramona Nikol Manesku ilə görüşüb.\nEtikxeber.az xəbər verir ki, nazirlər Azərbaycan və Rumıniya arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafından məmnunluq ifadə ediblər.\nÖlkələr arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün əlverişli imkanların olduğu qeyd olunub.\nMəmmədyarov Qoşulmama Hərəkatının növbəti Zirvə görüşünün Bakıda keçiriləcəyi və Azərbaycanın bu hərəkatda sədrliyi barədə Rumıniyalı həmkarına məlumat verib.\nTərəflər, həmçinin beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı maraq doğuran regional təhlükəsizlik məsələləri üzrə fikir mübadiləsi aparıb.\nElmar Məmmədyarov həmçinin, Beynəlxalq Böhran Qrupunun prezidenti Robert Maley ilə görüşüb\nGörüş zamanı tərəflər bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyəti ətrafında ətraflı fikir mübadiləsi aparıblar.\nXarici İşlər naziri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli prosesi, Minsk qrupunun həmsədrlərinin vasitəçiliyi ilə iki ölkənin Xarici İşlər nazirlərinin ən son görüşü haqqında R.Maleyə məlumat verib.\nMünaqişənin beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri, Helsinki Yekun Aktı, beynəlxalq təşkilatların, ilk növbədə isə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri əsasında dövlətlərin beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığı və ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllinin, hərbi işğal amilinin aradan qaldırılmasının və məcburi köçkünlərin öz evlərinə geri qayıtmasının zəruriliyini vurğulanıb.\nFransa məhkəməsi qondarma “DQR”-lə imzalanmış daha iki “dostluq xartiyası”nı ləğv etdi\n“Heç nə alınmayacaq, heç nə baş tutmayacaq…” – MİLLƏT VƏKİLİ


Xeyli sayda piyada əleyhinə mina aşkar edildi\n01:39 23 Oktyabr 2020\n17:49 01.04.2019 Qısa URL\nİndiyədək cəmi 533,435,430 m² (53,343.5 ha) ərazi təmizlənib, 802,894 ədəd mina və partlamamış hərbi sursat (PHS) tapılaraq zərərsizləşdirilib\nBAKI, 1 aprel — Sputnik. 2019-cu ilin mart ayı ərzində ANAMA tərəfindən Abşeron, Ağdam, Ağstafa, Astara, Cəbrayıl, Daşkəsən, Füzuli, Xızı, Qazax, Şamaxı, Tərtər, Tovuz, Yevlax rayonları, Bakı, Gəncə, Sumqayıt və Naftalan şəhərləri ərazisində 533,221 m² (53.32 ha) ərazi yoxlanılıb, 463 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 12 ədəd piyada əleyhinə mina və 4 ədəd tank əleyhinə mina (cəmi 479 ədəd) aşkar edilərək zərərsizləşdirilib.\nBu barədə Sputnik Azərbaycan-a "ANAMA"-dan məlumat verilib.\nMəlumata görə, əməliyyatlarda 475 nəfər əməliyyat heyəti, 132 nəfər inzibati heyət, 6 mexaniki minatəmizləmə maşını və 40 minaaxtaran it iştirak edib.\nİndiyədək cəmi 533,435,430 m² (53,343.5 ha) ərazi təmizlənib, 802,894 ədəd mina və partlamamış hərbi sursat (PHS) tapılaraq zərərsizləşdirilib.\nMart ayı ərzində Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) Böhran Vəziyyətlərində İdarəetmə mərkəzindən - 2 (iki), Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) ″102″ Xidməti-Zəng mərkəzi sistemindən - 20 (iyirmi), Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Rayon Polis Şöbələrindən (RPŞ) - 3 (üç), Dövlət Sərhəd Xidmətindən (DSX) - 2 (iki) müraciət daxil olub. (cəmi 27 çağırış). Müraciətlər əsasında 25 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı olub. Nəticədə Abşeron, Ağdam, Ağstafa, Astara, Daşkəsən, Xızı, Qazax, Şamaxı, Tərtər, Tovuz, Yevlax rayonları, Bakı, Sumqayıt və Naftalan şəhərləri ərazisində 71,640 kv.m ərazi yoxlanılıb, 331 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 8 ədəd piyada əleyhinə mina və 2 ədəd tank əleyhinə mina (cəmi 341 ədəd) aşkar edilərək yerli əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədi ilə Agentliyin Mərkəzi Məhvetmə ərazisinə daşınaraq zərərsizləşdirilib.\n2019-cu ilin mart ayı ərzində mina/PHS hadisəsi qeydə alınmayıb.


Şagirdlər niyə sinifdə saxlanılır? - “Uşaqlar “2” aldıqda valideynləri çağırıb deyirlər ki...” - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Aktual / Şagirdlər niyə sinifdə saxlanılır? – “Uşaqlar “2” aldıqda valideynləri çağırıb deyirlər ki…”\nDünən Təhsil nazirinin müavini Məhəbbət Vəliyeva “Bakı təhsili: uğurlar və hədəflər” mövzusunda keçirilən konfransda ötən dərs ilində 4000-dən çox şagirdin sinifdə saxlanıldığına etiraz edib:\n“Hansı dövrdə yaşayırıq ki, oxuyub yaza bilməyən şagird sinifdə saxlanılsın. Axı məktəbin əlində müxtəlif imkanlar var ki, həmin uşağa vaxtında təhsil öyrətsin. Ötən dərs ilində daxil olan şikayətlər təhlil olunarkən məlum oldu ki, bu məsələnin arxasında bir çox subyektiv yanaşmalar durur. Şagird əsas fənlərdən qiymət alır, amma musiqi və digər yaradıcı fənlərdən 2 alır. Ümumiyyətlə, təlim tədris prosesinə mane olan, çətin tərbiyə edilən uşaqlar var. Lakin oxumayan şagirdi bir il də geri saldıqda nolur?!”.\nModern.az məsələnin mahiyyətini öyrənməyə çalışıb. Bakının Nərimanov rayonu 45 saylı məktəbin direktoru Nəcibə Axundova saytımıza açıqlamasında bildirib ki, şagirdin sinifdə saxlanılması halları proqramı mənimsəmədikdə baş verir:\n“Təhsil nazirinin müavini Məhəbbət Vəliyeva haqlı olaraq bu barədə fikirlərini əsaslandırıb. Əvvəla, şagirdin sinifdə saxlanılmasının səbəbini tapmaq lazımdır. Şagird dərs prosesini yaxşı mənimsəyə bilmədikdə belə hallar olur. Bunun üçün müəllim əlavə dərs məşğələləri təşkil etməli, şagirdlə dərsdən əlavə məşğul olmalıdır. Bu məsələdə müəllim və məktəb direktoru bir arada fəaliyyət göstərməlidir ki, şagird heç olmasa 3 ala bilsin. Burada müəllimlərin də üzərinə məsuliyyət düşür. Çünki müəllim elə etməlidir ki, şagird ona təqdim edilən proqramı mənimsəyə bilsin”.\nMəktəb direktoru vurğulayıb ki, şagirdin sinifdə saxlanılması son məqamdır:\n“İlkin olaraq uşağın 2 qeyri-kafi qiymətləri varsa və illik qeyri-kafi qiymət alırsa həmin şagird yay tapşırıqlarını əldə edir və payız imtahanına saxlanılır. Payız imtahanını verəndən sonra sinifdən-sinfə keçirilir. Yay dövründə neçə şagirdin tədris ilkini başa vurub və növbəti tədris ilinə keçə bilməsi ilə bağlı məsələlər pedaqoji şurada mütləq müzakirə olunur. 3 fəndən qeyri-müvəffəq qiymət alan şagird yay tapşırığı alır. Ancaq 5 və daha çox fəndən qeyri-müvəffəq qiymət alan şagirdə yay tapşırığı verilmir və payız imtahanına getmir”.\nNəcibə Axundova qeyd edib ki, rəhbərlik etdiyi məktəbdə belə hallar olmur:\n“Proqramı mənimsəməyən şagird ona görə sinifdə saxlanılır ki, təkrar mənimsəsin. Ancaq bizim məktəbdə şagirdlər sinifdə saxlanılmır. Əsasən yay tapşırıqlarını hazırlayıb payız imtahanını verir və növbəti sinfə keçir”.\nTəhsil eksperti Etibar Əliyev isə düşünür ki, bu məsələdə müəllimin məsuliyyəti daha çoxdur:\n“4000-dən çox şagirdin sinifdə qalması kiçik rəqəm deyil. Düşünürəm ki, şagirdləri oxutmaq lazımdır. Bu məsələdə müəllim məsuliyyətli olmalıdır. Sinifdə qalan şagirdlərin sayının çox olmasında repetitorların da təsiri var. Heç birimizə sirr deyil ki, bir çox şagirdlər müəllimlərin keçdiyi musiqi, rəsm kimi qeyri-əsas fənlərə etinasız yanaşırlar. Bu da doğru yanaşma deyil”.\nTəhsil ekspertinin sözlərinə görə, bu gün məktəblərimizi epidemiya bürüyüb:\n“Şagirdlər hər hansı fəndən 2 aldıqda valideynləri çağırıb deyirlər ki, “gəlin uşağınızı məktəbdən aparın”. Bu da çox pis haldır. Nəyin bahasına olursa-olsun şagirdləri məktəbdə oxutmaq lazımdır. Uşaqlar ibtidai təhsildən orta təhsil pilləsinə gəlib çatıblarsa, elementar formada fənlərin mənimsədilməsində müəllimlər məsuliyyət daşıyırlar. Hesab edirəm ki, bu da ciddi məsələdir. XXI əsrin müəllimi Sovet dövrü müəllimindən fərqli müəllim olmalıdır. Çünki informasiya cəmiyyətində yaşayırıq. İnformasiya cəmiyyətində yaşadığımızdan istənilən anda şagirdin hər hansı davranışına görə valideynlə ünsiyyət qurmaq imkanına malikdirlər. Düşünürəm ki, bu, şagirdlərin məsuliyyətindən daha çox məktəbin məsuliyyətidir”.\nÖncəki “Arif Hacılı ilə İsa Qəmbərin sürücüləri…” – Tofiq Yaqublu partiyadan çıxarıla biləcəyini deyir\nNövbəti Qalmaqallı “İnfiniti” klubundakı cinayət: vergidən yayınma, rüşvət, ölümü (TƏFƏRRÜAT)


Elan nömrəsi: 477524\nTorpaq sahəsi Novxanı bağlar massivi, "Gəmi" istirahət mərkəzi ilə üzbə-üz, yoldan cəmi 500 metr məsafədə yerləşir. Sahəsi 6 sotdur (24x25). Sənəd - reyestrdən cıxarış, mülkiyyət növü - xüsusi, məqsədli təyinat - yaşayış məntəqələrinin torpaqları. Torpağ sahəsinin səthi ətrafdakı torpaqların səthindən hündürdə yerləşir, torpağı şirə-qumdur (doldurma yer yer deyil). Torpaqda nəmişlik, rütubətlilik və şoranlıq yoxdur. Torpaq sahəsində nəmliyə və ya rütubətliyə xas olan qamış və ya iti cıq bitmir (belə relyefə malik olan torpaq sahəsinə Novxanının aşağı bağlar adlanan zonasında nadir hallarda rast gəlinir). Sahədə sökülməsi xərc tələb edən heç bir tikili yoxdur, tikinti üçün tam hazır vəziyyətdədir. Qonşu bağlardan əraziyə görünüş məhduddur. Ətrafda ilboyu yaşayış var. Bağa qədər olan maşın yolunun 90%-i asfaltdır. Əsas yoldan Bakı və Sumqayıt istiqamətinə daim içtimai nəqliyyat işləyir. Yaxınlıqda market, ictimai-iaşə, xəstəxana, əyləncə və istirahət mərkəzləri yerləşir və il boyu fəaliyyət göstər ("Spring Hotel Resort & SPA", "AF Hotel Aqua Park Novxanı", "My Beach", "Resttime Novxanı", "Gəmi", "Sunset Hotel", "Neptun Beach Novxanı", "Katamaran", "Ləman Hotel", "Caspian Breeze Hotel Restaurant", "Turan Eli", "Freqat", 2 saylı Sumqayıt şəhər xəstəxanası, Novxanı Goz Xestexanası).\nBineqedi rayonu Sulu tepe massivi, 1 otaq\nQaracuxur qes meden kucesi, 20 otaq , Suraxanı rayonu\nBilgeh, 3 sot , Sabunçu rayonu\nmərdəkanda torpaq satilir təcili, 11 sot , Xəzər rayonu\nev alqi satqisi ev elanlari kiraye evler unvan.az kiraye evler upsize kremi sovde.az telefon elanlari samsung galaxy s4 mini kreditle satisi tecili satilan heyet evler 2021 kombi ustasi kondisioner ustasi kurslar bileceride satilan evler bileceride bina evleri bileceri daskesen ev sony z tezbazar.az


Yeni idxal rüsumları daxili bazarı qoruyacaq – Economic.Az\nEconomic.Az > Araşdırma > Yeni idxal rüsumları daxili bazarı qoruyacaq\nYeni idxal rüsumları daxili bazarı qoruyacaq\nİqtisadçıların fikrincə, Nazirlər Kabinetinin qərarı daxili istehsalı himayə etmək məqsədi daşıyır\nBu, Nazirlər Kabinetinin “Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilən mallar üzrə gömrük idxal rüsumlarının dərəcələri”ndə etdiyi dəyişiklikdə əksini tapıb. Dəyişikliyə əsasən Azərbaycana idxal edilən 1 kq ev toyuğu əti üçün 1 dollar, 1000 ədəd toyuq yumurtası üçün 100 dollar, 1 kq soğan üçün 0,2 dollar, 1kq xiyar üçün 0,2 dollar, 1 kq qoz-fındıq üçün 1,5 dollar, 1 kq üzüm üçün 0,4 dollar, 1 kq alma (sidr istehsalı üçün, qalama (qabsız), sentyabrın 16-dan dekabrın 15-dək), armud (perrinin və ya armud sidrinin istehsalı üçün, qalama (qabsız), avqustun 1-dən dekabrın 31-dək), heyva üçün 0,3 dollar, 1 kq xurma üçün 0,3 dollar gömrük idxal rüsumu müəyyənləşdirilib. O cümlədən meyvə şirələrinin, spirtli içkilərin 1 litri üçün 0,7 dollardan az olmamaqla gömrük idxal rüsumu alınacaq.\nGömrük rüsumlarında artımın bazarda bahalaşmaya səbəb olacağı ilə bağlı fikirlər səslənsə də, əslində bu qərarın qəbulu daxili bazarın qorunması məqsədini daşıyır. Bəs bu qərar bazarın qorunmasına nə dərəcədə yardım edəcək? Bazarda bahalaşma müşahidə ediləcəkmi?\nBəzi yanlış yanaşmalara münasibət\nİqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Nazirlər Kabinetinin qərarı ən çox istehlak olunan məhsullara aiddir. Hansı ki, onların hamısı daxildə də istehsal olunur. O qeyd etdi ki, söhbət ərzaq və qidadan getdiyindən əksəriyyətimiz artıq uzun illərdir məhz yerli məhsullara üstünlük veririk.\nİqtisadçının sözlərinə görə, bəziləri sözügedən qərarı hökumətin dövlət büdcəsini “doldurmaq” istəyi ilə əlaqələndirirlər: “Guya ki, neftin qiymətinin enməsi və bu sahədə daxildə hasilatın azalması ilə əlaqədar olaraq, hökumət digər istiqamətlərdə vergi və gömrük rüsumu yığımını artırır, fiskal siyasəti gücləndirir. Bu, tamamilə yanlış və gülünc izahat və yanaşmadır. Məsələ bundadır ki, vergi və gömrük rüsumu yığımının üfüqi deyil, şaquli istiqamətdə gücləndirilməsi tədbirlərinin heç bir halda effekt vermədiyi və bunun nəinki uzunmüddətli, hətta orta müddətdə də məhz iflasa məhkum olduğu adi peşə sahibinə də yaxşı bəllidir. Yəni bunun üçün iqtisadçı olmağa ehtiyac yoxdur. Düzdür, 2017-ci il üçün Dövlət Gömrük Komitəsi xəttiylə dövlət büdcəsinə daxilolmalar, yəni gömrük rüsumları və vergilər proqnozu 2,2 milyard manat həcmində proqnozlaşdırılıb ki, bu da cari ildəki gözləntidən 21,5 faiz çoxdur. Lakin toyuq əti və yumurta, o cümlədən bir sıra meyvə-tərəvəz məhsulları, spirtli içkilər və şirələr üzrə qərarın bilavasitə bu artıma xidmət edəcəyini düşünmək absurddur”.\nDaxili istehsalın himayəsi\nİqtisadçı hesab edir ki, bu qərar daxili istehsalı himayə etmək məqsədi daşıyır. Bu da birbaşa antidempinq siyasətinin tərkib hissəsi sayılır: “Dövlət başçısının “Antidempinq, kompensasiya və mühafizə tədbirləri haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2016-cı il 31 may tarixli 261-VQ nömrəli Qanununun tətbiqinə dair iyul ayının 13-də imzaladığı Fərmanı xatırlamaq yerinə düşər. Adıçəkilən qanun ölkənin iqtisadi maraqlarının müdafiəsi məqsədi ilə yerli istehsala zərər vuran və ya zərər təhlükəsi yaradan dempinqli, subsidiyalaşdırılmış və ya artmış, geniş xarakter daşıyan idxala qarşı antidempinq, kompensasiya və mühafizə tədbirlərinin tətbiqi qaydalarını tənzimləyir.\nBu gün dünya iqtisadiyyatında baş verən və sürətlə cərəyan etməkdə olan proseslərlə əlaqədar istehsalda, o cümlədən bazarlarda rəqabət gündən-günə kəskinləşir. Düzdür, rəqabət özü də inkişaf və artım üçün zəruri və əsas şərtdir. Lakin haqsız rəqabət deyilən bir anlayış var ki, bu, inkişaf və artım amillərini buxova alır. Odur ki, belə şəraitdə dövlət öz tənzimləyici alətlərindən mütləq istifadə etməklə bunun qarşısını almalı və vəziyyətə nəzarət edərək onu tənzimləməlidir”.\nP.Heydərov bildirdi ki, daxili bazarda bir çox istehlak məhsullarının pərakəndə satış qiymətləri şişirdilmiş səviyyədədir: “Əslində elə növ xarici istehsala aid ərzaq məhsulları var ki, onların qiymətləri həqiqi dəyərindən hətta ucuz satılır. Çünki keyfiyyətinə və rəqabətqabiliyyətliliyinə görə daxildə istehsal olunan analoq məhsullardan əslində geri qalır, dolayı yolla devalvasiyanın ixraca xidmət etmək, onu artırmaq şansına mənfi təsirlər göstərməklə ölkənin ümumi ixrac potensialını məhdudlaşdırmaq, inflyasiya amilinə xidmət göstərmək məqsədi daşıyır. Ümumiyyətlə, Azərbaycan kimi ölkələrdə antidempinq siyasəti olduqca vacibdir. Ona görə ki, bizim bazar olduqca kiçikdir. Azərbaycana qarşı dempinq siyasəti həyata keçirən potensial ölkələrin sayı isə kifayət qədərdir. Üstəlik, keyfiyyət amili də var. Bütün bunların fonunda isə Azərbaycanda bazarı qorumaq sahəsində hökumətin üzərinə böyük vəzifələr və yük düşür”.\nQərarın arxasında dayanan əsas məntiq…\nİqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov bildirdi ki, Azərbaycanda rüsum siyasəti ilə bağlı dəyişikliklərə ehtiyac var idi: “Çünki əvvəlki dövrlərdə rüsumların faktiki olaraq işləkliyinin olmaması rüsum dərəcələrinin müəyyənləşməsində ciddi nöqsanlara səbəb olmuşdu. Hazırda isə proseslər mümkün qədər şəffaflaşdırılıb. Ölkə sərhədlərindən daxil olan məhsulların böyük bir qismi rəsmi şəkildə sənədləşdirilib. Bu isə rüsumların faktiki funksiyasını yerinə yetirmək imkanlarını artırıb. Belə bir şəraitdə daha dolğun rüsum siyasətinin, rüsum faizlərinin müəyyənləşməsinə ehtiyac var. O baxımdan atılan addımları bu konteksdən qiymətləndirərdim”.\nİqtisadçının sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi qərarlarda göstərilən məhsullar Azərbaycan ərazisində kifayət qədər istehsal olunur. Bəzi məhsulların isə istehsal potensialı çox yüksəkdir: “Düşünürəm ki, qərarın arxasında dayanan əsas məntiq də budur. Əhalinin gündəlik tələbatında ciddi paya malik mallar da var. Xüsusilə kartof, soğanı bu sıradan qeyd etmək olar. Mövsümi olmayan dövrlərdə bu məhsulların demək olar ki, böyük əksəriyyəti ölkəyə idxal olunur. Bu kimi məhsullarda rüsum artırılarsa, onların satış qiyməti də yüksələcək. Xüsusilə bu istiqamətdə baş verən qiymət artımı əhalinin birbaşa olaraq aylıq xərcini artıracaq. Bu baxımdan gəlirlərin dəyərsizləşməsi, aylıq xərclərin artma ehtimalı yüksəkdir. 2016-cı ili götürsək, bu məhsullar üzrə daxili tələbatı yerli istehsal hesabına ödəmək mümkün olmayacaq. Quşçuluq, qoz-fındıq məhsulları üzrə daxili tələbatı ödəmək mümkündür”.\nSahibkarlar vəziyyətdən sui-istifadə etməməlidir\nR.Həsənov bildirdi ki, bazarda idxal məhsulları var və əslində bu, daim belə olmalıdır: “Liberal bazarın tələbi də budur. Amma qiymətlərdə fərqin olması yerli məhsullara istehlakçının marağının nisbətən artmasına gətirib çıxara bilər. Və eyni zamanda yerli məhsulların qiymət prizmasından rəqabət imkanlarını gücləndirir”.\nİqtisadçı deyir ki, yerli sahibkarlar da yaranmış şəraitdən uzunmüddətli və strateji olaraq istifadə etməlidirlər: “Çünki yaranmış qıtlıqdan, yaxud xarici məhsulların daha baha olmasından istifadə edərək qısamüddətli dövrdə yüksək gəlirlərin əldə olunması məqsədilə böyük fərqli marjanın tətbiq edilməsi əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin kəskin şəkildə aşağı düşməsinə, onların istehsal dövriyyələrinin kiçilməsinə gətirib çıxara bilər. O baxımdan sahibkarlar daha adekvat reaksiya verərək öz gəlirlərini istehsal həcminin artırılması yolu ilə artırmağa cəhd göstərsinlər”.\nR.Həsənov deyir ki, rüsumların müəyyənləşdirilməsində müəyyən qədər məhz bu sektorda fəaliyyət göstərən sahibkarların da müraciəti nəzərə alınıb: “İki devalvasiyadan sonra qiymətlərin artırılmasında ciddi çətinliklə üzləşmişdilər. Bu da nəticədə istehsal fəaliyyətinin zərərlə işləməsinə səbəb olmuşdu. Uzun müddət davam edərdisə, bəzi müəssisələrin, xüsusilə quşçuluq sektorunda fəaliyyət göstərənlərin iflası qaçılmaz idi. Bu məhsulların da qiyməti artacaq. Ancaq sahibkarlar yaradılan şəraiti mümkün qədər müsbət qiymətləndirməyə çalışmalı, süni şəkildə qiymətləri artırmamalı, qiymət siyasəti həyata keçirərkən ölkə iqtisadiyyatını, əhalinin vəziyyətini də nəzərə almalıdırlar”.\n“Hökumət bu istiqamətdə aktiv siyasət həyata keçirməlidir”\nİqtisadçı onu da bildirdi ki, hökumət də bu istiqamətdə aktiv siyasət həyata keçirməlidir: “Belə ki, hansısa məqamlarda hansısa məhsulların istehsalçılarının yaranmış vəziyyətdən sui-istifadə halları görünərsə, süni qıtlğın yaradılması meyilləri, yaxud kəskin qiymət artımına getdikləri hiss olunarsa, o zaman Nazirlər Kabineti qəbul etdiyi qərara qısa müddətdə yenidən baxmalı, qeyd olunan məhsulların idxalı üzrə güzəştlər tətbiq etməlidir. Hökumət, bazara daha çox iqtisadi alətlər vasitəsilə müdaxilə etməyə çalışmalıdır. İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinin təsiri ilə yox. Əgər ölkədə hansısa məhsulun qıtlığı hiss olunursa, o istiqamətdə rüsumlar azaldılmalı, həmin məhsulların idxalı təşviq olunmalıdır. Hansı yerli istehsal məhsullarının satışında problem varsa, yaxud istehsal həcmi böyükdürsə və həmin məhsulların bahalaşmasına ciddi təsir olmayacaqsa, bu zaman o istiqamətdə rüsumlar artırılmalıdır. Yəni hökumətin daha çevik rüsum siyasəti aparması, bazarlardakı proseslərə reaksiya verməsi əslində sahibkarların da neqativ qiymətləndirmələrinin, yaranmış vəziyyətdən sui-istifadə hallarının zaman çərçivəsində məhdudlaşdırılmasına gətirib çıxarır”.


İsmayıllıda qar nəqliyyatın hərəkətini iflic etdi\n15:42 6 Yanvar 2016\nSon günlər müşahidə olunan qarlı-şaxtalı hava İsmayıllıda da öz təsirini göstərib. Üst-üstə yağan qar yol kənarlarında təpəciklərin əmələ gəlməsinə səbəb olub. Qarın buza çevrilməsi isə vəziyyəti daha da çətinləşdirib. Belə vəziyyət həm avtomobil yollarında, həm də piyadaların hərəkət etdiyi səkilərdə müşahidə olunur. Yolların sürüşkən olması sürücülərlə yanaşı, piyadalar üçün də çətin anlar yaşadıb.\nMilli.Az Kanal S-ə (Region TV) istinadən xəbər verir ki, vəziyyətin ciddiliyini nəzərə alan əlaqədar qurumlar hərəkətə keçiblər. İsmayıllı Yol İstsmar İdarəsinin işçiləri magistiral yollara qum və duz səpib. Bununla da problem qismən həll olunub. Hazırda avtomobil yolları işlək vəziyyətdə olsa da, piyada keçidləri tamamilə buz bağlayıb. Bəzi ərazilərdə gediş-gəlişdə böyük çətinliklər yaşanır.\nKeçidlərin buz bağlaması səbəbindən piyadalar nəqliyyatın hərəkət zolağından keçməli olurlar. Bu isə onların həyatını təhlükə altında qoyur. Bundan başqa, yol kənarlarında qalaq-qalaq yığılıb qalan qar topaları gediş-gəlişə mane olur.\nHazırda hava temperaturu qismən yumşalıb. Bəzi ərazilərdə qar və buz qismən də olsa, əriməyə başlayıb.


Barselonada terror aktı nəticəsində 13 nəfər ölüb 1905.az\nAPA-nın xəbərinə görə, bu barədə İspaniyanın “Cadena SER” radiostansiyası polisə istinadən məlumat yayıb.\n“El Pais” nəşri də Kataloniya polisinə istinadən məlumatı təsdiq edir.\nMəlumata görə, sürücü insidentdən sonra restorana hücum edərək oradakı insanları girov götürüb. Hücumda iki silahlı şəxsin iştirak etdiyi bildirilir. Polis əməkdaşları hadisə yerini mühasirəyə alıblar.


Prezident İlham Əliyev: "Neftin qiymətinin düşməsi bizi yolumuzdan döndərə bilmədi" - MAXIMUM - PrimeTime\nPrezident İlham Əliyev: "Neftin qiymətinin düşməsi bizi yolumuzdan döndərə bilmədi"\nSentyabrın 14-də Bakıda, Heydər Əliyev Mərkəzində Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda "Azəri", "Çıraq" yataqlarının və "Günəşli" yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş Sazişin imzalanması mərasimi keçirilir.\nİ.Əliyev çıxışında bildirib ki, 2012-ci ildə Türkiyədə TANAP layihəsinə imza atıldı. 2013-cü ildə isə TAP layihəsi qaz kəməri kimi seçilib.\nAPA-nın yazdığına görə, dövlət başçısı bildirib ki, "Səngəçal" dünyada ən böyük neft-qaz terminalıdır:\n“Azərbaycanda neft platformaları tikilir. Bunlar "Əsrin müqaviləsi"nin Azərbaycana verdiyi faydalardır. Dövlət Neft Fondu bizim üçün böyük bir amildir. Neftin qiymətinin düşməsi də bizi yolumuzdan döndərə bilmədi. Biz valyuta ehtiyatlarımızı artırırıq. "Şahdəniz", Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin həyata keçməsi ilə valyuta ehtiyatlarımız daha da artacaq”.\nDünyada ilk dəfə quruda sənaye üsulu ilə Azərbaycanda neft quyusu qazıldığını, dənizdə ilk dəfə neft çıxarıldığını nəzərə çatdıran prezident İlham Əliyev uğurların əldə olunmasında Azərbaycan neftçilərinin böyük xidmətləri olduğunu söyləyib. ARDNŞ-də 9 il çalışmış şəxs kimi həm də özünü neftçi hesab etdiyini bildirən dövlət başçısı qarşıdan gələn peşə bayramı münasibəti ilə neftçiləri təbrik edib.\n14 Sentyabr 2017 10:53primetime.az\nXaçmazda meşə yanğını başlayıb\n7 il ana ola bilməyən Əzizə üçəm dünyaya gətirdi – VİDEO\n"Azərbaycan şou-biznesində 10 nəfər kişi yoxdur"- Manaf Ağayevdən iddia\nPolis idarəsini qarət etdilər\nMoskvanın mərkəzində Kalaşnikova abidə ucadıldı\n"Şimali Koreyanın liderinin seks kölələri var"\nBu uşaqların yaxınları axtarılır – “İŞİD”ə qoşulan valideynləri ölüb\nİrem Dericinin vəziyyəti ağırdır? – AÇIQLAMA\nObama pul müqabilində çıxışlar edir\nMasazırda sahibsiz itlər 65 yaşlı kişini parçaladı – FOTOLAR\n“İnsanlar qızlıq pərdəsinə sahib olan yeganə heyvan növüdür” – Xüsusi məna kəsb etməyən bakirəlik...\nNatalya Oreyro "Vəhşi mələk”in qocalmış ulduzu ilə – FOTO\nƏməkdar artistin mahnısı London taksisində – VİDEO\nFaiq Ağayevdən Ədalət Şükürova etiraz: “O, özü üçün danışa bilər” – VİDEO\n40 dərəcə qızdırması olan uşağa baxmağa həkim tapılmır – Bakıda\nƏməliyyatdan sonra marka üzü oldu – FOTOLAR\n“Özümə meydan oxuyuram” – Kıvanç\nAt uşağın cinsiyyət orqanını qoparıb – Azərbaycanda\nBu da Demet Akalının 18 milyonluq villası – FOTOLAR\nRusiyanın ən böyük hərbi təlimində qəza – Faciəyə səbəb ola bilərdi\nBakıdan rayona gəlin köçən qız bakirə çıxmadı: Bəy reanimasiyada\nGənc qadın birlikdə yaşadığı kişini bıçaqlayaraq öldürdü\nOktay Kaynarca aparıcı oldu


“MƏNIM DÜNYAM” adlı satış-sərgisi və konsert\n12/10/2015 “MƏNIM DÜNYAM” adlı satış-sərgisi və konsert\n“Mənim dünyam” adlı sərgi açılıb\nAzərbaycan Xalça Muzeyində məhdud imkanlı istedadlı insanların əl işlərindən ibarət “MƏNIM DÜNYAM” adlı sərgi açılıb.\nOktyabr ayının 9-da Azərbaycan Xalça Muzeyinin dəstəyi və təşkilatçılığı ilə “İstedadlı Əlillər” İctimai Birliyinin “Mənim dünyam” adlı satış-yarmarkası və məhdud imkanlı istedadlı insanların ifasında konsert proqramı sərgi iştirakçılarına təqdim olundu. “Mənim dünyam” adlı satış-yarmarkası Oktyabr ayının 11–dək davam edəcək.\nTədbiriAzərbaycan Xalça Muzeyinin direktoru, sənətşünaslıq elmləri doktoru, professor Röya Tağıyeva açaraq, qonaqlara Azərbaycan Xalça Muzeyi haqqında məlumat verib qeyd etdi ki, xalça muzeyi dünyada ilk dəfə olaraq, Azərbaycanda yaradılıb.\nXalqımızın qədim mədəniyyəti və nadir incisi hesab edilən xalçaçılıq sənətimizin yaşadılması, inkişaf etdirilməsi və xalçalarımızın dünya miqyasında daha geniş təbliği, nümayişi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 15 may 2008-ci il tarixində Dənizkənarı Milli Parkın ərazisində xalça muzeyi binasının tikilməsi haqqında sərəncam imzaladı. Cənab prezident bununla irsimizə, milli və estetik mədəniyyətimizə böyük diqqət və qayğı ilə yanaşdığını sübut etdi. Orjinal üslubda tikilən bina ilk xüsusiləşdirilmiş muzeydir və milli ornamentlərlə bəzədilmiş açılan xalçanı xatırladır. Qeyd edək ki, muzey binasının ərsəyə gəlməsində Heydər Əliyev Fondunun və UNESCO-nun müvafiq dəstəyi və köməyi olmuşdur. Dövlət başçısının təşəbbüsü və dəstəyi ilə tikilən muzey binasının memarı avstriyalı Frans Yantsdır. O, layihə üzərində işləyərkən Azərbaycan xalçaçılıq məktəbinin bütün istiqamətlərini, yaşı yüz illərlə ölçülən xalçaçılıq irsimizin incəliklərini öyrənmiş və onları binanın üzərində ifadə etmişdir. Muzeyin fondunda mövcud olan xalça və xalça məmulatlarının saxlanılması və konservasiyası 2013-cü ildə Bakıya dəvət edilmiş və bu sahədə zəngin təcrübəsi ilə dünyada məşhur olan Viktoriya və Albert Muzeyinin parçalarının konservasiyası üzrə mütəxəssis Luis Squirerin tövsiyələri və tərtib etdiyi təlimatları əsasında təmin olunub. Hazırda muzeyin sərgi və fondlarında 13min 300-dən artıq eksponat və əşya saxlanılır. Muzeydə xalça və xalça məmulatları, metal məmulatlar, parça, geyim və tikmə, keramika, şüşə, ağac, kağız, zərgərlik əşyaları, kitablar, fotoşəkillərdən ibarət nadir kolleksiya mühafizə olunur.\nR.Tağıyeva çıxışında bu cür tədbirlərin mütamadi keçirilməsinin çox vacib olduğunu vurğulayaraq bildirdi ki, “MƏNIM DÜNYAM” adlı sərginin keçirilməsində əsas məqsəd məhdud imkanlı olan şəxslərin yaşadığı problemlərin həllinə köməklik göstərmək, parlaq gələcək qurmaqda onlara yardımçı olmaq, cəmiyyətin bu məsələyə diqqətini yönəltmək və sosial aktiv vətəndaşları bu fəaliyyətə cəlb etməkdən ibarətdir.\nFikrimcə məhdud imkanlı olan vətəndaşımızın iş tapmaqda çətinlik çəkməsinə əsas səbəb onların uşaqlıqdan peşə təhsilinə cəlb olunmamasıdır. Bu cür insanlarımız uşaq vaxtlarından peşə təhsilinə yiyələnməsinin təməli qoyulmalıdır. Bu, çox vacib amildir, uşaq yaşlarından səhhətinə uyğun bir peşəni mənimsəyərsə yetkinlik yaşına çatanda o, artıq sıravi vətəndaş olaraq cəmiyyətin bir üzvü kimi çalışar, sosial rifahını gücləndirər, heç kimə ələbaxım duruma düşməz.\nAzərbaycan Xalça Muzeyi olaraq biz “İstedadlı Əlillər” İctimai Birliyi ilə birgə məhdud imkanlı olan istedadlı gənc insanlarımızın muzeydə peşə təhsilinə cəlb olunması üçün bir proqram-layihə üzərində işləməyi düşünürük. Çünki bu cür vətəndaşlarımıza diqqət və qayğı göstərmək təkcə dövlətin deyil, həm də bizim borcumuzdur. İmkanımız çatdığı köməkliyi hər birimiz göstərməliyik. Biz onlarla birgə işləmək istəyirik. Necə işləmək istəyirik? Muzeydə təsviri və dekorativ tətbiqi sənət – parça üzərində tikmə, xalça toxuma, ağacoyma, rəssamlıq, misgərlik, zərgərlik, dulusçuluq kimi peşə sənətlərinə kurs açaraq xüsusi mütəxəssislər dəvət etməklə onları bu peşələr üzrə hazırlamaq istəyirik. Peşə təhsilini başa vurduqdan sonra həmin gəncələrə xalçatoxuma, oyma sənəti və digər işləri sifariş edə bilərik ki, onlar bu işi evdən çıxmadan da edə bilər və sonra onlar satışa çıxarılar. Bu da onlara həm maddi, həm də mənəvi dəstək olar, özlərini cəmiyyətin bir üzvü hesab edərlər. İnanırıq ki, burdaki gənclərimiz də bugündən bizim təşəbbüsümüzə qoşulacaq, birgə bu işin öhdəsindən layiqincə gələcəyik.\nQeyd edim ki, Rəssamlıq, rejissorluq, aktyorluq, bəstəkarlıq, mahnı ifa etmək, rəqs etmək, müxtəlif əl işləri düzəltmək və s. insanlara problemlərini həll etməyə kömək edir. İncəsənət vasitəsilə özünü ifadə həyatın ən çətin və dəhşətli anlarında belə insanı rahatlaşdırır, özünə inamı artırır. Bir çox insanlar art terapiya sayəsində ən təhlükəli xəstəliklərdən belə müalicə olunublar. Art terapiya insanı istənilən problemə qarşı mübarizə aparmağa ruhlandırır.\nSonra “İstedadlı Əlillər” İctimai Birliyinin sədri Cavad Qasımov yaradılan şəraitə və dəstəyə görə Azərbaycan Xalça Muzeyinin direktoru Röya Tağıyevaya və sərgi iştirakçılarına təşəkkürünü bildirərək, “Mənim dünyam” adlı sərgi haqqında qonaqlara məlumat verdi.\n“İstedadlı Əlillər” İctimai Birliyi 29.11.2013 tarixdə Ədliyyə Nazirliyinin dövlət qeydiyatına alınmışdır. Birliyin əsas məqsədi məhdud imkanlı olan şəxslərin cəmiyyətə inteqrasiyasına dəstək olmaq, təhsil, incəsənət, idman sahəsində və əlillərin hüquqlarının müdafiəsində onlara köməklik göstərməkdən ibarətdir.\nBirliyimiz fəaliyyətə başladığı vaxtdan məhdud imkanlı olan istedadlı insanların əl işlərindən ibarət əsərlərinin bir çox sərgilərin və musiqi istedadı olan əlillərin konsertlərini təşkil etmişdir.\nBirliyimiz tərəfindən oktyabır ayının 09-u, 10-u və 11-i məhdud imkanlı olan istedadlı insanların cəmiyyətə inteqrasiyası məqsədi ilə bu qəbildən olan insanların əl işlərindən ibarət təşkil olunması nəzərdə tutulub. Sərgidə 25 müəllifin 350-ə qədər əsəri nümayiş olunacaq, o cümlədən 75 ədəd kətan üzərində yağlı boya ilə işlənmiş şəkil, 65 ədəd toxunma, 50 ədəd taxta üzərində yonma, 70 ədəd minatur rəsim və 100 ədəd muxtəlif əsərlərdən ibarətdir.\nTədbirdə Azərbaycan Milli Paralimpiya Komitəsinin Vitse-prezidenti Şaiq Həmidov, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin əməkdaşı Ömər Abdullayev, 1 saylı Sağlamlıq imkanları məhdud gənclərin Peşə Reabilitasiya Mərkəzinin rəhbəri Rəhilə Həsrətova, “İstedadlı Əlillər” İctimai Birliyinin mətbuat xidməti rəhbəri Fuad Rəsul, həmçinin Əlil Təşkilatları İttifaqı (ƏTİ)-nın rəhbəri Davud Rəhimli, Ombudsman aparatının nümayəndəsi Müqalib Heydərov, Sosial Hüquqların Araşdırılması İctimai Birliyi (SHAİB) sədri, Professor Mais Əliyev və digər çıxış edən qonaqlar, bu cür tədbirlərin əhimiyyəti haqqında öz fikirlərini bölüşdülər.\n“Mənim dünyam” adlı sərgidə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Gülyaz Məmmədovanın, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solisti, GNK-nun mədəniyyət katibi Nurlan Əzizbəylinin və məhdud imkanlı istedadlı insanların ifasında olan musiqi çələngləri gələn qonaqlarda çox böyük əhval-ruhiyyə yaratdı.\nQeyd edək ki, sərgidə nümayiş olunan əl işlərinin sahibləri Azərbaycan Xalça Muzeyi tərəfindən diplomla təltif olundu və “Kengerli Company” tərəfindən əl işləri olan xanımlara gül çələngləri verildi.\nSonda tədbir iştirakçıları Azərbaycan Xalça Muzeyi və Uşaq Muzeyi ilə yaxından tanış oldular.\nİstedadlı Əlillər ictimai birliyi\nBu xəbər 2585 dəfə oxunub


Eks-spiker Rəsul Quliyev bu ilin sentyabrından gec olmayaraq Bakıya qayıdacağını bildirir\nBlok parlament binası qarşısında piket keçirməyi planlaşdırır «Azadlıq» qəzetindəki «MTN öz minalarını partladır» başlıqlı məqalədə bildirilir ki, bu nazirlik Böyük Britaniya vətəndaşından tapança, müsavatçıdan bomba tapa bilir. Amma nədənsə, kifayət qədər ciddi cinayətləri törədənləri müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkir. Məqalədə qeyd olunur ki, nazirlikdə aparılan struktur dəyişiklikləri də professionallıqla icra olunmur. Hesab edilir ki, bunun səbəbi nazir Eldar Mahmudovun qeyri-peşəkarlığındadır. MTN-dəki mənbələrə istinadən məqalədə bildirilir ki, nazir peşəkar kəşfiyyatçı olmadığına görə agentura ilə davranmağın lazımi qaydalarını da bilmir. Buna görə də onun rəhbərlik etdiyi bütün əməliyyatlar agentlərin sıradan çıxarılması ilə nəticələnir.\n«Yeni Azərbaycan» qəzetindəki «Yeni müxalifət formulu» başlıqlı məqalədə Azər Mənsimli yazır ki, köhnə cəbhəçi Asim Mollazadənin ayrıca müxalifətçiliyi hakimiyyət üçün heç də az təhlükəli deyil. Müəllif yazır ki, İsa Qəmbər, Rəsul Quliyev və Əli Kərimlidən fərqli olaraq cənab Mollazadə daha ciddi və hakimiyyət üçün problem yaratmaq imkanına malik siyasətçiyə və partiya sədrinə çevrilməkdədir. Məqalədə qeyd olunur ki, A.Mollazadə indiyə qədər Azərbaycanda mövcud olan müxalifətçilikdən fərqli ampulada meydana çıxıb. Fikir bununla əsaslandırılır ki, o, siyasi davakarlıqdan imtina edib, əvəzində təkamül və liberallaşma kursunu müdafiə edir.\n«Bakı-Xəbər» qəzetinə müsahibəsində eks- spiker Rəsul Quliyev deyir ki, o, bu ilin sentyabrından gec olmayaraq Bakıya qayıdacaq.\nADP sədri Bakıda qohumu Almaz Quliyevanın saxlanmasına da münasibət açıqlayıb. Deyib ki, belə hərəkətlərlə Azərbaycanın indiki hökuməti daha çox özünü biabır edir. Onun fikrincə, qətllər, siyasi rəqiblərin təqib olunması Azərbaycanın beynəlxalq imicinə təsirsiz ötüşmür. Eks-spiker hesab edir ki, Azərbaycanda heç kim hakimiyyətin bu cür özbaşınalıqlarından sığorta olunmayıb. «Mən taleyimin bu zərbəsini də yaşayacağam» deyən cənab Quliyev bildirib ki, bu rüsvayçı ləkəni Azərbaycanın üzərindən silmək çətin olacaq.


"Araz" marketlər şəbəkəsində vaxtı keçmiş məhsullar satılır - » Yenixeber.org - Oxu xəbərin olsun\nYenixeber.org: "Azərbaycanda bir neçə uzunömürlülər yaşayır." Uzunömürlülər deyərkən yaşı 100-dən yuxarı olan nənə - babalarımız nəzərdə tutulur. Hansı ki, onların bəziləri haqqında yerli telekanallarda da bir neçə dəfə verlişlər yayımlanıb. Bütün aparıcıların da, bütün yaşlılara ünvanladığı bir "ənənəvi" sualı var ki, "bəs uzunömürlülüyünüzün səbəbi nədir?"\nQəti şəkildə "nəzarət yoxdur" deməmizə son günlər sosial şəbəkələrdə paylaşılan və reaksiyamıza daxil olan məlumatlar və aşağıdakı videogörüntü əsas verir.\nMəlumatda göstərilir ki, şikayətçi "Araz" marketdən aprel ayının 21-də etdiyi alış-veriş zamanı tarixinə fikir vermədən, son istifadə tarixi 17.04.21 olan "çuğundur salatı" alıb.\nTarix: 07-05-2021 19:08\nAQTA rəsm müsabiqəsinə start verdi\nKiyevdə Azərbaycan malları "erməni məhsulu" kimi satılır- FOTO\nDuzun keyfiyyətini AQTA yoxlayacaq\nAzərbaycanda Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu yaradılır


"Əsas işimiz tərbiyəsiz, abırsız adamlardan özümüzü qorumaqdır" — Qulu Məhərrəmli Demokrat.az\n"Əsas işimiz tərbiyəsiz, abırsız adamlardan özümüzü qorumaqdır" — Qulu Məhərrəmli\n“Kimliyindən asılı olmayaraq, hər kəs bu dildə doğrunu, dürüstü danışmalı, əxlaqlı, vicdanlı və tərbiyəli olmalıdır”\nAvqustun 1-də Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqında Azərbaycan Milli Kinosu Gününə həsr olunmuş tədbir keçirildi. Qurumun rəhbəri Rüstəm İbrahimbəyovun da qatıldığı tədbirlə bağlı professor Qulu Məhərrəmlinin sosial şəbəkədəki nikbin notlar üzərində köklənmiş paylaşımı diqqət çəkdi. Müsahibimizdən əvvəlcə kino mövzusu ilə bağlı danışdıq, ardınca digər məsələlərə keçid elədik.\n- Qulu müəllim, sizi Milli Kino günü ilə bağlı tədbirdə gördük. Yəqin Rüstəm İbrahimbəyovla da ayrıca görüşünüz olub. Nələrdən danışdınız?\n- Çox dərin görüşümüz olmadı. Kino günü qeyd olunurdu, xeyli kino adamları ordaydı. Mən Kino İttifaqının üzvüyəm və üzv olaraq həmin tədbirə qatılmışdım. Azərbaycanda kino işçisinə, kinonun dirçəlişinə belə bir ümid var və buna görə də çox sevinirəm. Ümid var kinonun dirçələcəyinə. Ümid dövlətin bu işə qayğısından yaranır. Yəni açıq-aydın hiss olunur ki, kino adamlarına qayğı göstərilir, bunların əməyi qiymətləndirilir. Ümid burdan qaynaqlanır.\n- Bir vaxtlar Kinematoqrafiya İttifaqı parçalandı, hökumətyönlü, müxalifətyönlü qurumlar yarandı. Yuxarıda dediniz ki, kino adamları bir yerdəydi. Yəni artıq bu qurumlar da bir yerdə fəaliyyətə qərar verib?\n- Yox. Mən kimin hansı cəbhədə olmağını dəqiq bilmirəm. Amma mənim üçün kinonun rəmzi olan adamlar var. Tutaq ki, Rasim Balayevdir, katib Cəmil Fərəcovdur. Bunların bir yerdə olmasını nəzərdə tuturam. Gəncləri burada çox gördüm, həm aktyorlar, həm ssenaristləri. O yerdə ki, intriqa var, orda iş olmayacaq. O yerdə ki, birlik, həmrəylik var, millətin problemlərinə birgə baxış var, orda ümid etmək olar ki, nəsə bir şey yaratmaq mümkündür.\n- Rüstəm İbrahimbəyov planları ilə bağlı nələrsə danışdımı?\n- Xeyr. O dərəcədə imkan olmadı. Çünki tədbir çox qısa keçirildi və mükafatlandırma oldu, kino işçilərini təbrik etdilər. Rüstəm İbrahimbəyov özü çıxış etmədi. Amma bundan 2-3 həftə əvvəl həmin təşkilatın konfransı keçirildi, nizamnaməsi müzakirə olundu. Yəni olan yeniliklər bunlardır. Başqalarını deyə bilmərəm, mən bu ölkədə kino işinin canlanmasını, yaradıcı adamların bir yerdə olmasını, intriqadan uzaq qalmalarını çox arzulayıram. Arzu edirəm ki, nəhayət, bu ölkədə kino əlaqələri dirçəlsin, bərpa olunsun, gözəl filmlər çəkilsin.\n- Heç olmasa tədbirdə Rüstəm İbrahimbəyovun yeni filmi ilə bağlı anons oldumu?\n“Mətbuat şəxsi haqq-hesab çəkmək vasitəsi deyil”\n- Yox. Bununla bağlı bir söhbət eşitmədim. Amma onu bilirəm ki, Rüstəm İbrahimbəyov həmişə harda olubsa - istər Azərbaycanda, istər xaricdə - onun kino işləri davam edib. Çünki dünya miqyasında tanınan, kino anlayışını özündə ehtiva edən bir insandır. Əlbəttə ki, onun yaradıcılığı çoxşaxəlidir, genişdir. Təkcə Azərbaycanda yox, Moldovada, Gürcüstanda, Rusiyada, ABŞ-da tanınır.\n- Amma son çəkdiyi film böyük qalmaqala səbəb oldu, birmənalı qarşılanmadı...\n- Bunlar ona qarşı xüsusi təşkil olunmuş hücumlar idi, mən onu bölüşmürəm və müzakirəni təzədən açmaq istəmirəm. Əlbəttə, bir filmin gözəl keyfiyyətləri, məziyyətləri də, qüsurları da ola bilir, onlar da tənqid edilməlidir. Amma bunu qərəzə, kampaniyaya çevirmək təkcə kino işinə yox, ümumiyyətlə, yaradıcı insanlara, kino prosesinə öz mənfi təsirini göstərir.\n- Avqustun 1-i Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunur və sizin də bununla bağlı sosial şəbəkədəki statusunuzu gördüm. Paytaxtda, obyektlərin üzərindəki əcnəbi dillərdə yazılanlar, qoyulan adlar sizi dilçi alim olaraq yəqin ki, narahat edir.\n- Bəli, bu məsələ məni narahat edir. Pis-yaxşı son illərdə bizim ana dilinin işlənməsi sahəsində müəyyən fəaliyyətlərimiz var. Hesab edirəm ki, dövlətin qəbul etdiyi sənədləri biz layiqincə gerçəkləşdirə bilsək, Azərbaycan dilinin işlənməsi ilə bağlı bir çox problemləri həll edə bilərik. Hesab edirəm ki, dil məsələsi istənilən millətin varlığıdır, onun ruhunun ifadəsidir. Ona görə də biz dil daşıyıcıları kimi bu dilə sevgi ilə yanaşmalıyıq. Təkcə mediada deyil, küçə yazılarında-filanda da qaydalara uyğun olmasını təmin etməliyik. Mən çox təəssüflənirəm ki, jurnalistlər bu işdə nisbətən zəif iştirak edirlər. Bu məsələlərə daha ciddi, daha davamlı diqqət yetirilməlidir. Təkcə 2013-cü ildə qəbul olunmuş dilin işlənməsi ilə Dövlət Proqramından irəli gələn vəzifələri həll etmək üçün medianın xüsusi kompaniyası olmalıdır. Hesab edirəm ki, bu dildə danışan insanlar, ana dilinin hörmətini, nüfuzunu, statusunu qorumaq üçün çox şey etməlidirlər. Medianın üzərinə də çox böyük işlər düşür.\n- Qulu müəllim, sanki son zamanlar Azərbaycan dilindən daha çox xoşməramlı ünsiyyət vasitəsi kimi deyil, əksinə, sərt, vulqar ifadələrlə qurşaqdan aşağı zərbə endirmək vasitəsi olaraq istifadə edilməsinə üstünlük verilir. Bu, bizim müşahidəmizdir, bəs, siz bununla bağlı nələr düşünürsünüz? Mənzərədən narahatsınızmı?\n- Mən sizinlə razıyam. İnsanlar anlamalıdır ki, leksik lay həm də düşüncənin ifadəsidir. Dil insanlara xoşgörü üçün, dialoq üçün, fikirlərini anlatmaq üçün verilir. Dil insanlara qışqırmaq, kimisə təhqir etmək üçün verilmir. Yəni dilin əsas işi insanlar arasında ünsiyyət vasitəsidir. Bu ünsiyyət gözəl, xoşgörü olmalıdır. Dilin daşıyıcıları bunu nəzərə almalıdırlar. Biz dilimizi məyus etməməliyik. Biz dilimizi gözəl sözlərlə, gözəl intonasiyalarla, gözəl danışıqla və gözəl normalarla işlətməklə onu sevindirməliyik. Təəssüf edirəm və sizinlə razıyam ki, bu gün dilin intonasiyası da dəyişir, insanlar bir-birinə çox xoş olmayan tərzdə müraciət edir və bunlar əlbəttə ki, qəbulolunmazdır. Bunların da hamısı hesab edirəm ki, təfəkkürlə, əxlaqla, düşüncə ilə bağlıdır. Biz əxlaqımıza da diqqət yetirməliyik, düşüncəmizə də, dilimizə, danışığımıza da. Bu dil dünyanın ən gözəl dillərindən biridir, unutmayaq!\n- Təəssüf ki, Qulu Məhərrəmli kimi təmkinli elm adamı da bəzən çərçivələri aşıb sərt ifadələri dilinə gətirməyə meyllənir...\n- Bizim əsas işimiz tərbiyəsiz, abırsız adamlardan özümüzü qorumaqdır. Bunun üçün ən minimum formalardan istifadə etməliyik. Biz o cür danışan adamları qəbul etməli deyilik. Bilirsiniz, topu yerə vurursan, zərbəyə uyğun reaksiya verir. Kimliyindən asılı olmayaraq, hər kəs bu dildə doğrunu, dürüstü danışmalı, əxlaqlı, vicdanlı və tərbiyəli olmalıdır. Dili bu işdə alət etmək olmaz.\n- Fikrimcə, Azərbaycan dilinin incəlikləri hətta ən kəskin mövqedə olan adamı çay masası arxasında “ram” edib, normal polemika aparmağa, məsələlərin “sülh” yolu ilə həllinə imkan verir. Nədən bu variantdan istifadə olunmasın?\n- Şəxsən mənim heç kimlə problemim yoxdur, səmimi deyirəm. Ağıllı, düşüncəli adamlarla da fikirlərimizi çox rahat şəkildə bölüşürük. O şey ki, islah oluna bilər, düşüncəyə yaxındır, o şey ki, ümumiyyətlə, norma deyilən bir həddə var, orda əlbəttə, dialoq çox vacibdir. Bir də var ki, məsələn, siz bir aləti işlədirsiniz, sonra onu itiləmək, əl gəzdirmək olur. Bir də var o alət ümumiyyətlə, sıradan çıxır, ondan yeni alət düzəltməyin heç bir faydası yoxdur. Çünki o, artıq itirilib, sıradan çıxıb. Ona görə o cür alətlərlə bizim işimiz yoxdur.\n- Xüsusilə media nümayəndələrinin bir-birinə qarşı çıxması, savaş açması ağrılı mənzərə deyilmi?\n- Ümumiyyətlə, intriqalar cəmiyyəti zəiflədir, ictimai əxlaqı pozur. Üstəgəl, bu işlə ədəbsiz və böhtan şəklində məşğul olursansa, əlbəttə ki, bu, insanların enerjisini aparır. Mənim elə bir problemim yoxdur, amma elə situasiyalar olur ki, orda biz ancaq abrımızı və ləyaqətimizi qorumalıyıq. Kimlərsə o həddi nə dərəcədə keçib, özü bilər. Mən hesab edirəm ki, mətbuat şəxsi haqq-hesab çəkmək vasitəsi deyil. Biz ədəbli, nəzakətli olmalıyıq və tərbiyəmizi göstərməliyik. Həddən keçiləndə həmişə eybəcər mənzərə alınır. Əgər kimsə düşünürsə ki, bu addım effektlidir, tamamilə yanlış və mənasız yanaşmadır.\n- AzTV-dəki yeniliklərdən çox danışılır. Vaxtilə siz də bu kanalda çalışmışınız. Yeniliklər diqqətinizi çəkirmi, verilişləri izləyirsinizmi?\n- Arada baxıram. Əlbəttə ki, dəyişiklikləri də görürəm, təqdir edirəm. Hesab edirəm ki, hər bir işin başında onun peşəkarı dayanmalıdır, mütəxəssis dayanmalıdır. Yaxşıya yaxşı demək, pisi də tənqid etmək lazımdır. Əlbəttə, gedən prosesləri görürəm. Buna görə də ora yeni adamlar, peşəkarlar dəvət olunub. Bunu təqdir eləmişəm, münasibətimi bildirmişəm.\n- Təcrübəli şəxslərin, bizim tanıdığımız çox məşhur simaların bu gün dövlət televiziyasında bir arada olması nostalji hisslər yaradır. Siz özünüzü o sırada görürsünüzmü? Dəvət olunmusunuzmu?\n- Mənim elə bir problemim yoxdur. Nə dəvət ediblər, nə də düşüncəmdə elə bir şey yoxdur. Televiziyada vaxtilə gördüyümüz insanlar var, xüsusilə bizim də uşaqlıq, gənclik dövrümüzün diktorları, onlar təkcə nostalji yaratmır, bunlar yaddaşdır. Bunlar televiziyanın yaddaşıdır. Bunlar bizim görüntü sənətimizin, audivizial sənətimizin yaddaşıdır. Onlara nə qədər hörmət olunursa, hörmət edən adamın özü də bir o qədər hörmətli olur. Heç kimin əməyini yerə vurmaq olmaz. Onlar ömürlərini burda veriblər. Mən dünən jurnalları vərəqləyirdim, “Oqonyok” jurnalında vaxtilə yazım çıxıb, AzTV haqqında, o cümlədən Roza Tağıyeva və Dilarə Səlim haqqında materiallar yazmışam. Çox qəribə duyğular yaratdı. Bu adamlar efirin yaddaşıdır, bizim yaddaşımızdır. Bunlar hər halda dilin, mədəniyyətin göstəricisi kimidir. Ona görə mən onlara yaxşı münasibət göstərilməsini təqdir edirəm, alqışlayıram. Televiziya inkişaf etməlidir. Bu, dinamik bir sahədir və proseslər getməlidir. Fundamental, əsaslı, mahiyyəti ifadə edən dəyişiklikləri biz alqışlayırıq və belə olanda onu təbii ki, dəstəkləyirik.\n- Sizə müəllif verilişinə rəhbərlik etmək dəvəti gəlsə, qəbul edərdinizmi?\n- İndi mənim GünAZTV-də demək olar ki, müəllif verilişimdir. “Mətbuat aynasında” proqramım var, çox gözəl formada gedir, bəyənilir, peyk televiziyası ilə yayılır və kifayət qədər də baxılır. Digər kanalda verilişimin olması ilə bağlı xüsusi ehtiyac hiss eləmirəm.\n- Qulu müəllim, vaxtilə sizin Fətulla Gülənlə görüşünüz, əlaqəniz barədə yazılar, ittihamlar var idi. Bu günlərdə yenidən həmin ittihamlar dövriyyədədir...\n- Allah səni saxlasın, mən jurnalistəm, dünyanın çox görkəmli adamları ilə görüşmüşəm də, müsahibə də almışam. Heydər Əliyevdən başlamış, Tetçerə qədər. Mənim işim görüşməkdir, müsahibə almaqdır. Özü də dünəni niyə dövriyyəyə salırlar? Gülənlə bağlı bizim görkəmli şəxsiyyətlərimiz o qədər fərqli sözlər deyiblər ki... O vaxt biz onu Türkiyə dövlətinin təmsilçisi kimi tanıyırdıq və onun burda açdığı məktəblər də çox səmərəli fəaliyyət göstərirdi. Bu cəfəngiyatları, bunları böhtan şəklində demək ən aşağı səviyyəli adamın işidir. Yəni mən bu tərzi qəbul etmirəm. Bunlar hamısı mənasız, yüz dəfələrlə fırladılmış əhəmiyyətsiz bir şeylərdir.\n- İndi yəqin Gülənlə görüş fürsəti yaransa, görüşməzsiniz, eləmi?\n- Bu dəqiqə vacib işlərimiz var. Əlbəttə, bu gün dünyada sözü, səsi olan istənilən siyasətçi, mədəniyyət adamı, ilahiyyatçı, ictimai xadimlə görüşmək istəyimiz var. O şeydən ki danışılır, böhtan və şantaj kimi istifadə olunur, bunlar hamısı boş və mənasız şeylərdir, cəfəngiyyatdır. Təfəkkürü qurumuş adamlar bundan belə vasitə kimi istifadə edir.\n- İllər öncə bizə müsahibənizdə demişdiniz ki, maraqlı diktatorlar var, onlarla görüşmək istərdim. İndi həmin diktatorlar heç həyatda yoxdurlar, nəinki hakimiyyətdə. İndi kimlərlə görüşmək istərdiniz?\n- Həmin diktatorların bir qismi özü ölüb, bir qismini də xalq axırına çıxıb. Ona görə də bilmirəm heç dünyada diktator qalıb, ya yox? Diktator da bir mənzərədir də. Elə ölkələr var, məsələn, Şərq ölkələri, bunlar bu düşüncə ilə cəmiyyəti irəli aparmaq istəyir. Dünyada başqa meyllər, tendensiyalar var. İndi iqtisadiyyat ön plana keçib. Görüşə gəldikdə, bu yayın istisində heç kimlə görüşmək ağlıma gəlmir... (Gülür)\n3 Avqust 2019, 13:40\n“Tarqovı”da həyəcanlı anlar yaşandı — Bıçaqla hücuma keçdi (VİDEO)


Xəzərin hüquqi statusu tənzimləndi - TARİXİ RAZILAŞMA » www.xeberleragentliyi.com\nwww.xeberleragentliyi.com » Arxiv » Xəzərin hüquqi statusu tənzimləndi - TARİXİ RAZILAŞMA\n"Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın imzalanması tarixi əhəmiyyətli sənəddir. Azərbaycan bu sənədin hazırlanmasının bütün mərhələlərində konstruktiv işləyib və digər Xəzəryanı ölkələr kimi bu sənədin imzalanmasına öz töhfəsini verib. Xəzər dənizinin ümumi hüquqi rejimini müəyyənləşdirən bu mühüm sənədi bu gün imzaladığımız üçün həmkarlarıma fəal işlərinə görə təşəkkürümü bildirmək istərdim".\nAvqustun 12-də Qazaxıstanın Aktau şəhərində Xəzəryanı dövlətlərin dövlət başçılarının V Zirvə toplantısında sənədlərin imzalanması mərasimindhəki çıxışında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev belə dedi.\nOnun sözlərinə görə, Konvensiya imzalanana qədər də bizim ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətlərimiz kimi Xəzər təhlükəsizlik, sabitlik dənizi və Xəzərdə sabitliyin və təhlükəsizliyin qarantı idi. Xəzəryanı ölkələr arasında yüksək səviyyədə əməkdaşlıq, etimad və qarşılıqlı fəaliyyət mövcuddur və bu da təhlükəsizliyin və sabitliyin başlıca qarantıdır.\nAzərbaycanın dövlət başçısının sözlərinə görə, ölkəmiz Xəzərdə ekoloji vəziyyətin yaxşılaşmasına fəal və böyük töhfə verir. Hökumətimizin gördüyü tədbirlər xüsusən neft-qaz əməliyyatlarının həyata keçirildiyi zaman Xəzər dənizinin çirklənməsinin qarşısını almağa hədəflənib: "Mən artıq Sammit zamanı bu barədə danışmışam və bir daha demək istəyirəm ki, Azərbaycanın müstəqillik dövründə həyata keçirdiyi bütün neft-qaz əməliyyatları İSO beynəlxalq standartlarına uyğundur".\nİ.Əliyev daha sonra vurğuladı ki, Azərbaycan nəqliyyat infrastrukturuna fəal surətdə sərmayə yatırır və reallaşdırdığımız layihələr bu gün bizə Xəzəri mühüm nəqliyyat arteriyası kimi nəzərdən keçirməyə imkan verir. Azərbaycanın Qazaxıstana və Türkmənistana öz tranzit xidmətlərini təqdim etdiyi Şərq-Qərb dəhlizi, Azərbaycandan keçməklə İran və Rusiya arasında tranzitin reallaşdırıldığı Şimal-Cənub dəhlizi - bunlar iqtisadi əməkdaşlığı möhkəmləndirən, yeni iş yerləri yaradan, bizi bir-birimizə yaxınlaşdıran, sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə şərait yaradan layihələrdir.\n"Bu gün mən iclasda qeyd etdim ki, bu il İranla Rusiya arasında Şimal-Cənub dəhlizi üzrə yükdaşımaları 100 dəfədən çox artıb. Azərbaycan ərazisində bu istiqamətdə bütün işlər başa çatıb və biz yük axınının artmasını gözləyirik. Eynilə, Azərbaycan Avropa və Asiya dəmir yollarını birləşdirən layihəni həyata keçirib və bu dəhlizlə də yük axınının xeyli artmasını gözləyirik. Bütün bunlar ölkələrimiz üçün əlavə imkanlardır. Bu, iqtisadi rifahdır, bu, ölkələrimizin dünya miqyaslı mühüm tranzit qovşağa çevrilməsidir.\nƏlbəttə, bugünkü imzalanma mərasimi qarşımızda yeni perspektivlər açır. Biz əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətindəyik. Azərbaycan bütün Xəzəryanı ölkələrlə çox sıx etimada, qarşılıqlı, bərabərhüquqlu maraqların nəzərə alınmasına, ərazi bütövlüyünə hörmətə və bütün ölkələrin suverenliyinə əsaslanan münasibətlərə malikdir. Bütün Azərbaycan xalqı adından gələcəkdə ölkələrimizin hamısının uğurlu inkişafında böyük rol oynayacaq bu mühüm sənədi, nəhayət, imzaladığımız üçün böyük məmnunluğumu ifadə etmək istərdim", - Azərbaycan Prezidenti bəyan etdi.\nXəzərin hüquqi statusu ilə bağlı tarixi anlaşma\nDövlət başçıları mətbuat üçün bəyanatlarında müzakirə edilən əsas məsələlər arasında Xəzərin hüquqi statusu, Xəzər bölgəsində iqtisadiyyat, nəqliyyat, ekologiya və bioresursların qorunmasına dair əməkdaşlıq, bölgədə və qlobal miqyasda təhlükəsizlik kimi məsələləri qeyd ediblər.\nXəzər Konvensiyanın imzalanması avqustun 12-ə təsadüf edən Beynəlxalq Xəzər Günü ilə üst-üstə düşüb.\n1992-ci ildən Xəzərin hüquqi statusu barədə konvensiya ilə bağlı sahil dövlətlərinin ikitərəfli və çoxtərəfli görüşləri öz məntiqi yekununa yaxınlaşdı, çünki indiyədək Xəzərin hüquqi statusuna hər bir dövlət milli maraqlarından çıxış edərək fərqli yanaşıb.\nAzərbaycan tərəfi uzun illər ərzində Xəzərin beynəlxalq hüquqi normalar çərçivəsində ədalətli bölgüsünü və "qazan-qazan" prinsipini təklif etsə də, müəyyən süni maneələr yekun statusla bağalı razılaşma əldə edilməsinə vermirdi.\nSənəd üzərində iş 1996-cı ildən aparılıb. 2003-cü il mayın 14-də Astanada Azərbaycan, Rusiya və Qazaxıstan arasında "Xəzərin dibinin orta xətt üzrə milli sektorlara bölünməsi, su səthinin ümumi istifadəsi" haqqında üçtərəfli saziş imzalanıb və tərəflər, Xəzərin dibinin bölünməsinə dair yekun razılığa imza atıb.\nKonvensiya layihəsi yekun olaraq Xəzəryanı ölkələrin XİN rəhbərlərinin 4-5 dekabr 2017-ci il tarixində Moskvada keçirilən müşavirəsində razılaşdırılıb.\nBu il martın sonunda İran prezidenti Həsən Ruhaninin Bakıya səfəri zamanı imzalanmış Xəzər dənizində müvafiq blokların birgə işlənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumu bugünkü konvensiyanın razılaşdırılması yolunda mühüm tarixi əhəmiyyət daşıyan sənəd olmuşdur.\nKonvensiyaya əsasən, Xəzəryanı ölkələr suverenlik, suveren hüquqlar, müstəsna hüquqlar və yurisdiksiyalarını həyata keçirir.\nXəzər sabitlik və əməkdaşlıq dənizinə çevrildi\nXəzərdə tarixi razılaşma dənizin hüquqi statusu ilə bağlı Xəzəryanı ölkələr arasında uzun illərdir sürən ziddiyyətlərin əməkdaşlıqla əvəzlənməsini təmin edir.\nXəzərdə tarixi razılaşma nəticəsində dondurulmuş və mübahisəli yataqlar birgə işləniləcək, Xəzəryanı dövlətlərə və xalqlara fayda gətirəcək.\n"Xəzər beşliyi" dövlət başçılarının imzaladığı sənəd xoş məram, etimad, qarşılıqlı ehtiram, müştərək mənafe və mehriban qonşuluq əlaqələri sayəsində gerçəkləşib.\nXarici ekspertlər qeyd edirlər ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusuna dair konvensiyanın imzalanması 5 sahil ölkə üçün dönüş nöqtəsidir .\nBütün ölkələr xüsusən Azərbaycan Konvensiyadan daha çox iqtisadi fayda təmin edəcək, Xəzərin karobohidrogen ehtiyatalarının Qərb bazarlarına daşınması üçün dənizin dibindən kəmərlər çəkilməsi üzərində maneə aradan qaldırılacaq.\nAzərbaycan hüquqi statusla bağlı danışıqlar getdiyi bütün dövr ərzində beynəlxalq hüquqa v qaşlıqlı etimada söykənən milli mənafelərini müdafiə etmiş və digər qonşu ölkələr də xoş məram nümayiş etdirərərək Azərbaycanın milli maraqlarını müdafiəsi qarşısında müəyyən güzəştlərə gediblər.\nMüzakirələr getdiyi bütün dövr ərzində, xüsusən Konvensiya imzalanması ərəfəsində xaricdəki anti-Azərbaycan qüvvələr, erməni lobbisinə yaxın dairələr həm digər Xəzəryanı paytaxtlarda, həm də Qərb paytaxtlarında "Xəzər Beşliyi" ölkələri arasında ziddiyyətləri qabartmağa çalışır, anlaşmanın baş tutmaması üçün fəaliyyət göstərirdilər.\nYalnız "Xəzər beşliyi" ölkələri rəhbərlərinin, xüsusən Azərbaycan tərəfinin güclü siyasi iradəsi, daim xoş qonşuluq siyasətinə sədaqəti və xoş məramı bu konvensiyanın imzalanması yolunda maneələrin aşılmasına imkan verib.\nXəzərin hüquqi statusu: mövqelər, iradlar, tələblər\nXəzərin hüquqi statusunun ilkin müddəaları Peterburq (1723), Rəşt (1731), Gülüstan (1813), Türkmənçay (1828) müqavilələrində öz əksini tapıb. Lakin həmin sənədlərdə də hüquqi baxımdan "status" anlayışı olmayıb. Bu müqavilələrlə Rusiya imperiyasına Xəzərdə böyük imtiyazlar verilirdi. Xəzərin hüquqi statusuna daha çox diqqət 1921-ci il fevralın 26-da Moskvada imzalanmış Rusiya-İran (Qacarlar) müqaviləsində verilib. Bu müqavilənin 3-cü maddəsində deyilir: "1881-ci ildə sərhəd komissiyası tərəfindən müəyyən edilmiş sərhəd xəttini hər iki yüksək səviyyədə danışıq aparan tərəflər İran və Rusiya arasında su sərhədi kimi qəbul etməyə razılaşır. Bu sərhəd qorunmalı və toxunulmazdır". 26 maddədən ibarət olan bu müqavilə Rusiya tərəfindən Georqi Çiçerin və İran tərəfindən P. Qaraxan-Məmlük tərəfindən imzalanmışdır. 1935-ci ildə İran-SSRİ arasında imzalanmış "Ticarət, dənizçilik və məskunlaşma haqqında", 1940-cı ildə "Ticarət və dənizçilik haqqında" imzalanmış müqavilələr də Xəzərin Sovet-İran dənizi olması bir daha vurğulanıb.\n1970-ci ildə isə ilk dəfə olaraq Xəzər dənizinin SSRİ-yə məxsus hissəsinin sektorlara bölünməsi məsələsi müzakirə edilməyə başlanmışdı və SSRİ-nin Neft Sənayesi Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilib. Bu bölgüyə əsasən Xəzər dənizi müvafiq olaraq Rusiya SFSR, Qazaxıstan SSR, Azərbaycan SSR, Türkmənistan SSR habelə SSRİ-nin quru sərhədi ilə müəyyən edilən İran sektoruna bölünmüşdü. Bu bölgü zamanı Xəzərin hüquqi, coğrafi vəziyyətindən irəli gələn, beynəlxalq-hüquqi təcrübədə hamı tərəfindən qəbul edilmiş orta xətt prinsipi əsas götürülmüşdü.\n1992-ci illərdən başlayaraq Xəzərsahili dövlətlərin ikitərəfli və çoxtərəfli görüşlərdə Xəzərin hüquqi statusu məsələsi ilə bağlı müzakirə və danışıqlar başlanmışdı. Bununla da Xəzərin hüquqi statusunun həllində fərqli mövqelərinin ortaya çıxması ilə günümüzə qədər davam edən status məsələsinin müzakirəsinin startı verildi. Hüquqi status məsələsinin sonrakı müzakirələri də göstərdi ki, Xəzərin hüquqi statusu məsələsinə hər bir dövlət fərqli yanaşır və bu zaman daha çox beynəlxalq-hüquqi normalara deyil, milli maraqlara söykənirlər.\nXəzər dənizinin hüquqi statusunun təsbit edilməsinin zəruriliyini və sahilyanı dövlətlər üçün mühüm əhəmiyyətini nəzərə alaraq, Xəzəryanı dövlətlərin xarici işlər nazirlərinin iclasında (Aşqabad, 11-12 noyabr 1996-cı il) Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın işlənməsi üzrə xarici işlər nazirlərinin müavinləri səviyyəsində xüsusi işçi qrup yaradıldı. Xəzəryanı dövlətlər arasında aparılan danışıqlar, məsləhətləşmələr və fikir mübadilələri onu göstərir ki, bu dövlətlərin mövqelərinin tam üst-üstə düşməməsinə baxmayaraq, bütün sahilyanı ölkələr, ümumiyyətlə, Xəzər dənizinin bölünməsi məsələsinə tərəfdardırlar.\nXəzərin yekun hüquqi statusunu müəyyən edəcək Konvensiyanın razılaşdırılması məqsədi ilə işçi qrupların görüşü davam etdirilirdi.\n2015-cü il martın 5-də işçi qrupunun toplantısında tərəflər Xəzər dənizinin hüquqi statusu ilə bağlı Konvensiyanın 6-cı maddəsi üzrə tam razılıq əldə ediblər.\nAzərbaycan mübahisəli məsələlərin danışıqlar yolu ilə həllinin tərəfdarıdır və Xəzər dənizində demilitarizasiyanın tərəfdarı kimi çıxış edirdi. Türkmənistan sahilyanı ölkələr arasında dənizin dibinin konkret hissələrində onların hüquqlarını müəyyənləşdirən razılaşma imzalanmadan birtərəfli şəkildə işlərin görülməsinə qarşı idi. Xəzər dənizinin statusuna dair Azərbaycan, Rusiya və Qazaxıstanın mövqeyi ilə razılaşmayan digər Xəzəryanı ölkə isə İrandı. İran Xəzərin statusu ilə bağlı Sovet İttifaqı ilə İran arasında imzalanmış müqavilələri bir kənara qoymağı təklif edirdi.\nBeləliklə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Türkmənistan, İran və Rusiyanın Xəzərin bölünməsi ilə bağlı mövqeləri belə idi:\nAZƏRBAYCAN - Rəsmi Bakı hamılıqla qəbul edilmiş beynəlxalq-hüquqi orta xətt və onun əsasında Xəzərin milli sektorlara bölünməsi prinsipindən çıxış edir və bəyan edir ki, hər dövlət öz milli sektoru üzərində müstəsna suverenliyə malikdir. Azərbaycanın xarici şirkətlərlə birgə işlənməsini nəzərdə tutduğu yataqlar dənizin ona məxsus sektorunda yerləşir. Xəzər dənizinin qərb sahilində yerləşən Xəzər dənizinin dibinin və səthinin beynəlxalq konvensiyalara uyğun olaraq orta xətt boyunca 5 sektorlar bölünməsinin tərəfdarıdır və sahildən 25 dəniz mili məsafədə daxili milli sektorların yaradılmasını istəyir. Azərbaycan bu yanaşmada Rusiya və Qazaxıstanla ortaq mövqe sərgiləyir. Azərbaycanla Qazaxıstan arasında 2001-ci il noyabrın 29-da və 2003-cü il fevralın 27-də Azərbaycan və Qazaxıstanın Xəzər dənizində sərhədlərinin müəyyən olunması barədə müqavilə imzalanıb. 2003-cü il mayın 14-də isə Azərbaycan, Qazaxıstan və Rusiya Xəzər dənizindəki milli sektorlarının sərhədlərini müəyyən edən razılaşma imzalamışdılar. Bu razılaşma 3 dövlətin su sərhədlərinin ortaq xətt boyunca müəyyənləşdirilməsini nəzərdə tutur. Həmin ölkələrə neft-qaz və mineral resursların öz milli sektorları daxilində istismar etməsinə şərait yaradır.\nAzərbaycanın əsas mübahisəsi İran və Türkmənistanla mövcuddu. Dənizin dibinin orta xətt boyunca bölünməsini son illərdə dəstəkləməyə başlayan Türkmənistan bununla belə Azərbaycanla "Kəpəz" yatağına görə mübahisə edirdi. Azərbaycan Xəzər dənizinin 21 faizi Azərbaycana məxsusdur.\nRUSİYA - Xəzər dənizində sərhədləri müəyyən olunmuş yeganə ölkədir. Xəzər dənizi boyu həmsərhəd olduğu Azərbaycan və Qazaxıstanla imzalanmış müqavilələr Rusiyanın dəniz sərhədlərini müəyyən edib. Xəzər sahillərinin 16 faizi Rusiyaya məxsusdur.\nİRAN - Xəzərin cənub və bir qədər də cənub-qərb sahillərini əhatələyir. Xəzər dənizinin İran sahili 900 kilometrdir. Xəzəryanı ölkələr arasında ən radikal mövqe İrana məxsusdur. Bu ölkə Xəzər dənizində sərhədlərin yalnız bütün tərəflərin razılığı əsasında müəyyən olunmasını istəyirdi. Eyni vaxtda 90-cı illərin əvvəllərində Xəzər dənizinin dibinin və səthinin, o cümlədən mineral resurslarının birgə istifadə olunmasını təklif edirdi.\nİran 1921 və 1940-cı illər müqaviləsinə əsaslanaraq Xəzər dənizinin tərəflər arasında 20 faiz üzrə bərabər bölüşdürülməsini tələb edirdi. İran tərəfi Xəzər dənizinin quru sərhədlərindən başlayaraq dövlətlər arasında orta xətt boyunca bölüşdürülməsinin qəti əleyhdarıdır. Digər 4 Xəzəryanı dövlət onun bu mövqeyini dəstəkləmir. İran da Rusiya kimi xaric ölkələrin hərbi gəmilərinin Xəzər dənizində hərəkət etməsinin qadağan olunmasını dəstəkləyir. Xəzər sahillərinin 14 faizi İrana məxsusdur.\nQAZAXISTAN - Xəzər dənizinin quru sərhədindən başlayaraq orta xətt boyunca müəyyən olunmasının tərəfdarı idi. Qazaxıstan 2003-cü ilin mayında Azərbaycan və Rusiya ilə imzaladığı müqavilələr əsasında Xəzər dənizinin 64 faiz sərhədini müəyyən edib. Rusiya ilə mübahisəli mövzusu olan "Xvalınoe", "Mərkəzi" və "Qurmanqazı" neft yataqları iki ölkə tərəfindən birgə istismar olunur. Xəzər dənizinin 29 faizi Qazaxıstana məxsusdur.\nTÜRKMƏNİSTAN - Xəzər dənizinin şərq istiqamətində yerləşir. Xəzər dənizi ilə Türkmənistanın 1200 kilometrlik sahil xətti mövcuddur. 2005-ci ildən Xəzər dənizinin orta xətt boyunca bölünməsini təklif etsə də, Azərbaycanla bır sıra istiqamətlərdə razılıq əldə edə bilməyib. Türkmənistan tərəfi iddia edirdi ki, Xəzər orta xətt prinsipi ilə bölünməlidir və bu dövlətlər arasında sərhəd rolunu oynamalıdır. Dünya təcrübəsində orta xəttin "xüsusi vəziyyətlər" nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilməsi təcrübəsi də var. Məhz bu "xüsusi vəziyyətlər" 1982-ci ildə qəbul olunmuş BMT-nin dəniz sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı Konvensiyasının tətbiqinə bəzi əngəllər yaradır. Bu amili nəzərə alan Aşqabad hesab edir ki, Xəzərin Türkmənistanla Azərbaycan arasında bölünməsi zamanı Abşeron yarımadası və Çilov adası nəzərə alınmamalıdır. Təbii ki, Azərbaycan tərəfi bu prinsiplə razılaşmır. Xəzər sahillərinin 20 faizi Türkmənistana aiddir.\n5 Xəzəryanı dövlətdən üçü Xəzər dənizinin orta xəttinin müəyyənləşdirilməsinin və onun sektorlara bölünməsinin bir metodunu, iki dövlət isə başqa metodunu təklif edirdi. Formal baxımdan yanaşdıqda, Azərbaycanın çoxluqda olan cinahda qərar tutmasının ona müəyyən üstünlüklər yaratdığını demək olar. Enerji daşıyıcılarının müxtəlif nəql marşrutlarının təklif olunması, mübahisəli yataqlar üzrə tərəflərdən bəzilərinin qeyri-konstruktiv mövqeyi Xəzərin statusu ilə bağlı müzakirələrin yaxın perspektivdə Konvensiyanın imzalanması ilə nəticələnəcəyini deməyi çətinləşdirir. Amma bütün bunlara baxmayaraq, Xəzərin dostcasına bölünməsinin vaxtı çatmışdı.\nÇünki Xəzər dənizi münaqişə məkanı yox, sülh, dostluq, əmin-amanlıq dənizi olmalıdır.\nXələf Xələfov: "Türkmənistanla Xəzərin delimitasiyasına dair razılıq əldə etməyə yaxınıq"


16.05.2022 11:26 95 baxış\nAzərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin (AzMİU) baş müəllimi, İtaliya - Azərbaycan Dizayn Mərkəzinin direktoru, memarlıq üzrə fəlsəfə doktoru Fərid Kərimov UNESCO yanında təsis edilən “Yeni Era” Dünya Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib.\nTehsil.biz xəbər verir ki, akademiyanın Bakı nümayindəliyində, Arif Aziz Art House sənət evində keçirilən təqdimat mərasimində qurumun üzvləri, ölkəmizin görkəmli elm və incəsənət xadimləri, AzMİU və ADMİU-nun müəllim-tələbə heyəti, İtaliya səfirliyinin əməkdaşları iştrak ediblər.\nFərid Kərimovla yanaşı Xalq rəssamı, professor, heykəltaraş Natiq Əliyev də Akademiyaya üzv seçilib. Təqdimatda “Yeni Era” Dünya Rəssamlıq Akademiyasının prezidenti Anatoliy Silov, Bakı nümayindəliyinin müdiri, xalq rəssamı Arif Əziz, xalq rəssamı Xanlar Əhmədov, xalq rəssamı, professor Sakit Məmmədov, AzMİU-nun Memarlıq fakultəsinin dekanı, professor Zahidə Məmmədova, “Simurq” Assosiasiyasının prezidenti, professor Fuad Məmmədov yeni üzvləri təbrik ediblər.\nMəlumat üçün qeyd edək ki, 2008-ci ildə UNESCO yanında təsis edilən “Yeni era” Dünya Rəssamlıq Akademiyasının baş iqamətgahı Xorvatiyanın Split şəhərində yerləşir.\n30 ölkənin üzv olduğu Akademiyanın fəaliyyət illəri ərzində Çin (Xarbin), Rusiya (Çeboksarı) və Azərbycanda (Bakı) filialları açılıb. Akademiya fərqli ölkələrin görkəmli incəsənət nümayəndələrini ümumi məqsədlərlə birləşdirərək, mədəniyyətlərarası mübadiləni gücləndirir, korporativ layihələr, beynəlxalq səgilərin təşkili, auksion evləri ilə əməkdaşlıq, gənc rəssamlara dəstək, mədəni irsin və bədii ənənələrin qorunması, elmi tədqiqatlar təcrübəsini gərcəkləşdirir. Hazırda Akademiyanın üzvlərinin sayı 60-dır. Sakit Məmmədov, Arif Əziz, Səmədağa Cəfərov, Xanlar Əhmədov, Eldar Qurbanov, Orxan Cəbrayıloğlu, Ülviyyə Həmzəyeva, Nağdəli Xəlilov, Marqarita Sokolova, Sevil Kərimova, Ənvər Qarayev Azərbaycan tərəfindən seçilən nümayindələrmizdir. Bakı filialının 2014-cu ildə “11” adlı kollektiv sərgisi Müasir İncəsənət Muzeyində, 2019-cu ildə “Bahar ilmələri” xalça və qobelen sərgisi, Muzey mərkəzində 100 rəssamın “Maestro and Masters” kollektiv sərgisi keçirilib.


Eldar Əzizov Sabunçunun icra başçısına irad tutdu - Modern.Az Azərbaycan və dünya xəbərləri\n4 May 2021, 11:12 | ÖLKƏ\nBŞİH-in Mətbuat xidmətindən Modern.az-a verilən məlumata görə, müşavirədə çıxış edən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizov bildirib ki, son illərdə Prezident İlham Əliyevin səyləri nəticəsində Bakı şəhəri parklar şəhərinə çevrilib və bu prosses davam etməkdədir. Praktiki olaraq şəhərin bütün rayonlarında çoxsaylı parklar, bağlar və isirahət guşələri yaradılıb. İDEA İctimai Birliyi və şəxsən təşkilatın rəhbəri Leyla xanım Əliyevanın fəaliyyətinin nəticəsi olaraq məhəllələrarası parklar yaradılıb və bu prosses inkişaf etməkdədir.\nBakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı qeyd edib ki, paytaxtda parkların sayı çoxaldıqca onlara göstərilən qulluğun səviyyəsi də atmalıdır. Lakin bəzən səhlənkarlıq hallarına da yol verilir. Məsələn Sabunçu rayonunda yerləşən EKO park yerli icra qurumlarının diqqətsizliyi nəticəsində baxımsız vəziyyətə düşmüşdü. Buna görə də Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Adil Vəliyevə iradlar tutulub. Hazırda mövcud nöqsanların aradan qaldırılması məqsədi ilə Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən bu ərazidə müvafiq tədbirlər həyata keçirilir.


Azərbaycanda bu tələbələrə təqaüd verilməsi DAYANDIRILACAQ » Djb.az\nDjb.az » iqtisadiyyat » Azərbaycanda bu tələbələrə təqaüd verilməsi DAYANDIRILACAQ\nAzərbaycanda bu tələbələrə təqaüd verilməsi DAYANDIRILACAQ\nBaş nazir təhsillə bağlı yeni qərar imzalayıb.\nDövlət ali və orta ixtisas təhsil müəssisələri eləcə də AMEA-nın da magistratura səviyyəsində təhsil alan tələbələr imtahandan kəsildikləri andan onlara təqaüdün verilməsi dayandırılacaq. Öncəki qaydalara əsasən həmin tələbələr yeni semestr başlayana qədər imatahanı yenidən verib keçə bilirdilərsə onda təqaüd almağa davam edirdilər. Ancaq indi onlar bu hüquqdan istifadə edə bilməyəcəklər. Bu barədə danışan təhsil eksperti Elçin Süleymanov bildirir ki, bu cür qərarın verilməsi maliyyələşmə zamanı yaranan problemləri həll etməyə imkan verəcək.\nBaş nazir bakalavriat və magistratura pilləsində təhsilin təşkili ilə bağlı səlahiyyətləri də Təhsil nazirliyindən alaraq Nazirlər Kabinetinə verib. Ekspertin sözlərinə görə bu ali təhsilə dövlət nəzarətinin daha da güclənməsinə səbəb olacaq. Ancaq bəzi məsələlər təhsil nazirliyi və ali məktəblərin özlərinə həvalə edilib.\nTələbələrin təqaüdləri ilə bağlı qaydalar DƏYİŞDİ\nÜzrlü səbəbdən imtahanda iştirak etməyən tələbələrə bir dəfə həmin imtahanı vermək imkanı yaradılacaq\nMacarıstanda ali təhsil üçün təqaüd proqramına sənəd qəbulu elan edilib\nAli təhsil müəssisələrinə “Tədqiqat universiteti” statusu verilməsi üçün tələblər müəyyənləşib\nTəbris cərrahiyyə klinikasının 21 personalı Covid- 19 diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirildi\nRelax İstirahət Mərkəzindən yalan xəbər yayımlandı – AÇIQLAMA + ŞƏKİL +VİDEO


22.09.2018 | 11:56\n“Azərişıq” ASC tərəfindən Cənub regionunda aparılan yenidənqurma işləri davam etdirirlir.\nQurumdan “Qafqazinfo”ya daxil olan xəbərə görə, istismar müddətini başa vurmuş elektrik şəbəkələri yenidən qurulur. Texniki itkilərin səviyyəsinin minimuma endirilməsi, kənd təsərrüfatı, sənaye, turizm və digər iaşə obyektlərinin, o cümlədən əhalinin keyfiyyətli və fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təmin edilməsi üçün 2018-ci ilin 9 ayı ərzində əsaslı işlər görülüb.\nRayonun bir çox kəndlərində, eləcə də rayon mərkəzindən İranla sərhəd istiqamətində 35 kilometr məsafədə yerləşən Zuvand adlanan ərazidə təmir-bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilib.\n“Cənub” RETSİ-nə daxil olan Lerik EŞ bu ilin 9 ayı ərzində 110 kv-luq hava xəttində 136 ədəd yararsız ağac dirəkləri dəmir dayaqlarla əvəz edib.\nRayonun Şingədulan, Camaşair, Böyük Orand və Kəlvəz kəndlərində elektrik enerjisinin ötürülməsində bütün problemlər tamamilə aradan qaldırlıb, dayanıqlı və etibarlı enerji təchizatı üçün bu kəndlərdə 12 min metr SİP kabelləşmə aparılıb, 400-ə qədər yeni dəmir dayaqlar basdırılıb.\n“Cənub” RETSİ-nə daxil olan Yardımlı rayonunda da bu ilin 9 ayı ərzində elektrik enerjisinin ötürülməsində əhmiyyətli dəyişikliyə nail olunub.\nAbonentlərin etibarlı və dayanıqlı elektrik enerjisi ilə təminatı üçün “Azərişıq”ASC tərəfindən Yardımlı rayonu ərazisində 70 ədəd 10 kv-luq metal dayaq, 828 ədəd 0.4 kv-luq metal dayaq basdırılıb, 38 220 metr məsafədə kabelləşmə işi aparılıb.


SİMSAR.AZ-ın PARTLAYIŞ XƏBƏRİ DOĞRU ÇIXDI - HADİSƏ - Xəbərlər - SİMSAR.az | Bizi özünüzə Simsar bilin!\nSİMSAR.AZ-ın PARTLAYIŞ XƏBƏRİ DOĞRU ÇIXDI\nRabitə və İnformasiya Texnalogiyaları Nazirliyində baş verən ynğının terakt olması ehtimalı artır\nSimsar.az saytı Rabitə və İnformasiya Texnalogiyaları Nazirliyinin (RİTN) binasında yanğın baş verdiyi zaman güclü partlayış səslərinin eşidilməsi barədə hadisənin səhəri gün məlumat verib. Fevralın 11-dən 12-nə gecə saat 23-24 radələrində RİTN baş verən partlayışın səsi hətta Nizami rayonu ərazisində də eşidilib.\nRəsmi qurumlar isə hadisə barədə həmin gün çox qısa məlumat verməklə kifayətlənib. Yanğın ərəfəsində partlayışın olması xəbəri də təsdiqlənməyib. Əsas diqqət çəkən məqam agentliklərin yanğın barədə saytlarda yerləşdirdikləri informasiyaları tez bir zamanda yığışdırması olub.\nQeyd edək ki, Səbail rayonu, Zərifə Əliyeva 33 ünvanında yerləşən RİTN-nin binasında baş verən hadisə nəticəsində 50 kvadrat metr sahə yanıb. Bir nəfər xəsarət alıb.\nMüsavat.com saytının RİTN-də partlayışın baş verməsilə bağlı dünənki məlumatları Simsar.az-ın yazdıqlarını təsdiqləmiş oldu.\nSaytın yazdığına görə, iqtidaryönlü media quruluşunda çalışan müxbirlər hadisə yerindən çəkiliş apararaq, material hazırlasalar da, onu yaymaq imkanından məhrum ediliblər.\n«Hakimiyyət adamları bu informasiyanın yayılmasını istəmirlər.\nJurnalist həmkarımızın fikrincə, bu qadağa RİTN-də baş verən hadisənin adi yanğın olmadığı, terakt nəticəsi ola biləcəyinə dair şübhələrə yol açır» deyə məlumatta bildirilir.\nHadisə yerindən çəkilən şəkillər Nazirliyin binasında ciddi hadisənin olduğunu təsdiq edir.\n19 Fevral, 2011 17:18 ⁄ Baxılıb: 1218 ⁄ Çap