Segi-sega, segi-sega... — Euskal kultur erakundea\nMirentxu Auzqui (Arnegi)\n5. Belarra mozten\nPoza eta lasaitasuna. Huna belar moztu berriaren usaintzeak gogorat ekartzen didaizkidan sentimenduak.\nBelarrean etzan, begiak etsi eta usain goxo horrek ene gorputz osoa betetzen du, eramaiten nu zelai berde eta zabaleetarat, gizakiak oraino ez dituen sobera kutxatuzko eremuetarat.\nUrrunetik heldu den soinu atsegingarria entzuten dut, hurbiltzen da, ene gainetik pasatzen da eta urruntzen da. Berriz ere heldu da, zeharkatzen nu eta abian da. Zer ote da ?\nEntegabeko mugimendua da. Haizea belar izpiekin jostatzen da, doinu baten sortzen ari da : belar firfiraren doinua, zinez miresgarria !\nLaster haizeak ni ere estaltzen nu. Ez dakit norat eramango nauen. Enekin jostatzen da orai, belar izpi bat bezala senditzen niz haize hufada epelaren azpian.\nArin arina niz, luma bat bezala ibiltzen nu haizeak, urrun igortzen nu, urrun..\nBat batean haizea gelditu da, pausatu nu lurrean, bere firfir eztia isildu da.\nOrai entzungarri diren azantzak bortitz, azkar eta zorrotzak iduritzen zaizkit. Oihuak dira, bai, gizon oihuak.\nOihu horien artean soinu berezi bat agertzen da, hunat ekarri ninduen haize firfiraren idurikoa.\nOihuetaz hurbiltzen niz, jakin-mina pizten dait soinu berezi horrek. Erritmo erregular batean segitzen du jotzen…\nOihuka ari diren jendeen artean entseatzen niz pasatzera, garrasiek aspertzen naute.\nAzkenean entzuten dutana begietara heldu zait… bai, hori da, segalari bat da soinu horren sortzailea, belar segalari bat !\nSegaren xaflak belar izpiekin bat egitearekin sortzen duen soinu ederra da.\nAla haizeak norat eraman nauen : belar mozte lehia batetara. Herritarren oihuek dioten bezala Joakin deitzen da musikalari berezi hau.\nBere doinuan jarraitzen du, segi-sega, segi-sega… Ene bihotzaren taupadeekin batean, segi-sega, segi-sega, segi-sega…\nJoakin gelditzen da, herritarreri behako bat, kuraiez bete eta berriz musika jotzen hasi. Segi-sega, segi-sega…\n« 3 miñutu » diote oihuek « 3 ». Urteak eta mendeak zeharkatu dituen jestuak, udako igande atsaldetako animazio arrunta bat bilakatu ote dea ? Gure arbasoek zer pentsa lezakete lehia hortaz ? Hain segur ments batzu beizik ez girela holako lehien antolatzeko !\nBelar moztea, herri kirol guziak bezala garaiean egiten ziren jestu eta ohiturak dira.\nGaurko egunean, ohitura horiek, herri kiroletan beizik ez dira agertzen, eguneroko bizian maxina eta nik dakitan zer gauza berri eta bitsiekin ordezkaturik izan diren.\nHerri kirolak orroitzapenen lekukoak dira, istorioaren lekukoak, iraganaren lekukoak eta gure arbasoen memoriaren lekukoak.\nZer plazerra, Joakin so egitearekin, asmatzea gure aintzinekoak hor zirela, pentze hortan, duela zonbait urte eta mende, ber jestuaren egiten, lasaiki.\nEta zer ohorea pentsatzea, jestu ttipi batzuen bidez gure kulturaren lekuko izaiten ahal girela, gu ere, gure heinean.\n3 miñutuak bukatuak dira, Joakin gelditu da. Uros niz pentsatuz denak irabazle izango girela, gizon ala emazte, belar mozte lehiaren mezua gogoan ukanez.\nIraganetik heldu zaukuna biziaraziz, mihian eta eskuen artean ditugun altxorrak babestuz, gure haurrek, bihar ere, belar moztu berriaren usaintzean arro izan diten heien nortasunaz.\nDenek segi dezagun belar mozten, segi-sega, segi-sega eta segi-sega…\nHaizeak berriz ene lekura eramaiten nu, berriz ere bere soinu miresgarria dut beharrietan, iratzartzen niz, belarrean etzanik; amets egin ote dut ? Ez dakit bainan nik ere nahi dut belarra moztu orai…


Juan Carlos García Gonzalezek 600 partidu bete ditu Endesa Ligan | Federación Vizcaína de Baloncesto – Bizkaiko Saskibaloi Federazioa | Todas las informaciones del baloncesto vizcaíno federado y escolar. Bizkaiko Saskibaloi federatuaren eta eskolaren berri guztiak hemen\nHome » Berriak, Nagusiak » Juan Carlos García Gonzalezek 600 partidu bete ditu...\nJuan Carlos García Gonzalezek 600 partidu bete ditu Endesa Ligan\n(ARGAZKIA: ACB Photo/V. Salgado)\n2016 BIKAINA IZAN DA ARBITRO BIZKAITARRARENTZAT. Rio De Janeireko Joko Olinpikoetan izan da, final olinpikoan arbitratu duelarik eta urtea bukatzeko zorian zegoenean, ACBko bere 600. Partidua arbitratu du Basaurikoak. 600. Partidu hau FC Barcelona eta Valencia Basketen arteko partidua izan zen. Zorionak JC! Jarraian berak esandakoak eta ACB.com helbideak argitaratutako erreportajea.\n“Hazten jarraitzen dugu eta motibazio berberarekin” Juan Carlos Gonzalezek ilusio handiarekin jarraitzen du Endesa Ligako epaile bezala. 18 urte eta gero bere 600. Partidua zuzenduko du, hain zuzen ere FC Barcelona Lassa eta Valencia Basketen artekoa.\nBere aurreko efemeridetik (500 partidu) bi urte exkax pasa direnean, oso arin pasa zaio denbora: “ eguneroko dinamikan zaudenean dena oso azkar pasatzen zaizu, batez ere zure lanarekin eta ingurukoekin gozatzen bazabiltza, ilusio handiarekin. Ez dut 18 nire lehendabiziko arbitrajetik 18 urte pasa direnaren sentsazioa. Dena oso azkar doa eta hori oso ona da”.\nGainera, partidu baten aurretik ohitura batzuk mantentzen ditu, bere sentsazioak kontrolatzeko: “ Nire pultserak eramaten ditut, poltsarekin berdin jarraitzen dut, nire ezkon eraztunari muxu ematen diot nire familia gogorarazteko…”\nBaina badaude aldatu diren gauza batzuk Garcia Gonzalezentzat: “ Orain heldutasun gehiago dut gauzei aurre egiteko. Ligaren beste perspektiba bat dut, nola eboluzionatzen duen (jokalarien gaitasuna lehiaketa, pabilioiak,…) eta zein zen nire papera guzti honetan. Sartzen zarenean “rookie” bat zara, baina urteak pasa ahala esperientzia handia hartu dut.\nHeldutasun hori jokalariekin erlazionatzean ere igartzen da, bereziki denboraldi gehien dabiltzanenik: “ Beraiek ere ezagutzen zaituzte, partiduak pasa behar dituzu eta kantxan nolakoa zaren jakin. 18 urte eta gero, Finaletan eta Kopan nago eta jendeak kontuan hartzen du hori. Ez da inoiz errespetu faltarik izan, baina orain, gehiago ezagutzean tratua naturalagoa eta hurbilagoa da”.\nElitean izandako ibilbideak bere momentu gorena izan zuen abuztuan. Juan Carlos Garcia Gonzalezek bere ametsetako bat bizi izan zuen: final olinpiko bat arbitratzea: “ Ezin dut gehiago eskatu. Rioko finala, 600 partiduak… urte borobila izaten ari da” aitortu du bilbotarrak. “ Torneoa oso ondo joan zen. Oso berezia. Emozio askoko momentua. Burutik gauza asko pasatzen zaizkizu. Zure aldamenean dagoen dena. Epaileek ez gara egoten atletekin batera, baina egunerokoarekin gozatu nuen hiri olinpikoan. Eskubaloia eta tenisa ikusteko aukera izan nuen, Joko Olinpikoak barrutik ikusi ahal izan nituen. Kirolari bezala oso zoriontsua izan nintzen” dio arbitroak.\nArbitro bezala duen alde publikoaz haratago, Juan Carlos Garcia Gonzalez, Diabetes Cero Vizcaya Elkartearen alde ahalegin guztia eman du azken egunetan, Bilboko La Salve zubian ekintza adierazgarri bat abiarazi zuelarik: “ Nire ala Aroak disfuntzio hau du eta laguntzea erabaki nuen. La Salveko ekintza, Everesteko altuera lortu arte eskailerak igotzea izan zen, horrekin batera jendeak gure lana ezagutu dezan. Ia 1000 pertsona batu ziren, diabeteseko ikerketarako dirua batzeko asmoz. Laister ekintza gehiago egingo ditugu”.\nAzkenik, eta 2017a hastear dela, Garcia Gonzalezek “saskibaloiaz gozatzea eta ligarekin batera gu ere hazten jarraitzea” eskatzen dio urte berriari.\nBizkaiko Mini Selekzioen test erabakigarria Hurrengo sarrera :\n05/03/2014 • Nagusiak, Selekzioak


Fagor Electronicak hegaldiko 100. ekipoa entregatu dio Airbus handiari — TUlankide MONDRAGON\nErdieroaleak eta TB analogikoa eta digitala hartzeko sistemak\n1. MONDRAGONek bideo korporatiboa estreinatu du\n2. Ignazio Barañano: "Eraldaketa pedagogikoa geletara ekartzeko helburuan sakonduko dugu"\n3. Danobatgroupek 600.000 euro bideratuko ditu lankidetza sozialera\n4. Ilunion Hotels-ek promozio berezia du MONDRAGONentzat\n5. Kooperatibagintzan Unibertsitate Aditu ikastaroaren 14. edizioa urrian hasiko da\n6. MONDRAGON, Metro Bilbao, EITB Maratoia, Iñigo Pombo eta Har- Eman 2021eko Sari Solidarioak\n7. Mondragon Unibertsitateak eskaintza akademikoa zabalduko du hamar titulu berriekin\n8. Hamarkada bateko ibilbidea egin du Fagor Ederlan Kunshanek\n9. Eroskik eta EP Bidcok Katalunian eta Balearretan duten aliantza formalizatu dute\n10. 'Herri ekimena eta kooperatibismoa' nazio jardunaldia\nFagor Electronicak hegaldiko 100. ekipoa entregatu dio Airbus handiari\nDuela hiru urte hasi zen Fagor Electronica potentziako lehen ekipamendu elektronikoak aeronautikaren erraldoiari hornitzen. Lehen inverter unitate horiek jada 100 dira une honetan.\nFagor Electronicako taldea, konpainiak Arrasaten dituen instalazioetan.\nUrte hauetan guztietan, Aeronautikako EN 9100 eta EN 9110 arauak betetzea eta arau horien araberako ziurtagiriak lortu ditu Fagor Electronicak.\nEN 9100 eta EN 9110 ziurtagiriak beharrezkoak dira elektronika aeronautikoan erreferentziazko hornitzaileentzat\nZiurtagiri horiek beharrezkoak dira aeronautikaren sektorean elektronikaren hornitzaile erreferente bihurtzeko, kalitatean maila handiak eskatzen baitituzte. Ziurtagiri biak beharrezkoak dira aeronautikaren sektorean elektronikaren erreferentziazko hornitzaile bihurtzeko.\nEN 9100 arauaren inplementazioa ez da hautazko zerbait, premiazko zerbait baizik, hau da, erakundeak lehiakorra izaten jarraitzeko behar duen zerbait. Fidagarritasun, kalitate, segurtasun eta teknologian duten eskakizun maila handia da, besteak beste, sektore honetan erabilitako sistema elektronikoen ezaugarria.\nMekatronikan izena emateko epeak irekita jarraitzen du\nEusko Jaurlaritzak berriro jarri du abian programa eta Mondragon Goi Eskola Politeknikoak aukera ematen du Mekatronika Industrialeko Goi Mailako Heziketa Zikloa Arrasaten ikasteko.\nEneak arrakastaz aurkeztu ditu bere nobedadeak Kopenhagen\nOraintsu burutu da 2021. Trends & Traditions azoka, Eskandinavian. Diseinu eta altzari-azoka handienetako bat.\nFagor Elektronikak ekoizpenari ekin dio Mexikon\nPlanta bat inauguratu du Queretaron, automobilgintzako eta linea zuriko amerikar merkatuan sartzeko. Modu honetan, Fagor Elektronikak aurrerapausoa eman du bezeroei soluzio malguak eta ekonomikoak eskaintzeko.


arnoa esklabuendako: Erlojuari eraso basapiztiaren sabelean (XIV)\n2015(e)ko apirilakren 17(a), ostirala\nErlojuari eraso basapiztiaren sabelean (XIV)\nSemetxo/alabatxo maitea, aita nauzu. Bai, badakit oraindik ez zarela sortu, eta hilabete zenbait falta direla horretarako, baina, beharbada, sortzen zaren egunean ez naiz bertan egonen eta azalpen bat zor dizut.\nEz naiz bertan egonen izarrak ordenatzen egonen naizelako.\nAspaldi, arras aspaldi, Arranoak izar guziak asmatu zituen, baita zeru gainean zintzilikatu ere, euskaldunok Pirinioetako gau ilunetan gal ez gintezen. Izar horien laguntzarekin, herriz herri, mendiz mendi eta oihanaz oihan joaten ginen, gauari beldurrik izan gabe.\nEgun batean baina, hegoaldetik nahiz iparraldetik, bertze lurraldetako jendea etorri zen gurera, zaldi handi eta astunen gainean. Pirinioek, pottoken trosten leunera ohiturik, ez zuten zaldi astun haien pausu bortitza jasaterik izan eta beldurrez dardaraka hasi ziren mendiak eta errekak, landareak eta harriak, lurra eta zerua.\nHain dardara handia izan zen, izarrek oreka galdu egin zutela eta zeharo desordenatu egin zirela. Geroztik, ez zegoen gauean ibiltzerik eta, izarren laguntzarik gabe, jendea galdu egiten zen.\nGuk, euskaldunok, horrela ezin zela segitu erabaki genuen irmoki eta izarrak ordenatzeari ekin genion.\nHasieran Euskal Herrian bertan hasi ginen, sekretupean, baina zaldi altuetatik aise ikusten gintuzten inbaditzaileek. Hortaz, urrunera jo genuen. Etxetik urrun (batzuetan 4-5 ordura autoan eta bertze batzuetan 10-12ra), izarrak sekretuki ordenatzen segitu genuen.\nBai, leku sekretuak dira baina familia eta lagunak bisitan etor zaitezkete. Batzuetan astero eta bertzeetan hilero.\nHurbiltzean dorre altu batzuk ikusiko dituzu seguruenik, espaziora igortzen diren koheteak koordinatzeko kontrol-dorreak direnak. Ailegatzean, pareta, murru eta hesi altu-altuak ikusiko dituzu, espioien begirada indiskretuak saihesteko direnak.\nIzarrak Ordenatzeko Basearen barruan, segurtasun neurri handiak antzemanen dituzu. Ez izutu, espioiek izarrik ez ebasteko baino ez dira.\nAzkenik, nirekin egoteko, kristal lodi bat egonen da tartean. Afera da izarrak zeruan itsasteko kola azkar bat erabiltzen dugula eta apur bat toxikoa izan daitekeela. Hala ere, hilabetean behin Kantauriko ur gazia ekartzen digute bainu batez partikula arriskutsu oro garbitzeko. Egun horretan, kristalik gabe egoten ahalko gara.\nBeraz, hau da gertatzen dena semetxo/alabatxo maitea. Agian errazagoa litzateke gezur edo ipuinen bat asmatzea sortzen zaren egunean bertan ez naizela egonen azaltzeko baina ez dugu zertaz lotsatu beharrik, izar ordenatzailea duzu aita, bertzerik gabe. Eta kito eta punto.\nAlabaina, ez kezkatu, egunen batean Arranoak paratu zituen leku berean egonen dira izar guziak eta falta garen euskaldun guziok etxera itzuliko gara.\nBizkitartean, zaindu ongi amatxo eta, nire falta sumatzen duzularik, begiratu zerura eta oroitu aita hor dagoela, izarrekin dantzan.\nIzarretatik maitasunez, muxu.\nEgilea: arnoa esklabuendako ordua: ostirala, apirilak 17, 2015\nEtiketak: basapiztiaren sabelean, espetxea, ipuinak, itzal aroko kaierak, literatura\nEskuara (metaziri 18)


Jaiak eztanda egin du Aiherrako eta Antzuolako haurren eskutik - Antzuola - Goiena.eus\nMaider Arregi 2017-07-14 08:00\nAurten ere Aiherrako sei neska-mutiko izan dira udalekuetan. Senidetza errotzeko iaz abian jarri zuen Udalak gaztetxoen hartu emana sustatzeko plana. Hala, astebetez, herriko udalekuetan izan dira. "Haurrekin asko disfrutatu dugu, harreman polita sortu da gure artean. Aiherrako gaztetxoekin ere konfiantza polita sortu da. Gainera, iaztik Antzuolan izanda zeuden eta fenomeno ibili gara!", azaldu du Xabier Iparragirre begiraleak.\nBi herrien arteko senidetza sustatzeko eta indartzeko urrats bat gehiago izan dela azaldu du Amaia Arana udalekuetako dinamizatzaileak: "Herrira etorri, lasai ibili kaleetan barrena, herriko txokoak bisitatu... oso harreman berezia sortu da batez ere haurren artean. Eskerrak eman nahi dizkiet euren etxeetan hartzen dituzten familiei".\nBota dute txupina\nAurten ere Aizpea Egaña eta Mila Lizarraldek –Atzegiko kideak– herriko festetako txupina botatzeko ohore izan dute. "Benetan jaiak estimatzen dituzten pertsonak omendu nahi izan ditugu; jaiak gozatzen dituzten herritarrak dira Aizpea eta Mila. Saltsera hutsak direlako; eguenean jaietako zapia jantzi eta astelehenera arte kentzen ez duten horietakoak dira. Iaz ere, beraiek bota zuten txupina, baina, ia oharkabean joan zen ekintza ez genuelako ondo azaldu. Horregatik, aurten errepikatzea erabaki du jai batzordeak. Izan ere, Udal hau atzegizalea ere bada", azaldu du Beñardo Kortabarria alkateak.\nEta aurten udalbatzak dantzara atera ditu Antzuolako Herri Eskolako maisu-maistrak. Ondoren, fandangoa eta arin-arina egitera plaza inguruan dauden denak aterarazi dituzte. "Modu horretan, Antzuolako Herri Eskolak eta bertako heziketa-metodologiak herriari egin dion eta egiten dion ekarpena errekonozitu nahi dugu. Gainera orain eskolaren unea kritiko samarra da, hemengo metodologiaren oinarri izan diren irakasleak erretiroa hartzen hasita daudelako, eta erreleboa ez delako behar bezain erraza", argitu du alkateak.\nJaiak baina, hasi besterik ez dira egin eta bihar, esaterako Mairuaren Alardea ospatuko dute antzuolarrek.


Gripea - Osaraba\n"Gripearen txertoan laguntza bila"\nNaiara Parraza, Bioarabako Metodologia eta Estatistika Unitateko koordinatzaileak, Berria-n hitz egin du Bioaraban zuzentzen duen ikerketaz. Bertan gripearen aurkako txertoak COVID-19ren aurrean izan ditzakeen ondorioak aztertzen ditu.\n"COVIDa eta gripearen txertoa"\nNaiara Parrazari, Bioaraba Metodologia eta Estatistika Unitateko Koordinatzailea, elkarrizketa Euskadi Irratiko "Norteko Ferrokarrilla" saioan.\nNaiara Parraza, Bioaraba Metodologia eta Estatistika Unitateko Koordinatzailea, ETBko albistegietan.\n"Investigamos el efecto que tiene la vacuna de la gripe en la incidencia y en el pronóstico de la COVID-19"\nNaiara Parrazari, Bioaraba Metodologia eta Estatistika Unitateko Koordinatzailea, elkarrizketa Onda Cero Vitoriako "Más de uno Álava" saioan.\nErizaintzako Zuzendaritza / Prentsa\n31 urtarrila, 2020\n"Consejos para combatir la gripe"\nAna Izquierdo, Arabako ESIko Asistentzia-jarraipeneko erizain ondokoak, gripea nola kutsatzen den, zer prebentzio-neurri hartu behar ditugun eta horri aurre egiteko tratamendurik onena zein den azaldu du Radio Vitoriako "Consumidores" saioan.\n"Escuela de salud | La vacunación de la gripe"\nAna Izquierdok, erizaina eta Asistentzia-jarraipeneko Erizain ondokoak, Onda Vascan hitz egin du.\nErizaintzako Zuzendaritza / Prentsa / Zuzendaritza Medikoa\n"Osakidetza dispone de 400.000 dosis contra la gripe esta campaña"\nIzaskun Antunezek, Zabalgana osasun zentroko Erizaintzako arduraduna, eta Enrique Peirok, Osasun Saileko Pazienteen Segurtasunaren eta Osasun publikoko Programen Koordinatzailea, gripearen aurkako txertaketaren inguruan hitz egin dute Radio Vitorian.\n6 urria, 2015\nGripearen kontrako txertaketa kanpaina martxan\nUrriaren 5ean hasi da gripearen kontrako txertoa jartzeko kanpaina, pertsonal sanitarioak hartzea da haren helburuetariko bat. Neurri horrek babesa ematen die langileari, pazienteei eta inguruko pertsonei.\n"Osakidetzak 10.300 bularreko minbizi baino gehiago atzeman ditu"\n1 Abe, 2020\n"Arabako ESIn 130 langiletik gora eman dute izena Euskaraldian"\n“En adolescentes sí que se están incrementando algunas patologías”\n26 Aza, 2020\nEsker onak "Al personal de Pediatría de Txagorritxu"\n23 Aza, 2020


Udakoak | Sopuerta Abentura, Lekeitioko Kale Antzerkia eta pintxo dastaketa\nUdakoak saioaren Zirt edo Zart atalean, hainbat proposamen bildu ditugu. Sopuerta Abentura parkean zuhaitzetatik zintzilik ibili gara. Lekeitioko Kale Antzerki jaialdiko "KukaiKaxa" ikuskizunaren berri izan dugu, besteak beste. Donostiako Alde Zaharrera joan gara pintxoak dastatzera. Eta azkenik, Igerilekuetako urak nola aztertzen diren ikasi dugu.\nMikel Urrutikoetxea: "Arerioari errespetua zor zaio, bereziki irabazten duzunean"\nUdakoak saioan Mikel Urrutikoetxea pilotariarekin izan gara. Buruz Buruko Txapelketa Nagusia irabazi berritan, ilusioa eta umiltasuna nabari zaizkio Zaratamoko aurrelariari. Finalaz, txapelaz, eta beste hainbat kontuz aritu gara Urrutirekin.\nHondarribiko ondare historiko eta naturala\nMendialdea eta kosta uztartzen ditu Hondarribiak. Txingudi bailarako herriaren ondare historiko eta naturala aberatsa da oso. Guadalupe, hirigune historikoa, Agroaldea, azoka, portua, gastroteka, ... Asko dira bisitatu eta ezagutu beharreko gune zein egitasmoak. Horien bilduma egin dugu Hondarribiko udalaren eskutik.\nAste Nagusiari begira dago Hor dago! Abante konpartsa\nEuskaldunon Egunkariari laguntzeko sortu zuten Hor dago! Abante konpartsa. Hogeita hiru urte beteko ditu aurten. Bilboko Aste Nagusirako hilabete luze falta den arren, prestaketa lanetan dabiltza eta beraiekin izan gara.\n890 haur donostiar ari dira "Oporretan Euskaraz" udalekuetan parte hartzen\nEuskara ikasgeletatik aisialdira ateratzeko asmoz, "Oporretan Euskaraz" udalekuak antolatu ditu beste behin ere Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak. Guztira 890 haur ari dira parte hartzen hiriko auzo gehienetara zabaldu duten ekimenean. Besteak beste, "Euskara eta Pilota Beti Lagun" ekintzak dira aurtengo berrikuntzetako bat. Karmelo Balda pilotalekuan izan gara begirale eta haurrekin.\nUdakoak | Hondarribia, Abante Konpartsa eta Oporretan Euskaraz udalekuak\nUdakoak saioaren Zirt edo Zart atalean, hiru erreportaje bildu ditugu. Hondarribiko ondare historiko eta naturala ezagutu dugu. Bilboko Hor dago! Abante konpartsaren ibilbidea errepasatu dugu kide baten eskutik. Eta azkenik, Donostiako "Oporretan Euskaraz" udalekuen ekintzak bertatik bertara ikusi ditugu, haurrekin hitz egitearekin batera.


Haizearen eta itsasoaren haserreak kalte material handiak eragin ditu - GARA\nKRONIKA Enbatak Euskal Herriko kostaldea astindu du\nHaizearen eta itsasoaren haserreak kalte material handiak eragin ditu\nonostiako portuko 50 txalupa hondoratuta; autoak, lokalak eta etxebizitzak kaltetuta; eserlekuak, telefono kabinak, postontziak eta paperontziak hondatuta. Ekaitzak bereziki kaltetu zuen Gipuzkoako hiriburua, eta kostaldeko beste herri askotan ere eragin zituen txikizioak. D\nEguna argitu baino lehen Donostiako kaian zeuden atzo Isturiz anaiak. 18 metroko itsasontzi bat dute, eta goizeko bostetarako joan ziren portura hura zaintzera. Zortea izan zuten, txalupak ez baitzuen kalterik izan. Itsasoak, baina, indar izugarria duela erakutsi zuen. 7.15ean olatu batek lehenbiziko kai muturra gainditu zuen eta 50 ontzi txiki hondoratu zituen. Gainera, amarratzerik gabe utzi zituen hainbat arrantzale. Han aritu ziren Isturiz anaiak jo eta ke txalupak lotzen, beste langile ugarirekin batera. «Ekaitzak gogor astindu gaitu, marea biziekin batera etorri da, eta horrek eragina izan du», azaldu zioten GARAri. «Olatuak itsas hesitik hiru metrora goititzen ziren. Benetan ikusgarria izan da. Begira, estolden estalkiak falta dira, itsasoak eraman egin ditu».\n«Hondamen ugari eragin du, bai», sartu zen Josean Perez, Fany II txaluparen jabea, elkarrizketan. « Orain dela hilabete batzuk ere jasan genuen horrelako zerbait, baina ez zen hain gogorra izan. Oraingoak irlako ostatua ere hondatu du». Fany II-a ere onik atera zen, ongi babestutako gunean zegoelako. «Gurutze Gorriko ontziak kaiaren sarreran egon ohi dira lotuta, baina horiek ere hona ekarri dituzte, hobeto babestutako tokira, itsasoaren egoera dela-eta», kontatu zigun.\nPortutik Antiguarako bidean, Kontxako pasealeku luzean hamaika kamera zegoen irudiak hartzen, eta hamaika herritar gertatutakoaz zerbait jakiteko irrikan. Ez zen gutxiagorako. Zirrara eragiten zuen txikizioak: kaiko oholak altxatuta, hain ezagunak diren barandak hautsita, Pasealeku Berria eta kai muturra itxita...\nClub Nautico-ko langileak ponpekin ura ateratzen ikusi genituen. Oraindik kalteak baloratzen ari zirela jakinarazi zigun Martak, goiz erdira arte argirik gabe egon zirelako. Halere, itsasoaren ondo-ondoan egonik, ekaitzaren biktimetako batzuk izan zirela argi zegoen. Horren erakusgarri zen puskatutako branka.\nClub Atletico-ko piraguazaleak ere lan eta lan ari ziren. Olatuek eta haizeak zer kalte eragin zizkieten galdetuta, dena hondatu zietela baieztatu zuten: makinak, piraguak, gimnasioko material guztia, tabernako kristala... «7.00etan atezaina etorri da eta dena ikusi du. 8.00etatik hemen gabiltza piraguak ateratzen, zaborra botatzen...», adierazi zigun Jon Erguinek. Arra- tsaldean marea igoko zela-eta beldur ziren eta egur batzuk jartzen ari ziren sarrera babesteko.\nLa Perlako talasoterapia zirkuitua, gimnasioa eta osasun eta estetika zentroak itxita zeuden, eta langileek kalteak konpontzen ziharduten. La Rotonda diskoteka ere gogor astindu zuen itsasoak: kristalak hautsi zituen, markoak, bulegoko material guztia, soinu sistema, argiak, musika ekipoa, kamarak... 6.00etan alarma joka hasi da eta ordutik bertan zeuden Ana idazkaria eta Manolo kudeatzailea. Club Atletico-koak bezala, arratsaldeko mareari aurre egiteko prestatzen ari ziren hauek ere. «Joan den urteko martxoaren 19an gauza bera gertatu zitzaigun -ekarri zuen gogora Anak-. Orduan ere gogor astindu gintuen ekaitzak, nahiz eta markorik ez apurtu».\nOlatu erraldoiek etxabeak, etxebizitza batzuk eta denda ugari ere hartu zituzten, eta autoak, establezimenduak, eserlekuak, telefono kabinak eta zaborrontziak hondatu, bereziki Alde Zaharrean eta itsasotik hurbil dauden kaleetan. Soraluzen, esate baterako, etxebizitza batzuetan, urak gainezka egin zuen. Bikote nagusi bati urez bete zitzaion etxea eta laguntza zerbitzuetakoek atera zuen.\nSalamanca pasealekua, Zurriola, Soraluze, 31 de Agosto eta Aldamar hagitz kaltetuak izan ziren. Bretxa merkataritza gunea, itsasotik hurbil egon ez arren, urez bete zen erabat.\nUdalak kaltetutakoen eskaerak jasotzeko bulego bat jarriko du martxan gaur udaletxearen azpialdean, eta Udaltzaingoaren egoitzan ere azaldu ahalko dituzte herritarrek jasandako kalteak. Eskaera horiek Aseguruen Partzuergora bidaliko dituzte, eta kalte ordainak emango dizkiete biztanleei.\nDonostian bezala, beste hainbat herritan ere jasan zituzten ekaitzaren hondamenak. Hala, Bermeoko portuan kalte handiak eragin zituen itsasoak. Sarreran ezarritako dikea, itsasoaren eragina moteldu eta segur- tasuna indartzeko egina, apurtu egin zen. Gainera, ura dikearen gainetik pasatu zen eta lokalak eta ibilgailuak kaltetu zituen. Ondarroan, dikearen ondoko eraikinak kaltetu ziren eta portuaren sarrerako balizak ere bai. Bakion emakume bat atera behar izan zuten etxetik, erreka batek gainezka egin eta preso gelditu zelako.\nLapurdin ere haserrea azaldu zuen itsasoak. Uhinen indarra zela medio, Baionako portua ixteko erabakia hartu zuten arduradunek. Zokoan, berriz, hainbat itsasontzi txiki hondoratu egin ziren eta itsasertza urak ekarritako hondakin eta zuhaitz adarrez betea azaldu zen. Halere, Donibane Lohizunen izan ziren kalte handienak, zehazki, Heliantal talasoterapia gunean. Urak eta hondarrak hartu zituzten bertako 3.000 metro koadroak. Leiho apurtuak, masaje kabina eraitsiak, aparailu eta tresna berri-berri asko alferrik galduak... panorama ez zen gozoa atzokoan duela gutxi eraberritutako hotelean. Hogei bat suhiltzaile eta bertako langileak aritu ziren goizean gehiena garbitzen, baina gutxienez astebetez egon beharko du itxita eta 50 langilek lana etengo dute epe horretan.\nPasaiako estazioan 11,45 metroko altuerako olatuak ere neurtu zituzten atzo goizaldean. Itsas zabalean, berriz, Bilboko eta Donostiako buietan 18 metro altxatu ziren olatuak. Ekaitzak gogor astindu zuen Euskal Herriko kostaldea, beste hainbatetan egin duen bezala. Urrunera joan gabe, otsailaren 10ean 10 metroko olatuak neurtu zituzten Pasaian. Eta, denboran pixka bat gibelerago eginda, 1972an 19 metroko olatuak izan ziren Bilboko portuko kanpoko buian, 20 miliatara; 1973an, 14,3koak; 1974an, 16,8koak; eta 1975ean, 13,2koak. 1977ko abenduaren 2an neurtu zituzten olaturik handienak, 24,5 metrotarainokoak.


Homofobiari eta xenofobiari aurre egiteko kanpaina - Irungo Udala\nHomofobiari eta xenofobiari aurre egiteko kanpaina\nMiren Echeveste Berdintasuneko ordezkariak homofobiari eta xenofobiari aurre egiteko «Maitasunak gorrota garaitzen du» kanpaina aurkeztu du. Ekimena parte-hartze bidezko aurrekontuetako proposamen baten ondorioa da, eta hiri guztian egongo da presente datozen asteetan, izateko eta maitatzeko modu guztien aldeko errespetua sustatzeko.\n«Gertuko eta zuzeneko mezu irisgarri bat bilatu dugu, mezua adin guztietako herritarrenganaino irits dadin, herritarrek eta jaietan gurera datozenek beren aurreiritziei buruz hausnar dezaten, eta estereotipoak baztertzea beharrezkoa dela uler dezaten. Kanpainak ondo baino hobeto dioen bezala, aurreiritziek eta desberdina edo ezohikoa den horren kontrako gorrotoak gizartea zatitzen dute, baina, azkenean, gozamen eta maitasun beharrak gorroto hori gainditzera eta aurreiritziak baztertzera garamatza. Eta Udalak hiri-espiritu hori sustatu nahi du: guztiontzako lekua duen hiri bat, pertsona guztiek diren hori izan eta aske maitatzeko aukera duten hiri bat», adierazi du Echevestek.\nHorrela, Ibai Armentia argazkilariarekin elkarlanean, kanpainaren ikur izango diren sei argazki hautatu dira. Irudi horien protagonistak honako hauek dira: bi emakume lesbiana, bi gizon gay, polimaitasunezko harreman batean dauden hiru emakume, harreman heterosexual batean dauden gizon eta emakume transexual bat, harreman heterosexual batean dauden gizon eta emakume zis bat, eta bi pertsona ez binario.\nSei argazkietan dibertsitatea erakusten da, eta ez bakarrik etniari, arrazari edo LGTBIQ+ kolektiboari dagokionez, beren lekua baitute dibertsitate funtzionala dutenek eta adinkeriaren kontra borroka egiten dutenek ere. Helburua erreferenteak ikusgai jartzea da, estereotipoak atzean uzteko.\n«Maitasunak gorrotoa garaitzen du» kanpaina hainbat euskarriren bidez zabalduko da. Alde batetik, L2 lineako autobusak ekimenaren irudiekin apainduta ibiliko dira ekainaren 20tik uztailaren 10era; ondoren, auzoetan jarriko dira argazkiak, kale-euskarrietan, udan, eta Udalaren sare sozialetan argazkiak zabalduko dira, izateko eta maitatzeko deskribapen laburrez lagunduta.\nKanpaina osatzeko, dibertsitatearen aldeko apar-festa bat egingo da ekainaren 28an, LGTBIQ+ Harrotasunaren Nazioarteko Egunean, San Juan plazan, eguerdiko 12:00etan. Sei apar-kanoik ostadarraren banderaren koloreak botako dituzte, hiria kolorez beteko dute eta Udaletxeko banderaren presentzia indartuko dute.


Zero zabor. Zer da? |\nHilabete batean bikote batek sortutako errefusa ontzian\nPaper eta kartoia\n“Hondakinen arazoa” deritzonak munduan nagusitu den kudeaketa ereduan dauka jatorria. Hondakin kopuru ikaragarriak sortzen ditugu eta gainera nahastuta, zabor bihurtuta, biltzen ditugu. Ikus dezagun zer den eredu edo sistema lineala.\nOhiko zabortegi kutsakorrak:\nOhiko zabortegi kutsakorrak, hondakinak nahasian eta egonkortzeko tratamendurik gabe jasotzen dituztenek, ondorengo arazoak sortzen dituzte besteak beste.\nHiru zabortegi behar ditu errausketak. Erretakoaren %30 geratzen da zabor toxiko bezela eta bi heren tximiniatik kanpora isurtzen dira.\nSistema zirkular eta efizientea: Zero zabor\nEkonomia zirkuituan sartu diren materialeak berreskuratzeko neurriak hartu behar dira. Hori bermatzeko bilketa sistema eraginkorrak jarri behar dira indarrean. Horrela zikloa ixtea lortzen da.\nBadago garrantzi handiko printzipio bat: Produktuaz etekina ateratzen duenaren ardura ez da bukatzen produktua saldu ala erabiltzean, produktua berreskuratzean baizik. Hau da, produktua egite eta erabiltzen duenak, produktuaren berreskurapenaren kostua bere gain hartu behar du. Horretarako legeria moldatu beharra dago. Era honetan, produktua ekoizten duena kezkatuko da produktu horren berreskuratzeak kostu gutxi sortu ditzan eta berreskuratua izan dadin. Berdin produktua erosi eta erabiliko duenak, merkeagoa izango baitzaio erraz berreskura daitezkeen produktuak erostea.\nZero Zabor ereduan sistema zirkularra osatzea bezain garrantzitsua da zirkulua ahalik eta gehien txikitzea, hau da, materialen kontsumoa murriztea eta hondakin gutxiago sortzea. Sortzen ez den hondakina ez da bildu, garraiatu eta tratatu behar. Urrats guzti hoietan kutsadura sortu eta energia xahutzen denez, hondakin kopurua murriztuz, kutsatzea ekiditen dugu kosteak murrizterekin batera.\nZero zabor helburura iristeko hiru mailatan eragin behar da:\nMurrizketa: Hondakinik onena sortzen ez dena delako.\nBirziklaia: Hondakinek ez dutelako zertan zabor izan.\nIkerketa eta garapena: Gaur posible ez dena bihar izan dadin.\nHondakinak zabor bihurtzea ekidin behar dugu, hauek gaika bilduz eta birziklatuz. Baina ez dugu ahaztu behar hondakinik onena sortzen ez dena dela. Sortzen ez den hondakina ez dago, ez ekoiztu, ez bildu, ez garraiatu, ez tratatu beharrik. Beraz, material gutxiago behar da, energia gutxiago gastatzen da eta azpiegitura gutxiago behar da hondakin gutxiago sortzen bada. Berreskura ez daitekeen zatia ere txikiagoa izango da horrela.\nSarritan birziklaiaren garrantziak lekua kendu izan dio murrizketak daukan eragin itzelari. Ikus dezagun murrizketak zenbateko eragina izan dezakeen adibide batekin.\nGrafiko honetan ikus daiteke Danimarkak eta Txekiak sortzen dituzten hondakinen birziklapen maila. Danimarkak %40 birziklatzen du eta Txekiak %5 soilik (birziklatutakoa gorriz, zaborra urdinez). Horrela ikusita esan genezake Zero Zabor ikuspegi batetik Danimarka egokiagoa dela Txekia baino. Baina ez da horrela. Ikus dezagun zergatik.\n2. grafikoan, urtean biztanleko sortzen diren hondakin kg-ak dauzkagu. Txekian biztanleko 300 kg sortzen dituzte batazbeste. Danimarkan 800 kg. Danimarkan 800 kg hoien %40 birziklatzen da, beraz Danimarkan 480 kg zabor sortzen ditu herritar bakoitzak urtean.\nTxekian ordea 300 kg hondakin sortzen ditu biztanle bakoitzak bataz beste. Txekian beraz, 285 kg zabor sortzen dira urtean biztanleko %5 birziklatuta.\nOndoriozta daiteke birziklapena beharrezkoa izanda ere, hondakinen murrizketan eragiteak berebiziko garrantzia daukala zaborra murrizteko bidean. Noski, egokiena bi faktoreak konbinatzea da emaitza onak biderkatzeko.\nSortzen ditugun hondakinak murrizteko hainbat neurri hartu daitezke. Produktuen diseinu eta bilgarriak arautzetik hasi, jendea hezitzeko programekin segi, eta gehiegizko kontsumoa bultzatzen duten teknikak neutralizatzeko neurriak hartzeraino. Ondorengo fenomenoak erabiltzen dira kontsumoa bultzatzeko:\nIraungitze programatua: Produktuak propio diseinatzen dira epe jakin batean honda daitezen. Nahikoa da piezatxoren bateko materiala kontrolatzea, aparato bat, telebista bat adibidez, osorik bota behar izateko. Hainbat adibide ezagun daude, bonbilak, galtzerdiak… HAsieran aipatu dugun Comprar, tirar, comprar (The Light Bulb Conspiracy) dokumentalak primeran azaltzen du hau dena.\nIraungitze subjetiboa: Produktua hondatu ez arren, produktu berriagoa izateko gogoa eragiten da subjektiboki. Mugikor berria erosi eta handik gutxira beste ez dakit ze funtzio daukana ateratzen duten kasua litzateke adibide bat. Marketingarne bidez, produktu berria edukitzeko behar sentsazioa sortzen digute. Moda ere adibide garbia da. Modaz pasatako erropa hori nola eraman dezakezu? “Ezjakin baztertu gizarajo bat zara” mezu inplizitua egoten da horrelako esandien atzean, eta etengabe behar ez ditugun produktuak kontsumitzera, eta dauzkagunak botatzera garamatza.\nProduktu bat berrerabiltzen dugun bakoitzean hondakinak sortzeari uzten diogu. Produktuen bizitza luzatzea zero zaborrera iristeko gakoetako bat da. Berrerabilpenak zenbateko eragina izan dezakeen ikusteko datu bat. Gaikako bilketarako edukiontziak jarri aurretik beira gutxiago zihoan zabortegietara, edukiontzi hauek jarri ondoren baino. Nolatan da posible? Lehen, beirazko botilak ordaintzen ziren erosketa egiterakoan, eta botila berrerabiltzeko berriz dendara eramaterakoan, dendan dirua itzultzen zuten. Botilak behin eta berriz berrerabiltzen ziren puskatzen ziren arte. Horrela, nahiz eta birziklatzeko aukerarik ez egon, eta puskatutako botila guztiek zabortegian bukatu, zabortegian bukatzen zuen kopurua txikiagoa zen orain erabilpen bakarrarekin gaika biltzen ez direnena baino. Berrerabilpenaren eraginaren beste adibide bat esne surtidorea dugu. Surtidorera norbera joaten da bere ontziarekin. Esnea hartu, etxera eraman eta esnea kontsumitutakoan ontzia garbitu eta berriz erabiltzen da esnea hartzeko. Horrela ez da batera hondakinik sortzen. Irudian tetrabrickean saldutako 100 L esnek sortzen dituzten hondakinak dauzkagu. Hondakin hoietan ez daude salmenta puntura iritsi bitartean sortu direnak. 500 pertsonaren eguneko kontsumoak sortzen duena izan daiteke hori gutxi gora behera.\nGipuzkoan 700.000 biztanle gara. Atera kontuak. Pertsona bakoitzaren bataz besteko kontsumoa 200 zl direla jotzen badugu urtean 50.000.000 tetrabrick eta hauen kartoiak sortzeari utziko litzaioke salerosketa eredua berrerabilpenean oinarritutakora aldatuta.\nEsne surtidorea. Norberak eramaten du ontzia eta esnea bakarrik erosten du, ez esnea eta ontzia. Era berean hondakinak sortzeari uzten dio. Goiko argazkian 100 litro esneren hondakinak.\nEsnearekin bezala, gainerako produktuekin berrerabiltzeko sistemak erabili daitezke. Zenbait lekutan, Italian kasu, badira esnea ez ezik olioa, detergentea, gasadun ura, e.a. saltzeko surtidoreak. Edozein likidorekin erabil daitezke. Solidoekin berriz, berrerabiltzeko poltsak eta tuperrak erabili daitezke. Hainbat herritan jendea arrandegi eta harategira tuperrarekin joateko kanpainak egin dira . Erabili eta botatzeko papera baino garbiagoa eta erosoagoa dela ohartzen ari da jendea. Bera herrian, arrandegi batek atera ditu tuperrak bere logoarekin eta bezero gehienek erabiltzen dituzte. Paper eta poltsa kontsumoa izugarri gutxitu dute. Gastuak ere bai. Geroz eta udal gehiago dira harategi eta arrandegiekin akordioak egin eta herritarren artean tuperrak banatzen ari direnak.\nHondakinik ez sortzeak onura dakar eta horrek bere isla eduki beharko luke zerga eta tasetan. Paper eta poltsek bildu eta tratatu beharra sortzen dute kutsaduraz aparte. Eta horrek gastu publikoa eragiten du. Gastu hori eragiten ez duenak eta ingurumen eta osasunean onurak dakarzkinak ez al du zergak jeisterik merezi?\nProduktuak birzikla daitezkeen materialekin eginak egon behar dute eta materiale hauek erraz bereizteko diseinatuak.\nGaikako bilketa erraztu behar da. Produktuaren etiketak nola jokatu adierazi behar dio erabiltzaileari.\nBilketa sistema eraginkorrak behar dira. Sistema zirkular bat nahi badugu, hondakinetan dauden materialak berreskuratzeko bitarteko eraginkorrak ezarri behar dira. Ezinbestekoa da “kutsatzeko eskubidea” desagertzea. Hondakinak nahasian ateratzeko aukera kendu beharra dago.\nZero zabor eredu baten planteamendua, izenak berak dion bezala, zaborrik ez sortzea da. Zero Zabor eredu batek ezin du ontzat eman birziklaezina den zabor kilo bakar bat ere.\nZaborra, jendartearen porrotaren froga da. Zero Zabor eredu batek ezinbestekoa du bere baitan ikerketa eta garapen lerro bat txertatuta izatea, behar bezala bideratzea lortu ez den hondakin hondar hori birziklatzea zergatik ez den lortu jakin eta konponbidea bilatzeko.\nArrazoiak mota askotakoak izan daitezke. Produktua osatzen duten materialak birziklaezinak direlako, produktuak material birziklagarriz eginak egon arren diseinuak material hoiek bereiztea bideraezin egiten duelako edota bilketan produktu hoiek sistemari ihes egiten diotelako.\nHoietako bakoitza ikertu eta konponbideak lortu behar dira, etengabeko hobekuntzan, azken helburua den Zero Zabor horretara iristeko.\nArgazkian “errefus” garbia, hau da, gaur gaurkoz gaika biltzen dena kenduta geratzen den zabor apurra. Ez dauka materia ustelgarririk. Oraindik badira Zero Zabor ereduan sakonduz gero hor egongo ez liratekeen hainbat material.\nGaikako bilketa sistema eraginkorrekin %80tik gorako gaikako bilketa lor daitekeela ikusi dugu. Horrek zer esan nahi du? Zaborra bosten batera gutxitzen dugula? Ez.\nGeratzen den %10-%20 horri, plastikoa, aluminioa, kartoia, beira, papera eta materia organikoa kendu dizkiogunez, sistema linealek sortu ohi duten zaborraren oso bestelakoa da geratzen dena. Oso materia organiko gutxi daukanez, ez da usteltzen eta ez du kiratsik botatzen. Dena den, ezin da bere horretan zabortegi batera bota. Zer egin behar da orduan?\nBatetik ikerketa bultzatu behar da. Lehen aipatu dugun bezala, zabor hori zergaitik sortu den jakin eta konponbidea bilatu behar zaio. Italian dagoen Capannori herrian daukaten zentrua jar dezakegu eredutzat. Gipuzkoako plangintzaren garapenak ere horrelako zerbait aurrikusten du.\n3 erantzun Zero zabor. Zer da?-ri\n2011/12/09 2:01 am\nThis is a great web page, could you be interested in doing an interview about just how you designed it? If so e-mail me! 98544\negilea: Carolina Calvo\n2013/01/16 9:40 am\nIdazten dizuet, youtuben Zubietan egindako flash moba ikusi dudalako eta bertan dantzatutako musika lortzea gustatuko zitzaidalako, irakaslea nahiz eta ihauterietako jaialdian ikasleekin dantzaldi bat prestatzen dugunez, abesti hori dantzatzea burutatu zaigu, modernoa eta euskaraz moldatuta dagoenez egokia iruditu zaigu. Posible izango zenuten abestia bidaltzea?\nCarolina (La Salle-Legazpi ikastetxea)\n2014/08/20 9:32 am\noso ondo iruditzen zaigu. euskaltegian gaude eta asko gustau zaigu!!!!!!


Aldundiak ‘Gandarias Etxea’ jarri du martxan;inklusioa eta enplegua barne hartzen dituen gazte zaurgarrientzako programa bat. Deia, Noticias de Bizkaia\nAldundiak ‘Gandarias Etxea’ jarri du martxan;inklusioa eta enplegua barne hartzen dituen gazte zaurgarrientzako programa bat\nProiektuak ‘Enplegu bizkorgailu’ bat du gazteei lanpostu batera sartzeko bidea errazteko\nBizkaiko Foru Aldundiak ‘Gandarias Etxea’ jarri du martxan;inklusioa eta enplegua barne hartzen dituen gazte zaurgarrientzako programa aitzindari bat, helduen bizitzarako bidean dauden gazteei beraien emantzipazio-proiektuan laguntza eskaintzen diena.\nLunes, 30 de Julio de 2018 - Actualizado a las 17:41h.\nBilbo. Enplegua, Gizarte Inklusioa eta Berdintasuna Sustatzeko Sailak bultzatutako eta Caritasekin batera hitzartutako proiektu horrek ‘Enplegu bizkorgailu' bat du, gazteei lanpostu batera sartzeko bidea errazteko banakako ibilbideak garatzen dituena.\n‘Gandarias Etxea’ zerbitzu berritzaile bat da, programa eta zentro bakarretik helduen bizitzarako bidean dauden gazteentzako arretan oinarritutako esku-hartze mistoa (egoitza-zentroa eta eguneko zentroa) eskaintzen duena. Planteamenduak emantzipazio-prozesuetan dauden gazteak sartzeko inklusio-prozesuak babesteko sare baten beharra du. Egoitza-laguntza ez da orokortua izango, pertsona bakoitzaren arabera, beharra dutenei soilik eskainiko zaie.\n‘Gandarias Etxea’ programan parte hartuko duten pertsonak familia-estaldura egokia ez duten (edo estaldura oso ezegonkorra duten) 18 eta 23 urte bitarteko gazteak izango dira. Eremu pertsonalean, afektiboan eta harreman- eta hezkuntza-eremuan gabezi nabarmenak dituzten pertsonak dira. Zerbitzuak hainbat laguntza eskaintzen ditu gazte bakoitzak helduen bizitzarako bidea arrakastaz garatzeko aukera izan dezan.\nProiektuak 15 kasu artatu ahal ditu era konbinatuan (egoitzakoa + egunekoa) eta 17 kasu eguneko arreta esklusiboan. Caritasekin sinaturiko hitzarmenak 19 hilabeteko indarraldia du eta ia 750.000 euroko aurrekontu-zuzkidura.\nARRETA Eguneko arretan, balio anitzeko zerbitzu bat eskaintzen da, emantzipazio-prozesuak babesteko eta inklusio-prozesuetan banakako laguntza emateko. Zentroa ‘Gandarias Etxea’ programaren erreferentzia fisikoa izango da, behar denean, toki zehatz horretatik haratago joango diren ekintzekin. Esku-hartze prozesuak egituratuko dira programarekin loturiko egoitza-zerbitzuan ostatu hartzen duten pertsonekin zein etxebizitza normalizatuetan bizi diren pertsonekin.\nPsikologiako, etxeko sorospeneko, integrazio- edo hezkuntza-hezitzailetzako langile kualifikatuek osatzen duten diziplina anitzeko talde batek darama ‘Gandarias Etxea’.\n‘Enplegu bizkorgailuari’ dagokionez, banakako ibilbideei esker, 32 gazte lagunduko ditu, horiek ahalduntzea eta autonomia sustatzeko eta beraien baliabide pertsonal eta sozialak indartzeko. Aktibazio-ekintzen eta lan-orientazioaren bitartez eraikiko da, laneratzeko plan pertsonal batetik abiatuta.


"Perretxiko asko ekarri baino hobe da gutxiago erakutsi, baina gauzak ondo azaltzea" - Baleike.eus\n"Perretxiko asko ekarri baino hobe da gutxiago erakutsi, baina gauzak ondo azaltzea"\nBaleike 2018-10-21 15:48\nAsteburu Mikologikoko erakusketa zabaldu da gaur goizean Alondegiko Oxford aretoan. Bezperan bildutako perretxikoak erakusten ari dira bertan, beste zenbait ekintzarekin batera. Orduak aurrera joan ahala bisitariak hurreratzen joan dira. Erakusketa arratsaldean ere zabalik izango da.\nZumaiako Natur Taldeak perretxikoekin lotutako ekimen hau antolatu du aurten. "Hiru bat urte pasako ziren aurrekoa antolatu genuenetik", adierazi du Natur Taldeko kide Aitor Leizak. Asteburu honen baitan perretxikoak biltzeko irteera egin zen atzo, larunbatez, eta bildutako aleak arratsaldean saikatu zituzten Alondegian bertan.\nAzken aldian euri gutxi egin duenez, ez dute perretxiko askorik aurkitu. "Hemen inguruan eta Burgos aldean bila aritu dira taldekide batzuk, baina ez dute ezer aurkitu. Hemen erakusten ari garen hauek Landatan eta Artikutzan bildu ditugu", dio Leizak. "Perretxikoak ateratzeko euria egin behar du. Euria egiten badu aterako dira".\n60 bat perretxiko motaz osatutako erakusketa da Zumaiakoa. "Aurreko ekitaldietan perretxiko gehiago erakutsi izan dira, baina azken urteotan kopuru honetan mugitzen gara. Hobe da gutxiago hartzea eta daudenen berri hobeto azaltzea". Espezie arraro edo bitxirik ez dagoela ere azaldu digu. "Garai eta leku hauetan ateratzen diren perretxikuak dira hemen ditugunak. Zerbait aipatzearren gurbitzarekin ateratzen den ochroleuca dago. Perretxiko hau artadian ateratzen da, eta espainiar estatuan lehenbizi hemen katalogatu zuten".\nBerrikuntza bezala, haurren txokoa izango da lehenbizi. Marrazkiak egiteko edota tailer txiki batzuetan parte hartzeko aukera izango dute txikiek. Arkamurka elkartearen panel batzuekin ere osatu dute erakusketa. "Panel batzuek orokorragoak dira eta perretxikoek zer onura ekar dezaketen aipatzen da. Zehatzagoetan habitat bakoitzean edo zuhaitz jakin batzuen inguruan zer perretxiko mota ateratzen diren informatzen da". Perretxikoak sailkatzen erakusteko mahai bat ere jarri dute.\nEsan bezala, erakusketak arratsaldean ere zabalduko ditu ateak Oxforden, 17:00etatik 20:00etara bitartean.


Gasteizko hiru enpresek lanera joateko mugikortasun-ohituren aldaketa sustatu dute « Prentsa oharrak\nGasteizko hiru enpresek lanera joateko mugikortasun-ohituren aldaketa sustatu dute\nKategoriak: Prentsa oharrak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 18 iraila 2019 13:53\n-RPK S. Coop., Automach eta Caype enpresek –336 langile dira guztira– Mugikortasun Iraunkorraren Europako Astea baliatu dute hainbat neurri abiarazteko.\n– Joan-etorrietarako ibilgailu pribatua erabili ordez, oinez joatea edo bizikleta zein garraio publikoa erabiltzea, eta bizikletaz doazen bezeroak sartzeko kanpaina bat, besteak beste.\nLaneko mugikortasuna da hirietan konpondu beharreko erronka handienetako bat, baita Gasteizen ere. Hain zuzen ere, lehentasuna izango du Mugikortasunaren eta Espazio Publikoaren Planaren berrikusketan. Hori dela eta, Gasteizko Udalak lanera joateko mugikortasunaren arloko erronka bat jarri du martxan Mugikortasun Iraunkorraren Europako Asteko jardueren baitan, eta hiriko hiru enpresak hartzen dute parte: Gamarrako atean dagoen RPK S.Coop, Betoñun dagoen Caype eta Jundizko industrialdean dagoen Automach enpresek. Hiru enpresen artean 336 langile dira, eta hainbat ekintzari ekin diote mugikortasun iraunkorra sustatzeko.\nRPK kooperatibak hainbat aste daramatza langileak sentsibilizatzen, garraio-modu alternatiboei buruz posta elektronikoz bidaltzen duen informazioa lagun. 28 langilek hartu dute ibilgailu pribatua uzteko eta aste honetan lanera oinez, bizikletaz edo garraio publikoz joateko konpromisoa. Udalaren webgunean partekatzen dituzte egunero beren esperientziak, argazki eta bideoen bitartez. Ekintzari ikusgarritasun handiagoa emateko, enpresako zuzendaritzak Mugikortasunaren Astearen oroigarri diren poltsak banatu ditu.\nBestetik, bulegoko eta eskolako materiala saltzen duen Caype enpresak (22 langile) bizkar-zorro bat ematen die opari erostera bizikletaz joaten diren bezero guztiei, mugikortasun iraunkorraren alde egiten duten apustua aitortzeko. Bertako hainbat langilek ere aldatu egingo dituzte mugitzeko ohiturak, eta bizikletaz doazenei bazkari bat emango zaie, doan, urtegian. Bizikleta-aparkalekuak ere jarri dituzte.\nAzkenik, Jundizko Automach ingeniaritza enpresako 6 langile (30 dira guztira) egunotan bizikletaz doaz lanera, eta partekatu egiten dituzte abantailak, eragozpenak eta ibilbidean konpondu beharrekoak.\nHiru enpresa hauetako langileek kalkulagailu berezi baten bidez ezagutu egin ahal izango dute ibilgailu pribatuan joateak edo modu iraunkorrago bat erabilita joateak urtean duten benetako kostua.


Gure Irratia | Farmazia, Taser eta Python\nMarrubiak landatzeko garai egokia da / irudia : www.terrevivante.org © Antoine Bosse-Platière\nJuan Migel Olaizola baratzegintza kronikaria gurekin izan zen Udaberriko lehen egunean, martxoaren 20an. Negua aspaldian ahantzia genuen, alta karroina ez dugu oraindik baztertzen ahal.\nAines Haristoy Emil Ferrisen komikiaz jantzita / Gure Irratia\nKomiki bat ohituraz kanpokoa, marrazteko baliatzen duen "bic" delako bolaluma eta 700 orrialde pisatzen dituen komiki grafikoa delako ere. Emil Ferris-en “Moi, ce que j'aime, c'est les monstres” anitz gustukoa izan du Aines Haristoy kronikariak.\nJoseba Aurkenerena kronikaria / Gure Irratia\nJoseba Aurkenerena kronikariaren azkena, ihautea ala iñautea ohituraz aritu da aste honetan. Euskal gizarte zaharrarekin loturiko ohituraz azalpenak aldi honetan, lo zegoen naturaren iratzartzeaz.


Intex-ek biltegiratze-sistema automatizatu eta makineria erosi du - SPRI\nSPRI / Teknologia / Intex-ek biltegiratze-sistema automatizatu eta makineria erosi du\nIntex-ek biltegiratze-sistema automatizatu eta makineria erosi du\nOrtopedia arinean espezializatuta dagoen Intex enpresa gipuzkoarrak stockak kontrolatzeko sistema automatizatu berri bat instalatu du bere lau biltegi nagusietan: lehengaien biltegian, ekoizpeneko biltegian, prestaketa-biltegian eta amaitutako produktuen biltegian.\nUne honetan, Intex erdi-amaituta dauzkan produktuei buruzko informazioa eguneratzen ari da. Martxorako amaituta egon daitekeen eguneratze honek, lana arintzeaz gain, izakinen eta eskarien gaineko kontrola hobetzen lagunduko dio.\nBiltegien gaineko kontrola hobetzeaz gain, enpresa gipuzkoarrak makineria berria erosi du, ekoizpen prozesua hobetu eta eraginkortasun handiagoaz eta produktuei balio erantsi handiagoa emanez jarduteko asmoz.\nEguneratze-prozesu honetan, Andoaingo konpainiak produktuen enbalatze-sistemaren birmoldaketan inbertitu eta diseinuak eraldatzearen alde egin du, irudi gaurkotuagoa eskaintzeko asmoz.\nIntex 1948an sortu zen, eta ekoizpenaren % 30 kanpoko merkatuetan saltzen du, bereziki Frantzian, Austrian, Afrika Iparraldean, Kuban, Ingalaterran, Portugalen, Grezian, Suitzan eta Mexikon. Salmenten % 80 osasun sektoreari dagokio, eta % 20 industria sektoreari.


Jaurlaritzak kudeatuko ditu kartzelatik kanpo betetzen diren zigorrak\nJustizia Sailak jasoko ditu auzitegien ebazpenak, eta bere esku egongo da betearaztea komunitateko gizarte-lanak direnean edo askatasuna ez mugatzea ebazten denean.\nEusko Jaurlaritzak eta Espetxeetako Zuzendaritza Nagusiak bi lan-hitzarmen sinatuko dituzte gaur EAEn kartzelatik kanpo betetzen diren zigorrak Jaurlaritzak kudea ditzan, Radio Euskadik jakitera eman duenez.\nHemendik aurrera, Justizia Sailak EAEko auzitegien ebazpenak jasoko ditu eta bere esku egongo da betearaztea, komunitateko gizarte-lanak direnean edo askatasuna ez mugatzea ebazten denean.\nEusko Jaurlaritzarentzat urrats garrantzitsua da akordio horren sinadura zigorren kudeaketa hobetzeko. Gainera, Gasteizko Gobernuak aitortu du ez dela eskumenaren transferentzia, baina ez duela esan nahi Kartzelaren eskumenari uko egin diotela.\nBeste lan-hitzarmena Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkioako espetxeetan zigorra bete duten presoak lan munduan eta gizartean txertatzeko neurrietara bideratuko dute. Espetxeetako Zuzendaritza Nagusiak hautatuko ditu egitasmoan parte hartzeko hautagaiak, eta bere esku egongo da haien kontrola, baina Justizia Sailarekin elkarlanean arituko da.\nEusko Jaurlaritzako iturriek azaldu dutenez, presoek lana lortzea, familiarekiko harremanak berreskuratzea eta drogen kontsumoa uztea izango dute helburu.\nJustizia Sailak finantzatuko ditu ekintza guztiak, eta 2011rako milioi bat euro inguruko aurrekontua izango du.\nInformazio gehiago:Eitb: Jaurlaritzak kudeatuko ditu kartzelatik kanpo betetzen diren zigorrak\n194 aldiz ikusita


Esne-hortzen eta haurren txantxarraren narriadurak loditasunarekin zerikusia izan dezake. | Consumer\nHortzetako gaitz horren tratatu txikien %28k gorputz-masaren indize altua du\nEsne-hortzen narriadura eta horren ondoriozko txantxarren garapena obesitatearekin lotuta egon daitezke, Buffaloko Unibertsitateko ikertzaileek Estatu Batuetan egindako lan baten arabera. Zenbait markatzaile aztertu ondoren (pisua edo altuera, adibidez), ikertzaileek egiaztatu zuten aztertutako adingabeen ia %28k gorputz-masaren indizea (GMI) 85 pertzentila baino handiagoa zutela, gehiegizko pisua edo obesitatea adierazten duena.\nBi urtetik bost urtera bitarteko 65 haurrek hartu zuten parte ikerketan, eta txantxarrei lagundu zitzaien. Zientzialariek, gainera, zenbait inkesta egin zizkieten gurasoei, haurren elikadura-ohiturak ezagutzeko, eta ondorioztatu zuten txantxarra zuten adingabeen ehunekoa %5 handiagoa izan zela dieta egokia egiten ez zutenen eta edari azukretsuen kontsumo handia zutenen artean. Haurren %71k, gutxi gorabehera, eguneko gomendatutako 1.200 kaloria baino gehiago zituen adin-talde horrentzat.\n“Aurkikuntza horien funtsezkoena da nutrizio txar batek txantxarra obesitatearekin lot dezakeela”, onartu zuen Kathleen Bethin-ek, azterketa egin zuenak, eta dio dentista dela “nutrizioari eta obesitatearen eta txantxarraren arriskuei buruz familiak hezteko leku aproposa”. Kalkuluen arabera, bi urtetik bost urtera bitarteko adingabeen %5ek eta %10ek dute txantxarra. Aldi berean, haurren obesitatea ere hazi egin da azken 30 urteetan, prebalentzia hirukoiztu eta haurren %20ra iritsi arte.\nAzterketak ez zuen alderik aurkitu gehiegizko pisua eta pisu osasungarria duten haurrek kontsumitutako kaloria kopuru osoan; beraz, “arazoa ez da gehiegi jatea, elikagai egokia aukeratzea baizik” esan zuen Bethin-ek. Bere taldearekin batera, aztertu orain gehiegizko pisua duten haurrek azukre prozesatu gehiago jaten duten eta pisu egokia duten haurrekin alderatuta osasungarriak ez diren beste elikadura-ohitura batzuk dituzten.\nmasa corporal-eu nutrición-eu obesidad-eu txantxar


194. zk., 2019ko urriaren 11, ostirala\nEBAZPENA, 2019ko urriaren 3koa, Osasuneko sailburuordearena; horren bitartez, GIB/hiesa, C hepatitisa, eta sexu transmisiozko infekzioak prebenitzea eta kontrolatzea xede duten eta Euskal Autonomia Erkidegoan jarduten duten ekimen sozialeko eta irabazi-asmorik gabeko erakundeentzako dirulaguntzak ematen dira.\nOsasuneko sailburuaren 2019ko maiatzaren 29ko Aginduak GIB/hiesa, C hepatitisa, eta sexu transmisiozko infekzioak prebenitzea eta kontrolatzea xede duten eta Euskal Autonomia Erkidegoan jarduten duten ekimen sozialeko eta irabazi-asmorik gabeko erakundeentzako laguntzetarako deia egiten zuen. Agindu horren bidez xedatu zen laguntza horiek Osasuneko sailburuordearen ebazpen bidez emango zirela, horretarako Osasuneko sailburuak izendatutako Balioeste Batzordeak egindako proposamena kontuan hartuta.\nBatzorde horrek bilera egin du 2019ko urriaren 2an, eta han egindako proposamena kontuan hartuta,\nLehenengoa.– Taula honetan ageri diren elkarteei bertan ageri diren dirulaguntzak ematea:\nBigarrena.– Ebazpen honek ez du administrazio-bidea ixten, eta, beraz, ebazpenaren aurka interesatuek gora jotzeko errekurtsoa aurkez diezaiokete Osasuneko sailburuari, ebazpena EHAAn argitaratu eta hilabeteko epean, betiere, urriaren 1eko 39/2015 Legearen 121. eta 122. artikuluetan ezarritakoaren arabera.


FORTE LOVE en Almería erosi batetik € 39\nForte Love en Almería\nHauts Forte Love - emakumezkoak pizgarri erosi en Almería\nErosi Forte Love en Almería, behar:\nNon erosi en Almería Forte Love\nSartu ordena formularioa web orrian zure izena eta telefono zenbakia eskuratu eraginkorra pizgarri emakumeen Forte Love hautsa en Almería at prezioa apaldu. Itxaron deia Kudeatzailea zure ordena hauts Forte Loveaholkulari laster zurekin harremanetan. Ordaindu partzelaren daiteke lortu ondoren, bere gora postetxean edo mezularitza en Almería.\nBat, eraginkorrena eta eraginkorra modu gero eta emakumezkoak libido en Almería da, droga-erabilera Forte Love. Tresna hau aktibo dago emakumezkoak patogeno, hau da, sortu oinarri natural esklusiboki osagaiak, eta funtzionatzen du emakume baten modu berean Viagra gizonezkoa.\nNola erosi hauts Forte Love en Almería\nErosi nahi baduzu Forte Love gaur egungo stock en Almería (Espainia), bete eskaera-orria, sartu Zure telefono-zenbakia eta izena, eta laster jarriko da harremanetan Kudeatzailea enpresaren azkar bidalketa Forte Love eta aholkularitza. Ordaindu courier edo postetxean bakarrik bakailao on partzelaren. Zehatza bidalketa prezioa Forte Love bat izenik zehaztutako helbide ezberdina izan daiteke, Espainiako hiri ezberdinetan, ezagutzeko prezioa Kudeatzailea egin ondoren ordena estimulatzaile eraginkorra emakumeen Forte Love web-orri ofiziala.\nOrdena en Almería Forte Love


Fitxategi itxiak besterik ez dira bihurtzen. Hala ere, posible da euro-bihurtzailea LibreOffice Calc-eko dokumentu irekietan erabiltzea. Kasu horretan, beste elkarrizketa-koadro bat irekiko da. Elkarrizketa-koadroaren deskribapena atal honen amaieran dago..\nAukeratu Fitxategia - Morroiak - Euro-bihurtzailea.\nEuropako Moneta Batasunean parte hartzen duten herrialdeen monetak bakarrik bihurtuko dira.\nLibreOffice Calc dokumentu soila\nLibreOffice Calc fitxategi bat bihurtzen du. LibreOffice Writerren eremuak eta taulak bihurtzeko, lehenengo hautatu Testu-dokumentuetako eremuak eta taulak ere bihurtu kontrol-laukia.\nHautatutako direktorioko LibreOffice Calc eta LibreOffice Writer dokumentu eta txantiloi guztiak bihurtzen ditu.\nIturburuko direktorioa / Iturburuko dokumentua\nBihurtu behar den dokumentuaren direktorioa eta izena adierazten ditu.\nNahi duzun direktorioa edo dokumentua hautatzeko elkarrizketa-koadroa irekitzen du.\nAzpikarpetetan ere bai\nHautatutako direktorioaren azpikarpeta guztiak sartu diren zehazten du.\nTestu-dokumentuetako eremuak eta taulak ere bihurtu\nLibreOffice Writer dokumentuen eremu eta tauletan aurkitutako diru kopuruak bihurtzen ditu.\nHurrengo dokumentuan eremu edo tauletan ez dauden balioak ez dira bihurtuko.\nKendu babesa orriari aldi baterako galdetu gabe\nBihurketa egiten den bitartean orriaren babesa desgaituko dela, eta ondoren berriro gaituko dela, zehazten du. Orriaren babesak pasahitza badu, pasahitza sartzeko elkarrizketa-koadroa agertuko da.\nBihurtutako fitxategiak zein karpeta eta bide-izenetan gordeko diren zehazten du.\nElkarrizketa-koadro bat irekitzen du, bihurtutako fitxategiak gordetzeko karpeta bat hautatzeko.\nEuro-bihurtzailea ixten du.\nElkarrizketa-koadroaren laguntza aktibatzen du.\nBihurketa abiarazten du.\nBihurketa bitartean, aurrerapenaren egoera adierazten duen orrialde bat bistaratzen da.\nEuro-bihurtzailearen lehen orrialdera itzultzen da.\nUneko dokumentua LibreOffice Calc aplikazioko dokumentua edo txantiloia bada, euro-bihurtzailea ireki daiteke 'Tresnak' barran dagokion ikonoa erabiliz gero. Ikono hori ezkutatuta dago modu lehenetsian. Euro-bihurtzailearen ikonoa bistaratzeko, egin klik 'Tresnak' barraren amaierako gezian, hautatu Botoi ikusgaiak komandoa, eta aktibatu Euro-bihurtzailea ikonoa.\nEuro-bihurtzailea elkarrizketa-koadroan funtzio hauek daude:\nDokumentu osoa bihurtzen du.\nEuro bihurtu behar den moneta zehazten du.\nHautatu, barruti honetan, bihurtu nahi dituzun gelaxkak, ez baduzu Dokumentu osoa kontrol-laukia markatu. Hautatu aukera bat eta egin klik nahi duzun sarreretan Txantiloiak / Moneta-barrutiak eremuan. Hautatutako area ikusgai egongo da dokumentuan bezala. Egin klik Bihurtu botoian bihurketa egiteko.\nHautatutako gelaxka-estiloko gelaxka guztiak bihurtuko ditu.\nUneko orrialdeko moneta-gelaxkak\nKalkulu-orri aktiboko moneta-gelaxka guztiak bihurtuko dira.\nDokumentu osoko moneta-gelaxkak\nDokumentu aktiboko moneta-gelaxka guztiak bihurtuko dira.\nBihurtzaileari deitu aurretik hautatu den barrutiko moneta-gelaxka guztiak bihurtuko dira. Hautatutako barrutia onartua izan dadin, gelaxka guztiek formatu bera izan behar dute.\nTxantiloiak / Moneta-areak\nZerrendatik bihurtu behar diren barrutiak bistaratzen ditu.\nTitle is: Euro-bihurtzailearen morroia


Nuestra Señora de Aranzazu fragata\nIgnacio de Arteagaren 1779ko espedizioa\nFrancisco de Elizaren 1791ko Espedizioa\nNuestra Señora de Aranzazu Caviten (Filipinak) eraikitako 205 tonako pakebote bat izan zen aurrena. 1781ean hasi zen San Blaseko (Mexiko) zereginetan, eta 1788an karenatu, zazpi oin gehitu brankan, eta fragata gisa armatu zuten. 1784tik 1792ra hogeita hamar bidaiatik gora egin zituen Kaliforniako misioak eta presidioak hornitzeko.\n“Carte Générale Des Découvertes De l’Admiral de Fonte representant la grande probabilité d’un Passage Au Nord Ouest” (1772). Fonte Almirantearen itsasarte legendarioaren mapa, Dideroten Entziklopedian argitaratua (Paris, 1779). Egilea: Didier Robert de Vaugondy.\nAranzazukmisio garrantzitsu bat izan zuen 1792ko Expedición de los límites delakoan: Fonte Almirantearen itsasarte legendarioaren kokapen zehatza marraztu behar zuen; alegia, Pazifikoa eta Atlantikoa lotzen omen zituen itsasartea, aurrez ere hainbat eta hainbat espedizioaren jomuga izandakoa. Nootkatik ekainaren 13an abiatuta, Aranzazuk Bucareli badia aztertu zuen aurrena. Gero, hegoalderantz jo, eta sarrera, uharte, eta itsasarte guztiak arakatu zituen. Hecate itsasartea gurutzatu, eta Principe itsasartean ere barruratu zen, halako ontzi zabal batentzat estuegia izan arren. Labur esanda, bazter guztiak miatu zituen, baina ez zuen Fonte Almirantearen itsasartearen aztarrenik aurkitu.\nUda aurrera zihoan, gero eta zailagoa zen ur haietan nabigatzea eta esplorazio-lanarekin jarraitzea euri, ekaitz eta lainoagatik, eta, ahalegin guztia alferrikakoa zela etsita, Aranzazuk itzulerari ekin zion. Irailaren 7an, Nootkan zen atzera, 86 eguneko itsasaldiaren ondoren.\nHandik aurrera, gisa hartako abenturak utzi, eta lan apalagoetan jardun zuen Aranzazuk, batik bat Goi Kaliforniako frantziskotar misioen ilara gero eta luzeagoa hornitzen.\nEcheverriaren marrazkiak, hemen: https://web.archive.org/web/20070713191109/http://huntbot.andrew.cmu.edu/HIBD/Departments/Art/Torner.shtml\n1792ko Expedición de los límites izenekoan ez ezik, beste espedizio garrantzitsu batean ere partu hartu zuen Atanasio Echeverria artista eusko-mexikarrak: Jose Mariano Mociñok eta Martin de Sessek zuzendutako La Real Expedición Botánica aNueva España delakoan. Garaiko espediziorik interesgarrienetakoa izan zen hura, iraupenagatik, hartutako eremuagatik eta bildutako material guztiagatik. Sesse botanikariari bereziki goresgarriak iruditu zitzaizkion Echeverriaren marrazkiak. Haren landare, txori, tximeleta eta arrainak paregabeak ziren beren edertasun eta zehaztasunagatik. Sessek idatzi zuenez, egun bakar batean lau landareren eta tximeleta baten marrazkiak bukatu zituen Echeverriak, eta tximeletarena hain zen xarmagarria ezen orritik hegan alde egiteko zorian baitzirudien. Hemezortzi urte bete gabea zen Echeverria orduan. Alexander von Humboldt naturalistak, aurrerago, honela idatzi zuen euskal jatorriko artistaren lanei buruz: «Europan sortutako era horretako lanik bikainenekin lehia daiteke».\nBada Echeveria izeneko landare genero handi bat, Crassulaceae familiakoa, 393 espezietik gora hartzen dituena, eta jatorriz Mexikotik Hegoamerikaren ipar-mendebaldera artekoa. Atanasio Echeverria artista botanikoari zor dio izena.\nIngelesen eta errusiarren presentziari buruzko zurrumurruek bultzatu zuten Antonio Maria de Bucareli y Ursua erregeordea Pazifikoaren Ipar-mendebaldearen hurrengo esplorazioa antolatzera. Ignacio de Arteaga komandante zela, bi fragatak hartu zuten parte bidaian, Favoritak eta Princesak –azken hau Francisco de Segurolak eraikia San Blas de Nayariten (Mexiko)–, biak ere aurreko espedizioetako ontziak baino erosoagoak eta azkarragoak, bidaia luzeetarako hobeto prestatuak, eta ingelesei aurre egiteko ere ekipatuak haiekin gertatuz gero. Komandanteak, Arteagak, Princesako 98 gizonen kapitaintza hartu zuen. Favoritako 107 gizonen agintea, berriz, lehenago ere itsaso haietan ibilitako Juan Francisco de la Bodega y Quadra eusko-peruarraren eskuetan geratu zen. Kaliforniako portuetan joan-etorri asko egindako beste euskaldun bat, Juan Bautista Aguirre, Favoritako bigarren pilotua izango zen.\nBi fragatak 1779ko otsailaren 11n atera ziren San Blaseko portutik, 15 hilabeterako hornigaiekin, eta agindu zehatzekin: kostatik urrun nabigatuz, Ipar latitudeko 70°-ra iritsi behar zuten, 50°-tik 70°-ra arteko lurraz jabetuz formalki. 61° N-raino heldu ziren azkenean, eta bi aldiz hartu zuten lurraren jabetza, Puerto de Santiago eta Ensenada de Regla izendatutako lekuetan; horrez gain, Kaliforniaren iparraldeko kostaldearen eta Alaska arteko Columbia Britainiarraren deskribapen kartografiko zehatza egin zuten. Euskal izenak ez dira gutxi haien mapetan. Arteagak Pamplona izena eman zion hondarpe bati. Bucareli badiaren mapan, Golfo de Esquibel izenekoa dago (Arteagaren amak Esquibel zuen abizena). Bodegak eta biek marraztutako «Carta reducida de la costa septentrional deCalifornia» delakoaren toponimian ere hainbat izen euskaldun daude: Punta Ureta, Punta Eguia etab. «Plano de la ensenada de Nuestra Señora de la Regla» delakoan, 59°-ra,Arriaga izena darama uharte batek.\nZehaztapen horiek guztiak, mapetan eta planoetan ez ezik, ofizialen eta fraideen egunerokoetan ere badatoz. Baina eguneroko horiek beste datu interesgarririk ere eskaintzen dute, hots: itsaso eta lur haietako florari eta faunari buruzko datuak, baita aurkitutako herrien ohitura, gizarte antolaketa, hizkuntza eta abarri buruzko berriak ere.\nPrincesa eta Favorita uste baino lehen, 81 eguneko itsasaldiaren ondoren heldu ziren Kanadako mendi elurtuen parera, Bruno de Hecetaren 1775eko espedizioan kostaldeaz eta klimaz hartutako esperientziari esker. Maiatzaren 3an bota zuten aingura Bucareli portuan (Alaskako hego-ekialdea), eta lehen harremanak izan zituzten hango biztanleekin. Arteagaren egunerokoan irakur daitekeenez:\n«Ainguratu orduko, indioak etorri zitzaizkigun bi kanoatan, baina ez zuten amarratu nahi izan. Keinuak egiten zizkiguten besoak zabaldurik, eta oihu egiten zuten denek bat hartuta, kantari ari balira bezala. Batek hildako hegazti bat zekarren eskuetan, eta lumatxoak kendu eta airean sakabanatzen zituen, eta gero bere eta besteen burura botatzen zituen. Gure lagunak izan nahi zutela adierazi nahian ari zirela jo genuen, eta dei eginez eta gozotasun handiz (“haciéndoles muchos cariños”) erantzun genien, eta gauza batzuk eskainiz, baina ez zuten amarratu nahi izan, eta iruditu zitzaienean joan egin ziren”.\nMaiatzaren 13an meza eman zuten, eta, Arteagak berak dioenez, bederatzi kanoatan etorritako indioak, gizon, emakume eta ume, guztira hirurogeita hamarren bat lagun, zeremoniaren lekuko izan ziren. Denak ere asko harritu omen ziren bi fragatetan etorritako gizonak belauniko errezatzen ikustean. Juan Bautista Aguirrek, Favoritako bigarren pilotuak, beste xehetasun batzuk gehitzen ditu bere egunerokoan: ontzira itzuli baino lehen festa egin zutela hondartzan, eta ontziratutakoan kanoikada bat bota zutela. Kanoikadarena indioei errespetua sartzeko planen barruan zegoen. Ez zuten nahi, Hecetaren espedizioan «Martirien puntan» gertatu bezala, indioen eraso batek ustekabean harrapatzerik.\nEsploratzera bidalitako taldeak bere lanean ziharduen bitartean, epidemia larri bat zabaldu zen Princesan, hainbat hildako eragin zituena. Hala moduzko ospitale bat atondu zuten lurrean gaixoak zaintzeko, eta horrek natiboekiko trukeak eta harremanak areagotzea ekarri zuen. Indioek arraina, zuhaitz azalez egindako esterak edo itsas txakur, igaraba, orein edo hartz larruak ekartzen zituzten. Haien trukean, ohiko ispilutxo edo kristalezko ale guztiak baino askoz nahiago zuten beste zerbait: «Toda su estimaciónla ponían en el fierro»,dio Aguirrek. Kolkoan zintzilik zeramatzaten sastakai modukoak egiteko baliatzen zitzaien burdina, besteak beste. Halako estimazioa zioten, ezen ahal zutenero lapurtu egiten baitzuten. Aguirre indioen etengabeko lapurretez kexatzen da: «Como son tan inclinados al rovo esto los hace mui subtiles en talmaldito exercicio»; baita haien lotsagabekeriaz eta burlez ere. Egunak aurrera, gero eta ausartago hurbiltzen zitzaizkien indioak, kanpotarren armek hotsa atera bai, baina beste kalterik egiten ez zutelakoan. Halako batean, espedizioko kideek ertzean altxatutako gurutzea botatzera ere ausartu ziren, iltzeak kentzeagatik. Kargu hartu zitzaienean, indioetako batek esan zuen espainiarrak zirela handik alde egin behar zutenak, berak zirela-eta itsaso eta lur haien jabe.\nUne larririk ere bizi izan zuten Bucarelin egon ziren bitartean. Marinel batzuek txalupa hartu eta ertzera joan ziren arropa garbitzera, soldadu batzuek lagunduta, eta, fragatara itzultzeko ordua iritsi zenean, taldeko bi falta zirela konturatu ziren. Indioek bahitu zituztela uste izan zuten, eta, trukea egiteko, preso hartu zuten haietako bat. Ondorengo zalapartan, indioen kanoa batzuk irauli, fragatatik tiro batzuk ere egin, eta bi indio hil ziren. Falta ziren bi gizonak azaldu zirenean, beren borondatez alde egin zutela aitortu zuten. Arteagak ehuna azote emateko agindu zuen, espedizioari arrisku hura pasarazteagatik.\nTrukatze bereziagoak ere egin ziren natiboen eta espainiarren artean. Aita batek bere alaba eman zuen oihalezko kasaka baten eta bi upel uztairen truke. Bederatziren bat urteko neskatoa zen, eta fraideetako batek hartu zuen haren ardura, kristau ikasbidera ekartzeko eta garaia heldutakoan bataiatzeko. Beste egun batean, Favoritakoek «un Indito de cuatro a cinco años» bereganatu zuten «sin que ninguno le hubiese hecho fuerza», Aguirrek dioenez. Hasieran, burdinarekiko grinagatik saltzen zituztela umeak uste izan zuten, baina laster konturatu ziren ume sanorik ez zutela eskaintzen; nahi ez zituzten umeak zirela denak. Bodega bera ere bederatzi edo hamar urteko mutiko batez jabetu zen, errukiak bultzatuta, berak dioenez, eta ahal zen neurrian babesa eta heziketa eskaintzeko asmoz. Bere izena jarri zion, Juan Francisco. Ume haiek guztiak itsasoan edo San Blasera heldu orduko hil ziren, Bodegaren mutikoa izan ezik. 1783an Bodegarekin joan zen Perura, eta gero fraide batek hartu zuen haren ardura, Bodega Espainiara joan zenean 1784an.\nIparralderanzko nabigazioa gero eta zailagoa bilakatzen da\nEkainaren erdialdean abiatzekotan ziren Bucareli badiatik, baina, kontrako haizeak zirela eta, hamabi egun luzez atzeratu behar izan zuten irteera, eta Pazifikoaren Ipar-mendebaldean nabigatzeko garairik onena alferrik galdu zutelako irudipenarekin egin zuten itsasora uztailaren 1ean. San Bartolome lurmuturra inguratu orduko, aurrera egitea eragozten zuten haizeak izan zituzten. Tarteka, laino-gune trinkoek lurra ezkutatzen zuten, eta bi ontziek bistaz galtzen zuten elkar nahiz bertatik bertara egon. Zeru estaliak ezinezko egiten zuen zeruaren behaketaz baliatzea. Lortzen zuten zerbait aurreratzea, baina nahi baino askoz mantsoago.\nEskifaiaren egoera ere larria zen ordurako. Uztailaren bigarren astean, zirujauak 29 gaixo zenbatu zituen Princesan bakarrik. Garai txarrean heldu zen berria, noiz eta ur ezezagunetan barruratzera zihoazenean, frantsesen eta errusiarren mapak ez baitzetozen bat handik aurrera. Uztailaren 15ean, lurra hurbil zegoelako aztarnak azaltzen hasi ziren, txoriak eta kelp-a, eta hurrengo egunean, 59°-ra helduta, haizea alde eta zerua oskarbi zutela, ikusmira aparta eskaini zien lurrak. Arteagaren hitzetan:\n«Goizeko zortzietan, lau mendi geratu ziren agerian, ordura arte estalita egondakoak, denak oso altuak, batez ere iparrekoena, ospetsuenen artean sar daitekeena bere altuera nabarmenagatik. Bai mendi hauek eta bai begi aurrean zabaltzen den kostaldeko lur guztia elurrez estalita dago, hain ikusmira ederra eskainiz, gehienbat eguzkiak bere izpiak igortzen dizkionean, ezen zalantza egiten baitut begientzat gozamen handiagorik aurki daitekeenik».\nSan Elias zeukaten begi aurrean, Kanadako eta Estatu Batuetako bigarren mendirik altuena. Uztailaren 18an, badia handi bat ikusi zuten. Gaurko Gilen Printzearen badia zen. Aldi berean, Hinchinbrook uhartea ere begiztatu zuten. Han zeudela, bi kanoa hurbildu zitzaizkien gizon banarekin. Arteagak dio harrigarria egin zitzaiela hainbeste barruratzea itsasoan, bosten bat miliara baitzeuden ertzetik. Bi kanoak ontzi nagusira joan ziren aurrena, ozen eta harmoniaz kantatuz, atzerritarrenganako inolako errezelorik gabe. Beren asmo baketsuak argi uzteko, gezi bat hartu eta punta kendu zioten. Arteagak honela deskribatzen ditu:\n«Haien jantziak larruzkoak ziren, bizkarretik belaunerainokoak, besodunak; ilea beltza, luzea eta lisoa zuten, altuera ertaina; ondo eginak eta sendoak ziren, eta kolorez zuriak, batek aurpegia gorriz margotuta bazekarren ere; haien hizkuntza eta manerak Bucareli portukoen berdinak ziren ia, eta izaeraz baketsuak eta txeratsuak iruditu zitzaizkigun; arkuak, geziak eta lantzak zekartzaten, denak fintasun handiz landuak, eta gezi puntak hezurrezkoak ziren batzuk, eta beste batzuk kobrezkoak».\nHala ere, Princesako eta Favoritako gizonentzat miresgarriena indioen «kanoak» izan ziren: aurreneko aldiz ikusten zituzten kayak erako ontziak. Arteagak dioenez, forma kurbatukoak ziren, oso ongi eta tinko jositako larru sendoz estaliak. Zulo bat baino ez zuten, lurrezko pegar baten ahoa bezalakoa, eta bakoitzean lagun bat sartzen zen. Kanpotarrak haien aurrean miretsita ikusirik, bi gizonetako batek truke bat proposatu zuen: bietako bati fragatara igotzen uzten bazioten, haiek ere kayakera igotzen utziko zioten bisitarietako bati. Hala egin zuten, ohiko opariak trukatuz. Gainera, bi gizonek informazioa baliotsua eman zieten:\n«Keinuka, Iparraldean asko zeudela adierazi ziguten, eta gureak bezalako fragatak esan nahi zutela pentsatu genuen, eta gu bezala jantzitako jendea, eta guk emandako ogia ere bazegoela».\nBerriro ere keinuka, zihoazen noranzkoan jarraitzeko esan zieten, eta pasabide bat aurkituko zutela. Errusiarren mapetan ageri zena izan zitekeelakoan, esandako bidetik jo zuten bi ontziek. Baina laster ikusi zuten oso arriskutsua zela, eta ederki kostatu zitzaien atzera egitea.\nUztailaren 23an ikusmira zoragarriko leku batean bota zuten aingura. Arteagak batzarrera deituta, garrantzizko erabakiak hartu ziren. Lehenengoa, bertan gelditu, badia aztertu eta haren mapa egingo zela; bigarrena, ontzi bakoitzeko pilotu bat eta hainbat soldadu iparralderago pasabiderik bazegoen begiratzera joango zirela; eta hirugarrena, jabetze-zeremonia egingo zela.\nOhiko solemnitatearekin bete zen hirugarren puntua, eta Santiago izena jarri zioten portuari. Espainiak beretzat hartutako punturik iparraldekoena zen, eta espainiarren subiranotasun errebindikazioen oinarri izango zen hurrengo urteetan.\nGilen Printzearen badian kayaketan etorritako bi gizonen lekukotasunaz gain, bazter haietako europar bakarrak ez zirelako aztarna gehiago ere izan zituen Arteagaren espedizioak. Iparraldeko pasabidearen bila joandakoek natibo batzuk ikusi zituzten hiru banderatxorekin, bat gorria, bestea urdina eta bestea zuria, baina ezin izan zuten jakin nondik atera zituzten. Bestalde, Bodegak, hango gizonen janzkera deskribatzean, kristalezko ale handiz egindako lepokoak zeramatzatela aipatzen du. Berriro ere, ezin izan zuten jakin nork emandakoak ziren. Baina haiek ere esan zieten Favorita eta Princesa baino ontzi handiagoak ikusiak zituztela ur haietan.\nOrdurako gizon asko eskorbutoak jota bazeuden ere, Iparralderantz jarraitzea erabaki zuten Arteagak eta Bodegak, ea instrukzioetan agindutako 70°-ra iristerik bazuten. Uztailaren 29a zen bi fragatek Santiagoko portua utzi zutenean.\nHurrengo ainguralekurainoko bidaia gaitza suertatu zen bi fragatentzat. Sekulako euriak izan zituzten, eta haizeak urakan bilakatu eta ekaitzaren mende egon ziren gau eta egun. Lainoa zertxobait altxatzen zenean ikusi ahal zutenez, kostaldetik hurbil zeuden, uhartez eta harkaitz handiz inguratuta, eta, haietakoren bat jotzeko beldurrez, ez ziren aurrera egitera ausartzen. Azkenean, abuztuaren 1ean, lurra ikusi zuten hego-mendebaldean. Neurketak egin zituzten, 59° 08′ N, eta hartaz jabetzea erabaki zuten. Nuestra Señora de Regla izena jarri zioten lekuari, gaur Elizabeth uhartea. Lurrean, hutsik aurkitu zituzten bertakoen etxolak, eta kayak batean pasatu zen gizon batek ez zuen haiengana hurbildu nahi izan.\nAbuztuaren 6ko gauerdian euri jasak eta haize gogorrak itzuli ziren. Eta abuztuaren 8an, artxipelago batean zeudela, hegoalderantz jotzeko agindua eman zuen komandanteak. Arteagak honela laburtzen ditu arrazoiak:\n«Kontuan izanda eguraldia eta inoiz atertzen ez duen euri zitala, etengabeko ekaitz hodeiak, artxipelago batean itxita gaudela, San Blasetik hasi eta 57° 30′-raino […] Kaliforniako kostalde guztia aztertu dudala, 70°-ra iritsi nahirik, iparraldeko pasabidea aurkitu gabe, eta eskifaiaren parte handi bat gaixotuta daukagula, eta gaixotuen kopurua egunetik egunera hazten ari dela etengabeko euri eta hotz gehiegizkoagatik, Mendocino lurmuturrerantz jotzea erabaki dut».\nArteagak beste ofizialekin kontsultatu gabe, berak bakarrik hartu zuen erabakia. Seguru aski, bidaia bukatutakoan Jose de Galvez Indietako Ministroari idatzitako txostenean aipatzen zuen arrazoiagatik:\n«Paralisiak jota nengoen… pairatzen ari ginen hotz ikaragarri eta ekaitz indartsuengatik, eta, eguna joan eta eguna etorri, ezinezkoa zen ezer egitea. Jainkoari eskerrak, San Blaseko portu honetara iristeko gai izan nintzen».\nLau eguneko tartearekin, azaroaren 21ean eta 25ean, heldu ziren bi fragatak San Blaseko portura, bederatzi hilabetetik gora iraundako itsasaldiaren ondoren. Bucareli erregeordeak azken hatsa emana zuen apirilean, eta haren ondorengoak, Martin de Mayorgak, arduradunak zoriondu zituen. Halakoetan egin ohi zenez, promozioa eskatu zen espedizioan parte hartutako ofizial guztientzat, Arteagarentzat izan ezik. Arteagak, izan ere, beste era bateko saria nahi zuen. Baimenik gabe ezkonduta zegoen, eta emaztearentzako eta seme-alabentzako pentsioa nahi zuen, baldin hiltzen bazen. Bodega ontziko teniente izatetik fragatako kapitain izatera pasatu zen, eta familiarentzako pentsioa hitzeman zioten.\nAlabaina, espedizioaren balantzea ez zen espero zena izan. Inoiz ez bezalako arretarekin prestatu zen bidaia hura. Ontziak bikainak ziren, itsasgizonak trebeak, jangaiak nahikoa eta gehiegi, zoritxarreko eskorbutoak ez zuen beste batzuetako sarraskirik egin…; baina denbora gehiegi eman zuten Bucareli esploratzen, eta 70°-raino iristeko beharko zituzten udako egunak bidean xahutu zituzten. Gainera, ez zieten behar bezalako garrantzirik eman beste europar batzuen presentzia salatzen zuten aztarnei, koloretako banderatxoei eta kristalezko aleei. Ez zuten jakin James Cook kapitainaren ontziak bazter haietan ibiliak zirela, eta errusiarren kokalekuen aztarnarik ikusi gabe itzuli ziren.\nAtzerritarrik ikusi gabe itzuli izanak Espainiaren segurtasun ustea sendotu zuen. Horregatik, eta Ingalaterraren kontrako gerrari lehentasuna emateagatik, hurrengo urteetan ez zen Ipar-mendebaldea esploratzeko beste espediziorik egin. Princesa eta Favorita Kaliforniako misioak eta presidioak hornitzeko garraio-lanean ibili ziren, Agustin de Echeverria eta Juan Bautista Aguirreren agindupean. Bodega Cadizera bidali zuten. Heceta eta Arteaga San Blasen geratu ziren. Bitartean, Ipar-mendebaldeko aberastasunen albistea Europa osoan zabaltzen joan zen. Arteagaren eta Bodegaren 1779ko datuak eta mapak, espainiarren ohiko sekretismoa behingoz baztertuta, argitaratu eta zabaldu egin ziren. Cook kapitainak eskuratutako larruen albisteak ere oihartzun handia izan zuen, eta merkatari-ontzi andana bat jarri zuen Alaskarantz begira.\nVancouver uhartearen mendebaldeko badietako bat da Nootka, gaur egun Columbia Britainiarreko zatia (Kanada). Juan Perezen Santiago izan zen han ainguratutako lehen ontzi europarra, 1774an, baina espainiarrak ez ziren lurrera jaitsi, ez lurraldeaz jabetu formalki. Cook kapitainak 1778an bisitatu zuenean, natiboek zilarrezko bi koilara erakutsi zizkioten, seguruenik espainiarrengandik lortutakoak truke edo lapurreta bidez. Espainiarren aldetik, 1789an egin zen jabetze-zeremonia formala. Eta urte horretan izan zuen abiapuntua Nootkako krisia edo auzia deitu izan denak, Nootkako espainiar komandanteak, Esteban Martinezek, hainbat merkatari-ontzi britainiar konfiskatu zituenean. Pazifikoaren Ipar-mendebalde guztiaren gaineko eskubideak eta larru-merkataritzarekin lotutako interes komertzialak zeuden jokoan. Espainiak Pazifikoaren jaun eta jabetzat hartzen zuen bere burua, hara iristen lehena izateak eta jabetze zeremoniek garaiko ohituren arabera emandako eskubideengatik. Britainiarrentzat, ordea, handik nabigatzea nazio guztien eskubidea zen, eta lurraldearen benetako okupaziorik gabe ez zegoen haren jabegoa erreklamatzerik.\nGauzak horrela, 1789an bertan, Juan Francisco de la Bodega y Quadrak, San Blas de Nayariteko (Mexiko) itsas departamentuko komandate eusko-peruarrak, Nootka berreskuratu behar zuen espedizioa antolatzeari ekin zion Revilla Gigedo erregeordearen aginduei jarraituz. Fracisco de Eliza izango zen espedizioaren buru, eta helburu nagusia, Nootkan kokagune iraunkor bat ezartzea. Horrez gain, Elizaren taldeak datuak jaso beharko zituen faunaz eta floraz, esperimentu meteorologikoak egin, mineralen laginak hartu, eta Mexikoko kobrezko xaflak itsas igaraba eta larruekin trukatu.\nFrancisco de Eliza Nootkan\nNootkako San Miguel gotorlekua. Egilea: Sigismund Bacstrum, 1793. Canadian Military History Gateway.\nEspedizioko hiru ontziak, Concepcion, San Carlos eta Princesa Real, Nootkara iritsi zirenean, 1790eko apirilaren 3an, europarrik ez zuten han aurkitu. Kala babestu batean kokatu ziren –Puerto de la Santa Cruz de Nuca, ingelesentzat Friendly Cove, gaur Yuquot–, gotorleku txiki bat eraiki zuten, San Miguel izenaz bataiatu zutena, eta kokagunea prestatzeari ekin zioten: etxeak eta ospitalea, abereentzako eskortak, baratzeak, ogia erretzeko labea, ureztatzeko kanalak… Itsasgizonak ez ezik, espedizioaren parte ziren Kataluniako Boluntarioen Lehen Konpainia Libreko 76 soldaduak ere aritu ziren horretan. Horrez gain, esplorazio lana ere bideratu zuen Elizak. 1790eko maiatzean, Salvador Fidalgo errusiarren Alaskako kokaguneak aztertzera bidali zuen, eta Manuel Quimper Juan de Fuca itsasartea esploratzera, Atlantikora eramaten zuen sarrera legendarioa izan zitekeelakoan.\nCallicum eta Maquina, 1796. (John Meares: Voyages made in the years 1788 and 1789 from China to the Northwest Coast of America.)\nFrancisco de Elizari emandako instrukzioetan, Bodegak enfasi bereziz aipatzen zuen bertakoekin adiskidetzeko beharra, harremanak hondatuta baitzeuden aurreko urtean espainiarrek Callicum buruzagia hil zutenetik. Baina Elizaren garaian ere arazoak izan ziren. Gau batean, upelen burdinazko uztaiak lapurtu nahian ari ziren bost indio hil zituzten. Beste batean, liskar handia sortu zen marinelek indioen etxoletako oholak ostu nahi izan zituztenean beren etxe eta barrakak egiteko. Bestalde, espainiarrek kokagunearentzat hartutako tokia berreskuratzeko irrikan zeuden natiboak, badia osoko lekurik onena zelako, eta, behin eta berriro, noiz alde egin behar zuten galdetzera etortzen zitzaizkien.\nBata zela eta bestea zela, 1790-1791ko negua latza izan zen espedizioko kideentzat. Indio etsaien beldurrez, ez ziren ausartzen ehizara joatera. Euriteek baratzeak hondatuta, eta janari freskoen faltak eskorbutoa zabaldu zuelarik, indioek ekarritako arrainaren mende zeuden erabat. Dena den, bi taldeen arteko harremana pixkanaka hobetzen joan zen Elizak tentsioak baretzeko egindako ahaleginei esker. Negu hartan, baratzea alferrik galdu zenean, Maquinna buruzagiak oreinkia eta arrain freskoa ekarri zizkien. Hala eta guztiz, bederatzi gizon hil ziren, eta, udaberrian, gaixotutako 32 Kaliforniara bidali zituen Elizak itsasontziz.\n1791ko maiatzean, Elizak berak, San Carloseko buru zela, Juan de Fuca itsasartean sartu eta hainbat leku esploratu zituen, aurkitutako leku eta jendeen deskribaketa xeheak eginez Nootkan zegoenean bezala. Georgia itsasartearen aurkikuntza izan zen bidaiaren emaitza nagusia, Elizak “Gran Canal de Nuestra Señora del Rosario la Marinera” izenaz bataiatu zuena. Nootkara itzulita, negua ez zen aurrekoa bezain gogorra izan, eta indioekiko harremanak ere hobetzen joan ziren. Erregeordeari idatzitako gutun batean, Elizak zioen indioak bere etxean jatera eta lo egitera etorri ohi zirela, ez noizbehinka bakarrik, baizik eta sarriegi; eta ez buruzagiak bakarrik, baizik eta portu hartako jendea bisitatzera etorritako edonor, baita beste herri batzuetakoak ere.\n1792ko uztailaren 24an, kokagunea berriro ezartzeko misioa beteta, Elizak Nootka utzi eta Mexikora itzuli zen. Hurrengo urtean, Kaliforniako kostaldea esploratu zuen beste espedizio baten buru izan zen.


Konfinamenduko bideo-poemak: Chicagotik euskal poesia ingelesez ekartzen digun proiektua Amaia Gabantxoren opari\n"Adam and life", Amaia Gabantxok ingelesez bideoratu duen lehenengo poema, Bernardo Atxagarekin hitzekin\nChicago, AEB. Amaia Gabantxo, Bermeon sortua, artista, kantari, idazle, euskal literatura itzultzailea eta Chicagoko Unibertsitatean irakasten du. Covid-19 pandemiaren konfinamenduan, #basquevideopoems proiektua jarri zuen abian, euskal poesia ingelesez eta bideo moduan eskaintzeko. “Six Basque Poets” antologian agertzen diren poetetatik poema bana hartuko du Amaiak eta bideo-poemak egingo ditu. Lau bideo plazaratu ditu orain arte.\n“Six Basque Poets” (Arc Publications, 2007) liburuan sei euskal idazle garaikideren lanak itzuli zituen Amaiak: Bernardo Atxaga, Miren Agur Meabe, Joseba Sarrionandia, Kirmen Uribe, Rikardo Arregi eta Felipe Juaristi. Horietako bakoitzaren poema bana ari da orain aukeratzen proiektu honetarako, pandemiak guregan pizten dituen sentimenduekin nolabaiteko lotura izan daitezkeenak.\nOrain arte plazaratutako lauetan lehenengoa Bernardo Atxagaren "Adam & Life" izan zen. Poema honek paradisua utzi eta geroko Adan eta Evaren lehen gripeari buruz hitz egiten du. Bigarrenean, Rikardo Arregiren "66 Lines From the City Under Siege"n, egileak bizitza hiri setiatu batean nolakoa behar duen irudikatzen du. Hirugarrena, Kirmen Uriberen "The Cuckoo" da, gizakiak natura kontrolatu eta menperatzeko daukan gurariaz eta naturak daukan gaitasuna bere bidea segitzeko, edozein dela ere. Laugarrena, oraingoz azkenik, Miren Agur Meaberen "Questions" da: poetak atzean utzitako ametsen inguruan hausnartzen du, egingabe utzitako gauzak.\nBernardo Atxagaren "Adam & Life"\nRikardo Arregiren "66 Lines From the City Under Siege"\nKirmen Uriberen "The Cuckoo\nMiren Agur Meaberen "Questions"


ELIKA Seguridad Alimentaria | PNCOCA urteko txostena 2020 - ELIKA Seguridad Alimentaria\nEuropako Batzordearen auditoretza-programa 2022. urterako\nPNCOCA urteko txostena 2020\nBidaltze data 15 abendua, 2021\nIturria MAPA, MC, MS eta AESAN\nElikakatearen Kontrol Ofizialerako Plan Nazionaleko (PNCOCA) emaitzak biltzen dituen 2020ko urteko txostena argitaratu berri da. Txosten horretan jasotzen dira 625/2017 (EB) Erregelamenduaren esparruan erkidego eta hiri autonomo guztiek gauzatutako kontrolak, koordinatuta aritzen baitira lanean kontrol ofizialak egiten eta txosten hau egiteko beharrezko informazioa igortzen.\nGarrantzitsua da COVID-19ak sortutako pandemia aipatzea eta 2020ko martxoan dekretatutako alarma-egoera ere bai, ezohiko egoera eragin baitzuen eta kontrol-zerbitzu ofizialen lanean erasana izan zuen. Hasieran ikuskapenak murriztu egin ziren arren, pixkanaka egokitu eta jarduerak egiten hasi ziren berriro; horri esker, programatutako kontrol-jarduera asko eta asko egiteko moduan izan ziren.\nTxostenak hiru atal handi ditu, kontrol ofizialaren erreferentziazko esparruaren arabera:\nEkoizpen primarioaren eta elikagaien kalitatearen kontrol ofiziala\nKontrol Ofizialaren atal hau Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak (MAPA) koordinatzen du, eta nekazaritza, abeltzaintza, arrantza eta elikagaien kalitatearen esparruan egindako kontrolak biltzen ditu; kontrol ofizialeko 19 programatan banatuta daude.\nInolako antzekotasunik gabeko ezaugarriak, arrisku-irizpide desberdinak eta adierazle desberdinak dituzten kontrol ugari dagoenez, ezinezkoa da kontrol ofizialeko esparru honen ondorio globala ateratzea.\nTxostenean zehaztuta dago MAPAren eskumenen arabera kontrol ofizialen xede diren sektoreen egoera, eta ondoren sartzen dira 19 kontrol-programa horietako bakoitzeko urteko txostenak. Txosten horietan giza baliabideei, prestakuntzari, prozedurei eta programei buruzko legediaren inguruko informazio guztia dago. Txosten horietan daude, halaber, kontrol-programa bakoitzaren gauzatzea, kontrolaren eraginkortasunaren egiaztapena eta kontrol-programetan egindako auditoretzak barne.\nElikadura-establezimenduen eta elikagaien kontrol ofiziala\nKontrol Ofizialaren zatia Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentziak (AESAN) koordinatzen du, Kontsumo Ministerioaren mendeko erakundeak.\nAESANek dibulgazio-materiala ere argitaratu du urteko txosteneko daturik nabarmenenei buruz; infografia bat eta bideo hain zuzen ere. Material horietan jasotako daturik nabarmenenak hauek dira:\n601.533 elikadura-establezimendu erroldatuta eta kontrola eginda.\n487.064 ikuskaritza eta auditoretza elikadura-establezimenduei buruz, araudia betetzen dutela bermatzeko; legediaren % 80,7 bete da.\n125.795 elikagaien informazioaren kontrol; legedia % 88 bete da.\n100.764 elikadura-produktu eta elikagaiekin kontaktuan dauden materialen laginak hartu eta analizatu dira; legedia % 98,7 bete da.\n66 laborategi publiko, elikagaiak eta elikagaiekin kontaktuan dauden materialak analizatzen dituztenak.\n6.872 profesional administrazioan, elikagaien segurtasuna bermatzeko.\nHirugarren herrialdeetatik etorri eta gizakiek erabiltzen edo kontsumitzen dituzten salgaien kontrol ofiziala\nKontrol ofizialaren atal hori Osasun Ministerioak koordinatzen du, eta kontrol ofizialeko lau programa ditu, hirugarren herrialdeetatik etorri eta gizakiek erabiltzen edo kontsumitzen dituzten produktuek nazioko edo Batasuneko araudian ezarritako baldintzak betetzen dituztela bermatzeko, osasun publikoaren, osasungintzaren eta animalien ongizatearen alorrean.\nHirugarren herrialdeetatik etorri eta gizakiek erabili edo kontsumituko dituzten salgaien kontrolari dagokionez, finkatutako helburuak erabat bete dira, Atzerriko Osasun Zerbitzuetan ikuskatzeko aurkeztutako salgai-partida guztien kontrol dokumentalak egin baitira. Laginak hartu direnetan, emaitza desegokien portzentajerik handiena animalia-jatorrikoak ez diren produktuena izan da.\nPNCOCA 2020 txostena\nArrisku Mikrobiologikoak Ebaluatzeko EFSAren Zientzia Sarearen urteko txostena


Puntu beltz ñimiñoak : Irutxuloko Hitza\nBerdearen erdian, basamortua. Basamortuaren ostean, itsasoa. Hala gertatzen da Pilateko Duna Handian, basoaren eta itsasoaren artean dagoen Europako dunarik handiena. Munduaren zati honetan ikustera ohituta ez gauden paisaia honetan, norbanakoa puntu beltz ñimiño batean galtzen da. Handitasunean, txikitasun horrek badakar, ordea, askatasun sentimendu zoragarri bat.


Berreskurapen modua Android-en dago eta zertarako balio du? Androidea\nZer da berreskuratzeko modua eta zertarako balio du?\nEder Ferreno | | Android berreskuratzea, Tutoretzak\nZiur hori Noizbait Android-en berreskurapen moduaren berri izan du batek baino gehiagok. Erabiltzaile beteranoenek primeran ezagutuko dute eta baliteke noizbait erabili duten batzuk. Jarraian, zer den eta zertarako erabiltzen den zehatzago azalduko dugu. Ezagutu beharko litzatekeen kontzeptua denez.\nGainera, garrantzitsua da hori jakitea gaur egun berreskuratzeko hainbat modu daude. Beraz, oso garrantzitsua den kontzeptua da eta posible da noizbait horretara jo beharko izatea. Beraz, ona da horretarako prest egotea.\n1 Zer da berreskuratzeko modua Android-en eta zertarako balio du\n2 Berreskuratzeko modu motak\n2.1 Stocka eta ohitura\nZer da berreskuratzeko modua Android-en eta zertarako balio du\nBerreskuratzeko modua Android telefonoaren memoriaren zati bat da. Partizio gisa ere defini dezakegu. Berdinean berreskuratzeko ordutegia gordetzen da, hau da, sistema eragilearen alternatiba. Oso programa arina da, ia lekua hartzen ez duena. Sistema eragilearen abiarazte alternatiboa da, beraz ez dagokio. Modu honi esker, telefonoarekin arazoren bat izanez gero, sistema eragilea berreskuratu ahal izango dugu.\nBeraz, sistema eragilea (Android kasu honetan) gailu batean abiarazten ez denean, lehen irtenbidea berreskuratzeko modu hau erabiltzea da. Sistema eragileak telefonoan normal funtziona dezan lagunduko digu. Sarbidea telefono fabrikatzaile bakoitzaren araberakoa da. Tekla konbinazio baten bidez sartzen da, telefonoaren hainbat botoi sakatuta, marka eta / edo modeloaren arabera aldatzen dena.\nOhikoena normalean izaten da telefonoaren pizteko eta bolumeneko botoiei eutsita aldi berean hainbat segunduz. Baina beste artikulu batean laster erakutsiko dizugu nola sartu modu bakoitzera marka bakoitzaren arabera, izan ere, haien artean desberdintasunak egon ohi dira. Beraz, modu honetan arazo posibleak saihestuko ditugu.\nBerreskuratzeko modu motak\nZentzu honetan bi mota ditugu, ziur asko zuetako batzuentzat ezagunak direnak. Izakinak eta berreskurapen pertsonalizatuak diraZeregin nagusia bera da, baina funtsezko aldea dago bien artean. Aipatuko dugunaz aparte ez dago ezberdintasunik.\nStocka eta ohitura\nZertan bereizten dira berreskuratzeko bi metodo hauek? Izakinak telefonoaren fabrikatzaileak sortu dituenak dira. Beraz, marka bakoitzak bere sistema eragilea berreskuratzeko programa sortzen du eta gailuaren memorian instalatzen du. Antzekoak izan ohi dira, baina marken artean desberdintasunak egon daitezke.\nNormalean stock bertsioak telefonoa berrabiarazteko aukera emango digute, Android berriro funtzionatzen. Honetaz gain, funtzio osagarri batzuk ematen dizkigute, erabiltzaileak egin nahi duenaren arabera. Normalean, telefonoan datu guztiak ezabatzea posible da, fabrikatik irten zeneko egoera berera itzultzeko, cache-a ezabatzeko edo eguneratze bat instalatzeko gai izateaz gain.\nbitartean ohitura deiturikoak erabiltzaileen komunitateak sortutakoak dira. Normalean erroan gaudenak edo rooting aukerak dauzkatenak dira. Erabiltzaileek eurek sortuak izanik, normalean funtzio osagarriak ekartzen dituzte fabrikatzaileek garatutakoekin alderatzen baditugu. Nahiz eta denak ez diren bateragarriak marka guztiekin, horrek presentzia edo erabilera gehiago mugatzen du.\nModu hau nabarmentzen da eman erabiltzaileei gailuko beste partizioetarako sarbide hobea. Fitxategiak telefonoaren barne memorian kopiatu, partizioak ezabatu, partizioen babeskopia egin edo partizioak muntatu ahal izatea bezalako funtzioak ematen dituzte. ROMak ere instalatu ditzakegu. Logikoki, zentzu horretan, funtzioak zuk aukeratutako berreskurapen pertsonalizatuaren araberakoak dira, merkatuan hainbat baitira, TWRP denetan ezagunena baita.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Tutoretzak » Android berreskuratzea » Zer da berreskuratzeko modua eta zertarako balio du?\nNola sartu berreskurapen modura Android-en


Ipar Euskal Herritik hurbildutako ehundik gora traktorek martxa antolatu dute Arbonan ELBk eta Lurzaindiak okupaturiko lurretatik hasita. Uztailaren 13an, Biarritzerako bidea egin dute ibilgailuek, eta aireportu inguruak hartu dituzte, Arbona, Bidarte eta Angelura doazen bideak kolapsatuz.\n“Hazten gaituen lurra zain dezagun” lelopean, lurren espekulazioa salatzeko elkartu dira laborariak. Pausu garrantzitsua izan bada ere, helburua lortu arte, okupazioak jarraitu egingo duela adierazi dute antolatzaileek. Okupazioaren osteko hogeigarren egunean baratzea egiten hasi dira Arbonan. Datozen egunetarako, berriz, beste hainbat ekintza antolatuko dituzte: hurrengo deia uztailaren 15erako egin dute, arratsaldeko 19:00etan.\nEhun traktore batu dira Arbonako lur okupatuetan lurren espekulazioa salatzeko. Biarritzeranzko bidea hartuko dute https://t.co/3W71zUas6B pic.twitter.com/1lJnZoP3aw\n— kazeta.eus (@kazetaeus) July 13, 2021\nArbonan hamabost hektareako lurra eta bertan dagoen etxea hiru milioi euroan saldu nahi dizkiote suitzar erretreta bati. Frantziako Abeltzaintza Sailak kudeatzen duen Safer konpainiak prezioa gehiegizkoa dela aitortu du: 100.000 euroan ezarri dute bere benetako balioa. ELBk eta Lurzaindiak lurren espekulazio kasu berria dela esan dute, eta ekainetik hainbat laborarik eremua okupatu dute hori salatzeko eta lurrak babesteko neurriak eskatzeko.\nUztailaren 13ko goizean, ELBko kide eta laborari Maryse Cachenaut-ek azaldu du zaila izango dela bi aldeak akordio batera heltzea: “Saiatu gira negoziatzen haiekin, baina hor ere biziki konplikatua da, zenta saltzailea Suitzan bizi da, baina ez gira zuzenki berarekin harremanetan sartzen ahal. Euskal Elkargoko lehendakariak proposatzen zuen negoziatzea, baina ez du lortu bilkura bat antolatzea saltzaile eta erosleen artean”. Hainbat laborarik Naiz hedabideari adierazi diotenez, uztailaren 20an amaituko da salmenta egiteko epea, eta erosleak “denbora irabazi nahian ari dira”, bilera posible bat atzeratuz.\nGainera, Arbonako lurrak ez dituzte laborantzarako erabiliko, eta ELBk kritika egin dio erabaki horri ere: “Iparraldea elikadura autonomiatik urrun da, eta laborantza lurren babestea lehentasunetan ezarri behar da”. Mota honetako salmentekin lurrak laborariengandik “ebatsi” egiten direla salatu dute, eta ekiditeko, Arbonako lurrak eta etxea banatuta saltzeko eskatu du erakundeak. Horrela, lursailaren salmenta Saferrek kudeatu lezake, eta nekazaritzako erabiliko direla ziurtatu.\nHainbat espekulazio kasu\nIpar Euskal Herrian asko dira laborantzarako erabiltzen diren lurren espekulazio kasuak. Kazeta.eus komunikabideak horietako hainbat ekarri ditu gogora: Urruñan, 440.000 eurotan saldu zuten hamazortzi hektareako lursail bat; Bidarrain, 600.000 euro eskatu zituzten hamasei hektareako lursail batengatik; eta Donibane Lohizunen, 6.260.000 eurotan saldu zuten hamazortzi hektareako lur zatia.\nKanal hauetan artxibatua: Lurraren espekulazioa | Lapurdi | ELB


Naturak izaki bizidunen zerrenda anitza eskeintzen digu. Ornodunak, ornogabeak, landareak, Planetako mineralak eta fosilak. Guzti horren edertasunaz disfrutatzeko aukera dugu.\nNaturako elementuak babestea gure esku dago. Horrela gure ondorengoek ere, gu bezala disfrutatuko dituzte. Natura ezagutaraztea, maitatzeko eta babestu ahal izateko da Hontzaren leloa. Gure helbururik nagusiena, ahal den neurrian, mezu hori bisitari guztiei irakastea da.\nHontza, Museo dinamikoa da. Kurtso bakoitzean aldi baterako erakusketa aldatzen dugu, eta baita erakusketa iraunkorreko hainhat ale ere. Horrela urtez urte funtsen artean dauden ale ezberdinak, erakusten goaz. 17 ataletan bananduta, gaur egun 650 ale inguru daude erakusketan ikusgai. Natur Zientzien munduko sorta zabala eta adierazgarria.\nHontza Museoa bisitatzea edozein publikoarentzat egokia da, eta bereziki ikasleentzat. Adinera egokitutako bisita gidatuekin, ikasleei Natur Zientzien munduan murgiltzen laguntzen diegu. Lehen eta Bigarren Hezkuntzako ikasleek, Batxillergokoek eta baita Unibertsitarioek ere, ikasketentzako material osagarria aurkituko dute museoan.\nGuretzat funtzezkoa da ikastolen eta eskolen babesa edukitzea. Horrela orain arte egindako lan guztiak, bere fruituak emango ditu.\nSarrera merkea: 3 €\n12 urtetik beherakoak, ICOMeko kideak eta Bizkaiko museoetako langileak: doan\nLehen Hezkuntzako ikasleak: 2 €\nDBHko ikasleak: 3 €\nApirilaren 1etik irailaren 30era\nLarunbatak 11:00 -13:00 – 17:00 - 20:00\nIgandeak eta jaiegunak 11:00 -14:00 – 17:00 - 20:00\nUrriaren 1etik martxoaren 31ra\nAsteartetik Ostiralera 17:00 – 19:00\nLarunbatak 11:00 -13:00 – 17:00 - 19:00\nIgandeak 11:00 -13:00\nJaiegunak 11:00 -14:00 – 17:00 -19:00