Gu ere bertsotan — Bertsozale Elkartea\nProiektuak Bertso Eguna\nIkastetxeen ebaluazio galdetegia 2015-2016 ikasturtea\n"Gu ere bertsotan" proiektuan parte hartu duzuen ikastetxeoi zuzendutako ebaluazio galdetegia da. Betetzeko sakatu hemen\nZortziko txikia irrati saioa martxan da, ekainera bitartean\nAzaroak 25ari bertsotan\nBertsolaritzak ere hasi du ikasturtea\nMundu bat bertso 2016/09/29\nLan eskaintza: Bizkaiko Bertsozale Elkarteak musikaria behar du\nInfo Gu ere bertsotan\nBertsozale Elkartearen oinarri nagusietako bat da "Gu ere bertsotan" proiektua, ikastetxeetan bertsolaritza lantzeko. Ekimena 1985ean abiatu zen Nafarroan, eta egun euskararen lurralde osoan LHko ikastetxe gehienek hartzen dute parte.\n2016-17 ikasturtean ere Euskal Herriko haur eta gaztetxo askok aukera izango dute bertsolaritza eskola orduetan lantzeko. Hain zuzen ere, ikasturte honetan 25.000 bat haur eta gaztetxok landuko dute bertsolaritza ikastetxeetan. Osotara, Euskal Herriko 400 ikastetxek baino gehiagok hartuko dute parte programan eta 46 irakasle ari dira zeregin horretan lanean.\nProiektuaren oinarri pedagogikoa Bertsolaritzaren curriculuma Lehen Hezkuntza (Lanku S.L, 2008) lanean biltzen da eta oinarrizko material didaktikoa Mundu bat bertso argitalpenak osatzen du (Lanku S.L, 2016).\nBertsozale Elkartea · Subijana Etxea · Kale Nagusia 70. 20150 Villabona T. (00) (34) 943 69 41 29 / F. (00) (34) 943 69 30 41 / bertsozale[at]bertsozale.eus


Txantxikuaren jaitsierarekin eta danbor hotsekin hasi zituzten San Migelak - Oñati - Goiena.eus\nTxantxikuaren jaitsierarekin eta danbor hotsekin hasi zituzten San Migelak\nMireia Bikuña 2010-09-29 12:33\nAtzo hasi zituzten Oñatiko San Migel jaiak. Pailazoak, trikitxarangaren emanaldia, txantxikuaren jaitsiera eta danborrada izan ziren ekitaldi nagusienak atzo. Jaietako lehen parranda goizeko lehen ordura arte luzatu dute askok.\nGaur ospatuko dute San Migel eguna. 09:00etan egin dute goizeresia txistulariek. 10:00etan hasi dute Txopekuan herri mailako plater tiroketa txapelketa. 13:00ean udal musika bandak kontzertua egingo du plazan. 18:00etan Makalena elkartekoak Lizargarteko Txamao antzerkia egingo dute unibertsitate aurrean. 19:00etan kale antzerkia egingo dute, eta 23:00etatik aurrera Damba taldeak musika estilo ezberdinekin kontzertua egingo du.\nTxosna gunean ere askotariko ekitaldiak egingo dituzte gaur: 14:00etan baba jana egingo dute; 17:30ean pilota txapelketako finalak jokatuko dituzte plazako frontoian; eta 21:30ean herriko taldeek kontzertua egingo dute: Kontaminazion Akustika, CC627, EZ! eta Drakes taldeak igoko dira oholtzara.


José Antonio Mayoral errektorea izango da unibertsitateen G-9ren presidentea, Nekane Balluerka errektorearen tokia hartuta - UPV/EHU\nJosé Antonio Mayoral errektorea izango da unibertsitateen G-9ren presidentea, Nekane Balluerka errektorearen tokia hartuta\nJose Antonio Mayoral, Zaragozako errektorea eta G-9ren presidente berria\nZaragozako Unibertsitateko errektore José Antonio Mayoral izango da unibertsitateen G-9ren buru 2021eko ekainaren 30era arte. Hala erabaki zen G-9ren Errektoreen Batzar Nagusian –modu birtualean egin zen–. José Antonio Mayoralek Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitateko jarduneko errektore Nekane Balluerkaren tokia hartuko du. Unibertsitateen G-9 taldearen estatutuetan jasota dagoenez, presidentetzan txandakatu egingo dira taldeko 9 errektoreak.\nSeihileko honetako presidentea Oviedoko Unibertsitateko errektorea izan behar zen, baina erakundea hauteskunde prozesu batean dagoenez, kargua Zaragozako Unibertsitateko errektoreak hartzea erabaki zen –hari zegokion urte honetako bigarren seihilekoaren presidentetza–. Hori horrela, Oviedoko Unibertsitatea 2021eko uztailetik abendura izango da unibertsitateen G-9ren buru, eta, gero, 2022an, ohiko txandei jarraituko zaie.\nTopaketan, gainera, Gaztela-Mantxako Unibertsitateko, Euskal Herriko Unibertsitateko eta Errioxako Unibertsitateko errektore berriei ongietorria egin zitzaien, eta adostu zen presidentetza berak mantentzea sektore batzordeetan; hau da, errektore berriek beren gain hartuko dute aurrekoaren esku zegoen batzordeko presidentetza. Gainera, Espainiako unibertsitateei eragiten dieten gaurkotasuneko gaiak jorratu zituzten.\nJosé Antonio Mayoral kimika organikoko katedraduna da Zaragozako Unibertsitatean.\nKatalisiaren eta kimika jasangarriaren eremuan ikertzen du eta, gaur egun, hondakin eta lehengai berriztagarriak ekonomia zirkularraren esparruan erabiltzearen arloan dihardu lanean.\nUnibertsitateen G9 taldea (G-9) 1997an eratutako elkarte bat da, eta dagokien autonomia erkidegoan bakarrak diren Espainiako unibertsitate publikoak dira bertako kide: Kantabriakoa, Gaztela-Mantxakoa, Extremadurakoa, Balear Uharteetakoa, Errioxakoa, Oviedokoa, Euskal Herriko Unibertsitatea, Nafarroako publikoa eta Zaragozakoa.\nElkartearen xedea da taldeko unibertsitate erakundeen arteko harremanak bultzatzea, unibertsitate erkidego bakoitzeko irakaskuntza eta ikerketa jardueretan parte hartzea sustatzeko, besteak beste.\nInprimatu José Antonio Mayoral errektorea izango da unibertsitateen G-9ren presidentea, Nekane Balluerka errektorearen tokia hartuta


'Gartxot' filma, Etxealditik Euskaraldira ekimenaren barruan - Sakana - Guaixe.eus\n'Gartxot' filma, Etxealditik Euskaraldira ekimenaren barruan\nGuaixe 2020-04-29 16:29\nGaur, asteazkena, 21:00etan, 'Gartxot' filma guaixe.eus -en zuzenean ikusteako aukera izanen da.\nEtxealditik Euskaraldira ekimenaren barruan eta Tokikom-en eta EITBren arteko lankidetza hitzarmenari esker, ETBk, tokiko telebistek eta Guaixek aldi berean Gartxot filmaren emanaldia eginen dugu gaur, asteazkena, 21:00etan.\nGartxot filma 2011n estrenatu zuten. Asisko Urmenetak eta Juanjo Elordik zuzendutako animaziozko filma da, eta Urmenetaren izen bereko komikian oinarrituta dago. Era berean, komikia Arturo Kanpionek 1917an idatzitako Gartxot, Itzaltzuko bardoa liburuan oinarrituta dago.\nSinopsia: Gartxot Itzaltzuko bardoa da. Orreagako abade berriak gogokoa ez duenez, deserriratu eta haren seme Mikelot bahituko du. Latinez kantatuko duen fraidea bilakatu nahi du abadeak Mikelot.


Kinka ekonomiko gaiztoan da Hegalaldia | Kinka ekonomiko gaiztoan da Hegalaldia – iparraldekohitza\nKinka ekonomiko gaiztoan da Hegalaldia\nOsasun krisiak usaiako animazioak ezeztaturik, 30.000 euro galdu ditu Uztaritzeko ihizi artalekuak. Ingurumen Ministerioari idatzi dio bere lana segitzen lagun dezan, baina erantzunik gabe da oraino\nGaltze handiak eragin dizkio osagarri krisiak Uztaritzeko Hegalaldia ihizien artalekuari. Ministerioari idatzi dio gutuna bizi duen kinka gaiztotik jalgitzeko aterabide bila. Ez du erantzunik ukan.\nJardun mota orotarik badu elkarteak eta inportantea zaio, ekonomikoki oreka bat bermatzen baitio. “Elkartean hautatu dugu ez egotea %100 laguntza publikoen meneko”, esplikatu du Stephan Maury elkarteko arduradunak, “uste baitugu mugitu behar dugula beste iturrien bilatzeko”. Animazio eta heziketa tailerrak ematen ditu artalekutik kanpo, hala nola Larhun mendian, edo Garazi aldeko aisialdi zentroetan. “Udako animazio horiek guziak ezeztatuak direlako, 30.000 euro galdu ditugu. Lanpostu bat eta erdiren heinekoa da, eta, urte hondarra aitzin ez badugu diru hori atzematen, jendea kanporatu beharko dugu. Enetzat, elkartearen bukaeraren hastapena litzateke horretaratzea”.\nJada lan karga handiegia du Hegalaldiak duten taldearentzat. “Gure lantaldeek 35 orduak bi egun eta erdiz egiten dituzte, gaur egun. Sasoi betean garenez, egun hauetan, adibidez, 06:30ean hasten gara eta 22:00etan bururatzen dugu”. Ihizi anitz artatzen ditu urte osoan, eremu biziki zabalean erreferentziazkoa delako. “Espainiako artalekuetan, gu bezala 2.000-2.500 ihizi artatzen dituztenek urtero, bederen sei langile-artatzaile badituzte, eta marexal bat denbora osoz. Hemen, bi artatzaile gara, eta, horiez gain, zuzendaria eta beste artatzaile bat, udan laguntzen gaituztenak”. Harrapari hiliki jaleentzat —saiak, ugatzak…— artaleku nagusia da Frantziako Estatu guziarentzat. Horretarako, Ingurumen Ministerioak 5.000 euroko laguntza ematen dio urtean. “Bi ugatzen artatzeak eskatu gastuak ez ditu estaltzen ere”. Jakinez, lehentasunezko beste ihizi zaindu franko heltzen zaizkiela zentrora: miruak, kahakak, urtxintxak, sagarroiak, azkonak eta abar.\nOsasun krisi denboran ikusi dutelarik estatuak azkarki lagunduko zituela zirku eta zoo pribatu batzuk bere ihizien bazkatzeko, halako bat egin die Hegalaldikoei. “Ez dugu baitezpada diru gehiago galdegiten, baina nahi genuke zuzen jokatzea denekin. Zooen kontra ez dut deus, ingurumenaren kontserbatzeko programa anitzetan parte hartzen baitute —aitortzen dut, zailtasun handiagoak ditut zirkuekin—, baina arazoa da diru publikoa emanen zaiela etekin egile diren egitura pribatu batzuei”. Gehiago dena, hetsialdi denboran gainditua izan da Uztaritzeko egitura, beste artaleku guziak hetsiak zirelako. “Sekulako inarrosaldia bildu dugu jende guziak deitzen baitzuen ihizi bat atzeman orduko”. Mauryk gogoko luke estatua ohartzen balitzaio artalekuek betetzen duten baitezpadako rolari. “Babestuak diren ihiziak ez ditzakete jendeek atxiki etxeetan, ez eta ere marexalek. Araupeko egiturak gara bakarrak zuzen hori dugunak. Denek baliagarri kausitzen gaituzte, estatu zerbitzuek berek dei egiten digute, baina nehork ez gaitu sostengatzen”.\nAdministrazioak artalekuekin duen jokamoldeak ez duela ez bururik ez buztanik dio Mauryk. Urte guziz irekiko dute zentro bat han edo hemen, luze gabe hetsiko dena. “Artaleku bat ibilarazteko 800.000 eta milioi bat euroren artean behar da. Irekiko dute zentro bat hiruzpalau urtez ibiliko dena, eta bat-batean hetsiko dute, baizik eta dirurik ez dela gehiago. Leihotik bota dirua da, ez baita koherentzia mikorik estatu mailan”. Horregatik, Hegalaldiak erabaki du Sortaldeko Pirinioetarik bidali ihiziak ez gehiago errezibitzea, ezin heldua baitute.\nEstatu guziko harrapari babestuen artaleku nagusia denez, galde anitz badu. Sai zuri edo ugatz zaurituak maiz heldu zaizkio, konparazione. Lan handia da horien artatzea, eta elkarteak bere gain hartzen ditu gastu gehienak. “Beharrik, marexalek kitotik egiten dizkigute ebakuntzak. Gure aldetik, genetika azterketak eta intoxikazioengatiko odol azterketak egiten ditugu. Ekotoxikologia eginez jakiten ahal baitugu ingurumenaren berri”. Guziz larriki zauritua zen ugatz baten adibidea eman du Mauryk: “Jin delarik, txoria xintxikatua zen: bularra zulatua, zango bat errotik kendua, hegal bat urratua. Denek hiltzat zeukaten. Hiru hilabetez artatu dugu, hiru orenez egunean. Bi ebakuntza egin dizkiogu plomua kentzeko, eta odol garbiketa bat. Dena pagatu behar izan bagenu, 20.000 euroz goiti kostako zigun”.\nMinisterioari elkartearen salbatzeko laguntza eskatzeaz gain, gomita egin dio Hegalaldiak Uztaritzerat etor daitezen bere administraziokoak daramatzan artatze lanen ezagutzera. Arraposturik gabe da oraino.\nElkarlanak eramaten ditu beste egitura batzuekin Uztaritzeko elkarteak. Eman dezagun Landetako Orxeko inta babestuarekin Arrano arrantzalea jinarazteko programa bat badauka. Doue-la-Fontaineko Bioparc zooarekin ere (Maine eta Loira) elkarlanean ari da saiak berriz biziarazteko Bulgarian. Beti tokiko jendearekin adosturik.\nMauryk dio “itsukeria” dela ihizi baten berriz sarraraztea biztanleen onespenik gabe. “Tokian tokiko jendeak ez badu nahi espezie bat berriz sar dadin, ez du balio tematzea. Ezin zaie halakorik eskatu espezie batekin sekula bizi izan ez diren eta beren ogibidea defendatu behar duten jendeei. Kasailak pizten ditu beti. Aski da ikustea hartzarekin nola den”. Ez du ulertzen erakunde ekologista batzuen muturreko tematzea. Antzua iruditzen zaio. Ez du onartzen, halaber, gobernuz kanpoko erakunde batek 50.000 euroko saria eskaintzea hartza hil duenaren salatzeko. “Vichyko garaietako eginmoldea iduritzen zait”.\nNahiago du solasa eta elkarlana Mauryk. Adibidez Safer egiturako administrazio kontseiluan parte hartzen du; beraz, laborariekin harremanetan da. Ihiztariekin ere; funtsean, batek parte hartzen du Hegalaldiko bilkuretan.\nAldi berean, lurraldeko praktika batzuen behatzaile lana eraman dezake artalekuak. Kinka gaiztoan diren sai batzuk artatzen dituztelarik, azterketek anitz gauza agerian ezartzen dituzte. Adibide bat: “Heldu zaizkigun hamar saietarik bitan antibiotikoek ez dute gehiago efekturik”. Antibiotikoz ase kabala hil batzuk jan dituztelakoan. Gertatzen zaie, oraino, denboran bortura igortzean lakasta eta beste gaitz batzuen kontra ardien bainatzeko baliatzen zen produktu kimiko baten herexen atzematea saietan. Frantzian debekatua den produktu bat, baina mugaz haraindi eros daitekeena.\nZumetaren koloreak, Ziburura\nEH Baik Etxegarai lehenetsi du Euskal Elkargoko lehendakaritzarako


Gobernantza partekatua edo besteekin, eta ez besteen ordez, erabakitzeko erronka - Orkestra Lehiakortasunerako Euskal Institutua\nGure parte hartze prozesuetan maiz erabiltzen dugu esaera hau: nire ordez, hau da, ni gabe, erabakitzen baduzu, nire aurka erabakitzen ari zara. Paradoxa badirudi ere, sentimendu hori nagusitzen da, baita erabakitakoa logikoa edo arrazoizkoa bada ere. Esaerak COVID-19aren kudeaketan gobernantza partekatua edo kogobernantza deitu izan denaren inguruan sortu den eztabaida erakusten du, gure ustez.\nGobernantzak, bere interpretazio oinarrizkoenean, erabakiak hartzeko nola antolatzen garen esan nahi du. Gobernantza partekatuaren inguruko eztabaidak erdi-erdian jarri du nola ari diren antolatzen Europako erakundeak, Espainiako gobernua eta autonomia erkidegoetako arduradun nagusiak COVID-19aren krisiaren aurrean erabakiak hartzeko. Eta guk ere gai hori hartuko dugu ardatz gogoeta honetan. Hala ere, garrantzitsua da adieraztea maila askotako gobernantzaren inguruko eztabaida ez dela pandemia honetara mugatzen. Aitzitik, eztabaida hori funtsezkoa izango da trantsizio handiei aurre egiteko (klima aldaketa, trantsizio digitala eta gizarte eta demografia trantsizioa).\nLehiakortasunari buruzko 2011ko Txostenean esaten zen Euskal Autonomia Erkidegoan gobernantza eredu "parte hartzaileagoak eta iragazkorragoak" bilatzeko beharra ikusten zela, eta agindu hori betetzeko egiturak (erakunde formalak) izan bazirela, baina egitura horiei bizitza emango zieten prozesuak garatu behar genituela.\n2014an, Orkestran proposamen metodologiko bat egin genuen egitura horiei bizitza emateko. Konplexutasuna eragile asko egotearen ondorio ez ezik, eragile horien arteko interes gatazken ondorio ere badela ikusi genuen. Asko izanik ere, guztiok berdina lortu nahi izango bagenu, ez litzateke zaila izango erabakiak elkarrekin hartzea. Eta nabarmendu genuen lankidetzako gobernantza parte hartzaileek egoera baten inguruan dakitenean oinarritzeaz gainera, gatazka kudeatzeko prozesuetan ere oinarritzen dela. Ikasi genuen:\nLankidetzako gobernantza ez dela bakarrik eraikitzen, eta beharrezkoa dela lurraldeko eragile batzuk prozesuaren bideratzaile izatea.\nUlertu genuen lankidetzako gobernantza eraikitzeak elkarrekin ikasteko eta negoziatzeko berariaz prestatutako espazioak behar dituela.\nIkasketa eta negoziazio prozesu horiek direla elkarrekin erabaki eta ekiteko baldintzak sortzeko modu bakarra.\nOndorioztatu genuen maila askotako gobernantza, hau da, erabakiak hartzeko prozesuan maila desberdinetako gobernuek parte hartzea eskatzen duena, testuinguruaren araberakoa dela, alegia, ez dagoela denontzat baliagarria den eredu idealik.\nIkaskuntza horien begietatik begiratzen diogu orain gobernantza partekatuaren eztabaida indarberritu honi, edo COVID-19aren kudeaketan elkarrekin erabakitzeko beharrari. Hala, Orkestran urte hauetan ikasi dugunean oinarrituta, COVID-19aren kudeaketaren gobernantzaren inguruko gure gogoetak partekatu nahi ditugu.\nKrisia modu asimetrikoan ari da eragiten munduko herrialde eta eskualdeetan, egitura ekonomiko eta sozial desberdinak dituztelako. Beraz, krisiaren kudeaketa efizienteak testuinguru bakoitzeko eragin zehatzetara egokituko diren gobernantza moduak eta politikak behar ditu. Eta horrek krisiari aurre egiteko eredurik egokiena zein den eztabaidatzea ekarri du: eredu zentralizatua edo eredu deszentralizatua.\nGobernantzak testuinguruaren araberakoa izan behar duela ikasi dugu dagoeneko eta horretan oinarrituta esango genuke eredu baten ala bestearen artean aukeratu behar izatea artifiziala dela, COVID-19aren gobernantza ez baita burbuila bat eta ezin baitugu nola gobernatuko den hautatu, dagoeneko eskuetan ditugun erabakitzeko mekanismoak kontuan hartu gabe. Ez da gauza bera pandemiaren gobernantza Frantzian, eredu zentralizatua duen herrialdean, edo Alemanian, eredu deszentralizatuagoa duen herrialdean. Birusa bat bera da, baina birusak sortu duen krisiari erantzuteko gobernantza ezin da berdina izan. Horrek nazioartean eskualdeen (gure kasuan, autonomia erkidegoen) garrantziari buruzko eztabaida sortu du, krisiaren eragin asimetrikoei erantzuteko orduan.\nKrisi honek hiru ardatz nagusi ditu: osasun arloa, gizarte arloa eta ekonomia arloa. Eta horietan, Espainiari dagokionez, erabakiak hartzeko eta ekiteko ahalmena Espainiako gobernuaren eta autonomia erkidegoen artean banatuta egoteaz gainera, Europako erakundeek eta eskualdeaz azpiko gobernuek ere badute zeresana. Gobernantza efizienteena izango da krisiari emango zaizkion irtenbideak artikulatzeko prestatuen daudenek erabakitzea eta ekitea bermatuko duen hura, beti ere, lankidetzan oinarrituta. Normalean, arazo bati aurre egiteko prestatuen egongo da dagoeneko gaitasun hori (eta, beraz, esperientzia) baduena. Eta, hortaz, gobernantzak lagundu eta koordinatzea izango du helburu eta besteen lekua hartzea saihestuko du. Besteen lekua hartzeak efizientzia eza ekarriko du, testuinguru bakoitzean krisiaren eraginei eta erantzuteko mekanismo posibleei buruz dauzkagun jakiteak eta gaitasunak modurik onenean ez erabiltzea ekarriko duelako. Maila askotako gobernantza eta eskumenak argitzeko eta erakunde arteko eredu bat definitzeko beharra erronka da Europako herrialde eta eskualde guztietan.\nEuropako erakundeen, gobernu zentralaren eta autonomoa erkidegoen arteko lankidetzaren inguruan azken asteetan agerian gelditu diren zailtasunek eta lankidetzako gobernantzak alde bakarreko beste gobernantza eredu batzuekin alderatuta duen efizientziaren inguruko zalantzek ez dute esan nahi, gure iritziz, lankidetzako eredua efizientea ez denik, baizik eta lankidetzako makineria herdoilduta zegoela. Makineria hori egunean jartzea ez da berehala lortzen, denbora behar baita elkarrengandik ikasteko eta elkarren artean negoziatzeko espazioak sortzeko, gatazkak esplizitu egiteko, negoziatzeko, edo erabakitzeko zilegitasuna elkarri aitortzeko. Eta denbora da, hain zuzen ere, krisiaren aurrean falta zaiguna. Hala ere, horrek ez gaitu eraman behar lankidetzako gobernantza baztertzera, baizik eta azkarrago lan egitera, makineria guztiak prest jartzeko. Horixe izango da, hain zuzen ere, osasun, gizarte eta ekonomia arloak suspertzeko prozesua azkarragoa eta sendoagoa izateko eta gizarteko pertsona bakoitzarentzat krisiaren eraginak arintzeko gakoetako bat.\nMiren Larrea Orkestrako ikertzaile seniorra da. Ikerketako laguntzaile gisa hasi zen Deustuko Unibertsitatean. Bertan egin zuen doktorego tesia, Euskal Autonomia Erkidegoko tokiko ekoizpen sistemei buruz.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak 8.000 informazio eskari baino gehiago jaso ditu lana eta familia bateragarri egiteko laguntza berriei dagokienez\nEnplegu eta Gizarte Gaietako Sailak 8.000…\nAsteburu honetan hasiko da lana eta familia bateragarri egiteko neurrien erabilera sustatzeko publizitate-kanpainaren bigarren fasea\nLehen fasea uztailean eta abuztuan garatu da\nIkasturte berria hastearekin batera, Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak aurreikusi du asteburu honetan Guraso ala profesional? kanpainaren bigarren faseari hasiera ematea, familia eta lana bateragarri egiteko neurrien erabilera sustatzeko helburuarekin, bereziki kontuan hartuta uztailaren hasieran lana eta familia bateragarri egiteko dekretu berri bat onartu zela, orain artean eman diren zuzeneko laguntza ekonomikoak hobetzen eta zabaltzen dituena.\nEusko Jaurlaritzaren araudi berri horrek oso harrera ona izan du herritarren artean, kontuan hartzen badugu Zuzenean Herritarren Arretarako Zerbitzuak 8.000 informazio-eskari izapidetu dituela uztailean eta abuztuan, eta, interes hori ikusirik, familia- eta komunitate-politikaren zuzendari Loli García itxaropentsu ageri da kanpainaren bigarren zikloaren atarian: "Herritarrek ekimenari emandako erantzuna bikaina izan da benetan, are gehiago kontuan hartzen badugu urte-sasoi honetan jende asko oporretan egoten dela". Zuzendariak uste osoa du oporretatik bueltan, asteburu honetatik aurrera, informazio-eskarien kopuruak, eta, ondorioz, laguntza-eskaeren kopuruak, gora egingo dutela.\nDekretu berriak ezarritako laguntzak honako lau ardatz hauetan sailka daitezke:\n1.- Seme-alabak zaintzeko lanaldia murriztu edo eszedentzia hartu duten langileentzako laguntzak.\n2.- Mendetasun-egoeran edo osasun-egoera oso larrian dauden senitartekoak zaintzeko eszedentzia hartu edo lanaldia murriztu duten langileentzako laguntzak.\n3.- Mendetasun-egoeran edo osasun-egoera oso larrian dauden senitartekoak zaintzeko eszedentzia hartu edo lanaldia murriztu duten langileak ordezten dituzten enpresentzako laguntzak.\n4.- Seme-alaba adingabeak zaintzeko langileak kontratatzeagatiko laguntzak.\nAraudi berriak bertan behera utzi du aurreko araudiak gizonen alde ezarritako diskriminazio positiboa, gizonei emakumeei baino diru-laguntza handiagoa lortzea ahalbidetzen ziena. Gizonak eta emakumeak berdintzeaz gain, laguntzak handitu dira: eszedentziarengatiko urteko laguntza 3.500 euro izango da, lanaldia % 45 murrizteagatiko urteko laguntza 2.800 euro izango da; lanaldia % 40 murrizteagatiko urteko laguntza 2.500 euro, eta lanaldia % 33 murrizteagatiko laguntza 2.200 euro, hurrenez hurren.


Lege oharra - Opengela\nLege-ohar honen bidez (aurrerantzean, ‘Lege-oharra’) arautu egiten da www.opengela.eus atariko (aurrerantzean ‘Webgunea’) zerbitzuaren erabilera. SEIKAZ COMUNICACIÓN S.L. (aurrerantzean ‘gabineteseis’) -ena da Webgunea (helbidea: MANUEL IRADIER, 7 3ºSOLAIRUA. BULEGOA 8. VITORIA-GASTEIZ, 01005, ARABA; eta IFK: B01509256).\nOro har, gabineteseis-en eta haren webgunearen bidez eskaintzen diren zerbitzu telematikoen Erabiltzaileen arteko harremanak Espainiako legeriaren eta jurisdikzioaren menpe daude.\nAlderdiek espresuki uko egiten diote egoki lekiekeen foruari; eta, kontratu-baldintza hauek interpretatzean edo betetzean eztabaidarik egonez gero, espresuki egongo dira GASTEIZKO epaitegi eta auzitegien menpe.\nErabiltzaileari jakinarazi zaio, eta hark onartu du, webgunea erabiltzeak ez diola inolaz ere hasiera ematen gabineteseis-ekiko harreman komertzial bati.\nWebgunearen jabeak ez du bat egiten kolaboratzaileek webgunean emandako iritziekin. Enpresak eskubidea du egoki derizkion aldaketak egiteko Webgunean, aldez aurretik jakinarazi gabe. Webgunearen bidez ematen diren eduki eta zerbitzuak aldatu, kendu edo gehi ditzake, baita eduki eta zerbitzu horiek Enpresaren zerbitzarietan agertzen edo lokalizatuta dauden modua ere bai.\nWebguneen edukien, beren diseinu grafikoen eta kodeen jabetza intelektualeko eskubideak gabineteseis-enak dira. Beraz, debekatuta dago haren webguneen edukia erreproduzitu, banatu, publikoki jakinarazi, eraldatu edo beste ezein jarduera egitea, iturria aipatuta ere ez, salbu eta gabineteseis-ek idatzizko baimena ematen badu. Enpresaren webguneetan agertzen diren izen komertzial, marka edo edozein motatako ikurrak dagozkien jabeen jabetzakoak dira, eta legez babestuta daude.\nOPENGELA-ren webguneetan dauden estekak informazio helburuetarako dira soilik, eta inolaz ere ez dira hartuko iradokizun, gonbidapen edo gomendiotzat.


Leire Salaberria Ilustratzailea - Usandizaga Diseño\nArte eta Diseinua irakasten duen eskola bat izanik, askotan sorpresa ederrak jasotzen ditugu bueltan. Gaurko elkarrizketa hau horietako bat da. Duela urte batzuk ikasle bizi eta marrazkilari bat pasa zen Usandizagako Arte Batxilergotik eta urte batzuk pasa ondoren, ilustratzaile bikaina bihurtu dela ikusten degu.\nBeraz gaurkoan, plazer bat da Leire Salaberria ilustratzailearekin solasaldi bat izatea.\nLeire salaberria portfolio\nLeire salaberria instagram\nhasteko, zure burua aurkezterik? nor da eta nolakoa da Leire Salaberria?\nEsaldi batetan laburibilduta. Orainean murgilduta bizi den bi alaben ama marrazkilaria naiz.\nnola sartu zinen ilustrazioaren munduan? Zein izan da zure ibilbidea marrazkien mundu horretan?\nNire burua marrazten oroitzen dut txikitatik. Handitan zertan lan egin nahi nuen galdetzen zidatenean nik margolaria esaten nuen. Horrek zer esan nahi zuen ondo jakin gabe.\nBatxilergo artistikoa egin nuen zuenean, gero Arte Ederrak Bilbon, Italian eraberritze lanetan aritu nintzen bi urtez eta azkenik diseinu eta ilustrazio graduondoak Bartzelonan. Tartean marraztearekin zerikusirik ez duten lanak egin nituen. Horiek eman zizkidaten ilustrazioan murgiltzeko gogoak, ez bait nuen lan horietan betirako jarraitu nahi. Margolaria izatea zaila ikusten nuen eta ilustrazioan merkatu bat zegoela konturatu nintzan, ofizio bat.\nLehen albuma «Euria ari duenean» Etxepare sarira aurkezteko egin nuen eta zortea izan nuen irabazteaz gain beste hizkuntza batzuetan ere argitaratu zutelako. Horrek ateak zabaldu zizkidan merkatu editorialean. Oraindik liburudenda zein liburutegietan aurkitzen dudanean unkitu egiten nau. 9 urte atzera salto egiten dut eta ametsez beteriko marrazkilari bat ikusten dut bere estudioko mahaian marrazten. Gerora proiektu ezberdin asko egin ditut, gehienak liburu formatuan. 30 liburutik gora ilustratu ditut. Pentsatzearekin bakarrik zorabioa datorkit.\n30 liburutik gora, bada bai ibilbidea… Nola da liburua ilustratzearen prozesua?\nBi modutan egiten dut lan. Lehena enkargu bat bidaltzen didatenean ta bigarrena nik nere proiektua proposatzen dudanean. Enkarguan, textua bidaltzen dizute eta nondik norakoak azaldu. Gehienetan libre xamar uzten didate lanean, baina ez beti. Textua irakurri eta ideiei bueltaka aritzen naiz. Gero bozetuak egin eta bidali eta hauek onartuak daudenean koloretan egiten ditut. Prozesu nahiko mekanikoa da.\nLiburua nirea denean ez dut metodo konkreturik. Batzuetan historioa marrazki batetik sortzen da, edo alderantziz. Badut kuaderno bat non zirriborro, ideia… apuntatu eta marrazten ditudan. Kuaderno horrekin aritzen naiz bueltaka ideia historio bihurtzen den arte. Modu kaotiko eta librea da baina oso dibertigarria. Ideia txiki batetik liburu bat nola sortzen den ikustea oso prozesu interesgarria da. Enkargu asko izaten ditut eta proiektu pertsonaletarako denbora gutxi baina hauei ekitea da nire etorkizunerako helburuetariko bat.\naurrean horri zuri bat eta… zein izango litzateke zure ametsetako ilustrazio lana?\nHorri zuri bat ezin dut zuri ikusi, hori arazo bat da. Irudiz betetzen dut nahiz eta askotan gutxirekin hobeto funtzionatu marrazki batek. Horror vakuiren biktima naizela esango nuke. Azkenaldian ikasten ari naizen arren… jeje!\nEz dut ametsetako ilustraziorik, ez proiekturik ere. Egia da irudi mota batzuekin gehiago disfrutatzen dudala, fantasiarekin zerikusia dutenekin batez ere… baina edozertara moldatzen naiz eta gozatzea lortu. Elduentzako komiki bat egin nahiko nuke etorkizunean, zientzia fikziozkoa edo fantasiazkoa. Indarrak biltzen ari naiz horretarako lan izugarria bait da eta momentu honetan umeak txikiak direnez ez dun denbora gehiegirik horrelako proiektu batetan sartzeko.\nzein tresna eta teknika erabiltzen dituzu marrazteko?\nOrain arte teknika ezberdinekin aritzen nintzen. Lan bakoitzerako teknika bat probatzen joaten nintzen. Collage, akrilikoak, pirografia, akuarelak, arkatzak, ordenagailua…. Historio bakoitzak bere teknika eskatzen zuela sentitzen nuen. Ama naizenetik ez dut denbora askorik teknikak probatzen aritzeko eta azkenaldian goache, akuarela eta arkatzak erabiltzen ditut. Ordenagailuz ere egin ditut liburu batzuk teknika hori eskatzen zuelako proiektu motagatik. Oso marrazkilari praktikoan bilakatu naiz. Ordu gutxirekin emaitza onak lortzea da helburua momentu honetan.\negia esan zure ilustrazioak han eta hemen ikusi eta txundituta geratu gera. Zein ilustratzaileren lana iruditzen zaizu inspiragarria? beste inspirazio iturririk?\nHiru ilustratzaile aipatuko ditut beren lana eta ibilbideagatik. Oliver Jeffers, Beatrice Alemagna eta Rebecca Dautremer. Istorioak kontatzeko duten estilo pertsonal eta bereziagatik, bakoitzak bere modura. Textua eta irudia maixuki uztartzen dituzte eta oso estilo pertsonaleko liburuak egin. Dautremerren kasuan bere marrazkiek izan duten eboluzioa ikaragarria izan da eta irudi bakoitzak emozioak trasmititzeko duten indarra izugarrizkoa da.\nIspirazioa egunerokoan dago. Lanean murgildurik zaudenean ideiak datoz, ohean, sukaldatzen, parkean… edozein momentutan okurritu ahal zaizu zerbait. Orduan ziztu bizian kuadernoa hartu eta bertan apuntatzen dut. Geroage begiratu eta askotan ezertarako balio ez badute ere entrenamendu moduko bat da. Beste ispirazio iturria, besteen lana dela esango nuke. Bai ilustratzaile, margolari, argazkilarienak. Serie eta filmak ikustea ere ikaragarri gustatzen zait ta imaginatzen dut hortik ere edaten dudala. Azkenaldian filminen Gibli estudioko animazioak jarri dituzte tea bata bestearen atzetik ikusten ari naiz batzuk eta beste batzuk berrikusten. Hori bai magia! Eta txikitan marrazki bizidun pilo bat ikusten nituen.\nzure lanaren jarraipena eginik, aldaketa nabariak daudela iruditzen zaigu… Ze garapen ikusten duzu zuk zure lanean?\nAma izan nintzeean geldialdi bat egin nuen 9 hilabetez eta ez nuen ezer marraztu. Bueltatzean ez nekien nondik hasi eta krisis moduko bat izan zen. Denbora gutxiago nuen lanerako eta denbora gutxi horri etekina atera beharra zegoen. Gustoko ez nituen lan batzuetan aritu nintzen galduta bezala eta bapatean gustoko nuen zerbait aurkitu nuen. Nire bizitzako aldaketak lanean ere eragina izan zuten nolabait. Pertsona berria nintzen eta nire lanak ere puntu horretatik aurrera transformazio bat izan duela esango nuke. Ez dakit garapena izan den edo beharrei egokitzea.\nnola ikusten duzu marrazkilari profesionala izatearen aukera? eta zein da zure ustez ilustrazioaren egoera gaur egun?\nMerkatua handia da eta gaur egun sare sozialekin errazagoa da lana erakustera ematea munduan barrena. Horrek ateak irekitzen dizkio hasi berriei ere. Lehen emailak bidali behar ziren eta portafolioak erakutsi. Askotan ez zegoen erantzunik ere. Gaur egun kasu askotan jarraitzaileek kurrikulumak baino inportantzia gehiago dute. Honek ez dakit zer eragin izango duen etorkizuneko merkatuan, baina iada somatzen hasi da. Hala ere, marrazkilarientzat aukera ezberdinak daude profesional izateko; animazioa, prentsa, bideojokuak, publizitatea, merkatu editoriala, textu liburuak… Gaur egun ilustrazioaren egoera ona dela esango nuke, nolabait ilustrazioa modan dagoelako, baina ilustratzaileen egoera geroz eta okerragoa dela esango nuke. Inteligentzia artifiziala ere ate joka dugu eta datozen krisiek ez dakit zer eragin izango duten merkatu honetan. Mekanizazioa geroz eta gehiago erabiliko da ziurrenik animazioan eta ilustrazioan ere. Inteligentzia artifizilak egindako komiki bat argitaratu berri da Japonen.\nMarrazkilari gehienak autonomoak gara eta profesio hau oso aldakorra da. Hilabete batetan 3 proiektu izan ditzazkezu eta urrengoa 0. Horrela bizitzea gustatu behar zaizu.\nze ilustrazio lan berri dituzu esku hartean?\nNire lehen komikia idatzi eta marraztu dut haurrentzat. «La familia panda, somos uno más» du izenburua eta laister argitaratuko da. Komikiaz gain elduentzako biografia bat ilustratu «Maria Montessori. Una vida para los niños» eta umeentzako beste álbum bat. Lanean murgilduta oraintxe bertan beste bi liburutan nabil. Liburuez aparte,, Lugaritz Kultur Etxean, erakusketa bat egingo dut azken urteetan egindako ilustrazio batzuekin Ikertze.org proiektuarekin elkarlanean. MARRAmarmarka deituko da.\neta amaitzeko,diseinu ikasle gehienek, oso gustokoa dute marraztea, etorkizuneko grafista eta marrazkilari hauei aholkuren bat ematerik?\nDisfrutatu egiten duzun horrekin. Ordu asko pasatzen ditugu lanean, gehiegi esango nuke. Zure buruarengan konfidantza izan eta egiten duzun horretan sinistu. Eta garrantzitsuena nire kasuan behintzat, lan asko egin eta behin eta berriz saiatu. Inork ez zaitzala ilusioa kendu. Azken finean ofizio bat da eta orduak sartuz ikasten da, ez dago magia trukorik. Eta magia trukoren bat eskuartean baduzue niri ere partekatu, mesedez. ;)\nUsandizaga Diseño » ENTREVISTAS CREATIVAS » Leire Salaberria Ilustratzailea


Pribatutasun-abisua – Aranguren Ibarreko Udala\nOndoren, Datuak Babesteko Erregelamendu Orokorraren 13. artikuluan ezarritako informazio betebeharra garatzen da, Arangurengo Udalean egindako tratamendu erregistroei dagokienez.\nPribatutasun-oharraren bidez, honako hauek jakinarazten dizkiegu datu pertsonalen jabeak diren herritarrei: datuen tratamenduari buruzko alderdi espezifikoak, tratamenduen helburuak, eskura dituzten eskubideak erabiltzeko harremanetarako datuak, informazioa kontserbatzeko epeak, datuak tratatzeko eta datuak jakinarazteko legitimatzen gaituen araua, besteak beste.\nEntitatea: Aranguren Ibarreko Udala\nPosta elektronikoa: aranguren@aranguren.es\nDatuen babeserako ordezkaria: dpd@aranguren.es\nAranguren Ibarreko Udalak ez die 14 urtetik beherakoei baimena ematen beren datu pertsonalak emateko, dela zerbitzuak eskatzeko web formularioak betez, dela harremanetarako inprimakiak betez, dela posta elektronikoa bidaliz.\nBeraz, baliabide horiek erabiliz datu pertsonalak ematen dituztenek formalki adierazten dute 14 urtetik gorakoak direla edo, bestela, beren aitaren/amaren eta/edo legezko tutoreen baimena dutela.\nAranguren Ibarreko Udalak, web gunearen bidez, herritarren parte-hartzea dakarten hainbat ekitaldi, jarduera eta abarri buruzko informazioa eskaintzen du. Batzuetan, emandako informazioarekin batera argazkiak edo bideoak ere izaten dira, pertsona identifikatuak edo identifikagarriak agertzen dituztenak.\nErabiltzaileak argazki horietakoren batean agertu nahi ez badu, mesedez, jakinarazi iezaguzu helbide elektroniko honen bidez (aranguren@aranguren.es), bere nortasuna egiaztatzen duen agiriaren kopia erantsiz eta agertzen den irudia edo bideoa dagoen web gunearen atala aipatuz. 14 urtetik beherakoen kasuan, eskaera aitak, amak edo legezko tutoreak egin behar du.\nDatuen babesari buruzko araudiak eskubide batzuk ematen dizkie interesatuei edo datuen titularrei, web gunearen edo Arangurengo Udaleko sare sozialen profilen erabiltzaileei.\nDatuak eskuratzeko eskubidea: bere datuak tratatzen ari diren jakiteko informazioa jasotzeko eskubidea, egiten ari den tratamenduaren helburua, datu-kategoriak, hartzaileak edo hartzaile-kategoriak, kontserbazio-epea eta datu horien jatorria.\nDatuak bildu ziren helbururako beharrezkoak ez direnean\nHaien titularrak baimena kentzen duenean\nInteresdunak tratamenduaren aurka egiten duenean.\nLegezko betebehar bat betetzeko kendu behar direnean\nDatuak Datuak Babesteko Europako Araudiko 8. Artikuluko 1. Atalean jasotakoaren arabera jaso direnean.\nOposaketa eskubidea: titularrak bere datuen tratamenduari aurka egiteko eskubidea. Eskubide hori ez da erabatekoa, eta horrek esan nahi du erantzuleak datuak tratatzen jarraitu ahal izango duela, baldin eta frogatzen ahal baditu interesatuaren interesen, eskubideen edo erreklamazioak formulatu, erabili eta defendatzeko legezko arrazoiak.\nKontrol-agintaritza eskudunari erreklamazioa aurkezteko eskubidea, Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren aurrean. Horretarako, Jorge Juan kalea, 6, 28001 (Madril) edo agpd.es helbideko egoitza elektronikoa erabiliko da.\nInteresa dutenek Aranguren Ibarreko Udalaren aurrean haien eskubideak balioeztatu ditzazkete, idatziz, haien identitatea egiaztatzen duen dokumentu batekin batera.\nAranguren Ibarreko Udalak herritarrei jakinarazi nahi die zertarako erabiliko dituen bildutako datu pertsonalak, zertan oinarritzen den datu pertsonalak tratatzeko eta hirugarren erakunde eta erakundeei jakinaraziko zaizkien. Horregatik, 2018ko azaroko Tratamendu Jardueren Erregistroak argitaratzen ditu ondoren.\nAranguren Ibarreko Udalaren neurri teknikoak eta antolamendukoak Administrazio Elektronikoaren esparruan Segurtasun Eskema Nazionala arautzen duen urtarrilaren 8ko 3/2010 Errege Dekretuaren II. eranskinaren (Segurtasun neurriak) arabera aplikatutakoak dira, eta Segurtasun Politikan eta hari erantsitako prozeduretan deskribatzen dira


Uarkapeko eskala-murruaren egoera “negargarria” salatu dute erabiltzaileek | Mondraberri Arrasateko Ataria\nHasiera Kirolak BESTEAK Uarkapeko eskala-murruaren egoera “negargarria” salatu dute erabiltzaileek\n“Euskarri asko apurtuta edo solte daude, estraktoreak ez du funtzionatzen, zorua zikin dago, koltxoiak apurtuta daudela,…” adierazi dute. Udalak erantzun du “Egoitek enpresak, rokodromoaren mantenua eramateko esleituta dagoen enpresak, irailean presak garbitu dituela eta ibilbide berriak diseinatu dituela”.\nBideoa eta argazkiak: Erabiltzaileetako bat.\nErabiltzaileek azaldu dute enpresako langileek eskalada-murrua “irailaren 7ra arte garbitu dutela, pieza denak banan-banan askatu eta garbitu dituzte baina oraindik pareta oso zikin dago, pieza asko dagoeneko solte daude, estraktoreak ez du funtzionatzen, erdiko argia batzuetan ez dabil, koltxoiak apurtuta daude,…”.\nEskaladan magnesioa erabiltzen da, eta ondorioz estraktore bat behar da substantzia hori kanporatzeko, “bestela giroa kondentsatzen da, are gehiago horrelako leku estua batean”.\nApurtuta edo solte dauden euskarri gehienak “eskaladari ekiteko mailan daude, beheko mailan, eta gainera jarri berriak dira, hau da, irailaren 7an jarri zituzten baina honezkero (irailaren 24an) solte daude”.\nIrailaren 7tik gaur arte (irailak 24) “inork ez du garbitu, eta kontuan hartzekoa da Covid-19aren testuinguruan gaudela. Erabiltzaileok baldintzak betetzen ari gara, eta eurek ere euren baldintzak bete behar lituzkete”.\n“Boulder instalazioak soilik erabiltzearren 140 € ordaintzen ditugu, eta kuota garesti horren truke instalazio txukun batzuk izatea dagokigu. Kontuan hartu behar da udal-zerbitzu bat dela, eta beraz gutxieneko txukuntasun bat behar du”.\nErabiltzaileen artean “familia ugari daude, batez ere asteburuetan, baina egoera ikusirik, instalazioa erabiltzea ez da oso erakargarria. Iritzi berekoak gara erabiltzaile guztiok”.\nUarkapeko eskalada-murruaren erabilera “lehen eskalatzaile talde batek kudeatzen zuen, autogestioa lantzen zuen, eta besteak beste, garbiketaz arduratzen zen Baina udal-zerbitzua egin zenetik, kuotak asko igo ziren baina orain lehen baino zikinago dago”.\nErabiltzaileak “BAZera bertaratu izan gara, eta esan ziguten eskaera soilik egin genezakeela. Uarkapeko langileengana ere bertaratu gara, egoeraren berri ematera, eta erantzun digute, Covidaren ondorioz, guk eskalada-murrura eramandako radiocasseta kendu zigutela erabiltzaileok botoi berbera sakatzen genuelako, baina berreskura dezakegula. Egoera hobetzeko ahaleginak egin ditugu”.\nHortaz gainera, “Aretxabaletak izugarrizko boulder bat egin zuen, baldintza oso onetan, garbia, eta ondorioz Uarkapeko boulderra erabiltzen zuten eskalatzaile asko hara joan ziren”.\n“Hemen eskalatzaile talde batzuk geratu gara, eta instalazioa gero eta abandonatuagoa geratu da. Baina oraindik familiak ibiltzen dira bertan, adin ezberdinetako erabiltzaileak gaude, baina erabiltzaile askok, baldintzak ikusirik, frustratu da eta alde egin dute”.\nErabiltzaileek baloratzen dute “instalazioa berez oso ondo dagoela, baina baldintza txarretan dagoenez, gero eta erabiltze gutxiago ditu, nahiz eta herriarena izan, Erdialdean bertan egon, eta kirol hau gero eta jende gehiagok praktikatu”.\nUdalak erantzun du “ez dugula kexarik jaso ez Kirol zerbitzuan ezta BAZ-en ere rokodromoaren egoeraren inguruan. Uarkape itxita izan den bitartean Egoitek zerbitzu enpresak, rokodromoaren mantenua eramateko esleituta dagoen enpresak, presak garbitu ditu eta ibilbide berriak diseinatu ditu”.\nHalaber, “erabiltzaileei eskertuko genieke zerbitzuaren inguruan iradokizunak egiteko Kirol Zerbitzua edo/eta BAZ erabiltzea, hauek lehenbailehen konpondu ahal izateko. Mila esker!”.


Jatorrizko izena: Minutes of Glory\neuskaratzailea: Aintzane Ibartzabal\nNgugi wa Thiong'o idazle keniarrak, Decolonising the Mind: The Politics of Language in African Literature Londresen 1986an argitaratu liburuan, europar hizkuntzetan idazten duten autoreez ari delarik, dio: «Ironiaren ironiaz eta esanak esan, idazle horiek produzitu dutena ez da afrikar literatura. Ingeles literatura manual sail berri baten editoreek, arrazoiz sartu dituzte testu horiek beren azkeneko tomoan, hogeigarren mendeko ingeles literaturari dagokionean; arrazoi beraz ohoratu du frantses Akademiak Senghor frantses hizkuntza eta literaturari eginiko bere erakarpen talentotsuagatik. Tradizio hibrido bat sortu dugu guk, trantsizio tradizioa, gutxiengo baten tradizioa, «literatura afro-europarra» baizik dei ez dezakeguna. Autore onak eta benetazko baliodun obrak eman ditu: Chinua Achebe, Wole Soyinka, Ayi Kwei Armah, Semb'ene Ousmane, Agostinho Neto, Sedar Senghor eta beste asko. Zeinek uka horien talentua? Irudimen emankorreko beren produkzioek Berlingo konferentzia [1885eko Berlingo konferentzian Frantzia, Britainia Handia, Portugal, Alemania eta Belgikak beren artean partitu zuten Afrika] eta gero gertatutakoaren ondorio politiko eta ekonomikoen aurkako borrokan afrikar izaeraren garrantzizko alderdiak argitu dituzte. Baina ez gaitezen engaina! Beren idazkiak afro-europar tradizioari dagozkio, neokolonia giroan europar kapitalaren Afrikaren gaineko menpekotasunak irauten duena iraungo duena seguruenera. Afro-europar literatura afrikarrek inperialismoaren aroan europar hizkuntzetan idatzitakoa legez definitu daiteke.»\nNgugik, nekazari familia batekoa, kikuyu hizkuntzaz egin zituen bere lehen mailako ikasketak, abertzaleek kudeatzen zuten eskola batean. 1952an berriz, Mau-Mauen altxamenduaren hasierarekin, ingelesek urgentziazko estatua dekretatu zuten eta ingelesezko eskolak derrigortu. Ngugik segitu du ikasten... 1963.a dugu Keniaren independentziaren urtea...\n1977an Nairobiko Unibertsitatean aritzen zen lanean, eta auzogune bateko hezkuntza-zentro komunitario batean ere eskolak ematen zituen. Bertako langile-nekazariek antzerki obra bat eskatu diote eta, idazlearen galdera orduan: zerez eskribitu? Kikuyuaren alde egin zuen apustu ordura arte ingelesez idatzi zuen Ngugik. Arrakasta handia izan omen zuen obrak, eta hartara gobernutik etorri zen debekua eta haren ondorioz Ngugi atxilotu zuten. Kartzelan egin urtebetean, Caitaani Mutharabaini, kikuyuz idatziriko bere lehen nobela idatzi zuen [Devil on the Cross (Deabrua gurutzean) izenarekin itzuli zuen berak eta Londreseko Heinemann-ek 1987an publikatu]. 15.000 ale saldu zituen, oso harrera ontzat jo dezakeguna. 1982an, atzerrian zebilelarik, Nairobitik iritsi zitzaion abisua, itzuliz gero atzera atxilotuko zutela. Kanpoan idatzitakoa da, izan ere, Decolonising the Mind hori. Alabaina, Ngugik egina du aukera: aurrerantzean bere ama hizkuntza duen kikuyuz, edota kiswahiliz idatziko du soilik.\n«Nonahi izan naizelarik kontatzen digu, aipatu liburu berean, galdera berari erantzun behar izan diot: «Zergatik idazten duzu kikuyuz orain?» Unibertsitate giro zenbaitetan, aurpegiratu didate: «Zergatik utzi gaituzu?» Kikuyuz idaztea erabakiz zerbait anormala egiten dudala pentsa liteke. Neure ama hizkuntza dut eta! Beste kulturatan begi-bistakoa denak harritu egiten du afrikar idazlearenean, eta horrek erakusten du zein puntutaraino itxuragabetu ditu inperialismoak gure errealitateak. Egiaz, Afrikak aberasten du Europa; baina Afrikari miseriatik irteteko Europaren beharra daukala sinistarazten zaio».\n»Kikuyuz idaztea, Keniako hizkuntza batez, afrikar hizkuntza batez idaztea, afrikar eta keniar herrien inperialismoaren aurkako borroketan parte hartzea dela uste dut nik. Eskola eta unibertsitateetan, gure keniar hizkuntzak Kenya osatzen duten herri desberdinen hizkuntzak atributo negatiboekin lotu izan dira: atzerapena, azpidesarroiloa, miseria. (...) Ez ditut keniar haurrak tradizio horretan hazten ikusi nahi. Kolonialismoaren alienazioa gaindi dezaten nahi dut».\nNgugiren beste nobela batzuk: Weep Not, Child (1965); The River Between (1965); A Grain of Wheat (1966); Secret Lives (1975); Petals of Blood (1977). Denak Heinemann argitaletxeak publikatu ditu. Beste saiakera liburu batzuk: Homecoming (1981); Detai ned (1981); Barrel of A Pen (1983). Kikuyuz azken urteotan umeentzako hiru liburu eta Matigari Ma Njiruungi nobela idatzi ditu.\nIzena Wanjiru zuen. Baina nahiago zuen bere izen kristaua, Beatrice. Garbiagoa ematen zuen eta ederragoa. Ez zen neska itsusia horregatik; baina ederra zenik ere ez zitekeen esan. Gorputzak, iluna eta haragiz hornitua, itxura bazuen, bai, baina izpirituaz betetzeko zain zegoela zirudien. Garagardotegietan lan egiten zuen, non emakumeen semeek beren barne bizitzak garagardo latetan eta bitsetan itotzera joaten ziren. Inork ez zuen kontutan hartzen. Salbu, beharbada, nagusiren batek edo bezero jasan txarrekoren batek haren izena ozenki esaten zuenean, Beatrice; orduan beste bezeroek buruak altxa zitzaketen pixka batean, segundo batzuk, izen dotore haren jabea nor ote zen ikusteko, baina han inor aurkitzen ez zutenez gero, edateari ekingo zioten berriz, txiste gordinei, barrealdiei eta beste neska zerbitzariekin zituzten jolasei. Hegan doan txori zauritua bezalakoa zen: noizean behin lurreratze larriak izango zituen, baina hala ere, alde batetik bestera zanbuluka zebilen eta horregatik erraz topa zitekeen hura Alaskan, Paradisen, The Modernen, Thomen zein beste edozein garagardotegitan Limuru guztian zehar. Batzuetan nagusi haserreren batek bezeroak nahikoa erakartzen ez zituela uste zuelako gertatzen zen hori; ezer esan gabe botako zuen, soldatarik ordaindu gabe. Aldameneko tabernaraino joango zen zanbuluka. Baina bestetan, eguneroko eszena ezagunen lekuko zelarik, habia berean egoten aspertu egiten zen besterik gabe; bera baino zalantzarik gabe itsusiagoak ziren neskak gizongai ugariz inguraturik ikusten zituen taberna ixteko orduetan. Zer dute, bada, horiek nik ez dudanik? galdetuko zion bere buruari, atsekabeturik. Taberna baten erregetza izatearekin amets egiten zuen, bertan agintarietako bat behintzat izango zelarik, eta bezeroek garagardo opariak eskainiko zizkiotelarik, irribarre alperrik galduak eta askotan biraoak, zeinek desioa eta maitasuna gehiago adierazten baitzuten gorrotoa baino.\nLimuru herria bera utzi eta perretxikuen erara sortutako inguruko auzuneetan lan bila ahalegindu zen. Ngararigan lan egin zuen, Kamirithon, Rirohin eta baita Tiekunun ere eta leku guztietan gauza bera gertatzen zen. Oi, bai, noizean behin bezeroren bat lor zezakeen, baina inor ez zen berak nahi nukeen moduan berataz arduratzen, inork ez zuen beragatik borrokatzeko adina maite. Bera zen beti xentimorik gabeko bezeroen azken irtenbidea. Ez zuten itxurarik ere egiten, ez zegoen berarentzat gizonezkoek bostgarren Tusker botila edan ondoren eskaintzen duten itxurazko gozotasunik. Hurrengo gauean edo ordainketa jasoko zuen egunean, bezero berberak ezagutzen ez zuenarena egingo zuen; dirua behar baino jarraitzaile gehiago zituzten neskenganako erabiltzen ahaleginduko zen.\nHonek atsekabetzen zuen. Neska bakoitza bere aurkakotzat hartzen zuen eta zapuztu egiten zen. Nyaguthii zen bereziki haragi minduan ziztatzen zitzaion arantza. Nyaguthii, harro eta isila, baina gizonezkoak beti etxe inguruan zituena; Nyaguthiik aspertua zirudikeen, jasan txarrekoa edo besteak erabat gutxiesten zituena eta, hala ere, gizonezkoek hari eutsiko zioten, hitz gogorrak, ezpain zimurtuak eta emakume aske baten begi axolagabeen zigorrak gustokoak balituzte bezala. Nyaguthii ere hegan zebilen txoria zen, leku batean geratzeko inoiz gai ez zena, baina berari hura aldaketa eta kilikaduren gose zelako gertatzen zitzaion: aurpegi berriak eta leku berriak bere konkistetarako. Honek benetan atsekabetzen zuen Beatrice. Neska hura zen berari izatea gustatuko litzaiokeena, erabat sarturik eta aldi berean tabernetako bortxakeria eta sexuaren azpimunduaren gainetik baitzegoen. Beatrice joaten zen lekura joaten zela haren atzetik joango zen lehenago edo beranduago Nyaguthiiren itzal luzea.\nLimurutik ihes egin zuen Ilmorogera, Chiri district-era joateko. Ilmorog garai batean mamuen herria zen, baina bizitzara berpiztu zuen emakurne zahar batek, Nyang'endo, zeinari pop talde guztiek beren ordaina eman baitzioten. Hari buruz abesten zuten Muthuu abeslari gazteak eta Muchun g'wak:\nNairobi utzi nuenean Ilmorogera joateko\nEz nukeen inoiz pentsatuko\nUme zoragarri hau erdituko nuenik\nHorrenbestez, Ilmorog itxaropenaren herritzat hartua izango zen, bertan nekaturik eta zapaldurik zegoenak atseden eta ur freskoa aurkituko zituelarik. Baina berriro ere Nyaguthii joan zitzaion atzetik.\nIkusi zuen Ilmorog ez zela, esaten zutenaren aurka, abestiek ziotenaren aurka, Limururen oso desberdina. Asmabide desberdinak erabili zituen. Jantziak? Baina han ere ez zuen nahikoa irabazten janzki disdiratsuak erosteko. Zer ziren hilabetean hirurogeita hamabost shilling etxe errentarik gabe, posho, lana zuten senargairik gabe? Tenore hartan, Ambi iritsi zen Ilmorogera, eta Beatricek hura izan zitekeela erantzuna pentsatu zuen. Ez al zituen bada berak, Limurun, bera baino beltzagoak ziren neskak egun batetik bestera itsusi baino itsusiagoak izatetik izar zuri izatera aldatzen ikusi azala zuritzeko krema haien ukitu hutsarekin? Eta gizonezkoek bizirik jango zituzketen eta baita ere gehiegizko harrotasunez hitz egin beren andregai jaio berriez. Gizonezkoak izaki bitxiak ziren, pentsatzen zuen Beatricek azterketa arakatzaileak egiten zituela. Bero bero hitz egiten zuten Ambi, Butone, Firesnow, Moonsnow, ileorde, ile leunaren aurka; baina beti Ambi azala zuritzekoa zeramaten eta burua europarren eta indiarren ilea imitatuz eginiko ileordeez estalirik zuten nesken atzetik joaten ziren. Beatrice ez zen inoiz saiatzen beltza izateari zion gorrotoaren sustraiak bilatzen, kontraesana onartzen zuen besterik gabe eta Ambira jotzen zuen mendeku bila. Bere lotsa beltza ezabatu behar zuen. Baina Ambi hura ere ezin zuen nahi adina erabili; aurpegi eta besoetan bakarrik eman zezakeen eta horrela hankek eta lepoak belztasuna gordetzen zuten. Gainera baziren aurpegian zatiak iritsi ezin zituenak belarri atzetan eta betile gainetan, adibidez, eta hauek beti ziren lotsa sentitzeko eta Ambi-self harekin haserre egoteko motibu.\nBeti gogoratuko zituen Ambiren garai haiek lotsarik handienak pasa izandako uneak bezala bere aintzazko minutuak iritsi aurretik. Ilmorogeko Starlight ostatu-tabernan lan egiten zuen. Nyaguthii pultseraz betetako eskuekin eta belarritako ikaragarriekin, erakusmahaiaren atzean aritzen zen lanean. Nagusia kristau ona zen, elizara joaten zena eta Harambee proiektuekiko bere zerga guztiak ordaintzen zituena. Tripontzia. Ilea urdindurik zuena. Ahots gozokoa. Famili gizon errespetagarria, Ilmorogen oso ezaguna. Langilea zen baita ere, tabernatik ez baitzen ixteko ordura arte ateratzen, edo zehazkiago Nyaguthiik alde egiten zuen arte. Haren begiek ez zuten beste neskarik ikusten; bere atzetik zebilen eta izkutuan erropak oparitzen zizkion, haiengatik eskerrik batere jaso gabe. Promesa besterik ez. Hurrengo egunerako esperantza besterik ez. Beste neskei laurogei shilling ematen zizkien hilero. Nyaguthiik bere gela zuen. Nyaguthiik nahi zuenean jaikitzen zen diru kontaketa egitera. Baina Beatrice eta beste neskak bostetarako edo jaiki, bezeroentzat tea prestatu eta taberna eta ontziak garbitu behar izaten zituzten. Gero tabernan ibiliko ziren atzera eta aurrera eta txandaka ordu biak arte egingo zuten lan eta orduan atseden txiki bat hartuko zuten. Bostetan, han egon beharra zuten berriz, bezeroentzat prest eta orduan emango zizkieten garagardo bits ugarikoak eta irribarreak hamabiak arte edo, Tucker eta Pilsener gehiago edateko egarriak zeuden bezeroak han geratzen ziren bitartean. Beatrice askotan atsekabezen zuena zen, nahiz eta berari zegokionean berdin zitzaion bide bat hartu edo bestea, nagusiak neskek Starlighten lo egin behar zutela behin eta berriro esatea. Berandu iritsiko ziren bestela lanera, esaten zuen. Baina benetan nahi zuena zen neskek gorputzak erabili zitzaten bezero gehiago erakartzeko. Neska gehienek, Nyaguthii buru zutela, aurpegi eman zioten arauari eta begiralea erosi egin zuten ateratzen eta sartzen utz ziezaien. Haiek beren ohizko edo gau bateko senargaiak libre zeuden tokietan ikusi nahi zituzten eta ez tabernaritzat hartuak izango zirenetan. Beatricek beti bertan lo egiten zuen. Noizean behin izaten zituen gau bateko bezeroek ahal zuten gutxiena gastatu nahi izaten zuten. Gau bateau nagusia, Nyaguthiik ezetza eman ziolarik, beragana joan zen. Hasi zitzaion lanean egiten zituen akatsak aipatzen; denetatik esan zion, gero berriz bapatean laudorioka hasi zitzaion, nahiz eta gorrotoz hitz egin, ia mespretxatuz. Heldu zion, berarekin borrokan aritu zen, tripontzia, ilea urdindurik, eta beste guztia. Beatricek nazka arraroa sentitu zuen gizon haren aurka. Ezin zuen, ez zuen onartuko zuela hain denbora gutxi Nyaguthiik baztertu zuena. Ene Jauna, negar egin zuen bere baitan, zer du Nyaguthiik nik ez dudana? Gizonak orduan burua makurtu zuen bere aurrean. Erregutu egin zion. Zin egin zion opariak egingo zizkiola. Baina berak ezin zuen etsi. Gau hartan berak ere aurpegi eman zion arauari. Leihotik jauzi egin zuen; ohe bila joan zen beste taberna batera eta ez zen seiak arte itzuli. Nagusiak deitu zion besteen aurrean eta kalera bota zuen. Baina Beatrice harriturik zegoen berak egindakoarekin.\nHilabete egon zen lanik egin gabe. Gela batean eta bestean bizi zen beste nesken mesede aldakorraren arauera. Ez zuen nahikoa indar Ilmorog utzi eta herri berri batean berriz hasteko. Zauriak min ematen zion. Alde batetik bestera ibiltzen asperturik zegoen. Ambi erabiltzeari utzi zion. Dirurik ez. Ispiluan bere buruari begiratu zion. Zahartu egin zen, urtebete eskas igaro zen pekatuan erori zenetik. Orduan zergatik lotsatu, galdegingo zion bere buruari. Baina nolabait izutu egiten zen maitaleak galdegitearekin edo zuzen-zuzenean gorputza diruaren truke saldu beharrarekin. Berak lan garbia nahi zuen eta gizon bat edo batzuk bera zainduko zutenak. Beharbada gizon baten beharra, etxe batena, ume batena eraman zituen berarekin ohera. Beharbada benetako behar horiek uxatzen zituen tabernako neskengandik beste gauzak nahi zituzten gizonak. Gauean berandu arte negar egiten zuen eta etxea zuen gogoan. Une haietan, amaren herria Nyerin lur gainean zegoen lekurik eztiena iruditzen zitzaion. Aitaren eta amaren nekazari bizitza ilusio erromantikoz edo neurrigabeko pake eta armoniaz inguratuko zituen. Etxera itzuli eta haiek ikusi nahi zituen. Baina nola itzul zitekeen esku hutsik? Era batera nahiz bestera leku hura oroitzapenean zuen urrutiko paisaia zen orduan. Bizitza han zuen, tabernan, jendetza ezezagun galdu haren artean. Pekatuan erorita, pekatuan erorita. Inoiz lurrarekin, uztarekin, haizearekin eta ilargiarekin bateratuko ez zen belaunaldi baten partaide zen. Ez zituen ezagutuko zurrumurruak hesi ilunetan, ezta ere dantzarik, ez maitasuna egiterik ilargiaren argipean, ondoan Tumu Tumuko muinoak gora eta gora zerua ukitu nahian zeudelarik. Gogoan zuen bere herriko neska hura, zeinak itxuran bizitza ospetsua eraman arren Limuruko gizon aberats baten eta bestearen maitale ordaindua zelarik, bere burua ito baitzuen. Heriotzaren misterioak beldurtzen zuen belaunaldi hura, ia bizitzaren misterioaz intsentsible balitz bezala; izan ere, zenbat ama ezkongabek bota zituen haurrak komunetara xarma hura ez galtzearren? Neska haren heriotza txiste gai bihurtu zen. Alde egin zuen minik hartu gabe, esaten zuten. Beranduago, aste oso batez, Beatrice alde egite hartaz pentsatzen aritu zen. Baina ezin zuen bere burua hartara bultzatu.\nMaitasuna nahi zuen; bizitza nahi zuen.\nTaberna berri bat ireki zuten Ilmorogen. Treetop taberna, ostatua eta jatetxea. Zergatik Treetop izena, Beatricek ez zuen ulertzen, ez baldin bazen etxea solairu-eraikuntza zelako: te-denda bebarruan eta garagardotegia gela batean, goiko solairuan. Gainontzekoa gelaz osaturik zegoen host minututarako edo eta gau osorako bezeroentzat. Nagusia funtzionari izandako gizona zen, baina oraindik politikan sartuta zebilen horietakoa. Oso aberatsa zen eta negozio eremuak eta entrepresak zituen Kenyako hiri nagusi guztietan. Handi-mandi ugari etortzen zen taberna honetara lurralde osotik. Gizon handiak Mercedes autoetan. Gizon handiak Bentley autoetan. Gizon handiak Jaguar eta Daimler autoetan. Gizon handiak jantzi berezitako gidariak zituztenak, zeinak autoetan erdi lotan zain asperturik egoten ziren. Baziren beste batzuk hain handi ez zirenak eta ospetsu haien aurrean beren buruak errespetuz makurtzera joaten zirenak. Gehienbat politikaz aritzen ziren. Eta beraien lanaz. Esamesaka aritzea ere oso normala zen. Ez al dakizu? Bada, halakok eta halakok gora egin dute. Benetan? Eta halako eta halako kalera bota dituzte. Diru publikoaren xahutzeak. Hain ergela izatea ere. Ez da batere argia izan. Eztabaidan aritzen ziren, tirabirak izaten zituzten, batzuetan borroka ere egiten zuten, batez ere hauteskunde garaian. Bat etortzeko puntu bakarra zen denek uste zutela Luoko biztanlegoa zela Kenyako arazo guztien sustraia; intelektual horiek eta Unibertsitateko ikasleak laguntzazko eta harrotasunezko dorre batean bizi ziren; Kiambu horiek aurrerapenen zatirik hoberena baino gehiago ari ziren berenganatzen eta Chiri district-en ere sartzen ari ziren; langile afrikar horiek, etxaldeetakoak batez ere alper hutsak ziren eta «gure» inbiritan bizi ziren, geure buruak bapateko aberastasunera izerdiaren izerdiz eraman genituelako. Bestela beren buruei laudorioka arituko ziren edo besteei gorespenak ordainetan ematen. Zenbaitetan mozkorraldiaren puntu gorenean edo norbere laudorio garaian, haietako batek bi garagardo erronda eskatuko zituen tabernan ziren gizon guztientzat. Ilmorogeko pobreenak ere joango ziren Treetopera aberats berri haien ondora afaltzera.\nHemen lan egiten zuen Beatricek eskobatzen eta oheak egiten. Aste batzuk igaro bitartean handitasunetik hurbil sentitu zen. Oheak egiten zituen aurretik izen soil gisa ezagutzen zituen gizonentzat. Ikusten zuen nola pobrea zenak ere edaten eta handiarena egiten ahalegintzen zen handiaren aurrean. Baina berehala harrapatu zuen patuak. Neskak beste tabernetatik Treetopera etorri ziren. Limurun ezagutu zituen neskak, Ilmorogen ezagutu zituen neskak. Eta gehienak gizon bati edo batzuei lotuak, askotan beren maitale ugariekin ezkutuka ez harrapatzeko jokoan aritzen zirenak. Eta Nyaguthii han zegoen erakusmahaiaren atzean, aberats eta pobreen begiak begira zituelarik. Eta hark, bere begi handi haiekin, bere pultseraz betetako esku eta belarritako haiekin, axolagabe itxura berbera mantentzen zuen. Beatrice eskobatzaile eta ohe egile zenez gero are ikustezinagoa bilakatu zen. Fortuna hobeagoko neskek gutxiesten zuten.\nBizitza eta ametsen artean borrokan zebilen. Eta ohetan erdi itotako garrasietan eta putzu batean amaitutako bost minututako borrokak ikusi zituzten ohetan maindire garbiak jarri atsedenetan, leiho ondoan egongo zen auto eta gidariei begira eta horregatik berehala ezagutu zituen nagusi guztiak autoen matrikulagatik eta gidarien jantzi bereziengatik. Maitaleak zituela amets egiten zuen, bere bila birentzat egindako Mercedes auto deportibo disdiratsuetan etortzen zirenak. Bere burua ikusten zuen haietako maitale batekin eskutik hartuta, Nairobi eta Mombasako kaleetan ibiltzen, lurrean takoi luzeen hotsa entzuten zelarik, pauso arin eta motzak. Eta bat-batean geratu egingo zen erakusleiho baten aurrean, orduantxe esanez, Oi maitea, ez didazu erosiko...? Erosi zer? galdegingo zuen besteak, gezurretazko haserrea adieraziz. Galtzerdi horiek, maitea. Etenik eta zulorik ez zuten galtzerdi pare desberdinen jabe zelarik ikusten zuen bere zoriona. Inoiz ez zituen gauza zaharrak konponduko. Inoiz ez, inoiz ez. Ulertzen duzu? Inoiz ez. Hurrena kolore desberdinetako ileordeen jabe harroa zen, ileorde horiak, beltzak, gorriak, ileorde afrikarrak, ileordeak, ileordeak, munduko ileorde guztiak. Orduan bai eta orduan bakarrik mundu osoak abestuko zion aleluia Beatriceri. Une haietan handietsia sentituko zen, izakera ilun hartatik aterata, ez zen handik aurrera eskobatzaile eta host minututako maitasun laburretako ohe egile izango, baizik eta Beatrice, Wangu Makeriren oinordekoa, gizonei haren gorputza biluzik ilargiaren argipean ikusteak dardara eragiten ziena, Nyang'endoren alaba, Ilmorog berriaren fundatzailea, zeinari buruz askotan abestu baitzuten zenbait maitale inpotente lagatu zituela.\nGero gizaseme hartan erreparatu zuen, eta bere ametsetako maitaleen aurkakoa zen. Larunbat arratsalde batean etorri zen bost toneladatako kamioi handi bat gidatzen zuelarik. Benz, Jaguar eta Daimler autoen ondoan utzi zuen kamioia kontu handiz, ez kamioiak uzten diren bezala, baizik argizaria emanik zuten burnizko egitura disdiratsu haietako bat balitz bezala, hartaz ere besteak bezain harro zegoela zirudielarik. Janzki gris handia zeraman eta haren gainean pisu handiko berokia, kaki kolorekoa. Berokia erantzi, ongi tolestatu, eta aurreko eserlekuan jarri zuen. Ate guztiak itxi zituen, hautsa gainetik pixka bat astindu eta gero kamioi inguruan begiratu zuen kalterik ote zuen ikusi nahian bezala. Treetopera sartu baino pauso batzuk lehenago, atzera begiratu zuen kamioia azken aldiz inguruko gauzak nola txikiagotzen zituen ikusteko. Treetopen bazter batean eseri zen eta, ahots ausart ozen xamarrez, Kenya bat eskatu zuen. Gustura edan zuen, aldi berean aurpegi ezagunen bat bilatzen zuelarik. Ezagutu ere ezagutu zuen handi-mandi haietako bat eta berehala eskatu zuen harentzat laurdeneko botila bat 69rena. Hark buru keinu soil batez onartu zuen eta irribarre babesle batez, baina eskaintza hari elkarrizketa erantsi nahi izan zionean, erabat baztertua izan zen. Harri eta zur geratu zen, Muratina barruan urperatu zuen bere burua. Baina une batez besterik ez. Berriz ahalegindu zen: kopeta iluneko aurpegiak topatu zituen. Tamalgarriagoa izan zen txisteetan parte hartzeko ahalegina; barre algara ozenegiak egingo zituen, handi-mandi haiek isilarazi zituen eta airean bakarrik lagatu zuten. Beranduago iluntzean zutik jarri zen, ehuneko shilling dirupaper berriak kontatu eta Nyaguthiiri denen aurrean eman zizkion erakusmahaiaren atzean arriskurik gabe gorde zitzan. Jendea marmarka hasi zen; ahopeka hitz egin zuen; batzuek barre egin zuten, iseka egin nahian edo, nahiz eta txundituta egon. Baina gertakizun hark ere ez zion berehalako onespenik eman. Alokaturik zuen 7. gelara joan zen balantzaka. Beatricek giltzak eman zizkion. Gizonak istant batez begiratu zion, gero beste aldera begiratu zuen.\nHandik aurrera larunbatero joaten zen. Bostetan, handi-mandi gehienak eserita zeudela. Zeremonia berbera errepikatzen zuen, diruaren ekintza ezik, eta beti huts egiten zuen. Ia beti bazter berberean eseritzen zen eta beti 7. gela alokatzen zuen. Beatricek gero eta gehiago espero zituen haren ikustaldiak eta, konturatu gabe, gela harentzat prestatzen zuen. Askotan, handi-mandiek gogor iraintzen zutenean, Beatrice geldiarazi eta berarekin hitz egingo zuen, edo hobeto esan, bere buruarekin hitz egingo zuen Beatriceren aurrean. Harentzat bizitza borroka latza izan zen. Ez zen inoiz eskolara joan, eskoladun izatea desiratu izan zuen arren. Inoiz ez zuen aukerarik izan. Aitak legez kanpoko lanpostua zuen Rift haraneko europarrak finkaturik zeuden lurraldeetan. Honek gauza asko adierazten zituen kolonizazio garai haietan. Beste gauza askoren artean adierazten zuen gizon hura eta bere haurrak zigorturik zeudela etorkizunean izerdia bota eta lan gogorrak egitera zuri madarikatuentzat eta haien seme alabentzat. Askatasun borrokan parte hartu zuen eta besteak bezalaxe atxilotu egin zuten. Atxiloketatik amak mundura ekarri bezalaxe atera zen. Ezer gabe. Independentzia garaian konturatu zen agintaritzaren postu berrietara eraman zezakeen heziketarik ez zuela. Ikazkina izan zen hasieran, gero harakina, pixkanaka lan eginez Rift haranetik eta Chiri district-etatik Nairobira barazkiak eta patatak zeramatzan garraiatzailerik handiena izatera heldu zen. Harro zegoen lortutakoarekin. Baina amorratu egiten zen ondasunera diru laguntza eta hezkuntza babestuaren bidez iritsi zirenek ez zutelako beren taldean onartzen. Ozenki mintzatuz aurrera egingo zuen, berak izan ez zuen hezkuntzaz luze solastatuz eta bere seme alabek izango zituzten aukera hobeei buruz hitz eginez. Orduan dirua poliki poliki kontatuko zuen, burkoaren azpian jarri, eta gero Beatrice kanpora bidaliko zuen. Noizean behin garagardoa erosiko lion, baina ez zen emakumeez batere fidatzen eta gizonen dirujaletzat zituen. Ez zegoen ezkonduta artean.\nGau batean berarekin egin zuen lo. Goizean hogei shillingetako dirupaperaren bila ibili zen eta hari eman zion. Dirua onartu zuen errudun sentipen bitxia bere baitan sonatu zuelarik. Zenbait astetan gauza bera egin zuen. Berari ez zitzaion dirua axola. Erabilgarria zen. Baina bere gorputzaren truke patata zakuaren truke edo aza zakuaren ruke ordainduko lukeen bezalaxe ordaintzen zuen. Libra bat eman eta ordaindurik zituen zerbitzu guztiak: entzule zatearena, goiko haien aurkako errenkuren ontzi izatea-ena, eta gizon zamaren gau bateko jasoleku izatearena. Aspertzen hasia zen haren ego-arekin, esanahiez inoiz aliatzen ez ziren istorioekin, baina nolabait gizon haren baian, barru barruan, zerbait bazegoela sumatzen zuen, sua, hazia, lore bat zimeltzen hasi zena. Haren baitan adiskide galtzailea ikusten zuen eta haren ikustaldiak espero zituen. Norbaitekin hitz egiteko gogoa ere bazuen. Bera ulertuko men gizaki batengan konfiantza izateko gogoa ere bamen.\nEta hala egin zuen larunbat gau batean, bapatean gora egiteko zailtasunen gizonaren istorioa eten eginez. Ez zekien zergatik egin zuen. Agian kanpoan ari zuen euriagatik izan zen. Goxo goxo jotzen zuen kanpoko uralitazko estalkian, zarata haren bidez axolagabetasun epel eta loguretsua sortuz. Entzungo zuen. Entzun beharra zuen. Ayeriko Karatinan jaio zen. Bi anaia soldadu britainiarrek hil zituzten tiroz. Beste bat atxiloturik zegoela hil zen. Bera, nolabait esateko, alaba bakarra zen. Gurasoak pobreak zituen. Baina haien lur muturra gogor landuta eskolako leten mailako errezibuak ordaintzera iritsi ziren. Sei urtez lana gogor egin zuen. Zazpigarrenean zertxobait lasaitu zen nonbait. Ez zuen nota onik atera. Noski ezagutzen zituela antzeko notak zituztenak eta hala ere bigarren mailako eskola ofizial onetara joateko aukeratuak izan zirenak. Ezagutzen zituen beste batzuk ere nota okerragoak zituztenak eta oso izen handiko eskoletara joan zirenak jende ezagunarengana jo eta haren eraginez. Baina bera ez zuten deitu ordainketa zentzuzkoa zuen inongo goi mailako eskolatara. Gurasoek ezin zuten Harambeeko eskolarik ordaindu. Eta ez zuen hitzik ere entzungo zazpigarren maila errepikatzeaz. Etxean geratu zen gurasoekin. Noizean behin shamban eta etxeko lanetan lagunduko zien. Baina ez pentsa: iragandako sei urtetan gurasoekin izandakoaren ondoan oso bizitza desberdina eraman zuen. Herriko bizimodua alperrikakoa zen. Karatina eta Nyerira askotan joango zen lan bila. Bulego guztietan galdera berberak egingo zizkioten: ze lan mota nahi duzu? Zer dakizu egiten? Makinaz idazten badakizu? Takigrafian idazten badakizu? Lur jota zegoen. Nyerin gertatu zen; denda batean Fanta edaten ari zela, malkoak begietan zituelarik, janzki iluna eta eguzkitarako betaurrekoak zeramatzan gizon gazte bat ezagutu zuen. Bere egoera tamalgarria ikusi eta hitz egin zion. Nairobitarra zen. Lan bila? Erraza da; hiri handi batean ez da batere zailtasunik izaten lana aurkitzeko. Benetan lagundu nahi zion. Garraio modurik? Hark autoa zuen, Peugeot hori eta zuria. Zerua. Ibilaldi polita izan zen, egunsentiaren itxaropena zuena. Nairobi. Terrace tabernaraino eraman zuen autoan. Garagardoa edan eta Nairobiz hitz egin zuten. Leihotik ikus zitezkeen hiriko neonargiak eta bazekien han itxaropena bazela. Gau hartan bere burua eta gorputza gizon hari eskaini zizkion, egunsentiaren itxaropenak alai eta disdiratsu sentiarazten zuelarik. Lo zerraldo egin zuen. Goizean esnatu zenean, autoa horia eta zuria zuen gizona ez zegoen han. Ez zuen handik aurrera inoiz ikusi. Halaxe hasi zuen tabernari bizimodua. Eta urte t'erdi zen gurasoak ez zituela ikusten. Beatrice negarrez hasi zen. Bere buruari errukiz negar zotin handiak. Lotsa eta alde batetik bestera ibili beharra gertatu berriegi zituen. Inoiz ez zen tabernako kulturara egokitu, beti pentsatu zuen bere bidean zerbait hobea aurkituko zuela. Baina eskuak loturik zituen, hura zen ezagutzen zuen bizimodu bakarra, hango lege eta arauak inoiz ikasi ez bazituen ere. Arnasestuka hasi zen berriz, malkoak kanpora ateratzen zitzaizkiolarik zotin bakoitzarekin. Orduan bapatean harri eta zur geratu zen. Negarra airean geratu zitzaion. Gizonak burua estalirik zuen. Haren zurrungak izugarriak eta zalantzarik ez izateko modukoak ziren.\nBertan modu arraro batean lurpean sartzen zela sentitu zuen. Gero umore txarreko samindura isuri zen bere baitan. Garrasi egin nahi izan zuen huts egite berri hartaz. Ezagutu zituen gizonak gupidarik gabe erabili zutenak, bere lotsei barre egin ziotenak, haiek bere errugabetasuna erakusteagatik egiten zituen hutsaleko saioak zirela pentsatzen zutenak. Dena onartu zuen. Baina hau ez, Jauna, hau ez. Ez al zen gizon hura adiskide galtzailea? Ez al zituen hark, larunbat batean eta bestean, minak arindu' bere aurrean? Ordaindurik zituen giza zerbitzuak; ordaindurik zuen bere erantzukizuna Tusker botilen bidez eta goizean dirua ordainduta. Bere barne barneko gatazkak haren lo kanta izan ziren. Eta bat-batean bere baitan zerbaitek hots egin zuen. Urte t'erdiko gorroto guztia, jasandako irainen aurkako mingostasun guztia zuzen zuzenean haren aurka jarri zuen.\nOndoren egin zuenak esku adituak duen zehaztasunez egin zuen. Haren begiak ukitu zituen. Lotan zegoela zirudien. Burua altxatu zion. Erortzen utzi zuen. Malkorik gabeko begiak orain hotz zituen eta ezer adierazten ez zutela. Burkoa kendu zion. Haren azpian haztamuka ibili zen bila. Dirua atera zuen. Bost paper arrosa berri berriak atera zituen. Dirua bularretakoaren barruan sartu zuen.\nZazpigarren gelatik atera zen. Kanpoan oraindik euria ari zuen. Ez zuen ohizko lekura lotara joan nahi. Ezin jasango zuen orain armario txikiko gela hura edo gelakidearen hizketaldi harroa. Lokatz eta euri tartean ibili zen. Nyaguthiiren gelarantz zihoala konturatu zen. Atea jo zuen. Ez zuen erantzunik izan. Gero Nyaguthiiren ahots lokartua euri zarata baino ozenago entzun zuen.\n«Ni naiz. Ireki mesedez».\n«Gaueko garai honetan?»\nArgiak piztu zituen. Zerrailak ireki. Atea zabaidu. Beatrice gelan sartu zen. Nyaguthii eta biak aurrez aurre geratu ziren. Nyaguthiik azpiko gona gardena zeraman eta sorbalda gainean jertse berdea.\n«Beatrice, zerbait gertatu al zaizu?» galdetu zuen azkenean, ahotsak nolabaiteko kezka adierazten zuelarik.\n«Atseden hartu al dezaket pixka batean? Nekaturik nago. Eta zurekin hitz egin nahi nuke.» Beatriceren ahotsak ziurtasuna eta indarra hartu zuen.\n«Baina zer gertatu da?»\n«Galdera bat besterik ez dizut egin nahi, Nyaguthii».\nOraindik zutik zeuden. Orduan, hitzik esan gabe, biak ohean eseri ziren.\n«Zergatik alde egin zenuen etxetik, Nyaguthii?» galdetu zuen Beatricek. Beste isilune bat. Nyaguthii gaiderarekin pentsatzen ari zela zirudien. Beatrice zain zegoen. Nyaguthiiren ahotsa entzun zen azkenean dardarti, etenak eginez.\n«Historia luzea da, Beatrice. Gurasoak nahiko aberatsak nituen. Kristau onak ere baziren. Araupean bizi ginen. Ez duzu fedegabekoarekin ibili behar. Ez duzu haien ohitura paganoetara joan behar, dantza eta zirkuntzidapen erritoetara, adibidez. Arauak genituen zer, nola, eta noiz jan behar zen esaten zigutenak. Beti neska kristauak bezala ibili behar duzu. Ez zara mutilekin ibiliko. Arauak, arauak leku guztietan. Egun batean eskolatik etxera itzuli ordez antzeko etxea zuen beste neska bat eta biok Eastleighera ihes egin genuen. Ez naiz lau urte hauetan etxera itzuli. Hori da dena».\nBeste isilune bat. Gero batak besteari begiratu zion elkarri onespena emanez.\n«Beste galdera bat, Nyaguthii. Ez duzu nahitaez erantzun beharrik. Baina beti uste izan dut ni gorrotatzen ninduzula, gutxiesten ninduzula».\n«Ez, ez, Beatrice. Ez zaitut inoiz gorrotatu. Ez dut inoiz inor gorratatu. Ezerk ez dit axola eta horixe gertatzen zait. Gizonezkoek ere ez naute orain hunkitzen. Hala ere gustokoak ditut, behar ditut bapateko zirrarak. Begi lausengatzaile faltsu horien arreta behar dut neure burua bizirik sentitzeko. Baina zuk, zuk gauza guzti hauetatik kanpo ematen zenuen nolabait nik ez neukan zer edo zer zeneukan barruan zuk».\nBeatricek ia ezin zituen malkoak izkutatu.\nHurrengo egunean goizean goiz, Nairobira zihoan autobus batean sartu zen. Bazaar kalean dendak ikusten ibili zen. Gero Government errepidean eskubitara jo zuen Kenyatta ibilbidera, eta handik Kimathi kalera. Hussein Suleman kaletik gertu zegoen denda batean sartu zen eta galtzerdi pare batzuk erosi zituen. Pare bat jantzi zuen. Gero soineko berri bat erosi zuen. Hura ere jantzi egin zuen. Bata zapatadenda batean zapata takoidunak erosi zituen, jantzi eta zapata zahar takoirik gabeak bota egin zituen. Gero Akamba saltoki batera joan zen eta han belarritakoak jarri zituen. Ispilu batera hurbildu eta bere irudi berriari begiratu zion. Bapatean ikaragarri gosetu zen, bizitza osoa goseak igaro balu bezala. Moti Mahalen aurrean zalantzan geratu zen. Gero aurrera egin zuen, azkenean Fransaera sartu zelarik. Gizonen begiradak erakartzen zuen distira zuen begietan. Honek hunkitu egin zuen. Mahaia bazter batean aukeratu zuen eta curry indiarra eskatu zuen. Gizon batek bere mahaia utzi eta beragana joan zen. Gizonari begiratu zion. Pozik zituen begiak. Gizonak janzki iluna zeraman eta begiek lizunkeriaz hitz egin nahi zuten. Gizonak edari bat erosi zion. Elkarrizketan sar zedin ahaleginak egin zituen. Baina bera isil isilik jaten ari zen. Gizonak eskua mahai azpian sartu eta belaunak ukitu zizkion. Utzi egin zion hura egin zezan. Eskua izterretan gora eta gora abiatu zen. Orduan bat-batean bukatu gabeko janaria eta hasi gabeko edaria bertan behera utzi eta kalera atera zen. Gustura zegoen. Gizona atzetik jarraitu zitzaion. Atzera begiratu gabe ere bazekien. Bere ondoan egin zituen zenbait metro. Irribarre egin zuen, baina ez zion gizonari begiratu. Hark etsi egin zuen. Ginoko erakusleihoa ikusten gizona erdi lotsaturik geratu zenean urrundu zen harengandik. Autobusean Ilmorogera itzultzean gizonezkoek eserlekua eskaintzen zioten. Naturaltasunez onartu egin zuen berak. Treetop tabernan erakusmahaiera joan zen zuzenean. Betiko gizon handien taldea zegoen bertan. Haien elkarrizketa eten egin zen segundo batzuetan bera sartu zenean. Beren begi lizunak berari begira jarri zituzten. Neskek begiratu egiten zioten. Nyaguthiik ere ezin izan zion bere betiko axolagabetasun aspertuari eutsi. Beatricek edariak erosi zituen. Nagusia hurbildu zitzaion egiten zuenarekin oso ziur ez zegoelarik. Berarekin hitz egiteko ahaleginetan hasi zen. Zergatik utzi zuen lana? Non izan zen? Lan egin nahi al zuen Nyaguthiiri laguntzen erakusmahaiaren atzean? Noizean behin? Neska zerbitzari batek ohar bat ekarri zion. Handi-mandi haietako batek galdegiten zuen beraien mahaiera joango ote zen. Ohar gehiago etorri ziren biltoki desberdinetatik galdera berberarekin; libre izango al zen gauean? Baita Nairobira bidaia bat ere. Ez zen erakusmahaietik mugitu. Baina haien edariak onartu zituen, naturaltasunez. Indar berria sentitu zuen, baita ziurtasuna ere.\nShilling bat atera zuen eta musika makinak bat-bateko zarata egin zuen Robinson Mwangiren ahotsa H'uny'u wa Mashambani kanta abesten hasi zenean. Etxaldeetan lan egiten zuten neska gutxietsiez abesten zuen eta hiriko neskekin alderatzen zituen. Gero Kamaru eta D.K. bat jarri zituen. Gizonek berarekin dantza egin nahi zuten. Ez ikusiarena egiten zuen, baina gustatzen zitzaion haiek bere inguruan bueltaka ibiltzea. Gerria mugitzen zuen beste D.K. doinu baten laguntzaz. Gorputza libre zuen. Bere burua libre zuen. Zirrara eta aireko tentsioa zurrupatu zituen.\nHalako batean seiak inguruan, bost toneladatako kamioia zuen gizona zalapartaka sartu zen tabernan. Oraingoan beroki militarra zekarren jantzita. Bere atzetik polizia zetorren. Ingurura begiratu zuen. Guztien begiak altxa egin ziren hari begiratzeko. Baina Beatricek aurrera egin zuen gerriak alde batera eta bestera mugituz. Hasieran ezin zuen asmatu Beatrice zela aintzazko minutu eskasak musikaren laguntzaz ospatzen ari zen neska hura. Orduan garrasi egin zuen irabazi zuelakoan. «Hori da neska! Lapurra! Lapurra!»\nJendea eserlekuetan sakabanatu zen. Polizia berarengana joan eta eskuak lotu zizkion. Berak ez zuen indarrik egin. Baina ate ondoan atzera begiratu eta txistua bota zuen. Gero atera egin zen polizia atzean zuelarik.\nTabernan erabateko harridurazko isilunea barre algara alaiean lehertu zen norbaitek bortxarik gabeko lapurreta ezti hartaz txiste bat kontatu zuenean. Eztabaidan jarri zuten haren jarrera. Batzuek esaten zuten astindu egin behar zela neska. Beste batzuek pozik hitz egiten zuten «tabernako neska horietaz.» Beste batzuek berriz beren buruei sinistu ezinean eta kezka nabarmena adieraziz lege hausteen gorakadaz hitz egiten zuten. Ez al zen komeni urkatze zigorra zabaltzea jabetasunaren aurka egindako lapurreta guztietara? Eta ia inor hartaz konturatu gabe host toneladatako kamioia zuen gizona heroia bilakatu zen. Orain galderak egitera eta historia osorik konta zezan eskatzera inguratzen zitzaion jendea. Batzuek edariak ere erosten zizkioten. Harrigarriagoa zena, jendeak entzun egiten zuen, euren isiltasun ernea esker oneko barre algarak eginez azpimarratzen zutelarik. Jabetasunaren aurkako mehatxu hurbilak familia baten gisa bildu zituen. Eta gizonak, lehenengo aldiz onartzen zutelarik bertan, historia gustura kontatu zuen.\nBaina erakusmahaiaren atzean Nyaguthii negarrez ari zen.


Ostatua - UPV/EHU\nBASQUE CULTURE ostatua\nNon ostatatu erabakitzea garrantzitsua da. Zenbait aukera dugu, hartu hobekien datorkizuna.\nOlarain ostatua, Basque Culture tarifa bereziarekin:\nOlarainen ostatu hartzeko tarifa berezia eskaintzen dizugu: banako logela, 66,90 euro gaueko (BEZa barne,) edo binako logela, 94,05 eurotik aurrera logelako eta gaueko (BEZa barne), 2017ko uztailaren 2an sartuta eta 2017ko uztailaren 15ean aterata. Adierazitako epeetatik kanpo ere egin ahal izango dira check in-a eta check out-a, betiere plaza libreak badaude.\nGela guztiak kanpo aldera begirakoak dira eta bainua, berogailua, idazmahaia eta dohaineko WiFi lotunea dauzkate.\nPrezioak gosaria barne hartzen du.\nGarrantzitsua: erreserba apirilaren 29a baino lehenago egin behar da. Hortik aurrera, plaza librerik geratzen den kontsultatu beharko da.\nIzena emateko orria betetzean, Olarain ostatua aukeratu duzun eta banako edo binako logela nahi duzun adierazi behar duzu. Mezu elektroniko batek sustapen kodea berretsiko dizu, eta kode hori sartu beharko duzu erreserba egitean.\nErreserba ezazu logela Olarainen webgunean apirilaren 29a baino lehen. Sar zaitez orrialde nagusiko Ostatua atalean, aukeratu datak eta sartu Basque Culture tarifa berezia eskuratzeko eman dizugun sustapen kodea. Libre dauden logelak eta dagokien tarifa agertuko zaizkizu: hautatu ondoena datorkizuna!\nErreserba formalizatzeko, Olarainek kreditu txartel baten zenbakia eskatuko dizu berme gisa, baina ordainketa hotelean bertan egingo da.\nOlarainek xedatzen du erreserbak ezeztatzeko politika:\nErreserbak kargurik gabe ezezta daitezke heldu baino 7 egun lehenagora arte.\nKokapena: Olarain hotela Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen campusean kokatzen da, Ondarreta pasealekuko 24.ean, Ondarreta hondartzatik 300 bat metrotara eta Donostiako gune historikotik eta Kontxa badia ospetsutik bi kilometrotara baino gutxiago.\nNola iritsi?: 5, 25,33 eta 45. autobusak ostatutik 300 bat metrotara geratzen dira, hiriaren erdigunera joan eta etortzeko.\nOstatua zeuk bilatuko duzu:\nErabaki baduzu ostatua zuek bilatuko duzula, begiratu ondoren jartzen dizugun informazioa, baliagarri izan daiteke eta:\nBeste egoitzak eta ikastetxe nagusiak.\nNon lo egin Donostian?: Eskaintza zabala eskuratzeko esteka doa gero, hotelak, apartamenduak, aterpeak eta kanpalekuak barne.\nOharra: Donostia hiri turistikoa da, udan milaka bisitari hartu ohi dituena. Ostatua zeure kabuz bilatzeko erabakia hartuz gero, komeni da aurrekotasun nahikoaz egin dezazula,


Brinckheim - Wikipedia, entziklopedia askea.\n47° 37′ 36″ N, 7° 27′ 33″ E / 47.6267°N,7.4592°E / 47.6267; 7.4592Koordenatuak: 47° 37′ 36″ N, 7° 27′ 33″ E / 47.6267°N,7.4592°E / 47.6267; 7.4592\nUffheim, Bartenheim, Blotzheim, Michelbach-le-Bas eta Kappelen\n214 (%51.4) 191 (%45.9)\nBrinckheim Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 346 biztanle zituen.\n2007an Brinckheim udalerrian erroldatutako biztanleak 346 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.\n2007an 148 etxebizitza zeuden, 135 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 143 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 135 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 124 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nBrinckheim udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 239 ziren, horien artean 178 aktiboak ziren eta 61 inaktiboak ziren. 178 pertsona aktiboetatik 173 lanean zeuden (101 gizon eta 72 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 61 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Brinckheim udalerrian 140 unitate fiskal zeuden, 372,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.885 euro zen.\n2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2000. urtean Brinckheim udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 140 hektarea erabiltzen.\nBartenheim (1,7 km)\nKappelen (1,9 km)\nStetten (2,1 km)\nSierentz (3,1 km)\nMichelbach-le-Bas (3,7 km)\nMagstatt-le-Bas (3,9 km)\nBlotzheim (3,9 km)\nBNF: 15271756f (data)


Irailaren 26an debutatuko du Iraitz Zubizarretak Auzoeta pilotalekuan\nBaiko Pilota taldeak jakitera eman duenez irailaren 26an jokatuko du Iraitz Zubizarretak debuta Ataungo Auzoeta pilotalekuan.\nIrailaren 26an debutatuko du Iraitz Zubizarreta pilotari ataundarrak Auzoeta pilotalekuan Baiko Pilota taldeak jakitera eman duenez. Maiatzaren 8an jokatu behar bazuen ere, koronabirusak ekarritako alarma-egoerak ez du aukerarik utzi partida osasun berme guztiekin burutu ahal izateko eta datorren hilaren azken larunbatean aurreikusi dute hurrengo data.\nData aldatu bada ere, tokiak berbera izaten jarraitzen du. Zubizarretaren jaioterriko Auzoeta pilotalekuan izango da partida eta gogor aritzeko prest da lagun eta senideen aurrean.\nGaur egun 21 urte dituen pilotari gazteak, Ataungo pilota eskolan eman zituen bere lehen pausuak txiki-txikitatik eta gerora Lazkaoko Antzar Pilota Kirol Elkartean jarraitu zuen. Afizionatu mailan aritu zen bitartean jasotako emaitzak, ezin hobeak izan ziren:\n2019ko Diario Vasco Txapelketa\n2019ko Euskal Liga\n2017-2018-2019ko Gipuzkoako Txapelketa\n2018-2019ko Euskal Herria 4 1/2 Elite Txapelketa\n2019ko Joxean Tolosa Txapelketa\n2019ko Lezoko Torneoa\n2019ko Urdulizko Torneoa\n2018ko Antiguako Torneoa\n#Ataun #Irratia #AtaunIrratia #AtaungoUdala #AuzoetaKiroldegia #Pilota #Kirola #IraitzZubizarreta #BaikoPilota #Debuta #AfizionatuMaila #AtaungoPilotaEskola #AntzarPilotaKirolElkartea #Koronabirusa #Txapelketa #Torneoa


Eskualdez eskualde dabilen Errigorako karpa, heldu da Ablitasera ere. Elikadura burujabetza, euskara eta Nafarroa ardatz dituen ekimenak, herriz herri zubiak eraikitzen ari den karpa ibiltaria jarri du aurten martxan. Oreretan hasi eta egunotan Ablitasen ikusi daitekeen karpatxoa, dagoeneko Galdakao, Lekeitio, Leitza eta Iru?eatik ere pasatu da eta datorren egunetan herrialdez herrialde bueltaka jarraituko du. Hauxe beraz aurtengo kanpainako berritasunetako bat, alegia, mobilizazio eta ?eta HERRILANA indartu dituen ZUBIGINTZA ariketa; Karpa aitzakitzat hartu ?eta eskuz esku elkarbanatzen ari garen testigua. Eta bai… Aurten? HERRILANA hartu dugu kanpainako lelotzat eta horretan egin nahi izan dugu azpimarra. Errigora,? behetik gorako HERRILAN erraldoi,alai, anitz, praktiko eta komunitarioa dela deritzogulako. Jatorri, izaera eta eremu askotarikoen ekarpenak antolatu izan ditu. Eta aurtengo kanpainan horretan sakontzen saiatzen ari gara. Baita Ablitasen egunotan karpa jartzearekin batera antolatu dugun ekimen ezberdinetan ere. Esaterako, ostegunean egun bikaina pasatu genuen Lodosa, Biana eta Tutaerako ikasle eta Porrotx Pailazoak. Abestu, dantzatu, bertako produktuak dastatu eta Ablitaseko olio errota bera ere bisitatzeko aukera izan genuen. Porrotxen ahotik, Errigora zer den eta nola antolatzen den entzun ahal izan zuten ikasle eta irakasle hauek. Baita larunbatean saskiak osatzeko erabili ditugun kartoizko kutxak HERRILANEAN prestatu ere. Egun polita benetan. Ostiralean berriz, Ablitaseko herri kooperatiban bertan, kanpainan parte hartu duten 25 ekoizleak bildu genituen. Eta baita aldi berean larunbatean saskiak osatzeko behar izan ditugun produktu guztiak ere. Errigorak, zabaldu dizkien plaza berriak, kontsumitzaileekiko sortzen ari diren harreman zuzenak eta etorkizunera begira ekimen honek sor ditzazkeen merkatu eta zirkuito alternatiboak izan genituen mintzagai. Iniziatiba herritar batek izan dezakeen erreferentzialitate eta indarraz jardun genuen eta baita etorkizunera begira HERRILANEAN sakontzen joateko beharra azpimarratu ere. Eta gaur, larunbata, karparen aurrean elkartu gara berriro; Saskiz saski, katelanean eta milaka lagunek egingo duten eskaria HERRILANEAN antolatu asmoz. Dozenaka gara Euskal Herri zabaletik? Ablitasera hurbildutakoak. Batzuk urrunagotik eta besteok hurbilagotik, baina guztiok ilusio eta alaitasun osoz geure onena emateko asmoz. Gustura prestatu ditugu ondorengo asteetan 200 herritik goran banatuko diren sakiak. Gustora aritu gara. Segi ba HERRILANEAN? eta datozen 10 egunetan bete ditzagun zerrenda eskariz. ?https://photos.app.goo.gl/abkazraHdWMAnJjp1


"Lanean segitu behar dugu bake iraunkorra eta elkarkidea lortu arte" | Enbata\nAccueil / Articles / Opinion / Communiqués de presse / « Lanean segitu behar dugu bake iraunkorra eta elkarkidea lortu arte »\n« Alda suspend son enquête durant le confinement\n« Le bon Arabe, c’est celui qui choisit d’être le meilleur en français plutôt qu’en arabe » »\n« Lanean segitu behar dugu bake iraunkorra eta elkarkidea lortu arte »\nPar Communiqué de Presse | Publié : 02/11/2020\nParisko Dei Auzitegiak Xistor Haranburu euskal presoak galdegindako hirugarren baldintzapeko askatasun eskaera onartu du. Jarraian EHBai eta EHBilduren agiri amankomuna aurkituko duzue non « Parisko Dei Auzitegiaren jarrera aldaketari ongi etorria egiten » zaion eta « Emaitza hau, azken urteetan aitzina eramandako mobilizazioei esker lortu » eta « hortan segitu behar » dela « azken presoa politikoa gure artean izan arte » azpimarratzen den.\nXistor Haranburu baldintzapean aske uztea bakearen eta elkarbizitzaren eraikuntzan aurrerapausoa dela uste dute EH Baik eta EH Bilduk\nBerri ona iritsi berri da… Parisko Dei Auzitegiak Xistor Haranburu euskal presoak galdegindako hirugarren baldintzapeko askatasun eskaera onartu du.\nAzken urte luzeetan unilateralki eramana izan den eta frantziar zein espainiar estatuarekin -behin eta berriz- talkan egondako bake prozesuak, etapa garrantzitsu bat gainditzen lortu du. Bakearen aldeko hautua, bake iraunkor baten hautua, Euskal Herriko eragile guzien engaiamendua da, Euskal Herriko jendartearen gehiengoak sustengatzen duena eta berrikitan oraindik burutu diren mobilizazioek baieztatu duten bidea da.\nSu etena, armagabetzea, disoluzioa… Azken urteotan izan diren etapa guztiak, Euskal Herrian bake iraunkorra lortzeko bidea egin dira, garaile eta garaitu gabe. Armagabetzea eta hurbilketa batzuk egon badira ere, orohar, frantziar eta espainiar estatuaren zein haien justizien jarrera atzerakoia izan da.\nHorregatik, Parisko Dei Auzitegiaren jarrera aldaketari ongi etorria egiten diogu. Xistor gure artean izanen dugu eta horrek berantesten gaitu. Emaitza hau, azken urteetan aitzina eramandako mobilizazioei esker lortu dugu eta hortan segitu behar dugu, azken presoa politikoa gure artean izan arte.\nBenetan espero dugu erabaki horrek aldaketa iraunkorra ekarriko duela kartzela politika zein magistratuen jarreran. Espero dugu, datozen berriak zentzu berean joanen direla bereziki Jakes, Jon, Unai kasuan eta gainontzeko euskal preso politiko guztientzat.\nLanean segitu behar dugu bake iraunkorra eta elkarkidea lortu arte. Baina euskal gatazkaren, haren ondorioen eta jatorriaren konponbide integralaren bidean, Xistor gure artean laster ikusteko aukera emango digun gaurko erabakia berri ona dela uste dugu.\nOngi Etorri Xistor!


Home / Ingelesa zuretzako\nEuren gurasoek lagundurik, 1 eta 2 urteko umeentzako ekintza bat da. Musika eta erritmoan oinarrituta dago, eta ekintza desberdinak barnerartzen ditu : jokuak, joku didaktikoak, ipuinak eta musika-tresnak. Zuen etxeko erosotasunean eskaintzen da. 2 edo 4 familien artean.\nCONVERSACION PARA ADULTOS\nAnimatu besterik ez duzu behar! Oinarrizko Ingeles maila baduzu, baina ez baduzu erabiltzen, une hau zuretzat da. Zailena animatzeko erabakitzea hartzea da. Uste dugu giro lasai eta irekiak zure maila hobetzen lagundu diezakezula eta, aldi berean, laneko eta etxeko egunerokotasunetik deskonektatu dezakezu. Ingelesa ikastearen onurak, zure eguneroko bizitzan lagunduko dizu, baita zure burmuiaren zaintzan. Animatu!\nBANAKAKO ETA TALDEKAKO KLASEAK\nGure klaseak nahiko arrakasta edukitzen ari da euren estilo pertsonalizatuagatik. Zure beharrak gainontzekoen ezberdinak dira eta gure helburua, zuk ahal duzun mailarik altuena lortzen laguntzea da, konfiantza maila berarekin. Talde klaseak zugan fokatuta daude, eta hobeto ikasi ahal izateko modua bilatzen dugu. Gure laguntza osoarekin kontatu!


HITZ BI HEPTAMERON LANAZ | elinberri\nHITZ BI HEPTAMERON LANAZ\n2019. urtarrilak 30 Albisteak, Alvaro Rabelli Yanguas\nBetiko zalantza egin ohi zaigu euskal literaturaz dihardugunean; hau da, zer da euskal literatura? Euskaraz egiten dena? Ala euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez ere egiten dena? Kolore guztietako erantzunak aurkitzen ditugu, ez ditut hemen aipatuko, baina nago oraindik gure herriak bizi duen egoera ez-normal bati erantzuten diotela denek. Oraindik ez dakigu -edo ezin dugu- Euskal Herriko hizkuntza nagusietan bizitzen elkarren kontra jo gabe. Bada, halako zalantza egiten zait Nafarroako Margarita erreginak idatzi zuen Heptameron liburua gogora ekartzean. Anguleman jaio zen Margarita Nafarroako Enrike II.aren emaztea izan zen, XVI. mendean, biak ala biak artean independentziari eusten zion Nafarroako zatiaren errege-erreginak. Margarita Nafarroako gortean izan zen denboran berau Europako kultur gunerik garrantzitsuenetako bat bilakatzen ahalegindu zen; baita lortu ere, hainbesteraino ezen urte dezente geroago Ingalaterrako Shakespearek berak “Navarre shall be the wonder of the world” esaldi entzutetsua bota zuen, Margarita erreginaren gorte errenazentista hura gogotan. Hala ere, badakigu jakin historiak zer ekarriko zigun, Nafarroa independiente hura ere desagertu zen, gure errege-erreginak arrotz bihurtu ziren, emakumeak -kultuenak ere, Margarita bezala- ahanzturara zigortu zituzten emakume izate hutsagatik. Horren ondorioz edo, Heptameron hau Frantziako literaturaren harribitxi bat da, eta ez Euskal Herrikoa. Edonola ere, hala balitz, gure narratiba laburraren libururik garrantzitsuenetariko baten aurrean geundeke.\nHeptameron hirurogeita hamabi nobela edo istorio laburrek osatzen dute, frantsesez idatziak. Lehenengo argitalpenak 1558 urtean ikusi zuen argia Parisen, Histoires des Amans fortunez titulupean. Urte bete geroago lanaren egilea ondo adierazten zuen bigarren argitalpen bat agertu zen: Heptamerón des Nouvelles de trés Illustre et trés Excellente Princesse Marguerite de Valois. Hein batean Boccaccioren Decameron liburuaren eskemari jarraitzen dio. Liburuak marko literarioa eskaintzen du istorioak garatzeko. Pirinioetako Cauterets herrian elur ekaitz bat dela-eta gelditutako gortesau batzuk, denbora ematearren edo, elkarri istorioak kontatzen hasten dira, amodiozkoak eta erotikoak.\nHeptameron, beraz, literatura erotikoaren ezinbesteko tituluetako bat ere bada, Nafarroako erregina izan zen Margaritak idatzia, eta narratiba laburraren liburu esanguratsua inondik, agian gure literaturan ohore handiagoa beharko lukeena. Eta benetan harritzen nauena, oraindik liburu hau euskaraz eman ez izana zinez adierazgarria da.


«Gazteen parte hartzea sustatzea da gure ardura»\n17 abendua, 2021 Gazteak 315\nAiora Zurutuza Rodriguezek (Itsasondo, 2000) hemezortzi urterekin hartu zuen Itsasondoko zinegotzi kargua. Botoa eman zezakeen lehen hauteskundeetan bere izena zegoen boto-paperetan. Ordutik, udaleko kargua eta Psikologia ikasketak uztartu ditu.\nNoiz erabaki zenuen zinegotzitarako aurkeztea?\nZerrendan sartzeko ideia herrian egindako galdeketa baten ondorioa izan zen. EH Bilduk bideratuta, herritarrok hauteskundeetarako zerrenda nork osatu proposatu genuen. Nik aitarekin egin nuen, eta noski, ez genuen gure izena jarri! Halere, galdeketa horretatik izen asko atera ziren, eta horietako bat, nirea.\nGerora, orduan zinegotzi zirenekin elkartu ginen eta haiek pixka bat konbentzitu gintuzten. 2019ko hauteskundeen ondoren, maiatzean, hartu nuen kargua.\nBotoa eman nezakeen lehen hauteskundeak ziren eta boto-paperetan nire izena agertzea… Beldurra ez, baina nolabaiteko harridura eragin zidan. Halere, oso babestuta sentitu naiz hasieratik.\nUdaleko beste kideak baino gazteagoa zara. Zailtasunik izan al duzu?\nEzagutza eza, baina berria nintzelako. Zerrendako batzuk errepikatzen ari dira, horiek sekulako trotea dute eta gu [berriak] non sartu ere ez genekiela geunden. Orokorrean, taldeari eskertuta nago, nahiz eta gaztea izan, ez bainaiz inoiz baztertuta sentitu.\nZein arlotan zabiltza lanean?\nOngizatean. Gizartea, osasuna… orokorrean herritarren ongizatea lantzen dugu. Gazteria arloa ere nik daramat.\nHerri txiki baten zein behar dituzte gazteek?\nEz dakit herri txikietan bakarrik gertatzen den, baina herriarekiko atxikimendua lantzeko ardura sumatu dut. Egia da, Itsasondon adibidez, seigarren mailatik aurrera, haurrak kanpora joaten direla ikastera. Herriarekiko lotura galtzen dutela nabaritzen dugu.\nGure ardura handietako bat herrian gazteen parte hartzea sustatzea da. Udaletik zer eskaini daitekeen gazteentzat eta gazteek udalari zer eskaini diezaioketen. Dinamika hori sortzeko zailtasunak ditugu askotan.\nPsikologiako gradua ikasten ari zara. Aplikatzen al duzu hori udaleko lanetan?\nBaietz uste dut. Ongizateko zinegotzia izanik, gainera, bi arloak lotuta daude. Behar sozial horiek guztiak ikuspuntu psikologikotik ere begiratzen ditudala uste dut edo espero dut.\nHurrengo hauteskundeetan aurkezteko asmorik ba al duzu?\nEz. Lau urtez ariko naiz zinegotzi lana unibertsitateko ikasketekin uztartuz. Deskantsua behar dut. Aurrerago agian bai, baina zortzi urte jarraian gehiegi da.\n« Egunak edertzearen antzea\n«Asko dira orrazkera berriaren bila datozenak» »


PLASTIKA ETA IKUSIZKOEN HEZKUNTZA: LAUAIZETA BEGIRADAK NAZIOARTEKO ZINEMALDIAN.\nLAUAIZETA BEGIRADAK NAZIOARTEKO ZINEMALDIAN.\n#BEGIRADAK Nazioarteko Zinemaldia martxan da, jada. Sevilla, Madril, Brasil, Donostia eta beste txokoetako lanak izango ditugu ikusgai. #IKERTZE-k antolatzen du. Epaimahaiak aurkeztutako filmen artean batzuk hautatu eta proiektatzen ditu egun hauetan, Trueba antzokian eta Aquariumean. Hainbat atalen artean eskola mailan egindakoak daude ere eta Lauaizetako lan bat hautatu dute, bigarren hezkuntza mailan. Metraje laburreko film hau duela hiru urte egin genuen 3. DBH mailan, Diseinu hautazkoan. Ikasturte amaieran ikusi ahal izan genuen Intxaurrondoko Kultur Etxean, beste lanak, musika eta antzerkiarekin batera. Batxilergoa eta Zikloak egiten ari dira egileak gaur egun: Joseba Oncala, Gorka Arriola, Martin Castro eta Xabier Cuellar. 2. zatiaren zain gauden bitartean, berrikusi dezakegu filma HEMEN.\nnork argitaratua mikelplastika ordua: 16:49\nbeste atalak #komikia. #galtzakomik, #lauaizeta bhi, #plastika 2.0, ANIMAZIOA, ikt, ZINEMA, zinemaldia\n▼ azaroa (7)\n3D DISEINUA ETA ANIMAZIOA. TESTURA ETA ARGIA. BLEN...\n3D DISEINU ETA ANIMAZIOA: BLENDER 2.8 BADATOR!\nDONOSTIAKULTURA - INTXAURRONDOKO KULTUR ETXEA - LA...\nARTE ERAKUSKETA INTXAURRONDOKO KULTUR ETXEAN: WILL...\nTIME-LAPSE. ARGIA HARRAPATU NAHIAN.\nBLENDER 2.8 BADATOR. MOLEKULA BAT SORTU ETA KOLORE...