Larrañaga y Elorzaren eskuburdinak 90 herrialdetara iritsi dira dagoeneko - SPRI\nLarrañaga y Elorzaren eskuburdinak 90 herrialdetara iritsi dira dagoeneko\nEgun, Eibarren 1918an sortutako enpresa gipuzkoarra da munduko bost eskuburdin-fabrikatzailerik garrantzitsuenetakoa\nOskar Prieto, Larrañaga y Elorzakoa enpresa.\nElgoibarko Albitzuri industrialdean kokatuta dago eskuburdinen fabrikazioan diharduten munduko bost enpresa garrantzitsuenetako bat, Larrañaga y Elorza, Oskar Prietok kudeatutakoa, izan ere, duela bost urte, gauzak gaizkien zihoazenean, tailerraren arduraduna izan zenak negozioaren bridei heldu zien bi aldiz pentsatu gabe.\nEhunka urteko ETE honen historia 1918ean hasi zen Eibarko Star arma-lantegiaren babespean, eta denboraren poderioz, negozio-eredua osatuz joan zen burdindegiko produktuak erantsiz: zulagailu txikiak, mailuak edo birabarkiak.\nInstalazioak modernizatzeko premiaren harira, duela hamar bat urte enpresa Elgoibarrera aldatu zen, eta harez geroko eraldaketa sakonari esker, desagertzeko zorian egotetik munduko sektore honetako fabrikatzailerik garrantzitsuenetako bat izatera igaro da. Iazkoa ekitaldi historikoa izan zen enpresarentzat, hainbat modelotako 75.000 eta 80.000 eskuburdin bitartean saldu baitzituen 90etik gora herrialdetako polizia eta segurtasun-gorputzen artean.\nGarai hartan sobera pensatu eta negozioaren kontrolaz jabetzea erabaki izan ez bezenu… seguraski gaur ez ginateke hemen egongo…\nHala da. Arriskatu egin nintzen; animatuta nengoen eta produktua ondo ezagutzen nuenez eta merkatua ere hala moduan, orduko kudeatzailearekin batera trebatu bainintzen, ideia eta aukera ona izan zitekeela iruditu zitzaidan. Baina bai, igerilekura jauzi egitea bezalakoxea izan zen, enpresaren egoera oso konplikatua baitzen, pertsiana ixteko modukoa alegia, inork erremediorik jartzen ez bazion.\nZein da enpresaren egoera bost urte geroago?\nOraingo egoera oso ona da. Azken lau urteotan gora egin dugu merkatuan eta fakturazioan, eta oso-oso pozik gaude. Nazioartean asko mugitu gara eta hortik datoz emaitza horiek. Une honetan, gure eskuburdinak 90 herrialde ingurutan saltzeko gauza gara.\nZenbait eskuburdin modelo fabrikatzen dituzue Elgoibarren?\nAzkenean, eskuburdin guztiak dira antzekoak, gutxienez sektore hau ezagutzen ez dutenentzat. Elorza y Larrañaga enpresan 14 eskuburdin mota ditugu, eta horien arteko desberdintasunak zurruntasuna eta loturak dira, nagusiki; esaterako, batzuek kateak dituzte eta besteek bandak.\nZeintzuk dira salduenak?\nKlasikoak, bizitza osokoak, katea dutenak, altzairuzkoak zein karbonozkoak, baina nikel kolorekoak, korrosioa saihesteagatik eta estetikagatik.\nEta zenbateko iraupena dute?\nIraupena erabileraren eta beste hainbat gauzaren araberakoa da, baina dexente irauten dute bai (barreak), eta hori, egoistak izanda, ez da batere ona gure negozioarentzat, baina tira, hala da. Oro har, 30 urte baino gehiago iraun dezakete, ondo eginda dauden seinale.\nNolakoa da zuen bezeroen profila?\nOso definituta egon da historikoki: gehienbat, segurtasun-gorputzak dira gure produktuak eskatzen dituztenak, polizia zein segurtasun pribatua. Eta lehen esan duduan bezala, 90etik gora herrialdetan saltzen dugu dagoeneko.\nEstatu Batuetan ere bai, nahiz eta, aitortu duzuenez, oraindik bide luzea egin behar duzuen… Zein zentzutan?\nEz da batere erraza herrialde horretara eta merkatu zehatz horretara sartzea. Ez da erraza tamainagatik eta hango enpresekin duten jokaera hermetiko eta protekzionistagatik, neurriz kanpo defendatzen dituztalarik. Kontuan izan behar da herrialde hori oso indartsua dela Segurtasunaren sektorearekin lotutako produktuetan, han geurea bezalako eskuburdin-fabrikatzaileak daudela eta lizitazioak egiterakoan, haiexen alde egin ohi dutela. Baina pixkanaka-pixkanaka sartuz joan gara produktu berritzaile eta bereizgarria eskainiz, eta hori ez dago batere gaizki. Han haztea dugu orain erronka.\nZuen arrakastari lagundu dioten kanpo faktoreak daude?\nEskari handiak estatuek zabaldutako lizitazioen bitartez iritsi ohi zaizkigu; horiexek dira poza eta irabazia ematen digutenak, baina ez dira urtero ateratzen. Beraz, eguneroko tanta deritzonarekin orekatu behar ditugu: kontratu txikiagoak baina erregularragoak, munduko edozein lekutatik egindakoak, egun-egunero gehitzen eta jaten ematen digutenak.\nIaz ia 80.000 eskuburdin saldu zenituzten ekitaldi historikoa osatuz. Nolako aurreikuspenak dituzue 2019a ixteko?\nIazko datuak berdintzeko eta agian gainditzeko bidean gaude. Eta hau albiste ezin hobea da.\nNolako soinua du Euskadik mundura saltzera ateratzen zaretenean?\nOso soinu ona du, ezin besterik esan. Hala gertatzen zaigu bezeroekin, gobernuekin nahiz azokekin, munduko alde batean zein kontrako muturrean. Euskadik marka eta izena ona du, eta oso produktu onak egiteko eta oso modu serioan egiteko ospea. Eta hori, egungo ezegonkortasun eta ziurgabetasunaren erdian, goranzko balioa da.


Zientzia eta zientziari buruzko albisteak • ZUZEU\nAtzo telebistan izan nintzen, tertuliano. Egokitu zitzaigun gaietako bat DEIAk argitaratutako hauxe izan zen:\nEl alcohol deja huella en el ADN de los jóvenes, según un estudio de la UPV/EHU\nEz dut dudatan jarriko izenburua deigarria ez zuenik. Aldi berean hiru gauza zituen: alkohola (gabonetako guraso askoren kezka), gazteak (DEIAren irakurle “nagusi” askoren kezka) eta ADNan “lorratza” uztea, benetan larria ematen duen zerbait.\nTelebistako atala prestatzeko artikulua irakurtzeari ekin nion eta, zinez, kostatu zitzaidan zer esaten zuen ulertzea. Nabarmena zen kazetariak ez zuela gaiaren inguruko inongo ezagutzarik (Europa Pressetik hartutako albistea dela esaten dute sarreran), eta ADN ordez artikulu osoan zehar AND idazteak kezka sortu zidan: zer esango ote du benetan artikuluak?\nZorionez gaur egun ez da zaila zientzia artikuluak eskuratzea. Nahikoa da http://scholar.google.com bilatzailean ezaugarri batzuk ondo jartzea (egileak, urtea, hitz gakoren bat…) eta hemen artikuluaren PDFa. Paperra irakurrita DEIAn agertzen zen albistea beste era batera interpreta behar zela argi zegoen. ADNan “lorratza” uzteak ez du harremanik gure ondorengoek izango dituzten ezaugarri genetikoekin, berez zelulen zahartzeaz gehiago hitz egiten du, eta bai ematen ditu datu kezkagarri batzuk: alkohol gutxi edanda ere (irudian “litroak egiten” agertzen badira ere) minbizia, Alzheimerra edo Parkinsona izateko aukerak handitzen dira. Hau da, artikulua benetan irakurriz gero, titularraren efektuaren azpian geratzen diren beste hainbat datu kezkagarri agertzen direla argi dago.\nZortea izan nuen, telebistan artikuluaren egilea ere izan baitzen, emaitzak azalduz. Oso emakume jatorra eta irakasle ona izatearen itxura duena, bide batez. Berak esan zidan, iragarkietarako tartean, “Nervión” doako egunkarian irakurri zuela albistea eta ez zuela oso ondo ulertu zertaz ari ziren. Hau da, ikerketa baten egileak ez zuen bere tesia ikusten bera aipatzen zuten artikulu batean. Esan zidanez inork ez zion galdetu artikuluaren inguruan ezer ere ez. Kazetariek ulertu ez zuten testu bat hartu, halamoduz laburbildu eta bere izena jarri zuten. Irakurleak interpretazio horretatik aterako duena, zuen kontu.\nBenetan kezkagarria deritzot zientzia eta kazetaritzak duten harremana. Eta uste dut arazo nagusia ez dela erredakzioetan ez dagoela kazetari espezializaturik, baizik eta jada bigarren hezkuntzan ematen den egoera bat: zientzia ikasten dutenek Historia edo Filosofia ere ikasi behar dute (hizkuntzez gain, noski!), baina “letrak” ikasten dutenek ez dute fisika, biologia edo kimika ikasten. Historiari buruz ezer ere ez jakitea oso gaizki ikusia dagoen bitartean, Fisikari buruz tutik ere ez jakitea txalotzen da. Eredu hori sakontzen da Unibertsitatean, edo hala dela uste dut. Egia esan ez dut Kazetaritzan ikasten den guztia begiratu, baina susmoa dut oso gutxi izango direla Zientziari buruz ikasten dutenak. Eta eredu horrek isla du, ondoren, komunikabidetan: hanka-sartze historikoak, politikoak edo geografikoak oso zigortuak dauden bitartean, gutxi dira biologia edo kimikari buruz egindako akatsen nabarmentzeak. Berriro ere, estatistikak egin beharko lirateke, baina susmoa dut bigarrengoak askoz gehiago direla lehenengoak baino.\nBadira, ordea, egoera honi buelta eman dioten hainbat blog eta komunikabide. El Paisek, adibidez, oso zientzia sekzio ona du asteazkenetan (edo bazuen, orain dela 13 urte El Pais asteazkenetan irakurtzen nuenean). Mala Prensa blogak ere adibide itzelak ematen ditu, batez ere zenbakien erabilera okerraz. Bada honen inguruan ere euskaraz argitaratutako liburu bat: “Zenbakirik gabe bizi“. Eta badago, bukatzeko, nire ustez aukerarik zintzoena: ikerketaren egilearekin hitz egitea, are eta gehiago EHUko ikerlaria denean, argitaratutakoa askoz interesgarriago egiteko.\nEuskal Herria independente bateko herritarra izan nahi al duzu?


Hezkuntza aldatzen: December 2016\nMooc honekin hasteko, teknologia eta ikaskuntzaren arteko lotura aztertu dugu. Gaur egun teknologiak eragin handia du hezkuntzan, adibide moduan eskola 2.0 web-ari buruz mintzatu gara, non erabiltzaileen parte hartze, interakzio eta komunikazioa sustatzen den. Hala ere, eszenario berriak sortu dira (jardines variados), eta erabiltzaileak beste moduan batean jokatzen dute, hala nola, mugikor aplikazio berriak sortuz. Ondorioz, web-a bigarren planu batera igaro da.\nPrespektiba digitalaren bitartez, ikaskuntza prozesua eta teknologia batera bideratzen sahiatuko gara. Horretarako, Bloom taxonomiari buruzko ideia berrian eta Allan Carringtonek burututako pedagogia gurpilean oinarritu gaitezke. Aipatutakoa kontuan hartuz, jarduera didaktiko berritzaile bat diseinatuko dugu.\nJarduera berritzailea burutzeko, egunkari digital bat sortzea proposatzen dut. Horretarako, bizitza osasuntsuaren ideian oinarrituko naiz. Esandakoa lortzeko, bizitza osasuntsu bat edukitzeko beharrezkoak diren ekintzei buruz arituko dira, hala nola, zein elikagai behar ditugun, non aurki ditzakegu, zein kirol praktikatu dezakegun, zein ekintza murriztu beharko genuke... Beraz, egunkariak atal ezberdinak izango ditu; elikagaiak, kirolak, murriztu behar ditugun ekintzak eta bitxikeriak. Ikasleek 5 pertsonako taldeetan egokitutako atala irudikatuko dute, erreminta eta aplikazio ezberdinak erabiliz. Proiektu honen iraupena aste batekoa izango da, eta egunero talde bakoitza atal baten gainean ibiliko da lanean, hau da, egunero txandakatu egingo dira. Proiektu honen gaia Gorputz Hezkuntzako eta Informatikako arloarekin bat egiten duenez, aste batez, ordu horiek erabiliko ditugu.\nProiektuaren helburu nagusiak hurrengokoak dira:\n• Erreminta eta aplikazio berrien inguruan trebatzea, motibatzea eta interesa piztea.\n• Bizitza osasuntsu bat edukitzearen garrantziaz ohartzea.\n• Talde handian, talde txikian nahiz modu indibidualean parte hartze aktiboa izatea.\n• Egunkari digital bat sortzea.\nProiektuaren bitartez landuko ditugun akzioak hurrengokoak dira:\n• Bilatu egokitutako atalaren gainean informazioa ( zer da? )\n• Alderatu bizitza osasuntsu bat edukitzearen edo ez edukitzearen ondorioak.\n• Azaldu bilatutako informazioa taldekideen artean.\n• Egiaztatu taldekideen artean batutako informazioa.\n• Sortu egunkari digitalean egokitutako atala taldekideen artean.\nProiektu honen bitartez jarduera batzuk burutuko dira, hala nola:\n• Oharrak hartu\n• Mapa kontzeptualak sortu\n• Egunkari digitala argitaratu\nErremintak eta aplikazioak\nAipatutako guztia kontuan hartuz, hurrengoko aplikazioak eta erremintak dira proiektuan zehar erabiliko direnak:\n• Evernote eta GoConqr\n• Inspiration maps\n• Lucid Press\nMetodologia eta rolak\nProiektu honen bitartez erabiliko den metodologia, errealitatean oinarritutako ikaskuntza izango da. Horretarako, ikasleak haien ikaskuntza prozesuaren protagonistak izango dira, diseinuan, sormenean, ebaluazioan... Proiektua esanguratsua izateko hurrengoko atalak kontuan hartzea beharrezkoa izango da:\n• Ikasleen kuriositatea sustatzea\n• Ikasleen parte hartze aktiboa bultzatzea gelan eta plataforman, bai taldean eta baita modu indibidualean ere.\n• Beharrezkoa diren gaitasunak garatzea.\n• Ikasle eta irakasleen arteko “feedback”-a eta berrikustea bultzatzea.\nIrakasle eta ikasleen rolak aktiboak izango dira. Irakaslea, momentu osoan ikasleekin kontatuan egongo delako haien lana gidatzen eta ikasleak, haien proeitkua sortuko dute eta gainerako kideei laguntza eskainiko diete.\nEbaluazioa jarraitua izango da, hau da, prozesu osoa aintzat hartuko dugu. Horretarako irakasleak,kontuan hartu ditu ikasleek burutzen dituzten jarduerak, erabiliko diren aplikazio eta tresna ezberdinetan jarritako motibazioa eta jakin-mina, taldeetan nahiz modu indibidualean edukitako parte hartzea... Horrez gain, ikasleek koebaluazioa egingo dute, hots, ikasleek haien artean ebaluatuak izango dira, taldeetan sortuko dituzten errubrikak erabiliz. Bukatzeko, irakasleak azken ebaluazio nik burutuko du, egunkari digitalari buruzko azalpena izango dena.\nEgilea: Itxaso Sainz Bilbao ordua: 18:02 iruzkinik ez:\nIkasturte honetan MOOC batean parte hartzeko aukera izan dut. Hain zuzen ere, MiriadaX-ek eskaintzen duen “Nuevos escenariosde aprendizaje digital”-ean. Bertan teknologia hezkuntzan eta era berean, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuan txertatzeko hainbat azalpen baliagarri aurkitzeko aukera izan dut. Bertan, ekintza ezberdinak burutzea proposatu zidaten eta ideai egokia iruditu zait zuekin partekatzea.\nEgilea: Itxaso Sainz Bilbao ordua: 17:44 iruzkinik ez:


Genero eta etxeko indarkeria kasuek ez dute behera egin Araba, Bizkai eta Gipuzkoan | Gizartea | Berria\nGenero eta etxeko indarkeria kasuek ez dute behera egin Araba, Bizkai eta Gipuzkoan\n2015eko memoria aurkeztu du EAEko Fiskaltzak. Beste delituetan beheranzko joera dago. Juan Kalparsorori emakumeen aurkako indarkeriaren arloan zeregin handia dagoela iruditzen zaio.\nJuan Kalparsoro eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako fiskalak, iaz, 2014ko txostena aurkezten Monika del Valle / Argazki Press\nIaz, 105.232 aurretiazko diligentzia abiarazi ziren Araba, Bizkai eta Gipuzkoako auzitegietan; 2014an baino %3,86 gutxiago izan ziren. Juan Kalparsoro EAEko fiskal nagusiaren esanetan, azken urteetako beherako joerari eutsi zaio. Izan ere, 2014an, 109.468 abiarazi ziren; 2013an, 115.520; 2012an, 124.898; eta 2011n, 127.325. Bereziki, Bizkaian nabarmendu da beherakada. Presazko eginbideek ere behera egin dute 2011tik. "Baikor" agertu da Kalparsoro, baina ez du "atsegin hartua" geratu nahi izan. Helburu berriak ipini behar direla iruditzen zaio. Eta horietako bat genero indarkeria eta etxeko indarkeria dira. Bi kasu horiek izan baitira delitu kopuruak gora egin duten bi arloak.\nHain zuzen ere, genero indarkeriari lotutako auzibideek %2,11 egin zuten gora iaz; 5.800 auzibide abiarazi ziren. 1.640 epaitan zigortu zen erasotzailea. Iaz, andre bat hil zuten Araban eta bi Bizkaian. Fiskaltzak proposamen bi egin ditu. Batetik, auzibideak irauten duen bitartean ikertua zaintzapeko askatasunean ezartzea eskatu du Kalparsorok, aldentzeko agindua sarri ez delako nahikoa izaten. Bestetik, ez du nahi delitua aitortu izana aringarritzat hartzea.\nInternet eta sare sozialak bereziki aipatu ditu, sexu abusuak egiteko erabiltzen delako gero eta gehiago. "Ez dira kopuru handiak, baina ondorioak oso larriak dira, biktimak normalean adingabeak izaten direlako", ohartarazi du. 2015eko Zigor Kodearen erreformak grabatutako irudiak zabaltzea tipifikatu izana goraipatu du, baina iruditzen zaio oraindik badirela tipifikatu beharreko beste delitu batzuk; adibidez, biktimaren identitatea ordeztea.\nEtxe barruko indarkeriaren kasuan, seme-alaben erasoak sufritzen dituzten gurasoen kasuen gorakadak larritu du Kalparsoro. 2014an 495 izan ziren, eta, iaz, 549. Asko kezkatu du erasotzaileak gero eta gazteagoak direla ikusteak. Gora egin du, halaber, seme-alabei erasotzen dieten gurasoen kopuruak: 407tik 472ra.\nEuskal Herriko errepideetan 85 lagun hil dira istripuz urtebetean\nPandemiak 2020an eragindako geldialdiaren ostean, 2021ean gidariak berriz atera dira errepidera, eta, horrekin batera, %20 ugaritu dira heriotzak. Hildakoen %82 gizonezkoak izan dira\nBeste urte berezi bat elkarrekin, kalitatezko kazetaritza bidelagun\nBeatriz Zabalondo - Martxelo Otamendi\nItxitako ikasgelarik ez dagoela nabarmendu du Jokin Bildarratzek


About: Osasuna futbol kluba\nClub Atlético Osasuna Iruñeko eta Nafarroa Garaiko futbol talde nagusia da. Espainiako Lehen mailara jitzuli da aurten. Iruñean sortu zen, Gazteluko plazan zegoen Cafe Kutz zaharrean, 1920ko azaroaren 17an, Sportiva eta New Club taldeak batzean. Nolanahi ere, gerora egindako ikerketa biografikoek data hori zalantzan jarri dute, eta urte bereko urriko lehen asteetara aurreratu.\nClub Atlético Osasuna Iruñeko eta Nafarroa Garaiko futbol talde nagusia da. Espainiako Lehen mailara jitzuli da aurten. Iruñean sortu zen, Gazteluko plazan zegoen Cafe Kutz zaharrean, 1920ko azaroaren 17an, Sportiva eta New Club taldeak batzean. Nolanahi ere, gerora egindako ikerketa biografikoek data hori zalantzan jarri dute, eta urte bereko urriko lehen asteetara aurreratu. (eu)\ndbpedia-cs:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-de:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-el:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-es:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-fr:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-id:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-it:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-ja:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-ko:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-nl:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-pl:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-pt:Osasuna futbol kluba\ndbpedia-wikidata:Osasuna futbol kluba\ndbr:Osasuna futbol kluba\nwikidata:Osasuna futbol kluba\nClub Atlético Osasuna (eu)


Trenak ekarririkook eta aberria - GARA\nTrenak ekarririkook eta aberria\nTxikitan oporretan nora joango ginen elkarri galdeturik, Barakaldon, behintzat, den-denak joaten ziren �herrira� eta �herririk� ez geneukanok ginen arraroak\nAberri Egunaren harira asteburu honetan argitaratu du Miren Amurizak artikulu polit bat 7Kn, �Argamasilla de Calatrava� izenburuaz. Nire txikitako hainbat kontu ekarri zizkidan burura. Hala ere, gauza batzuk antzekoak izan arren, Ezkerraldeko ikuspegia, esan barik doa, oso ezberdina da. Espero dut zenbait galderari erantzuteko baliagarria izatea.\nTxikitan oporretan nora joango ginen umeok elkarri galdeturik, Barakaldon, behintzat, den-denak joaten ziren �herrira� eta �herririk� ez geneukanok ginen arraroak. Arrazoi ezberdinengatik, ez gindoazen gurasoen herrira; beraz, ez geneukan herririk. Barakaldo bera ere ez zelako gure herria, ez zen herria, ez zeukan herri historiarik ez herri jokabiderik. Denok ginen trenak ekarririkoak. Herri sortu berria zen, artifiziala eta zikina. Eta pertsona orok behar du pertenentzia sentimendua, barru-barrukoa da. Horregatik neskato haiek joaten ziren �a su pueblo�.\nSustraiak beste nonbait edukitzea ez da gauza txarra, aberasgarria baino. Eta gure herrian hainbat eta hainbatek dauzkate sustraiak hemendik oso urrun. Horrek ez du esan nahi askotan, pentsatu baino gehiagotan, bertokoak ez direnik. Agian ez daukate euren burua abertzaletzat (�abertzale� berbaren konnotazioak kontuan hartuta), are gutxiago -eta askotan konfunditzen dugu hori- ezker abertzale- tzat, baina bai bertokotzat, euskal herritartzat. Hain zabala den zati sozial hori da kontuan hartu behar duguna Estatua eraiki nahi badugu.\nGeure burua euskalduntzat, Euskal Herria aberritzat, abertzaletzat, daukagunok sarri askotan horrela jotzen ez dutenak lerro imajinarioaren beste aldean, justu kontrako aldean kokatzeko ohitura izaten dugu. Bere burua abertzaletzat jotzen ez duenak ez du zertan espainol nazionalistatzat jo. Esan barik doa horrelakoak ere badaudela, baita herri euskaldun petoetan ere.\nGure nazioa anitza da eta ezin dugu identitate bateratu edo komunik sortu, aniztasun horrek berez galarazten digulako. Beste nazio batzuetan bestelako identitateak egotea ez da oztopotzat hartzen. Gurean horrela izateko arrazoia sinple bezain konplexua da: euskal nazioaren izaera eta, beraz, bere aniztasuna ere, espainiar eta frantses estatuen eraginez urtzen da. Autodefentsa mekanismoz mugatu eta polariza- tzen dugu, gure berdin-berdinak ez direnak gatazkaren beste aldean automatikoki kokaturik.\nEzkerraldeko bati baino gehiagori entzun izan diot ezker abertzaleak euste-hormaren funtzioa betetzen duela. Eta egia da. Baina euste-horma horrek zati txiki-txiki bati eusten dio, erabili ahal diren hainbat adreilu bidetik galdu dituen bitartean. Francoren Espainiatik alde egindako ezkerreko langileek ezkerreko mezua behar zuten, Bizkaiko beste herri batzuetan ezkerreko mezuak batzuetan pikor egiten duen bezala. Eta punkaren herrian, nork behar zuen kortse bat, are gutxiago gaztetan?\nSasoia da konturatzeko eskualde batzuetan funtzionatzen duen �euskal esentzia� beste batzuetan ez dabilela. Eta berez murrizten digula independentismoa indartzeko aukera.


Juan Yakuzan bixitz oroigarrijak\nAzkengo urte onetan, atzerrijan gazozalarik, aberrtzalerik asko juan yakuz, euzko-jaun agurrgarrijak eta maitagarrijak, itzalgarrijak eta oroigarrijak: Solano, Arzeluz, Arrbeloa, Maurolagoitia, Arana-Goiri'tarr Koldobika, Eizagirre, Errotaetxe, Ziaurritz eta besterik asko, ixendatu ezin dodazanak, ixen-lerrokada aundija ixango zalako, baña neure goguan ondo josijak dodazanak.\nArana-Goiri'tar Koldobika ondiño aldi luzia eztala il yakularik, zoritxarreko izpar bi arrtu doguz, bata Euzkadi-barrutik eta bestia Euzkadi-alde onetatik. Orain egun gitxi dirala, Errotaetxe'tar Iñaki il zala jakin gendun eta egunokaz Ziaurritz'tar Dorota il yaku. ¡Goyan begoz euzko-jaun oroigarrijok!\nArana-Goiri'tar Koldobika, Sabin bere anayarekin, Euzko-Alderdi Jeltzalia'ren iraslia ixan zan eta gero, urte askotan, Alderdi beraren Lendakarija. Errotaetxe be, orain ogeiren bat urte dirala, Euzko-Alderdi Jeltzalia'ren Lendakarija ixan zan. Eta baita Ziauraitz be Euzko-Alderdijaren Lendakarija ixan zan, azkengo urte onetan, Euzkadi'ko gudea asi zanetik ona. Guztijok maitatubak ixan dira, tu guztijen itzalgarrijak, gixon onak eta zinduak ixan ziralako.\nDonibane-Loitzun'en ilda Ziaurritz jauna, bere emazte ona ta bere aizkidiak inguraturik eta Donibane'n bertan txadonkixun nagusijak egin dabez bere goguaren aldez. Nik uste-dot oraingo Ziaurritz jauna, nire aizkide aundija ixan zana, Donokija'n dagola, ainbeste maite eban Jaun-Goikua'ren onduan, baña olan eta guztiz be, bere goguaren aldez otoi beruak zuzendu biarr-dautsaguz Goikua'ri.\nAitatu dodazan iru erijotz orrekin Euzko-Alderdi Jeltzalia'k galtze aundija ixan dau, aldi gitxi orretan, ba, iru bixitz oraigarrijak juan yakuz.\nOrain, Euzko-Alderdi Jeltzalia Lendakari-barik lotu da, ija umezurtz, eta guk guztijok, bere aizkidia eta jelkidiak, negarrez eta intziriz gagoz. Baña Goiko Jaun Ona'k olan gura-ixan dau-eta, bere naya onesten dogu. Besteren bat bidalduko dausku, arek irurok baxen ona ixango dana.\nAzkengo aldi onetan euzko-aberrtzaliok, jeltzaliok, amaibako jasan eta zoritxar ixan doguz ta danak gogo onez eutsi doguz, beste aldi zoruntsubaguak etorriko yakunen ustez ta itxaropenez. Eta etorriko dira, bai bein, Jaun-Goikua eztalako aiztuten Bera maite daben bere seme onakin. Eta gurekin be ezta aiztuko, noski.\nZiaurritz'en emazte onari gure saminoroipena, aren goguaren aldez otoi bat eta ¡gero arrte!


Kontzertu eta jaialdien kardioprotekzioa AED desfibriladoreekin\nDEA desfibriladoreak kontzertu eta musika jaialdietan\nSalvaVidas proiektua\tBloga 03 2021 June\t Ikusia 7362\nKardioprotekzio zerbitzuak eskaintzen ditugu kontzertuetarako, ekitaldietarako eta jaialdietarako, espazio kardio seguruak alokatzeko DEA desfibriladoreekin, kardiopatiak zure musika gertaera guztiak eta bat-bateko heriotzaren aurkako ikuskizunak babesten ditugu.\nMusika ikuskizun hauen itzulera errealitate bat da, orain gobernuak baimentzen duenean koronabirusaren infekzio kopurua gutxitu delako eta dagoeneko txertatutako pertsonen kopurua handitu delako, aisialdiko ekintza masibo hauek antolatu eta berriro programatu dira, hala nola kontzertuak edo jaialdiak, beharrezko segurtasun neurri guztiak hartuz, hala nola jende kopuru txikiagoa sartzea, metro eta erdi banatzea edo nahitaezko maskara erabiltzea.\nNeurri horiek guztiek ez dute esan nahi mota honetako ikuskizunak jende ugari egoteari uzten diotenik, oraindik ere kopuru handia dira norbaitek bihotz-geldialdi bat izan dezakeenean kontuan hartzeko. Hori dela eta, bereziki beharrezkoa da jende kontzentrazio handia duten ikuskizunetan DESA desfibriladore bat edukitzea.\nDEA DESA desfibriladoreak musika jaialdietan eta kontzertuetan\nBihotz-arnas geldialdia izateko probabilitatea handitzen da jendearen kontzentrazioa ikusita. Beti ere kontuan hartu beharreko zerbait da, jendearen pilaketak asko suspertzen du susperraldi posible baten edo osasun zerbitzuek beraien ekintzak..\nErrealitatea da leku horietan ere gehienek huts egiten dutela kardioprotekzio arazoetan, ez dutela desfibriladore baterako sarbide erraza edo osasun zentro batetik gertu daudela.. Gainera, oraindik ere jendetza ugariko espazioak dira, non pultsazioak handiak diren eta jendea adin guztietakoa den, batez ere helduena, eta jendearen jendez gainezka dagoenez, korapilatsuak izan ohi dira, larrialdi zerbitzuak erabateko erraztasunez iritsi ahal izateko.\nOraindik ez dago hori eskatzen duen araudirik, baina bihotz erreskate estazio bat jartzeak estatistikoki kontzertu edo jaialdi batean estatistikoki bat-bateko bihotzekoa jasaten duenari bizitza salba diezaioke.\nEkitaldiko giza taldearentzako Oinarrizko Bizitza Laguntzeko ikastaroa egiten dugu\nGailu mediko horiek edukitzea bezain garrantzitsua da arduradunak langileak oinarrizko bizitza euskarrian eta desfibriladorearen erabileran trebatzea bezain garrantzitsua da. Bihotzekoak bizia salbatzeko ezinbestekoa da garaiz jardutea, beraz, egoera hori aurreikusten jakitea, kalitatezko bihotz masajea egitea eta AED DESA behar bezala erabiltzea funtsezko faktoreak dira biktima bizirik mantentzeko agintariak osasunera iritsi arte.\nEz dezagun ahaztu bihotzeko arazoak direla gure heriotzaren arrazoi nagusia eta beharrezkoa dela arazoa tratatzeko ahalik eta azkarren jardutea. Hori dela eta, kanpoko desfibriladore erdi-automatikoak edo DESA izatearen garrantzia azpimarratu nahi dugu jende ugari hartzen duten kontzertuetan, ekitaldietan, jaialdietan eta ikuskizunetan.\nEspainian 30.000 heriotza daude ospitaletik kanpoko bihotz-geldialdien ondorioz. Zentzu horretan irtenbide bakarra bentrikuluko fibrilazioa aplikatzea da; hori ez aplikatzeak esan nahi du ospitalera bizirik iristen ez direnen% 30aren barruan dagoela.\nAzpimarratu bereziki kardioprotektatzeko gertakari masiboen garrantzia\nCOVID19an zehar bihotz-geldialdiaren ondorioz bizirautea txikia da, lehen bost minutuak funtsezkoak dira bihotzekoak izan aurretik bizirauteko aukerak% 90 arte handitzen dituztelako. Hori dela eta, kanpoko desfibriladore erdi-automatikoak edo DESA instalatzeaz gain, jendeak trebatu egin behar du haiek behar bezala kudeatzeko eta, ahal dela, geldialdia lehenbailehen antzemateko.\nNola instalatu desfibriladore bat ekitaldi handi batean?\nProyecto Salvavidas-en kanpoko desfibriladore automatikoa egotea aholkatzen dugu eskala handiko aisialdiko ekitaldietan ez ezik, kontzentrazio handiak dituzten leku publiko edo pribatuetan ere, hala nola merkataritza zentroak, futbol zelaiak, kiroldegiak, hotelak ...\nDEA DESA kardioprotekzio programa hau osatzea gomendatzen dugu:\nIkuskaritzarako sarbidea, gunean dauden beharrak aztertuz, kokapenarekin eta programaren ezarpenarekin.\nDoako birziklapenerako prestakuntza, FUNDAEk diruz lagunduta\nLifeguard Project Espainiako kardioprotekzioko ekimen nagusia da, kanpoko 17.000 desfibriladore baino gehiago instalatuta dauzka enpresa eta entitateetan, galdetu gure txataren edo harremanetarako formularioaren bidez. Jarri gurekin harremanetan eta aprobetxa itzazu ZOLL MEDICAL bezalako marken eskaintza bereziak eta prezio aukerak.\nDeitu diezagukezu 900 670 112 Astelehenetik ostiralera: 9: 00-etara 6-era: XNUMx pm


septembre 2006 : Tous les messages - Ttattola\nieeep, 30eko bazkariarentzat izenak emeki heldu dira bainan segurki, ta iduri du multxo pollit bat izanen girela... Bitartean guk lanean segitzen dugu ta hor duzue Urriaren 13an antolatuko dugun kontzertu ttikia... Bi taldeak pauekoak dira, ta itzuli bat egiten dute hemendik haien musika berezia aurkezteko. Entzun nahi baduzue horrat joan behar da: http://www.myspace.com/tetsuoduet http://www.myspace.com/prosperr Horra azken berriak! Ikus arte... a bai ta ez ahantz argazki berriak badirela kuriosentzat...txuz!\nPosté par ttattola à 10:50 - Commentaires  - Permalien [#]\nmiamiam ta miam!\nBazkariaren berri freskoak... Beraz azkenean irailaren 30ean da,larunbat eguerditan. Hola biharamunean lasai lo iteko... edo uztaritzen segitzeko! "Menua" :zintzur bustitzea pintxoekin, ondotik marmitako, ardi gasna, bixkotxa, kafia, patxarana, arnoa... ta dena 12 eurotan bakarrik! izena emaiteko, xehetasunak galdetzeko: jon 0614639454\nPosté par ttattola à 19:30 - Commentaires  - Permalien [#]\nIupi!!!! Gurmantzarzikin guzieri! Irailaren 24ean, igande eguerditan, bazkari bat antolatzen dugu TTattolan! Deneri idekia da, ta agian ainitz izanen gira! "Menu" a ez da oraindik finkatua bainan ez kezka, segurki biziki ona izanen da... Xehetasun gehiago fitexko... Izenak emaiteko Jon deitu behar da 06 14 63 94 54 zenbakira.\nPosté par ttattola à 20:51 - Commentaires  - Permalien [#]\nHerria astekarian ikusia izan da igande huntan antzerki bat izanen zela ttattolan... guk ere hola jakin dugu! Ez dakigu nork erran dien bainan ez da deus igande huntan, barkatu jendea mugitu bada. Txuz!\nPosté par ttattola à 14:35 - Commentaires  - Permalien [#]


Irun | Euskadiko herriak eta hiriak | Turismoa Euskadi - Turismoa Euskadin\nIparralderekin mugan, Irun borroka epikoen agertokia izan da, eta horien ondorioz, bertako ondarearen zati handi bat hondatu zen. Nolanahi ere, 2.000 urte baino gehiagoko historia duenez, bisitatzeko moduko ondare arkitektonikoa du. Gainera, mendi ederrek, hala nola Aiako Harriak (837 m) eta Jaizkibel (545 m) mendiek, eta San Martzial tontorrak inguratzen dute udalerri hau.\nIrunen bisitatzea merezi duten leku interesgarri asko daude. Alde zaharretik gertu dagoen Santa Elena baseliza, adibidez, gurtzarako lekua izan zen mende luzez, eta hainbat hondar arkeologiko aurkitu zituzten bertan. Junkal eliza dotorea, bestalde, Monumentu Historiko Artistiko izendatu zuten. Barruan, Junkaleko Ama Birjinaren irudi gotikoa dauka, Gipuzkoan dagoenik zaharrena. Ezin ahantz daiteke Urdanibia jauregi errenazentista ere.\nOndoren, San Martzial mendian bertako baseliza ikus dezakegu. Irungo gunerik ederrenetakoa da. Ermitaren alboan, Txingudiko badiaren bista zoragarriak eskaintzen dituen behatoki zoragarria topatuko dugu.\nPlaiaundi Parke Ekologikoa, ingurune natural aparta\nInguruneari dagokionez, Aiako Harria nahitaez azpimarratu behar da, altxor ugari gordetzen baititu. Halaber, natura maite duen orok aukera paregabea dauka Plaiaundiko Parke Ekologikoan orotariko animaliak eta landareak ikusteko. Horrez gain, Konpantzia irla ere leku erakargarria da. Gune liluragarri horretan hitzaldiak egiten zituzten XVII. mendean.\nIrun ekainaren amaieran bisitatzea erabakitzen duenak San Martzial jai tradizionalez gozatzeko aukera izango du. 1552an irundarrek frantsesen aurka lortutako garaipena ospatzeko ekainaren 30ean egiten duten alardea da egun horietako ekitaldi nagusia. Goizean goiz ekiten zaio alardeari, konpainia guztiak ondo jantzita eta, hiriko kaleak zeharkatu ostean, San Martzial mendira igotzen dira. Han, erromeria itzela egiten dute hiritarrek.


Miren Gorrotxategik adierazi du Eneko Andueza PSEren idazkari nagusiak ezkerrera begira, balizko bide berriak iradokiz, esandako hitzak gustura hartu dituztela Elkarrekin-Podemosen.\nMiren Gorrotxategi Elkarrekin-Podemoseko Legebiltzarreko bozeramaileak "Faktoria"n egindako elkarrizketan onartu du gustura hartu dituztela Eneko Andueza PSEren idazkari nagusi berriak ezkerrera begira, balizko bide berriak iradokiz, esandako hitzak: "Gustura hartzen ditugu hitz horiek baina ekintzetan nola gauzatzen den ikusi behar da. Andueza saiatu da beste soinu berri bat sortzen eta, printzipioz, musikak ez du soinu txarrik".\nGorrotxategiren hitzetan, denborak arrazoia eman die eta ezkerreko hirukoa lortzeko helburua errazagoa izan daiteke orain, "ez bakarrik euskal gizarteak merezi duelako, egoera politikoak ahalbidetzen duelako baizik. Udaletxeetan hasi dira, eta autonomia mailan beste bi alderdiak (PSE eta EH Bildu) hasi dira horrelako aukerak aipatzen. Ikusi behar da egunerokoak zer ematen digun baina printzipioz posibilitate hori gero eta gauzagarriagoa ikusten da".\nEstatuan Yolanda Diaz ministroak ezkerreko indarrak metatzeko hasi duen ekimenaz, pozik eta itxaropentsu mintzatu da, eta ukatu egin du Unidas-Podemosen baitan errezelorik piztu dezakeenik. "Niregan eta nire inguruan esperantza bizia sortu ditu", adierazi du. Euskal Herrian ere antzera jokatzearen alde azaldu da, baina onartu du oraindik ez dela hemen mugimendurik izan.\nJaurlaritzaren aurrekontuei buruz, Gorrotxategik iragarri du Elkarrekin-Podemosen exekutibak gaur duela bilera gobernuari kontraproposamen bat aurkeztu edo negoziaketa bidea agortutzat emateko: "Ostiralean jaso genuen Jaurlaritzaren erantzuna, asteburuan lanean aritu gara, eta gaurko bileran erabakiko dugu zein den gure hurrengo urratsa". Pedro Azpiazuren taldeari aurkeztutako proposamenen artean, segregazioaren aurkako hitzarmen bat lortzeari garrantzi berezia eman dio: "Aurrekontuena oso momentu ona da ikusteko gobernuak zer-nolako konpromisoak hartzen dituen arazo zehatz bati bide emateko, helburu politikoetarako dirua behar delako".\nAzkenik, ziurtzat eman du Auzitegiek covid ziurtagiriari argi berdea emango diotela, baina iritzi dio ez dela nahikoa, eta indar gehiago egin beharko litzatekeela airearen kalitate ona bermatzeko.


Interneteko bilatzaile ekologiko nagusiak | Consumer\nBilaketak Interneten egiten badituzu, bilatzaile ekologikoen bidez, itsasoak salbatu, zuhaitzak landatu edo edateko ura eman dezakezu.\narabera: Ostirala, 2021eko abenduaren 03a\nAgintariak aldian-aldian biltzen dira gailur handietan, klima-aldaketaren aurkako ekintzak bateratzeko eta planeta salbatzeko (azkena, COP26, Glasgown). Baina, "erabaki handiez" gain, guztiok murriztu dezakegu gure ingurumen-aztarna, eta lagundu dezakegu berotze globala geldiarazten. Hondakinak bereizteaz, birziklatzeaz edo garraiobide iraunkorrak erabiltzeaz gain, Interneten nabigatzen dugun bitartean planetari lagun diezaiokegu, eta oso erraz: bilatzaile ekologikoekin. Bilaketa-motor horiek erabiltzea kontsumo iraunkor eta arduratsuko modu bat da, funtsezkoa ingurumena zaintzeko.\nZenbat kutsatzen du Internetek?\nInternet herrialde bat balitz, munduko seigarren herrialdea izango litzateke. Datu hori nahikoa ez balitz Internet nola kutsatzen duen ulertzeko, gehiago dago, Greenpeace erakundearen ‘Clicking Clean de 2017’ txostenean adierazten den bezala: “Kalkulatzen da informazio-teknologien sektoreko energia-aztarna munduko elektrizitatearen %7 inguru kontsumitzearen baliokidea dela”.\nIzan ere, Sarean nabigatzeak arrastoa uzten du. Eta asko! Hala, AST (Zerbitzu Telematikoen Aragonesa) Twitter-en argitaratu duenez, egiten dugun bilaketa bakoitzak 0,2 – 7 gramo CO2 askatzen ditu ingurumenean (mila bilaketa kilometroko auto bat gidatzearen baliokide dira). Kopuru horiek oso handiak dira, kontuan hartzen badugu minuturo 4.497.420 bilaketa egiten direla munduan Googlen eta 390.030 aplikazio deskargatzen direla, Domoren ‘Data Never Sleeps 7.0’ urteko azterlanaren arabera. Enpresa horrek datuak erabiltzaileekin konektatzen ditu enpresentzat.\nOraindik zalantzak dituzu? Internetek ingurumenean duen eraginari buruz modu errazean jabetzeko, Joana Moll artista eta ekintzaileak CO2GLE sortu du, Googleren bilaketetatik abiatuta segundo bakoitzean zenbat CO2 sortzen den denbora errealean ikusteko aukera ematen digun tresna.\nZer diren bilatzaile ekologikoak eta nola funtzionatzen duten\nEspainiako gizartearen zati handi batek ingurumenarekin konpromisoa du. Izan ere, biztanleen %67k onartzen du haien narriadura arazo oso kezkagarria dela, eta ehuneko hori %78koa dela 30 urtetik beherakoen artean, Koalak eta Empírica Influentials and Research-ek egindako inkesta baten arabera. Hala ere, Interneten nabigatzean ez dute bilatzaile ekologikorik erabiltzen, ez baitakite nola funtzionatzen duten.\nNola jakin gehiago? Hauek dira bilatzaile iraunkor horien ezaugarri nagusiak:\nIrabazien zati bat ingurumen-proiektuak finantzatzeko erabiltzen dute, hala nola basoberritzea, itsasoen garbiketa eta abar.\nBilatzaile berdeek energia berriztagarriak erabiltzen dituzte beren zerbitzarietan.\nOhiko batek bezala funtzionatzen dute, Google, Yahoo edo Bing bezala, eta bilaketen emaitzak berdin dira.\nNabigatzaile ekologikoak doakoak dira.\nErabiltzaileen datu pertsonalak ez dituzte biltzen, eta horrek segurtasun handiagoa eta kontsumitzailearentzako publizitatearen inbasio txikiagoa dakar.\nGardenak dira: erabiltzaileen bilaketek sortutako diru-sarrerak eta nola gastatzen dituzten erakusten duten txostenak argitaratzen dituzte.\nKutsatzen ez duten bilaketa-motor nagusiak\nZure bilaketak ekologikoki egitea erabakitzen baduzu, hauek dira bilaketa-motor garrantzitsuenetako batzuk:\nEkosia: zuhaitzak landatu\nBilatzaile ekologikoetan ezagunena da. Christian Kroll alemaniarrak sortu zuen 2009an, eta irabazien % 100 klima-ekintzara bideratzen du (% 80, basoberritzera). Brasil, Indonesia edo Burkina Fason zuhaitzak landatzeko proiektuak ditu.\nhiru.com: ur gehiago\nBilatzaile honekin egiten duzun bilaketa bakoitzean, edateko ura emango diezu behar duten gune eta pertsonei. Bilaketetan lortutako diru-sarrerak edateko uraren iturri jasangarriak eta eskuragarriak eraikitzeko erabiltzen dira.\nEkoru: garbitu plastikoak ozeanoan\nEkorun bilaketa egiten duzunean, Big Blue Ocean Cleanup ingurumen-erakundeari laguntzen diozu ozeanoetako plastikoak garbitzen eta arriskuan dauden itsas animaliak erreskatatzen. Posidonia operazioaren bidez itsasoko larreak birlandatzen ere lagunduko duzu.\nGainera, erabiltzen duzun bitartean aurrezten diren co2-emisioei buruzko informazio erreala ikusteko aukera ematen dizu bilatzaileak.\n— Ecogine: ingurumen-elkarteentzako funtsak\nFrantziako bilaketa-motorra da, ingurunearekin konprometitutako hiru ikaslek sortua. 2008az geroztik, Googlek Google Frantziaren bilaketen onura guztiak Ecogine.organ-era bideratzen ditu, eta horiek funtsen %100 ematen diete erabiltzaileek aukeratzen dituzten Hego Amerikako eta Frantziako ingurumen-elkarteei.\nDirua aurreztu nahi duzu? Egin zaitez ekologiko


Berdintasun plana osatzeko galdetegia martxan da - Getariako Udala\nPosted by Ibon Gereka in Albisteak, Gizarte zerbitzuak, Partehartzea\n2021ean Getariako Udalak Getariako emakumeen eta gizonen berdintasun diagnostikoa osatzeko prozesua martxan jarri du Emun Aholkularitzaren laguntzarekin. Prozesu horren baitan, herritar guztiei galdetegi bat luzatu nahi diegu herrian emakumeen eta gizonen berdintasunaren inguruko iritziak eta beharrak identifikatzeko.\nGaldetegi horretan bildutako informazioa Getariako berdintasun egoeraren argazkia osatzeko baliagarria izango da, bai eta eragiteko eremu nagusiak bistaratzeko ere.\nGaldetegia betetzeko bi modu egongo dira: eskuz eta online.\nEskuz betetzeko udalak triptiko bat buzoneatuko du herri etxe guztietan eta ondoren erantzunak udaleko buzoian edo udalean bertan utzi ahal izango dira.\nOnline galdetegiari dagokionez, bide ezberdinetatik zabalduko da: udalaren sare sozialak, whatsappa, etab.\nKLIKATU HEMEN ETA OSATU GALDETEGIA\nGaldetegia betetzeko epea irailaren 20tik urriaren 8ra bitartekoa izango da.\nTags:berdintasun plana, Getaria, Getariako Udala


Arabako Errioxako ardo bati eman diote urrezko domina mundu mailako txapelketan - GARA\nArabako Errioxako ardo bati eman diote urrezko domina mundu mailako txapelketan\nArabako Errioxako ardoak mundu mailan sona handia duela gauza jakina da, eta izen on hori are hobea izango da Lar de Paula upategiaren ardoak mundu mailako txapelketetan sari nagusia eskuratu ostean.\nArabako Errioxako Lar de Paula upategiak urrezko domina eskuratu du Brusela 2010 izeneko mundu mailako ardo txapelketan. Saria 2005ko ardoagatik jaso du aipatu upategiak, eta horrez gain, 2007ko uztagatik zilarrezko domina irabazi du. Txapelketako epaimahaia ardoaren sektoreko aditu ezagunenek osatzen dute, eta aurtengo edizioan berrogei herrialdetako sei mila bat ardo dastatu dituzte. Horien guztien artean gailendu da Bilar herrian mahastiak dituen upategia.\nAurtengoak ez dira, ordea, 2005ean sortutako Lar de Paulak jaso dituen lehenengo sariak, izan ere, upategiak atzo nabarmendu zuenez, iaz hogei sari baino gehiago lortu zituen, ekoizten dituen ardo mota desberdinekin. Gaur egun, 800.000 mila kilo mahats eta 500.000 litro ardo ekoizten du upategi honek, eta ekoizpenaren %60 AEBetara, Alemaniara, Britainia Handira, Holandara, Poloniara, Txekiar Errepublikara eta Suitzara esportatzen du.\nLondon Wine 2010\nBestalde, gaur hasiko da London International Wine 2010 azoka, eta han izango dira Arabako Errioxako sei upategitako ordezkariak, Lakuako Ingurumen, Lurralde Plangintza, Elikadura eta Arrantza Sailaren pabiloian. Azoka sonatua -30. edizioa du aurten- ostegunera arte egongo da zabalik. Merkatu ingelesa tradizioz Arabako Errioxako ardo kontsumitzaile garrantzitsua da, Europa mailan ardo inportatzaile garrantzitsuenetarikoa baita.\n�Potentzial handiko merkatua da, bai esportatzaile berrientzat, bai eta merkatuan barneratuta dauden upeltegientzat, beren merkatu kuota mantentzeko edota handitzen saiatzeko�, adierazi zuten atzo aipatutako Lakuako sailetik.\nMundu osotik heldutako milaka lagunek hartuko dute parte Londresko azokan, eta bertan, hainbat motako ardo dastatzeez gain, edari honekin zerikusia duten mintegiak eta hitzaldiak izango dira, 2010.londonwinefair.com webgunean azaltzen den legez.


Hiru arrasatearrek Silicon Valley bisitatuko dute, ikasteko gogoz | Kimu Berri\nHiru arrasatearrek Silicon Valley bisitatuko dute, ikasteko gogoz\nAnder Arizaleta, Eider Murgoitio eta Andoni Ariño gazte arrasatearrek Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntza ikasten dihardute MUn. Silicon Valley ezagutzeko aukera izango dute eta handik asko ikasi nahi dute. Lan horretaz gain, San Franciscoko kultura ere ezagutu nahi dute.\n- Nola sortu zen Silicon Valleyra joateko aukera?\n- Guk ikasten dugun karreran (Lidergo ekintzailea eta berrikuntza), urtero “learning journey” (ikasketa bidaiak) egiten ditugu gure jakintza maila aspektu desberdinetatik hazteko. Aurreko urtean Finlandiara egin genuen bidaia, bertatik datorrelako gradu (ikasketa metodologia) hau. Aurten berriz San Franciscon egingo dugu hilabeteko estantzia, bertan munduko ekintzaile gehienak aurkitzen baitira eta haiengatik ikasten saiatuko gara.\n- Ze ikusiko duzue han?\n- Hainbat helburu ditugu bidaia honetan, baina gure helburu garrantzitsuena bertako enpresa garrantzitsuenak bisitatzea da. Horretarako, jadanik azkeneko egun hauetan hauekin kontaktuan jartzen ari gara buru-belarri, bidaia guztiz aprobetxatu ahal izateko. Bestalde, bertako hainbat ekintzaile ezagutu nahi ditugu berain esperientziak gurekin konpartitu ditzaten eta ahal izanez gero elkarrekin proiekturen bat hastea nahi genuke.\nLan munduaz aparte, bertan gaudela aprobetxatuz bertako kultura, lekuak, hezkuntza, ohiturak … ezagutzea nahi genuke, eta hau ere helburu bat bezala hartzen dugu.\n- Silicon Valleyko zeozerk jakingura pizten dizue bereziki?\n- Aipatu dugun bezala, San Franciscon ekintzailetasuna eta ekintzaile izatea oso barneratuta dute eta bertatik enpresa berri eta famatu asko sortu dira. Gure kasuan, hau ikasten gaudenez oso erakargarria egiten zaigu bidaia, Euskal Herriarekin alderatuz bertan dagoen mentalitatea guztiz desberdina delako.\nIaz bertan egon ziren ikaskideak, beraien esperientzia azaldu zigutenean, oso aukera polita eta positiboa izan zela aipatu zigutenez, gure bidaiatzeko nahia handitu egin da.\n- Noiztik noiz arte izango da estantzia?\n- Esperientzia hau martxoaren 5etik apirilaren 4ra arte izango da. 3 aste Silicon Valley-n pasatuko ditugu gure ikasketarako esperientziak barneratzen. Azken astea berriz, libre izango dugu bakoitzak nahi duen bezala antolatzeko, adibidez batzuk kotxe bat alokatu eta leku desberdinak ezagutu nahi dituzte, beste batzuk ordea, New Yorkera egingo dute bidaia.\n- Zeozer gehiago adierazi nahi baduzue, aurrera lagunak!\n- Aipatu dugunaz aparte, interesaturik gaude hemendik proiektu desberdinak bertan martxan jarri edo inpaktu desberdin bat sortzeko. Honetarako Euskal Herriko hainbat enpresekin jarri gara kontaktuan elkarren artean ideia bat sortu eta SFOn martxan jartzeko, beraz, eskaintza hau zabalik uzten dugu interesaturik dauden guztientzat.


Henrietta Lacks andrearen zelula hilezkorrak | Liber Prodigiorum\nHasiera » Bizitza errealeko X taldea » Henrietta Lacks andrearen zelula hilezkorrak\nAtalak: Bizitza errealeko X taldea\nHenrietta Lacks izeneko andrea umetokiko minbizi batek jota hil egin zen 1951n, baina bere gorputzetik baimenik gabe eta jakinarazi gabe erauzitako zelulek egundaino bizirik eta ugaltzen diraute, eta azken hamarkadetako biologia eta medikuntza ikerketetan funtsezko lanabes izan dira.\nHenrietta Lacks Baltimore hiriko Turner Station izeneko auzo txiro batean bizi zen arraza beltzeko emakumea zen. Hogeita hamar urte zituela eta bere bosgarren seme-alaba erditu ondoren, odol jario handiak eta oinazeak zituenez, 1951ko urtarrilean Johns Hopkins ospitalera jo zuen, garai hartan eta eskualde hartan arraza beltzeko pertsonak onartzen zituen bakarrera. Bertan umetokiko minbizia zeukala diagnostikatu zioten, eta erradiazio saioak jaso behar izan zituen. Saio horien artean, otsailaren 8an, bere umetokiko lepotik bi zelula lagin atera zizkioten, bata zelula osasuntsuena eta minbizidun zelulena bestea. Lagin horiek Henriettari edota bere familiari jakinarazi gabe eta baimena eskatu gabe atera zizkioten, garai hartako ohiturari jarraituz, baina ez dezagun ahaztu garai hartan arraza beltzeko emakume txiro baten aburua ez zela inon ere aintzat hartzen. Etxera bidali zuten Henrietta eta X izpiekin saioak egitera itzuli zedila esan zioten, baina urte hartako abuztuan berriro ospitalean ingresatu behar zuela eskatu zuen oinazeak ezin baitzituen jasan. Bertan gelditu zen hil arte, urriaren 4an. Autopsiak metastasia gorputz osora zabaldu zitzaiola berretsi zuen. Henrietta hilarririk gabe ehortzi zuten eta hori dela eta, egun ez dakigu bere gorpua zehazki non dagoen lurperatuta.\nHenriettaren umetokitik ateratako zelulak George Otto Gey doktoreari eman zizkioten. Honek eta bere laborategiko taldeak, zelulak aztertzerakoan, aurretik inoiz ikusi ez zen zerbaitez jabetu ziren, Henriettaren zelulak laborategian etengabe zatitu eta ugaldu zitezkeela, hil gabe. Ordura arte, laborategietan beste zeluletatik eratorritako zelulak egun gutxi batzuen eta zatiketa kopuru jakin bateren buruan hiltzen ziren, eta zientzialariek denbora gehiago ematen zuten zelulak bizirik mantentzen benetako ikerketetan baino. Baina, esan dugunez, Henriettaren zeluletako batzuk era ezberdin batean portatzen ziren. Zehazki Gey doktoreak zelula jakin bat isolatu zuen eta ugaldu, ezaguna zaigun lehenbiziko “zelula-lerro hilezkorrari” hasiera emanez, lerro honetako zelulak ez baitziren hiltzen zatiketa gutxi batzuen ostean.\nEta nola gerta zitekeen halako zerbait? Ni bezalako ezjakin batentzat bederen, halako zerbait irakurtzeak, mutante baten aurrean, zientzia fikziozko filmetan agertzen diren horietako baten aurrean gaudela pentsatzera bultzatzen nau. Azalpen zientifikoa, antza, urte asko geroago eman zen, 1970ko hamarkadatik Aurrera, eta 2009ko Nobel Saiaren oinarrian egon da. Zelula eukariotak (zelula anitzeko organismoen zelulak) zatitzerakoan kromosomen “telomeroak” (kromosomen puntak, esan genezake, grafikoki ulertarazteko) laburtu egiten dira zatiketa bakoitzean eta azkenean, zatiketa kopuru baten ondoren, hainbeste laburtu dira telomeroak non zelula hil egiten den. Zatiketa kopuru jakin hau Hayfflicken muga deitzen da. Baina HeLa zelulak, minbizi zelulak izanik, papilomaren birusaren informazio genetikoa giza zelulekin nahastuz sortu zirenez, telomerasa entzimaren bertsio aktibo bat daukate zelula zatiketan (beste minbizi zelula batzuk bezala), eta telomerasa honek telomeroen laburketa ekiditen du. Horrela zelulak etengabe zatitu daitezke, zahartu eta hil gabe, Hayfflicken mugarik gabe. (Mediku edo biologoren batek hau irakurtzen badu, ziur eskuak burura eramaten dituela, baina kontuan izan ez gabiltzala adituen artean).\nGey doktoreak “HeLa” izena eman zion laginari eta bertatik eratorritako zelula lerroari, Henrietta Lacksen izenaren hasierako hizkiak hartuz. Aldi berean, Gey doktoreak HeLa zelula hauek eta bere laborategian erabilitako prozedura guztiak doan oparitu zizkion eskatuko zion edonori, zientziaren aurrerapenaren onurarako besterik ez. Jakina, Henriettaren sendiaren edo ondorengoen baimena eskatu behar zuela ez zitzaion otu ere egin.\nHeLa zelulen lehenengo erabilpen garrantzitsua polioaren aurkako txerto baten garapena izan zen. Henrietta hil eta denbora gutxira Estatu Batuetan polio epidemia ikaragarria zabaldu zen, gizarte mugimenduak ere piztu zituena. Orduan, polioaren aurkako txertoaren ikerketan, Jonas Salk doktoreak HeLa zelulak polioz erraz infektatzen zirela ikusi zuen eta txertoaren garapenerako onak izango zirela. Horrela, 1953an HeLa zelulak kopuru handietan ekoizteko lantegi bat zabaldu zen, zelulak industrialki ekoizten lehenbiziko lantegia. Honi esker polioaren aurkako txertoa 1954an prest zegoen.\nHeLa zelulak industrialki ekoitziak izaten lehenengoak izateaz gain, klonatutako lehenbiziko giza zelulak izan ziren, 1955an Denverko Unibertsitateko bi doktorek klonatu baitzituzten.\nHandik aurrera HeLa zelulak biologian eta medikuntza ikerketan funtsezko lanabes bihurtu ziren, eta hamaika ikerketetan erabiliak izan ziren. Egun, HeLa zelulak erabili dituzten esperimentuei buruzko ia 70.000 txosten argitaratu direla kalkulatu da. Era berean, ia 11.000 patentetan agertzen direla ere. Adibide bezala, HeLa zelulak minbiziaren aurkako ikerketetan erabiliak izan dira, HIESaren aurkakoetan, erradiazioa edo sustantzia toxikoen eraginak ikertzen lagundu dute, gene mapak egiteko erabiltzen dira eta beste hamaika ikerketetan ere parte hartu dute.\nBestalde, hirurogei urte hauetan ekoitzi diren zelulen bolumenari buruz datu ezberdinak agertzen dira iturriaren arabera, baina kasu guztietan datu txundigarriak: 20 tona zelula ekoitzi direla diote batzuek eta 50 tona ere ekoiztera heldu dela defendatzen dute beste batzuek! Hain erraz eta etengabe ugaltzen dira HeLa zelulak, ezen laborategietako beste kultiboak ere kutsatzen dituztela maiz eta ikerketa eta esperimentu ugari baliogabetzera eraman dutela.\nEsan dugunez, hasiera batean Gey doktoreak doan oparitu zituen zelulak, baina argi dago laster haien komertzioa zabaldu egin zela, eta HeLa zelulak erabiliz egindako esperimentuek eta garatutako tratamenduek dirutza eskergak eman dizkietela mende erdi honetan konpainia farmazeutikoei. Bitartean Henrietta Lacks andrearen oinordekoek ez zuten eta ez dute diru honetatik zentimorik ere ikusi. Izatez, HeLa zelulen zabalkuntza eta merkataritza hau Lacks sendiaren jakintzarik gabe gertatu zen. Hauek zerbait susmatzen hasi ziren 1973an, konpainia farmazeutikoetatik telefono deiak jasotzen hasi zirenean, euren ezaugarri genetikoei buruz galdetzen. Sendiak bere susmoak baieztatzeko aukera izan zuen 1976an, HeLa zelulen existentzia eta hauen jatorria publiko orokorrari jakinarazi zitzaionean Detroit Free Press eta Rolling Stone aldizkarietan kaleratutako artikuluetan. Lacks sendiaren egoera auzitegietara ere eramana izan zen 1980an, Kaliforniako Auzitegi gorenaren aurrean hain zuzen ere, Kaliforniako Unibertsitatearen aurkako demanda batean. Auzitegiak zera ebatzi (edo ebatsi?) zuen: gizabanako batengandik erauzitako zelula edota ehunak ez direla honen jabegoa eta, hortaz, komertzioan jarri daitezkeela.\nHenriettaren oinordekoen ekonomi egoera larriaz jabetuta, Rebeca Skloot idazleak, “The Inmortal Life of Henrietta Lacks” liburuaren egileak, “The Henrietta Lacks Foundation” sortu zuen, oinordekoen ikasketetarako dirulaguntzak jasotzeko helburuarekin, HeLa zelulen laguntzarekin garatutako tratamenduekin esker oneko sentitzen direnen artean.\nBaina Henriettaren oinordekoak zentimorik gabe uzteaz ez ezik, zientzialariek aurrerago jo dute azken aldian eta 2013 honetan, martxoan, HeLa zelulen genoma osoa ere argitaratu egin da, sendiaren intimitatearen aurkako eraso bat bezala hartua izan dena laster. Eskerrak garaiak apur bat (apur bat besterik ez bada ere) aldatu egin dira.\nGenomaz ari garela jakina da, HeLa zelulak, tumore batetik hartutako zelulak izanik, papilomaren birusaren informazio genetikoa giza zeluletara traspasatuz sortu zirela, eta ondorioz, hauen genoma ez dela Henriettaren beraren gainerako zelulen genomaren berdina. Ezberdintasunetatik bat kromosomen kopurua da: 82 kromosoma dauzkate, 12. kromosomaren lau kopiarekin, eta 3, 8 eta 17 kromosomen hiru kopiarekin. Baina, dena dela, minbizi zelulak izanik eta zelula zatiketa anormala izaten dutenez, hauen kromosoma kopurua aldakorra da batetik bestera.\nAurrerago aipatu dugun genomari buruzko artikulua laster erretiratua izan zen, eta ondoren, abuztuan, Estatu Batuetako National Institute of Health erakundeko zuzendariak Lacks sendiarekin akordio batera heldu da, HeLa zelulen genomari buruzko datuak zabaltzearen inguruan: genomaren datuak norbaiti ematea baimentzeko sei pertsonen talde bat osatu egin da, haien artean Lacks familiako bi lagun. Lacks sendiak ez du inoiz oztoporik jarriko, datuen zabalkuntza zientziaren eta medikuntzaren onurarako dela frogatzen bada. Horrela zientzia, etika eta baita Estatu Batuetako historiaren alde ilun bati nolabaiteko irtenbide bat eman zaio.


Ander Iturriotz, goierritar bat Bilbon\nBilbo erdoildu batean koka gaitezke une batez. Grisak eta marroiak nagusi direneko Bilbo batean. Hirian. Exajerazioan. Lilura sargoritsu horretan. Amets egitara derrigortzen gaituen errealitate horretan. Ezintasuna nagusitutako borondaterik gabeko eremuan. Burnizko buru eta lokatsezko oinak dauzkan erraldoi horren pean. Ander Iturriotzek, 22 urte, Ordiziakoak aukeratutako Beterrian. Ondoren gazte alai batekin egin dezakezu topo. Dantza egitea gustatzen zaion gazte batekin. Euskarazko klaseak ematen dituen batekin. Soziologia ikasten ari den literaturzale batekin. Artista itxurako batekin. Beste bat besterik gabe izan nahi ez duen batekin. «Birundak» ipuin liburua eta «Berrogei ta hiru heiagora / Odolezko oskaisto denero» nobela (bi tomotan) argitaratu dituenarekin.\n— Nere bizitza hauxe huen: lanetik irten, etxera joan eta denbora guztian nere liburuan ihardun. Atera gabe. Handik lotara eta hurrengo egunean berriz lanera. Ero bizitza neraman. Ez nian edaten, ez nian parrandarik agiten... Literaturarekin egon behar nuen. Nire amodiarekin. Behar nuen. Nolabait bide bat jorratu behar dualako. Behar nian literatura momentu hartan. Orain lasaiago nagok: Orduan ezin nian ezer egin; idatzi besterik ez.\n— Zergatik izan daiteke hori?\n— Hasten haizenean alde batetik daukak publikatzeko gogoa baina bestetik oinarri baten beharra. Intelektualki ere gauza bera gertatzen duk. Oinarri batzuk behar dituk hire literatura tinkatzeko. Oso beharrezkoa duk. Behin oinarriak jarrita urtetan zehar eraiki dezakek etxea. Haien faltan ordea edozein unetan eroriko zaik haberen bat edo.\nGerora, kritikengatik eta lasaiago hartzen duk, eta «denbora emango zioagu» esaten duk. Idazkera bera aldatzen duk...\nIdazten nian ikastolako aldizkaritan, lizeoko aldizkaritan, poema batzuk...\n— Dena dela Bilbora etorri arte ezer gutxi ez?\n— Ez nauk ondo gogoratzen. Bilbon bost hilabetez egon ginun argirik gabe etxean, eta gogoratzen nauk ihardun nintzela autopistan, farol baten azpian idazten. Gogor egiten nian orduan. Prozesu gogorra izan duk. Derrepente gorrotatu egin nian literatura eta hasi ninun liburu lodikoteak irakurtzen: Poulantzas, Marcuse... Burua jantzi nahi nian eta ikusi bizitza nondik nora doan. Marxismoa, anarkismoa, Nietzsche. Orduan teoria soziala zen. Gorrotatu egiten nian literatura. Gero bapatean, burua piskat jantzi nuenean, ez gehiegi baina begiak ireki nizkian bizitzara eta orduan berriro itzuli nintzean literaturara.\n— Kuriosoa duk. Lagun bat balitz bezala pertsonifikatu egiten duk literatura berari buruz ihardutean.\n— Azken batean hori duk literatura.\nMaila pertsonala garbi zegok dagoela.\nIdazten jartzen haizenean lehenbizi hiretzat idazten duk. Gero atzetik roilo politikoak eta kulturalak. Baina hik expresatu nahi dituan gauzak hor zeudek. Eta askotan ez duk hik expresatu nahi duana baizik eta idazten duan horrek ere bultza egiten hauela. Askotan automata hutsa haizela pentsatzen duk, ez duk dominatzen eta narratibitateak berak eraman egiten hau. Baina bestea ere bai: hi pertsona bat haiz, herri batean bizi haiz, lotura bat daukak... Hor zegok bigarren fasea. Gero komunikatzearena zegok, baina nire kasuan frustrantea litzateke horrezaz aritzea.\n— Liburua argitaratzea komunikazio asmo batekin egiten den ekintza duk.\n— Noski, hori ere bazegok. Norbaitek irakurriko dik, gustatuko ote zaio? Azken batez artea zer da? Pertsona bat azaltzea, biluztea nolabait.\n— Hori bakarrik?\n— Hori bakarrik ez, baina intimidade horretan, ez diat esaten bigarren fase horretan, kulturalean edo, biluzte haiz... beste batek biluzte hau. Eta hori garbi dago. Hik beste bati idazten diok. Esan diat frustrantea izan daitekeela nire kasoa oraindik inork ez nauelako biluztu maila horretan.\n— Botoi asko jarriko dizkiok praketari...\n— Edo josi.\n— Igual nahi bat ere bazegok horrela izateko...\n— Hizketan ere antzekoa haiz.\n— Nola antzekoa?\n— Ematen dik zeozer esaten duala baina...\n— Eta joan egiten nauk! Beharbada, ez zekiat.\n— Bi pertsonen artean eraikitzen den diskurtsoa (liburua) era askotakoa izan daiteke. Normala da bidean gauza batzuk galtzea. Besteak ez dena ulertzea. Normala da baitare ia gehiena jasotzea. Baina literaturan badira beste zenbait diskurtso, hain handiak, hain ederrak, hain idazkera ederrekoak edo preziosistak edo... bere horretan oinarritzen dutela funtzio oro, bestea ahazturik, eta errealitatean hizkuntza bide bat izan beharrean bestearengana iristeko hesi edo paret bat bilakatuz.\n— Orain hitzegiten ari gaituk. Eskemarik eta ezer gabe. Ari nauk nere bizitza kontatzen. Eta nere bizitza ez duk lineala. Eta gogoratzen haiz gauza batetaz, eta beste batetaz ez. Galdetzen ba didak, konkretuan, erantzungo diat hau ta hau ta hau takitto!\n— Nire arazoa duk beraz...\n— Lehen esan didak hire aurrenengo liburua, «Birundak» ipuin liburua, zailagoa zela oraingo nobela hau baino.\n— Euskara maila ez neukean nolabait galbahetua, ez? Hasiera batean nizkian adoleszentzia ipuinak, ez hituen adoleszentzia ipuinak, hituen nolabait Borges eta Cortazarren eragin ikaragarrizko ipuinak. Borgesen «Aleph» bat. edota Cortazarren «Historias de Cronopios y de Famas». Konturatu nintzean horiek irakurtzen horiek ere horrelako tendentzia bat izan zutela: gauza sinpleei, egunerokoei buruzko, nolabait, literatura absurdoa, ipuin absurdoak, edota gogoeta absurdoak.\nGero narrazioak egongo dituk, oso erromantikoak batzuk, eta azkenik ipuin mitologikoak, Goierritaz. Goierri berraurkitu nian, Bilbon nengoen Goierri minez. Haruntza joaterakoan piskat diferente ikusten duk, beste begi batzurekin. Alegorikoa, heriotza, sexoa ere asko.\nBigarren liburu honetan azken ildo horretatik jarraitu diat. Goierri hau duk... Goierri. Goierri nik nola interpretatzen dudan: leku ospela, hotza, lainoak, maneiatzen den leku bat... eta gero urruntasuna: inork ez duela lortzen Goierri harrapatzea; gainditu egiten hau naturak eta panteismo horrek; eta azkenean hilotza daukak, pertsonaiari gertatzen zaion gauza berbera.\nHorrek bi alde euki ditzazke: aldebatetik ulergaiztasuna eta bestetik neroni izan be harra horren azaltzaile. Ez da normala idazleak berak esplikatu behar izatea, eta gainera nik egin dezakedan kritika ez dela inpartziala.\n— Ze kritika agertu dituk hire liburuei buruz?\n— Bi besterik ez eta biak "Argia"n. Lehena erreseña horietako bat, lore sorta bat, eta bestean "historiak salbatuko du" esanez amaitzen zian batek. Eta niri bost axola "historiak" eta "posteridadeak". Ez diat pretensiorik alde horretatik.\n— Zerbaitegatik esango zian hori...\n— Bai, zioenez liburu hori ezin omen da irakurri gaur egun, edo behintzat oso zaila egiten zela. Dena dela aitortzen zian lehenengo ipuina irakurri, sintesi moduko bat egin, hitzak eta ezagunak bilakatu eta erosoagoa egiten zela irakurtzea.\n— Zer gertatzen da beraz, edo gu tonto xamarrak gaituk, edota hire euskara maila izugarri altua duk...\n— Lehenbiziko liburua atera nuenean inondikan ere ez nuen pentsatu ulerkaitza izan zitekeenik. Baina inondikan ere ez e! Kritika hori jasotzea izugarrizko egurra izan huen niretzat, iruditzen zitzaidalako euskaraz idazten den liburu bat ez dela erdaraz idazten denaren bezalakoa. Nolabait behar duala hiztegia alde batera eta hiztegia bestera, nahiz eta literatura izan, nahiz eta narratiba izan nahiz eta fantasiosoa izan. Piska bat hori bera zor diogula literaturari: hiztegi baten menpean egon beharra ez? Gero dago ozio, edo aisiarako liburuak, SUSAn eta atera dituzuenak, ipuin liburuak eta beste batzuk. Baina nik pentsatzen diat hizkuntza poetiko bat lortu nahi baldin badugu benetan landu egin behar dugula. Horregatik egiten nian garai hartan mota honetako literatura, agian literatura ez zena, edota agian literatur hastapen batzuk...\n— Orduan zer iruditzen zaik, normalean argitaratzen diren liburuak kaxkar xamarrak direla euskara aldetik?\n— Ez zekiat gehiegi esatea ote den, ez? (Trabatu egin zaio mihia) Sasoi hartan beharbada hori pentsatuko nuke, baina orain ahaztu diat hori piskat. Ahaztu edo ez zioat hainbesteko garrantziarik ematen. Egia esan ez dakit hizkuntza den edo... Hor estetika bat ziok eta literatura egite maila bat ez?\nNik idazten dizkiat esaldi luzeak eta oso barrokoak nahi baduk, beste batzuk laburragoak... Une batean batetik edo bestetik erabili beharko duk.\nEzingo nuke baieztatu euskara eskasa denik edo... Beste gauza garrantzitsuagoak zeudek: idaztea bera, hastapenak, gerora begira. Horrela ikusi daiteke gaur egiten dena.\nNahi baduk, nire burua kritika dezaket. Kritika dezaket nik euskara behar dudalako landu, eta hizkuntza nahiko selekto bat behar dudalako eta nire buruari muga hori jarri nion, baina ezin zioat beste bati esan muga hori hartzeko. Ni naizen bezalakoa nauk eta kitto.\n— Goazen zehaztera: Atxaga baten euskara zer iruditzen zaik aberatsa ala ez?\n— Aberatsa dik, bai.\n— Eta hura primeran ulertzen duk...\n— Bueno, primeran...? Ni gogoratzen nauk Ziutateaz atera zutenean nola irakurri nuen, eta ez huen hain erraza. Eta «Izuen Gordelekuetan barrena» ez duk erraza irakurtzen...\n— Baina hire liburuaren aldean...\n— Bai, hori bai.\n— Orduan, hirea horien aldean aberatsa duk, bai, da aberatsa ze ia ez dela entenditu ere egiten...\n— Nik ez diat konparaziorik egin nahi.\n— Idazlearen libertatea edo «libertinajea». Lizentzia, txuleria edota nahi duana. Ingelesa bezalako hizkuntza batean egin ahal den gauza. Baina...\n— Gaur egun ez nikek hori egingo, baina garai hartan hori zegoen. Ikusten nian euskalki bakoitzak zeukan aberastasun ikaragarria eta piska bat horretaz balia gintezkeela bai eta ere. Liburu horri sarrera bat egin nion nik. Hor esaten nuen itzuli ezinezko liburu bat egin nuela eta egin nahi nuela. Gaztelerara itzuli ezinezko liburu bat.\n— Zer demostratzeko?\n— Ezer ere ez. Ez neure buruataz ez ezer...\n— Ez, ez, euskarataz...\n— Ez zegoen horrelako pretentsiorik baina bueno...\n— Orduan zergatik egin hioen sarrera hori?\n— Atera egin zitzaidan momentu hartan. Itzul ezinezko liburua... Euskaraz irakurri eta kitto! Ez litzatekeela gauza bera izango liburu hori gazteleraz. Eta hizkuntzari ematen nioen garrantzia. Ez bakarrik garrantzitasun linguistikoa, baizik eta bai eta ere poetikoa.\nNire ustez hizkuntza bakoitzak mundua ulertzeko era bat zeukak. Adibidez euskaraz deskriba dezakean gauza bat gazteleraz ezin dezakek horrela deskriba. Nolabait hizkuntza berak derrigortze hau bai eta gauzak ikustera ere. Teorikoki ezaguna da hau Unibertsitatean eta. Praktikan ordea ni orduan jabetu nintzen, eta benetan xoratu egiten nintzen.\nBaina gaur egun ez. Hartuko duk hartu beharreko zenbait hitz euskalkitatik, baina besterik ez.\n— Beste nobela bat erdi bukatua heukean ia, ezta?\n— Eta atzera egin duk hizkeragatik...\n— Hor zeukeat... Euskarari buruz ari gaituk baina uste diat textu bat hartu gabe, narrakera ikusi gabe ezinezkoa dela ulertzea.\n— Aukera ezak bada textu bat\nBERROGEI ta hiru HEIAGORA(1) 27.orr\nOrduan, seta meharrezko sare baten hatzaparrek lausotua bailitzan, urdinaz jantzi zen oro, edo amana (sic) nigartiaren hatz inhurrituek alkanforreztaturik ohe berotako izeraz estalita; hegibako itsaso amaigabea zeru arretzenagoarekin nahasturik, ez iguzki, eurixka haizetua baizik; uhinak inguru bilka zipriztinatuz hodeiak, arrastiri xirimiritsuetan umezurtzen leihoetako beidurak bezela; atso agure nekatuen betaurreko lenteak ere hautemanezinago, hodei kuxkuxeroegiak berauetan hartuz ur; eta pausatuz gona luze farfailak dardarka, atorra haizetara erakutsiz bero printzelik ez jasatearren, oihal txuriak gainezkatua izana den haragi mardula guri guri diti txi-txi; uxoak hegaldatuz negu ereinotza mokoan eskeki; arraintxoen isladak horraztuz eta itxasoa, sarda hortz anizduna esku izozta batek ere.\n— Ez al dago urdin inpresio bat?\n— Bai, bai. Hori bazegok. Baina ez didak esango horretara iristeko bidea erraza denik.\n— Lagun batek esan zidaan prosa egin beharrean poesia egiten dudala... Eta egia duk. Baina gauza bat duk egitea prosa poetikoa gustoz, eta beste bat desarroilo bat eramatea eta desarroilo horren barruan prosa hori poetikoa izatea.\nPasarte hau esaterako ikaragarri maite diat. Norbaitek esan oso zaila dela liburua irakurtzeko, ulerkaitza dela eta hau irakurtzen diat eta esan: jo, ze ondo! Beste pasarte batzutan lotsa pasatzen duk...\n— Orain ere engainatu gaituk bada.\n— Pasarterik onena aukeratzeagatik.\n— Onena ez, gustokoena.\n— Hizkerarena zer da, kontzeptzio kontua...\n— Alde batetik hizkuntzak berak eskaintzen dituen posibilitateak gauza fisikoak interpretatzeko. Ez da linguistika hutsa. Eta bestetik hik daukaan kontzeptzio poetiko bat gauzatu nahi duala. Hau (liburuaz ari da) hizkera honekin esan behar duk. Ezin da beste era batera esan. Beste liburu bat izango huke.\nHirugarren faktore bat izan daiteke euskararen birrenterpretazio bat eskaini nahi nuela.\n— Literaturaren kontzeptzio arraroren bat al daukak?\n— Bi zita botako dizkiat. Bretonek zioen literatura mitoa egitea dela. Mitoa ez aintzinakoa bakarrik, pop-artea eta hor ere egiten dira mitoak.\nErrealitate baten transgresioa... baina hauek ja nire kontuak dituk. Eguneroko gauzak... Ez diat idatziko pertsonaia soil baten historia: joan zen, egunkaria erosi zuen, tiro bat entzun zuen... Ez. Pertsonaia horri kenduko zizkioat oinarri guziak eta bere mundua izango duk alde batetik dekadentea, bestetik limitea, bai sexualitate mailan bai heriotza mailan, eta bestetik ilogikoa, denbora eta espazioa hautsi egingo dizkiat. Hor barruan utziko diat urduri eta ezerri heldu ez daukalarik. Naturaren kontzepzioa berarekin.\nBeste zita «Las Flores del mal»ekoa duk: «nik lokatsa hartzen dut eta lokats honetatik urrea egiten dut». Zer den hau? Dekadentziaren literatura. Lehen maitasuna eta gauza "bello"ei buruz hitzegiten huen, "lo bello", nire kontzeptzioa alderantzizkoa duk.\n— La estetica de la mierda.\n— Bai, bai hori duk. "La arruga es bella". Ez duk gusto hutsa. Hori duk gizartea.\n— «Gaueko»! (Bilboko pub-antro bat kumun baten antzera dekoratua azulejoz).\n— Nola ikusten duk hik mierdaren belleza?\n— Ez bakarrik kaka. Izorratutako langilea, marginatu guztiak... Marginazioaren literatura.\n— Gaur ikusi diat gizon bat, Arriagako zubia baino lehenxeago. Belauniko. Edozer egiteko gogoa ematen zian. Baina zer polita den, edota hori gai bezala harturik gauza «polit» bat egiteko...\n— Kontua ez duk polita egitea. Kontua duk kontraesan masokista horiek piskabat azaleraztea. Azken batean ezar ez garela, eta gure kontraesan eta borroka guztiak ez ditugula zertan ezkutatu behar. Eta onartu egin behar dituala. Gertatzen dena da regodeatu egiten haizela hor... Bai, izan daiteke retrogradoa. Baina zer litzateke aurrerakoia?\n— Zerbait esatea, agian muturreko bat ematea kontura dadin...\n— Ez, tipo horren bizikerak... Tipo hori maitatu. Maitasuna eta heriotzaren arteko joku hori.\n— "Caritas"eko atso zaharrek ere "maitatu"ko diate!\n— Baina hor zegok kontzeptzio burges hori. Limosnaren kontzeptzioa. Kontua ez duk limosna bat eman behar duala, kontua duk berarekin bat egitea. Hik horrela sentitzen duk eta horrela plasmatzen duk literaturan. Alde batetik gogorra duk. Eta gogortasun horrek ematen ziok plastizidade bat, baina bestaldetik duk berarekin bat egitea.\n— Eta zergatik ez duk errege bati buruz hitzegiten? Edo estatuko presidenteari buruz...\n— Ba tipo horrek ez zeukak pertsonaia izateko meriturik.\n— Ez? Ez zeukak?\n— Nere iritziz ez. Eta hitzegiten badiat, errege bati buruz hitzegiten badiat... Hemen hitzegiten nian bati buruz (liburuan), eta bere korte guzia hil egiten zian eta bera bakarrik geratzen huen abereekin.\n— Borges eta Cortazar irentsi nizkian nire sasoi haietan. Oraindik ez nintzen murgildu «lo real-maravilloso» horretan. Horiek irakurri geroztik ailegatu da beste fase bat, eta gero berriz irakurri nizkian, Alejo Carpentier, Vargas Llosa eta Garcia Marquez, Onetti, Donoso...\nLagun baten eraginez Peter Handke irakurri nian eta... ez zitzaidaan gustatu. Baina alemanekin hasi ninun gero, eta gaur egun... Hainbeste ez zaizkidak gustatzen baina beste ikuspegi bat eman zidatek: Boll, Grass... Baina beti hirera hoa. Errealitatea ikusteko hire erara. Dylan Thomas bat, Lowry, Eliot...\n— ...Mirande. Mirande, Atxaga, Joseba (Sarrionandia, noski). Aresti zerbait, poemak adibidez ez zaizkit gehiegi gustatzen.\n— Belaunaldi berriarena eta nola ikusten duk?\n— Hemendik bost bat urtetara esan ahal izango da Euskal Literatura badagoela. Gaur egun ere badago, baina... Lehen esaten niana, inportantea duk Euskal Literaturaren barruan joerak egotea. Joera estilistikoak. Ez diat eskola esan nahi, norbaiten jarraitzailea edo. Bestela, neorrealismo italiarra, edo alemaniarra filmetan. Iruditzen zaidak hemendik urte batzutara gu guziok zerbait... edo ez. Literatura landuagoa izango diagu eta gauza helduagoa izango duk.\n— Eta euskal «ismo»ak sortu?\n— Ez, horrekin esan nahi nian «señas de identidad» batzuk behar ditugula. Gaurko euskal literaturak ez dauka identidaderik, bueno, gure generaziokoak. Ez dauka baterakotasun bat. Nik uste hemendik bost urtetara egongo dela zerbait.\n— Nondik etorri daiteke identidade hori?\n— Heldutasunetik. Bost, hamar edo bi mende. Edo inoiz ez. Edo akabo, eta hau ez diagu baztertu behar, eh!\n— Edo inoiz...\n— Ez zioagu garrantziarik ematen horri. Oso lasai bizi gaituk. Oso optimistak gaituk baina...\n— Ez nauk idazletzat joaten. Edonoren bizitza arrunta egiten diat eta idatzi nahi dudanean etxera joaten nauk, idazten diat eta inork ez zekik idazten dudanik.\n— Nik onartzen diat hori (liburua) ezin dela irakurri horrela. Ezin duk irakurri nazkatu egiten haizelako. Eta irakurriz gero gustoko gauza dela uste diat. Baina hori. Hor oztopo handi bat zegok. Azala bera ere beltza duk. Ez duk atraktiboa, eta horrekin dena esaten diat. Ez azal fisikoa, barruko azala baizik.\nBadakik ze itxaropen daukadan? Ba piska bat beste gauza batzuk argitaratu, eta hemendik urte batzutara ikusi nondik nora noan, eta azkenean historiak salbatuko dituela, ala ez dituela salbatuko. Hau irakurtzeko ezagutu behar duk pertsona bat, idatzi duena. Eta ez bakarrik pertsona, idazkera eta bere literatura ere bai. Honekin hasten bahaiz (liburuarekin) bigarren orrialderako itto agiten haiz eta ez duk segitzen.\nNire itxaropen txikia hori duk. Beste zerbait argitaratu, edo egin behar den galbahetze horrekin, hitzak...


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Erabakia, Administrazio Publikoak Eraberritzeko Batzordeak (APEB-CORA) proposatutako neurriei buruz. (2014-09-23(e)ko Kontseiluan hartutako erabakiaren laburpena)\nErabakia, Administrazio Publikoak…\nGobernu Kontseiluak dokumentu sendoa, 200 orri baino gehiago eta 96 alegazio dituena, onartu du Herri-administrazioak erreformatzeko batzordeak (CORA) egindako txostenaren eskumen-gehiegikeria bakoitzari argudioen bidez xehe-xehe erantzuteko.\nEspainiako gobernuak irudi instituzionala murrizten eta autonomia politikoa narriatzen duela salatu du Eusko Jaurlaritzak, bai eta Euskadi botere zentralaren eragile osagarri huts bihurtu nahi duela ere.\nDokumentuak ohartarazi du Espainiako gobernuaren txostena aldebakarrekoa eta sinesten zaila dela joera partzial handia duelako, baita emaitza aurreikusgarria duela ere; horrez gain, erakundeen eraginkortasuna bilatu beharrean, autonomien kaltetan Espainiako gobernuaren nagusitasuna sendotu nahi duela gehitu du.\nEusko Jaurlaritzak egindako agiriak salatzen du Espainiako gobernuak, Estatuko eskumenen interpretazio hedakor baten bitartez, Euskal Autonomia Erkidegoaren irudi instituzionala murrizten ari dela egiaz, haren autoantolamendurako eskumena eta Gernikako Estatutuan onartutako autogobernuaren izaera politikoa zalantzan jartzen baititu. Estatuak euskal autonomia politikoa administrazio-deszentralizazio huts bihurtu nahi du, Euskadi botere zentralaren eragile osagarri bat izango balitz bezala. Era horretan, arian-arian,euskal autogobernua eta botere-esparru autonomikoa narriatzen ari da Espainiako gobernua, baita Estatuko Administrazioaren eginkizun zaintzailea sendotzen ere.\nEusko Jaurlaritzaren ustez Espainiako gobernuaren proposamenak, oro har, Estatuaren aldebakarreko ikuspegi baten emaitza dira, bere ikuspegia, interesak eta nahiak bakarrik aintzat hartuta. Krisi ekonomikoaren zein kostuak murrizteko eta eraginkortasuna eta efizientzia hobetzeko egin beharreko administrazio-berregituratzearen aitzakian, hainbat neurri proposatu ditu Espainiako gobernuak, eta horien bitartez, egiaz, bere nagusitasuna eta lidergoa sendotu nahi ditu, autonomien kaltetan, baita erakunde autonomikoen balio- eta ospe-galera laguntzen ere, herritarrei deszentralizazio politikoaren irudi gutxiesgarria helaraziz.\nHerri-administrazioak erreformatzeko batzordearen (CORA) agirian autonomien estatuaren inboluzioa dago gauzatuta; izan ere, ikuspegi birzentralitzailez eta bateratzailez egin dute, autonomien beraien parte-hartzerik gabe. Horiek horrela, Herri-administrazioak erreformatzeko batzordearen aholku-batzordearen joera partzial handia salatu du EAEko gobernu-kontseiluak, bertan ez baita autonomia-, foru- edo toki-ordezkaririk egon; horrenbestez, Eusko Jaurlaritzaren iritziz, erreforma-proposamena sinesten zaila da, emaitza aurreikusgarria du, eta urruti dago diagnostiko orekatua eta proposamen objektiboak ematetik. Azken batean, besteen kontura proposatutako erreforma da.\nEusko Jaurlaritzaren ustez Espainiako gobernuak ez ditu Estatu Konposatu baten joko-arauak errespetatzen; euskal autogobernuaren beraren izatea zalantzan jartzen du etenik gabe, eta Estatuaren funtzionamendua ez ezagutzearena egiten du -botere politikoaren lurralde-antolamendurako irekia den egitura instituzional gisa, konstituzioaren bidez bere buruari emana, alegia-. Eta hori egiteko orduan, honelako kontzeptu edo tresnetara jotzen du bere legedian: ekonomia eta merkatu bakarra zuzentzea, Estatuko oinarriak, formalak zein materialak; espainiarren gaizki ulertutako berdintasuna argudiatzen du, halaber, lurraldez gaindikotasunaren printzipioaz edo interes orokorraren adierazpen materialaz baliatuta, besteak beste.


Mahi Mahi Etxean - Ekintza Ikastola\nMar25, 2020 Berriak\nMahi Mahi Etxean\nMahi-Mahi Etxean  familiek zuen seme-alabekin etxean ere ekintza eta material hezigarriak lantzeko aukera eskaintzen dizuen ekimena da. Horretarako, gure lantalde pedagogikoak, egunero, familian gozatzeko ekintza pedagogiko eta dibertigarri bat proposatuko dizue . Ekintza eta materialak gozatzeko, sartu hemen mahimahietxean.com\nEtxe inguruan bertako ekoizle ugari ditugu. Hauen produktuekin postre bat egitera gonbidatzen zaituztegu. Zer behar duzuen? Irina, arrautzak, esnea, gurina eta sagarrak!


About: Agrako gotorlekua\nAgrako Gotorlekua, Lal Qila, Agrako Gotorleku gorria edo soilik Gotorleku Gorria ere deitua (ez da Delhiko Gotorleku Gorriarekin nahastu behar), Iamuna ibaiaren mendebaldeko ibarrean dago, Indiako Uttar Pradesh estatuko Agra hirian, Taj Mahaletik 2,5 kilometro iparmendebaldera. Gotorlekua, hareharri gorriz eraikia (honegatik datorkio izena), Akbar enperadore mogoldarraren erregealdian, 1565 eta 1573 bitartean, zehatzago defini daiteke harresituriko jauregi bezala, bere barnean, jauretxe eta jauregi multzo harrigarria duelarik, Akbarren konplexutasunetik bere biloba Shah Jahanen sinpletasunerainoko arkitektura estiloekin, eta Iamuna ibaiaren urez betetzen zen lubaki sakon batez inguratua. Multzo harrigarri honetara, "Amar Singh gate" delako atetik sartzen da, behin barrura sartu ondoren, eskumatara, "Jahangiri Mahal" delakoa dagoelarik, Akbarren erregealditik datatua dagoen jauregi bakarra. Honen ondoan, "Khas Mahal"a dago, haitzurdin zurizko gela ederra, oso modu ederrean margotutako sabaiekin, Shah Jahanen arkitekturan ohikoa zena, eta bi urrezko pabilioi, Bengalako etxetxoen bereizgarria den teilatuarekin. 1983an, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Hau da Indiako gotorlekurik garrantzitsuena. Mogoldar Inperioko mogoldar handiak izan ziren Babur, Humaiun, Akbar, Jahangir, Shah Jahan eta Aurangzeb hemen bizi izan ziren eta bertatik gobernatu zuten. Estatuko altxorra izan zuen. Enbaxadore atzerritarrek, bidaiariek eta Indiako historian parte hartu zuten agintari gorenek bisitatu zuten. (eu)\nAmar Singh atea, gotorlekurako bi sarreretako bat\nAgrako Gotorlekua, Lal Qila, Agrako Gotorleku gorria edo soilik Gotorleku Gorria ere deitua (ez da Delhiko Gotorleku Gorriarekin nahastu behar), Iamuna ibaiaren mendebaldeko ibarrean dago, Indiako Uttar Pradesh estatuko Agra hirian, Taj Mahaletik 2,5 kilometro iparmendebaldera. Gotorlekua, hareharri gorriz eraikia (honegatik datorkio izena), Akbar enperadore mogoldarraren erregealdian, 1565 eta 1573 bitartean, zehatzago defini daiteke harresituriko jauregi bezala, bere barnean, jauretxe eta jauregi multzo harrigarria duelarik, Akbarren konplexutasunetik bere biloba Shah Jahanen sinpletasunerainoko arkitektura estiloekin, eta Iamuna ibaiaren urez betetzen zen lubaki sakon batez inguratua. (eu)\nAgrako gotorlekua (eu)


Arabar Errioxako Ardoaren ibilbidea - Bodegas y Viñedos Labastida - Solagüen\nHasiera > Antolatu zure bidaia > Upeltegiak > Bodegas y Viñedos Labastida - Solagüen\nHelbidea: Avenida Diputación, 22\nHerria: Labastida / Bastida\nTelefonoa: 945 33 11 61 / Visitas y tienda: 657 79 70 43\nPosta elektronikoa: info@bodegaslabastida.com\nBisitaldia egiteko ordutegia (aldez aurretik hitzordua eskatua): astelehenetik larunbatera: 11:30etatik 17:00etara / ordu gehiago, kontsultatu\nArdo-marka nagusiak: Solagüen, Manuel Quintano, Castillo Labastida\nBisitaren prezioa: Helduak: 9 € (ardo-dastatze, pintxoak eta oparia barne) / 12 urtetik beherako umeak: doan\nBisitaren hizkuntzak: Gaztelaniaz - Euskeraz - Ingelesez\nBastidako hainbat mahastizainek Ardogileen Elkartea sortu zuten 1964an. Gaur egun, upategia osatzen duten 152 bazkideen mahastiek 535 hektarea hartzen dituzte.\nArdoa egiteko erabiltzen duten mahatsaren %100 mahasti propioetatik dator, eta instalazioetan 6.000 upel bordeletar dauzkate. Horietan, ardorik onenak ontzen dira, antzinatik jasotako tradizioa eta ardura handia bitarteko.\nArdorik ezagunenetako bat Manuel Quintano izenekoa da. Izena herriko apaizaren omenez jarri zioten, hark 1786an ardoa egiteko Bordeleko metodoak ekarri eta iraultza eragin baitzuen eskualdeko ardogintzan. Gure instalazioak bisitatzera animatzen zaituztegu.


Euskerabili: I LOVE EUSKALTEGIA\nI LOVE EUSKALTEGIA\nAmerikarrak zoro daude, ez dago dudarik, eta txarrena ez da hori, guk imitatzen ditugula da txarrena. Estatu Batuetatik datorren guztia ontzat hartu eta kopiatu egiten dugu. Aspaldi “amerikanizatzen” ari gara. Begira bestela nola janzten garen edo zer jan eta edaten dugun edo zein film ikusten dugun. Inbadituta gaude eta errua gurea da.\nBaina hortik datorren guztia ez da pentsatzen dugun bezain ona. Gauza batzuk amerikanoak direlako egiten ditugu eta kito! Ez dago beste azalpenik, moda kontua baino ez da. Gainera, guztiok gara frikiak eta frikirik frikienak amerikarrak dira, japoniarrekin batera.\nBada, Ameriketatik etorri den azken nobedadea hauxe da: zenbait enpresatan beren logoa edo anagrama tatuatzen badute ehuneko hamabost gehiago kobratuko dute langileek hurrengo hilabeteko nominatik aurrera. Igual dio non, zein gorputzeko ataletan egiten duten. Beren enpresarekiko konpromisoa sinatzen edo tatuatzen dute gorputzean.\nLaster etorriko da moda hau hona. Badaezpada, badaukat pentsatuta non egingo dudan tatuaia. Eta zuek, tatuatuko zenukete enpresaren logoa hilearen bukaeran gehiago irabazteko? Zergatik? Non egingo zenukete tatuaia?\nTatuajeak ez zaizkit batere gustatzen.Baina,gauza bat da gustatzen zaizun tatuajea egitea eta beste gauza bat da enpresaren logoa tatuatzea.Hori ez nuke egingo ezta soldataren bikoitzagatik ere.\nGainera,lana, bizitza osorako izango balitz,pentsatu ahal izango luke.Baina,lan egiten dugun enpresa bakoitzean,bere logoa tatuatu behar badugu,azkenean,ez dugu lekurik edukiko gorputzean.\nBeti Amerikarrek gure eredua dirudite, guztia kopiatzen diegu eta. Egia da Estatu Batuetatik etortzen den guztia azkenean kopiatzen dugu. Beren janariak ez ezik edariak edo arropak ere kopiatzen ditugu baina, ez dut uste beren ohiturak munduko ohiturarik onenak direla. Dena den, haiek logoak eramaten hasi direnez laster hemen eramango ditugu. Horrela dira gauzak! Moda hori hemen etorriko balitz, tatuaia egingo nuke (beti diruaren arabera, noski!) Diru asko ordaitzen badute, zergatik ez? eta supotsatzen da tatuaiak denbora gutxi iraungo duela, ezta?\nGero eta jende gehiagok tatuaiak eramaten ditu, orain moda baitaude eta gaur egunean, ezabatu ahal dira. Horregatik, logoak eramatea ez da aukera hain txarra. Gainera, orain enpresako logoak gero eta politagoak dira. Adibidez, sei hilabetez eramatea ez da hainbeste denbora eta diru gehiago kobratuko genuke. Dena oso txarto dago eta aukera guztiak aprobetxatu behar ditugu gainera, lan horrek erraza dirudi: ipini aurretik lekua aukeratzen dugu eta lana eginda dago, poteak hartzen ditugun bitartean gure enpresako publizitatea egiten dugu. Horrela, gure enpresak bezero gehiago lortuko luke eta gure nomina ugalduko genuke. Non egingo nuke tatuaia? Besapean egin nahiko nuke, leku nahiko arrunta eta ikusgaia baita tatuaia eramateko.\nHemendik aurrera, enpresetan logo txikiak ipintzea komenigarria izango da bestela, besape osoan tatuatzen eramango dugu! Beno behintzat, nire enpresako logoa txiki samarra da!\nLelokeria handia iruditzen zait. Ero gaude? Bizitza bakar daukagu, Gorputz bakar daukagu; eta hura zaintzea beharrezkoa da.\nNire azala ez da horma bat. Enpresa batean lan egiten hasten dugunean hurrengo lema tatuatu behar izango dugu: tatuajeak egitea debekatuta dago, arduraduna enpresa iragartzailea.\nEnpresek diru gehiago irabazteko denak balio duela uste dute. Zein izango da hurrengo pausoa? Gehiago esklabo bihurtuko gaituzte? Non dago etika?\nNire enpresaren izena ez dut inoiz tatuatuko, gutxienez hori uste dut momentu honetan. Diru pixka bat lortzeko muga batzuk ipini behar ditugu eta enpresa horiek eskatzen dietenak haien langileei muga guztiak apurtzen dituela uste dut.\nHurrengoan zer eskatuko digute?, beharbada biluzik lan egitea?, beharbada jabeei etxeko lanak egitea?.\nEsan dudanez,eskubide batzuk ditugu, gero eta gutxiago, baina gutxienez, gure pertsonalitatea geratzen zaigu, eta mantendu behar dugu.\nBukatzeko, gure enpresaren logoa ipintzeko lekurik onena bizkarra amaitzen duena dela esan behar dut.\nAmerikarrak apur bat zoratuta zeudela uste dut beti eta hau konfirmazioa baino ez da. Nola eraman ditzakete horrelako tatuaiak? Egia esan, ezin dut ulertu zer xarma aurkitzen duen jendea tatuaietan, baina suposatzen dut gustatzen bazaizkiola.... Ezin dudana onartu azala saltzea da. Hau beste gauza baino ez da eta.\nNik inoiz ez dut tatuaia eduki nahi, eta, noski, nire enpresaren logo baita ere ez. Ordu gehiegi ematen ditut lanean, eta lanari buruz pentsatzen, gero nire azalan enpresaren izena edo logo eramateko.\nEdonork bere gorputzarekin egin dezake bururatzen zaiona, baina gauza bat hau egitea da eta beste gauza bat erabat kontrakoa bere gorputza saltzea. Ez dakit hau egitea debekatuta dagoen ala ez, baina debekatuta egon ezean, debekatuta egon liteke\nEdozein enpresak iragarki bat egin nahi badu, kontuan hartu behar du gizarteak muga batzuk ipini dizkiola hori egin ahal izateko, eta haien artean, pertsonaren gorputza ez daitekeela eros iragarki bat ipintzeko. Enpresaren batek hori egin nahi izenez gero, segur aski, lelokeria hau egin nahi duen norbaitekin topo egingo luke, dirua behar duena beti dagoelako.\nGainera, tatuaje bat betirako da eta demagun enpresa hori itxi behar duela. Kasu honetan, zer egingo du pertsona honek itxita dagoen enpresaren iragarkiarekin. Ez dakigu, baina arazo larria izango litzateke.\nGure gorputza oso ederra da marrazki bat bere gainean ipintzeko. Orduan, gure gorputza lerdena bada, ez diezaioket margotu nahi duenari uler. Hala ere, beste gauza bat argi daukat, hau da, edozein pertsonak bere gorputzarekin nahi duena egin dezakeela. Beraz, bere aukera gorputza margotzea bada, ez diogu oztoporik ipini behar.\nBestalde, nahiz eta egin nahi duena egin dezakeen, tatuajeak egiteko arau batzuk bete behar dituzte, haiek ez, baizik eta egiten dituztenek. Artisauek kontrol batzuk bete behar dituzte osasunerako arazorik ez sortzeko. Produktu kimikoak ez ezik, orratzak ere erabiltzen dira eta ,honen ondorioz, kontu franko eduki behar dituzte gaixotasunaren bat ez sortzeko.\nAmerikarrak beti daude gauza arraroak egiten eta hau lelokeria bat dela uste dut. Nahiz eta diru gehiago irabazten duten, ez dauka sentsurik hau egitea.\nNire gorputzan ez daukat tatuajerik eta ez dut pentsamendurik egiteko eta gutxiago nire enpresaren logoa. Gainera, ez dakit zenbat denbora enpresa honetan lan egingo dut, agian hurrengo urtean beste enpresan nago. Eta azkenean nire bizitzan hogei enpresan lan egingo banu, hogei tatuaje egin beharko nuke? Kasu horretan ez nuke lekurik gorputzan hainbeste tatuaje egiteko.\nTatuajek gustatzen zaizkit baina kalte ez eta esaten dute kalte handia ematen du tatuaje egiten.\nBatzuk oso politak dira, adibidez animaliak, loreak baina enpresako logoa normalean ez da polita.\nAskotan gogo handia daukazu zure lanaren deskonektatzeko eta tatuajerekin, pentsatzen dut ezinezkoa dela.\nHori egingo nuke, nire egoera oso larria izango lirateke. Adibidez ez badaukat dirurik jateko.\nNire ustez,moda hau gehiegi da.Badirudi animaliak bezala izango garela.Baina modan jartzen bada,azkenean denok egingo dugu.Behintzat lana daukagunok.\nNik hori egingo nuke baina ez diru gehiagoren truke.Nik egingo nuke nire jabeak esango banu nire lanpostua galduko ez nukeela,betirako izango zela.\nLanaren mundua gero eta txarrago dago eta,gaur egun,edozein gauza egin daiteke lanpostu bat lortzeko.Oso egoera larrian gaude eta ez dakigu noiz bukatuko den.\nBadakit ez didazuela sinetsiko, baina tatuaje hori atoan egingo nuke, beti ere egiteraren ordainetan ematen didatena tatuajea bezalakoa bada, hau da, betikoa. Mundu perfektu batean bizi izango bagina, halako proposamena lotsagabekeria hutsa izango litzateke, baina hau ohiana denez gero, tatuaje bat egitea lan-baldintza hobeak izateko, pentsatzeko modukoa da. Onartzea tristea eta duintasun eskasekoa da, bai, baina biziraupena biziraupena da. Bizitza osorako soldata on bat bermatuko balidate, zalantzarik gabe baietz esango nuke. Azken finean harroa baliagarria izan daiteke, baina bizitza-kalitatea askoz gehiago. Eta ez nuke arazorik izango besoan edo beste gorputz-atal ageriko batean egiteko, ziurtzat ematen baitut hori ezinbestekoa izango litzatekeela akordioa lortzeko. Nire ustez, gai honek jendea sumintzen du, baina egia latza da gauza askoz txarragoak egiten direla enpresen mesedetan, eta buru makur onartzen direla.\nBai noski, tatuaia egingo nuke pentsaturik gabe. Azkenean guztiok lan egiten dugu dirua irabazteko, ezta? Beraz, zergatik ez?\nIdei bat daukat non egingo nukeen tatuaia, eta ezin zuen inork ikusi tokian egingo nuke, ipurdian, edo oin-zolan besteak beste.\nNahiz eta lelokeria handia iruditu, diru-dirua da. Egia da dirugatik ezin dela gauza guztiak egin, adibidez, hil, jo edo tratu txarra eman, baina nire ustez hori nahiko desberdina da, tatuaia ipintzea besterik ez delako.\nGainera tatuaia bat egitearen truke ehuneko hamabost gehiago kobratzea merezi duela uste dut.\nBakarrik arazo bat ikusi dut aldi bateko langilea bazara, eta enpresa batzuetan lan egiten baduzu, etorkizunean zure gorputza osoa tatuai bat izango dela. Beno, gorputza honekin zirkuetan lana aurkitzea errazagoa izango da, baina agian ez, jende piloa egoera honetan izango nintzatekeelako. Kar, kar!\nBa nik ez dut pentsatzen nire enpresa tatuaia egitea. Uste dut lelokeria dela, zergatik nahi duzu hori bere gorputzean?. Gainera, lantegiak bota ahal duzu eta zer egingo zenuke tatuaiarekin?, diru gehiago eman arren ez duela egingo uste dut. Nahi baduzu tatuaia egingo duzu baina nahi duzuna eta ez lantegiko logoa.\nBeti amerikarrek zer jarraitu ala ez esan dute eta herrialdeek egin dute, musulmaniarrek ez ezik. Dena egiten da Sam osaba esaten baitu ez dakidala nor den baina dirudi denetik dakiela. Txarrena ez da haien filmak ikustea edo haien janaria jatea, nik uste dut kasu egitea izan zen txarrena Afganistaneko gerra hasteko. Eta ez bezala, hor Espainia egon zen Sam osabarekin. Horregatik, amerikarrek haien gorputza marrazten badute diru gehiago irabazteko, guk gauza berbera egingo dugu baina ez apartekoa bezalakoa bestela gure lana izango dela. Adibide bat, batzuetan amerikar filmetan gazteek aparteko dirua lortzen dute txakurrak paseatuz eta duela denbora hemengo hiri edozeinetan txakurrak paseatuz lan egiten duen jende asko ikus daitekegu. Eta zer esan Modari buruz? Egunero aldizkarietan “celebs” deitzen direnak ikus daitekegu. Amerikako pijoak eta aktoreak dira eta bakarrik janzten dutena modernoa da eta hemengo dendetan arropa antzekoa da, “guay” izateko.\nNik ere aukeratu dut zein lekutan ipiniko dudan tatooa: ipurdian\nAmerikarrak oso zoro daude,beti gauza arraroak egiten baituzte.Niri tatuaiak ez zaizkit gustatzen.Enpresa batek bero logo emateagatik diru gehiago ordainduko bazidan ere,ez nuke tatuarik egingo.Eta empresa egozten nauenean ,zer egingo dut?betiko tatuarekin\nGeratuko dut?Enpresa ordainduko lidake kentzeko?\nEgun batean tatuai bat egiten badut,izango da nahi baitut, eta ez da izango beste batzuek nahi izaten dituztenean.


Arratiako Kaleko Arteen I. Erakustaldia antolatu dabe Arantzazu eta Areatzan\nArantzazu eta Areatzako Udalak Arratiako I. Kaleko Arteen Erakustaldia antolatu dabe, bagilaren 23, 24 eta garagarrilaren 1 eta 3rako. Kaleko antzerkia Ganso & Cia konpainiak Walkman ikuskizuna ekarriko dau, Cia Barre taldeak Eskobien atzetik eta Ortzi Acostak Ilusioa.\nGanso & Cia, Gorka Gansoren konpainia da. Honek, konpainia eta Renato personajea sortu ebazan 2008an, klown munduaren bere ikuspegi berezia emoteko asmoz. Gansok lotura bako egoera dibertigarriak erakusten ditu arrakasta handiko Walkman ikuskizunean. Ikuskizun hau ikusteko aukerea dago bagilaren 23an 20:00etan Areatzako plazan, eta garagarrilaren 3an 18:00etan, Arantzazukoan.\nCia Barre taldeak be Eskobien atzetik kale antzerkiaren emonaldi bi egingo ditu; bata Arantzazun eta bestea Areatzan. Ikuskizuna 1960ko hamarkadako kale garbitzaile batean oinarritzen da. Personajeak kaleak garbituten topauko dituan egoerai egingo deutse aurre, sinpatiaz eta abilezia handiz. Arantzazuko plazan bagilaren 24an 19:00etan izango da eta Areatzako plazan garagarrilaren 1ean 20:00etan.\nOrtzi Acostaren Ilusioa, barriz, Areatzan baino ezin izango da ikusi. Gorputz adierazpen, akrobazia, komedia, drama eta zuzeneko musikaz kontakizun bat josten dau Ortzik Ilusioa ikuskizunean. Ikusteko aukerea garagarrilaren 1ean, 22:00etan, egongo da Areatzako plazan.


Zergatik daude fruta toxikoak katuentzako? | Consumer\nZergatik daude fruta toxikoak katuentzako?\nMahatsak, sagarrak eta gereziak dira felinoentzako fruta arriskutsuak, intoxikazioa eragin baitezakete.\nBadira katuentzako giza janari arriskutsuak, besteak beste, txokolatea, baratxuria eta tipula. Baina badira haientzat kaltegarriak diren frutak ere: mahatsak, abrikota eta laranjak, eta intxaurrak, adibidez, intxaurrak. Artikulu honetan felinoentzako fruitu toxikoak zerrendatzen dira, eta zer egin behar den animaliak istripuz irensten baditu.\nBazenekien intxaurrak katuentzako toxikoak direla? Eta mahatsak arriskutsuak direla txakurrentzat ez ezik, felinoentzat ere bai? Katuak itsusiagoak dira janariarekin, eta, horregatik, intoxikazioak ez dira hain ohikoak. Baina horrek ez du esan nahi gertatzen ez direnik. “Katiluek zaborretako, fruta-dendetako eta zaborretako poltsak ikuskatzen dituzte, haientzat elikagai arriskutsuen hondarrak gera daitezen”, adierazi dute Katuaren Zainketarako Nazioarteko Elkarteko albaitariek. Baina zer fruta dira toxikoak katuentzat eta zergatik?\nKatuentzako fruitu toxikoak\nSagarrak. Sagar zuritu eta hazirik gabeko sagar bat osasungarria da felidoentzat. Baina kontu handiz ibili behar da. Pipitek, zurtoinek eta hostoek zianuroa sortzen dute, katuentzako oso kaltegarria.\nAbrikotak. Beste zenbait pipita-frutek bezala, abrikokokaren hazi, hosto eta zurtoinek zianuroa ere sortzen dute, felinoentzat toxikoa.\nMahatsak. Mahatsak eta mahaspasak arriskutsuak dira mininoentzat, eta, beraz, ez zaizkie sekula etxeko errezetei gehitu behar. Albaitariek diotenez, “mahatsek kalte egiten diete giltzurrunei eta giltzurrunetako gaixotasunak eragiten dituzte”.\nIntxaurrak. “Intxaurrek eta makadamiako intxaurrek bezalako fruituek toxina dute, digestio-aparatua eta katuen nerbio-sistema kaltetzen dituena”, adierazi du Animaliak Pozoitzeko Kontrol Zentroak.\nGereziak. Gereziak toxikoak dira felinoentzat, bereziki oso helduta daudenean.\nAranak. Aranetako hazi, hosto eta zurtoinek azukre konposatu bat dute, eta zianuroa askatzen du, katuentzako oso arriskutsua.\nLaranjak, mandarinak eta limoiak.\nFruta horiek ere mininoentzat toxikoak dira, olio esentzialen eta psoralenoaren ondorioz.\nKakatoaren haziek buxadura eragin dezakete katuen digestio-sisteman, gastroenteritisa edo hesteetako hantura.\nAguakatearen fruituak persina du, jatorri fungikoko toxikoa, eta animalia askorentzat pozoitsua da, besteak beste felidoak.\nFruta helduak zergatik dira toxikoak katuentzako?\nJanari helduegia edo lizunegia katuentzako arriskutsua izan daiteke, pertsonekin eta txakurrekin gertatzen den bezala. Ogia, berez, ez da kaltegarria, eta kantitate txikietan jaten du. Baina felinoentzat arriskutsuak ez diren zenbait fruta, platanoa adibidez, baliteke helduegiak badaude. Errudunak mikotoxinak dira (onddoen toxinak), eta elikagai horiek deskonposatzen dituzte.\nIrudia: mdmmikle 123\nFrutak katuetan eragindako intoxikazioak: zer egin\nIntoxikazio baten biktima izan daiteke katuaren fruta arriskutsu bat. Sintomak hauek dira: gorakoak, dardarak, jadeo eta bihotz-taupada azeleratuak. Kasurik larrienetan, konbultsioak ere izango ditu.\nAlbaitariarengana lehenbailehen joan behar da. Berak tratatuko du katua, eta baliteke ospitaleratzea beharrezkoa izatea. Tratamenduan sartzen dira aireztapena, arnasketa normala berreskuratzeko, zain barneko injekzioa eta odol-analisia organoen funtzionamendua monitorizatzeko.\nJarraituEva San Martin Twitter-en.


Mendiak - Donostia Turismoa\nDonostiako mendiek hiria zaintzen, babesten eta besarkatzen dute. Benetako birika berdeak eta aisialdirako eremuak dira, eta iragan ez oso urrunean gotorleku militarrak, aristokrazioaren gozamenerako eremuak edota baleak bistaratzeko arrantzale-talaia izan ziren.\nIgeldoko igoeraren ikuspegia funikularrean\nHasieran faroa izandako Igeldoko dorrea (XVIII. mendekoa) begiratokia da gaur egun eta Igeldo mendiko gailurrean dago, nagusi. Ingurua ondo pasatzeko toki paregabea da, bertako jolas-parke xarmagarriari esker.\nHara joateko funikularra hartzea gomendatzen dugu, hiria ikuspegi paregabe batetik ikusi eta handik argazkiak ateratzeko. Funikularra 1912tik ari da jardunean eta Euskadiko zaharrena da.\nMendiaren mendebaldean, 1855ean Manuel Peironcely bide-ingeniariak egindako itsasargia nabarmentzen da. Itsasoaren eta Igeldoko labarren ederraz gozatzeko toki ezin hobea da\nGehiago Igeldo Mendiari buruz\nUrgull mendia eta Parte Zaharra airetik\nHiriaren historia militar latzak bizirik dirau Urgull mendian\nBere kokapenari eta orografiari esker, gure hiria gotorleku militarra izan zen XII. mendean, eta bertako harresiek, Boulervardeko lurpeko aparkalekuan dauden aztarnekin batera harresiz inguratutako Donostiaren lekuko bakarrak, hainbat eraso eta setio jasan zituzten urteetan zehar. Urgull mendia izan zen, 1794an, hiriak frantsesen aurrean egindako lehen kapitulazioaren agertokia. Urte batzuk geroago, Frantziako tropen eta armada angloportugesaren arteko guduaren ondorioz 1813an hiria suntsitu zuen sutearen lekuko izan ere zen.\nMendiaren goiko aldean dagoen Mota gaztelua, XII. mendean eraikia, funtsezkoa izan zen gure hiriaren defentsan. Haren inguruan, konoiak eta defentsarako gezi-leihoak ikus daitezke oraindik ere. Han dago, halaber, Historiaren Etxea hiriaren historia kontatzen duen museoa. 1924an inauguratu zen Ingelesen hilerria, mendiko ipar-hegalean dagoena, ingelesek I. Karlistaldian (1833-1840) Donostian utzitako aztarnetako bat da.\nGehiago Urgull Mendiaren buruz\nAplikazio honetan, Urgull mendiko ondare historiko eta naturala ezagutzeko ibilbide bat eskaintzen digu San Telmo Museoak.\nZurriolako hondartzaren eta Ulia mendiaren ikuspegi panoramikoa\nParke natural bat hirian bertan\nBaleak bistaratzeko talaia izan zen garai batean 318.249 metro karratuko berdegune zabal hau.\nXX. mendearen hasieran, aristokraziarentzako aisia-parke gisa egokitu zuten, eta, gaur egun, hiriko mendi-ibilietarako gunerik handiena da. Done Jakue bideak ekialdetik mendebaldera zeharkatzen du kostaldean zehar. Baleazaleen Harria eta Erregearen Harria (bistaratzeko postu gisa erabiltzen ziren harri handiak), piknikerako guneak, berritutako Uliako aterpetxea eta hirirako ezohiko ikuspegiak dira mendi honen erakargarrietako batzuk.\nGainera, 2012ko udatik, ekintza didaktiko eta kulturalak eskaintzen diuten Interpretazio Zentro bat du: Tailerrak, Uliatik mendi ibilaldiak, bisitaldi gidatuak, aldi baterako erakusketak, proiekzioak...