EUSKAL LIGA: 4ko Finala, Lointek Gernika Ibaizabal Euskadiko Txapelduna - Euskal Saskibaloi Federazioa\nAlbisteak / Junior Euskal Liga / EUSKAL LIGA: 4ko Finala, Lointek Gernika Ibaizabal Euskadiko Txapelduna\nJoan den asteburuan, emakumezkoen eta gizonezkoen junior mailako Euskal Ligen hirugarren fasea jokatu zen.\nLointek Gernika Ibaizabal, Loiola indautxu, Electro Alavés Araski eta FSGroupe emakumezkoetan, finalaurrekoetan Espainiako Txapelketarako txartela emango zien finalean sartzeko lehian zeuden, edo Lointek Gernikaren kasuan jada sailkatuta zegoena, finalean Euskadiko txapeldun izateko aukera bilatuko zuten.\nLoiola Indautxuk Electro Alavesa Araskiren aurka irabazi zuen larunbatean, apirilaren 23an Malosten, goizean jokatutako emakumezkoen lehen finalerdian, 64-79. Lehen laurden parekatu baten ondoren eta Araskik puntu bateko aldearekin aurrea hartzea lortu ondoren, Loiolak beraien aldeko 13 puntuko aldea eskuratzea lortu zuten hurrengo bi laurdenetan. Azken laurden berdindu batek finalerako txartela eta Espainiako Txapelketarako bigarren postua emango lioke Loiolari.\nLointek Gernika Ibaizabalen garaipena bigarren finalerdian FSGrouperen aurka, 74-51. Gernika 7 puntuko aldea lortu zuen lehen laurdenean bere ikusleen aurrean. Gernikak lortutako 16-8ko partziala FSGroupek ezin izan zuen ez txikitu ez gainditu hurrengo laurdenetan zehar. Ia 20 puntuko aldearekin hasi zuen Gernikak azken laurdena. Garaipena Lointek Gernika Ibaizabalentzat baita finalerako txartela ere.\nPartidu oso lehiatua Euskadiko Txapelketa eta, beraz, Espainiako Txapelketako postuetarako ere. Lointek Gernika Ibaizabalek aurrea hartzea lortu zuen lehen laurdenean hiru puntuko aldearekin. Bigarren eta hirugarren laurdenetan, Loiola Indautxuk, baloiaren mugimendu onari esker, markagailuan aurretik jartzea eta Gernika atzetik gertu eramatea lortu zuen, bi laurdenetan zehar. Azken laurdena hasi zen eta bi taldeen aldetik saskiratzeak ikusi genituen laurdeneko 6. minutura arte, non Lointek Gernika Ibaizabalek 11-2ko partzialari esker Euskadiko txapeldun izatea lortu zuen.\nLointek Gernika Ibaizabal eta Loiola Indautxu izango dira kluben arteko Espainiako Txapelketara joango diren bi taldeak.


Pilota jaialdia hartuko du Munitibarko frontoiak, barikuan - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nPilota jaialdia hartuko du Munitibarko frontoiak, barikuan\nPromozioko buruz buruko txapelketaren hirugarren postua lortzeko lehiatuko dira Zabala eta Aranguren pilotariak. Sarrerak aurretiaz eskuratu daitezke Txori, Sindikatu, Ondamendi eta Herriko tabernetan.\n20:00etatik aurrera pilota jaialdia egingo dute Munitibarko Udal Pilotalekuan. Hain zuzen, Promozioko buruz buruko txapelketaren hirugarren postua erabakiko da bertan, Zabalaren eta Aranguren artean. Hala, Elordi mallabiarra edo Dario errioxarra izango da aurtengo promozioko txapelduna; Labriten jokatuko dute finala maiatzaren 25ean.\nHalaber, bariku gaueko beste partiduan pilotari ezagunak ariko dira. Artolak Ibai Zabalagaz osatuko du bikotea eta Laso eta Imazen kontra jokatuko dute.\nAurresalmentan 15 eurotan daude sarrerak, Txori, Sindikatu, Ondamendi eta Herriko tabernetan, eta bihar, ostera, 20 eurotan jarriko dituzte txarteldegian.


Proposamen polit bat dakarkizuet gaur. Parre pixkat egiteko bide polit bat.\nHerenegun Carrefourren izan nintzen, gauzatxo batzuk erosten.\nLaberintoan galduta eta argirik gabe sentitu nintzen, ohi bezela. Eta ohi bezela, laguntza eskatu behar izan nuen.\nLehenengo langileari euskeraz zuzendu nintzaion… Eta berak erderaz erantzun zidan (hamarretik zortzitan bezela). Zer egingo zaio ba.\nBigarren zalantza piztu zitzaidanean, neska gazte batengana jo nuen, ordurako nere pilak ehuneko 40an. Zaputzaldi berri bat jasotzeko batere energiarik gabe egia esan.\n- Apaaa, estoooo…. Huchas?\nBizi, haren erantzuna:\n- Ezzzzz, ezteu saltzen. (sic!)\nTipikoa izaten da euskeraz langile batengana zuzendu, eta hark erderaz erantzutea. Alderantziz berriz, noiz gertatzen da? “Ezteu saltzen” hura zerutik etorritako ur-jauzi frexko baten modura jaso nuen…\nNahiz eta, galdera bat ere piztu zitzaidan:\n- Ene ene, hain ote naiz etnikoki identifikagarria????\nGaur Zumarragan aritu naiz itsulapiko baten bila. Seguru egongo zala banekien toki batean. Soraluze kaleko Sordorenean.\n- Bai, bai, badauzkagu.\n– Baina giltzaduna? Iriki daitekeena?\n– A, ez ez, kaja fuertea bai giltzaduna, baina txulorik gabekoa. Betiko itsulapikoa hobea da, motel – esperientziaren ahotsa, Josebarena - Iriki baldin badaiteke, orduan ez dezu sekula dirua gordetzea lortzen, beti ateratzen ari zera. Onena, betiko buztinezko txerritxoa. Betetakoan puskatzen dana.\nEta berak iradoki dit ba okurrentzia:\nZure bikotearekin bizi zera. Etxera etorri danean, zure ekonomiaren osasun kaxkarraz oharterazi diozu.\n- Maitane, dirua gorde behar degu, galduta gaude bestela.\nEta handik pixkatera…\n- Lasai egon hala ere, bilatu det eta erremedioa. Gelan dago eta, jun zaitez ikustera…\nEta hantxe jun da emakume arduratua gelara, jakinminak bultzatuta. Eta hantxe ikusi du bere gizon saiatuak etxeko ekonomia sosegatzeko ekarri duena...


Lan, pentsio eta bizitza duinaren aldeko greba orokorra deitu du Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak urtarrilaren 30ean, Hegoaldeko lau lurraldeetan. Azken urteetan kendutakoa berreskuratzeko etengabeko borrokan ari diren kolektibo zabalek eskatzen zuten “mobilizazio handia” badator. Ibilbide baten amaiera ala hasiera izango ote den, kaleak esango du.\nUrtarrilaren 30eko grebaren aurretik makina bat ekitaldi egin dituzte sindikatuek (arg.: Foku / Marisol Ramirez)\nBenetako pobrezian bizi den jende kopurua %46 hazi da hamarkada batean Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan, Eusko Jaurlaritzaren azken inkestaren arabera –Nafarroan, azken urteetan tasa hori arindu egin da, baina menpekotasuna handitu delako, Pobrezia eta Gizarte Bazterketaren Kontrako Sareak salatu duenez–. Hamarkada horretan, krisialdi ekonomikoak hauspotuta, murrizketak eta erreformak egin dituzte gobernuek, eta goiko klaseek behekoak espoliatu dituzte beste behin.\nJosep Stiglitz Ekonomiako Nobel saridunak azaldu du neoliberalismoak nola jo digun flauta azken berrogei urteotan, esanez goikoak aberastea onuragarria izango dela behekoentzat ere, “baina bitartean langileak soldata baxuagoekin konformatu eta herritarrek murrizketak onartu beharko zituztela”. Politika horrek pobreziara eta prekarietatera jausi arazi ditu milaka lagun. Gure posibilitateen gainetik bizi izanaren apoa irentsarazi digute, baina gero eta jende gehiago dago gainez eginda diruak –eta ongizateak– beti kontrako norabidean egiten duelako igeri.\nGurean, goitik beherako eskema irauli eta erasora pasatzeko greba orokorrera deitu du urtarrilaren 30ean Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak (EHESK) –dozenaka eragile sozial eta sindikatu biltzen ditu–, “jauzi kualitatiboa” emateko pentsiodunen mugimenduak egindako eskariari erantzunez. 2008an Atzeraldi Handia hasi zenean, greba orokor ugari egin ziren murrizketen aurka; borroka erreaktibo hura beharrezkoa izan zen. Horregatik, orain zenbaitzuk ez daude ohituta halako larru berrietara. “Errespetatzen dugu, baina ez dago arrazoi objektiborik greba orokorrerako” esan du Josu Erkoreka EAEko gobernu bozeramaileak.\nEuskal Herriko Eskubide sozialen Kartan bildutako sindikatuek erregistratu zuten greba deialdia ofizialki Bilbon (irudian) eta Iruñean urtarrilaren 9an. (arg: EHESK)\nAitzitik, EHESK-k aldarrikapen plataforma zehatza kaleratu du eta hura irakurrita argi geratzen da zenbat kendu dieten beheko klasekoei eta zenbat dagoen irabazteko, gutxieneko pentsioa 1.080 eurokoa izatetik hasita. Laneko lurralde-hitzarmenen aplikazioa, soldata arrakala ezabatzea, zaintza lanak duintzea, 1.200 euroko gutxieneko soldata irabaztea, prekarizatze formulak eta lanaldi partzialak kentzea, 35 orduko lanaldia… Aldarrikapen horietako bakoitzaren atzean mugimendu anitzak daude, baina denak dira klase be(he)rekoak.\nU30eko grebak erronka itzela dauka denak bateratzen eta, batez ere, hurrengo egunetik aurrerako estrategia argitzen. Diego Sztulwark pentsalari argentinarraren arabera, neoliberalismoak intolerantzia die kapitalaren metatzea ez dakarren biziera orori eta “kooperazio bideak automatizatzeko” fenomenoei. Bere egiturazko krisiaren sintomak dira, eta gorroto ditu subjektibitate horiek: “Hori da neoliberalismoa neofaxista bilakatzearen oinarria”. Lubaki sentikor horretan jokatuko da politika beste zentzu batean ulertzeko borrokaldia.\n2008an Atzeraldi Handia hasi zenean, greba orokor ugari egin ziren murrizketen aurka; borroka erreaktibo hura beharrezkoa izan zen. Horregatik, orain zenbaitzuk ez daude ohituta halako larru berrietara.\n450 kilometro asfalto gainean egin ondoren, ia hilabete lehenago Bilbotik abiatutako jubilatuen zutabeak urriaren 15ean jo zuen Madril. 2018ko hastapenetan irten ziren lehen aldiz kalera, eta 105 astelehenetan elkarretaratu dira udaletxeen parean. Hego Euskal Herriko pentsiodunen mugimendua dago Espainiako Estatuko mobilizazioen abangoardian.\nU30eko greba orokorraren atzean ere haren bultzada nabari da, nahiz eta ofizialki euskal sindikatuek (ELA, LAB, ESK, Steilas, Etxalde, EHNE eta Hiru) deiturikoa izan. CCOOk eta UGTk ez dute bat egin grebarekin eta pentsiodunen mugimendua “zatitzea” egotzi diete deitzaileei. Zenbait pentsiodunek ere ez dute greba babestu, “greba egitea langileei dagokielako”; hori bera esan du Coespek, pentsio publikoen sistemaren aldeko estatu koordinadorak. “Argudio hori erabili dezake enpresari jubilatu batek –erantzun die Cobas sindikatuak–, baina sekula ez aktiboan langile izan garenok”.\nAskotariko mugimenduak daude greba orokorraren deialdiaren atzean. Irudian, pentsiodunen asteleheneroko elkarretaratze jendetsuetako bat. (arg: Foku / Marisol Ramirez)\nEuskal Herrian, mugimenduko sektore oso zabalen artean grebaren aldeko jarrera irmoa da, abenduaren 12an Gasteizen legebiltzar aurrean milaka lagunek hala oihukatu zuten. Jon Fano Bizkaiko pentsiodunen mugimenduko bozeramaileak azaldu du ez dela laneko greba soil bat, “soziala eta transbertsala” ere bai.\nEta intergenerazionala. Eurei dagokienarekin ez ezik, hurrengo belaunaldiei geratuko zaienarekin arduratuago daude. Hortik doaz eskakizun nagusiak: pentsioak KPIaren arabera igotzea, 1.080 euroko gutxienekoa, genero arrakala amaitzea, berezko sistema publikoa, jasangarritasun faktorea ezabatzea…\nBizkaiko Labe Garaien altzoan lan egindakoa, hilean 700 eurora iristen ez den pentsioa kobratzen duen emakumea, eta bere seme-alaben etorkizunagatik borrokan ari dena. Hori izan liteke egun pentsiodunen mugimendua osatzen dutenen profiletako bat. Baina mugimendu askotarikoa da oso, eta hor datza bere indarra.\nEAEko aurrekontu “murriztaileak” salatzeko ekintza Bilbon. (arg: EHESK)\nBitartean, Espainiako Gobernuak pentsioak %0,9 igoko dituela hitz eman du –papur batzuk bizitzaren garestitzea ikusita–, baina exekutibo berriaren inbestidurarekin katramilatu da gaia eta horrek gehiago haserretu ditu jubilatuak. Bidasoaren beste aldean, berriz, Emmanuel Macronen erretreten erreformaren kontrako protestak luze eta gogor doaz, eta honek amore ematea lortu dute hein batean. Ikusi beharko da aldagai horiek nola eragiten duten datozen mobilizazioetan.\n“Greba feminista izango da”\nU30eko deialdiak, pentsiodunen babesa ez ezik, beste askorena ere jaso du. Esaterako, krisiak bereziki kolpatu dituen gazte eta ikasleena. Poliziak indarrez hustutako Gasteizko Talka espazio feministaren atarian, agerraldi bateratua egin zuten Euskal Herriko gazte eta ikasle erakunde ugarik (Eragin, Gazte Prekarioen Sarea, Euskal Herriko Neska* Gazteak, Ikasle Sindikatua, Gora Ikasleon Borroka…). Azaldu dutenez, egungo gazteei “iraganean eskuratu ziren lorpenak ezabatu” dizkiete eta prekarietatera bultzatu dituzte. Aldarrikapen taula berezko bat ere osatu dute, tartean hezkuntza inklusibo eta feminista, edota aisialdia jokoarekin ez merkantilizatzeko neurriak eskatuz.\nMugimendu feministak ere bat egin du U30eko zitarekin, eta horretarako, Martxoaren 8ko greba orokorren arrakastan giltzarri izan diren sareak eta haien “indarra, ahalmen mobilizatzailea eta eraldatzailea” baliatu nahi dituzte. Sindikatuei eskatu diete bere egin ditzatela euren aldarrikapenak, prekarietate, heteroarau, matxismo eta gerrarik gabeko bizitzaren alde.\nMartxoaren 8ko greba orokorren arrakastan giltzarri izan diren sareak eta haien “indarra, ahalmen mobilizatzailea eta eraldatzailea” baliatu nahi ditu mugimendu feministak (arg: Dani Blanco)\nGreba aurretik ere egiten da\nZalantzarik gabe, azken urteetan Euskal Herrian mobilizazio indartsu eta jendetsuenak egin dituzten mugimenduen babesa edukitzeak –feministena eta pentsiodunena, alegia–, urtarrilaren 30eko greba orokorrari bultzada handia emango dio.\nBaina antolaketa moduek eta aurretik herrietan egindako lanak ere emango diote tamaina egunari. “Dinamika eraikitzen bada poligonoetako asanbladetatik, kolektiboetatik, plazetatik eta biribilguneetatik kanpo, zaila da greba orokorra izatea, hala deitzen bazaio ere”, dio Hor Dago-ren urtarrileko zenbakian agerturiko iritziak.\nMacronen politiken kontrako abenduaren 5eko grebak eta haren segidek, aurrelanketa luze bati esker izan dute eraginkortasun ikaragarria –Frantziako Estatu osoan 1,8 milioi lagun mobilizatu zen egun hartan, Baionan 10.000–; besteak beste, Radio France irrati publikoko kazetarien edota auzo nahiz lizeoetako eragileen inplikazioa dago atzean. Akaso ez al dabil “behetik gorako” halako korronterik mugaz hegoaldera?\nAntolaketa moduek eta aurretik herrietan egindako lanak ere emango diote tamaina greba egunari. (arg: ELA eta @AZgreban)\nBegiratu azkar batean ikus liteke greba batzordeak sortu direla Oñatin, Arrasaten, Leioan, Aiaraldean, Donostiako Intxaurrondon eta Amaran, Bilboko Santutxun, Portugaleten, Busturialdean, Lea-Artibaien, Gasteizko Olarizun…; hitzaldiak eta mahai-inguruak ugaltzen ari dira; mugimendu feministak ekintza ugari egin du urtarrilaren 18an, makinak berotzen hasteko; Eleak Mugimenduak proposatu du Eskubideen Herri Plataformak sortzen hastea tokian-tokian, “antikapitalista guztien konbergentzia” bideratzeko marko lokalean... Ikusiko da jauregiak zorutik sabaira astintzeko moduko dardara sortzen duen honek guztiak eta nolako erreplikak ekartzen dituen.\nIkusiko da jauregiak zorutik sabaira astintzeko moduko dardara sortzen duen honek guztiak eta nolako erreplikak ekartzen dituen.\nAbenduaren 27an Bilboko Eusko Jaurlaritzaren egoitza aurrean plantatu ziren hainbat lagun biluzik, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak deituta –tartean ziren Barakaldoko Berri Otxoak gizarte bazterketaren kontrako plataformako kideak–. Egun berean Eusko Legebiltzarrean EAEko 2020ko aurrekontuak onartu ziren, Elkarrekin-Podemosen abstentzioaren ondorioz: “Gure kezka handiena Podemosen jarrera aldaketa da, hori izan da aurrekontu hauen diferentzia bakarra”, zioen elkarretaraturiko batek.\nAlderdi moreak Urkulluren exekutiboarekin adosturiko diru-partidak “murriztaileak” direla salatu dute. DSBEan, esaterako, %4ko igoera iragarri du Elkarrekin-Podemosek, baina bazterketaren kontrako Argilan plataformak eta Bizkaiko beste hainbat kolektibo sozialek azaldu dutenez, 2012tik aurrera izandako murrizketen ondorioz, egiaz %34 gutxiago jasoko du diru-sarrera hori behar duen familia bakoitzak: “Arrazoi nahikoa badago gaur hemen eta hemendik hilabete barru ere, urtarrilaren 30eko greba orokorrean, kalean egoteko”.\nKalea neurgailu; kalea desfile hutsen toki baino, asaltatzeko espazio gisa ulertuta; kalea herritarra bere buruaren jabe egin dadin alor guztietan; kalea ikusgarri egiteko sukaldean, aldamioan, kutxazainetan itzalean utzi nahi dutena.\nGreba orokorrak Hego Euskal Herrian (2009-2020)\nEnpleguaren alde, krisi garaiko lehen greba orokorra ELA, LAB eta beste hainbat sindikatuk deituta. Confebaskek “erabateko porrota” izan zela adierazi zuen, sindikatuek berriz %50eko jarraipena izan zuela. Teknologia berriak erabili ziren lehen aldiz, Grebaorokorra.com webgunearen bidez.\nJose Luis Rodriguez Zapateroren lan-erreformaren kontra, hau indarrean jarri aurretik. Sindikatu estatalistek eta Euskal Herrikoek bananduta deitu zuten.\nHiru hilabetean bigarren greba lan-erreformaren kontra, CCOO eta UGTk deituta. Apenas izan zuen eraginik, Nafarroan izan ezik.\nJubilazio adina 65 urtetik 67ra atzeratzeko saiakera egin zuen PSOEren gobernuak. Euskal gehiengo sindikalak deitu zuen eta industrian %60ko jarraipena izan zuen. Istiluak Bilbon eta Gasteizen.\nMariano Rajoyk lan-erreforma onartu ondoren deitua, azken urteetako indartsuena izan zen, erreforma “basatienaren” aurka, milaka langile kaleratzeko ateak ireki baitzizkien enpresei. Patronalak berak onartu zuen grebaren arrakasta.\nEragile sozialek Espainiako Gobernuaren murrizketen kontra egina, honek bankuen erreskateak 100.000 miloi euro kostako zuela aitortu ostean.\nCCOO, UGT eta beste sindikatu batzuen sostenguarekin, murrizketen kontra deitua, Europa mailako mobilizazio egunaren barruan.\nGehiengo sindikalak eredu propio bat eskatuz deitua, sektore publikoan jarraipen zabala izan zuen.\nAzken bi urteetan mugimendu feministak greba orokor arrakastatsuak egin ditu martxoaren 8an. Manifestazio masiboak egin dira, “bizitza erdigunean” jartzeko eskatuz.\n2008an, finantzen krisia mundua astintzen hasi zenean, grebari buruzko tesiak zirkulatzen hasi ziren Frantziako Estatuan, Desmobilizazio Institutuak sorturik. Rennes-en lehenik, eta ondoren Parisen, Thèses sur le concept de grève (Greba kontzeptuaz tesiak) liburua kaleratu zen –gaztelaniaz ere aurkituko du Hegoaldeko irakurleak, Artefaktek argitaraturik–. Grebaren esanahiaz hausnartzeko balio dute tesi horiek. Hemen batzuk:\nGreba normaltasuna da\n“Reichek dioen bezala, harrigarriena ez da jendeak lapurtzea eta greba egitea, baizik eta gose daudenek ez beti lapurtzea eta esplotaturik daudenak beti greban ez egotea”.\nGreba benetako festa da\n“Grebak, festak bezala azenturik gabeko fase hori eteten du, lan egiteko denborarena”.\nGreba demokrazia da\n“Politikaren despolitizazioaren kontra borrokatzen du grebak, publikoa pribatizatzearen kontra”.\nGreba ezinezkoa asmatzea da\n“Amildegira jauzi egitea da. Grebak hasieran oraindik ez daki, ezin du jakin, zer nahi duen ere”\nGreba poztasuna da\n“Erabat aspertzeak eta poztasuna desagertzeak, esan nahiko luke grebak errealitatea galdu duela”.\nKanal hauetan artxibatua: U-30 Greba Orokorra | Feminismoa | Murrizketak | Prekarietatea | Sindikalgintza | Nafarroa | Pentsioak | EAE


Egunez egun plastiko gutxiago erabiltzeko aholkuak - IKEA\nUneko orrialdea: Eguneroko bizitzan plastiko gutxiago erabiltzeko aholkuak\nItsasoak ez kutsatzeko, etxean erabili eta botatzeko plastiko gutxiago erabiltzeko aholku erraz hauei jarraituta, zure ekarpentxoa egingo duzu!\nEgin bat mugimenduarekin; guztiontzat da onuragarria!\nPlastikoak nonahi daude gure eguneroko bizitzan, erabilera anitz dituzte, eta oso erabilgarriak dira hainbat produktu fabrikatzeko eta biltzeko, baina, behar ez bezala birziklatzen ez direnean, asko eta asko ozeanoetara iristen dira, eta itsasoko ekosistema eta fauna kutsatzen dituzte. Izan ere, kopuruak oso kezkagarriak dira, 8 milioi tona plastiko baino gehiago iristen baitira urtero itsasoetara. Denok egin dezakegu zerbait erabili eta botatzeko plastiko gutxiago erabili eta ingurumen-arazo handi hau saihesteko!\nHona hemen eguneroko bizitzan aplika ditzakezun zenbait aukera plastiko-zabor gutxiago sortzeko.\nAholkuekin hasi aurretik, badakizu zein diren erabili eta botatzeko plastikoak? Hauek dira, besteak beste: erosketa-poltsak; lastotxoak eta nahasteko makilatxoak; erabili eta botatzeko mahai-tresnak eta platerak; belarrietarako kotoi-txotxak; poliestirenozko ontziak, botilak, edalontziak eta estalkiak; puxikei eusteko hagaxkak; zigarro-puntak eta plastiko oxodegradagarrizko produktuak. Ikusten duzunez, toki guztietan daude! Pentsatu erabili eta botatzen dituzun plastikozko produktu horietan guztietan!\nJakina, gure aholku onena litzateke erabili eta botatzeko plastikorik ez erabiltzea, baina badakigu ez dela hain erraza haiek kolpe batez desagerraraztea. Hala ere, ziurtatzen dizugu erraz-erraz lagun dezakezula itsasoak hondakindegi erraldoian bihur ez daitezen. Has gaitezen!\n1.- Oihalezko poltsa bat beti zorroan, erosketak egiten dituzunerako\nInoiz pentsatu al duzu plastikozko zenbat poltsa meta ditzakezun etxean egunero? Izan ere, zerbait erosten duzun bakoitzean, ziurrenik poltsa bat emango dizute.\nEz al litzateke erosoagoa eta jasangarriagoa oihalezko zeure poltsa eskura izatea, erosketa guztiak eraman ahal izateko? Horrela, bidean ez zaizu puskatuko, eta inork ez ditu ikusiko barruan daramatzazun produktuak. Sartu bat txukun-txukun tolestuta zorroan, eta zerbait erosi behar duzun bakoitzean erabili ahal izango duzu!\nGogoratu: oihalezko poltsarik ez baduzu, erabili paperezko bat edo berrerabilgarri bat!\n2.- Aukeratu kristalezko ontziak eta berrerabil itzazu etxean\nGero eta elikagai gehiago datoz kristalezko potoetan. Halako produktuak aukeratzen badituzu, plastiko gutxiago erabiliko duzu, eta, gainera, etxean beste gauza batzuk gordetzeko erabil ditzakezu potoak: irina, arroza, botoiak… Loreontzi-euskarri edo pitxer gisa ere balio dute!\nBestalde, gomendagarria litzateke elikagai prestatu edo izoztu gutxiago kontsumitzea eta elikagai fresko gehiago prestatzea; kristalezko tuperretan gorde ditzakezu. Zure osasunak, poltsikoak eta ingurumenak eskertuko dizute!\nIKEA 365+ Edukiontzia 2,50€ IKEA 365+ Edukiontzia 1,50€\n3.- Elikagaiak soltean erosi\nJanaria soltean erosteak uste baino askoz ere abantaila gehiago ditu.\nAlde batetik, ez duzu janaria alferrik galduko, behar duzuna soilik eros baitezakezu. Bestetik, ontziratzea ekidingo duzu; etxean duzun kristalezko ontziren bat soilik beharko duzu, hala nola aurreko aholkuan aipatu ditugunen modukoak.\nGainera, solteko produktuak merkeagoak dira, eta, horri esker, tokiko ekonomia handitzen da, inguruko dendetan erosten baituzu!\n4.- Zurezko edo altzairu herdoilgaitzezko sukaldeko tresnak\nEtxeko gauzak aukeratzerakoan, ahal dela aukeratu zura, banbua edo altzairu herdoilgaitza, besteak beste, askoz ere jasangarriagoak, iraunkorragoak eta merkeagoak direlako. Plastikozkoek ez dituzte oso tenperatura altuak jasaten, eta haietako askok gomendagarria ez den Bisfenol-A (BPA) osagaia dute; hala ere, elikagaiak ukitzen dituzten gure produktu guztiek (esaterako, ontziak, botilak eta sukaldeko tresnak) ez dute produktu kimiko hori.\nBLANDA MATT Katilu handia/entsalada-ontzia 10€ BLANDA BLANK Katilu handia/entsalada-ontzia 5€\n5.- Ur-botila berrerabilgarria\nBotilako ura ez kontsumitzeko (zeinak milaka tona hondakin sortzen baititu eta haiek itsasora iristen baitira), eraman beti zurekin botila berrerabilgarri bat. Pertsonalizatu egin ahal izango duzu, haren kolorea edo tamaina aukeratu, eta beti eskura izan, bulegoan, gimnasioan edota edozein bidaiatan.\n6.- Birziklatu ahal duzun guztietan, baita lanean ere\nHasteko, ez erabili erabilera bakarreko plastikoak, eta, gainera, kontsumitzen dituzun plastiko guztiak behar bezala birziklatu. Etxetik kanpo egiten duzuna ere garrantzitsua da. Pentsatu zenbat ordu ematen dituzun lantokian eta plastikozko ontzietan datozen zenbat produktu erabiltzen dituzun! Eta parkean edo hondartzan zaudenean?\nBirziklatu ahal duzun guztietan, produktu eta materialei beste bizitza bat emango baitiezu, itsasoak eta ekosistemak kutsatuko lituzketen hondakin izatera ez iristeko, eta lanpostu berriak sortzeko. Gainera, material birziklatuak erabilita, gutxiago kutsatuko duzu, lehengaiekin produktu bat egiteak kutsatzen duena baino gutxiago.\nBideo honetan, etxean birziklatzeko aukerak ere erakutsiko dizkizugu, nahiz eta toki gutxi izan, aitzakiarik izan ez dezazun!\nAgian artikulu hau ere interesatuko zaizu: “Nola birziklatu eta ez alferrik galdu janaria, aurrezteaz gain, jasangarriagoa izateko”\n7. Erosi modu arduratsuagoan!\nBegiratu zer produktu edo marka ari diren dagoeneko lanean plastiko gutxiago sortzeko edo gehiago birziklatzeko, eta horien aukera lehenetsi. Pixkanaka, urrats txikiak eginda, zeuk ere lagun diezaiekezu enpresei ekoizteko modua aldatzen eta jasangarriagoak izaten. IKEA-n, plastiko birziklatuz egindako 500 produktu baino gehiago ditugu, eta, 2030erako, erabiltzen ditugun plastiko guztiak material berriztagarri edo birziklatuetatik eratortzea nahi dugu.\nProduktu jasangarriak interesatzen bazaizkizu, material berriztagarri edo birziklagarriekin egindako 70 bilduma baino gehiago dauzkagu! Ikus itzazu!\nTALRIKA Katilua, 25 cl 10€ 5.0(10)\nSÅNGLÄRKA Kuxina, 50x50 cm 8€ 4.0(1)\nMEJLS Lanpasa, 40x60 cm 3€ 3.1(8)\nKUNGSBACKA Atea, 60x80 cm 45€ Eskuragarri dauden beste koloreak/akaberak\nEtxe bati bisita: etxe zoriontsu bat nola diseinatu\nAnfitrioiarentzako oparia sortu


Arrazoiak soberan (Maria del Rio) – Alternatiba\nArrazoiak soberan (Maria del Rio)\nIkasturte berri bati hasiera eman diogu eta, aurten, haur eta nerabeen lehen egunari dagokion urduritasunari -ikaskideak berriz ikusteagatik edota irakasle zein gela berriak ezagutzeagatik- ziurgabetasuna gehitu zaio.\nOraingoan, gainera, ezinegona ez da soilik ikasleena, irakaskuntza komunitate osoarena baizik. Jakin badakigu aurtengo erronka ez dela makala, konturatzen hasiak gara, gainera, ikastetxeetan gertatzen dena gizarte osoari eragiten diola, kontziliazio-arazoez harago. Hala ere, irakasleak eta ikastetxeetako zuzendaritza taldeak bakarrik sentitu dira, ezinbestekoa zen planifikaziorik eta, batez ere, baliabiderik gabe. Bitxia dena, hartara, mobilizazioak deitu izanak batzuengan sortu duen harridura da.\nCOVID-19aren krisiak agerian utzi eta, are gehiago, sakondu egin du jatorri sozioekonomiko desberdineko ikasleen artean aurretik ere zegoen aldea. Ikasgeletan ematen zen berdintasun eza larriagotu egin da martxoaren 13tik aurrez aurreko klaserik ez egoteagatik. Arazoa ez da soilik izan konektagarritasuna edo baliabide teknologikoen falta, badira arazo ezkutuagoak, hala nola, etxekoen gaitasun digital urriak. Hala, irakasleek erronka erantsiei aurre egin behar diete: haurrek eskolarekiko zuten lotura emozionalaren urte erdiko haustura, iazko ikasturteko eskola-orduen murrizketen ondorioak, edo krisi ekonomikoak ikasleengan izango duen eragin desberdina. Euskararen erabilerarekin berriz ere konektatzea ez da, ezta ere, erraza izango ikasle askorentzat.\nEskatzen dena ez da bakarrik larrialdi puntual bati aurre egiteko erantzun azkarra. Segurtasuna bermatuta aurrez-aurreko klaseetara lehenbailehen itzultzea ezinbestekoa bada ere, beharrezkoa da egiturazko gabeziei aurre egitea. Eredua birpentsatu beharra dago, jakina, baina premiazkoa da ikasle ratioa murriztea, lantaldeak handitzea, azpiegiturak hobetu eta egokitzea, eta jantoki zein garraio zerbitzua ziurtatzea. Finean, guztiontzako eskola bermatzea izan behar da helburua, hezkuntza komunitate kide guztien arteko elkarlana bultzatuz.\nAzala Hezkuntza Langile borroka Maria del Rio\n01urr20:0021:00Fermí Rubiralta: Historia del independentismo catalán (Iruña)\n02urr18:0019:00Manifestazioa hezkuntza (EAEko hiriburuak)\n03urr11:0014:00Taller: sostenibilidad de la vida (Gasteiz)\n03urr12:0013:00Osakidetza manifestazioa (Bilbo)\n04urr00:0000:00Si te mandan una carta, presentación del libro (Iruña)\n05urr12:0013:00Manifestación: Helduen eguna. Día de las personas mayores (Gasteiz)\n07urr11:0011:30Osasun etxea zaindu! ¡Defiende tu centro de salud! (Nafarroa)\n09urr16:3020:30Emancipatiba: Disidencia sexo genérica (Bilbo y online)\n12urr11:3012:00Las carabelas de ayer son las multinacionales de ayer. Ezer ez ospatzeko! (Iruñea)\n13urr(urr 13)10:0018(urr 18)20:00Errekaleor, 7 urte okupatzen (Gasteiz)\n20urr18:3020:30Uberización de la economía. XXI mendeko esklabotza (Bilbo)\n21urr11:0011:30Concentración: Por un convenio para residencias (Gasteiz)\n24urr11:3012:30Mania: Matricería Deusto eta GTS ez itxi! (Bilbo)\n27urr(urr 27)00:0028(urr 28)00:00Trans* pertsonen kokapena feminismoan (Gasteiz)\n29urr18:3020:00Alternatibaren Gizpuzkoako Asanblada (Bideokonferentzia)


“2030 Agenda: sektoreanitzeko ikuspegia eta ekintzarako proposamenak” online ikastaroa – UNESCOETXEA\n“2030 Agenda: sektoreanitzeko ikuspegia eta ekintzarako proposamenak” online ikastaroa\nUNESCO Etxeak, Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziaren laguntzarekin, “2030 Agenda: sektoreanitzeko ikuspegia eta ekintzarako proposamenak” online ikastaroa antolatu du, 2021eko martxoaren 8tik 29ra izango da, 25 orduko iraupenarekin.\n2030 Agenda hobeto ezagutzen laguntzea.\nEragin efektiboagoa izateko ahalmenak sortzea, Agenda ezartzea ardatz hartuta.\nEztabaidagune bat sortzea; pentsamendu kritikoa izaten eta Euskadiko eta Hegoaldeko pertsonen artean iritziak trukatzen laguntzea, 2030 Agendarekin lotutako tresnak, ezagutzak eta jardunbide egokiak eskuratzeko, sinergiak sortuz eta sare bat eraikitzea ahalbidetuz.\nAhultasun-egoeran dauden taldeak ordezkatzen dituzten Euskadiko erakundeetako profesionalak eta boluntarioak.\nAgenda gauzatzeko prozesuarekin lotura duten Euskadiko profesionalak eta boluntarioak (gizarte zibila oro har, talde feministak, lankidetzako taldeak, talde ekologistak, administrazio publikoak, akademia, sindikatuak…).\nAgenda gauzatzeko prozesuarekin lotura duten Hegoaldeko herrialdeetako gizarte zibil antolatutako profesionalak eta boluntarioak.\nLibre dauden plaza guztiak aprobetxatzeko asmoz eta parte-hartzaileek ikastaroa justifikatu gabe bertan behera uztea ekiditeko, mesedez, kontuan izan plazak mugatuak direla eta onartu ondoren ikastaroa ez egiteak beste pertsona bati plaza hori kentzea esan nahi du.\nAurretiko izen-ematea: Martxoaren 1era arte.\nIzena emateko formularioa: https://forms.gle/uiZUSduVcutPiKoW7\nInformazio gehiago: Rubén Íñiguez. r.iniguez@unescoetxea.org


Gobernuak banda zabala etxeen% 35era iristea nahi du 2007an | Consumer\nGobernuak banda zabala etxeen% 35era iristea nahi du 2007an\nEspainia, gaur egun, EBren laugarren tokian dago horrelako konexioetan\nJuan Costa Zientzia eta Teknologia ministroak Espainiako ekonomia modernizatzeko funtsezko alderdi gisa Informazioaren Gizartearen eta telekomunikazioen arloan egindako aurrerapena iragarri du. “Merkatu horien bilakaerak zazpi milioi sarbide finko izan behar ditu banda zabaleko Interneten”, adierazi zuen ministroak.\nEra berean, Industriaren, Teknologiaren eta Meatzaritzaren Espainiako Klubak antolatutako bazkari batean, banda zabala Espainiako etxeen %35era iristea proposatu zuen Kostaldeak. Gaur egun, Espainiak -esan zuen ministroak- Europar Batasunaren laugarren lekua betetzen du horrelako konexioetan.\nZientzia eta Teknologiako titularrak adierazi zuen abiadura handiko Interneteko konexioak "azkar hazten den" merkatua direla, eta 2007an "sei mila milioi euro inguruko negozio-bolumenean" mugitu beharko litzatekeela, konektibitatea, zerbitzu eta aplikazio teknologiko aurreratuak barne.\nHorretarako, Gobernuak laster aurkeztuko du Banda Zabaleko Estrategia Nazionala -Europa 2005 Ekintza Planean Erkidegoko bazkide guztientzat jasotzen dena-, azpiegiturak sustatzeko, teknologia horien eskaerari erantzuteko eta lurralde-kohesioa ziurtatzeko, landa-ingurunean ezartzeko laguntzen bidez.\nCostaren arabera, Espainia “jauzi kualitatibo bat emateko baldintza egokietan” dago Informazioaren Gizartearen arloan; izan ere, urtebete baino gutxiago igaro da banda zabaleko 800.000 erabiltzailetik 2,2 milioi ingurura, eta etxeen herenak “kapitalizazio teknologiko handia” du.\nMinistroak esan zuen Espainiako Gobernuak eta gizarteak “autokritika” egin behar dutela, eta “erronka berriak” planteatu behar dituztela, hala nola teknologietara iristeko oztopoak gainditzea eta enpresa-sarean orokortzea, eta adierazi zuen “konpromisoa eta uste sendoa” duela banda zabalaren garapena ezagutza sortzeko eta zabaltzeko berdintasunaren “eragile nagusia” izango dela.\n“Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologiek berebiziko garrantzia dute ekonomia aurreratuenen hazkundean”, esan zuen Kostaldeak, baina, hala ere, “ezinbestekotzat” jo zuen oinarrizko ezagutzan eta ikerketan sortutako lanak “zabaldu” eta “zerbait erabilgarria eta eraginkorra” izatea enpresen eguneroko jardueran.\nHori da “biderik seguruena eta eraginkorrena edozein ekonomiak hazteko duen ahalmena handitzeko eta benetako konbergentziaren bidean etengabe hazten jarraitzeko”, Zientzia eta Teknologiako arduradunak gehitu duenez, Europako Batasuneko herrialdeen batezbestekoarekin.


Eskualdeen arteko lankidetza. Pirinioetako Lan Komunitatea - navarra.es\nPirinioetako Lan Komunitatea\nPirinioetako Lan Komunitatea mugaz gaindiko lankidetzarako eskualde arteko erakunde bat da, 1983an sortua. Pirinioetan diharduten lurralde-kolektibitateak dira Komunitateko kide. Hauexek dira kideak: Frantziako Estatuan Akitania, Languedoc-Roussillon eta Midi-Pyrénées eskualdeak; Espainiako Estatuan Aragoi, Katalunia, Nafarroa eta Euskadi autonomia erkidegoak; eta Andorrako Printzerria.\nPirinioetako Lan Komunitatearen helburu nagusia Pirinioen garapena da, kontuan harturik bertako erronkak eta aberastasunaren babesa, bizilagunen bizi kalitatea hobetzeko xedeaz. Kokapen geopolitiko berezia duela eta, Pirinioetako Lan Komunitateak legeria desberdinekin eta entitate ugariren egin behar du lan: estatuak, Frantziako toki entitateak, autonomia erkidegoak eta gainerako eragile publiko eta pribatuak. Testuinguru horretan, komunitatea elkartrukerako eremu bat da, hainbat gaitan komunak diren arazoei konponbidea eman nahi dioena: garraioa, prestakuntza, ikerketa, ondarea, garapen iraunkorra, turismoa eta abar. Horretarako, kideek gaien arabera sortutako batzordeetan egiten dute lan. Horrez gain, proposamen-sortzailea da, komunitatean eragina duten gaiei buruzko eztabaida nazionaletan eta Europa mailakoetan zeresana izateko.\nKomunitateari bestelako bultzada emate aldera, kideek mugaz gaindiko lankidetzarako administrazio arteko hitzarmen bat izenpetu zuten 2005ean, Komunitatearen Partzuergoa sortzeko aukera eman zuena.\nPartzuergoak, bere nortasun juridikoari esker, eskumenak eta ardurak har ditzake bere gain arlo garrantzitsuetan, Europako programen kudeaketan eta finantzabidean, adibidez, bai eta proiektu komunak abian jarri ere. Gaur egun Partzuergoa Espainia-Frantzia-Andorra 2007-2013 Lurralde Lankidetzarako Programa Operatiboa kudeatzen duen aginte-organoa da (Interreg IVA – POCTEFA).


Ortuzar: “EAJ-PNVren eta Urkullu lehendakariaren lehentasunik handiena enplegua da, gazteena bereziki”\nEuzko Gaztedi erakundea gaur ospatzen ari den EGI Egunean, EBBren presidenteak euskal gazteei esan nahi izan die estremismoak eta populismoak ez diela konponbidea ekarriko “desoreka sozialei” ezta “Euskadiren nazio eraikuntzari” ere\n19 Martxoa | EBB\nAndoni Ortuzarrek, Euzkadi Buru Batzarraren presidenteak, mezu argi bezain garbia adierazi nahi izan die gaur, Mundakan, EGI Eguna ospatzeko batu diren Euzko Gaztediko kideei eta euskal gazteria osoari. Ortuzarrek gomendatu die gaur egun gazte, moderno eta iraultzaile aurpegiarekin aurkezten direnen amarruen mende ez erortzea, beren itxurakeriaren azpian munduaren eta politikagintzaren ohitura zahar eta ikuspegi zaharkituak gordetzen dituztelako. “Egunotan entzun duzue. Batzuentzat, beren helbururik nagusiena da EAJ erakundeetatik kanporatzea. Horixe da beren egitasmo bakarra. Ez dago ezer zaharragorik, zaharkituagorik, demokraziaren kontrakoagorik, ‘kendu zaitez ni jar nadin’ asmo hori baino. Ba al dakizue zein den EAJren eta Urkullu Lehendakariaren Gobernuaren helbururik nagusiena? Enplegua. Euskal herritar guztiontzako lanpostu duina, eta bereziki euskal gazteentzat. Horretan ari gara, horretan egongo gara buru-belarri”. Jeltzaleen buruak eszenatokia eta diskurtsoa partekatu du zortzi EGIkiderekin, eta hauek Bake eta Bizikidetzaz, Berdintasunaz, Euskaraz eta Kulturaz, Independentziaz, Gazteriaz eta Politikaz, Gizarte Zerbitzuez, Enpleguaz eta Aisiaz dituzten irizpideak azaldu dituzte. Ortuzarrek animatu ditu Euzko Gaztediko kidetza eta EAJ-PNVren alderdikidetza harrotasun osoz bizitzera. “Etorkizuneko Euskadi eraikitzeko dagoen erakunderik eta Alderdirik onenean zaudete. Egon zaitezte EGIkide izateaz harro, EAJ-PNVren alderdikide izateaz harro”, esan du EBBren presidenteak, eta gazteek asaldatzeko eta mugak gainditzeko duten gaitasuna goraipatu du. “Ez zaitezte isilik geratu” animatu ditu “izan zaitezte bizkorrak eta adi egon zuen helburuak eta ilusioak inork manipula ez ditzan”. Puntu honetan Ortuzarrek gogoratu ditu bera EGIkidea zeneko denborak: “Hemen, batzuk herria eraikitzen ari ginen bitartean, beste batzuk, pankarta baten atzean, gu kritikatzen eta ‘epel’ deitzen. Eurak omen ziren benetako abertzaleak, abertzale bakarrak. Eta euskal gazteen izenean hitz egiten omen zuten. Hemen ‘betigazte’ asko egon dira beti , palestinoa eta polarra jantzita euskal gazteriaren zati handia erakarri zuten, eta gero gertatu zen gertatu zena”.\n“Baina ez naiz etorri inoren iragana ateratzera, ezta irakurketa politikoa egitera ere. Ez dut horren probetxurik atera nahi, ez dut polemikarik ireki nahi. Guztiz alderantziz, hemen nahi dudana da iragan hori gogoan izan dezagun hurrengo gazte belaunaldiak zulo horretan eror ez daitezen. Euskadiko gazte bakarrak pentsa ez dezan indarkeria dela arazo pertsonalen edo gizarte arazoen konponbidea”.\nIldo beretik, Ortuzarrek euskal gaztei arrisku batzuez ohartarazi nahi izan die “gazteria erabili nahi duten muturreko jarreren sorreraren” aurrean. “Eta, berdin dit eskuindarreko edo ezkerreko muturrekoak badira: Berdin dit kopeta ilehoria edo maukak bilduta badaramatzate. Ez ‘mister Trump’ ezta ‘Iglesias kamarada’ ere. Populismo merkeak dira eta jendearen sentimenduekin jolasten dute, ur nahasietan arrantzan ari dira eta, egia da bidegabekeria asko daudela”. Jeltzaleen buruak aitortu du Euskadin, egoera orokorra ingurukoa baino hobea den arren “konponbideak behar dituzten arazoak” ditugula. Baina azpimarratu duenez “konponbide horiek ez dira ultraliberalen edo ultraezkertiarren eskutik etorriko. Jende baikorrak ekarriko ditu, lan egiteko, ekiteko eta sortzeko prest egongo den jendeak. Ez da nahikoa kritikatzea, ez da nahikoa dena txarto dagoela esatea”. Eta gogora ekarri ditu Urkulluren gobernua gazteen langabeziari aurre egiteko martxan jarri dituen baliabideak eta egitasmo eta programak. Arazo hori ez baita soilik euskaldunena baizik eta Europar Batasun osoarena.\nOrtuzarrek Urkullu lehendakariari orain dela gutxi eman zuen hitzaldian esan zion esaldia ekarri nahi izan du gogora: “Esaldia baino gehiago da. Bizitzeko modua da. Aurrean dugunaren laburpenik onena da. Lehendakariak esan zuen askotan entzuten duela gure seme eta alabak gurasoak baino okerrago biziko direla eta berak horren kontra egiten duela: Gure semeak eta alabak gu baino hobeto bizitzea lortu behar dugu. Zuek denok bizimodu ona izan dezazuen” esan die EGIko gazteei. “Ataza handia daukagu, daukazue: Euskadi hobea eraikitzea, emakume eta gizon askeek egingo duten aberri askea. Euskal gizartea guri begira dago, guri begiratzen digu bide hori zabal dezagun. Gizarteak jakin badaki norengandik eskatu ahal duen lana,konpromisoa eta ekimena. Gu gara horiek, Euzko Gaztedi, Euzko Alderdi Jeltzalea”.\nBestela ezin litekeelako izan, Ortuzarrek EGIkideak animatu ditu iragan otsailean Iruñean ospatutako Batzar Nagusian aldarrikatu zuen ‘Zazpiak Bat’ goibururantz ilusioz eta erabakimenez aurrera egitera. “Euskal herrialde guztien arteko lankidetza sustatu behar dugu. Hegoaldea eta Iparraldea elkarrekin lan eginez, batera, bakoitza bere erritmoarekin, baina beti askatasunez adierazitako borondatearekin, baina elkarrekin. ‘Zazpiak bat’ nahi dugu Herrien Herria garelako, Herrialdeen Herrialdea, baina batez ere pertsonen nazioa. Oso garrantzitsua da ideia hori hartzea, zuena egitea, hobetzea, indartzea eta zabaltzea. Pertsona helburu duen nazioa gara. Eta nazio hau geldirik egongo da horrenbeste pertsona langabe dauden bitartean. Nazio hau baztertuta egongo da bazterketa egoeran daudenak altxatzen saiatzen ez bada. Nazio hau itxita egongo da kanpotik etorkizun bila, babes bila datorrenari ateak ixten badizkio. Nazio hau ez da iraunkorra izango gure ingurumenaren garapen iraunkorra bultzatzen ez badugu. Nazio hau antzua izango da, zuek guztiok, emakume eta gizon gazteak egin dezakezuen onena egitera animatzen ez bazaituzte, hemen jaio eta haziko diren semeak eta alabak, hurrengo mendeko Euskadi bermatuko dutenak\n“Euskadiren geroa esku onetan egon behar du. Zuen eskuetan. Zuri Dagokizu! Zuei Dagokizue! Berriz nator zuei konpromisoa eskatzera. Ondoan izango gaituzue, Alderdia eta erakundeak izango dituzue, zuen ondoan lan egiten: Baina zuek zarete zuon etorkizunaren protagonista eta eragileak. Zuen geroa da, Euskadiren etorkizuna. Goazen denok horren bila!”, amaitu du EBBren presidenteak.\nMARTXOAk 19 | Mintzaldia\nAndoni Ortuzar - EGI Eguna 2016


Gizon eta enpresa, TELEBISTA bideoak, informazioa enpresei buruz, eta beren pertsonaia nagusiak - BIDEO-TXATA - BAI!\nekoizten bideo albiste emankizunak duten dokumentu jarduerak, informazioa eman, azaldu, produktu berriak aurkezten zehar azokak, ekitaldiak edo beste edozein oraingo merezi sustapena.\nIkusgarritasuna kazetaritza on TV channel"Gizon eta Enpresa"da free, berriz ezartzeko promo edizioan"Upategiak Li brandi"sartu du, garapen fase ditu osoa estalita ardoaren sektorea eskualdean, non hainbat enpresa ari dira eraiki ezin dela lehiatu askoz gehiago ospetsua etiketak errealitatea. Bila nabil finantza partner bat eskuratzeko gutxiengo partaidetza enpresa berri bat kontrolatzen Illy taldea, uztartzen dituen lau enpresa txikiagoak enpresa lotutako"ez-garaikurra"sektoreetan.\nBatetik Armani Ferragamo, batetik Prada Versace, eta bi enpresa Lonbardiako indartuko harremanak handien moda marka.\nOndoren amaitu hitzarmen bat oinordekoek on ekoizpena altzariak gurtza master, altzariak talde eskuratutako Azucena marka, zein eskainiko lehen manufakturak salgai hasita urria.\nFakturazioa ia milioi bat Italian eta mundu osoan, milaka milioi dolar.\nEhunka gazte izan dira kontratatu azken bost urteotan, eta batez besteko inbertsioaren zenbatekoa da beti buruz urte bat.\nUrteetan zehar bere jarduera, baino gehiago ditu aktiboa patenteak. Parker Eguzki-Zunda NASA martxan jarri, lehen diseinatu eta jarri harremanetan Eguzkia, zein doa bat grabatzeko urrunean milioika kilometro: ikasten kanpoko taldea. Laura Francone, emakume bat Manager at Lange, izan exekutatzen familia-enpresa bat hogeita hamar urte.\nSonicar, liderra ekoizpen aluminiozko conveyors.\nThe Caserta-oinarritutako enpresa espero fakturazioa handitzeko inguru kopuru bera dela hazkunde atzerriko merkatuak, batez ere AEBETAN, Japonian, Txina eta Europan. Irailaren hasieran, berri bat udazkeneko egitaraua goizean irrati emankizunak, kontatua emakume baten ahotsa, hechos eguneroko bizitzan duten zaintzen dugu buruz, erretratuak.\nBerezia ordu Online\nکی تاریخوں میں کوالیفائنگ کلاس مفت کے انچارج ہیں. ڈیٹنگ کی ویب سائٹ میں\nserio ezagutzeko bakarti emakume bete nahi video chat online neska chat erruleta plus free chat free izen-ematea gabe Bete nahi dut neska bat Bila nabil noizbehinkako bilerak neska online bete behar duzu ezagun kalean bideoa video chat erruleta erregistroa


OBESITATEA: XXI. MENDEKO IZURRITATEA\nObesitatea gorputzak gastatu edo erre ditzakeenak baino kaloria gehiago ahoratzen dituenean agertuko da. Arrazoirik nagusienak kaloriatan aberatsa den elikadura edota ariketa falta izan ohi dira, baina beste kasu batzuetan gaixotasunak izan daitezke obesitatearen sortzaile: horixe da burmuineko tumoreen edo inflamazioaren kasua, gaixoa etengabe jatera behartzen dutelako.\nZenbait probatan ikusi denez, badirudi pertsona argalek beren janariak efikazia edo eraginkortasun handiagoz erabiltzen dituztela, obesoek gantz moduan metatzen dituzten bitartean. Baina, dena dela ere, behar dena baino gehiago jaten baldin bada, obesitatea beti agertuko da.\nMilaka haur hiltzen dira egunean desnutrizioagatik, eta aldi berean, urtetik urtera nabarmen igotzen ari da gehiegizko pisua duten haurren kopurua. Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeak berriki eman dituen datuen arabera, munduko herrialde gehienetan hazi egin da obesitate kopurua azken bost urteotan, eta epidemia hitza ere aipatu du. Osasunerako Mundu Erakundeak, berriz, XXI. mendeko epidemia gisa definitu izan du obesitatea\nNafarroan, haurren historia klinikoak aztertuz, pisuaren gainean egin den azken ikerketak dio, 15 urtetik beheitikoetan %28k gehiegi pisatzen duela, horietatik %19,9k gehiegizko pisua duela eta %8,1 obesoa dela. Eta eskualdean datuak ez dira hobeak. Izan ere, ikerketa horrek berak ondorioztatu du Nafarroako mendialdean daudela haur obeso gehien: Lesaka, Doneztebe, Leitza eta Elizondoko pediatria zerbitzuetatik pasatu diren 0 eta 14 urte bitarteko neska-mutikoak multzo horretan sartuak daude. Konparazio batera, Lesakako pediatria zerbitzuko haurren %23k gehiegizko pisua du, %11,5tek obesitatea, %65 normaltasunaren barrenean daude eta %0,5 meharrak dira.\nArazo larria da mundu osoan, nolabait XXI. mendeko izurriteetako bat da. Ameriketako Estatu Batuak herrialde kaltetuenen artean daude, eta Europar Batasunean 15 milioi pertsona inguruk dute loditasuna, osasun publikoko gastuen gutxi gorabehera %7 eskatzen duena.\nHaur eta nerabeen gehiegizko pisua eta loditasuna osasun publikoan dagoen arazorik zail eta garrantzitsuenetariko bat da. Ez bakarrik azkeneko urteotan modu adierazgarri batean handitu delako, baita haurraren gehiegizko pisua nerabezaroan eta helduaroan mantentzeko joera dagoelako ere». Halaxe adierazi digu Amaia Meoki dietistak.\n2010ean egin zuen Haurrak Mugimenduan ikastaroa eta programa horretan oinarritzen da Elizondoko kontsultatik pasatzen zaizkion gero eta haur gehiagoren loditasuna lantzeko. Helburua «loditasuna bultzatzen duten bizi eta elikadura ohiturak aldatzea» dela esan digu, eta hori ariketa eta jokoen bidez egiten du: «haurrak elikagai desberdinekin ohitu daitezen, ariketa fisikoa egitearen garrantzia ikas dezaten eta inplika daitezen. Baita guraso edo zaintzaileak ere». Izan ere, Meokik denek kolaboratzearen garrantzia azpimarratu du: «haurrei bizi ohitura egokiak zein diren erakutsi behar diegu. Bai osasun publikotik, bai eskoletatik eta garrantzitsuena, bai etxetik ere. Familiako guztiek inplikatu behar dute. Ez du balio haurrari bizikletan ibiltzera joateko esateak gu sofan edo etxean gelditzen garen bitartean, edo loditasun arazoa duen haurrari janari desberdinak prestatzea... Haurrek ingurukoengandik ikasten dute nola elikatu eta aktiboak izaten ala ez. Haurtzaroan ikasten diren ohiturak helduaroan mantentzeko aukera asko daude».\nEgoera «larria» da Meokiren ustez, eta «elikadura ohituretan aldaketak, ariketa fisikoa bultzatzea eta laguntza emozionala dira loditasunaren tratamenduko eta prebentziorako oinarri sendoenak helduaroan eta haurtzaroan. Gainera, haurtzaroan faktore bat gehitu behar zaio: giro familiarra».\nBere ustez, «herrietan hirietan baino hobeki jaten da, baina hala ere, okerrera goaz. Haur asko dira gosaldu gabe eskolara joaten direnak eta litxarreria asko jaten dituztenak. Gainera, gero eta sedentarioagoak dira. Hirietan herrietan baino gutxiago mugitzen dira, baina herrietan ere geroz eta gehiago ikusten da joera hori. Kontuz ibili behar dugu haurrek telebista edo ordenagailu aitzinean, bideojokoekin... denbora gehiegi pasa ez dezaten. Kanpoan egon behar dute: bizikletan, baloiarekin... jolasten».\n6eta 9 urte bitarteko haurren % 15,9 obesoak dira. Datu hori oso larria da. Elikadura desegokia da, aditu gehienen ustez, haurren obesitatearen arrazoi nagusietakoa. Asko dira obesitate hori eragiten duten faktoreak, baina nik bi aipatuko nituzke: kaloria gehiegi hartzea eta horiek gutxi erretzea.\nJanari lasterra edo zabor-elikadura nahiko desorekatua da, janari lasterrek azukre, gehigarri eta gantz gehiegi baitituzte. Gainera, halakoak jaten dituztenek lekale, barazki eta fruta gutxi jaten dituzte; hestebeteak, haragi gorria eta opil industrialak, berriz, behar baino gehiago. Espezialistek esaten dute Espainian obesitate maila jaitsi egin dela azkeneko urte hauetan.\nGMIa kalkulatzeko, eragiketa sinple hau egin behar da: pisua kilotan zati altueraren karratua. Adibidez, 60 kilo eta 1,7 metroko altuera duen pertsona baten GMIa hau da: 60 / 1,7x1,7 = 20,7.\n20: pisu gutxi.\n40: laugarren mailako obesitatea, morbidoa\nZein obesitate-mota den jakiteko, gerriaren perimetroa zati aldaken perimetroa egin behar da. Eragiketa horren emaitza emakumezkoetan 0,9tik gorakoa bada eta gizonezkoetan 1etik gorakoa, sabel-obesitatea deitzen zaio; hortik beherakoa denean, berriz, obesitate periferikoa.\nArazo mediatiko honi aurre egiteko zer egin genezake?\nOsasuntsuak diren janariak prestatu, eta erosotasuna eta denbora oztopoa badira lasai, horrelako janariak egiteko ez da derrigorrez hainbesterako denborarik behar. Gainera, beste aukera bat hauxe da: datorren eguneko bazkaria aurreko gauean egitea, edo lenteja kazuela handia egin eta konjelatu.\nGure ustez, herrialde garatuetan obesitate kasu gehiago daude eta Afrikan berriz, ume asko hiltzen dira egunero ez dutelako jaten. Gure ustez herrialde garatuetan gastatzen duten dirua zerrikeriak jaten hobea izango litzateke Afrikako umeei ematea beraiek jan dezaten.


Xarriton gogoan — EIZIE Elkartea\nHiazinto Fernandorena, beti euskaraz bizitzeko ereduak asmatzen, sortzen eta garatzen\n2017an zendu zen Piarres Xarriton. Ohorezko kide izendatua zuen EIZIEk 1996tik. Omenaldi moduan, Senez aldizkarian 2006an argitaraturiko mahai inguruan esan zituenetako batzuk ekarri ditugu berriro gogora, haren bizitza eta itzulpengintza laburtu nahian ere. Aipaturiko hizketaldi hartan, Iparraldeko euskal itzulpengintzaren eta kulturaren lekuko bikain gisara agertzen da, hainbat egoera eta lagun ekarri baitzituen harira, batez ere penintsulako Euskal Herria Francoren diktaduraren mende egondako garai latz eta ilun horietan mugaz bestaldekoak zertan ari ziren argitzeko. Elkarrizketa hartatik urte batzuk joan direlako, hain suertez, are baliosago gertatzen dira Xarritonek narraturikoak.\n2017an zendu zaigu Piarres Xarriton. Ohorezko kide izendatua zuen EIZIEk 1996tik. Hortaz, elkarteak hala eskatuta, Piarresek berak aurkezturiko itzulpen bat agertu zen Itzulpen Antologia II bilduman: Bordeleko artzapezpiku- kardinala izandako Pierre Eyt-en Pirinio mendien inguruko Kultura ezberdinen politika baten alde artikulua.\nHona hemen ohorezko bazkidearen biografia laburra Nor da Nor datu basean:\nTeologia eta filosofia ikasketak egina, Aintzina, Gazte Herria, Etchea eta Euskaldunon Egunkaria agerkarietan argitaratu ditu bere artikulu eta lanik aipagarrienak. Euskaltzain osoa ere bada 1985az geroztik.\nBaionako seminarioan filosofia ikasten ari zen garaian, Oihenarten Notitia utriusque Vasconiae, Jaurgainen La Vasconie edo Campionen Euskariana aztertu zituen eta Aintzina aldizkarian hainbat lan argitaratu zuen Xabier Gasteiz eta beste izenorde batzuekin. 1946an, Erromara joan zen Teologia ikastera eta bi ikasturte egin zituen han, baina bertan ez omen zuen aurkitu bere jakin-mina asetzeko moduko ikasketa-plangintzarik. Itzuleran, irakaskuntzan buru-belarri ari zela, Parisen Filosofia ikastea erabaki zuen. Ordutik, filosofia-irakaslea izan zen erretiratu arte, eta azken urteotako bere itzulpen gehienak alor horretakoak izan dira: Thomas Moore-ren Utopia (1992), Francisco de Vitoriaren Indio aurkitu berriak (1993), eta Spinozaren Etika, geometria ordenaren arabera erakutsia (1996), hirurak Klasikoak bilduman argitaratuak.\nAzken urteotan, aurreko hamarkadetan eginiko lana dela eta, hainbat sari jaso ditu Xarritonek. EIZIEren ohorezko tituluaz gain, 1999an Manuel Lekuona Saria eman zion Eusko Ikaskuntzak, eta 2006an euskaltzain emeritu izendatu zuten.\nOmenaldi moduan, hona hemen Senez aldizkarian 2006an argitaraturiko mahai inguruan esan zituenetako batzuk:\nSenez: Zergatik eta nola itzultzen hastea?\nPiarres: Ni apeza bainintzen, eta, lehenago, apezgaia, ene irakasleekin ikasi nuen itzulpenek bazutela inportantzia. Piarres Lafitte izan nuen horretan ere lehen irakaslea eta harekin ikasi nuen itzultzen, frantsesetik latinera eta latinetik frantsesera. Bertsoak egiten ere harekin ikasi nuen, euskarazko bertsorik ez dut haatik behin ere egin, latinezkoak baizik ez ditut nehoiz ondu. Euskara ikasteko eta aberasteko bi tresna nagusi bagenituen, elkarrizketa eta irakurketa: Iratzederrek, adibidez; lagun ginelarik, euskaraz ez baitzekien, ama hizkuntza galdua baitzuen, baina ikasi nahi, elkarrizketa luzeak egiten zituen euskaradun lagunekin. Nihaurek ere, bestalde, irakurgai liburu bat eman nion, aita Laphitzek egina Bi saindu heskualdunen bizia izenekoa eta beste liburu asko bezala Iratzederren izen bera zeukan, hots, Jean Diharce ene osaba xahar apez zenaren liburutegi aberatsetik heldu zitzaidana. Erran dezaket liburu hura ene lagunak irakurriaren irakurriaz, gogoz ikasi zuela eta horrela, geroago bakoitza gure alde hasi ginelarik euskaraz idazten, bilakatu ginela bera aita Xabier beneditarra eta nihaur Xabier Gazteiz historialari nahia. Konturatu zarete Koldo Mitxelenak ere, funtsean, liburu hori bera zuela hautatu, Klasikoak bildumaren irekitzeko bere euskal ikasleen xedetara.\nDena dela, aitortu behar dut nihaurek menturaz gehiago erabili dudala beste liburu bat, Etxepareren Buruchkak, Lafittek erraten baitzigun Etxepare medikua zela denen maisua. Kepa Altonagak aterako baitu laster Aldudeko medikua izenarekin idazle horren historia, zatika irakurri dudana jadanik, hor ageriko da agian, nor zen zuzen Etxepare handia eta zer ziren Lafittekin izan zituen harremanak.\nNik ezen, Etxepare bera ez dut behin ere ezagutu ez ikusi, baina haren obra osoa bildu dut eta publikatu. Nahiz berrikitan oraino jakin dut, Kepa Altonagari esker, bazirela gutun batzuk, behin ere Villasantek eta haren lagunek agertu ez zituztenak; Euskaltzaindian zeudelarik hastapenetik. Hain zuzen, hor ikasi dut, 1914ko gerla bururatu eta Pierre Broussain euskaltzain adiskide mina ustekabean zendu zelarik, Georges Lacombe euskaltzain izendatu aitzin, Azkuek Jean Etxepareri proposatu ziola Madrilera joatea sei hilabeteentzat, Menendez Pidalekin fonetikaren ikastera, gero handik Bilbora itzultzean, hor berean alde batetik bere medikuntzari jarraikitzeko eta bestetik, denbora erdiz, Azkuerekin batean, euskaltzain oso bezala, Euskaltzaindiaren gramatika bateratua, fonetikatik hasiz, egiteko. Aldudeko medikuak, ordea, herri horretan jadanik egin «lothurak» aipatu zituen ezetz ihardesteko euskaltzainburuaren eskaintzari.\nGauza harrigarria, gure Euskaltzaindiaren gramatika osatzera doan urte honetan hona non eskuetaratzen zaidan, 1920eko martxoaren Eskualduna astekarian, aita Petiri Lhande-Heguy euskaltzainak argitaratu zuen artikulu bat, eskatzeko alde batetik, Collège de France aipatuan sar zedin Jean Pierre Rousselot (1846-1924) Phonétique Expérimentale deitu jakintza berriaren eta dialektologiaren bidegile nagusietarik zeukaten frantses apez jakintsua eta bestetik, Euskaltzaindia sortu berriak lehen bai lehen antola zezan fonologia laborategi bat.\nKonturatzen gara gaur egun, urte haietan Frantziako errepublika laikoak aita Lhande jesuitari berari unibertsitate publikoko ateak Tolosan ireki zizkion bezala, ireki zizkiola ere Parisen aita Rousselot apezari, baina ohartu behar dugu ere handik laster, aita Lhande horrek ber berak Espainiako erreinu katolikoan sartzeko paperak oro galdu zituela eta betikoz; horra zergatik Errege Euskaltzaindiaren egoitzatik at egin zituen bere ikerlanak, euskal fonetikan Jean Larrasquet (1885-1953) zuberotar apezarekin eta hiztegigintzan P. Lafitte (1901-1985) eta Ph. Aranart (1901-1981) Uztaritzeko bi irakasleekin.\nEz nagoke ordea, ene zorrak kitatzekotan, Piarres Lafittek erakatsi zidan beste liburu bat aipatu gabe, hura baita Jesukristoren Imitazionea hazpandar idazle batek Leon Leon apezak (1896-1962) euskaraz itzulia. Itzultzailearen adiskide izan zen Piarres Lafittek zioen, liburu hori, 1929an argitaratu aitzin, Jean Etxeparek bere eskuz oso-osorik berrikusi zuela. Itzulpena ez zen beraz, apez baten lana bakarrik, baina laiko batena ere. Baina gauza horrek egiaztatzea merezi luke, Leon Leonen eta J. Etxepareren euskarak parekatuz.\nDena dela, jakin behar da ere, P. Lafitteren arabera, J. Etxepare Larresorotik atera zelarik Arnaud Abbadierekin filosofia ikasirik, baina bere haurreko eta etxeko fede hartan durduzaturik, aita Larralde fisika irakasle eta konfesore maiteak eman ziola. Larresoroko ikasle ohiak ordea bere bizi guzian eta hil arteraino, barneko sakelan atxiki omen zuen aita Larraldek eman irakurgaia Jesukristoren Imitazionea.\nEz da, beraz, harritzeko gure Lafitterengandik horiek oro ikasiak genituen haren ikasle ohi anitzek eta bereziki urteen buruan Pierre Narbaitz «Arradoy» (1910-1984) deitu beste euskal irakasle baten eskutik Vatikanoko II. Kontzilioaren aginduz Erromako Elizaren liturgia euskaraz itzuli behar izan genuen nafar-lapurtar gehienek, eta, nihaurek bezala, Ganix Diharce, J. P. Andiazabal, Benoat Olhagaray, Bernat Goity, Emile Larre, Josep Camino, Hiriart-Urruty Jean eta André anaiek eta beste zenbaitek Leon Leonen liburua izan baldin badugu anitz urtez gure eskuliburu.\nEgia da, halere, zenbait urte lehentxeago, beste eliza liburu zenbaiten ezagutza egina genuela, hala nola, Clément Mathieu Akizeko apezpikuak hainbeste goresten zuen latinezko Tomas Akinokoaren himnoak Orixek euskal bertsotan ondurik zeuzkan meza liburua. Hau ordea gipuzkeraz emana zen eta ez zen oraino euskara batuaren hotsik ozen ez elizetan ez eskoletan. Bakoitza bere euskalki literarioari zoakion! Baina hortik lekora Manuel Lekuonaren (1894-1987) itzalean piztu zelarik eta gero samindu haren belaunaldiko Euskarazaintzakoen eta Luis Villasanteren (1920-2000) belaunaldiko Euskaltzaindikoen arteko bataila itsusia, baizik eta «H» letra bazela edo ez zela, hasian hasi, itsuski hedatu zen gure euskal herrietako erakunde zibil eta politikoak inarrosteraino, halako gisaz non gutarteko gerla horren historiak berak liburu lodi bat hartze bailuke, bizi diren gerlari ohien lekukotasunak biltzen ahal direino.\nDena den, liturgiako itzulpen gatazkatsu eta, nik dakidala, oraino funtsez bururatu gabeko historia horiez besterik ere izan da eta, bakoitzak bere itzulpenez hitz egin behar duenaz geroz, gogoratzen zait II. mundu gerla bururatzean eta Erromako bi urteak egin ondoan Hazparneko ikastegira izendatu nindutelarik, nihaurek, Piarres Lafittek eskaturik, Herria astekariarentzat nazioarteko politika sail bat ireki nuela, Federalista izenordearekin, Le Monde egunkari berriko artikulu bat edo beste euskaraz eskainiz.\nOrduko egunkarietan agertu ziren izenak, ez izanik ere Hubert Beuve-Méry Le Monde horren sortzailea edo Georges Bidault L'Aube deituaren zuzendaria bezain ezagunak, ezagutzen genituen halere askitto Iparraldeko eta Hegoaldeko euskaldun askok, zeren nazien eskualderat erori ez ziren Frantziako, Belgikako, Italiako, Kataluniako edo Suitzako idazle, filosofo, teologo asko, 1936ko Espainiako «Gurutzada» aipatu hartan euskaldun katolikoen alde agertu bertsuak eta orduan gogor gaztigatu izanak zirelakoz: izen zenbait baizik ez aipatzeko, hor genituen Jacques Maritain, François Mauriac, Georges Bernanos, Emmanuel Mounier, Joseph Folliet, Charles Journet, Luigi Sturzo eta Fourvières-ko de Lubac, de Montcheuil jesuitak edo Le Saulchoir-eko Chenu, Congar, Bernadot, domingotarrak; hauetarik batek, aita M. D. Chenu zenak, 1895ean jaioa bera, oroitzapenak gogoratzean, kazetari bati salatzen zion, 1937. urtea izan zela haren belaunaldikoentzat urte nagusia; urte hartako gertakari larriak labur bilduta zioen, hitzez hitz: «C'était l'année de Guernica... c'est de là que tout est parti!», «Gernikaren urtea izan zen eta, denak hortik abiatu ziren!».\nAitor dezaket, orain, nihaurek 16 urte baizik ez nituen urte haietan, Lafittek gomendaturik, hartu nuela harpidetza domingotarrek sortua zuten Sept deitu astekaria oporretan sortetxean hartzeko gisan, eta ez zitzaidala egundaino dolutu, nahiz urte hartan berean Vatikanoak isilarazi zuen astekari hura.\nHamar urte geroago ordea, teologia ikasketak egitean Erroman aurkitzen genituen Pio XII.aren aitzinean Frantziaren ordezkari egona Pétainen ordezkari Léon Bérard biarnesa, Vatikanoko santa Martan aterpetua eta, de Gaullen ordezkari berriz Jacques Maritain, «Gurutzaden» etsaia eta honen aholkularia, Montréaletik ekarria, aita J. T. Delos domingotarra izanagatik, aita Garrigou- Lagrangek eta Erromako Inkisizioaren barneko anaia anitzek biak hain gaizki erabiliak. Egia erran, urte haietan Erromako ospetsu anitzek gaizki ikusten zituzten pentsalari asko baziren oraino isilik egon behar zutenak, edozein ordenatakoak izan, ala Teilhard de Chardin (SJ), ala de Lubac (SJ), ala Congar (OP), ala Chenu (OP). Ez nuke ahantzi nahi, euskal itzultzaileez mintzo garenez geroz, urte haietan anitz euskal bazelarik oraino Erromako kongregazioen etxe nagusietan zebiltzala besteak beste, aita Zarranz Iraizotzekoa (1897-1980) kaputxino euskaltzain nafarra, aita Bedita Larrakoetxea Zeanuriko karmeldarra (1894-1990) Ingalaterrako aterpean hizkuntza ongi ikasirik Shakespeareren obra guziak euskaraz itzuli zituena eta ere Romualdo Galdos (1885-1953) Jesusen lagundiko eibartarra gure greka irakaslea eta urte ilun haietan Daviden abestiak edo salmoak euskaraz itzultzeaz harro agertzen zitzaiguna.\nDenboraren buruan, «Klasikoak» izeneko itzulpen sailean, frantsesezko ene jakitate apurra utzi baldin badiot ere behin Henri Bergsonen liburua itzultzeko euskararekin errebela zitekeen bati, errana baita ezen Quandoque dormitat Homerus !, Tomas Morus-en Utopia-rekin eta Vitoriaren De Indis-ekin zergatik ez nezake aitor, nihaurek ere atsegin izan nuela eta historia aldetik ere asko ikasi. Hirugarren aldian, ordea, ene lankide eta aspaldiko lagun Jose Luis Santa Cristinarekin, Spinozaren Etika liburua biok elkarrekin egina genuelarik eta hitzartu bezala itzulia, gure ustez baimen guztiekin, hona non gure bien lana, ene protesta guztiengatik, argitaratzen diguten faltsuki ene izen soilarekin.\nHorretan uztera nindoan ene lankidetza, noiz eta ere liburu sortaren arduradun berria Pello Salaburu euskaltzaina agertzearekin hitzartzen dugun Azpilkuetako Martintxo (1492-1586), doktore nafar handiaren Teologia eta Politika Antologia baten aurkezpena eta itzulpena egitea. Hori da beraz amorez egin dudan azken lana, gogoratuz bereziki haren askazi Frantzisko Xabierko Jaso eta Azpilkuetaren V. mendeurrenean geundela 1906. urte honetan.\nEz dut, bada, hor beste auzi bat hunki, XVI. mendez geroz, Frantziako eta Espainiako estatu eta elizen artean bost mende honetan dirauena eta Baionako diozesiak gaur arte pairatu behar izan duena, hots, doktore nafarrak bere zaharrean, batzuek «errege zuhurra» deitu zuten, baina guretzat, «salbu zuek eta» «errege zakurra» deitu genezakeen Felipe II.aren jukutriei burutziarik ezin eginez, Gaztelan behin eta Erroman jarraian batailatzen zen urte haietan, Nafarroako Joana Albret erreginaren aginduz Joanes Leizarraga Berakoizkoak 1571n Arroxelan inprimatzera zihoan Testamentu Berriaren itzulpenaren estakuruaz baliatu zen Felipe II.a, bere esku ez zuen Baionako diozesiari Hondarribitik hara, Bidasoa errekan, Malerrekan eta Baztan aldean Belateraino zeuden 44 parrokien edekitzeko eta omen protestantismoaren izurritetik begiratzeko. Baina orduan hiru aita saindu bederen enganatu zituen eta geroztik egundaino zuritu ez den auzi itsusi horrek merezi luke gaur egun gogoratzea, salatzeko bederen, Euskal Herrietan gutik dakiten azken datu hau: Erromako aita saindu Pio XII.ak, Franco Espainiako diktadorearekin hitzartu konkordatuak XVI. mendeko lapurretaren hondakinak utzi zizkiola Arnegi eta Luzaideko mugetan, Leon Albert Terrier Baionako apezpikuari (1944-1957) hitzik erran gabe.\n(…) Gero, beste itzulpen berezirik egin dudanetz, galdatzen badidazue, bai, gogoratzen zait, zuk, EIZIEren arduradunak eskaturik eta argitaraturik, zuhaurek, Lurdes, Itzulpen Antologia II antolatu zenuelarik, Pierre Eyt Bordeleko kardinal zenak Etudes Pariseko jesuiten aldizkari ezagunean 1978an idatzia zuen Pour une politique des différences culturelles autour des Pyrénées artikulua eta hura zidan berak gomendatu euskaraz itzultzeko, aspaldiko lagunak baikinen ordukotz elkarrekin, ezen ene doktore tesia aurkeztu nuelarik Tolosan 1973an, Baionan batere alde ez nuen J.P. Vincent (1911-1994) ene apezpikuaren aurka gogor egina zuen eta honek gaitzesten zuen ene teologia politikoa beste mahaiko epaile guziekin zuzenetsia.\nOndotik, egia erran, Pariseko argitaletxeetan ez zuen ene lanak arrakastarik izan, baina Montréalen ene airekotik jautsi bezain laster Fides deitu Québec-eko editore puxantenak Héritage et Projet deitu bere sarean sartzen zidan Le droit des peuples à leur identité titulupean.\nGeroztik urak egin du bide eta, duela bost urte zendu zitzaigun Pierre Eyt kardinala, euskaldunak eta gaurko erromesak, paperik gabeak bereziki, hain maite zituen apez argi eta bihotz handikoa, orain Laruns bere sorterrian, Pirinio mendien altzoan loak harturik. Eta hona non duela zenbait aste jakiten dudan Bordeletik, Frantziako Elizaren argitaletxeek ez dutela gogorik Pierre Eyt kardinalaren idazlanen argitaratzeko. Alta, prestaketa lanak hiru irakasle adituk bururatuak omen dituzte eta badakit Roger Etchegaray adiskideak bizpahiru urte honetan aitzin-solasa igorria diela. Orain, beraz, jakin behar duguna hauxe da: zer duten batzuek idazlan horietarik ez ikusi nahia eta gero Frantziatik kanpo ez ote den mundu zabalean nonbait aterabiderik, nahiz ene susmoa daukadan «nazional-katolizismoak» badituela bazter asko kutsaturik eta ez bakarrik mundu hispanikoan.\nBestalde, ororen buru, ni, itzultzaile bezala, ene mendean, ez naiz on izan hitz baten itzultzeko ez ingelesetik, ez alemanetik. Eta filosofo naizela ausartu naiz erratera? Ez da posible, filosofo izateko gaur egun, jakin behar dira dudarik gabe ingelesa eta alemana bederen. Eta ez dut ikasi, Montrealen ikasten ahal nuen ingelesa, emaztearekin abiatu ginen, baina hiru-lau ordu egin eta, ene laguna hasi zen gauaz lanean; ez nintzen bakarrik ibiliko. Ene alferkeriak irabazi zuen bataila eta ez dut geroztik ikasi ingeles tutik.\nSenez: Batzuek horren gainean zer edo zer esan duzuen arren, gogoan duzue zein izan zen lehen-lehenengo itzulpena? Idatzizko itzulpen gogoangarririk?\nPiarres: Bai, enetzat eskolako lana izan zen. Zeren, haurrean, egia erran, diziplinarik gabekoa nintzen, omen, nehon ezin egona. Ikastetxe osoan hogeita zazpi ikasle ginen, eta zazpi irakasle bagenituen gure bizkar jasateko. Bestalde, etxetik bostehun metrora bizi izanagatik, hutsa baitzen Hazparneko barnetegia, bete behar baitziren oheak, barnetegian ezarri gintuzten ikasle guztiak, gure penitentziarako. Beti ikasle berak ginen zigortuak eta beraz, enetzat hasteko, urte gogorrak izan ziren. Hala nola, latinezko testu bat ematen ziguten gogoz ikasteko, latinez tutik jakin gabe ere. Eta gero hasten ginen latinezko lerro batzuen itzultzen. Uste dut hori izan dela egin dudan lehen itzulpen lana latinetik frantsesera. Gero gaztelaniatik itzuli nituen lehen lerroak eta ongi ahoskatu behar genituenak oraino gogoan dauzkat: Cuando las estrellas brillan en el cielo!\nGrekotik frantsesera ondoko urtean hasi ginen. Eta orduan nuen ere ikasi euskara arraro bat itzultzen frantsesera, Alfredo Otegi izeneko Auritzeko ikasle lagun batek bere Nafarroatik ekarri baitzidan, 1933an, Sabin Euskalduna liburua ene liburutegian atxiki dudana. Hor nuen, alabaina, ikasi hamaika urte nituelarik Euskal Herria deitu behar zela Hazparnen ere Euzkadi, erregea bakalduna erresuma bakalderria, historia, edestia, literatura elertia, geografia lutelestia eta abar.\nSenez: Bide beretik, aipatuko zenituzkete langintza honek eragindako une goxoren bat eta, jakina, garratzen bat, halakorik izan bada?\nPiarres: Irakurketetan gertatzen dena itzulpengintzan ere gerta daiteke, itzultzen duzun testua, adibidez, Utopiaren kasua, ez nuen sekulan asmatuko hor aurkituko nuela datu polit bat, ohartzearekin noiz egina den Utopia, 1512-1514an, zuzen banabil, ber urte horietan jabetu baitzen Fernando Katolikoa Nafarroako erreinuaz eta Enrike VIII.aren baitan ibiltzen ohitua baitzen Tomas Morus, salatu zigun nola aipu zen maltzurki haren inguramenean, Ingalaterrako erregeak nahi bazuen bakea egin Frantziakoarekin kontseilatzen ahal zion auzo horri Nafarroaren uztea Aragoikoaren eskutan, beti errazago baita oparia egitea norbaiti, zurea ez den edozein gauza ematearekin.\nSenez: Galdera egin gabe ere erantzuten hasi zarete, baina, zer gerta ere, bota egingo dut itauna. Itzultzaileari, langile moduan, oro har, zer deritzozue? Itzultzailea tresna hutsa da ala idazle halako bat, jatorrizko testua berridatzi beharrean egoten den sortzailea?\nPiarres: Nik erran dizuet, apez bezala ari nintzela lanean, eta beraz, lan hori, nolabait, sakratua zen, ez zen lan komuna. Baina horrek ez du erran nahi ez zuela batailarik sortzen. Ez dut sekulan ahantziko gu baino zaharragoekin ukan genuen bataila. Trentoko Kontzilioaren aurretik balira bezala, haientzat baziren hiru hizkuntza sakratu. Badakizue, Erdi Aroan horretan zeuden: hizkuntza sakratuak: latina, grekoa eta hebreera. Gero jin ziren protestanteak, eta protestanteen errana onartu zuen Erromako Eliza Katolikoak bost menderen buruan. Hor, gu bidegurutze batean ginen; XX. mendean Eliza Katolikoak hartu dituelakoz XVI. mendean baztertu zituen zenbait bide. Eta hor ikusi dugu gizon bat Euskal Herrian Manuel Lekuona, ez nuke hartaz gaizki mintzatu behar, izugarriko garrantzia izan baitu gutartean, eta anaia bat bazuen Martin Lekuonak, hura ere apaiza, faxistek fusilatua. Baina harekin izan nuen eztabaida gogorra. Baina Lekuona saria emango zidatela jakin nuelarik, ez nuen halere kontzientzia txarrarekin hartu eta ez bakarrik haren hiru iloba apaizekin Juan Mari, Andoni eta Julenekin lagun minak ginelako.\nEgia da egun batez erran niola osaba zaharrari: «Zu, Jauna, euskara batua egiten ari zara, alde batetik, mundu laikoarekin, hau da, Mitxelenarekin eta Euskaltzaindiarekin, eta bestaldetik, zuhaur ikusten zaitut beste mundu batean sartua, nihaur bezala funtsean, eta hor egiten ari gara bigarren euskara batu bat: Elizaren euskara batua. Ez dut sekula ulertuko, jauna, nolaz, teologia garbi batek onar dezakeen dualismo edo bitasun hori nahiz badakidan zergatik egin duzun hori. Zure belaunaldiko lagun bat entzun duzulako, izutu zaituztelako zure belaunaldikoek izan da; Kaminazpi delako bat, ondarrutarra, izan da Alderdin argitaratu duena artikulu bat zure kontra».\nEne kontzientziaren arabera, egin nuen ene oharra, ez baitzen ene ustez teologikoki justifikagarri jende berek bi euskara batu egitea. Geroztik badakigu guztiek nola bi itzulpenek Erromako Elizarenek eta Euskal Munduarenek baturantz egiten ari duten, azken buruan itzulpenek ere baitukete bakoitzak beren «tempoa».\nEuskarazko itzulpenen historia eginen delarik ez dira ahantzi beharko ez bakarrik Euskaltzaindiaren eta Euskarazaintzaren gatazkak, ez eta ere Orixe eta Lafitte eta Zaitegi, eta Ibinagabeitia beste zenbatenak! Orduan ohartuko dira menturaz gure Erromako Elizaren Euskal Herrietako arduradunak, Larraona kardinalari eta Bugnini monsinoreak bultzaturik, gure Pater «Gure Aita» eta Ave «Agur Maria» batera erratera heldu baldin baginen, zorigaitzez Credo, Sinesten dut osatu gabe lotsatu eta desegin zela gure batzordea.\nEz da, ordea, Erromako Eliza Euskal Herrietako erakunde bakarra, itzulpen problemak izan dituena. 1978an Kanadatik itzuli nintzelarik eta Ibañetan ikusi nuelarik-eta bilbotar jende apaindua, kantariak kantatzen ari, hor, halako txoke bat egin zitzaidan. Hau «bilbainoen» inbasioa duk! Nafarra banintz erran nezake ez dugula nehoiz bide horretatik gure Amalur Nafarroa askatuko, hots, hasierako EAJren bidetik.\nGeroztik, ikusi dut Aingeru Irigaraik askotan errana ziola hori bera Piarres Lafitteri Euskaltzaindiaren barne historian (2005eko Euskeran) ageri den bezala. Dena dela, orduan, Ibañetan, Baionako gazte batek eman zidan euskarazko prospectusa, eta nik galdatu: «Badakik euskara?». Hark: «Ez, ikasten ari». Gaur egun hura bera omen da gure etnografiaren espezialista, maskaradez eta euskal kulturaz egin du frantsesezko liburua, euskararik egundaino ikasi gizon horrek. Alta, zenbat aldiz ez diot ikasle askori esan: «Ikas ezak/n lehenik euskara; frantsesez kanpo, ez duk/n nehongo ikerlerik ez amerikanorik menturatuko denik indioez mintzatzera, indioen hizkuntzak ikasi gabe, eta zuek euskotarrek, abertzaleek, baduzue kopeta euskaldunez hitz egiteko euskararik ikasi gabe!».\nPiarres: (…) Bestalde, esanen dizut, gai bat berehala etortzen zaidala gogora, zuk aipatu orduko. Behar liteke ikertu Xurioren itzulpena nork egina duen: ala anaiak ala arrebak. Zeren Xuriotarren Jesukristoren imitazioa klasikoari dagokionez, Xurio familia handia zen: Osaba jesuita ospetsua Bordelen, gero, hiru iloba apez nagusi izanak; Baionako katedralean bi eta bat Donibane Lohizunen. Eta susmoa dabil, liburuaren azken zatia, arrebak berak itzulia duela, honek baitzuen liburu osoa argitaratu anaia gazteena hil ondoan. Eta horrek interesatzen nau jakiteko, zer izan den emazteen lekua gure literaturan. Beste liburu bat baitaukat nihaurek argitaratua, eskuizkributan bakarrik geneukalarik, Zerura heltzeko meditazioen liburua, Frantziako Iraultza aitzin, Daguerre Larresoroko seminarioaren sortzaileak, Urruñako andere Etcheverryrekin eraiki zuen Hazparneko komentu zaharrean, Jeanne Marie Robin delako batek baliatu zuena.\nRobin izen hori, hain zuzen, agertzen da, bestalde, Donibaneko bi osaba-iloba apaiz baititugu gure Literaturaren historian XVIII. mendean, bai itzulpengintzan Haranederren eskuizkribuarekin bai bertsolaritzan, «euskara bastarta» ren kontrako bertsoekin. Ikusten duzue ikerlan izugarria balitekeela egiteko!\nPiarres: Baina badakizue ere Ibon eta beste euskaltzain zenbait ez dela gehiago etortzen Euskaltzaindira, gure Euskaltzaindi «gris» horretara. Ez dute arauz aski interesik etortzeko. Ez dakit, Atxaga hor baldin badugu, baina, etorriko ote da? Atzo, hasteko, ez genuen ez Atxagarik, ez euskaltzain berririk. Hura Bruselan zen. Bera izendatu dugu Bruselan zelarik. Ez dakit gehiago non gabiltzan. Nire beldurra da Euskaltzaindia bilakatuko dela gure burokrazia nagusia. Eta, instantean, onomastika jolasaz besterik ez dugu eginen, onomastika eta toponimia, besterik ez. Horren beldurra dut. Hori ikusiko duzue beharbada zuek gazteek. Baditugu hogeita hamar, berrogei liburu bederen, toponimiaz argitaraturik baina ez da dirurik Villasantek hasia zuen Euskaren Lekukoen zerrendari jarraikitzeko.\nAtzo, haatik, entzun dut: «A, bai, hori behar dugu berriz aipatu!»\nHona, bada, zer nion aitzinean errana gure buruzagi bati: «Aizu, Lafittek publikatu zuen Salvat Monho. Hil zen Lafitte, baina orain baditugu eskutan haren paperak, Andiazabalen gelan direnak. Lafittek publikatu zituenak, itzulpen frantsesarekin, baina konturatzen zara Lafitte zahartua zela, gaixoa, hori atera zuelarik, eta badirela hutsak aski larriak. Bestalde, bazen orrialde bat, osoa, berex idatzia, eta han dira Monhoren bertso politenak, interesgarrienak historikoki, Bonaparte joaten delarik hemendik, botatzen baitizkio sekulakoak Napoleon hastialari eta haren jarraitzaile izan ziren hiru irisartar bakarrei. Salvat Monhoren edizio berri bat egitea, zuzenketak eginez, merezi luke, baina nork eginen du? Bada nehor?»\nSenez: Berriro bizitzen hastekotan, ostera ere itzultzaile izango zinatekete?\nPiarres: Nik nahi nuke zerbait egin, gustua hartu dut. Ene azken itzulpena bederen, amorez egina dut, hots Klasikoak sailean, Martintxo Azpilkueta doktore nafarraren antologia: nihaurek hautatuz teologia eta politika testu zorrotzenak.\nPiarres: Halere, gaur ikusten dut hemen (EIZIEz ari da) ez duzuela Euskaltzaindian dugun problema bat, zorionez. Hemen emakumeak badaude. Eta zeren zain zaudete Euskaltzaindian sartzeko?


TRUKE - Jostailuen truke azoka, abenduaren 13an Cristina Enean\nUztaileko jostailu truke azokak izugarrizko arrakasta izan zuen.\nAzaroko azokatxoak harrera ona izan zuen.\nHaurrek txoko berezia izango dute.\nAzokaz gain, hornitzaile etikoei buruzko informazioa egongo da eskuragarri, Mecambio.net ekimenaren eskutik.\nTopaketa parkeko goialdean egingo da, Ingurumen Baliabideen Zentroan.


Hiztegia Game - Espainia Pro billarra España\nHona hemen billarra erabilitako termino batzuk.\nCue baloia: zuri baloia\nObjetivo pilotak: du 15 Rojas eta 6 de color.\nPot: zulo, hots, Leiho txiki batean Introducir objektiboa Ball\nTronera: zuloak edo beraientzat irekiera bakoitzeko bola sartzeko.\nFrame: Partida hasieratik bertatik artekoa hartzen du,, pilotak guztiak mahai gainean jarri, jokalari bakoitzak bere aldetik jotzen, markoa amaitu bitartean.\nPlay: adostutakoa edo ezarritako marko kopuru bat.\nMatch: adostutakoa edo hitzartutako partida kopuru bat.\nAurrelaria: Jokalarien filmatzeko.\nTrazatu: Kolpearen da (filmatzeko) eta aurrelaria ukitzen cue baloia koroa / cue punta gertatzen da.\nBreak: break, hots, ondoz trazu ere poltsikoratu pilotak sail bat jokalari bakar batek egindako aldi berean, edozein markoa zehar.\nBall On: Hori cue baloia lehen inpaktua iritsi daiteke edozein pilota, edo hori ezin da lortu, baina holed daitekeen edozein pilota.\nNominatua Ball: nominatu baloia; du helburu koloretako pilota jokalari tiraka iragarri da, edo arbitroak eskatuta adierazitako.\nFoul: eza; Edozein Erregulazio urratzen da.\nBillarra: esaten da baloia zuria duten billarra jarrera bat da, lerro zuzenean kolpe zuzena pilotak guztiak piztuta dagoen, osorik edo zati batean, ez dira "on" pilota bat edo pilota oztopatu.\nZakar eta Miss a: denean zuri baloia dezake kontaktu baloi bat eta arbitroak ez lehen jotzen jokalari errodatzen ez du bat baloia hit nahikoa saiakera ona egin.\nUkitzea Ball: denean trazu bat cue baloia amaieran baloi bat edo bolak kontaktuan dagoen, edo "on" izan daiteke.\nMarker: Epaileak "markatzailea"; Indize den puntuazio mantendu ditu eta laguntzeko arbitroak beren eginkizunak betetzean ere. grabagailua gisa ere jardun, beharrezkoa izanez gero,.\nRecorder: Epaileak "grabagailua"; Jokatu trazua bakoitzaren erregistro bat mantenduko dute zara, hutsegiteak hala badagokio, eta zenbat puntu daude jokalari edo talde bakoitzak duenean erakusten da behar den moduan. He ere grabatu kalifikazioa break, edo jauziak.


Euskaraldian izena emateko epea ireki da ariketa hasteko bi hilabete falta direla « Prentsa oharrak\nKategoriak: Sailkatu gabea — Etiketak: Euskaraldia, Gorka Urtaran Alkatea, koronabirusa — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 24 iraila 2020 12:51\nAriketa sozialaren bigarren edizioa azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo da, 15 egunetan ahobizi edo belarriprest roletan parte hartzeko deia egin dute antolatzaileek\nIzen-ematea euskaraldia.eus webgunean egin daiteke\nRol bakoitzak ariketa egiteko modua adieraziko du, ez hizkuntza-gaitasuna, eta 16 urtetik gorako herritarrek har dezakete parte\nEuskaraldiaren bigarren edizioan izena emateko epea zabaldu da gaur. Aurreko edizioan moduan, ahobizi eta belarriprest rolekin parte hartuko dute azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo den ariketa sozialeko parte hartzaileek. Koordinazio lanetan ari diren eragileek aurkeztu dute gaur Gasteizen Euskaraldiaren bigarren edizio hau eta parte hartzeko dei zabala egin diote gizarteari.\nGasteizen egindako agerraldian Euskaraldiaren koordinazioan ari diren eragileekin batera agertu dira zenbait erakundetako ordezkariak. Ekitaldian parte hartu dute Arrate Illaro Euskaraldiko koordinatzaileak, Kike Amonarriz Euskaltzaleen Topaguneko presidenteak, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramale eta Kultura eta Hizkuntza Politikarako Sailburuak, Ana Ollo Nafarroako Gobernuko Herritarrekiko Harremanetarako Kontseilariak, Gorka Urtaran Gasteizko alkate eta EUDELeko presidenteak, Ramiro González Arabako Ahaldun Nagusiak, Paul Bilbao Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluko idazkari nagusiak, Zuriñe Gil Gasteizko GEU elkarteko kideak eta Maialen Sobrino Zaramaga auzo elkarteko kideak. Agerraldian egon ezin izan ez diren arren, Euskaraldiaren koordinazio eta antolaketan parte hartzen dute Euskararen Erakunde Publikoak, Euskal Hirigune Elkargoak eta Euskal Konfederazioak.\nLehen edizioko parte hartzaileen profila oso anitza izan zen. 16 urtez gorako adin guztietako emakume eta gizonek parte hartu zuten ahobizi eta belarriprest modura. Aurten ere aniztasun horri eustea izango da helburua, iaz gutxiago parte hartu zuten adin tarte eta profiletan sakonduz: 16-30 urte arteko gazteak, gizonezkoak eta belarriprest jokabidea hartuko dutenak.\nParte hartzeko dei zabala egin dute Gasteizen egindako agerraldian egondako eragile eta ordezkari guztiek. Euskaraldiaren lehen edizioan ahobizi eta belarriprest rolak hartu zituzten herritarrak berriz ere izena ematera animatu dituzte bertaratuek, eta arrazoi ezberdinengatik 2018an parte hartu ez zutenek ere ateak zabalik dituztela adierazi dute. Orain arten ariguneetan parte hartzeko asmoa adierazi duten herritar guztiek ere izena eman beharko dute.\nIzena emateko hiru bide egongo direla azaldu dute: euskaraldia.eus webgunea, batetik, herriz-herri antolatuta dauden batzordeen bidez, bestetik, eta datorren astetik aurrera eskuragarri egongo den telefono aplikazioa azkenik.\nCovid 19 garaian ere beharrezko ariketa\nAgerraldian hitza hartu duten ordezkariek bigarren Euskaraldian Covid-19 pandemiak sortu duen egoerak eragina izango duela nabarmendu dute. Gizartea kolpatu duen pandemiak euskaran ere eragina izan duela azaldu dute agerraldian. Horregatik, Euskaraldia, duela bi urte modura, euskararen erabilerari bultzada emateko ariketa praktiko eta motibagarria izatea dute helburu antolatzaileek.\nAzken hilabeteetako lanak pandemiak baldintzatuta egin dira herriz-herri antolatuta dauden batzordeetan, eta horrek ere eragingo du. Hala ere, lehen edizioan Euskaraldira batu zen herri kopurua gainditu dela nabarmendu dute antolatzaileek. Izena eman duen herri kopurua 412koa izan da (aurreko edizioan 405 herritan egin zen).\nHortaz gain, jadanik 4.300 baino gehiago dira ariguneak sortzeko izena eman duten entitateetako zentroak, eta guztira 13.000 arigunetik gora egongo dira. Era guztietako entitateek ariguneak sortu eta Euskaraldian inskribatzeko epea datorren irailaren 27an itxiko da, eta urrian zehar jakin ahal izango dira behin-betiko datuak.\nElkarlanean antolatutako ekimena\nEra askotako elkarlanerako gune izan da aurten ere Euskaraldia eta berriz ere ekimenaren ezaugarri garrantzitsu modura azpimarratu dute agerraldian. Gizarte eragile eta erakunde publikoen artean sortutako eta bultzatutako ekimenera, enpresak eta bestelako entitate pribatuak gehitu dira. Hortaz gain, herriz herri Euskaraldia antolatzen eta zabaltzen ari den gizarte sarea handia dela azpimarratu da eta herrietan ere elkarlan dinamika berriak sortzen ari direla gogora ekarri da.\nEuskararen erabileran eta garapenean jauzi handi bat emateko Euskaraldiak dituen ezaugarriak garrantzitsuak dira antolatzaileen hitzetan eta horregatik, gonbidapena egin zaie herritarrei parte hartzen ez-ezik, inguruan zabaltzen eta eragiten ekarpena egin dezaten.\nIzen-ematea abiatzeko ekitaldia egingo da gaur osteguna, irailak 24, arratsaldeko zazpietatik aurrera Bergarako Seminarixoan. Ekitaldian, besteak beste, Euskaraldiaren bigarren edizioaren kantua eta bideoklipa aurkeztuko dira.\nEkitaldiaren zuzeneko emanaldia egingo dute toki telebistek (Goiena, Goierri, Erlo, 28 kanala eta Kanaldude telebistak) eta hainbat toki hedabidek beraien webguneen bidez (aiurri.eus, plaentxia.eus, goiena.eus, karkara.eus, maxixatzen.eus, baleike.eus, uztarria.eus, noaua.eus, geuria.eus, ttakun.eus, alea.eus, guaixe.eus, kronika.eus, anboto.org, uriola.eus, aikor.com eta barren.eus).\nArrate Illaro, Euskaraldiko koordinatzailea: “Herri batzordeak eta ariguneak aktibatuta dauden honetan, herritarrei deia egin nahi diegu belarriprest edo ahobizi modura Euskaraldian parte har dezaten. Lehen edizioan parte hartu zuten kideak berriz gurekin aritzea nahi dugu, baina baita kide berriak ere: bakoitzak nahi eta ahal duen jokabidea hartuta egin daiteke ariketa”.\nBingen Zupiria, Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikarako sailburua: “Azken hilabeteotan pandemiak gogor jo gaitu. Samina eragin du familia askotan, eta denok utzi gaitu pattal samar. Eta une honetan ilusioa behar dugu. Heldulekuak behar ditugu. Estimulu berriak behar ditugu. Eta uste dut Euskaraldiak hori ekar diezagukela”.\nAna Ollo, Nafarroako Gobernuko Herritarren Harremanetarako Kontseilaria: “Gaitasun eta motibazio askotariko lagunek hartuko dugu parte Euskaraldian. Anitzak gara, eta, hala ere, badugu zerbait komunean: euskaraz gehiago egiteko urratsak emateko prest gaude. (…) Nafarroan, euskararen gaitasunean, adinaren aldagaiak biziki eragiten du. Euskaraz dakiten gazteen ehunekoak goraka egin du azken urteotan etengabe. Nafarroan, gazteen %25a da euskalduna . Belaunaldi euskaldunagoak datoz, hemen daude eta euskarak etorkizuna duela erakusten digu honek. Espero dezagun gazteen euskararen aldeko hautua indartzea eta euskarari leku gehiago ematea.”\nKike Amonarriz, Euskaltzaleen Topaguneko presidentea: “Duela bi urteko enpatia, ilusioa, begiradak, konplizitatea sintonia onak… berriz bizitzera goaz. Eta hauek ere ahalik eta jende gehienera iristea lortu nahi dugu. (…) Euskaren aldeko jauzia egiteko garaia da: herritarrek, erakundeek, aisialdian eta arlo sozioekonomikoan ari diren eragileek, denok dugu jauzi hori emateko zeregina eta ardura. Hauxe da momentua. Eta guk ez badugu egiten, ez du beste inork egingo”.\nRamiro González, Arabako Ahaldun Nagusia: “2018an lehen aldiz ahobizi eta belarriprest rolak ezagutu genituenean, arabar Lautadak dagoeneko proba pilotu bat egina zuen aurreko urtean. Aiaraldean ere, 2017an halako zerbait gertatu zela ezin ahaztu. Biak, Arabako eskualde batzuek euskararen hiztunen aktibazioan erakusten duten abangoardia-mailaren adierazle argiak dira. Eta bide berberari ekiteko asmoa dugu aurten arabarrok”\nGorka Urtaran, Gasteizko alkateak hiriaren eta Udalaren konpromisoa azpimarratu ditu: “Iaz 15.000 gasteiztarrek eman zuten Euskaraldian parte hartzeko izena. Eta aurten marka hori gaindituko dugu. Ziur nago. Gasteiz ahobizi eta belarriprestez bete behar dugu berriro. Eta euskara ulertzeko gai diren gasteiztarrei egiten diet gonbidapena bereziki. Beraiek dira erronka nagusi eta politena orain”


Blanka Gómez de Segura - Wikipedia, entziklopedia askea.\nZeanuri, 1952ko irailaren 13a (68 urte)\npotter (en) eta zeramikaria\nBlanka Gómez de Segura (Zeanuri, Bizkaia, 1952ko irailaren 13a) buztinlaria da. Euskal Buztingintza Museoaren sortzailea eta kudeatzailea.\nZeanuriko Zubizabal baso-etxean jaio zen eta haurtzaroan eta gaztaroan Markina-Xemeinen bizi izan zen. ikasketa tekniko administratiboak eta delineazioa egin zituen. 1978an, bere prestakuntza profesionala zeramikara bideratu zuen, lehenengo Madrilen eta ondoren Ondarroako Kresala eskolan. 1979tik 1986ra zeramikan espezializatutako ikastaroak egin zituen Madril, Bartzelona, La Bisbal (Girona) eta Sargadelosko (Galizia) eskoletan.\n1979an Markinako Arte-Eskolaren sorrera-taldeko kide izan zen, eta eskolak eman zituen 1982tik 1987ra, Lea-Artibai eskualdeko lehen hezkuntzako ikastetxeetarako programa didaktikoak garatuz.\nEspezializazio ikastaroetara joan zen bere ezagutzak zabaltzeko eta Bizkaiko Foru Aldundiaren beka bat jaso zuen euskal zeramika tradizionala ikertzeko.\nElosuko (Araba) Ollerieta auzoan geratzen zen azken buztingilea ezagutu zuen, José Ortiz de Zarate Garmendia. Berarekin lan egin zuen 1987 eta 1993 artean, eta hori erabakigarria izan zen zeramikan zuen jarduera bideratzeko. Maisu buztinlari hau, Blankari eta beste pertsona batzuei bere ondarea eta lanbidea transmititu ziena, 2008an hil zen 94 urterekin. Blankak Ollerietan jarraitu zuen, Ollerietako buztinola eta labe tradizionala zaharberritu zituen, Euskal Herrian kontserbatu zen bakarra – 1711n eraikia –, eta bere familiaren eta Arabako Foru Aldundiaren laguntzarekin, Euskal Buztingintza Museoa jarri zuen martxan.\nBuztingintzako maistra honek bere jardueraren zati bat materialei, esmalteei eta antzinako dekorazioari buruzko ikerketei eskaintzen die. Bokazio didaktikoarekin, buztingintzan eta zeramika herrikoian duen ezagutza zabala transmititzen du tailer, ikastaro eta hitzaldietan. Estatuko zein Europa mailako hainbat elkartetan parte hartzen du, baita Zeramologia Elkartean ere (1994tik). Filmetarako atrezzoa egiten du, baita goi-mailako sukaldaritzako jatetxeetarako piezak ere.\n2008 – Eskulangintzako Sari Nazionala 2008 "produktuaren saria epaimahaiaren aipamen berezia", Industria eta Merkataritza Ministerioak eta Artisautza Berrikuntzarako Fundazioak emana.\n2011 – "Enpresa-/lanbide-ibilbidea 2011" saria, AMPEA Arabako Emakume Profesionalen eta Enpresaburuen Elkarteak emana.\n2016 - El Correo egunkariaren 'Alavesa del mes', euskal buztingintzaren tradizioa bizirik mantentzeagatik.\n2017 – Urrezko Zeledon Saria, Arabako lurraldean tradizio handiena duen artisau-adierazpen historikoetako bat suspertzeko ekintzailea izateagatik..\n↑ (Gaztelaniaz) «Manu García y Blanka Gómez de Segura son Celedones de Oro. Noticias de Alava» Noticias de Álava 2017-06-29 Noiz kontsultatua: 2018-03-01.\nArgian Miel Anjel Elustondok egindako elkarrizketa, 2009ko azaroaren 15a\nElkarrizketa Euskonews aldizkarian, 2010enan.\nBlanca Gomez de Segura, buztingilea, EITB 2014-10-09\nBerrian Jon Rejadok egindako elkarrizketa, Berria, 2016-12-11, 46-47 or.]\nOrriaren azken aldaketa: 14 iraila 2020, 08:48.


Grupos de Jesús – Jesu Kristo, munduko Erregea – B (Joan 18,32-37) - Grupos de Jesús -\nJesu Kristo, munduko Erregea – B (Joan 18,32-37)\nJesusen kontrako auzia, Jerusalemera etortzean, Pilako bizi ohi zen jauregian burutu zen segur aski. Han daude 30. urteko apirilaren goiz batean akusatu babesgabe bat, Jesus izenekoa, eta Erromako inperio-sistema boteretsuaren ordezkari bat.\nJoanen ebanjelioak bien arteko hizketa dakar. Izatez, galdaketa bat baino gehiago, Jesusen hitzaldi bat dela ematen du, ebanjelariarentzat axola handiko diren gai batzuk argitzeko. Halako une batean, aldarrikapen ospetsu hau egin du Jesusek: «Honetarako jaioa naiz ni eta honetarako etorria mundura: egiaren lekuko izatera. Egiarena den orok entzuten du nire ahotsa».\nBaieztapen honek Jesusen ibilbide profetikoa definitzen duen oinarrizko ezaugarria adierazten du: Jainkoaren egian bizitzeko Jesusek agertu duen gogoa. Jesusek, egia esan ez ezik, egia bilatzen du, eta, soilik, bere seme-alaba guztientzat mundu gizakoiago bat nahi duen Jainkoaren egia da.\nHorregatik hitz egiten du Jesusek aginpidez, baina sasi-agintekeriarik gabe. Egiati mintzo da, baina dogmatismorik gabe. Ez da mintzo beren egia ezarri nahi izaten duten fanatikoak bezala. Ezta, hartan sinetsi gabe, derrigor defendatzen duten funtzionarioak bezala ere. Ez da sentitzen Jesus egiaren zaindari, baizik lekuko.\nJesusek ez du hartu Jainkoaren egia propagandatzat. Ez du hartu bere probetxurako, baizik eta behartsuen defentsarako. Ezin jasan du gezurra edo zuzengabekeria ezkutatzea. Ezin jasan du manipulazioa. Jesus, horrela, «ahotsik gabekoen ahots, eta ahots ozenegia dutenen aurkako ahots» (Jon Sobrino) bihurtu da.\nInoiz baino beharrezkoagoa da ahots hau, krisialdi ekonomiko larri batek harrapatua duen gizarte honetan. Egia ezkutatzea, finantza-botereen jardueraren eta halako horien eskakizunen mende jokatzen duten politikoen oinarri sendoenetako bat da. Krisialdia gezurretan biziarazi nahi digute.\nAhalegin guztia egiten dute, krisialdia bereziki eragin dutenen erantzukizuna ezkutatzeko, eta era zitalean egiten diote ezikusiarena biktima ahulenen eta babesgabeenen sufrimenduari. Premia larrikoa da krisialdi hau gizakoi egitea, arretaren zentrotzat sufritzen dutenen egia hartuz, lehen-lehenengo arreta halakoen egoerari, gero eta larriagoari, eskainiz.\nGuztiei eskatzen ahal zaien lehen egia da hori, gizatasun gabeko izan nahi ez badugu. Beste guztien aurreko datua da. Ezin ohitu gara gizarte-zokoratzera eta jenderik ahulena jotzen duen etsipenera. Jesusi jarraitu nahi diogunok entzun beharra dugu haren ahotsa eta, senez bezala, azkenak diren alde jaiki beharra. «Egiarena den orok entzuten du nire ahotsa».


Euskaraldia egitasmoa aurkeztuko dute igande eguerdian Munoan | El Diario Vasco\nZarautzEuskaraldia egitasmoa aurkeztuko dute igande eguerdian Munoan\nEuskaraldia. Igandean burutuko den aurkezpena iragartzeko talde handia bildu zen Villa Mundan, Ahobizi eta Belarriprest barne. / AMAXKAR\nAzaroaren 23tik abenduaren 3ra egingo da Euskaraldia\nJUAN MARI ZUBIAURRE ZARAUTZ. Jueves, 19 abril 2018, 00:28\nVilla Mundan aurreratu zuten Nekane Iribar Euskara zinegotziak eta Rita Aldabaldetreku Zarauzko Euskaraldiko dinamiza-tzaileak datorren igandean Munoan egingo den aurkezpena. Bertan Iribarrek azaldu zuen zer den ekimen hau, «Euskaraldia gure hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa soziala da, eta azaroaren 23tik abenduaren 3ra egingo da». Zinegotziak gogoratu zuen Zarautz herri euskalduna dela, «hiru laurdenak euskaldunak dira gure herrian eta datu hauen arabera espero zitekeen zarauztarrok ditugun elkarrizketa gehienak euskaraz izatea, baina ez da horrela gertatzen. Euskaraz badakigu, baina ez dugu horrenbeste erabiltzen. Elkarrizketen erdiak bakarrik egiten dira euskaraz Zarautzen».\n«Egoera hori hobetzeko tartea badago, eta horretarako batu ditugu gure indarrak, bai udalarenak eta baita hainbat euskaltzalerenak», adierazi zuen euskara zinegotziak.\nEuskaraldiaren Zarauzko dinamizatzailea eta Gipuzkoako koordinatzailea den Rita Aldabaldetrekuk esan bezala, «lortu nahi dena da euskaraz dakien orok euskaraz egin ahal izatea, eta ulertzen duen orok, euskaraz egin ahal izatea ahalbidetuko dio egin nahi duen orori».\nHaur jolasak eta bertsoak\nDatorren igandean, Munoan aurkeztuko dute egitasmoa, herrira zabaltzeko. 12:00etan haur jolasak egongo dira, eta ondoren 12:30ean aurkezpenari ekingo zaio bertako karpan. Besteak beste, ekitaldi horretan herriko 11 pertsona aurkeztuko dituzte, euskararen arloan erreferenteak diren 11 herritar.\nAndoni Egañak eta Nahikari Gabilondok borobilduko dute eguerdia euren bertsoekin eta aurkezpenari festa giroa emateko asmoarekin triki poteo bat egingo da herriko kaleetan.\nZarauztarrak irailaren 20tik aurrera eman ahalko dute izena Euskaraldirako, udarako atseden garaia amaitutakoan. Txapa bat eskuratuko dute izena ematen dutenek, Ahobizi edo Belarriprest, euskara mailaren eta konpromiso mailaren arabera. Euskaraldiaren prestaketan parte hartu nahi duen orok ateak zabalik dituela gogoratu zuen Aldabaldetrekuk, eta batzordean parte hartzera gonbidatu. Hilean behin elkartzen dira. Interesa duenak mezua bidali dezake zarautz@euskaraldia.eus helbidera.\nEl ascensor urbano de Azken Portu Goia estará listo para finales de junio La Mancomunidad ofrece servicios de orientación grupal o individual para la inserción laboral de desempleados


ONGARRIA PLATERETIK ETA PLATEREAN - Eskolan Konposta\nONGARRIA PLATERETIK ETA PLATEREAN\nEkaia Eko Gestion Mertxe Miguelek 2013an abiarazitako egitasmoa da. Ekonomia zirkularraren eremuan kokatzen da Narbaxako (Araba) enpresa txiki hau. Izan ere, bere jarduera nagusia hondakin organikoen konpostatzea baita. Prozesua eurek gauzatzen dute edota bezeroei irakasten diete nola egin.\nKimika ikasketak amaitzean, etxean egiten zutena besteentzat ere egitea pentsatu zuen Miguelek. «Narbaxan bizi nintzen eta han mota guztietako etxe-abereak ditugunez, gorotz piloa sortzen dute. Horren konpostaren inguruan zerbait egitea bururatu zitzaidan», gogoratu du. Edonola ere, ideia bere horretan utzi zuen, lana aurkitu baitzuen obrako materialen kalitate kontrolean ziharduen laborategi batean. Hamabost urtez bertan jardun zuen, krisiak eraikuntza sektorea erabat gelditu eta itxi zuten arte. Orduan, asmoa berreskuratu zuen, ikuspuntu berri batetik helduta. «Ez dugu animalien gorotza konpostatzen, janari hondarrak, material organikoa, baizik. Hau da, gizakiok gehien sortzen dugun hondakina eta gutxien birziklatzen duguna», azaldu du.\nEkiterakoan bera bakarrik zegoen; egun, bi langile dira, eta taldean hainbat lankide izan ohi ditu. Denetarik egin behar izaten duela dio Miguelek: bezeroak bilatu, konposta egin, kontuak eraman, erosketak… Pixkanaka eta beldurrez hasi zirela onartu arren, aukera probatzen joan dira eta orain ilusioz ikusten dute etorkizuna. «Gogorra bada ere, alde onak ere baditu, eta aurrera egiten duzula ikustea poz handia da».\nHasieran nahiko galduta zegoenez, Hazi Fundaziora jo zuen eta landa eremuko ekintzailetzari lotutako ikastaroetan parte hartu zuen. «Oso baliagarri izan zaizkit. Alor asko ukitzen dituzte, zertzeladak diren arren: marketina, produktua nola saldu, kontuak eraman… Zentratzeko, ikasteko, eta batez ere, kokatzeko balio izan didate». Erakunde honen bidez ere makineria erosteko diru laguntza bat eskuratu zuten, gainera. Probetxugarri izatearen proba, hala ere, 2015ean izan zuen. Araba Ekinean-ek antolatutako “Zure ideiak balio du” lehiaketan parte hartu zuen eta, aitortu duenez, praktikara eraman zituen landutako gauzak. «Epaimahaiaren aurrean 5 minutuan proiektua azaldu behar genuen. Horrelakoak egiten genituen Hazi-ko ikastaroetan eta baliagarria izan zitzaidan». Jasangarritasun saria jaso zuen Ekaia Eko Gestionek eta bultzada handia izan zen. «Pentsatu genuen zerbait behintzat ondo egiten ari ginela».\nBaten hondarra, bestearen elikagai\nKonpostaren inguruan egituratu dute euren jarduera. Bezeroei konposta egiten irakasten diete edo beraientzat egiten dute. Baztertutako hondar organikoak hartu eta konpostatu egiten dituzte. «Hau da, gure janari hondarrak landareentzako elikagai bilakatzen ditugu», laburbildu du arduradunak. Konpostatutakoan lortutako ongarria itzuli egiten diete, eta nahi ez dutena, saldu. Erosleak, hortaz, hondakinen eragileak eta horien ingurukoak izan ohi dira; batik bat, arabarrak.\nJantokiak, jatetxeak, udalak… janari hondar askoren sortzaileak dituzte bezero, nahiz eta batetik bestera aldea egon. Udalek auzo konposta antolatu, formakuntza eman edo prozesua kontrolatzeko eskatzen diete. Ikastoletan, berriz, partekatu egiten dute ardura. Ikasleei prozesua nola gauzatu irakasten diete parte batean kudea dezaten; eta gainerakoa, enpresak landu eta itzuli egiten die.\nHorrez gain, bestelako materialak ere baliatzen dituzte, berrerabili edo «konpost antzekoak» egiteko. Hala, adibidez, zura berrerabiliz konpost ontziak egiten dituzte eta ontziekin loreontziak. Miguelek gogoratu duenez, Lautadako Kuadrillako merkataritza elkarteak antolatutako ekimenetan ere parte hartzen dute hainbat modutan. Esaterako, pintxo lehiaketako soberakinekin konposta egiten dute, eta hura ongarri duten landareekin moda pasarela apaindu. «Materia organikoen zirkulua ixten dugu, nolabait». Horretan ere bai baitatza ekonomia zirkularra: ekoizpenaren hondakinak ekoizpenerako ongarri bilakatzean.\nAraban jendeak konposta egiteko ohiturarik ez duenez, poliki doazela dio Miguelek. Dituzten bezeroei esker mantentzea lortzen dute, eta gainera, urtetik urtera, jarduera pixka bat hazten doa eta lanak ere handitzen. «Oraindik ez gara aberatsak, baina, bidean gaude», dio umoretsu. Epe laburrean, jatetxeekin lanean hasi nahi dute, nahiz eta bezeroak lortzea zaila izango zaiela jakin. Arduradunaren hitzetan, «inbertsio moduan ikusi beharrean, gastu bezala ikusten dute. Konpostatu eta terrazan edo sarreran lorategi bertikal bat jar dezakete edo baratzea horrekin elikatu. Bezeroei esan behar diete jaten ari direna beraiek hazitakoa dela, pestizidarik edo bestelakorik gabe. Ekologikoa eta naturalagoa izateaz gain, gainetik kentzen ditugu hondakinak».\n← A klaseko konposta Udarregi Ikastolan\nElikadura eta hondakinak : ikasleentzako fitxa berriak →