Eredu programatikoa - Ezker Anitza IU\nEnplegu duina izango duen Euskadirako proposamenak\nEtxebizitza publiko eskuragarria izango duen Euskadirako proposamenak.\nGizarte-beharrak beteko dituen zerga-sistema bidezkoa eta aurrerakoia edukiko duen Euskadirako proposamenak.\nEuskadi baketsurako proposamenak .\nEuskadi errepublikanoa, federala eta laikoa lortzeko proposamenak .\nBeste eredu instituzional bat izango duen Euskadirako proposamenak\nHezkuntza publikoa eta kalitatezkoa izango duen Euskadirako proposamenak.\nHezkuntzarako eskubidea eta horren finantzaketa.\nKalitatea zuzentasunaz: guztiona eta guztiontzat.\nAutonomia eta parte hartzea.\nUnibertsitatea eta ikerketa.\nOsasun-sistema publikoa eta doakoa izango duen Euskadirako proposamenak.\nEuskadi ekologistarako proposamenak.\nEuskadi feministarako proposamenak.\nBestelako eredu ekonomikoa eta produktiboa izango duen Euskadirako proposamenak\nGazteak ere helburu izango dituen Euskadirako proposamenak\nEuskadi integratzailerako proposamenak\nKultura eta hizkuntza anitzeko Euskadirako proposamenak.\nEuskadi solidariorako proposamenak.\nEuskadi parte-hartzailerako proposamenak\nEuskadi sozialerako proposamenak.\nHaurrak eta zaharrak zaintzen dituen Euskadirako proposamenak\nEuskadi iraunkorrerako proposamenak.\nIrisgarritasun unibertsaletik abiatuta, Euskadi inklusiborako proposamenak.\nEnplegu duina eta kalitatezkoa da gizarte-politika hoberena. Euskal Autonomia Erkidegoak, Estatuaren gainerakoak baino langabezia-tasa txikiagoa izan arren, zabal gainditzen ditu 141.000 langabe. Gainera, 2016ko uztailean sinatutako kontratuen % 93 baino gehiago aldi baterakoak izan dira. Egoera horren aurrean (enpleguaren prekarizazio izugarria dago eta, arian-arian, Euskadin guztira egindako lanorduen konputua jaisten ari da), planteatzen dugu beharrezkoa dela eredu-aldaketa bat, enplegu egonkorraren alde egingo duena, eskubideekin eta lanaren banaketarekin, ekonomia suspertzeko tresna egokientzat. Ildo horretatik, erronka hauek ditugu:\n– 35 orduko lanaldia aplikatzea, soldata-murrizketarik gabe, enplegua sortzeko eta errentak banatzeko neurritzat, bai sektore publikoan, bai pribatuan.\n– Zapateroren eta Rajoyren gobernuek onartutako lan-erreformak ez aplikatzea, eta lan- ikuskapenak areagotzea, enpresen gehiegikeriei jazarpena egiteko.\n– Langabeziaren aurka borrokatzeko plana, zerbitzu publikoetako gastua areagotuta; besteak beste, sektore hauei zuzenduta: mendekotasuna, hezkuntza, osasungintza, energia berriztagarriak, kooperatibak eta garraio publikoa.\n– Enplegu-plan bermatua; besteak beste, sektore hauetan lanpostuak sortzeko: mendekotasuna, energia berriztagarriak, hiriguneak birgaitzea, kooperatibak eta garraio publikoa.\n– Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuari buruzko Legea, ziurtatuko dituena lan- baldintzak negoziatzeko eskubideak, hitzartutakoa beteko duena eta gehieneko soldatak arautuko dituena.\n– Zerbitzu publikoak sendotzea (adibidez, osasungintza edo hezkuntza), egun dauden plantilla murriztuak areagotuta eta, horrela, arreta pertsonalizatuagoa izango duen kalitate handiagoko zerbitzua ziurtatuta.\n– Kooperatibismoa bultzatzea eta langileak babestea krisialdian dauden euren enpresak berreskuratu eta kudeatu ahal izateko. “Guztien ongiaren ekonomiarako” ekimenak babestea.\nETXEBIZITZA PUBLIKO ESKURAGARRIA IZANGO DUEN EUSKADIRAKO PROPOSAMENAK\nEuskadin, gaur egun, 91.000 etxebizitza hutsik daude. Horietatik, 10.000 baino zertxobait gehiago eraiki berriak dira. Gainera, 80.000 etxebizitza-eskatzaile inguru daude izena emanda Etxebiden. Berriki atera den EAEko Etxebizitza Legeak ezartzen du etxebizitzarako eskubidea eskubide subjektiboa dela, eta, ondorioz, Administrazioari exijitzekoa. Hortaz, beharrezkoa da eskubide hori bete dadin eta, gainera, baldintzarik egokienetan bete dadin, modu iraunkorrean egiten dela ziurtatuta eta interesa gehiengo sozialen aurretik jarrita. Ildo horretatik, honako hau proposatzen dugu:\n– Bankuei eta aurrezki-kutxei hipotekak ez ordaintzeagatik lehen etxebizitzatik kaleratzeko ekintza guztiak geldiaraztea, herritar guztiei etxebizitzarako eskubidea bermatu arte. Etxebizitza aldi baterako desjabetzea aintzat hartzen dugu, inor lo egiteko estalperik gabe une batez ere gera ez dadin.\n– Etxetik kaleratzeari dagokionez, Prozedura Zibileko Legea aldatzeko proposamena Gorte Nagusien aurrean, ordainean emateko formula atzeraeraginez sartuta, hipotekatutako ondasuna entregatuta zorra likidatzeko.- Alokairu sozialeko etxebizitzen parke publikoa sortzea, bankuek eta sustatzaileek bidegabe dauzkaten stocken bidez. Administrazio publikoek kostaprezioan eskuratuko lituzkete etxebizitza horiek. Neurri horri gehitu beharko litzaizkioke ez okupatzearen ondorioz desjabetutako etxebizitzak eta etxebizitzen borondatezko alokairu soziala sustatzeko Alokabide programan sartutako etxebizitzak. Alokairu sozialek ez dute inoiz gaindituko etxebizitzan alokatutako familia-unitatearen diru-sarreren % 30.\n– Ezohiko zerga bat ezartzea finantza-erakundeek eta partikularrek dituzten etxebizitza hutsetarako, baldin eta horiek Eusko Jaurlaritzaren esku jartzen ez badira etxebizitza- parke publikoari gehitzeko.\nGIZARTE-BEHARRAK BETEKO DITUEN ZERGA-SISTEMA BIDEZKOA ETA AURRERAKOIA EDUKIKO DUEN EUSKADIRAKO PROPOSAMENAK\nGizarte-politika eta enpleguaren zuzeneko pizgarria areagotzeko, beharrezkoa da zerga-sistema bidezkoagoa lortzea; lehenik eta behin, zerga-iruzurraren aurka erabakitasunez borrokatuko duena eta zerga-eredu zuzenagoaren aldeko apustua egingo duena: gehien dutenek gehiago ordainduko duten zerga-eredua. Gaur egun, Eusko Jaurlaritzak EHUko zenbait ikertzaileri egindako txosten-eskaerak emandako datuen arabera, ezkutuko ekonomiak 13.560 milioi euro baino gehiago sorrarazi zituen Euskadin, eta horrek berekin ekarri zuen urtean 2.320 milioi euro inguru gutxiago sartzea diru-kutxa publikoan. Beharrezkoa da zerga-sistema bidezkoagoa, gehien duenari ordainaraziko diona. Horregatik, hau proposatzen dugu:\n– Zerga-iruzurraren aurka borrokatzeko plana, hiru foru-ogasunen datu-baseak eta ikuskapen-taldeak bateratuta, eta Zerga Administrazioko Estatu Agentziarekin eta beste herrialde batzuetako ogasunekin lankidetzan arituta, zerga-paradisuak bertan behera uzteko.\n– Finantza- eta burtsa-espekulazioa zigortzea, Tobin tasa instituzionalki bultzatuta eta pentsio-planen PFEZren kenkaria ezabatuta. Higiezinen burbuilari aurre egitea, etxebizitza erosteagatik urteko 400 milioi euroko kenkariak tarteka ezabatuta eta hutsik dauden etxebizitzen gaineko tasa bat sortuta, horien aprobetxamendu soziala sustatzeko.\n– PFEZren tasa maximoa % 75era arte igotzea (Frantzian bezala), kapital-errentak laneko errentekin parekatzea eta aberastasunaren gaineko zergak bultzatzea, ondarearen gainekoa areagotuta eta jaraunspen handien gainekoa berreskuratuta.\n– Sozietateen gaineko zergaren tasa nominala igotzea (% 28tik % 35era) eta benetan ordaindutakoa ere areagotzea, egun dauden kenkariak nabarmen murriztuta.\n– Banku publiko bat sortzea, ETE, autonomo eta familientzat kreditua erraztuko duena. Horren kudeaketa-ereduak edozein espekulazio-jardun eta/edo zerga-paradisuekin lotutako edozein jardun baztertuko du.\nEUSKADI BAKETSURAKO PROPOSAMENAK\nEgungo egoerak muga berriak irekitzen ditu bizikidetasunerako. Gure gizartea xede politikoetako indarkeriazko hamarkadak gainditzen ari da. Egoera horrek ehunka biktima sorrarazi ditu eta giza eskubideak urratu ditu. Baina, bake eta askatasunezko etorkizun iraunkorra lortzeko, beharrezkoa da gutxieneko oinarri etiko batzuk errespetatzea gizartea osatzen duten agente guztien aldetik (instituzioak, alderdi politikoak, agente sozialak, herritarrak). Hori guztia kontuan izanik, honako hau planteatzen dugu oraindik ere:\n– Ez dago arrazoi politiko bakar bat ere etikaren eta giza eskubideekiko errespetuaren gainetik. Elkarrizketa da baliozko tresna bakarra edozein motatako gatazka konpontzeko.\n– ETA behin betiko desager dadin eta biktimei eragindako mina onar dezan exijitzea. Terrorismoaren eta edonolako arrazoi politikoko indarkeriaren biktimekiko errespetua, aintzatespena eta babesa.\n– Abian jartzea memoriaren, bizikidetasunaren eta giza eskubideen institutua, diktadura frankistaren biktimak ere memoriaren eta bizikidetasunaren politikan sartzeko.\n– Presoen eskubideak defendatzea; besteak bestek, haiek euskal espetxeetara hurbildu daitezen bultzatuta, birgizarteratzeko ezinbesteko elementutzat.\n– Gorte Nagusien aurrean lege-proposamena aurkeztea, azken hamarkadetan onartutako salbuespeneko lege eta auzitegi guztiak deuseztatzeko; hala nola: alderdien legea, Auzitegi Nazionala eta 77ko Amnistia Legea.\nEUSKADI ERREPUBLIKANOA, FEDERALA ETA LAIKOA LORTZEKO PROPOSAMENAK\nEzker Anitza-IUren ustez, Espainiako konstituzioa agortuta dago, eta itun konstituzionala hautsita eskuinaren aldetik. Hortaz, beharrezkoa da eskubide sozialak, ekonomikoak eta pertsonen berdintasuna ziurtatuko dituen proposamen errepublikanoan aurrera egitea.\nHorrenbestez, beharrezkoa da prozesu konstituziogile bat abian jartzeko apustua egitea, III. Errepublika, federala, laikoa eta plurinazionala berekin ekarriko duena, herrien (besteak beste, Euskal Herriaren) erabakitzeko eskubidea jasoko duena, elkarrekin nola bizi erabakitzeko errepublika, laiko, federal eta plurinazionalean. Hori guztia dela-eta, Ezker Anitza-IUk konpromisoa hartzen du Errepublika sustatzeko baliabide hauen bitartez:\n– Gorte Nagusiei lege-proiektu bat aurkeztea monarkiari buruzko erreferendum bat egiteko.\n– Autodeterminazioan oinarritutako eredu federal baten alde egitea, Espainiako estatuko herritar guztiei eta herri guztiei irekitako prozesu ireki baten parte gisa.\n– Espainiako konstituzioa aldatzea, Estatuko erkidego federatu bakoitzak, harekiko itun federalean, aukera izan dezan askatasunez onartzeko konstituzio federalean jasotako ahalmenak edota horiek estatu federalaren esku uzteko.\n– Nazionalitateen elkartasunean oinarritutako eredua egituratzea, Estatuaren aniztasun kulturala eta hizkuntzakoa errespetatuz eta nazioarteko ikuspegitik betiere.\n– Aldatzea Estatuko legeria Egoitza Santuarekiko hitzarmen bereziei eta konkordatuari dagokienez, eta Eliza Katolikoari tratu bereizia eta pribilegiatua ematen dioten lege guztiei dagokienez ere. Era berean, laizismoa barne hartzen dugu geure legerian eta araudian jardun-printzipiotzat, baita erlijio-aitortza guztien arteko berdintasun-tratua ere.\nEstatu osoko eskuinak proposatu du aldundiak ezabatzea. Horren ondoren, Euskadin berriro bidea ireki da, ez foru-aldundien egitekoa deuseztatzearen inguruan, baizik eta haien funtzioen inguruan eta hain herrialde txiki batean egungo administrazio-sareak duen zentzuaren inguruan.\nGainera, gaur egun nolabaiteko zehaztugabetasuna dago eskumenei dagokienez, eta horrek, zenbaitetan, behar ez diren gainjartzeak sorrarazten ditu. Legebiltzarrak bikoiztasunei buruz Eusko Jaurlaritzari eskatutako txostenak (2011) ondorioztatzen zuen euskal instituzioen arteko eskumenen gainjartzeak 403 milioi eurotik gorako galera dakarrela diru-kutxa publikoan.\nOndorioz, egungo administrazio-egoera gainditu beharra dago, egitura arrazionalagoa eta antolatuagoa lortzeko herritarrengandik gertuen dauden erakundeen inguruan. Horrek erraztu behar du herritarren parte-hartze handiagoa erabakietan, funtsezko eskubideen bermean eta administrazio-egituren eraginkortasunean.\nEzker Anitza-IU, tradizioz, indar udaltzalea da. Bere ustez, Euskadiko egitura instituzionalaren oinarria udalek osatu behar dute, eta instituzio horietan egon behar dute eskumen administratibo eta betearazle guztiek zerbitzugintza publikoen eta herritarren eskubide eta erantzukizunen alorrean. Udalek eskumen arauemaile zabalak izan behar dituzte euren muga jurisdikzionalak gainditzen ez dituzten gaietan, herritarrek zuzeneko demokrazia baliatu ahal izateko.\nGainera, beharrezkoa da Eusko Legebiltzarraren ordezkagarritasuna eta hautespena hobetzea, euskal gizartearen gehiengoaren iritzia jasoko duen ganbera izan dadin. Horrenbestez, honako hau proposatzen dugu:\n– Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako barruti bakarra ezartzea: euskal herritar guztiek hautatuko lituzkete 75 legebiltzarkideak.\n– Aulkiak banatzeko zuzenketa-faktore bat ezartzea (horrek berekin dakar D’Hont Legea izenekoa abian jartzea). Hala, hautesleen borondatea fidagarritasun handiagoaz islatuko litzateke.\n– Lurralde Historikoen Legea aldatzea, foru-aldundien zeregina berriro bideratzeko, udalerrientzako laguntzan eta babesean oinarrituta, Autonomia Erkidegoari eskumenak transferituta eta Eusko Legebiltzarrari eskumenak esleituta.\n– Bermatzea Euskadiko Udal Legeak benetan defendatu eta ziurtatuko dituela udalen autonomia eta finantzaketa eraginkorra.\n– Instituzio guztietan gastu politikoa arautu eta mugatzea: liberalizazioetako gastua, alkate eta zinegotzien soldatak, pentsio-planak, langabezia eta abar. Legez mugatzea kargu publiko guztien soldaten zenbatekoa, lanbide arteko gutxieneko soldata erreferentzia hartuta.\nHEZKUNTZA PUBLIKOA ETA KALITATEZKOA IZANGO DUEN EUSKADIRAKO PROPOSAMENAK\nEzker Anitza-IUk, ororen gainetik, hezkuntza publiko eta doakoaren aldeko apustua egiten du, berdintasun- eta demokrazia-baldintzetan hezkuntzarako eskubide unibertsalaren bermatzaile bakartzat; eta gizarte-kohesioa lortzeko eta pertsona berdinagoak, libreagoak eta kritikoagoak prestatzeko oinarritzat.\nBaina, eskuinarentzat, hezkuntza beti izan da ideologia nagusia berresteko elementu bat, eta horren emaitza dira iraganera bultzatzen gaituzten legeak (adibidez, LOMCEa). Ezker Anitza- IUrentzat, hezkuntzak tresna bat izan behar du herritar libreak sortzeko, euren bizi-proiektu autonomoa eraikitzeko gauza izango direnak.\nEusko Legebiltzarrak argiro exijitu behar du LOMCEa deuseztatzea eta Heziberri prozesua – horren parekoa Euskadin– geldiaraztea, baita ere abian jartzea, hezkuntza-komunitatea osatzen duten agente guztiekin batera, XXI. menderako kalitatezko hezkuntza publikoa bermatzeko beharrezkoak diren tresnak zehaztuko dituen parte-hartze prozesua ere.\nHorretarako, jarraian adierazten diren jardun-ardatzak eta -ildoak proposatzen ditugu, euskal hezkuntza-lege berri bat eraikitzearren. Lege horrek tresna benetan erabilgarria izan behar du hezkuntza-komunitatearentzat eta Europako puntako herrialdeen mailako hezkuntza-ereduaren aldeko apustua egin behar du.\nHezkuntzarako eskubidea eta horren finantzaketa\n− Titulartasun eta kudeaketa publikoko ikastetxeen sarea zabaltzea, hezkuntzaren etapa eta modalitate guztietan eskolatze-behar guztiak betetzeko, lurzoru publikoa eskola publikoarentzat soilik izan dadin bermatuta. Arreta berezia jarriko zaio hezkuntza goiztiarrari. Horretarako, 0 eta 3 urtekoentzako behar adina plaza publiko sortuko dira.\n− Irakaskuntza publikoa guztiz doakoa izatea, lehen haurtzarotik Unibertsitateraino. Behar adina baliabide eman behar zaizkio, barne direla ikasmaterialak, liburuak, jangela-zerbitzua eta eskola-garraioa, baita egoitza-bekak edo soldata-bekak ere, halakorik behar duten ikasleentzat.\n− “Liburu solidarioaren” programa osorik berreskuratzea, ikasliburuak erabiltzen dituzten mailetan eta ikastetxeetan haiek mailega daitezen ziurtatzeko eta, horrela, irakaskuntzarako eskubidearen unibertsaltasuna bermatzeko. Gure apustua da, orobat, ikasgelan arian-arian ezartzea baliabide eta plataforma digitalak ohiko ikasliburuen ordez; horrela, alfabetatze digitala eta IKTen ezagutza zabalduta. Gainera, gure gain hartzen dugu beste mota bateko metodologia didaktiko berritzaileak aztertu eta sustatzeko konpromisoa, gaur egun ikastetxe batzuetan abiarazten ari direnak (proiektukako lana eta abar), argitaletxeen lanaren kaltetan izan gabe.\n− EAJk eta PSEk sustatzen dituzten zuzeneko kudeaketa-ereduen aurrean (horiek berekin ekarri dute cateringaren oligopolioa eta kudeaketa txarra), gure apustua da autogestionatutako eskola-jangelaren ereduak aztertu, bultzatu eta sustatzea. Horiek oinarri izan behar dute 0 km-aren printzipioak (hurbiltasuna, eta bertako eta garaiko produktuak), tokiko esperientzia batzuetan aurreratzen joan direnaren ildotik.\n− Instituzio eskudunei (udalak, Foru Aldundia) laguntzea aisia-jarduerak sustatzen, udan eta Gabonetako eta Aste Santuko oporretan jangelak irekitzeko; gizarte-egoera ahulenetako haurrak behar bezala elikatzeko helburua ziurtatzearren jolas-jardueren bidez. Arartekoak 2014an emandako datuen arabera,\n− Hezkuntza-itunak arian-arian ezabatzea erabat desagertu arte, itunpeko ikastetxe pribatuak ikastetxe publikoen sare batean negoziazio bidez integratuta, ikastetxe horietako irakasleak integratu eta homologatzeko neurriak hartuta. Berehala ezabatuko dira sexu-arrazoiengatik diskriminatzen duten edota arrazoi ekonomikoengatik, ideologikoengatik nahiz beste ezaugarri kultural edo pertsonalengatik ikasleak hautatzeko ezkutuko mekanismoak erabiltzen dituzten ikastetxeekiko itunak. Helburua da titulartasun eta kudeaketa publikoko ikastetxeen sare planifikatua eta behar adinakoa sortzea, urtero 600 milioi euro inguruko kostua (601,4, 2016an) dakarren itun-ereduari pixkanaka amaiera emango dion urte anitzeko plan bat garatuta.\n− Hezkuntzaren arloko inbertsio publikoa areagotzea, 2020an BPGaren % 7ra iritsi arte. Baliabide publiko guztiak titulartasun publikoko ikastetxeak finantzatzera soilik zuzenduko dira.Kalitatea zuzentasunaz: guztiona eta guztiontzat\n− Nahi dugun hezkuntzak aintzatetsi egin behar du guztion eskubidea ikaskuntza garrantzitsuak lortzeko. Hortaz, lagundu egin behar du nahitaezko irakaskuntzako ikasle guztien arrakasta lortzen, curriculum-aldaketak, aldaketa metodologikoak eta antolamendu- aldaketak sartuta, ikasleen aniztasunari erantzun hobeak eskaintzeko, arreta berezia jarrita zailtasun handienak dituztenei eta baliabide gehiago zuzenduta gizarte-egoera ahulean dauden ikasleak dituzten eremuei eta ikastetxeei.\n− Hezkuntza-sistema publiko euskaldunaren alde egiten dugu, aurrera egin dezagun euskara komunikazio-hizkuntza izango duen eredua lortzeko, gure hizkuntzaren erabileran gizarte osoan normalizazioan agente garrantzitsua izango duen eredua.\n− Irakasleen eta hezkuntzako beste profesional batzuen plantillak zabaltzea, talde eta irakasle bakoitzeko ikasleen kopurua murrizteko, eta ikasleen beharrei erantzun ahal izateko. Hezkuntza publikoan eta itunpeko pribatuan ikasgelako ratioak murriztea: 20 ikasle ikasgela bakoitzeko Lehen Hezkuntzan, Bigarren Hezkuntzan eta Batxilergoan, eta 13 Haur Hezkuntzan.\nAutonomia Erkidegoan, eta haurren pobrezia-arriskuaren tasa % 16koa da.\n16.000 bat haurrek azpielikadura-arazo hori jasaten dute\n− Hezkuntza garaia baino lehen uzteari aurre egiteko eta, hala badagokio, laneratzeko prestakuntza egokia ziurtatzeko, 18 urte artekoentzako hezkuntza orokortu dadin bultzatuko da, 16 urtetik gorakoentzat prestakuntzako ibilbideak eta modalitateak ezarrita, ikasketak eta ordaindutako praktikak bilduko dituen bide okupazionalagoa aurreikusirik.\n− Curriculum laikoa, kulturartekoa, inklusiboa, berdintasunezkoa eta ekologista, daukaten autonomia pedagogikoaren arabera ikastetxeek eta hezkuntza-komunitateak garatuko dutena. Edozein erlijio, horien egintzak eta ikurrak barne direla, eskola-eremutik kanpo geratuko da.\n− Hirueletasunaren alde egitea irakaskuntza publikoan; baldin eta ziurtatzen bada Euskadiko bi hizkuntza ofizialak ikasiko direla eta hezkuntza-komunitateko agenteen parte-hartzeaz diseinuan eta ezarpenean. Beharrezkoa da irakaskuntzako profesionalei prestakuntza eta baliabide gehiago ematea Euskadin irakaskuntza hirueleduna egoki garatzeko.\n− “BIDELAGUNA” (lehen, PROA) programak zabaldu eta sendotzea, ikasgai guztietan eskolaz kanpoko hezkuntza-indargarrirako. Hala, euskara eta ingelesa nabarmenduko lirateke Eusko Jaurlaritzaren kontura, zailtasun akademiko handienak dituzten eta gizarte- eta ekonomia- ingurune ahulenetatik datozen ikasleei lehentasuna emanda. Hezkuntza Sailak ezabatutako ACEX programak berreskuratzea.\n− Ikaskuntzen, irakaskuntza-jardunaren, ikastetxeen funtzionamenduaren eta hezkuntza- sistemaren prestakuntzazko ebaluazioak baliagarria izan behar du hezkuntzaren arloko ekintza bere adar guztietan hobetzeko. Horretarako, ikastetxeak bidezko mekanismoez hornitu beharko dira beharrezkotzat jotzen diren aldaketak sartzeko.\n− Hezkuntza publikoaren arazoak eta lorpenak etengabe diagnostikatu eta jarraitzeko plana, hezkuntza-komunitateko sektore guztien parte-hartzearekin hobekuntza berriei ekiteko. Ikasleen etekinari buruzko kanpoko ebaluazioak ez dira inola ere erabiliko ikastetxeen arteko lehiakortasuna bultzatzeko.\n− Berreskuratzea ibilbide artistikoak, bai musika eta dantzakoak, bai plastikoak eta ikus- entzunezkoak; hala, nahi duten ikasleek aukera izan dezaten prestakuntza artistikoa zentro espezializatuetan jasotzen eta ikasketa horiek bateragarri egiteko Lehen Hezkuntzako, Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasketekin (LOMCEren aurretik egiten zen bezala).Irakasleak− Maila guztietako irakasleak hasieratik eta etengabe prestatzea, teoria eta praktika konbinatuta, irakaskuntzaren eta diziplinaren arloko haien trebakuntza egokia ziurtatzeko dagokion etapan eta espezialitatean.\nareagotzea eskola-absentismo jarraituagatik. Haurrek ikasteko eskubidea dute eta haien legezko tutoreek haurrei ikasteko erraztasuna emateko betebeharra dute.\n− Sindikatuekin hitzartzea irakasleen eta hezkuntzako gainerako profesionalen lan-baldintzen esparrua. Eusko Jaurlaritzak atxikitako aparteko ordainsariaren gainerakoa itzultzea.\n− Sindikatuekin hitzartzea irakasleen eta hezkuntzako gainerako profesionalen funtzio publikorako sarbide-baldintzen esparrua, betiere kontuan izanik sarbide-probak eta esperientzia, eta meritu profesionalak eta akademikoak.\n− Langileen ordezkapenak etapa guztietan lehen egunetik egitea, Lehen Hezkuntzan eta Bigarren Hezkuntzan ordezkatutako pertsona bat bidaltzen egun Hezkuntza Sailak ezartzen dituen 5 egunen aurrean.\n− Ikastetxeetako plantillen egonkortasuna lortzea eta lan-burtsetan bitarteko langileen esperientzia aintzatestea. Irakasleen lan-baldintzak hobetzea, behin-behinekotasuna murriztuta bitarteko langileen % 8ko mugaraino, eta irakaslearen estatutu berri bat sortzea agente sindikalekin ados jarrita.Autonomia eta parte hartzea\n− Zabaltzea ikastetxeen autonomia pedagogikoa irakaskuntzak antolatzeko eta ikasleen beharretara egokitutako hezkuntza-erantzuna eskaini ahal izateko. Horrek ez du inola ere balio behar ikasleak hautatu edo bereizteko edota ikastetxeen artean lehiakortasuna bultzatzeko.\n− Hezkuntza-komunitateko sektore guztien parte-hartze demokratikoa ikastetxeak eta eskola- barrutiak antolatu eta kudeatzean. Klaustroek eta eskola-kontseiluek, ikastetxeetako gobernu-organotzat, erabateko erabaki-ahalmena izango dute euren eskumeneko gaietan.\n− Eskola demokratikoak eraikitzea hiri, herri, auzo eta hezkuntza-inguruneetan, beren ikastetxearen hezkuntza-dinamikan ikasleen parte-hartzea bultzatuta, baita euren hiri, herri edo auzoaren konfigurazioan ere; eta auzokoak inplikatzea beren hezkuntza publikoaren funtzionamenduan eta hobekuntzan, hiria eta bere ingurunea benetako hezkuntza-baliabide bihurtuta.\n− Hezkuntza Sailaren aldetik gogoeta- eta gaikuntza-prozesu bat irekitzea EAEko ikastetxeetan goizeko jardunaldi jarraitua ezartzeko. Horretarako, ikastetxe bakoitzean betiere ziurtatu beharko da irakasleen gehiengo kualifikatuaren eta ikasleen gurasoen erabakia erreferendum loteslearen bitartez.\nIkastetxeen eta oinarrizko gizarte-zerbitzuen arteko koordinazio-protokoloak hobetzea,\nikasleen jarraipen egokia egiteko, haien eskubideak babesteko eta, babesgabetasun-\nkasuetan, azkarrago eta eraginkorrago jarduteko.\nBerritzeguneen baliabideak hobetzea eta haien langileak areagotzea, ikastetxeen beharrei\nhobeto erantzuteko eta bai ikastetxeen, bai hezkuntza-premiak dituzten ikasleen beraien\njarraipena hobeto egin ahal izateko.\n− Ezker Anitza-IU “2015 Unibertsitate Estrategia” izenekoa geldiaraztearen eta unibertsitateko kide guztien arteko eztabaida irekitzearen alde dago, gizartearen zerbitzura (eta ez merkatuaren zerbitzura) egongo den unibertsitate publikorako hautabide partekatua adosteko.\n− Helburu gisa planteatzen dugu unibertsitate-irakaskuntzak doan izatea; bien bitartean gutxieneko tasak ezarrita, soldata-beken sistema orokortuaren bidez. Horren xedea da ekonomia-egoera ahulean dauden sektoreen sarbidea ziurtatzea. Unibertsitate publikoen behar adinako finantzaketa publikoa bermatzeko, BPGaren % 2 erabiliko da, gutxienez.\n− Bultzatzea eta finantzatzea garapen iraunkorra sustatuko duten hautabidezko ikerketa- ereduak. Ziurtatzea funts publikoekin finantzatutako ikerketa ororen emaitzak publikoak izatea.\n− Aztertzea EHUren egoitza kopurua murrizteko aukera, gastuak eta espazioak optimizatzearren, kalterik egin gabe unibertsitate publikoko ikasleen ikasketetarako sarbide- eskubideari eta inolako lanposturik ezabatu gabe.\nOSASUN-SISTEMA PUBLIKOA ETA DOAKOA IZANGO DUEN EUSKADIRAKO PROPOSAMENAK\nOsasuna eskubide bat da, ez, ordea, salgai bat. Hori dela-eta, osasun-sistema publiko eta unibertsalaren alde egiten dugu. Osasuna pribatizatzearen aurka gaude, eta osasun-sistema publiko, unibertsal, integral, solidario eta kalitatezkoaren alde egiten dugu. Horretarako, 15/1997 eta 16/2012 legeak indargabetzea defendatzen dugu, bermea izango baita helburu hauek lortzeko: osasun-arreta unibertsala izatea, haren zerbitzuen zuzentasuna lortzea, pribatizazioak bertan behera uztea eta zerbitzuaren erabilera doakoa izatea, berrordainketarik edo koordainketarik gabe.\nIldo horretatik, gure ustez garrantzitsua da osasun-sektorea esparru publikoan mantentzea, sektore publiko horrentzat zerbitzu pribatizatuak berreskuratuta: titulartasun publikoa, finantzaketa publikoa, kudeaketa publikoa eta hornidura publikoa. Finantzaketa lortu behar da administrazio publikoen aurrekontuen bitartez, zuzeneko zergen bidez, ez, ordea, zeharkako zergen bitartez. Horrela, edozein motatako koordainketa saihestu eta baztertuko da.\nEzker Anitza-IUren ustez, garrantzitsua da lehen mailako arreta bultzatzea eta berori herritar guztientzat hedatzea, eta, halaber, ezinbestekoa da osasun-sistema publikoaren kudeaketa demokratikoa ziurtatzea. Ildo horretatik, honako hau proposatzen dugu:\n– Estaldura unibertsaleko osasungintza ezartzea eta osasun-katalogoa zabaltzea; besteak beste, odontologia- eta oftalmologia-zerbitzuak sartzeko. Zerbitzu horiek herritarren eskubidetzat hartzen dira eta barnean hartzen dituzte egoiliar guztiak, edozein nazionalitatekoak, Gizarte Segurantzaren kotizatzaile izan ala ez.\n– Titulartasun eta kudeaketa publikoko osasungintza. Uko egitea pribatizazioari eta laguntza publikoa duen sare publiko/pribatu bikoitza zabaltzeari. Urte anitzeko plan bat garatzea, osasungintzan egun dagoen itun-sistemari eta kalitatearen gero eta narriadura handiagoari amaiera emateko, eta sistema publikoaren buruaskitasuna lortzeko.\n– Osasungintzaren doakotasuna ziurtatzea, zerga bidezko finantzaketa publiko eta askiaren bitartez, aurrez aurre eginda “berrordainketari” –sendagaien gainean ezarritako zergari–, eta farmakoak eta estaldura publikoaren zerbitzuak baztertzeari.\n– Ziurtatzea onartutako eskubideak balia daitezen –abortatzea, sexua berriro esleitzea eta abar–, 16 urtetik gorakoentzako sistema publikoaren zerbitzu gisa, osasungintzaren esparruan kontzientzia-eragozpenerako eskubideari buruzko araubidearen bidez eskubide horiek mugatzeko aukerarik gabe.\n– Sustatzea erabiltzaileen asoziazionismoa eta benetako parte-hartzea osasungintzan. Haien erabaki librea errespetatzeak berekin dakar, orobat, heriotza duinerako eta, baita ere, eutanasia aktiborako eskubidea ziurtatzea.\nEUSKADI EKOLOGISTARAKO PROPOSAMENAK\nEzker Anitza-IUtik proposatzen dugu joera hauek aldatzea: baliabide naturalak gero eta gehiago kontsumitzea, emisioak gehitzea eta lan ezegonkorra areagotzea. Helburua da garapen sozial eta ekologikoki iraunkorra lortzea, pertsonen oinarrizko beharrei erantzuteko pentsatutako eredu ekonomikoaren barruan.\nGuztiz kaltegarria da epe ertainean erregai fosil mugatuen erabileran oinarritutako ekonomia- garapeneko ereduan tematzea. Izan ere, energia-kontsumoaren gehikuntza mugagabeek eta CO2ren emisioekiko inolako kezkarik ezak planetaren berotze globalean igoera esponentziala ekarriko dute urte gutxitan. Itzulerarik gabeko puntu batean gaude, ez soilik ingurumenaren ikuspegitik, baizik eta, batez ere, pertsonen bizi-kalitateari dagokionez.\nDuela gutxi prebentziozkoak ziren neurriak premiazkoak dira gaur egun. Gaur egun, beharrezkoa da lau jardun-esparru nagusi hauek aldarrikatzea:\n– Berotegi-efektuko gasen emisioak murriztea, helburu kuantifikagarriak izango dituzten urteroko planen bidez; berotze globala saihesteko eta arnasten dugun airearen kalitatea hobetzeko.\n– Giza jarduerak sorrarazitako gainerako hondakinak eta isuriak pixkanaka murriztea: teknologiak eta errausketarekiko hautabideak bultzatuta (hiri-hondakin solidoen kasuan), urerako eta lurrerako isurketak ezabatuta, eta eguneroko bizitzan erabiltzen ditugun produktuak eta materialak berrerabili eta birzikla daitezen sustatuta.- Energia-eraginkortasuna kudeatzea, elektrizitatearen, uraren eta gasaren erabilera optimizatzeko, energia berriztagarriak bultzatzeko, garraioa arrazionalizatzeko eta, horrela, kontsumo horiei lotutako kostu ekonomikoa murrizteko. Esparru horretan guztiz premiazkoa da energia nuklearra desagertzearen eta zentral nuklearrak (adibidez, Garoña) ixtearen alde egitea.\n– Mugikortasunaren hautabidezko kudeaketa, hiri-eremuetan bizikletaren alde eginda eta lurraldea benetan egituratuko duten garraio kolektiboko azpiegituren eta plataformen beharra planteatuta. Hortaz, AHTaren eta azpiegitura antzuen (adibidez, Hegoaldeko Saihesbidea) planteamendua baztertzen dugu.\nBeharrezkoa dugu giza garapena bultzatuko duen gizartea, bere ingurumen-zereginak beteko dituen lurraldea eta ekosistemen osotasuna ziurtatuko duen gizakien eta naturaren arteko harremana. Horretarako, funtsezkoa da baliabide natural estrategikoen (ura, energia, airea eta lurra) jabetza eta kudeaketa publikoa, salgai bihur ez daitezen. Bultzatzea energia berriztagarriak, “enplegu berdea” eta ekonomia solidarioaren formula berriak.\nApustu sendoa egiten dugu soiltasunaren eta askitasunaren alde, hori ulerturik ez murrizketen emaitza gisa, baizik eta bizimodu xumearen, zoriontsuaren eta inpaktu txikikoaren bilaketa gisa. Gutxiagorekin hobeto bizitzeko jarrera politikoa da.\nIldo horretatik, krisialdi ekonomikoan, elikadurakoan eta ekologikoan dagoen mundu honetan, mundu amaikor eta baliabide mugatuko honetan, ezinbestekoa da murrizketaren arazoari heltzea; hau da: baliabide naturalen (lehengaiak eta energia) kontsumoa murriztea eta berotegi- efektuko gasen eta hondakinen isurketa murriztea. Murrizketa hori, era berean, konbinatu beharra dago zerbitzu publikoak sortu eta indartzearen eta giza garapenaren inguruko gehikuntzarekin.\nHau da, iraunkortasunean oinarritutako sistema finkatzeaz ari gara.\nBeharrezkoa da ondasun eta zerbitzuak baloratzen sistemen eta finantzaketaren joko-arauak aldatzea. Helburua da saihestea metodo horiek gero eta bereizketa handiagoa ezartzen jarrai dezaten hiri-aglomerazio handien edo estatu industrializatuen (biztanleen, kapitalen eta baliabideen erakargune gisa dihardutenen) eta landa-munduaren edo herrialde pobretuen artean; izan ere, azken horiek baliabideez jabetzeko eta hondakinak isurtzeko eremu bihurtu baitira.\nHortaz, gure ustez, ezinbestekoa da produkzio-jardueraren beste kontabilitate bati buruz aritzea, eta erabiltzea arrasto ekologikoa, giza garapenaren indizea, planeta biziaren indizea eta aurrerabide eraginkorraren indizea. Beraz, gainditu beharra dago barne-produktu gordinaren indizea, merkataritza-transakzioak ikuspegi klasikotik soilik ikusten dituena, gainerako naturarekiko harremanak eta zaintzeen arazoa kanporatuta eta ikusezin eginda. Ezker Anitza- IUk proposatutako adierazleek zifra zehatzagoak ematen dituzte ondasun eta zerbitzuen produkzio-jarduera ingurune fisikoan (Planetan) nola txertatzen den jakiteko.\nIngurumen-zergak beharrezko parte dira irizpide ekologikoak dituen kontabilitatearen aldaketan eta gastu publikoaren bideratze berri batean. Zerga-sistema berde horren helburua ez da dirua biltzea, baizik eta aldaketa sakonak sustatzen produkzioan, banaketan eta kontsumoan: ingurumenari kalte egiten dioten jarduerak zergapetu behar ditu eta ondorio onuragarriak dituztenei pizgarriak eman behar dizkie.\nEra berean, petrolio merkearen garaiak gogoeta sakona eragin behar digu energia-hautabideei buruz. Horrek eztabaida ororen ardatz nagusitzat ezarri behar du ekonomiaren eta baliabideen plangintza demokratikoa planteatzeko beharra. Plangintza horrek eskari- eta behar-irizpideei erantzun behar die, justizia sozialaren eta aberastasunaren banaketaren ikuspegitik. Gure iritzian, lehentasuna du egungo biztanleria osoaren oinarrizko beharrak betetzeak, etorkizuneko belaunaldien aldetik behar horiexek bete daitezen arriskuan jarri gabe.\nHorrenbestez, ezinbestekoa da helburu hauetan aurrera egitea eta lortzea:\n– Eredu energetikoa aldatzea, energia berriztagarrien plan bat garatuta. Plan horren helburuak izan behar du energia fosilen erabilerari uztea eta energia aurreztea.\n– Hondakinei buruzko legea, biltze-prozesu ekologiko eta iraunkorrenak babestuko dituena, eta produktuak enbalatu, paketatu eta merkaturatzeari buruzko legea. Horien bitartez, saihestu eta zigortu behar da produktuen gehiegizko paketatzea eta horiek enbalatzean material ez-birziklagarriak erabiltzea, inolako hondakinik ez sortzeko bidean.\n– “Fracking” gisa ezaguna den teknika baztertzea, duen gehiegizko arriskugarritasunagatik (akuifero intoxikatuak, airearen kutsadura larria, seismoen arriskua…), baita energia nuklearra ere (Garoñako zentral nuklearra ixtea).\n– Euskadiko etxebizitzen parkearen birgaitze ekologikorako programa.\n– Animaliak babesteko legea, salbuespen guztiak ezabatuko dituena (batik bat, zezenketa- ikuskizunak).\nEUSKADI FEMINISTARAKO PROPOSAMENAK\nEmakumeen herritartasun-eskubideak oraindik gauzatzeko eskubide politikoak dira. Emakumeen aukerak eta askatasunak zuzenean lotuta daude benetako demokraziekin. Orain arte, politika demokratikoak ikusmolde patriarkala du. Horregatik, politika horrek mugatu egiten du emakumeen eskubideak baliatzea.\nHala, esparru publikoetan baldintza-berdintasunean parte hartzea mugatuta dago. Izan ere, zuzenean edo zeharka esleitutako rolek, formalki edo materialki, baldintzatu egiten dute, alde batetik, emakumeak etxearen esparrura nahitaez biltzea eta, bestetik, aurkakotasun bortitza egotea haiek postu nabarmenak eta erantzukizunekoak hartzea erabaki-esparruetan eta botere esplizitukoetan.\nHori dela-eta, demokrazia paritarioak eskatzen du, ez soilik emakumeek mugatuta daukaten biztanleriaren % 50eko ordezkagarritasuna izatea (errealitatea ikusgai egon dadin), baizik eta, era berean, justizia soziala egiteko modu bat ordezkatzea, emakumeei atzemandako eskubideak zeharka esleitzean.\nPertsona bakoitzeko boto bana ematearen printzipioa bideragarri egiteak eskatzen du ingurune politiko bat sortzea emakumeak erabat integratuta egon daitezen, haien parte-hartze aupada bat izateko. Hala, ematen diren baliabideak zuzendu behar dira, bereziki, egoera hori errealitate nabaria izatera. Parekotasuna, zeharkako proposamenak, zuzeneko erantzukizuna… demokrazia feminista errazten duten faktoreak dira.\nEta bigarrenak eskatzen du bai kontseiluek, bai organo instituzionalek eta abarrek konpromiso eraginkorra eta benetakoa hartzea demokrazia hori (halakotzat har dadin) paritarioa izatea haien ordezkaritzan. Genero berdintasuna erreala izateko, ezinbestekoa da edozein esparrutan generoaren ondoriozko bereizketari aurre egitea, emakumeen eta gizonen arteko soldata-arraila ezabatzetik hasita. Beharrezkoa da borroka-plan bat abiatzea lanaren eta hezkuntzaren arloko bereizketaren aurka eta emakume gehien dituzten lan-sektoreen prekarizazioaren aurka. Ildo horretatik, ezinbestekoa da gure gizartearen biziraupenerako eta ongizaterako funtsezkoak diren zaintza-zereginekin (ordainduak izan ala ez) lotutako lanak baliozkotzea; pertsonen ongizatearen aurrean mozkin ekonomikoa besterik baloratzen ez duen mundu bati erantzun politikoa emateko.\nEra berean, beharrezkoa da berdintasun-planak eskatzea gure lantokietan, eta, instituzioen kasuan, plan horiek barne hartzen ez dituzten zerbitzu publikoak kudeatzeko enpresen kontratazioak salatzea.\nBestetik, exijitu behar da emakumeak lanaldi osorako enplegurako sarbidea izan dezaten. Horretarako, etxeko erantzunkidetasunean aurrera egingo duten politikak garatu behar dira. Era berean, guraso bakoitzarentzat jaiotzaren eta/edo adopzioaren ondoriozko baimen besterenezinak ezarri behar dira. Horiek, arian-arian, iraupen bera lortu beharko dute; hori baita\nbide bakarra seme-alabak hazi eta zaintzeko erabateko erantzunkidetasuna arautzeko. Benetako berdintasunarekiko konpromisotzat, ezinbestekotzat jotzen dugu:\n– Emakumearen Saila sortzea, sail guztiekiko zeharkako politikekin. Genero-indarkeriaren aurkako borrokak lehentasunezkoa izan behar du.\n– EAEren aurrekontu orokorren gutxienez % 5eko zenbatekoa izango duten kontu-sailak esleitzea, emakumeen berdintasunerako berariazko politikak egiteko eta berdintasun- arauak eraginkortasunez aplikatzeko.\n– Emakumeen Kontseilu Autonomikoa sortzea, elkarte feministek eta berdintasunaren aldeko emakumeek sortutakoa, emakumeen eta gizonen arteko berdintasunezko politika berariazkoak eta zeharkakoak lantzean haien partaidetzan, lankidetzan eta jarraipenean sakontzeko funtsezko elementutzat. – Enplegu-planetan berariazko egitasmo bat ezartzea, genero-berdintasunaren eta familia-bizitzaren eta lanaren arteko benetako bateragarritasunaren aldeko ekintza integrala artikulatuko duena, eta udalak, sindikatuak eta patroiak inplikatuko dituena.\n– Lan-munduan emakumeen berdintasuna bultzatzera zuzendutako neurriak sustatzea, bereizketa okupazionalak, ezegonkortasuna eta soldata-desberdintasuna zuzentzera bideratutako proposamenetatik abiatuta.\nEuskadin, krisiak Estatuaren gainerakoarekiko bilakaera desberdina izan du. Izan ere, euskal ekonomian industria da, eta ez eraikuntza, eragin handieneko sektorea. Horren ondorioz, krisiaren ondorioak txikiagoak eta geldoagoak izan dira, eta langabezia-tasa Europar Batasunaren batez bestekoaren antzekoa eta Estatukoaren erdia izan da. Nolanahi ere, euskal industriak beste herrialde batzuetara esportatzen du bere produkzioa (esaterako, Alemania, Frantzia eta Italiara), eta herrialde horietako ekonomiak izaten ari diren asaldura dela-eta, berehalako itxaropenak ez dira ere onak.\nHorrez gain, nabarmendu beharra dago Euskadik desindustrializazio-prozesu motela jasaten jarraitzen duela. Prozesu horretan, euskal faktoria nagusietan 80ko eta 90eko hamarkadetan atzerriko kapitala sartu ondoren, eta instituzio publikoak akziodunetatik mailaka aldendu eta gero, deslokalizazio-saldo bat ikusten ari gara. Horien adibide nagusia Sestao eta Zumarragako Arcelor-Mittal enpresaren kasuak dira.\nIndustriaren eta enpresa handien eragin-galera horrek, ekonomiak hirugarren sektorerantz jotzearekin batera, berekin ekarri du lehen balio erantsi handiko ondasunak produzitzen ziren tokian gaur egun enpresa askoz txikiagoren bidez zerbitzuak egitea, oso lan-baldintza ezegonkorretan. Azken adierazpen horren erakusgarri izan da Movistar-eko langileek asteetan egindako greba lan-baldintza duinen alde.\nBeraz, EAJen inguruko sektoreek eta sistemaren hedabideek bestelakorik sinetsarazi nahi diguten arren, Euskadi ez da lurreko paradisu bat eta euskal gizarteak gizartearen gainerakoaren arazo berberak ditu, euskal ekonomiaren konfigurazio periferikoaren ondorioz. Hala, adierazle guztiak bat datoz langabezia eta lan-merkatuaren prekarizazioa direla euskal gizartea osatzen duten pertsonen kezka nagusietakoak, eta ez da gutxiagorako. Euskadin, langabezia ez da 140.000 lagunetik jaisten, eta zifra hori, krisialdiaren une gogorrenetan (2012), 169.000 langabetik gorakoa ere izan da.\nBeraz, onarturik zerbitzuetan, finantziarizazioan, espekulazioan eta zerbitzuetan oinarritutako eredu ekonomikoaren bidea gaurko ogia eta biharko gosea dela, gure apustua da:\n– Ekonomiari bultzada berria emateko plan bat garatu eta abian jartzea, euskal ekonomiaren sektore estrategikoak zehaztuta.\n– I+G+b-aren alde apustu erabakia egitea, iraunkortasuna kontuan izan da.\n– Publikotasuna eta ekonomian publikotasunak duen eginkizuna defendatu eta bultzatzea, zerga-sistemaren, inbertsioaren eta enplegu publikoa sortzearen bidez.\n– Sustatzea langileek enpresen kudeaketan eta kapitalean izan beharreko partaidetzaren eredua (kooperatibismoa, guztien ongiaren ekonomia).\n– Indar politiko eta sozialen artean adostutako plan bat, produkzio-eredu zaharkitua eraldatuko duena, garatu eta abiaraztea.\nKapitalismoaren egungo krisiak erakutsi du langile-klasearen eta klase herritarren barruan sektore batzuk ahulagoak direla euren jatorriaren, sexuaren edo adinaren ondorioz. Espainiako estatuan eta Euskadin gazteriak duen egoeraren kasuak eta krisi kapitalistaren ondorioak jasaten ari gareneko laztasun bereziak aparteko analisia eta aipamena merezi dute.\nSistemak oinarri dituen eredu horren eta ikuspegi horren ondorioz, bizi garen gizartean gazteria behin eta berriz bere eskubide funtsezkoenik gabe geratzen da, gazte izateagatik soilik diskriminatuta. Gazteriak ikusten du nola ukatzen zaion erabateko herritartasuna lortzeko eta berme guztiekin bizi-proiektu autonomoa eta emantzipatua izateko eskubidea.\nGabezia demokratiko horien ondorioz, azken boladan, gazteei oinarrizko hainbat eskubide ukatu zaizkie, gai jakin batzuetan diskriminatu dira eta gazte-mugimendu alternatiboen (intsumisoak, gazte-asanbladak, okupazio-mugimendua, ikasle-mugimendua…) kriminalizazio historikoari eutsi zaio.\n– Hezkuntza bihurtzea gazteria erabat gizarteratzeko benetako eragilea.\n– Gazteria-lege bat prestatzea, ahotsa emango diena gazteen kolektiboei eta sistema kapitalista patriarkalak gazteria osoaren aurka sortzen dituen herritartasun-gabeziei erantzungo diena.\n– Sustatzea hezkuntza- eta kultura-aisia, eskaintza-aniztasunaz, ordutegi-malgutasunaz eta garraio publikoa eskuragarri edukita, gazteak baldintza-berdintasunean kulturan sartzea galarazten duen eskaintza kultural pribatuaren masifikazioa geldiarazteko.\n– Gelditzea eremu kultural eta politiko alternatibo autogestionatuen (gaztetxeak, okupak, gizarte-etxe okupatuak…) kriminalizazioa.\n– Gazteentzako BOE etxebizitzen erreserbak areagotzea.\nGuztion eta guztiontzako Euskadiren alde egiten dugu. Arrazaren edo jatorriaren ondoriozko edozein motatako diskriminazioa gaitzesten dugu. Gure ustez, gure artean bizi diren pertsona guztiek eskubide eta betebehar berberak izan behar dituzte. Horregatik, helburu hauen aldeko apustu sendoa egiten dugu:\n– Sustatzea ahalik eta parekatze juridiko handiena Euskadin bizi diren etorkinen eta euskal herritarren artean, haien gizarteratzea eta laneratzea eta, oro har, dituzten behar guztiei bidezko tratua ematea.\n– Eusko Legebiltzarrak deklarazio instituzionala egitea Euskadi sarekada eta diskriminazio arrazistatik aske dagoen eremutzat hartzeko.\n– Euskadin etorkinek dituzten eskubide eta betebeharrei buruzko lege bat ateratzea.\n– Etorkinen asoziazionismoa sustatzea.\n– Euskadin, babesa eta asiloa ziurtatzea gure lurraldean eskubide horretara biltzen diren pertsona guztiei.\nKULTURA ETA HIZKUNTZA ANITZEKO EUSKADIRAKO PROPOSAMENAK\n– Ziurtatzea euskara doan ikasteko eskubidea, nahi duen inor gera ez dadin euskara ikasteko aukeratik gabe bere lanaldiarekiko bateraezintasunagatik, familia-bizitza bateragarri egiteagatik nahiz baliabide ekonomikoen ezagatik.\n– Euskararen erabilera sustatzea, gizarte benetan elebiduna lortzeko.\n– Beharrezko baliabideak ekartzea EITB kalitatezkoa izan dadin ziurtatzeko.\n– Euskal kultura sustatzea; halakotzat hartuta Euskadi sortzen den adierazpen kultura oro, zein hizkuntzatan egiten den kontuan hartu gabe.\n– BEZaren aldaketa berriagatik zergapetutako produktu kulturalak eskuratzeko diru- laguntza publikoen programa.\nEUSKADI SOLIDARIORAKO PROPOSAMENAK\n– Sustatzea Euskadiren nazioarteko presentzia jardun hauen bidez: mugaz gaindiko hitzarmenak sinatzea, Europako politikan parte-hartze aktiboa izatea, eta munduko hainbat nazio eta herrirekin adiskidetasun- eta solidaritate-harremanak sustatzea.\n– Legegintzaldi honetan, garapenerako lankidetzarako, EAEren aurrekontu orokorren % 0,7ra iristeko konpromisoa hartzea.\n– Garapenerako Lankidetzarako Euskal Kontseilua indartzea, eskumen exekutiboak emanda Eusko Jaurlaritzaren lankidetza-politika zehazteko, euskal gizarteak bete-betean parte har dezan nazioarteko agenda eraikitzeko prozesuan.\n– Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziaren eguneroko lana malgutzea eta inplikatutako agenteei hurbiltzea, haren funtzionamendua zalututa. Gainera, proposatzen dugu zeharkako laguntza-programa bat (prestakuntzakoa, materiala…) sortzea lankidetza inplikatutako agenteentzat.\n– Euskal etxeak eta euskal gizataldeak kanpoan babestu eta indartzea, eta Etxepare Institutuaren zeregina indartzea, Euskadirako nazioarteko hedapen eta trukerako tresna den heinean.\n– Herritarren parte-hartzeari buruzko legea, erabakiak hartzean (erreferendumak barne direla) herritarren parte-hartzea sustatu eta bermatuko duena. Legez sustatzea interes orokorreko gaietarako maila instituzional guztietan erreferendum-sistema bat.\n– Legegintzako herri-ekimenetarako (LHE) irisgarritasun handiagoa ematea, gizarte zibiletik datozen ekimenetarako ez-legezko proposamenak aurkez daitezen erraztea eta horiek aurkezte gutxieneko eskakizunak 6.000 sinadurara murriztea.\n– Sortzea Herritarrek Parte Hartzeko Euskal Agentzia, Lehendakaritzari atxikia. Gobernu- arlo guztietan eguneroko ekintzan parte hartzeko metodoak abian jartzeaz arduratuko litzateke. Era berean, gizarte zibilarekin etengabe harremanetan, toki-erakundeen eta/edo beste instituzio batzuen parte-hartze prozesuak sustatu eta jarraitzeaz arduratuko litzateke.\n– Kudeaketa eta erabaki publikoetan E-Demokraziako prozesuak ezar daitezen sustatzea. Era berean, aurrera egitea gizarte osoaren alfabetatze teknologikoko prozesuan eta tresna horietarako doako sarbidean.\n– Kudeaketa publikoaren gardentasunari buruzko legea, herritarrek eta gobernuak baldintza-berdintasunean parte har dezaten.\nEUSKADI SOZIALERAKO PROPOSAMENAK\n– Diru-sarrerak Bermatzeko Legea aldatzea, legegintzaldi honetan zehar, mailaka, “oinarrizko errenta” bat ziurtatzeko. Lan merkatutatik baztertuta dauden 23 urtetik gorako eta familia-erantzukizunak dituzten 18 urtetik gorako pertsonen beharrak bete beharko ditu oinarrizko errenta horrek, eta Euskadiko batez besteko soldataren % 60koa izan beharko du, gutxienez 1 urteko egoitza eta erroldatzearen baldintzapean. Modu osagarrian, bermatutako enplegurako plan bat aztertu eta abiaraziko da; besteak beste, sektore hauetan lanpostuak sortzeko: mendekotasuna, energia berriztagarriak, hiriguneen birgaitzea, kooperatibak eta garraio publikoa.\n– Babestea Gizarte Zerbitzuen Euskal Legean aintzatetsitako zerbitzu eta prestazioen titulartasun publikoa, kudeaketa publikoaz ere, eta horretan sartzea irabazi-asmorik gabeko gizarte-ekimeneko hirugarren sektorea.\n– Ezartzea Eusko Jaurlaritzak koordinatutako eta udalek garatutako plan bat, iragaitzazko bidarien, infraetxea dutenen eta etxegabeen ostatua eta arreta benetan estaltzea ziurtatzeko.\n– Mendekotasunari buruzko Legea garatzea, hura diruz hornituta, eta enplegu egonkorra eta eskubideduna sortuta.\n– Gizarte Zerbitzuen Katalogoa garatzea, eskumena duten euskal administrazioek ziurtatu beharreko diru-laguntzak eta zerbitzuak identifikatzeko.\n– Sustatzea zaharrek parte har dezaten eta gizartean ikusgai egon daitezen, parte hartzeko kontseiluen bidez, eta horniturik beharrezko zentroak eta baliabideak, eta haien inplikazio eta protagonismo soziala ziurtatuko duten jarduera sozial eta komunitario guztiak.\n– Guztientzat modu irisgarrian garatzea baliabide soziokomunitarioak eta etxebizitzakoak, bizi-kalitatea, autonomia eta mantentzea ziurtatuko dituztenak zaharren familia- eta gizarte-ingurunearen barruan.\n– Ziurtatzea Mendekotasunari buruzko Legea aplikatzeak ez duela karga ekonomiko eta/edo emozionalik ekarriko zaintzaile diren familiakoentzat eta behar duen mendeko pertsona orok egoitza-plaza bat izango duela. Horren kostuak ez du inola ere gaindituko pertsona horren pentsioaren % 85.\n– Baliabideez hornitzea zerbitzu komunitarioak, haurren babesgabetasun saihestu eta prebenitzeko: arriskuko inguruabar eta familietan, gizartearen eta familiaren arloko prebentzio-programak eta esku hartzekoak garatzea.\n– Babestea aldi baterako edo behin betiko familia-harrerarako baliabideen lehentasuna, egoitza-baliabideak mailaka ezabatuta, batez ere haur txikienentzat.\nEUSKADI IRAUNKORRERAKO PROPOSAMENAK\n– Mugikortasun Legeak helburu izan behar du mugikortasunean eta garraioan eskumenak berrantolatzea, gaian eskumena duten zenbait administrazio-maila egoteagatik egun dagoen koordinaziorik eza saihesteko. Ordura arte, ahalmen handiko berrien eraikuntza atzeratu behar da.\n– Behin betiko geldiaraztea Lurralde Antolamenduaren Gidalerroen izapidetzea, ez baitute EAEren multzoko lurralde-ikuspegirik ematen eta lurralde historiko bakoitzean azpiegitura handiak ipintzearekin tematuta daudelako, azpiegitura horien ez bideragarritasuna ezta bikoiztasuna ere aztertu gabe. Pasaiako egungo portua berritzea, bazterturik kanpoko portuaren eta Lezo-Gaintxurizketa plataforma logistikoaren proiektua.\n– EAEn barrena igarotzen den aldiriko sarea (azpiegitura eta material ibiltaria) transferitzea, FEVE barne dela.\n– EuskoTrenen sare osoa zabaltzea, A-8 guztirako trenbide-hautabidea izan dadin, Iruneranzko zabaltze-lanak amaitzeari lehentasuna emanda. Trenbideak eraikitzea, adibidez Eibar-Zumarraga edo Castrorako trenbidea.\n– Urte anitzeko plana, errepidezko hiriarteko garraio-sare guztia publikoa izatera pasatzeko, lurralde historiko bakoitzeko konpainiei emakida bidez laga ordez.\nIRISGARRITASUN UNIBERTSALETIK ABIATUTA, EUSKADI INKLUSIBORAKO PROPOSAMENAK\n– Mendekotasunari buruzko Legearen erabateko finantzaketa eta kudeaketa publikoa, murrizketarik gabea. Hura garatzean, lehentasuna eman behar zaie autonomia pertsonalari, etxe- eta komunitate-laguntzarako baliabideei, eta zerbitzu publikoen hornidurari; erantzukizun soziala familien, hau da, emakume zaintzaileen esku ez uzteko.\n– Ezgaitasuna duten pertsonen autonomia sustatzea, asoziazionismoa babestuta, parte- hartze soziala eta instituzionala bultzatuta, eta haiek ikusgai jarrita eta protagonismoa emanda jendaurrean.\n– Ziurtatzea garraio egokitua behar adinakoa dela oztopo arkitektonikoak ezabatu direla, kontuan izanik “irisgarritasun unibertsalaren” printzipioa eremu eta ekipamendu hiritarraren antolamenduan.\n– Ziurtatzea benetan enplegua erreserbatzen dela ezgaitasuna duten pertsonentzat –% 2 enpresa pribatuetan eta % 5 administrazioan–, baita lan babestua eta enplegu-zentro bereziak sustatzen direla eta laguntza publikoa ematen zaiela.\n– Ezgaitasuna duten pertsonentzat irisgarri egitea etxebizitzarako eskubidea: babes- etxebizitzarako sarbide-erreserba, barruko egokitzapena eta irisgarritasuna, etxebizitza komunitario eta partekatuak sustatzea, tutoretzapeko etxebizitzen eskaintza zabaltzea eta abar.


Hezkuntza - Page #52\nBerrogaineko lizeoaren erakaskuntza eskentza hobeki ezagütarazteko, borta zabalak antolatürik dira martxoaren 26an neskenegünarekin. Lizeoan 3 edo 4 gerrenean sartzen ahal da proposatürik diren 4 baxo profezionalen prestatzeko. Ondotik, haütüa bada laborantsa, jenteer zerbütxüa, kabale hazkuntza edo saltzearen baxoaren artean. Horrez gain, nekezian diren ikasleer jarraiki berezia eskentzen zaie. Lizeoak, enpreseetan ere ikastaldi franko proposatzen dütü. Erakaskuntzaz gain, ikasleer aktibitate ezbardinak ere proposatzen dütü. Xehetarzün güzien ükeiteko, LARPS lizeoaren bijita egiten ahal da martxoaren 26 hontan goizanko 9etarik arrestiriko 18etara.\n2011 Martxoa 17\nAdolezentziako kinka txarra, ustekeria ala errealitatea ?\n« Adolezentziako krisa : mitoa ala errealitatea ? » Konferentzia hau, martxoaren 18ean Maulen iraganen da Dominique Lismonde psikologoarekin. Adolezentzia edo nerabetza, memento handi bat da bakotxaren bizian. Zerentako hainbeste kanbiamen behar den haur denboratik gehitüala iragaiteko ? Zerentako iragaite hau hain gogor den ? Kanbiamen horien ondorioak zoin diren ? Zerentako hainbeste sofritze ? Nola egin behar den, ahal bezain hobe edo ez sobera gaixki igaran dadin ? Gei horietaz mintzatüko da Dominique Lismonde psikoterapeuta martxoaren 18ean ostiralean gaüko 20.30 tan Mauleko zerbütxügünean. Mintzaldi hau ait’ama, erakasle, hezitzaile, animazaleentako da, Karkaila-Xiberoak antolatürik.\nEntzün Dominique Lismonde psikologoa :\n2011 Otsaila 16\nLARPS ikasetxearen emaitza baikorra\nBista-Eder eskola bixkor zela Bista alatü deiküe. Barantailaren 11an egin den LARPSen biltzar nausian, 2009 eta 2010 ikasturteko balorazioa baikorra zela erranik izan da. Ikaslen zenbakia ez da kanbiatü, azterketen emaitzen aldetik apaltze ttipi bat izan da, bena frantziako bataz bestea beno hobeak dira % 86.62a lortü beitüe. Berrogaiñe-Lahüntzeko barnategi berria baliatürik da eta Mendikotan baliatzen züen eraikuntzaren nausi dira. Bista-Ederreko Bac pro lehen urteko ikasleak orai artino Irlanda eta Nafarroala joaiten baziren Erreinu-Batuak zerrendan gehitzen dira.\nEntzün Julien Berçaits LARPS ikasetxeko lehendakaria :\nMaule-Gaineko eskolako lanak\nHats berri bat Maule-Gaineko eskolarentako. Eskolako arraberritze lanek hiruzpalau urte iraünen düe eta üdan iraganen dira ikasleak ez trabatzeko gisan. Lanen lehen partea, 2011ko üztailan hasiko dira. Barneak oro berritüko dira eta sartze güziak moldatüko dütüe herbaltüak sar ahal ditian trabarik gabe. Lanen lehen parteak 100 000€ kosteko dü. Lanak aipatzen dütügüno, Mauleko Jai-Alaian ere arraberritze lanak eginen dira aurten. Aldagelak kanbiatüko dütüe, argitarzüna hobetüko düe eta sartzetan aterbe bat gehitüko düe, besteak beste.\nEntzün Arnaud Laphitz Mauleko zinegotsiko lanen ardüradüna :\n2011 Otsaila 03\nOtsail Ostegünak Donapaleün\nUrte oroz bezala, Otsail ostegünen kari lau mintzaldi antolatzen dütü Amikuzeko Zabalik alkarteak. Barantailaren 3an, “Eüskalgintzaren komünikazio estrategiez” date mintzaldia, Joseba Kamio komünikazio enpresa bürü aditüarekin. Barantailaren 10ean, “Irlanda bere bake prozesuan”, Joana Etxart ikerle gaztearekin. Barantailaren 17an, “Nola finantza mündütxoak darabilen mündüan”, Jakes Bortairu, Foro Sozialako eta Oldartzen kolektiboko kidearekin. Eta barantailaren 24ean, “Jean Etxepareren bertso-konplaintak (1873-1889) Donapaleütar bertsulari ezezagün bat…..” Patri Urkizu, irakasle eta ikerlearekin. Mintzaldiak Donapaleüko Herriko zerbütxü günean, gibeleko gelan iraganen dira gaüko 20.30etan xüxen.\nEntzün Pelle Errezarret antolazale bat :


Gonzalo Jiménez de Quesada - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMariquita, Tolima (en) , 1579ko otsailaren 16a (69/70 urte)\nesploratzailea, militarra, konkistatzailea eta historialaria\nGonzalo Jiménez de Quesada (Kordoba, 1495 - Mariquita, Kolonbia, 1579ko otsailaren 16a) espainiar konkistatzailea izan zen. Pedro Fernández de Lugoren agindupean joan zen Santa Martara 1535ean, justizia-buruzagi kargua eskuratuta. 1536an, Rio Grande (Magdalena ibaia) esploratzera joan zen, ausardia handiz zeharkatu zituen mendiak, eta tinko jarraitu zuen espedizioko talde handi bat galdu zuela jakinda ere. Chibcha leinuen lurraldeak hartu zituen, eta beste bi espediziorekin topo egin zuen: El Doradora zihoanarekin, batetik, eta Federmann esploradorearen espedizioarekin, bestetik. Bogota hiria sortu zuen, eta Nueva Granada izena eman zion konkistatutako lurraldeari. 1549. urtea arte ez zuen lortu lurralde hartako gobernari izatea. El Doradoren bila egin zuen beste bidaia bat, baina ez zuen emaitza onik lortu. Historiari buruzko lan interesgarriak idatzi zituen; besteak beste, Compendio Historial, Relación de la Conquista y de los Ratos de Suesca. \nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gonzalo Jiménez de Quesada


Agindu kategorikoa – Gizapedia\nImmanuel Kant filosofoak (1724-1804) inperatibo edo agindu kategorikoak eta hipotetikoak bereizi zituen. Inperatibo kategorikoak "egin A" motakoak dira; inperatibo hipotetikoak, berriz, "B nahi baduzu, egin A" motakoak dira. Agindu kategorikoak absolutuak, baldintzarik gabeak eta autonomoak dira. Agindu edo inperatibo hipotetikoekin kontrajartzen dira, horietan obligazio morala baldintzatua baita ("liburua itzultzen badizut, zor dizudan dirua emango dizut", adibidez). Kant bereziki inperatibo kategorikoak definitzen zegoen interesaturik eta horretarako baldintza hauek ezarri zituen:\ngizateria osoarentzat desiragarria izatea, unibertsala alegia. Adibidez, agindu kategorikoaren adibidetzat "ez da inor hil behar" aipatu ohi da, agindu hori salbuespenik gabe denok denontzat nahi genukeen arau morala delako. Zehatzago, agindu kategorikoaren definizio hauek eman zituen Kant-ek: "lege unibertsal bilakatzea nahi duzun eredu horren arabera jokatu ezazu" eta "gizateria, zeure burua nahiz beste guztiak, aldi berean xedetzat eta ez soilik bitartekotzat erabiltzen duzun eran joka ezazu.\ninperatibo kategorikoa lege autonomoa izatea, hau da, inork inposatzen ez duena: "zuk zeuk nahita, zure ekintzaren eredua naturaren lege unibertsala bilakatu ahalko balitz bezala jokatu ezazu", bere hitzetan.1\nImperativo categórico: universalidad y autonomía. Relatos de Onofre Castells. https://relatosdeonofrecastells.wordpress.com/2016/05/16/imperativo-categorico-universalidad-y-autonomia/. Accessed 2017.\nHeteronomoa eta autonomoa\nHeteronomia eta autonomia gizakion askatasunari buruzko kontzeptuak dira. Pertsona baten jokabidea, borondatea eta horien kontzientzia morala heteronomoak direla esaten da, kanpotik gidatuak direnean (tradizioz, agintaritzaz, sari baten esperoan,…\nImmanuel Kant (1724-1804) Aro Modernoko filosofo handiena izan zen. Arrazionalismoa eta enpirismoa uztartuz, zer ezagut dezakegun, nola jokatu behar dugun eta bizitzan zer espero behar dugun galderei zorrotz…


Iñaki Baroja joan zaigu | BERTON\nGaraizarko Matsorriak abesbatza, Iñaki Baroja Lasa\nIñaki Baroja joan zaigu\nIn Berriak on maiatza 21, 2013 at 2:45 pm\nGaraizarko Matsorriak taldeko korukide zen Iñaki Baroja Lasa hil zen atzo arratsaldean ustekabean. Zortzi utez taldeko presidentea izan denak izugarrizko lana egin du abesbatza dinamizatzen eta Euskal Herriko txoko guztietan emanaldiak bermatzen.\nGaraizarko Matsorriak abesbatzeko taldekideek dolumin sentikorrena helarazi nahi diete Iñakiren senide eta adiskideei. Karmele emazteari, Eneko, Gorka eta Markel, semeei eta Nerea eta Mikel anai-arrebei, besarkada handi bana. Ana Mari, amari, musu bat.\nBihar asteazkena, maiatzak 22, 19:00etan, Abandoko San Bizente parrokian emango zaion azken agurra Iñakiri.\n« Before Irailaren 29an abiatuko da Bertsolari Txapelketa Nagusia 2013 maiatza 21, 2013\nAfterPatxi Baztarrika: “Elkarlana areagotu egin beharko dugu baliabideei etekin handiagoak ateratzeko” maiatza 21, 2013 »


Antton, espetxe politikak eraila\nArkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusiaren hitzak Irungo Tanatorioan, Antton Troitiño euskal preso politikoa hil berritan.\nBete dezatela legea, bete dezatela beren legea: aska ditzatela larriki gaixorik diren presoak.\nGatazka politikoaren biktima berri bati negar egin beharrean gaude gaur. Antton indarrean dirauen espetxe politika krudel eta ankerrarren ondorioz hil delako. ETAren biolentzia desagertu zen, baina estatuarenak presente dirau. Espetxe politika kriminal horrek sufrimendua eta heriotza eragiten jarraitzen duelako hemen eta orain.\nEuskal gizarteak aurrera egin nahi du; bakea eta elkarbizitza nahi ditu. Eta nekez egingo du aurrera, nekez lortuko ditu bakea eta elkarbizitza hemen eta orain sufrimendua eta biktimak eragiten jarraitzen duen espetxe politika horrek indarrean diraueino. Hamarkadak pasa ditugu entzunez legea bete beharra dagoela; legea betetzeko dagoela. Bada, bete dezatela legea, bete dezatela beren legea: aska ditzatela larriki gaixorik diren presoak; ezaba dezatela behingoz salbuespen neurri oro; utz diezaietela presoei askatasuneranzko bidea urratzen, inolako oztopo eta trabarik gabe.\nBiktima guztiak aitortu eta erreparatzeko garaia da, ez biktima eta sufrimendu gehiago eragitekoa. Espetxeak husteko garaia da, ez haiek betetzen segitzekoa. Oraingoan bai, Antton azkena izan dadin nahi dugulako; Antton azkena izan dadin behar dugulako.\nGaur dolu eguna da ezker abertzalearentzat. Baina gaur bakearekiko eta elkarbizitzarekiko gure konpromisoa atzo baino tinkoagoa da. Ez dugu etsiko herri honen bakea eta askatasuna lortu arte.


Ahaztutako gerrak, 2019 • ZUZEU\nAhaztutako gerrak, 2019 –\nHistoria idazten hasi zenetik, gizateriak ez du ezagutu gerrarik egon ez den urterik. Beraz, aurten, 2019an, mundu mailan badira hainbat gerra eta gatazka bizirik. Zehatz mehatz, Nazio Batuek 28 ditu zerrendatuak. Batzuek besteek baino sona handiagoa dute.\nGerra Zibil irekien artean, hurrengoak -hainbat ejerzito erregularrek elkarren artean borrokatuz-:\nYemen: Houthi tribua, Iranen laguntzaz alde batetik. Yemengo gobernua, Saudi Arabia eta Pertsiar Golkoko beste herrialde sunita batzuk bestetik.\nSiria: 2011tik Basar al Asaden Gobernuko indarrak -Errusiaren laguntzaz-, Siriako oposizioa, Turkia eta Kurduak besteak beste daude Siriako korapiloan. Errefuxiatu gehien sortu dituen guda.\nAfganistan: Gobernua eta Talibanen arteko gerra, bereziki. Nazioarteko indar okupatzaileak daude bertan, bereziki Estatu Batuak eta NATOko beste batzuk.\nNazio barruko gerra zibilik ez egon arren, gatazka larriak sufritzen dutenen zerrenda dago ondoren.\nOro har, eskualde hauetan Gobernua milizia edo talde paramilitarren aurka lehiatzen ibiltzen da:\nHego Sudan: badirudi bideratzen doan egoera.\nMexikoko narkoen gerra: Mexikoko kartelek haien arteko gerra sutsua dute. Gainera, Mexikoko ejerzito federala tartean dago. 2018an, munduan heriotza gehien eragin zituen bigarren gatazka (27.000 hildako).\nSomalia: urte luze dirauen gatazka al-shabab eta tankerako taldeak Somaliako gobernua eta Afrikar Batasunaren artean. Atentatu ugari izaten dira.\nLibia: fakzio ugari, Nazioarteak aintzat hartutako Gobernuaren aurka.\nNigeria, Mali, Niger eta inguruko beste batzuk. Boko Haram-en aurkako borroka, nagusiki.\nBeste hainbat borroka ez ditut aipatu, baina erabat itxi ez diren gatazka txiki ugari topa ditzakegu.\nZorionez, hala ere, azken urteotan hildako kopurua jaitsi da:\nAditu batzuen aburuz, gizarte gehienetan, zahartzen diren heinean, iraultza eta borrokarako grina baretzen da.\nGaurko gerrak burutzen diren lurralde horietan, batez besteko adina 20 urte ingurukoa da. Lurralde aberatsenetan, berriz, batez besteko adina 40 urtetan kokatzen da. Litekeena da, hurrengo hamarkadetan gatazka maila jaistea, historian inoiz ikusi den bake garai luzeena lortzeraino.\nGerrak beti dira krudel eta ankerrak. Pertsonei drama, ezinegona eta ezintasuna imajinaezina eragiten diete. Suntsiketa, heriotza eta etsipena. Lehen munduan bizi garenontzat ikustezinekoak zaizkigu hirugarren munduko zorigaitzak. Horregatik, guretzat, herrialde aberatsontzat ahaztutakoak dira.


'Euskal mitologia, gure historia' ikuskizuna aurkeztu du Ganbara faktoriak - Oñati - Goiena.eus\n'Euskal mitologia, gure historia' ikuskizuna aurkeztu du Ganbara faktoriak\nEneko Azurmendi 2018-06-11 12:19\nOñatiko Udalaren 2018ko Kalean programazioaren baitan, Euskal mitologia, gure historia ikuskizuna eskainiko du Ganbara faktoriak ekainaren 29an, 22:30ean, Kirrikuako zelaietan –Garai etxeko zelaiak moduan ezagunagoak–. Zuzeneko musika, proiekzioak, argiztapen eta soinu zaindua eta mitologia uztartuko ditu emanaldiak.\nGanbara faktoria duela bi urte hasi zen proiektu hau lantzen, espresuki proiekturako sortutako testu eta musikarekin. Herriko eta inguruetako bertsolariak, idazleak eta abar aukeratu dituzte letrak sortzeko: Josu Zubia, Andoni Salamero, Andoni Goitia, Amaia Aranzeta eta Josune Lopez. Ondoren, hamar konposatzailek musika jarri diete letra hauei: Jabi Busto, Eva Ugalde, Josu Elberdin, Junkal Guerrero, Xabier Sarasola, David Azurza, Javi Ituarte, Iker Gonzalez eta Manuel Soler.\nJoxe Miel Barandiaran euskaltzaleari omenaldi bat egin gura dio ikuskizunak. "Hori dela eta, historian zehar, bera irudikatuko duen pertsonaia bat egongo da zuzendari lanak egiten, berak eramango du ikuskizunaren haria", azaldu du Oihana Diazek, Ganbarako kideak.\nIkuskizunaren berrikuntza lekuan dago. Izan ere, Kirrukuako zelaietan egingo da. Hala, publikoa zelaietan kokatuko da. "Ikuskizunak XIX. mendeko baserri giroan murgilduko du ikuslea eta pertsonaia mitologiko ezberdinak arituko dira inguruetan".\nAitor Biain Ganbara faktoriako kideak azaldu du garrantzitsua dela euskal historia ezagutzea, eta horregatik aukeratu dutela gai hau. Bestalde, egindako dokumentazio lana ere nabarmendu nahi izan du. "Euskal Herrian pisu handia eduki izan dute pertsonaia mitologikoek, eta Oñatin ere bai. Hala, ikuskizun honetan Oñatiko istorioak ere kontatuko dira, dokumentazio lan bat egin delako. Zentzu horretan, bere aberastasuna dauka emanaldiak, herri mailako kondairak ere kontatuko direlako".\n125 pertsonako lantaldea\n125 pertsonako lantaldea osatu dute ordu eta erdi iraungo duen ikuskizuna aurrera eramateko: 40 abeslari, bost musikari eta 20 aktore eta beste 20 produkzio lanak egiten.\nBestalde, hamabi pertsonaia edukiko ditu ikuskizunak: Amalur, Mari, Sugaar, Urtzi, Sorgina, Aker Beltz, Jentilak, Basajauna eta Basanderea, Tartalo, Olentzero, Galtzagorriak eta Lamiak.\nHorietako bi, Basajauna eta Basanderea, herriko kaleetan arituko dira bueltaka arratsaldean, joaldunekin batera, herritarrak ikuskizunaz gozatzera animatuz.\nPrintzipioz, ekainaren 29an –barikua– egingo dute. Hala ere, aurreko egunetan eta egunean bertan egin dezakeen euriak baldintzatuko du hori. Hori dela eta, ekainaren 30era edo uztailaren 1era ere atzeratu daiteke emanaldia.\nIkuskizunerako sarrerak salgai egongo dira gaurtik aurrera. Bi modu egongo dira horretarako: online bidez, www.ganbara.sacatuentrada.es webgunean, edota Txokolateixian.\nAurrez erosiz gero, nagusiek 15 euro ordaindu beharko dute, eta haurrek 12 euro. Egunean bertan, nagusiek 18 euro eta haurrek 15 euro.\nGanbara faktoriatik, eskerrak eman nahi izan dizkiete Udalari eta lursailaren jabeei, eurengan jarritako konfiantzagatik. Nerea Zubia kultura zinegotziak, bestalde, eskerrak eman nahi izan dizkio Ganbarari Udalaren izenean, eta nabarmendu du plazer handia dela Kalean egitaraua herriko eragileekin osatu ahal izatea.\nMitologian murgilduko dira Kirrukuako zelaiak gaur gauean\nEneko Azurmendi 2018 ira 21 Oñati\n'Euskal mitologia, gure historia' emanaldia eskainiko du Ganbara faktoriak gaur, egubakoitza, Kirrukuako zelaietan, 22:00etan; Goiena telebistak os...


“Ura bere bidean” egitasmoaren bigarren edizioa - Gazteberri.eus\n“Ura bere bidean” egitasmoaren bigarren edizioa\nPublished11 maiatza, 2022\nAurtengo ediziorako abestiak uztailaren amaierarako prest izatea aurreikusten da. Egitasmoan parte hartuko duten musikariek kontzertu bat emango dute urriaren 22an BECen.\nFair Saturday Fundazioak ‘Ura bere bidean’ egitasmoaren bigarren edizioa aurkeztu du. Pandemia garaian sortutako egitasmo horretan musikari ezberdinek 1970eko hamarkadatik gaur egunera arteko euskal kantak berrinterpretatuko dituzte, Fernando Velázquez konpositore getxotarrak sinfonikoki bertsionatuak. Egitasmoak Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Laboral Kutxaren laguntza du.\nEgitasmoa pasa den urtean sortu zen pandemiaren eraginez ezarritako murrizketei erantzuteko. Izan ere, pandemiak modu berezian kaltetu zituen hainbat sektore eta horietako bat kulturarena izan zen. Testuinguru horretan, urtero errepikatu ahal izango zen eta, kultura jarduera sustatzeko baliagarria izan zitekeen egitasmo bat bultzatzea bilatu zen.\nHala, eta lehen edizioaren arrakastaren ondoren, Euskadiko artista ezagunak berriro elkartu dira, Fernando Velázquez konpositore ospetsuak bertsio sinfonikoan berregindako garai guztietako euskal gai nabarmenak interpretatzeko.\nEgitasmoan parte hartuko duten artistak honako hauek dira: Anje Duhalde, Su Ta Gar, EH Sukarra, Urtz, Gatibu, Zea Mays, Mikel Urdangarin, Izaro, En Tol Sarmiento, Bulego, Maren, Amak, Shinova eta Mäbu. Horiekin guztiekin batera, Bilboko Orkestra Sinfonikoa eta Bilboko Koral Elkartea arituko dira. Aurtengo ediziorako abestiak uztailaren amaierarako prest izatea aurreikusten da. Ondoren, astero, abesti bat estreinatuko da. Egitasmoan parte hartuko duten musikariek kontzertu bat emango dute urriaren 22an BECen.\nTags: BulegoMarenDuhaldeEH SukarraEnTolSarmientoFernando VelazquezGatibuIzarokulturaMäbuMikel UrdangarinmusikaShinovaSu Ta garUra bere bideanUrtzZea mays\nPrevious Iruñeko Udalak aisialdi arduragabearen kontrako kanpaina bat sustatu du\nNext Bizikletak Bilborako dira


Lapurdiko kostaldean, itsasotik oso gertu, Donibane Lohizuneko lurretan olatu artifizialak sortzen dituen 155 metroko igerilekua eraiki nahi dute. 1.500 metro koadroko eremua hartuko du, hamar igerilekuren tamainakoa. Horrekin batera, 100 bat gela izango dituen lau izarreko hotela, saltokiak eta jatetxea, besteak beste, eraikiko dituzte haren inguruan. Proiektua Boardriders konpainiarena da, Donostiako Wavegarden enpresarekin elkarlanean eta Donibane Lohizuneko herriko etxearen babesarekin.\nMakroproiektu horrek espazio naturalak eta laborantzako lurrak suntsituko dituelako kexu dira. Eta gaineratu dutenez, proiektua hasieratik ez da herritarrekin adostua izan. Ingurumenarekiko "zentzugabekoa" dela diote Herri Berriko kideek, urbanizazio eremua handituko duelako, lurren artifizializazioa eragingo duelako eta energia zein ur gehiegi xahutuko dituelako, besteak beste.\nMakroproiektuak hartuko duen eremua.\nIngurune horretako nekazari eta abeltzainak egitasmoaren aurka agertu dira herriko eta Lapurdiko beste zenbait elkarterekin batera. Horietako bat da Europako Sufrider, "itsasoak eta hondartzak babesteko" sortutako fundazioa. Olatu artifizialetan oinarritutako proiektuen aurka dira, areago "olatu naturaletatik gertu" egonda.\nEuskal Elkargoak otsailaren 22an onartu zuen proiektua eraikitzeko plana, eta herriko kontseiluan Herri Berri taldea izan zen eraikuntzaren aurka agertu zen talde bakarra.\nUztailaren 17an abiatu zuen "Lohizunen uhin artifizialik ez" sinadura bilketa Herri Berri taldeak eta egun gutxi batzuen buruan 1.250 sinatzaile inguru eskuratu zituen. Egun, 5.200 herritar baino gehiagoren babesa jaso dute.


Berriak - Legazpi6 Euskaltegia\nGure eskaintza: mailak, ordutegiak, iraupenak, prezioak...\nGure bulego birtuala.\nZenbat eta hari gehiago, orduan eta sare trinkoagoa.\nZer esan nahi diguzu?\nSOZIOLINGUISTIKA SAIOAK SAN TELMON\nEuskararen erabileran nola eragin eztabaidatu eta pentsatzeko, euskararen egoeraz eta bere berreskurapenaz hausnartzeko eta soziolingusitikaz zertxobait ikasteko aukera izaten da Bagerak antolatutako soziolinguistika saioetan.\nGure agendan ikus dezakezuen bezala, hilean behin egiten dira, 19:00etatik aurrera. Solasaldietan edonork har dezake parte, eta saio bakoitzean gai bati buruz aritzen dira. Joxe Manuel Odriozola da dinamizatzailea, eta batzuetan adituak ere gonbidatzen ditu solasaldira. Hurrengo saioa hilaren 10ean izango da, eta gaia: “euskararen normalizazioa” dugu desio: zer adierazi nahi dugu? Joan aurretik irakurgai bat irakurtzea gomendatzen dute. Hemen duzue hilabete honetakoa.\nBestalde, hilaren 11n ikasle batzuk Victoria Eugenia antzokira joango dira “Zazpi aldiz elur” antzezlana ikustera. Kronikaren zain egongo gara…\nKANDELARIO, SAN BLAS ETA SANTA AGEDA\nIgandean hasiko dugu otsaila, Euskal Herriko jai ezagun ugari biltzen dituen hilabetea: Kandelario, San Blas eta Santa Ageda.\nAdi otsailaren 2an! Herri tradizioaren arabera, negua luzea edo laburra izango den neurtzen baita egun horretako eguraldiaren arabera: Kandelario bero, negua dator gero; Kandelario hotz, negua joan da motz.\nOtsailaren 3an, berriz, eztarriak babesteko sokak bedeinkatu beharko ditugu, San Blas eguna baita. Baina, ez ahaztu: opil eta erroskilen eguna ere bada!\nAzkenik, asteari musika ukitua jartzeko, Santa Ageda bezpera ospatuko da (otsailak 4). Urtero bezala, herri eta auzoetan koplak entzuteko aukera egongo da, erritmoa markatzeko makilak lagun.\nKutxa Ekoguneak eta Azkue fundazioak “Euskararen Ginkanaren” laugarren edizioa antolatu dute, Euskaraz eta euskararekin dibertitzeko helburuarekin. Aukera egokia da euskaraz jolastu eta 3000 euroko saria irabazteko!\nParte-hartzea taldekakoa izango da: euskararen aldeko proiekturen bat gauzatzen duen edozein talde motak har dezake parte (euskalgintza, kulturgintza, ekologistak, gurasoak…), 4-6 partaidekoak. Izena ematea otsailaren 18an amaituko da. Izena emateko www.euskararenginkana.net webguneko formularioa bete eta taldearen aurkezpen bideoa egin behar da.\nLehiaketako aurtengo gai nagusia “IKTak eta Ekologia” izango da, eta beraz, gainditu beharreko probak eta galderak mundu digitalean euskarak eta ekologiak duten presentziari lotuak izango dira. Ginkanak bi fase izango ditu: otsailaren 19tik martxoaren 26ra webguneko probak gainditu beharko dituzte taldeek; apirilaren 18an finala ospatuko da Donostian (puntu gehien lortutako 4 taldeekin)\nInformazio gehiago: www.euskararenginkana.net\nUdaleko Euskara Zerbitzuak eta hiriko merkatarien eta ostalarien elkarte eta federazioek euskara ikastaroak antolatu dituzte otsailetik aurrera. Gremioko profesionalentzat dira, eta eskaerak egiteko epea urtarrilaren 30ean amaituko da.\nHainbat dira ikastaro hauen helburuak: langileek euskara ikasteko lehenengo urratsak ematea, bezeroekin euskaraz aritu ahal izateko; eta euskara dakitenentzat, laneko idazki laburrak (faxak, oharrak, fakturak, ...) sortu ahal izateko oinarrizko gaitasuna lortzea.\nEskabideak aurkezteko epea: urtarrilaren 21etik urtarrilaren 30era. Internet bidez edo Euskara Zerbitzuan\nInformazio gehiago hemen edo 943 48 37 50 telefonoan\nZABALIK DAGO MINTZALAGUNEN 2. IZEN EMATEA\nMintzalaguna egitasmoa Donostiako Euskaltzaleen Elkarteak (BAGERA) eskaintzen du. Ikasturte honetako 2. izen emate epea zabaldu dute orain.\nIkaslea zara eta euskaraz aritzeko ohitura, trebetasuna eta erraztasuna lortu nahi duzu? Ikasle haiei laguntzeko prest zaude? Urtarrilaren 31era arte izango duzue Mintzalaguna ekimenean izena emateko aukera.\nParte hartu ahal izateko balditzak: ikasleek, gutxienez, euskaltegiko 6. Urratsa; mintza laguntzaileek euskaraz erraz egin behar dute.\nEman izena euskaltegiko bulegoan!\nURTE BERRIA ETA EGA EGITEKO MATRIKULA-EPEA\nUrte berri on! Oporren ondoren, bada lanera itzultzeko garaia; urtarrilaren 7an hasi dira klaseak Legazpi 6 Euskaltegian.\nBatzuk EGA izango duzue buruan, bada 2015ko EGA azterketaren lehenengo deialdiko egutegia argitaratu da, dagoeneko. Horren arabera, atariko proba otsailaren 21ean egingo da; proba idatzia, martxoan; eta ahozko proba, maiatza bukaeran.\nAzterketa egiteko matrikula-epea zabalik dago urtarrilaren 7tik 21era bitartean, biak barne. Matrikula internet bidez egin behar da, hemen.\nHABE EMAITZAK ETA GABONETAKO OPORRAK\nGaur (abenduak 16) argitaratu dira HABEren mintzamen probako emaitzak. Zorionak gainditu duzuenoi! Erreklamazioa aurkeztu nahi duzuenok hiru eguneko epea izango duzue, bihartik aurrera.\nAzterketak albo batera utzita, badatozela Gabonak! Aste hau dugu urteko azkenekoa, klaseei dagokienez, behintzat! Abenduaren 19a izango da azken eguna, eta Gabonetako oporrak hartuko ditugu.\nUrtarrilaren 7an itzuliko gara; Errege egunaren ondoren. Beraz, Gabon gau, Eguberri egun, Urte Zahar gau, Urte Berri egun eta Errege egun zoriontsuak igarotzea opa dizuegu.\nOndo pasa, eta datorren urtera arte!\nEGA EMAITZAK, DIRU LAGUNTZAK ETA IRTEERA\nAste honetan argitaratu dira (abenduak 10) EGA ahozko probaren emaitzak. Kontsultatu zuen emaitza hemen, eta ados ez bazaudete, abenduaren 16ra arte duzue erreklamazioak aurkezteko epea. Behin-betiko emaitzak abenduaren 23an argitaratuko dituzte. Gainditu duzuenok irakurri "agiria jasotzeko prozedura".\nBestalde, argitaratu da 2013-2014 ikasturteko diru laguntzen behin betiko zerrenda, udako ikastaro, barnetegi eta autoikaskuntza ikastaroei dagokiena.\nAzkenik, Bagera elkarteak irteera antolatu du larunbaterako: Tolosa eta Andoain elkartuko dituzte bospasei orduko ibilaldian. Hemen duzue informazioa.\nKultura ere euskaraz!\nAurten ere, Euskarazko kultur eta aisialdirako produktuen gida argitaratu du, Donostiako Euskara Zerbitzuak. Abenduarekin batera, ziur, asko zaretela gabonetan zer oparitu pentsatzen hasi zaretenak! Egin euskararen aldeko apostua! Gida honetan aurkituko duzue behar duzuena.\nBilduma honek aisialdia euskaraz gozatzeko aukera aurkezten du, eta era guztietako produktuak aurki daitezke, adin eta motaren arabera sailkatuak: musika, liburuak, filmak, aldizkariak, multimedia edukiak, gurasoei bereziki zuzendutako materiala, denbora pasako jokoak…\nGida webgune honetan kontsulta daiteke, eta bertan aurkituko duzue Donostiako saltokien zerrenda ere!\n“Euskara, etenik ez duen haria”\nDatorren abenduaren 3an Euskararen Nazioarteko Eguna ospatuko da, eta urtero bezala hainbat ekimen antolatu dira. “Euskara,etenik ez duen haria” izango da aurtengo leloa euskararen transmisioaren garrantzia azpimarratzeko.\nEuskararen eguna ospatzeko bi ekimen nagusi antolatu dira San Telmo Museoan: Azaroaren 29an “EUSKARA, etenik ez duen haria” ekitaldia, 12:00etan, eta Abenduaren 3an bertan “Belaunaldien Arteko Mintzodromoa” .\nGainera, euskararekiko gure konpromisoa adierazteko #ereeuskaraz traola erabiltzeko deia egin da, eta jasotako mezuak abenduaren 3an plazaratuko dira.\nEGA ETA HABE AZKERKETAK\nEGA azterketako ahozko proba egin behar duzue, laster, zuetako askok. Gipuzkoan, azaroaren 21 eta 22an egingo dira, ostirala eta larunbata. Emaitzak abenduaren 10ean argitaratuko dira, eta bost eguneko epea egongo da erreklamazioak jartzeko. Behin-betiko emaitzak abenduaren 23an argitaratuko dira.\nHABE azterketako idazmen proba egin zenuten zuetako beste askok, eta aste honetan (ostegunean) argitaratuko dira emaitzak. Adi egon, gaindituz gero, mintzamen proba azaroaren 28tik abenduaren 5era izango duzue-eta. Hemen duzue egutegia.\nMERKATARITZAN ETA OSTALARITZAN ERE EUSKARAZ\nDonostiako 318 establezimendutan euskaraz hitz egiteko eta euskaraz artatuak izateko aukera bermatuta daukate herritarrek. Donostiako Udalak denda eta tabernetan euskara sustatzeko abian jarritako “Merkataritzan eta ostalaritzan ere euskaraz” kanpainarekin bat egin dutenak dira horiek. Mapa interaktibo batean kokatu dira establezimenduak, jendeak jakin dezan non egin dezakeen euskaraz.\nGainera, #ereeuskaraz lehiaketa jarri dute martxan sare sozialetan, eta partehartzaileen artean 50 euroko 10 sari banatuko dira.\nDONOSTIAKO EUSKARAREN PLAN OROKORRA\nDonostian euskararen berreskurapen osoa lortzeko, Udalak 2015-2019 epealdirako erronkak, helburuak eta lehentasunak ezarri nahi ditu. Euskararen Plan Orokorra diseinatu nahi du, eta horretarako prozesu parte hartzaile bat jarriko du abian 2014ko azarotik 2015eko urtarrilera bitarte. Informazioa jaso eta ekarpenak egiteko webgunea sortu dute.\nDONOSTIAKO OROIMEN HISTORIKOAREN IBILBIDEA\nLarunbatero, azaroaren 15a arte, Donostiako Udaleko Giza Eskubideen bulegoak Donostiako oroimen historikoaren ibilbideak eskaintzen ditu, 1936ko estatu kolpeko eta ondorengo diktadura frankistako gune garrantzitsuak ezagutzeko. Ibilbide horiek San Telmo Museotik hasiko dira.\nEz da aurrez erreserbarik egin behar, 10 minutu lehenago San Telmo Museora hurbiltzearekin nahikoa da, baina taldeak mugatuak izango dira. Ordu eta erdi inguruko bisitak dira, eta hiru euroko prezioa dute. Sarrera horrekin, gainera, museoa bisitatzeko aukera ere izango da.\nHemen informazio gehiago\nEUSKARA IKASTEKO DIRU LAGUNTZAK\nDonostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak euskara ikasteko diru laguntzak ematen dizkie donostiarrei edo donostiarrak ez izanda ere bertan lan egiten dutenei.\nDiru laguntza hauek HABEk homologatutako euskaltegiek eta zentroek emandako euskalduntze eta alfabetatze ikastaroetan parte hartzeagatik ematen dira.\nEskabideak aurkezteko epea: 2014ko irailaren 15etik azaroaren 15era (biak barne)\nAurkeztu beharreko dokumentazioa eta informazio gehiago hemen.\nEutsi euskarari eta arraun!\nUdako mintzalagun taldeak\nUdaran ere euskara praktikatzeko aukera paregabea eskaintzen du Donostiako Bagera elkarteak, mintzalagunak egitasmoaren bitartez. Aste honetan bukatuko da izen-emate epea, uztailean, abuztuan edo bietan egitasmo honetan parte hartzeko.\nDatorren astean hasiko dira taldeak biltzen, beraz, aprobetxatu eta eman izena lehenbailehen! Ikasle moduan parte hartu nahi izanez gero, ikasle fitxa bete behar duzu. Eskatzen den gutxieneko maila da 6.urratsa. Bestalde, dagoeneko euskaraz badakizu, eta astean ordu bete libre badaukazu, laguntzaile fitxa bete dezakezu, eta euskara ikasten ari direnei lagundu.\nDirulaguntzen eskaerak osatzeko epea\nEpea ireki da falta den dokumentazioa osatzeko, 2013-2014 ikasturtean euskara ikasteko dirulaguntza eskatu dutenentzat, Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuan. Epea irekita egongo da ekainaren 13ra arte. Dokumentazioa osatzen ez duena dirulaguntzatik kanpo geldituko da.\nZerrenda honetan ikus dezakezu dokumentu edo daturen bat entregatzea falta zaizun edo ez. Dirulaguntza hauek 2013-2014 ikasturtean euskara ikasten aritu direnentzako da.\nDirulaguntza jasoko dutenen behin-behineko zerrenda uztailaren 28an argitaratuko da. Informazio gehiago jasotzeko jo Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuko webgunera edo telefono honetara: 943 483750.\nTxangoa, Segura eta Idiazabalera\nKurtso bukaeran gaude dagoeneko, eta urteroko ohitura onak alde batera ez uzteko, aurten ere txangoa antolatu dugu. Datorren asteartean, ekainak 10, Segura eta Idiazabalera joango gara.\nAsteartean, goizeko 09:30ean Gipuzkoa plazan jarri dugu zita. Nahi duen guztia etor daiteke, baina horretarako lehenbailehen eman behar da izena euskaltegiko bulegoan.\nAnimatu, ederki pasako dugu-eta!\nMintza Eguna Izarran\nMintza Eguna, Euskal Herri osoko mintzalagunen jaia, maiatzaren 31n izango da Izarran (Araban). Izarra Urkabustaiz herrian dago, Arabako Gorbeialdean. Biztanle gutxi dituen herria izan arren, astero 30 lagun elkartzen dira mintzalagun taldeetan. Beraiek dira egun hau antolatu dutenak, herriko beste eragile batzuekin. Donostiako Bagera elkarteak bertara joateko autobusa jarriko du.\nEgun osoko festa izango da. Hona hemen programa:\n11:00 Ongi etorria eta hamaiketakoa plaza berrian.\n12:00 Beluntzako ur jauzietara mendi ibilaldia, edo jolas Mintzodromoa. Aukeran!\n13:30 Mintza kalejira bertsolariekin.\n14:30 Bazkaria plaza berrian*.\n16:30 Mintzalagun taldeetan ahalegin berezia egiten duten zenbait kideri sari banaketa.\n17:30 Erromeria Parradust taldearekin.\n22:00 Kontzertuak gaztetxean.\n* Eguraldi txarra izanez gero bazkaria frontoian izango da.\nEuskararen plaza, Olatu Talkan\nOlatu Talka iritsi da Donostiara. Asteburu honetan zientoka ekitaldi izango dira Donostia osoan, eta euskarak ere izango du bere txokoa bertan.\nOlatu Talka egitasmoaren barruan antolatutako ekitaldiak maiatzaren 23an, 24an eta 25ean, eta ekainaren 1ean egingo dira, hiriko txoko guztietan. Horien artean, euskararen erabilera sustatzea helburu duen ekimen bat anolatu da: Euskararen plaza. Maiatzaren 25ean egingo da, goizeko 11:00etatik 14:00etara bitartean, Easo plaza ondoan. 6 postu jarriko dira hainbat ekintza egiteko, eta euskaltzale guztiak bertan biltzera deitu dituzte antolatzaileek.\nBestalde, Olatu Talkaren barruan antolatu diren gainontzeko ekitaldien berri izateko, egin klik hemen.\nHizkuntza zapalkuntzaren inguruan\nEgiako Euskara Astearekin batean, erakusketa bat jarriko da Egiako kultur etxean, maiatzaren 19tik 25era bitartean, hizkuntza zapalkuntzaren memoriaren inguruan.\nEuskal Memoriak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatu dute erakusketa, Donostia Kulturaren eta Udaleko Giza Eskubideen Sailaren laguntzarekin. "Euskara ospeletik eguterara. Hinkuntza zapalkuntzaren memoria". Erakusketaren asmoa da euskararen zapalkuntza ezagutaraztea eta gogoratzeko bidea eskaintzea. Era berean, kontakizun hau denen artean osatzen segitzeko aukera eman nahi du: “Euskararen kontrako jazarpen iraunkorra agerian utzi, euskaldunek jasandakoa haien ahotan ezagutarazi, eta zapalkuntza horren lekukotasunak biltzen segitzeko bidea jartzea da honen helburua. Memoria guztion artean jostekoa baita”.\nBestalde, erakusketarekin lotuta hitzaldia emango du David Anautek hilaren 23an, 18:30ean Egiako kultur etxean. Anautek idatzi du "Euskararen kate hautsiak" liburua. Horrekin batera, dokumental bat ere jarriko dute.\nInformazio gehiago, www.euskaraz.net webgunean.\nHABE eta EGA azterketak, bete-betean\nAzterketetan sartuta gaude bete-betean.\nGaur bertan, HABEren entzumeneko eta irakurmeneko ulermen probak egiten hasi gara, euskaltegian bertan. 10era arte ariko gara proba hauek egiten, maila guztietan. Emaitzak maiatzaren 15ean jakinaraziko dira. Proba horiek gaindituz gero, maiatzaren 17an egin beharko duzue proba idatzia. Hona hemen proba hori egiteko datak eta lekuak.\nBestalde, EGA azterketako proba idatziaren emaitzak, aste honetan argitaratuko dira, ostegunean. Egutegian zehaztutakoaren arabera, erreklamazioak egiteko epea maiatzaren 14ra arte egngo da zabalik. Ahozko probak, berriz, hil honen bukaeran egingo dira. Xehetasun guztiak aurkituko dituzue hemen.\nKultura Zientifikoa sustatzeko I Ikasle Topaketa\nKultura Zientifikoa sustatzeko I Ikasle Topaketa egingo da datorren maiatzaren 8an, Donostiako Carlos Santamaria Zentroan, 9:00etatik 14:00etara. Ainhoa Ezeizak eman digu honen berri, lehenago Legazpi 6 euskaltegiko irakasle izandakoak. Doakoa dela azpimarratu du, eta animatzeko deia luzatzen du.\nJardunaldi honen helburu nagusia da zientziaren ikuspegi transdiziplinarra erakustea, ikasleen begietatik, ikasleek zientziaren garapenean duten garrantzia azpimarratzeko. Gonbidatu gisa, entzuleen artean ikertzaileak izango dira; zientzia dibulgatzaileak, komunikabideak eta ikerketa-taldeetako koordinatzaileak. Aukera bikaina izango da gure lurraldean euskaraz zientzia nola lantzen den ikusteko!\nEguneko behin-behineko programa argitaratu dute, eta baita izen-ematea ere.\nAntzerkia euskaraz eta doan, maiatzean\nPoltisko Antzerkiaren Jaialdia ospatuko da maiatzaren 2tik 18ra bitartean. Hau da, formatu txiki eta ertaineko antzerki-ikuskizunak ikusi ahal izango dira, doan, Donostiako erdiguneko eta zenbait auzotako taberna eta lokaletan.\nHorietako ikuskizun batzuk euskaraz izango dira. Batetik, Seiru taldearen 'Markesa Loukost'. Honek, hain zuzen, Euskarazko Poltsiko Antzerkia Saria irabazi du. Pertsonaien barne gatazkak modu umoretsuan azaleratzen dituen antzezlana da honakoa. Maiatzaren 9, 14, 15 eta 18an ikusi ahal izango da, iluntzeko 20:00etan, Loiolako Arduben, Antiguako Dokan, Amarako Via Foran eta Egiako Bukowskin, hurrenez hurren.\nOihan Vegaren 'Euskararen espektakulue' izango da beste antzezlan bat. Umorea eta sarkasmoa erabiliz, euskararen erabileraren inguruko hausnarketa egitera gonbidatzen gaitu bakarrizketa dibertigarri eta ironiko honekin, musikaz, kantuez eta zineaz lagunduta. Maiatzaren 4an Loiolako Apitxi tabernan ikusi ahal izango da, 20:00etan; maiatzaren 8an, Groseko El Muron, 21:00etan; maiatzaren 9an, Añorgako Jolas Etxean, 22:30ean; eta maiatzaren 15ean Intxaurrondoko Sidi-Kaukin, 20:30ean.\nMaiatzaren 8an, berriz, 20:30ean Egiako Beti Bogan Ion Martinezen inrpobisazio eta bakarrizketa saioa ikusi ahal izango da: 'Txikiren umorezko bakarrizketa: mil a zien. Baietz parrez lehertu!'\nAzkenik, Ramon Agirre eta Inaxio Tolosaren 'Kokakola eta barea' famatua ikusi ahal izango da maiatzaren 8an, 20:00etan Intxaurrondoko jatetxe makrobiotikoan; maiatzaren 11n, 20:00etan Egiako Bukowskin; maiatzaren 16an 20:00etan Altzako El Nidon; eta maiatzaren 18an, 19:30ean Igeldoko Itxas Aurre kultur etxean.\nInformazio gehiago aurkituko duzue Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuan.\nAste Santuko oporrak, ostegunetik aurrera\nAntzerkia eta sagardotegia, plan borobila\nKayakean Urumean barrena, natura eta ondare historikoa ezagutzeko\nHerri-dantza lehiaketan parte hartzeko izen-ematea ireki da\nErabilpen baldintzak | Pribatutasun politika\nGarapena: Kultur Atelier eta BIT&MINA


Kukutza | Okupazioa ez da delitua!: KUKUTZA III GAZTETXEAREN PRENTSA OHARRA\nKUKUTZA III GAZTETXEAREN PRENTSA OHARRA\nKukutza III gaztetxetik, oso positiboki baloratzen dugu larunbateko Bilbon eginiko manifestazioa. Badira urteak horrelako manifestazio koloretsu, dibertigarri eta anitza bizitzen ez dugula. Manifestazioa prestatzen eta gaztetxean 13 urtetan Kukutza proiektuan parte hartu dugunontzat, izan zitekeen hunkigarrien izan zen. Gazteak, helduak eta txikiak horrelako ekimen aldarrikatzaile batekin gozatzen ikusteak, asko esaten du Kukutzaren eta defendatzen dutenen esentziaz. , Eraikitzearen, borrokatzearen, elkarbanatzearen eta erabakitzearen bizipoza, gozamena irudikatzen du.\nJakin badakigu jaso dugun babesa, gauzak ondo egiteagatik jaso dugula, arduraz, errespetu eta irudimennez lan egiteagatik. Baina argi daukagu ere bai Kukutza azken 15 urtetan parte hartu eta lagundu duten milaka lagunei esker dela egiazkoa. Horregatik, eskerrak ematen dizkiegu egunero Kukutzaren defentsan agertzen diren guztiei eta borrokatzera, lan egitera gonbidatzen ditugu, Errekalde, Bilboko eta munduko auzo guztiak gero eta hobeagoak izan daitezen eta elkarbanatzeko gaztetxe eder bat lortu dezaten.\nBestalde, hurrengo hilabetetan lanean jarraituko dugula esan nahi dugu, proiektu berriak sortzen, ekimen kultural gehiago antolatzen, gure 13. urteurrena ospatzen, Aste Nagusian parte hartzen urtero bezala, gure autogestioa eta Kukutzaren botaketari irtenbide bat bilatzeari utzi gabe.\nAzpimarratu nahi genuke uztailaren 23an antolatu dugun bertso bazkaria Arkaitz Estiballes-ekin eta egun berean KEPA JUNKERAK emango digun kontzertutxoa.\nEtiketak: errekalde, gaztetxeak, kukutza, manifestazioa, prentsa oharra\nApoyo de Kepa Junkera a KUKUTZA en el programa de la cadena SER "HOY POR HOY" a nivel estatal.\nKukutzatik ez dira pasako !!!


Grebalariak aske! Irailak 7 herri mobilizazioa Bilbon | LAB SINDIKATUA\nErrepresioa Grebalariak aske! Irailak 7 herri mobilizazioa Bilbon\nGrebalariak Aske! Plataformaren irakurketa\nEgun on! Orain dela 3 hilabete, Grebalariak Aske! plataforma aurkeztu genuen prentsaurreko baten bidez. Plataforma hori helburu argi eta zehatz batekin sortu zen: muntaia polizial bat salatzea eta datorren astean epaituko dituzten Bilboko 4 gazteren absoluzioa eskatzea. 2012ko martxoaren 29ko Greba Orokorrean oso istilu larriak gertatu ziren Bilboko epaitegiaren aurrean, manifestazio jendetsu bat handik pasatzean, eta istilu horietan parte hartu izana leporatzen diete 4 gazte horiei.\nHaietako 3 (Jon Telletxea, Urtzi Martinez eta Aitor Fernandez) irailaren 11n eta 12an epaituko dituzte. Laugarrena (Irantzu Yaldebere) beste auzibide batean epaituko dute, garai hartan adingabea zelako. Fiskalak 42 urtetik gorako espetxe zigorra eskatzen du Jon, Urtzi eta Aitorrentzat, 14 urte inguru bakoitzarentzat. Hasiera-hasieratik sinesmen osoz aldarrikatu dugu errugabeak direla, eta irmotasunez salatu dugu ez dagoela leporatzen zaizkien gertakarietan parte hartu izanaren inolako frogarik. Akusazioak daukan oinarri bakarra poliziak gertatutakoaren inguruan emandako bertsioa da.\nZergatik Urtzi, Jon, Aitor eta Irantzu? Deustuko Greba Asanbladako kideak direlako, eta beren auzoetan oso ezagunak direlako mugimendu sozialetan egiten duten lanagatik. Horrexegatik erabiltzen dituzte turko-buru gisa. Agerikoa da ez direla desordenak edo erasoak epaitzen ari, datorren asteko asteazkenean eta ostegunean epaitu nahi dutena beste eredu sozioekonomiko baten aldeko borroka eta konpromisoa da. Kolpe errepresibo honek bi helburu argi ditu: borroka sozialen kriminalizazioa eta sektorerik mobilizatuenen desaktibazioa.\nMaiatzean esan genuen eragile sozial, sindikal, kultural eta bestelakoen aldetik ahalik eta babesik handiena lortzen saiatuko ginela, eta jaso ditugun atxikimendu ugariak eta sostengu zabala eskertu nahi ditugu gaur. Euskal Herrian azken greba orokorrak deitu dituzten eragile sozial eta sindikal nagusiak biltzen dituen gunearen babesa ere jaso dugu.\nAtxikimendu ugari bildu ditugu puntu hauen inguruan: muntaia polizial honi amaiera ematea eta auzia artxibatzea edo auzipetuak absolbitzea; antolatzen diren mobilizazioetan parte hartzeko konpromisoa; bidegabekeria hau salatzea eta sozializatzea; eta auzipetuei babesa eta elkartasuna adieraztea. Orain ezin garenez gehiegi luzatu, jaso ditugun atxikimenduetako batzuk soilik aipatuko ditugu:\nESK, ELA, LAB, CNT, CGT-LKN BIZKAIA, EHNE, STEE-EILAS, HIRU, Elkartzen, Bilgune Feminista, M15M Bizkaia,\nBerri Otxoak, Ikasle Abertzaleak, SOS Arrazakeria, Askapena, Sare Antifaxista, Urtxintxa Eskola,\nRenta Básica Universal Taldea, Bizkaiko Emakumeen Asanblada, Ezker Gogoa, Asamblea Abierta en defensa de las prestaciones sociales, Argilan, Los Miércoles al Sol, Antikapitalistak Euskal Herria, Ekologistak Martxan, Askapena, AHT Gelditu! Elkarlana, Pentsionistak Martxan, Posada de los Abrazos, Mugarik Gabe.\n(www.grebalariakaske.wordpress.com blogean zerrenda osoa dago).\nEta, horiez gain, auzipetuen auzoetako auzo elkarte, kultur elkarte eta gazte elkarte ugari, hainbat herritako greba asanbladak, langabeen asanbladak, Bilboko konpartsa gehienak, bazterketa sozialaren aurkako taldeak, musika taldeak eta beste asko. Eskerrik asko guztioi!\nGrebalariak Aske plataformaren izenean, eta eragile horien guztien babesarekin, datorren larunbatean, irailak 7, 12:30etan Jesusen Bihotza plazatik abiatuko den mobilizazioan parte hartzeko deialdia egiten diegu herritar guztiei.\nIrailaren 11n eta 12an, epaiketa egingo den egunetan hain zuzen ere, kontzentrazioa egingo da Buenos Aires kaleko epaitegiaren aurrean, goizeko 9:30etatik aurrera.\nAzkenik, irailaren 11n, asteazkena, manifestazioa egingo da Deustun, arratsaldeko 19:30etan, San Pedro plazatik abiatuta, Grebalariak Aske plataformak eta auzipetuen auzoetako, hau da, Deustuko, Arangoitiko, Deustuko Erriberako eta Indautxuko hainbat taldek deituta.\nMobilizazio horietan parte hartzera animatzen zaituztegu. Ezin dugu onartu Urtzi, Jon eta Aitor 14 urterako kartzelara joatea. Muntaia polizial hau gelditu egin behar dugu. Lau auzipetuen absoluzioa eskatzen dugu. Eta oso argi daukagu borroka behar-beharrezkoa dela eredu ekonomiko eta sozial justu bat eraikitzeko. Eskerrik asko!


Gaur egun modu industrialean egiten dira aizkorak gure artean -hor ditugu, esaterako, BELLOTA etxekoak-, eta badira konponketa lanetan aritzen diren zenbait errementari ere. Baina bada aizkorak eskuz egiten jarraitzen duen artisau bat: JOSÉ\nGure gaurko artisauaren aitona Juan Antonio Jáuregui Aróstegui zen, "Beantetxe" ezizenekoa, 1896an Amezketako izen bereko baserrian jaio zen-eta. Ferratzaile eta errementaria izan zen. Amezketako Ugarte auzoko Ugarte-Aundi baserriko Ramona Iturberekin ezkondu zen, eta sei seme-alaba izan zituzten. 1966ko urtarrilaren 27an hil zen.\nFeliciana Jáuregui Iturbe (1920an jaioa).\nJosé (1922). Bera ere ferratzaile eta errementaria izan zen.\nJosé Cruz (1920).\nIsidro (1926-6/I/1959). Ezkongabe hil zen. Ferratzaile eta errementaria izan zen.\nEta gure artisauaren aita, Juan Cruz Jáuregui Iturbe, 1924an jaioa. Ferratzaile eta errementariak ziren bere senideak, eta aizkoragile bilakatuko zen gerora.\nJuan Cruz Jáuregui Iturbe, Azpeitiko Matxinbentako Izuela baserriko María Luisa Aramburu Oyarzábalekin (1928) ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten:\nJosé Ramón Jáuregui Aramburu (1957), gure gaurko ataleko artisaua. 1985ean Pilar Echezarretarekin ezkondu zen, eta bi seme-alaba izan zituzten: Mikel (1986) eta neska bat (1990).\nAntxon (1963). Irakaslea. Ezkondua, 2 alaba.\nAsunción (1966). Ezkondua, seme bat.\nJuan Antonio Jáuregui Aróstegui, "kojua" deitzen zioten artzain baten semea zen -egiaz ere herrena zen-eta-. Beantetxe baserrikoa zen artzain hau. Juan Antonio Amezketako Ola baserriko Sagastume familiaren eskutik hasi zen lanbidea ikasten. Hauek errota, ogidenda, zerrategia eta ferraketa eta errementaritza lanak egiteko tailer bat zeuzkaten. Eguneko 15 zentimo ordaintzen zizkioten, eta bertan ematen zioten jana ere. 1927an, bere familia Urnietara joan zenean bizitzera, José Zumalacárreguiren tailerrean hasi zen lanean, baina nagusiarekin izandako tirabira batzuren ondorioz, 1932an independizatzea erabaki zuen, eta hurbileko txabola batean ipini zuen bere potroa. Berarekin batera, bi ikasle jarri ziren lanean. Hauei, mantenuaz gain, diru apur bat ere ematen zien. Horietako batek, Vicente izeneko mutikoak, Ameriketara emigratu zuen gerora. Bi horiek izan ziren Juan Antoniok tailerrean hartu zituen kanpoko langile bakarrak, zeren bere semeak, 12 urte bete zituztenean, berarekin hasi ziren lanean.\nJosék lana utzi eta Isidro hil ondoren, Juan Cruz Jáuregui Iturbek bere kasa jarraitu zuen. Denborarekin, José Ramón Jáuregui Aramburu, bere semea, hasi zen tailerrean lan egiten. Hirugarren belaunaldia zen.\n1969an, herriko hilerriaren aldamenean zegoen egoitza bat eraberritu zuten, lanerako. Eta urte batzuk geroago, 1972an, Juan Cruzek herniako gaixotasun bat izan, eta erabaki bat hartu zuen: aizkorak egiten espezializatu, eta ferraketa lanak uztea. Horrela, Jáureguitarrek behin betiko utzi zituzten aita eta aitonarengandik ikasitako ferraketa lanak, eta aizkorak egiten jarraitu zuten.\nGaurko ataleko artisauak, José Ramón Jáuregui Aramburuk, maisutza profesionala ikasi zuen, eta denbora librea zeukan guztietan aitari tailerrean laguntzera joaten zen. Ikasketak amaitutakoan, eta soldaduska egin ondoren, bete-betean sartu zen tailerrean lanera. 20 urte zeuzkan orduan.\nJuan erretiratuta dago, eta gaur egun José Ramón semeak jarraitzen du tailerrean. Bitxikeria bezala, esan beharra dago honen 15 urteko semea, Mikel, laugarren belaunaldikoa, tailerrean aitari laguntzen aritzen dela.\nAizkoren erosleei dagokienez, lau multzo daudela esan daiteke:\nA.- Egurra mozten aritzen den baserritarra, nolabait esatearren landako profesionala izango litzatekeena. Honek badaki kalitatezko aizkora on bat erosten.\nB.- Txalet bat daukana, aizkora tximiniarako egurra mozteko behar duena. Hau landako "zaletua" izango litzateke. Aizkora erabilgarri bat erosten du, kalitateari nahiz formari gehiegi erreparatu gabe.\nC.- Txapelketa nagusietakoa. Gisa honetako oso bezero gutxi izaten dituzte Jáureguitarrek.\nD.- Harakin eta hiltegietakoa. Jáureguitarrak dira altzairu herdoilgaitz eta polietilenozko kirtenezko aizkorak egiten dituzten bakarrak, osasun arauek exijitzen duten moduan, debekatuta baitago zurezko kirtenekin egitea.\nJáureguitarrek Gipuzkoan eta inguruko probintzietan saltzen dituzte aizkora gehien: Araban, Nafarroan, Bizkaian, Santanderren, Asturiasen... Bada aizkora hauen kalitatea ezagutzen duela-eta, penintsulako edozein muturretik iristen den jendea ere, batez ere txapelketetarako aizkorak erosteko. Biltegizain batzuek loteka erosten dizkiote aizkora txikiak, gero Espainia guztian barna saltzeko. Frantzian ere asko saltzen dituzte.\nAipaturikoez gain, badira beste aizkora mota batzuk ere; esate baterako, aho handia daukaten aizkora bereziak, edota gaztainak erretzeko danbolin eder batzuk, non zuloak banan-banan eginak daudenez, gaztainak egin bitartean errazago mugitu ahal izateko bizar batzuk dauzkaten.