90 herritar baino gehiago Euskaraldiko tailerretan - Soraluze - Plaentxia.eus\n90 herritar baino gehiago Euskaraldiko tailerretan\nEgoitz Unamuno 2018-11-15 09:39\nIa ehun plazentziatarrek eman dute izena atzo hasi eta aste osoan zehar eskainiko diren prestakuntza-tailerretan parte hartzeko. Antolatzaileak oso pozik daude herritarrek beren burua prestatzeko erakutsi duten asmoa dela-eta.\nBederatzi egun falta dira Euskaraldia hasteko eta, dagoeneko, 380 plazentziatar daude izena emanda. Baina izena eman duten pertsona kopuruak baino gehiago, antolatzaileak bereziki poztu ditu prestakuntza-tailerrek izan duten harrerak. Izan ere, 90 herritar baino gehiagok eman dute izena tailerretan, eta horrek aukera emango du ariketa eraginkortasun handiagoz egiteko.\nAtzo egin zuten lehen prestakuntza-tailerra Euskaraldiko lokalean, Ahobizi rolari zegokiona. Bertan, hogeiren bat herritarrek parte hartu zuten eta elkarrekin, azaroaren 23an hasiko den ariketa behar bezala egiteko oinarri landu zituzten, teorikoak zein praktikoak. Estres linguistikoa eta asertibitatea moduko kontzeptuak aztertzeaz gainera, balizko egoerak antzeztu zituzten eta egoera horietan erabilgarri suerta daitezkeen jokabideak identifikatu; esaterako, elkarrizketa elebidunak mantentzeko gaitasuna.\nOraindik ere badago aukera tailerretan izena emateko. Ondorengoa da egutegia:\nAzaroak 15, eguena: 11:00-12:30 eta 18:30-20:00 (Euskaraldiko lokalean).\nAzaroak 17, zapatua: 11:00-12:30 (Herriko Antzokian)\nAzaroak 18, domeka: 11:00-12:30 (Herriko Antzokian)\nAzaroak 16, barikua: 09:30-11:00 eta 18:30-20:00 (Euskaraldiko lokalean).\nAzaroak 17, zapatua: 11:00-12:30 (Etxaburuetako Elkartegian)\nAzaroak 18: 11:00-12:30 (Etxaburuetako Elkartegian)\nTailerretan parte hartzeko, aurrez izena eman behar da: soraluze@euskaraldia.eus helbidera idatzita, 688 613 698 telefonora deituta edo zuzenean Euskaraldiko lokalera joanda. Zaintza zerbitzua ere eskainiko dute, parte hartzeileek hala eskatuz gero.\nAhobizi eta belarriprest txapak heldu dira herrira eta tailerretan parte hartzen dutenek zuzenean jasoko dituzte. Gainerakoek, domekan Euskaraldiko lokalean jaso ahalko dituzte 12:00-14:00 bitartean edo datorren astean ondorengo leku eta ordutegietan: goizez, Udaletxeko harreran 09:00etatik 14:00etara bitartean; edo, arratsaldez, Euskaraldiko lokalean, 14:30-20:30era bitartean.\nAntolatzaileek gogorarazi dute txapa azaroaren 22rako -datorren asteko egunerako- eskuratu behar dela, Euskaraldia hasten den egunean, azaroaren 23an -ez aurretik!-, paparrean jantzita ateratzeko.


Aldundiak Bizkaiko egoitzen erabiltzaileen irtenaldiak arautu ditu, zentroetako dinamiketan sartzeko - Área de prensa - Bizkaia.eus\n2020(e)ko irailaren 23(a) 14:00\nEgoitzetan bizi diren pertsonen irtenaldiak pasealdi terapeutikoak izango dira batik bat; egoitzen inguruko zabalguneetan egingo dituzte, ahaide edo hurkoren bat lagun dutela. Egoitzetara bisitan doazenak bakarrik joan beharko dira, hau da, egoitzan dagoen pertsona bakoitzak bisitari bat bakarrik eduki dezake, eta astean birritan gehienez; gainera, bisitak ordubete iraungo du gehienez, eta babes-neurriak zorrotz bete beharko dira. Egoitzara bertaratzeaz gainera, baliabide telematikoak ere erabil daitezke. Ahal dela, irtenaldietako laguna eta bisitaria kanpoko pertsona bera izan beharko da, baina salbuespenak egin ahal izango dira.\nBizkaiko Foru Aldundiak foru agindu bat eman du mendekotasunean dauden pertsonen eta desgaitasuna duten pertsonen egoitza-zentroetan bizi direnen irtenaldiak eta beren senideen eta hurkoen bisitak arautzeko. Bihar (osteguna) ipiniko da indarrean.\nAldundiak uste du bisitak ezinbestekoak direla egoitzetan bizi diren pertsonen ongizate emozionalerako. Gainera, orain arte bildutako ebidentzia zientifikoaren arabera eta eguneratutako epidemia-zaintzako protokoloak aintzat hartuta, bisitak jasotzeaz gainera irtenaldiak egin behar dira, batez ere pasealdi terapeutikoak; izan ere, irtenaldien bitartez asko murrizten da egoitza barruan egon beharrak sortzen duen eragin kaltegarria, eta, gainera, egoitza-erabiltzaileen osasuna zaintzen eta hobetzen da. Horregatik, foru agindu honek irtenaldiak eta bisitak arautzen ditu, uste baita ezinbestekoak direla egoitzetan bizi diren pertsonen osasun fisikorako eta emozionalerako; jakina, kontuan eduki dira Covid-19aren hedapena eragozteko ezarritako murrizketak, eta osasuna bermatzeko neurriak eta kontrol-neurri zorrotzak ezartzen dira.\nHain zuzen ere, egoitzetan bizi direnen irtenaldiak pasealdi terapeutikoak izango dira batez ere, eta egoitzen inguruko zabalguneetan egingo dituzte, ahaide edo hurkoren bat lagun dutela. Ahal dela, irtenaldietako laguna eta bisitaria kanpoko pertsona bera izan beharko da, baina salbuespenak egin ahal izango dira. Zorrotz bete beharko dira higiene-neurriak, norbera babesteko neurriak eta urruntasun-arauak; egoitzako langileek neurri horiek guztiak betearaziko dituzte.\nBisitak direla eta, Bizkaiko egoitza-zentroetan pertsona bat bakarrik joan daiteke bisitan. Bisitaren iraunaldi osoan zorrotz bete behar dira prebentzio eta higiene neurriak, ordutegiak aldez aurretik ezartzen dira, eta bisita bakoitzak ordubete iraun dezake gehienez. Astean bi bisita jaso daitezke gehienez, eta bisitaria beti pertsona bera izan behar da, ahal dela. Bisitez gainera beste sistema batzuk ere erabil daitezke harremanak mantentzeko: bideo-deiak edo bideokonferentziak.\nNolanahi ere, egoitzan bizi diren pertsonen inguruabarrak eta osasun-alarma deklaratu aurreko loturak eta dinamika kontuan izanik, zentroak baimena eman ahal izango du astean bisita gehiago jasotzeko edo irtenaldi gehiago egiteko, bai eta bisitaria edo paseo-laguna beti bera ez izateko ere.\nArau hauek ez dira aplikatuko bizitzaren amaiera egoeretan; izan ere, horrelako kasuetan ahaideei aukera eman behar zaie egoitzan dagoen pertsonari agur esateko.\nEgoitza-zentro bakoitzak irtenaldiak eta bisitak egiteko protokolo zehatza prestatuko du, egoitzaren egitura eta ezaugarri bereziak kontuan hartuz; gainera, protokoloan neurri egokiak ezarri behar dira bisitariek eta egoitzan bizi direnek Covid-19a elkarri ez kutsatzeko. Protokoloa zentroko diziplina anitzeko lantaldeak onetsi beharko da eta gero Gizarte Ekintza Saileko Ikuskapen eta Kontrol Zerbitzuaren esku egongo da.\nBizkaiko Foru Aldundiak ezarritako neurriak lurraldeko egoitza-zentro guztietan aplikatu behar dira. Nolanahi ere, arau orokor honek salbuespenak eduki ditzake (aldi baterako eta prebentzioa aintzat hartuta) zentro bakoitza dagoen udalerriko egoera epidemiologikoaren arabera.


Bertso saioa | Page 9 | Angula Berria\nOstegunean azaroko Kabigorriko bertso gaua\nAzaroaren 5ean izango da hurrengo Kabigorriko bertso gaua, hileko lehen ostegunarekin batera, ohitura den moduan.\nHonako honetan, Miren Artetxe hendaiarrak, Aimar Karrika auriztarrak, Maider Arregi oñatiarrak eta Iñigo Ugarte irundarrak kantatuko dute, Zuhaitz Olazabal irundarraren esanetara.\nGehiago irakurriOstegunean azaroko Kabigorriko bertso gaua -ri buruz\nsugorri argitaratua 6 / Urr / 2015\nHemen dira Kabigorriko ostegunetako bertso gauak. Urriaren 8an izango da lehen saioa, arratsaldeko 19:30etatik aurrera, eta aurreko bi ikasturtetan bezalaxe, hala izango da datorren urteko ekainera bitarte ere; ilabeteko lehen ostegunetan (salbuespenak salbuespen), 19:30etatik aurrera, Kabigorri Bidasoaldeko Ateneoan.\nGehiago irakurriKabigorriko ostegunetako bertso gauak 2015-2016, Urriaren 8tik aurrera -ri buruz\nZKA argitaratua 28 / Ira / 2015\nOstirala, Urria 9, 2015 - 21:00 -tik Larunbata, Urria 10, 2015 - 20:55 -ra\nGehiago irakurriBertso-sex gaua Lakaxitan -ri buruz\nBertso Saioa Kabigorri- XIX\nOsteguna, Urria 8, 2015 - 19:30\nHirugarren denboraldiko lehendabiziko saioa, Irunabarren eskutik.\nGai-jartzaile: Abel Zabala\nGehiago irakurriBertso Saioa Kabigorri- XIX -ri buruz\nLarunbatean Irungo Bertso Eskolen IV. Eguna\nLarunbata, Ekaina 13, 2015 - 17:00 -tik Igandea, Ekaina 14, 2015 - 16:55 -ra\nMeaka auzoko Ola sagardotegia\nIrunabar.- Laugarren urtez jarraian Irunabarrek, Irungo Bertsoaren Bilguneak, Irungo Bertso Eskolen Eguna antolatuko du, amaitzear den ikasturteari behar bezala agur esan eta datorrenari begira jartzeko.\nGehiago irakurriLarunbatean Irungo Bertso Eskolen IV. Eguna -ri buruz\nEkainaren 4an ikasturteko azken bertso gaua Kabigorrin\nsugorri argitaratua 1 / Eka / 2015\nOsteguna, Ekaina 4, 2015 - 19:30\nIrunabar.- Ekainaren 4erako dago deituta 2014-2015 ikasturteko azken bertso gaua, 19:30etan Irungo Kabigorrin, Bidasoaldeko Ateneoan. Manu Goiogana irundarra Lesakatik helduko diren Manolo Arozena, Juan Mari Lopez eta Joxe Juan Zubieta “Etxabe”rekin ariko da eta, era berean, guztiek egin beharko dute bertsotan Oihana Aranburu hondarribiarraren aginduetara, berak jarriko baititu gaiak, eta berak saioa aurkeztuko.\nGehiago irakurriEkainaren 4an ikasturteko azken bertso gaua Kabigorrin -ri buruz\nMaiatzaren 7an, Kabigorriko hurrengo bertso gaua\nsugorri argitaratua 4 / Mai / 2015\nOsteguna, Maiatza 7, 2015 - 19:30\nUrtea nahi baino bizkorrago joan den honetan, ikasturteko azken aurreko saioarekin topo egin dugu. Maiatzaren 7an, arratsaldeko 19:30etatik aurrera, Saioa Alkaiza iruindarra, Miren Artetxe hendaiarra, Nahikari Gabilondo zarauztarra eta Egoitz Zelaia hendaiarra ariko dira bertsotan.\nGehiago irakurriMaiatzaren 7an, Kabigorriko hurrengo bertso gaua -ri buruz


Hizkuntzalaritza ikastaroa UEUn - FiloBlogiaFiloBlogia\n← Unibertsitateen sailkapena\nIkerkuntza publikoaren bide pribatuen kontra →\nHizkuntzalaritza ikastaroa UEUn\nData: 2005(e)ko maiatzak 6 Egilea: Ricardo Gómez\nUdako Euskal Unibertsitateak Hizkuntzalaritzari buruzko ikastaro bat antolatu du aurten, Aritz Irurtzunen ardurapean: “Giza hizkuntzaren natura”. Ikastaroa Biarritzen izango da, uztailaren 4tik 8ra. Hona haren aukezpena:\nHelburua giza hizkuntzaren azterketa zientifikoaren aurkezpen bat egitea da eta horrekin batera, azken urteotan hizkuntzalaritzaren zenbait arlotan egin eta egiten ari diren urrats nagusiak aurkeztea. Horrela bada, ikastaro honetan sarrera edo oinarrizko ikasgaiekin batera, ikasgai espezifikoak ere izango ditugu non arlo batzuetako adituek azken urteotako gai konkretu batzuen ikerketaren berri emango duten. Ikastaroak osotasuna eta egungo hizkuntzalaritzaren orotariko ikuspegia izan dezan, hizkuntzaren alderdi nagusiak jorratuko ditugu (sintaxia, semantika, fonologia, psikolinguistika…), Gramatika Unibertsalaren hipotesia aztertuz eta euskararen berezitasunak azpimarratuz. Ikastaro hauekin batera, azken urteotan hizkuntzalaritzaren arloan puri-purian dagoen giza hizkuntzaren eboluzioaren eztabaida ere aurkeztuko da; hau da, nola izan daitekeen gizakiok beste animaliengandik banatzen gaituen gaitasun nagusi honen agerrera, zerk ahalbidetu zuen eta nola gertatu zatekeen.\nIrakasle hauek parte hartuko dute: Beatriz Fernandez eta Pablo Albizu (EHU), Mikel Santesteban (UB), Urtzi Etxeberria (EHU), Aritz Irurtzun (EHU) eta Rikardo Etxepare (IKER-CNRS)\nUEUren webguneak ez du oraindik ikastaro bakoitzari buruzko informazio xeherik, baina laster jarriko dutela iragarri dute.\nEguneratzea (maiatzak 12, 15:10): Patxi Gaztelumendiren iruzkinari esker jakin dut UEUk webgune berezia jarri duela udako ikastaroetarako (eskerrik asko, Patxi). Hortaz, “Giza hizkuntzaren natura” ikastaroari buruzko informazio xehea bertan aurkitu ahal da, baita diptiko monografikoa jaitsi ere.\nKategoria: Bloggerrekoak, Hizkuntzalaritza, Unibertsitatea/Irakaskuntza. Gorde lotura.\n2 erantzun Hizkuntzalaritza ikastaroa UEUn-ri\n2005(e)ko abenduak 6 13:27\nZuk aipatzen duzun ikastaro horrek, badu gunetxo bat Interneten. Izan be, aspaldi honetan ikastaroetako propio gune berri bat sortu du UEUk. ikastaroak.ueu.org horretan topatuko dituzu argitasun guztiak. Hizkuntzalaritza: http://ikastaroak.ueu.org/ikastaro_info2.php?ikastaroa_id=3Udan ikasteko aukera dago asko dago, egia esan.\n2005(e)ko abenduak 6 15:13\nEskerrik asko, Patxi. Banekien lehenago edo geroago informazio hori eskegiko zutela, baina UEUren webgune nagusian ez nuen inon ere halako loturarik aurkitzen (oraindik ere ez dut aurkitu; zure iruzkinagatik ez balitz…).Ikusi ahal duzunez, mezua eguneratu dut.Laster arte,


Kontabilitateko idazpenak zergapekoaren euskarri informatikoko kontabilitate-sistemaren bidez ematea - Bizkaia.eus\nKontabilitateko idazpenak zergapekoaren euskarri informatikoko kontabilitate-sistemaren bidez ematea.\nKontabilitatea egoitza elektronikoaren bidez eramatera behartuta dauden establezimenduen titularrek euskarri informatikoko barruko kontabilitate-sistema propioa badute, sistema horretan erregistratutako idazpenen bidez eman ditzakete idazpen horiek?\nBai, euskarri informatikoko beren kontabilitate-sistema sistemaren bidez eraman ahal izango dute kontabilitatea, eta sistema hori erabili ahal dute kontabilitateko idazpenak elektronikoki emateko, betiere zerga berezien xede diren produktuei eta, hala badagokio, produktu horiek lortzeko beharrezkoak diren lehengaiei dagozkien mugimenduak, prozesuak eta izakinak erregistratzen badituzte sistema horretan.\nKasu honetan, Zerga Berezien Erregelamenduaren 50. artikuluan ezarritako zerga berezien xede diren produktuen kontabilitatea elektronikoki eman diren kontabilitateko idazpenek osatuko dute.\nBizkaiko Foru Aldundiko Ogasun eta Finantza Sailari kontabilitateko idazpenak emateko nahitaezkoa den euskarri informatikoko barruko kontabilitate bat izan behar dut?\nEstablezimenduan kontabilitatea eramateko eta kontabilitateko idazpenak emateko euskarri informatikoko kontabilitate-sistema bat erabiltzea aukerakoa da.\nEstablezimenduaren titularrak euskarri informatikoko kontabilitate-sistema hori badu, haren bidez eman ahal izango ditu kontabilitateko idazpenak.\nEz badu aukera hori baliatzen, zuzenean Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoan eman beharko ditu kontabilitateko idazpenak.\nZer abantaila ditu zerga berezien xede diren produktuen kontabilitatea euskarri informatikoko barruko kontabilitate-sistema baten bidez eramateak?\nKontabilitatea euskarri informatikoko barruko kontabilitate-sistema baten bidez eramatea aukeratzen bada, kontabilitateko idazpenak Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoren bidez emateko epea luzeagoa da:\nAukera hori egin ez duten establezimenduek zuzenean egoitza elektronikoaren bidez eraman beharko dute kontabilitatea, eta idazpenari dagokion mugimendua, eragiketa edo prozesua gertatu eta hurrengo 24 orduen barruan eman beharko dituzte kontabilitateko idazpenak.\nEuskarri informatikoko kontabilitate-sistema bat izanda, kontabilitatea eramateko eta idazpenak emateko sistema hori erabiltzea aukeratu duten establezimenduek idazpenari dagokion mugimendua, eragiketa edo prozesua gertatu eta hurrengo 24 orduen barruan erregistratu beharko dute idazpena sistema horretan, eta 5 egun balioduneko epea izango dute idazpena emateko. (2020an, epe hori 8 egunekoa izango da)\nZer baldintza eskatzen du Bizkaiko Foru Aldundiko Ogasun eta Finantza Sailak barruko kontabilitate-sistemarako?\nEstablezimenduaren barruko kontabilitate-sistemak euskarri informatikoa izan behar du, eta establezimenduan egindako mugimendu, eragiketa edo prozesu guztiak erregistratzeko aukera eman behar du. Halaber, sistema horretatik abiatuta, kontabilitateko idazpen idazpenak Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoaren bidez ematea ahalbidetu behar du.\nEstablezimenduan euskarri informatikoko kontabilitate-sistema izatea aukerakoa da; ez du formatu jakin bat izan behar eta ez du baimenik behar.\nBarruko kontabilitate-sistema Administrazioaren eskura egon behar da?\nEuskarri informatikoko kontabilitate-sistema bat izanda, kontabilitatea eramateko eta idazpenak emateko sistema hori erabiltzea aukeratu duten establezimenduek Administrazioaren (zerga berezien arloko ikuskapen-zerbitzuak edo kontu-hartzailetza zerbitzuak) eskura izan behar dute euskarri informatikoko kontabilitate-sistema hori, establezimenduan bertan.\nEuskarri informatikoko kontabilitate-sistema bat izan eta idazpenak haren bidez emanez gero, zein da kontabilitateko informazio balioduna, erregistratutakoa ala emandakoa?\nOro har, Zerga Berezien Erregelamenduaren 50. artikuluan ezarritako betebeharrak direla eta, kontabilitate balioduna Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoaren bidez emandako kontabilitateko idazpenek osatuko dute.\nHala ere, epe barruan emateko dauden mugimendu, eragiketa eta prozesuetarako baino ez, Zerga Berezien Erregelamenduaren 50. artikuluan ezarritako betebeharrak direla eta, euskarri informatikoko kontabilitate-sistema horretan erregistratutako kontabilitateko idazpenek osatuko dute kontabilitate balioduna.\nNola eta noiz aukeratu ahal da idazpenak establezimenduaren euskarri informatikoko kontabilitate-sistemaren bidez ematea?\nKontabilitatea egiteko eta kontabilitateko idazpenak emateko, establezimenduaren euskarri informatikoko kontabilitate-sistema erabili ahal izateko, aukera hori egin beharko da, elektronikoki, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoaren bidez.\nBehin-behinean, eskabide bat aurkeztu beharko da, Zerga Berezien eta Ingurumen Zergen Atalari zuzenduta, Bizkaibai –Bizkaiko Foru Aldundiaren bulego birtualaren bidez.\nAukera hori ondorioak izango dituen urte naturala hasi baino lehen egin beharko da.\nEz badut aukeratzen kontabilitatea eramateko eta idazpenak emateko euskarri informatikoko barruko kontabilitate-sistema erabiltzea, nola egin behar dut zerga berezien kontabilitatea?\nKontabilitatea eramateko eta idazpenak emateko euskarri informatikoko barruko kontabilitate-sistema erabiltzeko hautua egiten ez baduzu, kontabilitateko idazpenak zuzenean eman beharko dituzu Tributu Agentziaren egoitza elektronikoan, idazpenari dagokion mugimendua, eragiketa edo prozesua gertatu eta hurrengo 24 orduen barruan.\nIdazpenak establezimenduaren euskarri informatikoko kontabilitate-sistemaren bidez emateko hautua berritu egin behar dut?\nIdazpenak establezimenduaren euskarri informatikoko kontabilitate-sistemaren bidez emateko hautua eginda, uko egin ahal diot hautu horri eta kontabilitatea zuzenean eraman Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoren bidez?\nUko egitea Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoaren bidez bideratu beharko da.


Gure herria hobeto ezagutzeko liburua by ataunirakasleak - issuu\nGure herria hobeto ezagutzeko\nHERRIAREN SORRERA HERRIAREN DESKRIBAPENA FESTAK PERTSONAI EZAGUNAK MONUMENTU ETA ERAIKIN BEREZIAK\nATAUNGO HERRIAREN SORRERA Ataun izena du gure herriak. Ataka hitzetik dator eta izenak dioen bezala, ate edo pasabide denez, erromatarrak ibili ziren pasabidean eta garaiko txanponak aurkitu dira. Ataun izena jarri aurretik Athavit eta Athagun izenak omen zituen . Jentilbaratzako gazteluaren hondakinak eta bertan topatutako urrezko eraztunak Erdi Arora garamatza. Lazkauko jaunarekin izan zuten ataudarrek borroka eta eztabaida ugari urte askotan. Batetik, apaiz erdaldunak izendatzen zituelako,\nbestetik ataundarren uzta eta emaitzarik gehienak berak eramaten zituelako, eta azkenik, San Martingo eliza erakitzean bere armarri jarri nahi izan zuelako. Ataundarrek ez zuten etsi eta 1 584ko ekainaren 15ean Ataungo herriaren armarria ezarri zen San Martingo elizako horman. Eta 1.616. urtean izendatu zuten Ataun Herri .\nHERRIAREN DESKRIBAPENA Ataun, Gipuzkoaren hegoaldean dago kokatuta, Goierri bailaran. Nafarroarekin muga egiten du. Hiru auzo nagusi daude: San Martin, San Gregorio eta Aia. Baina badira auzo txikiagoak ere:Arrondo, Lauztierreka, Ergoiena, Astigarraga, Arinberriaga, Arratekale, Ugalde-karrika, Aitzarte, Artzaterreka, Murkondo, Otadi-zeharra, Suki zeharraâ€Ś Agauntza errekak zeharkatzen du herria. Gipuzkoako herririk luzeena da, 14km ditu. 1.700 biztanle inguru ditu.\nFESTAK San Isidro eguna: maiatzaren 15ean, baserritarren eguna ospatzen da, eta urtero auzoz aldatzen da. San Martingo festak: San Martinen ospatzen dira azaroaren 11n. Jentilen etorrera: festaren aurreko aste bukaeran. Mondeju lehiaketa: azaroan, festetan ospatzen da. Gaztina Jana: Ataungo eskolan ospatzen da azaroak 24ean. Korrikaldia: Ataunen ospatzen da urriaren 25ean. San Gregorioko festak: irailaren hasieran ospatzen dira.\nAian uztailaren 2an Santixal festak ospatzen dira.\nUrrestarazu anaiak:Joxe eta Jacinto Ataunen jaio ziren. Txirrindulari profesionalak izan ziren. Majestik taldean korritu zuten.\nJon Ander Albisu:Ataunen jaio zen 1990ean. Asegarce enpresako atzelaria da.\nDioni Galparsoro: 1978Ko abuztuaren 13an Ataunen jaio zen. Profesional bezala 2003 Euskaltel-Euskadin hasi zen korritzen.\nJoxe Arratibel,idazlea eta ipuin kontalaria: Ataungo Sariarte baserrian jaio zen 1923 an. Joan Arin: Ataungo Telazpi baserrian jaio zen.Lehenengo Ataungo mapa berak egin zuen eskuz, liburu asko idatzi zituen Ataungo historia eta ohiturei buruzkoak . Miguel Imaz: Ataunen jaio zen. Donostiako eraikuntzarik garrantzitsuenak berak sortutakoak dira. Joxemiel Barandiaran: Antropologoa eta etnologoa.1889ko aben duaren 31n Perunezarre baserrian eta 1991 ko abenduaren 21ean Sara etxean hil zen 102 urte egiteko hamar egunen faltan.\nATAUNGO MONUMENTU ETA ERAIKIN BEREZIAK\nZUBIKOETA JAUREGIA Gabriel kapitainak egindakoa.\nSan Martingo elizako koruan dago kokatua organoa. Gipuzkoako zaharren eta ederrenetakotzat jota dago. SAN MARTINGO ELIZA (XVI-XVII)\nAzkeneko erromesak 1964.urte aldean iritsi ziren. Etxea bota zutenean Santiagoko irudia etxe berriko fatxadan jarri zuten.\nXVII. mendekoa da.\nGarai baten gaztelu izandakoaren aztarnak daude. XI.mendetik XIV.era bitartean garrantzi handiko lekua izan zen, batez ere, Nafarroa eta Gaztela arteko gatazkan.\nJoxemielen jaiotetxea da.\nSARA XX. mendekoa da. Joxemiel\nBarandiaran bizi izan zen etxea.\nJOXEMIEL BARANDIARAN MUSEOA ETA LARRUNTZA ERROTA\nZELABEAR DORRETXEA: Lazkaoko jaunaren dorreetxetako bat.\nSAN GREGORIOKO ELIZA\nAIAKO SANTA ISABEL ELIZA\nIzan zen mendeetan zehar NafarroaGipuzkoaren arteko hartuemanetarako bide nagusia.Santiagobidea ere bertatik zen.\nEGILEAK AIERBE URDANGARIN, EKAITZ AIZPURUA BARRIOLA, OINATZ ANZA AUZMENDI, JUNE ARELLANO MINTEGI, Iﾃ選GO ARRUABARRENA ARRESE, GOIURI CONTRERAS GOIKOETXEA, NIKOLAS DORRONSORO DORRONSORO, ENERITZ DORRONSORO DORRONSORO, UXUE ERAUSKIN ORTUN, MARKEL ESKISABEL ARANBURU, IRANTZU ETXEBERRIA GANZARAIN, XIKER EZKURDIA ESKISABEL, ANER GARCIA-FALCES SANCHEZ, EKHI KEREJETA ZABALA, MARTIN LANDA IMAZ, ARATZ MARTIN PRIETO, ANER MIELGO DIEGO, JULEN MUXIKA MUNDUATE, SUSTRAI PEREZ AUZMENDI, NAROA SANTAMARIA GALPARSORO, ALICIA SUKIA IMAZ, ZUHATZ SUKIA MOREA, AMETS ZABALETA IRASTORZA, JOANE\nGure herria hobeto ezagutzeko liburua\nLH 2ko ikasleak gure herria hobeto ezagutzeko asmotan, 5 lantaldetan banatu ginen eta lanari ekin genion. Lehenengo, etxetik informazioa eka...


By areago Az, 2014/10/15 - 02:52 baratzezaintza 0 Iruzkinas\nBy areago Az, 2014/10/15 - 02:06 lorezaintza eta paisajismoa 0 Iruzkinas\nBy areago Az, 2014/10/15 - 01:59 lorezaintza eta paisajismoa 0 Iruzkinas\nBy areago Az, 2014/10/15 - 01:57 lorezaintza eta paisajismoa 0 Iruzkinas\nBy areago Az, 2014/10/15 - 01:54 baratzezaintza 0 Iruzkinas\nGune hau , guztiontzat baliogarri izango den topagunea bilakatu nahi dugu. Aldi berean, lorezaintza, paisajismo , lorategien diseinua nahiz baratzezaintza arloen jendarteratzea lortu nahi da. Gure asmoa guztiontzat baliagarri izango litzatekeen tresna sortzeaz gain, etorkizunean bertan elkar topatzea litzateke.\nAtal honi hasiera emateko, aste bukaera honetan Azpeitian egindako “Azoka Herritik” komentatuko dugu zeren Kimu batek ere izan zuen bere txokoa.\nFitoarazketan uretako landareek hartzen dute parte, prozesu biologiko eta fisiko-kimikoen bidez hondakin-uretan dauden elementu kutsagarriak murriztu edota desagertaraziz.\nGehiago irakurriFitoarazketa -ri buruz


erabili.eus/ Aizkolariak eta zizelkariak\nHemen zaude: Sarrera » Sare-aldizkariak » Iritzi-muinetik » Aizkolariak eta zizelkariak\n2007-10-30 / 07:00 / Jean-Louis Davant BESTELAKOAK\nJean-Louis Davant izan zen Andoni Sagarna Izagirre Euskaltzaindian sartzeko hitzaldiari erantzuna emateaz arduratu zen euskaltzaina. Hona hemen bere hitzaldia osorik.\nDonostia ezin izan da leku txarra jaiotzeko, eta zu Andoni hemen jaio zinen 1947an. Ezkontzeko ere nolaz daiteke toki desegokia, baina zu ez zinen hemen ezkondu, emaztegaiak eta biek lagun gehiegi zenutelako Donostian. Ni ere ez nintzen hemen egin, haatik eztei ondoko txangoa bai hiri exotiko honetan pasa genuen, exotiko diot ironiarik gabe, guretzat hala baitzen, eta geroztik Donostiari atxikimendu berezia diogu emazteak eta biok (1). Niretzat Donostia Euskal Herriko Rio de Janeiro da, tontor berdez eta talaia goraz inguratuak diren ondartza bikainez, baita Urguleko Jesukristoren estatua erraldoiaz. Brasilgo Rio de Janeiron ez naiz behinere izan, salbu argazkiz eta irudimenez. Badut beldurra ez naizela behinere joanen. Baina funtsean horrela hobeki da, beti pentsatuko baitut Rio de Janeiro hau bestea baino politagoa dela, txikiago delako, eta niretzat goxoagoa ere bada, beroa ez baitut ongi jasaten. Erregeek zerbaiten gatik udako hiriburu egin zuten.\nBaina gaur, Andoni, zu zaitugu hemen errege, gorte ona daukazu inguruan, eta euskara denon erregiña. Segurki Usurbilen bizi zara, baina Usurbildarrak ezin dira kexatu: gipuzkoar asko bezala, gutienetik Realzaleak izango dira nahi gabe guzien gainetik, urtalde hobe batzuen esperantza bihotzean, eta gaur aita-amen etxera hurbiltzea barkatuko dizue noski. Eibarzaleek aldiz niri barka diezadatela behingo.\nZuk bederen, tanto bat ederra markatzen duzu gaur, gol bat esaten omen da. Ez zara honen bila ibili, baina hartze zenuen, zor zitzaizun. Horren lekuko naiz, hainbeste urtez elkarlanean ikusirik egun oso bat edo bi hilabetero, Hiztegi Batuko Lantaldean, UZEIko egoitzan. Halere harritu nau zure curriculumak, berriki eskuratu dudalarik, zure lan ezberdinen zerrenda hain da inpresionagarria: irakasle, ikertzaile, antolatzaile, arduradun lanak batetik, idazlanen joria bestetik, artikulu asko, mintzaldi franko eta sei liburu.\nEuskaraz idazteko, ausardia behar da. Nork irakurtzen gaitu? Non ez dugun izen bikaina, hala nola Bernardo Atxaga, Itxaro Borda, Joseba Sarrionandia, Ander Lertxundi, eta norbait ahanzten duta? Zuk lehen liburua 1970ean agertu zenuen: Soziologiaren historia. Zer kopeta! Orain asko gara, baina plomuzko urte haietan, euskaraz nork idazten zuen? Santu batzuek, dozena bat gizon testimonial, apostolu eta profeta bakartik. Zu mutiko normal eta formala izanki oraiko itxuren arabera, hogeita hiru urteetan idazle agertu zinen, eta nondik hasi? Soziologiaren historiatik!\nZailagorik ezin aurkituz duda gabe... Olerkitik hasi bazine bederen, beste guziak bezala. Baina ez, inork ezagutzen ez zuen alor batetik, «soziologia» hitz bitxi hori erabiliz... Eta gero beste hiru liburu araberan, edo zubereraz diogun bezala "sordei" eta "pisago": Energia (1978), Teknologia elektrikoa (1982), Ordenadoreentzako sistema eragileak (1987). Beste bi haatik "paxableagoak", lankidetzan: Hizkuntza minorizatuen soziologia (1987), eta Euskara-irakasleen eskuliburua (1989). Hizkuntzari lotuak daudenez, bi horiek barkatuko zaizkizu.\nHalere, hori ote da euskaltzain izan beharra den idazle baten planta? Ez ote zenuen pentsatzen ahal noizbait Euskaltzaindian sartu beharko zenuela? Olerkitik hasiz, zergatik ez zinen beste guziak bezala teologian edo/eta literatura serioan sartu? Edo politikagintzan?\nHaatik aipatu berri dudan zure dozierak erakusten dit ez zarela bakarrik goi-mailako industri ingeniaria, elektrizitatean eta elektronikan espezializatua (1971). Letretako doktorego bat ere baduzu (1988), eta hona Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan arrakastarekin aurkeztu zenuen tesiaren izenburua : "Algunos aspectos de la modernización de léxico en diversas lenguas". Erdiz erdi gure gaian gaude hor. Gainera frantsesez badakizu, "s'il vous plaît"! Hemen gaur oso arraroa. Asko balio du hiztegi batua egin behar delarik mugaren bi aldeetako.\nBestalde hiztegigintza horretan, ezin gara sail tradizionaletara mugatu. Teologian aspaldidanik hiztegi aberatsa dugu, eta literaturan ere zenbaitek uste baino hobea. Haatik euskaldunek ez dugu denbora gehiegi otoitzean pasatzen, ez eta olerkian. Politikaz ere gero eta gutiago axolatzen gara, agian ez dakigulako politikarien hizkera non kokatu behar dugun, teologian ala literaturan. Aldiz egunero jaten dugu, eta horretarako lan egiten, beste askok bezala. Hor ere hitzak behar ditugu.\nAutoa edonoiz hartzen dugu, edo treina, metroa, motoa, autobusa, hegazkina, itsasontzia. Gainera tresna, makina eta motor batzuk erabiltzen ditugu, baita irrati, telebista, ordenagailu, telefonoa, batzuk sakelekoa eta internet ere; argindarraz baliatzen gara etxean eta denetan. Pana edo matxura bat gertatzen delarik, araberako langileari dei egiten diogu, azalpenak ofizioko hitzez ematen dizkigu, eta hein batean bederen ulertu behar dugu, ahal delarik euskaraz.\nHots, teologiatik eta literaturatik at doan hiztegi bat behar dugu. Alor eta ofizio ezberdinetako adituek beren eremuetako hiztegi bereziak moldatzen dituzte, Euskaltzaindiaren arau eta aholku orokorren laguntza baliatuz. Euskaltzaindiak bere aldetik, hiztun eta idazle onaren kultura zabalean sar daitezkeen hitz tekniko eta zientifiko arruntenak bere hiztegi batura bildu behar ditu. Maiz hitz berriak dira.\nHots Andoni Sagarna bezalakoak behar ditugu gaur Euskaltzaindian. Horrez dago gaur gutartean, euskaltzain osoen konpainian eta kidetzan. Zure doziera gogoan, baina lehenik eta oroz gainetik Hiztegi Batuko Lantaldean urtez eta urtez egin duzun lana ikusirik, hiztegi horri ekarri eta ekartzen diozuna gogoan, Euskaltzaindira deitu zaitugu duda izpirik gabe. Ez da ustekabean, eta ordu zuen.\nHiztegia eta gramatika\nBadago halako moda eta joera bat euskaltzaleen artean hiztegiaren pixka bat gutiesteko gramatikaren izenean.\nEz ote dugu bien beharra ber heinean? Badakik, gainera nihauk ere zuzenean entzunik, Piarres Laffite zenak, adinean aurrera zoala, errepikatzen zuela Blaise Pascal frantses pentsalari handiak bere Pensées edo gogoeta sonatuak lau ehun hitz erabiliz idatzi zituela. Baina pentsu dut lau ehun hitz ongi hautatu eta behar den lekuan kokatu nahi dituenak, lau mila erabili behar dituela arruntean, eta berrogei milako bat nolabait ezagutu. Nonbaitik ere, berrogei bat milakoa izango da moldatzen dugun Hiztegi Batuaren heina, tamaina. Eta Lafittek berak, gazteago zelarik, "français-basque" lexiko bat agertua zuen, Tournier batekin elkarlanean. Beraz gizon handienen erranak ere gure muinetako zetabetik pasa behar ditugu.\nHitzik gabe nola hitzegin eta hitzerran? Gehiago ere, Platonek zioen hitzekin, hitzez eta hitzen bitartez pentsatzen dugula. Beraz hizkuntza komunikatzeko tresna bat baino gehiago da: pentsakerak sortzeko behar duen emagina, hazteko behar duen esnea, ibiltzeko behar duen makoa. Zer litzateke hitzik gabeko mintzaira: aingeruena ote? Ala Jainkoarena? Baina hori ere ez. Eskritura Santuen arabera, aingeruek gizon eta emakumeei hitz egiten zieten hizkuntza eta hizkera normaletan, bai Itun Zaharrean, bai Testamentu Berrian, bai Alkoran liburuan. Usaian hitz gutiz mintzo ziren, eta gramatika motzean: "Aintza zeru gorenean..." kantatu zutelarik adibidez. Bestalde Jainkoa profeten ahoz mintzatu zen, hitz eta gramatika gehiagorekin, aingeruek baino ele jario joriagoa baitzuten profeta horiek. Azkeneko Jainkoaren hitza gizon egin zen, Jesus izenez, San Joanek dioskunez, baita Alkoran liburuak frantses itzulpenaren arabera. Artetik ene kezka bat: Alkoran liburua euskaraz itzuli ote da? Behar luke. Egia da Jesus Jainkoaren "aditza" ere izan daitekeela, eta hor gramatikan sartzea genuke... Dena dela bizantinismo hutsa zait hiztegiaren gutiestea gramatikaren izenean. Suaren baitan argia eta beroa nola bada zatitu behar dira? Eta arnasean eguratsa eta hatsa banatu?\nHiztegigileek gramatika errespetatzen dugu gain gainetik. Hitzak hautatzean, esaldietan hartzen ditugu. Esanahiaren argitzeko, frase batzuk etsenplutzat ematen ditugu. Gramatikari lotuak egoten gara beti.\nEuskaltzaindian idazleak behar\nEuskaltzaindian idazleak behar direla entzuten da barnetik eta kanpotik. Horrekin ados nago. Baina besterik zer gara gaurko euskaltzainak? "Idazle" hitzaren atzetik zer figura jartzen dugun zehaztu behar genuke. Literatura pertsonal eta lirikora mugatuz, haatik "lirika" hitza bere zabalenean hartuz, hona sail horretan liburu sorta bana sortu duten idazle zenbait, euskaltzain izendapen zaharrenetarik hasiz: aita Xabier Diharce Iratzeder, Txomin Peillen, Ibon Sarasola, Xabier Kintana, Patxi Zabaleta, Jose Irazu (Bernardo Atxaga), Aurelia Arkotxa...\nBaina literatura pertsonal horretarik at, besteren obrez asko idatzi dutenetan hor daude Haritschelhar, Zavala, Arana Martija, Sarasola, Charritton, Ana Toledo... Kazetaritzan Haritschelhar, Larre, eta guti edo asko euskaltzain guziak... Gramatikako gaiez Goenaga, Arejita, Miren Azkarate... Onomastikaz Iñigo, Salaberri... Linguistikaz Lakarra... Gai ezberdinez Knörr, Salaburu, Oihartzabal, Lizundia, Zalbide, Sagarna, Sagrario Aleman eta noski Andrés Urrutia euskaltzainburua... Gainera, batzuek luma ur edo ardo guzietan busti dute, zikindu gabe! Euskaltzaindian denetarik badago, haatik jende alferrik ez.\nLiteraturan orokorki geure buruaz mintzo gara, haurtzaroa gogoan: bizi guzian paradisu galdu horren atzetik gabiltza. Gramatikan hizkuntza bere buruaz mintzo zaigu, amore gatik eta hobeki balia dezagun, buruan duguna ederki erranez, Krutwig zenaren arabera hori baita literatura: "Buruan duzuna ederki erratea", berak behin bota zizkidan hitzetan. Hori guzia egiten dugu nik uste hein bat ohorezki.\nOrain hirugarren urrats bat eman behar dugu: gaurko munduaren izakera eta berri zehatzak euskaraz erran hitz egokietan. Eta hor zu bezalako adituak eta idazleak, idazle adituak eta aditu idazleak behar ditugu, Andoni, zubigile. Ez gara iduri bezain inozoak: lan horretarako hautatu zaitugu, eta ez domiña bat emateagatik. Hori kanpotik ez da beti ongi ulertzen: Euskaltzaindia ez dela jaun xaharren ohorezko klub elitista bat, ez eta idazle sonatuenen lorategia: Parnasoa hil ondoren izaten da, eta ez dugu presarik. Bitartean Euskaltzaindian lan itzela dago egiteko. Hau laneko talde bat da, euskararen alorrean talde nagusia, ez bakarra. Hemen beharrena, elkarlana da, eta horretan trebe zarela badakigu.\nElkarlanean egin eta egiten duzun lana zinez azpimarratzekoa zait. Elhuyar Kultur Elkartearen sortaileetakoa izanik (1972an), gero elkarte horretako burua (1981-1992), UZEIko Zuzendari Teknikoa ere izan zinen, eta zuzenean eskua sartu zenuen hiztegi batzuetan: Fisika, Banka, Kirolkidea, Glotodidaktika, Teknologia mekanikoa hiztegietan, azken horretan arduradun nagusi bezala gainera.\nOndoren entziklopediagintzako Eusenor enpresan Zuzendari Tekniko karguan (1992-1999), Hiztegi entziklopedikoan parte hartu zenuen, baita 8 tomoko Euskal Hiztegi Entziklopedikoan, Gazteen Entziklopedian, eta Entziklotik CD-ROMean.\nBestalde Euskal Autonomia Erkidegoko Euskararen Aholku Batzordean egona zara (1989-1993), eta ez ustekabean.\nGainera Plazagunea enpresan informatikako proiektu arduradun izan zara (1999-2004), eta esperientzia horrek asko balio du Euskaltzaindiak bere baliabideetan egin beharra duen berriztapenerako.\nBer denbora eta gisa berean, erakunde, elkarte eta enpresa horien ekarpen erraldoia ezkertzekoa zait, baita beste batzuena, bereziki unibertsitariena. Euskaltzaindiak badaki euskararen alde korrika eta lasterka ez dabilela bakarrik, eta "maillot" horia soinean ekartzen badu, besteekin korrituz dela, batzuetan bederen guzien aurretik, baina beti elkarlanean, bai kanpoan, bai barnetik, eta elkarlanerako gai direnak behar ditu bere baitan.\nAizkoraz eta zizelaz\nAndoni, zure lan aratz eta oparoaz, hiztegigintzan bereziki, lehenago ere sartzea merezi zenukeen. Orain tokatzen zaizu Euskaltzaindiko araudi berriari esker. Duela urte pare bat, Lizundiaren sarreran, Euskaltzaindiaren garai berri bat iragarri zen. Egiaz, orduko hasten hasia zen, horrela esatea zilegi baldin bada, belaunaldi berrietako euskaltzain batzuk baitzeuden bulta honetan gutartean. Orain aldaketa areagotzen ari da emerituen sistemari esker. Eta zein da oinarrizko bilakaera hori ene ustez?\nAdin bateko euskaltzainak, ni barne, idazle orokorrak izan gara, "jeneralistak", maiz poligrafoak, euskalki batean oinarrituak eta sustraituak, gero beste euskalki pare batera zabalduz joan garenak; salbuespenez kanpo, euskararen alorrean autodidaktak izan gara. Euskara batua moldatu dugu, edo hasi bederen, larri larria. Haritz enbor gogorrean estatua baten itxura eman diogu orokorki. Silueta marraztu diogu aizkoraz, Txillardegi eta Mitxelena maisuen diseinutik.\nOrain, aizkolarien ondotik, zizelkariak behar ditugu, berezilari zorrotzak, euskara batuaren bozeto sendoari aurpegi fin eta gazte baten emateko, esku polit, arin eta trebeen adelatzeko.\nNire ondotiko belaunaldia formakuntza bereziz eta ofizioz hornitua etortzen hasia zitzaigun bulta honetan, orain zabaltzen ari zaigu eta gaina hartuko digu. Horrela behar du, euskararen aberasteko, egokitzeko, berritzeko, puntako teknikak baliatuz. Gu lumaren arotik boligrafora, idazmakinara eta faxera pasa ginen. Nire ondotikoak informatikara igo dira trebetasun handiz, nor bere kaxa. Orain Andonik erakusten digu nolako abantailak eta probetxuak atera daitezkeen tresna horren erabilera sistematiko eta kolektibo eta publikotik.\nAzken bi urteotan, zortzi euskaltzain berri hautatu zaituztegu, lehen lauak zendu diren lagunen ondoko, azken lauak emerituen lauzkatzeko. Zortzietarik hiru andreak zarete, ez arras erdia, baina berdintasunera joaiteko xedea hor dago. Euskaltzaindian, Eliza katolikoan bezalaxe, ez da gehiegi presatu behar, baina hasi gara, eta jo aurrera!\nAkademia bat izanez, Euskaltzaindia nahiko gaztea da, bana beste hirurogei urtekoa, Académie Française famatuak laurogei dituelarik. Ez gara inolaz ere horren kopia txiker eta barregarri bat, iparraldean zenbaitek uste bezala. Bakoitzari bere fantasmak. Niretzat hau Akademia militantea da, euskararen egoerak horretara behartua.\nBaina profesionala ere bada, eta zientifikoa izan nahi. Euskararen batasuna egin eta egiten du, euskalkiak ere landuz. Eta euskara batuan Akitaniako euskalkiek leku handia hartzen badute, eskualde guzietako euskaltzain guzien militantziari zor diogu, Akitaniako hiru euskal lurralde historikoek orain matematiken arabera hartze luketenari baino askoz ere gehiago. Baina egia da halaber Akitaniako zazpi euskaltzainak beti euskara batuaren alde ari izan garela, eta garai batean horrela doi-doietarik aurrera egin zuela boz baten gehiengoarekin. Goazen bada bakean aurrera. Euskararen zerbitzari bakezaleak gara, ez inoren etsaiak. Hemendik kanpo ere, entzun nahi dutenek entzunen dute. Bestenaz arabeek dioten bezala: "Les chiens aboient, la caravane passe!" Guk eginbidea bete dezagun. Beharra badago.\nMintzaldi hau ezin dut bukatu zure familiaz bi hitz erran gabe, iturrira iganez handik hasi beharrean. Baina garrantzitsuena bukaeran errateak bere indarra badauka.\nMilitantzia bat edo ogibidetik at gizarteko edozein elkarlan deraman gizonak bizitza orekatu bat bizi baldin badu, ez dago zalantzarik: horrek atzetik badu intendentzia eta zerbait gehiago segurtatzen dion pertsona bat, edo fraidea delarik talde bat: intendentea izateaz gainera, bigarren kontzientzia, erizaina, lehenago idazkaria ere, baina gaur ordenagailuak azken hau ordezkatzen du... Gutiz gehienetan Indiako jainko batzuen antzo, hiru esku pare dituen pertsona da, hots emaztea. Nahiko lasai ikusten zaitut ibileran, nihau bezalaxe. Beraz bizkarzain segurua badukezu, eta baduzu. Espioi barrandari batek salatu dit Mari-Karmen deitzen dela eta 1972an ezkondu zinetela Zegamako ermita batean, talde txiki baketsuan egotea gatik, Donostiako "Carnaval" horretarik bazter eta goitik, gaur bezalaxe, baina gaurko taldea ez duzu hain txikia.\nGainera, orduan ez bezala noski, hor daude zuen hiru alabak, Ainara (1973), Maialen (1976) eta Oihana (1977), baita biloba txikiak: Ainararen Nikole (hamabost hilabetekoa) eta Oihanaren Aritz (sei hilabetekoa). Zorionak Mari-Karmen, familia osoarekin. Eta zu, Andoni, "ez zaitugu plainitzen", Beñat Mardo barkoxtar bertsolariak Arbotiko prima eijerra kantuan zioen bezala. Zure adinean aitona izatea, munduko gauzarik onen, gozoen eta ederrena da nire jakinean, eta luzaz goza dezazula emeritu mailara igan ondoren, emaztearen konpainian.\nEmaztea jaiotzez Olaberrikoa duzu, zeure amaren jaioterri Lazkaoren ondokoa, hain zuzen (1913-1999). Ama, beraz, Jesusa Izagirre Peña. Hari esker, Goierriko euskara zure ama hizkuntza da, amaren euskaltzale senarekin gainera. Goierriko neskei asko zor die nik uste Donostiako euskaldungoak, eta orokorki Donostia guziak, handik asko etorri baitira neskame lanetara eta gero hemen familiatu. Aita, Ascencio (Asintxio) Sagarna Beristain donostiarra zenuen (1911- 1997), mekanikan langile ikasia, eta nolabait ofizioan haren bidetik aurrera joan zara. Euskara gaztaroan galduxe zuela erran didazu, eta gero ezkontzean erabaki familia bat euskalduna fundatu behar zuela zure ama izango zen andregaiarekin. Beraz aitak euskara berriz ikasi zuen eta horretan ongi moldatuz joan zen. Ondorioz gure hizkuntzan eskola ona izan duzu etxean aita-amekin.\nSail horretan egonez, zure birraitona, zapatagina, Avelino Barriola idazlearen langile izan zen. Bere aldian zure aitak Amorebieta/Zornotzan lan egin zuen "Izar" lantegian, hor buruetariko bat zelarik Federico Belaustegigoitia, Euskaltzaindiko idazkaria. Halako predestinazio bat bezala ez ote dago hor? Baina predestinazioan ez dut sinesten, eta genetikan ez gehiegi, hezkuntzan eta ikaskuntzan ordea bai. San Tomasek bezala, "ikusi eta sinetsi", egiten duzun lanean sinesten dut Euskaltzaindi osoarekin, eta instituzio honek geroan ere zure ahalmenez baliatzeko "fitxatu" zaitu, modako hitz hau barkatzen badidazu.\nZure aita-amen bizitza ez zen beti lasaia izan. Hogeita hamaseiko gerraren zama jasan behar izan zuten beste askok bezalaxe, ezkondu aurretik. Ama, Donostiako ostatu batean langile zegoela, 1936ko irailean frankisten aurrean ihes joan zen Abadiñora, bere ahizpa eta horren haur txikiarekin. Durangoko bonbardaketa ikusi zuen, baita nola frankisten hegazkinek hilerrira gorpuak erematen zituzten pertsonak bidean metrailatu zituzten. Gero amak eta familiak Bizkaiko Zailara ihes egin behar izan zuten. Hirugarren aldian Zailatik Santander aldera. Laugarrena Santandertik itsasontziz Bordelera. Amak lortu zuen Donostiara itzultzea. Ahizpa Bordelen egon zen bere bi haurrekin. Alemanak etorri. Azkenean itzuli zen, senarra bitartean Ameriketara joanik.\nAitak Amorebieta/Zornotzan lan egin zuen beraz mekanikan, 1929tik 1936ra, soldadutza bitartean Errepublika denboran. 1936tik armak egiten zituen Euzko Jaurlaritzaren aginduz. 1937ko udaberrian, frankisten erasoaren aurrean, Bilbora ihes egin zuen lantegikoekin, makinak eremanez, eta hor segitu ber lanean. Eraso berri batek Bilbon harrapatu zituen, eta frankistek ber lanean jarri zituzten, baina jakina euren alde.\nAitak kontatu zizun bezala, publikoarentzat hona haren inguruan gertaturiko tragedia berezi bat. Laneko lagun bat zuen Jon Idigorasen aita, Federiko Belaustegigoitiaren kotxe gidaria. Frankisten hegazkinek Durango eraso zutelarik, berehala nagusiak manatu zion hango elizara ereman zezan autoz. Eliza hondatuan sartu orduko, Federikok emakume baten gorpua lurretik altxa zuen eta Idigorasi eman zion, hartu eta ereman zezan. Alaba zuen! Aitak bazekien alaba mezala joana zela...\nHolako tragediarik Espainiako Errepublikaren eremu guzian gertatu zela, baliteke, baita gero zapalketa berdina denetara zabaldu zela. Haatik diferentzia bat izan da euskaldunen kalteetan, eta badakizuen bezala hauxe da: Burgosen adibidez, gobernu berriak tokiko hizkuntza ez zuen arlo publikoan debekatu, kalean gazteleraz egiteagatik inor ez kondenatu, hil harrietarik ez hango idazkunik ezabatu, bataioan gaztelar izenik ez debekatu... Aldiz Euskal Herrian hori guzia eta gehiago egin du tokiko hizkuntzaren aurka (2). Ondoriorik utzi duela begien bistakoa da, mugaren beste aldetik behintzat. Niretzat ageri da hemen oraindik bakerik ez dagoela. Haatik historiari begiratuz, ikus daiteke bakea ez dela egoera naturala, ez dela berez datorren eta dagoen zerbait, bakea eginez egiten den oreka bat dela, bakeak prezio bat baduela beti, denetan. Kontua da bidesaria zeinek ordaintzen duen. Iraun behar badu, badut ustea denek ordainduz dela, horretan ere berdintasuna behar dela, eta berdintasuna ez da noski denak ni bezalako bilakatzea. Gehiago erratea, politikan sartzea litzateke, hots gure alorretik ateratzea, eta hemen ez zait komeni.\nBilkura honi buruz, kezka pixka bat izan dukezu, normal denez. Baina lasai, zailena joana duzu, eta zure gorteak ere, bukatzera bainoa. Zure Donostian gaude, Euskal Herriko Rio de Janeiron. Toki eder eta goxoa izateaz gain, bilgune dugu. Ezkerretik hurbil dago mendebaldeko euskalkiaren eremu nasaia. Eskuinetik Lapurdi hortxe, Bidasoan, maratoi erdi bateko bidean. Gure atzetik eta gibeletik, Nafarroako lurralde zabala eta euskal Pirinio katea, Zuberoaz bukatua.\nEuskal Herriko erdigunean gaude hemen, euskara batuaren bihotz nagusian, nahiz Iruñea dugun hiriburua, baina itsasorik gabea. Egia da denbora batez Donostia Nafarroako portua izan zela, Iruñeko erregeen poderioz. Gaur holako zerbait gertatzen ari zaio berriz, politikaren gainetik, nafarren ondartza hurbilen eta maiteena delako. Haatik Donostiaz beste sei bihotz baditu euskarak. Gure lana zer den: zazpi bihotz horien sinkrono egitea, amoregatik eta bakoitzak bere doinua emanez, euskararen urrats eta pauso berria ber taupadan marka dezaten, txalapartarena baino lasaiagoa, joaldunena baino arinagoa, horiek biak eta beste musika guziak ezabatu gabe. Hots orkestra buru baten lana da Euskaltzaindiarena.\nMiramongo talaia gora eta berde honetarik, begien aurrean dugu itsaso ederra zabalik, zoragarria. Haize ona lagun, eguzkiaren bidetik, mundu zabaleko euskaldunen gana, jo aitzina!\n(JEAN-LOUIS DAVANT IRATZABAL idazlea eta euskaltzain osoa da)\nGure Rio de Janeiro,\nberriz ukaiten du\nNi gabe mariñelak\nheda beza bela\nez zaitut utziko,\nIHESI, Maiatz, Baiona, 1990 (41. or).\n(2) Kasu konkretu bat, Bittor Kapanagak duela urteak kontatu zidana: 1936ko gerra ondoan, Bittorren ama Otxandioko karrikan euskaraz egiteagatik isun batera kondenatu zuten agintari berriek. Etxean zegoela, udaltzainak kaletik dei egin zion leihora ager zedin, eta isunaren berri eman zion, euskaraz noski, andreak besterik ez baitzekien, eta «alguazilak» agian ez askoz gehiago. Burgosko biztanleei, tokiko hizkuntzan mintzatuz gero, ez zitzaien holakorik gertatuko.


"Alderdirik onena da beti gauza berriak ikasten nabilela" - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Ekinean » "Alderdirik onena da beti gauza berriak ikasten nabilela"\n2021/09/03 344. zenbakia\nItziar Irakulis Loitxate Ingeniari geomatikoa\nArg. Itziar Irakulis Loitxate\nItziar Irakulis Loitxate Etxanoko baserri batean jaio zen, eta beti egon da naturaz inguratuta. Hala, behatzeko, esperimentatzeko eta jakin-mina asetzeko aukerak izan ditu, eta etxekoek ere ikertzera bultzatu dute. Eskolan ere, zientzietako gaiak zituen gustukoen. Unibertsitateko ikasketak aukeratzeko garaia iritsi zenean, berriz, zalantza handiak izan zituen, ia karrera guztiak gustatzen baitzitzaizkion.\n"Oso zaila egin zitzaidan aukeratzea. Nire joera natura-zientziak ziren, baina marrazketa teknikoan, matematiketan eta fisikan ere ona nintzen, eta, beraz, ingeniaritzek ere erakartzen ninduten. Azkenean, Geomatika eta Topografia Ingeniaritzako Gradua aurkitu nuen. Natura-zientzien zati bat du (geologia, meteorologia, geomorfologia...), eta beste bat ingeniaritzakoa (matematika, fisika, marrazketa teknikoa...), baita espazioaren esplorazioarena ere (sateliteak eta abar). Ate pila bat zabaltzen zituela iruditu zitzaidan, eta hortik jotzea erabaki nuen", gogoratu du Irakulisek.\nErabaki ona izan zela onartu du: "Aukeratu dudan bide honen alderdirik onena da beti gauza berriak ikasten nabilela, eta zientzian, oro har, hala izaten da. Orain Lurraren behaketan nabil, sateliteak erabiliz, eta sateliteen bidez ia dena ikus daitekeenez, arlo asko ikusteko eta haiei buruz ikasteko aukera ematen dit. Hori da ikerketan aritzearen alderik onena: gauza batean jartzen duzu arretan, baina beste asko ere ikasten dituzu aldi berean".\nHaren tesia sateliteen bidezko berotegi-gasen detekzioari buruzkoa da, batez ere, metanoarena, bereizmen handian. Irakulisen ustez, klima-larrialdiarekiko orain ardura handiagoa dago, hasi zenean baino. Orduan, lau talde baino ez zeuden mundu-mailan: Harvardeko talde bat, JPL (NASA), Environmental Defense Fund erakundea eta besteren bat. "Elkarlanean aritzen gara, baina, hain jende gutxi dabil honetan, dena dago egiteko. Berez, ikerketa ondo doa, baina, egia esan, ikusten ari garen isuriak ikaragarriak dira. Gehienak erregai fosilen erauzketan sortzen dira, eta harritzekoa da nola ez duten konpontzen, isuriak izugarri handiak baitira".\nLarrialdi klimatikoari aurre egiten\nIrakulisen esanean, isuri horiek ez dira aintzat hartu orain arte, gutxietsi egin dira. "Oraindik lan asko dago egiteko. Duela gutxi argitaratu da nire lehen artikulua, Science Advance aldizkarian, eta AEBko Arro Permiarreko (Permian Basin) isuriei buruzkoa da. Arro horretan egiten AEBko petrolio- eta gas-erauzketa nagusiak, eta bereizmen handiko sateliteak erabili ditugu ikusteko nondik datozen isuriak, eta pila bat detektatu ditugu".\nEmaitza zientifikoak alde batera utzita, gustuko du ikerketa-mundua, nahiz eta garai bereziak egokitu zaizkion. Hain zuzen, iaz hasi zuen doktoretza, Valentziako Unibertsitate Politeknikoan, eta, handik gutxira, pandemia agertu zen. Beraz, oraindik ez du ikertzailearen bizimodu normala ezagutzerik izan, baina, lan handia duen arren eta lankideekin duen harremana urrunetik den, pozik dago. "Masterra egin aurretik, enpresa batean aritu nintzen lanean, kartografian, eta han geratzeko aukera izan nuen, baina askoz ere erakargarriagoa zait ikertzea. Gainera, larrialdi klimatikoari aurre egiteko zerbait egin dezakedala sentitzen dut, eta horrek asko asetzen nau".\nBukatzeko, aipatu du bere taldea orekatuta dagoela generoaren aldetik, baina beste taldeetan gizonak nagusitzen direla, nabarmen. "Badirudi sateliteak gizonen kontua direla. Nire ustez, ordea, aberasgarriagoa izango litzateke emakume gehiago egongo balira; ikuspegia osatuagoa izango litzatekeela iruditzen zait".\nItziar Irakulis Loitxate\nAmorebieta-Etxanon jaio zen 1996an. UPV/EHUn Geomatika eta Topografiaren Ingeniaritza gradua egin ondoren, Teledetekzio Masterra egin zuen Valentziako Unibertsitatean. 2020tik doktoretza egiten ari da Valentziako Unibertsitate Politeknikoan, LARS Lur eta Atmosferaren Teledetekzio taldearen barruan.


Zer da materialaren ehuna? Eta non oihal materialaren aplikazioa da? Jinhaocheng materialaren Fabric - China Huizhou Jinhaocheng\nMaterialaren Fabric is also called Nonwoven cloth, which is made of directional or random fibers. It is called cloth because of its appearance and some properties.\nEz-ehundutako oihal hezetasun-froga, transpiragarriak, malgua, argi ezaugarriak, ez-erregaiak, erraz deskonposatzen, ez-toxikoak eta ez-irritating, kolore aberatsa, prezio merkean eta birzikla berrerabiltzeko ditu. Adibidez, polipropilenoa (PP material) granule gehienbat lehengaia, hau da, etengabeko bat-urrats tenperatura altuak urtzen prozesuan sortutako, ihinztatze spinning, erruleen eta beroa premiazko gisa erabiltzen da.\n1. Spunlace ez ehundutako oihal\nPresio handiko ura da geruza bat edo zuntz garbia da, eta horrek zuntz elkarrekin lotzen, beraz net indartu daiteke eta indartsu geruza gainean busti.\n2. Thermal-lotuta ez ehundutako oihal\nzuntz garbia zuntz itxurako edo powdery beroa urtutako itsasgarri material, hau da, gero berotzen, urtu eta hozten zapi bat osatzeko indartu da.\n3. Pulp aire garbia ez ehundutako oihal\nAirflow garbia ez-ehundutako oihal bat sartu daiteke ere deitu daiteke hautsik gabeko paper, lehor paper ez-ehundutako oihal. Airflow erabili teknologia garbiak sartu egur pasta zuntz taula solteak irekitzeko zuntz egoera bakar batean, eta, ondoren, aire metodoa erabili zuntz aglomeratu egiteko oihala net, zuntz net zapi sartu indartua dago.\n4. Wet ez-ehundutako oihal\nzuntz ur ertain materialak askatu da zuntz bakar bat osatzeko. Aldi berean, zuntz material desberdinak mistoa zuntz etetea minda egiteko.\n5. spunbond oihal materialaren\nostean polimeroaren ditu estrusio dira eta luzatu etengabeko harizpia osatzeko, harizpia da garbia da, hau da, ondoren, oihal materialaren bihurtu da auto-itsasgarria, bonding termikoa, bonding kimiko edo indartzea mekanikoek sartu ezarri.\n6. meltblown materialaren ehuna\nprozesua: polimeroa janariz - urtu estrusio - zuntz eraketa - zuntz hozte - Malla - errefortzu zapi.\n7. Orratz-aldiko materialaren ehuna\nA lehor materialaren ehuna piercing orratz baten ekintza erabiltzen dituen fluffy garbiarekin indartzeko zapi batean.\n8. Stitched materialaren ehuna\nbertan okertu knitting bobina bat zuntz net a, yarn geruza bat, material materialaren bat indartzeko erabiltzen da (adibidez, plastikozko xafla mehe bat, plastikozko paperarekin fin bat, eta abar) lehorra materialaren ehuna mota bat edo beren konbinazio materialaren ehuna bat osatzeko.\nEz-ehundutako oihal Aplikazioa:\n1. Ez-ehundutako mediku eta osasun erabiltzeko ehuna: arropa kirurgiko, babes-jantziak, desinfektatu eta botatzeko ez-ehundutako oihal Itzulbira, maskara, diapers, garbiketa zibil zapi, garbitu zapi, bustia aurpegia eskuoihal, magia toalla , bigun eskuoihal roll, edertasuna produktuak, osasun toalla, osasun pad, erabili eta botatzeko osasun zapi, etab .;\n2. Ez-ehundutako oihal dekorazioa: horma zapi, Mahai, bedspread, bedspread, etab .;\n3. Ez-ehundutako oihal arropa: Hornigaia, itsasgarri Hornigaia, flocculation, kotoia estereotipatu, hainbat sintetikoa larruzko base zapi, etab .;\n4. Ez-ehundutako Industrial oihalak; iragazkia material, isolamendu materialak, zementu bilgarri poltsak, geotextiles, cladding zapi, etab\n5. Ez-ehundutako nekazaritza erabilerarako ehuna: laborantza babesteko zapi, zapi, ureztatze zapi, isolamendu gortina, etab goratu seedling .\n6. Beste ez-ehundutako oihal: tartea kotoia, isolamendu eta soinu isolamendu materialak, linolioa, iragazkia punta, tea poltsa, etab\nKalitate handiko materialaren orratz ukabilkadak hotel erakusketan alfonbra korrikalari\nBlack grisa poliester / akrilikoa / artile kolorea lodiak sentitu ehuna\nEgin--Agindua to botatzeko mediku materialaren aurpegiko helduen maskara\nPost denbora: Abu-06-2018


Liderrak farmazia arloan, adituak osasun arloan\nCruzfarma 2009an sortu zen, salmenta eta zerbitzuen alorreko talde bat bezala, farmazia-bulegora eta horren arazoetara nabarmen bideratua; etorkizunari begira lan egin du beti, eta berrikuntza landuz erosketa profesional baten kudeaketa eraginkor batean.\nHonako hauek dira, ibiltzen hasi zenetik, Cruzfarma osatzen duten kooperatibak, bakoitza bere probintziako buru delarik: COFARCIR, Ciudad Realeko kooperatiba farmazeutikoa; COFARME, Menorcako kooperatiba farmazeutikoa; DFG (UFGren eta Guifarco-ren arteko fusioa, azken hori Cruzfarmako kidea hasiera-hasieratik), Gipuzkoako banatzaile farmazeutikoa; Novaltia sozietate kooperatiboa (Aragofar eta Vascofar elkartzearen ondorioa den kooperatiba); eta RIOFARCO, Errioxako kooperatiba farmazeutikoa.\nUnnefar, enpresa farmazeutikoen batasuna, 2013ko uztailean sortu zen, eta UNNE taldeko eta Cruzfarma taldeko konpainiek osatutako bigarren mailako kooperatiba horren sorreraren ondorioz, Cofas eta Nafarco –DGFk bazituen lehendik ere Guifarcoren akzioak– eskubide osoko kide gisa sartu dira Cruzfarman; horrela, banaketa farmazeutikoan aritzen diren 7 konpainiak dute partaidetza Cruzfarman, guztira 3.000 farmaziari baino gehiagori zerbitzua ematen dietenak. Gainera, Cofarcu, Cuencako kooperatiba farmazeutikoa, bezero gisa sartu da taldean.\nSektorearen bilakaera eta aldaketen ondorioz, enpresak hasierako ikuspuntua berrorientatu eta farmazia-bulegoaren unean uneko beharretara egokitu da, soluzioak eta tresnak planteatuz farmazeutikoek beren negozioak indar ditzaten.\nCruzfarmak balio erantsi handiko zerbitzuak eskaintzen ditu farmaziarentzat, lehiakideek eskaini ezin dituzten kostu elkartu batzuekin, gainera.\n2.- Cruzfarmaren balioak\nCruzfarmak sinergiak bilatu nahi ditu, honako helburu hauek gauzatze aldera: eraginkortasuna hobetu, banaketa farmazeutikoaren sektoreko zortzi konpainiaren erosketa-indarra bildu, merkatuan indar handiagoa lortu, laborategiekiko negozio-gaitasuna handiagotu, eta etekinak bazkide farmazeutikoei helarazi.\nBalio komunak eta filosofia partekatua dugu, banaketa farmazeutikoaren orainari eta geroari ikuspegi kooperatibo batetik begiratzeko; horrela, konpainien batasunak banaketa farmazeutikoaren egungo ereduaren etorkizuna ziurtatzen du, hau da, bazkide farmazeutiko jabekidearen aldeko apustua egiten duen ereduaren geroa.\nHonako hau da Cruzfarma:\n3.- Cruzfarma zerbitzuak\nFarmazia-bulegoak gero eta zerbitzu gehiago eskatzen ditu.\nCruzfarma konpainia aitzindaria da kide dituen farmazien errentagarritasuna hobetzeko kudeaketa-tresnak eta zerbitzuak abiarazten.\nDagoeneko finkatuta dauden zerbitzuak, hala nola nazio mailako lehen fidelizazio-programa kooperatibetako kide diren farmazientzat, edo berri-berrienak, adibidez, honako hauek:\nFarmazia arloko webguneak\nMarketing-aholkularitza eta kategorien araberako kudeaketa.\n“Ikasi farmazian jaten” programa\nCruzfarmashopping.com, LOPD, mistery shopper, merkatu-azterketak…


Lukuze herriaren gainaldean, Lukus Oihena deitutako 237 metro garaierako muinoan zegoen gaztelua. Ekialdean, Turon izeneko kasko ederrean gaztelu baten aztarna ikusten da, eta atzerago, Nafarroa Beheraren ardatza den Biduze ibaiak marrazten duen harana. Ibar hori izan da betidanik Hego Euskal Herrirako pasabidea. Garruze ere Lukuzetik gertu dago oso, ipar-ekialdean, eta herri hori Donejakueko bideko geltoki garrantzitsua zen lehen.\nLukuzekoa jaurgo pribatuko gaztelu tipikoa zen, eta leinuaren egoitza izateaz gainera, gerraren bat edo tirabiraren bat sortzen zenerako babesleku ona zen. Bestalde, eraikinaren tamainak eta aberastasunak ospe handia eman zioten Lukuzeko leinuari. Gaztelua, leinuaren baroierrien arteko bide lokarria eta zaintzailea zen. Lukuze, Oztibarre eta Landibarre lotzen eta zaintzen zituen. Dena den, nahiz eta gazteluko jabeak klase sozial altukoak izan, ez ziren burujabeak, erregeren baten menpean egoten baitziren. Ondorioz, gaztelua euren esku utzi behar izaten zuten.\nHarrizko hondakin bakarrenetako bat, inguruko hormari jositako zulo angeluzuzena; beharbada ur biltegia zen. (2000)\nGaztelua, Lukuze leinuaren sorlekua zen. Joseph Nogaret-ek sarrera honekin laburbildu zuen familiaren historia: ¿Jauntxo nafar boteretsu horiek oso eginkizun garrantzitsua bete dute beren herrialdean, bai eta zorigaiztokoenetarikoa ere.¿ Leinuaren historia eta gazteluarena eskutik helduta doaz, eta bien historiaren zedarri nagusiak Euskal Herriko Erdi Aroko historian finkatzen dira. Agiriek gazteluaren eta leinuaren izena hainbat eratara jaso dute: Luxe, Luxa, Lucxa, Lucxe, Lusia, Luxta¿\nDirudienez, Lukuzeko jaunak Akizeko Bizkondetatik zetozen. Arnaud-Lupo Akizeko Bizkondeak, 1065 eta 1070 urteen artean hilak, Garzia Arnaud bere bigarren semeari eskualde bat eman zion. Eskualde horrek geroago Amikuze eta Oztibarre lurraldeak izango zirenak biltzen zituen bere baitan. Bi horiek Akizeko bizkonterrian baitzeuden X. mendearen bukaeratik, gutxienez.\nBeste batzuen iritziz, 1058-1059 inguruan, Garzia-Arnaud-ek indarrez hartu zituen lur horiek Akizeko baroierritik bereiziz. Ondoren, honen seme bat eta biloba bat izango ziren Agramondar eta Lukuzeko leinuen sortzaileak, hurrenez hurren. Nolabait esateko, Lukuzekoak Nafarroa Beherako beaumondarrak ziren.\nNafarroa Beherako beaumondar horiek, beraz, Amikuze eta Oztibarre lurraldeetako buruak izan ziren, baina Akizetik Akitaniaren mendetasunera igaro ziren gero, nahiz eta Nafarroako Erresuman sartzetik ere gertu ibili. Lurralde horiek Biarnoko bizkondeak, Gaston IV.ak, hartu zituen 1090ean. Urte hartatik hasi eta 1134-1136 urte bitartera arte, Biarnoko bizkonterri izan ziren. Izaera hori galduta, ostera Akitaniaren menpe gelditu ziren, baina 1140an Biarnok hartu zituen berriro ere.\nBrasc-Garzia, Garzia-Arnauden biloba, Lukuzeko, Izurako eta Landibarreko jauna zen, 1095eko agiri batean agertzen denez. 1118an Alfontso I.a (1104-1134) Iruñeko eta Aragoiko erregearekin ibili zen Zaragozako hesian, beste behe-nafar batzuekin. 1130. urtean eman zuen azken arnasa. Hurrengo jauna, Arnaldo-Dat, 1140an hil zen Akizeko Bizkondearen alde jarrita Biarnokoei aurre egiten ari zela. Bere semeak eta oinordekoak, Lukuzeko Pedrok, Akizeko bizkonde titulua ere eskuratu zuen geroago. Eta beraz, Lukuzeko eta Akizeko tituluak batuz bi horien arteko bereizketaren aroari amaiera eman zion, hasi eta ia ehun urte geroago.\nBitartean, Amikuze lurraldeko batzarretan hiru leinu hasiak ziren nagusitzen: Agramont, Lukuze eta Garruze.\n1171n, Lukuzeko Pedrok, Akizeko bizkondea eta Lukuzeko jauna izateaz gainera Oztibarreko jauna ere bazenak, biarnotarrak bere lurretatik kanporatu zituen. Baina lurralde horiek guztiak Akitaniako dukerriarenak zirenez, Lukuzeko Pedroz gainera beste jabe bat ere bazegoen, Rikardo Lehoi-Bihotza hain zuzen, Ingalaterrako erregea izango zena (1189-1199).\nLukuzeko Pedro, Lapurdiko eta Nafarroa Beherako beste jaunekin batera, matxinatu egin zen 1177an, eta orduan, Rikardo Lehoi-Bihotzak hesiz itxi behar izan zuen Akize. Lukuzeko Pedro setioan hil zen eta hiriak amore eman zuen. Ondorioz, Pedroren alabak, Nabarra izenekoak, leialtasun zina egin behar izan zion ingelesari.\nHeriotza horrekin, Akizeko bizkonde kargua, eta Amikuzeko eta Oztibarreko jaurgoak, Nabarraren senarraren, Tartasko bizkondearen, eskura igaro ziren.\nKontuak kontu, 1177ko matxinada haren ondoren Nafarroa Beherako lurraldeak Nafarroako erresumara igarotzen hasi ziren banan-banan. Zehatz-mehatz, 1196ko martxoan, Arnaldo Raimundok, Tartasko eta Akizeko bizkondeak, leialtasun zina egin zion Antso VII.a Azkarrari (1194-1234) eta orduan pasa zen Oztibarreko eskualdea Nafarroako erresumara.\nXIII. mendearen hasieran Pedro Arnalt I.a zen Lukuzeko jauna. Honek, Nafarroako erregearekin hitzartua zuenaren aurka, gotorleku bat eraiki zuen, eta arazo hori konpontze aldera zin berezi bat egin behar zion Antso erregeari 1228an.\nHurrengo jauna Pedro Arnalt II.a izan zen eta euskaldunen erregearen alde borrokatu zen Lapurdin. Hain justu, 1243an edo 1244an Hazparneko Zaldu leinuaren gaztelua hesitu zuen. Eta ekintza hori agertzen da 1249an Ingalaterrako Leicesterko kondeak aurkeztutako salaketetan.\nGeroago, 1258ko urrian, Lukuzeko jaun Brax Garziak (III.a zenbaiten genealogien arabera) leialtasun zina egin zion Teobaldo II.ari (1253-1270). Basailu zin horrekin, Lukuzeko jaunak gerra garaietan gaztelua erregearen zerbitzurako jartzeko konpromisoa hartu zuen. Horren truke, erregeak, gazteluak une horietan jasandako kalteak ordainduko zizkion, eta bitartean beste egoitza bat eskainiko zion. Eta gerra bukatzean, gaztelua itzuliko zion. Hitzarmen horretan agertzen zen beste puntu bat, erregeak urtero 100 libera ordaindu behar zizkiola zen, baina jaunak sari hori jasotzeari ukatzeko aukera zeukan, baldin eta bere betebeharrak bertan behera utzi nahi bazituen. Erregeak ordaintzeari utziz gero, bestalde, betebeharrik gabe geratuko zen Lukuzeko jauna. Dena den, Lukuzeko jaunak argi utzi zuen Nafarroako erregeari baino lehenago zor ziola basailutza Tartasko bizkondeari (¿...nire berezko jaunaren, Tartasko bizkondearen, eskubidea izan ezik¿). Ordainketa zenbait eta gazteluaren erabilera batzuk agirietan idatzita geratu dira.\nGaztelua Lukus Oihena izeneko herrixka protohistorikoaren gainean eraiki zuten. Hori noiz izan zen ez dago argitua. Dena den, hasieratik Lukuzeko leinuaren egoitza izan zen, nahiz eta leinuak beste gaztelu bat ere bazuen Oztibarren.\nXIII. eta XIV. mendean Lukuzeko jaunak askotan agertu ziren Nafarroako agirietan, gehienetan Lukuzeko gaztelutik urrun. Esaterako, Arnalt Pedro Lukuze, 1270ean, VIII. Gurutzadara joan zen bere gerrariekin. Horrez gainera, Lukuzeko jaunak Nafarroako erresumako zenbait gaztelutako gazteluzain ere izan ziren, eta bitartekari lanetan edo ekintza militarretan ere jardun zuten. 1280an, esate baterako, orduko jaunak 30 libera eta 100 kaiza gari jaso zituen Casedako eta Santakarako gazteluen arduragatik. Baina dena ez zen ona. Urte horretan bertan, Lukuzeko jaunak Oztibarren eta Amikuzen eginiko gehiegikeria batzuk aztertzen ere ibili baitziren.\nArnalt Lupo Lukuze, orduko jauna, ondo moldatu zen Karlos II.arekin (1349-1387). Zalditegia prest izateagatik, 1363ko abenduan, urrezko 400 florin jaso zituen. Oztibarreko, Donapaleuko eta Garruzeko bidesarietatik jaso zuen kopuru hori. 1363 amaieran egin zen, beraz, dirutza horren jabe, nahiz eta erregeak ia bi urte lehenago agindu zuen ordaintzeko, 1362ko otsailean hain zuzen. 1368an Logroño hiria eta bertako gotorlekua hartu zituen Lukuzeko jaunak, eta Nafarroako bandera berak jarri zuela esaten da. Horren ordainetan, Karlos II.ak bertako zubiko bidesariaren etekinak eta ricombría titulua eman zizkion leinuari. Familia Nafarroako Gorteetako partaidea bihurtu zen.\n1370ean, Armalt Lupo Lukuzeren alaba Saurine, Atharratzeko eta Ahatsako jaunarekin, Arnaud Sanchorekin, ezkondu zuen, eta berak hartu zuen Lukuzeko jaun kargua. Karlos III.ak zaldun izendatu zuen Arnaud Sancho 1389an.\nBaina leinuaren ezaugarri nagusienetakoa matxinatzeko eta traizio egiteko beti prest agertzea izan zen. Horren adibidetzat, 1376an, Karlos II.ak Tuterako eta Caparrosoko gazteluak Gaztelako Enrike II.ari eman nahi izatea egotzi zion Lukuzeko jaunari. Karlos III.arekin ere izan zuen tirabiraren bat Arnaud orduko jaunak. Izan ere, 1401ean 10.000 florineko zorra barkatu zien emazteari, Arnauton semeari eta beste batzuei.\nLukuzekoak bete-betean sartu ziren leinuen arteko borrokan. XIV. mendearen lehen erdirako hasiak ziren gerran, eta erregeek ezin izan zituzten geldiarazi. Erregearen aginduz, 1342an, Donibane Garaziko gazteluburuak Agramonteko eta Lukuzeko gazteluak hartu zituen, eta 1370ean oraindik ere ahaleginak egiten zituen erregeak gazteluburuak tregoa luza zezan. 1384an, aurreko urtean erregeak hala aginduta Donibane Garaziko gazteluzainak Lukuzekoaren ardura hartu zuen, eta lan hori ordaindu egiten zioten.\nXV. mendearen bigarren erdian, Lukuzeko jaunak, inoiz izan zuen aberastasunik eta botererik handiena lortu zuen: hiru gaztelu zituen gutxienez, zazpi baroierri eta hainbat jaurerri, hainbat lekutan goiko, erdiko eta beheko justizia egiteko eskubidea, eta 3 leinu nagusien burua zen. Urteko sarrerak 40.000 liberakoak omen ziren. Baina bizpahiru hamarkadetan ia dena galdu zuten.\nGaztelarrek eta aragoarrek 1512an Nafarroa hartu zutenean, Lukuze urrun samar geratzen zen Donibane Garazitik. Horretaz, irailean, Villalba koronelaren gerrariek eraso baterako joan-etorrian Garruze erre ondoren, Lukuzeko gaztelua eman egin zuten. Baina orduko Lukuzeko jauna, Joan IV.a, Nafarroako errege-erreginen aldean lerrokatu zen, eta eraso txikiak egiten zizkien konkistatzaileei. Dena den erresuma berreskuratzeko saioan, Nafarroaren aurkako zurrumurruak zabaltzen hasi zen: gerrara joatea ez zela Nafarroako erregearen alde joatea Frantziako Frantzisko I.aren alde joatea baizik...Nafarroako gerrarien burua ez izateak bultzatu omen zuen jarrera hori hartzera.\n1513. urteko ekainean, espainiarrek inguruko noble batzuen leialtasuna lortu zuten Izuran zin eginik, baina Lukuzeko eta Agramonteko jaunak ez zeuden horien artean. Lukuzekoak Espainiaren alde zerga biltzen ari zirenen lana oztopatzen saiatu ziren, eta labankadaz hil zuten zerga biltzaile horietako bat. 1515eko abuztuan Donapaleun zegoen Lukuzeko jauna. Egun hartan Zuberoako eta Nafarroa Beherako hainbat jaunek leialtasun zina egin zioten Nafarroako erregearen ordezkariari, Atharratzeko Joan Arrangoitzeko jaunari.\nHandik gutxira, Joan eta Katalina errege-erreginek, zuten agintearen adierazle gisa, euren agindupean hartu zuten Lukuzeko gaztelua. 1515eko azaroaren 5ean Atharratzeko Joan izendatu zuten gazteluburu, eta azaroaren 10ean giltza ematearen ekitaldia ospatu zuten. Ordura arte Lukuzeko jauna izandakoak, Joan San Jaime Izurakoak, gazteluko giltza etorri berriari eman zion eta inbentarioa egin zuten. Inbentario hartan, armak eta artilleria erroldatzeaz gain, gazteluko barrutian etxe berri eta zahar bat aipatzen ziren. Azaroaren 26an itzuli zioten gaztelua errege-erreginek Lukuzeko jaunari.\n1515 bukaeran, gerrari gaztelarrak Donibane Garazin zeuden. 1.200 oinezko eta 600 alkabuzari ziren, eta Gonzalo Avalosen agindupean zeuden. Euren esku ez zeuden Nafarroako erresumako bazter gutxi horiek eskuratzeko asmoz Lukuzeko gaztelua hartzen saiatu ziren, baina ez zuten lortu.\nBaina agiriek frogatzen dute, 1516tik aurrera, Lukuzeko jaunak Espainiako enperadoreari laguntzak eman zizkiola. Karlos I.ari, esate baterako, 1523ko erasoa berak aholkatu zion. Gertaera horren ondoren, Nafarroako erregeak, Enrike II.ak (1517-1555), hitzak ekintza bihurtu eta Lukuzeko gaztelua suntsitzeko agindua eman zuen 1524ko maiatzaren 2an Pauetik. Esan eta egin, gaztelua birrindu zuten eta ondasunak konfiskatu egin zizkioten Lukuzeko jaunari. Ez zuten gaztelua berriro eraiki.\nHala ere, gaztelua behera erori arren leinuak aurrera segitu zuen. Urte batzuk geroago, erregeak traizioa barkatu zion eta Joan San Jaime Atharratzeko gaztelura joan zen bizitzera. 1559ko uztailaren 26an hil zen.\nBere oinordekoa, Lukuzeko Karlos, leinuen artean bakea nagusitze aldera Isabel Gramontekin ezkondua zen lehenagotik. Baina atzera gerra piztu zen, eta berriz ere galtzaile irten zen Lukuzeko jauna. Erlijio Gerrak ziren orduan, eta 1567tik aurrera Lukuzeko jauna hainbat jaunen buru jarri eta Joana III.a (1555-1572) hugonotearen aurka altxatu zen. Hasiera batean Garruzeko eta Mauleko gazteluak hartu zituen, baina azkenerako ahaleginak alferrikakoak izan ziren. Gerra galdu zuen eta erreginaren barkamenik gabe Otsagira joan zen bizitzera. 1572an, erregina hil ondoren Atharratzera itzuli zen eta bertan bizi izan zen 1604an hil zen arte. Bera da Atharratzeko gazteluko kantu zaharrean agertzen den jauna.\nLeinuaren gainbeheran zihoan arren, beste belaunaldi bat iraun zuen. Lukuzeko Karlosek alaba bakarra zuen, Charlotte-Catherine. Alaba bakar hau 1593ko urriaren 4an ezkondu zen Louis Montmorency-Bouteville-rekin. Horrela, Lukuzeko ondasun eta titulu guztiak Montmorency etxera igaro ziren. 1621etik aurrera Lukuzeko Charlotte ¿Lukuzeko subirano¿ izena erabiltzen hasi zen, inongo oinarririk gabe. Baina handik lasterrera, 1671n, Elizabia jauregiaren jabea zen Iruriko kondeak, erosi egin zion Lukuzeko titulua Frantzisko Enrike Montmorency-ri.\nXVII. mendean gaztelu zenaren inguruko basoa pribatua zen oraindik ere eta Erdi Aroko ohiturak zirauten. Alegia, gertuen zeuden 18 etxetakoek urtean behin jaunaren alde lan egin behar izaten zuten garoa mozten. Horietako bi basora joan behar ziren San Migel egunean, bezperan, edo biharamunean, eta makila astinduz ¿Elgorria hautzenda Elgorria hautzneda¿ oihukatu behar zuten, urtean zehar abereak bazkatzera ekarri ahal izateko.\nWellington jeneralaren gerrariak muinoan barrena ibili ziren 1814eko ekainean, Soult mariskalaren gerrarien atzetik.\nKasko nagusiko iparraldeko horman dagoen eraikina (4,70 x 3,10 metro); ez dakigu zein erabilera zuen; egun, ehiztariek erabiltzen dute. (2003)\n1821etik Lukuze aztarnategi ezagutzen da eta herri protohistoriko gisa erroldatua dago egun.\nGazteluaren aztarnak bereziak dira. Izan ere muino baten gainaldean daude eta inguru osoa pendizez eta kasko txikiz itxia dago, gazteluaren kokalekuari triangelu itxura emanez. Bide batek aztarnen multzoa inguratzen du.\nEsparru horren barruan, erdian gutxi gorabehera, muino bat dago. Berrogeita hamar bat metro diametroko zirkulu handi bat da, lubanarroz inguratua, eta hauxe zen gazteluaren barruti nagusia. Lubanarroaren ondoan, baina beste aldean, txikiagoak diren beste bi muino daude (Ekialdekoa eta Mendebaldekoa). Bi horiek ere lubanarroa dute inguruan.\nBiribil handian, barruti nagusian, sastraken artean harrizko aztarna batzuk ikus daitezke. Harri batzuk mendebaldeko lubanarroan bertan daude, esparru nagusiaren eta alde horretako kaskoaren artean. Horiek harresiaren aztarnak dira. Barruti barruan, mendebaldean, 5 x 2¿5 metroko zulo bat dago, eta ingurua harrizkoa du. Dirudienez gangaduna zen. Zulo horretako alde bat lubanarroaren ondoko gazteluaren harresia zen. Patina edo ur biltegia omen zen. Ipar-mendebaldean, beste eremu angeluzuzen bat dago (4¿70 x 3¿10 metro) eta murrua lurretik 1¿50 metrora iristen da; orain gutxi arte, ehiztariek erabili dut, baina egun sasiek hartu dute.\n1991n, Christian Normand-ek 4 hektareako aztarnategi horren plano bat osatu zuen eta 1994an, plano horren laburpen bat (1:2000 eskalakoa) argitaratu zuen. Bertan, beste zenbait argibiderekin batera, barruti nagusian aipatu dugun aurreneko zulo hori marraztua dago, eta bigarren eremu angeluzuzenari buruz zera idatzi zuen arkeologoak: ¿..... Multzo arkitektoniko hori oso hondaturik dago, eta oinarri batek eta ganga formako igarobide batera zeramaten eskailera maila batzuek osatzen dute.¿ (Archéologie des Pyrénées Occidentales et des Landes, 13. zkia, 1994).\nLukus Oihenako planoa, 1:2000 eskalan egina. Eremuak triangelu bat eratzen du, kaskoz eta erretenez adierazita. (Christian Normand: Archéologie des Pyrénées Occidentales et des Landes, 13. liburukia, 1994. urtea).\nLukus Oihena muinoa Lukuze herritik hegoaldera dago, Donapaleu - Hazparne D-14 errepidearen beste aldera. Errepide horretan Lukuzerako bidegurutzea dago, eta bidegurutzean mendi aldera doan errepidetxo bat hasten da. Handik 500 bat metrora, goraino iritsi baino lehen, bihurgune batean eskuinetara zuzentzen den bide bat aurkituko dugu. Autoa bertan utz daiteke eta pixka bat ibiliz gero, eskuinean ikusiko dugu gaztelu zenaren aztarna multzoa.