Hondakinei eta haien Fiskalitateari buruzko ekainaren 18ko 14/2018 Foru Legearen bidez Hondakinen Funtsa eratu zen, haren bidez zenbait neurri finantzatzeko, helburu izanen dutenak hondakinak sortzeak eta kudeatzeak giza osasunari eta ingurumenari eragiten dizkien eragin kaltegarriak arintzea.\nHondakinen Funtsa ingurumen arloan eskumena duen departamentuaren aurrekontuan txertatzen da, atal bereizi batean. Honako baliabide hauek ditu:\ne) Beste erakunde batzuek emandako dirulaguntza eta laguntzak.\ng) Nafarroako Gobernuari sustapen eta komunikazio ekintzetarako zuzenean egindako ekarpenak, ontzien hondakinak kudeatzeko (edo, ekoizlearen erantzukizun zabalduaren esparruan, hondakinak kudeatzeko garatzen diren beste sistema batzuetarako) ezartzen diren sistemekin sinatzen diren hitzarmenen ondoriozkoak, eta, hala badagokio, toki entitateek helburu horietarako erabiltzen ez dituztenak.\n2021eko Hondakinen Funtsak 4.276.167 euro ditu, hondakinak erraustearen eta hondakindegietan ezabatzearen gaineko zergatik heldu direnak, baita 75.218 euroko diru-sarrerak ere, zeinek jatorria baitute hondakinen arloko arau-hausteengatik Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak ezartzen dituen isunetan. Hortaz, guztirako zenbatekoa 4.351.385 eurokoa da. Diru-sarrera horiek kalkulatzeko, kontuan hartu da 2019ko uztailaren 1etik 2020ko ekainaren 30era bitarteko aldia, bat etorriz Hondakinen Funtsa arautzen duen uztailaren 15eko 49/2020 Foru Dekretuan ezarritakoarekin.\nForu agindu honen bidez banatzen dira 2021eko Hondakinen Funtsaren diru-sarrerak, eta, horrekin, zenbait agindu betetzen dira; zehazki, honako hauetan ezarrita daudenak: 49/2020 Foru Dekretua, uztailaren 15ekoa, Hondakinen Funtsa arautzen duena; eta 14/2018 Foru Legea, ekainaren 18koa, Hondakinei eta haien Fiskalitateari buruzkoa. Izan ere, azken horren 43. artikuluan ezartzen denez, “Hondakinen Funtsa izeneko aurrekontu-partida banatzeko modua ingurumenaren arloko eskumenak dituen departamentuak erabakiko du urtero, Nafarroako Hondakinen Erakunde Publikoari kontsulta egin ondoren, hondakinen hierarkiako goiko mailadiak lehenetsiz eta helburuak betetzea eta ingurumen premiak kontuan hartuta, hondakinen fluxu bakoitzak hartarako egiten duen ekarpen ekonomikoaren proportzioan eta honako arlo hauen arabera (...)”.\nLanda Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuak, Ekonomia Zirkularraren eta Klima Aldaketaren Zerbitzuaren bidez, urteroko azterketa egin du, jakiteko zer egoeratan dagoen hondakinen kudeaketa Nafarroako Foru Komunitatean, eta proposamen bat egin du funtsa banatzeko. Proposamen hori 2020ko azaroaren 17an helarazi zaie Hondakinen Partzuergoari eta Iruñerriko Mankomunitateari. Bi erakunde horiek, ezarrita dagoen hilabeteko epean, zenbait ohar egin dituzte oinarri arautzaileen gainean, baina bakar batek ere ez du aipatzen foru agindu honen xedea, salbu eta testuari buruzko zehaztapen batzuk.\nHorregatik guztiagatik, eta kontuan hartuta jaso diren ekarpenak, Ekonomia Zirkularraren eta Klima Aldaketaren Zerbitzuak proposatu du zenbatekoak proportzioan banatzea, hondakinen fluxu bakoitzaren diru-ekarpenaren arabera, bat etorriz Hondakinen Funtsa arautzen duen uztailaren 15eko 49/2020 Foru Dekretuaren 3. artikuluan bildutako definizioekin, eta kontuan harturik Hondakinei eta haien Fiskalitateari buruzko ekainaren 18ko 14/2018 Foru Legearen 43. artikuluko arloak. Hona hemen banaketa hori:\na) Etxeko hondakinen fluxua. 2.063.370 euro, toki entitateei dirulaguntzak emateko, baldin eta entitate horiek esleituta badute etxeko hondakinen bilketa, garraio edo kudeaketarako eskumena, eta Hondakinen Funtsa eratzeko ekarpena egin badute kontzeptu horregatik. Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 192. artikuluarekin bat, toki zerbitzu publikoak zuzenean nahiz zeharka kudeatu daitezkeenez, laguntza lerroetan sartuko dira zerbitzuak emateko eta pertsonifikatzeko eredu guztiak. Honela banatuko da kantitate hori, bat etorriz uztailaren 15eko 49/2020 Foru Dekretuaren 8.1 artikuluan ezarritakoarekin: 1.790.000 euro, prebentzioarekin eta gaikako bilketarekin zerikusia duten jarduketetarako, eta 273.370 euro, hondakinen kudeaketarekin loturiko jarduketetarako.\nb) Arriskutsuak ez diren bestelako hondakinen fluxua. 1.238.250 euro, enpresei dirulaguntzak emateko, proiektuak gauzatu ditzaten industriako hondakinen arloko prebentzioan, berrerabiltzeko prestakuntzan eta birziklatzean.\nc) Eraikuntza eta eraisteetan sortutako hondakinen fluxua, eta hondeatutako material naturalak. 625.250 euro, enpresei eta toki entitateei dirulaguntzak emateko, optimizatu eta hobetu daitezen eraikuntzako eta eraispeneko hondakinak birziklatzeko eta balorizatzeko sistemak, eta balorizatu daitezen hondeatutako material naturalak.\nd) Jarduketa orokorrak eta ingurumeneko larrialdiak. 424.515 euro. Horietatik, 170.000,00 euro erabiliko dira azterketa eta lan teknikoak egiteko, 164.515 euro, trazabilitate eta kontrol sistemen zuzkidurarako, karakterizazioak eta datuen teletramitazioak egiteko, eta gordailu, itzulketa eta berrerabilera sistemarako, 40.000,00 euro, andeatutako eremuak leheneratzeko jarduketetarako.\nAdierazitakoarekin bat, erabiliz Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioari eta foru-sektore publiko instituzionalari buruzko martxoaren 11ko 11/2019 Foru Legearen 32. artikuluak ematen dizkidan eskudantziak eta Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuko kontseilaria izendatzen duen abuztuaren 6ko 34/2019 Foru Dekretuak ematen dizkidanak,\n1. Onartzea 2021eko Hondakinen Funtsaren banaketa, foru agindu honen eranskinean biltzen diren esleipen-irizpideekin bat, honela:\na) 2.063.370 euro, toki entitateei dirulaguntzak emateko, baldin eta entitate horiek esleituta badute etxeko hondakinen bilketa, garraio edo kudeaketarako eskumena, eta zergak ordaindu badituzte kontzeptu horregatik. Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 192. artikuluarekin bat, toki zerbitzu publikoak zuzenean nahiz zeharka kudeatu daitezkeenez, laguntza lerrotan sartuko dira zerbitzuak emateko eta pertsonifikatzeko eredu guztiak. Zehazki, zenbateko hori da 2021ean eta/edo 2022an jarduketak egin daitezen etxeko hondakinen arloko prebentzioarekin, gaikako bilketarekin eta kudeaketarekin lotuta.\nDeialdietako gastua deialdiak onestean baimenduko da, Nafarroako 2021eko Aurrekontu Orokorretako partida hauen eta 2022ko partida baliokideen kargura:\n–740001 74100 4609 456205 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Toki entitateentzako dirulaguntzak (763.370 euro).\n–740001 74100 7609 456204 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Toki entitateentzako dirulaguntzak (1.300.000,00 euro).\nPartida horien artean funts-mugimenduak egiten ahalko dira gastu konpromisoa doitzeko, dirulaguntzetarako egiten diren eskaeren arabera eta, gehienez ere, bi partiden batura adina: 2.063.370 euro.\nb) 1.238.250 euro, enpresei dirulaguntzak emateko, proiektuak gauzatu ditzaten industriako hondakinen arloko prebentzioan, berrerabiltzeko prestakuntzan eta birziklatzean, 2021ean egin beharrekoak badira, betiere.\nDeialdietako gastua deialdiak onestean baimenduko da, Nafarroako 2021eko Aurrekontu Orokorretako partida hauen kargura:\n–740001 74100 4701 456200 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Sektore pribatuarentzako dirulaguntzak (1.063.250 euro).\n–740001 74100 7701 456202 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Sektore pribatuarentzako dirulaguntzak (175.000 euro).\nPartida horien artean funts-mugimenduak egiten ahalko dira gastu konpromisoa doitzeko, dirulaguntzetarako egiten diren eskaeren arabera eta, gehienez ere, bi partiden batura adina: 1.238.250 euro.\nc) 625.250 euro, enpresei eta toki entitateei dirulaguntzak emateko, optimizatu eta hobetu daitezen eraikuntzako eta eraispeneko hondakinak birziklatzeko eta balorizatzeko sistemak, eta balorizatu daitezen hondeatutako material naturalak, 2021ean egin beharreko lanak badira, betiere.\n–740001 74100 4609 456205 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Toki entitateentzako dirulaguntzak (111.355 euro).\n–740001 74100 4701 456200 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Sektore pribatuarentzako dirulaguntzak (127.710,00 euro).\n–740001 74100 7609 456204 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Toki entitateentzako dirulaguntzak (251.185,00 euro).\n–740001 74100 7701 456202 Suspertu Plana Hondakinen Funtsa. Sektore pribatuarentzako dirulaguntzak (135.000,00 euro).\nPartida horien artean funts-mugimenduak egiten ahalko dira gastu konpromisoa doitzeko, dirulaguntzetarako egiten diren eskaeren arabera eta, gehienez ere, guztien zenbatekoa, hau da, 625.250 euro.\nd) 424.515 euro, jarduketa orokorretarako eta ingurumeneko larrialdietarako. Horietatik:\n–170.000,00 euro azterketa eta lan teknikoetarako, Nafarroako 2021eko Aurrekontu Orokorretako 740001 74100 2276 456207 Suspertze Plana Hondakinen Funtsa. Azterketa eta lan teknikoak izeneko partidaren kargura.\n–164.515 euro, trazabilitate eta kontrol sistemen zuzkidurarako, karakterizazioak eta datuen teletramitazioak egiteko, eta gordailu, itzulketa eta berrerabilera sistemarako, Nafarroako 2021eko Aurrekontu Orokorretako 740001 74100 6091 456200 Suspertze Plana Hondakinen Funtsa. Proiektu teknikoak izeneko partidaren kargura.\n–50.000 euro, lankidetza hitzarmenak izenpetzeko, Nafarroako 2021eko Aurrekontu Orokorretako 740001 74100 4459 456200 Suspertze Plana Hondakinen Funtsa. Jarduketa orokorrak eta ingurumen larrialdia. Lankidetza hitzarmenak izeneko partidaren kargura.\n–40.000,00 euro, andeatutako eremuak leheneratzeko lanetarako, Nafarroako 2021eko Aurrekontu Orokorretako 740001 74100 2279 456200 Suspertze Plana Hondakinen Funtsa. Jarduketa orokorrak eta ingurumen larrialdia, sektore pribatua izeneko partidaren kargura.\n2. Foru agindu honen aurka gora jotzeko errekurtsoa aurkezten ahalko da, Nafarroako Gobernuari zuzendua, hilabeteko epean.\nEpeak foru agindu hau Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta biharamunean hasiko dira kontatzen.\n3. Foru agindu hau igortzea, behar diren ondorioak izan ditzan, Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuko Ekonomia Zirkularraren eta Klima Aldaketaren Zerbitzura, Idazkaritza Tekniko Nagusira, Idazkaritza Tekniko Nagusiko Aurrekontuen Kudeaketarako Atalera, Nafarroako Hondakinen Partzuergora eta Iruñerriko Mankomunitatera.\nIruñean, 2021eko otsailaren 16an.–Landa Garapeneko eta Ingurumeneko kontseilaria, Itziar Gómez López.\n2021eko Hondakinen Funtsa banatzeko irizpideak\n2021eko FUNTSAREN BANAKETA\nEtxeko hondakinen fluxua.\nGaikako bilketarekin eta prebentzioarekin lotutako ekintzetarako dirulaguntzak, norgehiagokako araubidean\nJarduketa orokorrak eta ingurumeneko larrialdiak\nEraikuntza eta eraisteetan sortutako hondakinen fluxua, eta hondeatutako material naturalak.\nDirulaguntzak, norgehiagokako araubidean\nArriskutsuak ez diren bestelako hondakinen fluxua.\nIragarkiaren kodea: F2103017


Etxeko partidetan garaipenak eta kanpoko desplazamenduetan porrotak | Federación Vizcaína de Baloncesto – Bizkaiko Saskibaloi Federazioa | Todas las informaciones del baloncesto vizcaíno federado y escolar. Bizkaiko Saskibaloi federatuaren eta eskolaren berri guztiak hemen\nHome » Berriak, Nagusiak » Etxeko partidetan garaipenak eta kanpoko desplazamenduetan porrotak\nKantxa faktorea garrantzitsua da maila guztietan baina baita elitean ere. Asteburu honetan, etxean aritu ziren taldeak baino ez zuten garaipena lortu. Lointek Gernikak Perfumerias Avenida talde indartsua menderatu zuen defentsan erakustaldia emanez. Santurtzik Pielagos taldeari irabazi zion erasoan lan bikaina eginda eta Bidaideak Bilbao BSR taldeak Ferroli irabazi zion Txurdinagan.\nDenboraldiko lehen porrota jaso dute “beltzezko gizonek” Andorran. Bilbotarrek hasiera txukuna egin bazuten ere (11-16), ez ziren gai izan aurreko partidetako maila erakusteko.Hala eta guztiz ere Bilbotarrek partidan sartuta egon ziren denbora osoan, horren adibide dugu, 9 segundoren faltan 81eko berdinketa zegoela markagailuan. Azkenean etxekoen jaurtiketa libreei esker garaipena Andorran geratu zen.\nLointek Gernikak egungo txapelduna den eta oraindik partidarik galdu gabe zegoen Perfumerias Avenidari irabazi dio,emozioz beteriko partida batean. Gernikarrak inolako konplexurik gabe irten ziren eta Pinari esker lehenengo abantailak lortzen hasi ziren,17-8 8.minutuan. Elonouri esker , Avenidak bere taldea aurretik jartzea lortu zuen 22. Minuturako 24-25. Carter erasoan bikain aritu zen, Jefferesonek joko handia erakutsi zuen partidako zatirik erabakigarrienetan eta Pinaren hiruko batek dena erabaki zuen. Garaipen honekin, Mario Lopezen neskak bigarren postuan kokatzen dira Salamankoekin berdindurik eta Gironarengatik garaipen batera.\nEzer gutxi egiteko aukera izan zuen Zornotzak Galiziako lurretan Cambados liderraren aurka. Mikel Garitaonandiaren taldeak huts egite asko egin zituen, gaizki aritu zen defentsan eta erasoan, galera asko eta hutsegite asko. Lehen laurdena 21-8 bukatu zen. Liderraren aurka horrelako markagailu bati buelta ematea ia ezinezkoa da eta are gehiago defentsarako gaitasunik gabe. 13. minuturako 32-12 zegoen markagailua eta Zornotzarrak inolako aukerarik gabe geratu ziren.\nGDKO Ibaizabalek garesti saldu zuen porrota. Lan serio eta gogora egin zuten, lehiaketako aurkaririk gogorrenetako bati aurre egiteko baina ez zen nahikoa izan. Kataluniarren lau hirukok partida erabakita utzi zuten eta Galdaoztarrak saririk gabe itzuli ziren.\nMaila ikaragarria erakutsi zuen Santurtzik Pielagosen aurka. Kantabriarrek porrot argia jaso zuten, atsedenaldirako 37-20 zegoen markagailua. Santurtziarren 33-7ko partzial bati esker partida guztiz hautsi zuten. Hurrenetik oso eraginkorrak izan ziren (13/31) eta oso fidagarriak saskitik hurbil (23/35). Ezkerraldekoak erakustaldia eskaini zuten Joseba Iglesias , aurre-denboraldian jasandako lesioa eta gero kantxetara bueltatu zen egunean. Hegaleko pibotak 19 puntu eta 5 errebote egin zituen.\nDenboraldiko lehen partida eta lehenengo garaipena lortu du Bidaideakek Ferrolen aurka. Bigarren laurdenaren erdian 32-11 zegoen markagailua eta bazirudien dena erabakita zegoela baina galiziarrek ez zuten etsi eta lehiakor aritu ziren. Horrez gain, zaleek omenaldia eskaini zien Rioko Joko Paraolimpikoetan dominak eskuratu zituzten Bilboko jokalariei.\nBizkaiko Neskek irabazi dute Durangon ospatutako Lurraldeen Arteko I.Torneoa Hurrengo sarrera :


Poudenx - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJean-Jacques DANE (2014-2020)\n43° 34′ 38″ N, 0° 34′ 58″ W / 43.5772°N,0.5828°W / 43.5772; -0.5828Koordenatuak: 43° 34′ 38″ N, 0° 34′ 58″ W / 43.5772°N,0.5828°W / 43.5772; -0.5828\nArgelos, Bassercles, Castelner, Lacrabe, Morganx eta Peyre\nPoudenx (frantsesez eta ofizialki: Poudenx) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 240 biztanle zituen.\n2007an Poudenx udalerrian erroldatutako biztanleak 202 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 96 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 93 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nPoudenx udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 120 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 82 lanean zeuden (46 gizon eta 36 emakume) eta 7 langabezian zeuden (1 gizon eta 6 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Poudenx udalerrian 95 unitate fiskal zeuden, 227 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.831 euro zen.\n2000. urtean Poudenx udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 248 hektarea erabiltzen.\nCastelner (2,7 km)\nPeyre (3,0 km)\nMorganx (3,4 km)\nArgelos (3,8 km)\nLacrabe (4,2 km)\nBassercles (4,3 km)\nBeyries (4,4 km)\nLabastide-Chalosse (4,5 km)\nMonségur (4,6 km)\nLabeyrie (5,1 km)\nMonget (5,3 km)\nCastaignos-Souslens (5,4 km)\nMomuy (5,9 km)\nArget (5,9 km)\nBNF: 152591747 (data)\nOrriaren azken aldaketa: 29 abendua 2019, 14:31.


Monika Hernando: 'Harrerarekin eta integrazioarekin dugu konpromisoa' - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nMonika Hernando: "Harrerarekin eta integrazioarekin dugu konpromisoa"\nBiktimen eta Giza Eskubideen zuzendariak Genevan antolatu den Errefuxiatuei buruzko Mundu Foroan parte hartu du; Eusko Jaurlaritza gonbidatu dute Forora\nMonika Hernando Biktimen eta Giza Eskubideen zuzendariak, gaur, errefuxiatuen harrera- eta integrazio-arloko euskal esperientzia aurkeztu du Global Refugee Forumean; Foroa egunotarako antolatu da, Genevan, eta Eusko Jaurlaritza bertara gonbidatu dute.\n“Harrerarekin eta integrazioarekin dugu konpromisoa. Gure filosofia esaldi batean laburbiltzen da: ‘Konpromisoa eskatzen eta eskaintzen dugu’, esan du.\nOinarri horretatik abiatuta, Eusko Jaurlaritzak Euskadin Babes Komunitarioa sustatzeko bi urte baino gehiago daramatzala lanean azaldu du. Errefuxiatuen harrera- eta integrazio-eredu horrek aukera ematen du gizartea zuzenean inplikatzeko, autoantolaketako zenbait formularen bidez.\nEusko Jaurlaritzako arduradunak ahultasun-egoeran dauden eta Jordaniatik birkokatuta datozen bost familiaren esperientzia aurkeztu du; pasa den martxoan iritsi ziren Euskadira, eta Andoain, Arrigorriaga, Bilbao, Portugalete eta Vitoria-Gasteiz euskal udalerrietan hartu zituzten. Lehenengo egunetik –azaldu duenez–, familia horiek Babes Komunitarioen Tokiko Talde izenekoetako boluntarioen laguntza jasotzen ari dira; zalantzazko egoerak gainditzen lagundu eta beren integrazio-prozesurako bide ematen diete.\n“Maitasun- eta senidetasun-istorioa da. Topagunea”, esan du Monika Hernandok, amaitzeko, eta lehen 9 hil hauetan izandako emaitza onak aintzat hartuta, esperientzia pilotu hori Euskadi barruan eta kanpoan zabalduko dela esan du.


Nafarroako Gobernuak osasun-zentroak 20:00ak arte irekita izatea sustatuko du, eta arreta espezializatuaren ordutegia arratsaldetara zabaltzea\napertura centros salud atención especializada\nNafarroako Gobernuak osasun-zentroak 20:00ak arte irekita izatea sustatuko du, eta arreta espezializatuaren ordutegia arratsaldetara zabaltzea ostirala, 2012.eko apirilak 27\nBarcina Lehendakariak osasun-arretako eredu berria aurkeztu du laguntzaren egungo kalitatea bermatzeko\nNafarroako herritarrak 20:00ak arte jasoko dute arreta osasun-zentroetan, eta arreta espezializatuko nahiz operazio-geletako jardueren kontsulten ordutegia 18:00ak arte eta 17:00ak arte luzatuko dira, hurrenez hurren. Horiek dira aldaketa nagusiak, eta barnean hartzen du ere, Nafarroako Gobernua sustatzen ari den lehen mailako laguntzaren eta laguntza espezializatuaren berrantolaketa. Hura gaur aurkeztu dute prentsaurrekoan, Nafarroako Lehendakari Yolanda Barcina Angulok eta Osasun Departamentuko kontseilari Marta Vera Janin-ek.\nIruñeko Ermitagaña osasun-zentroa.\nJarduera horiek dira, Osasun Departamentuak legealdian zehar ezarriko duen osasun-arretaren eredu berriko zi zutabe nagusi, eta helburu nagusi gisa egungo sistema berrantolatzea du, baliabideak benetan pazientaren beharrei erantzuteko bideratu ahal izateko; horrek kalitatezko osasun-arretari eustea ekarriko du, ez bakarrik egungo krisi ekonomikoaren egoeran, baita epe ertain eta luzera begira ere, biztanleriaren zahartzeak sortutako eskaria handitzearen aurrean eta, horren ondorioz, gaixo kronikoen ugaritzeagatik.\nPlanaren barnean zazpi ildo estrategikoko proiektuak daude, eta haietako bi gaur aurkeztu dira: Etengabeko eta Premiazko Arreta Hobetzeko Plana eta Arreta Espezializatua Hobetzeko Plana.\nIraunkortasuna eta pazientea\nLehendakariak azpimarratu du erreforma honen azken xedea laguntzaren kalitatea handitzea dela eta sistemaren iraunkortasuna bermatzea; izan ere, egungo ereduarekin jarraituz gero, hamar urtetan osasun-gastua bikoiztuko da, hiru faktoreengatik: eskaria handitzea 65 urte baino gehiagoko biztanleria igotzen ari delako (biztanleriaren bostena izango den talde honen osasun-gastua, gainerakoena baino handiagoa da, % 4 eta % 12 artean) eta gaitzak dituzten pazienteengatik, hamar nafarretatik bat izango direnak (osasun-kostua % 79 handiagoa); eta tratamendu nahiz teknologia berrien eragin ekonomikoagatik.\nAipatu duenez, errealitate honen aurrean, krisi-egoera erantsi behar zaiona, gobernuek hiru bide har dezakete: ordainketa partekatua, prestazioak murriztea edo kudeaketa hobea (azken hori Foru Gobernuak hartzen duen bidea da iraunkortasuna bermatzeko), -"duela 30 urteko sistema aplikatzen ari gara, behar zeharo ezberdinekin" - aipatu du, eta herritarrak nabarmentzea, Administrazioaren ohiko lan-ordutegitik at (08:00etatik 15:00etara) arreta-ordutegiak eskatzen baitituzte. Lehendakariak osasuneko langileei "harmen"-a eskatu die, beharrezkoa baita lan egiteko era aldatzea. Lehendakariak esan du "erreformak egiteko unea iritsi dela" Nafarroako osasunari eusteko erreferentziazko egungo mailetan (garrantzia eskualdeko BPGean, bizi-itxaropena, laguntzaren kalitatea…)\nMarta Verak, berriz, azpimarratu du erreforma honek ekarriko dituela "zerbitzu gehiago ordutegi zabalagoetan, etengabeko laguntzarekin, herritarren eskariei ahal bezain azkar arreta emateko larrialdiekin eta herritarrek behar dutenari erantzuna emanez: hitzordua egunean bertan, paziente kroniko, larri, aringarri edo terminalen jarraipena, lehen-mailako arreta eta arreta espezializatuaren arteko koordinazio hobea".\nEtengabeko eta Premiazko Arreta Hobetzeko Plana\nHorietatik lehenengoa, Etengabeko eta Premiazko Arreta Hobetzeko Planaren helburua da, paziente gogor, kroniko, aringarri eta terminalei jaraipena eta etengabeko arreta ematea da eta, horrekin batera, larrialdiei emandako arretaren kalitatea hobetzea, laguntza-dispositibo gertukoena arretaren beharrerako mugituz.\nHorretarako, arreta bizkorra eta kalitatezkoa bermatuko duen sare bat zabalduko da, Nafarroako zonalde bakoitzaren beharren arabera.\nPlanaren ardatz nagusiak honako hauek dira:\n- Atxikitako biztanleria handienetako Nafarroako zortzi zentroek (Iruñea, Lizarra, Tafalla, Tutera, Altsasu, Doneztebe, San Adrian eta Zangoza) arreta arrunta, etengabekoa eta premiazkoa eskainiko dute 08:0etatik 20:00etara. 20:00etatik aurrera eta hurrengo eguneko 08:00ak arte ere larrialdietako arreta presentziala izango da. Zentro horiek, gainera, erradiologia, ekografia eta analisiak egiteko guneak izango dituzte.\n- Udalerri ertain edo handikoen oinarrizko zonaldeko familiako laguntza zentroek arreta arrunta, etengabekoa eta premiazkoa eskainiko dute 08:00etatik 20:00ak arte. Zentro horiek dira: Lesaka, Elizondo, Irurtzun, Noain, Gares, Peralta, Viana, Lodosa, Valtierra, Corella, Cascante, Buñuel, Los Arcos, Carcastillo, Etxarri-Aranatz, Erriberri eta Larraga. 20:00etatik aurrera eta 08:00ak arte, premiazko arreta presentziala ondorengo zentroetan eskainiko da: Los Arcos, Carcastillo eta Etxarri-Aranatz-en kasuan arreta zaintza lokalizatuaren bidez egingo da.\n- Beren oinarrizko zonaldeko familiako zentroaren menpe dauden udalerri ertain edo txikiko udalerrietan kokatutako laguntza-zentroek arreta arrunta eta premiazkoa eskainiko dute 08:00etatik 15:00ak arte. Etengabeko arreta 15:00etatik 20:00ak arte, oinarrizko zonaldeko familiako zentroan emango da, eta premiazko arreta 20:00etatik aurrera eta hurrengo eguneko 08:00ak arte, oinarrizko zonaldeko familiako zentrotik eskainiko da, zaintzako laguntza lokalizatuarekin Mendavian, Milagron eta Fustiñanan. Atal honetan, aipatutako hiru horiez gain, Mugairi, Andosilla, Villatuerta Hegoa, Antzin Hegoa eta Caparrosoko zentroak daude.\n- Kontsultategi eta zentro txikietan, sakabanatutako biztanleria eta dentsitate txikiko landa-eremuko udalerrietan daudenak eta irisgarritasun-baldintzengatik jarduera bereziko udalerrietan daudenak, arreta-ordutegia 08:00etatik 15:00ak arte da; ordu horretatik aurrera, etengabeko arreta eta premiazko zaintza lokalizatuaren bidez egingo da. Sistema horrekin zonalde horietako herritarren arreta nabarmen hobetuko da beraien etengabeko laguntza 08:00etatik 15:00ak arte bermatuko delako lanegun guztietan beren ohiko mediku eta erizainen aldetik; gainera, asteburu eta jaiegunetan ere zentroan etengabeko arreta ziurtatuko da. Zentro horiek dira: Leitza, Ultzama (Larraintzar), Burgete, Agoitz, Salazar, Izaba, Villatuerta Iparra, Antzin Iparra, Allo, Goizueta, Arribe-Atallu, Urdazubi-Zugarramurdi, Zudaire eta Cabredo.\n- Iruñean eta Iruñerrian, arreta arrunta, etengabekoa eta premiazkoa, 08:00etatik 20:00ak arte eskainiko da 20 zentrotan: Ermitagaña, San Juan, San Jorge, Orkoien, Berriozar, Buztintxuri, Antsoain, Errotxapea, Txantrea, Burlata, Atarrabia, Huarte, Alde Zaharra, II Ensantxe, Azpilagaña, Milagrosa, Iturrama, Zizur, eta Barañáin-Echavacoiz (bilduta) eta Mendillorri-Sarigurren (bilduta). Asteburuetan eta jaiegunetan premiazko arreta eskainiko da San Martin, Errotxapea, Ermitagaña eta Burlatako zentroetan; eta 20:00etatik aurrera San Martin Doktorearen zentroan eskainiko da eta baita ospitaletan ere.\n- Pediatriak ere aldaketaren bat izango du herritarren behar berriei egokitzeko. Hirian, arreta arrunta eta premiazkoa era presentzialean ematen segituko da 08:00etatik 15:00ak arte lanegunetan osasun-zentro guztietan, eta arratsaldeko kupoak 11 zentrotan. Premiazko arreta presentziala 15:00etatik 20:00ak arte lanegunetan, bai eta asteburu eta jaiegunetan ere 08:00etatik 20:00ak arte Iruñeko (San Martin Doktorea eta Ermitagaña), Tuterako eta Lizarrako ohiko zentroetan emango da, eta haiei hiru gehiago erantsiko zaizkie: Mendillori eta Errotxapea Iruñean eta Tafalla. Landa-eremuan, arreta orain arteko arretarekin, berdin-berdin, jarraituko da\nEtengabeko Arretaren eta Premiazkoaren erreforma kalitate teknikoko irizpideei jarraituz diseinatu da:\n- Laguntzako behar-mota ezberdinei arreta egokia ematea (arrunta, etengabekoa edo premiazkoa).\n- Irisgarritasun geografikoa kontuan hartzea, zentro-kopuruaren, lurraldearen barneko banaketaren, udalerritik herritarrek joan-etorria egiteko distantzia eta denboraren arabera. Planak bermatzen du Nafarroako biztanleriaren % 90a zentro batera 10 minututan edo denbora laburragoan iristea (573.792 biztanle); % 9,6 20 minututan edo denbora laburragoan (63.987 biztanle); eta % 0,2 20 eta 30 minutu artean (2.743 biztanle).\nArreta Espezializatua Hobetzeko Plana\nPlanaren helburua irisgarritasuneko arazoari irtenbidea ematea da eta, horren ondorioz, arlo horrek duen itxarote-zerrendei; faktorek horrek, aldi berean, eragin txarra du larrialdi-zerbitzuetan, eskaera hazten ari dela ikusten baitute premiazko arretaren beharra ez duten prozesuengatik. Gainera, kudeaketa-ikuspegi batetik, baliabideak optimizatzea bilatzen da haren funtzionamendua luzatuz arratsaldetan.\nSektore honetako erreformak ondorengo jarduerak barnean hartzen ditu:\n- Itxarote-zerrenden kudeaketa. Erregistroko sistemak hobetuko dira, eta prozesuak sailkatzeko sistema bat ezarriko da arreta-lehentasunak finkatuz irizpide kliniko, sozial eta lan-mailakoen arabera.\n- Irisgarritasuna hobetzea. Kontsulta presentzialak, ez presentzialak eta proba osagarriek beren arreta-ordutegia zabalduko dute, ordutegi hori mediku-zerbitzu bakoitzari egokituz. Nolanahi ere, oro har, 18:00ak arte funtzionatuko dute. Gainera, ebakuntza-gelen ordutegia 17:00ak arte zabalduko dira. Irisgarritasuna hobetzea ere lortuko da honako hauen bidez: Nafarroako Ospitale Guneko Onkologia eta Hematologiako eguneko ospitalea, C Pabiloia; Tuterako Ospitaleko Onkologiako Eguneko Ospitale berria; Iruñeko Nafarroako Ospitale Guneko Onkologia Pediatrikoko Eguneko Ospitala zabalduz; Kirurgia Handi Anbulatorioa bultzatuz Lizarra, Tutera eta Ubarmineko ospitaleetan; eguneko ospitaleratzea sustatuz mediku-espezialitateetan (endokrinologia, pediatria, neurologia, erreumatologia…); eta etxez etxeko ospitaleratzea bultzatuz.\n- Nafarroa eta Virgen del Camino lehengo ospitaletako mediku-zerbitzuak bateratzea. 2012ko lehen seihileko honetan ondorengo zerbitzuak bateratuko dira: Hematologia, Neurologia, Medikuntza Prebentiboa, Pazientearen Harrera/Arreta, Laborategiak, Erradiologia, Liseriketa Aparatua, Kirurgia Ortopedikoa eta Traumatologia, Otorrinolaringologia eta Psikiatria. Eta bigarren seihilekoan bateratzen amaituko dute: Neumologia, Oftalmologia, Urologia, Kritikoak, Anestesia, Farmazia eta Anatomia Patologikoa. Horiei erantsi behar zaie, Nafarroako Ospitale Guneko zerbitzuen zaintza guztien antolaketa.\n- Baliabideak optimizatzea. Neurri honen barnean sartzen dira, lurraldeetako aldeen arteko lankidetza; azken hau apirilean abian jarri da sabel eta behazuneko kirurgian itxarote-zerrendan dauden pazienteak Lizarrako García Orcoyen ospitalera bidaliz; goi-erresoluzioko zirkuituen garapena eta diagnostiko azkarreko zirkuituak areagotuz onkologia, alergologia, traumatologia-ortopedia eta kardiologiako prozesuen susmoa dagoen egoeretan; eta protesiak zentzuz erabiltzeko batzordea abian jarriz protesi-materiala era zentralizatuan erosteko.\nOsasun-arretako eredu berriaren aurkezpena\nEtengabeko eta Premiazko Arreta hobetzeko programa\nArreta Espezializatua hobetzeko programa


Sydney Brenner-en gogoetak - Zientzia.net\nHasiera » Zientzia tb » Sydney-brenner-en-gogoetak Sydney Brenner-en gogoetak\nEkologia Biokimika Biologia Eboluzioa Genetika Biografiak Tamaina: 179 MB\nData: 2012/03/18 Fitxategia deskargatu Embed kodea: 1953.urtean Watson eta Crick ikertzaileek DNAren helizearen egitura aurkitu zutenean, alboko gelan zegoen lanean. Sydney Brenner ikertzaileaz ari gara, biologia molekularraren aitaz. 85 urteko ikertzaile hegoafrikar honek 2002. urtean Fisiologia eta Medikuntzako Nobel saria jaso zuen, RNA mezularia aurkitu izanagatik. Biologiaz, genetikaz eta gizakiaz eta inguruneaz egin du gogoeta gure kameren aurrean.\nGiza gorputza milioika eta milioika zelulaz osatua dago. Zenbaketa zehatzik ezin da egin, baina 50.000 bilioi zelulatik gora izan daitezke. Zelula horietako bakoitzean, milioika eta milioika molekula daude, eta bakoitzak bere egitekoa du.\nSYDNEY BRENNER: Hainbeste molekula elkarri eragiten aldi berean... nolatan ez dute kaosa eragiten? Bada, naturak sistema sinplifikatzeko modua topatzen du. Molekula txikiak egiten ditu, unitate txikiak osatzen ditu elkarrekin lan egin dezaten. Ez du guztiaren jarraipena egiten, kaosa ekarriko lukeelako horrek.\nSydney Brenner-ek kaosa eragozten duten molekula horietako bat aurkitu zuen: RNA mezularia. Eta Suediako Akademiak zientzialari batek jaso dezakeen merezimendu gorena aitortu zion 2002an: Nobel saria Fisiologia eta Medikuntzaren alorrean.\nGainera, ofiziala ez bada ere, badu titulu potolo-potolo bat: biologia molekularraren aita omen da. Eta, azkeneko urteetan, bereziki arduratzen du genetikaren eta gizakiaren izaeraren arteko harremanak.\nSYDNEY BRENNER: Urte askoan, eredu-organismo deiturikoekin lan egin izan dugu (eulia, zizarea eta abar). Baina uste dut gizakiekin lan egiteko garaia dela. Giza garuna ulertzen saia gaitezke; izan ere, ez du parekorik. Iruditzen zait genomak horretarako gakoak emango dizkigula. Gakoak, baita ere, gure osasunari eta iraupenari dagozkionak. Gizakia bakarra da animalietan: eboluzioa azkartu du, erabat. Gure geneek 100.000 urte dituzte. Diseinatuta gauden eragatik, garunak esaten digu: “jan, jan ahalik eta gehien, eta gantz bihurtu”. Hala gertatzen da energia metatzeko ahalmena dugulako, gosetearen beldur. Selekzio biologikoaren ondorioa da. Baina ingurunea aldatu egin da, eta orain ez dago goseterik, baina jan eta jan jarraitzen dugu. Beraz, ez gaude egokituta orain bizi garen ingurunera. Gogoeta sakona egin beharko genuke sortu dugun munduarekin dugun harremanaz.\nGizon-emakumeek espezie nagusi izendatu dute beren burua, gainerako animalien gainetik, eta horrek traba egin dio giza espeziearen ikerketari. Mendeetan ez da aintzat hartu gizakiaren animalia-izaera. Genetikaren sorreraren ondoren ere, gizakiaren dualtasunak (gorputza eta arima) pisu handia izan du. Eta, oraindik ere, sena eta gisa horretako kontzeptuak gizakiaren izaeratik eta portaeratik urrun ikusten dira.\nSYDNEY BRENNER: Biologiari ez dagokio perfekzioa. Matematikari erantzun perfektuak dagozkio. Fisikari, ahalik eta erantzun zuzenenak. Baina biologiak erantzun gogobetegarriak baino ez ditu bilatzen. Oso enpirikoa da. Ezer ez da perfektua zentzu horretan. Hala ere, ikaragarrizko erronka intelektuala da azaleratzea biokimika katramilatsu horrek guztiak nola eboluzionatu zuen. Genomaren bitartez egin daiteke hori, nire ustez. Atzera begira jar gaitezke, genomak fosil antzeko batzuk baititu, fosil molekularrak. Horrela, begiratu dezakegu zer datorren gure barruan oso antzinatik.\nGenetikak erabateko eragina du pertsona baten izaeran. Baina hori onartzea ezerosoa gerta daiteke, jaiotzatik guztiok desberdinak garela onartzea baitakar. Arrazakeriaren aldeko frogatzat hartu izan da hori, baina alderantziz behar luke: gizaki bakoitza bakarra da, baina gainerako gizon-emakumeen berdina eskubideei dagokienez.\nIngurura begiratu besterik ez dago konturatzeko pertsona bakoitza bakarra dela, eta berezko trebetasunak dituela. Bakoitzaren bizimoduak berekin dakar trebetasun batzuk edo beste batzuk baino gehiago garatzea: kirola, oroimena, matematika, artea, hizketa... Inguruneak eta bizitzako gertaerek eramaten dute kirolari bat elitera, baina jaiotzatik berezkoa zuen trebetasun hori, geneetan darama.\nGizabanakoen arteko desberdintasunak abantaila izan daitezke kasu batzuetan, oztopo besteetan.\nSYDNEY BRENNER: Zer gertatuko litzateke eboluzio biologikoa berriz hasiko balitz? Pentsa, orain hondamendi bat gertatuko balitz, gizon-emakume txikien alde egingo luke selekzioak. Energia gutxiago behar dutenez, baliabide gutxiago behar dute. Hortaz, handi-lodikoteak akabo, dinosauroen antzera. Eboluzio biologikoa berriz hasiz gero, txikitasuna, kasu askotan, abantaila selektibo bat da. Baina ez da berriz abiatuko, noski.\nGizakia teknologikoa da, eta, teknologiarekin, ingurunea menderatu du, bere beharretara egokitu. Horretaz gainera, ingurunea ezagutzeko premia ere badu. Eta jakin-min hori asetzeko, zientzia egiten du. Behaketa, ikerketa, hausnarketa ditu ardatz. Aurrerapen teknologikoak merkatu ahala, zabalduz joan dira, eta bildutako datuak esponentzialki hazi dira.\nSYDNEY BRENNER: Biologia oso konplexua bilakatu da, hainbeste dakigu xehetasunen gainean. Baina kontzeptua behar dugu. Jendeak ulertu behar luke nola funtzionatzen duen zelulak; izan ere, zelula da oinarrizko unitatea, eta ez genea. Zelulak nola funtzionatzen duen ulertuz gero, has gaitezke ulertzen nola zelula desberdinak lan desberdinetarako espezializatuta dauden. Baina datu-kopurua erraldoia da, eta horrek ulermena zailtzen du. Batzuek uste dute zenbat eta datu gehiago izan hobe dela: “zenbaki eta datu gehiago bilduko ditugu, eta, halako batean, dena argi egongo da”. Baina ez, alderantziz, hori ez da bidea.\nGiza genomaren sekuentziazioa gizakia Ilargira iritsi izanarekin parekatu izan da. Erronka teknologikoak parekoak dira ,bakoitza bere alorrean eta denboran kokatuz gero. Eta parekoak dira, batez ere, erronka nagusia ez zelako gizakia Ilargira eramatea, baizik eta bueltan ekartzea. Era berean, giza genoma dagoeneko sekuentziatuta dago; datu mordoa da hori, baina benetako lana datu horiek interpretatzean datza.\nOlatuen artean bodyboardarekin\nGertutik: Jose Luis Zugaza\nSai zuriak arriskuan\nGernikaren barruan 2012-10-08\n2002ko Nobel sariak urte askotako lanaren ordaina 2002-11-01\nNanoteknologia hizpide 2012-06-03\nHelize bikoitzak mende-erdia 2003-04-01\nSentsazioz blai! 2004-01-01\nEnpresen sorrera EAEn XXI. Mende-atarian 12,35€Erosi


Ekonomia Solidarioan ekintzaile izatea - Donostia Mundu Artean\nCanvas Sozialaren tailerra\nEkonomia Solidarioan ekintzaile izatea\nData: Abenduak 2-17:00\nLekua ONline - Euskaraz\nInoiz pentsatu al duzu nola eraman dezakezun zure negozioa bide jasangarritik? Zure karbono aztarna murriztu, komunikazioaren bidez genero estereotipoak hautsi edota zure taldea anitzagoa egin, nondik hasi beharko zenuke?\nMugarik gabeko Ekonomilariok Ekonomia Sozial eta Solidarioari Ekiteko Eskuliburua aurkeztu nahi dizugu, galdera hauei erantzuten lagunduko dizun tresna.\nEman izena tailer dinamiko honetan, abenduaren 2an izango da, 17:00etan, REAS Euskadiren #merkatusoziala #azokaESSbirtuala-ren testuinguruan antolatu da; eta ikasi ezazu tresna horrek nola lagunduko dizun zure negozioa jasangarriagoa egiten, gizartean, ingurumenean eta generoan eragin positiboa sortzeko.\nTailer honetan Ekonomia Solidarioari eta ekintzailetzari buruz hitz egingo dugu, Canvas Soziala metodologia ardatz nagusi edukita; baina batez ere, taldetan egingo dugu lan, eta fikziozko enpresa bat erabiliko dugu, tresnaren esperientzia praktikoa izateko.\nZure negozio ideia abian izan edo ez, ikasi nahi baduzu pertsonen eta planetaren bizitza erdigunean jarrita ekiten, ez ezazu tailer hau galdu.\nPandemiaren eta hondoratzen ari den sistema ekonomikoaren aurrean, badaude alternatibak!\nTailerra euskaraz izango da, eta doan. Izena emateko klikatu hurrengo estekan: https://labur.eus/1OdDg


60 urte, baina oraindik bizirik zumaiarren memorian - Zumaia - Baleike.eus\n60 urte, baina oraindik bizirik zumaiarren memorian\nJuan Luis Romatet 2020-11-13 13:02\n1960ko azaroaren 15ean sei gazte hil ziren Zumaiako barran, olatu batek eramanda. Gertaera horren 60. urteurrena beteko da igande honetan. Horren harira, istripua gogoratzen duen mosaikoa berritzen ari dira, eta zendutako gazteen izena daraman plaka jarri dute artelanaren ondoan. Bestalde, gertaera horren inguruko dokumentala erakutsiko da datozen bi asteburuetan.\n1960Ko azaroaren 15a zen, eta gazte talde bat, beste hainbat zumaiar bezala, Begoña zamaontzia brankatik nola ateratzen zen begira ari zen Paolbidean. Barkua nekez ari zen handik atera nahian, olatuen artean, eta bat-batean, olatu handi batek barra jo eta zazpi ikasle eraman zituen. Horietako bakarra salbatu ahal izan zuten.\n12 eta 15 urte bitartean zituzten guztiek, eta ordu horretan klaserik ez zutela aprobetxatuta gerturatu ziren Begoña baporearen ikuskizuna ikustera. Gertaera tragiko haren ostean, hainbat herritarrek Junta de Salvamento 15 de noviembre sortu zuten, ondoren Gurutze Gorrian sartu zena.\nGertaera horren 60. urteurrena betetzen da igandean, eta zenbait herritarrek hala eskatuta, oroitzapen ekitaldiak egingo dira. Herriko historiko pasarte hau belaunaldi berriei azaltzea da helburuetako bat, eta garai hartako Zumaia nolakoa zen ezagutaraztea bestea. Bi ekintza egingo dira: batetik, barran dagoen mosaikoa berritu eta haren ondoan plaka bat jarri dute; bestetik, dokumental bat grabatu dute, eta Aita Mari zinean erakutsiko da.\nIstripua gertatu eta egun gutxira Antonio Aparisi Obra Sindical de Formación Profesional-en arduradunak [eskola horretan ikasten zuten olatuak eramandako gazteek] Vicente Rodillari artistari enkargatu zion La ola (Olatua) lana, eta 1961eko azaroaren 17tik dago Zumaiako barraren zati zaharrean.\n2009tik aurrera Nacentak hainbat zaharberritze lan egin dizkio irudiari, eta orain berriz konpondu ditu kresalak, denborak eta aurretik barran egindako lanek sortutako kalteak. Zehazki honako lanak egiten ari da Nacenta: piezak berriro batzea, euskarria finkatuz; oxidazioa kentzea; teselak jartzea falta ziren lekuetan; salitre inkrustatuaren garbiketa orokorra; letren konponketa; eta azken babesa ematea.\nHalaber, 60. urteurrenean plaka berri bat jarri du Udalak, Zumaiako herriaren oroimen ikur moduan. Plaka horretan gazteen izenak idatzi dituzte, eta baita gertaeraren ondorioz Basarrik idatzitako sei bertsoetatik bat.\nIgandean, berriz, hilaren 15ean, Azaroak 15, itsasoak utzia dokumentala estreinatuko da Aita Mari zinean egingo den ekitaldian. 18:00etan hasiko da saioa. Ekitaldi itxia izango da, eta bertan izango dira 1960an senide eta lagunak galdu zituzten zumaiarrak. Dokumentala datorren astean ikusi ahal izango dute gainontzeko zumaiarrek.\nDokumentalean Bittor Zubizarreta, Javier Carballo, Rudy Holke, Jesus Mari Arano, Iñaki Zorita, Natividad Urbieta eta Ixiar eta Francisca Martija elkarrizketatu dituzte, gertaera horren sortu zizkien bizipenen inguruan. Gertaeraren ostean sortutako Junta de Salvamento 15 de noviembre salbamentu-taldearen inguruan ere hitz egin dute dokumentalean, eta garai hartako Zumaia gertutik ezagutzeko aukera ematen du.\nZumaiako Udalaren enkarguz egin da ikus-entzunezkoa. Dokumentala Iñaki Agirrezabalaga zumaiarrak zuzendu du, eta Olatz Ovejero izan du zuzendari laguntzaile laneatan. Imanol Azkuek egin du gidoia, eta Kandido Urangak jarri dio ahotsa narrazioari. Argazki zuzendaria Iñaki Agirrezabalaga bera izan da, ilustrazioak Sebastian Cruzek egin ditu, eta soinuaren arduraduna Fabio de las Morenas izan da.\nIgandeko ekitaldian erakutsiko da lehenbizikoz, baina ondoren beste emanaldi bat izango da, azaroaren 22an, igandea, 13:00etan Aita Mari zinean. Ekitaldi horretarako gonbidapenak azaroaren 17tik aurrera izango dira eskuragarri turismo bulegoan.


Akusazio gisa aurkeztuko gara Osakidetzako EPEri buruzko prozesuan | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Publikoak Osasungintza Akusazio gisa aurkeztuko gara Osakidetzako EPEri buruzko prozesuan\nAkusazio gisa aurkeztuko gara Osakidetzako EPEri buruzko prozesuan\nOsakidetzako Enplegu Publikorako Eskaintzari buruz Fiskaltzak egindako txostenak baieztatzen ditu LABek egindako salaketak, Osakidetza bera oso egoera larri batean utzita. Ikerketa laguntzeko bide horretan emango ditugun urrats juridikoen berri emateko, eta Fiskaltzak egindako analisiaren azterketa aurkezteko, agerraldi bat egin dugu Bilbon. Bertan, prozedura juridiko honetan azkeneraino joko dugula jakinarazi dugu, eta akusazio moduan aurkeztuko garela iragarri.\nFiskaltzaren txostenaren azterketa 2016-2017ko EPEren ustezko filtrazioei buruz\nAnálisis del informe de la Fiscalía sobre las posibles filtraciones en la OPE de Osakidetza 2016-2017\nFiskaltzaren txostenaren balorazioa eta hemendik aurrerako ekinbide juridikoen berri emateko egin dugu agerraldia. Osasun sailburu Jon Darponek irregulartasunak hasieratik ukatu eta gutxietsi dituela gogoratu dugu, eta onartezinatzat jo dugu Osakidetzako edozein profesionalek ez izatea aukera berdintasuna plaza bat eskuratzeko orduan.\nGogoratu dugu 11 kategoria daudela susmopean, kategoria medikuen %20, eta berretsi dugu Osakidetzako goi-karguak ez direla egokienak egiten duten lana egiteko. Honen guztiaren aurrean, prozedura juridiko honetan azkeneraino joko dugula jakinarazi dugu, eta akusazio moduan aurkeztuko garela iragarri.


Osakidetzako zerbitzuetan Interneteko erabilera indartzeko kanpaina abiatu dute - Azkoitia - Maxixatzen.eus\nOsakidetzako zerbitzuetan Interneteko erabilera indartzeko kanpaina abiatu dute\nMaxixatzen.eus 2019-05-21 13:10\nAzkoitiko anbulatorioko tramiteak arintzeko eta arreta pertsonalizatua hobetzeko Osakidetzako webgunea (osakidetza.euskadi.eus) erabiltzea gomendatzen da, hala nola, familia medikuarekin, erizainarekin edota emaginarekin hitzordua eskatzeko.\nOsasun karpetak, anbulatorioan eskuragarri\nHerritarrek Azkoitiko anbulatorioan eska dezakete lehen aldiz euren osasun karpeta. Horretarako, sakelako telefono zenbakia, helbide elektronikoa, NAN originala eta NANaren kopia eraman beharko dituzte.\nOsasun karpetaren bidez, besteak beste, gaixo bakoitzak bere ospitaleko txostenak, analitikak, erradiologia, historia-farmakologikoa, norbere osasun zentruko hitzorduak kontsultatzeko eta deskargatzeko aukera izango du. Horrez gain, patologia edo ohiko osasun arazoen inguruko informazioa eta osasunarekin lotutako beste hainbat lotura interesgarri aurki daitezke.


Urko Semperena bikain Bordelen, eta Mangas eta Muñoz Donostian - Urumea - Kronika.eus\nUrko Semperena bikain Bordelen, eta Mangas eta Muñoz Donostian\nUrko eta Telmo Semperena (ezkerretik hirugarrena eta seigarrena) Bordelen, selekziokideekin. Argazkia: 'trackpiste.com'\nLaugarren sailkatu zen astigartarra, Neguko Txapelketako omniumean; eta aurre-aurrean ibili ziren bi hernaniarrak ere: Naia Mangas laugarren tempoan eta danesan, eta Ekhi Muñoz bigarren puntuazioan.\nBi hitzordu izan zituzten txirrindulari hernaniar eta astigartarrek, joan den asteburuan, pistako denboraldiarekin. Batetik, Bordelen izan ziren Urko eta Telmo Semperena astigartarrak, Gipuzkoako selekzioarekin, Neguko Txapelketa lehiatzen. Eta bestetik, Bio Racer Sariarekin jarraitu zuten Donostiako belodromoan, gainerako gehienek.\nAnaia zaharrenak ekarri zuen emaitzarik onena, Bordeletik. Laugarren sailkatu zen, 23 urtez azpikoetan, lau probako omniumean. Scratch proba irabazi zuen, hasteko; eta tempoan bosgarren eta eliminazioan laugarren eginda, sailkapeneko hirugarren postuan iritsi zen azkeneko probara, puntuaziora. Baina azkenean, aurrea hartu zioten Pierre Crema eta Vincent Crabos frantziarrek, 123 eta 121 punturekin, berak 114 lortu zituen bitartean. Nicolas Hamon nagusitu zen, 151rekin.\nTelmo Semperena, berriz, bederatzigarren izan zen junior mailan, 78 punturekin. Eliminazioan lortutako laugarren postua izan zen bere onena, eta seigarren iritsi zen azkeneko probara, baina ez zen ondo aritu puntuazioan.\nNaia Mangas erregular, berriro\nDonostiako belodromoan aritu ziren bailarako beste zortzi txirrindulari. Nesketan, Bio Racer Sariko hirugarren postuari eutsi dio Naia Mangas hernaniarrak, beste behin oso erregular arituta. Laugarren izan zen tempo proban, aurrena; eta puntuazioan hamargarren egin ondoren, beste laugarren postu batekin bukatu zuen igandeko jardunaldia, danesan. Maddi Arizmendik, berriz, ezin izan zuen punturik lortu: 21garren izan zen tempoan, eta 33garren puntuazioan.\nMutil kadeteetan izan zen partehartze haundiena, Ekhi Muñoz, Aner Zilbeti, Unax Urretabizkaia eta Markel Rodriguez hernaniarrekin, eta Tasio Semperena astigartarrarekin. Urretabizkaia izan zen denetan onena eliminazioan, 13garren, baina punturik lortu gabe. 16garren izan zen Muñoz. Baina gero, puntuazioan, bigarren postua lortu zuen Muñozek, eta 12 puntu eskuratuta, sailkapen nagusiko bederatzigarren postura igo da; justu Urretabizkaiaren aurretik. Puntuazioan 11garren izan zen Urretabizkaia bera, eta 12garren Zilbeti.\nEta azkenik, mutil juniorren kategorian, Iker Iriondo hernaniarrak soilik hartu zuen parte: 20garren izan zen scratchean, eta 17garren puntuazioan.\nBihar, berriz, zita garrantzitsua dute denek: Gipuzkoako Txapelketa izango dute jokoan, goizeko 09:00etatik 14:00etara, Donostiako belodromoan.


Kiroldegia eta igogailuak, Gobernuaren lehentasun - Arrasate - Goiena.eus\nKiroldegia eta igogailuak, Gobernuaren lehentasun\nAmaia Zabala 2019-07-04 15:52\nMaria Ubarretxenak eta Oscar Garciak 2019-2023 agintaldirako Arrasateko Udal Gobernu eraketaren berri eman dute. Akordioaren helburua "egonkortasuna bermatzea" eta aurreko agintaldian hasitako proiektuei "jarraipena ematea" direla esan dute.\nAkordioa alderdi sozialistarekin\nMaria Ubarretxenak EAJren izenean eta Oscar Garciak PSE-EEren izenean 2019-2023 agintaldirako Arrasateko Udal Gobernu eraketaren berri eman dute.\nMaiatzeko udal hauteskundeetan EAJk bederatzi zinegotzi lortu zituen –lehen baino bat gehiago–. Alderdi sozialistak, berriz, hiru, lehen bezala. Agintaldi berrirako, bi taldeek lortutako akordioen berri eman du alkateak: "Arrasatek behar dituen proiektuak zeintzuk diren aztertu dugu, eta ondoren, uztartze lan bat egin dugu. Horri esker, akordioa lortu dugu alderdi sozialistarekin, hainbat proiektutan bat gatozelako eta uste dugulako herriak behar dituen proiektuak direla adostu ditugunak".\nHain zuzen ere, 2019-2023 agintaldirako proiektu garrantzitsuenak zerrendatu dituzte agerraldian: "Kiroldegi berria, mugikortasuna sustatzea –batez ere, mugikortasun bertikala; alegia, igogailuak– eta auzoei garrantzia ematea eta horietan inbertitzen jarraitzea, besteak beste". Ekobulebarra, enplegua eta bidegorria ere agintaldi berrian lehentasuna izango duten proiektuak izango dira, Ubarretxenaren esanetan. Bestalde, droga-menpekotasuna, segurtasuna eta garbitasuna ere Gobernu berriaren lehentasuna izango direla azpimarratu du Arrasateko alkateak. Eta amaitzeko, euskarak eta berdintasunak arlo guztietan izango duten garrantzi berezia nabarmendu du.\nEAJren eta PSE-EEren arteko Udal Gobernu berriak hamar batzorde izango ditu. Zortzi jeltzaleen esku egongo dira: Hirigintza, ingurumena eta mugikortasuna; Garapen Komunitarioa –Gizarte Zerbitzuak eta Gazteria–; Hezkuntza eta enplegua; Kultura eta euskara; Tokiko merkataritza; Barne Antolamendua; Kirola; eta Bizikidetza eta partaidetza. Sozialistek, berriz, beste bi batzorde hauen ardura izango dute: Obrak, zerbitzuak eta mantentze lanak eta auzoak; eta Berdintasuna. Batzorde bakoitzeko lehendakaritzak, berriz, martitzeneko osoko bilkuran jakinaraziko dituzte.


Diseinatzaileentzako 100 bideo tutorial oso interesgarriak (II) | Sormenak linean\nAriketa fisikoa egitea ahalbidetzeko oinarrizko jarraibidea da indartu gure indarguneak eta zabaldu gure horizonteak. Beste edozein plano profesionaletan bezala, bikaintasunak denbora, ahalegina eta, jakina, gogoa eta gogoa ere inbertitzen ditu.\nCreativos Online-tik gonbidatzen zaitugu askotan ariketa fisikoa egitera, ahal bada egunero, eta zure kezkak bizirik mantentzeko. Gogoratu muga zuk bakarrik ezar dezakezuela eta noraino joan erabaki dezakezu. Hemen dituzue oinarrizko beste hamar bideo tutorial oinarrizko, interesgarri eta sortzaile. Gozatu itzazu lankideok! Eta gogoratu gurekin egunero entrenatu zaitezkeela gure kanalera harpidetuz beheko estekatik.\nArgazkian ilearen kolorea aldatu nahi al duzu? Bideo tutorial honekin ikusiko duzu zein erraza den eta lor ditzakegun emaitza onak. Adobe Photoshop aplikaziotik egingo dugu eta batez ere "Editatu maskara bizkor moduan" tresna eta doikuntza maskarak erabiltzera bideratuko gara.\nBideo honetan gure eskuzko zirriborroak ilustrazio digitaletara bihurtzeko oso prozedura sinplea ikusiko dugu Adobe Photoshop aplikazioaren eta Linearen artea. Prozesua oso erraza da, bai, oso neketsua bada ere, batez ere xehetasun eta ñabardura ugari dituzten ilustrazio konplexuak badira.\nKlaseak metodo bat du ardatz integratu gure tatuajeak modu eraginkorrean gure pertsonaien larruan. Argazki hau zuri-beltzean aukeratu dut, baina prozedura berdina izango litzateke koloretako argazki batekin lan egiten ari bagara.\nInoiz pentsatu al duzu nola sortu gaueko efektua Photoshop-en? Hala bada, ez galdu bideo tutorial hau. bertan, lainoa eta euria aplikatzeko metodo desberdinak ere ikasiko dituzu. Zalantzarik, galderarik edo aholkurik izanez gero erabilgarria izango dela espero dut, ez izan zalantzarik iruzkin bat egiteko.\nHarris Shutter eraginkorra 3d efektua behin baino gehiagotan ikusi duzula ziur asko. Oso efektu estetikoa da, itxura bikaina izan dezake konposizio surrealista, futurista eta psikodelikoetan. Photoshop aplikazioaren bidez edo kameraren bidez lor dezakegu. Eskuz egiteko, hiru kolore iragazki eskuratzea besterik ez dugu beharko. Iragazki gorri bat, beste iragazki urdin bat eta beste iragazki berde bat. Iragazkiak lentearen amaieran kokatuko ditugu eta askatasun osoz tiro egin ahal izango dugu.\nOso metodo sinplearekin eta aplikazioaren bidez landuko dugu Photoshop esklusiboki, bere webgune ofizialean (30 eguneko bertsio bertsioa) doan eros ditzakezun Topaz Labs pluginak erabiliz.\nSortzen ikasteko bideo tutorial oso erraza letra likidoak Adobe Photoshop aplikazioarekin. Lehenengo bideo honetan a nola aplikatu soilik ikusiko dugu oinarrizko testurizazioa.\nEragina kolore zipriztina Oso erabilgarria izan daiteke, adierazkortasun handia bermatzen digu eta gure ikusleen arreta erakartzeko modu ezin hobea da. Nolabait esateko, iraganaren eta orainaren arteko batasun estetikoa suposatzen du, bere funtzio nagusia lotura artistikoa sortzea baita gris koloreko osaketan osagai oso koloretsuak dituena.\nBideoan oso metodo sinplea ikusiko dugu Adobe Photoshop aplikazioarekin (uhin efektua barne) ura islatzeko objektu adimendunak sortuz guztiz editatzeko.\nHurrengo bideoan sortzen ikasiko dugu azaleren gaineko islak oso modu sinplean eta errealean.\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » Diseinu tresnak » Photoshop » Diseinatzaileentzako 100 bideo tutorial oso interesgarriak (II)\noso ondo, praktikatzera noa !!! eskerrik asko partekatzeagatik\nEskerrik asko partekatzen duzun onagatik.\nEskerrik asko zure iruzkinagatik eta jarraitzeagatik! :)\ncailu esan zuen\n10 tutorial bakarrik ikusten ditut


Abestea naturala, gozagarria, askea eta gertuko gauza da. Ezinbesteko eginbeharra da koru-kantua ikastetxeetara eramatea, errespetua, aniztasuna, sentikortasuna eta lankidetza sustatze aldera. 2016tik Bilboko Koral Elkartea, Bilboko eta inguruetako ikastetxeetan, «Eskola Kantari» izeneko gizarte- eta hezkuntza-proiektua aurrera eramaten ari da.\nDagoeneko hamabost ikastetxe eta 200 haur baino gehiagok osatzen dute koru-sare hau. Aurtengo jardunari amaiera bikaina emango diote kontzertu honekin, ikastetxeetako koru guzti hauek parte-hartzaile izanik, Haurren Korua eta Bilboko Koru Elkarteko prestakuntza-koruekin batera. Haur askorentzat Arriaga Antzokian abesten duten lehen aldia izanik, poza eta gogoa guri kutsatuz, bere ahotsez gozatzeko 200 motibo daude.\nPartaideak: Egiluze Ikastetxea, Deustu ikastetxea, Uribarri Eskola, Basozelai Basauri, Atxuriko Eskola, Tiboli Eskola, Miribilla Eskola, Basurto Ikastetxea… eta Bilboko Koral Elkarteko Haurren Korua eta Prestakuntza Koruak.\n7 eta 11 € /beherapenak\nBilboko Koraleko kideak: %25eko deskontua.


6.000-7.000 txio inguru argitaratzen dira euskaraz egunero | Azkue Fundazioaren Egunkaria\n6.000-7.000 txio inguru argitaratzen dira euskaraz egunero\n2020(e)ko azaroak 2\nUmap.eus-ek jakinarazi duenez, “gutxienez 70.000 euskaldun gaude Twitterren”. Horietatik 15.000 aktiboak dira, eta egunero 6.000-7.000 txio inguru argitaratzen dira euskaraz. “Euskarazko 2,5 milioi txio urtero! Euskaldunok bagarela nor Twitterren!”.\nSustatu.com webgunean jaso duenez, “Sustatu.com webguneak jaso duenez, “2010eko urrian argitaratu zuen Codesyntaxek RobSoc teknologian oinarritutako Umap.eus webgune eta zerbitzua. Twitterlari euskaldunen jarduna jaso eta filtratzen jardun du harrezkero, Twitterren dabiltzan euskaldunak aurkitzen, euren txioak jasotzen eta euskarazkoak bahetzen. Dena automatikoki. 10 urte bete ditu, hortaz, CodeSyntaxen dugun zerbitzurik kuttunenetakoak”.\nHamar urte horien laburpena ondoko datuetan laburbiltzen da: 70.000 euskaldun potentzial aurkitu dituzte Twitterren. Hilero 9.000 txiolari inguruk argitaratzen dute euskaraz, hau da, urtean 15.000 inguruk. Orotara, 6-7 milioi txio argitaratzen dira, %35-45 inguru euskaraz. “Hau da, egunero 6.000-7.000 txio botatzen ditugu euskaraz; hilean 250.000 inguru”.\nUmap.eus Twitterreko euskarazko jardunaren jarraipen egiten duen tresna da. Askotariko datuak argitaratu eta biltzen ditu Umap.eus-ek: joerak, rankingnak, albisteak, eta abar.\nAzken boladan, gainera, hobekuntzak egiten ari dira datu gehiago eta zehatzagoak zabaltzeko. Maiatzearen jakinarazi zutenez, “azken asteotan egindako zenbait eguneraketaren ostean, hemendik aurrera euskal twitterlarien datu gehiago azaleratuko ditugu bakoitzaren profilean. Besteak beste, urterik urte argitaratutako txio kopuruak eta hizkuntza-erabilera”.\nEuskarabilduak pandemia eta pribatutasuna landuko ditu streaming bidez\nEuskaraz bizi, ikasi edo euskara sustatzeko baliabideak bildu ditu “Gozatu Sarean Euskaraz” ekimenak


Kultura / Aisia - Antxetamedia\nKultura herrikoia eta askea, bidaiak, antzerkia...\nNora aldizkaria: otsaila\nHectorrek Nora aldizkariaren otsailako alea aurkeztu digu. Beste gai batzuen artean, nafarroaren konkistaren 500. urtemuga eta Basque culinary center.\nNora aldizkaria: urtarrila\nHectorrek Nora aldizkariaren urtarrileko alea aurkeztu digu.\nRedes parke naturala\nHainbat parke natural aurkitzen ahal ditugu Asturiasen eta horietako bat Redes parke naturala da. Parke hau ezagutzeko hiru ibilbide proposatu dizkigu Haritzek.\nNora aldizkariaren aurkezpena: abenduko alea\nHectorrek Nora aldizkariaren abenduko alea aurkeztu digu.\nDurangoko azokatik: Edipotoa\nNagore Legarretak Editopoa argazki liburua aurkeztu digu.\nMunoa mendira irteera\nErlaitz elkarteko kideek Munoa mendira irteera proposatu digute gaur.\nNora aldizkariaren aurkezpena\nNora aldizkariko Hectorrek azaroko ale aurkeztu digu.\nSopelatik Plentziara Bizkaiako kostaldetik\nJoseba Arrietak Sopelatik Plentziarainoko mendi txangoa gomendatu digu.\nMarko Armspach-en erakusketa Mediatekan\nKomikia izango dute ardatz maiatzean zehar Hendaiako Mediatekan burutuko diren ekitaldiek. Atzo, Maiatzak 10 aurkeztu zen erakusketa nagusia, Marko Armspach marrazkilari lapurtarraren azken obran oinarriturik. ?Le crochet a nuages? du izena eta afrikako Dogon tribuan gertatzen den historio bat kontatzen du. Horretaz gain, komikiaren munduko arlo ezberdinak jorratuko dituzte hitzaldi ezberdinetan, esaterako gidoilaritza, zinemara egindako egokitzapenak eta performantziak. Marko berak azaldu digu erakusketa honekin bilatzen zuen helburua, eta baita Maiatzaren 27an egingo duten gaualdi berezi bat ere Michel Gardie-rekin batera.\nKlown ikastaroa eskeiniko dute Irunen Maiatzaren 21an. Ana Perez, ikastaroaren antolatzaileetako batekin mintzatu gara.\nZine txiroa Mikelazulo kultur etxean\nOreretako Mikelazulo kultur etxean, urteak daramatzate Zine Txiroa antolatzen. Hilabetero gai sozialen inguruko pelikula eta tertulia antolatzen dituzte. Bihar, ostegunarekin, "Egunero" dokumentala ikusgai egonen da. Pelikula honetan, EHU unibertsitako hainbat irakaslek daramaten urteetako borroka azaltzen da.\nAitziber Garmendia aktorearekin solasaldia\nGonekin ero bero saioan, Aitziber Garmendia gonbidatu izan dute. Bere ibilbideaz eta emakumearen egoeraz antzerki munduan mintzatu dira.\nHerrihotsak zientoaka: Irratia eta herri mugimenduak, Palma Palmilla\nPalma Palmilla Malagako auzoan, irrati emankizun berri martxan jarri dute.


Bilboko Udalak Gabriel Arestiren jaiotzaren urteurrena omendu du - Deia\nPio Baroja plazan\nBilboko Udalak Gabriel Arestiren jaiotzaren urteurrena omendu du\nArestiren omenezko ekitaldiek arratsaldean izango dute segida, 19:30etatik aurrera\ndeia.eus 09.02.2020 | 18:25\nDantzari bat aurreskua dantzatzen Gabriel Arestiren jaiotzaren urteurrenaren omenaldian Bilboko Udala\nDantzari bat aurreskua dantzatzen Gabriel Arestiren jaiotzaren urteurrenaren omenaldian\nBILBO. Gaur, urriak 14, Gabriel Aresti jaio zenetik 86 urte betetzen dira. Hori dela eta, Bilboko Udalak omenaldi bat egin du Pio Baroja plazan. Bertan Juan Mari Aburto eta Gonzalo Olabarria egon dira, eta Udane Goikoetxeak poema batzuk irakurri ditu. Horrez gain, dantzari batek aurreskua dantzatu du, eta Udaleko kideek, lore-eskaintza egin dute.\nGabriel Arestik (Bilbo, 1933 ? 1975) poesia, eleberria, ipuina eta antzerkia landu zituen; baita literatura unibertsaleko klasikoak euskarara itzuli eta Euskaltzaindian egin zuen lanaren bitartez euskara modernoaren oinarriak finkatzen lagundu ere. Bere lan ezagunenak "Euskal harria" (1968), "Harrizko herri hau" (1971) eta "Harri eta herri" (1964) poema-liburuak dira.\nArestiren omenezko ekitaldiek arratsaldean izango dute segida, 19:30ean Bidebarrieta Kulturgunean hasiko den kontzertu-errezitaldiarekin; ekitaldi horretan Ainara Ortegak Arestiren zenbait poema irakurriko ditu, Iñaki Salvador pianoan dela.\nIñaki Salvador piano eta akordeoi jotzaile eta moldatzaile aritu da euskal musikako artisten disko eta kontzertu askotan. Mikel Laboarekin izan zuen harreman luzeaz gain ?25 urtez aritu zen berarekin lanean? asko izan dira profesional gisa egin zituen lehen urteetatik grabazioetarako edo kontzertuetarako deitu duten taldeak eta bakarlariak, Oskorri, Mikel Markez, Mikel Urdangarin, Amaia Zubiria, Xabier Euzkitze, Imanol, Egan, Urko, Gorka Knörr, Txomin Artola eta Xabier Amuriza, besteak beste.\nBere ibilbide profesionalean euskal abestiei begiratzen dien lan-ildoa jorratu du beti, tradizionalak edo egile garaikideenak, eta ia bere disko guztiek errepertorio horri egindako keinu argia dute. Ainara Ortegaren ahotsarekin batera egiten duen bikote proposamen honetan Arestiren lanari emandako begirada berria eskainiko du. Entzuleek hainbeste ezagutzen ez dituzten euskarazko poemen eta testuen aukeraketa berreskuratuko dute.


Araba Bizirik! –\nArabako lurraldea suntsitu, desitxuratu eta pribatizatuko luketen hamaika proiektu martxan daude momentu honetan. Zentral eolikoak eta fotoboltaikoak nonahi, gaurko trenbidearen paraleloan AHTrako linea berri bat, tomateak ekoizteko dozenaka hektarea estaliko lituzketen negutegi erraldoiak, Zaia ibaian dike bat, aireportu ondoan, 100 hektareako poligono berri bat egiteko, Zanbrana aldean, autopista pare-parean autobia berri bat, Aiaraldean, pinuak kendu eta eukaliptoak ipini… Ez badugu ezer egiten, urte gutxien buruan, kapitalismo asegabeak Araba osoa irentsiko du.\n200 metroko haize-errotez osaturiko zentral eolikoak eraiki nahi dituzte gure mendietan; 13 poligono eoliko berri Iturrietan, Arkamun, Labrazan, Abitigarran, Tuion, Kantoblankon, Badaian, Jarindon, Arangion, bi Gasteizko Mendietan, bata Azazeta eta Izartza artean eta bestea Bustogaina aldean eta beste bi Gorobel-Salbada mendilerroan.\nHonekin lotuta, atzo beste proiektu baten berri izan genuen. Arabako Lautada zeharkatuko lukeen 400 KVko goi tentsioko linea bat ipini nahi dutela jakin genuen. Zaragozan 12 zentral eoliko berri eraiki nahi dituzte eta elektrizitatea Gasteizera eta Gatikara bideratu nahi dute goi tentsioko linea batekin, guztira 300 kilometro izango lituzke linea horrek.\nZaragozan, Ejea de los Caballeros inguruan, 12 zentral eoliko diseinatu dituzte eta horiek, Nafarroa osoa eta Arabako Lautada zeharkatuz Gasteizekin lotu nahi dute goi tentsioko linea batekin. Altsasun, beste linea bat aterako litzateke, Gipuzkoa eta Bizkaia zeharkatuz Gatikara iristeko. Zergatik Gatikara? Gatika eta Bordele artean, itsas-azpiko goi tentsioko linea bat eraiki nahi dutelako. Hau da multinazionalen trantsizio energetikoa, hau da gobernuek proposatzen diguten trantsizio ekologikoa!!!\nMegaparke fotovoltaikoekin gauza bera gertatzen ari da, hamaika proiektu daude landa eremuetako milaka hektarea plaka fotoboltaikoekin betetzeko. Enpresetako komertzialak Arabako herriak bisitatzen ari dira hektarea bakoitzeko 1.500 euro ekainiz. Gobernuek, aldaketa klimatikoaren aitzakiarekin, gure mendiak eta landa eremuak suntsitu eta multinazionalen esku utzi nahi dituzte. Nekazaritzarako erabiltzen diren milaka hektarea okupatuta, nondik aterako ditugu elikagaiak? Nola lortuko dugu elikadura burujabetza?\nProiektu guzti hauek Iberdrola bezalako enpresak milaka milioekin elikatzeko erabili nahi dituzten moduan, AHTa, ACS, Sacyr eta Acciona bezalako eraikuntza-enpresei diru publikoa bideratzeko erabiltzen dute. Gaur egungo trenbidea hobetu ordez, paraleloan beste linea berri bat eraiki nahi dute. Hau da, autobia baten ondoan, autopista bat.\nTomateak urte osoan izateko, Tuesta herrian makro-negutegi batzuk eraikitzen ari dira. Urtean zehar, bataz besteko tenperatura 11 gradu duen herri batean, negutegiaren barruan 27 gradutan mantendu nahi dute urtarriletik abendura arte. Gero zero kilometro tomateak direla esango digute.\nHorregatik, makroproiektu hauen kontra borrokan ari garenok, gure lurraldearen, ingurumenaren eta bizitzaren defentsan indarrak batzeko beharra ikusi dugu eta horretarako ARABA BIZIRIK plataforma sortu dugu.\nHitzaldi ziklo batekin hasi du plataformak bere ibilbidea. Hala, zergatik gauden makroproiektu hauen kontra eta ze alternatiba proposatzen dugun argiago izanda helduko gara urriaren 23an Gasteizen egingo dugun manifestaziora.\nJakitun gara ordea, beste eredu baten aldeko borroka hau ezin dugula bakarrik egin, elkarlanean eginbeharreko bidea dela, hortaz, zeregin komun horretara batzeko dei egiten dizuegu. Urriaren 23ko manifestazioa, orain dela 9 urte, fracking-aren aurkako manifestazioa bezain garrantzitsua da.\nARABA BIZIRIK, LURRA DEFENDATUKO DUGU!!!\nAraba Bizirik! Araba Bizirik!\naraba, Araba Bizirik!, ekologismoa, goi tentsioko linea, makroproiektuak, natura, zentral eolikoak


EAJ-k eta PSOE-k Gasteizen eta Madrilen beste txapuza bat egin dute milaka behin-behineko langileen bizi egitasmoekin | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Publikoak Administrazio Zentrala EAJ-k eta PSOE-k Gasteizen eta Madrilen beste txapuza bat egin dute milaka...\nBehin-behineko langileen egoerari konponbide serio eta adostu bat bilatu ordez, EAEko agintariek atzo kidego eta eskalen legearen xedapen gehigarria onartzea lortu zuten Gasteizko parlamentuan. Honela, administrazio ezberdinetan ematen diren kasuistika ezberdinei (sarbidea, aukera berdintasuna, titulazioak, sektore feminizatuak, adina…) muzin egin eta lanpostuen kontsolidazioa lortzeko “merezimenduak baloratuz lortu ahal izatea” onartu zuten.\nEsku batekin untxi hori ateratzen zuten bitartean, Madrilen beste eskuarekin zartada eman zuten, eta zuzenean bost urtez etengabe beteta izan diren lanpostuak merezimendu lehiaketa bidez finkatzea adostu dute. Berriro ere, behin-behineko langileen egoera alde batera gelditu da Madrileko Kongresuko pasiloetan. Irakurtzen dugunaren arabera, akordio honen bidez ez dira pertsonak kontsolidatuko, lanpostuak baizik. Bada, euskal administrazioetan sor dezakeen anabasa itzela izan daitekeela uste dugu.\nArgi gelditzen da Gasteizko eta Madrilgo agintariei bost axola zaizkiela langileak eta euren ordezkariak, eta soilik erantzuten dietela Europatik edo epaitegietatik etor daitezkeen aginduei. Horrela, bi astakeria onartu eta langileen kexuei entzungorrarena egingo diote berriro ere.\nArazoa errepikatu egingo da urte gutxiren buruan, erretiro kopuruak handitzen direlako eta neurririk hartu nahi ez delako. Kontrakoa, bai, ordea, sektore publikoa husten eta pribatizatzen jarraitzen dute administrazioek, PNVrentzat eta PSOErentzat negozioa estrategikoa delako.\nLABek behin eta berriro aldarrikatzen eta borrokatzen jarraituko du geure lege propioak Euskal Herrian adosteko, geure zerbitzu publikoak definitzeko eta indartzeko. Bide honetan ezinbestekoa da langileon egonkortasuna, eta horretarako administrazio eta enpresa publiko bakoitzaren errealitatearen arabera langile egiturak adostu eta urteetan behin-behinekotasunean dauden lanpostu guztiak behar bezala kontsolidatzeko.


Grigny (Pas-de-Calais) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nHuby-Saint-Leu, Marconne eta Le Parcq\n143 (%48.3) 153 (%51.7)\nGrigny Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 298 biztanle zituen.\n2007an Grigny udalerrian erroldatutako biztanleak 298 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 157 etxebizitza zeuden, 121 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 144etxeak ziren. 121 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 98 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 206 ziren, horien artean 129 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 129 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (66 gizon eta 44 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Grigny udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 303 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.842 euro zen.\n2007an zeuden 11 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\nMultimedia: Grigny (Pas-de-Calais)\nBNF: 15268830h (data)


Gabriel Jackson - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMount Vernon (New York), 1921eko martxoaren 10a\nEspainia (2005eko urtarrila -\nAshland (Oregon), 2019ko azaroaren 3a (98 urte)\nHarvard Unibertsitatea 1942) Artean graduatu\nStanford Unibertsitatea 1950) Arte-masterra\nTolosako Unibertsitatea 1952) Doctorate in France (en)\nhistorialaria eta hispanista\nDocument about the use of the official languages of Catalonia (en)\nThe Putney School (en) (1946 - 1949)\nGoddard College (en) (1952 - 1955)\nWellesley College (1955 - 1960)\nKnox College (en) (1962 - 1965)\nKaliforniako Unibertsitatea San Diegon (1965 - 1983)\nHerbert Baxter Adams Prize (1966)\nGabriel Jackson (Mount Vernon, New York, 1921eko martxoaren 10a - Ashland, Oregon, 2019ko azaroaren 3a) estatubatuar historialaria izan zen, bereziki Espainiako historia landu zuena.\nJudu jatorriko familia batean jaio zen. Historia eta literatura ikasketak egin zituen Harvard Unibertsitatean, eta 1942an lizentziatu zen. Joaquín Costari buruzko lan bat izan zen bere doktorego tesia. MacArthur senatariak ustezko komunisten kontra bultzatutako sorginen-ehizaren garaian zailtasunak izan zituen bere karrera profesionalean. Komunista zelako salaketa egia izan ez arren, McCarthyismoaren aurka agertu zen eta horrek lanpostu finko bat lortzea eragotzi zion: unibertsitate batetik bestera ibili behar izan zuen 1950eko hamarkadan. 1965ean Espainiar errepublika eta Gerra Zibila liburua argitaratu zuen, Espainiako historiaren garai hura ulertzeko oinarrizko lana. Urte horretan bertan Kalifornia-La Jollako Unibertsitateko irakasle egin zen. 1960ko hamarkadan bere gizartearekiko konpromisoa zela-eta eskubide zibilen alde lan egiten zuten zenbait erakunderen kide izan zen, besteak beste, American Civil Liberties Union eta Amnesty International erakundeena. Asko idatzi zuen Espainiako Gerra Zibilari buruz, eta hispanista garrantzitsuenetakotzat jotzen da. 1969an bere autobiografia argitaratu zuen, Historialari baten historia. 1983an erretiroa hartu zenean Bartzelonara joan zen. Bere azken lanean, Zibilizazioa eta basakeria XX. mendeko Europan (1997) gaur egungo hondamendiak aztertu zituen.\nISNI: 0000 0001 0895 8684\nBNF: 122807518 (data)\nAmeriketako Estatu Batuetako historialariak\nEspainiako Gerra Zibilaren historialariak\nOrriaren azken aldaketa: 20 urtarrila 2021, 20:03.


Egitarau berezia prestatu du astebururako Iturraran Parketxeak, Ingurumenaren Nazioarteko Egunaren harira - Aia - Karkara.eus\nEgitarau berezia prestatu du astebururako Iturraran Parketxeak, Ingurumenaren Nazioarteko Egunaren harira\nKarkara 2020-06-04 09:53\nNaturaz gozatzeko zein kultur ondarea ezagutzeko aukera paregabea izango da asteburu honetan Pagoeta Natur Parkean.\nAste honetan ireki dute Iturraran Parketxea, eta ekainaren 5ean, ostiralean, Ingurumenaren Nazioarteko Eguna izango dela aprobetxatuz, egitarau berezia antolatu dute astebururako. Hala, naturaz gozatzeko zein kultur ondarea ezagutzeko aukera paregabea izango da asteburu honetan Pagoeta Natur Parkean.\nEkainaren 6rako, larunbaterako, bi jarduera prestatu dituzte. Alde batetik, Galdutako Erlearen orientazio jolasa egingo dute goizean zehar. 10:00-10:30ak bitartean emango diote hasiera ekimenari, eta bi ordutan ibilbidea osatzea espero dute antolatzaileek. Ondoren, eguraldiak laguntzen badu, erlauntzen irekiera egingo dute. Ekimenean parte hartzeko helduek 6 euro ordaindu beharko dituzte, eta haurrek 4 euro. Iluntzean, berriz, Igeldoko Arrano Etxean sendatutako urubiak askatuko dituzte, 21:30ean hasita. Jarduerak horrek 3 euroko prezioa izango du.\nIgandean, Agorregiko burdinola eta errotak martxan ikusteko aukera izango da Pagoeta Natur Parkean. 11:30etik 12:40era egingo dute bisita gidatua, eta doakoa izango da. Dena dela, bertan parte hartzeko aldez aurretik izena eman behar dela jakinarazi dute Iturraran Parketxeko arduradunek. Horrez gain, erletegira bisita gidatua ere antolatu dute egun horretarako. 13:00etan izango da saioa, eta bertan erleen sekretuak ezagutzeko aukera izango dute parte hartzaileek. Jarduera horren prezioa 3,5 eurokoa izango da helduentzat, eta 2,5 eurokoa haurrentzat.\nJarduerak talde txikitan\nJarduera horiek guztiek zailtasunik ez dutela eta herritar guztientzat egokiak direla nabarmendu dute Iturraran Parketxeko kideek, baita bereziki familiei zuzenduak daudela ere. Dena dela, nahitaezkoa izango da aurrez izena ematea, talde txikitan egingo direlako. Izan ere, COVID-19 birusa kutsatzeko arriskua ekiditeko prebentzio-neurriak hartuko dira jardueretan.\nInformazio gehiago jaso edo izena eman nahi dutenek, 943 83 53 89 telefono zenbakira dei egin edota iturraran@gipuzkoanatura.eus helbidera idatzi dezakete.\nAgorregiko burdinola eta errota, patxadan ikusteko\nKarkara 2020 mai 25 Aia\nEskualdeko txoko ederrenak bisitatzeko eta bertako irudi eta soinuak patxadan etxetik gozatzeko aukera eskaintzen ari da Urolako Komunikazio Taldea...


Kalean jada ez nau ezerk betetzen\njendearen esan beharrak hasi nau aspertzen.\nIgnorante eta hipokriten ikuspuntuan\ndiraugu gure bizimoduaren bagoian.\nGu gara gure buruaren jabe\neta pentsatzeko gai gara\ninork baldintzatu gabe.\nUnderground kulturaren militanteak gara\nR&R errebeldearen soldaduak.\nHau da gure bizitza, hau da gure tokia.\nLagunak, musika, alkohola eta gure familia


Mari Luz Esteban: “Uste dut gehiago hitz egin behar dela umeen zaintzaz eta gutxiago amatasunaz” – Guraso.eus\nMari Luz Esteban: “Uste dut gehiago hitz egin behar dela umeen zaintzaz eta gutxiago amatasunaz”\nEHUko Gizarte Antropologia arloko irakasleak dio amatasuna, historikoki, emakumeen mendekotasunaren aitzakiatzat erabilia izan dela.\nAmatasunari buruzko ideologia kontserbadorea eta atzerakoia, amatasunaren idealizazioa, amengan dagoen presio soziala… aipatzen ditu Estebanek, besteak beste, Hik Hasi aldizkarian egindako elkarrizketan.\nEuskal Herrian amatasunaren gaia oso gutxi ukitu dela dio EHUko Gizarte Antropologiako irakasleak: “Ama onaren ideia oso sartua daukagu”. Ideologia gogor hori ukitu ezean, emakumeek traba asko izaten jarraituko dutela irizten dio. Erdigunean amatasuna ez, umeen zaintza jartzearen aldekoa da.\nEHUko Gizarte Antropologia arloko irakaslea eta Ikasketa Feministak eta Generoa masterreko koordinatzailea da, besteak beste, Mari Luz Esteban baina Familia Plangintzako mediku izan zen lehenengo. Amatasuna ikergai izan du sarri, emakumeen mendekotasunaren aitzakiatzat erabilia izan baita historikoki gai hori. Amaren heriotzak libreago egin ninduen poemarioa du lilburu berriena, eta oihar-\ntzun handia izan du, halaber, duela hiru urte argitaratutako Crítica del pensamiento amoroso saiakerak ere. Bietan amatasuna aipagai du.\nGurasotasunaz, amatasunaz, amatasunez, aitatasunez… gutxi eztabaida-tzen dela esan izan duzu. Zein alderdi kuestionatzea interesatzen zaizu?\nNiri asko interesatzen zait umeen zaintzaz hitz egitea. Uste dut gehiago hitz egin behar dela umeen zain-tzaz eta gutxiago amatasunaz. Nola antolatu, orokorrean, umeen zaintza, eta horren barruan, noski, amatasuna sartzen da. Jarraitzen badugu amatasunaz bakarrik hitz egiten, aitatasuna beti osagarri moduan ikusiko dugu eta ez diogu umeen zaintzari bere osotasunean begiratuko. Abiapuntua umeen zaintza da, eta hor gurasoak daude, gizartea dago, antolaketa eskatzen du… hainbat alderdiri begiratu behar zaie; ez ginateke amatasunetik begiratzen hasi behar.\nOrain, amatasunaren gaira etorrita, kezkatua nago, amatasunari buruzko ideologia kontserbadore bat zabaltzen ari dela ikusten dudalako, gero eta indartsuago, orokorrean, eta Euskal Herrian ere bai eta feminismoaren barruan ere bai. Ideologia kontserbadore hori oso naturalizatzailea da, hau da, sozialki dauden ezberdintasunak (zaintza-lanen banaketa, etab.) natural moduan irudikatzen ditu, berezkoak bailiran; ideologia horri jarraitzen badiogu, emakume eta gizonak gero eta diferenteago egongo gara, eta horrek, pertsonalki kezkatzen nau.\nHalere, ideologiak —edo diskurtsoak— eta praktikak begiratu behar direla uste dut. Amatasunaz oso ideologia gogorra daukagu, “ama onaren” ideia oso sartua daukagu, eta horren aurrean praktikak oso anitzak dira. Jendeak zer zailtasun, zer kontraesan eta zer estrategia erabiltzen dituen aztertu eta kontatu behar da. Hori interesatzen zait.\n“Feminismoa eta amatasunaren gaia eskutik joan dira betidanik, emakumeen mendekotasunean gai horrek izan duen eta duen garrantziagatik”. Zer nolako garrantzia izan du? Dauka?\nMaitasun-pentsamendua desberdin aplikatzen zaie emakumeei eta gizonei. Emakumeei exijitzen zaiena ez zaie exijitzen gizonei, eta oinarri horretan desberdinkeria handia dago. Horregatik diot nik, zer da emakume izatea? Maitasuna erdigunean duen izaki bat. Egongo dira gizonak “emakume” direnak, baina salbuespenak dira, nahiz eta gizonak oso maitekorrak izan, zaintzaileak izan, maitasuna erdigunean dutenak oso gutxi egongo dira; nik neuk ez dut bat bera ezagutzen, bai maitasunari garrantzia handia ematen diotenak eta konprometitzen direnak, baina bere bizitza horren inguruan osoki antolatzen duenik ez; aldiz, emakumeak, bai.\nHiru esparrutan du, nire ustez, eragin handiena maitasun pentsamenduak: bikotean, zaintzan eta amatasunean.\nNola eragiten du maitasun-pentsamenduak amatasunean?\nAma-maitasunean —beste maitasun motetan ere bai— oso barneratua daukagu ematearen ideia, eta oso arriskutsua da. Guk ematen dugu, eta ez dugu ezer eskatu behar, umeak ume direlako, eta bikotea bikote delako… eta ideia horrek oso egoera ahulean jartzen du emakumea. Zuk ama ona izateko dena eman behar baduzu, eta gero ez baduzu eskatzerik, bada, normalean ez zaizu ezer etorriko bueltan, edo beste maila batean etorriko zaizu. Hori arazo bat da, eta hori oso barneratua daukagu gizartean: ama ama dela, eta amak beti egon behar duela hor, hiltzen den arte. Ama onaren ideia hori oso kaltegarria iruditzen zait emakumeentzako. Era berean, ama ahalguztidunaren ideia ere badugu, eta hori oso indartsua da afektiboki, baditu bere alde onak, baina kate bat da, azken finean.\nLiburuan diozu XIX. mendeko subjektu feminista Emakume Ama izan zela. XX. mendekoa, berriz, Emakume Ez Ama, Simone de Beauvoirren ideien haritik. Asko dira amatasuna oztopotzat biziz hazi direnak.\nNik hori ezagutu nuen, eta horri buruz asko hitz egiten zen mugimendu feministan sartu nintzenean. XX. mendeko diskurtso hori beharrezkoa izan zen momentu hartan, amatasuna beste nonbait kokatzeko beharrezkoa zen, eta emakumea eta amatasuna bat zirela zioen diskurtsoa hausteko. Baina esango nuke gaur egun ez dagoela presente, emakume feministei ez zaie transmititzen ama ez izateko ideia, gure garaian bezala.\nGuk, hemen, maila batean behintzat, alboratua dugu Emakume Amaren ideia ere. Gaur egun, Euskal Herrian gurasoek ez dute nahi euren alabak ezkondu eta umeak edukitzea bakarrik. Aita edo ama batek, ahal badu, bere alabak ikas dezan nahi du, eta autonomia edukitzea. Hori orekatu dugu.\nOrain, ama eta emakumea banatu dugula ikusten dut, baina uste dut ez dugula orekatu emakumea eta maitasuna. Feminismoan, askok jarraitzen dute pentsatzen emakumeok ekarpen bat egiten diogula gizateriari, sentiberatasunaren aldetik. Amatasuna eta emakumetasuna derrigorrez ez doazela batera erakutsi dugu, baina maitasuna, zaintza eta emakumetasuna bereizi direnik ez dut uste. Igual hori da orain dugun erronka, zintzilik dugun erronka.\nEuskal Herrian ere, maila teoriko edo diskurtsiboan amatasuna idealiza-tzen dela diozu. Matriarkatuaren diskurtsoa erabat lurperatu gabe dagoelako?\nEuskal Herrian amatasunaren ideologia oso gutxi ukitu dela iruditzen zait, feminismotik bai baina, orokorrean, ez. Ama indartsu horren bertsio diferenteak ditugu, eta bertsio horiek izan dezakete zerbait interesgarria, baina ama ahalguztidunaren ideiak kalte handia egiten du, eta nik esango nuke gai hori ukitu gabe dagoela. Hori ez bada uki-tzen, traba izango dugu emakumeok. Arlo batzuetan aurrera egiten ari gara, gauzak lortzen ari gara, baina amatasunaren ideala ez badugu ukitzen edozein gaitan aterako da, presoen gaian edo zaintza-lanak banatzerakoan, berdin da… Matriarkatuaren ajeak badaude, nahiz eta argi egon ezin dela demostratu, beti aterako zaizu norbait esanaz hemen matriarkatu bat egon dela.\nZein arrisku ikusten dizkiozu amatasunaren idealizazioari?\nArrisku asko ikusten dizkiot. Amatasunaren idealizazioa eta aitatasunaren idealizazioa ez badoaz bat, desoreka bat sortzen da, eta gizonak eta emakumeak diferente ikusteko bide bat sortzen da, betebeharrak eta eskubideak beste era batera ikusteko bide bat. Emakumetasunaz eta gizontasunaz zer ulertzen den ezberdina da.\nAmatasunaren idealizazioa ematea da, “eman, eman eta eman, eta ezer ere ez eskatu”. Horrek apurtzen du, nire ustez, gizarte batean funtsezkoa den elkarrekikotasuna. Umeak, noski, ez dizu emango zuk ematen diozun neurrian, baina zure inguruneak eta gizarteak nolabait bueltatu behar dizu zuk emandako hori. Hor egon behar dira elkarrekikotasun-harremanak. Hori, gainera, mundu mailan da inportantea. Amatasunaren idealizazioak, nire ustez, apurtzen du hori. Jartzen gaitu emakumeak elkarrekikotasun horretatik kanpo, edo oso ahul behintzat.\nBeste problema bat honakoa da: zuk zure burua emakume gisa ikustean erdigunean amatasuna jartzen baldin baduzu, non gelditzen dira beste proiek-\ntuak? Maitasuna eta ama-maitasuna beste proiektuekin batera doan zerbait izan beharko lirateke. Amatasunaren idealizazioa, printzipioz, horren kontra doa, pisu guztia amatasunari ematen baitio. Nik uste dut egunerokotasunaren kudeaketan mugak jarri behar zaizkiela hainbat gauzari, adibidez, seme-alabei, emate horri…. Amatasunaren idealizaziotik zaila da mugak jartzea, dena eman behar baitiozu eta etengabe. Kultura batean, non etengabe guztia ematera bultzatzen gaituzten, mugak jarri behar ditugu. Beste kultura batean biziko bagina, gauzak beste era batera izango lirateke.\n30-32 urte bitarteko gazteekin (gutxik zituzten umeak) ikerketa bat egin dugu, batzuek esaten ziguten, “emakumeek eskubidea daukate ama izateko eta lana edukitzeko, eta eurek erabaki behar dute”… hori zen diskurtsoa; baina gero, amatasunari halako garrantzia ematen zaionean, non gelditzen da aukeratzeko eskubidea? Argi dago korronte ezberdinak daudela Euskal Herrian gaur egun, jende gehienak ez duela pentsatzen emakume izatea ama izatea denik; baina, hala ere, ideologia horrek, nire ustez, oraindik pisua du.\n“Amatasunaren ideologia atzerakoia defendatzen duen ofentsiba oso bat” eratu dela diozu. Zein dira ofentsiba horren ezaugarriak?\nHori argi dago, nire ustez. Komunikabideetan presente dago amatasunaren ideologia atzerakoi bat, zeharka edo zuzenean. Ama onaren ideia oso presente dago. Hainbat hedabidetan ateratzen dira aitak, baina nagusiki ama onaren ideologia hori zabaltzen da. Zientifikoki ere, pediatrarengana joaten bazara, adibidez, oso argi eduki behar dituzu zenbait gauza haien aurrean hitz egiteko. Haietako batzuek ere amatasunaren ideologia atzerakoia transmititzen dizute, ama ona izatea zer den eta zer ez den transmititzen dute. Kolektibo horiek oso presente daude orokorrean gizartean, eta baita sare feministetan ere. Ofentsiba horretan daudenak, gainera, kexatzen dira ez daukatela hitzik, baina babesa dute —babes zientifikoa, medikua, soziala, hezitzaileen babesa…—.\nBaina adibidez, lan merkatua kontra daukate amek. Azken aldiko adibideak aipatuz, Espainiako enpresarien zirkuluko presidenteak esana du haurdunak ez dituela hartuko, Apple eta Facebookek amatasuna atzeratzeko obuluak izoztu nahi dizkiete emakumezko langileei…\nBai, jakina, ados nago horretan. Bai, segun non zauden, ama izatea gaur egun arrisku bat da. Egoera ikaragarria da. Amatasunaren ideologia hain da bortitza jendeak dioela, “ba orain, umea daukadala, umea zainduko dut eta lana utziko dut edo lana bilatzea atzeratuko dut”.\nKontuan izan behar dugu amatasuna oso esperientzia anitza dela, eta guk homogeneizatzeko joera dugula, nik ere bai. Amekin hitz egiten baduzu, esperientziaz ikaragarri anitzak dira, ama oso diferenteak daude. Baina, orokorrean, lehentasuna umeak zaintzeak dauka, lana galtzearen aurretik. “Umea zainduko dut, eta gero topatuko dut lana”; bai, baina ikusiko dugu gero.\nBaina gaur egun, haur-eskolan daude ume gehienak lau-sei hilabeterekin.\nIdeologia eta praktika bereizi behar ditugu. Ideologiak denongan du eragina, kontzientzia handia dugunongan ere bai. Ideologia begiratu behar da, zein diren diskurtsoak… eta beste gauza bat da jendeak zer egiten duen, eta hor klase sozialaren arabera, adinaren, ideologia feminista ala ez feministaren arabera, formazioaren arabera… praktika desberdinak egongo dira. Eta hori, igual ez daukagu nahikoa aztertuta jakiteko jendeak zer egiten duen. Euskal Herrian ikerketek erakutsi dute emakumeek estrategia oso ezberdinak dituztela umeen zaintza eta lana bateratzeko. Normalean esango nuke estrategia horiek gizonekin parteka-tzen direla, baina ez erdi-bana, gizonak nahiko periferian gelditzen dira, eta askotan emakumeen artean bilatzen dira irtenbideak. Edo kontratatzen da beste emakume bat, edo amonengana jotzen da, batzuetan aitonengana ere bai. Bereizi behar da ideologia —eta ideologiak praktikan zer eragin daukan— eta praktika.\nAmek asko hitz egiten dute erruduntasunaz; idealizazioak eta ama onaren ideiak eraginik ba al du erruduntasun-sentimendu horretan?\nAma bati, oraindik ere, aita bati eskatzen ez zaiona eskatzen zaio. Ikaragarrizko exijentziak ditugu amekiko. Horrek erruduntasun-sentimendua dakar, eta aldatzea zaila da. Erruduntasuna oso zabaldua dago emakumeengan, baina gizonengan ez. Gizon errudunak ez ditut ezagutzen, egongo dira, baina oso gutxi. Hori zaintza alor guztietan gertatzen da. Gizonak, zain-tzen ez badute ere ez dira errundun sentitzen; izango dituzte euren kontraesanak, baina emakumeak errudun sentitzen gara. Hori ideologiaren eta diskurtsoen eragin soziala da, emakumeen eguneroko praktikak ideologia atzerakoiaren kontra joan arren ere, emakume horiek badute “gaizki” egiten ari direnaren sentimendua.\nGizartean presio handia dago amen gain. Ez da bakarrik hedabideetako presioa, edo diskurtso mediku-zientifikoarena… ingurukoen presioa handia da. Ama bati edozeinek ematen dizkio aholkuak.\nEta zergatik dauka gizarteak amatasunean eta umeen zaintzan hainbeste sartzeko zilegitasuna?\nEmakumeak oso kontrolatuak gaude orokorrean, eta amatasunari dagokionean ere bai. Ama onak izateko exijentzia ikaragarria daukagu, eta ama onak izate hori zer den besteek —pediatrek, komunikabideek…— esaten digute. Normalean emakumeei errazago esaten zaie zer egin behar duten eta zer ez. Infantilizatuago gaude sozialki; orduan, adituek esaten digute zer egin behar dugun, eta aditua ez den edozeinek ere bai. Dena den, nire inguruan dauden aitek, aita-aita-zaintzaileak direnek ere esaten dute parkera joatean guztiek esaten dietela zer egin behar duten umea negarrez hasten denean, adibidez.\nNaturalismora bueltatzearen kritika egitean, “edoskitzearen kolonialismoa” aipatzen duzu horri loturik. Zergatik diozu edoskitzea kolonialismoa izan dela?\nAztertzeke dagoen zerbait da, baina uste dut froga batzuk badaudela. Nondik etorri da Esnearen Ligaren diskurtsoa? Elkarte hori Estatu Batuetako Familia Kristauaren Mugimendu delakoan sortu zen 50. hamarkadaren erdian. Haiek lehengo hippiekin aliatu ziren, baina gero aliantza apurtu zen muturreko katolikoak abortuaren kontra zeudelako. Hortik joan zen hedatzen eta hortik etorri zaigu diskurtso hori; gerora diskurtso mediko-zientifiko gogor bat batu zaio. Nik neuk gogoan dut diskurtso hori zabaltzen ari zen Esnearen Ligako lehenengo emakumea ezagutu nuela, emakume iparramerikar bat zen; kanpotik etorritako bat zen. Hemen amatasunaren ideologia gogorra daukagunez, matriarkatuaren ajeetako bat hori delako, pentsatu behar dugu nahiko erraz sartu zela Esnearen Ligakoen diskurtsoa, eta gure beste diskurtso batzuekin konbinatu zela. Baina ez da guztiz hemen sortu, horregatik erabiltzen dut kolonialismoaren ideia. Matriarkatuan amari boterea ematen diogu, baina horrek ez du esan gura ama ona denik, baizik eta ama boteretsua dela esaten ari gara. Hemen bi gauzak konbinatu dira.\nDena dela, hemen eradoski lehen ere egiten zen.\nBai, baina halako garrantzirik eman gabe. Ni edoskitzearen aldeko diskurtsoa egiten dutenekin oso kritikoa naiz. Ez nago edoskitzearen kontra, noski ezetz. Baina hainbeste mitifikatzearen alde ere ez nago. Eman emakumeei eradoskitzeko erraztasunak, baina ez inor behartu. Gero, bi, hiru, lau urtez eradoskitzea zen-\ntzuzkoa da? Zientifikoki zentzuzkoa da? Niri hor zalantzak sortzen zaizkit.\nBaina kontrako kolonialismoaz ere hitz egin izan da… Biberoiko esnearen aldeko kanpaina handia egon da urtetan, baita Euskal Herrian ere.\nBai, Nestle eta halako esne-industrien kolonializazioak garrantzi handia izan zuen mundu osoan, baita gurean ere.\nEdoskitzearen gaiaz ari garelarik, ñabardura bat egin gura nuke: Nik uste dut ezin dela egin edoskitzeari buruzko teoria mundialik, testuinguru historiko eta kulturalaren arabera begiratu eta printzipioak ezarriko nituzke. Eta, nire ustez, printzipio bat da edoskitzea eskubidea izan behar dela eta ez betebeharra, eta diskurtso naturalizatzaile horrek, batzuetan, nire ustez, betebehar bihurtzen du bularra ematea: “egin behar duzu, bestela umeak problemak izango ditu…”.\nEdoskitzea ona da bai, baina emakumeek zer egiten dute? Estatistikak begiratzen badituzu, ikusiko duzu hilabete batzuetan ematen dutela eta gero biberoira pasatzen direla. Batzuek luzatzen dute, beste batzuek hasieratik ez dute ematen. Baina sortzen baduzu ideologia bat esanaz edoskitzea funtsezkoa dela, hortik datorrela haurrarentzat ona den guztia, ongizate psikologiko eta fisiko guztia… hor arazo bat ikusten dut nik, edoski-tzea eskubide bat ez eta betebehar bat bihurtzen baita emakumeentzat. Hori da nire kritika. Eta interesgarria irudi-tzen zait ikustea ideologia hori nondik datorren eta nola garatzen den.\nEmakume askok jabekuntza-prozesu bezala bizi izan dute edoskitzea, euren gorputza ezagutzeko prozesu gisa, autosufizientzia-ariketa gisa, erosotasuna…\nIkusi egin behar da jendeak nola bizi duen, praktikan; emakumeek zer egiten dute edoskitzearekin? Zer problema dituzte? Zer zailtasun? Nola egiten diete aurre zailtasun horiei? Horri guztiari buruz hitz egin behar da. Ba-tzuentzat ahalduntzea da edoskitzea eta beste batzuentzat ez.\nTestuinguruak begiratu behar direla esatean, adibidez, Vanessa Maherrek Marokoko esperientziaz aipatzen duena dut gogoan. Testuinguru horretan, emakume batzuek uko egiten zioten eradoskitzeari eta gurago zuten biberoia ematea, era horretan esnea erosteko dirua ematen zietelako, eta diru hori eurek kudeatu zezaketelako.\nEdoskitzea zalantzan jartzen da haziera eta zaintza parekide baterako traba gisa. Askok erabiltzen dute argumentu gisa “ez diot bularra emango, biberoia emango diot aitak ere parte har dezan eta haziera parekidea izan dadin”.\nEdoskitzea hautu pertsonala da. Dena den, nire ustez, bikote parekideak (hetero zein homoparentalak) edoski-tzearekin edo gabe, berdin izango dira parekideak.\nAmatasun naturalistaren ezaugarri gisa, edoskitzeaz gain, erditze naturala aipatzen duzu. Erditzearen jabe egitea ez ote da jabekuntza-prozesua?\nNahastu egin dira gauzak. Nik uste dut ez dela nahastu behar erditzea eta edoskitzea; batera doazen gauzak dira, baina bereizita eztabaidatu behar dira. Gaur egun gehiengoa den erditzeaz, uste dut, oso-oso arrazoizko kritika egiten dela: gehiegizko medikalizazioa izan dugu eta dugu, besteak beste, zesarea-kopurua handia, eta emaginak eta medikuak ere ohartu eta arduratu dira. Bide horretan egiten den guztia gutxi da. Kanpotik egiten den kritikak, gainera, balio du medikuntza barrutik aldatzeko eta hori garrantzi-tsua iruditzen zait. Dena den, azken denboretan aldatuz joan dira gauzak.\nBaina lortu nahi dugunari nik ez nioke erditze “naturala” deituko, “teknologia gutxiko erditzea”-edo deituko nuke. Oso zaila da esatea zer den naturala eta zer artifiziala bizi dugun gizartean, naturaren kontzeptua oso puztuta eta kutsatuta dugu. Esku-hartzea gutxitzea eta teknologia gutxitzea garrantzitsua iruditzen zait. Argi utzirik erditzeak zaindu behar direla, eta teknologia eta esku-hartzea gutxitu behar dela, nik ez nioke erditzeari garrantzi handiagoa emango. Bestela ematen du erditzetik datorrela dena eta oso mugatzailea iruditzen zait ideia hori.Gainera, haurdunaldi eta erditze esperientziak ere oso anitzak dira.\nEsan duzu hasieran umeen zaintzaz gehiago hitz egin beharko litzatekeela.\nBai, gehiago hitz egin beharko genuke gai horri buruz testuinguruz testuinguru. Zaintza-lanak nola egin behar ditugun hitz egin behar dugu, eta horren barruan gurasotasunaz, eta horren barruan parekidetasunaz. Geruzak dira. Ume bat ekarri baldin baduzu, hemen, nahi duzulako da, ez zaude behartuta, baina umeak, nire ustez guztionak dira; noski, ardura desberdinak daude, ez da berdina gurasoen eta lagun batzuen ardura. Baina hori guztia nola antolatu hitz egin behar dugu, eta umeen zain-tzari buruzko eztabaida erdigunean jarri behar dugu. Kontua da lan hori amaren esku gelditzen dela normalki. Euskal Herrian garen gizartearekin zer egin daiteke? Haur-eskolak hasieratik egotea zaindu behar da, gurasoen-tzat baimenak nola dauden ikusi behar da… horretan ere atzera egin dugu.\nBaimenen inguruan zer iritzi duzu? Badago baimenak handitzeko aldarrikapena, kontziliazio-laguntzak ugaritzeko eskaera, baina egia da, soldata gabeko baimen horiek gehienbat emakumeek hartzen dituztela eta horrek, kasu askotan, zailtzen duela zaintza parekidea.\nGizon eta emakumeen arteko diferentzia hori guretzat “eredu” den ipar Europan ere ematen da, eta oso zaila da horri nola egin aurre ikustea.\nNik, dena den, uste dut formula ugari egon behar direla umeak zaintzeko. Haur-eskolak, gurasoentzako baimenak… Orain, lehentasunak jarri behar dira, eta nik uste dut zerbitzu publikoek dutela lehentasuna, edo bestela, tartekoek; Frantziako Estatuan, adibidez, badute zaintzaileek euren etxeetan ume txiki bat baino gehiago zaintzeko aukera, eta hori nahiko neurri ona topatzen dut. Umearentzat ere nahiko adeitsua ikusten dut hori.\nBaimenez hitz egiteko enpleguaz eta lan merkatuaz ere hitz egin behar da. Emakume batek urtebeteko edo bi urteko baimena hartzen badu, eta lehenago ere, bere lan ibilbidea gizonezko batena baino ahulagoa bada, hor arrisku argian sartzen da. Baimena eskatzen duten emakumeak arriskuan daude; hori nola konpentsatzen da? Hemen ere aldrebes hasten dugu eztabaida: kontua ez da gure seme-alabak zaintzeko eskubidea dugula, kontua da gure seme-alabak eta lana bateratzeko eskubidea izan beharko genukeela euskal gizartean. Konbinazio guztiak egon behar dira mahai gainean, baina niretzat baimen luze bat ordaintzearen aurretik dago zerbitzu publiko egokiak bermatzea. Haurren zaintza lehentasuna da, baina gurasoen eta amen eskubide indibidualak ez dira zertan mugagabeak izan.\nEz ote litzateke borroka egin behar gizartearen zutabeak apur bat mugitzeko eta lan merkatua beharrean zain-tza erdigunean jartzeko?\nAsko gustatzen zait Badinterrek La mujer y la madre-n dioen hau: “Amatasunaz eztabaidatzen ari garen bitartean gizonak isilik daude, oso eroso daude, komeni baitzaie”. Ez ditugu behartzen gizonak ezertarako ere, dena borondate kontua da. Gutxi batzuek borondatez zaintzen dituzte haien umeak edo baimenak hartzen dituzte, baina besteak oso trankil daude, orokorrean.\nAita arduratsu horiek zertan aldatu dute panorama?\nZirkulu txikietan aldatu dute panorama. Eta sozialki oso inportantea da, sinbolikoki bada ere. Erakutsi dute benetan gurasotasuna ez dela ezer biologikoa, aitarekiko atxikimendua berdin-berdin garatzen dela argi dago. Lagin txikia daukagu, dena den.\nEmakumeen menpekotasun-eredua lausotzea posible da?\nEz dago dudarik, borondatea dagoenean karga oso banatuta dago. Haur baten zaintza eta heziketa lan handia da, eta ikaragarria da hori guztia pertsona batekin (edo batzuekin, maila ezberdinetan) partekatzea, plazer bat. Batzuetan emakume asko oso bakarrik sentitzen dira, eta ardura hori partekatzen duzula sentitzeak ez du preziorik. Konprometitu den gizona betirako konprometitzen da, ez hasieran bai eta gero ez. Orokorrean, esango nuke behin konprometitzen zarenean, betirako dela, edozein dela eredua (hetero edo homoparentala) eta edozein dela egoera (bikoterik edo ez…).\nEta horrek ekarriko luke amatasunaren idealizazioari eta naturalismoari galga jartzea? Edo, nondik etor liteke ideologia horren apaltzea?\nHortik bai, baina aita arduratsuena oso kopuru txikia denez, zirkulu txikietan bakarrik ikusten da, nahiko testimoniala da. Ondo dago, ereduak behar direlako. Kritika egin behar da, kritika soziala beharrezkoa da, eztabaidatu egin behar da, kontraesanez eztabaidatu behar da, praktikak pentsatu behar dira… Arlo askotako borroka da, baina zail daukagu emakumeok. Krisia leuntzen bada igual, baina nik ez dut oso argi ikusten aldaketa badatorrenik.\nEta familia-eredu berriek, guraso homoparentalek, hautuz ama bakarra duten familiek… zer ekarpen egin dute?\nGuraso-eredu ezberdinak ditugu eta zenbat eta eredu anitzagoak eduki zure inguruan, hobeto; hartara norberari iristen zaionean guraso izateko unea, eredu anitzak izango ditu aukeran, eta horien konbinazioak ere sortu daitezke. Zure ikasgelan halako familia bat baldin badago, guztiontzat suerte bat da. Euskal Herrian familia-eredu anitzak nahiko onartuta daudela iruditzen zait.\nElkarrizketaren eta argazkiaren iturria hemen.