ARARTEKO, 2.4.Familia babeslea izateko eskubidea\n1. Bi gurasoek dituzte betebeharrak haurra hazi eta hezteko garaian, eta estatu kideek indar guztiak jarriko dituzte printzipio horren onespena bermatzeko. Gurasoei edo, hala dagokionean, legezko ordezkariei dagokie haurra hazi eta garatzearen erantzukizuna. Estatuen ardura garrantzitsuena haurraren interesa izango da.\n2. Hitzarmen honetan jasotako eskubideak bermatu eta sustatzeko, estatu kideek laguntza egokia emango die gurasoei eta legezko ordezkariei, haurra hazteko betebeharrean behar bezala joka dezaten; halaber, haurrak zaintzeko erakunde, instalazio eta zerbitzuen sorrera bultzatuko dute.\nArartekoak, arlo honetan, familiak babesteko politika publikoak bultzatu eta indartu daitezen sustatzen du, familia-eredu askotarikoen garrantzia kontuan hartuta. Zuzenbideak aintzatetsiak ditu familia-ereduok, eta zenbait kasutan arreta berezia behar izango dute, beren funtzioak betetzeko behar dituzten prestazio guztiak erabateko berdintasunez eskuratzeko.\n2.4.1. Araudi-eta gizarte-testuingurua\n2015 urte oparoa izan zen Estatuan eta Euskadiko Autonomi Erkidegoan familien babesean zuzenean eragiten duten lege, arau eta beste tresna batzuen ezarpenari dagokionez (horri dagokionez, Arartekoaren 2015eko urteko txostenaren epigrafe bera kontsulta daiteke). Aitzitik, 2016. urtean, ez da berrikuntza nabarmenik egon horri dagokionez.\nHala eta guztiz ere, aipagarria da lehendakariak 2016ko martxoan egindako iragarpena; hala, Eusko Jaurlaritzaren Familia eta Haurtzaroko Estrategia deritzona iragarri zuen. Horren helburua da haurren pobretasuna saihestea eta mutil eta nesken aukerak berdintzea eta, batez ere, ziurgabetasun ekonomikoak seme-alabak edukitzea edo familia-proiektuak hastea gomendatzen ez duenaren pertzepzio soziala leheneratu nahi da. Horretarako, herrialdearen familia eta haurtzaroaren aldeko itun bat egiteko proposatzen da, hasiera batean 2020ra arte urtean 50 milioi euro inbertituz. Horrez gain, gizarte-politika horietarako inbertsioa handitu nahi da aurrekontuaren egoerak hori ahalbidetzen duenean. Iragarritako estrategia ibilbide-orri bat da inplikatutako eragile publiko eta pribatu guztiekin (erakundeak, alderdi politikoak, gizarte-eragileak eta hirugarren sektorea) eztabaidatzeko eta gaia jorratzeko. Estrategia horretan, proposamenen dekalogo bat jaso da eta horren helburua da esparru orokor egokia sortzea pertsonak bizitzaren etapa guztietan garatzeko. Neurri horietako asko ez dira laguntza edo diru-laguntzen definizioan sartzen; izan ere, horien helburua da baldintza egokiak sortzea familien zerbitzu-beharrak eta demandak asetzeko. Horrela, seme-alabak dituzten familientzat gutxieneko diru-sarrerak bermatu nahi dira; ekipamendu eta zerbitzu soziokulturaletarako sarbidea; gazteen emantzipazioa bultzatzea; denboraren antolaketa egokiagoa sustatzea familientzako eta adiskidetzerako; haurrei arreta emateko “kalitatezko” zerbitzu “eskuragarrietarako” sarbidea erraztea; gurasotasun positibo eta familia-bitartekaritzako programak ezartzea; familia-topaguneko puntuen sarea indartzea eta gizarte-hezkuntzako esku-hartze programak indartzea.\nUrtearen amaieran, Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailak jakinarazi digu estrategia hori Eusko Jaurlaritzaren sailei aurkezteko barne-lana hasia dela, sailen arteko adostasuna lortzeko asmoz, erakunde arteko ezein urrats egin baino lehen. Gorago aipatutako estrategiaren oinarrizko lerroek orientatu beharko dute, edonola ere, Familiei Laguntzeko IV. Plana. Plan hori zehazten hasi beharko litzateke Familiei Laguntzeko erakunde arteko III. Planaren ebaluazioa bukatutakoan –aurreratuta dago-.\n2.4.2. Kexetan pozik ez egoteko azaldu diren arrazoiak\nSeme-alabengatiko laguntzei buruzko euskal legeriaren babespean eskatu diren laguntzen ukapena dela-eta, kexak jasotzen jarraitu dugu 2016an ere. Horietan guztietan, arazo formalak azaldu dira; txosten orokorreko III. atalaren 2.4 puntuan (familiei buruzkoan) aipatzen da horren adibide bat, Arartekoaren 2016ko apirilaren 20ko Ebazpena eragin zuena. Aurreko txostenetan jada, kasuistikaren eta erakunde honek gai horren gainean egindako balorazio orokorraren gaineko azalpena eman dugu, interesdunei eman beharreko informazioan hobekuntzak proposatuz, Eusko Jaurlaritzako Zuzenean zerbitzuaren aurrean prozedura irekitzetik hasita.\nHaatik, 2016an protagonismo berezia hartu dute familia ugariei buruzko kexek. Horietatik hiru gai nabarmenduko ditugu, oso garrantzitsuak baitira, gure ustez:\nLehenbizikoa gai honekin lotuta dago: bikote bat hausten denean (dibortzioagatik edo banantzeagatik, izatezko bikoteen kasuan) sortzen den arazoa, eta, horren ondorioz, familia ugariaren titulua zer gurasori eman erabakitzeko zailtasuna. Kexa horietan adierazten da, horren ondorioz, zaila dela guraso bati edo besteari esleitzea familia ugariaren titulua.Familia Ugariak Babesteko azaroaren 18ko 40/2003 Legearen 2.2 c) artikuluak ezartzen du beharrezkoa dela bi gurasoetako bat aukeratzea familia ugariko kidearen izaera mantentzeko. Horrenbestez, beste gurasoak titulartasuna galduko luke, familia ugaritik kanpo geratuz. Gurasoen arteko adostasunik ez badago, bizikidetzaren irizpidea hartuko da kontuan, hau da, familia ugariaren titulartasuna esleitu beharko zaio judizialki zaintza duen gurasoari –aitari edo amari–. Ukitutako herritarrentzat zaila da arau hori ulertzea, batez ere, kasu batzuetan. Izan ere, kasu horietan, zaintza ofizialki bati esleitu arren, bisiten araubidea zabala da eta bi gurasoek dute erantzunkidetasuna seme-alaben heziketa eta zaintzari dagokionez. Beraz, bi gurasoetako bat familia ugariaren onuretatik baztertzen duen arau hori ez da bidezkoa. Arazo honen inguruan aurkeztutako kexen konponbidea desberdina izan daiteke. Batetik, gai horren inguruko Estatuko legeria erreformatu daiteke eta, bestetik, euskal eremuanex novo arauketa bat egitea. Horrek, Familiei Laguntzeko abenduaren 12ko 13/2008 Legearekin bat etorriz, bultzada berri bat emango lieke familiei laguntzeko neurriei, kargura dituzten seme-alaben kopuruaren arabera.\nHorrez gain, estatuko araudi horrek ez ditu kontuan hartzen benetan seme-alabekin bizitzearekin lotutako baldintza horiek, zaintza partekatuko kasuetan ematen direnak. Familia ugarien inguruko Estatuko legeria aztertu ostean, erakunde honek gai horren inguruko iritzia eman zuen joan den urtean. Hala, azpimarratu zuen egia zela manu horrek eskatzen duela, seme-alabak gurasoetako batekin bizitzeari uzten dioten dibortzioen kasuan, bi gurasoetako bat aukeratu behar dela familia ugariaren tituluaren parte izateko. Hala eta guztiz ere, familia ugarien tituluen kudeaketako administrazio-jardunbidean -foru aldundien eskumenekoa dena- konponbide bat ezarri behar da, seme-alabak bi gurasoekin bizitzeari uzten dioten zaintza partekatuko kasuei erantzun bat emateko.\nZaintza partekatua nahiko berria da eta eremu honetan legezko hutsune bat dago; horrela, Eusko Jaurlaritzari helarazi genion arazo hori, Eusko Legebiltzarrak gurasoen banantze edo haustura kasuetako familia harremanei buruzko ekainaren 30eko 7/2015Legean adierazitakoa kontuan hartuta, irizpide homogeneo bat ezartzeko foru erakundeek familia ugarien inguruko Estatuko Legearen manu hori aplikatzeko. Izan ere, familia ugarien tituluak kudeatzeko eskumena foru aldundiek dute. Irizpide homogeneo hori ezarri da; horrela, familia ugariaren titulua urtero txandakatuko dute guraso bien artean, zaintza partekatua den kasuetan. Formula horrek kudeaketa-arazo ugari sorrarazi dizkie foru erakundeei eta, horregatik, herritar askok kexak aurkeztu dituzte Arartekoaren aurrean, arauketa horrekin, ez direlako zaintza partekatuaren aukera hautatu duten gurasoen legezko itxaropenak asetzen. Izan ere, zaintza partekatua aukeratzen duten gurasoek familiei laguntzeko neurri desberdinen onurak izaten jarraitu nahi dute zaintza partekatuaren araubidea indarrean dagoen bitartean.\nHaurrak eta nerabeak zaintzeko sistema aldatzen duen uztailaren 28ko 26/2015 Legearen bosgarren xedapen iragankorra interpretatzeko orduan sortu da bigarren arazoa; izan ere, xedapen horrekFamilia Ugariak Babesteko azaroaren 18ko 40/2003 Legearen 6. artikulu berriaren ondorioetako batzuen atzeraeraginezko luzapena aplikatu du, 2015eko urtarrilaren 1etik eta legea indarrean sartu arte, hau da, 2015eko uztailaren 17ra arte titulua galdu duten familia ugariei bermatzeko matrikulazio- eta azterketa-hobariak lortu ahal izateko hezkuntzaren alorrean, lege hori indarrean sartzen denetik familia ugarien izaera oraindik duten gainerako familiek bezalaxe. Izan ere, familia horiek titulua mantenduko dute (eta kasu horretan, titulu horren onura guztiak) 21 urte baino gutxiagoko seme edo alaba bat edo ikasten duen 26 urte baino gutxiagoko seme edo alaba bat, neba-arreba nagusiek izaera horretatik kanpo geratzeko legezko adina beteta duten arren.\nArazoa sortzen da Gipuzkoako Foru Aldundiak 26/2015 Lege horren bosgarren xedapen gehigarriaren terminoen interpretazio murriztailea egiten duelako, matrikulazio eta azterketa onuren luzapen hori soilik 2015/2016 ikasturterako aplikatzen dela jo duelako. Hala, jo du kexagilearen bi seme-alaba txikiek ezingo dutela baliatu, ikasturte horretatik aurrera, familia ugariaren kide izaera, hezkuntzaren alorrean zenbait matrikulazio eta azterketa onura izate aldera. Erakunde honen ustez, exegesiaren xede den bosgarren xedapen gehigarriaren literaltasunetik eta izaeratik ezin da ondorio hori atera. Horregatik, txosten honen amaieran Gipuzkoako Foru Aldundiari zuzendutako gomendio bat jaso dugu. Hala, gomendio hori 2017. Urtea hasi ostean argitaratuko da eta gainerako foru aldundiei ere jakinaraziko zaie, baita Eusko Jaurlaritzari ere, xedapen horren aplikazio uniformea ezartzeko Euskal lurralde osoan. Gomendio horretan, egiaztatzen da ez dela egokia jotzea onura hori soilik ikasturte batean aplikatuko dela (2015/2016), Gipuzkoako Foru Aldundiak egiten duen bezala. Izan ere, Legean ez da mugaketarik ezartzen zentzu horretan, ez esplizitua, ez inplizitua. Herritarren aldeko lege-arau baten interpretazio murriztaile bat da hori. Horrek, indar handiagoarekin, legegilearen nahian beren-beregi babesteko eskatuko luke eta interpretazio hori ezin da inolaz ere legezko xedapen horretan aurkitu. Hortaz, ondorioztatzen da Gipuzkoako Foru Aldundiak egindako interpretazioa, kexagilearen familia onura horietatik baztertzen duena 2016/17 ikasturtetik aurrera, ez dela Zuzenbidera egokitzen etaHaurrak eta nerabeak zaintzeko sistema aldatzen duen uztailaren 28ko 26/2015 Legeak egindakoFamilia Ugariak Babesteko azaroaren 18ko 40/2003 Legearen erreformaren izaera eta literaltasuna urratzen dituela. Hori dela-eta, Gipuzkoako Foru Aldundiari gomendatzen zaio kexagilearen bi seme-alaba txikiei aitortzeko, ikasturteekin lotutako mugarik gabe, familia ugarien inguruko legerian ezarritako hezkuntzaren arloko matrikulazio eta azterketa onurak, seme-alabek legeria horren aplikazio-eremutik kanpo geratzeko legezko adina bete arte.\nHirugarren gaia, berriz, hauxe da: Bizkaian, familia ugarientzako zerga-onurak kendu direla ondasun higiezinen gaineko zergan. Euskadiko Kide Ugariko Familien Elkarteen Federazioak (Hirukide) erakunde honi adierazi zion ez zegoela ados Bizkaian, 2017ko urtarrilaren 1etik aurrera, familia ugarietako kideen aukerako hobaria kentzearekin Ondasun Higiezinen gaineko Zergaren maiatzaren 18ko 4/2016 Foru Araua indarrean sartzearen ondorioz. Gai horren inguruan egin ditugun azterketa eta esku-hartzearen ondorioz, Arartekoak 2016ko azaroaren 2ko Ebazpena eman zuen. Horren bidez, Bizkaia Foru Aldundiko Ogasun eta Finantza Sailari iradokitzen dio seme-alabak euren kargu dituzten familien aldeko onura fiskalen aitorpenean aurrera egitea sustatzeko Ondasun Higiezinen gaineko Zergan. Horrez gain, ebazpen horretan, euskal herri-administrazio guztiei gogorarazten zaie Legean beren-beregi jasotako herritarren demandari erantzun nahikoak eskaini behar dizkiotela. Batetik, neurri desberdinek aplikatzen zaizkien familiengan izan dezaketen eragin ekonomikoa aztertu behar da eta, bestetik, familiei babes egokia eman behar zaie, bereziki familia ahulenei. Hori guztia lortzeko, zalantzarik gabe, ezinbestekoa da era askotako neurri publikoetan –baita zerga arlokoetan ere– neurrien eraginpean dauden familiak seme-alabarik ote duten kontuan izateko ohitura hartzea. Zehazki, Bizkaiko Foru Aldundiaren Ogasun eta Finantza Sailari iradokitzen diogu hausnarketa-prozesu bat hasteko, lurralde historiko horretan bere kargu seme-alabak dituzten familiak babesten dituzten tresna eta neurri ekonomikoen indartzean aurrera egiteko eta sakontzeko, horien bizitza-proiektuak autonomiarekin garatu ditzaten laguntzeko, kostuak konpentsatzeko neurriak ezarriz. Horrez gain, iradokitzen zaio, aurrerago, erabakiak hartu aurretik, aktibatu nahi dituen neurri fiskalek bere kargu seme-alabak dituzten familiengan izan ditzaketen eragina aztertzeko, zerga-erreformak barne. Izan ere, espediente honetan zalantzan jartzen dena bezalako erreformek onura fiskalak kentzen dizkiete familia horiei. Bestalde, uste dugu aurrerapausoak egin beharko lituzkeela, oro har, familientzako zerga-onurak homogeneizatzeko, seme-alabak dituzten familiak Euskal Autonomia Erkidego osoan, beren bizitokia edozein dela ere, sistema berdintsu batez babesturik egon daitezen.\nGuraso bakarreko familiek dituzten zailtasunak adierazten dituzten kexak jasotzen jarraitzen dugu; hala, zailtasunak dituzte haien familia estatusa onartua izateko eta seme-alabengatik dagozkien hobariak eskuratzeko, kontuan izanda familiako titular bakar bat seme-alaben arretaz eta hezkuntzaz arduratzeak dakarren zailtasun erantsiak. Adierazi egin den bezala, gure toki-administrazioetan familia horiek oso modu desberdinetan onartzen direla igarri dugu (bereziki udal-kiroldegien esparruan). Izan ere, kasu batzuetan guraso bakarreko familien berezitasuna erabat onartzen eta aintzat hartzen dute, baina beste batzuetan ez dute errealitate hori inola ere ezagutzen, eta horrek kalte nabaria eragiten die mota horretako familiei. Berri positibo gisa, adierazi beharra dago, txosten hau ixtear zegoenean, Bilboko Udaleko Gazteria eta Kirola Sailak erakunde honi jakinarazi diola tarifak berrikusteko prozesuan daudela (2017rako gauzatuko direnak). Hala, jarduketa hori bat dator 2014an egindako iradokizunarekin; izan ere, horren bidez, proposatu zitzaion udal kirol-instalazioetako hobaridun tarifak berrikusteko, hain zuzen ere, berrikuspen hori kide gutxiago dituzten guraso bakarreko familien sustapenaren ikuspegi integratzailetik egiteko proposatu zitzaion.\nFamilia homoparentalen egoera dela eta, 2016an kexaren bat jaso dugu gai honen gainean: lesbianen bikoteek zailtasunak topatzen dituzte seme edo alabaren ama ez biologikoaren aldeko seme-alabatasuna erregistratzeko orduan. Arrazoi horren harira, hainbat arazo juridiko sortzen dira, eta guztiek eragiten diote estatuan arlo honen inguruan dagoen legediaren ezarpenari, laguntza bidezko ugalketa-teknikei buruzko maiatzaren 26ko 14/2006 Legearen ezarpenari batez ere. Ondorioz, zailtasunak agertzen dira bi emakumek osatutako familietan jaiotako haurrak erregistroan inskribatzeko orduan.\nLegeak mugak ezartzen dizkigun arren –gure zeregin instituzionaletatik kanpo geratzen baita botere judiziala kontrolatzea, bai eta Gorte Orokorrek emandako legeak aldatzeko proposatzea ere–, Ararteko erakundeak, bere eskumenen neurrian, zenbait jardueraren bidez jorratu du dagoeneko kontu hori (Espainiako Herriaren Defendatzaileari txosten bat bidali diogu, baita ere 4/2010 Gomendio Orokorra).\nHala eta guztiz ere, ezin dugu alboratu egun indarrean dagoen araudiak –ama bien aldeko seme-alabatasuna onartzeko xedea duenak– egun ezartzen duen erregulazioa: hain zuzen, emakume horiek ezkonduta egon behar dute eta seme-alabek laguntza bidezko ugalketa-teknikak erabiltzearen ondorioz jaioak izan behar dute. Bi baldintza horiek biltzen ez badira, ama biologikoaren bikotekidearen aldeko seme-alabatasuna ezartzea adopzio-prozesuaren bidez baino ezin da egin, ezkontza zibilaren esparruan edo autonomia erkidegoak izatezko bikoteen inguruan duen legediari jarraiki. Prozedura hori, ordea, ez zaie bikote heterosexualei ezartzen, ezkonduta egon edo izatezko bikote izanda ere, automatikoki onartzen baitzaie seme-alabatasuna. Ildo honetan, aipatu behar dugu, estatuko legegilearen aukera denez, Arartekoaren erakundeak ez duela eskumenik estatutu juridiko hori, laguntza bidezko ugalketari buruzko legeak sortu duen hori, zalantzan jartzeko. Hala ere, jakin badakigu araudi horrek pertsonen arteko berdintasunaren printzipioa kaltetzen duten disfuntzioak sor ditzakeela, nekez justifika daitekeen desberdintasuna eragiten baitu bikote heterosexualak eta sexu bereko bikoteak tratatzeko moduan. Beraz, diskriminazioa sor dezaketen desberdintasunak dira. Kontu horren gaineko kexak eta kontsultak jasotzen jarraitu dugu, eta eragindako herritarrentzat konpondu ez den gaia dela adierazten digu horrek. Arrazoi horiengatik guztiengatik, erakunde honek horren berri emango dio, berriro ere, Espainiako Herriaren Defendatzaileari, eta eskura dituen bitarteko guztiak jarriko ditu egungo egoera aldatzea ahalbidetuko duten aldaketak sustatzeko.\n2016an, beste kontu batek ere bereganatu du gure arreta: Gizarte Segurantzako inprimaki jakin batzuk ez daude egokituta familia homoparentalen errealitatera. Berriz ere Estatuko administrazio bati eragiten dion kontua dela aintzat hartuta, Espainiako Herriaren Defendatzaileari bidali diogu, erakunde horrek izapidetu dezan. Bada, gero jakinarazi digu, bere esku-hartzearen ostean, seme edo alaba jaiotzeagatiko prestazioen eskabideetako zenbait alderdi aldatu direla; zehazki,A gurasoa eta B gurasoa jarri da, aitaren eta amaren ordez.Aitzitik, inprimakietan bertan jasotako beste erreferentzia batzuk ez dira aldatu; hala nola, amatasunagatiko prestazioei eta aitatasunagatiko prestazioei egiten zaien aipamena; izan ere, eta Herriaren Defendatzaileak adierazitakoaren arabera, Gizarte Segurantzaren Lege Orokorrean eta horren garapen-araudian ezartzen dena kopiatuz jaso behar da aipatu izendapena, eta ez aipatu legea, ez horren araudia, ez daude alderdi horretan aldatuta.\n2.4.3. Banantze- eta dibortzio-prozesuetan haur eta nerabeei eman behar zaien arreta berezia\nOso kezkatuta ikusten dugu, oraindik ere, jasotzen zenbait kexatan (gai eta eremu desberdinetakoak) bikote gatazkatsuen hausturak eragindako komunikazio-arazo larriak islatzen eta adierazten direla, eta horiek seme-alabengan larriki eragiten dutela. Hortaz, hainbat kexa aztertu ditugu, honako hauekin zerikusia dituztenak: administrazio-kudeaketak egiteko zailtasunak; familia-elkarguneen funtzionamenduari eta bertako profesionalen erabakiei buruzko salaketak; profesional horiek eta epaitegietako lantalde psikosozialek egindako txostenak, e.a. Ondorioz, alde biei eskatu nahi diegu, beste behin, arduraz joka dezatela eta, adingabeen interesa zaintzearren, komunikazioa lortzeko ahaleginak egin ditzaten, desadostasunik egonez gero epaiaren erabakia alde batera utzi gabe.\nBai Arartekoaren 2016ko maiatzaren 12ko Ebazpena ematean, bai deribazio judizialaren ondorioz familien elkarguneetara egin diren ikuskatze-bisitetan, erakunde honek bere jardueraren gidaritzat hartu ditu inguru gatazkatsu horiek, baita ere neska edo mutil bakoitzak, erabakiak hartzeko orduan, bere eskubideak lehentasunezko gaitzat jo daitezen duen eskubidea babestea.


Arrasate enblematikoa: Besaide eta bere hirigune historikoa | Top esperientziak | Turismoa Euskadi - Turismoa Euskadin\nPlan honetan Besaideraino, hots, Euskadiko hiru probintziak elkartzen diren leku enblematikoraino, ibilbide txiki bat egitea proposatzen digute, baita Arrasateko hirigune historikoa ezagutzea ere; herri horretako kondaira armarrian dago jasota.\nGoizean, ibilbide txiki bat egingo dugu oinez: PR-GI 96 Udala-Besaide. 7 km-ko ibilbidea da. 2 orduko iraupena du, Arrasateko Udala auzoan hasten da eta Udalatx mendiaren magalean barrena igarotzen da Besaideraino iritsi arte; hor mendien bista zoragarriak ikusi ahal izango ditugu.\nIbilbide osoa balizatuta dago eta haurrekin egin daiteke. Gainera, Udalan hainbat establezimendu daude ibilaldia egin ondoren indarrak berreskuratzeko eta paisaia ikusten jarraitzeko.\nArratsaldean, Arrasateko alde zaharra bisita dezakegu, jatorrizko Erdi Aroko egituraren aztarnak kontserbatzen ditu oraindik.\nHerrian sartzeko zeuden hiru ateak zeharka ditzakegu. Ibilbidea ate nagusian hasten da: Portaloian eta hortik hiriguneko luzetarako hiru kaleetan barrena ibil gaitezke paseatzen. Hauek dira hiru kale horiek: Ferrerias (hortik Zurgin kantoi atean sartzen da), Erdiko Kale eta, bukatzeko, Iturriotz (hortik Iturriotz atean sartzen da).\nPaseatuz goazela, hainbat garaitako eraikin interesgarriak ikusiko ditugu: Erdi Aroko San Joan Bautista parrokia, XVI. mendeko Bañez Artazubiaga jauregia eta plaza barroko zoragarria. Plaza horretan udaletxea nabarmentzen da, herriko armarri handia duela.\nKaleetan eta ateetan azalpen-kartelak daude, monumentuen esanahia eta garrantzia ulertzen lagunduko digutenak\nMENDITXIK info@menditxik.com Telefonoa: 616 85 81 26\nSIGI-SAGAN sigisagan@hotmail.com Telefonoa: 619485767\nFEEL EUSKADI www.feeleuskadi.com Telefonoa: 644 374 746, info@feeleuskadi.eu\nUGUTZ BASAURI Telefonoa: 695 753 430, ninaizugutz@yahoo.es\nTXOKOLATEIXIA, txokolatearen interpretazio-zentroa Oñatin. (10 km)\nLEINTZ GATZAGAKO GATZ MUSEOA (13 km)\nBERGARAKO LABORATORIUM MUSEOA (10km)\nDebagoieneko Informazio eta Interpretazio zentroa\n· Mendiko ibilbidea egiteko, ezinbestekoa da arropa eta oinetako egokiak eramatea.\n· Arrasateko Udalak bisitaldi gidatuak antolatzen ditu aldizka hirigune historikora, baina baita beste baliabide natural eta monumentu-baliabide batzuetara ere. Komenigarria da Udalaren agenda edo programazioa kontsultatzea etorri aurretik: https://www.arrasate.eus/eu/mondragon-turismo/zer-egin/bisita-gidatuak-1\n· Ez dago udalaren turismo-bulegorik, baina gomendatzen dugu liburuxkak, mapa edo informazioa aldez aurretik eskatzea helbide honetan: turismo@debagoiena.eus Telefonoa: 943 79 64 63


Fake news - - euskalerriairratia.eus\nIsa Egiguren 2019-12-02 12:11\nFake newsen, albiste faltsuen, desinformazioaren aroan gaude. Egia esanda, hau beti egon da , baina orain, sare sozialei esker, gezur horiek oso azkar zabaltzen dira, eta gero eta zailago bihurtu da errealitatea kontrastatzea.\nBeharba egun hauetan entzun duzu “esker-emate” egunaren biharamunean esklaboen merkatariek neguko denboraldirako beheratuta saltzen zituztela esaten dela, eta hortik datorrela 'Black Friday' izena. Ba ez, ez da egia.\nInformazio faltsuak gizarteko edozein sektore edo gairi eragiten dio, eta ez, Granadako artzapezpikuak ez du esan ahozko sexua bekatua ez denik, Jesusengan pentsatuz egiten bada, Manresako “Manada” bortxatzeagatik akusatuak ez dira bakarrik dauden adingabe atzerritarrak, eta ez, ez dago inolako daturik bermatzen duenik 67 edo 57 haur hil zituztela haien amek 2018an.\nGai honi buruz, hau da, indarkeria matxistari buruz Voxen adituak dira datu faltsu horiek hedatzen. Rocío Monasteriok, adibidez, behin eta berriz esan du 31 gizon hiltzen direla urtero bikotekideen esku, gizonen 2.000 suizidio egoten direla urtero, genero-indarkeriako salaketa faltsuengatik edo egunean 350 genero-indarkeriako salaketa faltsu egiten direla.\nBa ez, ez da egia eta datuak kontrastatu ahal dira. Horretarako, gomendatzen dizuet “Maldito Bulo” plataforma eta batez ere, ez bidali guasapera iristen zaizun edozer desinformazioa, hau delako gezurrak azkarrago ibiltzen diren bideetako bat.


Eraldaketa faktoria baten barruan - Diario de Noticias de Navarra\nEraldaketa faktoria baten barruan\nEraikinak errealitateak eta pertsonak aldatzeko dispositiboak izan daitezke. Guztiz amaitu gabeko proiektu eraldatzailea da honakoa, beharretik eta behaketatik abiatutakoa\nander zangitu orbea 14.06.2021 | 14:39\nBi solairurekin, erabilera anitzak uztartzen dira eta oreka espaziala mantendu Mikel Ibarluzea\nBi solairurekin, erabilera anitzak uztartzen dira eta oreka espaziala mantendu\nZu eta biok. Jon, Ainhoa eta hirurok. Mimi, Lide, Aitziber eta Iraitz. Nerea. Itsaso eta Anartz. Pertsonak. Gure bizitzan laguntzen digutenak, partaide eta bidelagun direnak, negarra sortzen eta ekiditen dutenak, bakoitzaren izaeran eragiten dutenak, babesten gaituztenak, irribarreetan murgiltzen gaituztenak, gure gorputza osatzen dutenak. Pertsonak gure bizitzen sostengu dira, eta hauek gabe ez gara deus. Arkitekturan ere berebiziko garrantzia dute, protagonistak dira, edo izan beharko lukete.\nHorretarako diseinuaren erdigunean kokatu behar dira, beraien beharrak entzun, aintzat hartu eta asetzeko helburuarekin. Normalean erabiltzaile gisa identifikatzen dira, anitzak eta unibertsalak, baina aldiri berean bakarrak. Sinplifikazio honek eta gizarte heteropatriarkal batean kokatzen garela kontutan hartuta, prototipo batera eramaten gaitu. Diseinu gehienak gizaki unibertsal batean oinarritzen dira, a.k.a, erdi-goi mailako gizon zuri eta heterosexualean. Sinplifikazio honetan oso erraz ezabatzen dira pertsonak, eta beraien premiak.\nDiziplinan pairatzen ari garen deseraikuntza motelak bestelako proiektu interesgarriak ahalbidetzen dituela ikus daiteke. Honakoa pertsonen beharretik eta beharretara bideratutako proiektua da, eta behark estudioaren sinadura darama. Euskal Herriko arkitektura estudio handietan hamar urtez lan egin ostean, 2009an Beñat Saratxagak eta Gentzane Goikuriak behark plataforma sortu zuten. Beraien ikuskera behaketatik abiatzen den arkitektura da, premietan oinarritua eta beharrezkoa dena soilik planteatzen saiatzen dena. Pentsamolde honetan oinarrituz, arkitektura isil bat planteatzen dute, mimoz egina, beharren xehetasun txikieneraino iristen dena eta beti, elementuen oreka bat topatuz.\nAiaraldea Ekintzen Faktoria proiektu komunitarioaren hazitokia izateko helburua du eta proiektua eskualde osoan garatzeko tresna integrala izango da. Ekonomia Sozial Eraldatzailearen adibide bat da. Hau da, ekonomia bizi-tzaren zerbitzura jartzen da, bizitza ekonomiaren zerbitzura jarri beharrean. Premietatik eratorritako proiektua da, gertuko komunitatearen babesarekin eta ingurua eraldatzeko asmoa duelarik. Hasieratik, arkitektoek programa betetzeaz gain, proiektua erabilera eta eraikuntza aldetik jasangarriena izatea bilatu dute.\nXede hau lortzeko, proiektua moldagarritasun eta itzulgarritasun irizpideetan oinarritu da. Diseinuak aurrekontu estu bati erantzuten dio eta faseka egiteko aukera zabalik utzi da, momentuko beharren eta baliabideen arabera. Horren adibide dira jorratutako soluzio konstruktibo erraz, azkar eta estandarizatuak. Faktoria kontsolidatuz doan heinean bestelako esku-hartze batzuk pentsatu dira, denborarekin ezarriko direnak eta etorkizuneko beharrei erantzungo dietenak. Proposamena ahal den itzulgarriena izaten saiatu dira. Horrela, proiektua kokatzen den pabiloiaren egituran eragina ahal dena murriztu da eta hartu diren diseinu erabakietan islatu dute. Modu honetan proiektuaren berkonfigurazio total eta partzialak ahalbidetzea lortu dute arkitektoek.\nKomunitatean dauden beharrei erantzuteko hiri-egitura bat planteatzen dute, bere baitan eremu ireki eta itxiak uztartuz (publiko-pribatu). Horrela intimitate gradu desberdineko konfigurazio espazialak sortu dira, hainbat interakzio eta erabilera ahalbidetzeko asmoz. Egileen hitzetan, matrioska estrategia gauzatu dute, egungo eraikinean eraikin txiki batzuk sartuta, eta horretarako prefabrikatutako egurrezko etxolak ezarri dira. Hauek lanerako geometria sinpleko modulu bat dute abiapuntutzat, eta funtzio bakoitzerako forma moldatzen da.\nEskakizunei erantzunez, programa bi solairutan planteatzen da, erabilera anitzak uztartuz eta oreka espazial bat lortuz. Banaketa honek eta etxolen sistemak espazioaren irakurketa errazten dute, dena oso intuitiboa izatera ahalbidetuz. Erabilera pribatuagoak (Aiaraldea komunikabidea, bulegoak€) goiko solairuan daude eta behekoan aldiz gune publikoagoa da, bere plaza, agertoki, jolas gune eta espazio berdeekin. Espazioaren kalitate espaziala zaindu da, argiaren eta materialen arteko kooperazioa jorratuz. Lanketa hau fatxadaren trataeran ere ikus daiteke. Faktoria ez da bere barnean ixten, ingurua eta jendartea eraldatzeko xedea baitu, bisibilitatea eta erakargarritasunaren alde kanpora zabaltzen da.\nBenetan proposamen arkitektoniko ederra eta proiektu interesgarria. Pertsonen beharretatik errealitatea eradaltzeko arkitektura bat.


Azaroaren 25eko adierazpen instituzionala - Aiaraldea.eus\nAmurrioko Udalak biktimei arreta eskaintzeko alorrean aitortuta dugun erantzukizuna eta eskumena gure gain hartzen du, gure herri eta hirietan indarkeria matxista jasaten duten emakumeengandik hurbilen gauden erakundeak garelako. Politikarien eta teknikarien bultzada koordinatuarekin, tokiko erakundeen esku-hartzea funtsezkoa da erreparatzeko prozesuan, komunitateko bizitza berrezartzen laguntzeko eta biktimei erreparazio publiko eta soziala emateko, indarkeria matxistaren biktimen eta bertatik bizirik atera diren pertsonen inguru hurbilenean.\nAmurrioko Udalak konpromiso politikoak betetzeko jardun nahi du, eta, horren bidez, indarkeria matxistaren modu guztiak desagerrarazten lagundu, honela:\nBaliabideak eta langile espezializatuak eta kualifikatuak izanda, ikuspegi feminista duen ikuspegitik, dauden baliabideei buruzko informazioa herritarren bereziki emakumeen, eskura jartzeko.\nAmurrioko Udalak denboran iraungo duten jarduerak jarriko ditu martxan indarkeria matxista jasan duten emakumeek erreparazioa jasotzeko duten eskubidea lantzeko. Beste batzuen artean, omenaldiak, zineforumak, ikusarazteko eta laguntzeko ekintzak, etab. izango dira. Horretarako, lankidetza estua izango du herriko elkarte feministekin eta emakume elkarteekin, berdintasun politikak diseinatzeko eta indarkeria matxistaren biktimei eta bizirik iraun dutenei arreta eta erreparazioa emateko jarduketak antolatzeko.\nIldo horretan, Amurrioko Udalak konpromisoa hartzen du emakumeen eta LGTBIQ+ kolektiboaren ahalduntze pertsonalari eta bateratuari lagunduko dion gune bat (Emakumeen Etxea) bultzatzeko eta sortzeko, horretarako beharrezkoak diren giza eta ekonomia baliabideak bideratuz.\nEra berean, dei egiten diegu herritar guztiei, A25 dela-eta, mugimendu feministak, emakume taldeek eta Amurrioko Udalak Amurrion antolatu dituzten salaketa eta aldarrikapen ekintzetan modu aktiboan parte har dezaten.


Bishkek-etik (Kyrgyzstan) | Buelta sustraietara\n← Osh (Kyrgyzstan)\nTaskent (Uzbequistan) →\nUzt 25 2008\nOsh-etik atera eta 700km inguru geneuzkan Bishkek-era heltzeko. Hasiera\nbatean bide erdia baino gehiago laua izan behar zuen, baino Kyrgyzstanen, Euskal Herrian bezala lautada gutxi dago behe lurretan. Eta beste aldetik, orain arte aurkitu genuen bezalako jendea aurkitzea espero genuen, baino hau ere ezta. Bishkek-etik Osh-era dijoan errepidea ondo asfaltatuta dago eta oso turistikoa da Kazakstan-ik eta errusiatik datorren turistez, eta Yurta duten “nomada” guztiak negozio ederra ikusi dutenez, orain jatetxe, lo egiteko Yurtak jarri dituzte dirutza bat kobratuz. Leku turistiko denetan bezala, gu ikustean Euroko txanpon bat ikusten dute, eta uste dute geroz eta ostia handiagoa jo ta diru gehiago eroriko dela!!!!!\n1000 metrotatik 3185 metrotara igo ginen 65km-tan eta Laurari nahiko gogor egin zitzaion arren ondo igo ginen, batez ere ia egunero haizea alde eduki degulako!!!!\nBishkek-era heltzeko bi egun falta genituela Lauraren txirrindari horkilla hautsi zitzaion, eta eskerrak herri baten ondoan geunden eta tipo batek lan ederra eginez soldeatu zion, gainera doain, eta bukatu zuenean gainera bi txokolarina eman zizkigun!!!!\nBaino zorte txarra oraindik ez zen bukatu, Bishkek-era heltzeko 90km falta genuela, mercedes batean zijoan ripo batek Stop bat saltatzu eta ondo sahiestu genuen arren, LAura nere kurpilera zijoanez, nere biziketa pixka bat ikuttu eta lurrera joam zen berriz.\nOraingoan berak urratu pixka bat zuen baino txirrindak eman zuen okerrena. Parrilla dena oker-oker eginda eta Aluminiozko kuadroak ebaki ttiki bat. Hala ere ostiaka dena zuzentzea lortu genuen eta Bishkek-era ailegatzea lortu genuen.\nBishkek-en bezain beste Mercedes eta Audi ez det sekula santan ikusi. Hemen kotxeak merkeago daudela esan digute, baino onena da hemendik Rusiara jendea lanera joaten dela eta han dirutza bat irabazten dutela. Kyrgyzstanek 5 milloi biztanle dauzka, eta hotik ia 2 milloi atzerrian daude lanean.\nHemen jendeak kriston alkohol pila edaten du, horrek suposatzen duenarekin pazientzia aldetik gure partez. Okerrena mozkorrak daudela kotxea hartu eta ziztu bizian fijoazela ezer errespetatu gabe, eta hemen jendearekin arazoak ez edukitzea zaila da, oso zaila. Gu oraindik lortu dugu, baino hiri onetatik lehen nait lehen ateratzea espero det.\nOrain ditudan galtza luze bakarrak jantzita Visak ateratzen gabiltza. Hemengo Inmigrazio ofizinara joan visa luzatzera eta inork ez daki inglesez, ego rusoz edo imaginazio asko edukita ahal dezun moduan. Ordu erdian egin beharrean, 3 ordu behar ditugu, baino denboraz eta pazientziaz soberan gabiltzanez ba…\nUzbekistan-eko embajadan berdina, baino hala ere lortu degu, hemendik 7 egunetara itzuli behar degu visa jasotzera dena ondo badago.\nEta orain Iraneko Visarekin gabiltza bueltaka. “Invitation letter” delakoa behar degu eta Iraneko agentzi batek eman behar digu, diru mordo bat pagatu ostean. Baino okerrena hiri madarikatu honetan egotea da. Denda batean sartzen naiz eta handik 2 minuruetara ezin egona sartzen zait, hango dendak bezalakoak dira eta….\nEta beste aldetik Kuadro berri bat erosten ari gera, hemen kalitatzeko zerbait erostea ez da erreza, baino badirudi zerbait lortu degula.\nBehintzat ederki jaten ari gera, baino berriz mendietara igotzeko gogoa daukagu.\nBy ¡¡Plantate!! • Posted in Kyrgyzstan 2008


Liburutegiak bikain altuko balorazioa jaso du, zerbitzuko erabiltzaileengandik\nUdal liburutegia ondo kontsideraturik dago erabiltzaileongandik eta horien pertzepzioa orain bi urte zutena baino hobea da. Horrela ondorioztatzen da udaberrian egindako bigarren gogobetetze inkesta bidez jasotako erantzunetan eta horien balorazioetan. Datuok aste honetan ezagutu ditugu. Liburutegiak erantzun nahi izan duten ia berrehun pertsonen iritzi eta iradokizunak bildu zituen maiatzean. Inkestaren xedeak erabiltzaileon iritzia jasotzea eta horien ustez hobetu beharreko aspektuak identifikatze izan dira, zerbitzua are erakargarriago egiteko.\nInkesta hori bi taldetan banatu izan da, erantzuleen adinaren arabera. Lehenengoan, 14 urtetik gorakoak sartu dira eta, bigarrenean, aldiz, haur edo gaztetxoak. Lehenengo taldean 119 pertsonen erantzun zioten galdetegiari eta bigarrenean, aldiz, 75 haur. Aipatu inkesta zerbitzuan bertan paperean nahiz gure webgune honetan bete ahal izan da.\nErantzuleen iritziz hamar puntu posibleetatik gure udal liburutegiak bataz beste 8,02 puntuko nota merezi du (7,68 izan zen orain bi urte atzera). Zerbitzurik erabiliena agirien mailegua da, inkesta erantzun duten %63k erabiltzen baitute. Gehien erabiltzen diren gainerako zerbitzuak, hurrenkeari jarraiki, ondorengoak dira: informazioaren bilaketa, ikasketa edo irakurketa gela eta interneteko konexioa. Erantzule gehienek arratsaldean erabiltzen dute zerbitzua. Liburutegia ezagutu izateko bideari dagokionez, familia kideen eta ikastetxearen bidez egin dute.\nHelduen iritzi eta erantzunak\nGaztetxoen iritziz nota hori oraindik altuago da, hiru puntu posibleetatik 2,9 nota eman baitiote. Bi taldeek baloratu eta iritzia eman dute liburutegiko aretoaren inguruan, jasotzen duten atentzioren inguruan, gustukoen dutenaren eta hobetu beharreko gauzen inguruan.\nBaloraziorik onenak jaso duten aspektuak, ordenan zerrendatuz, ondokoak dira. Lankideek eskainitako tratua, materialen mailegua, jasotako informazioa eta ordutegi berezi eta zabalagoak. Atal horietan guztietan jasotako media 8aren gainetik dago, puntuazio gorena 10 izanik.\nBaxuen baloratu dituzten aspektuak ondoko hauek dira: fotokopiagailuaren zerbitzua (7,12), bilaketak egiteko duten autonomia (7,06) eta ikus-entzunezko fondoa (6,98). Udal liburutegia plana prestatzen ari da, aspektu horiek hobetu asmoz.\nErabiltzaileei gogobetetasun gehien ematen zien atalak zeintzuk ziren ere galdetu zitzaien eta adierazi dutenez, ondoko atalak dira: zerbitzuen eskaintza, langileen prestutasuna eta kualifikazioa eta baliabideen aukera nahikoa. Hobetzeko atalen artean ondokoak aipatzen dira: ordutegiak luzatzea, ikus-entzunezko materialen aukera eta kopuru handitzea, instalazioan dagoen zarata eta liburu espezializatu gehiago edukitzea.\nHaur eta gazteen iritzi eta erantzunak\nGazteetatik erantzule gehienak 8 urtetik 12ra bitartekoak izan dira. Lortutako puntuazio orokorra 3tik 2,79 puntu izan da, orain bi urte baino baxuagoa. (2008an 2,92 izan zen). Erabiltzaile hauetatik gehienak, %92 arratsaldez joaten da zerbitzura eta, batez ere, materiala maileguan hartzeko (%64), informazio bilatzeko (%72) eta (%71) etxeko lanak egiteko.\nHobetzat jo izan dituzten aspektu eta jarduerak ondokoak dira: bisita gidatuak, tailerrak, ipuin kontalarien saioak, eta bar… Horren atzetik, eskaintzen diren materialak eta lankideen prestutasuna laguntza behar dutenean. Aldiz, hain ondo jo ez dutenen artean, aldizkariak, ikus-entzunezkoak eta bilatzen duten informazioa lortzeko erraztasun eza ditugularik.\nGustukoen dute zerbitzuan dagoen materiala, bertako lasaitasuna eta ordenagailuak. Aldiz, desatsegin iruditzen zaie zarata egoteak, egokiro ez dauden material eta aleak eta aldizkariak.\nUdal liburutegiak eskerrak ematen dizkie inkesta bete eta beren iritziak eman dituzten guztiei. Beren adierazpenak eta atseginez hartzen duten horren emaitza. Bai emandako nota altuarengatik, baita ere, hobetu eta hainbeste baloratzen ez dituzten gauzak adierazteagatik. Liburutegiko lankide taldea ahal duen neurrian hobetzen jarraitzeko konpromisoa agertzen du.


EAJ-PNV - Josune Gorospe: “EH Bilduk erabaki behar du pankartan jarraitu edo, konpromisoz, arduraren eremura jauzi egin”\nJosune Gorospe: “EH Bilduk erabaki behar du pankartan jarraitu edo, konpromisoz, arduraren eremura jauzi egin”\nEAJ-PNVk balioetsi egin du koalizio abertzalearen erabakia, aurrekontu proiektuari osoko zuzenketa ez aurkeztekoa. Izan ere, horren ondorioz, negoziazioak jarraituko du. Hori bai: gogoratu dio proposamena eskumenen mugetara eta muga ekonomikoetara doitu beharko dela. “Jarrera maximalisten ondorioz, aurrekontu gabe geratu gaitezke. Eta aurrekontu hauek onuragarriak dira kolektibo behartsuenentzat, beren bizi-baldintzak hobetuko dituzte”\nJosune Gorospe legebiltzarkide jeltzaleak balioan jarri du EH Bilduren erabakia, datorren ekitaldirako aurrekontuei osoko zuzenketa ez aurkeztekoa. “Horrek esan nahi du dagoeneko ez daukala proiektu osoa txarra dela esateko arrazoirik”. Aurrekontua ona da, gaineratu du, eta hobetu daiteke, negoziazioan zehar koalizio abertzaleak egin ditzakeen ekarpenez. “Oreka-puntua aurkitu beharra daukagu, Eusko Jaurlaritza mahai gainean jartzen ari den eskaintzen eta EH Bilduk egiten dituen eskarien artean, baina betiere eskumenen eta finantzen mugen baitan”.\nOsoko Zuzenketa ez aurkezteak errazten du elkarrizketek jarraitzea, baina kontuak onartzeko datak gainera datoz (abenduaren 11n bozkatuko da proiektua Jaurlaritzari itzultzen zaion ala ez). Hori dela eta, EAJ-PNVk EH Bilduri eskatu dio erabaki politikoa har dezan, Legebiltzarrean oposizio probetxugarria izan ala ez. “Aurrekontu ona da, hobetua, eta onuragarria kolektibo askorentzat. EH Bilduk erabaki politikoa hartu behar du: ezetzean eta pankartan jarraitu, edo ardura instituzionalaren eremuan konpromisoa hartu eta gizarteak aurrera egiten lagundu”, adierazi du legebiltzarkide jeltzaleak. Gorospek gogoratu du negoziazioak beti direla galerak berekin dituzten arrakastak, eta hortaz, posizioetan malgutasuna izan beharra dagoela. “Aukera bakarrak baldin badira edo den-dena edo ezertxo ere ez, horrek arriskua dakar: azkenean uko egitea pertsona askoren bizi-baldintzak hobetuko dituzten aurrekontuei. Hobekuntzak lortu ditugu Diru-sarrerak Bermatzeko Errentan, pentsiodunen egoeran edo enpleguan. Lortutakoa alferrik ez izatea espero dugu. Bestela, gizartearen ongizatea hobetzeko aukera galduko genuke”. Gorospek koalizio abertzaleari gogoratu dio EAJ-PNVk babesa eman ziola, Gipuzkoan, Martin Garitanoren foru gobernuak aurkeztutako aurrekontuei. “Oposizioko lehen alderdia ginen, oposizioko alderdi indartsua, eta foru erakundeko kontuak onartu genituen, arduragatik eta herritarren interesak lehenetsiz”.\nEAJ-PNVren ordezkariak berretsi du EH Bildurekin akordio batera heltzeko erabat prest daudela EAJ-PNV eta Eusko Jaurlaritza, baina elkarrizketa guztietan mantendutako printzipioari eutsiz: negoziazioa esparru batzutara doitu behar da. “Gure eskumenekoak ez diren gauzak eskatzen jarraitzen badute, edo muga finantzarioak gainditzen badituzte, ez da posible izango. Ezin gara pentsioen eremuan sartu, ez delako gure eskumena, eta ezin dugu bete beste erakundeek egiten ez dutena. Pentsioak igotzea defendatu dugu Madrilen, eta han egin behar du Bilduk eskaera. Komunitate bat gara, bakarra, 15.000 alargun eta pentsiodun laguntzen dituena zailtasun ekonomikoak izateagatik, eta horretara bideratzen ditugu 50 milioi euro inguru.


Quantum Mads: "Azkarrak izan behar gara Euskadi konputazio kuantikoan erreferente izan dadin" - SPRI\nQuantum Mads: “Azkarrak izan behar gara Euskadi konputazio kuantikoan erreferente izan dadin”\nKonputazio kuantikoan oinarritutako 'softwarea', plataformak eta 'frameworkak' garatzen ditu Arabako konpainia honek\nQuantum Madsen lan-taldea\nAzken urteetan, konputazio kuantikoa indar gehien duen teknologietako bat da, besteak beste, finantza-sektorean eta 4.0 industrian. Konputagailu edo ordenagailu kuantiko batek qubits-ak (edo cubitak) erabiltzen ditu operazioak egiteko oinarrizko unitate bezala, ordenagailu klasikoen bits tradizionalen ordez. Horrek kalkuluak askoz azkarrago ebaztea ahalbidetzen du, baita ohiko ordenagailu batek argitu ezin ditzakeen arazoak konpontzea ere. Konputazio kuantikoa oraindik ez da teknologia heldua. Ordenagailuak izugarriak dira, eta bere gaur egungo egoerak informatikaren lehen urratsen antza du.\nHala ere, Euskadin hainbat ekimen zuzentzen ari dira eremu publikoan eta pribatuan, konputazio kuantikoarekin lotutako ekosistema bat sortzeko. Ingurune berri honetako eragileetako bat Quantum Mads da, 2020. urtearen amaieran ofizialki eratutako ‘startup’ arabarra, hilabete batzuk daramatza martxan ordea. “Quantum Madsen jatorria 2019an dago, Innolab Bilbaok antolatutako ‘quantum computing’ -eko ‘hackaton’ batean parte hartu genuenean”, gogorarazi du Eriz Zaratek, Quantum Madseko CEOak. “Bertan, konputazioa eta teknologia kuantikoak ikertzen dituzten EHUko QUTIS taldeko jendearekin harremanetan jarri ginen. Feeling ona izan genuen, eta gure enpresan, Zarate-Mateo Algorithmic Systems, jarduera dibertsifikatu nahi genuenez, erabaki genuen Ekintzaile bat aplikatzea Quantum Mads sortzeko, Zarate-Mateo Algorithmic Systemsen ‘spin-off’ bat bezala “.\nHilabete gutxiko ibilbidea duen konpainia honek bederatzi langile ditu, eta lehen proiektuak garatzen ari da, Fujitsu multinazionalarekin hain zuzen ere, Zaratek azaltzen duen bezala: “Fujitsuren hardware batek, Digital Annealer deitzen denak, inspirazio kuantikoa du optimizazio arazoak konpontzeko. Horrela, algoritmo berritzaileak garatzen ditu eta horiek konpainien esku egongo dira hodei-online zerbitzuaren bidez. Talde misto bat sortu dugu kriptodiruaren salerosketarekin eta inbertsio-zorroen optimizazioarekin lotutako bi proiektutan lan egiteko”.\nIzan ere, Quantum Madsen helburua konputazio kuantikoaren abantailak demokratizatzea da, edozein enpresak edo erakundek erabil dezakeen ‘softwarea’ garatuz, bere CEOak zehazten duen moduan: “Hainbat erakundek erabili ahal izango dituzten SaaS, Software as a Service, plataformak eta ‘frameworks’ soluzioak garatu nahi ditugu, modu espezifikoan, konputazioarekin konpondu ezin diren beharrei irtenbidea emateko”.\nKonputazio kuantikoaren erabilgarritasun zehatzei dagokienez, Eriz Zaratek adibide zehatz batzuk ematen ditu: “Finantza zorroak optimizatzeko, alde batetik, informazioa prozesatzeko azkartasuna eta aktiboen eremu handiago baten kontsiderazioa izango lirateke abantailak. Ohiko konputazioarekin optimizatzeko simulazio modeloetan 20 eta 50 aktibo artean hartzen dira kontuan. Konputazio kuantikoak, ordea, 300 aktibo arte iristea ahalbidetuko luke. Hardware kuantikoak gaitasun horiek jasan ahala gertatuko da hori. Orain, ordenagailu kuantiko unibertsalek qubit kopuru jakin bat dute, eta ez daude guztiz prestatuta aurreikusten den guztia egiteko”. “Industriari aplikatuta, konputazio kuantikoak zentzu handia du ekoizpen-plantak optimizatzeko, iragarpen meteorologikoak egiteko, ekoizpen-unerik onenak ezartzeko… datu-kopuru handia prozesatzearekin zerikusia duen guztian. Konputazio kuantikoak adimen artifizialeko ereduak denbora errealean entrenatzea eta inplementatzea ahalbidetzen du”.\nEuskadi erreferentziazko ingurune bihurtzen ari da konputazio kuantikoarekin zerikusia duen guztian, baina bide luzea dago aurretik; izan ere, beste herrialde batzuk oso aurretik ditugu, Quantum Mads-en arabera: “Gure helburua, EHUko QUTIS taldearekin, Innolab Bilbaorekin eta beste erakunde batzuekin batera, Euskadin konputazio kuantikoko hub bat sortzea da, baina hori azkar egin behar da. Alemaniako Gobernuak 1.000 milioi euro publiko bideratu ditu konputazio kuantikoa garatzeko. Frantziak 1,8 bilioi euro bideratuko ditu konputazio kuantikoan. Espainiako garapena oso txikia da oraindik, eta Espainiako konputazio kuantikoko konpainiak Euskadin daude. Bide onetik goaz, baina azkar ibili behar dugu eta, agian, hori gehiago suspertu behar dugu, paradigma-aldaketa batean gaudelako. Gobernuak eta ‘venture capital’ –a paradigma aldaketa horretan zentratzen ari dira, eta hor egon behar dugu, lehiakorrak izan nahi badugu. Azkarrak izan behar gara Euskadi konputazio kuantikoan erreferente izan dadin “.\nQuantum Madsen etorkizuna “sortzen ari garen algoritmoak inplementatzea eta egiten ari garen probak produkziora eramatea” da. Beste erronka bat tamaina handitzeko pizgarri ekonomikoak aurkitzea da: “Hilabete batzuk barru finantzaketa erronda bat irekiko dugu hazteko eta Frantzian, Alemanian edo Estatu Batuetan sortzen ari den hub handiaren parean lehiatzeko”, ondorioztatu du Eriz Zaratek.


XVIII. Euskadiko Unibertsitate Kirol Txapelketa egingo da eguenean - Debagoiena - Goiena.eus\nXVIII. Euskadiko Unibertsitate Kirol Txapelketa egingo da eguenean\nItziar Larrañaga 2018-02-21 18:20\n2015ean Arrasaten egin zen Euskadiko Unibertsitate Kirol Txapelketako sari banaketa.\nEuskadiko Unibertsitate arteko kirol txapelketaren 2018ko edizioa egingo da bihar, Arrasaten eta Aretxabaletan. Mondragon Unibertsitateko, Euskal Herriko Unibertsitateko eta Deustuko Unibertsitateko 450 ikaslek hartuko dute parte txapelketan.\nAurtengo txapelketa Mondragon Unibertsitateak antolatu du, hiru unibertsitateek txandaka antolatu ohi dute lehiaketa, urtean behin. Horrela, kirol-probak 10:00etatik 14:00etara egingo dira Debagoienean: Arrasaten, Musakolako eta Iturripeko kirol-instalazioetan, eta Aretxabaletako Ibarra kiroldegian egingo dituzte.\nIkasleak hogei kirol-modalitatetan arituko dira norgehiagokan, txapela irabazteko. Sarien banaketa ofiziala 12:00etan egingo dute Musakolako kirol-instalazioetan. Maria Ubarretxena Arrasateko alkatea izango da ekitaldiaren buru, eta berarekin batera Dorleta Ugalde Eusko Jaurlaritzako Kirol-teknikaria eta Idoia Peñacoba Mondragon Unibertsitateko idazkari nagusia egongo dira.\nBiharko ekitaldian sailkatuko diren ikasle kirolariek Espainiako Txapelketetako aurreko faseetan parte hartzeko lehiatuko dira. Espainiako Txapelketak apirilean eta maiatzean egingo dira, estatuko zenbait lekutan.


EH Bilduk 2019-2023 legealdirako Inbertsio Ituna eskaini dio Gasteizko Udalbatzari, hiriarentzako estrategikoak diren proiektuak bermatze aldera\nLarrialdi klimatiko egoera onartu denean, koalizio independentistak Gasteiz Zero Carbon 2040 proiektua udalbatzaren esku utzi du\n| 2019-10-04 10:38:00\nEH Bildu Udal taldeko bozeramailea Miren Larrionek adostasunez hitzartutako akordio zabalak lortzeko bere borondatea azaldu du. Hori dela eta, 2019-2023 legealdirako Inbertsio Itun bat eskaini dio Larrionek Gasteizko Udalbatzari. Legealdian nahita nahiez aurrera atera beharreko proiektuen zerrenda jasotzen duen Ituna da hau.\n«Gasteiz Antzokia, Azkar-Bus edo BEIaren proiektua eta honen kotxetegiak, Amerika Latinako biribilgunerako konponbidea, Printzipal Antzokia berrizteko akordioa, hiri-birgaitza eta birgaitze energetikoko proiektuak, Eraztun Berdean aurrera egitea Lasarteko legar-hobien proiektuarekin eta baita hegoaldeko ibaiekin ere, besteak beste. Hau da, alderdiok adostasuna azaldu dugun proiektu horiekin bide-orri bat eratzea da Itun honen helburua».\nEH Bilduko bozeramaileak argi adierazi du ere bere kezka Sustapen Ministerioak eskainitako 'Gasteizen trenbidea integratzeko informazio-azterlanak' jasotzen duenagatik. Izan ere, azterlan horren arabera, Salburua eta Zabalgana auzoak kanpo uzten ditu lurperatze proiektuak. Larrionek gainontzeko alderdiei garaiz daudela oraindik gogorarazi die eta badagoela denbora hausnartu eta bestelako erabakiak hartzeko. Bi auzo, non bestelako arazoak dauden bozeramaileak gogoratu duenez. Izan ere, eta hala salatu du, familia asko eta asko dira oraindik zain daudenak euren seme-alabak Errekabarri eta Aldaialde ikastetxeetan eskolatu dituztelako eta oraindik ere martxan ez daudenean. Larrionek gogoratu du pasaden legealdian Urtaranen gobernuak «zereginen utzikeria» egin zuela eta honetan errepika ez dadin eskatu dio.\nOndo burututako proiektuaren adibidetzat jarri du Miren Larrionek Emakumeen Etxea. Izan ere, eta gobernuaren atzerapenen gainetik, Gasteizek badu jada gasteiztarrok elkarlanean sorturiko beharrezko proiektua.\nKoalizio independentistak aldaketa klimatikoa gelditze aldera eta Gasteiz hiri berde eta jasangarri bihurtzeko asmoz, udalbatzaren esku utzi du EH Bilduren berezko proiektuetako bat: Gasteiz Zero Carbon 2040. Aldaketa klimatikoaren kontrako borrokan bide-orri izango den proiektua, karbono isurketetan hiri neutroa izaterako trantsizio ekologikoa ahalbidetuko duena. Miren Larrionek azaldu duenez, «Hamarkada honetan errotik ez badugu aldatzen politika energetikoaren norabidea, planeta eta gure hiria bera ez dira habitagarriak izango. Zientifikoek ohartarazi digute, eta Europa osoko gazteei entzun diegu ere. Orain da aldatzeko momentua. Erronka globala da, baina lokala ere».\nHalaber, EH Bildu Gasteizko udal bozeramaileak azpimarratu du Gasteiz hiri zaintzaile eta adeitsuan bihurtzeko beharra, feminismoarekin, jasangarritasunarekin eta politika aurrerakoiekin konprometitutako Gasteiz baten beharra. «Gure politikak aurrerakoiak, transbertsalak, konplexuak eta disziplina anitzekoak dira, baina konplexutasun hoentan bi elemturekin hartzen dugu konpromezua: pertsonekin eta ingurumenarekin. Edota, azken finean, bakar batekin: bizitzarekin» adierazi du Miren Larrionek.


Unibertsoan materia mota berri bat aurkitu dute — Gaztezulo\nUnibertsoan materia mota berri bat aurkitu dute\nUnibertsoan materia mota berri bat aurkitu dute Finlandiar ikertzaile talde batek orain arte teoria besterik zen zen material berri baten proba egiazkoak aurkitu dituzte. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/unibertsoan-materia-mota-berri-bat-aurkitu-dute https://www.gaztezulo.eus/albisteak/unibertsoan-materia-mota-berri-bat-aurkitu-dute/@@download/image/0.63668500_1554297976_hole-kGPH--620x349@abc.jpg\nFinlandiar ikertzaile talde batek orain arte teoria besterik zen zen material berri baten proba egiazkoak aurkitu dituzte.\n"Quark materia exotikoa" deitzen da eta neutroi izar handienen barnealdean aurkitzen da. Aurkikuntza Nature Physics aldizkarian argitaratua izan da.\nInguratzen gaituen materia guztia atomoz osatuta dago, nukleo trinkoekin euren zentroetan eta protoiz zein neutroz eginak. Nukleo atomikoak karga negatiboko elektroi hodeiez inguratuak daude, eta gehienetan atomo baten eta bestearen artean nahikotxo distantzia dago.\nHori, ordea, materiaren egoera normalean gertatzen da. Muturreko baldintzetan, grabitateak atomoak bata bestearengana hurbiltzea eragin lezake hauek elektroiak galdu arte. Batzuetan, "biluzik" geratzen diren nukleoak ere elkartzen dira, izugarri trinkoa den materia bati forma emanez.\nUnibertsoan leku gutxi existitzen dira horren muturrekoak, neutroi izarrenaren parekoak. Izar gorputz alimalekoak dira, eta jatorrian Eguzkia baino handiagoak diren izarrak euren erregaia agortzen dutenean sortzen dira.\nOndoren, grabitatearen indarrari aurre egiten dion bakarra, nukleoaren indarra da, fusio nuklearraren ostean sortua. Erregaia agortzea, fusio labea amaitzen da eta ondoren, ezin dio grabitateari aurre egin. Momentu horretan izarra zapaltzen hasten da. Azkenik, gasezko suzko bola bat zena oso konprimitutako materia bola trinko batera murrizten da. Materia horretako kafe koilarakadatxo batek Everest mendiak baino gehiago pisatuko luke.\nZientzialariek badakite, neutroi izar horien barnean, materia atomikoa kolapsatu egiten dela materia nuklear trinko bilakatuz. Protoiak eta neutroiak hain daude ondoan, ezen izar osoa nukleo atomiko bakar kontsideratu litekeela.\nAlabaina, askok, hamarkadetan zehar galdetu diote euren buruei ea izar horien txokorik sakonenean materia oraindik gehiago kolapsatu ote litekeen. Teoria bat zen "quark" materia hau. Orain, Helsinkiko Unibertsitateko ikertzaile talde batek baieztatzen du galdera horren erantzuna baiezko biribila dela.\nOraindik, neutro izarren inguruan ezagutzeko asko badago ere, aurkikuntza zirraragarria dela iritzi diote adituek. Izan ere, materia nuklearraren jokabidearen inguruan gehiago jakiteko balioko baitu informazio honek.


Urriaren 27an denok Donostiara #Erraustegiagelditu dezaten aldarrikatzera — ELA Sindikatua\nUrriaren 27an denok Donostiara #Erraustegiagelditu dezaten aldarrikatzera\nUrriaren 27an denok Donostiara #Erraustegiagelditu dezaten aldarrikatzera ELAk urriaren 27an Donostian erraustegiaren aurka egingo den manifestazioan parte hartzeko deia egiten du. Manifestazioa Mendeurren Plazatik aterako da #erraustegiagelditu lelopean. Hainbat mugimendu sozial eta sindikalek deitutako mobilizazio honetan (Erraustegiaren Aurkako Mugimendua, GuraSOS, Gipuzkoa Zutik, GEIS/OEIT, ELA, LAB, CCOO, ENHE, ESK, STEE, HIRU, ERNAI, Eguzki, Greenpeace eta No + precariedad), gipuzkoako herritarren ezinegona islatu nahi da; baita obrak behin betiko gelditu fitzaten exijitu ere. https://www.ela.eus/eu/donostia/albisteak/ela-erraustegia-gelditu-lelopean-donostian-urriaren-27an-egingo-den-manifestazioan-izango-da https://www.ela.eus/eu/donostia/albisteak/ela-erraustegia-gelditu-lelopean-donostian-urriaren-27an-egingo-den-manifestazioan-izango-da/@@download/image/erraustegiakartela.jpg\nELAk urriaren 27an Donostian erraustegiaren aurka egingo den manifestazioan parte hartzeko deia egiten du. Manifestazioa Mendeurren Plazatik aterako da #erraustegiagelditu lelopean. Hainbat mugimendu sozial eta sindikalek deitutako mobilizazio honetan (Erraustegiaren Aurkako Mugimendua, GuraSOS, Gipuzkoa Zutik, GEIS/OEIT, ELA, LAB, CCOO, ENHE, ESK, STEE, HIRU, ERNAI, Eguzki, Greenpeace eta No + precariedad), gipuzkoako herritarren ezinegona islatu nahi da; baita obrak behin betiko gelditu fitzaten exijitu ere.\nEragileen ohar bateratua\nGizartea anitza da eta deialdi hau ere horren lekuko da. Gipuzkoako erraustegiko lanak gelditu eta kontratua eten edo deuseztatu behar dela aldarrikatzeko arrazoak ugariak eta anitzak dira. Aldarrikapenean, baina, deitzaile guziok bat egiten dugu. Talde bakoitzak bere arrazoiak jarri ditu mahai gainean: ingurumena, osasuna, ekonomia, jasangarritasuna, demokrazia, etorkizuneko Europaren bideari eta ekonomia zirkularrari eustea… Baina bada arrazoi bat gizarte osoak konpartitu dezakeena: garaiz gaudelako, mahai gainean aukera guztiak jarri behar direlako eta inposaketarik onartzen ez dugulako. Esan diezaiogun ezetz sinatutako kontratuari! Lehenetsi ditzagun osasuna, ingurumena eta herritarron interesak.\nHorregatik guztiagatik, eta agintean daudenek herritarron nahia kontuan hartu behar dutelako antolatu dugu manifestazio hau.\nAzken urte honetan, 2018an, eta arrazoi ezberdinak tarteko (osasuna, ingurumen baimenak, jasangarritasun ekonomikoa, legediaren errespetua…), atzerriko herrialdetan gutxienez 18 erraustegi itxi edo geratu dituzte; espainiar estatuan beste lau.\nBerton ere posible da eta oraindik garaiz gabiltza. Gure etorkizunagatik, gure ongizateagatik, urriaren 27an kalera atera behar dugu, #erraustegiagelditu dezaten ozen aldarrikatzera.


Lehenengo Gazte Foroa antolatuko da datorren abenduaren 14an Donostian - Berriak - Gazteria\nLehenengo Gazte Foroa antolatuko da datorren abenduaren 14an Donostian\nGazte Foroan Euskal Herriko gazteak bilduko dira. Helburua da gazteen kezkak, egoera eta lehentasuna partekatzea, elkarrekin hauek identifikatu eta garatzeko.\nEuskadiko eta Nafarroako Gazteria Kontseiluek, gazteek eta gazteria-arloko eragileek bat egin dute, Abenduaren 14an egingo duten lehenengo Gazte Foroan, gazteek elkarren arteko harremanak estutzeko. Egitasmoa 18-35 adin tarteko gazteentzat da.\nLehenengo topaketa abenduaren 14an izango da, Donostiako Miramar Jauregian, eta EAEko gazteek parte hartuko dute. Bertan, gazteen kezka guztiak partekatu eta proposamenak aterako dira.\nBigarrena, 2020ko otsailean izango da, Iruñean, eta Nafarroako gazteen txanda izango da, hauek aukera izango baitute beren errealitateari eta egoerari buruzko analisia eta proposamenak egiteko. Hirugarren bat Baionan burutuko da, 2020ko martxoan, Iparraldeko gazteek ere beren errealitatea partekatu eta proposamenak atera ahal izan ditzaten.\nAniztasuna, balio partekatuak, lurralde-berezitasunak eta lurraldeen arteko lankidetza-ereduak oinarri, lau gai nagusiren inguruan abiatuko dute hausnarketa datozen hilabeteetan antolatuko dituzten foroetan:\nGobernantza: parte-hartzea eta ahalduntzea\nSozio-ekonomia: ongizate materiala\nHizkuntza: euskara eta hizkuntza-politikak\nLau gai nagusi hauek talde dinamiken bitartez landuko dira. Talde bakoitza lan-esparru bakar baten inguruan arituko da. Partaideek aukera izango dute landu nahi duten gaia aukeratzeko izen-emate orriak horretarako eskaintzen duen atalean.\nEztabaida kokatzen laguntzeko, abiapuntuzko diagnosi partekatua eskaintzen da. Topaketa hauen bidez, egitasmoak eta asmoak partekatzea, ikuspegi kolektibo batetik lantzea eta lankidetza esparru berria egonkortzea lortu nahi da.


Doako sarrera Arkeologia Museoan, bigarren urteurrena ospatzeko\nData ospatzeko, ate irekien eguna izango dute bisitariek igande honetan, 10:30etatik 14:00ak arte. Azken bi urteetan, 20.000 lagun hartu ditu Museoak.\nBizkaiko Arkeologia Museoak bigarren urteurrena ospatuko du asteburu honetan eta horren harian, doako sarrera eskainiko du igande honetan, 10:30etatik 14:00ak arte.\nBi urte hauetan, 20.000 bisitari izan ditu Bilboko Mallonako Galtzadeta kalean (Lezamako aintzineko geltokian) kokatutako erakustokiak -Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura sailak kudeatu ohi duena-.\nBost solairutan banatutako 3.000 metro karratutako esparrua da. Alabaina, Bizkaiko historiaurreko ondarea gordetzea, sailkatzea, ikertzea eta biztanleen artean zabaltzea ditu helburu museo honek.\nBizkaiko arkeologia-indusketan aurkitutako pieza guztiak Arkeologia Museo honetara eraman dituzte. Haietariko askok 75.000 urte dituzte. Gainera, hilarriez osatutako bilduma interesgarri bat hartu du espazio honek.\nPublikoari zuzendutako zabaltze programak ere sustatzen ditu Museoak. Izan ere, ikasleentzako, familientzako eta arkeologian aditu diren lagunentzako tailerrak, hitzaldiak eta mintegiak prestatzen dituzte, arkeologiaren inguruko ezagutza suspertzeko.\nHalaber, punta-puntako teknologiaz hornituta dago museoa: ikus-entzunezko 19 gailu multimedia eta bost interaktibo ditu. Bizkaiko eta Europa osoko ikertzaileak Arkeologia Museora hurbildu dira jada. Bizkaiko museo honek 7 milioi euroko aurrekontua izan zuen.\nInformazio gehiago:Eitb: Doako sarrera Arkeologia Museoan, bigarren urteurrena ospatzeko


Bost mito Bilboko metroaz – Aldiri Bost mito Bilboko metroaz – Aldiri\nBost mito Bilboko metroaz\n2011-04-12 aldiri Leave a Comment\nAgustin Presmanes Arizmendik hitzaldi interesgarria eman zuen atzo Donostiako arkitektura-eskolan, Bilboko metroari buruz. IMEBISAko ordezko kontseilari eta Euskal Trenbide Sarea erakundeko zuzendari izandako bide, ubide eta portuetako ingeniariak, hainbat xehetasun tekniko azaltzeaz gain, Bilboko metroaren inguruan eraiki ziren —eta dagoeneko eraitsi edo eraiste-bidean diren— 5 mito aipatu zituen:\n1. “Bilbokoa da“.\nGuztira 45 km-ko luzera edukiko duen metro-sarea hainbat udalerri zeharkatzen ditu, Bilbo ez ezik. Izatekotan, Bilboko metropolitar eskualdekoa edo Bilboaldekoa da.\n2. “Ez da beharrezkoa“.\nMilioi bat biztanlerako garraio-azpiegitura da, ibaiaren bi bazterreko egoileak lotzen dituena, gainera. Sare osoa amaitzerakoan, urtean 100 milioi bidaiarik erabiliko dute.\n3. “Luxuzkoa da“.\nTrenak alde batera utzita, 30 milioi euro/km-ko kostua izan du Bilboaldeko metroak. Beste hainbat hiritako metroen kostuarekin alderatuta ezin da esan luxuzko obra izan denik.\n4. “Ezinezkoa da“.\nIbaizabal ibaia zeharkaezina zen Bilbotarren inkontziente kolektiboan. Lutxanako, Olabeagako eta Areatzako bidegurutzeek, zeinetan metroa ibaiaren azpitik igarotzen den, ordea, aurkakoa erakutsi dute.\n5. “Fosterrena da“.\nNorman Fosterren lana aipatzekoa da, jakina, baina metroa aurrera eramateko talde-lan izugarria ezin da hainbeste sinplifikatu. Fosterrenak jotzen diren hainbat ideia, gainera, lehiaketarako oinarrietan bertan jada agertzen ziren.\nSailkatugabeak azpiegiturak, bilbo, daget, ehu\nPrevious Article← Aipua (VI)\nNext ArticleErakusketak →


author_facet:"Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak" author_facet:"Agirre Bereziartua, Ima" author_facet:"IRALE (2009-2010 ikasturtea)" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa)"\nEgilea: Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak Egilea: Agirre Bereziartua, Ima Egilea: IRALE (2009-2010 ikasturtea) Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa)\n1 DBH - Teknologiak 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lanbide Heziketa 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Kopla izadiaren sinbolismoan oinarritzen da, eta estilizazioaz baliatzen da epifonema edo amaierako sentimendua poetikoki adierazteko. Kopla zaharra bi atalez osatua dago: irudi ordezkariaz eta irudi fokalaz. Luis Mari Mujikak bestela izendatzen ditu bi atalok: atari ilogiko-sinbolikoa eta ondorio tematikoa.\n1.- Koplaren lehen atalean izadiari buruzko erreferentzia egiten da. Izadiko irudiak agertzen dira: irudi sinbolikoak eta estilizatuak dira, baina poesia ludiko-koraletan hala izaten bada ere, ez da hitz arrotzik edo hots handiko hitzik esaten, ez da hitzen deformaziorik egiten.\nIrudi ordezkari edo sinbolikoan ager daitezkeen elementuak hauek dira:\nLoreak eta fruituak: mertxika, arrosa, elorria, krabelina…\nZuhaitzak eta landareak: haritza, pagoa, intxaurrondoa, elorria…\nHegaztiak eta animaliak: eperra, basoilarra, usoa, usapala, zaldia…\nLurrarekin eta gizakiarekin harreman estua dutenak: eguzkia, izarrak, itsasoa…\nBeste batzuk: urrea, bitxiak, harria…\nKoplaren lehen zati honetan ez da ia aditzik agertzen, oso zati azkarra, bizkorra eta iradokitzailea izan ohi da. Elipsia da nagusi. Estilizazioa, kopla laburra izan ohi delako, erritmoaren eta puntuaren bidez lortzen da.\n2.- Koplaren bigarren atala, ondorio tematikoa, esanahia duen zatia da, hau da, gaiari edo giroari egokitzen zaiona. Atal honetan agertzen zaigu eske, amodio, ospakizun eta agur mezua. Aditza, gehienetan, indikatiboan edo subjuntiboan ematen da.\n3.- Aipatutako bi atalen arteko lotura ez digu gaiak berak ematen, inguruko zerbaitek baizik, entzulearen eta koplariaren arteko giroarekin lotuta dagoen zerbaitek, alegia. Esate baterako:\nAstoak on dik oloa,\nfesta hoietan edan dezagun\nPetiri, ekar ardoa!\nEguberrietako eske-kanta honetan, jaiotzaren inguruan giro atseginean azaltzen zaizkigu astoa eta idia. Abereak jaten ari direnez gero, Petirik tabernariari ardoa ekartzeko eskatzen dio, eta horrela bi egoera paralelo adierazten dira irudi horien bidez.\nKopla honetako bi atalen arteko lotura ez da logiko-arrazoizkoa, kausa batetik bere ondorioetara, edo zati batetik osora jotzea). Irudimenezko lotura da, sentsibilitatez eta intuizioz harremanetan jartzen direnak.\nBi atalen arteko lotura errima berak ematen duenean, “magia kutsuko kopla” bilakatzen zaizkigu. Esaterako:\nKopla honetan bertsoaren batasuna lortu da puntu bakoitzaren bukaeran azaltzen zaigun oinaren bitartez. Koplaren giroak eta koplariaren sentimenduak baino indar handiagoa dute hitz horiek.\nKronologia / Sailkapena


Planak eta ihesaldiak - Oroitzapenean gordetzeko batailak: Karlistak Euskadin\nEzagutu oraindik bizirik dirauen historia, bizitza ikasgaiak, eskaintza ohoretsuen ipuinak eta gure herriaren XIX. mendeko historia, pertsonai mitiko baten bitartez: Tomas Zumalakarregi jeneral karlista.\nIbilbide honen hasiera Ormaiztegiko Iriarte-Erdikoa etxean hasten da, XVIII. mendeko baserri tipikoa, egun Zumalakarregi Museo eta turismo bulego bihurtua. Bertan, Zumalakarregi familiako kide aipagarrienak (Tomas, jeneral karlista eta Migel, politikari liberala) ezagutzeaz gain, XIX. mendeko Euskal Herria ezagut dezakezue. Gizarte, kultura, ekonomia eta politika aldaketa handien aroa, gaur egungo munduaren hasiera. Museoak haurrentzako aproposak diren jokoak ditu, XIX. mendea jolasten ezagutzeko.\nMuseoa bisitatu ostean, ibilbideak Ormaiztegiko Biaduktura eramango zaituzte. Bertan, zubi bakar honen historia ezagutuko duzue, XIX. mendean eraikia, tamaina harrigarria eta burdina maisutasunez landua duena. Bide Berdera iristeko, oinez egin dezakezuen aldapa malkartsu baina labur bat hartu beharko duzue, zubiaren azpitik paseo atsegin bat eginez, edo kotxea Ormaiztegiko tren geltokian utz dezakezue.\nBisita ezazu Zerain, bertan bizi baitzen jeneralaren konfiantzazko sendagilea. Hurbil zaitez Zegamara, bertan hil eta lurperatu zutenez, pertsonaia ahaztezin honi buruzko hainbat sekretu ezagutuko dituzu.\nZegamako San Martin de tours elizan kokaturik dagoen Tomas de Zumalakarregiren mausoleoa


Gaiak: Iker Zubimendi, kazetaria:Euskonews Gazteak, 200 ale - Euskonews\nIker Zubimendi Herri Irratia–Onda Vascako kazetaria da, eta honako galderei erantzun die. Lau urteren ondoren, eta 200.alea sarean dugula, nola ikusten duzu Euskonews Gaztea?\nHasieran bezain fresko ikusten dut Euskonews Gaztea. Ez da erraza gazteei zuzendutako edukiak lantzea, publiko zorrotza izateaz gain, bere arreta denbora askoan mantentzea zaila delako.\nEta irakurle izateaz aparte, beraien partaidetza sustatzea izugarrizko balorea dela iruditzen zait. Izan ere, askotan entzuten dugu komunikabideetatik ateratzen diren informazioak eta edukiak bideratuta daudela, ez dutela publiko gaztearengan pentsatzen eta horrelako kontuak, horregatik da hain garrantzitsua beraiek beraientzat zuzendutako edukiak lantzea, ez gaien aukeraketari begiratuta bakarrik, gaiak jorratzerakoan gazteen ikuspegiaren ekarpena egiten dutelako ere bai. Zer nabarmenduko zenuke astekariaren eskaintzatik (edo berezitasunetatik)?\nBatez ere, ostiraletan lehen errepasoa egiterakoan, titularrak begiratzerakoan beti dagoela ezustean harrapatzen zaituen zerbait. Euskonewsen orokorrean gertatzen den bezala, ikusi ohi ez ditugun gaiak jorratzen dira hainbat kasutan eta bestetan, agian komunikabideetan oro har ikusten ditugunak, baina ikuspegi bereziarekin.\nEskolek partaidetza izan dezaten egiten den ahalegin berezia ere eskertzekoa da, baina edukiez gain, formatuaren aldetik bultzatu diren aldaketek ere balio izugarria daukate, teknologia berrien eskutik.


LANBIDEren diru laguntzaz kontratatuko diren bost peoiak astelehenean hasiko dira lanean — Berbia\nLANBIDEren diru laguntzaz kontratatuko diren bost peoiak astelehenean hasiko dira lanean\nHiru, udal brigadan arituko dira eta beste biak, kale garbiketa zerbitzuan\nLanbiderekin elkar lanean, sei langabe kontratatuko ditu udalak aurten, aldi baterako. Oraingoz dena den, bost peoi kontratatzeko prozesuak osatu dira.\nEnplegu zerbitzuaren diru laguntza jaso ahal izateko, langileek baldintza sozio-ekonomiko jakin batzuk bete behar dituzte eta DBE edo RGIa jasotzen duten hiru langabe, emakume bat eta 55 urtetik gorako beste bat kontratatuko dira. Guztiekin elkarrizketak egin ziren eta aurrez zehaztutako baremoaren arabera puntuaziorik altuena lortu dutenak hautatu dira. Emaitzak, udaleko web orrian eta udaletxeko iragarki taulan ikusgai daude. Udalak eta Lanbidek jarritako baldintzak bete arren, hamar lagun prozesutik kanpo utzi dira, programa honen baitan aurrez kontratatu izan dituelako udalak.\nAipatu bost peoiak astelehenean hasiko dira lanean. Udal brigadan arituko direnei hiru hilabeterako kontratua egingo zaie eta kale garbiketa zerbitzuan arituko direnei berriz, sei hilabeterako. Guztiek egun osoko jarduna beteko dute.


Gordailu erreferentziatuak: Arriskuan dago zure dirua? | Consumer\nGordailu erreferentziatuak: Arriskuan dago zure dirua?\nEpe finkoek baino interes handiagoa dute, baina aurrezteko produktu konplexuagoak dira, eta, beraz, bezeroak informatuta egon behar du eta oso kontziente izan behar du zer sinatzen duen.\nEgilea: Argitaratze-dataren A. HelPm eta Cash portolesa\narabera: Asteazkena, 2015eko abuztuaren 12a\nKapital bermatua eta epekako gordailuetan baino errentagarritasun handiagoa, gutxienez. Horiek dira aipatutako gordailuen bi erakargarritasun nagusiak, eta, horietan, epe finkoak% 1era iristen ez direnez, orain aurrezten ari dira asko. Hala ere, erreferentziatuek puntu beltza dute: errentagarritasuna ez dago bermatuta, merkatuaren oszilazioen araberakoa baizik. Hala, ohiko gordailuetatik datorren kontserbatzaile nagusiak jakin behar du %0ko irabaziekin aurkitu daitekeela eta zure kapitala bermatuta egongo dela epea amaitu arte kentzen ez baduzu.\nApustu asko duen gordailua\nAipatutako gordailuak azpizati baten edo gehiagoren mende dauden errentagarritasuna dutenak dira, hala nola indizeak (Eurostoxx, Euribor) edo enpresen akzioak. Produktu horien bidez, bankuek apustu moduko bat proposatzen dute: zenbait indize edo ekintza denbora jakin batean bere balioari eusten badio edo handitzen badira, aurreztaileak gehienezko errentagarritasuna lortzen du (adibidez, % 2), eta, aldi horretan, azpikoen balioa gutxitu egiten da, eta, aldi horretan, % 0 murrizten da.\nGordailu erreferenteen abantailak\nErrentagarritasun potentzial handiagoa. Espainiako Bankuak 2013ko urtarrilean kanpotarrak debekatu zituenetik, aipatutako gordailuek batez besteko errentagarritasunean gainditu dituzte epe finkoak. Zehazki, 2015eko udan, epe finkoen batez besteko tasak% 1era iristen diren bitartean, aipatutako gordailu-motak% 2ra hurbiltzen dira.\nKapital bermatua. Aipatutako gordailuek inbertitutako kapitalaren% 100 bermatzen dute; beraz, gordailatutako dirua bankuak bermatzen du, baita Gordailuak Bermatzeko Funtsak ere, titular bakoitzeko 100.000 euroraino.\nArrazoizko inbertsioa. Produktu horiek aurreztaile kontserbatzaile txikirako dira, eta, beraz, 10.000 euroko inbertsio txikiagoak egitea da ohikoena, batzuetan 1.000 euro baino txikiagoak izan baitaitezke.\nArrazoizko epeak. Erreferentzia batzuek dirua 3 urtez mantentzera behartzen badute ere, gaur egun gehien erabiltzen diren epeak 12 eta 18 hilabete bitartekoak dira.\nZure aurrezkiak erreferentzia batean inbertitzeko arriskua\nBermatu gabeko errentagarritasuna. Nahiz eta gordailu horiek% 2 edo% 2,5eko errentagarritasunak iragarri, egia esan, apustua betetzen bada bakarrik lortzen dira, hau da, ezarritako epean indize edo ekintza jakin batzuk balio-handiagotzen diren arren, azkenean lortutako errentagarritasuna% 0koa izatea posible da. Izan ere, HelPm eta Cash.com enpresek egindako ikerketa batek dioenez, gordailu horietako gehienek ez zioten inolako errentagarritasunik eskaini iraganean.\nAtxikitako dirua. Gordailu horietako gehientsuenek ez dute aukerarik ematen epea amaitu aurretik kitatzeko, edo, aukera ematen badute, kontu eta arrisku horiek aurrezteko arriskua dago, eta horrek esan nahi du bankuak ez duela kapitalaren %100 bermatzen, eta, inbertsioa kentzean, bigarren mailako merkatuan zenbat diru ematen dion ikusi beharko du (gehiago izan daiteke edo gutxiago izan daiteke). Gainera, batzuetan erabiltzaileak ezingo du eragiketa hori egin nahi duenean, baizik eta bankuak horretarako ezarritako egunetan.\nGainera, gordailu horietako interesdunak bi susto gehiago aurki ditzake: bankuak komisioak kobratu behar dizkio dagokion kontuan, eta kasurik onenean errentagarritasunak ez du gaindituko indarrean dauden eperako beste gordailu batzuek eskaintzen zutena. Lehenik eta behin, bankuari galdetzea komeni da sinatu, negoziatu edo on line bankuei lehentasuna eman aurretik.\nErrentagarritasuna ez bada koheteak botatzeko eta arriskuak merezi ez duela adierazteko, gure aurrezkientzako aukera hobea bila dezakegu, hil honetako eperako gordailu onenen rankingetan.\naipatutako gordailuak aurrezki aurreztu gordailuak inversión-eu invertir-eu plazo fijo-eu


Paul Claudel - Wikipedia, entziklopedia askea.\n2Claudel, poeta eta dramaturgoa\n3Aldekoak eta aurkakoak\nAssociation France États-Uniseko lehendakari\n1948 - 1955 - André Maurois →\n17. seat 13 of the Académie française (en)\n1946ko apirilaren 4a - 1955eko otsailaren 23a\n← Louis Gillet (en) - Wladimir d'Ormesson (en) →\nambassador of France to Belgium (en)\n← Charles Corbin - Jules Laroche (en) →\n← Victor Henri Bérenger (en) - André Louis Lefebvre de Laboulaye (en) →\nambassador of France to Japan (en)\n← Edmond Bapst (en) - Robert de Billy (en) →\nVilleneuve-sur-Fère, 1868ko abuztuaren 6a\nParis, 1955eko otsailaren 23a (86 urte)\nChâteau de Brangues (en)\nReine Claudel (1906, 1906ko martxoaren 14a - 1956)\nRosalie Ścibor-Rylska (en)\nLouise Vetch (en)\nPierre Claudel (en)\nHenri Claudel (en)\nRenée Nantet (en)\nMarie Frégnac-Claudel (en)\nReine Paris (en)\nantzerkigilea, poeta, diplomazialaria, saiakeragilea, libretista, idazlea eta arte-historialaria\nDivision of Midday (en)\nThe Satin Slipper (en)\nThe Story of Tobie and Sara (en)\nhonorary doctorate at the Laval University (1928)\nHamazazpi urte zituela Parisa joan zen, eta bertan ikasi zuen, Zuzenbidea lehenik eta Zientzia Politikoak gero. Hemezortzi urte zituenean, Eguberri egunean, Parisko Notre-Dame katedralean izan zuen argitzeak katoliko bihurtzeko arrazoiak eman zizkion. Hogeita bost urterekin karrera diplomatikoa hasi zuen, New Yorken, eta mundu osoa ezagutu ahal izan zuen karrera honi esker. Hirurogeita zazpi urterekin Isere aldera erretiratu zen, eta 1946 urtean Frantziako Akademiako kide izendatu zuten.\nClaudel, poeta eta dramaturgoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nPaul Claudel poeta gisa da ezaguna, eta, batez ere, dramaturgo gisa. Prosan ere lan batzuk eman zituen argitara. Katoliko egin izanak markatu zuen Claudelen nortasuna, bizitza arruntean bezala bizitza literarioan ere. Hasieran Rimbauden eta Mallarmeren sinbolismoak kutsatu bazuen ere, fede hautuak laster eragin zion idazle lanari. Claudelentzat, poetaren eginbeharra jainkoaren metaforak ulertzen laguntzea da; hau da, Jainkoak, mundua egin duelarik, ordena erabatekoa ezarri du, baina guk ezin ditugu ordena horren berri emateko jainkoak egin dituen metaforak atzeman, grazia egoera galdu dugulako eta bekatariak garelako. Beraz, poetak metafora horiek errebelatu behar ditu, jatorria jainkoarengan duen inspirazioaren laguntzaz. Cinq grandes odes da (1910, Bost oda handi) Claudelen poesia-lan ezagunena. Bertan, jatorria Biblian duen molde bat erabiltzen du, berak bere erara birmoldatua, "verset" deitzen dena. Izan ere, Claudelen asmo poetikoa mistikoa da, goratu egin behar baita jainkoarengana iristeko. Aldi berean, unibertsoaren kontzeptu organiko honek (Jainkoak eginikoa, ereduzkoa, non gauza bakoitzak bere lekua bete behar baitu) bere poesia blaitzen du; hau da, Claudelek sinbolismoa jasotzen du, baina eduki logikoa, kristaua erantsiz. Bigarren poesia-liburu garrantzizkoak, La Cantate a trois voix (Hiru ahotseko kantata), asmo bertsuak ditu.\nAntzerkigintzari dagokionez, poesiaren kasuan bezala, hasieran Claudelek Mallarmeren antzerkiari buruzko ideien eragina jaso zuen; bere lehen obrak -Tete d'or (1889, Urrezko burua), La Ville (1890, Hiria), Le Repos du septieme jour (1896, Zazpigarren eguneko atsedendaldia)- ahots askoren arteko monologoez bezala eginda daude, ahots gehienen atzean egilearena berarena badago ere. L'Arbre sailean (Zuhaitza, 1910-1916) objektibotasun nahi handiagoa ikusten da. Honen ondorengoak dira Cristophe Colomb (1927) eta Jeanne au bucher (1935, Joana sutan). Azken horri A. Honegger konpositoreak jarri zion musika.\nGreziarren, erromatarren, ingelesen eta are espainiarren antzerki klasikoaren ondorengotza bereganatu eta sintetizatu izana da Claudelen antzerkiaren ezaugarria.\nProsan hainbat lan egin zituen, eta denetan ezagunena, ausaz, Connaissance de l'Est da (1907, Sortaldearen ezagutza). Ekialdean bizi izan zen garaian, ekialdeko ohiturak, paisaiak eta kultura ezagutu ahala mamitu zuen lana zen, prosa poetikoaren adibidea.\nAldekoak eta aurkakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLehen ere esan bezala, oso diferenteak dira Claudelen obrak sorrarazi dituen epaiak.\nZenbaitentzat, haren lana frantses tradiziotik kanpo gelditzen da. Bere zaleek diotenez, ordea, ezin da inondik inora horrelakorik esan, non eta Rabelais, Pascal, Saint-Simon eta Bernanos bezalako idazleak ere atzerritartzat ez diren hartzen. Bestalde, gehienek aitortzen dute ezin daitekeela alde batera utzi Frantzian izan den idazle kristauen tradizioa, baina batzuek Claudelen katolikotasunari integrista irizten diote, "espainiarren modukoa" edo. Kritikatzen dutenen arabera, Claudelen lanaren bi eragileak, sinbolismoa eta, batez ere, katolikotasuna, ezin uztartzeko modukoak dira, eta bere hizkera ezintasun horrek kutsatuta dago; aldekoen arabera, ordea, sinbolismoa itxuraldatzen da bere eskuetan, eta emankorrago eta unibertsalago bihurtu mundu zabaleko sinismenak bere egiten dituelako -Biblia, esaterako, baina baita Txinako taoismoa ere-, ukitu errealista ahaztu gabe.\nMultimedia: Paul Claudel\nBNF: 118969563 (data)\nOpen Library: OL113600A


Irun | Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea\nArchive for the tag “Irun”\n17 Ira 2013\n2013-2014 ikasturterako TXINGUDIKO BERTSO ESKOLAKO ESKAINTZA\nAurten ere, ikasturte berria hastearekin bat, TXINGUDIKO BERTSO ESKOLAKO ESKAINTZAren berri ematera gatoz.\n18 urte bitartekoentzat:\nHasiberri nahiz aurrez arituentzako taldea.\nHasiera eguna: irailak 23, astelehena, arratsaldeko 18:30etatik 20:00etara, Irungo EKTn (Larretxipi kalea, 12)\nIrailaren 23an azaltzen diren haur eta familiekin hitzartuko dugu ikasturteko egutegia eta ordutegia.\nBertso eskolan izena emateko aukera ikasturte osoan zabalik egongo da.\nIzen ematea DOHAINIK da.\n18 urtetik gorakoentzat:\nHasiera eguna: irailak 25, asteazkenarekin, arratsaldeko 18:30etatik 20:00etara, Irungo EKTn (Larretxipi kalea, 12)\nIrailaren 25ean azaltzen direnekin hitzartuko dugu ikasturteko egutegia eta ordutegia.\nZalantzak: irunabar@gmail.com eta 685 72 75 39 telefono zenbakian.\nESKERTUKO GENIZUEKE DEIALDIA ZABALTZEN LAGUNDUKO BAZENIGUTE!\nMila esker aldez aurretik!\nPosted in Besterik and tagged 2013-2014 ikasturtea,Bertso eskola,herriko bertso eskola,Irun,Irunabar,txingudiko bertso eskola\n16 Ira 2012\nKopla berriak gure hiriari jarriak\nBaten batek pentsatuko zuen honez gero, eta arrazoiarekin gainera, blog honetan irudi asko baina bertso gutxi dagoela. Bada, post berri honekin arazo horri irtenbidea ematera gatoz. Hona hemen iazko ikasturtean Eguzkitza ikastetxeko bertso eskolakoek Iruni buruz jarritako kopla batzuk, ikastetxeko ikasturte amaierako jaialdian zein Irungo Bertso Eskolen I.go Egunean kantatu zituztenak.\nPosted in Bertso Eskolak Ikastetxeetan and tagged Bertso eskola,Eguzkitza,Irun\n11 Ira 2012\nMoskuko bestetako saioa\nJoan den abuztuan “Moskuko Bestak” izan dira, eta bertsoak izan du presentziarik, haietan ere. Hilaren 18an, larunbatarekin, bertso poteoa antolatu zuten Egoitz Zelaia, Alaia Martin eta Maddi Ane Txoperenarekin. Biharamunean, aldiz, dagoeneko ohiturazko saio bihurtzen ari den bertso jaialdia izan zen eguerdian. Bertan, Irungo bertso eskolako Aitor Errazkin aritu zen, Amaia Agirre, Xabier Silveira, Egoitz Zelaia eta Sustrai Colinarekin batera. Hemendik eskerrak eman nahi dizkiegu Moskuko Bestetako antolatzaileei, Irungo bertso eskola kontuan hartzeagatik eta gerora emandako tratu ezin hobeagatik. Bide batez, auzoko jaien antolaketan egiten ari diren lan eskerga txalotu nahi dugu baita ere. Soka luzea ekarriko duen elkarlan oparo baten hasiera izan dadila aurtengoa.\nPosted in Kronikak and tagged Aitor Errazkin,Alaia Martin,Amaia Agirre,Bertso eskola,Egoitz Zelaia,Irun,Irunabar,Maddi Ane Txoperena,moskuko bestak,moskuko jaiak,Sustrai Colina,Xabier Silveira | Utzi iruzkina


Ifac Haitzaren Natura Parkea - Wikipedia, entziklopedia askea.\nIfac Haitzaren Natura Parkea\n(«Penyal d'Ifac» orritik birbideratua)\nIfac edo Ifac Haitza, edo gune babestu gisa duen izenarekin, Ifac Haitzaren Natura Parkea, katalanez Penyal d'Ifac, Marina Alta lurraldean, Alacanteko probintziaren Calpe herrian dagoen natura monumentu ezaguna eta enblematikoa da, kostalde honen benetako ikurra baita. 45 hektarea ditu bakarrik ditu, Valetziako natura parke txikiena izanik. Valentzia Erkidegoaren Gobernuak 1987ko urtarrilaren 19an natura parkearen izendapena eman zion. Gailurretik bista ederrak ikus daitezke, besteak beste, Formentera uhartea eta Santa Pola lurmuturra. Klima mediterraneoa da. Parkeak urtero 150.000 biztanle jasotzen ditu.\nIfach Haitzaren Natura Parkea\n38° 38′ 3″ N, 0° 4′ 35″ E / 38.63417°N,0.07639°E / 38.63417; 0.07639Koordenatuak: 38° 38′ 3″ N, 0° 4′ 35″ E / 38.63417°N,0.07639°E / 38.63417; 0.07639\nGaztelaniaz Ifach deritzo, katalanez Ifac, bi hizkuntzetan [i'fak] ahoskatua.\nHegoaldeko eta iparraldeko aldeak lotzen dituen tunela.\nParkea bakartutako haitz batean dago. Haitza Mendikate Betikoen azken muturra da. 322 metroko garaiera du. Ia uhartea da baina kontinentearekin istmo detritiko baten bitartez lotuta dago. Arroka kareharrik dira. XIX. mendean haitza zeharkatzen duen tunela egin zen.\nAntza denez lehen Ifach uhartea zen baina dokumentazio historikoaren arabera, erromatarren garaian, ordurako, istmoa zen. Istmo hori handitzen jaon da eta gaur egun erabat urbanizatua dago. Dena dela, lehenengo aztarna historikoak erromatarren aurrekoak dira, K. a. IV. mendean bazegoen hemen iberoen herri bat. XIII. mendean XIII, Jakue I.a Aragoikoak, moriskoei irabazi ondoren, Ifachen herri gotortu bat sortu zuen, Pobla d’ Ifach, batez ere haitzatik ikusten ziren bistez baliatuz, inguruaren defentsa hobetzeko. Herriak gutxi iraun zuen: 50-60 urteetan Gaztelako ejertzitoak txikitu baitzuen. Oraindik-orain harresien aztarnak ikus daitezke.\nXIX. mendean, ustiatzeko modurik ez zegoenez, estatuak uhartea saldu egin zuen. Esku pribatu desberdinetatik igaro zuen eta jabe haietako batek, dinamita erabiliz, gailurrera ailegatzeko bidea errazteko, haitza zeharkatzen duen tunela egin zuen. Jabe horiek haien etxeak haitzan kokatu zuten eta, ondorioz, zonalde batzuk urbanizatu ziren. XX. mendean, maldan, hotel bat eraiki zen; inoiz ez zen inauguratu eta, natura parkearen deklazioa jaso ondoren, bota egin zen. Valentzia Erkidegoko Gobernuak 1987ko urtarrilaren 19an natura parkearen izendapena eman zion. 2015ean bideak konpontzeko eta lan desberdinak egiteko parkea itxi egin zen; 2016ko abuztuan berriro ere irekin egin zen.\nParkea hegaztientzat babes inguru garrantzitsua da: 80 espezia inguru aipatu dira zonaldean. Bertan, beste askoren artean, espezie hauek ikus daitezke:\nBeste aldetik, Marina Alta osoa moduan, lurreko aberastasun malakologiko handia dago (barraskiloak). Koleopteroen presentzia ere garrantzitsua da.\nOsyris lanceolata Ifachen.\nBegateziao parkearen alde garrantzitsuena da. Landare bagusiak rupicolak dira, asko endemikoak: Ifacheko silene, Thymus, la arrokako eskabiosa, ferra valentziarra. Goipo aldean zuhaizkak ikusten dira, esaterako, palmitoak.\nZonalde honek pairatzen dituen arazo nagusiak urbanizazioaren eta gizakiaren gertutasunaren ondorioak dira; dagoeneko, kontinentetik isolatuta dago eta gizakiaren presioa handia da.\nHaitza gertutik ikusita.\nKostaldeko urbanizazioa haitzatik ikusita.\nHaitza zeharkatzen duen tunela.\nParkearen pinuak eta begatazioa.\n(Gaztelaniaz):Haitzaren gaineko informazioa.\n(Gaztelaniaz):Ifachen inguruko datu bitxiak.\n(Gaztelaniaz):Liburuxka parkearen gaineko informazioarekin.\nAzken aldaketa 4 abuztua 2020(e)an, 08:32(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 4 abuztua 2020, 08:32.