Anizeto Zugasti litzateke agian errealitatearengandik at deskonektaturik, sakristia eta tertulia hertsien artean, mundutik, besteon mundutik behintzat, aparte bizitzea lortu duen euskal giro berezi baten exenplurik adierazkorrenetakoa.\n— Telebista ere ez degu ikusten. Lehengo batean etxekoandre batek esan zigun telebista bat erregalatu behar zigula, eta ez. Nik ez det apaiz batentzat onak lirakeen gauzak ikusiko direnik, telebistan. Umeekin ere hala gertatzen omen da, etxeetan. Ez ikusi nahiago nituzkeen gauzak ikusiko nituzke orduan. Etxean edukiz gero errexa baita klik eman eta piztea. Orain, erderaz ematen dana zergatik ez da euskeraz emango! Irratia ere gutxi jartzen degu, eguerdian, notiziak jakiteko, eta gero arratsaldekoak.\nApaiz iher txapeldun batek atea zabaltzen digunean konfunditu egin garela uste izan badugu ere ez dugu deus esaten. Azken finean ez baikenuen ezer konkreturik Don Anizetori galdetzeko. Baina pasaerazten gaituenean, erdi ilunpetan dagoan salako atea gurutzatzen dugunean, butaka baxu batetan, baxuegia bere zango errenaren gainean zutitzeko, Anizeto Zugastiren figura korpulentoa begiztatzen dugu.\nBadakigu Jesusen Bihotzaren eta Ama Birjinaren debozioari buruzko liburuak eta zenbait itzulpen bibliko direla D. Anizetoren jardun literarioan aipagarri. Liturjiaren itzultzaile. Salbador Garmendiaren teatro lana "literatura de letrina" bataiatu zuela. Altzatarra dela, 1904n jaioa.\nEta ordubatetan bazkaltzen duela. Berak esan digu telefonoz. Ordubatetan bazkaltzeko ohitura baitut ordurarte hitzegin dezakegu nahi baduzue. Baina ez du hitzegiteko interes gehiegirik edo esatekorik. Ez gaitu tertuliakidetzat hartzen.\n— Zer nahi dezute esatea nik, zahartua eta nagon bezela. Ez gogorik eta ez ahalmenik, ez det nik gauzak nola egin litezkeen esateko. Nik egingo dedanagatik! Etorri behar duena etorriko da eta. Ez naiz pesimista. Alper jatorra egina nago. Eta nik egin dedan hori, ba hor dago. Edo bihoa.\nPesimismoaz mintza gatzaizkio, fatalismoaz, determinismoaz. Separatzen gaituen mahaian gainean dagoen anbar imitaziozko nefertitis bati begira deus esan gabe geratzen da. Bastoia pasatzen du eskuz. Geuk ere ez genuke jakingo zer galdetu. Hobekiago esan nola galdetu bere eguneroko bizitzaren esperientziatik nola begiztatzen den euskal kulturaren mundua. Nola baloratzen den euskara, euskaldunon historia bizi ondoren butaka baxu horretara iristen denean. Atzoko gerrek ez dute espresiorik gaur. Ideia batzuren mantentzearen arrogantziak eta horren ondorioz sufritutakoek ez dute anekdotaren ondorioa ere utzi.\n— Benefiziadua naiz, maestro de ceremonias bezela. Nik beti esaten det, por opsición, con oposición y en la oposición sartu nintzala Buen Pastorren. Tenor oposizioak egin nituen sartzeko, eta ni sartzea nahi ez zutenak ere baziran. En la oposición, ba oso euskaltzaleak ez ziranak baziralako, eta ni haien aurka. Orain kanonigo egin gaituzte denak, botoi gorriak eta ibiltzeko eskubidea. Ba han ematen det meza, besteekin batera nahiago det, etxean emateko baimena ere badet, jubilatua bainago, baina han nahiago. Hala ibili egiten naiz, eta hori ere komeni zait. Etxera etortzen naiz hamaikak aldera, zer edo zer irakurtzen det, gutxi, oso alpertuta nago. Batek ere bi homilia bialdu dizkit euskeratzeko. Holako zerbait danean Anizetorekin gogoratzen dira.\nBerriz ere bastoia eskuz aldatzea. Resurreción María de Azkue gogora erazten digu Morfologia Vasca portadan azaltzen den eran behintzat. Baina ez du harek Euskaltzaindiari zion maitasunik konpoartitzen. Ez du behintzat erakunde honen jokabiderik onartzen.\n— Bueno, badakizue, guk Euskerazaintza sortu genun, egia esan bilera bakar batera joan naiz. Nik uste det euskera lehen batua zegola. Herriaren euskera, batua zegon. Herriak erabiltzen duen euskera kontuan hartzen ez bada jai degu. Motela eta ahula dala? Hizkuntza batentzat inportanteena egitea da, zer dago euskeraz egitea baino hobeagorik euskerarentzat? Gainera oso zaila, ezinezko ikusten det nik batua hori lortzea. Badakizute, jendea oso ausarta da. Orain, gauza batek ematen dit poza, eta kalean, Donostian, euskera entzuteak. Nik uste det lehen baino gehiago egiten dala, Donostian. Eta haurrak ere euskeraz. Hortxe dago etorkizuna.\nHala ere noizbait egungo Zugasti honek ageri ez duen kemena izango zuen noski "euskera gauzetan" berak dionez seminarioan hasi zenean, kuartotxo batetan erdi klandestinoki, elkarri idazlanak enkargatuz gero talde aurrean irakurtzeko. Telleriarekin batera Argia eramaten zuen.\n— Bai, harek deitzen zidan hainbeste galerada falta zaizkigu aste hontakoa betetzeko, eta nik papera hartu eta zer idatziko det nik orain. Asteko ebanjelioa eta komentatzen nun. Nere lan guztiak apaiz bati eta Elizari dagozkionak izan dira. Orduan euskal gauzetan ibiltzea nazionalista izatea zan, politika egitea. Obispoak bere ingurukoak zitun jarriak puestoetan, eta horrengatik inpedimentuak izaten genitun. Inpedimentuak jartzen zizkiguten, esaterako subdiakonotik diakono izatera pasatzeko, eta zai egon behar izaten genun, sei bat hilabete edo, diakono egin arte. Ni inpedimentua izandakoa naiz, euskaragatik. Ze, sei hilabete pasata ez al ginan politikoak? Gero euskeraz idazte kontu hortan Jesus Gaztañaga eta Lukas Dorronsoro nik jarri nitun, euskera bidean nik jarri nitun esaterako. Gaztañaga gainera oso aurrera dabil. Dorronsorok utzi egin zion apaizgoari gizarajoak. Ezkondu ere egin zan.\nNefertitis kontsolan, magnetofoia lurrean kexo zorrotz bat dariola zintaren itzuli bakoitzean. Batetik bestera eramaten du bista, baina ez da desesperatuki erleboa eskatzen duen tresnaren presenzia hitza galerazten diona. Bastoia berriz ere esku batetik bestera. Hanka errenak apuntatu egiten gaitu. Anizeto izeneko haur erren baten imajinak hartzen digu pentsamendua eta irakurri ahal izan bailuan hanka luzatuaren estremoan sotana azpitik ageri duen bota zola lodiduna seinalatzen du bastoi puntaz:\n— Ni inutil para servir a la patria de otros nintzen, hankagatik. Gaitz bat, hamalau urte nitula, hezurrean. Hiru aldiz operatu ninduten, eta ni hazitzeko sasoian, eta hala luzatu zitzaidan hanka bat bestea baino gehiago. Orduan Andoainen ibiltzen ginen, latin ikasten jaun batekin, eta komentatu zuen, Anizeto atera da bigarrenetik baina oraingo hontatik ez da aterako, ez degu klasean gehiago ikusiko. Bera hil zen lehenago. Gerratea piztu zenean ni San Pedron nintzen, Pasaian. Ez zitzaidan ezer gertatu. Trintxerpen baziran gaiztoak, CNTkoak, baina nik ez nuen sotana kendu. Anaiak ere ez. Gogor eginez gero ez ziren balienteak, sotanarekin ibiltzen nintzan ni. Nik ez det sotana sekulan kendu. Hankarenak ez du ezeren inportantzia izan nere bizitzan, gaztetan ere ez.\nZaila da orain begiak erdi hertsirik interes konkreturik gabe butaka baxuaren zorrotik gure hitzei erantzuten dion gizona inoiz gaztea izan den imajinatzea. Agian bere gogoz kontra, halabeharrez. Halabeharrez euskalzaletasunak beste eliz barrutiko karguetarako bidea eragozten ziolarik gazteekin harremanetan jarri zen bezala.\n— Bai, ni urteetan kapellau izandu naiz, Donostiako La Salten, eta ez det uste oraingo gazteak lehengoak baino gaiztoagoak direnik, igualtsu jotzen ditut nik. Gainera nik uste, orain birao gutxiago egiten da lehen baino. Baina birao bat entzuten badet ez det utziko pasatzen, gogor egin gabe. Lehengoan San Bizente ondoan egin nion bati. Ez zitzaion batere gustatu, ea zer sartua neukan. Ba esan nion, berriz entzuten badizut ez det utziko gogor egin gabe. Lehen baino orain gutxiago egiten dala uste det. Esaten da bai, Europa osoan barrena ibili eta Pirineoak pasatakoan hasten dela ostia entzuten. Edukazio gehiago edo, Europan. Ostia berez ez da biraoa, hitz hori, ostia. Nola esaten dan.\nEta Elizatik at euskararenak agudo egingo duela pentsatzen duen kolegarik ere baduela botatzen diogu, biraoak eta euskara inkonpatibleak egin litzakeen iritzi sutsuren baten esperoan.\n— Elizak gauza asko egiten ditu euskeraz. Kristaua fedean lagundu eta bide batean euskarari lagundu. Orain Buen Pastorren bertan meza nagusia euskeraz jarria dago, orain arte ez zegoena. Jendeak elizan hartzen du euskera, eta horrek ere lagundu egiten dio kalean ere euskeraz segitzeko.\nAuzoko gelaren batetan irratia entzuten da. Partea. Kontextu hortan berriz ere teknika miresgarria delako sensazio ahaztua sentitzen dugu eta betidanikoa ote den galde egiten diogu geure buruari medioaren eta gizonaren arteko deskonexioa. Partea bukatu bezain laister, bere anaiak ziur asko, isildu egiten du aparatoa. Bere gusto literarioaz interesatzen gara. "Hola orain bertan ez dakit" erantzuten digu. "Orixe, Orixe" esaten du gero baina ez du lan konkreturik aipatu. Besteen artean Orixekin asko ibiltzen zen Azpitiko apaiz bat ere. Ez da gogoratzen.\nGeroztikoak insistitzen dugu. Isil unea. Haur bat esaminetan dirudi, memorian bila, baina konbikziorik gabe, itxura betetzeko aina. Aresti, esaten diogu, haren birauak, hain gorroto dituen birauak behintzat ahaztuko ez zituelakoan. "Baina horrek euskera berria egiten zuen, ezta?" lakoniko bat besterik ez diogu ateratzen.\nItxura danez kolejioetako kapeilautzak apaiz euskalzaleen eskuetan zeuden, situaziokoentzat lanpostu desiragarria ez zirenez. Egia esan gure bokazioak ez zuen nabaritu. La Salletarrek partitzen zituzten ostiazo pedagojikoei buruz duen eritziaz interesatzen gara. Pentsatzen genuena:\n— Edukazio kontutan ez dakit, nik jotzea onartzen det. Gogorkeria ez, baina gogortasun piska bat bai. Gurasoak ezin al dio ba haurrari hobe beharrez belarriondoko bat eman. Ni, egia esan, ez naiz inolako belarriondokorik eman zidaten gogoratzen, gogoan hartzeko modukorik behintzat ez zidaten emango. Ama alargun gelditu zen, eta apaiz batekin hazi ginen anaia ta biok.\nGizon zorrotza eritzi batekoa zentzu literalean eta figuratuan ere, ideia tajuzkoak, idearik duenean —"Heriotz zigorra? Hola, nik ez nioke errex esango ezezkoa heriotz zigorrari. Inork ez du eskubiderik bestea hiltzeko. Heriotz zigorra gordetzea komeni litzake"— Butaka baxuan astintzen da, mekanismo perfekto batek esteetatik zerebrora, hemendik ormako ordulariari seinale izkutu bat bidaltzen dio: ordubata jotzen du kanpai hots zorrotz eta luze batekin. Zugastiren bazkal ordua. Mekanismoak ez du barkatzen. Bi eskuak bastoi gainean apoiatzen dira orain, aurpegia granatez tintatzen zaio altxatzeko lanean. Eginahal neketsuaren aurrean unkiturik eta zango sanoetan dorpe sentitzen garelarik, ez dakigu eskurik eskaini behar ote geniokeen laguntzeko. Ez dugu egiten eta luzeak egiten zaizkigu aurpegia oraindik ere granatea gurearen parera altxatzen irauten dituen segundoak. Azkenean lortu du. Irrifartsu atera laguntzen gaitu: "Bai, Arkonada nik konfesatua da La Sallen. Mutil ona". Asko egositako berdura usaina pasilloan. Dirudienez aurten Arkonada ere ez omen dago bere hoberenean. Pena da.


Ligaren etenaldiaren osteko partidua irabazi du Gernikak, Malosten - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nEmakumezkoen Ligaren bi asteko etenaldiaren ostean, 8. jardunaldia lehiatu zuten Lointek Gernika Bizkaiak eta Baxi Ferrolek, atzo iluntzean [azaroak 18], Malosten.\nBehetik gora joan ziren etxeko jokalariak. Ez ziren gura moduan hasi, baina, bigarren laurdenean egindako hobekuntzek saria eduki zuten, eta bigarren zatian nagusi izan ziren. 75 eta 50eko markagailuagaz amaitu zuten neurketa.\nPartidu gogorra izan zen, eta Gernikaren jokalariei erritmoa hartzea kostatu zitzaien hasieran. Marta Alberdi gernikarraren berbetan “partidu interesgarria” izan zen: “Ligako taldeen artean joko desberdina dauka; kanpotik jokatzen dute asko, lau jokalari irekita, eta jaurtiketa asko egiten dituzte. Aldaketa askogaz jaurtiketa horiek gutxiago izan daitezen ahalegindu gara, eta uste dut lortu dugula”. Partidua “apurtzea” kostatu zitzaiela aitortu zuen. Bigarren zatia erosoa izan zen etxeko taldearentzat: “Uste dut defentsa ona egiten dugunean, gauzak ondo irtetzen zaizkigula, eta gaur ikusi da”.\nMario Lopez Gernikaren entrenatzaileak: “Txarto hasi gara; taldea oso geldo hasi da, erasoan zein defentsan aktibitate gutxigaz. Hiruzpalau jaurtiketa on egin baditugu, erasoan huts egite asko egin ditugu. Hutsartearen eta aldaketen ostean, defentsan hobetu gara”. Hain zuzen ere, etxekoek defentsan emandako aurrerapausoa igarri zen bigarren laurdenean, eta horren erakusle da tarte horretan Ensinok bost puntu bakarrik lortu izana. “25 eta 5eko partziala egin dugu”. Horri esker, 14 puntuko errentagaz (33-19) heldu ziren atsedenaldira, eta hirugarren laurdenean aldea handitzea lortu zuen Gernikak (55 eta 35eko markagailuagaz sartu ziren azken laurdenera).\n“Atsedenaldiaren ostean, momentu onak eduki ditugu, baina beste momentu batzuetan aktibitatea galdu dugu, erasoan erritmoa galdu dugu, eta akats gehigi egin ditugu”, azaldu zuen Lopezek.\nBestalde, aurreko astean fitxatutako Lashann Higgs jokalariak minutu batzuk jokatzeko aukera eduki zuen.\nDomekan, Galizian. Bi talde galiziarren kontra lehiatuko da talde gernikarra aste honetan. Duran Maquinaria Ensinoren kontra jokatuko du domekan [azaroak 21], 19:00etan hasita, Lugon.\nErregina Kopara sailkatzeko “aurkari zuzena” da Lugoko taldea, eta beraz, domekako partidua oso garrantzitsua dela esan du Alberdik: “Taldea sendotu dute, entrenatzaile berria daukate denboraldi honetan. EuroCup jokatzen ari dira eurak ere. Badakigu talde gogorra aurkituko dugula domekan”.\nEntrenatzaileak irabaztearen garrantzia aipatu zuen: “Defentsan talde erasokor bat espero dugu. Defentsan oinarritzen du bere lana. Talde azkarra da, eta etxean are azkarrago jokatuko du. Partidu on bat egin, eta irabaztea da helburua. Halaber, EuroCupeko partidurako–eguaztenean La Rocheren kontra jokatuko dute– sentsazioak hobetzen saiatuko gara”.\nHala, defentsan hobetu beharra nabarmendu du Lopezek: “Alde horretatik, komunikazioa, errebotea hobetu behar dira, eta erasoan beste joko-erritmo bat eduki behar dugu; azkarrago ibili behar gara, eta zalantza barik jokatu”.\nGaur gaurkoz, ligaren sailkapenean zortzigarren postuan dago Lointek Gernika Bizkaia, 12 puntugaz (launa partidu irabazita eta galduta). Campus Promete zazpigarrenak ere 12 puntu ditu. Gernikaren atzetik 11na puntugaz daude, Spar Gran Canaria, IDK eta Ensino. 13 puntugaz daude Araski talde gasteiztarra eta Zaragozako taldea.


Aste batzuetarako aurreikusita dagoen tratamendua hogei urtez luzatzea, horixe da sendagai antsiolitikoak kontsumitzen dituzten milaka pertsonaren egoera. Bentzodiazepinen multzoko botikak gaixoei eragiten dien menpekotasuna kezka bihurtu da sendagile eta osasun arloko profesional ugarirentzat, botika psikotropikoaren albo-ondorioak betikotzen baititu. Luzaz hartzen badira, erroko gaitza ez sendatzeaz gain, asko baldintzatu dezakete gaixoaren eguneroko bizitza. Informazioa eta sendagileen balorazio egokia nahikoa dira maiz, menpekotasuna saihesteko.\nGaur egungoa berehalakotasunaren gizartea da, gauzak bizkor egin behar dira eta etekinak are eta bizkorrago lortu behar dira. Gaixotasunekin eredu bera jarraitzen da, gaizki sentitzen garenean sendagilera joan eta hark emandako pilula miragarri batzuei esker ahalik eta azkarren osatzea espero dugu. Eredu horrek logika izan dezake gripea sendatzeko, baina nolaz senda dezake pilula batek buruko gaixotasun bat bestelako terapiarik egin gabe? Sinplea da, ezin du.\nBentzodiazepinak hipnotiko edota antsiolitiko gisa erabiltzen diren substantzia psikotropiko talde oso bat dira. Hau da, insomnioa eta antsietate arazoak tratatzeko balio duten farmakoak dira; hartzen dituenak lasaitasun sakona sentituko du, pilulek nerbio sistema inhibitzen baitute. Farmako hauek menpekotasun eragin handia dute, hori dela eta tratamenduaren iraupena zehatza da: insomniorako preskribatuak badira bi eta lau aste bitartekoa, antsietatea murrizteko zortzi eta hamabi aste bitarte. Epe horietatik aurrera ezinbestekoa da gaixoak dosia gutxitzea, menpekotasunik ez garatzeko eta “errebote efektua” saihesteko. 2014ko Nafarroako Informazio Farmakoteraupetiko Buletinean argitaratutakoaren arabera, lurralde horretako populazioaren %8k bentzodiazepinak kontsumitzen ditu, eta horietako askok gutxienez hamabost urtez hartu dituzte pilulak. Lorazepam eta diazepam, hau da, Orfidal eta Valium dira farmako erabilienak.\nEHUko Medikuntza Fakultateko Farmakologia sailean irakasle den Koldo Calladok dioenez, funtsezkoa da sendagileek eta gaixoek argi izatea bentzodiazepinak ez direla betiko: “Hainbat aste igaro ostean, sintomek ez badute hobera egin, posible da gaitza beste bat izatea. Depresioak adibidez terapia behar du, eta ez pilulak soilik”. Ezin da arazo bat beste batez ordezkatu, arazoa konpontzen saiatu behar da. Zenbait droga uztearen ondorioetako bat antsietatea izan daiteke, eta sendagileek sarritan bentzodiazepinak erabiltzen dituzte gaixoa lasaitzeko. Gaixo horrek menpekotasuna garatzen badu, droga bat beste batez ordezkatuko litzateke, besterik ez. Balorazioa gakoa dela uste du Calladok, “sendagileek, bentzodiazepinak agintzean, tratamenduaren jarraipena egiteko ardura hartu behar dute. Denok ditugu ezinegona eta urduritasuna eragiten dizkiguten arazoak, pilulek unean-unean gaixoa lasaitzeko balio dezakete, baina ez dute sendatuko”.\nNolabaiteko kezka piztu da sendagileen artean, baina oraindik ez da sistema alternatiborik proposatu eta erabakia osasun zentroen esku dago. Hala ere, egungo gizarte ereduak jendea botikak hartzera bultzatzen du Calladoren iritziz. Medikuak ez du erru guztia.\nAna Azparren Osasunbideko teknikariaren ustez, kasu askotan informazioa aski izan daiteke gaixoek botikak pixkanaka utzi ditzaten. Bentzodiazepinak depreskribatzeko estrategiak txostenaren egileetako bat da Azparren. Hor azaltzen dutenez, esku hartze minimo batzuek menpekotasuna murriztu dezakete. Gaixoari gutun bat bidaliz, edota bilera batean tratamendua murriztu behar duela jakinaraziz, botiken uzte tasak nabarmen handitzen dira.\nOCU Kontsumitzaile Elkartearen arabera, antsiolitiko kontsumoak %57 egin zuen gora 2000 eta 2012. urteen artean Espainiako Estatuan. Ordutik kontsumoa berdintsu mantendu da. Osasunbideak argitaratutako txostenak bentzodiazepinak uzteko irizpideen berri ematen du, baina asmo nagusia bestelakoa da Azperrenek adierazi duenez, “sendagileei kritika egitea baino, gure gizarteak edozein arazoren aurrean botikak hartzeko duen ohitura zalantzan jarri nahi dugu”. Botikak mesedegarriak izan daitezke, baina azken aukera izan beharko lukete. Insomnioa duen jendeak bentzodiazepinak garaiz uzten ez baditu, pilulen menpeko izango da beti lo hartu ahal izateko. Haatik, badira farmakorik gabeko alternatibak. Hainbat osasun zentrotan antolatzen diren “loaren tailerrak” eta psikoterapia oso lagungarriak izan daitezke antsietatea duen jendearentzat. Helburua ez luke izan beharko pilulen bidez lasaitzea edo lokartzea, naturaltasunez lortzea baizik.


Covid-19 koronabirusa: positiboak Euskadin, 2021eko abuztuaren 18an\n748 positibo berri detektatu dituzte, eta paziente kritikoen kopuruak gorantz jarraitzen du.\nPositiboak egonkor mantendu dira Nafarroan, baina ospitaleetako egoera gehiago tenkatu da\nAntigeno testak egiteko gune bat ireki dute Hendaian\nUdako geldialdiak zapuztu du 100 egunetan herritarren % 70 txertatuta izateko Sanchezen plana\nEAEko ZIUetan ospitaleratutako hamarretik seik ez dute txertorik hartu\nBirusak gora egiten jarraitzen du Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), 748 positibo berri atzeman baitituzte astearte honetan, aurreko astean baino ehun bat gehiago, eta 35 pertsona hil dira azken astean, aurrekoan baino bi aldiz gehiago.\nAtzo, 7.361 test diagnostiko egin zituzten, eta positiboen tasa % 10,2ra igo da. Bestalde, 100.000 biztanleko 14 eguneko intzidentzia-tasa metatuak beheranzko joerari eutsi dio, 15,37 puntu jaitsi baita; beraz, 507,43 puntutan dago.\n748 positibo berri horietatik, 152 Araban atzeman dituzte, 374 Bizkaian, 207 Gipuzkoan eta 15 Euskaditik kanpo bizi diren pertsonen artean, Osasun Sailaren azken buletin epidemiologikoaren arabera.\nOspitaleen egoerari dagokionez, atzo 50 pertsona ospitaleratu zituzten covid-19aren ondorioz, astelehenean baino bat gehiago, baina gela arruntetan 256 gaixo daude, 27 gutxiago. Hala ere, zainketa intentsiboetako unitateetan 75 pertsona daude, egun bat lehenago baino bi gehiago.\nZIUetan dauden 75 pertsonetatik 49 txertatu gabe zeudela esan du Gotzone Sagardui Osasun sailburuak. Horrek agerian uzten du, Sagarduiren esanetan, inokulazioak ondorio larriak ez izateko duen ahalmena. Era berean, pauta osoa jasota zutenen artean kutsatu direnak % 0,50 dira.\nBestalde, Osasun Sailak jakitera eman duenez, abuztuaren 9tik 15erako astean metatutako datuak aztertu ondoren, covid-19ak 35 heriotza eragin ditu, eta aurreko astean, berriz, 17.\nLABIren batzorde teknikoaren bileraren ostean egindako agerraldian, Osasun sailburuak iragarri du Euskadik beste astebetez luzatuko dituela indarrean dauden murrizketak, abuztuaren hasieratik hautemandako beheranzko joera sendotzeko.\nSagarduik dei egin die oraindik txertoa hartu ez dutenei, izan ere, 80.000 hitzordu baino gehiago daude eskuragarri.\nHiru lurraldeetako intzidentzia metatuak behera egiten jarraitzen du: Arabak 523 kasu ditu 100.000 biztanleko azken 14 egunetan; Bizkaiak, 530; eta Gipuzkoak, 421.\nUdalerrien egoerari dagokionez, Lasarte-Oria, Durango eta Etxebarri eremu gorritik atera dira, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak erabiltzen duen semaforoaren arabera.\nBirusaren birsorkuntza indizea ehunen bat jaitsi da EAEn, 0,91ra arte. Lurraldez lurralde aztertuta, Arabak 1,07tik 1,03ra egin du gora; Bizkaiak 0,89tik 0,87ra; eta Gipuzkoak 0,90etik 0,91ra igo egin da.


Paseo “berezia” – Kalapie\nDonostia bizikletaz / Donostia en bici 25,15 km\nHiriko ikono modernoetako batean (beste asko bisitatuko ditugu) hasiko gara, “Moneoren kuboak” izenaz ezagutzen den Kursaal auditoriumean, eta “bateko bastoidun” esaten zaion (haren kale-argi adierazgarri eta originalak direla eta) Zurriolako zubia gurutzatu ondoren, itsasorantz abiatuko gara hiriburuaren ikur bihurtu den Pasealeku Berritik, itzal handiko artista garaikidea eta Chillidaren aurkaria izan zen Oteizaren “Eraikuntza hutsa” eskulturara iristeko. Aquariuma (2. km) mundu osoan erreferentziakotzat hartzen den itsas-museoa da, hirian bisita gehien jasotzen dituena eta Euskadiko bigarrena Guggenheimaren atzetik; handik igogailua hartu eta egun gehienbat laketontziak gordetzen dituen kai dotorera jaistean, Kontxa pasealekura, “ospe handiko inguru paregabera”, iritsiko gara, akaso munduko hiri-hondartza erretratatuena. Badia inguratuz, zerumugari begira atseden hartuko dugu nahitaez ikusi beharreko “Haizearen orraziaren” plazan, Eduardo Chillida artista moderno ospetsu eta sarituaren eskultura eder eta liluragarriaz (5,6. km) gozatzeko.\nOndarretako pasealekutik itzuliko gara Antiguo auzoko bidegorria Infanta Kristina kalean (txaletez betetako auzo finaren arteria nagusia) hartzeko. Unibertsitateak atzean uztean, eskuinaldetik ezkerraldera pasa eta Lugaritzeko Euskotrenen geralekura gerturatuko gara; hortik, 1,2 kilometroko trenbide-tunel ederra gurutzatu (9. km) eta Amara Berri auzo jendetsura iritsiko gara, Errondo pasealekuko bizikleta-bidetik, Anoetako estadioa eta bestelako kirol-instalazioak ikusi ahal izateko. Kirol-hiria inguratu ostean, Urumea ibairantz abiatuko gara, kale artean, “Baleazaleen kaleko” bidegorritik, Amara berriko zabalgunearen inguruko auzoak ezagutuz. Ezkerreko ibaiertzera gurutzako dugu eskuinaldetik jarraitzeko, ertzetik eta ibaiaren paraleloan, betiere agindutako ibai-parkearen zain. Hirian eraiki den azken auzoaren (Loiolako Erriberak) muturretik Loiola auzoan sartuko gara Sarasola zubitik (Loiola-Egia); Loiola istorio asko zuhur gordetzen dituen langile-auzoa da, eta bidegorriak handik jarraitzen du kuartel historikoak (16. km) gurutzatuz, erreferentziako beste auzo batera iritsi arte: Txomin enea, “Txomin berrira” aldatzeko bezperetan betiere.\nOraingoan Txomineko zubitik (Espartxo) Urumea ibaia gurutzatu eta igoera leuna hasiko dugu, Ametzagaina parkera (kaosetik jaio den naturagunea) eramango gaituen errepide politean zehar. Ubako santutegia/komentua igarotakoan, parkean sartuko gara hegoaldeko atetik eta, zumardi bat zeharkatu ondoren, ikuspegi sinesgaitz batetik hiria erakusten digun zorioneko begiratokira iritsiko gara; orientazio-mahaia baliatuta, hiriaren ikuskizun desberdina, ikusgarria eta aparta eskaintzen du: zentro erromantikotik zabalgune eta aldirietara, Donostia inguratzen duten mendien paisaia bikaina ahaztu gabe. Nahitaezkoa da handik gertu dauden XIX. mendeko 1. Karlistaldiko (1833-1839) gotorlekuaren hondarretara igotzea, hondamen-egoera delikatuan baitzeuden (18,8. km). Parketik paseatzen jarraitu eta ekialdeko atetik irtengo gara, Garbera merkataritza-gunera. Zirkulua ixteko bizikleta-bidetik jarraituko dugu, ezkerraldetik, Hego Intxaurrondo berria, bizitegi-auzotzat jotzen den auzo moderno eta ondo diseinatua, zeharkatzeko. Bidegorriak Frantziatik etorrita hiriaren atea den Ategorrietaraino (22,75. km) eramango gaitu, erloju tradizionalaren aurreko uhartean kokatuta dagoen Iñigo Pagolaren “ate gorri” dotoreraino, bere garaian Donostia Gipuzkoako gainerako herrietatik banantzen zuten ate gorrien alegoria. Txangoa amaitzear dago jada. Ategorrietako Galtzada Zaharreko bidegorria hartuko dugu Zurriola hondartzara (1994an berreskuratu zen hareatza) iristeko, surflarientzako eta, oro har, gazteentzako toki hobeezina. Azkenik, itsasertzeko pasealekuaren muturrean (Luis Pedro Peña Santiago pasealekua), Basterretxea artistaren eskultura aurkituko dugu, “Bakearen Uso” sinbolikoa; han zerumugako linea markatzen duen itsasoa da protagonista. Txangoa Kursaal auditoriumean bukatuko dugu 2 gurpileko makinaren gainean 25 kilometroz gozatu ondoren.\nTestua: Jose Mari Alquezar


Dantza-jardueretarako diru-laguntzak. Dantza profesionalentzako etengabeko prestakuntza eta laguntza (2017) - Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila - Euskadi.eus\nDantza-jardueretarako diru-laguntzak. Dantza profesionalentzako etengabeko prestakuntza eta laguntza (2017)\nArgitaratze-data 2017/05/16 Eskabideak\n2017an zehar burutuko diren edo hasiko diren dantza-jardueretarako diru-laguntzak. Modalitatea: dantza profesionalentzako etengabeko prestakuntza eta laguntza.\nBukaerako diru-laguntzak ez du inoiz eskatutako kopurua gaindituko,eztamuga orokorrakere.\nModalitate berean, proiektu bakar bat diruz lagundu ahalko da eskatzaile bakoitzeko.\nModalitate honetako onuradun batek ezingo du 20.000 euro baino gehiagoko diru-laguntzarik jaso.\nLehenengo ordainketa, emandako laguntzaren %50koa, ebazpena jakinarazten denetik aurrera egingo da, 14.a) artikuluan aipatutako epea igarota, laguntzari uko egin ez bazaio.\nGainontzeko %50ekoa, 2018ko urtarrilaren 1etik aurrera, justifikazioaren ondoren.\nBizilekua Euskadiko Autonomia Erkidegoan izatea\nEuskal Autonomia Erkidegoan egoitza soziala duten.\nSozietatearen helburua dantza-jardueren ingurukoa izatea\nAGINDUA, 2017ko maiatzaren 3koa, Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuarena, 2017. urtean Dantza sustatzeko diru-laguntzak emateko arauak ezarri eta deialdia egiten duena. Deialdiaren araudia\nAktibitate bakoitzak duen arduradunaren ibilbide-oroitza\nDiru-laguntzaren eskatzen duen pertsona/entitatearen ibilbide-oroitza\nFormularioa (pdf , 1.29 MB)\nHala badagokio, proiektuan inplikaturiko artista edo konpainien babesa: aitorpen sinatua\n"Minimis" motako diru-laguntzei buruzko adierazpena (pdf , 972.94 KB)\nAurtengo eta aurreko bi ekitaldi fiskaletan jasotako minimis motako beste edozein laguntzari buruzko adierazpena. Bakar bakarrik beteko da minimis motako laguntzaren bat jaso bada. Enpresak diren eskatzaileek bakarrik bete beharrekoa.\nEredu guztiak (deskargatu) (zip , 2.21 MB)\nDokumentazio hau aurkeztu behar duzu zure bizilekuari buruzko datuak egiaztatzeko:\nerrolda-txartela; formatu elektronikoan edo txartelaren kopia eskaneatua (PDF formatuan)\nOharra: Zure datuak kontsultatzeko baimena ematen badiozu Administrazioari, ez duzu agiririk aurkeztu behar. Zure adostasuna markatu eskabidean.\nJarduera Ekonomikoen gaineko Zergan alta emanda egotearen ziurtagiria -Dantza jarduerari dagokion epigrafe batean.\nSortze-eskritura, estatutuak eta dagozkion erregistro publikoetan izena emanda dagoela egiaztatzen duen agiria. Agiriok aurkeztea ez da beharrezkoa izango elkartea, fundazioa edo Kooperatiba dagokion Euskal Autonomia Erkidegoko erregistroan inskribatuta badago. Eskabidea egiteko formularioan erregistroko datuak zehatuzko dira\n"Minimis" motako diru-laguntzei buruzko adierazpena (pdf , 973.35 KB)\nEredu guztiak (deskargatu) (zip , 1.28 MB)\nSei hilabeteko epean gehienez, agindu hau indarrean jartzen denetik.\nEBAZPENA, 2017ko azaroaren 6koa (EHAA 2017/11/15) (pdf) [2017/11/15]\nGora jotzeko errekurtso bat kanal elektronikoaren bidez jartzeko, Nire Kudeaketak-en dagoen inprimakia bete behar duzu\nEskatzailea atalean, Titularra aukera markatu.\nBeste pertsona baten ordezkari gisa badiharduzu:\nEskatzailea atalean, Ordezkaria aukera markatu.\nDatu pertsonalak atalean, ordezkatzen duzun pertsonaren datuak bete Titularra azpiatalean, eta zureak Ordezkaria azpitalean.\nGora jotzeko errekurtso bat aurrez aurreko kanalaren bidez jartzeko, beharrezko dokumentazioa bete eta adierazitako lekuetan aurkeztu.\nPertsona onuradunek, dagokion jarduera amaituta, beti ere 2018ko azaroaren 30a baino lehen, justifikazioa aurkeztu beharko dute.\nJardueraren garapen txostena eta ebaluazioa.\nArgitaratutako katalogo, egitarau, iragarki-kartel, argazki, bideo eta gainerako materialaren aleak. Horietan guztietan, Hezkuntza, Hizkuntz Politika eta KulturaSailaren babesa aipatu beharko da.\nFormularioak (pdf , 998.37 KB)\nAktibitatearen behin-betiko balantze ekonomikoa. Burututako jarduera dela-eta izandako gastu eta sarreren balantzeari buruzko zinpeko aitorpena.\nGastu justifikagirien zerrenda. Justifikatutako gastuen laburpena, kontzeptuka banatuta.\nDiru-laguntzeei buruzko behin-betiko adierazpena.. Agindu honetako 12. artikuluan aipatutako bateragarritasun-kasuak direla eta, helburu berberako jasotako beste diru-laguntzen zerrenda, baldin eta eskabidea egiterakoan onuradunak horien berri ez bazuen.\nHala ere, Kultura Sustatzeko Zuzendaritzak, laginketa tekniken bidez, badu aukeratzerik, artikulu honetako lehenengo paragrafoan ezarritako epearen barruan, aurrekontu osoa justifikatuko duten egiaztagiriak aurkeztu beharko dituzten pertsona onuradunak.\nJakinarzapenetarako datuak aldatzeko, beharrezko inprimakia bete eta aurkeztu adierazitako lekuetan.\nZuzentze eskakizun batean epea luzatzeko inprimakia (pdf)


ARARTEKO, 8. Etorkinak\nAtal honetan etorkin atzerritarrei eragiten dieten jarduerarik esanguratsuenak aipatuko ditugu.\nArartekoak Euskal Autonomia Erkidegoan bizi diren pertsona guztien eskubideak defendatzen ditu erakundea sortzen eta arautzen duen 3/1985 Legean ezarritako mugak kontuan hartuta. Jarduera publikoak kontrastatzeko funtzioak biztanleria gizarteratzera eta dibertsitatea kudeatzera bideratutako zerbitzu publikoen kudeaketaz arduratzen diren euskal Administrazio Publikoei bakarrik eragiten die. Atzerritarren sarrerari, egoitza-baimenari eta lan-baimenari buruzko immigrazio-politikak Estatuko Administrazio Orokorraren eskumenekoak dira, beraz, Arartekoak ezin ditu herritarrek jarduera-eremu horren inguruan dituzten kexak artatu eta Herriaren defendatzailearen Bulegora bideratzen ditu halakoak.\nMigrazio-mugimenduak, hots, pertsonak beren jatorrizko herrialdetik beste batzuetara joatea, faktore askoko fenomeno globala dira, eta horrenbestez, giza eskubideak errespetatzen dituzten eta nazioartean berdintasunik eza eragiten duten zioak kontuan hartzen dituzten politika publikoak eskatzen dituzte.\nAtzerritarren sarrera, egoitza eta lana arautzen dituen lege-erregimenak eta araudia aplikatzearen ondoriozko jarduerek garrantzi itzela dute atzerritarren integrazio-prozesuan, beren eskubideei eta hartzen dituzten gizartearekiko harremanari eragiten baitie.\nMigrazio-prozesuei esker, gure artean jatorri ezberdineko pertsonak bizi dira, beraz, gero eta garrantzi handiagoa dute bertakotzera eta dibertsitatea kudeatzera zuzendutako politika publikoek.\nEspainian egoitza-baimena duten atzerritarrak 5.100.000tik gora dira. 2011. urtean 5.751.487 atzerritar bizi ziren Espainian, eta horietako %80k egoitza-baimena zuen. Horietako askok epe luzerako baimena zuten.\nEstatistikako Institutu Nazionaleko datuen arabera, gaur egun 145.256 atzerritar daude Euskadin erroldatuta, hau da, biztanleria guztiaren %6,6. Portzentaje hori are handiagoa da Espainiako nazionalitatea lortu duten herritarrak ere kontuan hartuz gero. Ezin da ukatu jatorri-aniztasuna gure gizartearen ezaugarrietako bat denik. Hala ere, portzentaje hori beste autonomia erkidego batzuetakoa edo estatuko batez bestekoa baino txikiagoa da, horietan atzerritarrak biztanleria osoaren %12,2 baitira. Euskadin, biztanleriaren guztirako kopurua immigrazioari esker mantendu ahal izan da, bestela murriztu egingo baitzen.\n2011n, gure erkidegoan, atzerritarren kopuruak estatuko beste autonomia erkidego batzuetan baino hazkunde handiagoa izan du kopuru erlatiboetan. Talde horretako pertsonek lan-merkatuan sartzeko gehien erabiltzen dituzten sektoreak etxeko lanena eta pertsonen zaintza dira.\nEusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailaren 2010eko Euskal Autonomia Erkidegoan bizi diren atzerriko etorkinen gaineko inkestaren (AEI 2010) arabera, talde horretako pertsona gehienak gazteak dira eta administrazio-baimena dute (%82,2), eta taldearen heren batek epe luzerako egoitza-baimena du.\nDatu garrantzitsua da atzerritarren helburu nagusia lana bilatzea dela. Atzerritarren %7,1ek bakarrik aitortzen du emigratzeko arrazoietako bat gizarte-laguntzak izan zirela. Hitz batez, gizarte-laguntzak ez dira faktore erabakigarria migrazio-proiektuan, pertsona gehienek duintasunez bizitzea ahalbidetuko dien lana eduki nahi baitute. Zenbaitetan etorkinen kolektibo osoari aplikatzen zaio kasu bakan batzuetan gertatutakoa, baina inolaz ere ez dira joera orokorrak.\nIkuspegiren azken barometroko ondorioek erakusten dutenez, Euskadiko biztanleriak uste du immigrazioak onurak ekartzen dizkiola ekonomiari, baina zalantzak ere erakusten ditu zenbait zerbitzu publikotan zein langileen eskubideengan dituzten ondorioen inguruan. Barometroak ondorioztatu du euskal gizartearen tolerantzia-maila zertxobait jaitsi dela, baina ez omen dago muturreko planteamenduen zantzurik.\nAzkenik, Etorkinak gizarteratzeko foroaren txostenetan jasotakoa aintzat hartuta, esan beharra dago finantza-krisia, enpleguaren suntsipena eta enplegua sortzeko ekimenik eza kalte handia eragiten ari zaizkiela Europar Batasuneko etorkinei.\nJasotzen ditugun kexak arlo ezberdinetakoak izaten dira, etorkinek Administrazio Publiko desberdinekin baitituzte harremanak, gainerako herritarrek bezalaxe. Aurten gizarte arloko diru-laguntzak kendu izanagatiko kexek gora egin dute, izan ere, kontu horrek biztanleria osoari eragin dio, eta bereziki, atzerritarrei. Beste arlo batzuetan izapidetutako kexen artean nabarmentzekoak dira Herrizaingo Sailean eta Ingurumen Sailean kultu islamikorako zentroak irekitzeko lizentzien inguruan bideratutakoak.\nIII. Araudi-testuingurua eta politika publikoak\nHizpide dugun arloan esku hartzen duten erakunde publikoek hainbat arau prestatu dituzte eta jarduera berriak jarri dituzte abian, ohikoa den legez. Goiburuko honetan horietako batzuk aipatuko ditugu, izan ere, gehiago sakontzea luzeegia gertatuko litzateke eta hori ez da txostenaren helburua. Neurri horiek etorkinen sarreraren kontrolari, beren estatutu juridikoari eta Administrazio Publikoek gauzatzen dituzten integrazio-politikei eragiten diete. Politika horiek bi uren artean mugitzen dira, izan ere, alde batetik migrazio-fluxuak kudeatu eta pertsonen sarrera eta egoitza irregularra kontrolatu behar dute eta, bestetik, giza eskubideak, pluraltasuna eta aniztasuna errespetatu behar dituzte, baina askotan bateraezinak izaten dira edo ez datoz bat erabaki-maila guztietan.\nEuropar Batasunak eskumen-muga esanguratsuak ditu hizpide dugun gaiaren inguruan, baina gero eta eragin handiagoa izaten ari da immigrazio eta asilo politiketan. Aurten garatu dituen jardueretako bat immigrazioak Europari dakarzkion onura ekonomiko, sozial eta kulturalak areagotzera zuzendutako Gainerako Herrialdeetako Nazionalen Integraziorako Europako Agenda izan da. Agenda horren arabera, ezinbestekoa da etorkinek bizitza kolektiboko arlo guztietan modu aktiboan parte hartzea, eta nabarmendu egiten du tokiko agintariek zeregin horretan duten funtsezko eginkizuna. Gainera, hainbat zuzentarau eman dira, adibidez, Batasunetik kanpoko herritarrei Estatu kide bateko lurraldean bizitzeko eta lan egiteko baimena ematen dien baimen bakarra eskatzeko prozedura bakarra ezartzen duena edo gizakien salerosketa prebenitu eta haren kontra borrokatzeko zein biktimak babesteko emandakoa.\nKontseiluak aldatu egin du Europar Batasuneko Estatu kideen kanpoko mugetan lankidetza eraginkorra kudeatzeko Europako Agentzia (FRONTEX) sortzen duen araudia, erakundeari botere eta eskumen gehiago emateko (bere gaitasun operatiboa indartze aldera) eta giza eskubideak betetzen direla bermatzeko egin ere.\nEuropako Parlamentuak hainbat ebazpen eman ditu, besteak beste, ezegonkortasunaren ondoriozko migrazio-fluxuei eta EBko kanpo-politikaren eginkizunari buruzkoa, Schengenen gaineko aldaketei buruzkoa edota Bulgaria eta Errumania Schengen esparruan sartzeari buruzkoa. Horietan EBko politikan garrantzi itzela duten gai horiei buruz duen iritzia adierazten du.\nBatzordeak hainbat komunikazio egin ditu, hala nola, migrazioenganako eta mugikortasunarenganako hurbilketa globalari buruzkoa, Immigrazioari eta Asiloari buruzko urteko txostenari buruzkoa, Schengenen gobernantzari buruzkoa –Barne-mugetako muga-kontrolik gabeko espazioa sendotzea–, edo Europar Batasunak jendea berriz hartzearen gainean egindako hitzarmenen ebaluazioari buruzkoa.\nEstatuak aurten onartu dituen arauei dagokionez, honakoak aipatu behar dira: lehenik eta behin 2/2009 Lege Organikoak aldatu ondoren atzerritarrek Espainian dituzten eskubide eta askatasunei zein beren gizarteratzeari buruzko 4/2000 Lege Organikoaren Araudia onartzen duen apirilaren 20ko 557/2011 Errege Dekretua, eta ondoren, Europar Batasuneko Estatu kideetako zein Europako Esparru Ekonomikoari buruzko Hitzarmena sinatu duten gainerako Estatuetako herritarrak Espainian sartu, libreki zirkulatu eta bizitzeari buruzko otsailaren 16ko 240/2007 Errege Dekretua aldatzen duen azaroaren 18ko 1710/2011 Errege Dekretua.\nAtzerritarrek Espainian dituzten eskubideei eta askatasunei zein beren gizarteratzeari buruzko urtarrilaren 11ko 4/2000 Lege Organikoaren 31 bis eta 59 bis artikuluak aldatzen dituen uztailaren 27ko 10/2011 Lege Organikoa ere aipatuko dugu. Aldaketa horren bidez areagotu egiten dira tratu txarrak ematen dizkieten edo esplotatu egiten dituzten pertsonak salatzea erabakitzen duten genero-indarkeriaren biktima diren emakumeak zein gizakien salerosketaren biktima diren pertsonak babesteko neurriak.\nEtxeko zerbitzuaren lan-harremana arautzen duen azaroaren 14ko 1620/2011 Errege Dekretuak ere eragin handia du langile atzerritar askorengan.\nHalaber, atzerritarren itzulera arautzen duten, genero-indarkeria zein gizakien salerosketa jasan duten emakume atzerritarrei aplikatu beharreko prozedura ezartzen duten edota jatorri errumaniarra duten pertsonek inoren kontura lan egin ahal izateko administrazio-baimenak jasotzen dituzten jarraibideak eta zirkularrak egin dira. Estatuko Fiskaltza Nagusiak Fiskaltzak atzerritarren eta immigrazioaren arloan egiten dituen jarduera espezializatuetan batasuna lortzeko irizpideei buruzko zirkularra prestatu du.\nAurten honako hauek onartu dira: Herritarrei eta Gizarteratzeari buruzko 2011-2014 Plan Estrategikoa; arrazakeriaren, arrazagatiko diskriminazioaren, xenofobiaren eta bestelako intolerantzia moten kontrako estrategia integrala; eta arrazakeriari eta xenofobiari loturiko gertaerak jakinarazteko sistemen gaineko jarduera-protokoloa, arrazakeriari lotutako arau-hausteak ikertu ahal izateko. Protokoloak gertaera arrazistak salatzera bultzatu nahi ditu biktimak eta lekukoak, Europako Kontseiluaren arrazakeriaren eta intolerantziaren kontrako Europako Batzordearen gomendioari jarraiki, eta arrazakeriari eta xenofobiari lotutako jazoeren zerrenda zehatzagoa egiteko asmoa du.\nEusko Legebiltzarreko Osoko Bilkurak Euskadiko gutxiengoen eskubideen defentsari buruzko Legez besteko proposamena onartu zuen 2011ko abenduaren 15ean.\nAurten Inmigrazioaren aldeko Itun Soziala jarri du abian Eusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak, eta gogoeta bultzatzea helburu duen agiri bat prestatu du. Itunak biztanleria plural eta inklusiboaren ideia azpimarratzen du. Funtsezko askatasunak, eskubideak eta betebeharrak praktikan jartzeko orduan pertsona bertokoa edo atzerritarra den albo batera utzi eta berton bizi dela bakarrik kontuan hartzea esan nahi du horrek, eta ideia horrek eragin handia izango du politika publikoak egin eta aplikatzeko orduan, beraz, garrantzitsua izango da betetzen direla egiaztatzeko segimendua egitea.\nItunak aurreiritzietan eta gehiegizko orokortzeetan oinarrituta immigrazioa laidoztatzen duten diskurtso guztiak baztertzeko konpromisoak eta dibertsitateak duten garrantzia ere jasotzen du, eta arrazakeria edo xenofobia mota ireki zein zoliei aurre egiteko eta zigorgabetasun-esparru ezberdinei gogor egiteko eta salatzeko deia egiten die herritarrei. Batasunerako deia ere egiten du, immigrazio eta integrazio politikak ez daitezen hauteskundeen edo legebiltzarreko gehiengoen araberakoak izan.\nBerdintasuna, giza eskubideak, kultura-aniztasuna, genero-ikuspegia edo normalizazioa eta unibertsalizazioa bezalako printzipioak barne hartzen dituen Immigrazioaren, Herritarren eta Kultura arteko Bizikidetasunaren III. Plana ere onartu da. Planak biztanleriari eta immigrazioari buruzko euskal politika laneratzea, eskola-arrakasta, dibertsitatearen kudeaketa, partaidetza zein diskriminazioaren aurkako borroka bezalako helburuak lortzeko moduan eratzeko proiektuak ere aurreikusten ditu.\nEusko Jaurlaritzaren Genero Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Zuzendaritzak zenbait jarduera egin ditu gizakien salerosketaren biktima izan diren emakumeen inguruan. Sexu-esplotazioaren biktima diren emakumeei (adin txikikoei barne) laguntza psikologikoa eta judiziala emateko koordinazio-protokoloa egin da, gaiaren inguruko sentsibilizazio-kanpaina egin da eta hainbat baliabide-gida prestatu dira. Jarduerok oso garrantzitsuak dira, izan ere, fenomeno hori oraindik ere gertatzen da gure gizartean nahiz eta emakumeen eta neskatoen eskubideak urratu, talde hori zaurgarri utzi eta salerosten dituzten erakundeek antolamendu juridikoa hautsi.\nAurten hainbat aldiz izan ditugu batzarrak Eusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Saileko Immigrazio eta Aniztasunaren Kudeaketa Zuzendaritzarekin.\nBilera horietan atzerritarrei arreta juridikoa emateko zerbitzu berriaren funtzionamenduari buruzko jakin-mina erakutsi genien zenbait gabezia antzeman genituelako. Gabetasun horiek arazoak Heldura bideratzeko jarduera-protokoloa duten talde zaurgarrien arretan edo zerbitzu hori eredutzat duten pertsonen arretan (laguntzarik gabeko adingabe atzerritarrak, prostituzioan diharduten emakumeak edo bestelako genero-indarkeria jasaten duten emakumeak) aurkitu genituen bereziki.\nHalaber, babesik gabeko adingabe atzerritarren arloan duten eskumenari buruzko kezkak ere helarazi genizkien, hala nola, adingabe atzerritarrak hartzeko protokoloa egiteko premia edo haurrak babesteko zentroetako erregistro pertsonalei zein beren defentsa-eskubideari eragiten dien araudia hobetzeko premia.\nBileretan gizakien salerosketa prebenitzeko, haren kontra borrokatzeko eta biktimak babesteko jarduera publikoak martxan jartzeak duen garrantzia ere planteatu genuen.\nDiru-sarrerak Bermatzeko Errenta ematea arautzen duten arauei buruzko kontuak ere planteatu ziren, eragin handia baitute atzerritarrengan.\nJakinarazi zigutenez, aurrerantzean Eusko Jaurlaritzak egingo ditu etxebizitzen egokitasunari eta gizarte errotzeari buruzko txostenak. Mota horretako txostenak derrigorrezkoak dira familia berriz elkartzeko eskaria eta egoitza-baimena izapidetzeko, hurrenez hurren. Gizarteratzeko ahaleginari buruzko txostenak ere egiten ditu. Txosten horiek egoitza-baimena berriztatzeko eskakizunak betetzen ez dituzten atzerritarren kasuan egiten dira. Eusko Jaurlaritzaren eginkizun berriok eragina izango dute pertsonen dokumentazioa erregularizatzeko eta familiak berriz elkartzeko prozesuetan.\nLangabezian dauden atzerritarrek beren oinarrizko premiak betetzeko gastuei aurre egiterakoan dituzten arazoak azpimarratu nahi izan dituzte aurten ikusi ditugun gizarte-erakundeek, izan ere, eskakizunak gogortu dituztenez, etorkinek ez dute diru-laguntzarik lortzeko aukerarik.\nAurten Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Saileko Genero Indarkeriaren Biktimei laguntzeko Zuzendaritzarekin ere bildu gara. Erakunde hori mota guztietako genero-indarkerien biktimak artatzeko politikak zuzentzeaz eta koordinatzeaz arduratzen da; ez du bere lana etxeko tratu txarretara eta sexu-erasoetara mugatzen, beraz, derrigortutako prostituzioaz eta emakumeen zein neskatoen salerosketaz ere arduratzen da, eta indarkeria mota horiek, zoritxarrez, emakume atzerritarrei eragiten diete.\nIV.2. Jardunaldietan eta mintegietan parte hartzea\nArartekoak atzerritarren inguruko jardunaldi eta mintegi askotan hartu du parte, besteak beste, Herriaren defendatzailearen Bulegoak Espainian gertatzen den gizakien salerosketari buruz antolatu zuenean. Bertan giza eskubideak kontuan hartzeak eta salerosketaren biktimak identifikatu eta behar bezala tratatzeak (emakume atzerritarren egoitza-baldintzen kontrolari buruzko jarduerak eta krimen antolatuaren kontrako borroka alde batera utzita) duten garrantzia azpimarratu zen. Hori lortzeko ezinbestekoa da sexu-esplotaziorako salerosten diren emakumeak antzemateko eta identifikatzeko zein datuak biltzeko zereginetan aritzen diren eragile publikoei eta sozialei behar bezalako prestakuntza ematea. Eusko Jaurlaritzak ere diskriminazioaren kontrako borrokari eta Euskadin bizi diren etorkinen gizarteratzeari buruzko hainbat jardunaldi antolatu ditu eta gu bertan izan gara.\nEuskal Herriko Unibertsitateak arrazakeriaren, xenofobiaren eta gorroto-delituen gainean antolatutako jardunaldia ere nabarmendu nahi dugu. Bertan ikuspuntu penaletik aztertu ziren delituok, ezartzen zaizkien zigor eskasak eta horiek jazartzeko dauden zailtasunak nabarmendu ziren eta adierazpen askatasunerako eskubidearekiko talka agerian utzi zen. Gainera, Kataluniako fiskaltza espezializatuaren praktika aztertu zen.\nIV.3. Egindako bisitak\nGenero-indarkeriaren biktima diren emakumeak artatzeko baliabide bat bisitatu dugu. Bisita horri buruzko informazioa emakumeen eta gizonen arteko berdintasunari buruzko atalean jasotzen da. Arlo horri buruzko kontuetan itzulpen-zerbitzua zutela egiaztatu ahal izan genuen. Jaso genuen informazioaren arabera, jarduera-protokoloa Eusko Jaurlaritzak atzerritarrak juridikoki artatzeko ezarritako eredu berrira moldatzen ari ziren.\nArartekoak aurten egindako iritzi-artikuluen artean arrazagatiko diskriminazioaren kontrako nazioarteko egunean (martxoak 21) argitaratutakoa aipa dezakegu; bertan egun dauden desberdintasunei buruzko eta diskriminazioak pobreziaren gorakadan, indarkeria sortzeko orduan zein pertsonen gaitasunen garapena ekiditeko orduan izan dezakeen eraginari buruzko gogoeta egiten zen.\nPlanteatzen zen, baita ere, desberdintasunak eta aniztasuna kontuan izan behar direla pertsona guztiek justizia lortzeko, bakean eta aske bizitzeko eta berdintasuna izateko duten desioa betetzeko aukera izan dezaten.\nGainera adierazpen instituzionala ere egin da tolerantziaren nazioarteko eguna dela-eta. Agirian azpimarratzen zen erlijio arteko eta erlijio barruko komunikazioa oso garrantzitsua dela erlijioagatiko tolerantziarik ezaren kontra borrokatzeko, eta botere publikoei Euskal Herrian haziz doan erlijio-dibertsitatea onartuz eta aintzat hartuz aurrera egiteko beharrezko neurriak har ditzatela eskatzen zien erakunde honek.\nAurten bi ikerketa-lan argitaratu dira.\n"Etorkinek zerbitzu eta prestazioetara duten sarbidea, euskal autonomia erkidegoan" izeneko lana Gipuzkoako SOS Arrazakeriaren Mugak ikerketa-taldeak egin du. Azterlan horrek garrantzi handia du gizartearentzat, izan ere, gehiengoak uste du etorkinek asko edo gehiegi erabiltzen dituztela gizarte-zerbitzuak. Azterlanak erakutsi du justu kontrakoa gertatzen dela, etorkinek zailtasunak eta mugak dituztela prestazio sozialak lortzeko, bereziki beren egoera administratiboa irregularra bada.\n2010eko urteko txostenean adierazi genuen legez, ezinbestekoa da etorkinek zerbitzu eta prestazio publiko gehiago erabiltzen dituzten ideia hori azterlan eta ikerketen bidez gezurtatzea, ez baita egia. Ildo beretik jarraituta, La Caixa Fundazioaren "Immigrazioa eta Ongizate-estatua Espainian" azterlana ere aipatu nahi dugu.\nBertan planteatzen diren ondorioetako bat zera da, "dei efektua" existitu existitzen dela, baina ez diela harrera-herrialdeko gizarte-programei erantzuten, eskulanaren benetako eskariari baizik. Eskaria lurralde jakin batzuetan kontzentratzeak etorkinek zerbitzu eta prestazio publikoak gehiago erabiltzen dituzten ideia hori indartzen duela ere ondorioztatzen du azterlanak. Beste ondorio bat ere ateratzen du hizpide dugun lanak, izan ere, gure ongizate erregimenaren egitura-ahuleziak nabarmentzen dizkigu haren puntu sendoak eta ahulak erakutsita.\nMota horretako azterlanak egin arren, etorkinek zerbitzu publikoak eta diru-laguntzak gehiegi erabiltzen dituztela dioten mezuak barru-barrura sartu dira gizartearen sektore guztietan, atzerritar talde batzuek zergarik ordaintzen ez dutela ere zabaldu da, eta gure ustez hori kezkagarria da gizartearen kohesioari eta diskriminazioaren kontrako borrokari begira, mezu horiek ez baitatoz datu objektiboekin bat.\nAzpimarratu egin behar dugu zerbitzu publikoak jasotzeko baldintza berak bete behar dituztela etorkinek eta bertokoek, eta hein berean ordaintzen dituzte zergak. Dena den, eta azterlanak ondorioztatzen duenari jarraiki, etorkinek zailtasun handiagoak izan ohi dituzte araudiak eskatzen dituen eskakizunak betetzeko (egoitza independentea, aldez aurretik toki batean aldi batez bizi izana edo epe jakin batez udal-erroldan izen emanda egon izana egiaztatzea), eta beren egoera juridikoaren arabera ez dute prestazio eta zerbitzu publiko jakin batzuk jasotzeko eskubiderik.\nEz da ahaztu behar zaurgarritasun-egoerak eta langabeziak diru-laguntzen eskaria areagotu duela, bai bertokoen artean, bai etorkinen artean.\nAzkenik, azterlanak planteatzen du etorkinen ikuspuntu ekonomiko edo utilitarista kontuan hartu beharrean bizirauteko borrokan dituzten benetako zailtasunak direla aztertu eta gogoan hartu behar direnak, adibidez, egoera administratibo irregularra, errenta-kontraturik lortu ezina, edo jatorrizko herrialdean familiak duen egoerari heltzerakoan nazioarteko zuzenbide pribatuaren arloan sortzen diren arazoak, horien erruz etorkinek zailtasun handiak baitituzte diru-laguntzak lortzeko.\nArartekoak ikertzaile ezberdinek egindako "Adingabeak edo atzerritarrak? Esku hartzeko politiken azterketa, lagundu gabeko adingabe atzerritarren gainekoa" azterlanean ere lagundu du, eta lan horren laburpena Haur eta Nerabeentzako Bulegoaren txostenean aurki daiteke.\nV.1. Atzerritarren estatutu juridikoari buruz hartutako kexak\nMota horretako kexak Herriaren defendatzaileari igortzen zaizkio. Turista edo ikasle izateko bisa ukatu izanari buruzkoak izaten dira. Atzerritarrekin ezkonduta dauden Batasuneko pertsonei familia elkartzeko eskaria ukatu izanaren ondoriozkoak ere izan daitezke. Beste arrazoi bategatiko kexak ere egoten dira, kanporatze-zigorra ezarri zaien pertsonei gizarte errotzeagatiko egoitza-baimen berezia lortzeko eskaria onartu ez izanagatik alegia. Azken kasu horretan, ezarritako araudi berriak argitu egin du irizpideak bateratzerakoan jarraitu beharreko prozedura. Nazionalitatea lortzeari, jatorrizko herrialdera bueltatzeari eta etorkinen estatutu juridikoarengan eragina duen araudiaren aplikazioarekin lotura duten alderdi ezberdinei buruzko kontsultak ere jaso dira.\n2011n zehar Herriaren defendatzaileak Atzerritarren eta Mugen arloko Komisariotza Nagusiaren urtarrilaren 25eko 1/2010 zirkularraren inguruko esku-hartzearekin jarraitu du, eta jarduera hori aipatu egin nahi dugu garrantzitsua delako. Hainbat kexa aurkeztu ziren zirkular horren ondorioz, izan ere, egoera irregularrean egote hutsagatik, pasaportearekin behar bezala identifikatuta egon arren, atzerritarrak atxilotu zitezkeela ematen zuen ulertzera.\nPoliziaren eta Guardia Zibilaren Zuzendaritza Nagusiek jakinarazi zuten zirkular horrek ez zuela identifikazio-kontrolak sistematikoki jarriko zirenik esan nahi, eta ez zegoela kolektibo jakin bati zuzenduta (egoera irregularrean dauden atzerritarrak, kasurako).\nArrazagatiko diskriminazioa deuseztatzeko Batzordeak ere zirkular horri buruzko iritzia eman zuen Espainiari buruz egindako azken gogoeten bidez; agiri horretan erakundearen 31. (2005) eta 13. (1993) gomendio orokorrak gogorarazten dira.\nErrumaniar jatorriko pertsona batek lan egiteko administrazio-baimena galtzea\nInteresduna Espainian bizi zen eta uztailean txartela zigilatu behar zuen enplegu-eskatzaile gisa, baina ez zuen halakorik egin eta errumaniar jatorridun pertsonei eragiten dien araudi berria aplikatu zitzaion. Horrenbestez, Espainian lan egiteko administrazio-baimena iraungi zitzaion, araudi berria 2011ko uztailaren 22a baino lehen lan-eskatzaile gisa izen eman ez zutenei aplikatu baitzitzaien. Iraungipena ez zitzaion administrazio-ebazpen bidez jakinarazi, Lanbiden kontsulta bat egiterakoan baizik. Honako hau araudi berriak errumaniarren eskubideei eragin dien atzera pausuak dakartzan ondorioen adibidea da.\nLagundu gabeko adingabe eta gazte atzerritarrak\nTalde horien inguruan egin ditugun jarduerak hizpide izan dugun Haur eta Nerabeentzako Bulegoaren txostenean aztertu ditugu. Jarduera horiek hainbat elementurengan dute eragina, besteak beste: babeserako erakundeek ematen duten arretari buruzko datuen urteroko jarraipena, premiazko harrerarako protokoloa prestatzeko egindako jarduerak, egoitzarako harrera-zentroetan artatutako adingabeek eskatutako dokumentazioa ez ematea, Fiskaltzak adina zehazteko dekretu bat eman izanagatik tutoretza etetea, defentsa-eskubidea, emantzipazio-prozesuaren zaurgarritasun-egoera eta jarraipena egiteko premia...\nV.2. Euskal administrazio publikoen jardueren inguruan jasotako kexak\nV.2.1. Udal-erroldan izen emateko zailtasunak\nAtzerritarrek mota horretako arazoak izaten dituzte indarrean dagoen pasaporterik ez badute. Ez da ohikoena izaten beren jatorrizko herrialdeetako agintariek normaltasunez ematen baitituzte, beraz, horren inguruan jasotzen ditugun kexak kasu zeharo bereziak izaten dira. Aurten jaso dugun kexa bat ezkontzaz kanpoko harreman batean alaba bat izan duen jatorri marokoardun ama batek igorri digu, umearen aitaren laguntzarik ez duenez pasaportea lortzeko arazoak baititu. Erakunde honen ustetan, halako egoerak aztertzerakoan umearen interesak hartu behar dira kontuan, bereziki pasaportea ez emateko arrazoia Kontsulatu baten funtzionamenduari eta Espainian eta Europan indarrean dauden balore konstituzionalak errespetatzen ez dituen antolamendu juridiko baten aplikazioari edo interpretazioari lotuta dagoenean (kasu honetan Marokokoa).\nBesteak beste, atzerritarrek udal-erroldan izena emateko dituzten zailtasunak hizpide dituen gomendio orokorra prestatu dugu aurten: Arartekoaren urriaren 17ko 5/2011 gomendio orokorra. Udalek beren udalerrietako egoitzetan bizi diren etxerik gabekoak eta foru aldundiek tutoretzapean dauzkaten adingabeak udal erroldetan jasotzeko jarduerak egiteko betebeharra.\nV.2.2. Desberdintasunak atzerritarren arloko berariazko ofiziozko txanda betetzerakoan\nAtzerritarren arloko berariazko ofiziozko txandak bere gain hartzen ditu pertsona bati sarrera ukatzea, bere herrira itzultzea edo Espainiako lurraldetik kanporatzea ekar dezaketen prozedura administratiboak eta nazioarteko babesaren inguruko prozedura guztiak. Atzerritarrak botatzea ekar dezaketen prozedurak modu ezberdinean artatzen dira hiru lurralde historikoetan. Bizkaian eta Gipuzkoan indarrean dagoen araudiaren arabera, pertsona atxilotu eta kanporatzeko administrazio-espedienteari hasiera ematen zaio, baina Araban ez dago atzerritarrak soilik artatzeko guardiarik. Gabezia hori konpentsatzeko xedez, guardian dagoen abokatuak polizia-bulegoan eta epaitegian dauden edo kanporatze-agindua duten atzerritarrak artatzen ditu, eta 48 orduko alegaziorik egonez gero, artatu dituen abokatuak berak egiten ditu atxilotuaren guardiako artapenaren barruan.\nEusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailaren Immigrazio eta Aniztasunaren Kudeaketa Zuzendaritzak onartu du jarduera ezberdina dela, beraz, harremanetan jarri da Justizia eta Herri Administrazio Sailaren Justizia Sailburuordetzarekin, horixe baita atzerritarrek hiru lurralde historikoetan jasotzen duten arreta juridikoa indarrean dagoen legediarekin bat etortzeko beharrezko neurriak garatzeko eskumena duen organoa. Arartekoaren erakunde hau ere jarriko da Sail horrekin harremanetan hizpide dugun gaiaz jarduteko.\nV.2.3. Familia berriz elkartzeko egoitza-prozeduretarako etxebizitzaren egokitasunari buruzko txostena\nEtxebizitzen egokitasunari buruzko txostenak egiteko zuzentarauak aldatu dituen udalerri bati eragiten dion kexa bat bideratu dugu. Zuzentarau berri horiek familia-unitate bakarra onartzen zuten etxebizitza bakoitzeko, eta lehen mailako familia izan behar zen, beraz, neba-arrebak beste familia-unitate bat lirateke. Udalerriak aldaketak egin zituen zenbait espedientetan irregulartasunak aurkitu zituelako, izan ere, interesdunari aldeko txostena eman ondoren aldatu egiten zen etxebizitzan bizi ziren eta bertan erroldatuta zeuden pertsonen kopurua. Nolanahi ere, irizpide hori aplikatzeak etxebizitzaren egokitasunari buruzko txostenak lortzea zaildu zuen, etorkinek zailtasunak izaten baitituzte eurek bakarrik etxebizitza baten alokairua ordaindu ahal izateko.\nFamilia berriz elkartzeko egoitza-prozeduretan etxebizitza egokia dagoela egiaztatzeari buruz Lan eta Immigrazio Ministerioak 2011ko ekainaren 28an emandako DGI/SGRJ/4/2011 Jarraibideak familia-unitate bat baino gehiago elkarrekin bizi daitekeela aurreikusten du, beraz, berrezarri egin ziren aurreko jarduera-irizpideak.\nV.2.4. Ezintasun-gradua aitortzeko eskabidea bideratzea ukatzea\nHonako espediente honen kasuan, Foru Aldundiak ez zuen ezintasun-gradua aitortzeko eskabidea izapidetu. Ezintasun-gradua aintzatetsi, adierazi eta kalifikatzeari buruzko abenduaren 23ko 1971/1999 Errege Dekretuak arautzen du ezintasun-graduaren aitorpena.\nAraudiak ez du inolako salbuespenik xedatzen atzerritarrek egindako eskariak bideratzeko orduan, eta ez du eskariok ez onartzerik aurreikusten. Foru Aldundiak azkenean hartu zuen eskabidea, baina aurreratu zuen ezezkoa emango diola uste baitu egoera administratibo irregularrean dauden pertsonek oinarrizko gizarte-zerbitzuak hartzeko eskubidea dutela, baina ez gizarte-zerbitzu espezializatuak hartzekoa, atzerritarrek Espainian dituzten eskubideei eta askatasunei zein beren gizarteratzeari buruzko Lege Organikoaren 14.3 artikuluan eta Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 3. artikuluan xedatutakoari jarraiki.\nKasu honetan kontuan hartu beharreko hainbat elementu daude. Alde batetik, eskabideak bideratu eta ebazpena beste edozein administrazio-ebazpenek izan behar duen edukiarekin emateko betebeharra, eta bestetik, egoera irregularrean dagoen atzerritarrak bere ezintasun-gradua aitortzeko prozedura izapidetzeko duen eskubidea. Oinarrizkotzat jotzen diren zerbitzu eta prestazio sozialek ez dute "toki komunik" araudian ezta hura Administrazio Publiko ezberdinek aplikatzeko prozesuan ere, batez ere kontuan hartuz gero Autonomia Erkidego bakoitzak duela gizarte-laguntzarako arloko eskumena. Gainera, balorazioa egiterako orduan aplikagarriak diren beste araudi batzuk ere hartu behar dira kontuan, besteak beste, pertsona orok duen duintasunerako eskubidea edo Ezintasunak dituzten Pertsonen Eskubideei buruzko Konbentzioa eta haren Eskumeneko Protokoloa.\nNolanahi ere, gogoetarako elementu garrantzitsua da aipatutako araudian ez dagoela ezintasuna aitortzeko debekurik, eta aitorpen horrek eragin garrantzitsua duela bestelako eskubideengan (etxebizitza, lana, zergak…). Seme-alabak bere ardurapean dituen emakume bat da hizpide dugun kasuaren protagonista. 2003az geroztik bizi da EAEn, eta ezin izan du bere egoera administratiboa legeztatu ez duelako lan-eskaintzarik lortu. Ezintasuna aitortu izan balitzaio babestutako lanaren baitan aurkitu ahal izango zuen lan-eskaintzaren bat. Azkenik, gogoratu behar dugu ezintasunen bat duten emakume atzerritarrek gizarte-bizitzaren esparru ezberdinetan bazterkeria pairatzeko faktore gehiago dituztela eta hainbat diskriminazio jasaten dituztela. Hizpide dugun kexak planteatzen duen arazoak izugarrizko garrantzia duela uste dugu pertsona hori guztiz zaurgarri geratzen delako, beraz, jarduera ezberdinak abian jartzea erabaki dugu eta laster emango dugu horien berri.\nV.2.5. Bestelako jarduerak\nAurten gora egin dute generiko deritzegun kexek; horietan bertoko pertsonek etorkinek zerbitzu eta prestazio publikoak gehiegi erabiltzen dituztela eta Administrazio Publikoek lehentasunezko tratua ematen dietela salatzen dute, Islamaren itzala handiagoa izateak gizartean izan dezakeen eraginari buruzko beldurra adierazten dute, edota atzerritarrek delitu gehiago egiten dituztela eta botere publikoek ez dituztela behar bezala jazartzen salatzen dute.\nKasu horietan guztietan Arartekoak erantzun egiten du, uste baitugu garrantzitsua dela erakunde honetara jotzen duten pertsonei jakinaraztea beren datuak eta "egiatzat" dituzten uste horiek ez datozela bat immigrazioaren fenomenoaren inguruan egin diren azterketa zorrotzen datuekin eta gizartean inolako oinarririk gabe zabaldu diren aurreiritzien ondorio direla. Horrela gizarte-politiken defentsaren eta giza eskubideekiko zein gizarte demokratikoaren balioekiko (pluraltasunerako eta aniztasunerako eskubidea) errespetuaren aldeko ikuspuntua helarazi nahi diegu eta, era berean, beren usteak gezurtatuko dituzten azterlan eta ikerketen ondorioen berri eman nahi diegu. Arlo horretan faltan botatzen dira gizarte-politikek pertsonen ongizatean, gizartean eta ekonomian dituzten eraginak (kohesio handiagoak eta elkarbizitza hobetzeak gizarteari ekarriko lizkiokeen onurak, etorkizunean ekidingo liratekeen gastuen aurreikuspena, sor daitezkeen ekarpenen aurreikuspena...) neurtuko dituzten ikerketak eta ebaluazioak.\nV.2.6. Txostenaren beste atal batzuetan aztertzen diren kexak\nTxostenaren beste atal batzuetan etorkinei eragiten dieten jarduerak jasotzen dira, beraz, arlo horietara joko dugu: etorkinek identifikazio-saioetan parte hartzea (ikus II.5. Justizia kapitulua); atzerritar adingabeei osasun-laguntza fakturatzea (ikus II.12 Osasuna kapitulua); atzerritarrei eragiten dieten polizia-jarduerak (ikus II.4 Herrizaingoa kapitulua); kulturako zentro berriak irekitzea (ikus II.6 Ingurumena kapitulua); udalerrian erroldatu ahal izateko atzerritarrei dokumentazio gehigarria eskatzea (ikus II.11 Administrazio publikoen erregimen juridikoa, ondasunak eta zerbitzuak kapitulua).\nVI.1. Saharako herritarrek Espainiako nazionalitatea eskatzea\nJoan den urtean, 2010eko urteko txosteneko etorkinei buruzko atalean, Mendebaldeko Saharako pertsonek Espainiako nazionalitatea eskatzeko egindako eskariak tartean hartzen zituen eta Herriaren defendatzailearen bulegora bideratu genuen administrazioaren kabuzko jarduera bat aipatu genuen.\nTalde horren inguruan egiten diren jarduerak oso ezberdinak izaten dira eta ez dago herri horrek eta bertako herritarrek bizi duten egoera berezian aplikatzeko egokia den araudirik, beraz, hizpide dugun jarduera profitatuta gai horren inguruan dugun iritziaren berri eman genuen. Oroigarri bat igorri dugu Herriaren defendatzaileak gaiaren inguruan jarduerarik egin duen edo halakorik egiteko asmorik duen jakiteko.\nVI.2. Atzerritarrak juridikoki artatzeko eredu berriaren jarraipena\nAdministrazioaren kabuzko jarduera bat hasi genuen eredu berriaren funtzionamenduaren berri izateko, bereziki honako kasuetan: Koordinazio eta Laguntzarako Unitatearen (EKLU) arreta-eskariak hartzeko eta bideratzeko prozedura, datu pertsonalen tratamendua, zerbitzu berriaren egungo egoera, 2011ko lehen hiruhilekoan egindako artapen-kopurua, eta Zerbitzua eskatzen duten pertsonen profil nagusiak. Jarduera hori etorkinei arreta juridiko-soziala eskaintzeko Heldu programa kentzearen inguruan izandako esku-hartzea amaitzen duen Arartekoaren 2010eko urriaren 1eko ebazpenari jarraipena egiteko asmoz egin genuen.\nImmigrazio eta Aniztasunaren Kudeaketa Zuzendaritzak artapen-eskariak hartu eta Koordinazio eta Laguntzarako Unitatearen bidez bideratzeko jarraitzen duen prozeduraren berri eta planteatutako gainerako gaien berri eman digu Eusko Jaurlaritzak. Jaso dugun informazioa kontuan hartuta, esan daiteke Zerbitzua bete-betean ari dela funtzionatzen. Horrenbestez, erakunde honek hizpide dugun espedientea itxi du, baina zerbitzuaren gaineko beste kexarik jasoz gero berriro irekiko du.\nVI.3. Etorkinak bakarrik bizi direnean, eta beren ezkontidea edo ezkontzakoaren antzeko beste harreman iraunkorren baten bidez lotuta dagoen pertsona estatuko lurraldean bizi ez denean, bizikidetzako unitate ekonomiko independentea eratzeari buruzko araudiaren desegokitasuna (Diru-sarrerak Bermatzeko Errentari buruzko maiatzaren 25eko 147/2010 Dekretuaren 5.1 a) artikulua).\nAdministrazioaren kabuzko jarduera bat hasi dugu, eta horren bidez araudi hori aldatzeko premia adierazten duten hainbat gogoeta helarazi ditugu.\nPertsona horien sarrera eta bizitzea erregulatzen duen araudia hauxe da: abenduaren 11ko 2/2009 Lege organikoaren bidez egindako erreformaren eta gero, Espainian bizi diren atzerritarrek dituzten eskubide eta betebeharrei eta haien gizarteratzeari buruzko lege organikoa eta garatzeko araudia, 557/2011 EDak onartu zuena. Araudi hori dela-eta, atzerritarrek Estatuko Administrazio Orokorrari Espainian sartzeko, bizitzeko, lan egiteko edo jatorrizko herrialdean bizi den bikotekidearekin elkartzeko baimena eskatu behar diote.\nBaimen horiek eskuratzeko bete behar diren baldintzak sailak dira lortzen. Oro har bikotekideetako bat Espainian bizi bada eta bestea jatorrizko herrialdean bizi bada ez da biek bananduta bizi nahi dutelako. Orokorrean, lehen aipatu dugun araudiarekin zerikusia dauka, oso murriztailea baita. Espainian bizi den bikotekideak familia berriro elkartzeko duen aukera honen menpe dago: bi bikotekideek zenbait baldintza bete behar dituzte eta Estatuko Administrazio Orokorrak berriro elkartzeko baimena eman behar die.\nAraudi hori oinarritzat hartuta, Espainian bizi den atzerritarrak, jatorrizko herrialdean bizi den bikotekidearekin berriro elkartzeko baimena lortzeko, ohiko administrazio egoera eduki behar du eta familia mantentzeko eta behar bezalako ostatua edukitzeko nahikoak diren diru-sarrerak dituela egiaztatu behar du (lehen aipatutako araudiaren 52. artikulua eta hurrengoak). Baldintza horiek betetzea zaila da. Hori dela eta, beste bikotekidearekin berriro elkartzeko baimena eskatu duten bikotekide askok ez dute lortu. Familia berriro elkartzeko eskatzen duten pertsonak langabezian baldin badaude edo laguntzen titularrak baldin badira ez dituzte berriro elkartzeko bete beharreko baldintzak betetzen, azken kasu horretan, gizarte laguntza sistematik datozen diru-sarrerak ez direlako aintzakotzat hartzen.\nDiru-sarrerak bermatzeko errenta arautzeko dekretu berrian agertzen den xedapenak Diru-sarrerak Bermatzeko Euskal Sistematik kanpo utziko ditu pertsona asko eta asko, kasurik gehienetan bete ezin den baldintza bat eskatzen duelako: bi bikotekideak elkarrekin bizi izatea.\nAdingabeak tartean dauden kasuetan araudi hori zentzu hertsian aplikatzea oso kezkagarria da. Adingabe horiek beharbada Espainian jaio dira eta, nolanahi ere, gurasoek baloratu dute euren interes gorena Espainian bizi daitezen dela. Diru-sarrerak bermatzeko errentaren iraungipenak haur asko babesik gabe utz ditzake. Xedapen horrek, adingabeak daudenean, Haurraren Eskubideen Hitzarmenaren eta Haur eta Nerabeen Babes eta Arretarako Euskal Legearen aurkakoa da.\nAtzerritarrek ezingo dute bete bi bikotekideak elkarrekin bizitzeko eskakizuna; horregatik, pertsona askori iraungi egin zaie eta egingo zaie diru-sarrerak bermatzeko errenta.\nEredu aldaketa hori, haurrak daudenean, oso kezkagarria da eta adingabe horien bizitzan ondorio oso larriak sortzeaz gain, babeserako erakundeen (foru aldundiak) esku-hartzea eragin dezake. Hobe da (eta jasangarriagoa) haur horiek euren gurasoekin bizitzea.\nUmeen egoera aztertzen duten txostenek, esaterako Unicefek eta Pere Tarrés Fundazioak 2011ko urrian egin berri duten "Leihoak zabalduz: gizarte-arriskuan dauden umeak, nerabeak eta familia etorkinak" txostenak, umeen pobreziaren gorakadari buruzko datu kezkagarriak uzten dituzte agerian.\nHorrenbestez, uste dugu araudi hori berrikusi eta, izapide egokiak egin ondoren, bertan behera utzi beharko litzatekeela. Gainera, uste dugu mendeko umeak tartean daudenean interpretazio mesedegarriagoa egin beharko litzatekeela. Halako kasuetan 147/2010 Dekretuaren 5.2 c) artikulua aplika liteke.\nEusko Jaurlaritzak erantzun digu gure gogoetak kontuan izango dituela 147/2010 Dekretuaren hurrengo aldaketa egiterakoan.\nEpeei dagokienez, Eusko Jaurlaritzaren Enpleguko Plangintza eta Berrikuntza arloko zuzendariarekin eta Lanbideko Prestakuntza eta Diru-sarrerak Bermatzeko Errentaren zuzendariarekin egindako bileran jakinarazi ziguten zenbaketa 147/2010 Dekretua indarrean jarri zen egunetik aurrera egin behar dela, hau da, 2010eko ekainaren 18tik aurrera, beraz, prestazioak gutxienez 2012ko ekainera arte egon beharko liratekeela indarrean.\n1. Eusko Legebiltzarrak Euskadiko gutxiengoen eskubideen defentsari buruzko Legez besteko proposamena onartu du. Immigrazioari buruzko III. Euskal Plana ere onartu da, eta immigrazio arloan itun soziala lortzeko jarduera ezberdinak ere jarri dira abian. Mota horretako lanabesak oso beharrezkoak dira eurek ezartzen baitituzte euskal politika publikoen oinarri izan behar diren parametroak, esaterako, atzerritartasuna alde batera utzi eta egoiliarra izatea kontuan hartzen duen, immigrazioa xede alderdikoiak lortzeko erabiltzea ekiditeko konpromiso partekatua duen, edo praktikan aniztasuna, normalizazioa eta unibertsalizazioa defendatzen dituen herritartasun pluralaren eta inklusiboaren printzipioa. Politika horien oinarrizko printzipioak Administrazio Publiko guztietan eta arduradun politiko zein publikoen adierazpenetan aplikatu beharko lirateke.\n2. Zaurgarritasun-egoeran dauden pertsonei (adibidez, etorkinei) eragiten dieten zerbitzuak eta prestazioak murriztu eta moztu dira. Gainera, Administrazio Publikoek gizarte-erakundeei eta esku-hartze eremu horren inguruko programei laguntzeko ildoak kendu dituzte. Baliabide pertsonalak eta kulturalak ekarriko dituzten pertsona ekintzaile gehiago dituen gizarte kohesionatua izango badugu, integrazio-prozesuak artatzeak lehentasuna izan behar du Administrazio Publikoentzat. Zaurgarritasun-egoerei jaramonik ez egiteak atzerapausoa dakarkie politika publikoei, eta horrek gizarte-bazterkeria egoeran dauden pertsonen kopurua areagotzea ekar dezake.\n3. Gastu publikoaren murrizketak eta aldaketa demografikoetara moldatzen ez den sistemaren zurruntasunak prestazio eta zerbitzu publikoak lortzeko lehia handiagoa dakarte, eta horrek erraztu egiten du ardura zaurgarrien diren taldeei egoztea, esaterako, etorkinei.\n4. Gure gizartea gero eta pluralagoa eta anitzagoa da, beraz, kontuan hartu behar da pertsonek beren nortasun kulturala eta erlijio-askatasuna izateko duten eskubidea, beti ere bestelako oinarrizko eskubideekin bateragarria baldin bada. Erlijio-askatasunerako eskubidearen gaineko edozein araudi eginez gero, ezingo da eskubidea erabiltzea ekidin. Administrazio Publikoek indarrean dagoen legea bete behar dute, eta kultu islamikorako tokiak irekitzea legezko arrazoirik gabe ekidin dezaten auzokideek egin ditzaketen mobilizazioek ezin dute erabakian eraginik izan.\n5. Garrantzitsua da giza eskubideen arloko nazioarteko konpromisoak kontuan hartzea, besteak beste, adigabeei buruzkoak, sexu-esplotazioaren biktima diren emakumeei buruzkoak, lan-esplotazioaren biktima direnei buruzkoak, ezintasunak dituzten pertsonei buruzkoak edo jatorrizko herrialdeetan jazarpena pairatzen duten pertsonei buruzkoak. Atzerritarrei eragiten dieten erabakietan kontuan hartu behar da pertsona bakoitzaren egoera pertsonala, eta egoera hori behar bezala haztatu behar da migrazio-fluxuak kontrolatzeko neurriak aplikatzerakoan. Eragile publiko eta sozial guztiek giza eskubideak betetzea eta errespetatzea gizarte bati aurrera egitea ahalbidetzen dion funtsezko oinarria da.\n6. Jatorri ezberdina duten pertsonenganako aurreiritziek eta beren jarrerei, jokabideei zein prestazio eta zerbitzu publikoez egiten duten erabilerari buruzko informazio zehatza ez erabiltzeak zaildu egiten dituzte bizikidetza eta diskriminazioaren zein gizarteko ezberdintasunen kontrako borroka.\nGarrantzitsua litzateke talde jakinen kontrako diskriminazio –eta gaitzespen-jarreren zergatia aztertzen duten diziplina anitzeko ikerketak egitea.


martxoa 2018 - Federación Guipuzcoana de Baloncesto\nPaper ona egin dute Euskadiko selekzioek #Plan...\nEspainiako Mini Selekzio autonomikoen Txapelketa bukatu da, azken egun hauetan zehar Cadizen izan dena. Sentimendu onak izan dituzte errepresentatu gaituzten konbinatu euskaldunek. Alex Susoren...\nAldaketarik gabeko jardunaldia nesken senior ligan\nAzken jardunaldia Aste Santuko oporren aurretik gipuzkoako nesken senior ligan. Aldaketa gutxi asteburu batean non talderik sendoenek ez zuten huts egin. Liderrak, Bera Bera...\nAlde Zaharrak eta Errotaundik F4a jokatu nahi ...\nGaraipena Alde Zaharrarentzat derby donostiarrean Donosti Dolphinsen aurka jardunaldiko partidan. Lehenengoek 14 garaipen lortu dituzte jada eta bosgarren dira. Garaipen berdinak ditu Errotaundi Okindegiak...\ngisaski.eus, gipuzkoar saskibaloiaren espazio be...\nOrain direla hilabete batzuk, Gipuzkoako Saskibaloi Federazioan lanean aritu gara gure federazioaren irudia eta komunikazioa hobetzeko. Orain dela bi urte Gipuzkoako saskibaloiarengatik apostatu genuenean,...\nElkarrizketa berri honetan Mikel Odriozolarekin hitz egin izan nahi dugu. Donostiarra Euskadiko Mutil Minien hautatzailea da eta aste honetan Espainiako Txapelketa Cadizen jokatzen denez,...\nBera Berak sufritzen badaki liderra izateko\nBera Berako neskek gogor jardun ziren Antigua Luberriren aurka irabazteko. Atzetik partida osoan zehar joan ondoren, “laranjek” partidari buelta eman zioten azken zatian, irabazten...


Eskaera nagusiak onartuta, Arabako Kirol jardueretako langileek bertan behera utzi dute greba – Hala Bedi\n> Eskaera nagusiak onartuta, Arabako Kirol jardueretako langileek bertan behera utzi dute greba\nUztailaren 23tik egon dira greban langileak, egunero mobilizatuz, igerileku nagusiak itxiz eta herritarren babesa jasoz momentu askotan. Arlo guztietan lortu dituzte soldata igoerak, hiru urteko hitzarmena lortuz.\nUztailaren 27ko goizetik arratsaldera egon dira bilduta sindikatuak, langileak, patronala eta Gasteizko Udala, Arabako Kirol jardueretako langileen grebari irtenbidea emateko eta azken hauen lan baldintzak hobetze aldera. Langileek Hala Bediri adierazi diotenez, uztailaren 23an hasi zuten grebak bere fruituak eman ditu. “Irabazi dugu”, hori da haien sentsazioa.\nAzken egunetan, herritar askoren babesa izan dute langileek mobilizazio ezberdinetan, Araba osora hedatuz greba. Uztailaren 27an, adibidez, igerileku inprobisatu bat eraiki zuten Mendizorrotza kanpoaldean, “lan egin nahi dugula argi uzteko”. Hitzarmen berri bat lortu duten arren, badira lortu dituzten beste eskaera nagusi batzuk ere.\nLangileen lorpen nagusiak puntuz – puntu:\nHiru urteko lan hitzarmen berria. Hasiera batean langileek lau urtekoa eskatzen bazuten ere, orain arte zeukatena bertan behera geratu da, 2017, 2018 eta 2019 urteetako hitzarmeneko akordioa lortuz.\nTalde guztiek, salbuespenik gabe, soldata igoera izango dute.\nSorosleek Kontsumoko Prezioen Indizearen igoera izango dute: %1a gora 2017an eta 2018an. 2019an, aldiz,%2koa izango da igoera.\nZaintza lanetan aritzen direnek %45eko soldata igoera izango dute 2017ko urrian hasita.\n“Kantxeroek” soldata igoera ezberdinak izango dituzte: %9,6ko igoera 2017an, %45ekoa 2018an eta %4koa 2019an.\nMonitoreen soldata igoera %1ekoa 2017an, %2koa 2018an eta %2koa 2019an izango da.\nBost eguneko grebaren ostean, uztailaren 28tik aurrera, kirol instalazio ezberdinek normal irekiko dituzte ateak,\n← Mozal Legea ezarri dio Eusko Jaurlaritzak Hala Bediri\nZabalpen handia izan du Hala Bediren aurkako jazarpenak kalean, sarean eta hedabide ezberdinetan →


Nola ordenatu hondamendi bat | Gizartea | Berria\nZaldibarko luizia. Hilabeteko bilana\nNola ordenatu hondamendi bat\nZaldibarko zabortegia amildu zenetik hilabetera, galdutako bi langileen bila segitzen dute, baina haien senideek salatu dute baliabideak falta direla. Suak eta lixibiatuen emaria kontrolatzen ari dira, mugitutako magalak egonkortzen ere bai, eta zakarrak biltzeko ziegak eraikitzea erabaki dute. Bideoanalisia albistearen amaieran.>>\nLau aste joan dira Eitzagako zabortegia (Zaldibar, Bizkaia) amildu eta azpian bi langile harrapatu zituenetik; lau aste, eta gorpuak ez dira agertu oraindik. Amiantoa, irregulartasunak, sua, dioxinak, lixibiatuak, egonkortzeko lanak, horien kostua, zakarrekin zer egin, nor egingo den kargu, kontrol publikoaren ezinak, kudeaketa pribatuaren itzalak, hauteskundeak, ika-mika politikoak, krisi mahaiak... eta enpresarien buruak industriak sortzen jarraitzen duen zaborrarentzako irtenbideen eskean. Euskal Herriak azkeneko urteetan ezagutu duen hondamendi ekologikorik handienetako bat izan denak galdera asko sortu ditu, baina pixkanaka erantzun beharrean, galdera gehiago sortuz joan dira lau asteotan, eta argitu gabe daude horietako asko. Hau da zabortegian azkeneko hilabetean gertatu denaren bilana (Google Earth aplikazioan ere ikus liteke):\nZaldibarko zabortegia, otsailaren 8ko argazki batean. Miguel Toña / EFE\nOtsailaren 6an, 16:00ak aldean, Joaquin Beltran zabortegiko langileei deika hasi zen, lurra harrabots handia egiten hasi zelako. Danbateko bat entzun zen, eta zakarra amildu egin zen maldan behera, AP-8ra iritsi arte. Nolabait ihes egin zuten langile gehienek, baina bik ez zuten lortu: zakarrak azpian hartu zituen Beltran bera eta Alberto Sololuze. Uste dute Beltran Sololuzeri abisu ematera zihoala zabortegia jausi zenean. Kamioiak pisatzeko baskulan lan egiten zuen Sololuzek; zakarrak zanpatu zuen gune hori, eta handik gertu aurkitu zuten Beltranen autoa, motorra piztuta.\nLarrialdi zerbitzuak AP-8 errepidera joan ziren, pentsatuz han harrapatuta gelditu zirela bidaiari batzuk. Iritsitakoan jabetu ziren erreskatea ez zela han, zabortegi bat jausi zela. Gora igo, eta txakurren laguntzarekin hasi ziren desagertutako langileak bilatzen, eskuz zuloak eginez. Osalaneko ordezkari batek erreskatea geldiarazi zuen gauerdi partean. Enpresako ordezkariek ez, zabortegiko langile batek jakinarazi zuen amiantoa ere bazegoela han.\nOtsailaren 7an, amiantotik babesteko protokoloa aktibatuta, bilaketa lanetan aritu ziren eguerditik iluntzera. Baina erreskatearen operatiboa moteldu egin zen handik aurrera, eta, asteburuan berriro saiatu ziren arren, luizi gehiagoren arriskuak etenarazi zituen lanak. Otsailaren 9an, segurtasun handiagoz hurbildu nahian ustez Beltran eta Sololuze lurperatuta geratu ziren lekura, makinekin saiatu ziren, baina ez zuten asko aurreratu.\nOtsailaren 13an, bilaketa plan berri bat aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak antolatutako krisi mahaiak: handik aurrera, amiltzeko arriskua zuten zabortegiko eremuak egonkortzen hasi ziren, ondoren bilaketa lanetan segurtasunez jarraitzeko. Eremu batzuk egonkortuta, otsailaren 22an, berriro eskuz eta makinen laguntzarekin hasi ziren bilatzen. Harrezkero, mugatutako lau eremuetan ari dira Beltran eta Sololuze bilatzen; txakurrek usnatzen dituzte handik ateratako hondakinak.\nDesagertutako langileen senideak kexu agertu dira, enpeinu gutxi eta deskoordinazioa ikusi baitute bilaketa lanetan. Lehen eskuko informaziorik ere ez zutela salatu zuten aurreneko astean. Pedro Alberdik, Sololuzeren koinatuak, gutun bat argitaratu zuen Eta Kitto aldizkarian: «Ez, agintariok, Alberto Sololuze behargina ez du mendiak hil, gizakiaren diru-goseak baizik». Beltranen senideek gutun bat argitara eman zuten otsailaren 25ean: eskerrak eman zizkieten erreskatean aritu diren langile eta boluntario guztiei, baina salatu zuten bilaketa «deskoordinatua eta eskasa» izan dela, eta baliabideak falta direla langileen gorpuak topatzeko. Jaurlaritzari eta alderdi politikoei eskatu zieten traba egiteari uzteko, eta teknikariei egiten uzteko: «Ulertzen ditugu erreskate lanen zailtasun eta arriskuak, baina, esperientziadun profesionalek azaldu digutenez, egiten ari dena baino askoz gehiago egin liteke».\nSua zabortegian, otsailaren 10ean. Luis Tejido / EFE\n2. SUA ETA DIOXINAK\nOtsailaren 7an, 23:00etan, sua piztu zen zabortegiaren goiko partean. Zakar metaren barruan tenperatura altuak zeuden, eta, irristatzearen ondorioz, txinpartak sortu, eta suak aise topatu zuen bidea, bertan zeuden gai organikoek askatutako metano poltsak eta zirrikituetatik sartzen zen oxigenoa eskura edukita. Aurreneko egunetan, suhiltzaileei ezinezkoa egin zitzaien sute guneetara iristea eta itzaltzea.\nOtsailaren 9an, helikoptero batetik ura botatzen aritu ziren. Otsailaren 12an, berriro saiatu ziren sua urarekin kontrolatzen, robot bat erabilita. Azkenean, estrategia bat erabaki, eta hondarrarekin itzaltzen ahalegintzea erabaki zuten: sugarretara hurbiltzeko, pistak eraikitzen eta inguruak egonkortzen hasi ziren. Otsailaren 16an lortu zuten sura gerturatzea, eta garrei hondarra botatzen hasi ziren. Otsailaren 20an, sua erabat itzali zutela adierazi zuten 17:30ean, baina handik bost ordura berriro piztu zen. Hurrengo egunean itzali zuten ostera. Harrezkero, aparra botatzen aritu zaizkio zaborrari, zirrikituak itxiz ito dadin, eta zakar meta gehiegi berotu ez dadin.\nOtsailaren 8an, airearen kutsadura neurtzeko unitate ibiltari bat jarri zuen Eusko Jaurlaritzak. Airearen kalitatea ona zela esan zuen aurreneko egunetan, baina otsailaren 14an guztiz aldatu zen balorazioa: presaka antolatutako prentsaurreko batean, Osasun Sailak esan zuen ezohiko dioxina mailak neurtu zituztela, eta Zaldibar, Eibar eta Ermuko herritarrei aholkatu zien etxea ahalik eta gutxien egurasteko eta kalean esfortzu fisiko handirik ez egiteko. Eskola Kirola eta inauterietako ekitaldi batzuk bertan behera utzi zituzten. Kezka handia zabaldu zen inguruko herritarren artean; are gehiago otsailaren 16ko Eibarren eta Realaren arteko derbia —Ipuruan jokatzekoa zena— bertan behera utzi zutenean. Otsailaren 15ean, 5.000 bat herritarrek martxa bat egin zuten Eitzagara, erantzukizun eta informazio eske. Zaldibar Argitu plataforma sortu da hondamendiaren ondorioz, eta hark antolatu zuen martxa hori. Protesta eta ekintza gehiago ere izan dira Gipuzkoako zenbait herritan eta Zallan, besteak beste. Otsailaren 20an, zabortegiko sua itzalitzat jo zutenean, babesteko aholkuak bertan behera utzi zituen Jaurlaritzak.\nTeknikari bat ur laginak hartzen Verterrek Eitzagan duen hoditik, otsailaren 20an. Luis Tejido / EFE\nUra Uraren Euskal Agentzia otsailaren 7an hasi zen lixibiatuak neurtzen, Aixola errekan, eta hurrengo egunean Ego errekan. Otsailaren 17an, baieztatu zuten lixibiatuak iristen ari zirela erreketara —disolbatzaile organikoak, hidrokarburoak, kadmioa, nikela eta selenioa atzeman zituzten, besteak beste—, baina erantsi zuten atzemandako kantitateak ez zirela kezkatzekoak. Ordea, amonioaren, oxigeno eskari kimikoaren eta oxigeno eskari biologikoaren kantitate «esanguratsuak» atzeman zituzten.\nHurrengo egunetan jakinarazi zuten lixibiatuen emaria handitu egin zela, eta batez ere Aixola errekan isuri zirela —ez urtegian: gorago dago—. Ego errekan, berriz, amonio ugari atzeman zuten, baina saneamendu sarea bukatu gabe egotearekin lotu zuten datu hori. Otsailaren 20an, Aixola errekara isurtzen ari ziren lixibiatuak biltzen hasi ziren hodiekin, ur kamioi batean hartu eta araztegira eramateko. Otsailaren 25ean, putzu bat eraiki zuten AP-8ko luiziaren ondoan, lixibiatuak biltzeko. Neurri horiek hartu direnetik lixibiatuen eragina gutxitu dela nabarmendu du Urak. EH Bilduk, ordea, ohartarazi zuen neurketa batzuen emaitzak kezkagarriak izan direla.\nAP-8 autobidea moztuta, otsailaren 7an. Gorka Rubio / Foku\nOtsailaren 6ko arratsaldean bertan, Bizkaiko Diputazioak hainbat enpresatako 45 langile bidali zituen AP-8 errepidea libratzera. Zirkulazio arazo handiak sortu ziren inguruko herrietan. Amiantoarengatik, ordu pare batez geldirik egon ziren lanak, baina goizeko zazpiak alderako ireki zuten ingurabide bat errepidean. Otsailaren 13an, errepidearen ertzean hormigoizko horma bat eraikitzen hasi zen Bizkaiko Diputazioa, luizi gehiago gertatuko balira ere. Otsailaren 17an, asmoa agertu zuen jausitako lur eta zakarren gainean sare metaliko bat jartzeko eta luizien kontra beste horma bat eraikitzeko. Aste honetan hasi dituzte lan horiek.\nZabortegia, Elgetako Egoarbitza baserritik ikusia. Jon Urbe / Foku\n5a. AMILDUTAKO ZAKARRAK\nSua itzaltzeko, lurrak egonkortzeko eta langileen gorpuak bilatzeko, amildutako zakarra ateratzen aritu dira azkeneko asteetan. Kamioiak pisatzeko baskula zegoen tokiaren inguruan, bilaketan ateratako zakarrak harrobi zahar batean ari dira pilatzen, gertu. AP-8a libratzeko errepidetik atera zituzten zakar metak, berriz, errepide bazterrean bertan ari dira pilatzen, ezbeharra gertatu zen lekuaren ondoan dagoen orube batean.\nLuiziko hondakinak hartzeko biltegiak: ezkerretara zabortegiaren azpian eraikiko dutena, eta eskuinetara goikoa. BERRIA\nJaurlaritzak aste honetan erabaki du zakarrekin zer egin: bi ziega eraikiko ditu, bata zabortegiaren goiko aldean, eta bestea behekoan —azken hori eraikitzeko, Eitzaga Etxeberri baserriari lur batzuk desjabetu dizkiote—. 300.000 metro kubo hondakin hartuko dituzte ziegek —120 igerileku olinpikok har dezaketen kantitatea—, eta hara eramango dituzte orain mugitzen aritu diren zakarrak. Gero, itxi egingo dituzte ziegak. Espero dute pare bat hilabete barru luizia egonkortua egotea, eta sei bat hilabeteko epean lanik premiazkoenak bukatzea.\nIñaki Arriola eta Estefania Beltran de Heredia sailburuek prentsaurrekoa eman zuten otsailaren 10ean, Zaldibarko udaletxean. Jaizki Fontaneda / Foku\n6. INDUSTRIAREN EZINAK\nEitzagako zabortegiak zerbitzua ematen zien dozenaka eta dozenaka enpresari, tartean zaborrak biltzen aritzen diren bitartekariak, baina baita industria arloko enpresa handi asko ere —adibidez, Papresak, Productos Tubularesek, Cintas Ubisek... hara eramaten zituzten hondakinak—. Zabortegia amiltzeak hutsune handi bat utzi du, eta, otsailaren 27an, Confebaskek administrazioari eskatu zion lehenbailehen irtenbide bat emateko orain sortzen ari diren hondakinei; industria geldiarazteko arriskua badagoela ohartarazi zuen. Bertako zabortegi publikoei laguntza eskatu zien Jaurlaritzak, baina ez zuen guztien erantzun argirik jaso; Espainiako autonomia erkidego batzuekin ere harremanetan jarri da.\nTiraderan ia bi hamarkadaz hautsa hartzen egon den proposamen bat atera zuen Iñaki Arriola Ingurumen sailburuak: enpresei zerga berde bat jartzea, hondakinak zabortegira botatzea «horren erosoa eta erraza» izan ez dadin. Kasualitateak nahi izan zuen otsailaren 26an ekonomia zirkularrari buruzko jardunaldi batzuk izatea Bilbon, eta han egin zituen adierazpen horiek. Jose Ramon Becerra Equo Berdeak taldeko lehendakarigaiak gogorarazi zion 2017an berak ere proposatu zuela neurri hori bera Eusko Legebiltzarrean, eta Jaurlaritzako alderdiek atzera bota zutela.\nUrkulluk eta haren gobernuko lau sailburuk —Beltran de Heredia, San Jose, Arriola eta Murga— agerraldia egin dute Eusko Legebiltzarreko Diputazio Iraunkorrean, otsailaren 18an. Adrian Ruiz-Hierro / EFE\n7. KRISIAREN KUDEAKETA\nHondamendiaren aurreneko egunak kaos hutsa izan ziren, nola bertan lanean ari zirenentzat, hala krisi mahaia koordinatzen ari zirenentzat, eta berdin gaiaren berri ematen ari ziren hedabideentzat eta herritarrentzat. Zabortegiaren jabeekin harremanetan jartzea zaila zen oso, eta hala salatu zuen Josu Erkoreka Jaurlaritzako bozeramaileak otsailaren 10ean. Enpresari ultimatumak eman zizkioten, eta Verter Recyclingek eta Jaurlaritzak otsailaren 12an egin zuten aurrez aurreko lehen bilera, hondamena gertatu eta ia astebetera.\nJaurlaritzak krisia kudeatzeko antolatu zuen mahaiak aldaketak izan zituen aurreneko egun horietan, larrialdiari tamaina hartu ahala. Hasieran, bigarren lerroko arduradunek hartu zuten koordinazioaren ardura: Segurtasun zuzendariak eta Ingurumen sailburuordeak. Arazoaren ikuspegi tekniko hutsa ez zela aski ohartu ziren hurrengo egunetan. Otsailaren 10ean, Iñigo Urkullu lehendakariak hauteskundeetara deitu zuen, baina kazetariek galdetu arte ez zuen Zaldibarko gertakariei buruzko aipamenik egin. Zabortegira «eszenifikazioak» egitera joan beharrik ez zegoela, eta gaiari gertutik erreparatzen ari zitzaiola esan zuen: «Fisikoki ez nago, baina banago lanean, hasieratik». Prentsaurreko horretatik, zuzenean joan zen erakundeen arteko mahaiaren lehen bilera ofizialera. Lehendakaria otsailaren 12an azaldu zen zabortegira, jakinarazi gabe; galdutako langileen senideekin orduan bildu zen lehendabizikoz aurrez aurre. Harrezkero, tarteka azaldu da krisi mahaiaren bileretan.\nOtsailaren 10ean egin zuten aurreneko agerraldia lehen lerroko arduradunek ere, Estefania Beltran de Heredia Segurtasun sailburuak eta Iñaki Arriola Ingurumen sailburuak. Arriolak, otsailaren 23an El Correo-ri emandako elkarrizketan, esan zuen hasierako egunetan Segurtasun Sailak hartu zuela operatiboaren ardura, baina aurrerabiderik ez zegoela ikusi zuela Ingurumen Sailak, eta berak hartu zuela operatiboaren kontrola, otsailaren 13aren inguruan. Egun horretan bildu zen aurreneko aldiz Koordinaziorako eta Jarraipenerako Mahai Teknikoa -izen horrekin, bederen, aurreneko aldiz—.\nHortik aurrera, politika komunikatiboa aldatu, eta aurreneko egunetako inprobisazioa ordenatzen hasi ziren. Jesus Peña Lehendakaritzako idazkari nagusiak, berriz, operatiboaren gaineko lidergoa hartu zuen modu publikoan. Otsailaren 18an, Urkulluk eta lau sailburuk azalpenak eman zituzten Eusko Legebiltzarreko Diputazio Iraunkorrean —Eusko Legebiltzarra deseginda dago otsailaren 10az geroztik, hauteskundeengatik—. «Akatsak» onartu zituen lehendakariak, eta auditoria bat iragarri zuen, nahiz eta krisiaren kudeaketa defenditu zuen.\nOtsailaren 13an zigor txosten administratibo bat ireki zion Jaurlaritzak Verterri, 2019an atzemandako irregulartasunengatik. Otsailaren 21ean, beste zigor txosten bat ireki zion, otsail hasieran zabortegian atzemandako pitzaduren berri ez emateagatik. Bizkaiko Foru Aldundiak beste zigor txosten bat ere ireki dio, luiziak errepideetan egindako kalteengatik. Zaldibar, Ermu eta Eibarko udalek eta aldundiak asmoa agertu dute epaiketan akusazio gisa aurkezteko.\n" frameborder="0">> <<>/iframe>p>\nVerter Recycling 2002\nZer zabor hartzeko baimena zuen?\nNola funtzionatzen dute zabortegiek?


OZEANOKO KORRONTEEN ALDAKETAK BEROKUNTZA AREAGOTU.\nAnhidrido karbonikoak atmosferako beroa zurgatzen duenez, aipatu gertaerak negutegi efektua areagotu egingo du, feedback prozesu positiboa sorteraziz.\nHamburg-eko Max Planek Meteorologi Institutuko adituek egindako estudio batean, lehen aldiz hartzen dira kontutan ozeanotako zirkulazio orokorraren aldaketei loturiko ondorio dinamikoak.\nAditu hauen ustez, Ipar Atlantikoan itsas maila aurrikusitakoa baino 2 aldiz gehiago igo daiteke, hego ozeanoko leku batzuetan aldiz itsas maila jaitsi egin daitekeelarik.\nOzeanoko zirkulazioa simulatzeko alemaniarrek erabili zuten ordenadore-ereduak, ozeanoko korronteen ezaugarri nagusiak (10.000 urtez gertatutakoak) errepika ditzake.\nMax Planck taldeak eredua egoera berrira moldatuz bortxatu egin zuen: aireko anhidrido karbonikoaren kopurua bikoizteak sorteraziko lukeen aire-tenperatura aplikatu zuten.\nNegutegietako gas-emisioak murrizteko ezer egiten ez bada, anhidrido karbonikoa 2030. urterako bikoiztea espero da.\nMax Planck taldekoen simulazioan, berokuntza honen ondorioz ozeanoko korronte-aldaketek izugarri eragiten diote ozeanoetako ur-mugimenduari.\nAipatu konbekzioa ez egotearen ondorioetako bat hauxe da: azalera ur epela ez igota Ipar Atlantikoan eta hego ozeanoko leku batzuetan airearen tenperatura batazbesteko globala baino gutxiago igotzen da eta itsas gaineko zati batzuetan airea hoztu ere egin daiteke, mundu osoan epeltzen den bitartean.\nAzken 20 urte honetan batezbesteko tenperatura igo egin den bitartean, Ipar Atlantikoaren gainean jaitsi egin da.\nBeharbada Max Planc taldeak egindako estudioaren alderdirik garrantzitsuena, ozeano-hondoko uren eraketa eta munduko ozeanoek anhidrido karbonikoa zurgatzearen arteko loturak aztertzea da.\nGaur egun, talde honek dioenez, botatzen den anhidrido karbonikoaren zati esanguratsua ozeano hondora doa eratu berria den ur-korrontearen bidez...\nGarraio honen eragina eta biltegiratze-mekanismoa murrizten bada, atmosferako anhidrido karboniko edo karbono (IV) oxidoa gehitu egingo da.\nFeedback positibo honek ondorio garrantzitsuak izan ditzake etorkizuneko karbono (IV) oxidoaren kontzentrazioaren eboluzioan.\nIHES-AREN KASURIK ZAHARRENA IDENTIFIKATU DUTE.\nIHESak jota hildako lehenengo pertsonaren kasua 1950. hamarkadan erregistratu zen.\nIHES infekzioaren lehenengo kasuak norvegiar familia bateko hiru partaideena izan zen.\nIHESaz 1960.eko hamarkadan kutsaturik 1976an hil ziren.\nHIESaren antigorputzak 1959an Zaire-ko paziente batengandik jasotako odol-laginean aurkitu ziren lehen aldiz, baina kasu horretan ez dago pazientea HIESaren eraginez hil zeneko frogarik.\nAurkikuntza berriak ez du HIESaren epidemiologia berraztertzea eragingo, baina adituen ustez HIESa Afrikan 30 edo 40 urtez egon da gutxienez.


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua)" topic_facet:"Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Sistema automatizatuak (Modulua)" topic_facet:"Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia)" topic_facet:"Industria-robotika (Modulua)" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Proposatutako gaia: Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Sistema automatizatuak (Modulua) Proposatutako gaia: Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) Proposatutako gaia: Industria-robotika (Modulua) Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Lanbide Heziketa 1 Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Hidraulikoaren eta Pneumatikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...