Islama bizkor hedatu zen bai Ekialde Hurbilera baita Afrikako iparraldera ere. Kristautasunak hiru mendetan baino lurralde zabalagoa eta jarraitzaile gehiago bereganatu zituen islamak ehun bat urtetan. Arte islamiarraren eremua izugarri zabala da, eta lurralde hauek hartzen ditu :Afrikaren iparraldea, Egipto, Palestina, Siria,Turkia,Arabia, Irak, Pertsia, India etaTxina. Horiez gainera aipatzekoak dira arte mudejarra Espainian (Errekonkistaren ondoren) eta Siziliako printze normandiarren artea, berez islamiar artea izan gabe ere, arte horren eragina oinarrizkoa duena.\nArte islamiarraren zabalkundea\nMusulmanek beren mendeko herrietan ez zituzten herritarrak beren erlijioa hartzera behartzen: bestela baizik, «Liburuko» (Biblia) beste bi herrien sinesteak -kristau eta juduenak- errespetatzen zituzten. Hori horrela izanik ere, VII. mendearen erdialdeaz geroztik, gero eta jende gehiago bihurtu zen islam erlijiora.\nArabiarrak herri nomadak zirenez gero, ez zuten monumenturik eraikitzen. Profeta hil eta hurrengo mendean, edozein leku izan zitekeen islamiarren otoitz gune, berdin zion eliza kristaua izan, musulmanek otoitzerako hartua, edo lauki formako soro bat, harresi batez mugatua. Baina VII. mende bukaeratik aurrera, islamiar buruzagiek, erabat erroturik zeudelarik beren mendean hartutako lurraldeetan ordurako, meskita eta jauregi handiak eraikitzen hasi ziren, beren boterearen adierazgarri, beren eraikuntza berriak islamaren aurreko eraikuntza guztien gainetik nabarmentzea nahi baitzuten, bai tamainaz bai distiraz.\nArkitektura musulmana Sirian sortu zen omeiarren garaian eta joera elkarren oso desberdinak bildu zituen, bizantziarra, pertsiarra eta egiptoarra esaterako. Arkitektura horrek ez zuen simetriarik ia, aurretik proiektu bat egin gabe eraikitzen zirela lanak dirudi. Bestalde, musulmanen eraikuntzek ez zioten berrikuntzarik ekarri arkitekturari, eta eraikuntza horietan apaingarriak dira osagai nagusiak, eraikuntzen barrualdekoak batez ere. Eraikuntzetako beste osagai aipagarrietako bat kupulak dira, ekialdeko musulman arkitekturan erabiliak - gehienbat . Ferra arkua, erdi puntuko arkua, arku zorrotza, etab. erabiltzen ziren, baina Al-Andalusen ferra arku bisigodoa erabili zen gehiena. Arkitektura eraikin nagusiak erlijiozkoak ziren, meskitak, hilobiak eta nladrasahk, hain zuzen ere. Baina meskita zen eraikuntza guztien artean nagusia.\nSeljuktarrak islamiar munduko herri nagusi bihurtu zirenean meskita eredu berri bat osatu zuten ; garai berri horren adibide da Ispahango meskita (XI. mendea). XV.. endean, ordea, Tabrizeko Meskita Urdinarekin, eredu berri bat sortu zen, zabalkunde handia izan zuena. Patiorik gabeko meskitak ziren, erdian areto zabal bat eta estalki gisa kupula handi bat zutenak. Garai hartan minareteak gero eta garaiagoak eraikitzen zituzten: oinarria oktogonala zuten, eta zilindro ikusgarri bat izaten zen dorrea. Otomandar turkiarrek, Kostantinopla mendean hartu ondoren, Santa Sofiako tenplu kristaua meskita bihurtu zuten eta harekin eredu berri bat sortu zuten, bizantziar tenpluaren tankerakoa. Eredu horren adibide dira Istanbuleko Soliman Handiaren Meskita (XVI. mendea) eta Meskita Urdina (XVII.. ende hasiera).\nJerusalemgo Arrokaren edo Urrezko kupularen meskita handia (692an amaitua) izan zen musulmanen lehenengo eraikuntza handia. Deanbulatorioaren gainean du kupula . Hormak eta arkuak mosaikoez apaindurik daude goitik-behera, landare gaiez eta ordu arte ohikoak ez ziren beste zenbait osagaiez ere : bitxiak eta koroak, iraniar jatorrizko teilatu hegalak, zuhaitz handiak.\nDamaskoko Meskita Handia 706-715 urteetan eraiki zen gutxi gorabera, omeiarren garaian alegia. Meskita hori ereduzko meskita gisa har daiteke. Antzinako erromatar santutegi baten gainean -~?uiki zen.\nHauek dira meskita horren atal nagusiak : arkupez inguratutako patioa (sala), erdian iturri bat duena, otoitz aretora (harani) sartu aurretik fededunak garbi daitezen ; santutegia (nzrb) -ab) otoitz aretoan dago, kanpoko harresira erantsia ; eta dorrea, minaretea edo alminarra, patioko harresian, Mekari begira. Horniak Bizantzioko mosaIIco beiratu ederrez daude apainduak. Gaur egun arte iritsi diren mosaiko horietako zatiak paisaje eta arkitektura ikuspegiak dira, inguruan apaindura ugariak dituztenak urrearen gainean eginak.\nSamarrako Meskita Handia da lehenengo kalifen arkitektura lan aipagarrietako bat (848-852), munduko meskita handienetako bat tamainaz ; 38.000 m'-ko eremua du.\nEremu horren ia erdia 464 zutabek eutsitalco zurezko teilatu batek estaltzen zuen.\nTeilatua eta antzina hormak apaintzen zituzten mosaikoak desagertu egin dira ia erabat. Almirtanra da eraikuntza horren ezaugarri nagusia. Espiral moduko eskailera batek inguratzen du alminarra, eta horretatik igotzen da tontorreko plataformara ; egitura horrek antzinako Mesopotamiako ziguratak ekartzen ditu gogora.\nKordobako Meskita hartu behar da eredutzat Samarrako Meskita Handia nolakoa zen irudikatzeko (786an eraikitzen hasia). Kordobako meskitak, 1236an hiria konkistatu ondoren gurtza kristaura egokitu bazen ere, egitura islamiarra du oinarrioinarrian . Jatorrizko oina Samarrakoaren antzekoa zuen. Eraiki eta berrogeita hamar urtera handitu egin zuten meskita, eta arkuak erantsi zitzaizkion ; 961-965 bitartean arkupea zabaldu zen berriz ere, eta zortzi habearte erantsi zitzaizkion handik hogei urtera. Eranskin ugari horien bidez, ikus daiteke argi eta garbi antzinako meskitak zenbateraino ziren malguak, eraikuntza laukoiztu baitzitekeen oinarrizko eredutik baztertu gabe. Sarreran zutabe sail bat ikusten da ; arku behereenak ferra arkuak dira, zutabe apal eta mehetatik sortuak. Zutabe horiek arkuez gainera harrizko habeak eusten dituzte, eta horiek bigarren arku ilara bati eusten diote.\nMusulmanek beste hainbat eraikuntza interesgarri eraiki zituzten hirietan, besteak heste, madrasahk, jauregiak, hilobi edo mausoleoak eta bainutegiak. Madrasalik ikasteko guneak ziren (Korana ikasteko guneak, batez ere) eta meskitari erantsita egoten ziren ; liburutegiak, irakurketa aretoak, gelak eta zenbaitetan ikasleentzat logelak ere izaten zituzten. Lehenengo madrasahk XI, mendean eraiki ziren, eta meskitako patioaren ondo-ondoan egotenziren. Madrasah nagusietako bat Hasan sultanaren Kairokoa da, seljuktarren garaikoa.\nOro har, lorategi eta iturri ugari izaten zituzten . Aipatzekoa da Granadako Alhambra Jauregia, estilo guztiz moriskoan eraikia . Hura izan zen Behe Erdi Aroan Iberiako Penintsulan eraiki zen azken gotorleku musulmana. Jauregiko alderdi aberatsena, Lehoien Patioa eta haren inguruko pabiloiak, 1354-1391 bitartean eraiki ziren. Zutabeak fin-finak dira eta oso forma berezietalco arku goratuak eusten dituzte ; hain dira bereziak arkuetako formak, eta hain daude era berezian elkarri loturik, ezen amaraun bat osatzen dutela esan daitekeen. Jauregiaren barrualdeko geletan ere apaindura edenak eta landuak daude gisuaren gainean, simetria eta erritmo handikoak.\nHilobiak Ekialdean erailei ziren batez ere.\nAskotan, meskitekin batera eraikitzen ziren ; lauki formakoak izaten ziren, kupula batez amaituak. Era horretakoa da Samarkandako Temerlanen Hilobia (XV. mende hasiera). Bestalde, bainutegiak eraikuntza publikoak ziren ; Bagdaden esate baterako, bi nola bat bainutegi zeuden, eta Kordoban bostehun inguru. Hirietan ohikoak ziren, bestalde, ostatuak, karabanetan batetik bestera joan-etorrian ibiltzen zirenentzat eraikiak . Oina lauki-zuzena zuten, eta patio baten inguruan eraikiak egoten ziren ; beheko solairuan gordelekua zuten, eta goiko solairuetan logelak. -\nMusulmanek landu zituzten apaingarriak izan ziren ziur asko orijinaltasun eta aberastasun handiena lortu zuten adierazpen artistikoak. Landareak, irudi geometrikoak eta idazkera arabiarra (epigrafeak) erabili zituzten batez ere apainketarako osagainagusi gisa. Osagai horiek era askotako tekniken bidez adierazten zituzten : mosaikoak, zeramika beiratuak, lauzak, saretak, etab., eta horien bidez apaingarri aberastasun paregabea lortu zuten. Dekoratzaile musulmanek trebetasun handiz ezkutatzen zituzten eraikuntzan erabiltzen ziren material aurreak.\nArte aplikatuetan ere lorpen handiak egin zituzten musulmanek. Horien artean aipatzekoak dira ehunetan egindako lanak (alfonbrak, tapizak edo jantzietarako ehunak), bolia (xehetasun handiaz zizelatua), zilar damaskinatua, eta marfila edo nakarra zurean txertatua.\nVIII. eta XIII. mendeen bitartean pintura musulmanak izan zuen bilakaera ezezaguna da erabat, oso aztarna gutxi iritsi baitira gaur egun arte. Musulmanek, omeiarren eta abbastarren garaian, pergaminoa eta papiroa erabili zuten beren kultura zabaltzeko . Baina berehala ikasi zuten papera egiten, eta material merkea izaki zabalik, zuten beren kultura eskuizkribuen bidez hedatzeko bidea. XIIZ mendea arte gai zientifikoak bakarrik lantzen ziren. Arabiarrek bizantziarrengandilc jaso zituzten eskuizkribu horiek Ekialde Hurbilean, eta arabierara itzultzen zituzten. Testuarekin batera irudiak ere kopiatzen zituzten, diagramak nahiz irudi figuratiboak izan. Kaligrafo trebe batek erraz marraz zitzakeen irudiak, testuak horretara behartuz gero, eta horregatik ez zuen pentsatzen pintore zenik, alegia, Alaren aurrean higuingarri zenik. Baina 1230. urtetilc aurrera sormenezko lanak ilustratzen hasi ziren, eta horrek aukera handiagoak ematen zizkien. Era horretako ilustrazioek 1230-1350 urte bitarteetan lortu zuten goreneko maila. Garai horretan bi liburu dira aipagarriak : Magamat eta Izalila iun-Drnanta .


Jose Angel Lasa: “Katxarroz beteta dago gure ingurua”\nBilbo setiaturik bigarren karlistadan (1874)\tLorea Soldevilla: “Krisi garaian kooperatiba piloa sortu dira”\tZoragarria\tBegoñako ikurren galera\tBihotzean handi, ezpainetan xume\tJose Angel Lasa: “Katxarroz beteta dago gure ingurua”\tBerton\t- Bakarka\tLur Mallea/Iñigo Azkona-k idatzia\tostirala, 2011 urriak 28. 15:32\tZuhaitzen adar berezi batzuen bila aldapa malkartsuetan ibiltzen da. Adar horiekin lerroak irudikatzen ditu eta lerro artekoa iradoki. Bere azken lanetako batzuk erakusgai izan ditu Jose Angel Lasa eskultoreak eta pozik izan duen harrerarekin. Mahatserrian urte luzez bizi eta lan egindako legorretar bilbotartuak luze hitz egin digu arteaz, artista ikuspuntutik eta baita Arte Eder fakultateko irakasle ikuspuntutik ere. Zelako harrera izan du Lerro artean zure erakusketak Lumbreras galerian ikusgai eman duen hilabetean?Galeristak ‘ondo’ esan dit. Unibertsitateko ikasle eta arte munduko jende asko etorri da; hori ona izaten da berez. Eta gero lagun asko. Bestelakoak ere etorri dira. Iritzi onak jaso ditu zure erakusketak.Dakitenek, hau da, artistek eta galerietako arduradunek ondo hartu dute. Kristoren ilusioa ematen du horrek. Artista umilik ez dago. Elikatu egin dut pixka bat nire harrotasuna. Zelakoak dira Lerro artean erakusketa osatu duten obrak?Lerroak eta lauak, bi kontzeptu horiekin jokatu dut. Nik lerroak aportatzen ditut, lerro ordenatuak, naturatik hartutakoak. Normalean, zuhaitzaren zura erabiliz egiten da eskultura. Nik masa ez den hori hartu dut, adarrak; horiek dira lerroak. Eta lerroa erakustean lerro tartean dagoena ere jendeari erakusten ahalegindu naiz; arrazionala, ez arrazionala, eremu anbiguo hori. Erabili dituzun adarrak ez dira edonolakoak izan. Edozelakoak ez dira arrazoi bategatik. Normalean, zuhaitz baten adarra angelu zuzenean ateratzen denean, ez da naturala. Erreka zuloetan eta troketan zuhaitza erortzen denean, esaterako lurra mugitu delako, adarrak zer egiten du, argitara jotzen du. Hor agertzen da angelua, eta horrek bide ematen dit istorio bat kontatzeko. Ziklogenesiak iaz botatako zuhaitzetako adarrak dira batzuk.Haizeak bota zituen. Sollube inguruan ikusi nituen, eskatu eta horrela lortu nituen. Praktikoki adar denak Sollubekoak dira. Kilometro zero egin dut. Adar bilketa lan gogorra al da?Troka eta erreka zuloetara jaitsi egin behar izaten dut eta, ez hori bakarrik, gero adarrak igo ere. Leku malkartsuak dira, lur txarrekoak zama lanetarako. Ahal dela ateratzen ditut, sokekin lotuta. Ez dakit zenbat denbora gehiago jarraitu ahalko dudan hori egiten, horrek muga bat dauka. Nondik datorkizu naturaren hondakinekin artelanak egiteko duzun zaletasuna?Garai batean zuraren oso zalea nintzen eta halako batean naturak eskaintzen zidana erabiltzea pentsatu nuen, normalean bota egiten ditugun adarrak, alegia. Hori orain dela 100 urte baino gehiago arte munduan planteatzea ezinezkoa zen. Arteak ezin zuen onartu galkorra zen material bat. XX. mendean Picasso puñeteroa collageak egiten hasi zen unetik aldaketa izugarria gertatzen da, eta dena da posible arte munduan. Ondo egitea da zaila, hori da putada. “Dena da posible” esateak, zer esan nahi du zehazki?Denak balio duenez, dena ona da, pentsatuko du norbaitek. Ez. Dena erabiltzeko aukera izateak ez du esan nahi dena ona denik. Unibertsitatean hori asko nabari dugu. Imajina ezazu lau ariketa bi saiotan planteatzen dugunean zer gertatzen den, 160 ariketa ateratzen dira aste batean. Hori orain dela urte batzuk pentsaezina zen. EHUko Arte Ederretako ikasleak zelan aldatu dira?Gaurko gazteak dira egungo gizarteko gazteak. Gaztedi zoragarria dugu. Ni belaunaldi txatxu batekoa naiz, 1968an 20 urte genituelako badirudi mundua asmatu genuela; ez da egia. Gazteengandik hurbil bizi garenontzat errazagoa da hori ikustea. Orain gutxi Madrileko Malasaña auzoan egon naiz. Zelako plazerra, han dena gazteek egin dute. Zelako sormena dagoen bertan, eskura, dena zabalik dago, edonork har dezake parte. Zein ikasle mota daukazue Arte Eder fakultatean? Ez dira artistak etortzen Arte Ederretara, artean interesa dutenak baizik. Oso jende gutxik nahi du artista izan Arte Ederretan, eta garbi esaten dizute. Ez zaie gustatzen artearen inguruan dagoen muntaia, eta ez da harritzekoa. Zelakoa da muntaia hori? Ezin da ihes egin?Artea merkatuan dagoen produktu bat da eta merkatu horren atzean dauden gauzak ez dira batere eleganteak batzutan. Gazteek hori ikusten dutenean, askotan, ihes egiten dute, ez dute ezer ere jakiterik nahi izaten. Eta seinale ona da. Bide berriak zabaltzeko modua izan daiteke?Hori egin dute Malasañan. Galeria moduko batean egon nintzen, ez dute inauguraziorik egiten, jende bat dute eta ekartzen dute beste bat, saltzen egoten dira, beti dago aldatzen… istorio berriak dira. Egungo gazteek kolektibitate aukera hori barneratuago dute, guk ez dakigu hori egiten. Merkatuak hurbildu nahiko du gazteen egiteko modu berrietara. Ez duzu uste?Museoek, orokorrean, izugarriak izan behar dute funtzionatzeko, kristoren katxarroak. Eta ezin dute horrela jolastu. Badirudi bi mundu ezberdin direla, dena da artearen ingurukoa, denak izan daitezke oso pertsona onak, baina batak zein besteak funtzionatzeko duten era oso desberdinak dira. Eta biak aldi berean ematen ari dira, eta posible da. XX. mendean abangoardia bat agertzen zenean atzekoa ukatzen zuen. Postmodernitatean planteamendu berria dago eta aurrekoarekin metatu egiten da. Orain, horrela ari gara, metatu, metatu, metatu… eta denok dugu aukera. Zure ikasleek, orduan, zer dute buruan?Bitxia da, lehen mailan etortzen dira eta buruan dituzte galeriak eta museoak. Bigarren urtetik aurrera, beste zirkuitu batzuk ere existitzen direla ikasten dute. Eta batzuk, bukaerarako, zirkuitu berri horietan sartuta daude. Orain ospatu da fakultatearen 40. urtemuga. Hasieran 100 ikasle inguru ziren, ni sartu nintzenean, 1987an, ikasle kopuru maneiagarria zen oraindik. Hazi, hazi eta hazi joan zen eta, aurten ere, jendea kanpoan geratu da. Iaz baino eskari gehiago izan dugu eta, gainera, batezbesteko media igo egin da. Ez dakigu zergatia azaltzen.Bolonia Planak zelan eragin dio Arte Eder fakultateari?Planteamendua gustuko dut, baina ez izan duen bilakaera. Hasteko, aurretik genuen plana oso txarra zen. Horregatik, beste hau pozik hartu nuen. Ez dakit zenbateraino ekonomiaren eskua lehen baino nabariagoa den Bolonian, eta ikasketa planak orain ez dira ez hobeak ez okerragoak. Burokratizazioak Bolonia jan eta xurgatu egin du eta Bolonia honek ez du zerikusirik paperetan, asmoetan zegoenarekin. Bilbo eta Euskal Herria arte ikuspuntutik indartsu ikusten dituzu?Konparatu dezaket gure fakultatea beste batzuekin, eta oso maila onean gaude estatu mailan, eta Europan mailan ere oso maila polita dugu. Hemengo ikasle bat Berlinera joaten denean ez dago galduta, oso ondo funtzionatzen du. Eta hangoak etortzen direnean, ez gara harritzen. Aurretiaz Karmelo ikastolako irakasle izan zinen eta lan hura utzi zenuen eskultore izateko. Erabaki zaila izan al zen?Egun batetik bestera ikusi nuen garbi utzi behar nuela. ‘Ya está’ pentsatu nuen. Hurrengo egunean Tasio Erkiziari esan nion, ‘hurrengo urtean ez nator’. Sentitu nuen amaitu zela eta eskulturan hasten ahalegindu nintzen, 1979-80an izan zen hori. Gogoan dut 15 urterekin, irakasle bati ‘nik eskultorea izan nahi dut’, esan nion. Eta erantzun zidan ‘hori ez da ikasten’. Baina nik eskultura egin nahi nuen. Ikasketa gabe hasten zarenean, bata eta beste egin behar da; inguruetara jo nuen. Zelakoa izan da eskultore izateko bidea?Arraroa, oso zaila zelako hortik bizitzea. Bikoizketan ere ibili nintzen, baina oso txarra nintzen. Agoantatu nuen eta bitartetan tailerra martxan jarri nuen. Tarteka, denetik egin dut, ateratzen ziren gauzak. Une batean Foru Aldundiaren beka bat lortu nuen bi urterako eta hori bukatzean Soziologiako reválida egin behar izan nuen Deustun, bota egin nindutelako. Orduan atera ziren plaza batzuk EHUn eta 1987tik nago bertan.Hainbat sari lortu dituzu eta zure eskulturak han-hemenka ikus daitezke. Zein izan da bereziena? Arte Eder museoan dagoen pieza, zalantzarik gabe. Bertigoa eman zidan, oso zaila baita museoan sartzea, Pradoren ostean bigarren museoa da askoren ustez. ‘Zure obra bat nahi dugu’, esaten zidaten. Patronatuaren tramite denak pasa nituen eta han dago. ‘Arraioa, eskultorea zara’, nire buruari esateko balio izan zidan. Zure obra lekuz aldatzeak haserretuko zintuzke?Mugitu dute, beti ere kontsultatuta. Ez du leku finkorik eta beti joan izan naiz ni kentzera eta jartzera.Egilearen eskubidea non hasi eta non bukatzen da?Korrespontsabilitate kontua da. Calatravari zubia hobetu egin diote. Nagelen Patata izugarri gustatzen zait. Alkatetzako arduradunak aldatu direnean, kendu egin nahi izan dute Patata eta, arrazoi guztiarekin, esan die Nagelek ‘Ya os vale’. Pieza hori hobetzeko Nagelekin jesarri eta hitz egitearekin nahikoa litzateke. Errotondak eta autopistak leku aproposak al dira eskulturak kokatzeko?Autopistak zerrikeriaz beteta daude, eta gehienak ez dira eskultoreek eginak, autopista horretan ibili diren ingeniariek baizik. Katxarroz betetzea oso erraza da, beteta dugu ingurua. Horregatik, Nagelen lanari Patata edota katxarro esaten diotenean haserretu egiten naiz, Nagel oso ona da eta pieza hori ere bai; katxarro bezala tratatu dute. Ulertzen dut bere haserrea eta epaitegietara jotzea, eta irabazi egin du gainera. Krisi ekonomikoa inspiragarria izan daiteke sormen lanerako?Prestigeak sortu zuen marea beltzak arte plastikoan eragingo zuela uste zen, eta ez zuen izan, behintzat, sortu zuen eragin mediatikoaren neurri berekoa. Krisiak inori ez dio ez kalte ez mesederik egin arte plastikoan. ETAren amaiera eta etor daitekeen aldaketa izango al dira inspirazio iturri?Ez dakizu noiz zerk emango duen. Emakumeen gaiak ematen du emakume asko dagoelako hemen inguruan, gay munduak asko ematen du, Bosniako gerrak asko eman zuen, arabiar herrietako askapen mugimenduek zer eman duten ez dut oraindik ikusi…Zer gogoratzen duzu Santutxu aldizkarian kolaboratzen egindako lanaz?Collageak egiten nituen argazkiak moztuta. Gauza barroko samarrak ziren.Eta Asfaltoan ere bai eskultura sortaz?Bilbo euskalduntzen taldeko Ibon Arbulu, Fernando Otxoa eta beste batzuk etorri zitzaizkidan euskara sustatzeko kanpaina bat egin nahi zutela esanez. Haritzezko lan batzuk eskatu zizkidaten, betiko topikoa. Nik haritzezkoak ezetz esan nien, Bilbon geundela eta asfaltozkoa behar zutela izan. Eta egin genuen eta funtzionatu zuen. Hurrengo, zer?Zuhaitz batzuk jaso nahi ditut, bainanorenak diren jakin behar dut horretarako. BOST GALDERA LABUREskulturarako materiala: edozeinEskultore bat: MendiburuEskultura bat: Penoneren zuhaitzakEskultura lantzeko lekua: ez dago leku batEskulturak ezartzeko lekua: nireak derrigorrez barruan


Askatasunen murrizketen kontra\nVox eskuin muturreko alderdiak lege proposamen bat aurkeztu du 'albiste faltsuen egiaztapena' arautzeko. Mozal Legearekin nahikoa ez bagenuen, hau da, alderdi politikoek beren programa politikoetan berehala indargabetu beharreko baina gero ahazten diren lege horrekin, 'Trump sinestezinaren' gurtzaile talde hori agertzen da, eta sare sozialetan, webguneetan eta komunikabide inprimatuetan, digitaletan eta ikus-entzunezkoetan albiste faltsuen egiaztapena arautzea proposatzen dute, sare sozialetan, interneten eta komunikabideetan 'iritzien egiaztapen oro' debekatzeaz gain.\nHorretarako erabiltzen duten argudioa da 'egiaztapena' neutraltasun ideologikoaren asmo sutsua duten hedabideen esku utzi dela, baina egiatan, zuzenean edo zeharka, gobernuen eta/edo agintarien menpe 'daudela eta' alderdi politiko batzuk 'babesten dituztela, eta' beste batzuen etsai 'direla. Sinestezina da. A ze lotsagabekeria!\nOhi ez bezalako indarrarekin agertu den jende horrek, parlamentuetan, gobernu autonomoetan (gutxi gorabehera presentzialki) eta udaletan parte hartuz, etengabe askatu ditu astakeriak, 'Boutadeak', ageriko gezurrak, faltsukeriak, irainak eta mespretxuak aurrerabidea, justizia soziala eta askatasunak ekarriko lituzkeen guztiarengatik, eta, bide batez, hainbat komunikabide, antzeko kazetari eta sare sozialen laguntza ere izan dutelarik. Diktadura frankista eta xenofobia goraipatzen eta, batez ere, desberdina gorrotatzen enplazamendurik ez zuten pertsonaiei zuzendutako telebista eta/edo irrati-solasaldietan, horiek nahi dute Justiziak 'albiste faltsuen egiaztapenari buruzko erabakiak hartu ahal izatea', eta egiaztapena egiten duten enpresa edo erakundeak 'erantzukizun zibila' izatea iritziak adierazteko eta informazioa askatasunez komunikatzeko edo jasotzeko eskubideak urratzen dituztenean.\nFAPEk oso argi azaldu die euren lege-proposamena informazio eta adierazpen askatasunaren, kritika askatasunaren eta askatasun ideologikoaren aurkako erasoa dela. Bere proposamena ez da zutik mantentzen lege-berme asko dituen zuzenbide-estatu batean, hala nola kode zibilean, zigor-kodean eta Konstituzioan bertan, zeina defendatzen dutela dioten.\nHarrigarria da eskuin muturreko alderdi hau Espainiako, Eusko Jaurlaritzako, Andaluziako, Madrilgo eta abarreko Parlamentuetan ordezkatuta egotea. Jende horrek berriz ere mahai gainean jarri ditu Josef Göbbels Hitlerren propagandaburuaren metodoak, zeinak mila aldiz errepikatutako gezur bat egia bihurtzen dela defendatzen baitzuen. Gogoan izan behar dugu Informazio Zientzietako lehen mailan ikasi genuena: gezurrari egiaren bidez aurre egitea eta zintzotasuna eguneroko lanarekin eta askatasunen defentsarekin bermatzea.\nGu gara lehen interesatuak: kazetaririk gabe, ez dago kazetaritzarik, eta kazetaritzarik gabe ez dago demokraziarik!


Itxialdirako genetika (59): Gaixotasunak eta sexua\nGero eta ikerketa gehiago daude non ikusten den sexuak eragina duela gene-oinarria duten gaixotasunetan. Ezberdintasun horiek gaixotasunak garatzeko arriskuan eragina dute eta, kasuan kasu, aztertu behar da sexuak zein mekanismoen bidez eragiten duen ezberdintasun hori. Orain dela gutxi argitaratutako lan batek emakumeak eta gizonak modu ezberdinean eragiten dien hiru gaixotasun aztertu dituzte.\nLupusa eta Sjögren sindromea gaixotasun autoimmuneak dira eta emakumeek gizonek baino askoz gehiago pairatzen dituzte; eskizofrenia, ordea, gizonetan ohikoagoa da emakumeetan baino. Hiru gaixotasun hauek komunean dute immunitate-sistemarekin lotutako gene-eskualde nagusian aurkitzen direla gaixotasunean gehien eragiten duten gene-aldaerak. Hori dela eta eskualde horretan kokatzen den gene bat aztertu dute, orain arte aztertzea zailtasunak izan dituena. Gene hori C4 deitzen da eta immune-sistemaren osagarriak diren geneen taldekoa da, immune-sistemak hiltzen dituen zelulak garbitzen laguntzen duten taldekoak, hain zuzen ere.\nIkerketa horretan ikusi dute C4 genean eskizofrenia izateko arriskua handitzen duten gene-aldaerek lupusa eta Sjögren sindromea izateko arriskua jaisten dutela. Gainera ikusi dute eragin horiek askoz ere nabariagoak zirela gizonetan; hau da, arriskuaren handitzea edo murriztea nabariagoa izan zela gizonetan emakumeetan baino. Baita ere ikusi zuten C4 genearen proteina-maila odolean eta likido zerebroespinalean altuagoa zela gizon helduetan emakume helduetan baino. Adin horretan, 20-50 urte artean, gaixotasuna garatzeko ezberdintasuna handiena da sexuen artean. Hori dela eta, lanaren egileek uste dute proteina-maila ezberdintasun horrek azal lezakela gaixotasun horiek garatzeko arriskuaren ezberdintasuna sexuen artean.\nLan honek erakusten du gene baten aktibitatea sexuen artean ezberdina bada, gaixotasunarekin lotutako gene-aldaerek modu ezberdinean eragin dezakela sexu bakoitzean. Hortaz, gero eta argiago bazegoen gene-aldaeren azterketa egitean sexua kontuan hartu behar zela, orain gehitu behar zaio zehaztea gene-aldaera horiek kokatzen diren geneek sexuaren arabera beren aktibitatea ezberdina den. Horrela gaixotasun horien oinarri biologikoa hobeto ulertuko baita; eta sendabide egokiagoak aurkitu.


Ziburuko ikastola auzitara eraman du udalak, eta isuna handituko dio egunero - Gizartea - Berria\nZiburuko ikastola auzitara eraman du udalak, eta isuna handituko dio egunero\nAbuztuaren 12an iraganen da epaiketa, Baionan.\nEraikinean gelditzen diren egun bakoitzeko 100 euroko isuna ordaindu beharko du ikastolak\nZiburuko auzapezaren borondate eskasa salatzeko elkarretaratzea egin zuten uztailaren 9an. SYLVAIN SENCRISTO\nGuy Poulu auzapezak auzitara jo du Ziburuko (Lapurdi) Kaxkarotenia ikastolaren aurka. Salaketa jasota, abuztuaren 12an joan beharko du ikastolak Baionako auzitegira. Bestalde, gaur egun ikastola dagoen eraikinean jarraitzen duten egun bakoitzeko 100 euroko isuna ordaindu beharko dute.\nIkastolako eta Seaskako kideak «harrituta eta haserre» daude jasotako aginduarekin. Ostiralean bilduko dira abokatuarekin, juridikoki zein aukera dauzkaten aztertzeko, baina argi utzi dute heldu den ikasturtean Ziburun ikastola bat izanen dela. Ikasturte honetan zortzi ikasle jaso ditu Ziburuko ikastolak, eta heldu den ikasturterako hamabi haurrek eman dute izena.\nBi urte besterik ez du Ziburuko ikastolak, baina sortu zenetik izan ditu tirabirak herriko etxearekin. Marinela auzoko eskola publikoan lanak egin behar zituztela eta, Ziburuko auzapezak berak proposatu zion ikastolari eskolako eremuan zegoen eraikina erabiltzea; uztailaren 5ean bukatu zen bi urterako izenpetutako hitzarmena. Seaskako zuzendari Hur Gorostiagak azaldu duenez, haur eskola bat sortuko zuela agindu zien Poulu alkateak, eta, besteak beste, ikastola bertan kokatzen ahalko zela. Alta, halakorik ez du egin oraindik, eta, eskola publikotik aterata, eraikinik gabe geldituko litzateke ikastola.\n«Maiatzean, hitz egin genuenean, eskola publikoa etortzean gu bertatik joateko prest ginela adostu genuen, baina aterabide bat behar genuela», adierazi du Gorostiagak. Auzapezak, ordea, irtenbiderik eman ez, eta bide juridikora jo du. Eskola publikoak Marinelako lanak bukatu bitartean erabiltzen duen aisialdi zentroan kokatzea izan daiteke aukera bat. Bestela, gaur egun ikastola dagoen eraikina erabiltzen jarrai dezaketela erran du Gorostiagak: «Gu gauden lur mutur txiki horretan ez dago beste inolako proiekturik. Etorkizunean bai, baina oraingoz ez: hor ikastolak ez du trabatzen». Gainera, Omisaindura arte eskolako ikasleak bertara eramateko asmorik ez duela uste du ikastolak, oraindik lanak ez baitituzte bukatu.\nBitartekari bat ere aritu da herriko etxearen eta ikastolaren artean erdibideko konponbide baten bila, baina auzapezak ez du aukera bat bera ere ontzat eman.\nPresaz hartutako erabakia\nGorostiagak adierazi duenez, «onartezina eta ulertezina» da erabaki hau, eta baita horren berri emateko aukeratutako momentua ere: «Uda erdian bidali digute; heldu den sartzerako, kanpoan utzi nahi gaituzte».\nDena den, Seaskak argi du irailean Ziburuk ikastola izanen duela. «Ezin dugu onartu gaur egun euskarak duen egoerarekin ikastola bat ixtea, batez ere, auzapez baten burugogorkeria, gezur eta bete gabeko hitzengatik». Hetsiko balute, ikastolarik gabeko Lapurdi kostaldeko herri bakarra litzateke Ziburu.


'Inplantalariak' teknologiei buruzko aholkularitza programa ekainean - Debagoiena - Goiena.eus\nItziar Larrañaga 2017-05-17 11:23\nSPRI Enpresa-Garapenerako Euskal Agentziak eskainitako ikastaro bat.\nDebagoieneko Mankomunitateko Garapen Agentziak, SPRI Enpresa-Garapenerako Euskal Agentziarekin batera, Inplantalariak programa eskainiko du. Aholkularitza saioak izango dira eta Mankomunitatearen Arrasateko egoitzan eskainiko dira, ekainaren 5ean eta 21ean.\nInplantariak programari esker, autonomo profesionalek eta industria sektoreko edo horri lotutako zerbitzu enpresek eta 10 langile baino gutxiago dituztenek, teknologiei etekina ateratzeko doako aholkularitza pertsonalizatua jasoko dute.\nAholkularitza, talde oso txikietan eskaintzeari esker, enpresaren profilaren eta beharrizanen arabera, ordura arte ezezagun zaizkien IKT konponbide ugari ezagutuko dituzte; horrela, "euren funtzioak modu eraginkorragoan eta azkarragoan egitea" lortuko dutela adierazi dute Debagoieneko Mankomunitateko Garapen Agentziatik.\nMomentuz, bi saio eskainiko dira: lehena, ekainaren 5ean, Sustapen digitalerako aholkularitza izenburupean; eta, bigarrena, ekainaren 21ean, Zure enpresa eraginkorragoa eta seguruagoa izateko aholkularitza.\nLehenengo saioan, besteak beste, alderdi hauek jorratzeko aukera izango dute: jarri harremanetan zure bezeroarekin sare sozialen bidez modu profesionalean; kokatu zure negozioa modu birtualean salmenta gehiago lortzeko; bezeroaren iradokizunak eta gogobetetasun maila zenbatekoa den jakin ezazu euren eskaeretara aurreratzeko, eta abar. Bigarren saioan, berriz, euren zereginak modu eraginkorrean eta seguruan nola egin dezaketen azalduko zaie, besteak beste ondorengoak landuko direlarik: komunikazioetan eta hodeian datuak nola partekatu segurtasun praktikak txertatuz; egutegi eta zereginen kudeatzailea sinkronizatuz hitzorduak, eskariak eta txandak kudeatzeko; segurtasun kopia eta enkriptatzearen bidez, bezeroen datuak modu egokian nola artxibatu eta kudeatu daitekeen.\nEdozein ekintzan izena emateko edo informazioa eskuratzeko: enpresa@debagoiena.eus / 943 793 090.


NAFARROA: Otsagabia (Otsagi)\nThe first written document that refers to the performance of eight dancers and "Bobo" dates from 1695, and since then in the town of Otsagabia in Nafarroa has performed a unique (only in that town though recently more groups learned via videos, etc.) set of ritual dances that are performed annually each September 8th, before the shrine of the Virgin of Musilda and then later that afternoon in the town plaza.\nIrailaren 8an, Otsagabitik 2 kilometrora dagoen Muskildako Ama Birjinaren santutegia antzinako-antzinakoak (300 urte baino gehiago daramatzate egiten) diren dantza batzuen lekuko da. Toki pribilegiatu horretatik Irati oihanaren gaineko ikuspegi eder-ederrak daude, eta toki pribilegiatu horretan egiten dira, urtez urte, Nafarroako etnografiaren dantza enblematiko eta garrantzitsuenetako batzuk.\nBelaunaldiz belaunaldi heldu zaigu makil-dantza hori. Zortzi dantzarik osatzen dute taldea, pertsonaia bitxi batek zuzentzen duena: Boboa. Jantzi ederrak daramatza, gorri eta berdeak, arlekin itxurakoak; galtzerdiek, jakak eta galtzamotzek, aldiz, urrezko xingolak dituzte. Gainerako dantzariek daramaten txano konikoa janzten du, baina more kolorekoa.\nGoizean, udal agintariak, Zaraitzuko jantziak soinean dituztela, santutegirantz abiatzen dira bide zaharretik, kabildoak eta dantza taldeak lagundurik. Meza handia egin eta gero, prozesioa egiten da baselizaren inguruan. Jarraian, dantzariek Otsagabiko antzina-antzinako dantzak egiten dituzte, gaita soinuan, birjinaren omenez, eta maiordomoak aldatzen dira.\nYouTube link: Overview of Otsagiko dantza\nBackup (requires free real media player): Otsagiko Dantzak\nPasacalle I (mp3)\nYouTube link: http://www.youtube.com/watch?v=WNp9iR-FMI8&feature=related\nDirect YouTube link: Emperador\nBackup (requires RealMedia player):\nYouTube link: Dantza then Modorro\nKatxutxa & Dantza\nYouTube link (older):\nBackup (requires RealMedia player): Katxutxa, Dantza\nDirect YouTube link: Jota\nBackup copy (requires free real media player): Jota


«Urdangarin burdindegia Gipuzkoako denda zaharrenetakoa da»\n23 martxoa, 2018 Kate Motzean 766\nJoseba Urdangarin Lasa (Zumarraga, 1961) Urdangarin burdindegiko nagusia da. 120 urtetik gora dituen familia negozioa da, «Gipuzkoako zaharrenetakoa», Urdangarinen esanetan. Negozioaz arduratzen den familiako hirugarren belaunaldia da berea. Lanaz gain, denbora librean kirola du afizio Urdangarinek. Eta horien artean bat azpimarratzekotan, xakea. Urretxun jokatu berri den Eire-Bankoa txapelketan parte hartu du, eta aurten hala izan ez bada ere, «askotan irabazi dut herriko jokalari onenaren saria», dio. Legazpiko Santikutz xake taldeko kidea da, eta Gipuzkoa mailako txapelketan ere parte hartzen du, lehenengo mailan.\nXakeaz gain, zein beste zaletasun dituzu?\nAzkenaldian kayak-en munduan zaletu naiz.\nBakarlariak orokorrean, baina bereziki Joaquin Sabina.\nAmak prestatzen duen arroza.\nArdo on bat otorduetarako.\nKantauriko kostako edozein leku.\nUrretxuko Eire taberna.\nAlaba zoriontsu ikustea.\nZumarragako alkate bazina?\nGoiko auzoetara igotzeko baliabide gehiago jarriko nituzke, eskailera mekanikoak, kasu.\nKostako herri txiki batean.\n« Aurten bai, negua\n276. zenbakia [PDF] »


naiz: Iritzia | Opinión - Inboluzioaren mozala\nEraldaketarik ekarriko ez duen botere instituzionalaren truke, gure klase eta nazio helburuak baztertzera bultzatu nahiko gaituzte. Horretan bat datoz indar espainol guztiak eta baita PNV ere. 78ko hango eta hemengo erregimenaren helburua bera da. Herrigintza ezinezkoa bihurtzeko egoera lantzen ari dira.\nAzken hilabeteotako gertakariek argi eta garbi erakutsi dute eskubide zibil eta politikoei aurre egiteko nolako tresna errepresibo garrantzitsua eta indartsua den Mozal Legea (eta Zigor Kode berria) krisialdi territorialean, ekonomikoan eta sozialean murgilduta dagoen Estatu espainolarentzat. 2015eko uztailaren 1ean indarrean sartu zenetik, etenik ez dute izan oinarrizko giza eskubideak garatzen dituzten eskubide hauen aurkako erabakiek zein polizia ezberdinen gehiegikeriek. Protesta sozial zein politikoaren aurkako jazarpen judiziala nahiz poliziala indartu da etengabe, Estatu espainolaren inboluzioaren seinale argia.\nHorren froga dira Mozal Legea 2015ean indarrean sartu zenetik eta 2017ko martxoa bitartean Estatu espainolean jarri ziren 285.919 isunak eta zigor horien bidez bildu ziren 131.470.026 euroak, Barne Ministerioaren datuen arabera. Emaitza hauek 2017 eta 2018an asko handitu direla aitortzen dute, oraindik datuak eman ez badizkigute ere.\nHego Euskal Herrikoa ere, emaitza izugarria da. Eleak-Libre Mugimenduak azaldu duen moduan, 2015-2017 bitartean 11.000 aldiz baino gehiagotan erabili dute Mozal Legea. EAEn Ertzaintzak 8.000 espediente martxan jarri ditu eta Polizia Foralak beste 3.000 Nafarroan, bi legebiltzarrek Mozal Legearen aurkako iritzi eman duten arren, eta lehenak 2016ko Legebiltzarreko eztabaidan Lege hori aplika ez dadin eskatu bazuen ere. PNVStyle famatua.\nEta non dago tamaina bereko gure erantzuna? Ez dago. Horregatik da ezinbestekoa gai honi lehentasuna emango dion Eleak-Libre taldeak auzoz auzo, herriz herri, martxan jartzea eta dinamika laranja desobedienteak toki eta esparru guztietan piztea eta indartzea. Mozal Legea gainditzen ez badugu, itoko gaituzte.\nKontuan izan behar dugu Mozal Legeak edozertarako aukera ematen diela. Rapa abestea delitua bihurtu dute, Valtonyc, La Insurgenciak edota Haselek erakutsi duten moduan; txioak idaztea ere bai, Alfredo edo Cesar Strawberryn kasuan; txiste politikoak sarean banatzea ere bai, Cassandra Verak erakusti duen moduan; pailazo sudurra jartzea eta pikoleto baten alboan jartzea ere delitua da, Jordi Pesarrodonaren kasua lekuko; poliziaren erasoen argazkiak argitaratzeak ere epaiketa ekar lezake, Argiako Axier Lopezekin egin zuten moduan; muralak pintatzea –Zumaiako horma-irudia lekuko–, pankartak edo kartelak jartzea, panfletoak banatzea... dena da delitua Hego Euskal Herrian. Loiolako Herri Harresian atxilotuak izan zirenekiko elkartasuna adierazteagatik Estebani eta Beñati 25.000 euroko isuna jarri zieten. Eta, orain, Donostiako Udalak Askekintzako kideei Plaza Berrian Santomasetan jartzen den zerri espazioan sentada bat egiteatiki 7.200 euroko isuna jarri die, Udaltzaingoaren salaketaren ondoren.\nPolizia epaile bihurtuz, dena delitu bihurtu dute eta bereziki sare sozialen erabilera. Interneten erabilera kriminalizatu nahi dute, informaziorako eskubidea zapuzteko eta kritika politikoa neutralizatzeko. Guztiok beldurrarazi nahi gaituzte, gaur besteei geratu zaiena, bihar guri gerta dakigukeela erakutsiz.\nGauzak horrela, azken hiru urteotan Estatu espainolean. Askatasun demokratikoen eremuan eta, zehazki, eskubide zibil eta politikoen esparruan atzera eta atzera egin da. Dagoeneko milaka eta milaka izan dira arrazoi politikoengatik zigortu dituzten herritarrak Estatu osoan. Catalunyan, esate baterako, Òmnium Cultural elkarteak 20.000 isun jarri izana salatu du dagoeneko. Ukaezina da Estatuak Mozal Legea disidentzia politikoa eta kritika soziala zigortzeko sortu duela eta desobedientzia zibilaren aurrean noraino joateko prest dagoen garbi erakutsi du: 155 artikulua. Gure autonomiak, soberaniarik gabeko instituzio tutelatuak baino ez dira.\nEta PPk Estatuko instituzio nagusietan izan zuen gehiengoa galdu badu ere, oinarrizko giza eskubideak ukatzen edota zapuzten dituen Mozal Legeak indarrean jarraitzen du. Gasteizko Legebiltzarreko Segurtasun Batzordean Eleak-Librek egin zuen agerraldian ikusi zenez, ez dirudi indar politiko espainol nagusiek eta hauen aliatu autonomikoek Mozal Legea osorik indargabetzeko inolako interesa dutenik, jendarte mugimenduek horixe aldarrikatzen duten arren. Kasurik onenean, Mozal Legea birmoldatu egingo dute, PNVk eta PSOEk eskatu duten moduan. Mugimendu sozialen aurkako 155. artikulua den Mozal Legea «demokratizatu» egingo dute, ondoren aplikatzen jarraitzeko. Mozal Legearen indargabetzerik ez da inon aipatzen...\nLarrialdi egoeran gaude dagoeneko. Jendarte mugimendua izugarri oztopatzen ari dira eta desmobilizazioa indartu nahi dute. Gogora dezagun, historikoki ezker abertzalea suntsi edota asimila ezina izan bazaie, besteak beste, jendarte mugimendu zabal eta anitz baten ispilua eta emaitza izan delako izan dela. Baina Euskal Herrian dagoen mugimendu soziala eta herri dinamika aberatsa neutralizatzea eta desmobilizatzea lortzen badute, erabat integratu eta instituzionalizatuko dute ezker abertzalea, beste ezkerreko eragile politiko batzuekin egin duten moduan. Eraldaketarik ekarriko ez duen botere instituzionalaren truke, gure klase eta nazio helburuak baztertzera bultzatu nahiko gaituzte. Horretan bat datoz indar espainol guztiak eta baita PNV ere. 78ko hango eta hemengo erregimenaren helburua bera da. Herrigintza ezinezkoa bihurtzeko egoera lantzen ari dira.\nEta horregatik guztiarengatik, ezin diegu desobedientzia zibila delitu bihurtzen utzi. Ezin diegu indarkeriarik gabeko klase edo nazional borroka, biolentzia ala terrorismoa dela esaten eta argudiatzen utzi. Desobedientzia, kolaborazio eza, intsumisioa edota ekintza zuzena delituak ez direla pentsatzen dugun guztiok elkartu eta hauek praktikan jarri behar ditugu, jasaten ari garen erasoei aurre egin nahi badiegu behintzat. Joko arauak aldatzen ez baditugu, gure helburuak ez ditugu lortuko. Eta horrekin batera, gure alternatiba osatzen duten proiektu komunitario autogestionatuen garapenari garrantzia estrategikoa eman behar diegu. Beraiek inposatu nahi diguten ereduari aurre egingo diegu, gurea eraikiz. Hori da bidea.\nGure eskubideen eta askatasunaren defentsan eta praktikan makurrezinak izan behar dugu. Biolentziarik gabeko gure erresistentziak irmoa eta etengabea izan behar du, jokabide horrek beraien diskurtso juridiko politiko osoa desegingo duelako. Gure biolentzia nahi dute, dena legez kanpo jartzeko eta beraien gure aurkako erasoa sozialki legitimatzeko. Probokatzaile profesionalak dira, baina ez gara beraien jokoan eroriko.\nEstatuaren errepresioa, erregresioa eta zentralizazioa gu eta gure askatasun proiektua indartzeko tresnak bihurtu behar ditugu. Gure aurkako zenbat eta eraso gehiago, orduan eta erantzun mobilizatzaile handiagoz erantzun behar dugu, Altsasu, M8, pentsionistak edota "Manada"-ren kasuetan egin dugun moduan. Eta borroka horiei guztiei dimentsio nazionala emateko, gure eskubide zibil eta politikoen defentsaren ardatzean kokatu behar ditugu.\nHorretan indartsuagoak izan behar dugu, nekaezinak, iraunkorrak, tematiak. Erresistentzia zibilaren eta desobedientziaren estrategiak garatu behar ditugu. Erresistentzia zibilaren txanda da, eraikuntza nazional eta sozialarena, matxinadarena. Bide horretatik –eta ez beste inondik– etorriko da independentzia eta euskal sozialismoa bermatuko dituen euskal estatua. Arcadi Oliveresek esaten duen moduan, desobedientziarik gabe, munduak ez lukeelako aurrera egingo eta.


Intxurrekoen lau partida bihar arratsaldean Elorri pilotalekuan | El Diario Vasco\nTolosa GoierriIntxurrekoen lau partida bihar arratsaldean Elorri pilotalekuan\nIntxurrekoen lau partida bihar arratsaldean Elorri pilotalekuan\nGOIKOETXEA ALEGIA. Jueves, 22 febrero 2018, 00:16\nBihar, ostiralarekin, lau partidaz osatutako pilota jaialdia izango dute aukeran pilotazaleek Alegiako Elorri pilotalekuan 18:30ean. Eskuz binakako modalitatekoak izango dira guztiak. Lehenengo bi neurketak alebinen mailakoak izango dira: Mundarro eta ELPE taldeetako pilotarien aurka ariko dira Intxurreko ordezkariak.\nHirugarren partidan, infantilen mailan, Intxurreko eta Alde Zaharrako pilotariak ariko dira nor baino nor. Eta Udaberri txapelketako partidak emango dio amaiera jaialdiari: nagusien lehen mailan Aloña Mendiren aurka ariko dira Intxurrekoak.\nIragan jardunaldian, gomazko paletan diharduten Intxurreko bi bikoteren arteko lehia izan genuen, eta Bachek eta Karrerak 30-29 irabazi zieten Olanori eta Muruari. Modalitate bereko beste bi bikoteek galdu egin zuten Bergararen eta Atzaparren aurka. Eskuz binaka, nagusien bigarren mailako gizonezkoen bikoteak soilik izan zuen partida: 22-17 galdu zuten Tolosa-Aurreraren aurka.\nEl Ayuntamiento inicia los trámites para construir una rotonda en Olarrain El Sahara-cross solidario llega el domingo a su duodécima edición


Pello Salaburu / Hizkuntza / 2005-10-11 / 07:00\nEz da ukatzen ahal gure hizkuntza batasunaren bidearen nondik norakoak zehazten hasi zelarik, eta hartara bere indarrak lanean jarri, hizkuntzaren eguneroko erabilerak anitz irabazi duela. Ezin baitzen bertzenaz ordura arte bezala segitu. Hizkuntza hila legoke, edo gutienez ahuldua eta zuhail, indargabetua, egungo mundu moderno honek eskatzen dizkion betekizunei aurre egiteko ez gai. Horretan irabazi dugu. Baina Laphitzen liburuaren protagonistek bezala, nahi nuke ez beha egin lanari, baizik egitekoari. Ez gibelerat, baizik aitzinerat.\n1968aren inguruan hasi zen bide hura. Ordea, bazterrean bildu guztiak ez dira beti loreak izan, eta zenbaitetan eskuak ziztakaturik gelditu zaizkigu. Hau hala gertatu da ez bakarrik Euskaltzaindiak, Mitxelena zenaren eskutik, erakutsian utzi zuen ereduaren kontra batzuek beren indarrak suharki jokatu baitzituzten, ez. Horregatik ere izan bada ere, ez horregatik bakarrik, erran dezagun garbi.\nEuskara batuaz eta euskararen batasunez mintzo gara behin eta berriz. Eta gai honen inguruan alde bateko eta bertzeko iritziak sortu izan dira historian zehar. Gehienak alde, idazle gehienek beldurrik gabe onartu baitute batasun bidea, gure hizkera erorbidean ez uztekotan ez baita, haien ustetan, bertze hauturik egiten ahal. Zernahi gisaz, alde izanik ere, haien artean ere entzuten hasiak gara aspaldixko hizkuntzaren batasuna --itxuraz bada ere-- nolabait zalantzan jartzen duten ahotsak: ustez, nonbait, euskarak kolorea galdu duen, beldurrez gure baserrietako hitz jarioaren aberastasuna atzenduxe dugun, egungo euskara batu hori, batua bai, baina batzuetan ez gehiago dela euskara iduri, haien aburuz. Batzuek, akiduratik hurbil ikusteraino ailegatu dira. Eta, diote, hori konpontzeko moduetako bat dugu herri hizkerara, herrietako mintzoetara, itzultzea, erran nahi baita, baldin gai izaten bagina, maila batzuetan, gure baserrietan ibiltzen genuen euskara goxo eta hurbil hura egungo arlo landuetan ibiltzeko ere, orduan batasuna bera ere aberastuko genuke, eta bere on bidera ekarriko mintzaira batua.\nEz dut uste, hala ere, gauzak hola ikustea arras xuxen den. Hori onartzetik ilki diren ondorioetako batzuk, bederen, ez baitira batere zuzenak. Anitz herri eta eskualdetan herri aldizkariak sortu dira, eta joera bat nagusitu da, zenbait tokitan, eskribitzen diren testuak delako toki horri dagozkion euskara ezaugarriekin hornitzeko. Hola eman nahi zaio, antza, kolorea eta distira, kolorea eta etxeko ñirñira galdu duen hizkerari. Ez dakigu, ordea, nolakoa den kolore berri hori, zaharraren gisakoa edo osagarriak nahasiz sortu berri den kolore zirtzikatua. Zeren, jokamolde horren izenean pare-parean ikusten ahal baitira, inolako ahalkerik gabe, aski modu harroan gainera, delako herri edo eskualde horri legozkiokeen berezko ñabardurak --pentsa dezagun halakoak direla--, eta haren ondoan delako herri edo eskualde horretako solasean sekula santan inork ere aditu ez dituen itzuliak, hitzak, eta esamoldeak, arras tarrotuak, batek ez dakiela nondik atera diren, ez bada mintzaira goxatu nahi duen norbaiten gogo biziaren beroaldiren baten ondorio, ohartu gabe, mintzaira goxatu beharrean, usu arras desitxuratua gertatzen den hizkera mota berri bat sortzen ari garela. Hola, hobetu nahi den eredua, hobetu beharrean, behar bezala deboilatu eta nahas ageri zaigu. Hautatu den erremedioak, orain, makurrago bihurtu du salatu nahi den gaitz eta eritasuna.\nEz da gutitan gertatzen erraten ari naizen hau. Aski da, hartara, aldizkari horietako batzuk begi kritikoekin irakurtzea: berehala atzemanen dituzu kontraesan bizkorrak, eskualdeko mintzaira umetik barneratu duen betiko hiztuna lerro batean eroso sentiturik ere, aldamenean den bertze paragrafo batetik idazleak ostiko ematen diola sentitzen baitu, iduriz. Gisa honetara, arrenkura hautatuko du idazleak, arrangura arautua bazterturik, arrenkura baita, ez arrangura, herri horretako hizkeran ibiltzen dena. Eta afera paratuko du, hurbildu nahian hola elkarren artean papereko euskara, batetik, eta betitik han ibili den mintzoa, bertzetik. Egoki ikusiko du doaie ibiltzea, eta ez doa. Baina hori egin bezain fite ahalke gabe ikusiko ditugu hor berean beraien, aurreko, bertan, erabiliko, ikasleentzat, barrena, etxerako, irakurri edo ordutegi, aldizkaria argitaratzen den tokiko euskaran betitik beren, aitzineko, han, ibiliko, ikasleendako, barna, etxeko, leitu edo lanordu erran baldin bada ere. Eta lerro batean leituko dugu herrie, eta pixka bat beheitixeago, aski trankil gainera, mendia, inolako koherentziarik gabe, denak errebes eta oker paratuak. Beharreztenkeriez betetako euskara hori ikusten dut nahaste baten iduriago, ibili behar den euskara egokiaren ispilu baino.\nBaina ez dut, hasierako hitz hauekin, gai horren gainean mintzatu nahi. Kontua da hori, neurri batean segurik, gertatzen ari dela eta, ene ustez, gertatzen ari den hori sakonagoa den bertze zerbaiten seinale dela. Gure buruari galdegin beharko genioke zertaz gertatzen den hau guztia. Zertaz den gertatzen batasun eredua eskura izanik, eta idazle gehienek batasun horri eutsirik ere, zertaz diren gailentzen bat-batean bertze eredu batzuk, batasunetik hain urrun gelditzen direnak.\nZergatia, hain zuzen ere, batasun ereduan dagoke: ez, haatik, Euskaltzaindiak urteetan zehar definitu duen batasun ereduan. Ez hor ezinbestean. Arazoa, ene iduriko, jendeak praktikan ibiltzen duen batasun ereduan bilatu behar dugu, Akademiak eman ereduan baino gehiago. Euskaltzaindiak definitu eredua, eta jendeak --batasunaren aldekoek, erran nahi dut-- ibiltzen duena ez baita arrunt berdina. Ez gara, beharbada, ongi ohartu honi. Euskaltzaindiaren batasun eredua, bistan da, kritika daiteke, eta alde on guztiekin batera bere alde txarrak ere izanen dituela onartzen ahal da inor ere mindu gabe. Kontua da Euskaltzaindiak batasun eredu baten proposamena egin duela urteen joan-etorrian, bai, baina gero idazleek batasun proposamen hori modu batera ulertu dugula, aise estuago den modu batera bakarrik. Adibide erraz batzuekin argituko dut hemen erran nahi dudana.\nEuskalkien arabera, anitz hitz baditugu kontzeptu bera adierazteko: behinik behin, behintzat, bederen, segurik, aments, bederik. Horiek guztiak daude Euskaltzaindiaren ereduan behar bezala bilduak, modu batera edo bestera: bederik ageri da hiztegi batuan "gip"markarekin, aments ez da aipatzen, eta gainerakoak inolako markarik gabe bildu dira. Hortaz, horiek guztiak ditu eskura idazleak, euskara batuan eskribitzeko orduan. Galdera da, zernahi gisaz, zergatik nagusitu diren (aski dugu horretako datu baseak kontsultatzea) bederen eta behintzat bertze guztien gainetik. Aise gibelago daude, erabilerari dagokionez, gainerakoak: behinik behin aitzineko bi horiek baino hiru aldiz gutiago ibiltzen dugu batuan eskribitzen dugunean; segurik hamabi edo hamahiru aldiz gutiago; aments eta bederik ez dira ia ageri gaur egungo euskaran.\nEz dit inork ere azaldu beharrik hau hola gertatzeko arrazoi batzuk aski argiak direla: lehendabizikoa, hizkuntzak eta mintzoak aldatu egiten direla. Hortaz, ez dugu horregatik harritu beharrik, edo kezkatu. Bertze batzuetan hiztun gehienek ibiltzen dituzten hitzak nagusitzen dira, edo idazle ezagunenek gogoko dituztenak, edo argitaletxeetako testu zuzentzaileek onesten dituztenak ("hau zuzena da, bertze hori kendu, otoi!”), edo telebistako esatariek gehien maite dituztenak. Hau da gure kasuan ere gertatzen dena. Kontua da, ordea, niri segurik kezka sortzen zaidala: segurik, bederik eta aments bezalakoak baztertzen ditugu praktikan, eta horiekin batera bertze hainbertze ere, hala nola, abade, abandonatu, abantzu, kasik, abonatu, adin izan, altxatu (gorde adierazteko), arotz (errementari adieran), kordokatu, irriemangarri, ahalke, baratu, parlantzuan, intziri, eroan, asko-gura, zelan edo larderia bezalakoak, bakan batzuk aipatzekotan. Baina kezka sortzen zaidala diot, hori egin ondoren inolako gupidarik gabe ibiliko baititugu hitzetik hortzera delegaritza, baloia lapikoan, errematea, rehen edo berotasun asistentziala bezalakoak. Eta gauza bera gertatzen da paperak asanblada bezalakoekin betetzen ditugunean, betiko batzar, biltzar, bilkura edo bilera xokoan utzirik, horiek, nonbait, ez baitute maila ematen. Holakoak, ongi dakigunez, ardura gertatzen dira, aski baita hartara agertze ttipi bat egitea telebista aitzinean edo maizkara gure eskuetara ailegatzen diren testuetan.\nJakina, hiztegia aipatu dut bakarrik, baina hiztegiaz erran dudana gramatikaren bertze atalen gainean ere erran daiteke: neurri batean morfologian, baina batez ere esamoldeetan, eta sintaxi puntu batzuetan. Ez naiz luzatuko honetan, aipatzen dudan arazo honek hainbertze ñabardura beharko bailituzke, eta hemen ez dut astirik horretan aritzeko orain. Kontua da, eta hori da hemen azpimarratu nahi nukeena, Euskaltzaindiak definitu duen ereduaren interpretazio bat egiten dugula, interpretazio batek hartu duela indarra, bat nagusitu dela praktikan egiten ahal ziren gainerakoen artean, eta hori ez dela gauza ona. Euskararendako ez da gauza ona. Interpretazio hori gipuzkeraren inguruan sortu da, ez dut uste inor ere samurtuko den hori errateagatik. Horrek guztiak badu, jakina, bere azalpena: hiztun gehien biltzen da eskualde horretan, gune trinko anitz han atzematen dira, batasun eredu teorikoa handik hurbilago dago bertze euskalki batzuetatik baino, eta ereduzko idazleen artean pisu handi dute gipuzkoarrek. Ez diegu haiei eskatuko haiena ez den mintzaira erabil dezaten beren liburuetan.\nKontua da, alabaina, mintzatzeko modu hau nagusitu dela eta olioa bezala hedatu gainerako euskalki eta hiztun guztien artean, euskara batuaren hautua egiten dutelarik. Horrek ere, ez bakarrik erdarak edo hizkuntza neketan ikasteak, horrek ere uste dut kendu dion hizkerari lehenago zuen kolore goxo hura, lehenago euskalkietan musika soinua bezala nabari zen doinu hura. Baina ez doinu hura ez kolorea ditu euskarak berreskuratuko honetaz guztiaz hausnarketa jabaldua egiten ez badugu, eritasunaren erremedioa ez baita herrietako txokokerietatik aterako. Txokokeriak txokokerien seinale dira, ez euskara on eta egokiaren seinale. Iduri luke batzuetan euskara gaitz bat hartua dagoela.\nEta honetara ailegaturik, baten batek galdegin dezake, arrazoi guztiarekin, ez ote garen hemen Francisco Laphitz omentzen ari, eta hala bada, zer duen honek ikusteko Arizkunen, nire sorterrian, 1832an sortu zen idazle eredugarri hark egin lanarekin. Ikusiko duzue nola baduen.\nEz dakit nik Laphitz sortu zelarik haren amak, Maria Josefak, zerurat altxatu zituen begiak, Loiolako sainduaren amak Inazio sortu zelarik egin omen zuen bezala, eta gero Bernardo senarrari zerbait erran ote zion. Loiolan gertatu bezalako zerbait, konparazione: "Seme hau ez da agian bertze semeak bezala aterako, eta bere amarekin agian laketuko zaio”. Eta ez dakit hala gertatu zen, inork ere ez baitigu kontatu zer pasatu zen Laphitzen bizitzarekin. Badakigu Baztandik haurrean jin zela hona, Irisarri alderat, eta bistan da utzi dituen testuetan nabariago ikusten ahal dela Irisarriko euskara, Baztangoa baino, amagandik Baztango mintzoko hainbertze ñabardura hartu baditu ere. Gero, Loiolako Inazio eta Frantzisko Xabierrekoaren eredua segitu nahia zenez-edo, urrun joan zen, Hego Ameriketarat. Baina ez dut nire hitzaldia moldatu Laphitzen bizitzaren gainean mintzatzeko.\nIdazle trebearen argitasun eta erraztasuna erakutsi zigun Laphitzek: Bi saindu euskaldunen bizia izeneko liburuak baditu literatura balio handiak, hori nornahik ikusiko du, eta alde horretatik ez du gaurkotasunik galdu batere. Loiolako eta Xabierreko bi gazteen bizitza egituratzeko modua, narrazio estiloa, historia kontatzeko maisutasuna lehenaldiko eta orainaldiko adizkiak behar bezala trukatuz…, anitz gauza erran liteke horren gainean, betiere kontuan izanik ezaugarri horiek lotuago daudela literaturaren ñabardurarekin euskararen zuzentasun eta egokierarekin baino. Uste dut ez den behar bezain bat baloratu lan hau alde honetatik. Erreferentzia behar luke izan, nire ustez, euskaraz idatzi nahi duen ororentzat. Mitxelenak ere, bere Historia de la literatura vasca lan ezagunean goraipatzen du haren hizkera dotorea, eta dio “n"rratzaile trebe eta bizia” "la. Nik ere, alde batera utzirik zer den kontatzen duenaren mamia (laudatzen dituen pertsonaien balioak, konparazione, psikologo batek aztertu beharko lituzke, ez nik), estilo aldetik, irakurriago eta ederrago aurkitzen dut liburua.\nNarratzen hasten delarik, iragana hautatzen du, ardura orainaldira igarotzeko, behin narratu nahi duena testuinguruan ongi kokatu ondoren:\n"Naierako dukia tropa hetarik baten aitzindari zen. Egun batez gortherat heldu dire Napleseko armadaren berriak eta jakiten dute Loiolako semek han indar handiak egiten dituztela. Iñazio orduan bere bizi funtsgabekoaz ahalgetzen da eta bere oseba Naierako dukia othoizten du zonbait soldado eman ditzon gerlarat heiekin juaiteko. Gerlarat juanez, gerlan bere indarra erakutsiz nahi luke Iñaziok maite duenaren bihotza hobelki hatzeman"(5. or.)\nGure artean gaitzetsi izan da, segur naiz arrazoiarekin, gaztelaniaz "presente histórico"deitzen den narrazio estiloa. Hori ez da, omen, euskararena. Euskarak ez du, nonbait, holako estilorik maite. Horrekin bat heldu naiz ni ere, baina ez naiz gai, egia erran behar baldin badut, horren mugak non paratu behar diren errateko. Ikus dezagun ondoko bertze testu hau:\n"Jakintsun handi zen Jainkozko gauzetan, bainan hortan baratzen zen haren jakitate guzia. Zer eginen du beraz? Hogoi eta hamar urthetan hasiko da latinaren ikhasten. Iñazio behar zen lan horri lotzeko; ezik liburuak hastio zituen, ezin ikhus zitzazken: bainan Jainkoaren loriak hala galdatzen baitu, urtheak eta urtheak ez zaizko sobera izanen liburuen erdian"(69. or)\nHor ikusten dugu iraganarekin hasten dela ("jakintasun handi zen”, "baratzen zen”), baina berehala iragan dela idazlea etorkizunera ("zer eginen du”, "hogoi eta hamar urthetan hasiko da”). Ondoko esaldia, ordea, eta beti pasarte berean ari naiz, berriz ere iraganean da ("Iñazio behar zen lan horri lotzeko”). Azkenekoz, berehalaxe segidan, paragrafoa orainaldian eta etorkizunean akitzen du ("…galdatzen baitu”, “u"theak ez zaizko sobera izanen”). Honek erakusten du, ene ustez, narrazio kontu hauetan badirela, izan, ongi aztertu behar ditugun bideak. Baina lehentxeago erran dudan gisan, hauek literatura arazoak dira, euskararenak baino gehiago, eta ez zaituztet arrazoibide hauekin enoatu nahi. Alde bat utziko dut, haatik, gaia.\nNadin itzul istant bat lehen aipatu dudan eta praktikan ibiltzen dugun batuaren eredu horren ezaugarrietara. Erran dut gure artean nagusitu dela, berdin delarik bakoitza gure etxean edo adiskideekin zer euskalkitan mintzo garen, nagusitu dela, diot, eredu bat bakarra, oro har. Noizetik noiz testuren bat agertzen bada ere gainerakoetatik urruntzen dena, arruntean eskribitzen ditugunak elkarren iduriak dira. Berdin da non sortu garen, non ikasi dugun, zer euskara mota edan dugun etxean, eskribitzeko orduan antzekotasun handiak ditugu gure artean. Beti elkarretarat egiten dugu, hainbertzeraino, non, zail gertatzen baita ikaragarri jakitea zein den bakoitzaren jatorrizko euskalkia, bertzetik ere euskalkiz betea den hizkuntza honetan. On litekeela, adierazi nahi izan dut, batzuetan bihotza eskastu gaituen berdintasun homogeneo hori noizbehinka trenkatzea, batasuna bera hautsi gabe horregatik. Ezik batasunak bide bat baino gehiago badu. Eta denak ibili behar dira. Hobeki dugu hori eginik. Hori da hizkuntza aberasteko bidea. Zeren hizkuntza idatzia nekez aberastuko baita funtsean oinarritzat eredu estandarra hartzen badugu eta txokokeria batzuk sartzen han-hemenka, atzenduz aldi berean badirela bertze bide batzuk aski erabilgarriak izan daitezkeenak.\nFrantzisko Laphitzek erakusten digu aukeran ditugun bide horietako bat. Ez da Laphitz, inondik ere, den bakarra. Jainkoari eskerrak, eta beharrik hori hala dela, badira eredugarriak diren idazleak mintzo guztietan. Baina hemen, erraz konprenituko denez, Laphitz hartuko dut aztergai. Zein den aberats erakutsi nahi nuke lerro hauetan.\nOroitzen naiz behin zerbaiten programa bat-edo eskuratu zidatela, egitarau bat erdaraz erran nahi dut, haren euskal bertsioa egin niezaien: han erraten zen zerbait egin behar zela asteazkenean, eta nik "asteazkenarekin"itzuli nuen. Norbaitek hots egin zidan: "Aizu! hor ez da egokiago "asteazkena"jartzea?”. Jakina, harentzat ez zegoen desberdintasunik "asteazkena"eta "asteazkenean"hitzen artean. Ez da bakarra: ezik ardura ikusi ditugu denda eta erakusleihoetan "asteazkena itxita"bezalakoak, ez dakigula ongi zer den asteazkenean ixten dena, asteazkena bera edo denda. Bada, hori: "asteazkenarekin"jarri nuela, niretzat aski arrunta den moldea hautatuz. Laphitzek hasieratik ibiltzen du soziatiboa denbora adierazteko, berdin aditz izenekin ere. Hola dio liburuaren lehenbiziko lerroan:\n"Ikhustearekin bi Heskualdun, mundua, debrua, eta beren burua garhaiturik, lorios zerurat igaiten, zonbat Heskualdun lehiatuko othe gare heier jarraikitzerat?"(Bi hitz, sarrera)\nEta hauxe da liburuaren azken esaldia:\n"Bainan Loiola galtzearekin lurrean, zer arartekoa ez dugu irabazi zeruan?"(251)\nTartean baditu bertze aunitz, zenbait kasutan ez bada argi perpausak denborazkoak edo moduzkoak diren:\n"Atzartu zenean hirriskuz kanpo zen. Sukharrak uztearekin eta indarrak itzultzearekin khendu zioten zangoko lothura"(15)\n"Iñazio ikhustearekin semea jin zitzaion bururat, eta ustez hura iduri zonbait zen, lothu zitzaion lapharra bezala"(56)\n"Berrogoi eta hamahirur egun eman zituen eri, eta sendatzen hastearekin lehengo urhats guziak hartu zituen"(75)\n"Jakitearekin bandera bereko soldado zirela, nigarrari eman ziren bozkarioz"(138)\n"arrotza ikhustearekin, bozkarioz jauzi egiten du, eta, lasterka jautsirik, Antoniori erraiten dio"(143)\n"Heldu zela entzutearekin, jende oste bat juan zitzaion biderat"(207)\n"Goarat abian zela jakitearekin, girixtino berriak, errege buruan, milaka juan zitzaizkon, agian beren othoitzez eta nigarrez atxikiko zutela"(222)\n"Biharamunean, Iñaziok Laurentz ikhustearekin” (235)\nHolakoak dira nik hemen euskara batuan idazteko eredua aberasteko aldarrikatu nahi nituzkeen bideak. Gehien-gehienek "zortzigarren semea izan zuela ikustean"edo holako zerbait idatziko genuke, hain segurki, eta gutitan pentsatuko genuke aditz izenak ibil ditzakegula, soziatiboan, denborazko perpausen balioarekin. Baina Laphitzek badu bertze bide bat, bertze molde bat ederki sartzen dena batasunaren bidean:\n"Zortzi garren seme batez erdi zela ilkhustearekin, doña Marinak zerurat altxatu zituen begiak, gero bere senharrari behatzen ziola erran zion"(1)\nEz al dio honek xarma ematen eredu neutro horri? Ez ote du honek batasun eredu hori aberasten? Eta ez diot nik hau dela ibili behar den bide bakarra, ez: gogora ekarri nahi dut, hau ere ibiltzea komeni dela. Zergatik ez hautatu bide hau ere? Zerentzat ez ibili euskarak, han eta hemen, erakutsian uzten dizkigun hautuak? Zerendako ez izan begiak eta belarriak erne?\nBekatu litzateke EGA azterketa batean izen sintagma datiboan jarri eta adizkia datibo markarik gabe: "eman du lagunari”, demagun. Ez da holakorik azaltzen euskaltegietan. Pentsatzekoa da zuzentzailearen begi zorrotza berehala ohartuko zaiola horri, eta kolore gorriarekin markatu. Baina, ongi dakigunez, holakoak aski arruntak dira zenbait euskalkitan. Laphitzek ere usu ibiltzen ditu:\n"Frantzian bai eta Espainian ere aitoron seme batek odola zor du herriari"(3)\n"Gobernadorea bethi bere buruari lothua zagon eta nihorri ez zen ohartzen"(6)\n"Hitzeman zuen Nafarroa sei ilhabeteren buruan itzuliko zuela bere nausi zuzenari Henri Albretekoari"(7)\n"Aphez baten eskasian gerlako lagun bati kofesatzen da, hiltzerat baloha bezala"(11)\n"Gerlako lagun maitea, orai adio behar dugu elgarri erran"(13)\n"Premu Jauna, premuari zor dudan errespetu guziarekin erranen darotzut"(17)\n"Artetan hau erraiten zuen bere buruari"(21)\n"Jauna egia da soineko aberats batzu eman dituzula Mont-Serrateko pobre bati?"(36)\n"Ene Aita, erraiten dio Inaziok, zure komentuari ez naiz ardit bat gostako!"(62)\n"Jauna, ene soinekoa irriegingarria da, badakit. Bainan gizon gaixo bat hatzeman dut erdi estalia eta ene soinekoaren erdia hari eman dut" (95)\nJakina: gehiegikerietan erortzeko arriskua badugu, baina nik ez dakit zertaz ez ditugun holako itzuliak ere ibiltzen, horrek ere (ez horrek bakarrik) bizitasuna emanen bailioke testuari. Baina beldur baiz, naski, jendea erosoago sentitzen den "zor dio herriari"bezalako forma kanonikoen ibiltzen. Alta, uste dut nik batean "erran dio lagunari"eta bertze batean "erran du lagunari"jartzeak ez liokeen kalterik ekarriko euskarari.\nLaphitzek kontatzen digu Inazio Avila alderat bidali zutela, izeba batengana, "zoinak altxatu baitzuen ama baten artarekin"(3). Horiek dira, erlatibo mota horiek, baztertuxeak izan ditugun egiturak, batasuna egiten hasi ginenean ezinka bezala ibiltzen genituenak, gisa batean, non bai baitzirudien baimen eske bezala genbiltzala, ez baikinen atrebitzen erdal egitura horiek, egitura "erromaniko"deitzen genituen horiek, hain arruntak izan direnak euskaldun idazleetan, batasun ereduan ibiltzen. Ez da erran beharrik eskubide osoa dugula, eta batzuetan beharra ere, euskarak deusik ere galdu gabentanik horregatik, egitura horien ibiltzeko. Horrek ere ematen dio xarma, kolorea eta indarra hizkuntzari. Eta horrek ere ematen dio aukera eta desberdintasuna, batasunari uko egin gabe, hizkuntza eredu batuari. Badut uste aholku hauek mezutzen zizkigun Frantzisko Laphitzek bere lan ederrean.\nAipatzen ari naizen punttu hauek ezagunak dira, ez naiz horretan batere berezia. Ezagunak dira, bai, eta gramatika batzuetan, ez denetan, aipatuak ere. Gauza bat da, zernahi gisaz, ezagunak izatea, eta bertze bat, aski desberdina, euskara eskribituan hola, laxo-laxo, ibiltzea, eta modu naturalean, nik nahi nukeen moduan, ibiltzea. Hori, naski, bertzerik da. Edo "noski"erran behar nuen hor, eta ez "naski”?\nIparraldean arrunta den genitiboa, absolutiboaren tokia betetzen duela, arin eta erraz ibiltzen du gure idazleak:\n"Nafarroko Gobernadorea ene oseba da. Iruñe bidean da zuen gudukatzerat heldu"(12-13)\n"Hori ene egitekoa da; zuen egitekoa da niri trunpilo horren nolezpait ekhentzea"(16)\n"Lanaren errexkiago egiteko barberrak Iñazioren estekatzen hasi ziren"(17)\n"Hezurraren phikatzen abiatzean"(18)\n"Xede horren haren burutik khentzeko alfer izan ziren othoitzak eta nigarrak"(50)\nAise ohartuko gara azkeneko adibide horretan ez bakarrik duela idazleak genitiboa arruntean akusatiboa ageri den tokian paratu, baizik aditz izena eta haren osagaia bereiz ageri direla ere: "xede hori haren burutik kentzeko"gehienez ere "haren burutik xede horren kentzeko"edo holako zerbait eskribituko genuke, beldur, eta ez hain aise "xede horren haren burutik kentzeko”. Ez ote genituzke guk ere noizetik noiz holakoak eskribitu behar gure lanetan? Eni, segurik, arras ontsa zait hori. Badira, pentsatzekoa denez, bertze anitz adibide:\n"Nork daki ez othe den Luterren dizipulu gorde bat, gezurrez gure bethatzerat ethorria?"(83)\n"Iñazioren etsaiak ez zauden geldirik; ahal guziak egin zituzten Iñaziori bere lagunen khentzeko. Ezin bertzez, azkenean huna zer buru jo zuten"(106)\n"Mezaren emaiten ari zen batez, Aita Nikolasek su gar bat ikhusi zion buruaren gainean. Ustez su zuen, laster egin zuen su hiltzerat. Ez zen su lothua Iñazio, haren begithartea zen su garrak bezala argitzen eta distiatzen zuena"(191)\nBadakit ongi aski gogoa nola dugun, hala dugula idazten, hala ditugula gure hitzak elkarrekin kateatzen. Ordea, batasun eredu aberatsagoa ezagutu nahia naiz, irakurri nahia naiz, hola, pixkaka, nekea bada neke, emeki bada emeki, gure burua astin dezagun eta denen aitzinean erakutsi euskarak duen edertasuna ez dela pareta estu batzuetan bildu beharrik. Horretarat egin behar genuke, noizetik noiz bederen, aldi txartuan eroriko garen beldurrik izan gabe. Ez dugu den gutxieneko arriskurik horretara, ene ustez. Paregabea da Laphitzen erraztasuna esaldiak egiteko, ardura aditz laguntzaileak estaliz, ez bakarrik emendiozko juntadura egituretan, baina bertzenaz ere. Begira hemen adibide batzuk, zer indarra duten:\n"1521an, Maiatzeko egun batez, ximixtaren pare iragaiten da zaldidun bat Iruñako karriketan eta gobernadorearen etxean sartzen"(6)\n"nik oinhaze hauk jasaiten ditut gortheko andren begietan deus gal beldurrez"(20)\n"Iñazio estakuru bilha zabilan Loiola aldebat uzteko; Loiolan egoitza luzatuz beldur zen anaiak sobera erran"(24)\n"Beilariek ezagut beldurrez, Iñazio goizik athera zen Mont-Serratetik"(34)\n"Auzo-aphezak pobre haren errana ez nahiz sinhetsi, preso ezarri du ni itzul artean"(36)\n"Eta gero, Loiolako izena, ene arbasoer hanbat gostaia, nik zer dretxoz dabilat oinen pean?"(39)\n"Iñaziok, urgulutan sar beldurrez, bethi gogoan zabiltzan bere bekhatuak"(42)\n"Bera itsu eta nihondik ez argirik heldu"(43)\n"Fedeak erakutsiko daut bidea, Esperantzak emanen hazkurria, Karitateak indarra"(51)\n"Don Juanek khurutzefika besarkatzen du eta heriotzearaino berekin ekhartzen"(77)\n"Lan borthitz eta soberakin horrek buru guzia zoratu zion eta liburuentzat higuintza berri batez bethe"(79)\n"Iñazio Loiolakoa durduratzen da. Haren zainetan lehengo odoletik bada oraino xorta bat, eta odol hark noizetik noiz irekitzen baitio, aphur bat ixilik egon ondoan galde egileari erraiten dio:"Hobe dugu naski hortan baraturik.""(94)\n"Kargudun hau bere eginbidetan lazoskoa, billartean ari dela khausitzen du"(117)\n"Iñazio Loiolakoak laster beretu zuen Piarres, bainan Franzizko nihondik ez zezaken bil. Iñazio zonbatenaz amultsuago, Franzizko hanbatenaz bihurriago"(124)\n"hirur egun oso nola iragan zituzten ahamenik jan gabe; nola etzaten ziren kanpoan, zerua atherbe, lurra ohatze"(168)\n"Penitentzia salbagarri bat egin ustez, suian sarthu zuen eskua, eta erretzerat utzi"(236)\nBatasun ereduan baztertuxe ditugu egitura batzuk. Hola, norbaitek "kalean mintzatzen hasi ziren etxe txar bati buruz"eskribitzen badu, berehala pentsatuko dugu etxea dela solasgaia, eta zalantza izango du batek baino gehiagok zer dela eta ote den etxea txarra edo ona, noiz eta Laphitzen testu hau atzematen baitu:\n"Jaun gaztea karrika izkin batean jarri zen, etxe txar hari buruz"(85-86)\nBadakit ez dela Laphitz idazle bakarra holako egiturak ibiltzen. Baina bera dugu erakustun gaur, eta horregatik ekartzen dut hona haren maisutasuna. Hor berehala ohartzen gara gauza bati, "zerbaiti buruz"horrek bertze adiera bat duela, gure eredu estandarrean ohi ez bezalakoa. Laphitz karrika batean jarriko baitzen etxe txar bati buruz, herriko mutikoen gainean mintzatzen. Gu, ordea, kale batean jartzen gara, etxe txiki baten aurrez aurre, herriko mutikoei buruz hitz egiten. Hona adibideak:\n"Harrazu kuraie, diotso Iñaziok, emazu hor gorphutz hil baten gainean ari bazine bezala." (18)\n"Ez premu Jauna ez, ez nau ene gogoak urrunegi eremanen, ez izan ene gainean holako beldurrik"(24)\n"bere bekhatuen gainean minki nigar eginez"(33)\n"Asko solhas aditu dut zure gainean"(84)\n"Zeren gainean mintzo zare gehienik?"(93)\nEz dakit nik zergatik, batasunaren bazterretan beti aditu izan dugu, batzuetan pentsatu ere, ongi hornitutako "etxerako”, "etzirako"eta "lanerako"formak aberatsago-edo direla haien pareko ditugun "etxeko”, "etziko"eta "laneko"bezalako egitura apaletsiak baino. Hainbertzeraino, non nik neronek ere neure etxean ikasiak ere atzendu behar izan baititut batasun bidean, horiek ez zuten-eta, batzuen iduriz, dotoretasun aski eredu landuan. Hala ere, Laphitz ederki konpontzen zen horiekin, eta guk ere ez genuke arazorik izan behar haiez baliatzeko batasunari kalte gehiegi egin gabe:\n"Amak beldurra zuen bezala, haur haurretik su gehiago zakarren Iñaziok harmetako liburuetako baino"(2)\nZiprerat jautsi eta berheala, hartu zuen bertze untzi batek, eta Jafarat ereman Agorrilaren azkeneko. Buruilaren lauan Jerusalem zen (61)\n"Hamabortz urhe harrarazi ziotzan, eta oihal bero batetarik estomaka gaineko"(64)\n"Aski jakinik badut; berriz ethortzen deneko, horra ene izena eta ene egon tokia"(86)\nBadugu non ikusi eta non ikasi. Gure eredu estandarrean nagusitu da "zergatik"ibiltzea galderetan, eta horri "-lako"menderagailua daraman adizkiarekin erantzutea, berdin dela hor ageri den kausa edo dena delako horrek zinez kausa adierazten duen edo azalpena bertzerik ez den. Ez ditut ekarriko hona "kaleak bustiak daude, euria egin duelako"eta "euria egin du, kaleak bustiak daudelako"perpausek erakusten diguten paradoxa. Ez naiz horretaz ari orain. Baina begira: Laphitzen testuan "zergatik”, "zerentzat”, "zeren”, "zertarik"eta "zertaz"ikusiko ditugu gure "zergatik"soil horren tokian. Eta erantzunean "ezik"lokailua arrunta da. Zer esan ez "bait-" eta "-lakotz"menderagailuen gainean. Horiek arruntak dira, ez dagoela batere argi bien arteko desberdintasuna, bigarrena ere aski azalpenezkoa denez:\n"Migel Nabarrok Zabier maite zuen, batetik maithagarria zelakotz, bertzetik zorren estaltzen laguntzen zuelakotz"(132)\n"Bere laguner aita on baten solhasak atxiki ondoan, eta Piarres, aphez zelakotz, buruzagitzat utzi ondoan, oinez abiatu zen Heskual herrirat"(140)\nHauek dira hautatu ditudan bertze adibide batzuk:\n"Frantses armadako aitzindariek miresten dute hoinbertze kuraie eta holako gerlaria zeren ez den Frantsesa deithoratzen dute"(11)\n"Zerentzat ez dut eginen sainduek egin dutena?"(21)\n"Mahometanoa ahal zare? hala dio ezik zure arropak"(30)\n"Ah! zuk saindua galdatzen duzu; hemen ezik hala deitzen dugu"(104)\n"Haur huntaz irri egiten duzue? gaizki hori; ezik itxuxia badu ere gorphutza, ederra du arima, eta egun guziez edertuz juanen zaio. Apheztuko da Martin, eta denborarekin herria ohoratuko du bere berthutez eta obrez." (154)\n"Ez, Jazinto maitea, ez; zertarik iduritu zaizu etsitu dudala?"(208)\n"Bainan nihor ez da zure entzuterat ethorriko. Ez duzu zeren has"(150)\nGure "etxe asko"horren ordez arruntak ditu Laphitzek arras "asko lekuetan"(4), "asko pobreren"(32) eta "anhitz haurren"(77) bezalakoak, zenbatzailea izenaren aitzinetik hartzen dutenak. Eta, jakina, aditz nagusiaren eta laguntzailearen arteko ordena aldatzea arrunta da ere:\n"Ez nau oinhazeak izitzen, maingu gelditzeak nau izitzen"(17)\nBazekien, bai, Laphitzek egun hala-holako euskaran ibiltzen dugun "abiadura handiko trena"zerbait izatekotan "lastertasun handikoa"dela:\n"Entzunik izurritea baratuxe dela Barzelonan, Barzelonerateko abiadura hartzen du, handik urez Lur Saindurat juaiteko"(50)\nBaina egin dezadan hemen geldialdia. Badira egin nitzakeen bertze hainbertze ohar. Baina aski da gaurko. Hitzaldi hau antolatzen eta taxutzen hasi nintzelarik, ez nekien, egia erran behar baldin badut, nondik heldu. Banekien eman nahi nuen mezua zein zen, banekien zer mezutu nahi nuen (Laphitzen hitzak ibiltzeko), baina ez nuen nahi betiko azterketa egin, jendeak holakoetan aspertuxe akitzen baitu. Hartako aukeratu dut bide bikoitz hau: espresuki adierazi dut batzuetan, jatorrizko adibideak erabiliz, nolakoak ziren Laphitzen euskararen ezaugarriak, haren testuan sartzea egin ondoren. Baina, bertzetik, diskurtsoa bera antolatu dut halako moduan non saiatu bainaiz diskurtsoaren barnean zuzenean sartzen batasuna bertze modu batera ulertzeko ereduaren anitz ñabardura. Gure "atea giltzarekin itxi"ilupa horretatik (ez berez ilupa, baizik ezintasunean bakarra egitera iritsi baikara) pasa gaitezen "atea giltzatzera”, "ateari giltza ematera"edo "atea gakotzera”. Hain segur ere, Laphitzek berak aise hobeki eginen zuen lan hau, maisutasun aparta baitzuen hizkuntzaren ibilerarekin. Uste dut badugun non ikasi, eta zer. Hori dela eta, azkentsura ailegaturik, "munduari erakusteko deusetako ez denik ez dela"erran zuen haren hitzekin akituko dut mintzaldia, ikus dezagun zein polikino lotzen zituen hitzak:\nOrai artean distiatzen zuen haren buruak, orai ez da orraztatzen ere. Orai artean hein ederrean zagokan bizarra, orai nola nahi uzten du. Orai artean xuri ziren haren eskuak, garbi haren azkazailak, orai ez diote behatze bat ere emaiten. Orai artean gortheko mintzairea zuen, orai jende xehearen mintzairea. Orai artean asko muthil bazituen, bera jartzen da orai erien muthil. Erien zauriak garbitzen eta lotzen ditu, eta naturalezak arrangurarik egiten badio, belhauniko jartzen da erien oinetan eta heien zaurier musu emaiten diote. Ez da hortan baratzen; orai artean athorra mehea ekharri du, orai zilizio garratz bat. Belhar luze eta latz batzuez egiten du gerriko bat, larru arrasean ezartzen duena. Azotea hartzen du egunean hiruretan. Ogirik beltzena janharitzat; ogi hura athez athe eskatzen du bere urguluaren zaphatzeko 37\nEska dezagun guk ere ogia, eta horni gaitezen, euskalkien aberastasuna erakusten diguten ate horietan. Segur naiz, hau egin dugunean, euskara milatan bortitzago izanen dela, eta gure eredu estandarra hanbatenaz ederrago zenbatenaz mintzaira guztiak, ez nolanahi, bistan da, ibiliago.\nJean Pierre Arbelbide eta Francisco Laphitz-en heriotzen mendeurrenean (1905 – 2005) Euskaltzaindiak Irisarrin egindako batzarrean emandako hitzaldia, 2005-07-21ean.\nJesus Rubio / 2005-10-11 / 11:41\nPellok Salaburuk argitaratu du hemen artikulu oso interesgarri bat non, beste askoren artean, esaten baitu honaho hau:\nHorixe da bidea, zein espero dut ez dadin hor buka.\nHizkuntzalariek eta euskaltzainek jorratu behar digute bidea nondik ibiltzen ahal dezagun eroso buru (hacia) gure helburua hon mintzatzea hizkuntza bat zein izan dadin gutxienez hain efizientea nola diren beste hizkuntzak zein ezagutzen eta erabiltzen ditugun. Hizkuntzalariek eta euskaltzainek babestu behar gaituzte an bide zail baina seguru hori ze eramango gaitu at egoera linguistiko indartsuago bat non izanen gara "geuago".\nPello Salaburuk artikulu horretan jo du an norabide zuzena, eta horregatik nahi dut bera zoriondu, nahiz-eta hori ez da baizik hasiera bat (askotan zailena izaten da abiatzea bera).\nEgonen da momenturik afin kritikatu hemengoa, hangoa eta haruntzagokoa; baina gaurkoan gelditu nahi dut kin zorion horiek, ezik (porque) gaur, ni behintzat, sentitzen naiz babestutxuago.\n(Erantzun hau izan da aterea ti "balbula.blogspot.com")\n(JESUS RUBIO PEÑA da doktorea an ekonomia)\nOngi bereizi behar genuke euskara denaren eta euskara ez denaren artean\nJosu Lavin / 2005-10-11 / 13:59\nBatzuk deskubritzen ari dira ezen euskara erkide batua eraiki beharra dagoela egiazko euskararen gainean. Ongi bereizi behar genuke euskara denaren eta euskara ez denaren artean. Adibidez, ondoko bi hauek ez dira euskara:\n1) "kin zorion horiek"\n2) "Pello Salaburu euskaltzain jaunak Azpeitiko Euskara Patronatuak kudeatzen duen www.erabili.com webgunean Iritzi Muinetik delako sailean 2005eko Urriaren hamaikan idatzi duen "Euskara batua eta Laphitzen euskara eredua" izeneko artikuluari buruzko iritzi gehiago agertu behar liratekeela inork esango balu neure zorionik bihotzetikoenak emango nizkiokeela ezin dudaztuzkoa iruditzen zait".\nEz bata, eta ez bestea! Hori ez da euskara! Hala ere, euskaldun alfabetatu gehienek esango lukete ezen bigarrena euskara huts eta bikaina dela!\nHemen dago egiazko problema, zeina euskal perbertsolariek sortu baitute. Perbertsolari hauen artean aipatu beharrekoak dira euskaltzain gehienak, euskaltegietako irakasle gehienak, eskola, institutu eta unibertsitateetako irakasle gehienak, eta ebidenteki berauen ikasle gehienak.\nBaina, nola demonstra liteke ezen goiko bigarren adibidea ez dela EUSKARA?\nBilbaoko Plaza Barriko Euskaltzaindiaren egoitzaren aurrean immolatu beharko ote gara perbertsolari ez garen euskaldun arrarook?\nGora euskara erkide batua! Behera perbertsolarien euskara!\nNola litzateke euskara batuan?\nJosu Lavin / 2005-10-13 / 11:02\nHona hemen Laphitzen testu labur bat:\n"Ikhustearekin bi Heskualdun, mundua, debrua, eta beren burua garhaiturik, lorios zerurat igaiten, zonbat Heskualdun lehiatuko othe gare heier jarraikitzerat? Agian anhitz! Agian guziak!"\nNorbaitek itzuli ahal dit Euskaltzaindiaren araberako euskara batura?\nIkustearekin bi euskaldun, mundua, deabrua, eta beren burua garaiturik, lorios(?) zerurat(?) igaiten(?), zenbat Euskaldun lehiatuko ote gara haiei jarraikitzerat(?)? Agian anitz! Agian guziak(?)!\n(?) daukaten horiez ez bainago seguru.\nBiziki eskertuko nizueke, zeren nire asmoa baita liburu osoa euskara batuan ematea. Testutxo horren itzulpena oso lagungarri gertatuko litzaidake, nolabait ere, klabea emango bailidake.


Urin gastriko - Wikipedia, entziklopedia askea.\nUrin gastrikoa, urdail-urina edo urdail-azidoa urdaileko paretako guruinek jariatzen duten likidoa da, janarien digestio kimikoa errazten duena.\nBere osagai nagusiak hauek dira: ura, azido klorhidrikoa (ClH), mukia, elektrolitoak eta hainbat entzima (pepsina, errenina eta lipasa gastrikoa). Giza gorputzak 2 litro/eguneko jariatzen ditu.\nUrin gastrikoen entzimek proteinak eta lipidoak degradatzen dituzte. Bestalde, urdaileko zelula parietalek ClH ekoizten dute, pepsinaren sorreran zeregin oso garrantzitsua betetzen duena (ClH-ren ezean pepsina ez baita sortzen).\nUrin gastrikoa oso azidoa da (pH=1-2). Likido honi esker, urdailean elikadura boloa kimo izeneko ahi batean bihurtzen da.\nUrin gastrikoaren jariaketa estimulu psikiko zein kimiko-hormonalen menpe dago. Estimulu psikikoak erreflexu baldintzatuak dira, Pavlov-ek bere txakurrekin egindako esperimentu ospetsuetan agerian utzi zuenez.\nOrriaren azken aldaketa: 19 uztaila 2020, 12:35.


Comanav Line Ferries - Bidaiarien eta Car Ferry Sarrerak\nComanav Line Ferries merkea autoa eta bidaiarien ferry txartela prezioak denbora errealean ferry txartelaren prezioa alderatuz erreserbak. Beti merkeenak Comanav Line Ferries ferry txartelaren prezioa linean erreserba FerryTO - eta hori berme bat da.\n4.2 izarrak - oinarritutako 688 berrikuspen www.ferryto.com\nComanav Line Ferries Ferry Sarrerak - merkeak Ferry Sarrerak eta Superb Zerbitzua - ek Lucas Hooker apirilaren 25 5/ 5izarrak Aurrezki fantastikoaren eta bezeroarentzako zerbitzua nire Comanav Line Ferries ferry sarrerak erreserba FerryTO jaso nuen ondoren izan dut zer plazer bat enpresa zen egiten badakizu utzi. FerryTO lehena eta bakarra online ferry txartela erreserba zerbitzua erabili dut ipini duten beren dirua jarri non beren ahoan bai zerbitzua eta prezioa da. Euro ia gorde dut nire ferry 100 FerryTO sarrerak erreserba arabera, transakzio leun eta zure bezeroarentzako zerbitzua bikaina oso pozik - eskerrik asko, hain zuzen ere! www.ferryto.com Comanav Ferries\nComanav Ferries Car eta Passenger Ferry Sarrerak\nComanav Ferries txartela erreserbak, ferry ordutegiak eta Comanav Ferries informazioa eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al Hoceima bela.\nComanav Ferries sarrerak ez du inoiz izan errazagoa da, guztiak Comanav Ferries prezioak denbora errealean quotes azkar merkeenak Comanav Ferries sarrerak erosi ahal izateko eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al to alderatu dugu Hoceima berrespena berehalako online. azkar, erraz eta estresa free eta atzera berriro lortzeko modu bat Beraz, eguneko merkataritza ferry bidaia atzerrian edo opor break bidaiatzen Comanav Ferries bilatzen dira da. Erreserbak Comanav Ferries autoa edo bidaiari-ferryak Gurekin sarrerak eta gehiago aukerak eta malgutasuna gozatzeko.\nazken Comanav Ferries informazioa eta ordutegiak zeharkatu eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al Hoceima eta helmuga gure ibilbide zehatza eta erabilgarria buruz informazio turistikoa ferry portu buruzko informazioa barne bela zeharkatu hiri-mapak zure Comanav Ferries ferry bidaia marraz lagunduko dizu.\nAutoz bidaiatzen, zure familia Comanav Ferries ferry bat zeharkatu edo oinez bakarkako bidaiari liburu gisa eta zure helmuga freskatuko da, lasaia eta pozik iristen.\nComanav Ferries fantasiazko eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al Hoceima ferryak portu.\nFerry Ticket Prezioak eta Erreserbak Liburu Comanav Ferries sarrerak eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al Hoceima online Ferryto.com at aldez aurretik, eta beti izango duzu gure merkeena eskuragarri ferry txartelaren prezioa merkeena gozatzeko.\nIkusten duzun prezioa prezioa ordaindu behar da. Ez daude ezkutuko extras edo sorpresa, hala nola, erregaiaren errekarguak edo erreserba tasak, eta ez dugu ezer Visa Electron txartela ordaintzeko kobratu aparteko. Prezioa aipatu dugu zure hautatutako Comanav Ferries ibilbidea, onboard ostatua eta ibilgailu mota guztiak ordaindu beharko da, eta hori benetan. a Comanav Ferries txartelaren prezioa lortzeko eta zure ferry txartela erreserbatu segurtasunez online mesedez erabili denbora errealean ferryak ezkerreko formularioan erreserba on. Comanav Ferries buruz\nComanav Ferries ditu jarduten dute ferry zerbitzua garatzeko urte 30 baino gehiago. Comanav Ferries lehen enpresa izan zen erregular, iraupen luzeko zeharkaldia Atzerrian bizi Marokoko egoiliarren baldintzak betetzen sortzeko.\nTaula gainean, informazio eta zerbitzu eskuragarri 24 / 24h da. Azafatak eskuragarri daude beti laguntzeko. Jatetxea gastronomikoa zure zerbitzura dagoela. Otordu zure txartela prezioan sartuta daude. Zerga-free dendetan taula luxuzko artikuluak eta pertsonalizatuak Comanav zure gurutzatzen oroigarriak eskainiko irekita daude.\nComanav Ferries dute aldizka ferry pasabideak eskaintzen ia 50 merkataritza-portu eta, batez ere, Afrika zatiak eta nagusiki Europe.Comanav Ferries portuak Sete eta Maroko arteko zeharkaldia erregular bat sortzeko geroztik 1975 lehen enpresa izan zen. Ostatuak\nflota 8 ontzi moderno Haien dira. On saloi, diskoteketan, jolas aretoa eta igerilekua aurkituko dituzu. Barrualdean aire girotua da. Ohe bikoitz, 2 eta 4 ohe kabinak ugari. Gehienak bainugela pribatua ditu.\nBNI NSAR Ferry jatetxe bat eta kafetegi bat taula gainean aurkituko duzu. Ontzia bidaiari eta 820 320 ibilgailuen egonaldi.\nMarrakech Ferry jatetxe bat, cafetaria bat, elkarte bat, eta igerilekuetako onboard eskaintzen. egokitzeko daiteke up bidaiariak eta 630 220 ibilgailu bat.\nComanav Ferries hurbiletik lan bere eragile turismoa sustatu nahi du Maroko baita zirraragarria eta errentagarria paketeak eta ferry bidaia bi turista eta tokiko marokoarrak.\nComanav Ferries zirraragarria eta errentagarria paketeak eta ferry bidaia eskaintzen nazioarteko turista eta tokiko marokoarrak. "Marrakech" ferry hala nola, erosketak, kabina erosoak, igerilekua, bi jatetxe eta taberna zerbitzu bikaina onboard eskaintzen. Comanav Ferries bezeroarentzako zerbitzua ospe bikaina aurretik, bitartean eta ondoren, ferry crossing.\nBest Comanav Ferries Sarreren prezioa Bermatzeko\nBest Prezioa Bermatua - Beti gure txikiena eskuragarri Comanav Ferries txartelaren prezioa eskaintzen dizugu, eta ez dago ezkutuko extras edo sorpresa, hala nola, erregaiaren errekarguak edo erreserba tasak eta guk ere ez dugu ezer zure ferry Visa Electron txartela txartela ordaindu kobratu aparteko gisa. Zure hautatutako Comanav Ferries autoa edo bidaiari-ferry txartela, onboard ostatua eta ibilgailu mota guztiak izango duzu zure ferry txartela ordaindu, eta hori benetan!\nNekez ekitaldi berean, biak barne, Comanav Ferries txartela beste edozein tour operadorea gure onena prezioa beat edo itzulketa eskatzeko aukera eskaintzen dizu egingo dugu agintzen dugu liburuxka merkeagoak aurkituko dituzu. Comanav Ferries sarrerak erreserbatu mesedez klikatu hemen. Taldeak, Eskola eta Social Club Comanav Ferries Ticket Erreserbak\nFrankiziadun Group Bidaia Comanav Ferries - Ferryto.com pertsonal bat dedikatu eta merkean Comanav Ferries talde eta entrenatzaile party ferry bidaiarien erreserba zerbitzua eskaintzen eskuragarri ferry-tasak eskainiz.\nGure espezialista Comanav Ferries talde bidaia talde asko onena ziurtatzeko izango duzu eta zure bidaiari. baldintza bakarra talde deskontatutako bidaia ferry-tasak izateko da zure alderdia, gutxienez hamar pertsona eta bidaia izan behar du aldi berean. Comanav Ferries talde bidaiari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero klikatu hemen. Comanav Ferries Ibilgailuen Merkataritza eta Salerosketan ferry Logistika pertsonal eta merkean Comanav Ferries merkantzien eta merkantzia ferryak erreserba zerbitzua eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al Hoceima.\nlehentasunezko tasak eskainiz Merkataritza-operadore eta haulers den gain Ferry Logistika, gaur egun ere gai ferry merkantzien tasak herritar partikularrak, hala nola, garraio-furgoneta hartu zerbitzua Comanav Ferries ibilbide zerbitzua edozein nahi bezala eskaintzeko gai da. Informazio gehiago eta bat zure ibilgailu komertzial ferry crossing berehalako aurrekontua online mesedez klikatu hemen. Bezeroarentzako Arreta, Telesalmenta & Gurekin harremanetan jarri ferryto.com At zuzeneko Comanav Ferries txartela prezioak lortzeko gai zara, erabilgarritasuna, ikuspegi ferryak ordutegiak eta book Comanav Ferries autoa eta bidaiarien ferry gure eskuragarri txartelaren prezioa txikiena. Ferryto.com den Europako ferry operadore garrantzitsuenek Comanav Ferries barne Erresuma Batua, Frantzia, Espainia, Irlanda, Holanda, Ekialdeko Europa, osoan 80 baino gehiago erreserbatu 1,200 ferry ibilbide baino gehiago erreserbatu gaitasuna eskaintzen munduko lineako handiena ferry txartel banaketa-sarearen parte da Mediterraneo, Baltikoa eta Ipar Afrikan. Informazio gehiago lortzeko, erantzun maiz egiten diren galderak edo gurekin zuzenean harremanetan jar den klikatu hemen. Guri buruz\nAukeratu Comanav Ferries ferryak merkeena ferry txartela eta Sete, Algeciras, Almeria eta Genoa portutik Tanger eta Nador Al Hoceima prezioak. Horrez gain, bat ferry ferry urrutiko hirietara eta mini gurutzaldi Irlanda, Holanda, Italia, Espainia, Danimarka eta Greziako uharte bezalako hirietara eskaintzen.


Ideien Hiri Azoka — Arteleku.net\n2009/10/22 - 2009/12/21\nIdeien Hiri Azoka\n— etiketak: Hirigintza, Politika\nGONBIDAPENA. Astelehenean abenduak 21, Santo Tomas egunean eguerdiko 12:00etan gurekin elkartu eta ardo tragotxo eta txistorra pintxo bat hartu bitartean, auzoaren etorkizunari buruz hitz egin eta gure mintegian egindako lanak ezagutzera gonbidatzen zaituztegu. Bestetik: HITZALDI IREKIA. Abenduak 18 ostirala, 19:00etan: STEALTH. Herritarren parte hartzea susta dezaketen eta Gipuzkoako hiri garapenaren etorkizunari lotutako erabaki-hartze prozesuak bultzatzen duten eredu inklusiboak garatzea da tailer honen atzean dagoen ideia orokorra.\nArtea egitea politikaz pentsatuz eta baliagarria izaten saiatzea\nTailerra Cecilia Anderssonen zuzendaritzapean\nArteleku 2009ko urriak 22 – abenduak 21\nOrdutegia: 10:00etatik 14:00etara / 17:00etatik 20:00etara\nIzena emateko epea: Urriaren 15a arte luzatu da. Bidali zure datu pertsonalak zure CV-arekin batera arteleku@gipuzkoa.net helbidera\n“Hiri erretaula hauetako gehienak azokak dira, eta haien konposizio arkitektonikoek esperientzia mota berezi baterako eszenatokia eratzen dute. Azokak betidanik izan dira bitartekariak bildu eta kontratuak negoziatzen diren espazio-zirrituak. Sarri askotan hiriaren mugan edo bidegurutze eta muga-lurraldeetan kokatzen ziren -araututako guneen kontroletik kanpo-, eta jendearen eta salgaien arteko truke zein mugimenduzko lekuak izaten ziren”.\nM. Christine Boyer, Contemporary Forms of the City of Collective Memory\nHerritarren parte hartzea susta dezaketen eta Gipuzkoako hiri garapenaren etorkizunari lotutako erabaki-hartze prozesuak bultzatzen duten eredu inklusiboak garatzea da tailer honen atzean dagoen ideia orokorra.\nLurraldeko egungo planen artean daude, besteak beste, portu eskerga bat Pasaian eta bertako hiri erregenerazioa, lurraldea 2016ko Kultur Hiriburua izateko hautagaitza bultzatzea, Nazioarteko Kultur Zentro bat (Tabakalera) antolatzea, baita abiadura handiko tren sare bati lotzeko planak ere. Proiektu horiek goranahi maila handia erakusten dute, eta ondorio gisa dakarte halaber kapital berria eta ideia berriak sortzeko eta gizartea era berri batean antolatzeko premia. Horrek guztiak eragin handia izango du lurraldearen etorkizunean.\nJadanik badagoen informazioa eta ezagutza kapitalizatzeko eta dauden baliabideak ahalik eta gehien baliatzeko, herritar arruntak nola hurbil daitezke berrikuntza horren errealitatera, nola inplikatu eta beharbada ekarpenak egin hartzen diren erabaki politikoei? Zer ikas dezakegu lurraldean gertatzen ari direnetatik eta lezio hori nola komunika dakieke beste batzuei? Geure buruari ere galde geniezaioke: zer nolako hiri garapena nahi dugu etorkizunean eta nola itxuratu dezakegu denon artean?\nArtelekun Ideien Hiri Azokari hasiera ematean, tailer eta arte proiektu honetarako abiapuntua da loturak ezartzea jada existitzen diren hiriaren etorkizuna esploratu nahi duten ideia eta ezagutza sareekin. Basea tokikoa, lurraldekoa, nazionala zein nazioartekoa izan daiteke, eta erreferentzia gisa balioko du, eta horrekin batera garapen eta esplorazioak ahalbidetuko ditu. Jarraian, tailerrak zenbait behaketa-puntu aukeratuko ditu Loiola, Martutene eta Txomin Enea inguruan, eta handik ekingo diogu gure ikerketari. Auzoa gure erreferentzia-alor hurbilena izango da, esplorazioa egiteko eremua, trukerako eta elkarreraginerako testuingurua sortzen duena.\nTailerraren parte nagusian jendeak elkarrekin ezagutza, trebeziak, ideiak eta batzuetan objektu errealak ere trukatu ahal izateko bideak esploratuko ditu. Nolabaiteko azoka eratzearen ideiak gauza sinboliko eta sinple baten inguruan biltzeko desira bat islatzen du. Testuinguru horretan, trukea ekintza bidezkoa da, eta edonork parte har dezake bertan.\nIkerketatik, eztabaidetatik eta tailer barruan sortutako lan-metodoetatik inspirazioa hartuta, helburua da bideak identifikatzea ikusteko herritarrek zer bide dituzten auzoaren etorkizunari dagozkion erabakietan parte hartu eta haiei ekarpenak egiteko. Eginaren eginaz ikasiko dugu, eta egindako azterketak harremanen inguruko ezagutza metatuko du. Ikuspegi berritzaile eta informaletan oinarrituko dugu lana, bai aztertu ere lan egiteko modu hori nola integra daitekeen erabakiak hartzeko prozesu formalagoetan.\nIkerketa, trebeziak trukean, sena eta intuizioa erabiliz, honako helmugak iritsi behar dituzte tailerrean parte hartuko dutenek:\n- Tokiko, lurraldeko, nazioko eta nazioarteko alor horretako jarduerak ikertzea\n- Lurraldearen inguruko informazioa bildu, aztertu eta bistaratzea, bai haren iraganari bai haren etorkizunari dagokionez\n- Hiriaren inguruko informazioa ahal den modu guztietan (idatzia, marraztua, instalatua, kontatua, kantatua, performance egina, e.a.) berriro aurkeztea\n- Diziplinen artean komunikazio kanal berriak finkatzea\n- Formala dena eta informala dena aztertzea\n- Hiriarentzat etorkizun posibleak zirriborratzea\nUrriak 22 osteguna. Bilerak hirian (ordezkariekin)\nUrriak 23 ostirala. 19:00etan, hitzaldia: Axel Timm/ Raumlabor (www.raumlabor_berlin.de) + talde-lana\nUrriak 24 larunbata. Talde-lana\nAzaroak 19 osteguna. Bilerak hirian (ordezkariekin)\nAzaroak 20 ostirala. 19:00etan, hitzaldia: Cecile Bourne/ Nouveaux commanditaires (www.nouveauxcommanditaires.com) + talde-lana\nAzaroak 21 larunbata. Talde-lana\nAbenduak 17 osteguna. Bilerak hirian (ordezkariekin)\nAbenduak 18 ostirala. 19:00etan, hitzaldia: STEALTH (www.stealth.ultd.net/stealth/about.html) + talde-lana\nAbenduak 19 larunbata. Talde-lana\nAbenduak 21 astelehena. Azken aurkezpena (Sto Tomas)\nTestu interesgarriak (ES)


‘Heligoland’rekin etiketatutako sarrerak\tAsteko diskoa: MASSIVE ATTACK : HELIGOLAND\nMassive Attack taldeak ez itzultzeko luxua hartu dezake. Edo hemendik bost urtera itzuli daitezke lan instrumentalak dituen disko batekin edo une iristean gogoa izan dezaketen edozerrekin. Massive Attack taldea estilo bat da bere baitan. Blue Lines edo Mezzazine diskoen gisako lezio magistralak eman dituzte eta ez dute inori ezer erakusteko beharrik.\nHala ere, Robert 3D Del Naja eta Grant Daddy G Marshall kideei gerta dakiekeen gauzarik onena beste Mezzanine disko bat grabatzeko ideia burutik kentzea da. Diskoa ondo zegoen, baina jada baditu 10 urte. Musika ere aldatu egin da eta sekuela sinple batek ez du gure gosea asetuko. Heligoland diskoaren entzutea arrarotu dezake disko aurrekariaren itzala emulatu nahi duen diskoa entzuten ari zarenaren sentsazioak. Heligoland diskoak mende berrirako pentsatutako Mezzanineren ordezkoa dirudi. Joko malabar horrek koloretako boloak botatzen ditu airera: dub elektronikoa, soul izoztua eta harrian zizelkatutako erritmo oinarriak. Oraingoan ordea, gehienek etxeko asmakizunak dirudite, aurrez inoiz izan ez balira bezala. Portishead taldearentzat Third diskoa dena da Heligoland Bristolekoentzat. Mamuz beteriko diskoa da, norbait maindire azpian dagoen airea ateratzen saiatuko balitz bezala.\nEragozpen hori gaindituta, galdera ondorengoa da: aurrekoa Massiveren gaitzespidea edo entzulearen aurreiritzia da? Erantzuna ez dago guztiz garbi… Heligoland diskoak oso abesti landuak ditu, gehienak gauzaren alde ilunera bidaliak. Hemen Burial soilik falta da zeroz azpiko dubstep pixka bat sartzeko. Ohikoa bihurtu den moduan, diskoaren erakargarritasunaren zatirik handiena gonbidatuen bokalean dago. Hope Sandoval Liz Fraserren hutsunea betetzen saiatu da “Paradise Circus” abestian, Damon Albarn xuxurlari eta ilun ageri da “Saturday come Slow” abesti tristean, Horace Andy beti bezain zuzen ageri da “Girl I love you” abesti bizian, Guy Garvey melodramatiko ageri da “Flat of the Blade” abesti minimalistan eta Martina Topley-Bird sentsual ageri da “Babel” abestian. Amaieran, “Atlas Air” abestiaren zazpi minutuek gainditua ematen diote Heligoland diskoari.\nCategories: Musika\tTags: Asteko diskoa, Heligoland, Massive Attack, Musika\tRSS


Azaroaren 16an eta 17an izango da BIlboloop 2012 — Gaztezulo\nAzaroaren 16an eta 17an izango da BIlboloop 2012\nAzaroaren 16an eta 17an izango da BIlboloop 2012 https://www.gaztezulo.eus/albisteak/azaroaren-16an-eta-17an-izango-da-bilboloop-2012 https://www.gaztezulo.eus/albisteak/azaroaren-16an-eta-17an-izango-da-bilboloop-2012/@@download/image/20121156323bilboloop12.jpg\n2001ean antolatu zuten lehen aldiz Bilboko Kafe Antzokian Bilboloop, rock eta elektronika jaialdia. Aurten, berriz, iristear da hamaikagarren edizioa.\nAzaroaren 16an eta 17an izango da aurten, Kafe Antzokiko ezinbesteko hitzordua bilakatu den Bilboloop musika jaialdia. Dagoeneko hamaikagarren edizioa martxan da, eta urtero bezala, elektronika eta rock talde interesgarriek osatzen dute kartela.\nOstiralean, azaroaren 16an, gaueko 22:00etan estreinatuko dute jaialdia eta Ainara Legardon, Elephant eta Maika Makovski izango dira protagonistak. Azaroaren 17an, berriz, ordu berean, The Cast f Cheers, La Femme eta On D'Rocks taldeen txanda izango da.\nHitzordu aipagarriek osatzen dute kartela eta sarrerak dagoeneko salgai daude. Aurretik 10 eurotan eta lehiatilan erosita berriz 12 euro ordaindu beharko dira eguneko. Rock eta elektronikaren ordezkari nagusiak galdu nahi ez badituzu, azaroak 16an eta 17an gerturatu zaitez Bilboko Kafe Antzokira!