2009/12/29 (e)ko saioa\nONARTU DA EUSKO JAURLARITZAREN, SUSTAPEN MINISTERIOAREN, ADIFEN, ARABAKO FORU ALDUNDIAREN ETA GASTEIZKO UDALAREN ARTEKO PROTOKOLOA, GASTEIZEKO TRENBIDE-SAREA BIRMOLDATZEKO\nSEKTOREAN LAN EGITEN DUTEN ERAKUNDEEI GIZARTE ESKU-HARTZEAREN ARLOAN EMATEN ZITZAIZKIEN DIRU-LAGUNTZAK BERRANTOLATU EGIN DITU ENPLEGU ETA GIZARTE GAIETAKO SAILAK\nINDUSTRIA ETA BERRIKUNTZA SAILA\nEUSKO JAURLARITZAK 3 MILIOI EUROKO ABALA EMAN DIO "AMAROZ PAPELERA" ENPRESARI\nEUSKO JAURLARITZAK PEDRO HERNÁNDEZEN ALDEKO APUSTUA EGIN DU TECNALIAREN FUSIOA GIDATZEKO\nJUSTIZIA ETA HERRI ADMINSTRAZIO SAILA\nEUSKO JAURLARITZAK AGINDUA EMAN DU DATU PUBLIKOAK ZABALTZEKO PROIEKTUARI HASIERA EMATEKO\nJAURLARITZAK 2.760.000 EURO EMAN DITU EUSKAL ONDARE KULTURALA BABESTEKO\nErabakia, Vitoria-Gasteizko trenbide-sarea birmoldatzeko Sustapen Ministerio, Arabako Foru Aldundi, Vitoria-Gasteizko Udala eta ADIF, Administrador de Infraestructuras Ferroviariasekin lankidetza-protokoloa onartzeko dena.\nJaurlaritzaren Kontseiluak argi berdea eman dio Gasteizko trenbide-sarearen birmoldaketarako Eusko Jaurlaritzaren, Sustapen Ministerioaren, Adifen, Arabako Foru Aldundiaren eta Gasteizko Udalaren arteko lankidetza-protokoloari. Hitzarmen honekin egungo bidaiari-geltokia hiriaren iparralderako aurreikusi den erdigune berrira eramanda, bidaiariei eskaintzen zaizkien zerbitzuak hobetu nahi dira, eta benetako garraio-geltoki intermodal bat egin, nabarmen ugarituko bide diren tren-zerbitzuak behar bezalako baldintzetan eskaini ahal izateko, irisgarritasuna hobetzeko eta garraiobide batetik bestera azkar eta eroso aldatzea ahalbidetzeko. Protokoloa sinatu behar duten erakundeek uste dute helburu hori osatu egin behar dela, trenbideak hiri erdian osatzen duen korridorea hobeto integratuz, eta, horrela, trenbide-instalazioen birmoldaketaren ondorioz libre geratzen den lekua urbanizatutakoan, hiritarrentzako espazio, berdegune eta komunikazio-ardatz berriak sortu, halako moldez non, geltokiko plazaren bidez hiriaren ekialdea eta mendebaldea zabalgunearekin lotuko dituen bulebar berri bat taxutuko den. Trenbideak gehiago erabili beharrik izango ez dituen lurzoru-eremuak libratuko direnez eta eremu horiek hiriaren erdi aldean daudenez, posible izango da horien trukean diru-baliabideak eskuratzea, eta diru hori behar bezala inbertituz gero, behar diren azpiegitura eta hirigintzako jarduketak ordaindu ahal izango dira. Horregatik, lankidetza-protokoloaren xedea da aipatu erakunde horiek Gasteizko trenbide-sarearen birmoldaketa-proiektuan elkarrekin nola lan egin behar duten arautzea. Eusko Jaurlaritzak, Foru Aldundiak eta Gasteizko Udalak hirigintza-planeamenduan egin beharreko aldaketak izapidetu eta onartuko dituzte. ADIF enpresa-erakunde publikoak, bere aldetik, tren-geltoki berria ustiatu eta erabiliko dut, bertan eskainiko diren garraio-zerbitzuen zerbitzu gehigarri, osagarri eta lagungarriei dagokienean, eta eraikinean jarriko diren merkataritza-jarduerei dagokienean, erabilera nagusiaren osagarri eta haiekin bateragarri badira. Nolanahi ere, eta geltoki berriaren bidez intermodalitatea sustatzeko ezarritako helburuarekin bat, posible izango da eskumenak dituzten beste antolakunde eta erakundeekin akordioetara iristea, trenbide- eta autobus-terminalen ustiapenean, eta terminal bakoitzari dagozkion espazioak gorabehera, hainbat elementu funtzional amankomunean erabiltzeko. Sustapen Ministerioak trenbidea Vitoria-Gasteiz hirian integratzeko proiektuaren informazio-azterlana izapidetu eta onartuko du, eraikuntza-proiektuak onartu aurretik. Protokolo honetan aurreikusitako jarduketak, aipatu informazio-azterlan horrek jasoko dituenak, honako helburu hauek lortzeko izango dira: - Egungo trenbide-geltokiaren ordez garraiobideen arteko intermodalitatea erraztuko duen bidaiari-geltoki berri bat jartzea, aurreikusten den trenbide-zerbitzuen hazkundeari aurre egiteko eta gainerako garraiobideetara aldatzea errazteko gai izango dena. - Geltoki berriaren zerbitzurako lurpeko trazadura bat eraikitzea, UIC nazioarteko zabalerako abiadura handiko trenentzat eta iberiar zabalerakoentzat, Gasteiz-Bilbao-Donostia abiadura handiko linearako eta Madril-Hendaia linearako balioko duena. Konponbide horrek egungo trenbide-korridorea hiri-inguruan integratzen uzten du, eta horrekin hesi-efektuaren ordez hiriaren bi aldeen arteko iragazkortasuna bermatzen da, eta trenbidearentzat beharrezkoa ez den lurzorua libratzen da, hirigintza aldetik eraldatzeko aukera emanez. Helburu horiekin bat, informazio-azterlanak honako hauek jasoko ditu: - Bidaiari-geltoki berria Latinoamerika plazaren eta Arriaga parkearen ondoan egingo da, eraikitzekoa den autobus-geltokiarekin lotuta, garraiobideen arteko intermodalitatea bermatze aldera. - UIC zabalera izango duen burdinbide bikoitzeko trazadura berria, 11, 0 km ingurukoa, egiten ari den abiadura handiko sareari (Burgos-Gasteiz eta Gasteiz-Bilbao-Donostia lineei) jarraipena emango diona, eta geltoki berriari zerbitzu emateko. Trazadura honek, batez ere Lakua-Arriaga ardatzaren zeharkatuko baitu, lurpean joango da Gasteizko urbanizaturiko aldean, hasi Zabalganatik eta Salbururaino, 6,8 km-ko luzeran. - Zabalera iberikoa izango duen burdinbide bikoitzeko trazadura berria, 15,4 km ingurukoa, hau ere lurpean, eta aurreko horren paraleloan, Madril-Hendaia linearen jarraipen gisa. Protokolo honetan jasotako jarduketen kostua, gutxi gorabehera, 476 milioi euro ingurukoa izango da. Kopuru hori finantzatzeko, batetik Sustapen Ministerioak, Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak eta Vitoria-Gasteizko Udalak ekarpenak egingo dituzte, eta bestetik, sozietateak Sustapen Ministerioaren eta ADIFen titulartasuneko lurzoruetako hirigintza-jarduketaren bidez lortuko diren diru-baliabideak erabiliko dira. Hona ekarpenen banaketa nola egingo den: a) Sustapen Ministerioak lurrazalean etorriko den abiadura handiko linea hartzeko, geltokiaren trenbide-sarbideen moldaketa finantzatuko du: Inbersioa: 142 milioi euro inguru. b) Eusko Jaurlaritzak 117 milioi euro jarriko ditu. c) Arabako Foru Aldundiak 50 milioi euro jarriko ditu. d) Gasteizko Udalak 67 milioi euro jarriko ditu jarduketa finantzatzeko. Estatuaren jabetzako lurzoruen eraldaketarekin, trenbidearen erabilerarako desafektatu behar diren horienekin, lortu asmo den plusbalia garbia ez da 100 milioi euro baino gutxiago izango, eta protokolo honetan sartutako jarduketak finantzatzeko erabiliko da.\nDekretua, Euskal Autonomia Erkidegoan gizarte esku-hartzeko hirugarren sektorean jarduerak bultzatzeko diru-laguntzak arautzen dituena.\nSektorean lan egiten duten erakundeei gizarte esku-hartzearen arloan ematen zitzaizkien diru-laguntzak berrantolatu egin ditu Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak. Eta horretarako, Jaurlaritzaren Kontseiluak dekretu bat onartu du gaur, orain arte zatituegiak azaltzen ziren laguntzen multzoa bateratzea ahalbidetuko duena, eta horrenbestez, orain arteko inkoherentzia, nahaste eta bikoiztasunak saihestuko ditu.\nEnplegu eta Gizarte Gaietako Sailaren ekintza planifikatu eta egituratzean, gero eta garbiago bereizi behar dira bi modalitate edo jarduteko modu:\n-\tAdministrazioak erantzukizun publikotzat hartzen dena egikaritzea (zuzeneko ekintza).\n-\tBeste agente batzuen erantzukizuna eta ekimena diren jarduerak sustatzea.\nDiru-laguntzak modalitate horietako bigarrenerako tresna dira, beste agente batzuen erantzukizun diren jarduerak sustatu edo bultzatzeko. Gizarte esku-hartzearen esparruari dagokionez, uste dugu sustapeneko diru-laguntza horien berezko hartzaileak gizarte-ekintzako hirugarren sektoreko erakundeak direla.\nGobernu-lanetan hastean ikusi genuenez, bere garaian Gizarte Ongizatea zena alde batetik eta Gizarteratzea zena beste aldetik sail desberdinetan banatuta egotearen ondorioz, eta gerora beste bi zuzendaritza sortu izanaren ondorioz, 19 subentzio-agindu ere izan ziren. 19 agindu horiek zehatz-mehatz ebaluatu ondoren, egiaztatu ahal izan dugu ia leku beretara, erakunde beretara, iristen zirela. Bestalde, diru-laguntza berengatik lehian aritzen ziren, batetik, irabazi asmorik gabeko erakundeak eta, bestetik, erakunde publikoak, udalak.\nBestalde, berriki gizarte-lege garrantzitsuak onartu izanak ?hala nola diru-sarrerak bermatu eta gizarteratzeari, gizarte-zerbitzuei eta familientzako laguntzei buruzkoak? diru-laguntzen aplikazioa birplanteatzea behartzen zuen, administrazio publikoen erantzukizun eta betebeharrak argitzen eta mugatzen ari diren testuinguruan.\nBerrantolamendu horren ondorioz, gizarte-ekimeneko diru-laguntzetarako dekretu-marko honen eraginez, 2010ean bi laguntza-agindu soilik aplikatuko dira, bakoitzak hiru subentzio-linea dituela: lehen subentzio-agindua irabazi-asmorik gabeko gizarte-ekimeneko erakundeei zuzendutakoa izango da, eta 10 milioi euroko hornidura izango du; bigarren subentzio-linea beste administrazio publiko batzuei laguntzeko izango da, batez ere udalei, eta 12,5 milioi euroko aurrekontua izango du.\nHonako hauek izango dira irabazi-asmorik gabeko erakundeentzako subentzio-lineak:\n1.\tGizarte esku-hartzerako jarduerak pertsona, familia, talde eta komunitateekin.\n2.\tGizarte esku-hartzean ekintza boluntarioa eta parte-hartze asoziatiboa indartzeko jarduerak.\n3.\tGizarte esku-hartzerako jakintzaren kudeaketa-jarduerak.\nUdalentzako subentzio-lineak honako hauek izango dira:\n1.\tLaguntza tekniko eta administratiboko langileentzako laguntzak eta gizarteratzeko eta gizarte-zerbitzuetarako programa, proiektu eta jarduerak.\n2.\tTalde teknikoak mantentzeko eta droga-mendetasunen prebentzio komunitarioko udal-plan eta -proiektuak garatzeko laguntzak.\n3.\tImmigrazio-arloko langile teknikoak kontratatzeko eta kultura arteko bizikidetza-arloko jardueretarako laguntzak.\nOro har, bi agindu horiek 2010erako aurrekontuan orain dauzkaten zenbatekoak gehituta eta lehen deialdi bidez subentzionatzen ziren puntu batzuk orain beste finantzaketa-bide batzuk dituztela kontuan izanda, 2009koekin alderatuta baliokideak diren zenbatekoei eusten zaie. Balio erantsia zera da, orain subentzio-agindu bakarra dagoenez, hirugarren sektoreko erakundeek, esaterako, ez dutela izango zertan beren proiektuak zatikatu agindu desberdinetara aurkezteko. Zirkunstantzia horrek, dekretura gaineraturiko beste hobekuntza batzuekin batera, kudeaketa erraztuko du eta finantzetarako arintasuna irabaztea ahalbidetuko du, deialdi aurreratuaren bidez, ahal dela.\nBerrantolamendua lagungarria izango da sustapen-lana argiago bereizteko erantzukizun publikoaren egikaritzapenaren diru-laguntzen bidez (administrazioaren zuzeneko kudeaketa bidez, kontratazio bidez, hala nola familia-elkarguneak, familia-bitartekotzako zerbitzua...). Horretaz gain, egitura berriari esker hobeto ulertuko da diru-laguntza ez dela jarduera edo zerbitzu iraunkorrak modu egonkorrean finantzatzeko bidea, jarduera edo zerbitzu horiek erantzukizun publikokoak edo gizarte-ekimenaren erantzukizunekoak direla ere, edo, oro har, ekimen pribatuarenak. Bestalde, erakundeen arteko lehia indartuko dugu, hau da, lehiaketa, hori baita diru-laguntzak emateko berezko erregimena.\nBerrantolamendu honekin nabarmen gehituko da Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailaren ahalmena bere subentzio-jarduna estrategikoki orientatzeko, eraginkortasunez kudeatzeko eta zorrotz ebaluatzeko. Aldaketa horri esker, diru-laguntzen deialdia eta ebazpena aurreratu ahalko da, eta subentzionaturiko jardueren eragina hobeto ebaluatu.\nErabakia, Papelera de Amaroz SA enpresak garatutako proiektuan zirkulatzailea finantzatzeko abala emateko dena.\nGobernu-Kontseiluak, Amaroz Papelera S.A: enpresari 3 milioi euroko abala ematea onetsi du gaur bertan, zirkulatzailea finantzatzeko. Enpresa gipuzkoarra 1965. urtean sortu zen, baina 1868. urtetik ari zen lanean beste izen batzuen pean inpresio eta idatzizko papergintzan. Une hauetan, bere ekoizpenaren %52 atzerrira saltzen du. Gainera, garrantzizko eragina du bertako enpresa txikietan, azpikontratazioen bidez burutzen baitu bere produktuen azken-zatia, esaterako, bobinak ebakitzea, enresmatua eta garraioa. Eusko Jaurlaritzaren abala funtsezko bi arrazoitan oinarritu da: Batetik, enpresak bre burua berritzeko egin duen ahaleginean. Izan ere, Tolosako instalazio zaharrak utzi eta Legorretara lekuz aldatu da, eta, horretarako, 22,5 milioi euroko inbertsioa egin du. Bestetik, Amaroz Papelera-k hitza eman du 4 milioi euroko kapitala handitzeko. Handitze horretan enpresaren langileek nahiz betiko akziodunek hartuko dute parte. Enpresak 3 milioi euroko abala eskatu zion Eusko Jaurlaritzari zirkulatzailea finantzatzen laguntzeko. Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Sailak kasua aztertu eta eskabidearen aldeko txostena eman du. Gaur Gobernu Kontseiluak ontzat eman du. Abalaren iraupena 24 hilabetekoa izango da. Era berean, Sailak, partaidetza-maileguen bidezko laguntza osagarria aztertuko du. Eusko Jaurlaritzak kontuan hartu du bereziki, Amarzo Papelera-k inguruko enpresa txikietan duen eragina, herrialde askotan egiten duela lan, hornitzaile garapen zabala daukala eta langile-zerrenda egonkorra. Beraz, Amaroz Papelera-k, Eusko Jaurlaritzak pasa den ekainaren 5ean abal handietarako onartutako lerroaren barruan eskatutako baldintzak betetzen ditu. Politika honek 2010. urtean jarraitu egingo du, 400 milioi euroko aurrekontu-partida onartu baita datorren ekitaldirako. Gobernu Kontseiluak aurretik onartutako abal guztien antzera, oraingo abal honek ere indarra izateko, enpresak, beste obligazioen artean, hornitzaileei jakinarazitako finantza-baldintzak bete beharko ditu. Bestetik ere, Ekonomia eta Ogasun Sailak, akordio honek xede duen abala gauzatzeko beharrezkoak diren ekintzen ardura izango du, eragiketa egoki burutzeari begira.\nBerrikuntza eta Teknologiako sailburuorde Pedro Hernández Gonzálezek Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Sailean zuen kargua utzi du, berak eskatuta. Hernándezek sailburuorde-kargua utzi du Tecnalia Korporazioaren zentro teknologikoen fusio-proiektuan lanaldi osoan jarduteko. Jaurlaritzaren ordezkari gisa jarraituko du Tecnaliaren kontseiluan, baita Sailaren mende dauden beste hainbat kontseilutan ere.\nJaurlaritzak integrazio bat gidatzea du helburu, Tecnalia Europako bosgarren zentro teknologikoa eta euskal industriaren babes eta palanka gisa baliagarria izan dadin. Jaurlaritzaren ustez Pedro Hernández da zeregin hori hobekien bete dezakeena, zentro teknologikoen munduari lotutako esperientzia profesional luzea duelako.\nTecnalia gaur egun dagoeneko euskal korporazio teknologikorik handiena da, zentro teknologikoen % 64 ordezkatzen baitu. Zazpi zentroz osatuta dago, eta epe laburrean beste bi elkartzea espero da. Aurreikusita dago korporazioa zentro bakar bihurtuko dela 2011ko urtarrilaren 1erako. Tecnalia, hura osatzen duten erakundeak bezala, zuzenbide pribatuko entitatea da, baina Euskal Administrazioaren laguntza handia jasotzen du, bere finantzaketaren % 40 baino gehiago, hain zuzen ere. Tecnalian 1.500 lagunek baino gehiagok lan egiten dute, eta guztizko diru-sarrerak 140,8 milioi euro dira.\nKabinete, Plangintza eta Estrategiako egungo sailburuorde Juan Goicolea Ruigómezek Berrikuntza eta Teknologiako sailburuorde kargua beteko du aurrerantzean. Goicolea Telekomunikazioen Goi Mailako Ingeniari Teknikoa da Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan eta doktorea Kaliforniako Unibertsitatean (Berkeley). Jaurlaritzan hasi aurretik teknologiarekin eta berrikuntzarekin erlazionatutako hainbat lanpostutan lan egin du. Bere azken lanpostua Indran izan zuen.\nEgungo Komunikazio eta Kanpo Harremanetarako aholkulari Pedro Gómez Damboreneak hemendik aurrera Kabinete, Plangintza eta Estrategiako sailburuorde kargua izango du. Gómez abokatu ekonomista da Deustuko Unibertsitatean, Zientzia Politikoetan lizentziatua UHUNen eta kazetaritzako masterra UAM/ EL PAÍS Kazetaritza Eskolan. Jaurlaritzan hasi aurretik El País egunkarian lan egiten zuen, Euskadin.\nErabakia, zeinen bidez datu publikoak irekitzeko proiektuaren hasiera agintzen baitu Eusko Jaurlaritzak, sektore publikoko informazioa berrerabiltzeari buruzko azaroaren 16ko 37/2007 Legeari jarraiki.\nSektore publikoko informazioa berrerabiltzeari buruzko 37/2007 Legea betetze aldera, Eusko Jaurlaritzak erabaki du datu publikoak zabaltzeko proiektuari hasiera ematea. Honela, informazio publikoa zabaltzeko konpromisoa bere gain hartzeko adierazpen instituzionala egiten duen lehenengo erakunde autonomoa da. Gainera, hori Gobernu Irekia izeneko testuinguruan egiten du, gardentasun baloreari baita herritarren partaidetzari eta zerbitzuari eta eraginkortasunari loturikoei ere lehentasuna emanez.\nHori dela eta, Jaurlaritzak konpromisoa hartu du bere eskura dauzkan datu publikoak benetan zabaldu daitezen, betiere ulertuta halako datuek isilekotasunari, segurtasunari edo jabetzari loturiko mugarik ez dutela. Eta datu multzo horiek jabetza irekiko lizentzien bitartez eskainiko ditu.\nLizentzia horiek aukera emango dute haiek berriro banatu eta erabiltzeko eta, gainera, merkatal-helburuetarako erabiltzeko ere. Horren helburua da informazioaren inguruko gardentasunak handitzea, sektoreen publikoko barne eraginkortasuna hobetzea, berrikuntza sustatzea eta, datu publikoei balioa emanez, aberastasuna sortzea.\nErabakia gauzatzeko euskadi.net-en atari berri bat prestatuko da eta bertara, arian-arian, datuak eramango dira. Proiektuaren lehen aldian hartuko diren datuak erraz lortzeko modukoak izango dira, betiere segurtasun, isilekotasun eta jabetza ikuspuntuetatik arazorik badaukate. Horiek zehazteko aintzat hartuko dira datuak zabaltzeko lehentasunezkoak bezalakoak MEPSIR (Measuring European Public Sector Information Resources) txostenean Europako Batzordeak adierazi dituenak: enpresa eta merkataritza alorreko informazioa (patenteak, markak, lehiaketa publikoak?); informazio geografikoa (airetik ateratako argazkiak, geodesiako sareak, datu hidrografikoak?); informazio metereologikoa; garraiobideei buruzkoz (auto-ilarak trafikoan, bideetako lanak, garraio publikoa, ibilgailuen erregistroa); legei buruzko (epaitegien erabakiak, nazio mailako legedia, itunak); eta gizarte datuak (mota askotako estatistikak).\nGaur egun informazio publikoa gehiena formatu elektronikoan dago. Beraz, dokumentuak prestatu ordez zuzenean datuak eskaintzea aukera irekiena eta eraginkorrena da. Horrelako eskema batean, herritar batek egiten duen eskabide bakoitzeko, Administrazioak ez du dokumentu garestiak sortu beharrik. Bere ardura bestelakoa da, izan ere, babesa duten dokumentuak iragazteaz eta emango diren datuen kalitatea eta egiatasuna bermatzeaz eta modu zalu batean emateaz arduratu beharko da. Gainera. dokumentu horiek beste sistema batzuk berriro erabiltzea ahalbidetzen duten bideak jarri beharko ditu.\nDatu publikoak zabaltzeak, betiere zabaltze hori erregistro publikoetara sartzeko eskubidearekin eta nor bere datuak babesteko eskubidearekin bateragarria bada, eskatzen du oraingo gobernuak hauteskundeetan bere gain hartu zituen konpromisoak betetzea eta konpromiso horien artean, bere burua Gobernu Irekirantz abiatzekoa dago.\nEkimenera ongi lortu dadin, Eusko Jaurlaritzak herritarrarekin eta arlo informediarioarekin lankidetza estua bultzatuko du, informazioa benetan erabilgarria izan dadin eta berriro erabiltzeko asmoz\nAgindua, Euskal Ondare Kulturala zaindu, aberastu, babestu eta sustatzeko diru-laguntzen deialdia egiten duena.\nGobernu Kontseiluak Kulturako Sailaren agindu bat onetsi du, sailkatu eta inbentariatuta dagoen ondare kulturala sustatzeko eta hirigintza-planeamenduko tresnak babestu, ugaritu, babestu, idatzi eta aldatzeko dirulaguntzak eskatu ahal izateko deia zabaltzeko. 2.760.000 euro jarri dira dirulaguntzen programa hori garatzeko.\n2010. urtean, orain arte bakoitza bere aldetik argitaratu izan diren aginduetan jasotako dirulaguntza-programak bateratu egingo dira; alegia, bateratu egingo dira "Ondare kultural sailkatu eta inbentariatua defenditu, ugaritu, babestu eta sutatzeko agindua" eta "Ondasun kultural sailkatu eta inbentariatuei edo arkeologiko izan daitezkeen guneei eragiten dieten hirigintza-planeamenduko tresnak idatzi eta aldatzeko agindua", kudeaketa honi koherentzia handiagoa emateko. Hurrengo urterako, 2.760.000 euro jarriko dira dirulaguntza horietarako.\nHonako hauek jaso dezakete dirulaguntza: sailkatutako monumentu-multzoek (zatartu egiten dituzten elementuak kentzeko, lekua zaintzeko eta eraikinak beste zerbaitetarako erabiltzeko), industriako edo landa-inguruko ondareek, ondare arkeologikoek eta ondare sailkatu eta inbentariatua defenditzeko, ugaritzeko, babesteko eta sustatzeko asmoz jarduten den beste edozein jarduerek (betiere, Euskadiko Ondarearen Legeak zehazten dituen helburu eta xedeekin bat baldin badatoz, eta ez badago sartuta Eusko Jaurlaritzako Kultur Ondasuneko Zuzendaritzaren beste agindu espezifikoren batean).\nBestalde, dirulaguntza jasotzeko aukera izango dute aurreko hirigintza-dokumenturen baten eta bere ikerlan osagarrien memoria garatzeko azterketa historiko-arkeologikoek ere, baldin eta monumentu izendatutako ondasun kulturalak, monumentu-multzoak edo arkeologiko izan daitezkeen guneak lantzen badituzte; bai eta indarrean dauden hirigintza-dokumentuen aldaketek, edo dokumentuen garapenek ere, ondasun kulturalak babesteko erregimenetara egokitzeko behar direla-eta egindakoak badira; bai monumentu, monumentu-multzo edo arkeologiko izan daitekeen gune izendatutako ondare kulturalak (edo izendapen hori jasotzeko espedientea abiarazita daukatenak) babesteko plan berriak idazteko lanek; idazteko fasean dauden hirigintza-tresnen planimetria osagarriaren altxatze-lanek, ondare kulturalaren alderdi jakin batzuk, izaera berezia emanez, dokumentatzekoak direnek; eta ondare kulturalari buruzko informazioa sortu eta biltzeko bestelako lanek, legeak aurreikusitako hirigintza-planeamenduko figuretan sartzekoak badira eta kulturaren ikuspegitik oinarri tinkoagoa emateko balio badute.


Herriko hamabi eragilek bat egingo dute zapatuan Goikobalu balioan jartzeko - Arrasate - Goiena.eus\nHerriko hamabi eragilek bat egingo dute zapatuan Goikobalu balioan jartzeko\nXabi Gorostidi 2018-09-19 11:39\nHerriko hamabi eragilek bat egin dute zapatuan Goikobaluren balio historikoa, botanikoa eta ludikoa berreskuratzeko; aurtengoa seigarren aldia izango da jai hau ospatuko dutena, eta egun osoko egitaraua prestatu dute antolatzaileek.\nHauek dira seigarren edizioan parte hartuko duten herriko eragileak: Zuztarrak errotuz, AED, Ekin, Txatxilipurdi, Trikitixa eskola, Udalaxpe , Portaloi elkartea, Arrasateko Bertso Eskola, Albokalariak, Lore Gazteak, Arrostaitz eta SUDC.\nGoikobaluko balio historikoa, ludikoa eta botanikoa berreskuratzeko asmoarekin hasi ziren jai hau antolatzen. "Antzina egiten zen erromeria bat berreskuratu genuen, eta hasi ginen herriko hainbat talderekin elkarlanean", azaldu du Juanito Barberanek, Zuztarrak Errotuz taldeko kideak. Dioenez, "nahiko utzita" zegoen gune hori, eta horri buelta emateko sortu zen Goikobaluko jai hau.\nAurreko edizioetan bezala, aurten ere festa giroan ospatuko dute eguna. "Lekua oso aproposa da erromeriarako, eta umeek jolasteko ere toki zoragarria da. Beraz, aitzakia ezin hobea da bihar egun ederra pasatzeko. Gainera, badirudi, eguraldiak ere lagunduko digula.\nEgitaraua zabala da, adin guztietako herritarrei zuzendutakoa. Hala ere, ekintza bat nabarmendu gura izan du Barberanek: ibilbide gidatua. "Azkeneko hiru urtetan ibilbide gidatu bat ere sartu dugu. Ferrerias kaleko Arotz plazatik abiatuta, ordubete inguruko ibilbide gidatua egiten dugu Goikobalura, Artazubiaga, Gaztelupe eta Gazteluondotik pasa, eta goraino. Ibilbide historiko bat da, herritarrei Goikobaluren historia azaltzeko balio duena. Oso interesgarria da", adierazi du.\nBeraz, herritar guztiei jaian parte hartzeko dei egin die.\nIraileko laugarren zapatuan\nAurrerantzean, iraileko laugarren asteburuan finkatu nahi dute jaieguna, herrian egiten diren beste ekintza batzuekin bat ez egiteko. "Elkartasun Egunarekin bat egin izan dugu, adibidez, eta nahiago izan dugu eguna aldatu, herritarrak ekitaldi guztietara joan ahal izan daitezen".\nHona hemen zapaturako prestatu duten egitarau oparoa:


Aquarium - Auñamendi Eusko Entziklopedia\nGipuzkoako Ozeanografia Elkartea1 1912az geroztik hezkuntza eta dibulgazio arloan lan garrantzitsua egiten duen instituzioa da; ez itsaspeko munduan soilik, gizona eta itsasoa zuzenean lotzen dituen beste alor batzuetan ere garrantzitsua izan da aipatu elkartea.\nItsas eremuarekin zerikusia duten alorrak dira, hala etnografikoak nola antropologikoak. Argi dago alor horiek ez zirela aitzindari izan Gipuzkoako Ozeanografia Elkartea sortu zenean, izan ere, garai haietan dagoeneko gai horietan aski ezagunak ziren hainbat museo ziren zabalik.\nHorregatik elkartearen lorpen handienetako bat bere egoitza Donostiako moila bitxian eraikitzea izan da. Hori ezinbestekoa izan zen bertan garatzen diren lan-ildoak jorratzeko. Aquarium Itsas Jauregia Kantauri itsasoko fauna bizien lehen bildumatako bat barneratzen duen eraikina da, euskal kostaldeko hondoak hedatzeko xedez. Egiaz ez ziren garai samurrak izan. Halako aquarium-arteak eta itsas zientziak ez zeuden oso aurreratuta eta instituzio enblematiko horretan gailentzen den espiritua txertatzea lortu zuten hainbat pertsonen ekimen ekintzaileari eta ahaleginari zor diogu haien presentzia.\nUrte askoan zehar, Donostiako Aquariumak dibulgaziozko eta heziketazko jarrera nabaria izan du. Probintziako eta inguruetako ikastetxe gehienek bertako instalazioak bisitatu dituzte. Hori egiaztatzen duten hainbat dokumentu daude eta ez da irudimen asko behar txikienek gure itsas hondoetan bizi diren izaki paregabeak ikustean ukan zuten harriduraz ohartzeko. Gainera, dibulgazio eta heziketazko asmo hori argi ageri da Agustin Ansa ilustratzaile ospetsuak gida hezitzaile bat taxutzeko egindako saiakeran.2\nJarrera hezitzaile horrez gain, lan-ildo arras interesgarriak jorratzen ziren, urte askoan isilpean mantendu direnak, edo zientziarekin lotutako esparruan gorde direnak finean. Nolanahi ere, Donostiako Aquariumeko instalazioak ezin egokiagoak izan dira Itsas Biologiaren eremuan ezagutza areagotzeko; hala, aurrerago irakurriko dugunez, aitzindari izan da horri dagokionez prestigio handiko beste instituzio batzuekin batera, besteak beste, IEO (Espainiako Ozeanografia Institutua).\nBaina garai gogor eta zailak ere izan ziren. Baliabide urri, egoera politiko aurkakoak, etab. Azken batean, Gipuzkoako Ozeanografia Elkartea erakunde bizia da eta, horrenbestez, egoera berrietara egokitu behar izan da. 1998an, zuzendaritza-batzorde berriak beste bultzada bat eman zion eta une historiko bat abiatu zen: instalazioak areagotu ziren. Horretarako, obra oso handia egin zen, Aquarium Itsas Jauregiaren etorkizunari so ikuspegi berria eman diona: Aquiariumeko instalazio berriak (360graduko tunela duen ozeanario handia, garai haietan bakarra, akuario berriak, etab.), heziketarako tailer eta dinamikak lantzeko gelak, hitzaldiak edota kongresuak hartzeko auditorio ikusgarria. Denbora horretan milaka haur eta gaztek zapaldu dituzte gure instalazioak, bai txikienek bai Biologia Fakultateko ikasle gazteek ere eta, are, zientzia-proiektutan lanean diren kolaboratzaileak. Elkarte arras ezagunek kongresuak antolatu dituzte bertan, esaterako, Aranzadi, Azti edo EHUk. Horrez gain, itsas eremuarekin modu batera edo bestera zerikusia duten pertsona ospetsuak ere igaro dira bertatik. Guztiek kontserbazioa eta ingurumenaren premisak zainduz hezteko premia azpimarratu dute azken garaiotan.\nUrte horietan guztietan dibulgaziozko eta heziketazko lan garrantzitsua burutu da eta ildo horretatik jarraitzeko, Aquarium Itsas Jauregiak Itsas Biologiako Master bat antolatzen du Souhthamptongo Unibertsitatearekin, Euskal Herriko Unibertsitatearekin eta AZTIrekin batera.\n12003tik aurrera Ozeanografia Elkartea Fundazio bateko patronatua da, hots, Gipuzkoako Ozeanografia Fundazioaren patronatua.\n2Erakusketa bat egiteari esker (Olatuen arteko kartelak) sekulako harribitxia topatu genuen, dagoeneko garai hartan Donostiako Aquariumeko kide, zuzendari eta teknikariek zuten jarrera hezitzailearen erakusgarri dena.\n1998: urrats erabakigarria\nAurrez aipatu bezala, 1998. urtea funtsezkoa izan zen Itsas Jauregiaren etorkizunari so. Aukera berriak zabaldu ziren eta lan-ildo berriak garatu ziren. Horiei esker, espazio horrek balio eta protagonismo handia ukan du hirian eta Euskal Herria osoan. Urte hartan milioi erdi baino gehiago izan ziren gure instalazioetan izan ziren pertsonak. Horrela, aurreikuspen guztiak gainditu ziren eta gure instituzioak eta orokorrean Donostiak bestelako irudi bat hartu zuten. Instituzioak buru-belarri murgildu ziren proiektuan eta berehala etorri ziren emaitzak. Hurrengo urteetan eta instalazio berriak zabaltzean izandako boom handia igarota, publiko kopurua egonkortu egin zen hirurehun mila bisitarien bueltan, oso kontuan izateko kopurua halako espazio batentzat. Horri dagokionez, bisitaria gure heziketa- eta dibulgazio-programetako parte eta helburu izan da, eta hala da oraindik ere. 1998an lan-ildo hori aztertu eta sustatzeko heziketa saila garatu zen. Helburua haur eta bisitariek, bisita amaitu ostean, itsas eremuaren eta biodibertsitatearen inguruko ezagutza jakin batzuk bereganatzea da. Asko dira urtez urte bisita errepikatzen duten ikastetxeak eta haiekin elkarrizketa oso gertukoa da, heziketa-programak hobetzeko asmoz gauzatzen direnak. Halaber, publiko orokorrago bati beha, aldizkako erakusketak antolatzen dira. Horietan gai ezberdinak garatzeko ahalegina egiten da, modu horretan, ibilbidean zehar dinamismoa ematen zaie edukiei eta oso epe laburretan erakusketa-programa berriak eskaintzen dira. Era berean, ez da ahantzi behar auditorioa maiz erabiltzen dela kongresu eta hitzaldiak antolatzeko.\nBestalde, barneko instalazioetan izaera zientifikoa duten programa anitz garatzen dira, beste zientzia-instituzio batzuekin edota beste akuario batzuekin lankidetzan. Orobat, egia da Biologia Sailaren eginkizun nagusia gure instalazioetako fauna modu egokian kontserbatu eta mantentzea dela. Argi dago hori dela helburu nagusia. Dena den, aldizka emaitza paregabeak eman dituzten proiektu txikiak gauzatu dira eta gure lan-taldeak prest izan dira beti edozein motako lankidetza abiarazteko. Horien artean aipagarri dira AZTIk sustatutako Legatza proiektua edo Antxoa proiektua, oso emaitza interesgarriak izan dituztenak. Era berean, beste akuario batzuekin izandako lankidetza azpimarratu behar da, besteak beste, Valentziako Ozeanografia akuarioarekin edota Miarritzeko akuarioarekin.\nAlabaina, Gipuzkoako Ozeanografia Fundazioaren (FOG) xedea ikerkuntza arloko azterketak modu askoz sakonagoan bultzatu eta sustatzea da, prestigioa eta aplikagarri izango diren emaitzak lortze aldera; berreskuratze-proiektuak, I+G, etab.\nIldo horretatik, Itsas Biologiako Masterrak balio erantsia eman dezake, izan ere, beren proiektuak gure instalazioetan landu eta gara ditzaketen ikasle eta gazteak erakar ditzake. Baina, horretarako, ezinbestekoa da haiek hobetu eta areagotzea.\nGipuzkoako Ozeanografia Elkartea ez zen berez sortu, aitzitik, urte askoko ernaldi luze eta neketsu baten ondorio izan zen, modu horretako instalazio bat izatearen premian sinesten zuten hainbat pertsonak bultzatu zutena.\nGipuzkoako Ozeanografia Elkartea sortzea eragin zuten aurrekariak 1903ko udan hasi ziren. Orduan, Alberto I Monakoko printzea Donostian izan zen, "Alice" yate ikusgarriaren barnean (ur gaineko laborategia zinez), bere kanpaina ozeanografiko ugarietako batean.\n1904ko abuztuan "Mary" itsasontziak badia inguratu zuen. Itsasontzi horretan Bordelen kokatutako Gaskoniako Golkoko Ozeanografia Elkartea zientzia arloko misio bat burutzen ari zen, Kantauri itsasoko kanpaina ozeanografiko baten barnean. Donostian Bordeleko Ozeanografia elkartearen aldeko bi pertsona sutsu lekutzen ziren: J.M. Orcolaga meteorologo zaletua, Igeldoko Behatoki Meteorologikoaren sortzailea, eta Udal Museoaren mantentze-lanen arduradun Pedro Manuel Soraluce. Zientzia arloko kanpaina hori bi urteren buruan berriro egin zen "Andre" yatea baliatuz. Orduko hartan, "Andre" yateko misio zientifikoko presidenteak, E. Bertrand eta J.M. Orcolaga eta P.M. Soraluce donostiarrak lagun zituela, Donostian beste azpibatzorde bat (A Coruñan sortutakoaren antzeko ezaugarriak izango zituena) sortzeko izapideak hasi zituen.\n1907ko udan Alfontso XIII erregeak Bordeleko Nazioarteko Itsas Erakusketa bisitatu zuen E. Bertrand alboan zuela. Erregeari irrika ernatu zitzaion ikusi zuenaren eta Monako eta Frantzian antolatzen ari zirenaren gainean zekienaren ondorioz.\n1908an zehar, Donostian ozeanografia elkarte bat sortzeko ahaleginak batu ziren. Asmo horrek bere emaitzak eman zituen urte horretako irailaren 19an. Orduan batzar eraikitzailea egin zen eta lehen akta jaso zen; modu horretan, Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak ordutik burutu dituen jarduerei hasiera eman zitzaien.\nGipuzkoako Ozeanografia Elkartearen sorreratik Aquarium Itsas Jauregiaren inauguraziora arte (1908-1928)\nSortu zenetik 1910era arte Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak finean bere biziraupenarekin zerikusia zuten jarduerak baino ez zituen burutu, baina urte hartan, 1910ean, urrats erabakigarri bat eman zen, hau da, elkarteko laborategi ozeanografikoa sortu zen. Barrutia Gipuzkoako Salbamenduen Elkarte Humanitarioak Donostiako moilan lagatako lonja batean lekutu zen, eta arrantzaleentzat zabalik mantentzea adostu zen goizeko hamaiketatik eguerdiko hamabiak arte, haien arreta erakartzeko xedez.\nLaborategia antolatzeko Odon de Buen doktoreari eskatu zioten aholku. Doktorea Espainiako Ozeanografia Institutuko zuzendaria zen eta bere semea, Fernando, bidali zuen 1915ean Donostian hilabete batzuk igaro zitzan Elkartearen zientzia-zerbitzua antolatzeko helburuz. 1918an Fernando de Buenek laborategiaren "behin betiko" proiektua aurkeztu zuen, hura Pasealeku Berriko eraiki berrian edo "Itsas Jauregian" kokatzeko asmoz.\nLaborategiaren barnean atal hauek barneratu behako ziren: arrantza (arrantzarako lanabesak eta ikerketa ozeanografikoa burutzeko tresnak gordetzeko), aleak prestatzeko gela (museora bideratutako aleak mantentzeko baliagarri izango zena), esperimentaziozko akuarioekin biologia-lanak burutzeko atala (espezie ezberdinen sailkapena egiteko nahiz haien etologia ikertzeko), laborategi kimikoa, argazkilaritzara bideratutako gela iluna eta liburutegia.\nBitartean, eta dagoeneko 1911z geroztik, Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak ozeanografiari buruzko Espainiako lehen aldizkaria sortu zuen, Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen Buletina, hain zuzen. Argitalpen horietan, besteak beste, arrantzarekin, ozeanografiarekin edota meteorologiarekin lotutako hainbat artikulu jaso ziren. Gainera, aldizkarian pertsonaia arras ospetsuek parte hartu zuten: Odon de Buen, Fernando de Buen, Rafael de Buen, Juan Miguel de Orcolaga, Alfonso Gandolfi, Jose Mª Navaz y Sanz, etab. Azkenik, 1923an aldizkariaren azken alea argitaratu zen (47. alea); dena den, denboraren poderioz garatzen joan diren lan isolatuak handik aurrera ere argitaratu ziren.\nHalaber, urte horietan hainbat kanpaina burutu ziren Armadak helburu horrekin lagatako itsasontzien barnean. Kanpaina horietan planktonekin lotutako korronteak, hozberoak, meteorologia eta harrapaketak ikertu ziren. Halaber, ikerketa horien arduradunak Espainiako Ozeanografia Institutura atxikita zeudela esan behar da, artikulu ugari Gipuzkoako Ozeanografi Elkartearen buletinean editatzen ziren arren.\n1921ean zientzia-astea antolatu zen. Zientziaren esparruan garai hartan ospetsuak ziren hainbat pertsona bertaratu ziren hara, esate baterako, Ramon y Cajal, Joubin (Pariseko Ozeanografia Institutuko akademikoa) eta Odon de Buen. Elkarteak bere lokalak handitzeko premiaz ohartarazi nahi zuen proiektu berria abiarazteko babesa jasotzeko xedez. 1922an ozeanografiari buruzko hitzaldi-ziklo bat garatu zen. Bertan izan ziren erregea eta Joubin, Rafael de Buen nahiz Odon de Buen.\nBaina argitalpen horiekin batera, lehen aro horretako ekitaldi garrantzitsuena Ontzigintza eta Ozeanografiari buruzko Erakusketa Historikoa (1913) izan zen zalantzarik gabe. Erakusketa horretan Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak modu aktiboan parte hartu zuen Euskalerriaren Adiskideen Elkarte Ekonomikoarekin batera, helbide honetan ikus daitekeen katalogoan adierazten den moduan. Erakusketa horretan Errege-etxea ere bertaratu zen eta itsas historia, ozeanografia eta natura zientziak dibulgatzeko museo egonkor bat sortzeko mugimendua bultzatu zuen hazia izan zen.\nHurrengo urtean, 1914an, museo egonkorraren ideia abiarazi zen eta eraikin bateko hiru solairu hartu ziren alokairuan, solairu bakoitza gai batera bideratu zelarik: itsas historia, ozeanografia eta akuarioa, nahiz eta azkena ez zen 1917ra arte zabaldu. Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteko Zuzendaritzak materia horiek guztiak dibulgatzera bideratutako eraikin bat eraiki behar zela irizten zuen, eta 1914an bertan, lekutze eta irtenbide arkitektoniko ezberdinak aztertzeari ekin zitzaion. Azkenik, 1920an, lekutze egokia topatu zen: inauguratu berria zen Pasealeku Berriaren amaieran, hark eta moilak bat egiten duten gunean. Beharrezko finantzaketa erdiesteko asko borrokatu ostean, 1925ean hasi ziren obrak eta 1928ra arte luzatu ziren.\nAquarium Itsas Jauregiaren ikerketak lehen aroan (1928-1944)\nAquarium Itsas Jauregia eraiki ostean lau laborategi zabaldu ziren eraikinaren beheko solairuan: bat kimikakoa eta hiru biologiakoak. Horretarako, Fernando de Buenek 1918an emandako argibideak jarraitu ziren; era berean, kontuan hartu ziren Alfonso Gandolfik obrak egiten ziren bitartean emandako jarraibideak.\nHala ere, laborategiaren antolaketa hainbat bazkideren dohaintzei esker burutu zen, izan ere, haien jabetzakoak ziren materialak laga zituzten laborategi horiek behar adina instrumentu eta materialez hornitzeko.\nIkerketa ozeanografikoa garatzeaz gain, Elkarteak beste espazio bat zabaldu zuen, aurrez, 1912an, sortu zen Arrantza Eskola hartzeko, izan ere, bere sorreratik eskola moilan kokatutako parrokia-elizako lokal batean lekutzen zen. Eskola horretan arrantzaleei prestakuntza ematen zitzaien bi arlotan: alde batetik, arrantza eta oinarrizko nautika, arrantzaleei bideratua eta arrantzarako prestakuntza jorratzen zuena, zehatzago esatera, arraien portaeran eta nabigazioko oinarrizko lanabesen erabileran trebatzeko; bigarren arloa makinistari zegokiona zen (sugina), marinelak lurrunezko makinen erabileran trebatzeko, itsasontzi barnean leherketak gertatzea saihesteko xedez.\nOrobat, "Xauen" Armadako itsasontziaren barnean udako hainbat kanpaina gauzatu ziren. Horietan korronteak aztertu ziren, plankton-laginak jaso ziren eta ikerketa analitikoak egiteko sakonera ezberdinetako ur-laginak jaso ziren.\nArestian aipatu dugun moduan Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen aldizkaria argitaratzeari utzi egin zitzaion; dena den, horrek ez du esan nahi lan gehiago kaleratu ez zenik, izan ere, ordutik aurrera lan monografikoak egin ziren, batez ere angulari buruzkoak. Arlo horretan Alfonso Gandolfi buru-belarri murgildu zen eta 20 artikulu baino gehiago argitaratu zituen Elkarteko aldizkarian eta beste aldizkari batzuetan.\nAipagarria da, nahikoa hasieratik, Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteko arduradunek, Vicente Laffitte jauna buru zela, bereziki akuarioan erakusgai jarritako espezieak dibulgatzeko premia ikusi zutela, hori dela eta, 1928-1931 bitartean Aquariumaren lehen gida bat idazteko saiakerak egin ziren eta, horretarako, Donostiako marrazkigile ospetsu batengana jo zuten: Agustin Ansa. Lehen saiakera horiek arrakastarik izan ez bazuten ere, 2001. urtean marrazki horien originalak bereganatu zituen Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak, horretan arreta eta bikaintasun handia jarriz.\nJose Maria Navaz y Sanz. Berpizkunde Aroa Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen ikerketan (1944-1970)\nSasoi horretan elkarteak ikerkuntza arloan dinamismoa nabarmen berreskuratu zuela esan daiteke, gehienbat instalazioetan Jose Maria Navaz y Sanz agertu zelako, izan ere, beste ikertzaile batzuk bezalaxe Espainiako Ozeanografia Institutura atxikita egon arren, Aquarium Itsas Jauregian nabarmendu egin zen.\nGarai horretan antxoa, sardina, boga eta txitxarroa izan ziren ikergai nagusiak, batez ere, lehen biak. Era berean, Joaquin Gomez Llarena haren laguntzaile gisa jartzea erabaki zen, nahiz eta denboraren poderioz itsas sedimentuen ikerketan espezializatu zen.\nElkarrekin elkarren osagarri ziren ikerketak burutu zituzten. Navazek itsas espezieei buruzko ikerketak egiten zituen eta, Llerenak, berriz, sedimentuak zituen ikergai. Horren adibide da Pasaiako bidaian egin zuten ikerketa, izan ere, bertan Navazek moluskuak hautatu zituen eta Llerenak estuarioetako sedimentuetan jarri zuen arreta.\nGarai horretan udako kanpainak egiten jarraitu ziren, hala "Xauen" itsasontziaren barnean nola nazionalitate frantziarra zuten beste batzuetan, esate baterako, "Teodoro Tissier" itsasontzi ozeanografikoan.\nKanpaina ugari egin ziren, garrantzia handia izan zutenak, bereziki Elkartearentzat. Adibide batera, 1958an Elkarteak Espainiako Ozeanografia Institutuarekin lankidetzan egin zuena aipa daiteke. Uztaileko bigarren hamabostaldian Gipuzkoako kostan ikerketa biologiko eta hidrografiko bat egiteko kanpaina bat izan zen, Higerreko lurmuturretik Saturraraneko puntaraino. Uren gazitasuna zen ikerketa-lana, bere aldaerak ere aztertuz, ibaiko ekarpena behatzeko xedez.\nArgitalpenez gain, ozeanografiaren eta itsas biologiaren dibulgazioa Navazek eta elkarteko bazkideek (beren ikerketak egin zituzten) emandako hitzaldien bidez gauzatu zen. Zehatzago esatera, 1958an, irailaren 17, 18 eta 20an Navazek "Los medios de ataque y defensa en los animales marinos" (Itsas animalien erasorako eta defentsarako baliabideak) hitzaldia eman zuen, Jesus Aravio-Torresek "Composición y aplicaciones de las algas marinas" (itsas algen konposaketa eta aplikazioak) hitzaldia eta Nicanor Menendez Garciak "La temperatura del mar y la biología marina" (Itsasoaren hozberoa eta itsas biologia) izenekoa.\nUrte horietan, zehatzago esatera 1947. urtean, gaur arte luzatu den jarduera bat hasi zen, hau da, itsasoko uraren hozberoa egunero behatzea. Eginkizun hori batere berritzailea izan ez arren, Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak itsasoko uraren hozberoari buruzko azterketa historiko osatuena du Euskadin. Horri esker, hainbat instituziok, esate baterako AZTIk, haiek begiratu izan ditu euskal kostaldeko hozberoaren bilakaerari buruzko ikerketa egiteko.\nZientzia dibulgazioa sustatuz (1971-1998)\nSasoi horretan ikerketa-lanak nabarmen behera egin zuela esan daiteke, baina bestelako alderdi batzuk indartu ziren, esate baterako dibulgazioari dagokiona. Jarduera horiek guztiek instituzio akademikoen edo ikerketa arlokoen babesa zuten beti.\nGipuzkoako Ozeanografia Elkartearen jarduerak osagarri izan ziren une jakin batean Donostian zabaldu berria zen Kimika Zientzien Fakultatearekin. "Itsas Biologia ikastaroak" antolatu ziren 1972tik aurrera eta doktoratu, lizentziatu, unibertsitateko ikasle eta Irakaskuntza Ertaineko nahiz Lanbide Heziketako irakasleentzat bideratu ziren. Praktikak Elkartearen laborategi eta harraskatan egiten ziren. Ikastaro horiekin batera, Gipuzkoako itsasbazterreko marearteko zabalgune, hondartza, kala eta itsaslabar ia guztietan pilatutako materialen laginketak eta azterketak egin zituzten bertatik bertara. Zenbaitetan itsaso zabalera ere irteerak antolatzen ziren hainbat draga hartuta miaketan aritzeko.\nAurrez adierazi bezala, lehen ikastaroa 1972an egin zen "Iniciación a la Biología Marina" (Itsas Biologiaren hastapenak) izenburupean. Jorge Camp eta Juan Domingo Ros aritu ziren eskolak ematen, garai hartan Bartzelonako Unibertsitateko irakasle eta Arrantza Ikerketarako Institutuko ikertzaile zirenak. Hainbat gai jorratu ziren ikastaroan, hasi protozoo eta itsasoko ornogabeen sistematikarekin eta ikerketarako metodoak eta zientzia arloko zergak ere landuz.\nBigarren ikastaroa 1973an egin zen eta hasieran monografiko gisa antolatu zen, "Invertebrados sedentarios" (Ornogabe sedentarioak) zen bigarrenaren izenburua. Ikastaro horien barnean "Tecnología y artes de Pesca" (Arrantzarako teknologia eta arteak) gaitzat hartuta hainbat hitzaldi eman zituen Rubio doktoreak. Urperatzeak egiteko zenbait irteera antolatu ziren laginak jaso eta aztertzeko.\nHirugarren ikastaroa 1974an egin zen "Algología de nuestro litoral" (Gure itsasbazterreko algen azterketa) izenburupean. J.A. Seoane doktorea izan zen hizlari nagusia, Bartzelonako Unibertsitateko Farmazia Fakultateko Botanika arloko katedraduna. Orduko horretan ere irteerak antolatu ziren, horietako batzuk itsaspean, flora bertatik bertara ikusteko. Horrez gain, landutako gaiarekin lotutako dokumental espezializatuak proiektatu ziren.\nLaugarren ikastaroa 1975ean egin zen "Fitoplancton del litoral vasco" (Euskal itsasbazterreko fitoplanktona) izenburupean. Ordukoan Marta Estrada anderea izan zen ikastaroetako zuzendaria, ordurako ozeanoen lehen mailako ekoizpen arloko ikerketan ospe handia zuena mundu mailan. Beste ikastaroetan bezalaxe, laugarren horretan ere irteera bat egin zen, baina bakarra; eta irteera horretan Itsas Komandantziaren kolaborazioa izan zen bere itsasontzi eta langileak laga baitzituen irteerarako.\nBosgarren ikastaroaren izenburua "Biometría de unidades de población" (Populazio-unitateen biometria) izan zen eta 1977an burutu zen. Manuel Gomez-Larrañeta izan zen zuzendaria, Arrantza Ikerketarako Institutuko Vigoko Laborategiko zuzendaria ere bazena. Praktikak izan ziren ikastaro horretako berezitasuna, izan ere, Scomber scombrus berdel-aleak banatu ziren multzo ezberdinetan, haien tamaina, buruaren luzera, lehen dortsalerainoko distantzia nahiz sexua zehazteko, zakatz-hezurren kopurua zenbatzeko, otolitoak ateratzeko, arrainaren adina asmatzeko eta indize zefalikoa eskuratzeko.\nUrte hartan, 1977an, berriro beste ikastaro bat egin zen, seigarrena, "Zooplancton marino" (Itsas zooplanktona) izenburupean. Francisco Vives doktoreak eman zuen ikastaroa, I.I.P-ko (Arrantzaren azterketarako institutua) Bartzelonako laborategiko ikerketa arloko irakasle zenak. Itsas planktonari buruzko urte osoko zikloa izan zen. Planktona espazioan eta denboran nola kokatzen den eta moluskuak, krustazeoak eta arrainak harrapatzerakoan duen eragina aztertu ziren.\n1978an egin zen zazpigarren ikastaroa "La ecología de los fondos rocosos del litoral de la costa vasca" (Euskal Herriko kostaldeko itsasbazterreko hondo harritsuetako ekologia) izenburupean. Kasu hartan M. Ibañez irakaslea izan zen jardunaldietako zuzendaria. Irteera ugari antolatu ziren marearteko zabalgune guztietara. Horietan material asko pilatu zen eta organismoak bertatik bertara jaso eta aztertzeko teknika anitzak aplikatu ziren. Gure marearteko zabalguneetan urte-sasoiaren eta zonaldearen arabera egon ohi den aniztasuna azpimarratu zen.\n1978an berriro, zortzigarren ikastaroa egin zen "Microfauna y Mesofaunas litorales" (Itsasbazterreko mikrofauna eta mesofaunak) izenburuarekin. Enrique Gadea Buisan izan zen irakaslea, Bartzelonako Unibertsitateko Zoologia Saileko zuzendaria. Bere bi kolaboratzaile izan zituen alboan, M. Ballesteros eta F. Pereira. Horiek biotopo ezberdinekin osatu zuten mintegia: algen ingurunea, itsasoko fanerogamoen hondoa, harea ingurunea, ingurune interstiziala eta substratu gogorreko hondoak.\nBederatzigarren ikastaroa 1979an burutu zen "Seminario de matemáticas aplicadas a la ecología" (Ekologian aplikatutako matematiken mintegia) izenburupean. Ramon Margalef izan zen jardunaldiak garatzeaz arduratu zena, Arrantza Ikerketarako Institutuko zuzendaria eta Bartzelonako Unibertsitateko ekologian katedraduna. C. Gracia eta J. Flos irakasleak izan zituen alboan kolaboratzaile modura. Mintegi horretan ikerketa-metodo batzuei buruzko ikuspegi orokorra aurkeztu zen eta haien aplikazioak zuen zailtasunaz ohartarazteko ahalegina egin zen.\nUrte hartan, 1979an, egin zen azken ikastaroa, hots, hamargarrena, "Etnografía del litoral vasco" (Euskal itsasbazterreko etnografia) izenburupean. Felipe Barandiaran aritu zen eskolak ematen. Hainbat gai jorratu ziren: demografia eta arrantza-ekonomia; arrantzarako teknikak eta garaiak, eta arrantzalearen bizitza itsasotik at; azken urteetan izandako aldaketak edo egungo baxurako arrantza.\nOntzigintzaren Historia eta Modelismo taldeak 1978az geroztik bi urtean behin antolatzen dituen (1992az geroztik egiten da bi urtean behin) erakusketena izan da gehien errepikatu den alderdi dibulgatzailea eta gaur arte iraun du gainera. Talde hori orokorrean publiko guztia kontuan izanez dibulgatzen saiatu da; hala, erakusketa horiek Donostian egiteaz gain, Gipuzkoa osoan zehar ezohiko erakusketak antolatu izan ditu; horrez gain, ontzigintzaren historiari eta modelismoari buruzko hitzaldiak eta mintegiak ere antolatu izan ditu.\n90eko hamarkadan, Batzordeak bere instalazioetara hurbiltzen zen bisitari kopurua egonkortu egin zela ikusi zuen. Hori dela eta, fundazioa sortzean finkatutako dibulgazioa hedatzeko printzipioa bete asmoz, Aquarium Jauregiko instalazioak handitzeko lanak hasi ziren. Hainbat urte plangintza taxutzen eman ostean azkenik, 1995ean, lan horiek hasi ziren. Horien ondorioz, Urgull Mendiko zonalde bat induskatu egin zen eta espazio horretan kokatu ziren instalazio eta akuario berriak. Lanak 1998an amaitu ziren arrakasta handiz.\nLorpen aroa (1998-2009)\nInauguratu ostean, 1928ko eraikinean lekutzen ziren instalazio zaharrak berriki inauguratutako instalazioetara egokitzeko premia hauteman zen. Hori dela eta, une horretatik aurrera, berrikuntza-proiektu bat abiarazi zen, Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen esentzia bisitariarentzat erakargarria izango zen proiektu moderno batean barneratzeko. Aldi berean, Vicente Zaragueta Laffitte presidentea (1999tik aurrera kargu horren jabe) museoa eta akuarioak berritzeko proiektua gauzatzeko finantzaketa eskuratzera bideratutako ahaleginean murgildu zen nekerik gabe. Bere lehen neurria 2002an iritsi zen, Gipuzkoako Ozeanografia Fundazioa sortu zuenean. Donostiako Aquariumaren misioa eta helburuak bideratu eta erdiestea zen fundazio sortu berriaren egitekoa. Berehala, herri-administrazio anitzen artean finantzaketa egoki bat bilatzeko lanean murgildu zen. Azkenik, Donostiako Udalak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza, Turismo eta Garraio Kontseilaritzak 2004ko azaroan hitzarmen bat sinatu zuten Donostiako Aquariuma eraberritzeko lanak hasteko finantzaketa emateko.\nLanak 2005ean hasi ziren eta bi fasetan garatu ziren: Lehen fasean 1998an abiatutako handitzean zabaldutako espazio anitzak berritu ziren, zehatzago esatera, auditorioan akuario erraldoi bat eraiki zen eta balio anitzeko espazio bat prestatu zen (Nautilus aretoa), besteak beste, erakusketak eta workshop ezberdinak egitera bideratu zena. Horrez gain, espazio txiki bat eraiki zen, obrak amaitu zirenean akuarioko bisitaldiaren hastapen puntua izango zena. Bigarren fasea anbizio handikoa zen eta 2006an abiatu zen 1928ko eraikinaren barne-egituraren eraispenarekin. Eraikina berreraiki eta era guztietako publikoarentzat egokitu zen. Fase horren barnean erreforma museografikoa egiteko lanak barneratzen ziren. Joan Sibina arkitektoa eta Sono enpresa arduratu ziren zeregin horretaz eta akuarioaren egitura Coutant enpresaren eskuetan geratu zen. Bi urteko lanen ondotik, 2008ko abenduaren 20an Aquarium berritua jendartera zabaldu zen; dena den, inaugurazio ofiziala 2009ko azaroaren 11n egin zen errege-erreginak bertan zirela. Juan Carlos Lehena eta Sofia Erregina Donostiara bertaratu ziren Carolina Hannoverreko Printzesa alboan zutela. Horiei eta gainerako agintariei Vicente Zaragueta Laffittek eta Gipuzkoako Ozeanografia Fundazioko gainerako patroiek egin zieten harrera.\nEkitaldi hartan espezie pelagikoen Ikerketa eta Erakusketarako Zentroaren lehen harria ezarri zen; proiektu horren barnean tokiko zein atzerriko ikertzaileek hainbat espezie pelagikoekin lotutako ikerketak egin ahal izango dituzte, esate baterako, atunei buruzkoak. Horrez gain, publikoak espezie horiek ikusi ahal izango ditu tanga erraldoi baten barnean.\nIkusi Donostiako Aquariuma. Arkitektura.\nDonostiako Aquariuma Carlos Blasco Imaz plazan kokatzen da, Urgull mendipean eta Paseo Berriaren amaieran, portutik gertuen dagoen muturrean hain zuzen.\nEraikin adierazgarri honek zenbait erreforma eta zabaltze lan jasan behar izan ditu, denboran zehar sortutako beharrei erantzuteko. Jatorrizko eraikina, "Palacio del Mar" gisa ezagututakoa, Juan Carlos Guerra arkitektoak diseinatu zuen 1920. urtean, Juan Manuel Encio arkitektoak 1998. urtean zabaltze lanen proiektua garatu zuen eta 2008. urtean, Hoz Arkitektoek erreforma lanak egin zituzten.\nHiriko kultur eskaintzaren atrakzio nagusi bilakatu da Donostiako Aquariuma.\nGipuzkoako Ozeanografia Elkartearen 100 urteko kronologia\n1908.- Irailaren 19an Gipuzkoako Ozeanografia Elkartea sortu eta hartako estatutuak idatzi ziren.\n1913.- Euskal Herriko Ontzigintza eta Ozeanografiari buruzko Erakusketa Historikoa egin zen, Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak, Euskalerriaren Adiskideen Elkarte Ekonomikoak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatuta Gipuzkoako Probintziako Institutuan.\n1915.- Ozeanografiari buruzko Ontzigintza Museoa inauguratu zen Miramar zinema zaharretan. Museo horrek bisitari ugari hartu zituen eta etorkizunean egoitza berri bat eraikitzeko premiaz ohartarazteko lehen urratsa izan zen, Elkarteko proiektuei babes eta espazio gehiago emango ziena. Urte hartan Odon de Buenek hartu zuen Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteko laborategia zuzentzeko ardura, bertako ohorezko zuzendari gisa. Bere seme Fernando de Buen taldekide gisa sartu zen eta lan itzela burutu zuen ikerketa arloan; horri esker, Elkarteak bere lekua egin zuen ozeanografia arloko zientziaren esparruan.\n1915-1920.- Urte horietan zehar hainbat proiektu aztertu ziren gerora Aquarium Itsas Jauregia izango zenaren egoitza lekutzeko. Beste leku batzuen artean, Bardocas - Urgull zelaigunea aztertu zen. Azkenik, Aquarium Itsas Jauregiaren eraikina moilaren bukaeran eraikitzea erabaki zen eta Juan Carlos Guerra arkitektoa izan zen eraikina proiektatu zuena.\n1925.- Negoziazio luzeen ostean, Aquarium Itsas Jauregia eraikitzeko lanak hasi ziren Donostiako portuaren azken zatiaren eta Pasealeku Berriaren bukaeraren artean kokatutako orube batean.\n1928.- Urriaren batean Aquarium Itsas Jauregiaren inaugurazio ofiziala egin zen. Alfontso XIII eta Victoria Eugenia izan ziren bertan Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen presidente Vicente Laffittek egin zielarik harrera eraikin berriaren ataurrean.\n1934.- Urte horretan, 1878an harrapatutako euskal balearen eskeleto mitikoa Aquarium Itsas Jauregiko areto nagusian finkatu zen behin betiko.\n1945.- Jose Maria Navaz Espainiako Ozeanografia Institutuko (I.E.O.) biologoak Elkarteko laborategiaren ardura hartu zuen. Navaz pertsona erabakigarria izan zen hainbat ikerketa abiarazteko eta liburutegiko funtsak handitzeko, bere ikerketetako dokumentu garrantzitsuak utzi zituelarik ondare modura.\n1976.- Ontzigintzaren Historia eta Modelismo sekzioa sortu zen. Denboraren poderioz, sekzio hori funtsezkoa izan zen ontzigintzaren historiari eskainitako solairuari dagokionez, hala, eskalazko modelo ederrak egin ziren bertan. Urte horietan zehar erakusketetan jarri izan dira modelo horiek eta prestigio handia hartu dute ontzigintzaren modelismoaren esparruan.\n1980.- Esan daiteke Aquarium Itsas Jauregiko instalazioak hasiera-hasieratik ia berritu gabe mantendu zirela; baina, azkenean, herri-administrazioen babesari esker, Aquarium Itsas Jauregia hobetzeko lehen lanei ekin zitzaien urte horretan.\n1983.- Aquarium Itsas Jauregiko barrutiak berritzeko lanak abiatu ziren, instalazioak hobetzeko premiari erantzuteko. Hala, instalazio erakargarriagoak eraiki ziren.\n1984.- Donostiako Udalak hiriko Urrezko domina eman zion Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteari.\n1991-1993.- Elkarteko aldaketa agian garrantzitsuena emateko proiektua planifikatzen eta garatzen hasi zen. Hots, akuario-eremua handitzea. Proiektu horren xedea, handitze hori gauzatzeaz gain, akuarioen eraikuntzan teknologia aurreratuena barneratzea zen.\n1995.- Aquarium Itsas Jauregia handitzeko lan ikusgarriak hasi ziren, izan ere, Urgull mendiaren hegalean hasi zen eraikuntza; horrek, ingeniaritzari dagokionez, zailtasun handiak zekartzan. Juan Manuel Encio izan zen obren gidaritzan izan zen arkitektoa.\n1998.- Urte horretako irailaren 7an Aquarium Itsas Jauregia handitzeko obrak inauguratu ziren. Inaugurazio hori agintari guztiek babestu zuten eta pertsona arras ospetsuak bertaratu ziren. Hala, inaugurazioa oso arrakastatsua izan zen, dena den, are arrakastatsuagoa izan zen herritarren erantzuna, izan ere, urte askoan zehar herritar andana hurbildu zen handitze berria ikustera; modu horretan, Aquarium Itsas Jauregia interesgune kultural eta turistiko bihurtu zen.\n2001.- 1998ko handitzea burutu ostean, Elkartea beste proiektu batean murgildu zen eraikin zaharreko instalazioak hobetze aldera. Eraikin hartan lekutzen ziren Ontzigintzaren Historiako solairua eta Natura Zientzien solairua. Halaber, beheko solairua berritu nahi zen, "Aquarium zaharra" gisa ezagunagoa zena. Proiektu hori loratzen zen heinean Elkarteak aisia eta kulturaren esparruan betetzen duen lekuari buruzko gogoeta egin zuen, modu horretan, tipologia hori duen gune baten berezko premiak hautemateko. Horretarako, ideien lehiaketa bat antolatu zen eta Sono+Sibina enpresa izan zen irabazlea. Museografian espezializatutako talde horrek ibilbide berritzaile bat planteatu zuen, non Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak garrantzia handiagoa izango duen eta hobekuntzak izango dituen; hori guztiori, Ontzigintzaren Historia eta Natura Zientzien solairuetako elementu tradizional eta ezagunenei muzin egin gabe. Orobat, "aquarium zaharra" eraberritu egin zen akuarioen eraikuntzan espezialista den Frantziako Coutant enpresaren eskutik.\n2004.- Auditorioko akuarioa eta Aquarium Itsas Jauregiko jatetxe eta kafetegi berria eraikitzeko lanak hasi ziren.\n2006.- Aquarium Itsas Jauregia eraberritzeko lanak hasi ziren. Horrez gain, urte horretan Ingurumen eta Itsas Baliabideen Europako Masterra inauguratu zen. Master horretako antolatzaileak Donostiako Aquariuma, EHU, AZTI-Tecnalia, Southampton eta Burdeos 1 izan ziren.\n2007.- Vicente Zaragueta Laffitte jauna 1999az geroztik Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteko eta Gipuzkoako Ozeanografia Federazioko presidente ospetsua da, eta bere izaera eta ekimena ezinbestekoak izan dira instituzioak azken 10 urteotan hartu duen norabidea ulertzeko. 2007. urte horretan, I+G+b zentro bat sortzeko asmoa azaldu zuen, espezie pelagikoen ikerketara bideratua; modu horretan, bere aitona Vicente Laffitteren jarrera berritzailea berreskuratu zuen.\n2008.- Abenduaren 20an zabaldu zen jendaurrean Itsas Jauregia hartzen duen eraikin eraberritua. Museo berritu eta eguneratu bat barneratzen du eta, horrez gain, fauna tropikalari buruzko akuario berriak eta sarrera berri bat ireki ziren.\n2009.- Azaroaren 11n egin zen inaugurazio ofiziala. Bertan izan ziren Juan Carlos Lehena eta Sofia errege-erreginak, Carolina Hannoverreko printzesa alboan zutela. Ekitaldi horretan, gainera, espezie pelagikoen Ikerketa eta Erakusketarako Zentroko lehen harria ezarri zen.\nCasares Gurmendi, Pablo (ES)\nLarrodé, Alex (ES)\nCasares Gurmendi, Pablo (EU)\nLarrodé, Alex (EU)


Gipuzkoako erdigunea: Felix Isasaren kalkulua, saroi bat eta Goiazko elizako “NP 368” plaka zirkularraren misterioaren argipena - Iametza Interaktiboa\n2018, 26 azaroa\nUrrian blog honetan argitaratu nuen “Non daude Euskal Herriaren eta bere 7 herrialdeen erdigune geografikoak?” artikuluaren jarraipena da hau. Orduz geroztik Gipuzkoako erdigune geografikoari buruz jakin ditudan hainbat kontu azalduko dizkizuet: hasteko 2015ean Felix Isasak egindako kalkuluaren xehetasunak, ondoren erdigunetik gertu dagoen egitura bat aipatuko dut, nire ustez saroi bat dena, eta amaitzeko, uste zabaldu baten arabera Gipuzkoako erdigune zehatza den Goiazko elizako atariko “NP 368” plaka zirkularraren jatorria eta benetako esanahia argituko ditut.\nUrriaren amaieran Tolosaldeko Atariko Imanol Garcia Landa kazetaria nirekin harremanetan jarri zen, blog honetan argitaratu nuen “Non daude Euskal Herriaren eta bere 7 herrialdeen erdigune geografikoak?” artikulua irakurri zuela eta Gipuzkoako erdigunearen kokapenari buruz artikulu bat idatzi nahi zuela esanez eta nire kalkuluen inguruko kontuez elkarrizketatu ninduen. Azaroaren 9an gaiari buruzko artikulu bana argitaratu zuen Imanolek Tolosaldeko Atarian eta Gipuzkoako Hitzan.\nArg: Tolosaldeko ataria CC-BY-SA 3.0\nIsasaren kalkuluaren berri eman zieten aldundiari eta Beizamako udalari. 2015ean udaleko ordezkariek makila bat jarri zuten erdigunearen kokapen zehatzean, beizamarrek “makilak” edo “makilariak” ezizena dutelako. Herriko erdigunean, eliza ondoko plazan, “Gipuzkoako erdigunea” grabatua duen harri bat ere jarri zuten eta ondoan erdigunea non dagoen adierazten duen mapa bat.\nEGUNERAKETA 2020-10-18: Felix Isasak kalkulatutako puntuan “GIPUZKOAKO ERDIGUNEA” dagoela ikusi dut. Ez dakit nork edo noiz jarriko zuten.\nFelix Isasa X = 565.608 Y = 4.777.332 Latitudea: 43° 8′ 38″ N, Longitudea: 2° 11′ 41″ W X = 565.502 Y = 4.777.123 Latitudea: 43° 8′ 38″ N, Longitudea: 2° 11′ 40″ W\nAsier Iturralde X = 565.582 Y = 4.777.285 Latitudea: 43° 8′ 40″ N, Longitudea: 2° 11′ 41″ W X = 565.480 Y = 4.777.076 Latitudea: 43° 8′ 37″ N, Longitudea: 2° 11′ 41″ W\nGipuzkoako erdigune geografikoa Beizamako lurretan dago, Aginamendi auzoan, Urrakiko tontorretik gertu. Beizama, Bidania-Goiatz eta Errezil arteko muga hirukoitza ere erdigunetik gertu dago. Hala ere, onena mapan ikustea. Bi puntuak irudikatu ditut. Markatzaileetan klik eginda noren kalkulua den jartzen du:\nErdigunetik gertuen dauden Aginaga eta Aginagatxo baserrietan bizi izan den Maria Dolores Otaegi elkarrizketatu zuen Zuhaitz Gurrutxagak 2018-11-25ean ETB1eko “Herri txiki, infernu handi” saioak Beizamari eskainitako programan. Bideoan ikus daitekeenez baserrien arteko bidean eserita egon ziren. Erdigune zehatza hortik 700 metro eskasera dago.\nEGUNERAKETA 2020-10-18: Bertan izan naiz. Paretek hantxe jarraitzen dute. Egituraren erdialdean begira ibili naiz, baina ez dut artamugarririk ikusi. Egituraren beheko aldeko zatian zingira moduko bat dago, ganaduak ura edateko?\nPlaka zirkularraren xehetasuna. “NP 368” jartzen du.\nNibelazioa bi edo puntu gehiagoren arteko desnibela edo altuera diferentzia kalkulatzeko prozedura da. “Nivelación de precisión” deituriko sarea XIX. mende amaieran eta XX.aren hasieran Espainiako estatuan hainbat punturen altuera zehatza neurtzeko osatu zuten doitasunezko nibelazio sare bat da. Goiazko elizako plaka puntu horietako bat da.\nZero altuera zehaztu ondoren erreferentzia horrekiko altuerak neurtzen hasi ziren. Lehen puntua Alacant-eko udaletxeko aurreneko eskailera maila izan zen. 3,409 metroko altueran zegoela zehaztu zuten eta “NP 1” plaka jarri zuten bertan.\n“NP 1” plaka zirkularra\n“NP 1” plakaren xehetasuna.\nNagusiak: eraikin garrantzitsuetan jarri ohi zituzten: udaletxeak, elizak, tren geltokiak… Elkarren artean 25 km baino gutxiagora egoten ziren. 10 cm-ko luzerako eta 3 cm-ko diametroko brontzezko zilindroen bidez markatzen zituzten. Zilindroak lurrean sartzen zituzten eta 8 cm-ko diametroko eta 6 mm-ko lodierako plaka zirkularra uzten zuten agerian. Plaka horiek NP eta sareko puntuaren zenbakia izaten zuten markaturik. Mota honetakoa da Goiazko elizakoa, guztira jarri zituzten 2.150etatik 368.a.\n1922an osatu zuten sarea. Plaka guztien kokapenak, 1925ean argitaratutako, “Catálogo de las Altitudes de las Señales metálicas de la red” (euskaraz “Sareko seinale metalikoen altueren katalogoa”) liburuan zerrendatzen dira. Interneten begira ibili nintzenean ez nuen digitalizatutako bertsiorik aurkitu baina bigarren eskuko liburuen denda batean jatorrizko liburua merke saltzen zutela ikusi nuenean ez nuen zalantzarik egin eta erosi nuen. 59. orrialdean agertzen da Goiazko “NP 368” plakaren erreferentzia, sarearen 16. lerroan Azpeititik Tolosara bidean zihoazela jarri zuten bertan.\n1925ean argitaratutako “Catálogo de las altitudes\nde las señales metálicas de la red” liburuaren azala\nPlakaren kokapenari buruz hau jartzen du: “Goyaz. Iglesia parroquial: junto a la pila del agua bendita.” (Euskaraz: Goiatz. Parrokia eliza: ur bedeinkatuaren ontziaren ondoan.)


Musuko edo maskara bana banatuko die Udalak herritar guztiei — Berbia\nMusuko edo maskara bana banatuko die Udalak herritar guztiei\n70 urtetik gorakoei postaz bidali zaie, gainontzekoei plazan eskuratzeko aukera emango zaie datozen bi asteetan\nCovid-19 birusarekin elkarbizitzen gauden honetan, herritarrak erakusten ari diren ahalegina, konpromisoa eta ardura goraipatu nahi ditu udalak. Ildo horretan, denbora batez maskarila erabiltzen jarraitu beharko dugula kontuan hartuz, herritar guztiei musukoak edo maskarilak banatzea erabaki du Udalak.\n70 urtetik gorako herritarrek etxean jasoko dituzte musukoak. Astean zehar postaz bidali zaizkie, beraz, gaur ez bada datorren astean iritsiko zaizkie. Denera, 1500etik gora gutun-azal bideratu dira eta 2000tik gora musuko bidali dira. Gainerako herritarrek datozen bi asteetan izango dute berea eskuratzeko aukera. Zehazki, hilaren 18, 19, 22, 23 eta 24an jarriko dira banaketa mahaiak plazan, 10:00tatik 12:30tara eta 17:00tatik 19:30tara. Musuko hauen banaketa Saretuz-eko boluntarioen bitartez egingo da. Herritar bakoitzak musuko bat jaso ahal izango du eta hori hala dela ziurtatzeko udal errolda erabiliko dute boluntarioek.\nHerritarrei banatuko zaizkien musuko edo maskarilak oihal bereziz egin dira. EN13795 arauaren baitan testatutako ehuna da, mikroorganismoen aurkako hesi gisa eraginkortasun oso altua duena. 300 garbiketa jasaten ditu eta, beraz, behin eta berriz erabil daiteke.\nEtxeetara bidali diren musukoak eta datozen asteotan banatuko diren gehienak eginda eskuratu ditu udalak. Horrela, banaketa arintzea lortu nahi zen. Baina material bereziko musukoak erosi ez ezik, oihala bera ere eskuratu du udalak eta material hori herrian maskarilak josten diharduen taldearen esku utzi da. Hala, herriko jostun sareak egindakoak ere banatuko dira.\nUdalak, bai jostunei baita banaketa lanetan lagunduko duten Saretuz-eko boluntarioei eskerrak eman nahi dizkie erakutsi duten prestutasun eta ahaleginagatik.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Lehendakaria Vatikanoko Estatu idazkariarekin, Pietro Parolin kardinalarekin, elkartu da\nLehendakaria Vatikanoko Estatu idazkariarekin,…\n\nLehendakaria Vatikanoko Estatu idazkariarekin, Pietro Parolin kardinalarekin, elkartu da Iturria: Irekia\n\n\n\n\n\nErromara egin duen bidaia ofizialaren azken egunean, Iñigo Urkullu lehendakaria Vatikanoko estatu-idazkariarekin, Pietro Parolin kardinalarekin, elkartu da. Gaur eguerdian Vatikano Hirian egindako bileran Jaurlaritzaren jarduera-ardatz nagusiak aurkeztu dizkio lehendakariak, eta giza eskubideei buruzko agenda berria nabarmendu du.\nBileran lehendakariarekin batera izan dira Bakegintza eta Bizikidetzako idazkari nagusi Jonan Fernández eta Kanpo Harremanetarako idazkari nagusi Marian Elorza. Lehendakariak estatu-idazkariari aurreratu dio Eusko Jaurlaritza gauzatzekotan den Bizikidetza eta Giza Eskubideen Planeko ardatzetako bat erlijioartekotasuna eta kulturartekotasuna izango dela. Bi kontzeptuak daude sartuta giza eskubideen arloko XXI. mendeko agenda sortu berrian.\nUrkullu lehendakariak bere Gobernuaren ardatz nagusiak gainbegiratu ditu. Alde horretatik, elkarrizketaren funtsa Exekutiboaren lau lan-ardatzak izan dira: (1) giza garapena, gizarte-integrazioa, berdintasuna eta kalitatezko zerbitzuak: (2) enplegua, ekonomia suspertzea eta jasangarritasuna; (3) elkarbizitza eta giza eskubideak; eta (4) elkarrizketan oinarritutako autogobernu-eredua.\nLehendakariak Parolin kardinalari helarazi dio oso kezkatuta dagoela errefuxiatuen egoerarekin eta Europako estatuetako gobernuen eta erakunde komunen erantzuteko gaitasun eskasarekin. Adierazi dio horren aurrean garrantzitsua dela Gotzainen Batzarretatik Korridore Humanitarioen ekimenak izan dezakeen bultzada.\nLehendakariak, bestalde, adierazi du ados dagoela 2017ko urtarrilaren 9ean Aita Santuak kidego diplomatikoaren aurrean adierazitako “harrera duina eman ahal izateko immigranteen, errefuxiatuen eta desplazatuen aldeko konpromiso bateratuarekin”. Diskurtso horretan azpimarratu zen “pertsona bakoitzak emigratzeko duen eskubidea bateratu behar da eta, aldi berean, immigranteak harrerako gizarte-egituretan integratzeko aukera bermatu behar da beren segurtasuna, nortasun kulturala eta oreka politiko eta sozialak arriskuan daudela sentiarazi gabe. Bestalde, immigranteek ez dute ahantzi behar hartzen dituzten herrialdeetako legeak, kultura eta ohiturak errespetatu behar dituztela”.\nEuropa Sozialaren balioak berreskuratzearen garrantzia ere azpimarratu du lehendakariak, eta estatu-idazkariari adierazi dio guztiz bat datorrela Aita Santuak urtarrilaren 1ean Bakearen Egunerako irakurri zuen mezuarekin: “Indarkeriarik eza, bakegintzarako politika egiteko modua”.\nPietro Parolin kardinala\nEgoitza Santuko estatu-idazkaria da. Pietro Parolin Schiavonen jaio zen, Vicenza probintzian (Italia), 1955eko urtarrilean. 1980ko apirilaren 27an, 25 urterekin, egin zen apaiz, eta zuzenbide kanonikoa eta diplomazia ikasi zituen. 2013ko abuztuaren 31ko izendapenarekin iritsi zen, beraz, bere karreraren gailurrera. Lanik esanguratsuena Nigerian (kristauen eta musulmanen arteko harremanak) eta Mexikon egin du, azken honetan herrialde horren eta Vatikanoren arteko harreman diplomatikoak berreskuratu zituen. 2009an Venezuelako nuntzio izendatu zuen Aita Santu emerituak.\nEuskadiko ordezkaritzarekin egindako bilera gaztelaniaz egin da, estatu-idazkariak lau hizkuntza baitakizki: italiera, ingelesa, frantsesa eta gaztelania.\nEstatu-idazkaria arduratzen da Egoitza Santuko eginkizun politiko eta diplomatiko guztiez.\nlehendakaria_aita_santuari_... behera kargatu (700 KB)\nlehendakaria_batzarra_estat... behera kargatu (1 MB)\nlehendakaria_aita_santuari_... 50 MB\nlehendakaria_batzarra_estat... 90 MB


24 Urria | Zumaia\nArazo horri buelta emateak herritarrok energiarekin dugun erlazioa eta jarrera aldatzea eskatzen du. Eta, hortaz jabe izanda, herritarrok era aktibo batean partehartu behar dugu bere konponbidean. Egungo energia krisitik haratago, datozen hamarkadetan aldaketa esanguratsuak etorriko dira sistema energetikoaren koiuntura berriaren ondorioz; eta horren aurrean urratsak eman behar ditugu.\nEkiola kooperatiba sustatzen duten erakundeek (Eusko Jaurlaritzako Energiaren Euskal Erakundeak eta Mondragon Korporazioako Krean ingeniaritzak) proposatzen duten ekimena bide aproposa da zentzu horretan lan egiteko. Izan ere, hurbiltasunetik eta bertakotasunetik energia berriztagarrien aukera zabaltzen du; gainera, gure herrian errotuta dauden baloreetan oinarrituta: elkarlana, partehartzea eta autokudeaketa, eredu koopetatiboaren bitartez. Eta, batez ere, herritarra jartzen duelako arazo honen ebazpenean protagonista eta zutabe bezala.\nKontutan izan behar dugu ekimen hau etorkizunean hartu beharko ditugun hainbat neurriren arteko bat dela. Energia era jasangarrian ekoizteaz gain, ezin dugu ahaztu gure kontsumo maila ere baretu behar dugula. Eta, horregatik, Udalak landu duen Energi Estrategia 2020 dokumentutik hainbat ekimen jorratu eta martxan jarri behar dira; hala nola herritarron informazio eta kontzientziazioan. Hortaz, udal gobernuari eskatzen diogu Zumaiako Energi Mahaia martxan jartzeko; eta, horrela, herri eragileen partehartzearekin, osotasunean aurrera eramateko estrategia adosteko.