Beltz Guztiak | h-ilbeltza-beltzaz\nIazko gisa berean sasoi honetan, leitzen harrapatu nau ilbeltza xuriak, (H)ilbeltza beltzak. Jainkoaren bideak asmaezinak baitira zinetan eta penetan, ez dakit zer deabruk ekarri didan halako testua, gure etxeko ordenagailu pantailara lehenbiziko, paper xurira gero. Istanteko, ez dut erran delako deabru hori identifikatzen asmatu, alegia, ordenagailu pantailara ipuin bihurri hauxe ekarri didan sorgin, azti edo iratxoa. Leitu dut testua, hala ere, eta jakin dut: San Martinen estutasuna du izena ipuinak.\n“San Martin errementaria zen. Behin, ari omen zen mailua esku batean, kurrikak bertzean burdin goriari joka, tiriki-tauki-tauki, mailuaren hotsa, tiriki-tauki-tauki, mailuaren hotsa, kolpe txarren bat jo, nonbait, eta dioska hasi zen, Jainkoaren kontra, deabruari hoska. Eta, bizitza honetan eta bertzean ohi denez, deabrua etorri, eta San Martin damutu! Eta hasi omen zen San Martin, aitzakia beti merke bila. Ernegatuta zegoelako ekin omen zion Jainkoaren kontra. Ez zela benetan ari. Deabruak, orduan, gaizki erranen ordainetan, kristautasunaren misterioak errateko agindu omen zion”.\nEta deabruak: “Errak bat!”, eta San Martinek, santu naizen honek…\n[Aranjuezko kontzertuaren lehen notak]\nEta zerengatik ekarri dut Aranjuezko kontzertua Anizeraino? Ezin ote nezakeen hobeki kantatu Joseanton Artzeren Baztan, Mikel Laboaren hura? Burura etortzen zaigun lehenbizikoa da, nola etorri baitzitzaion Elurre Iriarteri, iaz, Eako poesia egunetan egin zuen hitzaldi mamitsuan. “Landa eremua literaturak kontatua” zuen solasaren titulua Elurrek, eta hor ari da, landa eremuko herri ttikietako deskribapenak zertan diren, zeinen ilun prosan, zeinen eder poesian. Eta dio Elurrek: “Burura etorri zitzaidan lehendabiziko poema zuei etorriko zitzaizuen bera izan zen, Artzerena. Mikel Laboak kantatzen zuen, eta euskal kantagintzari esker, maiz gertatu den bezala, arras ezaguna zaigu”.\nGerokorik ez dakit zer egin zuen Elurrek, kantatu ote zuen, ausarki, edo leitu zuen, bertzerik gabe…\nJoseanton Artzeren, Mikel Laboaren Baztan ederra goiti-beheiti, nik Aranjuezko kontzertua Anizen…\nBaina, bertzenaz, egin nezakeen Gotzon Garateren herrikoek, elgoibartarrek, egin zuten gisan, Izarren hautsa kantatu, edo, kantatu ez balin bada ere, irudiei laguntzen jarri.\n[Google. Gotzon Garate. Bizitza bat argazkietan]\nEz bada irri, irribarre egin dut Gotzon Garateren irudi albumari laguntzen dion doinua aditurik. Izarren hautsa, Xabier Leteren poema, Mikel Laboak musikaturik. Akordura heldu zait Gotzon, Bilboko Euskalduna jauregi punpeziazkoan, areto nagusia jendez mukuru, lehenbiziko lerroan eroso jarririk gu, pauso batera musikariak… eta gure laguna lo! Hargatik loratu zait ezpainetan, irria ez bada, irribarrea Gotzonen irudiak ikusi ditudanean musika-areto erraldoi hartan lotara goxo eraman zuen Mikel Laboaren ahotsak lagundurik.\nPuskaz hobeki zuketen argazki horiei Aranjuezko kontzertua erantsi! Erran nahi baita, gitarra harturik Gotzonek berak behin eta berriz eta aunitzetan jo ohi zuen doinua.\nGotzon Garate gitarra zahartxo bat hartuta, harako Iparragirre haren gisara. Patziku Perurena idazle finak ere gitarra harturik oroituko zuen Gotzon Garate behin halako artikulu batean. [2008ko uda, «Gotzon Garateri Goizueta aldetik», Diario Vasco]. «Goizuetan ezagutu zintudan, han 1971-72 aldean. Auzoan abudo ikasi genuen Errero baserrira fraile alai umezale bat etortzen zela. Hagitz ongi oroitzen naiz oraindik, igande arratsalde batez Erreroko sukaldean nola kantatu zenizkigun haur kanta xoragarri batzuk, zeure gitarra eskuan zenuela”.\nBatean, haur kanta xoragarriak Erreroko sukaldean Patzikuri eta gainerako ume multzoari. Bertzean, Aranjuezko kontzertua Deustuko unibertsitateko gelan, guri.\nEdo, “Errak hiru, wikipedia!”\nGotzon Garate Goiartzun (Elgoibar, 1934 – Bilbo, 2008) euskal idazlea, hizkuntzalaria eta apaiz jesulaguna izan zen. Abertzalea zen, eta areago euskaltzalea.\nMadrilgo Unibertsitate Konplutentsean Filosofian doktoratu zen, Innsbruckeko Unibertsitatean Teologian lizentziatu, Deustuko Unibertsitatean Filologia Erromanikoan, eta Fribourgeko Unibertsitatean Marxismoan espezializatu.\n1976an Euskal Filologia ikasketak abiarazi zituen Deustuko Unibertsitatean, hura izanik ikasketok abian jartzeko lehen saioa unibertsitate batean. Euskal Filologia katedraduna izan zen, eta eskolak eman zituen.\nOso maiz joaten zen AEBetara, New Yorkera bereziki, literatura eskolak jasotzera. Hango latinoamerikar jatorriko bizilagunekin spanglisha ikasi zuen, Indiara egindako bidaietan hindia, eta Moskun, errusiera. Errusiako egonaldietan, Leninen jatorrizko idatziak ikertu zituen.\nOrotara bederatzi hizkuntza zekizkien: euskara, espainiera, latina, greziera, frantsesa, errusiera, ingelesa, alemana eta hindia.\n1967tik aurrera, euskal atsotitzen biltzeari ekin zion. 2004an, Atsotitzak liburuan argitaratu zituen.\nAxala dut wikipedia, ordea, barnago behar dugu Gotzon Garateren ilunbeen bihotzera helduko bagara. Hasteko, jo dezagun Auñamendi entziklopedia, peko erreka jo duen biltegia, euskara jendakiaren kultur gogo, ahal eta ezinak begien bistara ekarri dizkigun egitasmotzarra.\n“Irakasle eta euskal idazle. Elgoibarren jaio zen 1934ko irailaren lehenean. 2008ko urriaren 8an hil zen Bilbon, 74 urte zituela.\nJesuita, Loiolan eta Bartzelonan ikasi zuen. 1955ean hasi zen euskaraz idazten. Kolaborazioak ditu Jesus-en Biotzaren Deya, Eusko Gogoa, Egan eta Zeruko Argia aldizkarietan.\nJesuita [!] eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea. 70eko hamarkadan Euskal Filologia fakultatea sortu zuen bertan. Egun, katedraduna da aipatu fakultatean. Filosofian doktore Madrileko Konplutentse unibertsitatean, Soziologia marxista ikasi zuen Friburgoko Unibertsitatean, eta 70eko hamarkadan marxismoaren gaineko zenbait lan publikatu zituen Gero argitaletxean. Horien artean dira Karl Marx y los nacionalismos separatistas (Gasteiz, 1974); Marx eta Nazioa (Bilbo, 1972); Marxen marxismoa (Bilbo, 1971); Marxen ondoko errebisionismoa (Bilbo, 1974); Maoren marxismoa: maoismoa (Bilbo, 1977); Esku leuna (Donostia, 1978); Muskilak (Bilbo, 1980); Lehortean (ipuinak, Bilbo, 1980); Lenin eta Nazioen Autodeterminazio eskubidea (Bilbo, 1980), eta beste zenbait narrazio.\n1981ean Resurrección Maria Azkue nobela saria jaso zuen Izurri Berria lanarekin, droga giroko detektibe nobela. Idazkera arina du, euskara batuan.\nFilologiari dagokionez, Erdarakadak publikatu zuen, non gaztelaniaren lexiko-sintaxiek euskarari egiten dioten kaltea erakusten baitu. Arlo honetan, dena den, 27.173 Atsotitzak. Refranes. Proverbes (Bilbao Bizkaia Kutxa) du lanik handiena. Atsotitzok hamaika baserritako jendearekin hitz eginez bildu zituen eta, horrez gainera, euskarazkoak beste zenbait hizkuntzatakoekin konparatu zituen.\nEuskal literaturaren aztertzaile ere nabarmendu da, Euskal elaberriaren historia (Gero) publikatu baitzuen zenbait liburukitan.\n2000. urtean, nobela beltzari buruzko azterketa argitaratu zuen, Atzerriko eta Euskal Herriko polizia eleberria, euskarazko polizia nobela ez ezik, amerikarra eta europarra ere aztertzen baititu bertan.\nNobela beltza landu du ondoko lanetan: Esku leuna (Gipuzkoako Aurrezki Kutxa, 1978, Irun Hiria saria 1977), Goizuetako ezkongaiak (Leopoldo Zugaza, 1979), Elizondoko eskutitzak (Gero-Mensajero, Txomin Agirre saria, 1977), Izurri berria (Bizkaiko Aurrezki Kutxa, 1984, Resurrección Maria Azkue saria, 1981) eta Alaba (Elkar). Jon Bidart detektibea asmatu du, eta Euskal Herrian gertatu ohi da ekintza. Bere polizia nobeletako bat, Goizuetako ezkongaiak, oso irakurria izan da eta 1997an hamargarren edizioa zuen.\nBestalde, New Yorkeko egonaldietako literatur kronika idatzi du New York, New York (Elkar, 1988) izenburuarekin”.\nErranak erran, alabaina, bertzela behar dugu Gotzon Garateren ilunbeen bihotzean beltzaren bila barneraino nahi bada. Jo dezagun, erratekoz, gure idazlearen heriotza orduan Felix Ibargutxi kazetariak eskribitu zuenera. 2008ko urriaren 9an Donostiako Diario Vasco egunkariaren kultura orrialdean gara: “Gotzon Garate hil da, lehen Euskal Filologia Fakultatea sortzeko ausardia eduki zuena. Euskarazko eleberri beltzen arloan ere aitzindaritzat hartua izan da. Gaur izango da hileta elizkizuna, Deustuko Unibertsitateko kaperan”.\nBetikoa beti, honezkero ongi jakinak ditugunak eskribitu zituela Gotzon Garatek eskribitu zigun Ibargutxik: marxismoaren gaineko liburuak, erranairu bildumatzarra, literatura lanak… Eta, erratekoz, literatura lanei denaz bezainbatean hauxe zioen kazetariak:\n“Nobelagile moduan ere nabarmendu zen Gotzon Garate. Euskarazko nobela beltzaren aitatzat hartu izan da Jose Antonio Loidirekin batera. Jon Bidart izeneko detektibea sortu zuen. Hauek dira Gotzon Garateren eleberrietako batzuk: Elizondoko eskutitzak (1977), Esku leuna (1977), Goizuetako ezkongaiak (1979) eta Izurri berria (1984). Idazlea harro zegoen bere polizia eleberriez. Adierazi zuenez, «Horiek dira eleberri batzuk, intelektualek nahiz kaleko jende arruntak irakurtzen dituztenak». Euskal eleberrigintzaren historia ere idatzi zuen, eta beste bat eleberri beltzarena”.\nEuskarazko egunkari Berria-n, gisa honetara eskribitu zuten titularra A. Kamio eta A. Bilbao kazetariek: “‘Defuntu onak uri ona’, atzoko euritan hil zen Gotzon Garate”. Bistan da, Gotzon Garatek atsotitzak biltzen egindako lanari aipu eginez: Defuntu onak, euri ona. Titularraren peko, hauxe eskribitu zuten Kamio eta Bilbao kazetariek Berria-n:\n“Gaixotasun larri batek eraginda hil zen atzo Bilbon Gotzon Garate idazle, filologo eta euskaltzalea. Euskal Filologiaren aitak, ama hizkuntzaren aldeko kontzientzia ardatz hartuta, 30 liburu idatzi zituen, horien artean eleberriak, kronikak eta saiakerak. Nobela beltzaren idazkuntzan aitzindarietako bat izan zen, eta euskal atsotitzei eta esakuneei buruzko azterketa mardula burutu zuen. Euskal Herriko sortzailerik irakurrienetakoa izan da azken urteetan”.\nBerria-tik leitzen ari naiz oraindik, Gotzon Garateren heriotzaren ondoko artikulutik, baina txepetxaren gisan, adarrik adar, xaltokako ibileran. Hauxe leitu dizuet:\n“Elgoibarren jaio zen, 1934an, hamaika anai-arrebetatik gazteena. Etxekoen artean beti euskaraz jarduten zuten arren, ez zuen hizkuntzaren gaineko kontzientziarik hartu Durangon batxilergo ikasketak egiten hasi zen arte. Ordutik, euskararen aldeko lanean aritu izan da beti, eta atzean 30 liburu baino gehiagoko bilduma mardula utzi du, Euskal Herriko kultura panoraman sortzailerik irakurrienetakoa izatera iritsiz. Tartean ditu eleberriak, saiakerak eta kronikak. Bera izan zen euskal nobelagintza beltzean aitzindarietako bat, eta bost polizia eleberri idatzi zituen, euskaldunen alfabetatzerako ezinbesteko suertatu zirenak.\nMunduan zehar egindako bidaietan ohartu zen eleberri mota hori dela gehien irakurtzen dena, istorioa nola amaituko den jakiteko intrigak eragiten baitu liburua esku artetik kendu ezin izatea. Ongi ezagutzen zuen Garatek eleberri mota hori eta idazteari ekin zion. Bere lanek arrakasta handia izan zuten (Zilarrezko gazteluaren kronika urratua, Elizondoko eskutitzak) eta polizia eleberriei buruzko teoria liburu bat idaztera ere iritsi zen (Atzerriko eta Euskal Herriko polizia eleberria).”\nBeltz zale gara (h)ilbeltza zaleok, eta zerutik jakina da, nola baitira nobela beltzetako pertsonaiak, fidagaitz, haiek bezain fidagaitz gara beltz zaleok. Honenbertzez, badakigu, ongi jakin ere: beltz guziak ez dira bele. Kasu honetan, duda bihirik gabe, beleberri edo nobele dira Gotzon Garaterenak: Esku leuna, Elizondoko eskutitzak, Goizuetako ezkongabeak, Izurri berria eta Alaba. Baina, irakurleok –Gotzonen maneran errateko, “irakurle jator maitagarriok”; nire maneran, irakurle beltz fidagaitzok–, bele beltz ote dira, egiazki, Gotzon Garateren horiek? Ikatza bezain beltz, zure begi-nini beltza bezain, ilun beltza bezain? Zein da Gotzon Garateren nobela beltzen hein edo neurria?\nOroitzen naiz leitu nuela, errateko maneran, Anjel Lertxundiren Zu liburuan: «[Idazlea hitzaldi bat egitetik zetorren] Autoan etxerantz zihoala, Cesare Pavesek hitzaldiak kritikatuz esandako hitzak etorri zaizkio gogora. Buruz dakizki. Tamalez, hitzaldi bat ematen duen ia aldiro etortzen zaizkio hitzok kontu eske:\nLiburuetan, eta ez hitzaldietan, bilatu behar da kulturalki baliozkoa den ezer, edo deusik. Erran nahi baita, hitzaldia hitz itzalia da aunitzetan. Nirea hitz itzalia izan ez dadin, liburuetarik, Gotzon Garateren lanetarik aterako dugu, ahaleginak eginen ditugu ateratzen, kulturalki baliozko denik.\nEsku leuna liburutik, lehenbiziko orrialdea:\n“Emaiok zakurrari hezurra, eta emazteari gezurra. Antiguako eliza jendez gainezka zegoen, gutxitan bezala. Ez zen harritzekoa, Errosario Iruarrizaga, Tomas Sarasketaren alarguna, oso ezaguna baitzen Donostia osoan.\nJon Bidart detektibeak ongi gogoan zeukan hilberria.\nEmakume luze, ile-zuri bat zen, ongi egina, mehe-antza eta osasuntsua. Adinean aurreratua izan arren, soinez zauli eta gordina. Haren hankaje eder eta ibilera bizkorra! Aspertzeke, heriotza orduan lanean ari izandako emakumea zen hura!\nGarai batean bikaintasunik ere ez omen zitzaion falta. Gero, ordea, gaitzak jota, aurpegia zarpuiloz bete zitzaion. Hari begiratu eta jendeak nahiko lan izaten zuen higuin keinuei eusten.\nBaina Errosariorekin alditxo bat hitz eginez gero, laster geldituko zinen zorabiatuta haren izaera bero eta indartsuaz”\nErrosario Iruarrizagaren heriotza dugu hasmentan, abiapuntu. Orrialde aunitz leitu aitzinetik jakinen dugu ez dela modu naturalean hil, hil dutela bertzerik. Berehala dugu Jon Bidart detektibea hilketa argitzeko lanetan…\nDeigarri, erran dezadan, Esku leuna honetako atalek erranairu zaharra dutela beti goiburu: “Emaiok zakurrari hezurra, eta emazteari gezurra” horren ondotik datoz, bata bertzearen ondotik, hauek: “Emaitzak hausten ditu haitzak”, “Gaitz orok du bere gaitzagoa”, “Ausarki borrokatzea, erdi garaitzea”, “Aho estalian ez sartzen eulirik”, “Ahoan duenari min, eztia zaio samin”, “Itsasoak adarrik ez”… eta gisako perlak, nekez beltzak.\nDeigarri, erran dezadan, amaiera, erranairurik gabekoa: “Azken hitza”, dio, eta handik ari gara orain, jauzi eta xalto: “Hamar urte pasa dira (…) Aurrean kontatu ditugun gorabeherak igaro ondoren, Gotzon eta Zorion ezkondu egin ziren. Haur bi ere badituzte, zein baino zein ederrago. Gotzonekin oso pozik bizi dela esan digu Zorionek. Azkenean, izenaren beteko adurra egokitu zaio. Iñaki Sarasketa Australian Louth herrixkan bizi da. Hau ere ezkonduta dago. Jatorriz ingelesa den emazteak lau haur eman dizkio. Beste sarasketatarrek lehengo bizimodua daramate. Itziar ez da ezkondu. Ez eta Jon Bidart ere”.\nHarako “ezkondu ziren, haur aunitz izan zituzten, zoriontsu bizi izan ziren”.\nBego horretan, beltz. Omen. Esku leuna, 1977ko Irun Hiria Eleberri saria.\nBitartean, Cesare Pavesek errana, Anjel Lertxundik euskarara ekarria, dut itsasargi: “Zergatik egin hitzaldirik? […] Hitzaldi batetik sekula ez da kulturalki baliozkoa den ezer ateratzen; bertan entzun den oro, fruitua emango badu, liburuetan bilatu behar da…”.\nNoan bigarren nobela nobele, eleberri beleberriarekin: Elizondoko eskutitzak, 1977ko Domingo Agirre nobela saria.\n“Lehen kapitulua. Nafarroa, Nafarroa, Euskal Herriaren giltzarria. Jon Bidartek bihotzean sartuak zituen hango lurralde eta jendeak. Ahal zuelarik, hara joaten zen bere oporraldietan.\nNafarroan zangoa ezarri orduko, asaben odola bere zainetan irakiten nabaritzen zuen. Jatorria hor omen dute euskaldunek. Nafarroa zabal, liluragarri horretan. Bai eremuz bai eskuartez Nafarroa duzue Euskal Herriko probintziarik aberatsena. Euskal Herrian beste inon ez bezala, hor aurkituko dituzue gizakiak oraindik zapaldu ez dituen basoak, beste mendietan galdu diren arbola motak, euskara hutsez mintzo diren errekastoak.\nNafarroak ditu Euskal Herriko mendirik garaienak, ibairik luzeenak, basorik handienak, ibairik kantarienak…”\nNiri, honezkero, Nafarroako ibaiekin batera kantari hasteko gogoa eman dit: Nafarroa, arragoa…\nBeltz, Nafarroa beltz.\nAmaiera, 21. atala. “Jon Bidartek eskuetan hartu zituen izeba Olatzek eman zizkion eskutitzak. Bat Errazutik zetorkiola ikusirik, berehalakoan ireki zuen. [Karabineroen kuarteleko] Tenientearena zen (…) ‘Joan zen astean poz handi bat izan dut. Horregatik idazten dizut. Kapitain izendatu naute (…) Eskerrak zuri, Jon, korapiloa nik askatu nuela zeharo sinestuta dago Galarreta [Iruñeko polizia-etxeko nagusia] (…) Droga kontrabandoko arazoa ere nik ediren nuela areago uste du. Bi gezur horiek izan dira nire karreraren katalizadoreak. A! Lehengo egunean Edurne aurkitu nuen Mendi edanetxean. Inoiz baino ederrago iruditu zitzaidan. Ez dakit, bada, zenbat eta zaharrago ez ote ditugun begi zoliagoak gaztediaren edertasuna ikusteko. Aritzekin laster ezkontzeko asmoa duela esan zidan. Aurkitu al duzu beste sekretariaren bat? Ederki, Jon. Badakizu non duzun lagun bat. Baztanera itzultzen bazara, arren, zatoz gurera, hutsik egin gabe’”.\nErran nahi baita, etorri, edo joan, karabineroaren etxera.\nOrduantxe bai, karabineroenean, eta karabineroenetik, nobela bat beltza.\nJainkoaren bideak asmaezinak baitira, karabineroen aipu akaberako honek Mikel Zabaltza ekarri dit gogora. Ez dakit Errazuko teniente bipilak korapiloa askatuko ote zukeen Orbaizetako mutila Intxaurrondoko guardia zibilen eskuetan betikoz galdu aitzinetik.\nHorra nobela bat, aski beltza.\nEta, guztiaren gainetik, beltza daramate etiketa Gotzon Garateren lau-bost eleberrik, zeinak baitira Esku leuna, Elizondoko eskutitzak, Goizuetako ezkongabeak, Izurri berria, eta Alaba.\nAnaia gehienari galdetu diot, berak ere leituak baititu Gotzon Garateren nobelak.\n—Hi, zertan dituk beltz Gotzonen nobelak?\n—Nire ustez, tartean hilketak gertatzen direlako.\n[Sautrela, Beñat Sarasola, Izurri berria]\n“Polizia nobela edo nobela beltzaren barruan sar daitekeen liburua (…) Gotzon Garatek esaten zuena, genero beltza edo polizia nobela zela munduan jendeak gehien irakurtzen zuena. Polizia nobela edo nobela beltza, euskaraz: Jose Antonio Loidi, Hamabost egun Urgainen, Xabier Gereño, Txomin Peillen, eta Gotzon Garate. Izurri berria, Gotzon Garateren laugarren nobela beltza. [!] Asko irakurria, argitalpen eta berrargitalpen asko izandako nobela. Abiapuntua, nobela beltz askotan ohi denez, hilketa bat. Bilbo, Guggenheim aitzineko hiria, droga. Hizkera. Marka izenak. Atsotitzak. Nobela beltzaren zaleek irakurtzekoa”\nPolizia nobela edo nobela beltza.\nIzurri berria, Gotzon Garateren laugarren nobela beltza.\nAbiapuntua, nobela betz askotan ohi denez, hilketa.\nNobela beltzaren zaleek irakurtzekoa.\nBa ote? Ba ote? Ba ote?\n“—Nire ustez, hilketak agertzen direlako”, anaia gehienaren erantzuna, Gotzon Garateren nobelak zertan diren beltz jakin nahirik guk inozo eta xalo, baina ez guziz inozo ez guziz xalo, egin galderari. Esku leuna, Elizondoko eskutitzak, Goizuetako ezkongaiak, Izurri berria, Alaba… Beltzak? Ba ote?\nLeitu dudanez, polizia nobela beltzaren maisu Raymond Chandlerrek badu saiakera bat egina, The Simple Art of Murder (1950), [Arte sinplea, asesinatoa], non generoaren definizio hauxe ematen baitu: “Eleberri beltza, krimenaren mundu profesionalaren nobela da”.\nNobela beltzak badu bertze izen bat ere: Hard-boiled, gogor egosia, edo, menturaz, neurriz gain egosia. Gisa honetako nobela AEBetako Black Mask [Maskara beltza] aldizkarian argitaratu zen lehenbiziko, iragan mendeko 20ko hamarkadan, eta handixe hartua du beltz izena. Garaia gogoan hartzea komeniko da, noski: Lehen Mundu Gerra edo 14ko Gerla Handiaren akabantza, Lege lehorra –alkoholaren fabrikazioaren debekua AEBetan, 1919koa–, Depresio Handia, 1929koa. Hamarkada, horratik!\nNobela beltzaren izenari denaz bezainbatean, halaber, Frantziako Gallimard etxeak ere Série Noire [Sail Beltza] bataiatu zuen bere bilduma ezaguna. Horrekin batera, edo are –hori baino gehiago, nire uste zapalduan–, nobeletan ageri den giro ilun beltzetik hartua du izena generoak. Nobela beltzaren paisaia bera ere, maiz kara, hiri handietako bazter-auzo ilun zikin agintarien eskuek utzia da; erran nahi baita, garaiko polizia nobeletako jauntxo handikien etxe dotore eta jauretxeetatik aparte.\nNobela beltzak badu bertzelako ezaugarririk ere: nobelaren azken fina ez da, bertzerik gabe, korapiloa askatzea, misterioaren iluna argira ekartzea. Gure baitan gorderik ditugun pasio eta grina txar guziak jartzen ditu jokoan nobela beltzak: bortxa, amorrua, engainua, gezurra, baina zinismoa du begirada, emozio guzien gainetik, hotza da protagonista; morroi gogorra. Nobela beltzean, bertzalde, zintzoen eta gaiztoen arteko marrarik ez da, protagonistak neketan dira irabazle, jende dekadentea da maiz kara.\nHorixe dugu beltza. Beltzaren koadroa, definizioz.\n“—Nire ustez, hilketak agertzen direlako”, anaia gehienaren erantzuna.\nHori baino gehiago da nobela beltza. Baina hori baino puskaz gehiago ez da Gotzon Garateren nobela beltza. Izurri berria nobelaren atarikoan eskribitu zigun:\n“Arrazoi bat baino gehiago daude polizi eleberrietarako zaletasuna azaltzeko. Polizi eleberriak gehienetan heriotza eta hiltzaile baten inguruan ardazten dira, eta heriotza bizitzaren gertakizunik garrantzitsuena denez gero, berezko da hiltzailea nor den jakiteko grina sentitzea.\n“Polizi eleberri onak irakurterrazak izaten dira, ekintza bizia dute, ideologia gutxi, elkarrizketa asko, hitz batez esateko, jakinmina hasieratik azkeneraino pizten digute. Eskutan hartu eta ezin utzi. Hori da eleberri on bati buruz egin daitekeen goralpenik handiena.\n“Badute, gainera, eleberri hauek beste alderdi on bat. Ez dute edan txarrik uzten. Beste eleberri askok, hoberenak preseski, irakurri ondoren bizitzari buruzko pesimismoa, etsipena edo makalkeria ernetzen digute. Goi mailako eleberriei tristura eta goibela darie. Polizi eleberriei, ez. Irakurri eta berehala ahazten dugu, pastel on bat jan eta biharamunean haren oroimenik ez dugun bezala. Horregatik, sarri gertatu ohi zaigu, aspaldi irakurri eta zokoan genuen polizi eleberria berriro eskuratu eta berriro atseginez leitzea”.\nGotzon Garateren nobela beltza, beleberri edo nobele, polizia eleberria, neketan beltz.\nArestian Gotzoni leituak azpimarratu ezinik ez genuke: “Polizi eleberriak gehienetan heriotza eta hiltzaile baten inguruan ardazten dira (…) berezko da hiltzailea nor den jakiteko grina sentitzea. Polizi eleberri onak irakurterrazak izaten dira, ekintza bizia dute, ideologia gutxi, elkarrizketa asko (…) jakinmina hasieratik azkeneraino pizten digute. Eskutan hartu eta ezin utzi. Hori da eleberri on bati buruz egin daitekeen goralpenik handiena. (…) Ez dute edan txarrik uzten. Beste eleberri askok, hoberenak preseski, irakurri ondoren bizitzari buruzko pesimismoa, etsipena edo makalkeria ernetzen digute. Goi mailako eleberriei tristura eta goibela darie. Polizi eleberriei, ez. Irakurri eta berehala ahazten dugu (…) sarri gertatu ohi zaigu, aspaldi irakurri eta zokoan genuen polizi eleberria berriro eskuratu eta berriro atseginez leitzea”.\nEta alderantzira balitz?\n“Nobela beltza ez da, nahitaez, heriotza eta hiltzaile baten inguruan ardazten (…) ez da hiltzailea nor den jakiteko grina apartekoa. Nobela beltz ona ez da beti irakurterraza, ez da beti ekintza bizikoa, ideologiaz zipriztindua dator, elkarrizketak ditu asko nahiz gutxi (…) Maiz kara, eskuetan hartu eta ezin utziko dugu nobela beltza, baina ez da hori nobela beltzari egin lekiokeen goralpenik handiena. (…) Edan txarra uzten du (…) Nobela beltz ona leitu eta ez dugu berehalakoan ahaztuko (…) Sarri gertatu ohi zaigu, aspaldi leitu eta zokoan genuen nobela beltza berriro hartu eta berriro atseginez, edo desatseginez, leitzea”.\nGotzon Garatek erran ez bezala –are, doi eta zinez bertzela–, balitz nobela beltzak duen balioa?\nNi, hasteko, bertzela delakoan nago…\nGuziz bertzela delakoan.\nSusa literatura argitaletxearen emailuetan leitu dut, ez nituen kontuak atereak. 40 urte dira Esku leuna eta Elizondoko eskutitzak argitaratu zituztenetik. Saritu zituztenetik, bederen. Kasik berrogei urte dira leitu genituenetik. Ez dakit, ordukoz, etiketa beltza zeramaten, edo kalifikatiboa gerora erantsi zieten. Beltza. Konbentziturik nago etiketarik gabe leitu genituela bi lanok, geroztikakoa dutela berniz beltza. Baina, orduan, orain berrogei urte, kasik leitzen hasiberriak gu, neketan eta penetan bereiziko genizuke zuria beltzetik, erran nahi baita, polizia eleberria nobela beltzetik.\nHandik hona bidea egin du munduak.\nHandik hona hogeita bost titulu osatu ditu gure Gallimard partikularreko Igela argitaletxeko Série Noire Sail beltzak. Erakutsi digu bide beltza. Beltzetan beltz, Horace McCoy, Dashell Hammet, Raymond Chandler, James M. Cain, Jim Thompson, Boris Vian, Chester Himes…\nEdo, bertzenaz, nahiago baduzue, Zaldiak akatzen ditugu ba…, Postariak bi aldiz deitzen du beti, Maltako belatza, Ez adiorik, Betiko loa, 1280 arima, Uzta gorria, Juantxo Ziganda zenak itzuli Boris Vianen hura –Ttu eginen dut zuen hilobietan–, Amorruaren ume, Ihesa…\nBeltzak. Beltzetan beltz. Beltz-beltzak.\nGotzon Garatek nekez eskribitu zizun beltza. Behin –horretaz jabeturik, doike– izan zizun asmoa. Izurri berria-ren atarikoan diosku: “Orain dela hiru urte-edo  egina nuen. Sunbillako Ixtola baserrian batez ere jardun nuen eleberri hau egiten. Borobiltzeko betarik ez, ordea. Iaz, udabidean, New Yorkera eraman nuen (…) Hantxe amaitu nuen (…) Bi hilabete eta erdi, jo eta ke, Bronx entzutetsuan, drogazale, puertorricotar jator eta emagaldu amoltsu askoren artean eman nion bukaera. Aldaketa handia izan zuen, ordea. Eleberria ia akiturik neukala, hauxe pentsatu nuen. ‘Zergatik eleberri beltzik egin ez?’ Eleberri honetako detektibea lehengoa zen, Jon Bidart, eta azken zoriontsua zeukan. Orduan, beste detektibe bat asmatu nuen [Haitz Zumeta], eta bukaera latza eman. Ez dakit asmatu ote dudan. Euskal Filologiako ikasle buruargi batek esan dit oraingo detektibea atseginago zaiola. Poztu egin naiz, eta Jon Bidarti ez diodala salatuko agindu diot”.\nOroitzen zarete, noski, anaia gehienarekin izan nuen solasa, Gotzon Garateren nobelak zertan diren beltz galderari berak emandako erantzuna:\n“—Nire ustez, hilketak agertzen direlako”, anaia gehienak errateko maneran.\nGotzon Garatek errateko maneran, aldiz: “Orduan, beste detektibe bat asmatu nuen, eta bukaera latza eman nion nobelari”.\nGauzak errateko manerak dira, baina neketan beltzak… Sobera solastu naiz honezkero. Isilik behar dut. Behar dut kulturalki baliozkoa den ezer. Hortakotz, behar dut liburua hartu, nobela beltza hartu, eta leitzen segi, beltz. Solasak ez dezan leitzearen gustua galarazi. Horace McCoy. Hil-oihalek ez dute sakelarik. Oraindik euskarara ekarri ez den nobela bele beltzaren txanda dut.\nBeltza, (H)ilbeltza beltza Baztanen.\nHamahirugarrenik ez dago\nOilarrak kantatzen du munduan\nJesu Kristori ipintzen (ez) diogu\nGure arima eskuan.\n. Beltz guzik ez dira bele (bis)\nGarateren horiek dira\nbeleberri ta nobele (bis)\nLan frango egina Gotzon\nSabinok Aingeru Gotzon\nabertzale ta euskaldun\ngizona zen gozo ta on\nHogeita hamarren bat lan\nidazle saiatua zan\nbaditu hemen eta han.\nNobela beltzak ditu bortz\nogi gogor, hagin zorrotz\nelizondo nahiz sunbilla\namaiur aniz arraiotz.\n. Esku leuna lehenbizi\nleitu genuen gogo bizi\nberrogei urte badira\nez nintzen oroitzen kasik.\nnahi duenak entzun bitza\nnobela hauetan dira\nGotzon Garateren hitzak.\nzer dio nire anaiak\nharen nobela beltz nahiak.\nEta Izurri berria\nGotzonek maite herria\nlaugarren polizi lana\nez zuen gauza berria.\nHondarreko da Alaba\njo hortaz denok aldaba\npolizi nobela eta\nbeltza gauza bera al da ba?\n. Guk beltza maite baitugu\nengainurik nahi ez dugu.\nGotzon Garate, ohore\nidazle aski dotore\nzuria beltza arrosa\nzer axola zait kolore.\nBiba zu Gotzon Garate\nNafarroa gure ate\nHilbeltza beltza Baztanen\nEvaren eta Adanen\nEuskal Herrian ez baita\nhemen bezainbertze kemen…\nBELTZ GUZIAK EZ


SegurLeku: "Gustatzen zaigu arima libreak izatea eta errutinazko lanetatik urruntzea!” - SPRI\nSegurLeku: “Gustatzen zaigu arima libreak izatea eta errutinazko lanetatik urruntzea!”\nThink Big enpresa-ideien lehiaketa bat da, eta bere helburua da espiritu ekintzailea sustatzea Bizkaiko UPV-EHUren campuseko ikasleen artean. Lehiaketa horretan ikasleek beren ezagutzak eta esperientzia profesionalak aplikatzen dituzte, komertzialki bideragarri izango diren zerbitzu eta produktuak garatzeko.\n2016ko edizioan, Asier Jiménez Sánchez, Aitor Bilbao Vélez, Pablo Viana Ruiz de Aguirre, Jaime Arana Antoñanzas eta Iñigo Fernández de Matauco Zornozak osatutako taldeak irabazi du Think Big lehiaketa SegurLeku izeneko proiektuarekin; pasahitz pertsonalizagarri baten bidez irekitzen diren segurtasun armairuen sistema bat da.\nEnpresen administrazio eta zuzendaritza ikasten ari zarete, zergatik aukeratu zenuten bide hori zuen prestakuntzan?\nBeti gustatu izan zaigu enpresa mundua, eta bostok gaude ekintzailetzaren espezialitatean, oso atsegin dugu eta. Gutako batzuk parte hartu dugu zenbait ekintzailetza proiektutan, esaterako, bada bat padelerako produktuak saltzen dituen Airpadel enpresan aritu zena, beste bat saskibaloi klub bateko presidentea dena eta arropa marka bat sortzen hasi zena… Denok egon gara hainbat proiektutan inplikatuta, eta egunen batean ekintzaile arrakastatsu izan nahi genuke.\nNolatan animatu zineten zuen proiektuak Think Big lehiaketan aurkeztera? Eta zertan datza proiektua bera? Nondik sortu zen ideia, zein premia ase ditzake?\nDuela pare bat hilabete otu zitzaigun ideia, gelan geundela, oinarri teknologikoko enpresa proiektu bat sortzeko “brainstorming” saio baten ondoren. Negozio plana egin genuen ikasgairako, eta María Sáiz irakasleak animatuta erabaki genuen lehiaketan parte hartzea. Bazuen konfiantza gugan, eta ikusarazi zigun posible dela ideia guztiak egia bihurtzea. Bere laguntza funtsezkoa izan da, eta beti izango du gure esker ona.\nIdeia aitzindaria da Estatu osoan, ez dago gurea bezalako konponbiderik inongo hondartzatan. Toki batzuetan badaude armairuak, baina gureak kode elektroniko pertsonalizagarri batekin irekitzen dira; beraz, ez da eskumuturrekorik edo giltzarik behar.\nBitxia da, premia sinplea da, baina oraindik ez du konponbide onik merkatuan.\nHala da, bai. Dena den, SegurLekuk beste balio erantsi batzuk ere identifikatu ditu, erabiltzaileentzat oso interesgarriak izan daitezkeenak, adibidez: WiFi seinalea jasotzeko eta dispositibo mugikorrak kargatzeko aukera, panel informatibo bat informazio eguneratuarekin (olatuak, bandera)…\nArgi dago hondartzara maiz joaten den jendearen premia batzuk konpondu ditugula, baina badaude beste onuradun batzuk ere, esaterako, ur kirolak egiten dituztenak, ez baitute izaten beren gauzak gordetzeko tokirik.\nEra berean, asmoa dugu app bat eta estetika paregabe bat sortzeko; horregatik guztiagatik, SegurLeku produktu bakarra eta berritzailea da.\nThink Big aukera bikaina da talentu gaztea ikusgarri egiteko eta talentu hori sarean lanean jartzeko…\nHorrelako lehiaketak funtsezkoak dira ideiak dauzkaten pertsonek ideia horiek erakuts ditzaten, eta baita ere beste lehiakide batzuekin esperientziak partekatzeko. Egia esan, harrituta gelditu ginen ikusi genuenean zenbat proiektu aurkeztu ziren eta nolako kalitatea zuten. Proiektu orotan antzeman genuen pertsona bakoitzak bere ideian jarri duen ilusioa; espero dut gehienak martxan jarriko direla, onuragarria litzatekeelako gizartearentzat eta gure inguruko ekonomiarentzat. Zentzu horretan, oso garrantzitsua da erakundeen inplikazioa, erabilitako baliabideek aberastasuna itzuliko bailiokete lurraldeari.\nLaguntza teknikoa eta baliabide ekonomiko batzuk ere jasotzen dituzue, ezta?\nBai, hasieratik jarri ziren gurekin harremanetan, gure proiektua zertan datzan jakiteko eta aholkularitza ematen digute edozein zalantza edo galdera argitzeko. Gainera, lehiaketa antolatzen duen Zitek erakundeak bulego bat utzi digu lanerako eta gure proiektuarekin jarraitzeko.\nBestalde, diru-laguntza oso garrantzitsua da, ilusioa eta anbizioa ez baitira nahikoa; egia esan, baliabide ekonomikoak beharrezkoak eta funtsezkoak dira edozein proiektu martxan jartzeko. Eskerrak eman nahi dizkiogu Zitek erakundeari; horrelako ekimenak beharrezkoak dira gazteek beren ideiak egia bihurtu eta ametsak bete ditzaten.\nSari honek animatzen zaituzte etorkizunean ekintzaile izatera ala aztertzen ari zarete besteren kontura lan egitea?\nSari hau izan da enpresa bat sortzeko behar genuen behin betiko “bultzadatxoa”. Egia esan, ekimenak muntatzearen eta ekintzaile izaten jarraitzearen aldekoak gara, espiritu horixe daukagu geure barruan.\nGustatzen zaigu arima libreak izatea eta errutinazko lanetatik urruntzea!\nZITEK eta Think Big lehiaketaren 2016ko edizioari buruz:\nZITEK programak laguntza ematen die negozio edo enpresaren bat martxan jarri nahi duten Bizkaiko UPV/EHUren Campuseko unibertsitate-komunitateko kideei (ikasleak, tituludunak, irakasleak, ikerlariak eta administrazioko langileak). Euskal Herriko Unibertsitateak, ZITEK programaren bitartez, helburutzat dauka enpresa-ehunaren sorrera sustatzea, eta horretarako, oinarritzat hartzen ditu ikerketa taldeetako I+G+B-ren emaitzetatik datozen ideia ekintzaileak, baina baita ere Bizkaiko campusarekin lotura duen edo izan duen edozein ekintzailerenak.\n2016ko edizioan 66 lagunek (31 emakume eta 35 gizon) 28 proiektu aurkeztu dituzte. ZITEKek antolatu du lehiaketa, eta erakunde hauetako ordezkariek osatu dute epaimahaia: UPV/EHU, BEAZ (Bizkaian Ekonomia eta Berrikuntza Sustatzeko Sozietate Publikoa) eta Bizkaiko Foru Aldundia.\nBestalde, hauexek izan ziren sari-emaileak: Carmelo Garitaonandia, Bizkaiko UPV/EHUren campuseko errektore-ordea; Ainara Basurko, BEAZeko zuzendari nagusia; eta Eva Armesto, Bizkaiko Foru Aldundiko Ekonomi eta Lurralde Garapena Sustatzeko Saileko zerbitzu-burua.


2017/03/21 Medikuntzako “nire tratamendua” mugikorrean\nOsakidetzak zure tratamendua era zuzenean burutzen laguntzen duen dispositibo mugikorretarako aplikazio bat sortu du; aplikazioak botika bat era egokian hartzeko agindu eguneratuak ematen ditu, dosien berri ematen du eta, beste abantaila batzuen artean, botika horiek hartzeko alarmek sortzeko aukera ematen du. Osasun sailburuak Nire tratamendua deritzon app berri honi buruzko zehaztasunak eman zituen atzo Gasteizen. Bere hitzen arabera “segurua eta praktikoa da”, eta erraz erabiltzen da.\n2017/03/21 Lan ikusezina duten emakumeak\n% 90ak etxeko lanen ardura du, eta gizonen artean % 5ekoa baino ez da. 60 urtetik aurrera hazi egiten da horien presentzia. Ekoizpenari dagokionez nazioko BPGren % 27 baino gehiago da, 285.600 milioi euro inguru. Emakume horietariko asko, etxeko lanak egitetik aparte, gaixorik dauden senideen zaintzaileak izaten dira.\n2017/03/17 60 urte baino gehiago dituztenak politikak diseinatzen hasi dira Getxon\n60 urte baino gehiago dituzten pertsonak giltzarria bihurtzen hasi dira politika publikoak planifikatzerako orduan. Udalak beraien iritzia jakin nahi du, adinekoekin adeitsua den hiria eraikitzeko helburua duen eta Getxo Lagunkoia deitzen den proiektua martxan jartzeko. Lehenengo pausua ekainean eman zen, Getxok, beste 39 euskal udalerriekin batera, Dublineko adierazpena sinatu zuenean, hain zuzen ere adinekoekin adeitsuak diren hiriei buruzkoa, Osasunaren Munduko Erakundearen proiektua dena.\n2017/03/03 Telelaguntza-zerbitzuak 43.044 pertsonari arreta eman zion 2016an\nBetiON deitzen den Eusko Jaurlaritzako telelaguntza-zerbitzuak 43.044 pertsonari eman zion arreta 2016an, aurreko urtean baino % 11,7 gehiago, emakumeak gehienak ere (% 78,7). Urkulluk jakinarazi du Eusko Jaurlaritzak BetiON zerbitzua digitalizatzeko prozesua martxan jarriko duela, Artozabalek azpimarratu duen bezala, zerbitzu “finkoa eta etengabe hazten doana”.\n2017/03/02 Bilbok miloi bat euroko inbertsioa egin du igogailuak instalatzeko\nHiriko auzo altuetan maldak gainditzea bezain garrantzitsua da etxebizitza pribatuen irisgarritasuna bideratzea. Helburu hori lortzearen ondoreetarako Bilboko udalak egoitzazko eraikinen irisgarritasunari buruzko aholkularitza zerbitzua sortu du. Bitarteko honen bidez, administrazio guztiek ematen dituzten diru-laguntzei buruzko informazioa eman ez ezik, irtenbide teknikoei buruzko orientazioa eskainiko da.\n2017/02/22 "60 urtetik gorako gazte ugari daude"\nPsikiatria munduan adinekoen unibertsoak garrantzi handiagoa izatea nahi du J. Plák, Euskadi eta Nafarroako Psikiatria Elkargoko presidenteak, kontuan hartuta epe labur batean biztanleen herena talde honetakoa izango dela.\n2017/02/20 Getxo Lagunkoiak hasi du bere bidea\nAurreko ostiralean, otsailak 17, Getxo Lagunkoia aurkeztu zen Fadura Kiroldegian, non 160 pertsonek parte hartu zuten. Ekitaldiaren aurkezpena Imanol Landa, Getxoko Alkateak; Emilio Sola, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Zerbitzuetako Zuzendariak, eta Isabel Sánchez, Bizkaiko Gizarte Ekintza Saileko foru diputatuak egin zuten.\n2017/02/10 “Ondarea” programa jardunbide egoki onenen artean aukeratu du OMEk\nEusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketarako Sailak sustatutako “Ondarea” programa, zenbait pertsona helduren lana biltzen duena, “edadismoaren” edo adinagatiko diskriminazioaren (ingelesez “ageism” terminoarekin ere ezaguna) aurkako nazioarteko bederatzi jardunbide egoki hoberenen artean aukeratu du Osasunaren Mundu Erakundea-OMEk.\n2017/02/02 Pentsio sistema propioa bideragarritzat jotzen dute euskal ekonomistek\nEkonometroaren arabera, euskal ekonomialari gehienek (%57) uste dute euskal pentsio sistema bat egin daitekeela. 2016ko azaroaren 29tik abenduaren 20ra arte 506 euskal ekonomistari jasotako erantzunekin osatu du Ekonometroa Ekonomisten Euskal Kolegioak.\n2017/01/31 Zainduz programak adinekoak zaintzen irakasten du Galdakaon\nPrestakuntza, informazioa eta orientazioa eskeintzen zazkie mendekotasuna duten senideen ardura hartzen dutenei.


Maddi Sarasua Laskarai — Xilaba\nIrailak 18 - Makea\nIrailak 25 - Muskildi\nUrriak 2 - Hiriburu\nUrriak 9 - Gabadi\nUrriak 16 - Maule\nUrriak 23 - Bardoze\nUrriak 30 - Izpura\nAzaroak 13 - Donibane Lohizune\nMaddi Sarasua Laskarai\nItsasuarra. 11 urterekin hasi zen bertsu eskolan, Uztaritzeko ikastolan. Baiona lizeoko bertsu eskolan ibili zen. 2012ko Xilaba xapelketan laugarren egin zuen, eta ondoren Txapelketa Nagusian lehen aldiz parte hartu zuen. Hau bere laugarren XILABA xapelketa da.\nJohaine Sarraillet, Maddi Sarasua Laskarai 8ko nagusia\nPailazoak zirezte Joaine eta Maddi, arratsaldea ospitalean iragan duzue haurrei animazioen proposatzen. Etxera sartzeko tenorea heldu zaizue. Joaine hasita, 3na bertsu 8ko handian.\nMaddi Sarasua Laskarai, Egoitz Zelaia 8ko txikia\nAuzoak zirezte Maddi eta Egoitz. Maddi, Egoitz harrapatu duzu gauaren erdian zure oilotegitik ateratzen. Maddi, hasita 3na bertsu 8ko ttipian.\nMaddi Sarasua Laskarai Puntuari erantzunak\n(doinua: xarmegarria zira...) .- 1) Eliza berriz ere kinka txarrean da... 2) Noizbait jakinen dea egia guzia?\n(doinua: haizeak bidali du...) .- 1) Etxebizitza ez da guzien eskura... 2) Zertan oinarritua ote da arazoa?\nOdei Barroso Gomila, Maddi Sarasua Laskarai 10eko txikia\nOdei eta Maddi adixkideak zirezte. Maddi, zure buruari desafio bat jarri diozu, bizikletez munduaren itzulia egitea Odei, zuretzat erokeria hutsa da. Odei hasita 3na, bertsu 10eko ttipian.\nMaddi Sarasua Laskarai Kartzela\nHuna zoin duzun bi bertsu, gehienez 10eko haundian kantatzeko gaia: Ttipitandik norbaitekin maitemindua zira. Pertsona hori kurutzatu duzu eta berrikitan berexi dela erran dizu.\nMaddi Sarasua Laskarai, Amets Arzallus Antia 8ko nagusia\nAurhideak zizte. Berriki jakin duzie, xahar etxean den zien amatxi maitemindu dela. Maddi hasirik, 3na bertsu 8ko handian.\nAitor Servier Etxexuri, Maddi Sarasua Laskarai 8ko txikia\nAitor, etxea zaharberritzen ari zira. Gaur, Maddi tindu lanetan Aitor laguntzera jin zira. Aitor, zure ustez, Maddi ez da hain fin aritu. Maddik, borondate onez, bihar berriz jitea proposatzen dizu. Aitor hasirik, 3na bertsu 8ko ttipian.\nMaddi Sarasua Laskarai, Karlos Aizpurua Etxarte 10eko txikia\nHeldu den asteburuan iraganen den Lurrama antolatzen ari zizte. Karlos, alkoholik gabeko zikiroa antolatu nahi duzu. Maddi, zikiroren arrakastaz ez zira segur. Maddi hasirik, 3na bertsu 10eko ttipian.\nHona beraz zure lehen püntüak. 1) Marra margotua da, gainditu ezina… 2) Oztopoa ez al da gure buruetan? Hona orai, nahi düzün doinü eta neurrian, bi bertsu kantatzeko gaia: Hainbat hilabetez muga fisikoki hetsia ikusi duzu. Batzuen arrangura, ezantza eta tabakoa ezin erostearena izan da. Baina zurea, sakonagoa da.\nErosi finalerako sarrerak!\nBertsosarrerak.eus atarian dituzu.\nAretora sartzerakoan Covid-19 ziurtagiria erakutsi beharko duzu.


Metrorik ez egiteko eta herritarren kexak entzuteko eskatu dio Satorralaiak Donostiako Udalari\nDonostiako Topoaren igarobidearen aurka, protesta zaratatsua egin dute, ostegun arratsean, hamarnaka lagunek. Satorralaia bizilagunen mugimenduak deituta, hiriaren erdialdeko kaleetan barrena ibili dira, ‘Herritarrei entzun: metroari ez!” lelodun pankartarekin, eta Eneko Goia Donostiako alkatearen, Ernesto Gasco zinegotziaren, Markel Olano Gipuzkoako ahaldun nagusiaren eta Arantxa Tapia Eusko Jaurlaritzako Ekonmia Garapenerako sailburuaren karetak jantzita.\nHain justu, Donostiako Udaleko udalbatzarekin bat egin du protesta zaratatsuak, eta alkateari herritarrei ez entzutea leporatu diote. Hori salatzeko, Goia belarrietan tapoi handiak jarrita irudikatzen duen karikatura handi bat baliatu dute. Donostiako Udalak metroaren obrak eragindako arazoen eta kalteen inguruan hainbat bizilagunen salaketei kasurik egin ez dielako.\nHerritarren salaketen ondorioz, Eusko Jaurlaritzak agindu du Zarautz etorbideko eraikuntza lanak gauetan eteteko. Lan horiek eragiten zuten zaratagatik, hilabete bat baino gehigoz salaketak jarri dituzte Antiguako hainbat bizilagunek eta joan den asteartean etorri zen Jaurlaritzaren erabakia.\nEaso kalean dago Topogunea, herritarrentzako arreta eta informazio bulegoa. Bizilagunek kexa ugari aurkeztu dituzte han, baina Satorralaiak bulegoaren «axolagabekeria» salatu du, herritarren kexei erantzunik ez dielako eman.\nBizilagunen mugimenduaren iritziz, metroaren obra erraldoia ez da beharrezkoa, eta, gainera, Dbus eta Lurraldebus kaltetuko ditu autoen trafikoa gutxitu gabe. Horrez gain, salatu dute herritarren parte hartzerik gabe inposatu eta baliabide publikoak xahutzen dituen proiektua dela, Donostian mugikortasuna hobetzeko aukera egokiagoak eta merkeagoak egonda.\nDonostiako Euskal Jaien egitaraua aurkeztu dute\n2018ko Donostiako Euskal Jaien egitaraua aurkeztu dute Donostiako Udaletxean. Abuztuaren 30ean hasi eta irailaren 9ra arte iraungo du jaiak eta euskal folklorea, gastronomia eta kirola sustatzeko 66 jarduera antolatu dira. Kontxako Banderarako Sailkapen estropadarekin abiatuko dira Euskal Jaiak. Arrauna izango da, kirol eskaintzaren barruan, protagonismo handiena izango duena, baina bestelako kirolek ere izango dute tartea. Irailaren 8an, esaterako, Easo igeriketa elkarteak antolatutako Kontxako badiako igerialdia egingo da. Egun berean, Urgulleko 18. Krosa eta kontxako badiako waterpolo txapelketa ere antolatu dituzte. Urtero bezala, irailaren 1ean Sagardo Eguna ospatuko da Konstituzio Plazan. Sagardogileen Elkarteko Olatz Mitxelenak azaldu duenez, sagardogileen topa egingo da eta sagardogintzari egindako ekarpenengatik, Ignacio Astiazaran eta Isabel Diaz, Astiazaran Sagardoaren ekoizleak, omenduko dituzte. Sagardo berezia dastatzeko aukera ere izango da. Aurtengo berritasuna,Lur Kolektiboak antolatutako Euskal Jaiak Artisautza Azoka izango da. Frantziako pasealekuan kokatuko da eta egunero irekiko dute 11etatik 14:30tara eta arratsaldeko 4terdietatik zortzi terdietara. Urtero antolatzen diren Gipuzkoako tomateen erakusketa eta lehiaketa eta Donostiako nekazaritza ekologikoaren azoka ere egingo dituzte eta irailaren 6an, 7an eta 8an, Euskal Herrian ekoitzitako garagardoak probatzeko aukera izango da Bulebarrean.\nTurismo jasangarriaren aldeko kanpaina aurkeztu du Donostiako Udalak\nDonostiako Udalak, Donostia Turismo Udal Sozietatearekin & Convention Bureaurekin batera, 'Love San Sebastián. Live Donostia' kanpaina aurkeztu du. Hiriarekiko eta hiritarrekiko errespetuan eta bizikidetzan oinarritutako turismoaren alde egiten du kanpainak eta udan Donostiara iritsiko diren bisitariei dago zuzenduta. Eneko Goiak eta Ernesto Gascok, Turismo zinegotziak, kanpainaren edukia azaldu dute. Errespetuz hiria ezagutzeko eta eskainitako zerbitzu eta ekimenez gozatzeko hamar aholku ematen zaizkie bisitariei. Gune publikoak garbi mantentzeko, garraio publikoa erabiltzeko edota bertako kulturaren ezaugarriak ezagutzeko gomendatzen zaie Donostiara datozenei. Eneko Goiak bisitari guztiak ongietorriak direla azaldu du. Donostiaz gozatzeko gonbidapena egin die denei, baina beti hiria eta hiritarrak zaindu behar direla azpimarratuz. Kanpaina berri hau iazko udan turismo ereduaren aurka antolatutako hainbat protesten ondoren iritsi da. Jende ugari etortzeak eguneroko bizitza aztoratu dezakeela uste duten hiritarrak lasaitzeko egitasmoa dela argitu du Donostiako alkateak. Ernesto Gascok kanpainaren bitartez erakargarritasuna eta hiriaren nortasuna transmitituko dituztela eta kalitatezko turismoaren aldeko apustua egin dutela adierazi du. Kanpaina euskaraz, gaztelaniaz, ingelesez eta frantsesez garatu da. Gipuzkoako Hotelen Elkarteak, Gipuzkoako Ostalaritza Elkarteak eta San Sebastian Shops elkarteak bezeroen artean zabalduko dituzte kanpainaren mezuak eta informazioa.\nMerkatal gune handien aurkako elkarretaratzea egin dute Donostiako udaletxean\n2015ean, Auzitegi Gorenak EAEko Ekipamendu komertzial handiak erregulatzen zituen Lurralde Plan Sektoriala bertan behera utzi zuen. Plan honek merkatal gune berrien eraikuntzari limiteak jartzen zizkion, baina Europako konpetentzia librearen aurka zihoala argudiatuz, ezerezean geratu zen. Ingurugiroa, urbanismoa edo kontsumitzaileen defentsa bezalako interes orokorrak jokoan daudenean merkatal gune berrien eraikuntzari eta anpliazioari limiteak jartzea zilegi dela adierazi dute Auzitegi Gorenak eta Europar Batasunak. Horregatik, merkataritza ekipamendu handiak antolatzeko Lurralde Plan Sektorialaren berriztapena eta anpliazioetarako lizentzia emateak gelditzea eskatu dute bizilagunek. Hiriko antolamenduko plangintza orokorrean edozein aldaketa egin ahal izateko ingurumenak jasan ditzaken eraginak ez ezik, plangintza berriaren inpaktu sozioekonomikoa aztertzen duten azterketa berrituak nahitaezkoak izatea aldarrikatu dute elkarretaratzean. Merkataritza gune handiak gizartearen interes orokorraren aurka doazela eta gehiago egitea ingurugiroarentzat oso kaltegarria izango dela azaldu dute. Planifikatuta dauden merkataritza eremu berriek, beteta dauden lur sailen bikoitza suposatzen dutela eta merkatari txikien eta handien arteko oreka guztiz apurtuko dela salatu dute. Bittor Lizarribar, Euskaldendak konfederazioko presidenteak, merkataritzarentzat eta gizartearentzat egoera larria dela salatu du. Horrelako kasuetan benefizioak lortzen dituen bakarra udaletxea dela ere argitu du Lizarribarrek. Donostiako udaletxean egindako elkarretaratzean, udalean ordezkaritza duten taldeei dei egin diote, martxan jarriko diren anpliazioekin zentzudun jokatu dezaten. Udal Gobernuari eta Eusko Jaurlaritzari herritarren hitza entzuteko eta gizarteak nahi duena kontuan izateko ere eskatu diote.\nDonostiako Udalak euskara indartzea helburu, "praktika onak" kaleratu ditu\n"Praktika onak" izenpean eskuorri bat kaleratu du Donostiako Udalak, euskararen erabilera zabaldu eta hobetze aldera. Bertan ongi eta gaizki eginiko adibide errealak daude.


urtarrila | 2015 | komikeri\nUrt 9 2015\nJosevisky basamortu psikodelikoetan\nJosevisky (Joseba Larratxe Berazadi) Gaztezulo aldizkarian hilabetero eta 2015 urtean zehar, leku bat izango du bere istorio bitxi-psikodelikoak argitaratzeko. Sailaren lehen alea Aingurak – edo Zer hartu Ontzitik Itsasoa Harri Bihurtzen Bada, izenburupean agertu da.\nBy komikeri • Laburpen hitzak gaztezulo,Joseba Larratxe,Josevisky\nUrt 7 2015\nZaldieroaren erakusketa antologikoa domekararte zabalik\nOndarroako Komiki Jardunaldien azken egunetan gaude baina oraindik Udal Erakusketa Aretoan zabalik dago Patxi Huarte “Zaldieroaren” erakusketa antologikoa. Urtarrilaren 11rarte. Gaur, berriz, gaueko 10etan irratsaio berezianZaldieroari egindako bi orduko (!) elkarrizketa.\nRADIXU Irratian; 105.5FM (Ondarroan) edo radixu.infoan\nBy komikeri • Laburpen hitzak Luterl,Patxi Huarte,Zaldieroa\nUrt 1 2015\nOndarroako 17. Komiki Jardunaldiak martxan\nPatxi Huarte, Zaldieroaren erakusketa antologikoarekin zabaldu zen abenduaren 29an Ondarroako Komiki Jardunaldien 17. edizioa.\nHastapeneko komikietatik, Napartheid, TMEO, Euskaldunon Egunkaria, Naparkaria, Xabiroi, Berria, Igela argitaletxea, ilustrazioak, kartelak, De Rerum Natura,… denak ikusgai izango dira, egilearen bakarkako lehen erakusketa izanik.\nUdal Erakusketa Aretoan zabalik izango da urtarrilaren 11rarte.\nBestalde leku berean, urtarrilak 3an, arratsaldeko 7retan Euskoman: Izan ala ez izan, komikiaren aurkezpena Ioni Artetxe eta Kaiet Bengoetxearen eskutik. Sinatze txanda ere izango da..\nUrtarrilak 7an, asteazkena, gaueko 10etatik 12etara, irratsaio berezi bat izango da, Azken Mohikanoak irratsaioan: Patxi Huarte zaldieroari egindako bi orduko elkarrizketa. Irratsaioa entzuteko RADIXU Irratian; 105.5FM (Ondarroan) edo radixu.info jo beharko duzue.\nLuterl taldeak antolatzen dituen jardunaldiak borobiltzeko Globhito berripaperaren 25. zenbakia argitaratu da.\nBy komikeri • Laburpen hitzak artetxe,globhito,ion iñaki,Kaiet Bengoetxea,Luterl,patxi


Segurtasuneko sailburuak Euskal Autonomia Erkidegoko Poliziari buruzko Legearen Testu Bategina aurkeztu du Eusko Legebiltzarraren Diputazio Iraunkorrean - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nEusko Legebiltzarrak Euskal Poliziari buruzko Legearen bosgarren aldaketan ezarritako legegintza-gaikuntza aplikatuz\nSegurtasuneko sailburu Estefanía Beltrán de Herediak Euskal Autonomia Erkidegoko Poliziari buruzko Legearen Testu Bategina onartzen duen eta Gobernu Kontseiluak joan den ekainaren 30ean berretsi zuen Legegintzako Dekretua aurkeztu du gaur goizean, Eusko Legebiltzarraren Diputazio Iraunkorrean.\nEkainaren 27ko 7/2019 Legearen (Euskal Autonomia Erkidegoko Poliziari buruzko Legearen bosgarren aldaketaren Legea) azken xedapenen arteko lehenak baimena ematen zion Eusko Jaurlaritzari uztailaren 17ko 4/1992 Legea indarrean jarri zenetik sartutako aldaketak testu bakarrean finkatuko zituen testu bategin bat onartzeko.\nTestu bategina legegintza-gaikuntza egiteko emandako 12 hilabeteko epearen barruan onartu da, eskatu beharreko prozedura-izapideak egin ondoren. Ertzaintzaren Kontseiluak, Udaltzaingoak Koordinatzeko Batzordeak eta Kontrol Ekonomikoko Bulegoak emaitzazko testu bateginari buruzko txostena egin dute, eta, azkenik, Euskadiko Aholku Batzorde Juridikoak testu bateginaren aldeko irizpena eman du 2020ko ekainaren 19an; Batzorde horren ohar teknikoak ere osorik gaineratu zaizkio testuari.\nBeste lege batzuetara egokitzea\nTestu Bategina egitea lan tekniko zorrotza izan da, eta beharrezkoa zen, 1992ko Poliziari buruzko Legearen artikulu gehienak ondoz ondoko hainbat legeren bidez aldatu baitziren, batez ere ekainaren 27ko 7/2019 Legearen eta Euskadiko Segurtasun Publikoaren Sistema Antolatzeko ekainaren 28ko 15/2012 Legearen bidez.\nBigarren lege horrek Poliziari buruzko Legearen edukiaren zati handi bat erauzi zuen; izan ere, alderdi batzuk (hala nola Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademia, udaltzaingoen koordinazioa eta segurtasun publikoaren sistemaren plangintzari eta antolamenduari lotutako beste eduki komun batzuk) arau horretara eraman ziren, eta Euskal Autonomia Erkidegoko Poliziari buruzko Legea polizia-antolamenduaren berezitasunera eta bertako langileen estatutu-araubidearen espezifikotasunetara mugatuta geratu zen.\nArrazoi horiek direla eta, onartutako legegintza-gaikuntza zabala izan zen. Izan ere, ez zen mugatzen arauak bateratzera, artikuluak, kapituluak eta xedapenak berriro zenbakitzera eta barneko arau-igorpenak egokitzera; aitzitik, hizkuntza hizkuntza ez-sexistaren eskakizunetara egokitzen zuen, eta bateratu beharreko lege-testuak argitzen eta harmonizatzen zituen.\nHizkuntzaren normalizazioa eta euskara\nEusko Legebiltzarraren agindua kontuan hartuta, beharrezkoa izan da, lehendik zeuden arauak berriz antolatu eta zenbakitzeaz gain, agindu batzuei beren edukiekin sistematikoki bat datorren kokapen bat ematea. Halaber, erabilitako hiztegia berrikusi, eguneratu eta bateratu egin da, gramatika-alderdiak barnean hartuta; hizkera ez-sexista normalizatu egin da, eta euskarazko bertsioaren zaharkitze terminologikoa zuzendu da.\nHobekuntza teknikoen artean, artikuluak antolatzeko moduan egindako aldaketak aipatu behar dira; horietako batzuek eduki trinkoa eta luzea zuten, egindako aldaketa ugarien ondorioz.\nIldo horretan, artikuluen zenbakiak eta, beraz, haien arteko arau-igorpenak eta bat-etortzeak doitu dira. Halaber, lege-testuak legegintzarako eskuordetzaren mugen barruan erregularizatzeko, argitzeko eta harmonizatzeko beharrezkoak ziren aldaketak sartu dira.\nAholku Batzorde Juridikoaren ustez, "emaitza indarrean dagoen legearen sistematikan zein literaltasunean bertan esku-hartze garrantzitsua izan duen eta koherentziaren, osotasunaren eta argitasunaren funtzioak behar bezala betetzen dituen testu bat izan da".\nTestuaren irakurketa bakarrarekin, eztabaidarekin eta behin betiko onartzeko bozketa bakarrarekin Legebiltzarreko izapidea bete ondoren, jarduneko lehendakariak aldarrikatu egingo du. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu ondoren, indarrean jarriko da Euskal Autonomia Erkidegoko Poliziari buruzko Legea.


Egun bat Musikan: COSMO’S FACTORY | EITB Musika bloga\nEgun bat Musikan: COSMO’S FACTORY\n1970eko irailaren 12an, Creedence Clearwater Revival talde kaliforniarra Erresuma Batuko disko salduenen zerrendako lehen postuan sailkatu zen Cosmo’s Factory taldearen bosgarren diskoarekin.\n2 urteko epean Fogerty anaien taldeak 5 disko argitaratu zituen eta Estatu Batuetako rock talde garrantzitsuenen artean kokatzea lortu zuen. Hau izan zen Erresuma Batuan izan zuten lehen arrakasta handia baina Estatu Batuetan oihartzun nabarmeneko musikariak ziren ordurako eta Cosmo’s Factoryk 3 milioi ale saldu zituen herrialde honetan. Pop zerrendetan lehen postuan kokatu ziren eta R&B zerrendetan ere kontuan hartzeko 11.postua lortu zuten CCR taldeko kideek. "Looking out my back door", "Traveling band" eta "Up around the bend" amerikar pop zerrendetako bost single salduenen artean sailkatu ziren.\nCosmo’s Factory diskoan jasotako kanta guztiak John Fogerty-k konposatu zituen, diskoan datozen 4 bertsioak izan ezik: Bo Diddley-ren "Before you accuse me", Roy Orbison-entzat arrakasta handia izan zen "Ooby Dooby", Arthur Crudup blues musikariaren "My baby left me" eta 11 minutuko moldapenean aurkeztu zuten "I heard it through the grapevine" soul arrakasta.\nDiskoa San Francisco hiriko Fantasy zigiluak eman zuen argitara eta John Fogerty bera izan zen diskoa ekoiztearen arduraduna. Izenburuak berriz, taldeak entseguak egiten zituen lekuari egiten dio aipamen. Taldearen bateri jotzaileak, Doug "Cosmo" Clifford-ek, entsegu lekua esan ordez, fabrika esaten omen zuen eta hortik ei dator diskoaren izenburua: Cosmo’s factory, Cosmo-ren fabrika (lantokia).\nThis entry was posted in Egun bat Musikan on 12 September, 2008 by blogs eitb.\n← Egun bat Musikan: PETER TOSH Egun bat Musikan: SMALL FACES ALL OR NOTHING →


Hemen zaude: Hasiera → Artistak → Joseba B. Lenoir → Ibilbidea\nBeran (Nafarroa) jaioa 1984ean, 16 urtetan Ameba sortzen hasi ginen, lehen aldiz eszenatokira igotzeko aukera eman zigun taldea, eta urte batzuk beranduago Sexty Sexers izanen zena. Banda hau 2010 urtera arte egon zen biran ehundaka kontzertu emanez, gehien bat Euskal Herrian, baina baita Espainia eta Europatik ere. Bide hark hiru diska luze eta hainbat single eman zituen.\n2001ean Gasteizera mugitu nintzen ikasketak zirela eta, bertan jaio zen urte batzuk beranduago Sumisión City Blues. Taldea banandu berria zen Obligacioneseko Anti eta Pelak sortu zuten, ondotik Gasteizen bizi ginen musikariak gehitzen joan ginen; Davíd baterian (Los Padrinos, Los Ajustadores...), Penike bajuan (Jazz eszenako musikaria) eta ni neu gitarran. Hainbat EP eta single argitaratu ditugu eta urte pare batez biran ibili gara, orain single bat prestatzen ari gara talderen batekin split moduan argitaratzeko.\nGaur egun Bartzelonan bizi naiz eta hemen hasi zen nire bakarkako bidea pieza instrumentalak biltzen dituen “Instroak Vol.1” lanarekin. 2011-2012 ikasturtean, gainera, Taller de Musics eskolan aritu nintzen musika ikasketetan sakontzen.\nHonetaz gain, hiri honetan bertan musikari gehiagorekin elkarlanean ari naiz. Oskar Benas y Los Vampiros del Ritmon sartu nintzen gitarrajole gisa, hainbat zuzeneko egin ditut beraiekin eta “Vida Vierte, Muda Muerte” diska grabatzeko ere aukera izan dut. The Capaces punk rock taldearen diskan ere parte hartu dut.\n20123eko irailan Izaki Gardenak talde berriaren “Itsasargiak” disko laburra grabatu nuen eta zuzeneko gitarra moduan ere banabil beraiekin.\nAzkenik, 2012ko azarotik aitzinera Max Gamuzan hasi nintzen baxua jotzen, talde honen “Los buenos momentos están aquí” diskoa aurkezten duen biran.\nRockNRoll Samurai – Otsoa izan naiteke – Single 2004 (autoekoizpena)\nZauri gaziak eta amets hezeak – CD 2004 (autoekoizpena)\nAskatu jarrera – VVAA Zure Rokanrola 2005\nIluntze Berri Baten Bila – CD 2005 (Gaztelupeko Hotsak)\nZerrrailak – single (Gaztesarea)\nUrkamendi Blues – CD 2007 (Gaztelupeko Hotsak)\nBlack!Black!Mamba! - VVAA 10' EP (Bloody Hotsak)\nHero Mantra – CD 2009 (Volcom Entertainment)\nSumisión City Blues – EP 2011 (autoekoizpena)\nLas Víctimas de Chacal – Suicida – single 2011 (autoekoizpena)\nEl odio, la demacración y la ternura humana – EP 2012 (autoekoizpena)\nViento del norte – VVAA Gasteiz Dirt Capital LP 2012\nÚltimo día perfecto - VVAA Gasteiz Dirt Capital LP 2012\nInstroak Vol.1 – CD 2012 (autoekoizpena)\nHala Bedi Sessions – CD 2012 (autoekoizpena)\nInside Instroak – Digital Album 2012 (autoekoizpena)\nStackek Tiro! (Black Keys cover) – single 2012 (autoekoizpena)\nGitarra elektrikoak, akustikoak eta banjoa “Itsasargiak” lanean - CD 2012 (Elkar)\nOSKAR BENAS Y LOS VAMPIROS DEL RITMO\nGitarra elektrikoak, akustikoak, banjoa eta ahotsak “Vida Vierte, Muda Muerte” lanean - LP+CD 2012\nHonetaz gain, hainbat bakarlari eta bandaren lanetan parte hartu izan dut, tartean Saioa (Matrioska Heart, 2009), Can't Explain (Army Armak, 2012), The Capaces, Willis Drummond (A ala B, 2012), Akatu...


Bilboko Zinebi 60. edizioak 3.770 izango ditu, 2017an baino 587 gehiago. Deia, Noticias de Bizkaia\nmikeldi sariaren bila\nBilboko Zinebi 60. edizioak 3.770 izango ditu, 2017an baino 587 gehiago\nZinebik azaroaren 9tik 16ra ospatuko du bere hurrengo edizioa, 60. zenbakia egiten duena\nHorien artean aukeratuko dituzte Lehiaketako Sekzio Ofizialean lehiatuko direnak\nEUROPA PRESS - Domingo, 2 de Septiembre de 2018 - Actualizado a las 16:38h.\nBILBO. Bilboko Udalak antolatutako Bilboko Dokumentalen eta Film Laburren Nazioarteko Jaialdiak (ZINEBI) azaroaren 9tik 16ra ospatuko du bere hurrengo edizioa, 60. zenbakia egiten duena. Antolatzaileek aditzera eman dutenez, lanak aurkezteko epea itxi da, eta Zinebik 3.770 film jaso ditu, 2017an baino 587 gehiago. Horien artean aukeratuko dituzte Lehiaketako Sekzio Ofizialean lehiatuko direnak, lehiaketan parte hartuko duten hiru generoetarako Mikeldi Saria lortzeko xedez. Genero horiek, fikzioa, dokumentala eta animazioa dira, hain zuzen ere.\nZinebi, antolatzaileek diotenez, Film laburraren eta dokumentalaren kategorian Estatuan A Klasea duen nazioarteko jaialdi bakarra da, 1974tik FIAPF erakundeak (Film Ekoizleen Elkarteen Nazioarteko Federazioa) aintzatetsia. Hollywoodeko Akademiak Oscar Sarien kalifikatzaile gisa hartzen du, sariketa ofizialeko film laburren artean, eta BAFTA Sarietarako eta Goya Sarietarako jaialdi kalifikatzaile ere bada.\n124 herrialdetik heldutako lanen jatorriari dagokionez, ohikoa denez, Espainiako "estatua azpimarratu behar da" (747 film, horien artean Euskal Herriko 91), eta ondoren Frantzia (331), Alemania (260), Amerikako Estatu Batuak (192), Erresuma Batua (140) eta Italia (92) datoz. Eremu latinoamerikarrari dagokionez, film labur gehienak Brasildik (168), Argentinatik (125) eta Mexikotik (83) heldu dira, baina baita Txiletik (82), Kolonbiatik (70), Venezuelatik (16), Kubatik (7) Uruguaitik (7) eta Costa Ricatik (4) ere, beste leku batzuen artean.\nZine produkzio urria eta mendebaldeko ikus-entzuleentzat ezezaguna duten herrialdeen artean, hauek azpimarratu behar dira: Albania (2), Armenia (1), Azerbaijan (3), Bangladesh (1), Kanputxea (1), Zipre (3), Georgia (3), Irak (3), Kazakhstan (3), Kosovo (5), Laos (1), Letonia (3), Lituania (3), Mazedonia (4) eta Moldavia (4). Herrialde eta gune geografiko eta kultural anitzen partaidetza horrek zinemaldi beterano honen nazioarteko izaera nabarmentzen du, berriro ere.\nAzkenik, eta zinemaldiaren araudian ezarritako hiru kategoriak kontuan izanda, izena emandako filmen kopurua horrela banatuko litzateke: 2.482 fikziozkoak dira, 797 dokumentalak eta 491 animaziozkoak, eta horien artean aukeratuko dira azkenean nazioarteko lehiaketan parte hartuko dutenak.\nHorrela, Zinebik "bere nortasun zeinu nagusietakoari eusten dio, bost kontinenteetako zuzendarien sormena eta talentua bultzatuz", formatu horretako aukeraketarekin. Beste urte batez, mundu osotik etorritako kalitatezko ehun lan baino gehiago erakutsiko dizkie Bilboko ikus-entzuleei.\nGuztiak Bilboko Jaialdiko Sari Nagusia (7.000 €) eta lehiaketan parte hartzen duten hiru generoetako Mikeldi Saria lortzeko lehiatuko dira: fikzioa, dokumentala eta animazioa (5.000 € kategoria bakoitzeko). Sari horiez gain, Euskal Zinearen Sari Nagusia (6.000 €), Zine Espainiarraren Sari Nagusia (6.000 €), SGAE Fundazioa-Euskadiko Kontseilua Saria Euskal Gidoi Onenari (3.000 €) eta EITBk babestutako Ikus-Entzuleen Saria (3.000 €) lortu ahal izango dira, beste batzuen artean.\nJosé Corbacho: “El humor como el amor es para hacerlo, para practicarlo, y mucho”\nJesús Chimeno: “Zapateros como yo no quedamos”\nLos villanos de Disney desfilan en Nueva York\nDavid Guetta, sobre su concierto cancelado en Santander: "No me importa llevarlo a los tribunales"


Azkoititik eta Azpeititik autobusak aterako dira Altsasuko auzian “justizia exijitzeko” egingo den manifestaziorako\nAltsasuko auzian zigortutako zortzi gazteen kontrako epaiaren aurrean “justizia exijitzeko” manifestazioa deitu dute zapaturako, hilak 16, Iruñean. Altsasu Gurasoak taldeak eta Altsasukoak Aske herri plataformak deitu dute mobilizazioa, eta Azkoititik eta Azpeititik hara joateko autobusak antolatu dituzte.\nAutobusak 15:00etan irtengo dira bi herrietatik Iruñera; Azkoitian, Eroski txiki aurretik abiatuko dira, eta Azpeitian anbulatorio aurretik. Manifestazioa 17:00etan hasiko da, Sadar futbol zelaiaren aurretik, eta Askatasun plazan amaituko da mobilizazioa. Azpeititik Iruñeko manifestaziora joateko autobusetarako izen-ematea zabalik dago jada. Orkatz, Jim Clark eta Urola Expres tabernetan egin daiteke. Azkoitian, berriz, Zakela, Zurt eta Etxe-Aitz tabernetan eman daiteke izena.\nAltsasualtsasu gurasoakAltsasukoak AskeantolatuautobusaauziaAzkoitiaAzpeitiaespetxeratugazteakIruñeamanifestazioapolitikazigortu


Kontrabandisten Lasterketa eta Maratoi Erdia eginen dituzte Urdazubin asteburu honetan - Xareta - Erran.eus\nKontrabandisten Lasterketa eta Maratoi Erdia eginen dituzte Urdazubin asteburu honetan\nTtipi-Ttapa 2021-10-06 10:00\nDuela bi urteko edizioaren oinarria segituz, aurten ere bi egunetan eginen dituzte probak, larunbatean eta igandean.\nJoan den urtean osasun egoerak ez zuen Kontrabandisten Lasterketa ospatzen utzi, baina aurten gogotsu bueltatuko dira lasterkariak. Urriaren 9an eta 10ean eginen dituzte probak; larunbatean Gaueko Lanak lasterketa izanen da, 19:15ean abiatuko da eta 9,5 kilometroko eta 600 metroko desnibela duen ibilbidea eginen dute. 21:00etan sarien banaketa eginen dute eta ondotik txistor eta zingar jatea eginen dute.\nHurrengo egunean Maratoi Erdia izanen da, 10:00etan abiatuta 22 kilometro eta 1.200 metroko desnibela duen ibilbidea eginen dute lasterkariek. 13:30ean banatuko dituzte sariak eta ekitaldiari amaiera emateko luntxa izanen dute.\nUrdazubiko gazteriak, udalak eta Azkar Kirol Taldeak antolatu dute ekitaldia eta izen-ematea zabalik dago www.herrikrosa.eus web orrian. Bietan parte hartzeko prezioa 35 eurokoa da, Gaueko Lanak lasterketan bakarrik 15 euro eta Maratoi Erdian lasterka egiteko berriz 25 euro.\nKirola Xareta Urdazubi


« Udan lan egiten zuen gizona | Independentziaren paperak »\nORRI BAT, MILA PRINTZA\nEgin dituen diskoak dira Benitoren denbora, haren bizitzako urteak disko batetik bestera doazen urtaroak dira. Ernesto Sabatok dioenez, bi denbora bizi ditugu denok: denbora kronologikoa eta denbora existentziala. Kronologikoa berdina da denontzat, baina existentziala partikularra da bakoitzarentzat. Kronologikoak urteko data aseptikoak bereganatzen ditu, hezkuntzak eta erlijioek ezarri dizkiguten iniziazio eta helduaroko erritu konbentzionalen sorta; baina denbora existentziala bete edo hondoratu ziren ametsez beterik dago, desio berriak ezagutzera eman zizkiguten bizipenez, tristura eta urradura sakoneko leize hegaldatuen ikuskizun bortitzez, edo agian atzerriratu gintuzten trenetako komunetan negar egin genuen gau luzeetako saminez.\nKrishnamurti zenbat urterekin ezagutu zuen galdetu genionean berehala kokatu zuen unea bere denbora existentzialean: «Oker ez banago Altabizkar diskotik Gaueko ele isilen baladak-era bitartean izan zen». Hau da, 1980tik 85era bitartean. Astrologo batek oparitu zion liburua, eta hasiera batean ez zion kasu askorik egin.\nBaina egun batean ireki banuen, ireki nuen: Bi aste eman nituen lehen orritik pasa gabe. Zerbaitek ez zidan aurrera joaten uzten. Ni oso lurralde abonatua nintzen Krishnamurtirentzako, horregatik harrapatu ninduen. Ni momentu hartan esponja bat nintzen. Hartu nuen lehen orria eta zerbait adierazten ari zitzaidan adierazi gabe. Niregan zerbait bueltak ematen hasi zen. Lerro bakoitzari erantzuten hasi nintzen. Esaten zuena begiratzen, aztertzen, elkarrizketan.\nEta Krishnamurtik esaten zidan: Bakarrik hago. Aurrena ikara izan nuen, bakardadeari ikara izaten ohitu baikara. Handik hamabost egunera, orri hartatik pasa ezinda nengoela, konturatu nintzen horixe zela handitasuna. Bakarrik egotearen handitasuna ulertu nuenean orria pasa nuen. Izan ere, ordura arte ni beti okupatua egon nintzen, eta okupatzen ninduen horrek sortzen zizkidan promesa guztiak, baina baita beldur guztiak ere.\nLaugarren orrian nindoala Olatzi deitu nion telefonoz, eta esan nion: «Nik despreziatu nion liburu hau astrologoari, baina hasi naiz tonto-tonto irakurtzen, eta hau oso determinantea izango da nire bizitzan». Nik Krishnamurtiri zer zor diot? Ni martxan jarri izana, baina modu erabakigarrian. Zeren kuriosoa da geroztik zenbat gauza dauzkadan garbi nire eguneroko gimnasia mental horren bitartez, Krishnamurtik aipatu ere egiten ez dituenak. Hark gimnasia egiten erakutsi zidan, ez berak egindako gimnasiaren ondorioak buruz ikasten. Ispilu bat izan zen niretzat, baina ispiluan, azken batean, zeure burua ikusten duzu. Aspaldiko urte hauetan ez dut irakurri ere egin Krishnamurtirik, baina hark nire izaeran zerbait oinarrizkoa egin zuen. Orri bat izan zen dena, lehenengoa, hori aski izan zitzaidan.Ondorengo orri guztiak berdintsuak egin zitzaizkidan.\nSufiek diote: «Ikaslea jasotzeko prest dagoenean, orduan agertzen da maisua». Ikaslea, maisua... gure gizartean karikatura egiten dugu figura hauei buruz, ikasle esanekoa irudikatuz, maisu zorrotz eta zurruna, baina bizitzan gauzak ez dira horrela gertatzen. Askotan ohartu gabe ikasten ditugu gauzak, eta maisua gutxien uste dugun pertsona hori izan daiteke, senide bat, lankide bat, ume bat, amona bat. Ikasten ditugu gauzak, edo tupust egiten dugu esanahi berriekin, eta gure egoak ukatzen dituelako galtzen dugu betirako haien igurtzi aberasgarria.\nBizitzan aurrera egiten laguntzen duten gauzak ikasteko bi baldintza bete behar dira: bat, ikasteko prest egon, beharra sentitu, alegia, umildadea, une askotan dena badakigula azpimarratzen digun harrokeria suntsitzen duen hori; eta bi, zeure baitan lekua edukitzea datorrena jaso ahal izateko. Horretarako hustu egin beharko duzu, eman dizkizuten printzipio etiko, moral, dogmatiko eta era guztietako pautak albora utziz, bestela horiek berak aski lirateke datorrena ukatzeko, mezu berriak oztopatzeko, garunaren eta kontzientziaren arnasberritzea paralizatzeko.\nBenitok ere egin behar izan zuen garbiketa ariketa zorrotz bat. Krishnamurti ezagutu baino askoz lehenago agur esan zion Jesus izeneko bati, eta haren izeneko Jainko krudel, bihozgabe eta desorekatzaileari. «Ni baino elizkoiagorik ez zegoen Orion» kontatzen du.\n21 urte inguru zeuzkan, eta elizatik atera gabe ibiltzen zen. Egunero mezatara joaten zen, eguneroko jauna hartzera. Igande batzuetan bi meza entzuten zituen. Eta hori nahikoa ez balitz, hilean behin «Adoración nocturna» deitzen zena izaten zuten: gau osoan egoten ziren eliztarrak otoitzean, bakoitza ordubeteko txandan. Bolada mistiko bat ere igaro zuen Ama Birjinarekin.\nUmetan, pelikula batean ikusi nuen nola Bernadetteri Lourdesko Ama Birjina azaldu zitzaion, eta udaberriko eguraldi eguzkitsutan leku berezi batzuetara joaten nintzen xerka, belaunikatzen nintzen eta Ama Birjina azaltzea nahi nuen. Horrelako debozioak nituen.\nHalere, Jainkoa eta enparauak oso figura pisutsuak zitzaizkion, astunak, kategoria handikoak, baina gau batean dena aldatu zen Benitoren baitan, plis-plas kendu zituen gogotik denak batera eta betirako. Adoración Nocturna-ko bijilia bat egokitu zitzaion goizeko hiruretatik laurak arte. Elizako erreklinatorioan jarrita zeuden lau gizon, Benito tartean. Eukaristia bistan zeukaten, eta liburu bat eskuan otoitz egiteko. Mila aldiz entzundako hitzak ziren, baina momentu hartan, bat-batean, gauza askorekin konturatzen hasi zen Benito. Eztanda berezi bat sentitu zuen barruan.\nHitz haiek inoiz egin ez zidaten efektu bat egiten hasi zitzaizkidan, oso ezkorra eta bortitza. Ez ziren hitz errukitsu eta jakintsuak, ez behintzat amodioa den batengandik etorri litezkeenak. Ni gurtzen nuen Jainkoa baino hobea nintzela sentitzen hasi nintzen. Nola da posible, adibidez, infernu bat asmatzea nerbio sistema duen zerbaitentzat,jakinda segundo batean behatza erretzeak zer min eragiten duen?\nBazen liburu hartan testu bat irakurtzen zutena: «Oh Señor, detén tu brazo de justicia, que si bajaras reducirías todo a la nada».\nGau hartan egundoko biolentzia sumatu nuen testu horretan. Gainera, lotzen nuen bekatuarekin, San Nikolas jaietan titi bat ukitu nuelako, pentsatzen nuen «orain hilko banintz sutan emango nuke eternitate osoa»: Konturatu nintzen zein suntsikorra den Jainkoa.\nEta desafio egin zion Jainkoari, jaisteko bai, ederrak hartuko zituela eta.\nEz dakit nola egin nuen hori, baina ulertu nuen ez niola kontra egin behar, ez nuela borrokatu behar, ez zela ezer egin behar, bere kasa erortzen utzi baizik.\nGogora etorri zitzaizkion une hartan entzun zituen astakeria erlijioso guztiak, hala nola misioetan kontatzen zieten neska batekin haragizko bukatua egin zuen mutil haren kasua, bihotzekoak jota hil zena eta geroztik infernura kondenatua zegoena.\nZuk kondenatuko al zenuke norbait infernura, sua den mingarriarekin, eternitate osorako? Munduan den nire etsairik handiena ekarri eta esango balidate «egin nahi duana honi», seguru nago poxpolo bat piztu eta bere behatz muturrera gerturatu eta «Ai!» esan baino lehen erretiratuko nukeela. Nola da posible norbaitek horrelako sufrimendu bat diseinatzea, haren bidetik ez bazoaz oinaze horretara kondenatuko zaituena? Eukaristiara begira jarri eta denetik deitu nion Jainkoari.\nBijilia hartatik irten zenean dena aldatu egin zela sentitu zuen Benitok. Hori gertatu aurretik, eta gero ere, Salón Parroquialean egoten ziren, eta leku hori ere ezberdina zela iruditzen zitzaion. Dena bilakatu zen ezberdin haren inguruan. Begirada aldatu zitzaion.\nDena itsusia bilatzen nuen. Ez nuen inguruan kidetasunik aurkitzen jende harekin, jadanik ni ez nengoen gauza hartan.\nHalere, goizeko seietako mezatara joan zen, eta etxeratutakoan, lo oso sakon egin zuen arratsaldeko ordu biak arte. Bazkaltzera jaiki eta etxean komentatu zuen ez zela gehiago elizara joango.\nEtxean denak aztoratu ziren. Nik banekien niretzako hura bukatua zela, benetako ulermen bat izan zela. Hark ez ninduen elikatzen, ez zidan bizitzen laguntzen. Nik askozaz bizitza aberatsagoa eta duinagoa egin nezakeen handik kanpo. Aldaketa horrekin hasi nintzen garaiko beste mito batzuk, jendearentzat oso errespetagarriak zirenak, baztertzen, lagatzen. Batek esaten zuen moduan, «Hay que ser libre hasta de Dios». Jainkoak ez badu interesik ni harengandik libre izateko, zer jainkotasun demostratuko luke? Infernua diseinatzen duen Jainko batetik aparte egon behar da, Jainko hori arriskutsua delako. Eta gauza hauen asmakizunetan ibili diren teologoei esango nieke ez diotela batere zerbitzu onik egin Jainkoari, oso perfil mediokrea atera diotela.\nHandik gutxira kantatzen hasi zen, eta urtebetera edo Ez Dok Amairun sartu zen.\nGeroztik, onartezina egiten zaio Benitori bizitzeko erregelak ematen dituen jendea, gu berez ekipatuta ez bageunde bezala.\nElizarekin moztu nuenetik zer naiz ni: gaiztoagoa, okerragoa? Ni orduan gauza bat nintzen, eta orain beste bat. Ez naiz orduan baino gaiztoagoa. Alderantziz, esango nuke humanoagoa naizela, gauza asko hobeto dakizkidala sentitzen orain. Arindu egin da nire bizitza. Ez daukat zorrik inorekin. Zorrak edukitzea txarra da gero. Arindu hori hartzen duzunean zure adimena zorrotzagoa bihurtzen da. Lehen besteek nahi zutena ikusten zenuen. Orain zure begiek ikusten dutena soilik, zuzenki. Nagusi zara, zeure buruaren jabe. Jakintsua izatea ez da informatuta egotea. Hori erudizioa da. Jakintsu izatea zeure barruarekin jakinduria horren berri zuzena izatea da.\n«Ez inor imitatu, ezta Jesus ere. Berak ez zuen inor imitatu» dio Anthony de Mello jesuitak, paradoxikoa dirudien esaldian. Deitoratzen ditu baita ere espiritualitate ezberdinak, esanez espiritualtasuna bat dela, eta bakoitzak bere modu pertsonalean bizi behar duela, geure espirituaren bidez soilik, espiritu horri leial izanez aurkitu baitaiteke. Espiritualtasuna bizi egin behar da, bizitua izan behar du, ez ikasia, ez da besteen hitzak jarraituz eta irudiak gurtuz lortzen. Horrela lortzen den bakarra da egiaren formula, ez egia bera.\nGizaki bakoitzak du ahalmena bere buruarekin ikusi behar duena ikusteko, konturatu behar duenaz konturatzeko, eta hori ez da transferiblea, berak bakarrik egin dezakeen lan bat baizik.\nSinismen eta doktrina batekin hausten duenak arriskua izaten du beste batean hartzeko, alegia, programazio bat ezabatu beste batean erortzeko. Beti programatua egon behar hori beldurrak sortzen du, begirada itsutu, borondatea ahuldu eta defentsa mekanismoak gotortzen dituen beldurra, askatasunari beldurra, norbere buruaren jabe izateari beldurra, horrek dakartzan ardurak hartzeko izuikara. Beti programazio baten mendean egon denak arauak jaso baititu, garbi agindu baitiote zer den ona eta zer txarra, zer egin behar duen eta zer ez. Baina kristau izateari utzi eta budista bihurtzen denak ere inertzia berean jarraituko du, bere buruaz urrun, beti besteen arauak betetzen, ikono batzuk kendu eta beste batzuk miresten. Erlijioen arteko zertzelada txiki batzuen aldaketa sumatuko du, budismoa ez baita kristautasuna bezain krudela, inperialista eta expansiboa, baina programa bat kendu eta haren ordez beste bat kokatzeak ez du konpontzen gizakiak bere askatasun propioarekin daukan gabeziaren auzia.\nEz da ezer ikasi behar, desikasi egin behar da. Ni seguru nago, ez dut zalantzarik, jakinduria gure baitan dagoela.Tapoiarekin itxita, ordea. Batek konturatu behar du zerk galarazten dion jakinduria hori aurkitzea. Niri ez dit balio, adibidez, Ebanjelioko Jesus delako horrek esaten duenean «elkar maitatu behar duzue». Ni hasten banaiz urkoa maitatzen agindu didatelako, malo, amodioa ez delako ahalegin kontu bat, izate kontu bat baizik. Zaren hori agertzen duzu, eta konfliktorik ez dagoenean maitasuna gara. Ez duzu kontabilizatzen zenbat maite duzun bar. Noiz ez dugu maitatzen elkar? Konflikto bat dagoenean. Orduan aztertu beharko dugu konflikto hori zerez egina dagoen. Ebanjelioko maisu horrek esan balu zerk ez digun maitasuna izaten uzten, jakintsuagoa zela pentsatuko nuen.\nBenitoren gogoetak Benitorenak dira. Bere gogoetak erakustea baino nahigo du, ordea, bakoitzaki bere gogoeta eta hausnarketa propioen beharra sentiaraztea. Guk hala sumatu dugu elkarrekin egon garen oren guzti hauetan. Barruan senti dezala bakoitzak azkura bat, egarri baten zantzua, zirrara baten aztarna, izaten erakutsi digutena baino sakonagoak, zorrotzagoak, handiagoak eta zabalagoak garela transmitituko lukeen uhin baten ikara, barruan hazten dena, beldurrak suntsitzen dituena eta azkenik zeure mugagabetasunaren muinera zaramatzana, unibertsoarekin bat egingo zaituen ibaiertz eder baten aurrera.


LOMCE eta gero, zer? | Jendartean\nHasiera » Hezkuntza » LOMCE eta gero, zer?\nLOMCE legearen hemendik aurrerako aginduak impassean utzi eta “itun nazionala” iragarri du Espainiako presidenteak. Edo beste era batera esanda, PP, Ciudadanos, PSOE eta ahal balitz beste alderdi txikiagoren baten babesa bilatuko duen hezkuntza lege berri bat (LOMCE urardotu/moldatu bat beharbada, bestelako proposamena agian), frankismoaz geroztik Hego Euskal Herrian aplikatu beharko dugun zortzigarrena. Zer espero dezakegu, baina, Madrilen agintea dutenen interesetara diseinatutako enegarren hezkuntza legetik?\nLOMCEren kanpo-azterketak eta errebalidak bertan behera gelditzeko aukerak gero eta eskuragarriagoa dirudi, eta nahikoa ez den arren (curriculuma, planteamendua, eredua goitik behera da gaitzesgarria LOMCEn), albiste pozgarria litzateke kanpo-probak gainetik kentzea, horiek baitira legea betetzen dela ziurtatzeko kontrol sistema nagusia. Hots, ikas-prozesuan zehar egin beharreko proba hauek alboratuta, aurreko LOE, LOGSE eta enparauekin gertatu moduan zirrikitu handiagoak izango genituzke geure curriculuma aplikatzeko eta ahal den heinean Espainiakoari muzin egiteko.\nSakoneko arazoa ez da LOMCE\nDena den, sakoneko arazoa da Madrilen egositako hezkuntza lege organikoak, dena delakoak, ez diola Euskal Herriko beharrei erantzungo, baina haren menera jarraituko dugula, LOMCEk horixe erakutsi baitigu: hezkuntzan (ere) handia dela Madrilekiko dugun menpekotasuna, bai behintzat hezkuntza tituluak Espainiako Estatuaren esku dauden bitartean. Madril da kristalezko sabaia, gure hezkuntza proiektua etengabe erasotzen eta baldintzatzen duen sabai zentralista, eta argi utzi dute Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak: berme juridikoa da muga. Alegia, adabakiak adabaki eta saihesbideak saihesbide, legeak –Espainiako legeak– “hona arte” esaten duenean, atzera egingo dutela.\nDesobedientzia ez da aukera bat Jaurlaritzarentzat eta Nafarroako Gobernuarentzat. Aldiz, Madrilgo proposamena murriztea eta bertakoa indartzea helburu duen EAErako Hezkuntza Lege berria legegintzaldi honetan onartzeko asmoa du Jaurlaritzak (halako proposamen batetik urruti dago oraindik Nafarroako Gobernua). Ez gaitezen engaina, EAErako lege berriak ere Madril izango du sabaia, baina bertakoen artean zenbat eta adostasun handiagoa izan, orduan eta indartsuagoa izango da; inportantea ere bada, egungo ereduaren hainbat puntu ukitu nahi dituelako. Arazo handi bat du ordea: Jaurlaritzarekin eragileek izan ditzaketen desadostasunetatik harago, eragileen beraien artean dago gatazka. Eta eragile nagusien adostasuna lortzea beharrezkoa izango du legeak, eraginkorra izan nahi badu.\nLOMCE eta gero, zer? (Mikel Garcia) • ZUZEU - […] hau Argiaren ataritik dakargu, Mikel Garciaren Jendartean […]


Musika Independentearen sariengatik lehiatu nahi? Izen ematea zabalik! | Etxepare Euskal Institutua\nMusika Independentearen sariengatik lehiatu nahi? Izen ematea zabalik!\nMusika Independentearen Sariak bueltan dira 7. edizioarekin, eta hautagai izateko izen emate epea zabalik dago otsailaren 9tik 27ra. Ekimenak jasotzen dituen 26 sarien artean, euskarazko diskorik onena saritzen da, eta bertan lehiatzeko hautagaitzak premiosdelamusicaindependiente.com atariaren bidez kudeatu behar dira. Iazko adizioan Oreka TX taldeak eskuratu zuen Euskarazko Disko onenaren Etxepare Saria, euren azken lanari -Silex - esker.\nMusika Independentearen Sariak 2014an lanak argitaratu dituzten eta lehiaketaren oinarriak betetzen dituen bakarlari edota talde orori zuzenduta daude. Gainera, kategoria profesionalen barne dauden musikagintzako profesionalek hartu dezakete parte.\nMusika Independentearen Sariak 2009.urtean sortu ziren, produkzio independenteen dibertsitate eta kalitate artistikoa onartu eta aditzera emateko xedearekin. Musika eta sortze prozesua publikoari gerturatzeko helburua ere badute sariok, eta urtero herrialde ezberdinen bati arreta berezia jartzen zaio. Honako honetan, Costa Rica izango da.\nMusika Independentearen Sariak bueltan dira 7. edizioarekin, eta hautagai izateko izen emate epea zabalik dago otsailaren 9tik 27ra. Ekimenak jasotzen dituen 26 sarien artean, euskarazko diskarik onena saritzen da, eta bertan lehiatzeko hautagaitzak premiosdelamusicaindependiente.com atariaren bidez kudeatu behar dira. Iazko adizioan Oreka TX taldeak eskuratu zuen Euskarazko Disko onenaren Etxepare Saria, euren azken lanari -Silex - esker.


Aplikazioa: Apaingarriak, Apaingarriak\nEredu zenbakia: 6000series\nGainazaleko tratamendua: Anodizazioa, estaldura hautsa, PVDF, etab.\nKolorea: pertsonalizatutako kolorea\nMateriala: 6063/6061/6005/6060 T5 / T6 aleazioa\nLodiera: 0,8mm eta gainetik\nAkabera: Azalera dotorea\nAA 6063, 6060, 6061, 6005 etab.\nT5 / T6 / T-66\nHautsa estaldura, estaldura elektroforetikoa, anodizatzea, leuntze mekanikoa, estaldura PVDF, egur eredua, xafla metalikoa eta abar.\nAnodizazio lodiera normala\nHauts estaldura normala\nStandard / zehaztapena\nEraikuntza, Dekorazioa, Leihoak, Ateak eta abar.\nSMM Aluminum Ingot Prezioa eta Tratatzeko Kuota oinarritzat hartuta\nProfil bakoitza PE filmarekin lotzen da, eta gero plastikozko film lodiek itsatsita daude.\nOrdena Ohiko Sekuentzia\n1. Berretsi marrazkiak, koloreak eta prezioak;\n2. Ordaindu moldearen kuota eta moldeak egiten hasten gara;\n3. Laginak bidaliko dizkizugu zure konfirmaziorako;\n4. Egin% 30 gordailuaren ordainketa, hasi ekoizpena;\n5. Eskaeraren saldoa jaso ondoren, entrega.\nA: Normalean 45 egun izaten dira moldea ondo badago.\nE: Bai, lagina doan eskain diezaiokegu baina ez dugu garraioaren kostua ordaindu.\nA: Ordainketa≤5000USD,% 100 aldez aurretik. Ordainketa ≥5000USD,% 30 T / T aldez aurretik, saldoa bidali aurretik.\nGalderarik baduzu, jar zaitez gurekin harremanetan.\nKalitate oneko prezio onena aluminiozko estrusio-profilak Pantailaren leiho-markoaren profiletarako\nAnodizatuen aluminiozko estrusio-ateak Egituratutako aluminiozko atearen leihoaren profila\nAluminiozko profileko leihoak eta ateak labainketa eta karkasetarako\nKalitate onekoa 40 × 40 T zirrikiturako baranda aluminiozko estrusio profila eskaileretarako\nKalitate handiko egur aleak aluminiozko estrusio profilak\nEskuila 6063 U forma aluminiozko estrusio profila fabrikatzea


Aste bizia (La semana VIVA) – Sare Berdeak\nAste bizia (La semana VIVA)\nAste bizia (La semana VIVA) ezagutu, jakin, erakutsi, kuxkuxean ibili eta, azken batean, ikertzeko astea da, guk nahi dugun eta LIBERA lanean ari den planeta gisa. Lur BIZI batengatik.\nUrriaren 24tik 28ra bitartean izango da aste honetako lehen edizioa, % 100 online formatuan. Bertan, zientziari, ezagutzari, zabortasunari (basuralezari), haren eraginei eta hori konpontzeko egin dezakegun lanari buruz hitz egingo da. Horretarako, gaian adituak diren hainbat pertsonaren testigantzak izango dira. Doakoa izango da eta jende guztiarentzat irekia.\nProgramak mintegiak, elkarrizketak eta bideoak konbinatzen ditu, guztiak ere zaborkeriarekin (basuralezarekin) eta honen existentziari, inpaktuei eta konponbide posibleei buruz lortzen ari den ezagutzarekin lotuta.\nAste bizia (La semana VIVA) webean sar zaitezkete dagoeneko, programa kontsultatzeko eta interesatzen zaizkizuen saioetan erregistratzeko: https://proyectolibera.org/semana-viva/\nSare Berdeak ekitaldi interesgarri honetan parte hartzera animatzen zaitu.


Ondareak - Beizama\nHerrigunea eliza eta udaletxe inguruan dauden hogei bat eraikuntzek osatzen dute. Lau auzo daude: Illar-aldea, Agiñamendi, Urdanpileta-aldea eta Beizamari dagokion Nuarbeko aldea; horiek udaleko eraikuntza guneak osatzen dituzte. Nekazal lan ezak, bizilagunez hustu zuen arte, Amenabar baserri inguru guztiak ere, auzo izaera zuen, Amenabar izenekoa hain zuzen ere.\nErliebe hain malkartsuak, mendi hegi batean kolokan kokatutako herri gunearen itxura baldintzatzen du nabarmenki. Eraikuntzek inguruarekiko integrazio maila handia dute, ia ez dagoelarik paisaiarekin bat ez datorren elementurik. Aipatu beharreko gauza bakarra, Eskola-Berria da, gainontzeko eraikuntzekin bat ez datorrelako guztiz. Eskola egiterakoan adreilua erabili izanak -eraikuntza mota hauetan sarri erabiltzen direnak bestalde- neurri batean, harrizko eraikuntzak diren multzo arkitektonikoa distortsionatzen du.\nXIX.mendeko bigarren erdi aldean gertatutako herri hustuketen ondorioz, hutsik geratutako baserriak asko dira. Eta hori da, behar bada, ondare arkitektonikoa jasaten ari den zarpaildura nagusia.\nGarrantzi Arkitektonikodun Elementuak:\nBeizamako eraikuntzarik zaharrena da. Seguruenik, XVI eta XVII. mende artean hainbat alditan egindakoa da. Elementu gotikoak ditu, baina gotiko ondorengo garaietan egindakoak. Pizkunde garaiko estiloa du, nahiz eta kupula erdiesferikoan amaitzen den dorre karratua 1928an bukatua izan. Portada, klasiko garaikoa du, hiruki itxuradun frontoiarekin.\nHala ere, urteetan zehar egin diren berrikuntzak ugariak dira, eta aipatzekoa da XIX.mendean hilerri berria eraikitzeari ekin ziotela, eliz barruko hilobietan egindako azken lurperatzea 1809. Urtean izan zelarik. Bitxikeri bezala, hilerri berrian lurperatutako lehena Cacereseko Trujillo herriko Antonio Gomez izeneko bat izan zen, ziur aski, Independentzia gerrateko soldadu bat. XX.mendean organu berria jarri zen.\nElizaren parean dago, plazaren beste aldean. Udaldetxearen egoera txarra ikusita, Beizamako Udalbatzak Udaletxe berria egitea erabaki zuen 1673.urtean.\n1761 eta 1783. urteetan berrikuntza garrantzitsuak egin ziren. Aipatutako azken urtean, Udaletxe berria egitea ere pentsatu zen, baina asmoak ez zuen aurrera jarraitu.\nUdaletxeak, udal gobernu funtzioa izateaz gain, taberna, gartzela eta eskola ere bazituen etxe berean.Eraikuntza honen gizarte eta ekonomi garrantzia nabarmena da. Horregatik, ez da batere arritzekoa jende askok nahi izatea maizter bati ematen zitzaion udaletxearen hustiapena.\nHaritz zuhaitz bakar batekin egindako mahai bat du eta udal aretoan aurkitzen da.\nGaur egun Beizaman bi ermita daude, San Lorentzo eta Soledadeko Andra Mariaren ermita. Bazegoen hirugarren bat ere, Santa Agedakoa, baina hura 1799an desagertu zen.\nSan Lorentzoko ermitak Agiñamendi auzoan, Urrakiko bide zaharraren aldamenean dagoenak, duen ezaugarri nabarmenetakoa koru azpian duen landutako zurezko koskadun egitura da. Beizamako lehengo parrokia izan zela esan ohi da. Agiñamendi Udaleko eremurik zaharrena delako pentsatu zen hori, baina esan beharra dago ideia hori ez dela oso segurua.\nSoledadeko Andra Mariaren ermita Beizamatik Tolosara doan errepidearen ondoan dago, Tolosarako bidean ezkerraldera, herrigunetik oso gertu. Ermita honetara ohitura zen uzta on eskean otoitz egitera joatea. Ermitak, gurutzbide txiki bat du.\nLehenago aipatu dugu baserrien hustuketak suposatzen duen arazoa, horrek ondarearentzako dakarren kalteekin.\nAmenabar-aldea auzoa da, fenomeno hori gehien jasan duena. Soilik baserri batek du armarria, Agiñanedi-aldea auzoko Estrata baserriak alegia.\nBeste Elementu aipagarri batzuk\nAurrez aipatutakoak baino garrantzi gutxiago badute ere, interes arkitektonikodun beste elementu batzuk ere badaude.\nAbade-etxeak eta Eskola-Zaharreko etxea. Aipatutako eraikuntzak herrigunean daude, eta duten tamainuak bereizten ditu. Ezaugarri hori, Beizamak garai batean izan zuen garrantziaren adierazgarri izan daiteke.\nMerezi du Korosagasti baserria aipatzea, bertan bi emakume, ama-alabak, "Beizamako Krimena" deiturikoan hil bait zituzten. Hilketa ez zen guztiz argitu, eta zer esan ugari eman zuen 1926ko azaroaren 14ean.Baserri hau, hutsik ordutik ezkero, herrigunetik sei bat kilometrotara dago Eula Erreka sakaneko hegi batean, toki isolatu batean, lehen mandazainek Beasaindik, alde batetik, eta Tolosatik, beste aldetik, Azpeitira joateko erabiltzen zuten bideak gurutzatzen diren tokian.\nDorre etxea duela mende bat baino gehiago desagertutakoa, herrigunean zegoen eskola.\nArkeologi Industrialeko Elementuak:\nBurdinoletan erabilitako errotekin batera, gari errota hauek nekazal giro honetako industri paisaiaren elementu azpimarragarrien eta adierazgarrienak dira. Errota kristau garai aurretik erabiltzen bazen ere, bere erabilpena ertaroan zabaldu zen. Kantauriar Euskal Herriari dagokionez ez dirudi XIII. Mendea baino lehenago erabiltzen zenik.\nBeizaman, Nuarbe kontutan izan gabe, mende honen hasieran sei errota zeuden. Gaur egun ez da batere gelditzen. Baina Nuarben hiru errota zeuden eta gaur egun bakar batek dirau martxan. Beizamako ingurugiro garapenerako egitasmoaren barruan, herrigunetik gertuen dagoen Beizama-errota (lehen aipatutako sei horietako bat) berriztatzeko asmotan dabiltza.\nGure inguruan zeuden errotetatik heren bat bakarrik erabiltzen zen burdina lantzeko, gehienak behientzako erabiltzen ziren.\nBeizamako burdinola garrantzitsuena Nuarbeko Erraztiola zen; burdinola hau azken karlistadaren garaian desagertu zen, hau da, 1.871 eta 1.874. urteen artean.\nTeiletxeak, teilak egosteko labeak baina besterik ez ziren gehienetan, eta normalki udalarenak izaten ziren. Beizamako teiletxea, gela eta labea zituen etxe txiki bat zen.\nEraikuntza lanetarako karea ateratzeko erabiltzen ziren karobiak, lan eta obra garrantzitsuak egin behar zirenean zabaltzen ziren gehienetan. Horrela gertatu zen baita ere elizako berrikuntza lanetarako.\nOraindik ere gordetzen dira horietako batzuren aztarnak.\nBurdinoletarako ezinbesteko lehengaia zen egur-ikatz ekoizpena, iharduera osagarria izan da tradizioz nekazal arloko biztanleentzat.\nBaserrian lan haundiegirik ez zegoen garaietan bertako gazteek diru kopuru osagarriak lortzen zituzten lan horiek eginez. Sarritan, ezkontza bezelako gertakizun berezietarako beharrezko izaten ziren baliabide ekonomiko osagarri horiek. Musikaz eta kantuz egiten ziren ikazkinen joan etorriak alaiki ospatuak izaten ziren herrian.\nLan hori ugaria izan zela badirudi ere gutxi dira geratzen zaizkigun txondor aztarnak.


De Pauliren bizitza ezkutua\nGian Bildua Gontzaletxea\nDe Pauli greba egunetan lezioa emandatzat jotzen duten horietakoa da. Garai batean neurri honen indar koaktiboa nabarmena zen, bera zelarik kurtsoan zehar Fakultatean klase gehienak ematen zituen irakaslea. Baina, azken urteotan, De Pauli arduratzen hasia da: greba egunetan, hau gertakizun alai bat bezala hartzen duten irakasle baldar horiei bezala, ez zaio inor klasera etortzen. Egia da egunero gelako ikasmahaietan eseritzen den ikasle kopurua ez dela oso handia, baina hau ez daki beste inork, teorikoki behintzat. Baina greba egunetan gertatzen dena vox populi da, beste irakasle orok De Pauli bere bulegoko atea ixten, gelara jeisten eta, handik pixka batera, ezer gertatuko ez balitz bezalako aurpegi batekin, igotzen eta bere bulegoko atea berrirekitzen ikusten dutelako. De Paulik jakin beharko luke, ordea, bere ikasleek aurreko kurtsoen baten apunteak dituztela. Txukun-txukun mekanografiatuak eta azaleztatuak, urte hasieratik 1250 pztatan saltzen dira, tabernan, 5. kurtsoko ikasketabukaerako bidairako laguntza bezala.\nDe Paulik, goizero, Fakultateko kafetegira jeitsi ohi da eta tea bat (esne hodei batekin, mesedez) eskatzen du. Han, zuzen-zuzen barra ondoan zutik, ordu laurden eskas bat igarotzen du, zerbitzariarekin batez ere futbolaz hitzegiten. Zerbitzaria da, ia fakultate osoan, De Pauli ondo edota beldurrik gabe tratatzen duen bakarra, negozioa negozioa bait da. De Pauliri ezinbestekoa zaio eguneroko tartetxo hau, bere giza harremanen kupoa asetzen duelakoan edo. Baina, ondorioz, beti ordu laurden beranduago heltzen da hamaikak eta bostetako klasera, De Paulik bere puntualtasun faman duen zikin bakarra. Ikasleek, batez ere astelehenetan, aurreko eguneko emaitzak mamitsuak irudi dakizkiela espero dute.\nKlasean jai giroa dago gaur. Ikasle batek De Pauli Doktorearen tesiaren ale bat lortu du. Ez da txantxetan hartzeko aurkikunde bat: Fakultateko liburutegiak ez du obra horren aztarnarik ere, Aldundikoan beronen fitxan letra gorriz "DESAGERTUA" hitza azaltzen da eta Madrilgo Biblioteka Nazionalean, De Pauliren liburuaren ordez, erreferentzi-gidaren 1-33762 signaturapean Sarthou Carreres-en Históricas industrias setabitenses (Valentzia 1942) liburuxka ekartzen dizute. Ez da, hortaz, batere erraza Análisis de las órdenes escritas durante la toma de Ceriñola, 2 al. (Medina de Pomar, 1963) eskuratzea. Aipatu ikasleak Mondoñedoko Liburu Azokan erosi du, kasualitatez, oporrak bukatzen ari zitzaizkionean. Klaseko lagunei barregura handiena eragin diena prezioa izan da: 25 pzta.\nGutxik dakite De Pauli irakaslearen izena Karl denik. Ikasleek "De Pauli jauna", "irakasle jauna" edo soilik "jauna" hitzak erabiltzeko eskubidea dute. Bere sinaduran ere ez duzue aurkituko K. germaniar horren arrastorik, agian "De Pauli" borobila inguratzen dituzten kurba eta zuRrunbiloak guztiz estaltzen dutelako. Bere amak aitaren omenez jarri zion. Bertsiorik fidagarrienek diotenez, aita Kondor Legioan pilotua izan zen eta Donostian gure irakaslearen ama izan behar zenarekin topo egin zuen. Bonbardaketa misio artean maitasuna sortu zen bien artean, oraindik gerraren arrasto ugari erakusten zituen Donostia argitsu batean. Egun batean, Magdalena De Pauli haurdun zegoela konturatu zen, baina ez zuen pilotuari berria emateko astirik izan, ez bait zuen gehiago ikusi: Alemaniara itzuli bide zen. Hilabete batzu geroago, jaioberriari bere abizena eta aitaren izena eman zizkion. Magdalenak itxaropena inoiz galdu ez bazuen ere, ez zuen abioilariaz askoz gehiago jakin: notizia zihurrenek 1943.ean Kursk-eko boltsan bizia galdu zuela diote. Pentsa dezakegu gorroto diola De Paulik bere izenari, batez ere amak tristura handiz bere bizitza osoan eduki duen maitasun abentura bakarra kontatu ohi dionean. Baina bere haurtzaro denboretatik gordetzen duen jostailu bakarretakoa Heinkel He-111 bonbaketariaren zurezko maketa bat da. Urteetan bere ohe gainean zintzilikatua egon ondoren, gaurregun bere etxeko saloiko apal batean aurki daiteke, Clausewitz-en eta Sven Hassel-en liburuen artean.\nDe Pauli, zeresanik ez dago, ez da apenas Liburutegira sartzen. Bere betidaniko apunteak nahikoak zaizkio kurtsoko lezio guztiak prestatzeko, "prestatu" hitzak kasu honetan zentzurik badu behintzat. Egia da lehenengo urteetan De Paulik ordu pare bat erabiltzen zituela horituz zihoazen orrialde horietako pasarte gutxi batzu ikasteko, baina 1972.etik gaiaren izenburuari begirada bat ematearekin nahikoa zaio kaseko speech-a hasteko. Horregatik gaur, bibliotekariek bere irudi fina fitxero artean usnatzen ikusi dutenean, zertxobait geroago eskakizun mahaira gerturatu denean eta fitxa bat bete behar duela asmatu dutenean, harri eta zur eginda gelditu dira. Zuzendariari deitu diote, honek bere begiekin prodigioa ikus dezan. Liburutegikoek ez dakite oraindik De Paulik eskatu nahi duena orain dela oso gutxi argitaratutako bilduma bibliografiko bat besterik ez dela eta bere intentzioa liburua maileguan eskatzea eta etxean, lasai lasai, 1982.ean argitara eman zuen bere artikuluaren aipamena azaltzen den ala ez egiaztatzea besterik ez dela. Baina kostatzen ari zaio. Nerbioso jartzen den guztietan bezala, bere betaurrekoak garbitzen hasten da, metodikoki. Jeitsi zen azkenengo aldian fitxen sailkapena beste bat zen, eta ez zeuden hainbeste.


Euskal AEko txikizkako sektorearen salmentak %1,0 gehitu ziren urte artean 2015eko hirugarren hiruhilekoan\nTXIKIZKAKO MERKATARITZAREN INDIZEA (BMIt). 2015/III\nPrezioen eraginik gabe, salmentak %2,5 gehitu ziren termino finkoetan.\nEustaten datuen arabera, 2015eko hirugarren hiruhilekoan, Euskal AEko txikizkako merkataritzaren sektorean salmenta nominalak %1,0 gehitu ziren, aurreko urteko hiruhileko beraren aldean.\nAurreko hiruhilekoaren aldean salmentak %0,2 nominala gehitu ziren, urtaro-eraginik gabe.\nElikagaien salmenta nominalak %0,7 gehitu ziren 2015eko hirugarren hiruhilekoan urte artean; gainerako produktuenak %4,0 gehitu eta automobilgintzarako erregaiarenak %11,8 gutxitu.\nElikagaien txikizkako merkataritzan, espezializatua %3,5 jaitsi zen eta elikagaiak nagusi diren ez-espezializatua %3,1 gehitu. Gainerako produktuen merkataritzan, gehikuntzak sektore guztietan: Etxeko ekipamenduan espezializatuan %6,6; kontsumo beste ondasunetan espezializatuan %4,9; pertsonaren ekipamenduan espezializatuan %2,6, gainerako produktuak nagusi diren ez-espezializatuan %2,1.\n2015eko hirugarren hiruhileko txikizkako sektorearen salmenta nominalak urte artean: Bizkaian %1,4 gehitu; Gipuzkoan %0,6; Araban %0,5.\nPrezioen eraginik gabe, txikizkako merkataritzaren salmentak %2,5 gehitu ziren hirugarren hiruhilekoan urte artean\nTxikizkako salmentek -gasolindegiak sartu gabe- %2,5eko gehikuntza izan zuten 2014ko hirugarren hiruhilekoaren aldean, termino finkoetan. Elikagaien txikizkakoan %0,3ko jaitsiera; gainerako produktuetan %4,4ko gehikuntza, 2014ko hiruhileko beraren aldean eta tasa errealetan; automobilgintzarako erregai-salmentetan %2,6ko gehikuntza prezio finkoetan.\nElikagaien txikizkakoan, urte artean %-5,7 dugu espezializatuan termino errealetan; elikagaiak nagusi diren ez-espezializatuan %+2,8. Gainerako produktuen merkataritzan, gehikuntzak sektore guztietan. Etxeko ekipamenduan espezializatuan %7,6; kontsumo beste ondasunetan espezializatuan %5,4; pertsonaren ekipamenduan espezializatuan %2,8; gainerako produktuak nagusi diren ez-espezializatuan %2,5.\nPrezio finkoetan eta urte artean: Araban %3,5eko gehikuntza; Bizkaian %2,5; Gipuzkoan %2,1.\nEuskal AEko txikizkako merkataritzaren salmenta errealetan %0,7ko gehikuntza dugu aurreko hiruhilekoaren aldean eta urtaro-eraginik gabe.\nEuskal AE osoan, 2015eko bigarren hiruhilekoaren aldean, txikizkako merkataritzako sektorean okupatu-kopurua %0,1 handitu da 2015eko hirugarren hiruhilekoan.