Argia :: Entomologia forensea XIII. mendeko Txinan\nDenboraren makina Entomologia forensea XIII. mendeko Txinan\n2012-06-24\t2 0 Follow @irazustabarrena\nDuela 750 urte baino gehiago Sung T�zu epaile txinatarrak hilketa baten erruduna aurkitu zuen eulien jokabideari erreparatuta. Hunan (Txina), 1247. Sung T’zu magistratu eta ikertzaile forenseak Xi Yuan Ji Lu (Bidegabekeriak zuzentzea) bost liburukiz osatutako bilduma argitaratu zuen. Auzitegietan epaile lanak egiteaz gain, Sung T’zuk (1186-1249) krimenen gertaleku asko zuzenean aztertu zituen, eta lehenagoko auziei bere esperientzia gehituta osatu zuen medikuntza forenseari buruzko historiako lehen tratatua. Europan, era horretako lehen lana argitaratzeko beste 350 urte baino gehiago egin behar dugu aurrera, Forturiatus Flaelis italiarrak 1602an idatzi baitzuen auzitegiko medikuntzari buruzko hurrengo liburua.\nAuzitegi medikuntzaren aitatzat jotzen dena alor horren barruko hainbat espezialitatetan ere aitzindari izan zen. Esaterako, kriminalak harrapatzeko intsektu eta bestelako animalien jarduna aztertzea erabilgarria izan zitekeela uste zuen. “Hilabete beroenetan, harrak oraindik ez badira [gorputzaren] bederatzi zuloetan agertu, eta bularraldean, buruko larruazalean, lokietan eta zilborrean agertu badira, gorputz atal horiek kaltetuak daudela esan nahi du”, idatzi zuen Sung T’zuk. Eta harrei ez ezik, euliei ere erreparatzen ziela adierazten du bere lanean jasotako kasu batek. “Egun batez nekazari bat hilik agertu zen arroz sail batean, eta halakoetan maiz gertatu ohi denez, inork ez zuen gertatutakoa ikusi”. Magistratuak gorpua aztertu zuenean, arma hiltzailea arroza biltzeko erabili ohi zen igitai bat izan zela ondorioztatu zuen. Orduan, herriko nekazari guztiak bildu zituen, eta eskatu zien ilaran jartzeko eta bakoitzak aldamenean bere igitaia lurrean uzteko. Berehala nekazarietako bat jo zuen erruduntzat, “bere igitaiaren inguruan euliak jirabiraka zebiltzalako”. Igitai guztiak garbi-garbi zeuden itxuraz, baina Sung T’zuk ederki zekien odola ondo garbitzea oso zaila dela, eta giza ikusmenak antzematen ez dituen arrasto txikienak ere euli haragijaleak erakartzen dituela.\nEntomologia forensea auzi batean aplikatzen hurrengoa Louis François Etienne Bergeret (1814-1893) mediku frantziarra izan zen, 1855ean, hau da, 500 bat urte geroago. Eta 750 urte igaro ziren, gehienok, CSI fikziozko telesaileko Gil Grissomi esker, intsektuek gaizkileak harrapatzeko balio dutela jakin genuen arte. Baina Sung T’zu izan zen berritzailetzat dugun teknika erabiltzen lehena; luminolik, latexezko eskularrurik, mikroskopiorik eta ordenagailurik gabe, gainera.


Non bizi gara: Proiektuen bidez ika... by Irene Gonzalez 1884 views\nIkasketa kooperatiboa: Ikasten Ikas... by Irene Gonzalez 6280 views\n1. SAN VIATOR

Gasteizen dago

Ingurua guztiz erdalduna.

Ikastetxe itundua

Haur Hezkuntzatik Batxilergora eskaintzen da (3tik 18ra)

1.250 ikasle and 73 irakasle.

Eredu eleanitza eskaintzen da.

DBHn 2.mailatik aurrera oraindik maila bakoitzean A ereduko lerro bakar bat gelditzen da.

Eleanitz proiektua orain 15 urte hasi zen Haur Hezkuntzan

DBHn orain sei urte hasi zen.

Portfolioa orain 7 urte hasi zen.

\n2. TALDEEN EZAUGARRIAK

DBHn hiru lerro daude, 2. mailatik aurrera oraindik A ereduko lerro bat gelditzen da.

Nahiz eta gurasoen %10 euskalduna izan, etxeko hizkuntza %100ean gaztelania da.

3 urterekin ikastetxean hasi ziren euskara ikasten.

4 urte zutenean ingelesarekin hasi ziren.

12 urterekin zenbaitek alemana aukeratu zuten; beste batzuek, aldiz, frantsesa.

DBHn 10-15 ikasle berri sartzen dira urtero

Etorkinak, A ereduan daude 3-4 ikasle.

\n3. PORTFOLOIAREN SAIAKUNTZA IKASGELAN

Pasaportea : - Profila,esperientziak ,

tituluak , On - line

Biografia: - Abanikoa...

- Deskriptoreak

- JClic

- Zer egiten dut ikasgelatik kanpo

Dosierra: Haien lanik onenak

Lehen ordubetez lantzen bazen ere, orain eguneroko ariketetan eta hizkuntza guztietan sartu da.

Lehen euskara irakaslea zen arduraduna, orain ikaslea da arduraduna irakasle guztiak lagunduta.

Deskriptoreak euskara, gaztelania eta ingleseko irakasleek lantzen dituzte.

JARDUERAK DENBORAREN BANAKETA\n4. IKASTEN IKASI PORTFOLIOAREN BITARTEZ Ikasten ikasteak esan nahi du ikasten hasteko trebetasunak izatea eta geroz eta eraginkortasun eta autonomia gehiagorekin ikasten jarraitzeko gai izatea, norberaren helburuei eta beharrei jarraiki Portfolioak asko laguntzen du Curriculumeko hainbat helburu lortzen:\n5. IKASTEN IKASI

Kultura-aniztasunari balioa ematea, herrien eta norbanakoaren nortasun-eskubidetzat hartuta; gure komunitate sozialen eta kulturalen aniztasuna aintzat hartuz, posible izango da horietan aktiboki parte hartzea, gainerako kulturekiko tolerantziazko eta errespetuzko jarrerak izanda.

Irakasgaiaren edukiak nork bere erara eta sormenez adieraztea eta komunikatzea, zenbait hizkuntza erabilita datuak eta informazioak aukeratuta eta interpretatuta, eta nork bere ikaskuntza-prozesuari buruz hausnartuta .

\n6. IKASTEN IKASI

Hausnarketa ikasitakoari buruz eta ikasteko moduari buruz.

Talde ikasketa eta berdinen arteko elkarlana

Teknika eta materialekin esperimentazioa, eta soinu, egitura, forma edo espazioen ustiaketa sentsoriala..

Artea ezagutzaren beste arloetan integratuta.

Norberak bere burua ezagutzea, bere ahalmenak eta gabeziak.

Eskuragarriak diren helburuak ezartzea.

Lankidetza gisa, talde proiektuak, jarduera fisiko kolektiboetan.

\n7. IKASTEN IKASI

Hizkuntza ezagutu, ezagutza sortzeko, biltzeko, eta transmititzeko bide gisa: ezagutza ezarri eta kontserbatu, ezagutza hori sistematikoki behin eta berriz atzitu, bere laguntzarik gabe ezinezkoak liratekeen erlazioak ezarri, beste munduak aurkitzea ahalbidetu, norberaren hausnarketa,

informazioa ordenatu, jarduera planifikatu, norberaren eta besteen esperientziari buruz hausnartu, eta arrazoitzerakoan jarraitutako bideak aztertu.

Proiektuen bitartez, norberak bere kontzientzia eskuratzen du, bere ahalmenak kudeatzen ikasten du eta ezagutza berriak jasotzen ditu: erabakiak hartu, baliabide egokiak bilatu, eman beharreko pausuak hausnartu, erabakiak hartzeko argudio eta arrazoiak zehaztu, egindako ikasketen balantzea burutu....

\n8. IKASTEN IKASI

Besteengandik ikasi eta lankidetzan jardun, hainbat aspekturi ekarpena egiten die, informazioaren tratamenduarekin, informazioa ezagutza izateko eraldaketarekin eta ikasitakoa besteei komunikatzearekin erlazionatuta daudenak.

Baliabide informatikoekin egiten dira, ikasketa prozesu beraren kudeaketa autonomoa eskatzen duten atazak; autoebaluazioa; ikasketa estrategia ezberdinak lantzea, horien artean: saiakera-hutsegitea, gertaeren erregistro sistematikoa edo talde-lana.

Ikasketa ingurune birtualak ikasketa autonomorako tresnak dira, bizitza osoan zehar erabil daitezkeenak.

\n9. PROIEKTUAREN TRESNAK

HPE on-line

WebQuest-ak Plastika eta Herritartasunerako Hezkuntzan

“ Social Science “ gaia DBHn

Blogak 2. DBHtik aurrera:

http://www.sanviator1997.blogspot.com

Ikasle-trukeak urtero Frantziako ikastetxe batekin, 4.DBHkoentzat.

Ikas-trukeak bi urtetik behin Philadelphiako ikastetxe batekin, Batxilergokoentzat.

Ikas-trukeak urtero Hamburgoko ikastetxe batekin.

Barnetegiak DBH 1. eta 2. mailakoentzat.

Barne Ziurtagiriak

Ziurtagiri ofizialak (Cambridge, HABE)

\n10. HELBURUAK

-Ikas-irakas prozesuak aldaraztea hizkuntzak irakasterakoan.

- Ikasleak beren ikas prozesuaren jabe bihurtzea, auto eta ko-ebaluazioa erabiliz

- Ikasleek haien hizkuntza maila jakin dezaten, betiere Europa Markoa erreferentzia jarraituz.

Irakasleak lagundu “Hizkuntza Trataera Bateratua” garatzeko.

- Ikasleak motibatzea kultur eta hizkuntza aniztasuna aberasgarria ikus dezaten.

\n11. ZAILTASUNAK

Programazioan agertzen diren jarduerak ez daude deskriptoreei egokituak eta zaila da jarduerak topatzea deskriptoreak neurtzeko.

Oso zaila egiten da deskriptoreak lantzea eta sinplifikatzea

Irakasle gehiago inplikatzean koordinazioa zailagoa da.

\n12. MILA ESKER!!!\n14. Hizkuntza eta kulturekiko esperientziak\n28. Hizkuntza eta kulturekiko esperientziak


Ostalaritza guneek 01:00etarako itxi beharko dute bihartik aurrera - Aia orio - Karkara.eus\nOstalaritza guneek 01:00etarako itxi beharko dute bihartik aurrera\nIhintza Elustondo 2021-12-28 18:30\nEusko Jaurlaritzak tabernetan zutik kontsumitzea debekatu du, eta edukiera gehienez ere %60koa izango da barrualdeetan. Bestelako ekitaldi guztiek ere 01:00ean amaitu beharko dute. Neurriak urtarrilaren 28ra arte egongo dira indarrean.\nLabi aholku batzordea arratsaldean bildu da urte bukaerara begira neurri berriak ezartzeko, eta ondoren jakinarazi ditu neurri horiek Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak. Aurreikusita bezala, COVID-19aren izurriaren aurkako naurriak gogortu dituzte. Batez ere, ostalaritzari eragingo diete neurri berriek: tabernak eta jatetxeak beranduenez 01:00etan itxi beharko dira, horietan ezingo da zutik kontsumitu, eta barrualdeetako edukierak gehienez %60koa izan beharko du. Mahai bakoitzeko gehienez hamar lagun elkartu ahal izango dira.\n01:00etako mugak gainontzeko kultur, gizarte eta kirol ekitaldiei ere eragingo die. Gainera, edozein ekitalditako edukiera gehienez 600 lagunekoa izango da barrualdeetan, eta 800ekoa kanpoaldean. Barrualdean kirola egiteko, berriz, gehienez hamar lagunek elkartu ahalko dute, eta aldagelek %50eko edukiera izango dute.\nHalaber, Gabonetara begira, neurri bereziak ezarriko ditu Jaurlaritzak: urtarrilaren 1ean eta 6an, saltokiek nahiz ostalaritza guneek ezingo dute 08:00 baino lehen zabaldu, eta Urtezahar, Urteberri, eta Errege eguneko bazkarietan eta afarietan gehienez hamar lagun elkartzeko gomendioa egin dute.\nNeurri horiek guztiak bihar sartuko dira indarrean, eta urtarrilaren 28ra bitartean aplikatuko dituzte.


Surrealismoaren ezaugarriak | Arte y Humanidades | Xuletas, chuletas para exámenes, apuntes y trabajos\nEscrito el 28 de Agosto de 2018 en vasco con un tamaño de 7,52 KB\nIkusten ari dugun obra, Oroimenaren iraunkortasuna deitzen da, bere egilea Salvador Dalí da. Lan honek mihise gaineko olio teknika erabiliz egin zuen, abangoardietako surrealismo figuratiboan kokatzen da, gaur egun MoMa museoan aurki dezakegu. Gai oniriko baten aurrean gaude, iluntzean irudikatu duen hondartza bat dirudi. Lehenengo planoan eta erdialdean, buru zuri arraro bat sudur handi batekin agertzen da. Ezkerraldean, egurrezko mahai baten gainean, beste bi erloju daude. Marrazkia oso garrantzitsua da, oso akademikoa eta lerro puru-puruak dituena, dena da, xehetasun asko egon arren, objektuen dimentsioak ez dira errealak eta deformatuta daude. Argiaren betekizuna ere oso garrantzitsua da, koadroa, bi zati asimetrikotan banatuta dago, zati bat tenebrista da, eta bestea, argitasun handia, oso zuria den argiarekin baina erreala., kolorea oso aberatsa da. Kolore metalikoak eta atmosfera apurkorra, hau da, kristalezko atmosfera erabiltzen du Dalí. Subkontzientearen barnean sartzen saiatzen da, objektu bitxien eta deformatuen bidez. Artista ametsetako munduan sartzen da, errealak ez diren espazioetan. Koadroak sinbolizatzen du denbora oso subjektiboa dela, paisaia hilda dago, bakarrik tonu okreak eta adar lehor bat dago.\nIkusten dugun obra, Gernika deitzen da, bere egilea Pablo Picasso da, lan honek 1937. Urtean egin zen mihise gaineko olio-pintura teknika erabiliz, 3,51 * 7,87 m neurriekin, estilo kubista eta espresionista da, eta bere gai nagusia, salaketa politikoa da. Eszenatoki arkitektoniko estugarri batean 9 irudi ageri dira, 6 pertsona eta 3 animali. Badirudi kaosa dela nagusi, baina irudi guztiak ondo egituratuta eta ordenatuta daude, muturretako 2 ardatz bertikalek konpentsatzen duten piramide handi baten inguruan. Argiaren irudikapena, artifiziala da, ustezko argi-fokuek ematen duten argia ez baita arrazionala. Koloreari dagokionez, kolore sorta txikia erabili zuen Picassok, zuria, beltza eta grisa. Egunkarietako argazkiek eragin zioten kolore horiek aukeratzea. Gernika koadroa 1973ko udaberrian pintatu zuen Picassok. Urtearen hasieran Espainiako gobernu errepublikarrak eskatu zion Malagako margolari mural bat pintatzeko Parisen egin behar zen Nazioarteko Erakusketarako. Koadro honen helburu nagusiena, gerraren izugarrikeriak salatzea zen. Egileak kubismoaren eta espresionismoaren arteko erdibidean, bi estiloan baliabideak erabili zituen. Alde batetik, zaldiaren irudian, zezenaren eta pertsonen itxuragabetasunean dagoen espazio errealaren aniztasun zatituak bonbek sortzen duten kaos eta suntsipen-sentsazioa areagotzen du. Beste alde batetik, maila espresibo bat ematen dute neurriz kanpo irekita dauden aho lazgarriek. Zezena eta zaldia, sinbolo eztabaidagarriak dira, eta gudariak esku batean apurtutako ezpata eta Lorea eta bestean 5 puntako izar batekin, idealismoaren sinboloa da. Usoa, askatasunaren sinboloa da, bonbila, abioiak eta bonba suntsitzaileak sortu dituen zientzia beraren produktua.\nLehen Mundu-gerrarekin batera hasi zen eta, gerra bukatzean desagertu zen. Dadaismoa aldi berean hiri desberdinetan jaio zen: New Yorken, Parisen, Berlinen eta Zurichen (gune garrantzitsuena). Mugimendu berriaren izena erabaki behar zuten unean, labana bat eta hiztegi bat hartu zuten eta hiztegia labanaz ireki ondoren, sarrera bat adierazi zuen ausaz, honako hau: "Dada, haurren zezeltzea". Antiartea sortu nahi zuten. Kasualitatea, zoria, bat-batekotasuna eta irrazionaltasuna izango ziren elementu garrantzitsuenak, horrela, probokazioa, eskandalua eta txikizioa erabili zituzten. Artearen kontzeptua berriro zehazten ahalegindu ziren, honako baliabide hauetaz. Zeinu abstraktuen bidezko mintzaira erabili zuten, ready-made delakoa: edozein elementu bere ohiko ingurutik hartu eta arte-objektu bilakatu beste testuinguru batean eta artelanetan edozein materialaren erabilera, baita zaborra bera ere.\nBere oinarri artistikoa material apalak erabiltzea da:\nMugimendua emateko era guztietako materialak erabili:\nGorputz artea da:\nNaturarekiko harreman zuzen eskatzen du; helburua paisajeari eragitea da:\nFormak bere espresio geometriko gutxienekora mugatzea:\nIdeia errealizazio beraren gainetik jartzen da:\nInspirazio iturri bezala zinemako, publizitateko, aldizkarietako… teknikak erabili:\nArtistak berak esku hartzen du keinuen…, minimoaren bitartez:\nGarrantzitsua ez da bakarrik koadroa bera, baizik eta nola egiten den:\nEfektu bisualak sortzea helburu du:\nGarrantzitsuena ez da objektu bera baizik eta honek jasaten duen degradazio prozesua:\nPablo Picasso Pablo Picassok kubismoaren oinarriak zehaztu zituen, Malagan jaio zen baina bizitza osoa Frantzian eman zuen, bere lanek abangoardia desberdinen parte izan ziren, pintatu zitueneko garaien arabera, bere bilakaera artistikoak etapa desberdinak izan zituen: Garai urdina (1901-1904), garai arrosa (1905-1906), garai beltza (1906-1907), garai kubista (1907-1919), gerrarteko garaia (1919-1944), eta azken garaia (1945-1973).\nSalvador Dalí Salvador Dalí pintorea Figueresen (Katalunian) jaio zen 1904an, hamasei urterekin antolatu zuen bere lehen margo-erakusketa. Federico García Lorca poeta eta Luis Buñuel zinemagilea ezagutu zituen; haiekin batera abangoardiako hainbat proiektu burutu zituen Dalík. Ondoren, Parisera abiatu zen eta bertan kokatu zuen egoitza 1940 arte, bertako pintore eta idazle surrealisten taldean sartu zen eta garai hartan margotu zituen gerora surrealismoaren ordezkari nagusienetarikoa bilakatuko duten zenbait obra: Masturbatzaile handiena edo Oroimenaren iraunkortasuna.\nKonposizio gorria, horia, urdina eta beltza\nObra honen izena, Konposizio gorria, horia, urdina eta beltza da, 1926an egindakoa, bere egilea Mondrian da, estilo neoplastizismoan kokatu ahal dezakegu. Ez dago gai zehatz bat, koadroa azalera laua da, forma eta kolore desberdinez sortua. Konposizioak geometria zehatza erabiltzen du eta lerro zuzenak, bertikalak zein horizontalak, lodiagoak zein meheagoak, bakarrik oinarrizko koloreak erabiltzen ditu. Pintzelkada ez da nabaritzen, inpertsonala izan nahi duelako, badirudi lan industriala dela eta ez eskulana. Dadaismo eta kubismoaren eragina, kolore homogeneoak eta teknika oso arrazionalista. Ez dago objektuen edo munduaren irudikapena, artistak nahi ez duelako. Hori dela eta, koadro hau anti-figuratiboa da eta izenburuan bertan ikus daiteke.\nneoimpresionismoaren ezaugarriak dadaismoaren helburuak dadaismoaren ezaugarriak rearen ezaugarriak surrealismo pinturaren ezaugarriak surrealismoaren ezaugarriak


Batasunaren pribilegioa 2018 — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Komunitatea › Duguna - Iruñeko dantzariak › Batasunaren pribilegioa 2018\nIrailaren 8arekin 1423. urteko Batasunaren Pribilegioaren agirian agertzen den zaldiko kornamusajolea hezurmamitu da beste behin eta dantzan jarri gaitu. Goizean-goizeko segizioan alde zaharreko 3 burguetan barna paseatu ondotik, arropak ziztuan aldatu eta soka atera dugu Herriko Etxeko ezkaratzetik udal plazaren erdira, xirolarruarren doinura. Aurten berriz ere Fernando Jalon eta Joaquin Cebamanos izan dira plaza doinuz bete dutenak, Aitor Huarte, Eiande Aranburu, Iñaki Sagardoi eta Beñat Lopez taldeko txistulariekin batera.\nArgazkiak: Carlos Calleja eta Pablo Lasaosa\nJulen Fagoagak egin ditu aitzineko eskuari dagozkion lanak eta Leire Lezak gibelekoak. Soka-dantzariak eskuetatik helduta plazan sartu eta gero belauntxingoa dantzatu dute parez pare aurresku eta atzeskuak.\nZortzikoa ere haiek gidatu dute eta tarteka, dantzari guztiak dantzan hasi direlarik, kriskitinak zalaparta eroan hasi dira eta gonak hegalka.\nSokara gonbidatu ditugu gero hainbat lagun eta baita udaleko hainbat zinegotzi ere. Batasunaren pribilegioaren ospakizunetan parte hartzen duten alderdi guztietako zinegotziak animatu dira sokara —EH Bildu, Geroa bai, PSN eta UPN—. Baina fandangoa eta arin-arina dantzatzeko tenorean bi ausart baino ez dira geratu plazaren erdian: Aritz Romeo eta Joxe Abaurrea. Eta esan beharra dugu ez direla batere gaizki aritu! Kontrara!\nJoxe Abaurrea Iruñeko zinegotzia @duguna rekin dantzan #BatasunarenPribilegioa #PrivilegiodelaUnion #Iruñea pic.twitter.com/teNBOz5BjV\n— Haritz Pascual (@haritzpg) 2018(e)ko irailaren 8(a)\nGainontzeko dantzari gonbidatuak ere xarmanki aritu dira. Plazatik kalejiran atera gara udaletxeko ezkaratzea helburu, zaldiko kornamusajoleak atzean. Udaletxera sartzean, ezker-eskuin begiratu dugu eta haien arrastork ez. Batasunaren pribilegioaren zigilura itzuliko ziren, agian heldu den urteko irailaren 8an berriz iratzartzeko?


Turismoa Gipuzkoan, VI. Jardunaldiak\nGipuzkoa: on egin!\nLehenengo eta behin, "Turismoa Gipuzkoan, VI. Jardunaldiak" ireki zituzten profesionalak Javiern Monzón eta Iñaki Heras izan ziren. Lehenengoa Gipuzkoako Campuseko Berrikuntza zuzendaria da, eta bigarrena, aldiz, Gipuzkoako Campuseko Enpresa-Ikasketako Eskola Unibertsitarioko zuzendaria. Jardunaldiei hasiera emateko ardatza Gipuzkoako turismoaren gaur egungo egoera izan zen; hori dela eta, TIC Kontseiluko kide (Mondragon Unibertsitatea) Iñaki Lakarrak bere hitzaldia Interneten erabileran zentratu zuen.\nGizarte bazterkeriari buruzko VI. jardunaldiak\nNoiz sortua: 09 Abendua 2009\nJardunaldien irekiera abenduaren 9an izan zen Bizkaiko Batzar Nagusietan, eta honakoek parte hartu zuten: Pedro Sanchez Amadok, Eusko Jaurlaritzako Gizarteratze zuzendariak, eta Angel Eliasek, EHUko Lan Harremanen Unibertsitate Eskolako zuzendariak.\nOndoren, Boluntako zuzendariak, Natxo Arnaizek, boluntarioaren zereginaren inguruan hitz egin zuen. Gero, Loli Velasco, Zubietxeko egitasmoen zuzendaria, erauzteak eta kultur arrotzetan murgiltzeak sortzen dituzten bazterkerietan zentratu zen, Ulisesen sindromea ikertuz, besteak beste.\nEmakume ekintzaileei eta bizitza familiarraren eta lanaren arteko uztarketari buruzko jardunaldiak\nNoiz sortua: 25 Azaroa 2009\nHelburua: emakume eta gizonen arteko berdintasuna\nAzaroaren 25ean Leizaola Jardunaldia antolatu zen Lan Ekintza-Bilbaoko egoitzan, 'Lanari ekiteko eztabaidak' izenburupean, non ardatza emakume ekintzaileak izan ziren. Leizaola Fundazioak Lan Ekintza-Bilbaorekin batera egin izan ditu jardunaldi hauek behin baino gehiagotan, eta, bertan, Lan Ekintzaren laguntza izan duten emakume enpresariek hartu izan dute parte. Kasu honetan, protagonistak bi enpresaren ordezkariak izan ziren, eta euren esperientzia kontatzeko aukera izan zuten. Lehenengo eta behin, Ruth Ochoa eta Amaia Maguregui, Linda Lumiereko sortzaileak, aritu ziren; euren enpresak argazki zerbitzua eskaintzen du ezkontza eta gertakari berezietan. Gero, Cristina Batalerra, Lidera Eventos-eko ordezkaria, bere enpresaren inguruan mintzatu zen; enpresa hori egun edo data berezien diseinuaz, kudeaketaz eta antolaketaz arduratzen da.\nTurismo Araban V. jardunaldiak\nArabako turismoaren inguruko jardunaldiak bi zatitan banatuta egon ziren; alde batetik, 2009ko azaroaren 25ean egindako ekitaldia Europa jauregian ospatu zen, Gasteizen. Jardunaldia Isabel Martinezek eta Ana Lasartek ireki zuten, Ekonomi Sustapeneko zinegotziak eta Turismo eta Kongresuetako sailburuak, hurrenez hurren. Lehenengo hitzaldiari dagokionez, ardatza mahastiak, ardo-ekoizleak eta azken belaunaldiko interpretazio zentroak izan ziren; horretarako, Gonzalez-Byass taldearen esperientzia ezagutzera eman zuen Beatriz Vergarak, taldeko Enoturismoaren kudeatzaileak.\nBakebidean eta Eusko Legebiltzarrera bisita\nNoiz sortua: 05 Azaroa 2009\nBakea lortzeko bide anitzak\nJardunaldiak irekitzeko eta bertaratutakoei ongietorria emateko, lehenengo eta behin ohorezko aurreskua egin zuten. Ildo berari jarraituz, hitzaldiei hasiera emateko, Inés Ibáñez de Maeztu andrea izan zen gonbidatua. Ibáñez de Maeztu Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubideen Saileko zuzendaria da, eta berarekin batera, José Manuel Martín Osante EHUko Zuzenbide Fakultateko Bizkaia Arloko dekanorde-koordinatzailea ere egon zen.\nIngurugiroari buruzko X. ikastaroa\nIngurugiroa sustatzeko ekimenak eta aholkuak\nUztailaren 14, 15 eta 16an Bizkaiko Batzar Nagusietan Leizaola Elkarteak antolatutako Ingurugirari buruzko X. Uda Ikastaroa ospatu zen. Aurten, hamargarren urteurrenarekin batera, Ingurugiro eta Hirigintza Saileko zinegotzi ordezkaria Julia Madrazoren partehartzea izan dugu. Madrazok aste honetan ospatutako jardunaldiak ireki zituen, Bilboko Aldaketa Klimatikoaren Bulegoko (BIO) aurkezpenarekin. Zinegotziak martxoan estreinatutako bulego honen nondik-norakoak ezagutzera eman zituen; azken finean, bulegoaren helburua bertan lan egiten duten pertsonen eta hiritarren arteko lotura sendotzea da. Bestalde, berotegi efektuak dituen eraginak ezagutu ditzakegu diagnostiko berezitu bati esker, besteak beste.\nNoiz sortua: 18 Maiatza 2009\nMaiatzaren 18an Innobasqueren esku 125 erakundek (enpresa handi, ertain eta txiki, gizarte-erakunde, sektore elkarteak eta abar) Woka Euskadin parte hartu zuten. Guztira, 5.000 lagunetik gora bildu dira eztabaida honetan, eta gai nagusia eta bakarra krisi ekonomiko-finantzarioa izan da.\nEkintzaileen XI. jardunaldiak\nNoiz sortua: 07 Maiatza 2009\nNegozio bat sortzearen abantailak eta oztopoak\nEkintzaileen inguruko jardunaldi honen hasieran, Leizaola Elkartea eta Lan Ekintza-Bilbaoko ordezkariek ongi etorria eman zieten eraikinera hurbildu ziren guztiei. Lehengo eta behin, ikasleek Bilboko Lan Ekintzako eraikina ezagutzeko eta ikusteko aukera izan zuten.\nTurismoa Bilbon VIII. jardunaldiak\nNoiz sortua: 05 Maiatza 2009\nTurismoari buruzko jardunaldiei hasiera emateko Isabel Sánchez Roblesek, Bilboko Udaleko Turismo eta Jaietako Zinegotzi ordezkariak, Bilboko promozio turistikoaren planaren inguruko hitzaldia eman zuen. "Bilbok, urtean zehar, hainbat proiektu eta ekimen eramaten ditu aurrera hiria erakargarria bihurtzeko, eta, gero eta turista gehiago erakartzeko xedearekin", argitu zuen Sanchezek. Zinegotziaren ustez, hiru ardatz kontuan izan behar dira hiri edo lurralde bat promozionatzeko edo bisitatzeko orduan: berrikuntza, sormena eta proiektuak aurrera eramateko ahalmena, hain zuzen ere. Isabel Sanchezek Bilboko Guggenheim museoa ikono bat dela esan zuen eta hiriko turismoan paper garrantzitsua izan duela eta izango duela ziurtatu zuen.\nGarraiobideei buruzko X. jardunaldiak\nNoiz sortua: 28 Apirila 2009\nJardunaldiak Agustín Presmanes eta Asier Abaunzaren aurkezpenarekin ireki ziren, Euskal Trenbide Sarearen (ETS) zuzendari nagusia eta Bilboko Udaleko Garraio eta Zirkulazio Saileko zinegotzia, hurrenez hurren. Jardunaldiak Bizkaiko Batzar Nagusietan izan ziren, apirilaren 28an.\nKulturartetasunari buruzko IX. jardunaldiak\nNoiz sortua: 24 Martxoa 2009\nInmigrantea izatearen zailtasunak\nIkastaroaren aurkezpena Nekane Alonso Berdintasun, Lankidetza eta Hiritarren Saila Bilboko Udaleko Zinegotzi Ordezkariaren esku geratu zen. Alonsok inmigrazioaren inguruko hainbat datu eman zituen, esaterako, 2004. urtetik 2008 arte Euskadiren biztanleria izugarri igo zen, batez ere, inmigrantei esker. Inmigranteen naziotasunari dagokionez, "Bilbon Boliviarrak nabarmentzen dira, duela bizpahiru urte Kolonbiarrak ziren gehienbat Bilbora etortzen zirenak. Dena den, hegoamerikarrak dira Esukadira etortzen diren gehienak, eta haien artean emakumeak batik bat", azaldu zuen Zinegotzi Ordezkariak.\nXIII Euskal astea\nNoiz sortua: 23 Otsaila 2009\nOtsailaren 23, 24 eta 25ean XIII. Euskal Astea antolatu du Leizaola Elkargoak. Herri kirolak, txistulariak eta kaleko antzerkia bezalako kultura-ekitaldiek Leioako Unibertsitateko campusa alaitu egin dute. Arratsaldeetan, Bizkaiko Batzar Nagusietan zenbait hitzaldi eskaini dira. Jon Urrutia, IVAPeko Zuzendaria, Miren Dobaran, Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara Sustatzeko Zuzendaria eta Patxi Baztarrika, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordea izan ziren ohorezko aurreskuan.


Zabor nuklearra gainetik kendu ezinik - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Erreportajeak » Zabor nuklearra gainetik kendu ezinik\nZabor nuklearra gainetik kendu ezinik\nLantzean behin komunikabideetan hondakin nuklearrei buruzko berriak agertzen dira. Arestian, Frantziatik Japoniara plutonioa garraiatu zuen Akatsuki Maru kargauntziak zalaparta ugari eragin zuen, Frantzian batez ere, ekologistek haren aurka egindako protesta-ekintzak zirela eta. Baina komunikabideetan ez agertu arren, arazoak lehenean dirau: munduko zentral nuklearretan ehundaka tona zabor erradioaktibo sortzen dira urtero eta inork ez daki ongi zabor horri zer egin. Orobat, militarren eskuetan dauden arma nuklearretako asko eta asko zabor bilakatu dira dagoeneko.\nGaur egun, 500dik gora urpekuntzi nuklear dabiltza harat-honat ozeanoetan barrena eta ia beste 100 untzi nuklear ere bai. Gainera, ia guztiak arma nuklearrez hornituta daude. Horrelakoek ez ote dute inoiz istripurik izan?\nEnergia Atomikorako Nazioarteko Agentziak (AIEAk) istripuei buruzko azterketa bat egin du; militarrek ez baitute inoiz horrelako istripurik garbi aitortu nahi izaten. Azken 42 urteotan gutxienez 31 istripu gertatu dira material erradioaktiboa zeramaten ibilgailu militarretan: hegazkin, satelite, urpekuntzi, gerrauntzi, etab.etan. Istripu hauetan hondoratutako arma nuklearren kopuru zehatza jakiterik ez dago, militarrek jakiterik nahi ez dutelako. Istripua gertatu ondoren ibilgailuak hondoratutako tokian gelditzen dira, urpetik ateratzea ia ezinezkoa delako.\nBeraz, milioika becquerel (erradioaktibitate-unitatea da) daude barreiatuta itsasoetan, hots, Txernobilgo istripuak atmosferara igorri zuen erradioaktibitate-dosia baino askoz handiagoa. Istripuz itsasoratutako material erradioaktibo horri, 1946.az geroztik eta 1982rarte zenbait estatuk itsasoratu duten zabor erradioaktiboa gehitu behar zaio.\nAkatsuki Maru 4.800 tonako kargauntzi japoniarrak krosko bikoitza du. Diesel motore autonomo bi ditu eta gutxi gorabehera 13-15 korapilo orduko abiaduraz ibil daiteke. Talkaurkako radar-sistema bat ezarri zaio eta itsas trafiko txikiko itsasbideetan nabigatuko du. Ekipo eta nabigaziorako laguntza onenekin ere, istripu-arriskua ez da erabat desagertzen. Hona hemen datu bat: urtero-urtero 700-800 kargauntzi handi hondoratzen dira.\nAkatsuki Maruk bi hilabete inguru behar izan ditu Frantziatik Japoniarakobidea egiteko. Bidean, Ozeano Barean tropikoen artean dagoen tifoi-eremua zeharkatu du. Egindako ibilbidea ezkutuan mantendu dute eta EEBBetako lau satelitek etengabe gainbegiratu dute bidaia osoan zehar. Hornos lurmuturretik pasa ez bada, Esperantza Oneko lurmuturra inguratuko zuen. Ondoko mapan aukerako bi ibilbideak ikusten dira; baita gune arriskutsuenak ere.\nHondakin nuklear hauek aktibitate txikikoak edo maila ertainekoak direla esaten dute. Alta, hori egia den ez dago hain garbi. Azkenik, 1982an debekatu egin zen horrelako hondakinak itsasoratzea. Bitartean dozenaka mila upela urperatu dira. Upela horiek asfalto edo porlanez inguratuta daude, baina itsasoko urak 10-15 urtean desegin egiten ditu gainestaldura horiek. 36 urtez 100.000 tona hondakin erradioaktibo itsasoratu dute Erresuma Batua, Suitza, Estatu Batuak, Belgika, Frantzia, Herbehereak, Korea, Japonia, Suedia, Zeelanda Berria, Alemania eta Italiak. Hauetatik, Erresuma Batua (hondakin guztien % 76,5), Suitza (% 9,6), Estatu Batuak (% 7,7) eta Belgika (% 4,6) izan dira itsaso-zikintzaile nagusiak.\nIpar Atlantiarra da hondakindegi nagusia. Irudiko mapan ikusten denez, hilerri erradioaktiboetako batzuk ez daude Euskal Herriko kostaldetik oso urruti. Haien inguruan zesio- eta plutonio-kopuru handiak neurtu izan dira. Horregatik debekatu zen hondakin nuklearrak itsasoratzea. Alabaina, kaltea egina dago. Mantxako kanalean, Normandiako kostaldean, krustazeoek erradioaktibitate-tasa handiegia daukate. Handik 30 km-ra, 65 eta 160 m-ko sakonera bitartean, britainiar eta belgikarrek beren zabor nuklearra itsasoratu zuten.\nBestalde, Norvegiako gobernuak arrantza debekatu du Ipar itsasoko esparru batean, Norvegiako kostaldetik gertu, bertako erradioaktibitate-tasa arriskutsua delako. Bertan, 1989ko apirilaren 7an, misilak zeramatzan urpekuntzi sobietar bat hondoratu egin zen. Ondorengo miaketek frogatu dutenez, urpekuntziko erreaktore nuklearra erradioaktibitatea isurtzen ari da eta korrosioa uste baino lehenago iritsi da misiletako buru nuklearretara. Hauek, dakizkigun adibideak dira. Eta ez dakizkigunak?\nZabor nuklearra harat-honat itsasoan zehar\nHondakin erradioaktiboak itsasoan urperatzea 1982. urtean debekatu zela esan dugu. Baina arazoa ez zen horrenbestez amaitu. Ikusi dugunez, airean, urpean, estratosferan nahiz itsaso gainean, energia nuklearrez elikatutako ibilgailu-mordo bat dabil eta istripuak noiznahi eta nonnahi gerta daitezke. Eta gertatu egin dira, aurreko lerroetan frogatuta gelditu denez. Hori ezezik, energia nuklearra erabili ez baina hondakin erradioaktiboak garraiatzen dituzten ibilgailuen arazoa dago. Izan ere, gaur egun munduko zentral nuklear askotan plutonioa ekoizten da hondakin gisa. Eta plutonio hori birziklatu egiten da zenbait tokitan; Frantziako La Haguen dagoen plantan, adibidez. Baina horretarako plutonioa zentral nuklearretatik plantaraino eraman behar da eta bide horretan istripuak gerta daitezke.\nPlutonio-trafikoa kontzeptua erabiltzea zilegi da beraz; Europan batez ere. Alemania, Herbehereak, Suitza eta Belgikak, Frantzian birziklatzen dituzte beren hondakin erradioaktiboak. Astero-astero, plutonio(IV) oxidoz kargatutako kamioi bat irteten da La Hagueko plantatik Europako toki desberdinetara. Eta orain, japoniarrak ere beren hondakinak Frantzian birziklatzen hasi direnez, plutonioak mundua alderik alde zeharkatu behar du.\nEuropako itsaspeko hilerri erradioaktiboak\nMapan ikusten diren tokietan, 36 urtez, hondakin erradioaktiboak zeuzkaten upelak hondoratu dituzte. Hilerri bakoitzaren ondoan metatutako erradioaktibitatea gigabecquereletan adierazita dago.\nHasiera batean, Japoniarako plutonioa Iparramerika zeharkatuz hegazkinez eramatekoak ziren, baina Alaskak eta Kanadak debeku biribila ezarri zioten proiektuari. Inork ez du plutonioa bere buruaren gainetik pasatzerik nahi. Beste ibilbide bat bilatu zen orduan: Ipar poloko bidea, Bering itsasartean eta Norvegiako itsasoan barrena, Boeing 747 karga-hegazkin batean (orain dela gutxi Amsterdamen etxebizitza baten kontra lehertu zena bezalakoan, hain zuzen) garraiatuko zena. Baina hegazkinaren zama-gelan ezarri beharko litzatekeen edukinontziaren gutxieneko segurtasun-baldintzak betetzea ezinezkoa zen. Horrelako edukinontzirik oraingoz ez dago eraikitzerik.\nBeraz, aireko garraioaren asmoa baztertuta, itsas bidea hobetsi zuten. Bide hori segurua al da? Egia esan, istripu-arriskua eta beronen ondorioak aurrikustea ez da erraza. Baina, dena dela, nuklearrak beldurra baino gehiago izua eragiten du eta zenbait estatuk debekatu egin dute beren menpeko itsasaldeetan hondakin erradioaktiboak garraiatzea. Ondorioz, Frantziatik Japoniara joateko, ibilbide luzeenetako bat egin behar izan du Akatsuki Maru kargauntziak.\nEgindako hitzarmena beteko bada, untzi horrek edo besteren batzuek bidaia hori gutxienez urtean hirutan eta 10 urtez egin beharko dute. Eta hau plutonioari dagokiona baino ez da. Birziklatzeak zer dakarren ongi ulertu behar da: lehenik, erreaktore nuklearretatik irtendako hondakinak planta birziklatzailera eraman behar dira. Bigarrenik, birziklatzeak berak sortzen dituen produktu eta hondakin guztiak berriro ere beren jaioterrira itzuli behar dira.\nHondakin erradioaktiboen joan-etorri zoro hau gertatzen den bitartean, ekologisten eta nukleokraten arteko eztabaida inoiz baino goriago dago. Baina, urteak joan urteak etorri, balantza ekologisten aldera makurtzen ari da, gero eta nabarmenago. Gaur egun, plutonioaren birziklapenak ez dauka justifikazio ekonomikorik. EEBB-ek, erraldoi nuklearrak, supersorgailu eta birziklapenari buruzko programak bertan behera utzi zituen orain dela urte batzuk, Carter lehendakari zela. Frantzia ia bakarrik gelditu da bide horretan eta supersorgailuen programa geldirik daukate.\nJaponia bere supersorgailua eraikitzen ari da, baina oso txikia izango da. Supersorgailuen bidea ia etenik dagoela, birziklapena umezurtz gelditu da (izan ere, planta birziklatzaileen helburua eta izateko arrazoia horixe baita: zentral nuklear arruntetan sortutako hondakinetatik plutonioa atera eta plutonio hori supersorgailuetan erregai gisa erabiltzea). Bestalde, birziklapenaren kostua gero eta handiagoa da, prozesu osoan gero eta segurtasun-baldintza zorrotzagoak bete behar direlako.\nBirziklapena ez da mauka!\nZenbat balio du erabilitako erregai nuklearra birziklatzeak? 105.000 pta (5.000 libera) kilogramoko. Hauxe da oraingo prezioa.\nJo dezagun zentral nuklearretan ohizkoa den 900 megawatteko erreaktore nuklear bat dugula. Honek 72 tona uranio ditu. Erregai hori pixkanaka agortu egiten da eta hiru urtean behin erregaiaren herena, 24 tona, berritu egin behar da. Erabilitako erregai hori birziklatzea 2.500 milioi pta. (120 milioi libera) kostatuko litzateke.\nEz da kostua hor amaitzen ordea. Birziklatze-kostuari garraioarena eta metaketarena gehitu behar zaizkio. Hau da, erabilitako erregaia planta birziklatzailera eramatea, handik erregai birziklatua jasotzea eta gainera, birziklatzeak sortzen dituen gainerako hondakinak jasotzea eta metatzea.\nHona hemen, Energia Atomikorako Nazioarteko Agentziaren arabera, material erradioaktiboa zeramaten ibilgailu desberdinen istripu-zerrenda (dauden guztiak izan dira, baina izandako guztiak ba ote daude?)\nArma nuklear bat zeraman B-36 hegazkin estatubatuar bat itsasoan galdu zen Alaska inguruan (1950-II).\nArma nuklearrez hornitutako hegazkin estatubatuar bat Ozeano Barean galdu zen (1950-X).\nArma nuklearrez hornitutako B-36 hegazkin estatubatuar bat Ternua inguruan galdu zen (1953-III).\nMaterial erradioaktibozko bi kapsula zeramatzan B-47 hegazkin estatubatuar bat Mediterranioan galdu zen (1958-III).\nArma nuklear batez hornitutako B-47 hegazkin estatubatuar bat Atlantiar Ozeanoaren erdian galdu zen (1958-III).\nMisil nuklear bat zeraman F-102 ehizegazkin estatubatuar bat Haiphong badian galdu zen (1960-V).\nTiraketa-saio batean, EEBBetako kontinentearteko misil bat itsasora erori zen Johnston irla ondoan (1962-VI).\nTiraketa-saio batean, EEBBetako kontinentearteko beste misil bat itsasora erori zen Johnston irla ondoan (1962-VI).\nThresher urpekuntzi estatubatuarrak Cod lurmuturretik gertu hondoratu eta eztanda egin zuen 2.600 m-ko sakoneran. Haren erreaktore nuklearrak 1.147.000 gigabecquereleko aktibitate erradioaktiboa zuen (1963-IV).\nTransit 5 BN-3 satelite estatubatuarra Madagaskarretik gertu erori zen. Haren sorgailu nuklearrak 630.000 gigabecquereleko aktibitate erradioaktiboa zuen (1964-IV).\nHegazkin estatubatuar bat Ticonderoga hegazkinuntzitik erori eta 5.000 m-ko sakoneran hondoratu zen Japonia inguruan. Arma nuklear bat zeraman (1965 XII).\nB-52 hegazkin estatubatuar batek lau bonba atomiko galdu zituen Espainian. Bat Mediterraniora erori zen, baina berreskuratu egin zuten (1966-I).\nB-52 hegazkin estatubatuar batek lau arma nuklear galdu zituen itsaso izoztuan. Barreiatutako plutonioaren zati bat baino ez da berreskuratu (1968-I).\nBost arma nuklearrez hornitutako urpekuntzi sobietar bat Hawaii irlen ondoan hondoratu zen (1968-IV).\nLau arma nuklearrez hornitutako urpekuntzi sobietar bat Atlantiar Ozeanoaren IE-an galdu zen (1968).\nScorpion urpekuntzi nuklear estatubatuarrak Azoreetatik HM-ra hondoratu eta eztanda egin zuen. Haren erreaktore nuklearrak 1.295.000 gigabecquereleko aktibitate erradioaktiboa zuen (1968-V).\nNimbus B-1 satelite nuklear estatubatuarra 100 m-ko sakonerara erori zen Santa Barbara inguruan. Berreskuratu egin zuten (1968-V).\nArma nuklearrez hornitutako urpekuntzi sobietar bat Napoliko badian hondoratu zen (1970-I).\nApollo misio espazial estatubatuarraren sorgailu nuklear bat Fiji irletatik hegoaldera erori eta 6.000 m-ko sakoneran hondoratu zen. 1.650.000 gigabecquereleko aktibitatea zuen (1970-IV).\nLau arma nuklearrez hornitutako urpekuntzi sobietar bat Atlantiar Ozeanoaren IE-an galdu zen (1970-IV).\nPropultsio nuklearreko Mutsu kargauntzi japoniarrak, egitura-akatsak eraginda, neutroi-ihesa izan zuen Japonia ondoan (1974-IX).\nArma nuklearrez hornitutako Kashin Klass gerrauntzi sobietarra Itsaso Beltzean galdu zen (1974-IX).\nF-14 ehizegazkin estatubatuar batek Phoenix misil bat galdu zuen Eskoziako kostaldearen ondoan (1976-IX).\nSheffield destruktore britainiarra hondoratu egin zuen Argentinako itsas armadak Malvinetako gerran. Britainiarrek diotenez, ez zeraman arma nuklearrik, baina hasieran kontrakoa esan zuten (1982-V).\nKosmos-1402 satelite nuklear sobietarra Brasilgo kostaldetik 1.600 km-ra erori zen. 1.000.000 gigabecquereleko aktibitatea zuen (1983-II).\nZortzi arma nuklearrez hornitutako urpekuntzi sobietar bat Kamtxatka inguruan galdu zen (1983-VI).\n30 tona uranio hexafluoruro zeramatzan Mont-Louis kargauntzi frantsesak talka egin zuen autoak zeramatzan ferry britainiar batekin Ipar itsasoan. Karga handik bi hilabetera berreskuratu zen (1984-VIII).\nResolution urpekuntzi britainiarrak Polaris misil bat galdu zuen Floridako kostaldean. Britainiarrek diotenez, misilak ez zuen buru nuklearrik (1985-V).\nKruzero-misil estatubatuar bat Beaufort itsasoan galdu zen (1986-II).\nArma nuklearrez hornitutako urpekuntzi sobietar bat 5.000 m-ra hondoratu zen Bermuda irletatik gertu (1986-X).\n31 Komsomolets urpekuntzi nuklear sobietarrak su hartu zuen eta Norvegiako kostaldetik gertu hondoratu zen (1989-IV).\nBirziklapena bera ere zikina\nErabilitako erregaiaren osagaiak bereizi eta berreskuratzean datza birziklapena. Hondakinak dauzkaten zorro metalikoak zizailatu egiten dira eta azido nitrikoa borborka daukan edukinontzi batera hondoratzen dira. Zenbait prozesu kimikoren ondoren, uranio eta plutonioa nitratoak sortuz disolbatzen dira. Orduan, disolbatzaile organiko bat erabiliz, nitratoak bereizi egiten dira beste fusio-hondakinetatik (hauek, erreakzio nuklearren azpiproduktu diren estrontzio 90 eta zesio 137 dira nagusiki).\nAzkenik, bi nitratoak bereizi egiten dira: batetik plutonio(IV) oxidoa lortzen da eta uranio nitratoa bestetik. Bi produktu hauek berriro erregai nuklearra fabrikatzeko erabil daitezke. Fisio-hondakinak beiratu egiten dira eta altzairu herdoilgaitzezko edukinontzitan metatzen dira. Beiratutako hondakin horiek bost urteko epean gorde behar dira, “hoztu” arte. Ondoren, planta birziklatzailetik atera egiten dituzte.\nGainerako hondakinak, hau da, erabilitako erregaia zeukaten zorro metalikoak, hormigoiz estaltzen dira. Prozesuan zehar sortutako lohiak asfaltoz estaltzen dira. Hormigoi eta asfalto horietan bizitza luzeko erradioelementuak daude; batzuk ehundaka urtez erradioaktibo iraungo dutenak. Guzti horiek, beiratutako hondakinak bezala, lurpean sakon-sakon sartuko dituzte.\nBirziklapenak sortzen duen azken hondakin-mota bat dago: zabor teknologikoa, hau da, birziklapenean erabilitako material eta tresna poluitu guztiak, hala nola erreminta, eskularru, zapata, etab. Guztiak ez dira aurrekoak bezain erradioaktiboak. Porlanez estali eta lorzoru gainean pila daitezke.


Zabala (Bilbo) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau Bilboko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zabal (argipena)».\nFleming doktorearen plaza\nZabala Bilboko auzoa da, Ibaiondo barrutian dagoena, bostgarren barrutian alegia. Auzoak 5.672 biztanle zituen eta 0,21 kilometro karratuko azalera (2006an udalak emaniko datu demografikoen arabera). Zabala hiriaren hego mendebaldean kokaturik dago, iparraldean Renfe eta Feveren trenbidearekin egiten du muga, hegoaldean San Frantziskorekin, eta iparraldean San Adriango auzoarekin.\nAuzoak Bruno Maurizio Zabala nabigatzaile durangarraren abizena hartzen du. Aitzitik, auzoaren kale nagusiak nabigatzailearen izena darama. XX. mende hasierakoa da auzoaren garapena, ondoko San Frantzisko eta Bilbo Zaharra auzoena bezalaxe. Etxebizitza aipagarrien artean "Trenbideko langileen etxeak", duela gutxi Bilboko udalak berriztaturikoak.\nHorrez gain, 2005ean Cantalojas zubiaren handitze lanak bukatu ziren, Renferen trenbidearen tarte bat lurperatu eta auzoarentzako aisialdi gune berria eraikitzea posible egin zuena.\nSan Rafael goiaingeruaren eliza\nFleming doktorearen plaza.\nOrriaren azken aldaketa: 29 urria 2021, 15:49.


"European Teacher Education Network 2015" Mondragon Unibertsitatean egingo da — Unibertsitatea.Net\nHemen zaude: Hasiera › Ziztu bizian › "European Teacher Education Network 2015" Mondragon Unibertsitatean egingo da\n"European Teacher Education Network 2015" Mondragon Unibertsitatean egingo da\n2015/09/17 - Unibertsitatea.net\nIrailaren 24an hasi eta 27ra bitartean iraungo dute topaketek eta Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak antolatu du.\nMondragon Unibertsitatearen argazkia\nDena dago prest Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak irailaren 24 eta 27 bitartean antolatu duen European Teacher Education Network 2015 (ETEN) topaketetarako. Mundu osotik etorritako 50 hezkuntza fakultateko ordezkari izango dira ekitaldian eta, besteak beste, ikasleen mugikortasuna eta unibertsitateen arteko lankidetza ildo berriak aztertuko dituzte. Partaideak Europa, Ameriketako Estatu Batuak eta Asiatik etorriko dira.\nLau egunetan zehar, hainbat izango dira bildutako ordezkariek egingo dituzten lan bilera eta workshopak, gainera, topaketa partaideen arteko harreman pertsonalak lantzeko ere baliatuko da eta aisialdirako uneak ere izango dituzte topaketek, nola ez. Arrasaten, Eskoriatzan eta Donostian burutuko dira lan saioak.\n1988an sortu zen ETEN, guztira 21 herrialdetako 60 erakunde dira partaide eta Mondragon Unibertsitatea 2006tik da kide. Bi dira erakundearen helburu nagusiak: bata, nazioarteko mugikortasuna sustatzea eta, bestea, ezagutza trukatzeko foroak ahalbidetzea.\nHemen duzue albistea osorik: Dena prest irailaren 24tik 27ra fakultateak antolatuko duen "European Teacher Education Network 2015"-erako.\nEtiketak: euskara amerika europa ikerketa mondragon unibertsitatea asia ikertzaileak


Ikuskizun berri batekin ospatuko du 20. urteurrena Aukeran dantza konpainiak - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nIkuskizun berriaren kartela.\nAukeran dantza konpainia 1997an sortu zuen Edu Muruamendiarazek, Donostian. Dantzari eta koreografoa da Muruamendiaraz eta ibilbide luze eta emankorreko taldea gidatu du hogei urtez. Hainbat ikuskizun osatu eta zabaldu dituzte, euskal dantza tradizionala eta garaikidea fusionatuz: Sutargi (2001), Izena duen guztia omen da (2003), Bideak (2006), Gernika (2009), Burnia (2011), Geltokia (2014), Fusioak (2015) eta Maurizia (2016). Orain, Aukeran 20 urte izeneko ikuskizuna prestatu dute urteurrenarekin bat eginez, eta azaroaren 5ean eskainiko dute, 19:00etan, Viktoria Eugenia Antzokian; eta sarrerak salgai daude dagoeneko 8, 15 eta 20 euroan. Begirada berri bat emango dio konpainiak bere azken obretako pieza ezagunenei. Ainhoa Aierbe eta Mixel Ducau eszena eta musika zuzendariak izango dira, hurrenez hurren, eta diotenez ikusleak harrituko dituen proposamen eszeniko dotore eta zaindua eskainiko dute.


2021-11-26 - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nOndarroako Arrigorriko VII. Bodyboard Txapelketa lehiatzen hasiko dira domekan\nAurten, estreinako, bi jardunalditan banatuta lehiatuko dute txapelketa. Antolatzaileek jakitera eman dutenez, 22 bodyboarderrek izena eman dute txapelketan.\n1985etik 1991ra bitartean egon zen abian taldea. Erdi bana partekatutako lan bat, bi lan luze eta zuzenean grabatutako beste bat argitaratu zituen. Martitzenean [azaroak 30] emango duten prentsaurrekoan iragarriko dituzte itzulerari buruzko xehetasun guztiak.\nEuskal Zine Bilerak eta Zinegin jaialdiek 'Gaualdi' berezia eskainiko dute\nIkusgarri aretotik jarraitu ahalko da 'Gaualdia'. Bihar [azaroak 27], berriz, zinemagintzako profesionalen topaketa egongo da goizean, eta sari banaketagaz itxiko dute jaialdia arratsaldean, Ikusgarri aretoan.\nSilitia taldea osatzen duten Xabier Barrutia bilbotarrak eta Ibai Silicato lekeitiarrak izebari 'Zorionak zuri' abestuz ospatu zuten garaipena. 5.000 euroko saria eta Bilbao BBK Liven jotzeko aukera izango dute.\nSilitia taldeari egindako elkarrizketa\nLea-Artibaiko taldeak Uribe Kostaren kontra jokatuko du finala astelehenean [azaroak 29] BIlboko BBK Salan, 18:00etan.\nLea-Artibaiko taldea BBK Sariketaren finalean


kritiken hemeroteka » Amandriaren altzoan\nAmandriaren altzoan / Julene Azpeitia / Itxaropena, 1961\nAmandriaren altzoan Luis Mitxelena / Egan, 1961\nAzpeitiatar Julene andrearen izena ongi ezaguna da euskaltzaleen artean. Mesede asko egin dizkio lehen gure hizkuntzari, baina beharbada guztiak baino mesedegarriago izango delakoan nago azkeneko liburu hau.\nHaurrentzako ipuiak bildu ditu, Euskalerrikoak eta atzerrietakoak, bazter guztietan zabalduak eta zokoren batean baizik ezagutzen ez direnak, eta euskara sendo, erraz eta gozo batean kontatu. Ederki dio J. San Martinek bere hitzaurrean: Urri dira euskeraz Amandriaren altzoan bezin liburu onak aurrentzat. Geiago esango nuke: oraindik zentzunera sartzeke dauden umeentzat ere euskera trakets ta baldarrean egindako liburuak ikusten ditugula, pedagojiaren funtsik gabe. Nagusiak ere iruntsi eziñiko liburuak dituzte gure aurrak… Ipuin kontuan beintzat, Julenek bete digu utsune aundi bat. Orain, Gipuzkoako umeak badute nun ase. Aurrentzat ez-ezik, nagusientzat ere Amandriaren altzoan izango da liburu au, bere oroitzapenen berbiztzalle izango dalako.\nHaurrei dagokienez, ez dut zalantzarik, neronek ikusi baitut zein gogoz eta erraz hartzen dituzten. Eta horixe zen beharrezkoena. Haziagoek ere, ordea, badute hemen bazka atsegina, neure buruaz neur baditzaket besteak. Arrazoi osoa du alde horretatik San Martinek, gorago aldatu ditudan hitzetan.


Bizkaiko Foru Aldundiak bere lan-eremuan sexu-jazarpenaren aurkako borrokatzeko neurri berriak onartu ditu - Deia\nBizkaiko Foru Aldundiak bere lan-eremuan sexu-jazarpenaren aurkako borrokatzeko neurri berriak onartu ditu\nNeurriak foru erakundeko enplegatu publiko guztiei aplika dakizkieke\ndeia.eus 04.03.2020 | 10:41\nBizkaiko Foru Aldundiak bere lan-eremuan sexu-jazarpenaren aurkako borrokatzeko neurri berriak onartu ditu. Deia\nBizkaiko Foru Aldundiak bere lan-eremuan sexu-jazarpenaren aurkako borrokatzeko neurri berriak onartu ditu.\nBILBO. Bizkaiko Foru Aldundiak bere lan-eremuan sexu-jazarpenaren aurkako borrokatzeko neurri berriak onartu ditu. Neurriak foru erakundeko enplegatu publiko guztiei aplika dakizkieke.\nEra berean, foru erakunde publiko guztiei protokoloa onartzeko eskatu die. Erabaki hau bat dator lan-arloko sexu-jazarpena eta sexuan oinarritutako jazarpena prebenitzeko eta horien aurrean jarduteko Foru Erakundean indarrean dagoen protokoloarekin.\nBizkaiko Foru Aldundiak adierazpen bat onartu du Gobernu Kontseiluan; aldarrikapen horretan ezarri du zero tolerantzia izango duela bere lan-eremuan sexu-jazarpenaren eta sexuan oinarritutako jazarpenaren aurka. Halaber, berdintasunerako eta pertsonen osotasun fisiko, psikiko eta duintasunerako eskubidea bermatzeko konpromiso eta prebentzio-ekintza espezifikoak jasotzen ditu testuak. Adierazpen hau foru erakundeko enplegatu publiko guztiei zuzenduta dago, bai eta bere zerbitzuen erabiltzaile guztiei edo erakundeko lantokietan jarduerak egiten dituzten pertsona guztiei ere. Era berean, Aldundiak sozietate publikoei, erakunde publikoei eta foru fundazioei eskatzen die bere gain har ditzatela protokoloa eta urtebeteko epean abian jarri beharreko prebentzio-neurriak.\nAldarrikapenean Bizkaiko Foru Aldundiak adierazten du ez duela onartuko eta ez duela onetsiko sexu-jazarpenik edo sexuan oinarritutako jazarpenik bere lan-ingurunean, pertsonen berdintasunerako, duintasunerako eta osotasun fisiko eta moralerako eskubidearen aurka egiten duenik, biktima edo jazarlea edozein dela ere eta erakundean duen egoera edo hierarkia-maila edozein dela ere. Ildo horretatik, ohartarazten du beharrezko neurriak hartuko dituela, prebentziozkoak zein legezkoak, jarrera eta portaera horiei aurre egiteko eta desagerrarazteko.\nHala, foru erakundeak konpromisoa hartzen du eskura dituen neurri guztiekin lan-ingurune seguru eta jazarpenik gabea sortzeko, mantentzeko eta babesteko, foru erakundeko langile guztien duintasuna eta sexu-askatasuna errespetatuz, edozein dela ere haien lotura juridikoa. Horretarako neurriak sustatuko ditu foru sektore publiko osoan, bai eta sexu-jazarpenaren eta sexuan oinarritutako jazarpenaren aurkako prebentzio- eta jarduera-protokoloaren aplikazioa ere, adierazpen honetan jasotako beste ekintza, printzipio eta orientabide batzuekin osatzen dena.\nOnartutako testuak honako prebentzio-ekintza hauek jasotzen ditu:\nAzkar eta irmo zehatzea jokabide horiek gauzatzen edo onartzen dituzten pertsonak.\nPrestakuntza-, informazio- eta sentsibilizazio-ekintzen prebentzio-kultura sustatzea, bai eta kontzientziazio- eta gaikuntza-kultura ere administrazioaren egituretan.\nErakundeko langile guztiei prebentzio-arloko prestakuntza eta informazioa emateko behar diren bitartekoak eta baliabideak ezartzea, sexu-jazarpeneko eta sexuan oinarritutako jazarpeneko egoerei datxezkien arriskuei dagokienez, bai eta egoera horiek prebenitzeko hartu beharreko neurriei dagokienez ere. Testuinguru horretan, aldi berean, prestakuntza-ekintza espezifikoak sustatuko dira pertsonei egoera horiek goiz detektatzeko tresnak eta jarduteko neurriak emateko.\nAkordio hau eta lan-esparruan sexu-jazarpenaren eta sexu-arrazoiengatiko jazarpenaren aurrean jarduteko protokoloa intranetean sartzeaz gain, informazioa eta sentsibilizazioa foru plantillako pertsona guztiei helaraziko zaie, ohiko barneko komunikazio-bideen bidez, eta Aldundiaren harrera-politikan sartuko da. Enpresa laguntzaileei ere emango zaie testuaren berri, foru erakundearentzat edo haren instalazioetan lan egiten duten langileen artean publizitatea egin dezaten.\nJarduteko prozedura hobetzeko, protokoloa etengabe berrikusiko da, protokoloa aplikatzen den kasuetan hautematen diren hobekuntzak oinarri hartuta.\nAzkenik, Bizkaiko Foru Aldundiak eskatzen die sozietate publikoei eta enpresa-erakunde publikoei eta foru fundazioei protokoloa eta prebentzio-neurriak har ditzatela edo haien inguruabarretara egokitu ditzatela, eta abian jar ditzatela urtebeteko epean.


Irubidedbh4: Irratiko sendagileari bidaltzeko gutuna\nIrratiko sendagileari bidaltzeko gutuna\nIrratian eta telebistan oso ohikoak dira osasunari buruzko progamak. Ikus-entzuleek dituzten kezkak, jakin-mina, sintomak...idatzi eta bidaltzen dituzte, sendagile batek aholkuak, azalpenak...emateko.\nZure inguruko lagun batek arazo arin bat eduki du, eta aholku eske idatziko diozu gutun bat irrati bateko medikuari (12-15 lerro bitartekoa). Gutun-itxura eman behar.\nBaliabide pragmatikoak: egitura; baldintza; aholkua eskatzea eta eskertzea; antolatzaileak; maiztasuna (104).\nPublicado por juantxo urdiroz perez en 6:50\nfermin akerreta 24 de octubre de 2013, 3:46\nEgunon, gaur egun jende askok ez dira medikura joaten min txikiak sendatzeko. Inteneten sendagile asko daude aholku onak ematen. Gaixorik egongo bazina, medikura joan gabe, etxean sendatuko ahal zinateke. Horregatik idazten ari naiz Dr. Dicastillori.\nAtzo hiru lagunekin joan nintzen Urbasara peretxiko bilatzera. Guk ez genekien perretxikoi buruz eta motarik osoak hartu genituen. Etxean perretxikoak presatu eta jan nituen. Gaur asko tripako minarekin esnatu naiz, pilulak hartu ditut baina mina ez da kentzen.\nMezedez Dr. Dicastillo aholku eman didazu.\njuantxo urdiroz perez 24 de octubre de 2013, 6:48\nasko tripako minarekin\nAitortxu Dicastillo 24 de octubre de 2013, 8:03\nEgunon, ni Aitor Dicastillo naiz , zuen irratsaioaren entzule amorratua. Asko gustatzen zait sure irratsaioa, osasunari buruz asko ikasten dudalako. Ni Dr.Aquerretako jarraitzailea naiz. Horregatik Dr.Aquerretari aholku bat nahi dut.\nBeno , atzo Atarrabiako jaierak joan nintzen , nire lagunekin. Han, alkola edan genuen eta gaur buruko min ikaragarria daukat. Nire lagunak resaka daukate erebai. Aholku bat behar dugu resaka kentzeko. Espidifen ez du balio.\nEskerrik asko eta animo irratsaioarekin !\njuantxo urdiroz perez 25 de octubre de 2013, 1:15\naholku bat nahi dut\nLeire Garde 24 de octubre de 2013, 8:43\nHospitalera joan gabe, gomendio bat eskatu nahi nuke irratsaioan. Dra de la fuenteko jarratzailea naiz.\nBizkarreko mina dut eta arazo asko ematen dizkit. Gero eta gehiago mina areagotzen ari da. Mina kalmatzeko medikamenduak hartzen ditut, baina hala ere ez da mina kentzen.\nMesedez aholkuren bat emango didazu, bizkarreko min hau gelditzeko? Medikamenduren bat edo kirol bat?\nZuen programako jarraitzaile amorratua naiz.\nAgur eta eskerrik asko zuen denbora prestatzeagatik.\njuantxo urdiroz perez 25 de octubre de 2013, 1:27\nDra de la fuenteko\nGero eta gehiago mina areagotzen ari da\nAlba Gil Solis 24 de octubre de 2013, 14:10\nEgunon, Alba Gil naiz. Irratsaio hau asko gustatzen zait. Aholku bat nahi dut. Dra Arrondoko jarratzailea naiz eta bere laguntza behar dut.\nAzken aste honetan kirola egiten erori nintzen. Eskumuturrean mina egin nuen. Egun batzuk igaro ondoren, mina ez zait kendu. Botikak ez dute funtzionatzen.\nZure laguntza espero dut. Eskerrik asko!\njuantxo urdiroz perez 25 de octubre de 2013, 1:28\nAngela Flores 30 de octubre de 2013, 12:17\nKaixo! Ni Angela Flores naiz, eta Iruñetik idazten dizuet.\nIrratsaio hau asko gustatzen zait osasun-aholku onak ematen dituelako.\nNire ustes, doktore onena Yaben Doktorea da, aholkuak hobeto azaltzen dituelako.\nNi hura izango banintz, kontsulta pribatua prestatuko nuke.\nAtzo kalera irten nintzen, eta berokia ahaztu zitzaidan. Arropa jantzi banintz, ez nintzateke gaixorik egongo, baina hoztu nintzen, eta gaur zintzurrako mina dut, eta sukarra ere bai. Afoniko nago, eta bi egun barru festa batean kanta egin behar dut.\nNire zintzurra sendatzeko aholku bat? Presakoa da! Zure lagundu itxaroten dut, mila esker.\njuantxo urdiroz perez 31 de octubre de 2013, 2:06\nArropa jantzi banintz, ez nintzateke gaixorik egongo\nZure lagundu itxaroten dut\nYeray Carrillo 31 de octubre de 2013, 3:41\nkaixo ni yeray carrillo naizeta Iruñetik idazten dizuet zeren irratsio honetan aholku onak ematen dituztelako.Gainera laura doktorearen jarrelaria naiz.Aholku bat nahi dut.\nAtxo kalera nindoala berokia jarri nintzenean min aundia atera zitzaidan besoan.berokia utzi eta pilotatxo bat ikusi nuen besoan.Orduan ordu terdi geroago min gehiago zentitu nuen azkenean hotza eman nion baina oraindik dago mina.\nMezedez lagundu ahal didazue? zure erantzunaren zain nago besarkada bat agur.\njuantxo urdiroz perez 31 de octubre de 2013, 8:59\nAnónimo 31 de octubre de 2013, 3:59\nItsaso Iturmendi naiz, zuen irratsaioaren entzule amorratua. Larunbatero egoten naiz zuen irratsaioa noiz hasiko zain, oso interesgarria delako eta osasunari buruz asko ikasten dudalako.\nLarunbatero, entzuleek eskutitzetan aurkezten dituzten arazoei eta gaiei buruzko e rantzuna ematen dute zenbait sendagilek. Azalpen horiek guztiak oso interesgarriak eta oso argiak iruditzen zaizkit.\nEskutitz honen bidez, datorren larunbaterako gaia proposatu nahi nioke gonbidatzen duzuen sendagileari: alergia. Dra Flores laguntza behar dut. Aholku bat behar dut alergia kentzeko. Atalax es du balio!\nNire iradokizuna kontuan hartuko duzulakoan, agur.\njuantxo urdiroz perez 31 de octubre de 2013, 9:00\nDra Flores laguntza\nAtalax es du balio\nIñaki Núñez García 31 de octubre de 2013, 4:02\niñaki nuñez naiz iruñatik naiz, zuen irratsaioaren entzule amorratua.Larunbateko egoten naiz zuen irratsaioa noiz hasiko zain, oso interesgarria delako eta osasunari buruz asko ikasten dudalako.\nezkutiz honen bidez, datorren larunbateko gaia proposatu nahi nioke gonbidatzen duzuen sendagileari: izerdiarekin nago orain dela egun batzuk eta sabeleko minarekin baita.Aste batzuk onekin nagoenez aholku batzuk nahiko nioke ultzera bat izan baliteke.\nNire ezkutitz kontuan hartuko duzulakoan agur\njuantxo urdiroz perez 31 de octubre de 2013, 9:02\norain dela egun batzuk\nbatzuk nahiko nioke\nultzera bat izan baliteke\nAlba Gil Solis 4 de noviembre de 2013, 7:58\nAlba Gil Solís naiz, zuen irratsaioaren entzule amorratua. Larunbatero egoten naiz zuen irratsaioa noiz hasiko zain, oso interesgarria delako eta osasunari buruz asko ikasten dudalako.\nAzken aste honetan kirola egitean erori nintzen. Eskumuturrean mina egin nuen. Egun batzuk igaro ondoren, mina ez zait kendu. Botikak ez dituzte funtzionatzen.\nEskutitz honen bidez, datorren larunbaterako gaia proposatu nahi nioke gonbidatzen duzuen sendagileari:eskumuturrean mina.\njuantxo urdiroz perez 6 de noviembre de 2013, 14:10\nBotikak ez dituzte funtzionatzen.\nÁngela Flores Morillo 7 de noviembre de 2013, 2:30\nAngela Flores naiz, zuen irratsaioaren entzule amorratua. Larunbatero egoten naiz zuen irratsaioa noiz hasiko zain, oso interesgarria delako eta osasunari buruz asko ikasten dudalako.\nEskutitz honen bidez, datorren larunbaterako gaia proposatu nahi nioke gonbidatzen duzuen sendagileari: zintzurko mina dut. Atzo kalera irten nintzen, eta berokia ahaztu zitzaidan. Arropa jantzi banintz, ez nintzateke gaixorik egongo, baina hoztu nintzen, eta gaur zintzurrako mina dut, eta sukarra ere bai. Afoniko nago, eta bi egun barru festa batean kanta egin behar dut.\njuantxo urdiroz perez 8 de noviembre de 2013, 22:51\nkanta egin behar dut.\nNire buruaren aurkezpena


Laskorain Kirol Elkartea: Berdinketarekin konformatu behar izan zuen Laskorainek (5-5)\nBerdinketarekin konformatu behar izan zuen Laskorainek (5-5)\nIñauterietako ajeak alde batera utzita Donostiako Inter taldearen aurka jokatzea egokitu zitzaion Laskoraini. Behar bezala prestatu gabeko partidu baten aurrean aurkitu baziren ere, horitxoak gogotsu burrukatu eta berdinketa lortu zuten.\nBeroketan lehen izerdiak botata lanerako prest kantxaratu zen etxeko taldea, ohiko zonakako defentsan zirrikituak ongi ixtea lortu zuen partiduko lehen minutuetan eta maiz lapurtutako baloiekin kontraeraso onak burutu zituzten ikastolakoek. Hauetako batetan Zumeta gazteak arratsaldeko lehenengoa egitea lortu zuen, azkar eramandako kontraeraso bat eskuinkada bikain batekin amaituaz.\nHortik gutxira, donostiarren beste baloi galera bat aprobetxatuaz, Gil kapitainak atezainaren aurrean baloia maisutasunez loratuaz 2-0ko markagailua ezarri zuen. Inter taldeak erasoan jarraitzen zuen baina Endika atezainaren lan onak ezerezean uzten zituen hauen saiakerak. Emaitza honekin ailegatu ziren atsedenaldira bi talde gipuzkoarrak.\nBigarren zatiko lehen minutuak garrantzitsuak izango zirela argi edukita kantxaratu ziren horitxoak. Lehenengo zatian egindako lan bikainari jarraipena eman zien tolosarrak haserako minutuetan. Honela, Etxebek kantxa erdian baloia lapurtu eta Joniko txaranga zuzendariarekin pareta egin ostean baloia sareratzea lortu zuen 3-0 emaitza ezarriaz. Dena aldeko zuten laskoraindarrek, baina oraindik asko geratzen zen jokatzeko. Inter taldeak ez zuen amore eman, eskarmentuz betetako talde honek bere aukeretan sinesten jarraitu zuen eta etxekoen beherakada aprobetxatuaz markagailuari buelta ematea lortu zuen bata bestearen atzetik 4 gol eginaz.\nKolpe gogorra jaso zuten ikastolakoek, baina burua altxa eta erasoko bi jokaldietan bi gol egitea lortu zuten, markagailuan berriro aurretik jarriaz. Zumeta izan zen berdinketaren gola sartu zuena eta Joniko gol bateko abantaila eman ziona taldeari. 2 minutu faltan donostiarrek atezain jokalaria atera zuten, eta Laskorain erasoaldiak ongi defendatzen ari bazen ere 7 segundu faltan Interrek berdinketaren gola egitea lortu zuen, 5-5eko azken emaitza utziaz.\nPorrotaren zaporeko berdinketarekin konformatu behar izan ziren Usabal kiroldegian Aitor eta Javi prestatzaileak, Endika, Beñat, Gil, Etxebe eta Zumeta -haserako bostekoa-, Aratz, Josu, Lakun, Manso eta Joniko jokalariak.\nNork: Laskorain K. E. Noiz: 14:18\nGaraipena Laskorainek Santurtziko San Jorge taldea...\nLaskorainek 4-2 galdu zuen Lasarten Buruntza Aldaz...\nBerdinketarekin konformatu behar izan zuen Laskora...


Animalien deskribapena 2014 5a by mirari - Issuu\nA EEA RDD UUR IIZZ\nBBAA RRRR AASS KKIILL OOAA\nUR U REETTA AKKO O\nAA I I D D L ZZAAL\nDDOORR TTOOKK AA\nAA IN N I A A R R R R A AAKKOO A T T E E R R O KKOOLLO\nKOLORETAKO KOLORETAKO ARRAINA ARRAINA Ezaugarriak Kolore askotakoa Janaria: algak eta arrain txikiak Ugalketa: arrautzen bidez Bizilekua: itsasoan edo arrain ontzian\nDeskribapena Arrainak kolore askotakoak izan ahal dira. Txikiak (4 cm-koak, adibidez ) edo handiak (7 metrokoak, adibidez ). Hegalak dauzkate, bere gorputza ezkataz estalita dago. Beste arrain txiki batzuk, algak edo arrainen janaria jaten dituzte. Animali hauek obiparoak dira.Gehienek arrauts asko ipintzen dituzte eta normalean ez dute zaintzen arrautzak. Uretan bizi dira, batez ere, itsasoan. Arrain mota batzuk arrainontzitan bizitzen dira, normalean taldeetan joaten dira.\nEgileak: Aitor- Jonathan\nBARRASKILOA BARRASKILOA Ezaugarriak: Gorputza oskol bat da. Hermafrodita Belarjalea Bibiparoa\nDeskribapena Barraskiloak ez du hankarik ez besorik, oskola du eta horregatik gasteropodo moluskua ematen zaion izena du. Bere gorputza likartzua da, bi antena ditu eta bere oskola espiral forma du. 3-5 cm neurtzen du. Hermafroditak dira (bi genero dituztenak dira). Molusku hau belarjalea da, horregatik belarra jaten du. Espezie hermafrodita hau euria heltzen denean eta neguan ugaltzen da.Arrautzak ipintzen ditu, horregatik bibiparoa da. Leku askotan bizi da batez ere mendi eta basoetan. 400 espezie daude, eta horietatik hedatuena lurreko barraskiloa da. Baratzeko barraskiloa da lurreko molusku batenetakoa. Egileak: Nelly eta Rakel\nA O L I K S A R R BA\nIZURDEA IZURDEA Ezaugarriak: Gorputz fusiformea eta azalera grisa Arrainak jaten dute. Ugaztunak dira Ozeanoetan bizi\nDeskribapena: Izurdeak platanistidoen familiakoa da. Mutur,hortz eta moko luzeak dute. Animalia hauek gorputz fusiformea dute eta normalean azalera grisa daukate. Atzean bi hegatz dituzte ia osorik desagertuta.Izurdeak itsasoan bi edo lau metro sakonerara heldu daitezke. Ugaztun hauek zilborra dute. Gehien bat sardinak, txitxarroak eta arrain-sardak jaten dituzte. Ugaztunak dira, bibiparoak. Haurnaldiak 11 edo 12 hilabete irauten ditu. Haurnaldi bakoitzean haur bakar bat edukitzen dute. Orokorrean animali hauek ozeano Atlantikoan eta Barean bizi dira. Ur epeletan eta tropikaletan egoten dira. Izurdeak talde multzotan sakabanatzen dira itsasoan. Lehen gizakiek izurdeak hiltzen zituzten bere burutik olioa ateratzeko erlojuentzat. Gaur egun ez dituzte izurdeak hil egin behar beste material mota baitituzte. Japoniako herri batzuetan oraindik ere ehizatzen dituzte. Egileak: Ziortza eta Soufian\nLEHOIA LEHOIA Ezaugarriak: Lehoia (Pantera Leo, Felis Leo) Gorputza ilez estalita. Poligamoak. Ugaztunak. Haragijaleak.\nDeskribapena Arrak 250kg eta emeak 180kg pisatzen dute. Hiru metro altuera dute. Lau hanka dituzte, ile asko dute, hortz zorrotzak dituzte, marroiak dira. Poligamoak dira. 16.500 eta 47.000 lehoi gelditzen dira. Zooan 30 urte bizi ahal dira. Basatiak direnean arrak 12 urte eta emeak 16 urte irauten dute. Ugaztunak dira. Normalean Ăąuak, oreinak, zebrak eta basurdeak jaten dituzte. Haragijaleak dira. Emeak 18 eta 26 hilabete artean izaten dituzte kumeak. Lehoi emeak urtean behin izaten dituzte kume-aldia bat. Afrikako hego mendebaldean eta Asian bizi dira.. Afrikako lehoiek eme pare bat baino ez dira izaten eta ez lau eta sei eme Asiako taldeetan gertatzen den moduan. Egileak: AdriĂĄn eta Nerea\nA I O LEH\nPINGUINOA PINGUINOA Ezaugarriak: Hegaztia Ornoduna Bibiparoa Orojaleak\nDeskribapena Pinguinoa hegazti bat da. Ez dute hegan egiten eta Antartikan bizi dira. Pinguino txikienak 30cm luzaera dute eta handienak 120cm altuera du. Pinguinoek mokoa oso sendoa dute, bere hegoak motzak dira, isatsa motza dute eta hankak oso atzean dituzte, sabelean, uretan hobeto mugitzeko. Hegazti hau ornoduna da. Beraiek krustazeok eta arrain txikiz elikatzen dira. Oso animalia taldekoiak dira, batez ere kumeak. Gehienek harriz txikiz, algaz eta belarrez egiten dute habiak eta han bi arrauts ipintzen dituzte. Enperadore deituriko pinguinoek bakarrik arrauts bat ipintzen dute. Pinguino espezie guztiak Hegoburuaren inguruan bizi dira. Pinguinoak hegaztiak dira eta basatiak dira. Animali hauek bibiparoak eta orojaleak dira. Egilea: Mateo eta Xabier\nTIGREA TIGREA Ezaugarriak: Tigrea (Panthera Tigris) Ugaztuna Haragijaleak\nDeskribapena: Tigrea animali bat da, izaki biziduna eta ugaztuna. 20 urte bizitzen dira gutxi gora behera. Desagertzeko zorian daude. Bere izen zientifikoa â€œPanthera Tigrisâ€? da. Tigreak 400kg pisatzen dute eta 3m luzaera dute. Arrak 145-215cm luzaera dute eta 150-260kg pisatzen dute. Emeak 145-185cm-koa da. 100-160kg pisatzen dute eta haien hortzak 7,5cm luzaera dute. Tigreak gehienetan gauean ehizatzen dute. Lehenengo harrapakinak hartzen dituzte bere atzaparrekin eta hiltzen dituzte eztarria moztuz. Haragijaleak dira. Bibiparoak dira, amaren sabeletik jaiotzen direlako. Ugaltzen dira edozein urtarotan baina gehienetan neguan eta udaberrian. Normalez 1 edo 6 kume bitarteen izaten dute. Basoetan bizi dira. Tigrea animali bakartia da baina bi urte pasa, bere bikotearekin joaten da kumeak izateko.\nEgileak: Leire eta Rebeca\nURETAKO URETAKO DORTOKA DORTOKA Ezaugarriak: 20.30 cm-koa da eta azala iluna. Moluskuak, krustazeoak... Obiparoak Itsasoan\nDeskribapena 20-30 cm-koa izaten da. Obal formakoa da eta orokorrean emeak harrak baino handiagoak dira. Azal iluna dute,orban edo marra argien estalita. Normalean moluskuak, krustazeoak, arrainak eta itsas-fauna txiki eta ertainak jaten dute, bere sendoak aprobetxatuz. Obiparoak dira. Udaberri hasieran harrak eta emeak uretan parekatzen dira. Udaberri bukaeran edo Udan, emeak ibai-basterrean zulo bat egiten dute eta bertan 5-10 arrautza erruten dute. Batzuk 70 urte betetzera ahal daitezke. Normalean 25 urte dute. Neguan normalean lokazpean gordetzen dira. Uretan bizi dira.Normalean itsasoan. Batzuk Artzipielago Galapagoetan bizi dira. Bere janaria bai lurrean bai uretan bilatzen dute. Orojaleak dira,baina intsektu, har, molusku eta arrain txikiak jaten ditu beti. Luzerako bizitza dute eta 100 urte baino gehiagoko adinera iritz daitezke. Egileak: Maria - Unai\nZALDIA ZALDIA Ezaugarriak: Gorputza ilez estalia Belarjalea Bibiparoa\nDeskribapena Zaldiaren gorputza ilez estalita dago.1,50 metro inguruko luzera du. Animalia indartsuak dira. Belarra jaten du, belarjalea da, baina ere azenarioak eta sagarrak jan ahal ditu. Zaldiei janari goxoa gustatzen zaie , ez zaie janari mingotsa gustatzen. Zaldia , amaren sabeletik jaiotzen da, horrexegatik bibiparoa da. Hamaika hilabete haurdunaldia izaten du. Normalean mendian eta baserrian bizi dira. Zaldia egunero 37 litro ur gutxi gorabehera edaten du. Zaldiak bizitzen da 20 edo 25 urte. Usaimena eta ukimena zentzuak garatuak dituzte.\nEgilea: Scarleen â€“ Gloria (HIPI)\nAnimalien deskribapena 2014 5a


Rodriguez-Mondragon eta Zelaia-Lopez, Eusko Label Binakako Txapelketako txapeldun - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nBi finaletako pilotariak eta udaleko nahiz Jaurlaritzako ordezkariak, sari banaketa ekitaldian. (Ados Pilota)\nAtzo, igandea, Ados Pilotak antolatutako Eusko Label Binakako Txapelketako finalak jokatu zituzten Azkoitiko Gurea pilotalekuan. Promozio mailan, Rodriguezek eta Mondragonek jantzi zuten txapela, Santos-Urriza bikoteari 22 eta 16 irabazi ondoren. Lehen mailako finalean, berriz, Zelaiak eta Lopezek 22 eta 11 irabazi zioten Iturriagari eta Egañari.\nGuztietan onena Zelaia izan zen, hark hamalau tanto egin baitzituen. Txapeldunek Raul Perez Eusko Jaurlaritzako Elikagaien Kalitate eta Industriako zuzendariaren eskutik jaso zuten txapela. Javier Zubizarreta Azkoitiko alkatea eta Angel Martin Kirol zinegotzia ere sari banaketa ekitaldian izan ziren.\nAdos Pilotarentzat “egun handia” izan zen atzokoa, hala adierazi zuen sare sozialetan. Gainera, finalak jokatutakoan pilotarien amei omenaldia egin zieten. Hain zuzen ere, amak ere lehen lerroan jarri nahi izan ditu Ados Pilotak txapelketa honetan. Horrela, pilotari guztiek beren amen abizenarekin jokatu dute txapelketa berria.


Renoko 'Zenbat Gara' Euskal Dantzari Taldea festa-eremuaren sarrera Boiseko jaialdiren azkeneko edizioan (argazkia EuskalKultura.com)\nEkitaldi batzuk, pilota partida batzuk eta girotze kontu batzuk hasiak dira dagoeneko Boisen, baina guztien begiak bihartik aurrera bertako kale eta bazterrak zuri-gorri-berdez jantziko dituen jende uholde eta ekimen egitarau aberatsari begira daude. Espektazioa inoiz baino handiagoa da eta inoiz baino handiagoa da ere espero den jende kopurua. Ekitaldien artean aipa daitezke kale musika, euskal janari eta edaria, euskal mintegi akademiko bat unibertsitatean, pilota eta herri kirol erakustaldi eta norgehiagokak, Festara jaialdia, Estatu Batu osoko hamaika dantza taldeen emanaldiak, Euskal Herriko birena, bertsolariak, balleta, San Inazio prozesio eta meza nagusia, koru emanaldiak, berbena eta dantzaldiak... Hona aste osoko ekitaldi egitaraua.\nBoise, Idaho, Estatu Batuak. Izango diren guztiak jasotzea ez da erraza, baino jaso ditugun guztiak izango dira. Hona antolakuntzakoek adierazitako azkeneko egitaraua, bihartik aurrera, uztailaren 27tik abuztuaren 1a bitartean Boisen garatuko den Jaialdi 2010 ekitaldiko proposamenak biltzen dituena:\nJAIALDI 2010eko EGITARAU OROKORRA\nUztailaren 27 eta 28an\n-Arratseko 5etatik gaueko 11etara “Ongi etorri Jaialdira” Boise erdiguneko 'Basque Block' delakoan (euskaraz, Euskal Kalea deitzen diote zenbaitek). Janariak, edariak eta musikari ibiltariak. Dohainik.\n-Gaueko 7etatik 9etara, 'Euskal Herria MUgaz Gaindi' Euskal Kultur Mintegia, hiri erdiguneko 'Egyptian Theater' antzokian. Mintegi edo biltzar akademiko honek euskal kultura eta immigrazioaz aditu diren Europa zein Ameriketako hainbat irakasle eta ikerlariren partaidetza bilduko du. Boise State University-ko (BSU) Euskal Ikasketa Zentroak antolatua, Eusko Ikaskuntza ere tarteko\nArratseko 7etan. Gau kirolak Qwest Arenan. Sarrerak (12 dolar) Qwestarenaidaho.com-en eros daitezke. Euskal Herriko 3 harrijasotzailek 125 eta 200 kilo arteko harri zilindrikoak jasoko dituzte eta 125 kiloko harri biribilak. Bertako 3 aizkolari leihatuko dira eta 20 herri kirolarik lasto-altxaketan, gurdi-altxaketan eta esne-marmita eramate leihan arituko dira.\n-Eguerditik arratseko 6ak arte: “Euskal Kalea euskalduntzen”. Euskal Kalean. Janaria, edaria, musikari ibiltariak eta antzineko lagunak ikusteko eta berriak egiteko aukera. Dohainik\n-Arratseko 7etan “Festara” emanaldia, Morrison Center-en Boise State University-ren campusean. Sarrerak www.idahotickets.com webgunean salgai. Euskal Herriko dantza talde bi, Boiseko Oinkariak dantza taldea, bertsolariak eta Trey McIntyre-ren ballet dantzak biltzen ditu egitarauak.\n-Goizeko 10etatik arratseko 6etara ”Fairgrounds euskalduntzen”, Expo Idaho-n. Sarrerak www.idahotickets.com webgunean salgai. Larunbateko ekitaldiek AEB mendebaldeko 6 estatutako 36 dantza talderen emanaldiak bilduko dituzte. Emanaldiok ikusteko eraikin barneko bi agertoki edo oholtza antolatu dira. Expo eraikinaren barnean aire egokitua dagoen zatian saltokiak ezarriko dira (opariak, oroigarriak, arropak…), baita janari eta edarienak ere kirol emanaldiak egiten ari direla, kanpoko iturritik hurbil. Karrokanpoen erakusketa ere ikusgai.\n-Arratseko 7etan Meza St John katedral katolikoan. San Inazio meza tradizionala, euskaraz, euskal abesbatza eta Boiseko Oñati taldeko dantzariak partaide, aldarean dantza eginez, Euskal Herrian Oñatin Corpus Egunean egiten den bezalaxe.\n-Iluntzeko 9etatik goizaldeko 1:30ra arte, Dantzaldia Expo Idaho Fairgrounds-etan. Txartelak www.idahotickets.com webgune bidez salgai. Boise bertako 'Amuma Says No' eta Euskal Herriko zein Boise bertako beste musikari batzuk arituko dira musika jotzen.\n-Goizeko 11etatik arratseko 5etara. “Fairgrounds Euskalduntzen” Expo Idahon. Sarrerak www.idahotickets.com webgunean salgai. Dantzak, harrijasotzaileak, janaria, saltokiak… zabalik egun osoan.\nBoiseko 'Amuma Says No' euskal banda, gonbidatuta Washingtongo Kennedy Center-en jotzera uztailean\nKepa Junkera, Boisen grabaketak egiten: "Erabat harritu nau jendearen eskuzabaltasunak eta harrera onak"\nLopez Lehendakaria Brasil eta Txinara bidaiatuko da aurten, eta seguruenik AEBetara, Boiseko Jaialdira


Euskara | Euskalerria Irratiak bere egoera azaldu du Estrasburgon\nEuskalerria Irratiak bere egoera azaldu du Estrasburgon\nNafarroan 25 urte irratia euskaraz eskaini eta gero, irrati euskaldunak lizentziarik gabe jarraitzen duela azaldu du Mikel Bujandak, nahiz eta beharrezko lehiaketa publikoetan parte hartu.\nNafarroak lizentziarik gabe utzi du beste behin Euskalerria Irratia\nMikel Bujanda Euskalerria Irratiko zuzendariak egoeraren berri eman du gaur Europako Parlamentuko Eremu Urriko Hizkuntzen Taldean. Eurodiputatuen aurrean, Nafarroan 25 urte irratia euskaraz eskaini eta gero, irrati euskaldunak lizentziarik gabe jarraitzen duela azaldu du Bujandak, nahiz eta beharrezko lehiaketa publikoetan parte hartu.\nIrratiko zuzendariaren hitzetan, "gure produkzio propioa euskarazko beste irrati baten (Euskadi Irratia) informazioarekin uztartzea ez dute onartu. Horrela, Euskadi Irratiak nazioarteko informazio euskaraz eskaintzen duen irrati bakarra da".\nEuskalerria Irratiaren auziak Europako aniztasun zuzentaraua urratzen ote duen argitzeko galderak prestatzen ari dira eurodiputatu batzuk. Europako Batzordean eta Kontseiluan egingo dituzte galderak.\nPablo Zalba Alderdi Popularreko (PPE) eurodiputatuak Nafarroako Gobernua defendatu du auzian.\nNafarroako eurodiputatuaren esanetan, lehiaketa publiko batek Euskalerria Irratia kanpoan utzi zuen urtarrilaren 29an. Lehiaketako balorazioa "garbia, publikoa eta objektiboa" izan zen, gaineratu du Zalbak.


Euskadi Lidergo Foroak krisiari aurre egiteko gakoen eredutzat aurkeztu du Tubacex - Aitor Fernandez de Pinedo - Aiaraldea.eus\nTubacex enpresak 1992 urtean jasandako ordainketa-etenduraz geroztik jorratutako bidea, krisi egoerei aurre egiteko gakoen erakusle gisa aurkeztu du Euskadiko Lidergo Foroak. Alvaro Videgainek, hogei urte hauetan enpresak izandako bilakaeraren arrakasta, balio erantsia duten produktuen eskaintzan kokatu zuen. Helburu hori lortzeko gakoak lehiakortasuna eta zerbitzu-kalitatea izan direla adierazi zuen Tubacexeko presidenteak\nTubacex enpresak Amurrio eta Laudioko lantegiez gain, Austria eta Pennsylvanian ditu fabrikak. Bere produktu-gamaren %20ko merkatu kuota du mundu mailan, eta 2011 urtean %95ko esportazio-maila eta 425 milioi euroko fakturazioa lortu ditu. Bere sektoreko mundu mailako bigarren ekoizlea da eta burtsan egun duen kapitalizazioa 246 milioi eurokoa da.\nEuskal lantegietako ekoizpen-kostuak altuagoak dira\nTaldeak egun dituen ekoizpen-kostuen azterketa ere eskaini zuen Videgainek. Amurrio eta Laudioko lantegietako enplegatuen kostea, urteko lanaldia eta absentismo tasak, Pennsylvania eta Austriakoekin alderatu zituen, euskal faktorietako produktibitatea, taldeko baxuena dela azalduz. Sindikatuei dagokienez, Austriakoak enpresa zerbait propio bezala bizi duten bitartean, euskal sindikatuei ez diela batere axola eta etsaia beti toki berdinean kokatzen dutela adierazi zuen Videgainek Accenture, Deusto Business School eta El Correo taldeak antolatzen duten Foroan.


ONGI ETORRI 2021-22 ikasturtea!! | Fleming Herri eskola\nZertan ari gara?\nONGI ETORRI 2021-22 ikasturtea!!\nIra 7, 2021\nIKASTURTE BERRIA KOLOREZTATZEKO PREST?\nIrailaren 8an elkar ikusiko dugu!!!\nFleming Herri Eskolako blogak ikusi\nFLEMING HERRI ESKOLA\nARROA Auzoan Villabona 20150 T.943-693512\nOTELARRE 35 Villabona 20150 T.943-691413\nWeb garapena: Elkarmedia | Copyright 2018 |\nWebgune honek cookie propioak eta besteenak erabiltzen ditu, nabigazio zerbitzuak hobetzeko asmoz. 'Onartu' klikatzen baduzu, cookie guztiak onartuko dituzu. Aukeretan onarpena zehaztu dezakezu.\nAukerakOnartu cookie-akCookie-en politika\nCookie analitikoak bisitariek webgunearekin nola elkarreragiten duten ulertzeko erabiltzen dira. Cookie hauek metrikari, bisitari kopuruari, errebote tasari, trafiko iturriari eta abarri buruzko informazioa ematen laguntzen dute.\nBideoak erreproduzitzeko, YouTube eta Vimeo bezalako hirugarrenen plataformak erabiltzen dira, besteak beste, bideoak behar bezala zerbitzatzeko. Cookie hau beharrezkoa da bideoa edo audioa erreproduzitzeko. Ondorioz, edukia txertatuta duen orri bat bisitatzen denean, baliteke webgune horietako cookie-ak instalatzea. Fagor Arrasatek ez du inolako kontrolik edo erantzukizunik cookie horien gainean, eta, beraz, hirugarren horien cookie-politika kontsultatu beharko du informazio gehiago nahi badu.


Escriva: 'Baby boomerrek pentsioak doitu edo lan gehiago egin ahal izango dute'\nInklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroaren ustez Espainiak ez du pentsio arazo handiegirik, belaunaldi horren erretiroak ekarriko duen gastuari aurre egiteko "arazo kointurala" baizik.\nEspainiako Gobernuak eta gizarte eragileek pentsioen erreformarako akordioa sinatu dute. Irudia:\nJose Luis Escriva Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroak hainbat aukera eman dizkie ostegun honetan 50eko hamarkadaren amaieratik 70eko hamarkadara bitartean jaiotako langileei ('baby boom' belaunaldia): "Pentsioan murrizketa txiki bat egin, edo, txandaka, lan gehiago egitea".\nEspainiako Gobernuak eta eragile sozialek gaur goizean sinatu dute pentsioen erreformarako akordioa, eta, lehenxeago, Escrivak TVEn azaldu du belaunaldi hau, "baby boomers" deiturikoa, "zabalagoa" dela eta bere gain hartu beharko duela "denbora tarte jakin batean pentsioen gastua murrizteko egin beharreko ahalegina".\nHorretarako, "hainbat aukeren artean aukeratu ahal izango dute: bata, pentsioaren doikuntza txiki bat izan daiteke, neurrikoa izango litzatekeena, edo, txandaka, lan gehiago egin ahal izango lukete", gaineratu du.\nEscrivaren ustez Espainiak ez du pentsio arazo handiegirik, belaunaldi horren erretiroak ekarriko duen gastuari aurre egiteko "arazo kointurala" baizik, gerora zuzenduko dena.\nGaur sinatutako akordioaren arabera, jasangarritasun-faktorea belaunaldien arteko ekitate-mekanismo berri batekin ordezkatuko da, bost hilabetetan zehaztuko dena eta 2027an martxan jarriko dena.\nMinistroak azaldu duenez, belaunaldien arteko ekitate mekanismoak 2013ko erreformaren iraunkortasun faktorea ordezkatuko du, bere ustez "gaizki definituta" baitago; izan ere, pentsioak "bizitza itxaropenarekin" lotzen zituen, "modu mugagabean".\nPentsioen erreforma urte amaieran sartuko dela indarrean aurretatu du Escrivak. Horrela, pentsioak 2022an hasiko dira KPIaren arabera eguneratzen eta "pentsiodunek ez dute urtero zain egon beharko txandakako Gobernuak aurrekontuetan zer erabakitzen duen ikusteko".\nSindikatuen eta patronalaren gaitzespena\nUGT eta CCOO sindikatuek eta CEOE eta Cepyme patronalek ezezko biribila eman diete Escrivak planteatutako doikuntzei.\nUGT eta CCOO sindikatuetako idazkari nagusiek, Pepe Alvarezek eta Unai Sordok, kritikatu egin dute Escrivaren zuhurtzia falta, planteamendu hori pentsioen akordioa sinatu den egunean eta mekanismo hori zehazteko negoziazioak hasi aurretik egin duelako.\nSordok argi utzi du sindikatuen apustua belaunaldi horiek "gaur egun ordaintzen ari garen pentsioen parekoak" izatea dela, eta gastua handitu beharko dela hori bermatzeko.\nHalaber, Alvarezek azpimarratu du sindikatuek negoziazioetan duten jarrera ez dela "bide horretatik joango", eta "hipokresia handia" dela "etorkizuneko eta egungo pentsiodunen arteko zatiketa" planteatzea.\nBestalde CEOek eta Cepymek agiri bateratu batean Escrivaren " adierazpen desegokiak" deitoratu dituzte, eta argitu dute asmo hori ez dela "lortutako akordioaren parte, eta ez da ideia hori partekatzen ezta ere".


40 urte ere ez dituen euskal herritarrarentzat, gurasoen etxeko apalategian gordeta dagoen aldizkari zaharreko irudi satinatua baino ez da 1978koa; ke-boteen zuriak lausoturiko argazkien bidez imajinatzen zituen, txikitan, helduek iragan hurbileko borrokez kontatzen zioten apurra.\nUrte hartako uztailaren 8an polizia olde bat Iruñeko zezen plazara sartu zen tiroka eta borrak eskuan, amnistiaren aldeko pankarta baten aitzakian. Esku-hartze armatu handiago baten hasiera baino ez zen, hurrengo egunetan Iruñean eta Euskal Herriko beste hainbat txokotan errepresio polizialak dozenaka atxilotu, ehunka zauritu eta bi hildako utzi zituen: German Rodriguez eta Joseba Barandiaran.\nDiziplina ezberdinetako adituz osaturiko egiaren batzorde batek (Josu Chueca, Pedro Ibarra, Amaia Kowasch, Jacinto Lara, Nerea Pérez, Pepe Uruñuela eta Begoña Zabala) gertaera haien inguruko txostena idatzi berri du Iruñeko Udalak eskatuta. NUPeko irakasle Emilio Majuelok eta Juan Carlos Garciak egindako azterketa tekniko dokumentalean oinarritu dira, besteak beste, hasieratik peñen batzordeak esan eta urte hauetan guztietan herritar askok pentsatu izan duena baieztatzeko: oldarraldia aurrez prestaturik zegoen eta erantzuleak zigortzeko ikerketa judiziala zeharo arduragabea izan zen.\nPolizia olde bat Iruñeko zezen plazara sartu zen tiroka eta borrak eskuan, amnistiaren aldeko pankarta baten aitzakian. Esku-hartze armatu handiago baten hasiera baino ez zen\nKomeni da gogoratzea. Zezen plazako irudi satinatu hori, irudi estatiko bihur baitaiteke bestela, momentu zehatz bateko gertaera zehatza, markorik gabe; pankarta bat edo walkie-talkie bidez Vulcano-k emandako “zorigaiztoko” agindu bat baino ez.\nZeinek kontrolatzen zuen hura?\nIruñeko peñek 1978an egindako ikerketa, Asi Fué (Horrela izan zen) izeneko liburuxkan argitaratua, ezinbestekoa da gaur egun oraindik ere poliziaren erasoaren inguruko kontakizun ofiziala gezurtatzeko –4.000 lagunen testigantza jaso zuten–. Poliziak istiluak sortu baino lehenago inguratu zuen zezen plaza eta Miguel Rubio komisarioa aurrean zutela ordena publikoko indarren dozenaka agente barrura sartu zirenerako, amnistia eskatzeko pankartak sorturiko eztabaida amaituta zegoen. “Dena lasai zegoen –dio lekukoetako batek– poliziak armak eskuan ezustean sartu zirenean, pasabidetik zetozen txikien artean nahastuta, han eta hemen kolpeka, pilotak eta ke-boteak jaurtitzen”. Hondarrezko plaza hustu ondoren, ordea, bigarren oldarraldia egin zuten festen aurretik Iruñera eraman zituzten Logroñoko konpainia bereziek, eta hauek egiazko balaz eraso zituzten harmailetan ihesean zebiltzanak. Peñen ikerketak jasotzen duenez, erizaintza gelan 50-55 pertsona artatu zituzten, horietako zenbait balaz zaurituak.\nHurrengo orduetan konpainia bereko polizia armatuek izua zabaldu zuten hirigunean izandako istilu gogorretan, suzko armak erabili baitzituzten herritarren kontra, izan cetme metraileta zein pistola, orduko argazkiek erakusten duten moduan. Horietako batekin hil zuten German Rodriguez LKIko militantea Orreaga kalean.\nIgnacio Llano gobernadore zibila txotxongilo hutsa izan zen aginduak ematen zituzten Fernando Avila komandantearen eta haren gainetik zeuden teniente koronelen aurrean: “Ez dago nire kontrolpean”, errepikatzen zien behin eta berriz Gobernu Zibileko bulegoan peñetako ordezkariei, egoera sosegatzeko neurriak hartu zitzala eskatu ziotenean. Zeinek kontrolatzen zuen hura orduan?\n1978ko uztailaren 8an, arratsaldeko zezenketa amaitu eta berehala, polizia armatua oldarka sartu zen zezen plazan eta dozenaka zauritu eragin zituen, horietako batzuk balaz. Barne ministerioak aitortuta, sei ordutan 5.000 gomazko pilota, 1.000 ke-poto, negarra eragiteko beste 1.000 bonba eta 130 bala erabili zituzten herritarren kontra hirian gertatu ziren istilu larrietan. Adituen batzordeak arrazoi nahikoa ikusi du Gizateriaren Kontrako Krimena izan zela esateko. (Arg.: Jorge Nagore)\nOrdura arte, Sanferminetako giro politikoa “askoz motelagoa” izaten ari zen beste urte batzuekin konparatuz gero, Zeruko ARGIAn idatzi genuenez –1973 eta 1976ko festetan izandako manifestazio eta mitinak gogoan–. Baina testuinguru errepresiboa gero eta bortitzagoa zen: “Hilabete batzuk lehenago hainbat gertakizun izan ziren Iruñeko hirian, estatu aparatuen errepresiorako joera agerian utzi zutenak”, dio adituen batzordeak bere txostenean. Maiatzaren 1eko manifestazioa, adibidez, baimenduta egonagatik indarkeria handiz desegin zuten poliziek, eta hilabete berean “inkontrolatuek” istilu larriak sorrarazi zituzten Alde Zaharrean –kalez jantzita zegoen guardia zibil bat hil zen labankada batez–. Istilu horietan atxilotuak askatzeko itxialdia hasi zuten hainbat lagunek, eta hala, udaletxeko bigarren solairua okupatuta zegoela iritsi zen uztailaren 6a urte hartan. “Sanferminak biolentziaren zeinupean ospa litezke”, sutu zuen eltzea egunkariren batek.\nErrepresioaren kontrako masa mugimenduak baturik\nJoera askoz lehenagotik zetorren ordea. Adituen txostenak emandako datuen arabera, 1969. eta 1977. urteen artean Espainiako Estatuan manifestazioetan hildakoak gutxienez 47 izan ziren, horietako asko Euskal Herrian, eta baliteke 50.000 lagun prozesatu izana zio politikoengatik. Urte haietan giza eskubideen urraketa larriak ere jazo ziren: 1975eko salbuespen egoera, Montejurrako gertaerak eta Gasteizko martxoaren 3ko sarraskia 1976an, Amnistiaren aldeko astearen zapalkuntza 1977an… “1978ko Sanferminetako esku-hartzea neurrigabekoa eta desproportzionatua izan zen, berrogei urtez baino gehiagoz estatu mailan funtzionatzen zuen izaera errepresibodun egitura politiko eta polizialak planifikatua”, ondorioztatu du adituen batzordeak.\nHegoaldeko lau lurraldeak inoiz baino gertuago zeuden elkarrekiko, amnistia nahiz autodeterminazioa aldarri hartuta, eta Nafarroa zen epizentro nagusietako bat. Baina paradoxikoki, 1978an Nafarroa beste euskal lurraldeetatik bereizteko prozesu instituzionala martxan jarri zen\nEspainiar Konstituzioa onartzeke zegoen, eta erreforma politikoak aurkari ugari zuen Euskal Herrian erregimenarekin haustura bilatzen zutenen artean. Hala, Adolfo Suarezek eta Rodolfo Martin Villak gidaturiko trantsizioko gobernuak arrakala demokratikoa borra eta odol bidez konpondu nahi izan zuen. Giro horretan erne zen “euskal jendarte anti-errepresiboa” deitu izan den masa mugimendua, besteak beste langile borrokaren bidez eta enpresetako asanbladetan artikulatua. Hegoaldeko lau lurraldeak inoiz baino gertuago zeuden elkarrekiko, amnistia nahiz autodeterminazioa aldarri hartuta, eta Nafarroa zen epizentro nagusietako bat, 1974ko abenduaren 11ko greba handian ere halaxe ikusi zen.\nBaina paradoxikoki, 1978an Nafarroa beste euskal lurraldeetatik bereizteko prozesu instituzionala martxan jarri zen: autonomia negoziatzen hasita zeuden bitartean, erreinu zaharra erregimen frankistaren azken gotorleku bihurturiko Foru Aldundiaren eskuetan geratu zen. Ez da harritzekoa uztailaren 9ko goizaldean Nafarroako Diputazioaren Jauregia izatea liskarren jomuga nagusi; baina eraikinari leihoak txikitzen lehenak ez ziren manifestariak izan, “Navarros hijos de puta!” oihukatuz tiroka aritu ziren poliziak baizik: “Amorratuta eta ero moduan zebiltzan, sinpleki Nafarroa zen ororen kontra”, azaldu zuten peñek beren dossierrean. Eskarmentua eman nahi izan zioten subertsioari.\nEta horretarako prest zituzten autobusak, asaltoko konpainiak Euskal Herriko beste tokietara garraiatzeko, Errenteriara edo Donostiara kasu. Azkeneko hiri horretan, Iruñeko gertaerengatik protestan ari zela hil zuten tiroz Aldapeta inguruan Joseba Barandiaran astigartarra, San Bartolome kaleko barrikada baten oinetan.\nGerman Rodriguezen hiletetan Patxi Larraintzar apaiz borrokalariak emandako sermoia hobeto uler liteke fokua etorkizunetik zabalduta: “Demokrazia barregarri honen truku guztiak erabiliz, gure abiada eta arnasa ebaki nahi dizkigutela dirudi, nafar eta euskaldun guztien batasuna apurtu nahian”. 1976an Gasteizen bezala 1978an Iruñean, kontrolagaitza zitzaien herri boterea ito nahi izan zuten.\n40 urteko zigorgabetasuna\nEzaguna da Martin Villa barne ministroaren esaldia, estatu indarkeria justifikatzeko: “Gurea akatsak dira, haiena krimenak”. Iruñeko gertaeren biharamunean bota zuen, espainiar telebista aurrean prestaturiko prentsaurreko bitxian. Egun batzuk geroago, Kongresuan aitortu behar izan zuen erantzule nagusia bera zela, baina beharrezko “zuzenketak” egin zituztela ere esan zuen. Poliziaren buruak lekuz aldatzeaz ari zen; haietako inor ez zen sekula epaitua izan. 40 urteko zigorgabetasunari hasiera eman zion esaldi horrekin ministro frankista ohiak.\nPolizia udaletxeko plazan, Iruñeko eraikin nagusiaren atarian German Rodriguezen hilketa salatzeko jarritako kartelaren aurrean. Hainbat egunez hiria indar armatuek okupatuta egon zen eta gobernadore zibilak ez zuen ezer egin errepresioa eragozteko. (Arg: Argia artxiboa)\nAdituen batzordeak dioenez, 1978ko Sanferminetakoa hainbat sumariotan banatzeak ikerketa judiziala oztopatu zuen, “seguruenik hori zen bilatzen zutena”. Hala, kasua sumario bakarrean berriz irekitzea eskatu dute eta bere garaian egin ez ziren frogak eta dokumentazioa biltzea.\nEz da erraza izango ordea. Orduko hartan udaleko eta diputazioko ordezkariek sorturiko ikerketa batzordeen ondorioen berri ez da sekula jakin. Gobernadore Zibilak urte hartaz egindako memoriarik ere ez da azaldu Madrilen dagoen Administrazioaren Artxibo Orokorrean. Bestetik, sumarioek gordetzen duten informazio guztia eskatu diote Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiari, baina honek oraindik ez du erantzunik eman. Ministerioen eta poliziaren eskuetan zeuden informe nahiz buletinekin gauza bera...\n1976an Gasteizen bezala 1978an Iruñean, kontrolagaitza zitzaien herri boterea ito nahi izan zuten\nJustizia, egia eta aitortzaren alde urtez luzetan lan eskerga egin duen Sanferminak 78 Gogoan elkarteak sarritan eskatu du dokumentazioa desklasifikatzeko. Duela hilabete batzuk Nafarroako Parlamentuak eskari hori egin zion Espainiako Gobernuari, parlamentarien ia guztien babesarekin –soilik PP abstenitu zen–. Baina Espainiako Kongresuak ateak itxi dizkio aukera horri, kasu honetan PP, C’s, baita PSOEren kontrako botoekin ere. Inpunitatearen hormak toki berean jarraitzen du.\nBaina, 5.000 gomazko pilota, 1.000 ke-bote eta 150 bala ezin dira ezkutatu agiritegiko karpeta bat desagerraraziz, are gutxiago hildakoak eta zauritu ugari eragin zituztenean. Jendearen lekukotasunak eta bizipenak dira frogarik sendoena, eta Nafarroako Oroimen Historikoaren Dokumentazio Fondoak jadanik dozenaka elkarrizketa dauzka bilduta gertaera horien inguruan. Adituen ustez nahikoa argudio badago esateko 1978ko Sanferminetakoa “Gizateriaren Kontrako Krimena” izan zela, preskribitzen ez duen delitua. Iruñeko Udalari kereila bat jartzea aholkatu diote, horretarako legitimatua dagoelako.\nSanferminak 78 Gogoan-ek, bere aldetik, nazioartera jo du eta salaketa jarri du Europar Parlamentuko Eskaeren Batzordean. Ekainaren 26an kasua azaltzeko Bruselan egindako agerraldian, duela 40 urteko zezen plazako argazki zuri-beltzaren kopia erraldoia paratu zuten plataformako kideek; lanean segituko dute irudi horri markoa jarri eta atzean zer zegoen argitu arte.\n1978-KO UZTAILEKO EGUN ODOLTSUAK\nOsteguna 6. Txupinazoa Iruñeko udaletxeko lehen solairutik jaurtiko da, bigarren solairua okupatuta baitago atxilotu batzuen askatasuna eskatzeko.\nLarunbata 8. Polizia zezen plazara sartzen da pankarta baten aitzakian. Istiluak hiri osoan. German Rodriguez hiltzen dute tiroz.\nIgandea 9. Iruñeko kaleak txikituta esnatuko dira, poliziak hiria hartuta dauka eta haien irratietan agindu gordinak atzematen dira: “Indar guztiekin tiro egin, ez arduratu hiltzen baduzue!”\nAstelehena 10. German Rodriguezen hiletetan 30.000 lagun. Poliziaren irratiko mezuek eta Iruñeko irudiek “akatsa” izan zela zioen bertsio ofiziala gezurtatuko dute eta Euskal Herri osora zabalduko dira.\nAsteartea 11. Borroka eguna. Donostian (goiko irudian) poliziak Joseba Barandiaran astigartarra hilko du tiroz. Iruñeko peñek festak bertan behera utzi eta ikerketa herritarra abiatuko dute.\nOsteguna 13. Tentsioa gora. Errenterian Miranda de Ebroko poliziaren asaltoko konpainia batek udalerria arpilatzen du, txikizioak eta lapurretak eginez.\nOstirala 14. Gaixoa ni ekitaldiaren ordez, manifestazio batek emango die amaiera Sanferminei.\nMartin Villaren prentsaurrekoa,1978ko uztailaren 14an.\n1978ko gertaerak argitzeko egiaren batzordeak erantzule posibleak dakartza bere txostenean.\nRodolfo Martin Villa Barne ministroa erantzule nagusitzat dute, “errepresio sistematiko eta orokortu baten egile nagusia da”. Miguel Rubio Rubio komisarioak eman zuen zezen plazan sartzeko agindua eta dokumentazio grafikoan eta testigantzetan “guztiz identifikaturik” agertzen da. Bere aginduak bete zituzten Benito Pérez Vázquez eta Francisco Abellán Vicente tenienteak ere zezen plazako irudietan ageri dira 40 polizia inguru gidatuz.\nFernándo Avila García komandantea izan zen ekintza polizialen diseinatzailea. Nafarroara “mendeku” bila etorri zela adierazi zuen gertaeren aurretik. César Jiménez Cacho eta Vicente Lafuente Ramírez zerbitzu-buruek eman zituzten eta betearazi zituzten aginduak irratiz.\nHorrez gain, adituen txostenak dio Logroñoko erreserbako polizia armatuaren kapitainak erantzukizun larria duela, konpainia horrek eragin zituelako bala zauritu ugari eta German Rodriguezen heriotza.\nAzkenik, Ignacio Llano Cifuentes gobernadore zibilak Ordena Publikoaren Batzorde Nagusian parte hartu zuen, baina ez zuen ezer egin batzorde horretako irizpideak betearazteko.\nKanal hauetan artxibatua: Oroimen historikoa | Polizia | Sanferminak | Iruñea | 1978ko San Ferminak