ARARTEKO, 4. Gizarteratzea\n2016an zehar gizarteratzearen arloan 790 kexa-espediente izapidetu dira, alegia, erakunde honetan izapidetutako kexen guztizkoaren %36,59.\nErreklamazio gehienak diru-sarrerak bermatzeko eta gizarteratzerako abenduaren 23ko 18/2008 Legearen ziozko prestazio ekonomikoei lotuta daude, batez ere, diru-sarrerak bermatzeko errentari eta etxebizitzarako prestazio osagarriari. Horrez gain, udalek kudeatzen dituzten gizarte behar larrietarako laguntzak eskatzeari lotutakoak ere jaso dira, gutxiago izan badira ere.\nEragindako herri-administrazioa, batez ere, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politika Saila da. Tarteko administrazioaren araberako banaketa honako hau da:\n•\tEuskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorra\n(Eusko Jaurlaritza)\t710\n•\tTokiko administrazioa\t23\n•\tForu administrazioa\t8\nBertan jorratutako azpiarloen arabera, honela sailka daitezke:\n•\tDiru-sarrerak bermatzeko errentari buruzko eta gizarteratzeko legean jasotako prestazio ekonomikoak (diru-sarrerak bermatzeko errenta, etxebizitzarako\nprestazio osagarria eta gizarte behar larrietarako\n•\tAdministrazioaren funtzionamendua eta administrazio prozedura\t12\n•\tGizarte bazterkeria egoeran dauden pertsonentzako prestazioak eta zerbitzuak\t11\n•\tHerritarren eskubideak\t8\n2016an izapidetutako kexen egoerari dagokionez, txosten hau ixterakoan, egoera hauxe zen:\n2012an kexa-espedienteak nabarmen ugaritu ostean, 2013an eta 2014an gutxitu egin ziren, %12,6 eta %31 hurrenez hurren, batez ere, diru-sarrerak bermatzeko errentaren eta etxebizitzarako prestazio osagarrien eskaerak izapidetzerakoan jazotako atzerapenak kexa izateari utzi ziolako.\n2015ean arloko kexa-espediente kopuruak goraka egin zuen, 604tik 755era pasaz. Horietako gehienak Diru-sarrerak Bermatzeko eta Gizarteratzeko Legetik sortutako prestazio ekonomikoetan eragina zuten, 2014an 576 ziren eta 2015ean 739 izan ziren. Horietatik 536 2014an eta 612 2015ean Enplegu eta Gizarte Politiken Sailera zuzendu ziren, eta horrek %22,05ko igoera ekarri zuen. Gorakada hau hasiera batean bidegabe jasotako prestazioen erreklamazioengatik azaldu zen, Lanbidek espediente asko birpasatu zituelako eta prestazioak erreklamatzeko prozedurak abiarazi zituelako, gero jarraitutako prozedura zalantzan jartzen zuten kexak aurkeztea ekarri zuena, baita zorraren jatorria ere.\n2016an Lanbidek kudeatzen dituen prestazio ekonomikoetan eragina duten kexen gorakadak jarraitu du, 710 arte. Kexa hauek izapidetze eta funtzionamenduari lotuta daude, hala nola, emateko edo berrabiarazteko eskarien ebazpenen atzerapenari edo diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria ukatze, etete, iraungitze eta ez berritzeari dagozkionak, baita Lanbidek oker ordaindutako prestazioen erreklamazioari lotuta ere. Pasa den urtean, Ararteko erakundeak Lanbideri bere jarduna aztertzeko eta gomendioak helarazteko ebazpen kopuru garrantzitsua bidali dio. Elementu garrantzitsu gisa azpimarratu beharra dago Lanbidek Arartekoaren informazio eskariei erantzuna emateko atzerapena duela, eta hori berrikusi beharko litzateke.\nLanbideren kudeaketaren hasiera bateko zailtasunak garrantzitsuak izan ziren, horregatik eta Enplegu eta Gizarte Politiken Sailarekin kolaboratzeko asmoz, Arartekoak 2013an txosten-diagnostikoa bat egin zuen. Bertan, Lanbideren jardun zehatz batzuk aztertu ziren, kexak izapidetzeagatik edo erakundeak abiarazitako ofiziozko jardunen emaitza izateagatik Arartekoaren esku-hartzearen helburu izan zirenak. Txosten-diagnostikoa 41 gomendiorekin amaitu zen. 2016an txosten-diagnostiko berri bat egin da. Bertan, egitura berdina mantentzeko saiakera egin da, Lanbideren kudeaketaren aurrerapenak baloratu ahal izateko. Gainera, azken urteetan Arartekoak alor honetan egindako jardunen gaineko beste atal batzuk gehitu dira, kexak izapidetzean Lanbideri bidalitako Arartekoaren iritzia azpimarratzen dutenak. Urteko txosten hau ixterakoan oraindik ez zaio ikerketa hori entregatu Lanbideri. Txosten-diagnostiko hori erakundearen web orrian argitaratuko da.\n2015 urteari dagokion Arartekoaren txostenean, Enplegu eta Gizarte Politika Sailak kudeaketaren alderdi garrantzitsuak garatzeko asmoa duela helarazi digula adierazi zen, adibidez, prestazio ekonomikoen erregulazioa hobetzea, baita lanbide formazioari, lan merkaturako bitartekotzari eta, azken batean, laneko inklusioa sustatzeari eragiten dioten eta dagozkion funtzioetan sakontzeko asmoa ere. 2016an organismoak gogoeta prozesu bat egin du, iragarri duenez hurrengo urtean garatuko diren aldaketak abiaraztea aurreikusten duena.\nAzpimarratu beharreko datu gisa, aurten eskarien ebazpenen atzerapena oinarri duten kexa kopurua handitu da, aurreko urteetan aurrerapen nabarmena izan duen zailtasuna. Atzerapen hori Lanpostuen Zerrenda onartu eta ezartzearen ondorio bat bezala azaldu du Lanbidek.\nJaso diren kexen artean, errolda edo egoitza eraginkorrean aurretiko epe jarraituan izena emanda egotea egiaztatzeari lotutako irizpideak ez betetzeagatik eskariak ukatzeari dagozkionak, ondasun eta errekurtso ekonomikoak egiaztatzeko eta horiek identifikatzeko errekeritutako dokumentua aurkezteko ezintasuna, aurkeztu den dokumentazioan irregulartasunen bat onartzea, edo ondare mugak gainditzen direlako edo enplegu bat ukatzeari dagozkionak aipatuko ditugu. Kexa hauei Bizikidetza Unitatea osatzen duten kideak ez egiaztatzeagatik edo horien gaineko zalantzak egoteagatik sortutakoak gehitu behar zaizkio. Arduratzeko elementu gisa azpimarratu beharra dago ukapen ebazpen batzuetan adierazi dela ezin dela urte beteko epean eskari berririk aurkeztu, eta jardun horrek ez du beharrezkoa den araudiaren estaldura.\nEskubidea aldi baterako etetearekin lotuta dauden kexa kopuru nabarmena ere izapidetu da. Gehien errepikatu diren arrazoien artean dago Euskadiko Autonomia Erkidegotik ateratzea ez jakinaraztea, diru-sarrerak bermatzeko araudian berariaz adierazten ez den betebeharra den arren, epai eta Arartekoaren ebazpen ezberdinetan askotan adierazi den bezala.\nBeste kexa sorta baten oinarria da adostutako prestazioen iraungitzea, izaera ekonomikoa duten eskubideak balioztatzeko betebeharra ez betetzean oinarritutakoa. Arartekoaren ustez, batzuetan araudi aurreikuspenen gehiegizko interpretazioa egiten ari da. Adibidez, Lanbidek prestazioaren iraungitzea adostu du mantenu-pentsioak ez ordaintzean gauzatzeko eskatu ez denean, dibortzio epaiketa prozesua amaitu gabe dagoenean, babes ofizialeko etxebizitza bat ukatu denean edo EEZPren prestazio bat iraungi denean, besteren artean. Arartekoaren iritziz, kasu askotan eskubide ekonomikoa ez balioztatzeko ezintasuna justifikatzen zuten arrazoiak zeuden, eta betebeharra betetzeko borondatea egiaztatu zen. Beraz, kaltetutako pertsonek betebeharra betetzera zuzenduta egindako jardunak ez dira egoki neurtu. Beste kasu batzuetan izaera ekonomikoa duen eskubide bat balioztatzeko betebeharrak suposatzen duen edukiaren gaineko ezjakintasuna dago, adibidez, babes ofizialeko etxebizitza bat ukatzearen kasuetan.\nKexaren oinarria ere izan da prestazioak berritzea ukatzea eteteko arrazoi bat hauteman ondoren. Arazo nagusia eteteko arrazoia bertan behera geratu den kasuetan eman da, Lanbidek ez duelako data horretatik aurrera prestazioa berrabiarazi edo ez duelako prestazioa berriro ere eskatzeko eskubidea jakinarazi.\nEra berean, aipatu beharra dugu bidegabe ordaindutako prestazioen erreklamazioa, batzuetan berrikuspen prozedura bat oinarri izan duena. Horrela, asko dira eskatutako dokumentazioa aurkeztu eta prestazioa onartu ondoren hura ofizioz berrikusten hasi diren espedienteak, prestazioak erreklamatzeko prozedura bat abiarazi dezakeena, irizpideen betetzearen balorazio ez-egokia egin zelako.\nArartekoak egiaztatu du askotan, izapidetu bitartean, ez dela erreklamazioaren oinarri diren kontzeptu eta epeen gaineko informazio zehatza ematen, eta hori oinarrizko bermea dela uste dugu. Gainera, beste batzuetan, preskripzioaren institutu juridikoa ezar daitekeen data batean erreklamatzen dira ordaindutako prestazioak.\nArartekoaren ustez Lanbideren irizpideen arabera bidegabe ordaindutako kopuruak erreklamatzeko kontzeptu eta arrazoien gaineko gogoeta beharrezkoa da. Horretarako, betebeharrak ez betetzearen eta irizpideen galeraren edo bizikidetza-unitatean diru-sarrera berriak daudelako kopurua aldatu behar den kasuak ezberdindu beharko lirateke. Betebeharrak ez betetzearen, irizpideen galeraren eta arau-hausteen artean ezberdintzeko garrantziak, eta jarreraren balore ezari proportzionatutako erantzuna emateko beharra dira, Arartekoaren ustez Lanbidek sistema hobetzeko proposamenen artean hobetu beharreko erronketako batzuk.\nEpigrafe honi amaiera emateko, gogorarazi behar dugu Lanbidek funtzio konplexua eta gizartean eragin handia duena egiten duela. Izan ere, behar egoerei aurre egiteko jaiotako prestazio ekonomikoen eskubidea aitortzeaz gain lan aktibaziorako ekintzak sustatzen ditu. Espedienteak izapidetzean prestazioen onuradunek errespetatu behar dituzten irizpide eta betebeharrak betetzen direla zehatz-mehatz berrikusten da, batzuetan ezarri beharreko araudiaren gehiegizko interpretazioa eginez, Arartekoaren ebazpenetan adierazi den bezala. Berrikuspenak prestazioak ematean edo berrabiaraztean atzerapenak sortzen ditu. Zentzu honetan, funtzionamendua hobetzeko eta kudeaketa eraginkorra egiteko aukera ematen duten errekurtsoak emateko egindako esfortzuez gain, oraindik ere prestazioen izapidetzea atzeratzen da, batez ere berrikuspen edo berrabiarazte fasean, baita prestazioen kopurua aldatzean eta lortzen diren diru-sarreren gaineko informazioari egokitzean ere.\nAdministrazio errekurtsoak ebazteko epeak, orokorrean, hobetu diren arren, errekurtsoa onartu den kasuetan horrek ez du berehalako ondoriorik, batzuetan eskaria egin eta 16 hilabete arte luzatu daitekeen prestazioaren aitorpena emateko berrikuspen prozesu bat abiarazten da. Arartekoak 2014ko uztailaren 17ko ebazpena egin zuen ,zeinetan Lanbideri gomendatu genion aukerako berraztertzeko errekurtso baten ebazpena aldekoa zenean Lanbidek bertako nahiei errekurtsoaren ebazpenean bertan erantzuteko, orokorrean berrikuspen espediente berri bat abiarazi gabe irizpide guztiak bete direla egiaztatzeko asmoz. Lanbidek ebazpen hau onartu zuen baina praktikan ez dugu betetzen ari dela ikusi.\nKexa-espediente askorengan eragina duen eta erakunde honengan kezka sortzen duen egoera garrantzitsu bat da adingabeak egotea eta diru-sarrerarik ez izateak duen inpaktuari dagokiena. Horretarako, Arartekoak apirilaren 8ko 2/2015 Gomendio Orokorra egin zuen, politika publikoetan eta, bereziki, diru-sarrerak bermatzeko sisteman adingabearen interes gorena derrigorrez kontuan hartzeari buruzkoa. Gomendio horren edukia adingabeak barnean dauden Arartekoaren esku-hartze guztietan gogorarazten da.\nOraindik bete ez den Lanbidek hartutako beste konpromiso bat da irizpideen dokumentua positibatzeko egokitasunari dagokiona, irizpide horiek ezartzeko eta publizitatea emateko helburuz, edozein interesdunarentzat eskuragarria egoteko moduan. Bere garaian, Arartekoak Lanbideri helarazi zizkion horren erabilerak sortzen ari zituen arazoak, eta pertsonek norbanako gisa, udal gizarte zerbitzuek eta hirugarren sektoreko gizarte erakundeek helarazitako ardurari arreta emateko beharra, irizpideen dokumentua ez argitaratzeak ekartzen zuen gardentasun falta, baita moduren batean dokumentuaren edukia helarazteko aukera ere. Horri 18/2008 Legearen araudi garapena egiteko beharra lotu zitzaion, 4/2011 Legeak sartutako aldaketen ostean (2/2010 eta 147/2010 Dekretuen eguneratzea), eta irizpideen dokumentua konfiguratzeko aukera, adibidez, Enplegu eta Gizarte Politiken Sailaren Sailburuaren Agindu baten bidez.\nLanbidek positiboki erantzun zituen erakunde honek helarazitako gomendio era proposamenak, baina denbora igaro den arren oraindik ez dira argitaratu.\nEra berean, ez dugu prestazioaren etetea eta iraungitzea ekiditen duen zigor prozedura bat ezartzearekin lotutako jardunak abiaraztearen berri, eta hura urtebetez berriz eskatzeko ezintasuna ez betetze baten aurreko erantzun bakarra izatea.\nAzkenik, ijitoei eta beste kultura gutxituei eta immigranteei eta aniztasun kulturalari dagozkion txosten honetako ataletan, eremu horretan ere eragina duten jardunak jasotzen dira, baina elementu zehatz bat sartzerakoan atal horietan garatu behar dira.\n2.1.\tEskaerak artxibatzea, herritarrentzako arreta\nAlderdi batek eskatutako eskarien izapidetzerako ezarritako prozedurak eskariarekin batera dokumentazioa ere aurkeztea aurreikusten du, eta, hala badagokio, administrazioak eskaria ebazteko nahitaezkoa den dokumentazioaren errekerimendua. Lanbidek bi hilabeteko epean ebatzi behar du eskaria.\nAztertutako kexan, Lanbidek dokumentazioa aurkezteko eskaria egin zuen epea igaro ostean. Arartekoaren ustez errekeritutako dokumentua ez da ezinbestekoa, eta ez ditu Lanbidek eskaria ebazteko dagoeneko ez dituen datu berririk; gainera, dokumentua bi hilabeteko epearen ostean egin zen. Beraz, epe hori igaro zenez Lanbidek berariazko ebazpenik eman gabe, diru-sarrerak bermatzeko errenta onartua egon beharko zen (Arartekoaren 2016ko maiatzaren 26ko ebazpena.) Kexagileak aurrerako eskari berri bat aurkeztu zuen, onartu zitzaiona.\n2.2. Prestazioak ukatzea\n2.2.1. Lanbidek diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria ukatzea ebatzi zuen ulertu zuelako eskatzaileak ez zuela eskaria aurkeztu eta urtebete lehenago bizikidetza-unitate bat osatzen. Uste zuen kexagilearen anaia etxe berean erroldatzeak eta berarekin hilabete batzuk bizitzeak 2013. urtean oinarrizko bizikidetza-unitatearen egitura eteten zuela. Arartekoaren ustez kexagileak berezko bizikidetza-unitate bat osatu zuen, independentea eta pertsona bakarrekoa, familiaren etxea utzi zuen momentutik, eta ondoren bere anaia hilabete batez erroldatzeak ez duela oinarrizko bizikidetza-unitatearen egitura eteten (Arartekoaren 2016ko martxoaren 14ko ebazpena).\n2.2.2. Lanbidek eskari bat ukatu zuen uste zuelako eskatzaileak ez zuela alokairu harremana egiaztatzen zuen dokumentazioa aurkeztu, behin betikoa ez zen kontratuaren ale bat aurkeztu zuelako. Dena den, aurkeztutako gainontzeko dokumentaziotik ondorioztatzen zen alokairu harremana existitzen zela. Arartekoak prestazioa lortzeko ezarritako aurreikuspen legalak gogorarazi zituen (Arartekoaren 2016ko otsailaren 17ko ebazpena).\n2.2.3. Beste kexa-espediente batean, prestazioa ukatzeko arrazoia zen subrogatutako pertsonak ez zituela alokairu kontratuaren datuak eguneratu, alokairu harreman bat zegoela ondorioztatzen bazen ere eta ezar daitekeen araudian aurreikusitako gainontzeko irizpideak betetzen bazituen ere. Hori dela eta, Arartekoak berrikusteko gomendioa egin zuen (Arartekoaren 2016ko ekainaren 14ko ebazpena).\n2.2.4. Beste espediente bat ere aipatu beharra dugu. Honetan, Lanbidek ukatu zuen alokairu harremana egiaztatzeko aurkeztutako dokumentazioa egokia ez zela baloratu zuelako, egiaztatze zehatza egin gabe edo zigor salaketarik gabe. Espediente honetan, gainera, eskariaren ukapenari prestazioaren iraungitzeko efektuen eskaria egotzi zitzaion, urte beteko epean eskari berri bat aurkezteko ezintasunarekin gainera. Arartekoaren ustez, hasiera batean adierazi zuen etxebizitzan bizileku eraginkorra zuela egiaztatzeko beste jarduera batzuk abiarazi beharko zituzkeen Lanbidek, sortutako zalantzak argitzeko xedez. Edonola ere, espedientearen instrukzio-fasean beste dokumentazio bat aurkeztu izanak balorazio berria eskatzen zuen, bai eta entzuteko beste izapide bat ahalbidetzea ere (Arartekoaren 2016ko abenduaren 16ko ebazpena).\n2.2.5. Beste batean, Lanbidek prestazioa ukatu zuen ulertu zuelako pertsonak Diru-sarrerak Bermatzeko Laguntza jasotzen zuela, Gipuzkoako Foru Aldundiak ematen zuena. Dena den, kexagileak laguntzak amaitu zirela egiaztatzen zuen dokumentazioa aurkeztu zuen. Diru-sarrerak Bermatzeko Laguntza diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko irizpideak betetzen direnean amaitzen da. Lanbidek 5 hilabete eman zuen espedientea ebazteko, laguntzak ukatzeko arrazoia jakinarazi gabe hura ebatzi arte (Arartekoaren 2016ko urriaren 28ko ebazpena).\n2.2.6. Aurkeztutako beste erreklamazio batean, Lanbidek eskaria ukatu zuen eskatzailea ohiko etxebizitzaz gain beste ondasun higiezin baten jabea zelako, eta beste baten jabekidea. Dena den, bi higiezin horiek bi lursail ziren, eta usufruktu batez kargatuta zeuden. Beraz, ezin zituen eskuratu eta ez zuten inolako ondare errendimendurik sortzen. Arartekoak bere 2016ko urriaren 13ko ebazpenean Lanbideri gomendatu zion prestazioaren ukapena berrikusteko. Izan ere, ondasun higiezinak usufruktuaren karga zuten bitartean lortu ezin zituenez, ez zizkiotela bere behar egoerari aurre egiteko errekurtso ekonomikorik sortzen.\n2.3. Prestazioak etetea\n2.3.1. Lanbidek ulertu zuen, Arartekoak aztertutako beste egoera batean, berralokatze kontratu ezberdinetatik etxebizitza batetik lortzen den errenta ezin dela ezberdina izan justifikatzen duten arrazoi objektiboak ez badaude. Lanbide berralokatze batetik errendimendu handiagoa lortzeko exijentzia lege oinarririk ez duen betebehar berri baten sorrera “ex novo” suposatuko luke. Izan ere, horrek, berez, etxebizitza baten titulartasuna duenak, jabetzan edo alokairuan, diru-sarrerak bermatzeko errenta baten onuraduna izanik, irabazi bat lortzeko, ahalik eta irabazirik handiena, gela bat berralokatzera derrigortuta egongo litzatekeela suposatuko luke. Gainera, Arartekoak alokairu kontratuetatik sortutako diru-sarreren zenbaketen gaineko gogoeta egin du. Izan ere, maiatzaren 25eko 147/2010 Dekretuaren 21.1 artikuluak ez zenbagarritzat ditu diru-sarrera hauek (Arartekoaren 2016ko ekainaren 27ko ebazpena).\n2.3.2. Beste espediente batean, kexagilea espetxetik atera zen, Espetxeetako Erregelamendua onestekoa den otsailaren 9ko 190/1996 Errege Dekretuaren 182. artikuluarekin bat, eta kexa aurkeztea erabaki zuenean, gizarteratu eta laneratzeko prozesuan parte hartzen ari zen Gizakia Fundazioan. Lanbidek etete egoera mantentzea erabaki zuen uste zuelako “tratamendu fasean espetxeko hirugarren graduan dauden pertsonek ez dute diru-sarrerak bermatzeko errenta kobratzeko eskubiderik, Espetxeetako Erregelamenduaren 182. art.”\nArartekoak Lanbideri helarazi dio ez dagoela hirugarren graduan ere dauden beste pertsonekiko oinarrizko ezberdintasunak justifikatzeko arrazoirik, osasun alorrekoa salbu. Baliteke Lanbidek egindako interpretazioak berdintasun printzipioa haustea, ez baitago arrazoirik DSBErako eskubidea tratamendu psikiatrikoan edo toxikomania gainditzeko tratamenduan dauden pertsonei ukatzeko, baldin eta tratamendu horiek zentro soziosanitario batean sartzea ekartzen badute ondorioz; baina bai ukatzen zaie prestaziorako eskubidea tratamenduan Espetxeetako Erregelamendua onesteko dekretuaren 182. artikuluak aginduta daudenei, kontuan hartu behar den gizarte-egoera kasu batean zein bestean berdina izanik.\n2.3.3. Diru-sarrerak bermatzeko errenta prestazioa eten eta iraungi zuen espediente bat ere aipatu da, kexagileak ez zuelako judizialki formalizatu hitzarmen arautzailea eta bikote-harremana eten izana ere ez zuen jakinarazi Egitatezko Bikoteen Erregistroan. Dena den, hasieratik bere bikote ohiarekin sinatutako akordioa aurkeztu zuen, eta horren arabera bere bi seme-alabengatik mantenu-pentsioa ordaintzeko konpromisoa hartu zuen. Hitzarmen erregulatzailea ez gauzatzea jasan zuen indarkeriagatik izan zen, baina txosten sozial baten bidez bere banaketaren errealitatea egiaztatu zuen, eta ez zuela Izatezko Bikoteen Erregistroan jakinarazi ez zekielako.\nArartekoak ulertu zuen aurreko ez betetze “formalak” ezin zirela irizpideak ez betetze bat bezala baloratu, kexagileak 2009tik osatzen zuelako bizikidetza-unitate bat bere bi seme-alabekin batera. Prestazioak etetea eta iraungitzea,18.389,02 € itzultzeko betebeharrarekin batera, desproportzionatua dela, honako hau kontuan hartuz, batez ere: 2015era arte, Lanbidek ez zuela espedientea berrikusi, nahiz eta erabaki pribatua agertzen zen diru-sarrerak bermatzeko errentaren prestazioa aitortzeko eta berritzeko erantsitako dokumentazioaren artean. Lanbidek aurrez eskatu izan balio hitzarmen arautzailea edo Egitatezko Bikoteen Erregistroan baja formalizatzea hautemandako akatsak konpondu ahal izango zituen (Arartekoaren 2016ko abuztuaren 3ko ebazpena).\n2.4. Prestazioak iraungitzea\n2.4.1. Honakoan, Lanbidek diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria prestazioak iraungitzea adostu zuen, lan-eskaintza bateko hautaketa prozesuan parte hartzera ukatu zelako. Bizikidetzako unitatea berak, bere bikoteak eta bien alabak osatzen dute. Kexagileak Gipuzkoako Foru Aldundiak sustatutako familia esku-hartze programa batean parte hartzen zuen, Trebatu programa, eta kexa izapidetzen ari zen bitartean familia esku-hartzeak jarraitzen zuen. Arartekoaren ustez, kontuan hartu behar zen familia hori familia sozio-hezkuntzako esku-hartze programa batean parte hartzen ari zela. Familia esku-hartze programatik eta Lanbidetik lantzen ari ziren helburuen koordinazio falta agerian jarri zen. Arartekoaren ustez, lan-eskaintza baten hautaketa prozesuan parte-hartzea ukatzeko justifikatutako arrazoirik zegoen baloratu behar zen, kontuan izanda sinatutako Gizarteratze Aktiborako Hitzarmenak ez zituela aipatzen parte hartzen ari zen Gipuzkoako Foru Aldundiaren eskumenekoa den esku-hartze sozio-familiarraren programaren ondorioz adostu ziren jarduera eta konpromisoak. Arrazoizkoa zen espero izatea Lanbidek beste eragileek egindako gizarte esku-hartzeak eta diagnostikoa aintzat hartzea, lan eta gizarte inklusio prozesua errazteko esku hartu zutenak (2016ko maiatzaren 24ko Arartekoaren ebazpena).\n2.4.2. Beste espediente batean kexagilea, dibortziatua zegoena, adierazi zuen bere adingabeko bi seme-alaben zaintza esklusiboki zuela. Horietako batek ezgaitasun gradu bat zuen eta segurtasun zaindari bezala lan egiteko eskaintza egin zioten, aste bakoitzean txanda ezberdinekin. Bere adingabeko seme-alaben beharrak kontuan izanda, bereziki ezgaitasuna duenarena, lan-baldintza horiek sortzen zizkioten zailtasunak adierazi zituen, eta familia bizitza bateratzeko ezintasuna dela eta lan-eskaintza ukatu behar izan zuen. Hori dela eta, Lanbidek prestazioa iraungitzea adostu zuen. Arartekoaren ustez lan ordutegia eta egoera pertsonalak, kontuan izanda adingabearen interes gorena, lana ukatzea justifikatzen zuten, enplegua ukatzeko justifikatutako arrazoiari lotutako aurreikuspena betetzen zela ulertzen zuelako, 18/2008 Legearen 28.1.i) artikulua ezarriz, 4/2011 Legearen aldaketak emandako idazketan (2016ko abenduaren 2ko Arartekoaren ebazpena).\n2.4.3. Beste kasu batean, Lanbidek hasiera batean prestazioa etetea adostu zuen eta gero, prestazioaren kopurua murriztea, eskatzaileak herentzia bat jaso zuelako, zeinaren bidez ondasun higiezin baten jabetza soila lortu zuen %8,21eko baloreagatik. Arartekoaren ustez, eta amaren aldeko biziarteko gozamenak irauten duen bitartean edo etxebizitza saltzen zein alokatzen ez bada,ezin da esan interesdunak herentzian jasotako etxebizitza eskuratu dezakeenik eta, ondorioz, ezin da esan gaitasun ekonomikoa diru-sarrerak bermatzeko errenta gabe biziraun ahal izateko beste handitu zaionik. 147/2010 Dekretuaren 20. artikuluan ezarritako aurreikuspena interpretatu daiteke kontuan izanda ez-ohiko diru-sarrerak zenbatzeko diru-sarrerak edo diru bihur daitezkeenak izan behar direla. Modu horretan, ondasun higigarriak edo higiezinak emate, legatu edo herentziaren bidez lortzeko kasuetan, eta onuradunak ekonomikoki egitea galarazten duen eskubide erreal bat denean, titularraren diru-sarrera bezala zenbatzea atzeratu beharko litzateke “errekurtsoak sortzeko” ahalmena dutenera arte (Arartekoaren 2016ko urriaren 5eko ebazpena).\nIritzi hau beste kasu batzuetan ere helarazi dugu, hala nola, herentzia bidez ondasun higiezin baten zati proportzional bat jaso denean, eta zati horrek diru-sarrerak bermatzeko errentaren maiatzaren 25eko 147/2010 Dekretuaren 9.3 artikuluan aurreikusitako mugak gainditzen ez dituenean. Arartekoak Lanbideri gomendatu dio kasu hauetan ez alderatzeko diru sarrera bati duen katastro baloreagatik, baizik eta ez-ohiko diru-sarrera bezala zenbatzeko saltzeko itxoiteko.\n2.4.4. 147/2010 Dekretuaren 20. artikuluarekin lotuta, maileguen zenbaketa 3.f) atalean oinarritutako ez-ohiko diru-sarrera bezala hartzeari lotutako iritzi ezberdina du. Arartekoaren ustez, Lanbide gehiegizko interpretazioa egiten ari da maileguaren kontratuaren berezko izaera kontuan hartu gabe, ez dena herentzia, legatu emate, pentsio, kalte-ordain edo ondarearen salmentak sortutako errekurtsoen berdina, aipatutako 20. artikuluan berariaz adierazitako ez-ohiko diru-sarrerak, (Arartekoaren 2016ko azaroaren 30eko ebazpena).\n2.4.5. Beste espediente batean, Lanbiden diru-sarrerak bermatzeko errenta prestazioa iraungi zuen onuradunari berritze eskaera ukatu ostean, uste zuelako betebehar baten ez betetzea eman zela Euskaditik kanpo egindako irteera labur batzuengatik. Arartekoak bi arrazoiengatik gomendatu zuen iraungitzea berrikustea: betebehar bat ez betetzea berez ezin dela iraungitzeko arrazoia izan ez berritzeagatik, eta araudiak ez duelako aurreikusten Euskaditik kanpo egindako irteerak jakinarazteko betebeharra (2016ko maiatzaren 2ko Arartekoaren ebazpena).\n2.4.6. Lanbidek kexagilearen diru-sarrerak bermatzeko errenta iraungi zuen, beste kasu batean, lan batean borondatezko baja emateagatik. Lan-bizitzaren txostena ikusi ondoren, egiaztatu zen kexagileak, ostalaritza sektoreko langilea denak, asteburuetarako kontratu asko sinatu zituela. Horietako bat amaitzean borondatezko baja ageri bazen ere, kexagileak enpresa berdinarekin hurrengo astebururako kontratu berri bat sinatu zuen (Arartekoaren 2016ko martxoaren 11ko ebazpena).\n2.4.7. Lanbidek ere diru-sarrerak bermatzeko errenta iraungi zion pertsona bati lan-hautaketa prozesuetan ez parte hartzeagatik, prozesu horietan parte-hartzeko ukapena lan bat ukatzearekin lotuz. Espedientean ez zen existitzen langileak hautatzeko prozesu batean parte-hartzeko eskaintzaren jakinarazpena, prozesuaren deialdia egin zuen erakunde kolaboratzaileak egin zuelako kudeaketa telefono bidez. Jakinarazteko modu honek ez ditu, Arartekoaren ustez, zuzenbidean baliagarria izateko eskatutako baldintzak betetzen. Horrek, egindako proposamenaren eduki zehatza zein den ezagutzea galarazten du, proposamena zein terminoetan ukatu zen edo kaltetutako pertsonari ukatzearen ondorioen berri eman zitzaion. Arartekoaren iritziz, jarduteko modu honek babesgabetasun egoerak sortzen ditu (Arartekoaren 2016ko abuztuaren 23ko ebazpena).\n2.5. Beste kexa batzuk\nArartekoak Gizarte Larrialdiko Laguntzen ukapenean eragina duten kexak jaso ditu, gizarte zerbitzu batzuen arreta ez egokiari, zerbitzuak ukatzeari eta gizarte bazterketa egoera larrian dauden pertsonei zuzendutako egoitza zentroetatik kaleratzea.\nKasu batean, Bilboko Udalak Gizarte Larrialdiko Laguntza ukatu zuen Lanbidek diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria prestazioak iraungi zituelako berrastea ez eskatzeagatik, berari egotzi ahal zitzaion jarrera zela ulertuz. Arartekoaren ustez, udalaren oinarria araudian aurreikusitako irizpideak betetzea izan beharko litzateke, eta beste Administrazio baten ebazpena (2017ko urtarrilaren 12ko Arartekoaren ebazpena).\nBeste kexa batek gizarte bazterketa egoera larrian zegoen pertsona bat kaltetzen zuen. Horren gizarte bazterketa egoeraren balorazioa Uribe Kostako gizarte zerbitzuen mankomunitateak Bizkaiko Foru Aldundira eta Bilboko Udalaren gizarte bazterketa egoeran dauden pertsonei arreta emateko zerbitzuetara bideratu zuten. Beste kexa batzuetan bezala, argi geratu da gaueko harrera egiteko zerbitzuaren 1.8 fitxa garatzeko beharra, udalen eskumenekoa dena, Euskal gizarte zerbitzuen sistemaren prestazio eta zerbitzuen saileko urriaren 6ko 185/2015 Dekretuak aurreikusten duen moduan, 2016-2019 gizarte zerbitzuen plan estrategikoaren aurreikuspenei arreta eman ahal izateko. Gomendatzen diren mugapen geografikoak derrigorrezko izaera ez duten arren, planean tamaina zabaleko eta populazio bolumen handiko eremuak sortzeko helburua azpimarratu da, bertan hiriburuetan soilik ematen diren zerbitzuak kokatu ahal izateko (Lurralde Historikoko biztanleei irekita badaude ere), eta deszentralizatzeko eta osasun sistemaren lehen mailako arreta eskualdeen konfigurazioa errespetatzeko egokitasuna.\nAzkenik, errepikatu den jarrera disruptiboa dela eta gizarte bazterketa egoeran dauden egoitza zentro batetik kaleratzea oinarri duen espediente bat aipatu beharra dugu. Arartekoak kasu hauetan bete beharreko betebeharren aurretiko informazioari eta horrek dituen ondorioei dagozkion bermeak errespetatu diren jakin nahi du, aurretiko audientzia eman den eta jakinarazpenaren edukia, hau da, edozein zigor prozeduraren oinarrizko bermeak.\nAzpimarratu beharreko berritasun batzuk gertatu dira 2016. urtean ondoren zerrendatuko direnak:\nDiru-sarrerak bermatzeko errentaren titularrak murriztu dira 2016an. 2015ean 66.000 baino gehiago izan ez badira ere, aurten kopurua pixkanaka jaitsi da, eta abenduan 63.797 onuradunera heldu da.\nEuskadiko Hirugarren Gizarte Sektoreko maiatzaren 12ko 6/2016 Legea onartu da, sektore publikoaren eta gizarte ekimenaren aurrerapen faktoretzat jotzen dena.\nEra berean, 2016ko uztailaren 26an EAEko egoitza bazterketa larriko egoeren ikerketarako, jarraipen eta analisirako instituzioen arteko kolaborazio protokoloa sinatu zen, ikerketa eta analisirako ekimen mota hauei marko egonkor bat emateko asmoz. Euskadin Etxerik ez duten Pertsonei Arreta Emateko Instituzioen arteko Estrategia bat egiteko prozesuaren barruan dago, eta horietako baten ekintza plana ikerketa, sentsibilizazio, formazio eta jakintzaren kudeaketa jarduerak sustatzeari lotzen zaio.\nProtokolo hori ezartzeko, 2016. urte amaieran EAEn egoitza bazterketa egoera larrian dauden pertsonen zenbaketa egin da. Gutxi gorabehera, amaierako datuen zain, kalean lo egiten duten hirurehun pertsona baino gehiago eta etxerik ez duten 2.000 pertsona baino gehiago daudela baloratzen da.\nTxosten hau aurkezteko egunean, 2017an, urtarrilaren 17ko 16/2017 Dekretua onartu da, gizarte larrialdiko laguntzen dekretua aldatu duena.\n4.1.\tOfiziozko jarduerak\n4.1.1. Oker jasotako prestazioen erreklamazioa\nArartekoak 2016an amaitu zuen Lanbidek diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarri gisa bidegabe jasotako prestazioak erreklamatzeko jarraitzen ari zen prozedura xehetasunez aztertu zuen jardun bat (Arartekoaren 2015eko abenduaren 22ko ebazpena). Ebazpen horretan Lanbideri helarazi zitzaion prestazioen erreklamazioa soilik adostu daitekeela, erakunde honen arabera, irizpideen galeraren kasuan edo aitortutako kopurua kalkulatzean kontuan hartu ziren egoeren aldaketa bat dagokion kasuan. Gainera, adierazi zen aldi batez eten denez prestaziorako eskubidea edo prestazioa iraungi egin denez eta eragindakoak ezin duenez urtebeteko epean berau berriro eskatu, araudiak betebeharra ez betetzeagatiko “ondorio negatiboa” aurreikusi du jada.\nLanbidek, erakunde honi bidalitako erantzunean, jakinarazi du ez duela ordaintzeko prozeduren aurretik jakinarazpen gehiagorik bidaliko. Hala ere, modu desegokian jasotako zenbatekoen jakinarazpena bidaltzen jarraituko da, berrikuspen-espedientea amaitzeko ebazpenarekin batera. Hori ere egingo da aldatzeko, eteteko edo iraungitzeko prozeduren ebazpenean.\nModalitate horrek ez du jasoko borondatezko ordainketak egiteko aukera. Bertan, adieraziko da geroago ordaintzeko prozedura bat hasiko dela eta Lanbide interesdunarekin jarriko dela harremanetan.\nHorrez gain, Lanbidek adierazi du aipatutako jakinarazpenarekin batera taula bat erantsiko dela; taula horretan, prestazio desegokiak nola eta zein epetan sortu diren azalduko da.\nBestalde, bidegabe jasotako prestazioen arrazoiei dagokien erantzunean, adierazi da irizpideak ez betetzeko kasuetan eta egoerak aldatzean sortzen direla, baina batzuetan aldi berean ematen dira aurreko kasuak eta betebeharrak ez betetzea, bidegabe jasotakoak sortuz, baina ez arau-hausteengatik baizik eta irizpideak ez betetzeagatik.\nAdierazi beharra dago Lanbidek, noizean behin, herritarrari oker erreklamatu diola, arau-hausteagatik, baina akatsa dela ikusi ondoren konpondu duela.\nAzkenik, jakinarazi da jasotzaileentzat betebeharrak ez betetzeak dituen ondorioak berrikusteari dagokionean, Lanbidek ez betetze horiek zigor-prozeduretan ezartzea aztertzen ari dela, baina bitartean, betebeharrak eta irizpideak ez betetzearen kasuetan 147/2010 Dekretuak ezarritako erregulazioa ezartzen dute.\nBidalitako erantzunaz gain, erreklamatzen diren arrazoien, kontzeptu eta epeen informazio zehatza ez duten kexak jasotzen jarraitzen ditugu. Beraz, kexen izapidetzean Arartekoaren 2015eko abenduaren 22ko Ebazpenean helarazitako iritzia errepikatu da.\n4.1.2. Berriz ere jo dute erakunde honetara pertsona eta elkarte asko ezgaitasun egoeran dauden pertsonen kolektiboa babesteko eskatuz eta diru-sarrerak bermatzeko errentaren osagarria jasotzeko pentsiodun bezala hartzeko eskatuz. Arazo hau Arartekoaren 2015eko uztailaren 21eko ebazpenean aztertu zen.\nLanbidek erakunde honi emandako erantzunean adierazi du ez diela Arartekoak egindako gomendioei arreta emango pertsona horiek euren oinarrizko beharrak ondo beteta dituztelako euren gurasoekin bizi direlako. Beraz, estaldura umezurtzak balira bakarrik jasoko lukete. Aitortu du historikoki zaurgarritasun larriko egoeretan egon diren antzeko egoeretan dauden kolektibo zehatzak babesten ari direla, hala nola, jubilatuak, alargunak, ezintasunen bat duten pertsonak, etxeko indarkeriaren biktimak, euren kargupean adingabeak dituzten pertsonak, eta banatu edo dibortziatu direlako edo errekurtso ekonomiko nahiko ez dituztelako euren etxebizitza utzi behar izan duten pertsonak, edo oinarrizko gizarte zerbitzuek behar larriko egoeratzat hartutako egoera batengatik. Azpimarratu dute “egoera hauek ez-ohikoak direnez tratamendu aniztasun hori nahikoa justifikatuta dagoela diru-sarrerak bermatzeko errenta aitortzeari dagokionean”. Arartekoak jarrera hori berrikusteko eta kolektibo honi estaldura emateko eskatu du.\n4.1.3. Berriz ere Arartekoak Lanbide ezartzen ari zen irizpideari dagokion ofiziozko jardun bat abiarazi zuela adierazi behar da, diru-sarrerak bermatzeko errenta prestazioa eskatzeko etxebizitza baten okupazio titulu juridiko baliozkoa izatea egiaztatzeko beharrean eragina zuena.\nPasa den urteko txostenean adierazi zen Lanbidek jakinarazi zigula hurrengo barne irizpideen berrikuspenean aldatuko zela, eta pertsonek egoitza eraginkorra froga fede-emaile edo “froga sendo” baten bidez egiaztatzea nahikoa izango zela, Euskadiko Justizia Epaitegi Gorenaren Administrazio Auzietarako Gelaren epaian jasotzen den bezala (2012ko abenduaren 28ko 991/12 zenbakidun Epaia).\nBerrikuspen hori ez da egin eta erakunde honek kexak izapidetzen jarraitu du.\n4.1.4. Gizarte babesari dagozkion prestazioak bi administrazioek (Lanbide eta SEPE) kudeatzeak sortzen duen zalantza adierazten duten hainbat kexa ere jaso ditugu, espazio berdina konpartitzen dutenean edo gertu kokatuta daudenean. Kaltetutakoek ez dute administrazio egitura ezagutzen eta ulertzen dute Lanbide -euskal enplegu zerbitzua- bezalako administrazio bati jakinarazten dioten informazioa beste administrazio batera SEPE -estatuko enplegu zerbitzu publikoa- helarazten dela, eraikin berdinean edo gertuko batean dagoena. Bi administrazioen arteko informazioa hobetzea beharrezkotzat jotzen da. Arartekoak Herriaren Defendatzaileari helarazi dio kezka hori.\n4.2.\tEuskadiko Autonomia Erkidegoaren udal gizarte zerbitzuen egoeraren gaineko txosten berezia: egungo egoera eta hobetzeko proposamenak\nAurten udal gizarte zerbitzuen egoerari buruzko txosten berezia argitaratu da.\nBertan, zerbitzu eskaintza, langileak eta gizarte zerbitzuetako udal gastuaren gaineko datu garrantzitsuenak aztertu dira, baita gizarte eta erakundeetako eragile talde anitz batek zerbitzu hauen egoeraren gainean aurkeztu duen ikuspegi kualitatiboa ere. Ondorioen artean, lurraldeen arteko ezberdintasunak jarraitzen dutela, zerbitzuek lehen mailako arreta guztia aintzat hartzeko dituzten zailtasunak, oinarrizko gizarte zerbitzuari berariaz egotzitako zerbitzuez haratago, Lanbideri diru-sarrerak bermatzeko prestazioen (diru-sarrerak bermatzeko errenta/etxebizitzarako prestazio osagarria) kudeaketa lekualdatzeko balantze anbibalentea eta Gizarte Larrialdiko Laguntzen eskariak gora egingo duenaren aurreikuspenaren aurreko kezka azpimarratu dira. Zentzu honetan, ondorioztatu da eskaria mantendu dela prestazioen kudeaketa lekualdatu arren. Pobrezia eta gizarte bazterketa egoerak askotan beste zailtasunei lotuta daude, hala nola, buru-gaixotasuna, muga funtzionalak eta babestuko duen famili sarea ez egotea. Hori dela eta, udal gizarte zerbitzuen arreta eskatzen jarraitzen dute. Horri diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria prestazioen etete edo iraungitzea sortzen duten ondorioak gehitzen zaizkio, lehendabizi udal Gizarte Zerbitzuetara jotzea sortzen dutenak.\nNahikoa estalita ez dauden beharren artean prebentzio izaera dutenak daude. Txostenean ere konpartitutako kudeaketa formuletan oinarritutako zerbitzuen garapenaren garrantzia azpimarratu da. Txostena 27 gomendiorekin amaitu zen. Horien artean, 13. azpimarratuko dugu, gizarte bazterketa egoeran dauden pertsonen eremuan eragina duelako, eta honakoa gomendatu zen: ”Prestazioen eta zerbitzuen katalogoan jaso diren lehen mailako arretako eguneko eta egoitzako harrera-zerbitzuak garatzea”. Bertan, hauxe adierazi da: “Sortuko diren zerbitzuen kasuan, hurbiltasun printzipioaren arabera eta lurraldean egoki eta modu baketsuan heda daitezen (hurbiltasun printzipioa bermatuz eta baliabide jakin batzuk adibidez, bazterketakoak udalerri gutxi eta zehatzetan biltzea saihestuz), egoki ikusi dugu aurretiko hitzarmenak egitea zerbitzuaren kokalekua eta leku kopurua zehazteko, edota finantzaketako parte-hartzea edo sarbide-prozedurak zehazteko, hainbat udalerrik partekatutako zerbitzuen kasuan. Lurralde mapetan aurreikusi den garapen-markoan egin liteke prozesu hori, eta, bertan, tartean dauden tokiko erakundeen parte-hartzearekin, lurralde hedapenaren irizpideak eta xehetasun zehatzak/eragileak hitzartuko lirateke”. Lurralde mapak 2016an egin dira.\n23. gomendioa ere azpimarratu behar da, lehen eta bigarren mailako arretaren arteko koordinazioari dagokiona, eta batez ere, diru-sarrerak bermatzeko sistemarekiko koordinazioa jorratzen duen 24. gomendioa. Bertan, oinarrizko gizarte zerbitzuen eta Lanbideren arteko harremana eta horiek diru-sarrerak bermatzeko sisteman duten papera berrikustea planteatu zen.\nArartekoaren apirilaren 8ko 2/2015 Gomendio Orokorraren jarraipenean honela adierazi zen: “Politika publikoetan adingabearen interes nagusia kontuan hartzeko betebeharra; bereziki, diru-sarrerak bermatzeko sisteman”, baloratu ahal izan da ez dela termino guztietan betetzen ari.\nLanbidek erakunde honi erantzun dio printzipio honen ezarpena sektorearen araberakoa dela, hau da, haurtzaroaren eremuan bakarrik ezar daitekeela (guraso eta seme-alaben arteko harremanak, dibortzio egoerak, adopzio prozedura, tutoretza erregimena eta harrera eta antzeko egoerak). Arartekoak aldiz, adierazi du herri-administrazio guztiek bete beharreko araua dela.\nLanbideren eskubideak mugatzen dituzten ebazpenak oinarritzeko beharrari dagokion Arartekoaren urtarrilaren 20ko 1/2014 Gomendio Orokorraren jarraipenari dagokionean. Azken urte hauetan etete ebazpenak arrazoitzean hobekuntza nabaritu bada ere, oraindik hobetzeko tartea ikusten da.\nHobekuntza tarte hau emango litzateke, batez ere, diru-sarrerak bermatzeko errenta prestazioa ukatzeko, eteteko edo iraungitzeko oinarri diren zuzenbide oinarriak adieraztean.\n4.4.1. Lanbiderekin hainbat bilera egin dira Lanbideren funtzionamenduari eta eskariak ebazteko edo errekurtso bat onartu ondoren prestazioa aitortzeko atzerapenari lotutako gaiak jorratzeko, baita hitzorduei edo dokumentazio erregistroari dagokionean ere. Jasotzaileen egoera prestazioa ez berritu ondoren eta berritze, etete eta herritarrei informazioa emateko gaiekin lotutako eztabaida eman zen.\nLanbidek Arartekoari informatika aplikazioak hobetzeko, enplegu eskaria berritzeko hitzorduak SMS bidez jakinarazteko aukera eta web orriaren bidez diru-sarrerak jakinaraztea errazteko egiten ari den analisiaren berri eman dio.\nArau-hauste eta zigorren erregimenak abiarazteko edo irizpideak positibizatzeko ekimenei dagokienez, horretan dihardutela aipatzen dute.\nItzulera baldintzei buruzko 1/2015 Zirkularra otsailetik aurrera ofizioz aplikatuko zela jakinarazi ziguten, soldata-orria konpentsatzeko aukera onena ezarriz.\nIzandako bileretan Arartekoak kexa-espedienteen izapidetzeetatik sortutako irizpide zehatzei dagokien kezka helarazi da, horien artean etxebizitzarako prestazio osagarriaren etetea eta bidegabe jasotako prestazioen erreklamazioa etxebizitza eskatzaileen erregistroan baja emateagatik.\nKexak Etxebideko izen ematea baja egoeran zutela ez zekiten pertsonengan zuten eragina, euren eskaria ez berritzeagatik edo ukatzeagatik. Espediente hauetan, Etxebizitza alorrean eskumena duen sailak ebazpenak Iragarki Taulan argitaratuta jakinarazten ditu.\nArartekoak jakinarazpen erregimen horrekin duen desadostasuna adierazi du askotan. Zehazki, gertakari hau urteko txosten eta ebazpen ezberdinetan adierazi da, besteren artean Arartekoaren 2013ko azaroaren 26ko ebazpena. Gainera, Arartekoak otsailaren 25eko 3/2016 Gomendio Orokorra eman zuen. Babestutako etxebizitza eskatzaileen erregistroko bajak norbanakoari jakinarazteko beharra, etxebizitza duina edukitzeko eta gizarte bazterketarako arriskua saihesteari begirako prestazio ekonomikoetarako eskubide subjektiboan duen eraginagatik.\nGure ustez, administrazio jardun baten balio faltak, Etxebideko izen emate edo baja baten ukapenaren jakinarazpen akastun batetik sor daitekeena bezala, adierazitako ukapen edo erregistro baja horrekin zuzenean lotutako gainontzeko administrazio jardunen balioan eragiten du, etxebizitzarako prestazio osagarriaren etetea, etxebizitzarako prestazio osagarriaren iraungitzea edo hura ez berritzea bezala.\nArartekoaren ustez, Etxebiden izena emateko betebeharrak etxebizitzarako prestazio osagarriaren titularrei eragiten die 2/2010 Dekretuaren 5 c) artikuluaren arabera. Ez da antzeko aurreikuspenik existitzen diru-sarrerak bermatzeko errenta prestazioa erregulatzen duen araudian. Beraz, diru-sarrerak bermatzeko errenta prestazioa arrazoi honengatik etetea ez litzateke egokia izango.\nLanbidek ondo hartu ditu Arartekoak emandako gogoetak eta 2016ko abuztuaren 1ean indarrean sartu den ebazpen bat eman du. Horren bidez, adostu da berrikuspenean zehar Etxebide-etxebizitza eskatzaileen erregistroan izen eman gabe egotea edo baja ematea antzematen bada, entzutezko izapide bat egingo dela, eragindako pertsonak bere egoera erregularizatzeko aukera izan dezan. Izapide hori 30 egunez luzatuko da, Etxebiden duen egoera erregularizatzeko aukera izan dezan. Epe horren barruan kaltetutako pertsonak erregistroan berriro ere alta emanez gero, ez da prestazioa etetea erabakiko. Epe hori igarotakoan bajan jarraitzen badu, etxebizitzarako prestazio osagarria eten egingo da, alta eman arte. Gainera, agindu horretan onartu da, inolaz ere ez dela zenbatekorik itzultzeko eskatuko Etxebiden bajan emanda egon izanagatik. Hau da, etxebizitzarako prestazio osagarria etetea adostu aurretik pertsonari jakinaraziko zaio Etxebiden bajan dagoela ikusi dela, alta izapidetu eta Erregistroan izena emanda egoteko irizpidea betetzeko, eta prestazioaren ordainketa mantentzeko asmoz.\nEra berean, Lanbidek erakunde honi jakinarazi dio jarraibide hori kontuan hartuko duela egiten diren errekurtsoak izapidetzean. Bestalde, Etxebiden izena emanda ez egoteak diru-sarrerak bermatzeko errentan eraginik ez izateko gomendioak ere onartu ditu.\n4.4.2. Bilboko Udalarekin bilera bat izanda Arartekoaren 2015eko uztailaren 23ko ebazpeneko gogoetekin lotuta. Horren bidez, Bilboko Udalaren gizarte laguntzen kontrol eta berrikuspen aurreikuspenak salatzen zituen kexa batean bere jarduna amaitu du.\nUdalak erantzun zuen jakinaraziz horretarako adostuko den prozeduran kontuan hartuko zirela.\nBileran ere Udaleko hainbat sail (Osasun Saila eta Gizarte Ekintza Saila) murgilduta dauden “Diogenes” kasuetako esku-hartze programaren berri eman zen, baita Haurtzaroaren eta Nerabeen Bulegoaren txostenean aztertzen diren haurren pobreziari dagozkion gaiei buruzkoak ere.\n4.4.3. Arartekoa gizarteratze eremuan lan egiten duten elkarteekin bildu da, zaurgarritasun egoeran dauden familiak kanpoan uzten ari diren errolda eta egoitza eraginkorra egiaztatzeari lotutako irizpide batzuen gaineko, etxebizitza bakoitzeko bi bizikidetza-unitateko mugaren gaineko edo bizikidetza-unitate berezien kasuan bizikidetza bi urte baino gehiago ezin luzatzeko debekuaren gaineko zalantzak adierazi dizkigutenak. Lanbideren irizpideak jasotzen dituen dokumentuarekiko mesfidantza azpimarratu dute, diru-sarrerak bermatzeko errenta eskubidean eragina duten erabakiak hartzeko balio duelako eta ez dutelako edukia ezagutzen, hura hedatzea aurreikusita ez dagoelako. Udaltzaingoak harreman sentimentalak kontrolatzea ere aipatu zuten, Lanbidek diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarria prestazioak eteteko oinarri bezala erabiltzen dituen txostenak egiten dituztelako, bizikidetza-unitatea osatzen duten kideen errealitatea jakinarazi ez dela ulertzen dutelako.\nPresuntzio hau emakume eta gizon bat elkarrekin bizi direnean bakarrik ematen da. Emateen edo prestazioen berrabiarazte ebazpen epeei dagokienean, egiaztatu da azken hilabeteetan luzatu direla, eta horrek gizarte erakundeek eskaintzen duten laguntzan eragina dauka, gizarte bazterketa prozesu larriagoak ekiditeko kopuruak aurreratu behar dituztelako. Bidegabe jasotako prestazioak erreklamatzeko prozeduran ez da kalkulu orria barne hartzen, edo Lanbidek erreklamatzen dituen kopuruak zenbatzeko modua. Hori dela eta, ez dago alegazio fasean “aurkaratu” daitekeen informaziorik.\nEnplegu eta Gizarte Politiken Sailak espedientean duen informazioa lortzeari dagokionez konpromiso bat hartu zuela ere adierazi dute, eta horretarako pasahitz bat emango zela, baina oraindik ez da bete. Era berean, itzuli beharreko prestazioak zatikatzeari buruz dagoen ezjakintasuna adierazi zuten, zergatik Lanbidek bidegabe jaso direla ulertu duen. Preskripzioaren irudia ezartzea ere aipatu zuten, eta babesgabetasun egoerak ekiditeko informazioa hobetzeko garrantzia azpimarratu zuten.\nLanbidek langile autonomoei ematen dien tratua nabarmendu dute eta euren lan jarduna bertan behera uztera eraman dituzten zailtasunen ulergarritasun falta.\nAzkenik, bulegoek ematen duten arreta kaxkarra salatu zuten, batez ere tratuari dagokionean, eta erabiltzaileei ematen zaien informazio nahasia (ez egokia) ezar daitekeen araudiaren eta egin beharreko izapideen gainean. Elkarte guztiak ados daude tratu duin bat egiaztatzeko garrantziarekin.\n4.4.4. Azkenik, APDEMArekin izandako bilera aipatu genuen. Bertan, besteren artean, ardurapean seme-alabak izateagatik prestazioa jasotzen duten eta diru-sarrerak bermatzeko errenta iraungi zaien familien egoera jorratu zen, aurretik aipatu den ofiziozko jardunaren helburu izaten ari dena.\nAtal honetan eremuan egin den lanari lotutako ondorio eta gogoeta batzuk azpimarratu ditugu.\n5.1. Euskadiko gizarte babeserako sistemak pobrezia eta bazterketa adierazleak estatu eta europar mailako batez bestekoa baino txikiagoak izatea lortu du. Beraz, beharrezkoa da nahikoa azpimarratzea, gizarte kohesioan eta gure gizartearen ongizatean duen eraginagatik.\n5.2. Pertsona guztiek enplegu duin eta kalitatezko bat izateko eskubidea lortzeko beharrezkoak diren ekintzek lehentasuna dute, eta pertsonen enplegagarritasuna hobetzeko.\n5.3. Lan prekarietateari aurre egiteko gizarte babeserako sistema baten laguntza beharrezkoa da (enplegurako estimuluak), ez lukeena denbora mugarik izan beharko, gaur egun gertatzen den bezala.\n5.4. Gaur egungo ereguak gizarte babesa eta lan aktibazioa lotzen ditu, baina formazio ekintzen harremanaz gain, lan aktibazioan paper garrantzitsu bat izatearen zain jarraitzen du. Bestalde, prestazioak jasotzeari lotuta dituzten betebeharrak ez betetzeari dagokionez eta prestazioen etetea eta iraungitzeak dakartzaten lan aktibazioa. Tentsioa dago batzuetan pertsona baten lan aktibazioa lortzeko beharrezkoa den bultzadaren eta prestazioak etetea eta iraungitzeak dakarren gizarte bazterketa egoera handitzearen artean. Beraz, paradoxa bat sortzen da sistemak ez duelako lortzen lan aktibazioa baina prestazioen mantentze eta ematea enpleguarekin lotutako betebeharrak betetzearekin lotuta daude (bilatzea, parte hartzea eta lan-eskaintzak onartzea...).\n5.5. Gizarte bazterkeria egoeran dauden eta prestazio ekonomikoak jasotzen ez dituzten pertsona kopuru handiak egoten jarraitzen du. Kontraesan bat da pertsona hauek prestazio ekonomikoak ezin eskatzea ez dituztelako irizpideak betetzen. Kasu hauetan gizarte erakundeekin eta gizarte zerbitzuekin kolaboratzeak sisteman integratzeko bideak ireki beharko lituzke.\n5.6. Oso beharrezkotzat jo da prestazioen titularrek eta bizikidetza-unitateko kideek bete behar dituzten irizpide eta betebeharren gaineko informazioa hobetzea eta egokitzea. Kontuan izan behar da prestazioen iraungitze eta etetea oso ondorio larria dela, behar oinarrizkoenei aurre egitea galarazten duelako, eta ez da “nahita” egindako zerbait, batez ere seme-alabak dituzten familietan. Hori dela eta, ezinbestekoa da informazioa hobetzea, ez ahoz bakarrik, arreta pertsonal eta egoki batekin, baizik eta idatziz ere (web orria, informazio orriak, pertsonalizatutako idatzizko komunikazioak, informazio kanpainak). Informazio hau ulergarria den eta pertsonen beharrei egokitutako hizkuntza batean egin beharko litzateke.\n5.7. Arartekoak Lanbiden izandako bileretan eta egindako ebazpenetan funtzionamenduari zein prestazioa lortzeko dokumentazio zehatza aurkeztearen exijentziari eta prestazioak eten edo iraungitzen dituzten prozeduren oinarri diren betebeharrak ez betetzearen edo irizpideen galeraren interpretazioan eragina duten hobekuntza alderdi garrantzitsuak helarazi ditu. Prestazioak erreklamatzeko prozeduran eragina duten hobekuntza alderdiak ere jakinarazi ditu.\n2016an erakunde honek Enplegu eta Gizarte Politiken Sailari araudia aztertzeko eta Lanbidek egin duen araudiaren interpretazioa aztertzeko hainbat gomendio eta iradokizun zuzendu dizkio. Ebazpen hauek hura onartzeko zenbaketa egokiaren oinarri izan beharko lirateke, zaurgarritasun egoeretan eragina baitute. Hori dela eta, onartuak izatea espero dugu.\nGainera, Arartekoak 2016 txosten-diagnostiko berri bat egin du, erakundearen azken urte hauetako esku-hartzeak jaso eta Lanbideri hainbat gomendio ematen dizkionak. Bertan adierazitako gabeziak konpontzeak sistemaren hobekuntzarako oso interesgarri bezala baloratu da.\n5.8. 2016an ez da diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzarako prestazio osagarriaren kudeaketan aldaketa nabaririk eman, bidegabe jasotako prestazioen itzulera baldintzak zehazteari buruzko 1/2015 zenbakidun Zirkularra abiaraztea baino, Arartekoak positiboki baloratu duena, baita bulego bakoitzean dokumentazioaren erregistroan egondako beste hobekuntza batzuk ere.\nEbazpen epeei eta herritarrentzako informazioari dagokionean hobetzeko alderdi garrantzitsuak daude, ebazpenen araudiaren interpretazioari eta oinarri juridikoari lotuta, eta prestazioen erreklamazio prozeduraren oinarri diren kontzeptuen informazio eta argitzeari lotuta ere. Uste du ezinbestekoa dela taula jakinaraztea eta horretan pertzepzio desegokiak nola eta noiz sortu diren jasotzea. Bestalde, Lanbide ez dago ados bere jardun guztietan adingabearen interes gorenaren eskubidea barne hartzeko gomendioa, derrigorrez kontuan hartzekoa bada ere. Izan ere, bere esku-hartzetako asko euren kargupean adingabeak dituzten familiengan eragina dute.\n5.9. Erakunde honek sistema hobetzeari begira gogoeta prozesu bat ematen ari dela eta aldaketa proposamenak egiten ari direla badaki ere, 2016an ez dira eman. Beraz, ez dira bete Lanbideren bulegoetan erabakiak hartzerakoan erabiltzen ari diren irizpideen positibatze eta hedatzeari lotutako hartutako konpromisoak, edo berraztertzeko errekurtsoak onartzearen ondorioei dagozkienak. Arau-hausteak bere desbalorizazioaren arabera ezberdintzeko zigor prozedura bat erregulatzeko eta ezartzeko ez da aurrera egin, eta prestazioen etetea eta iraungitzea betebehar bat ez betetzean ematen den erantzun bakarra izatea ekiditea.\n5.10. Arartekoaren ustez, gizarte bazterketa egoeran edo arriskuan dauden pertsonen egoera aniztasuna, Lanbiden zein udal gizarte zerbitzuetan arreta ematen zaiena, bi sistemen arteko kolaborazioaren gaineko gogoeta serio bat exijitzen du, lan eta gizarteratze prozesutik sortutako beharrei arreta emateko eta gizarte zerbitzuen eremuan printzipio orokorra eta arretaren jarraikortasun printzipioa betetzeko. Momenturen batean Lanbidek erabili ezin daitezkeen erabiltzaileentzako Lanbideren bulegoaren alternatiba gisa arreta prozedura bat zehaztea aztertzen ari zela onartu badu ere, orain arte ez da aurrerapen garrantzitsurik egon. Arartekoak Lanbideri helarazi dio udal gizarte zerbitzuen kolaborazioa ezinbestekoa zela, batez ere kolektibo zehatz batzuei dagokionean. Udal gizarte zerbitzuei buruzko Arartekoaren txosten berezian beharrezko kolaborazio hau jorratzen du 24. gomendioan.\n5.11. “Etxerik gabeko” gizarte fenomenoari aurre egiteko beharra planteatzen jarraitzen da, gure hirietako kaleetan pertsonak bizitzea ekiditeko. Protokoloa sinatzea aurrera pausu bat da, sustatu beharreko neurriak hobetzeko eta estrategia bat egiteko ikertzeko konpromisoa bezala. Egoera honetara heltzea ekiditeko prebentzioak duen garrantziaz gain, garrantzitsua da egungo dispositiboen eta exijitzen diren irizpideen balioa ebaluatzea, kalean bizi diren pertsonak egotea ekiditeko helburuz. Errekurtso berrien beharra eta hura martxan jartzeko konpromisoa, Euskal Gizarte Zerbitzuen Sistemaren prestazio eta zerbitzuen zorroari buruzko Dekretua eta gizarte zerbitzuen plan estrategikoa ezarriz, ez du berrikuntza eta egungo dispositiboen berrikusketa mugatu behar.\n5.12. Oraindik ere lurraldeen arteko desoreka mantentzen da gizarte bazterketa egoeran dauden pertsonei ematen zaizkien zerbitzuei dagokienean, udal gizarte zerbitzuen egoeraren gaineko Arartekoaren txosten berezian jasotzen den bezala. Gizarte Zerbitzuei buruzko 12/2008 Legea eta zorro eta prestazioei buruzko 185/2015 Dekretua betetzeko, baita Gizarte Zerbitzuetako Plan Estrategikoak eta Gizarte Zerbitzuetako Mapak dituen gogoetak ere, beharrezkoa da da administrazioen arteko planifikazio bat egotea, zerbitzuak hirietan kontzentratzea mugatzeko eta bazterketa egoeran dauden pertsonei zuzendutako zerbitzuak ez egotea eskualde eta lurralde eremu batzuetan, baita etxebizitza beharra ere. Bestalde, hiru lurralde historikoetan ezartzen ari den bazterketaren balorazio instrumentuen garapenak antzeko moduan baloratu beharko lituzke aztertzen diren egoerak, lurraldeen arteko desoreka ekiditeko. Modu berean, interesgarria litzateke lurralde zerbitzu eta prestazioak lortzeko exijentziek aurretik beste Lurralde Historiko batean erroldatuta egotea kontuan izatea.\n5.13. Aurten udalerri batzuk ere gizarte larrialdiko laguntza eskariei aurre egiteari zuzendutako diru-partidak handitu behar izan dituzte; beste batzuk ezin izan dute aurrekontua handitu eta hori dela-eta ezin izan dituzte eskari guztiak erantzun. Gizarte Larrialdiko Laguntzei lotutako araudi berriaren helburuen artean energia gastuei arreta ematea dago. Energia gastuaren eraginak perspektiba ezberdinetatik aurre egitea exijitzen du, Arartekoak Arartekoaren 2016ko urtarrilaren 26ko 1/2016 Gomendio Orokorrean adierazi zuen bezala: Energia pobreziaren gaineko gizarte eztabaidarako oinarriak Euskadin. Bertan, jarduera eta gomendio proposamen ugari egin ziren, hala nola, Euskadin energia pobreziaren aurkako borroka plan bat ezartzea, energia kontsumitzaile ahulena babestera zuzendutako neurriak hartzea, energia kontsumitzaile ahulenaren ikuspuntutik egokiena den informazioa ematea (gizarte bonoa...) eta etxe eta eraikinetako energia eraginkortasuna hobetzea (energia auditoretzak...), eta energia berrikuntzarako laguntzak, besteren artean.\n5.14. Euskadiko Hirugarren Gizarte Sektoreko 6/2016 Legearen eta Hirugarren Gizarte Sektorearekiko gizarte kontzertazioaren marko juridiko bereziaren zabaltze eta garapena garrantzi handikotzat jo da, ardura publikoko zerbitzuez hornitzeko, Gizarte Zerbitzuen 12/2008 Legean aurreikusitakoaren arabera.


Baserritarrak bariku honetan joango dira Rialtotik Errebal Plaza berrira — Eibarko Udala\nBaserritarrak bariku honetan joango dira Rialtotik Errebal Plaza berrira\nArtxiboko irudia. Errebal Plazia.\nEguenean, hilak 31, azken aldiz egongo dira zabalik saltokiak Rialtoko eraikinean, eta egun horretatik aurrera eraikina itxita egongo da. Baserritarren lana aitortzeko, eta Errebal Plazan hastera doan etapa berria dela-eta, eguenean, eguerdian, omenezko ekitaldi bat egingo da udaletxean.\nNahitaezko izapide guztiak itxita, orain arte Bidebarrietako Rialto eraikinean zeuden baserritarren postuak behin betiko joango dira Errebal Plazia funtzio anitzeko eraikineko azoka berrira, ostiral honetatik (apirilak 1) aurrera. Beraz, eguen goiza izango da azken eguna Rialton; hortik aurrera itxita egongo da.\nHala, barikuan zabalduko da baserritarren gunea Errebalgo azokan, non beren betiko produktuak salduko dituzten. Gainera, Udalak aurrera jarraitzen du hasieran pentsatutako produktuak saltzeko Errebalgo merkatu plazan oraindik hutsik dauden saltoki finkoak betetzeko izapideekin.\nHalaber, baserritarrek egindako lana aitortu eta eskertzeko, eta Errebalen hasiko duten etapa berriaren aurrean, Udalak omenaldi-ekitaldi bat eskaini nahi die. Ekitaldia goizeko 13.00etan izango da, udaletxeko Batzar Aretoan. Bertan, bideo bat ikusiko da Udalak Debemenekin batera egindakoa, hamabost bat minutukoa, non baserritarren lana jasotzen den.\nGainera, apirilaren 1ean, barikuan bertan, Errebalgo merkatu-plaza berriaren instalazioak 8:00etan ireki ondoren, ekitaldi xume bat egingo da 11:00etatik aurrera. Bertaratzen diren herritarrek, gainera, Azitaingo Lantegi Eskolako ikasleek prestatutako pintxoez gozatzeko aukera izango dute, baserritarren lekualdaketari nolabaiteko jai-kutsua emateko.\nGoizean joaten diren eta produkturen bat erosten duten pertsonei poltsa bat emango diete opari beren erosketak egin ahal izateko.\nErrebal Plazaren merkatu berrian jarduera komertziala martxan jartzearekin bat, Eibarko alkate Jon Iraolak zera adierazi du: “Rialtoko instalazioak ixtea eta baserritarren espazio hau irekitzea mugarria izango da aurrera egiteko Udalak Errebal Plazia merkataritza-jardueraren gune berri bat bihurtzeko helburuan”.\nHorren harira, Iraolak baserritarren lan garrantzitsua jarri nahi izan du balioan; izan ere, "Eibarko Merkatu Plaza betidanik izan denaren eta hemendik aurrera Errebalgo espazioa izango denaren ikur dira baserritarrak". Eta horregatik, "merezi duten protagonismoa eman nahi diegu, merezitako omenaldi bat egitearekin batera".\nEta zera esan du amaitzeko: “Ziur nago Errebal Plazan baserritarren jarduera hasteak merkatuko plaza dinamizatzeko beharrezkoa den jende-oldea erakartzea ahalbidetuko duela, saltoki finkoak adjudikatzeko izapideekin jarraitzen dugun bitartean. Testuinguru sozioekonomiko oso nahasian egon arren, eta ekiteko unerik onena ez izan arren, dagoen ziurgabetasuna dela-eta, esan dezakegu saltoki finkoak interesa sortzen ari direla; beraz, plaza irekitzea funtsezkoa da gainerako postuak ezartzeko".


Ekonomi-krisiak erasan die euskal biztanleen bizi-baldintzei\nHomeGaiakBizi-baldintzakPrentsa Oharrak Ekonomi-krisiak erasan...\nBIZI-BALDINTZEN INKESTA. 2014\nFamilien %41ek izan du murrizketa ekonomikoren bat azken hiru urteetan\nFamilien %40,9k izan du murrizketa ekonomikoren bat azken hiru urteetan, 2009an baino ehuneko 16 puntu gehiago, baina seriearen gorenekoaren (%47) azpitik, Eustaten datuen arabera. Murrizketak batez ere aisian, jantzietan eta oinetakoetan, baina ia %14rentzat baita elikaduran ere\nEgoera, neurri handi batean familiaren erreferentziako pertsonaren araberakoa da, langabezian egonda, murrizketak izan zituzten %69k, 2009an baino 12 puntu gehiago.\nHamar familiatik lau larri iristen da hil bukaerara eta erdia pasak (%56k) dio okerrago daudela orain 3 urte baino.\nFamilia eta laguntasun erlazioak indartuz\nFamilia-harremanak oso sendoak dira Euskal AEn; familien %96k badu harremanen bat etxean dagoeneko bizi ez diren gertuko senideekin – guraso, seme-alabekin-. Beste senideekiko harremanak ere indartuz doaz, maiztasun txikiagoaz; %5ean ez dago harremanik.\nLagunekikoek hortxe diraute; familien %6k bakarrik dio lagunik edo haiekiko harremanik ez duela. Auzokoekikoak behera, azken honetan bezala; %16k ez du bat ere.\nEuskal familien inguru fisikoa ona da oraindik ere, baina ingurumen sozialak okerrera egin du 2009.aren aldean\nFamilia gehienek (%65ek) diote inguru fisiko egoki batean bizi direla, 2009an bezalaxe, baina ingurumen sozialak okerrera egin du: 2014an %59ren ustez oso egokia da, 2009an baino ehuneko 5 puntuz azpitik.\nFamilien %19k hiri-segurantzan arazoak ikusten ditu (lapurreta eta erasoak), 2009an bezalaxe; eskale gehiago (6 puntu gehiagok), alkoholismo gehiago (4 puntu gehiagok) eta delinkuentzian (3 puntu gehiagok); autoetan lapurreta gutxiago (2 gutxiagok) eta autoaren lapurreta gutxiago (puntu erdia gutxiagok).\nFamilia-etxeen %16,6k etxe-ekipamendu gutxi ditu\nEuskal AEko familia-etxe gehien-gehienean badira ekipamenduak (batez ere etxetresna elektrikoak), baina gutxi %16,6ren ustez, 2009an baino ehuneko sei puntu gehiago. Familien ia %100ek baditu ikus-entzunezko ekipamenduak; %41ek asko.\nGas-kalefakzio banakakoa hedatuz doa, etxeen %65ean da, 2009an baino 1,5 puntu gehiago. 22.000 familiak (%2,5ek ) ez du inongo kalefakziorik, 2009an baino ehuneko puntu bat gehiago.\nFamilien %90 pasak zerbitzu asko ditu 10 minuturen bueltan, oinez: supermerkatua, harategia, arrandegia, haurtzaindegia, farmazia. Beste 10 minutu eginez, jatetxea, anbulatorioa, liburutegia, taxia, zinea, antzokia…\nIkastetxeetan, lanaldi zatitu gutxiago\nGoiz eta arratsaldeko ordutegia gutxituz ikasle artean Ikasleen %64k ordutegi zatitua du; 2009an %69k. Etxera bazkaltzera joaten diren ikasleak (%59) lehengoan.\nIkastetxera, oinez batez ere (%47,3); autoz (%16,2, ehuneko +3,3 puntu 2009ren aldean eta +11 1989ren aldean).\nMendeko pertsonen proportzioa lehengoan\n1989an, osasun eskasagatik eguneroko gauzak nekez egin zitzaketen pertsonen portzentajea %9,2 zen; 25 urte pasata, 2014an, %8, 2009an bezalatsu. Arabak du ehuneko txikiena (%6,8); Bizkaiak %8,1 eta Gipuzkoak %8,3.\nMedikuarengana zertxobait gehiago joaten gara (pertsonen %78; 2009an %76). Espezialistengana biztanleen %51ek jo zuen (2009an baino 3 puntu gehiagok), eta familia-medikuarengana %87, lehengoan.\nBiztanleen laurden batetik gora elkarte batekoa da\nKirol elkarteetan 225.000 bazkide, 2009an baino 35.000 gutxiago. Horietan, 150.000 gizon eta 73.000 emakume.\nOndokoetan, gizon-tasa handiagoa da: erakunde politiko, sindikal, profesional, ingurumenekoetan eta auzo-elkarteetan.\nEta hauetan, emakume-tasa handiagoa: gizarte-laguntzan (39.000 emakume; ia 30.000 gizon), erlijio-fedeetan; garapen, hezkuntza eta gizabideetan.\nEustat - Euskal Estatistika Erakundea / Instituto Vasco de Estadística Donostia-San Sebastián, 1. 01010 Vitoria-Gasteiz Prentsa zerbitzua: servicioprensa@eustat.es Tel.: 945 01 75 62 Euskal AEko bizi-baldintzen inkesta prentsa-ohar gehiago Euskal AEko bizi-baldintzen inkesta datu-bankua


Teknologia Berria - Guraso-eskolak\nTeknologia Berriak gazte eta nerabeen bizitzan duen garrantzia ukaezina da, baina hauen erabilera desegokiak kalte larriak sor ditzake.\nIrakurri gehiago Teknologia Berria - Guraso-eskolak-i buruz\nUrtarrilaren 19an, asteartea, SAN SEBASTIAN EGUNA ospatuko dugu ikastolan, baina aurtengoa ospakizun desberdina izango da osasun-egoera dela eta. Ikastola barruan egingo dugu ospakizuna, eta segurtasun-neurri guztiak errespetatuko ditugu. Gainera, aurten familiak ezingo zarete danborrada ikustera etorri, baina Atariaren bitartez emango dizuegu ospakizunaren berri. Zirkularra.\nIrakurri gehiago San Sebastian eguna-i buruz\nCOVID 19aren aurkako segurtasun-neurri nagusiak gogora ekarri nahi dizkizuegu.\nIrakurri gehiago Segurtasun-neurrien gogorarazpena-i buruz\nUrte berri on!! Urte latza utzi dugu atzean, eta abiatu berri dugun hau ere ez da erraza izango. Baina orain arte egin dugun moduan, Ikastola osatzen dugun ikasle, langile eta familia guztion arteko elkarlanari esker ziur gaude aurre egingo diogula. 2021 urte zoriontsua opa dizuegu guztioi!\nIrakurri gehiago Urte berri on!-i buruz\nEskola ordutegia - Lanketa\nBatzarrean aurreratu genuen moduan, HH eta LH etapetan aurten dugun ordutegia mantentzea proposatuko da 2020-2021 ikasturtetik aurrera ere, osasun egoera edozein izanda ere.\nIrakurri gehiago Eskola ordutegia - Lanketa-i buruz\nAtzo batzarrera gerturatu zinetenok aukera izan zenuten Ategorrietako eraikinaren inguruko azken berriak ezagutu, eta egiturak hartuko duen itxura ikusteko.\nIrakurri gehiago Ategorrietako irudiak-i buruz\nAtzo burutu zen Ikastolako Urteko Batzarra. Beste gauzen artean aurreko ikasturteko emaitzak eta ikasturte honetako aurrekontua aurkeztu ziren, eta erroka nagusien berri eman zen.\nIrakurri gehiago Batzar Orokorra-i buruz\nBertso emanaldia LH6\nAzken hiru egunetan bertsotarako plaza bihurtu dugu gure frontoia, segurtasun-neurri guztiak errespetatuz noski.\nIrakurri gehiago Bertso emanaldia LH6-i buruz\nOspakizun-eguna izan da gaur Ikastolako eraikin guztietan. Olentzeroren bixita jaso dugu, gaztainak jan ditugu, Gabon Kantekin kantuan eta dantzan aritu gara, elkarri opariak egin dizkiogu, gabon-txaratelak prestatu ditugu eta txistorra jateko aukera ere izan dugu.\nIrakurri gehiago Gabon festa-i buruz\nEtxekoentzako gabon-txartelak egin ditugu LH 3tik 6rako ikasleek azken egunotan. Marrazki eta kopla ederrez apaindu ditugu txartelak, izugarrizko lan politak sortu ditugu.\nIrakurri gehiago LHko gabon-txartelak-i buruz


Basque Culinary Centerrek abian jarri du Gastronomia Zientzietako munduko lehen doktoregoa - Basque Culinary Center\nBasque Culinary Centerrek abian jarri du Gastronomia Zientzietako munduko lehen doktoregoa\nBasque Culinary Centerrek, AZTI eta NEIKER zentro teknologikoekin batera, gastronomiaren arloko munduko lehen doktorego‑programa aurkeztu du, eta ikerketa gastronomikoan liderrak direla berretsi dute.\nZientzia Gastronomikoetako Doktorego Programaren lehen edizioa 2020ko urtarrilean hasiko da, zientzia gastronomikoen arloko ikertzaileak prestatzeko eta elikaduraren eta gastronomiaren balio-katea osatzen duten eragileei ezagutzak transferitzeko. Doktorego hori abian jartzeak Basque Culinary Centerrek ikasleek ikerketarako tresnak barneratu eta erabiltzeko duen interesari erantzuten dio. Tresna horiek sektoreari edozein alderditan aurrera egiten laguntzen diote.\nBasque Culinary Centerreko zuzendari Joxe Mari Aizegak adierazi duen bezala, "hasieratik, proiektu traktore gisa aitortu dugu geure burua; gastronomiaren sektorean garapena eta berrikuntza bultzatuko dituen eta munduko ikerketa gastronomikoan buru izateko elikadura, sukaldaritza, zerbitzua, enpresa-kudeaketa eta zientziak uztartzen dituen eragile aktibo gisa. Gastronomian ikerketarako aukera asko daudela pentsatzen dugu. Horregatik, ikerketak eta doktorego-tesiak sustatzeaz gain, mundu osoko ikerlariak erakarri nahi ditugu”. Doktorego-programa martxan jartzeak jauzi kualitatiboa dakar Centerrera, eta gastronomiako lehen doktorego-tesiak egingo dituzten lehen doktoregaiak hartuko dituzte gainerako zentroek, gutxienez hiru urtez gastronomiarekin eta elikadurarekin zerikusia duen edozein alderdi ikertu ondoren.\nEra berean, hau dio Eusko Jaurlaritzako Nekazaritzako, Arrantzako eta Elikagai Politikako sailburuorde Bittor Orozek: “Elikaduraren balio-katean kalitatezko prestakuntza ematea, funtsezkoa da Eusko Jaurlaritzarentzat. NEIKER eta AZTI teknologia-zentroek funtsezko papera dute lan horretan; NEIKER bere nekazaritzaren gaineko ezagutzagatik eta AZTI elikagaigintza sektorean aditua den jakintzagatik. Ildo horretan, Basque Culinary Centerren gastronomiaren ikuspegiarekin bat egiten dute, elikatze-kateko eragile guztien lehiakortasuna hobetzeko.”\nHiru aldeko akordioa\nDoktoregoa hiru euskal zentro teknologikoren arteko lankidetza-hitzarmen baten bidez gauzatu da: AZTI, Neiker eta BCC Innovation (Basque Culinary Centerren gastronomiako zentro teknologikoa). Zentro horiek doktorego-tesiak hartu eta zuzenduko dituzte beren ikerketa-ildoen testuinguruan. Programa Eusko Jaurlaritzaren Gastronomia eta Elikaduraren Plan Estrategikoaren barruan kokatzen da, eta Kopenhageko Unibertsitateak ere parte hartzen du.\nGastronomia Zientzietako Doktoregoak hiru urteko iraupena izango du lanaldi osoan egiten bada. Epe hori bi urte gehiagoz luzatu ahal izango da, ohiz kanpo, eta bost urtez lanaldi partzialean egiten bada; halaber, epe hori beste hiru urtez luzatu ahal izango da, ohiz kanpo.\nProgramak bi ikerketa-talde biltzen ditu: Elikadura Zientziak taldea eta Kudeaketa, Gizartea eta Kultura taldea. Lehenengoa jasangarritasunarekin, analisi sentsorialarekin eta osasunarekin (gastronomia pertsonalizatua) lotutako ikerketa-ildoek osatzen dute. Bigarrenean, gizarte eta kulturarekin eta enpresa gastronomikoen kudeaketa eta zuzendaritzarekin lotutako ikerketa-ildoak biltzen dira.\nIkerketa-taldeetan parte hartzen duten doktore ikertzaileak zientzia eta sukaldaritza binomioan espezializatuta daude. Esparru zientifikoenekin lotutako profilak dituzte (hala nola analisi sentsoriala), baita esparru humanistenekin (hala nola gizarte-zientziak) eta kudeaketarekin lotutakoak ere.\nInformazio gehiago: https://www.bculinary.com/es/doctorado


Errigoraren udazkeneko kanpainako otarrak eskatzeko aukera gaurtik - Usurbil - Noaua.eus\nErrigoraren udazkeneko kanpainako otarrak eskatzeko aukera gaurtik\nNoaua Aldizkaria 2021-10-23 08:05\nNafarroa hegoaldeko euskalgintza laguntzea xede duen Errigoraren udazkeneko “Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka” kanpaina martxan da jada. Eskaerak online egin ditzakezue larunbat honetatik aurrera. NOAUA! K.E.-k bat egin du beste behin egitasmoarekin eta kultur elkarteko egoitzan ere bideratu ahalko dituzue eskabideak astelehenetik aurrera.\n"Herriak egiten du herria" aldarripean, bueltan dator “Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka” Errigorak Ikastolen Elkartearekin, AEK-rekin eta Sortzen-ekin elkarlanean bideratu ohi duen urte garai honetako kanpaina. Urriaren 23tik azaroaren 11ra bideratu ahalko dituzue eskaerak NOAUA! K.E.-ren egoitzan, bestela online errigora.eus bidez. Hiru otar aukeran, eta otar bakoitzarekin 2022ko egutegia eskuratzeko aukera. 25 ekoizleek parte hartuko dute egitasmoan.\nBildutako laguntzaren laurdena bertako euskalgintzara bideratuko dute. Baina izatez, laguntza hau indartu egingo dute, saskien balioa 5 euro igo baitute. “Ekarpen hori ezinbestekoa da zonaldeko ikastolentzat eta AEK-ren euskaltegientzat, baita sare publikoan D eredua sustatzeko dinamikentzat ere. Gainera, Agerraldia egitasmo berriaren iturburu eta sustengu ere bada”, Errigorak ohartarazi duenez. Auzolanean emandako urratsetatik jaio da hain zuzen Agerraldia, "euskararentzat aro berri bat zabaltzeko".\n2013. urtetik 1.400.000 eurotik gora bideratu dute "Nafarroa hegoaldean eta erdialdean euskaldunak sortzeko herritik jaiotako egitasmoak sustengatzera. Eta, aldi berean, diru-ekarpen hori sortzeko bidea elikadura-burujabetzara pausuak emateko baliatu dugu".\n3 otar aukeran\n1-Saski beltza (betikoa): orburuak, zainzuri zuriak, pikillo piperrak, oliba-olio birjina estra, botila ardoa, melokotoia almibarrean, melokotoi marmelada, tomate frijitua, potxak, teilak, mahats-zukua, piper-mamia, kardua.\nPrezioa: 55 euro.\n2-Saski berdea (ekologikoa): orburuak, zainzuri zuriak, pikillo piperrak, oliba-olio birjina estra, botila ardoa, ardo-ozpina, dilista lehorrak, arroza, pasta, barazki-menestra, sagar-zukua, teilak.\nPrezioa: 65 euro.\n3-Saski zuria (berezia): orburuak, zainzuri zuriak, pikillo piperrak, oliba-olio birjina estra, botila kriantza, ardo zuri apartsua, patxarana, pikillo marmelada, txokolatezko zigarretak, patxaran-pastak, polboroiak.\nPrezioa: 75 euro.\nEskaerak: urriaren 23tik azaroaren 11ra. Online errigora.eus atarian edo NOAUA! K.E.-ren egoitzan.Informazio gehiago: errigora.eus


Lenengo argitalpenaren itzaurrea «Euskaldunak» poemari\nEz-ikasia balin ba zera, utzi ezazu aurren-berriketa au, irakurle, ta sar zaite bete betean bertsuetan; zuk egiñak bezala baitira, ta zuretako egiñak batez ere. Ikasia balin ba zera, zurekin dut izketa au. Ez ditut egin bertsu ok, ain zuzen, zuretako: bai ordea zuk ere irakurriko dituzulakoan.\nBertsu otaz iritzia eman baino len, irakurrazu aurren-izketa au, nire lan oni bear dan gaindegitik begira dezaiozun.\nAu izan dut len asmo: nik moldatu dudan poema au, erriak moldatua litzan gisan egitea; nik egin ditudan bertsu ok, erriak egin zezazken gisan egitea.\nOrtan ez dezu gertakizun ontan maratil askorik bilatu bear, ez naspil aundirik bereizi bear, zenbait novela tzarretan bezala. Ez ta eriotzik eta beste gauza lazgarririk dramaetan bezala. Erri bat bere oiko lanbidetan, jolasetan; ipuietan, sukaldean, bizian, eriotzean agertu nai nizuke, gauzak eskuarki edo komunzki gerta oi diranez.\nAspaldiago asia nintzan, Europa'n gertakari ezaguna dala ta Orreaga'ko edo Roncesvalles'ko gudu-erasoa ointzat artuki, lengo epopeia zarren antzera euskal-biziera emateko asmoz; baina gauzak ekarri egin bear ziran tiraka, etorri ez baitziran egiten.\nCarlomagno, Roldan eta euskaldun buru ez-ezagunai agur egiñik, bestetara jo bear izan dut bada azkenean. Europa'ko poema garaienak irauli ta aztertu nitun begiratuki, ta alakorik egiterik ez nedukala igarri nion; batez ere, etxe-barneko gauzak, lanbide, apustu, dantza ta abar, ezin agertu baititezke beren etorrizko burubide batean. Etorrizkoa egiten saiatu naiz bada, ez ekarrizkoa.\nGauzak aroak dakartzin bezala ederrago ageri zaizkit.\nEkarria ez da erreza, ongi ekartzen beintzat; etorria, ots, ugaritasuna ez ta ere, gairik aski biltzen ez bada; etortasuna da zailenik eta bearrenik, eta nere poema ontan, ori, ager dedin nai nuke.\nZer saili dagokio bada nire poema au? —diokezu— orain-arte ele-ederran edo literaturan eman diranetara buruz? Epopeiari urbilenik. Bestela esan: folklore edo erri-jakintzazko poema egitea gogoak eman dit, folklore au baitago gaur aiputan. Epopeiarekin bai al du ar-emanik? Ain zuzen ere, Epos zalako izketa edo kontaketa ori, gerra-gauzetara soilik ekarri oi zuten antziñatarrek, aien bizimodua gerra-baitzan agiz. Istoria bera ere, oraintsu arte, gerra-kontua besterik ez da izan. Egun, ordea, erri batean agerikoak oro sartzen ditugu istorian. Baita nik ere poema deritzadan ontan; istori zearo baitut egin, guzia toki batean eta mende batean, egina litzan gisan. Mende zarrik ere asmatu-bearrik ez; bizimodu zar onen geienaren lekuko nerau izan bainaiz.\nEuskalerri osoa dut kanta-gai, ez biko bat edo beste, gure gauzeri lokarri bat ezartzeko asmatu ba dut ere. Lepa-zintzailu eder batean, arri-pitxiak dira bearrenik, bein «Lizardi» zanak (Goian bedi) esan zidan bezala: aria izan diteke naiz olako, naiz alako. Nire ustez Camoes'ek ederki:\n«eu canto o peito illustre lusitano».\nta ez Vasco de Gama ta Ines de Castro.\nBertsua bai, asma nezaken ene belarrieri ta jakintsuren batenari obeki letorkiona; ez ziteken ordea erriarena, ta ez errirakoa.\nHomer'ek ere seineurriko ordez (hexametro ordez) solaskarako (logaedikos) egin izan ba litu, obeki liduriket, erritarrago bailitzake, ta erri-bertsuetan ere errez esan bai litezke ain gauza aundiak, ezpainak asko arrotu bage. Apustu, ekaitz, burruka ta abar, epiku-usaia emateko moduko gauzak ba ditut, asmatuz geroz. Erri-bertsua egin dut ortaz, erriak kantaz ematen diguna, ta ez beti era batekoa, gaiaren araura. Bertsu latz samarra itxuratzeko ere esan zidan adierazle batek, aintziña-usaia ar zezan, alegia; zenbait aldiz, ordea, uste ta nai baino biribilagoa atera zait, eta ez dut urratzen alegiñik egin.\nAspaldi bertsuari utzia ta, lenbiziko atalean edo kantuan latzagoa atera zait, eta askotxo aldatu bear ta, bere ortan utzi dut. Gure erriak maite du bertsu biribila. Pello Mari Otaño burura zait.\nZentzuz egindako bertsuak ba ditu naski, baina puntu zailak ditulako ere, atseginetan entzuten ditu gure erriak: esaterako, noiz, goiz, iñoiz, arrazoiz.\nNere lan oni kera berri bat ematen saiatu naiz: ez Homer'ena bezain lasaia, ez Horati'rena bezain tinkoa, bien tartekoa baino. Gauza eder aunitz esan, labur esan, arin eta laister eman, ustez beintzat. Erri-kera asmatu dudala nago alde batera, baina bestera, batez ere poema au beste izkuntzara biur ba ledi, norbaitek esan lezake, erri-tajuz ez dauden gauzak ere an emen ba ditula. Ez ordea niri ala iduritzen, gure euskera bizkor onek, ondoko erderak baino erri-erriari gauza izkutugoak eta geiago adierazi baitezazkio, nik uste.\nEz dut lan ontan deusik asmatu. Erria dan bezala azaltzen saiatu naiz: «res ipsa loquatur»; gauza bera mintza bedi. Zertako ni asmaketan asi? Ba liteke neure burua gogo nuen bezala ez osotara gorde izatea, erria jatorrago ager zedin; baina Europa'n iñon poema errikorik egin bada, au dedin nai nuke. Bein esan: Euskalerria nire agoz mintzatu izatea nai nuke.\nEunetatik larogeita amabost, gutxienik, neure begiz ikusiak, neure belarriz entzunak ditut; nik josi ta moldatuak ordea, batasuna ar dezaten.\nIzkuntza berriz... or dago korapiloa! Ez da guzien euskera, guzien euskerarik ez baita. Izan ba litza, ua emanen nizun. Geienik kompreni ditekena artu uste dut, asi Xubero'tik eta Bizkairaño. Gainera bertsutan ari garalarik, obeki elkar aditzen dugu euskaldun ok. Napar-euskera Laphurdi'n eta Gipuzkoa'n ez da arrotz egiten. Au baino au euskera obea danik, bearrago danik, ez naiz asiko, baino gauza bat gogora zait: euskerarik elkartuena Ameriketan egiten dutela nago, ta erriak beure buruz ipintzen dun oiñarri au ona dirudit diteken batasunerako edo diteken elkartasunerako. Napar-euskaldunekin bizi izan diran giputz amerikanoek napar-euskera artzen dute. Neroni ere, Tolosa'ko denda batean «amerikanua al degu berori?» galdegin zidaten, eta «ez, Naparroan euskeraz ikasia» erantzun nien.\n«Baita, baita» esanez arrazoia ontzat eman zuten.\nLaphurtarrekin an bizi izan diran naparrak ordea, beurena utzita Laphurtarrena artzen dute... Ortaz, ekusk-aldera jotzen du erriak ere. Urrenik, Naparroa'n ari banaiz tokiz, ango gauzak iraultzen baititut, ango keru apurra barkatuko al zait.\nBertze ordez beste —Xuberon ere ala esaten baitute—, erran ordez, esan eta olakoetan, errezenera jo dut.\nZenbait itz ez dituzu komprenituko —erriak bai ta zuregatik ez ditut baztartuko—. Ikasiko dituzu goiz edo berandu. Eunetatik larogeita amabost kompreni ba dezazu ere, ez da gutxi, gainerakoak elkarri argi eginez, tarteko itz banaka oriek gora bera, ez duzu gauzaren muinik agiz galduko. Gainera, zati bakoitzari dagokion argibide zenbait ikus itzazu orrialde bakoitzaren oinean.\nItz berririk, nik, naiz bestek sorturik doi arkituko duzu. Phonetika «Eskualduna'ren» eta «Gure Herria'ren» antzenekoa artu dut.\nIru adierazle izan ditut egin bitartean, eta iruren aburuz gauza ederra atera zait. Geroak ere berdin esan beza. Gainekoek lan au ongi ar balezate, urrengo argitaraldian itzaurrea kendu eginen nuke, ta oraingo utseginak zuzendu. Ortakoz, zuk irakurle, neroni ager izkidazu, kartaz, banaka-banaka zuzendu ditezkenak, euskerak beure liburua atera dezan.\nIzena «EUSKALDUNAK» ipiñi diot Camoes'en «Os lusiadas» en antzera.\nAzkenik, lan au egitera baztartu naizen bitartean lagundu didaten euskaldun jatorrai biotzez eskerrak ematen diet.\nPoema au neregatik galdua ziteken. Amabi urte ontan gure jendeak zenbat ibillera egin ditun onen atzetik, aditzera eman didate. Oinbeste merezi ba du, gure erriaren onerako dedilla. Eskerrik asko bein eta berriz.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak segurtasun industrialeko dekretua aurkeztuko du, urrian indarrean sartu aurretik\nEusko Jaurlaritzak segurtasun industrialeko…\nStreaming bidezko bi saio egingo dira, datorren asteazkenean, hilak 30\nIzena emateko epea astelehenean bukatuko da. Dagoeneko 400 pertsonak baino gehiagok baieztatu dute parte hartuko dutela\nEkonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Saileko Energiaren, Meategien eta Industria Administrazioaren Zuzendaritzak bi saio antolatu ditu, bata euskaraz eta bestea gaztelaniaz, urriaren 1ean indarrean jarriko den ekainaren 30eko 81/2020 Industria Segurtasunari buruzko dekretua aurkezteko.\nUztailaren 14an EHHAn argitaratu zen dekretu berria ezartzeak aldaketa garrantzitsuak ekarriko ditu industria-segurtasuneko zenbait arlotan, batez ere, instalazioak martxan jartzeko izapideari dagokionez, baita industria-segurtasunaren araudiaren mendeko jardueren hasierari ere.\nHori dela eta, Eusko Jaurlaritzak beharrezkotzat jo du interesdunei araudi berriaren xehetasunak azaltzea, eta horretarako, streaming bidezko aurkezpen-saio bi antolatu ditu, irailaren 30ean: (09:30ean euskaraz, eta 11:30ean gaztelaniaz).\nParte hartzeko web helbide honetan dagoen izena emateko eskaera bete behar da: https://www.euskadi.eus/812020-dekretuaren-aurkezpena-ekainaren-30ekoa-industria-segurtasunari-buruzkoa/web01-a2indust/eu/. Izena emateko epea astelehenean bukatuko da.


Oporraldiak :: Galdera ohikoenak\nAterpetxeak / Ekintzak\nOrri honetan erabiltzaileek egin dituzten galderarik ohikoenak bildu eta argitaratzen ditugu, nahi baduzu kontsulta egin dezakezu orri honetako behe aldean dagoen formularioa betez: 1.1.) Zer egin behar dut erregistratzeko?\nInterneteko posta-kontu aktibo bat behar duzu. Alta emateko, orri honetan bertan eskatzen zaizkizun datuak sartu behar dituzu, �orain erregistratu� lotura sakatuz.\n1.2.) Nola sar naiteke aplikazioan, erregistratu ondoren?\n1.3.) Erregistratu naiz eta kontua aktibatu dut. Zer jarri behar dut aplikazioan sartzeko?\n�E-posta� eremuan erregistratzeko erabili duzun kontua sartu behar duzu, eta �pasahitza� eremuan erregistratzeko erabili duzun pasahitza.\n1.4.) Iaz erregistratu nintzen. Berriz erregistratu behar al dut?\n1.5.) Ez dut gogoan zein pasahitz erabili nuen erregistratzeko. Berriz erregistratu behar al dut?\nEz da beharrezkoa. Joan orri nagusira eta sakatu �Zure pasahitza ahaztu al duzu� lotura; jarri erregistratzeko erabili zenuen helbide elektronikoa. Ondoren, mezu bat jasoko duzu aplikazioan sartzeko lotura batekin.\n2.1.) Gazte Oporraldiak kanpainan parte hartu nahi dut, zein da jarraitu behar dudan prozesua?\nLehenik, apirilaren 12tik 21a bitartean aurreizenematea egin behar duzu. Bi aukera dituzu:\n�\tInterneten bidez egitea, web-orri honetan bertan.\n�\tKanpainan parte hartzen duten bulegoetan, inprimakia aurkeztuz.\nBeste lagun batzuekin joateko aukera ere baduzu, gehienez 3ko taldea osatuta.\nBigarrenik, zozketa maiatzak 2an izango da. Arratsalde horretan bertan jakin ahal izango duzue emaitza, izena emateko bulegoetan edo Internet bitartez.\nHirugarrenik, zozketan plaza tokatu bazaizu, maiatzaren 6tik 12ra bitartean behin betiko izen-ematea egin behar duzu. Horretarako, ordainketa egiteko buletina eta aurkeztu beharreko dokumentuen zerrenda jasoko dituzu. Ordainketa egin arte ez da behin betiko gordeta geratuko.\nZozketan plazarik lortu ez dutenek itxaron zerrenda bat osatuko dute. Maiatzaren 15an, lehen zozketatik libre geratu diren plazak zerrenda honetan daudenen artean banatuko dira.\nLaugarrenik, ordainketa egin eta dokumentazioa bidali ondoren, ekintza hasi baino hamabost egun lehenago, gutun bat bidaliko zaizue udalekura eraman behar duzuen materiala eta irteerako nahiz itzulerako autobusen ordutegia eta lekua adierazteko.\nInformazio hau guztia izena emateko bulegoetan edo Internet bidez ikusi ahal izango duzue.\n2.2.) Nire 13 urteko alaba eta bere 14 urteko lehengusinak izena elkarrekin eman dezakete zozketarako?\nGazte Oporraldietako egonaldiak 3 adin ataletan banatzen dira: - 1996 eta 1997 urteetan jaiotakoak\n- 1998 eta 1999 urteetan jaiotakoak\n- 1996, 1997, 1998 eta 1999 urteetan jaiotakoak\nBaldin eta adin atal berdinean badaude ahalezkoa da, beste edozein kasutan ezinezkoa da ordea\n2.3.) Interneten bidez izenematea egiterakoan datuak gaizki sartu ditut. Nola konpondu dezaket?\n2.4.) Nik egin nituen aukerak gaizki agertzen dira Interneten, zer egin behar dut?\nApirilaren 26 eta 29an erreklamazioak egiteko egunak izango dira. Deitu 943 445980 telefonora eta esan zein diren zuzendu behar ditugun akatsak.\n2.5.) Noiz ezagutuko da zozketaren emaitza?\nZozketa maiatzak 2an izango da. Arratsalde horretan bertan jakin ahal izango duzue emaitza, izenemate bulegoetan edo Interneten.\nKONTSULTA/KEXA/IRADOKIZUN BAT EGIN\nKontsulta, kexa, iradokizun bat egin edo zoriondu nahi badiguzu, ondoko formularioa bete eta "Bidali" sakatu.\nZergaitia: Kontsulta egin\nKontsulta mota: Kontsula bat egitekotan...\nBajak eta diru itzulketak\nEgon izanaren agiria\nIzena eta abizenak: Helbide elektronikoa: Kontsulta egin\n© Gazteria Zuzendaritza Nagusia


Pribatutasun politika - Herri Zahar, Andre Berri\nJarraian aurreikusitakoaren arabera, ERABILTZAILEEK WEBGUNEAREN bidez emandako datu pertsonalak DSS2016EUren aldetik jasotzeari eta tratatzeari buruzko Pribatutasun Politika (aurrerantzean, «PRIBATUTASUN POLITIKA») ezarriko da.\nDSS2016EUk PRIBATUTASUN POLITIKA aldatzeko eskubidea dauka, legedia, jurisprudentzia eta/edo administrazio berritasunetara egokitzeko, baita WEBGUNEAREN bidez egiten dituen praktiketara ere, betiere ERABILTZAILEEN eskubideak eta interesak kontuan hartuta.\nNolanahi ere, DSS2016EUk ERABILTZAILEEI datu pertsonalak eman aurretik PRIBATUTASUN POLITIKA ezagutu ahal izateko baliabide tekniko egokiak emango dizkie, datuak babestearen arloan indarrean dagoen legediari jarraiki lehenari dagozkion informatze eta baimentze zereginak behar bezala betetzeko.\nDatu Pertsonalak Babesteko 15/1999 Lege Organikoan, abenduaren 13koan jasotakoari jarraiki, ERABILTZAILEARI jakinarazten zaio DSS2016EUk datu pertsonalen hainbat fitxategi dauzkala bere ardurapean, aurrerago zehaztuko ditugun helburuetarako sortuak, eta Datuak Babesteko Espainiako Agentzian inskribatuta daudela.\nDSS2016EUk ez ditu spaming teknikak erabiltzen, eta WEBGUNEKO «Cookiei buruzko politika»1 atalean berariaz idatzitakoaz aparte, WEBGUNEA bisitatze hutsagatik ez dira erregistratuta geratuko ERABILTZAILEAK. DSS2016EUk honako informazio hau bakarrik tratatuko du: ERABILTZAILEAK izena ematen duenean (hori posible den kasuetan), DSS2016EUk antolatutako jarduera/ekitaldietan izena ematerakoan, DSS2016EUk antolatutako jardueretan edo erakundea partaide den jardueretan boluntario gisa izena ematen duenean, DSS2016EUk WEBGUNEAREN bitartez eskainitako edozein zerbitzutan alta ematean eta/edo DSS2016EUk WEBGUNEAREN bitartez eskainitako zerbitzuei buruzko informazioa eskatzen duenean jakinarazten duena.\nEdozein informazio eskatzailek edo ERABILTZAILEK DSS2016EUri WEBGUNEAREN bidez ematen dizkion datuak xede hauetarako jasotzen eta tratatzen dira: (i) ERABILTZAILEAREKIN harremanetan egoteko eta harreman hori kudeatzeko; (ii) ERABILTZAILEAK DSS2016EUk bere WEBGUNEAREN bidez eskura jartzen dizkion edukien eta zerbitzuak eskuratzeko eta erabilera kudeatzeko; (iii) ERABILTZAILEEK egindako eskaerak kudeatzeko eta egindako kontsultekin lotutako informazio egokia emateko; (iv) DSS2016EUk antolatutako jardueretan eta/edo erakundeak esku hartzen duen jardueretan boluntario gisa parte hartu nahi duten ERABILTZAILEEN parte-hartze eskaera kudeatzeko; eta (v) ERABILTZAILEA berarentzat interesgarriak diren DSS2016EUren jarduerarekin lotutako alderdien jakinaren gainean jartzeko, bide arruntetatik edo elektronikoetatik informazioa helaraziz.\nDSS2016EUk WEBGUNEAREN bidez eskainitako edukiak edo zerbitzuak eskuratzeko ERABILTZAILE gisa erregistratu, ahal den kasuetan, WEBGUNEAN dauden formularioen bidez datuak eman edo kontsulta bat egiteko mezu elektroniko bat bidaliz gero, ERABILTZAILEAK edo informazio eskatzaileak adierazitako komunikazio bideetatik helarazitako datuak tratatzeko baimena ematen duela ulertuko da.\nWEBGUNEAN eskuragarri dauden formularioetan, izartxo batekin (*) agertzen diren eremuetan eskatutako datu pertsonalen inguruko informazioa ematea nahitaezkoa izango da. Nahitaezkotzat jotzen diren eremuak betetzen ez badira edo datuak zuzenak ez badira, DSS2016EUk ezingo du ERABILTZAILEAREN eskaera kudeatu, eskatutako informazioa helarazi edo eskatutako zerbitzuak eman.\nGauzak horrela, ERABILTZAILEAK, erregistratzeko prozedura betetzen ari den bitartean, posible den kasuetan, eta/edo WEBGUNEAN dauden formularioen bidez datuak ematen dituenean, PRIBATUTASUN POLITIKA onartu eta aipatutako formularioetan agertzen den «bidali» botoia (edo horren parekoa) klikatzen badu, aipatutako formularioan emandako informazioa eta datuak zehatzak eta egiazkoak direla adieraziko du.\nDatu pertsonaletan edozein aldaketa gertatuz gero, datuen titularrak fitxategiaren arduradunari jakinarazi beharko dio, eta edozein kasutan bera izango da emandako datuen unean uneko egiazkotasunaren eta zehaztasunaren erantzulea.\nERABILTZAILEARI jakinarazten zaio datuak aurretik deskribatutakoak ez diren helburuetarako tratatzeari uko egin diezaiokeela. Horretarako, ERABILTZAILEAK erregistratzerakoan berariazko baimen informatua emateari kalterik egin gabe, aurretik zehaztutako helburu guztietarako baimena ematen duela ulertuko da, datuak jasotzen direnetik 30 egun naturaleko epean aurkakorik adierazten ez badu.\nDatuetan sartu, horiek zuzendu, ezereztu eta aurka egiteko eskubideak\nERABILTZAILEAK bere datu pertsonalak kontsultatzeko, zuzentzeko, ezeztatzeko eta tratamenduaren aurka egiteko eskubideak gauzatu ahal izango ditu, Datu Pertsonalak Babesteari buruzko abenduaren 13ko 15/1999 Lege Organikoan bertan jasotako baldintzetan eta moduan, fitxategiaren arduradunari idatzizko eskaera bat helaraziz, indarreko legedian xedatutako moduan, honako helbidera: DONOSTIA/SAN SEBASTIÁN 2016 FUNDAZIOA, 1.2 poligonoa, Easo kalea 41-45, 61. etxe-saila, 20006 – Donostia (Gipuzkoa).\nERABILTZAILEAK emandako datuak honako kasu honetan bakarrik lagako zaizkie hirugarrenei: datuak jasotzerakoan lagapen hori espresuki adierazten bada eta ERABILTZAILEAK horretarako baimena ematen badu.\nDSS2016EUk ERABILTZAILEAK emandako datu pertsonalak konfidentzialak izango direla eta datu pertsonalen arloko indarreko legediari jarraiki tratatuko dituela bermatzen du, eta hala, horiek isilpean gordetzeko konpromisoa hartzen du.\nHalaber, ERABILTZAILEARI jakinarazten zaio DSS2016EUk abenduaren 21eko 1720/2007 Errege Dekretuan jasotako babes maila emango diela bere datu pertsonalei –Datu Pertsonalak Babesteari buruzko 15/1999 Lege Organikoa, abenduaren 13koa, garatzen duen Araudia onartu zen Dekretu horren bidez– eta eskura dauzkan bitarteko tekniko guztiak ezarri dituela Erabiltzaileak DSS2016EUri ematen dizkion datuen galera, erabilera okerra, alterazioa, baimenik gabeko eskuratzea eta/edo lapurreta saihesteko, baina era berean, Interneteko segurtasun neurriak menderaezinak ez direla ere jakinarazten dio.\nDatu pertsonalak babestearekin zerikusia daukan edozein gai kontsultatu nahi izanez gero, gurekin harremanetan jar zaitezke, ondorengo posta elektronikoaren bidez: […]\nWEBGUNEAK cookie artxiboak eta/edo antzeko datuak metatzeko eta berreskuratzeko bestelako tresnak erabiltzen ditu.\nERABILTZAILEAK cookie artxiboen erabilerari buruzko informazio zehatza nahi izanez gero, WEBGUNEKO «Cookiei buruzko politika»2 Atalean eskuratu dezake.\nLegedia et jurisdikzio aplikagarriak\nERABILERA BALDINTZA hauek Espainiako antolamendu juridikoaren mende daude.\nWEBGUNEAN sartu eta DSS2016EUk WEBGUNEAREN bidez ERABILTZAILEAREN esku jartzen dituen edukiak eta/edo zerbitzuak eskuratzearekin lotutako edozein gatazka ebazteko, ERABILTZAILEAK eta DSS2016EUk Donostiako Epaitegi eta Auzitegiei berariaz men egitea onartzen dute, dagokien beste edozein foru orokor edo bereziri uko eginez.


Martxan da Zarauzko sexu aholkularitza zerbitzuko logotipoa aukeratzeko lehiaketa - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nSexu Aholkularitza zerbitzua identifikatu eta ezagutzera emango duen logotipoa aukeratzea da lehiaketaren helburua. 18 urtetik gorakoek aurkez ditzakete diseinuak, banaka edo taldeka. Parte-hartzaile bakoitzak gehienez lan bat aurkeztu ahalko du. Horrek orijinala eta aurrez argitaratu gabea izan behar du. TIFF, JPG edo PDF formatuan aurkeztu beharko da, 300ppp-ko bereizmenarekin. Koloreei dagokionez, kontuan izango da lanaren erreproduzioak zailtasunik ez ematea eta lau tinta—kuatrikomia— baino gehiago behar ez izatea. Informazio gehiago, Zarauzko Hitzaren webgunean.


BANek esker ona adierazi die Txorierriko kultura elkarteei - Derio - Aikor.eus\nBANek esker ona adierazi die Txorierriko kultura elkarteei\nAikor aldizkaria 2020-01-23 14:41\nUrtarrilaren 17an, bazkideen urteroko afaria egin zen Txorierriko Baserri Antzokian (BAN), Derion, eta fundazioak sari bana eman zien bailarako 10 elkarteri. Sariak elkarteek euskararen eta euskal kulturaren alde musu-truk egiten duten lana eskertzea izan zuen helburu, eta lan hori jendaurrean aitortzea.\nSaria hauek jaso zuten: Larrabetzuko Musika Eskola, Ipar-Alde abesbatza (Derio), Lainomendi dantza taldea (Derio), Gaztelumendi abesbatza (Larrabetzu), Bertoko Soinu Tresnen Elkartea (Zamudio), Hiru Bat dantza taldea (Zamudio), Ekidazu abesbatza (Lezama), Pentagrama Kultura Elkartea (Sondika), Zamudioko Kamara Korala eta Taberna Ibiltaria.\nBestalde, BANek egitasmo bat ipini du martxan, Txorierriko abeslariak, musikariak eta dantzariak antzokiko eszenara eramateko. Saritutako elkarteak egitasmo horretako partaide dira, eta datozen hileotan emanaldia eskainiko dute BANen. Lehenengo hitzordua urtarrilaren 31n izango da eta agertoki gainean Larrabetzuko Musika Eskola, Ipar-Alde abesbatza eta Lainomendi dantza taldea ibiliko dira. Bigarren saioa otsailaren 28an egingo da Gaztelumendi abesbatzaren, Bertoko elkartearen eta Hiru Bat dantza taldearen eskutik; eta azkena, martxoaren 28an. Azken emanaldi horretan, hauek igoko dira agertokira: Ekidazu abesbatza, Pentagrama elkartea, Lainomendi dantza taldea, Zamudioko Kamara Korala eta Taberna Ibiltaria. Lehen emanaldia 19:00etan izango da; besteen ordutegia aurrerago zehaztuko da.\nEkitaldi nagusiaren aurretik, kultura elkarteak entsegu-saioak –hiru guztira– egiten dabiltza elkarrekin, ikuskizun ederra eskaintzeko. Izan ere, kontuan hartu behar da talde bakoitzak kultura arlo zehatz bat lantzen duela. Horri lotuta, adierazi beharra dago ekimenaren helburuetariko bat publikoa gurutzatzea dela; hau da, gehienbat dantza-ekitaldietara joan ohi denak, esaterako, egun horretan musika korala entzuteko aukera ere izan dezala, eta alderantziz.


Tolosarrek Sanjoanetako kartela aukeratu dezakete. Noticias de Gipuzkoa\nTolosarrek Sanjoanetako kartela aukeratu dezakete\nIgandera bitarte kultur etxean edo web gunearen bitartez bozka emateko aukera dute herritarrek\n2017(e)ko maiatzaren 16a, asteartea - 06:13etan eguneratua\nEpaimahaiko kideak kartel finalisten aurrean.\nTolosa- Sanjoanak ate joka dira, baina lehenago jaiak iragarriko dituen kartela aukeratuko dute herritarrek. Kultur etxeko areto nagusian ikusgai dira zazpi lan finalistak eta herritarrek bozka emateko aukera dute igandera arte.\nPasa den astean elkartu zen Tolosako kartel lehiaketako epaimahaia eta lehen galbahea pasa zieten jasotako lanei. Horrela, aurkeztutako 22 lanetatik zazpik lortu dute epaimahaiaren oniritzia eta orain, herritarrena lortzea geratzen zaie. Epaimahaiko kideek “maila altua eta ondorioz aukeraketan izan ohi dituzten zailtasunak” azpimarratu dituzte.\nLehiaketako finalistak honakoak dira: San Joan eguneko krabelin magia, Alrededor de la hoguera, Ur, SJT, Gaua sutan, Lau eta 15AK1. Zazpi lan horien artetik aterako da aurtengo irabazlea, baina horretarako herritarren bozkak ezinbestekoak dira. Epaimahaiak hautatutako lanak ikusgai daude dagoeneko eta igandera arte Antonio Maria Labaien kultur etxeko areto nagusian, 10.00etatik 13.00etara eta 17.30etik 20.00etara (asteburuan, arratsaldez soilik). Kultur etxeaz gain, Tolosako Udaleko web gunean ere bozka emateko aukera dago (www.tolosa.eus). - M.S.S.


Sorkuntzaren garrantziaz | Nontzeberri\nEuskararen Egunaren kariaz, Bizkaiko Foru Aldundiak euskal sorkuntzak duen garrantzia nabarmendu nahi izan du, eta horretarako euskarazko argitalpenen inguruko datuak zabaldu ditu: 2020. urtean 844 izan dira argitaratutako euskarazko sorkuntza lanak, horietatik 636 liburuak izan dira, eta %40,5 haur eta gazte literaturari dagozkionak dira. Gainera 44 aldizkari espezializatu publikatu dira, jokoak berriz, 10 izan dira, filmak 44 eta musika lanak 102.\nDatu horiek guztiak Bizkaiko Foru Liburutegian gauzatu den eta euskal literaturaren zabalkundea bilatzen duen Inspirarte proiektuarekin batera haizatu ditu Lorea Bilbao, Euskara, Kultura eta Kirol foru diputatuak. Inspirarte 16 ikaslek osatutako Strom gazte elkartetik sortutako egitasmoa da, eta “Bizkaiko udalerriak literatura-esaldiz betetzean datza”.\nProiektu horrek “euskal literatura modu desberdin batean ikusarazi nahi du. Mugimendu literario honen bitartez, Bizkaiko jendearengan inpaktua eragin nahi da, bai eta euskal literaturarekiko interesa piztu eta kontsumoa sustatu ere. Literaturaz gain, esaldi eta lan hauen atzean dauden Euskal Herriko idazleei ikusgarritasuna eman nahi zaie”.\nBizkaiko Foru Liburutegiko ekimenerako Yolanda Arrieta idazle bizkaitarrak bere obraren honako esaldia aukeratu du: Hizkuntza arrotzez hitz egingo dizut hizkuntza arruntek arrozten dutena ezagun egin dakizun.\nData hori probestuz, Lorea Bilbaok euskaraz sortutakoa (musika, antzerkia, literatura, filmak…) kontsumitzeko deia egin du.