Doinu zaharrak, doinu berriak | Kultura | Berria\nNiko Etxart - Iratxe Aguilera\nDoinu zaharrak, doinu berriak\nNiko Etxartek eta Iratxe Aguilera 'Kai Nakai'-k bestelako doinuak proposatu dizkiote nork bere belaunaldiko paisaia musikalari; zahar denari modernoa dena gainjarri diote, eta euskaraz. Euskal eszenaren aldaketaren lekuko dira biak ala biak.\nIratxe Aguilera eta Niko Etxart Jagoba Manterola/FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2021eko abuztuak 8 10:35\nZer hoberik paisaia baten aldaketei begiratoki batetik begiratzea baino. Eta zer hoberik euskal musikaren paisaia aldaketari Bidasoa ibaiaren gainetik so egitea baino. Jaizkibelgo begiratokian elkartu ditu BERRIAk Niko Etxart eta Iratxe Aguilera Kai Nakai, euskal eszenari so egiteko, eta paradigma aldaketaz hitz egiteko. Biak baitira aldaketa horren arduradun eta lekuko. Euskararen eta euskal kulturaren periferiatik abiatuta, nork bere belaunaldiko doinu zaharrei doinu berriak proposatu baitizkie: 70eko hamarkadan, artean arrotz kontsideratzen zen estilo bat proposatu zion Etxartek euskal kantagintza tradizionalari, rocka alegia; eta Aguilerak, berriz, aurreiritziz josita dagoen estilo bat, reggaetona, egun orokortua den rockari. Biak ala biak dira bide urratzaileak, aitzindariak, disonantziaren harmoniak: «Kalkulatu dut, eta 43 urteren aldea dugu», esan dio zaharrenak gazteari. Aurkezpen txiki bat nahikoa izan dute hitz egiten hasi eta elkarrengandik uste baino hurbilago daudela ohartzeko.\nEzagutzen zenuten elkar?\nETXART: Egia errateko, ez, ez nuen Iratxe ezagutzen. Berak egiten duen musika entzuna nuen irrati bidez, Iparraldeko irratietan ere jartzen baitute bere musika, baina arazoa da irratietan ez dutela erraten nork kantatzen duen. Kantu eta talde berri pila bat entzuten ditut irratiaren bidez, baina kritika bera egiten diet beti.\nAGUILERA: Nik ere ez nuen Niko ezagutzen; nor zen bai, eta badakit pertsona ikoniko bat dela Euskal Herrian, baina haren musika ez dut inoiz entzun. Baina entzungo dut, ea zer egiten duen. Izena baduzu, zerbaitegatik da, ezta?\nETXART: Lasai egon, ez naiz batere izutua hori entzuteaz. Nik badakit gure Euskal Herria oso konplexua dela aspaldidanik, eta edozein artistarentzat badirela momentuak non ez zaren modan, baina horrek ez du erran nahi ez duzula lanik egiten. Modan izatea eta lan egitea oso gauza diferenteak dira, zorionez, enetako.\nAGUILERA: Horretarako gaude, ez da hala? Musika berria aurkitzeko eta entzuteko.\n«Ez baldin badira modu berriak euskaraz ere egiten, ez gara salbatuak. Aldiz, pozgarria da jakitea jende gaztea badela euskarazko musika gaurkotzeko»\n«Izan gira Euskal Herri rock 'n' rolling» abesten duzu zure kanturik ezagunenetako batean, baina hala da oraindik? Zer pisu du rockak egun Euskal Herrian?\nETXART: Bada oraino, ene ustez. Frantziako eta Espainiako mapa hartzen badut, rockak asko galdu du azken urte hauetan; forma berriak etorri dira, technoa, reggaetona eta halakoak, baina Euskal Herrian rockak badu oraino pisu handia.\nIratxe, gaur egungo gazteentzat zer da rocka: gurasoek edo helduek entzuten duten musika klasiko hori?\nAGUILERA: Bai, niretzat hori da. Ez naiz inoiz rock zalea izan; txikitatik, batez ere, pop musika entzun dut.\nGazteak aspertuta daude rockarekin? Beste doinu batzuk proposatzeko behar bat dagoela uste duzue?\nAGUILERA: Bai, erabat. Eta uste dut agerikoa dela. Euskal Herrian talde berri pila bat ateratzen ari dira, doinu berriekin, eta etiketatzen zailak direnak. Erreferente berriak dituzte, eta doinu berri asko uztartzen dituzte.\nETXART: Gauza bat erran behar da: gero eta gehiago da soziologian deitzen den fragmentazioa; erran nahi dut publikoaren fragmentazioa. Eta horrek musika bakoitzari bere jarraitzaileak ekartzen dizkio, baina, nola gero eta gehiago gauza berri den, bakoitzak zale gutxiago ditu.\nAGUILERA: Baina, adibidez, nire gurasoak super rock zaleak dira. Haien belaunaldian, musika hori entzun da gehien. Nik reggaetona egiten dut, eta gustatzen zaie, baina beren alaba naizelako… kar-kar-kar!\nETXART: Eta niri ere gustatzen zait egiten duzuna, e!\nMusika urbanoaren olatu berri hori nola ikusten duzu zuk, Niko?\nETXART: Gauza normala da. Eta gainera, ene ametsa da Euskal Herri bat eraikitzea non euskarak duen beti garrantzizko lekua. Eta ez baldin badira modu berriak euskaraz ere egiten, ez gara salbatuak. Aldiz, pozgarria da jakitea jende gaztea badela euskarazko musika gaurkotzeko.\n«Gaur egungo musikari batentzat, ez da beharrezkoa instrumentu bat jotzen jakitea. Alboan lantalde potente bat izatea da garrantzitsuena artista izateko»\nRockarekin zerbait berritzailea egitea ezinezkoa da?\nETXART: Ez nuke erranen hori. Rocka frustratuen musika da, aitortu behar da. Baina iraultza egiteko ahalak ditu, eta pertsona bakoitzak bere iraultza egiteko ere balio du oraino. Eta rocka beti berpiztu izan da; modatik joan da, baina publiko fidela dauka, beste musika batzuek ez dutena.\nAGUILERA: Uste dut edozerekin egin daitekeela zerbait berritzailea. Eta hori gure eskuetan dago.\nETXART: Bai, eta erranen nuke ez dela beti obligazio bat berritzea.\nZergatik erabaki zenuten doinu horiek euskarara ekartzea?\nETXART: [Kazetariaren galderari erantzun aurretik, Iratxeri zuzendu zaio] Zuk baduzu kantu bat Ez dakit deitzen dena, ezta?\nAGUILERA: «Ez dakit zer nahi duzun nigandik»… [abesten hasi da]\nETXART: Ene lehen euskarazko kantuetako bat deitzen da Ez dakit, horretaz konturatu naiz. [Eta galderari heldu dio jarraian] Euskaraz abestea normaltzat hartu nuen, pentsatu gabe. Ene gazte kuadrillan, familian denek euskaraz hitz egiten genuen. Eta naturalki egin nuen euskaraz musika ere. Parisen bizi ginelarik, rocka hasi nintzen egiten, eta nik erabaki nuen Euskal Herrira etorri eta rocka hemen egitea. Paris utzi nuelarik, banituen 50-60 bat rock kanta euskaraz idatziak. Segidan arrakasta etorri zen, baina nik oraino ez nuen planteatu euskaraz eginen nuela ene kantari bidea; ez nekien oraino. Hori geroxeago izan zen, 19 urterekin edo. Naturalki jin zait, bai.\nZuk, Iratxe, euskara ez duzu etxean jaso, eta reggaetona gaztelaniaz egiten da batez ere.\nAGUILERA: Nire kasuan, familian ez dugu euskaraz hitz egiten, eta lagunekin ere ez. Eskolan ikasi dut euskara, B ereduan, eta D ereduan egin nuen batxilergoa. Gero, unibertsitatean ere euskaraz ikasi nuen. Eta, nahiz eta eremu erdaldunekoa izan, ni euskaldun sentitzen naiz. Musika hau gustuko izanda, ikusi nuen hutsune bat zegoela, reggaetona ez zela euskaraz egiten; beraz, beharrezkoa ikusi nuen. Hautu bat izan da, eta oso aukera polita jendea ezagutzeko, eta euskara gehiago ikasteko. Duela urte bat, musikaren kontu honekin hasi nintzenean, nire euskara maila oinarrizkoa baitzen.\nETXART: Ba, oso ondo hitz egiten duzu euskaraz.\nIparraldetik rocka proposatu zenutenean, doinu arrotzak ziren oraindik Hegoaldean. Ez ziren ongi hartu hasieran.\nETXART: Oso gaizki hartu zuten batzuek, bai. Euskarari traizioa egitea zen rocka euskaraz egitea batzuentzat. Garai hartako euskalduna oso kontserbadorea zen, eta ezkerrekoek nahiz eskuinekoek, denek ikusten zuten gaizki. Bon, eskuinekoek txistua eta danbolina baino ez zuten nahi, Mixel Labeguerieren gitarra ere gaizki ikusia zuten! Baina ezkerrekoek ere, progresista zirenek, esaten zidaten ni sekreta bat nintzela, ni bezala ibiltzen baitziren plataformadun botekin poliziak. Gogoan dut Eustakio Mendizabali behin esan niola: «Ikusiko duzu nola hogei urte barne jende guztia Hegoaldean ni bezala jantziko den». Eta hogei urte pasatu baino askoz lehenago aldatu zen dena. Anekdota bat besterik ez da, baina badu bere pisua.\nEzin uka, Iratxe, reggaetonak oraindik sortzen duen zalaparta: ez dela benetako musika, musika matxista dela…\nAGUILERA: Aurreiritziz jositako musika da, erabat. Reggaetonaren lehenengo etiketa da matxista dela; horrela izan da urteetan, bai, eta badago oraindik matxista den reggaetona ere, baina baita beste estiloetan ere: rock musikan, pop musikan… Hitzak dira matxistak, ez musika, ez estiloa. Baina askok ixa bat jarri diote hasieratik, entzun baino lehenagotik, eta aurreiritziekin epaitzen dute. Horregatik diot nirea reggaeton feminista dela, aurreiritzi horiek kentzeko edo. Nik kantuetan ez dut feminismoaz zuzenean hitz egiten; zeharkakoa da erabat, oinarrian doa. Baina orain hori ere aurpegiratzen didate: feminismoa erabiltzen dudala nire musika saltzeko, eta ez dakit zer. Kritikak alde guztietatik etortzen zaizkit.\nETXART: Ahaztu kritika horiez.\nAGUILERA: Bai, harro nago egiten dudanaz. Ikusgaitasuna eman behar zaio musika honi ere, eta are gehiago emakumeei.\n«Niri fantasia egitea gustatzen zait anitz, eta ene inpresioa da beti zerbait berria egiten dudala. Ez zait gustatzen formula edo errezeta bat egitea sortzeko\nMusika generoen aurreiritzien eztabaida gainditu ezin den zerbait da?\nETXART: Ez zait batere interesatzen. Baditugu gure herri txikian mila manera musikaz gozatzeko, eta reggaeton musika primerako musika da tabernetan edo jai giroetan. Badu bere lekua. Bon, eliza batean kantatzeko agian ez…\nAGUILERA: Ez, eliza baterako ez dut uste.\nETXART: Bon, dena da posible. Ikusiko duzu: egunen batean eliza batean kantatuko duzu reggaetona… kar-kar-kar!\nZenbatetan esan dizuete zuek egiten duzuena ez dela euskal musika? Zer da euskal musika zuentzat?\nETXART: Hori ere lehenagoko kontu bat da. Gaur egun ez du merezi eztabaidatzea: euskaraz egiten den musika oro da euskal musika, eta kito.\nAGUILERA: Bai, eta euskal musika egiten dugunok ere identitate sentimendu hori daukagulako egiten dugu, gure kultura eta gure hizkuntza maite ditugulako. Gure hautua izan da euskaraz egitea.\nKantuen hitzek badute zerikusirik aurreiritziekin?\nAGUILERA: Bai, izan daiteke. Nik esaten dut musika aldarrikatzailea egiten dudala; reggaetonak dituen aurreiritzi eta etiketekin apurtu nahi dudalako. Nik reggaetonean kantatu ohi diren gaiei buruzko hitzak egiten ditut: festa, sexua, harremanak… Baina feminismotik begiratuta.\nFesta, sexua… zure kantuetan ere abesten duzu gai horiei buruz, Niko.\nETXART: Mozkorraldiari buruz, alkoholari buruz… bai, noski. Gai asko dira berdinak. Musika popularrean ere amodioa, desamodioa... Tematika aldetik badago antzekotasun bat. Baina ni emazte banintz, eginen nuke, Iratxe, zuk egiten duzun bezala: gauza berri bat sortu, zure ikusteko moldearekin.\nIratxe, zuk perreo-a abestu ez ezik, dantzatu ere egiten duzu.\nETXART: Zer da perreo-a?\nAGUILERA: El perreo… [besoak jaso eta gorputza mugitzen hasi da] Dantza egiteko modu bat.\nETXART: Gure garaian, kantaldiak militanteak ziren; ez genuen sosik hartzen. Beti kantatzen genuen helburu batentzat, diru biltzeko eta. Urtez egin ditugu ehunka kantaldi horrela. Baina berbenatik posible zen bizitzea, eta, horregatik, nire belaunaldiko jendeak hautatu zuen berbena egitea, diru pixka bat irabazteko. Garai haietan, dantzaldiek eta berbenek bazuten prestigioa.\nAzken urteetan, ordea, ez ote daude gutxietsita?\nETXART: Bai; batez ere, Hegoaldean.\nEta nola azaldu dantzaren berpizte hau orain?\nAGUILERA: Musika latinoak izan du zerikusirik, baina baita sare sozialek ere, nire ustez. Begiratu bestela 10, 11, 12 urteko nerabeak Tiktoken nola aritzen diren dantzan. Belaunaldi berriak erabat dantzariak izango dira.\nETXART: Bai, belaunaldi berriek zainetan daramate dantza. Gainera, badute formakuntza dantza klasikoan edo euskal folklorean, pila batek, eta hor dantza egiteko gustua badute jada. Urteak dira modan ez direla kantaldiak, baina gazteak berriz dantzan ari dira.\nGaur egun, munduak Bad Bunnyren erritmoan egiten du dantza; hura dute erreferente.\nAGUILERA: Ikaragarri gustatzen zait Bad Bunny niri ere.\nPop-rockaren belaunaldikoek, ordea, erreferentzia gehienak anglo-saxoiak izaten zenituzten, Niko?\nETXART: Nik batez ere Ingalaterratik edan dut rocka egiteko. Paristik, Frantziatik ere bai, eta Ameriketako Estatu Batuetatik. Baina gehienbat Ingalaterratik.\nZer garrantzi izan du erreferentziarik ez izate horrek zuentzat?\nETXART: Ez da kalkulatzen. Nik naturaltasun osoz egin dut.\nAGUILERA: Bai, gure moduan egin dugu, gustatzen zaigun moduan. Guk erabaki dugu zelan egin, eta ez dugu mugarik izan.\nETXART: Alderantziz: erreferenterik ez izanik, dena zabalik ikusten dugu. Ni euskal rocka egiten hasi nintzelarik, dena zabalik zegoen, dena zegoen egiteko.\nEta mundu globalizatu honetan, zer garrantzi ematen diozue erreferente izateari?\nETXART: Enetako ez da garrantzitsua. Badakit badirela gaztetan oso Niko zaleak diren musikariak. Baina enetako ez da motor bat aitzina joateko.\nAGUILERA: Niretzat, aldiz, bai, garrantzitsua da. Musikari izateaz gain, irakasle ere banaiz, eta zer pentsatu asko ematen dit horrek, bai hitzei dagokienez, eta baita jarrerari dagokionez ere. Nire entzule asko oso gazteak dira, eta entzuten dutenak eragin handia izan dezake haiengan.\nETXART: Zu gaztea zara, eta hasiberria; eta ni, berriz, zaharra niz, eta suertea dut oraino ere ari naizelako. Baina ulertzen dut, ondo egiten duzu.\nAGUILERA: Saiatzen naiz letra sanoak egiten. Baina horregatik ere asko kritikatu naute: ez dudalakoan benetako musika urbanoa egiten, garbizalea naizela...\nALDAKETAK ETA MUGAK\nMusika entzuteko modua ere aldatu da. Aldatu da unea, lekua, gailua… Horrek guztiak izan al du eraginik paisaia aldaketan?\nAGUILERA: Ukaezina da edonork daukala inoiz baino musika gehiagora iristeko aukera; beraz, segur aski bai. Spotify, Youtube... nahi duzun plataformarekin une oro duzu aukera nahi duzun musika entzuteko.\nETXART: Nik ez dut ez Spotify ez ezer; ni beste garai batekoa naiz. Musikari askorekin biltzen saiatzen naiz, eta oraindik ere saiatzen gara binilo edo disko berriak entzuten. Eta hitz egiten dugu doinu horiei buruz, baina lehen bezala.\nMusika egiteko modua ere aldatu da. Zer garrantzi ematen diozue instrumentuak jotzeari?\nETXART: Bai, niretzat garrantzitsua da. Baina lehenago esan dudan bezala, gauza naturala da. Oso talde ona daukat nire inguruan. 68 urterekin beti izan dut rock talde bat nirekin, eta bigarren gitarrista bat hautatzen dut beti ni baino hobea dena: hori izan da ene araua hasieratik. Nire taldeko musikariak ere maila handikoak dira. Eta, gaur egun ere, Euskal Herri guztian instrumentuekin izugarrizko maila duen jendea bada toki askotan.\nIratxe, zu ordenagailu batekin izaten zara oholtzaren gainean.\nAGUILERA: Bai. Hala ere, nahiz eta sorkuntza prozesua ordenagailu bidez izan, pila bat gustatuko litzaidake nire kontzertuetan musika instrumentuekin egitea. Orain ekonomikoki ezin dut halakorik egin.\nDena den, gaur egungo musikari batentzat ez da beharrezkoa instrumentu bat jotzen jakitea?\nAGUILERA: Ez. Nik gitarra jotzen dut apur bat, baina, gaur egun, artista izateko, garrantzitsuena da lantalde potente bat izatea alboan: hau da, ekoizle bat izatea oinarriak egingo dizkizuna, letragile on bat zure mezua ondo jasoko duena, edo estudioan grabatuko dizun norbait izatea.\nETXART: Argazkilaria ere bai, klipa egiteko, ezta?\nAGUILERA: Bai, hori da. Talde bat, azken finean.\nETXART: Bai, arrazoi duzu. Baina nire kasuan obligazio bat da instrumentua maila onean jotzea. Aldiz, punkaren denboran gaizki ikusia zen hori. Gogoratzen dut Xabier Montoiak behin esan zidala: «Niko, zuek sobera ondo ezagutzen dituzue instrumentuak. Gaurko musikan, bakarrik hiru akorde jakin behar dira, eta ahal bezala jo». Punk denboran estetikoki behar baitzen gaizki kantatu, gitarra gaizki jo… Aldiz, gu jadanik ezagutuak ginen, eta guk sobera ondo, sobera ederki jotzen genituen. Eta eni askok esan didate: «Niko, zuk sobera ontsa kantatzen duzu». Pila batek esan didate.\nAGUILERA: Gaur egun, reggaetonean, autotunea jarrita edonork abestu dezake ondo. Nik neure burua bai, kontsideratzen dut abeslaria, txikitatik joan naizelako kantu klaseetara, gitarra jotzen dudalako, eta musikaren oinarri bat dudalako. Eta autotunea kentzen badidazu, nik berdin-berdin kantatuko dut eta disfrutatuko dut.\nOrdenagailua eta autotunea bera ere ez ote dira bilakatu beste instrumentu bat, bere garaian gitarra elektrikoak pairatu zituen ezinikusiak pairatzen ari direnak?\nAGUILERA: Bai, sortzeko beste modu bat da, beste instrumentu bat.\nETXART: Bai, erabat. Badu bere inportantzia.\nAsko hitz egiten da kantuek erraz kontsumitzeko produktu bihurtzeko duten arriskuaz.\nAGUILERA: Jendea askoz lehenago aspertzen da orain, eta gero eta gehiago eskatzen du denbora laburragoan. Ez dakite baloratzen atzetik dagoen lana. Agian, lehen, disko batekin gehiago apreziatzen zen lan hori guztia.\nETXART: Bai, gaur egun lehenago akitzen da jendea, arrazoi duzu. Eta, horregatik, beti gauza berrien bila joaten da.\nAGUILERA: Horregatik funtzionatzen du gehiago singleak ateratzearen formatuak. Disko bat gaur egun ez da hainbeste baloratzen.\nETXART: Gu ere hasi ginen singleekin gure garaian, e!\nOrokortu egin da kantuak aleka ekoizteko modu hori orain.\nETXART: Nik orain beti diskoetxe batekin argitaratzen ditut ene lanak. Ez dut inoiz saldu ene musika, eta oraino suertea daukat diskoetxe baten babesa izateagatik. Aspaldi da ez dudala diskorik atera, baina hori beste gauza bat da. Baina ari naiz horretan; hiru disko prestatzen ari naiz, eta hirurak estilo desberdinetakoak izango dira: bat, Hapa-Hapa rock taldearekin; bestea pop-folk musikaz eginen dut; eta hirugarrena, zuberotar kantuak a cappella abestuz. Hiru proiektu horiek ditut bidean azken urte hauetan; pandemiaren kontu honekin pixka bat atzeratu da.\nAGUILERA: Nik garrantzi handia ematen diot singleari, azken finean orain gehien funtzionatzen duen formatua baita.\nETXART: Zure kasuan horrela da, bai.\nAGUILERA: Eta bideoklipak egiteari ere garrantzi handia ematen diot. Frogatuta dago abesti batek, irudirik gabe igoz gero, ez duela hainbeste erakartzen; irudiekin, ordea, jende gehiago erakartzen du. Beste esperientzia bat da; jendea ohitu egin da, gustatzen zaio, eta hori eskatzen du.\nETXART: Zuretako hori obligazio bat da, bideoklipak egitea orain, bai. Nire kasuan, ez. Lehen baino indar handiagoa egiten dugu teknologia berriekin-eta, baina nire publikoak ez du hainbeste baloratzen, zorionez.\nAGUILERA: Ba, bai. Lan handia eskatzen du bideoklip batek.\nETXART: Zorionez erran dut, zeren badakizu: zenbat eta zaharrago izan, orduan eta itsusiago gara… kar-kar-kar. Entzuten duenarekin liluratu nahi duzu jendea, eta ez ikusten duenarekin.\nMusikan dena asmatuta dago? Ahalegina egiten duzue etengabe antzeko kantak ez sortzeko?\nETXART: Ez, zorionez ez. Niri fantasia egitea gustatzen zait anitz, eta ene inpresioa da beti zerbait berria egiten dudala. Ez zait gustatzen formula edo errezeta bat egitea sortzeko. Zorte hori daukat.\nAGUILERA: Nik, egia esan, ekoizle ezberdinekin lan egiten dudanez, bakoitzak bere ukitua ematen dio. Baina ni ez naiz ixten; ez dut ezer zehatzik eskatzen.\nETXART: Ni kurios naiz pandemia honetatik ateratzen garelarik egiazki, eman dezagun 2023an bada, nolako eragina izanen duen euskal musikan; normalitatea nolakoa izanen den. Pandemia honekin, jendeak ohitura berriak hartu ditu, eta ez dut uste bueltatuko denik lehen bezala izatera dena. Zerbait potoloa izanen da, eta, horregatik, kurios egon behar gara asmatzeko.\nNola eragin du pandemiak zuen proiektuetan?\nAGUILERA: Niri bete-betean eragin dit. Reggaetona kalera ateratzeko eta dantzatzeko musika bat da, eta nik justu pandemia garaian atera nuen diskoa. Beraz, ez dut nire musika tabernetan entzun, ez dut lagunekin dantzatu, zuzenekoetan publikoak ez du dantzatu… Hori guztia ez dut bizi izan, eta pixka bat nekatuta nago egoera honekin.\nETXART: Aldiz, niri alderantziz: oso nekatua nintzen pandemia hasi aitzin. Lan sobera nuen, eta beti gaueko lanak izaten ziren. Baina geroztik hobeki lo egiten dut, eta orain berriz hasi gara kontzertuak egiten, eta plazerez. Urte eta erdi izan da, baina arnasa hartu dut. Kantu berri pila bat sortu ditut, eta hori ere gustatzen zait. Plazera da niretzat kantuak egitea: musika, hitzak.\nAGUILERA: Nik ez dut sortzeko asko aprobetxatu. Konfinamenduak asko eragin zidan sentimentalki, eta oso triste eman ditut hilabete asko; ez nuen gogorik ezer egiteko. Orain berriz jarri naiz martxan.\n«Badago matxista den reggaetona oraindik ere, baina rock edo pop musikan bezala. Hitzak dira matxistak, ez musika, ez estiloa»\nEta nola daramazue uda?\nAGUILERA: Abenduaz geroztik dena izan da martxan jartzea. Orduan hasi nintzen kontzertuak ematen, eta dena izan da ikaste prozesu bat, zeren ordura arte ez nuen inoiz zuzenekorik eman. Pila bat ari naiz ikasten, eta plazera da. Oso pozik nago. Dei asko jasotzen ari naiz.\nETXART: Astean bi-hiru kontzertu ematen ditut nik orain. Batzuk bertan behera geratzen dira, edo atzeratzen dira, baina ondo da.\nPandemiak agerian utzi du kulturaren garrantzia eta beharra. Baloratua sentitzen duzue zuen jarduna?\nETXART: Agian, Iratxe, zuretzat goizegi da erantzuteko, baina ni bai, oso baloratua sentitzen naiz. Ibiltzen naizen guztietan sentitzen dut jendearen beroa. Momentua magikoa izan behar da artistaren eta publikoaren artean, eta hori ikasi behar da.\nAGUILERA: Nik uste dut neure burua ezagutarazten ari naizela oraindik, eta gero eta jende gehiagok entzuten du nire musika, baina poliki-poliki: prozesu bat da. Ez daukat presarik. Nik orain arte izan dudan feedbacka oso ona izan da. Bai, ikusten dut hazten ari naizela poliki; beraz, oso pozik nago.\nZer da oholtzara igotzea zuentzat? Zer musikari izatea?\nETXART: Enetako usaia da. Lehen aldikoz 11 urterekin izan nintzen oholtza batean, Parisen, eta gero gelditu gabe ibili naiz. Oro da oholtzara igotzea: pasioa, bizitza... Eta horregatik nik ez dut sekula duda izan; nik banekien musikatik biziko nintzela. Eta suerte pixka bat izan dut, arrakasta pixka bat izan dut-eta beti.\nAGUILERA: Nik, aldiz, oso denbora gutxi daramat oholtzara igotzen. Baina hasieran beldur pila bat nuen. Txikitatik nabil kantuaren inguruan, baina beti taldean izan da, abesbatzetan eta. Bakarrik igotzea beste kontu bat da. Nire beldurra zen zerbait gaizki egitea. Baina denborarekin ikasi dut ez dela hainbesterako, nahasten banaiz ez dela ezer geratzen, eta ikuspegi orokorrari begiratu behar zaio: jendearen beroa sentitzea dela garrantzitsuena.\nETXART: Zu ikustera joango naiz.\nAGUILERA: Bai? Ze ondo! Show bat da, oso ondo dago!\nKarlistaldian kokatutako gerrei buruzko antzezlana sortu du Patxo Telleriak\nZehazki, 1872ko karlisten eta liberalen arteko Zornotzako bake ituna hartu du abiapuntu antzerkigileak, baina kasu zehatzetik harago, bakeari eta gerrari buruz gogoeta egiten duen obra bat sortu du: 'Bake lehorra'. Astelehenean estreinatuko dute euskaraz\nUztailaren 15etik 31ra egingo dute antzerki klasikoaren jaialdia. Espazio «paritario eta feminista» baten alde egin dute apustua aurten\nBihar hasiko da Musikaste, Errenterian, maiatzaren 28ra bitarte. «Urrezko ezteiak» ospatuko dituzte aurten; izan ere, 50 urte bete ditu jaialdiak. Hamar emanaldi egingo dituzte, askotariko doinuekin\nKaka lotsa: kaka koka\nAragoiko presidenteak dio uztailaren 2an ez duela onartuko «zaborrik» Pirinioetan\n«Munstroa nor den? Barrura begiratu behar da erantzuteko»\nHondartza transmaribollo komunitatearena ere badela aldarrikatu dute Donostian


Mary (Urresti) Gaztambide NABOko lehendakari zelarik (arg Joseba Etxarri)\nSalt Lake City, AEB. Mary (Urresti) Gaztambide hil da atzo Salt Lake Cityn. Oso pertsona ezaguna eta maitatua zen bizileku zituen Salt Lake City eta Utah-n eta baita Estatu Batuetan ere oro har. Utah-ko Euskal Etxeko eta NABOko lehendakari izana, ororen buru Estatu Batuetako euskal diasporaren aldeko langile bolondres eta pertsona zintzo engaiatua zen, bere senar Jean Gaztambiderekin batera, azken hau 2018an 88 urte zituela zendua. Hondar urteotan buruko batek jo eta gurpil-aulki batean bazegoen ere, bertatik segitzen zuen interes handiz egunero pasatzen zena, baita euskal munduan ere eta euskal elkarretaratzeetan parte hartzen zuen.\nDatozen egunetan familiak aterako du heriotz-oharra baina lerro hauetatik esan dezagun Mary Urresti Nevadako arrantxu batean jaio zela Elantxobeko (Bizkaia) Manuel eta Mariaren alaba. Bere bizitza osoa Estatu Batuetako euskal giroetan ibili zen eta ezkondu ere Nafarroa Behereko Arnegitik ameriketaratutako Jean Gaztambiderekin ezkondu zen, seme-alabak eta bilobak ere euskal tradizioetan hazi dituztelarik. Gaztambidetarrak, familia bezala, egungo Utahko Euskal Etxea 1960etan berriz sortu zenean ezinbesteko partaide eta bultzatzaile izan ziren, eta hala segitu dute gaurdaino bere belaunaldi desberdinetan. Euren Murrayko etxea hamarkadetan izan zen EEko biltoki ez ofiziala.\nMary Gaztambide bideoan (2015) hizlari bere seme Marc eta Utahko Euskal Etxeko beste kide batzuekin batera\nMary zenbait aldiz izan zen Euskal Herrian, besteak beste NABOko lehendakari eta delegatu bezala Mundu-Batzarretan. Argentinako FEVAko lehendakari Mariluz Artetxerekin ere bildu zen 2008an San Frantziskon eta ekarpen aktiboa egin izan dio bere euskal etxe, euskal federazio zein nazioarteko euskal munduari. EuskalKultura.eus-en irakurle porrokatua zen eta hainbatetan bidali eta adierazi zituen hitzak proiektuaren sostenguan.\nDoluminak bere alaba Denise (Mary) eta seme Danny (Brooke) eta Marc-i (Josette), bere biloba Mikel, Madeleine, Danielle eta Marcel Gaztambideri.\nMary Gaztambidek eta Anita Anacabek jaso zuten Bizi Emankorra saria Elkoko 49. Basque Festival-en\nTupustean hil da Euskal Herrian, linfoma bat tarteko, Alberto Alday, diaspora baztandarraren ikertzailea\nUtahko EEak euskal ondarea aurkeztuko du Salt Lake Cityko Living Traditions jaian 45.000 bisitariren aurrean\nNABOk gutuna luzatu dio Stanford-eko Unibertsitateari, Lehendakariarekiko abegikortasuna eskertzearren\n30. urteurrena beteko du bihar Salt Lake-n hasiko den 'Living Traditions' jaiak, euskaldunak partaide eta bidelagun


Askapenako auzipetuak Europan barrena • ZUZEU\nAskapenako auzipetuak bira bat egingo dute Europan zehar, hurrengo bi asteetan. Helburua: epaiketaren berri eman, elkartasun keinuak jaso eta epaiketa salatzeko egingo dituzten ekintzen berri ematea. Walter Wendelin, Dabid Soto, Aritz Ganboa, Unai Vázquez eta Gabi Basañez Espainiako Auzitegi Nazionalak auzipetutako Askapenako kideek egingo dute bidaia. Besteak beste, Andaluzia, Irlanda, Katalunia eta Flandria bisitatuko dituzte.\nAskapenako kideek azaldu dutenez, “elkartasunez beteriko motxila” soinean hartu eta euren egoeraren berri emango dute Europako zenbait tokitan: Malagan eta Granadan hainbat eragilerekin bildu ondoren, igandean Marinaleda herrian elkartasun-ebazpena egingo da eta bertan izango dira. Andaluziako bira bukaturik, Irlandara joango dira, eta ondoren Bruselara, bertan, Europako Legebiltzarrean hartuko dituzte, eta Flandria eta Kataluniara ere joango dira.\n6 urteko kartzela\n30 urteko ibilbidea duen Askapena mugimendu internazionalista ilegalizatzeko eskatu zuen fiskaltzak; akusatuentzako sei urteko kartzela zigorra eta Askapena desegitea. Askapeña, Elkar Truke eta Herriak Aske elkarteen aurkako akusazioak erretiratu zituen.\naskapena, auzipetuak, Europa, internazionalismoa\nBakean eta askatasunean bizi nahi duen herri bat\nGillermo Larregi, eskorgako eroa


Azken agurra eman diote herritarrek Patxi Oliden 'Danbolin'-i - Orio - Karkara.eus\nAzken agurra eman diote herritarrek Patxi Oliden 'Danbolin'-i\nKarkara 2020-01-17 09:12\nAsteazken goizaldean hil zen, 96 urterekin. Atzo izan zen hileta elizkizuna, parrokian, eta herritarrak azken agurra ematera gerturatu ziren.\nAsteazken goizaldean hil zen, 96 urterekin Patxi Oliden 'Danbolin'. Lan oparoa egindakoa zen arlo askotan, eta bere heriotzaren berri izan orduko erreakzioak iristen hasi ziren KARKARAra. Atzo izan zen hileta elizkizuna, parrokian, eta herritarrak azken agurra ematera gerturatu ziren.\nElizkizunaren amaiera aldera Danbolin Musika Eskolako kideek Imanol Urkizurekin batera kantu bat eskaini zioten. Organo, klarinete, biolin eta gitarra hotsekin, "musika arloan Oriori egin zion ekarpen handia" eskertzeko. Ondoren, amaitu eta kanpora ateratzerakoan, Musika Eskolako 15 bat kidek Agurra eta Orioko Martxa jo zituzten Patxi Oliden 'Danbolinen' omenez, eta Ander Errastik dantza eskaini zion.\nErreakzio ugari eragin du Patxi Oliden 'Danbolin'-en heriotzak\nKarkara urt 15 Orio\nAsteazken goizaldean hil zen, 96 urterekin. Lan oparoa egindakoa zen arlo askotan, eta bere heriotzaren berri izan orduko erreakzioak iristen hasi ...


Karbono gutxiko altzairuzko egitura garrantzitsuak eta aleazio baxuko altzairuzko egitura erresistentzia txikikoekin (adibidez, Q235, 09MnV, 09Mn2 eta abar) soldatzeko erabiltzen da.\nEzagunenak gasa soldatzeko materiala eta letoizko arkua soldatzeko materiala betetzeko. Kobrea, altzairua, kobrea-nikela, burdinurtua eta karburo ebaketa tresnen inkrustazioa ere erabil daiteke.\nBrontzezko aleaziozko soldadura alanbrea Siliziozko brontzezko soldadura haria CuSi3 ERCuSi-A CuSi3Mn1 soldadura hagaxka\nOnena ipurdia eta letoizko aurpegi gogorra lortzeko, batez ere zinkez estalitako altzairuzko xafla MIG soldatzeko.\nAurrez berotzea gomendatzen da MIG aurrez aurre tamaina handiko produktuetarako eta pultsatuko argon arkuko soldadura erabiltzea altzairuan aurrez aurre dagoenean.\nLetoizko gasezko soldadura hagatxoak Letoizko soldadura hagaxka HS221 Soldadura aleazio HS221 CuZn40\nGasa eta karbonoa betetzeko material ezagunenak letoizko soldadurak dira.\nKobrea, altzairua, kobrea-nikela, burdinurtua eta karburoa ebakitzeko aleazio tresnen inkrustazioa ere erabil daiteke.


Tolosar gazteek Beldur Barik jarrera aldarrikatzeko 9. Hi haiz, Hi! jaialdia antolatu dute | Tolosa\nTolosar gazteek Beldur Barik jarrera aldarrikatzeko 9. Hi haiz, Hi! jaialdia antolatu dute\n2018/12/13 | Kultura, Gazteria, Jaiak\nAbenduaren 19an izango da aurtengo Hi haiz, Hi! Jaialdia, datorren asteazkenean, arratsaldeko 20:00etan, Topicen.\nNuria Carbonell, Tolosako Udaleko Kultura, Jaiak eta Gazteria zinegotzia: “Hi haiz, Hi! berdintasunaren aldeko jaia da. Helburu dugu hezkuntza oinarri, gure etorkizuna berdintasunean heztea. Lanketa horren muina da jaialdi hau”.\nAbenduaren 19an izango da aurtengo Hi haiz, Hi! Jaialdia, datorren asteazkena. Bederatzigarrena den edizio honek arratsaldeko 20:00etan ekingo dio Topic aretoan. Hilabeteak atzera ireki zen Beldur Barik – Hi Haiz, Hi! Lehiaketetan parte hartzeko aukera, eta guztira, ikus-entzunezko 2 lan aurkeztu dira Tolosaldetik, horietako 1 Tolosakoa: '1000 esker' Iruratik eta 'Ireki begiak' Tolosatik. Lan horietako bi sarituko dira jaialdian 225 euroko bi txekerekin. Horrez gain, jaialdian bertan, in situ gauzatuko dituzten beste hainbat ikuskizun ere prestatu dituzte herriko ikastetxeetako gazteek.\n“Tolosako Hi haiz, Hi! berdintasunaren aldeko jaia da. Indarkeria sexistaren adierazpenak eraldatzeko nahia du, konpromiso pertsonal zein kolektiboak adierazten dituzten jarrerak azaleratuz” Nuria Carbonell Kultura, Jaiak eta Gazteria zinegotziak adierazi duenez. Hain zuzen, zinegotziak antolakuntzan diharduten gazteekin batera aurkeztu du aurtengo Hi Haiz Hi jaialdia.\nNuria Carbonellen hitzetan, “gazteen artean hezkidetza sustatzea” dute helburu: “batez ere, urte osoan zehar ikasleekin egiten den lanketa medio. Hezkuntza da oinarri, gure etorkizuna berdintasunean heztea hain zuzen. Emakume eta gizonen berdintasuna lortzeko ikasleen prestakuntzak eta jardunak berebiziko garrantzia du” nabarmendu du zinegotziak.\nHori horrela, aurtengo urrian, indarkeria matxistari aurre egiteko helburuarekin, bosgarrenez, Tolosako hiru ikastetxeetako, Orixe, Laskorain eta Herrikide, batxilergo lehenengo mailako ikasle guztiekin formakuntza saioak eman dira, maitasun erromatinkoari buruz, mutilen eta nesken estereotipoei buruz, eta abar.\nUdaleko Gazteria eta Berdintasun teknikariekin elkarlanean eta Kattalin Minerren gidaritzapean ibili dira formazio saioetan eta aurtengo bederatzigarren Hi Haiz Hi Jaialdia prestatzen. Zinegotziak gazteei hilabeteak atzera hasita egindako lana eskertu die: “indarkeria sexista prebenitzeko, detektatzeko eta jarrera aktiboa sustatzeko Tolosako gazteei zuzendutako egitasmoa da. Eta indarkeria sexista ardatz izanik Tolosako ikasleekin lan dinamikak ezarri eta garatu ditugu, jaialdi hau lanketa horren muina izanik”.\nGazteek sortutako ikuskizunak, antzerkia, ikus-entzunezko materiala edota musika uztartuko dira Topicen datorren abenduaren 19an. Sarrerak 5 euroko prezioa izango du eta Topiceko lehiatilan eskuratu ahal izango da egunean bertan. Ohiko eran, jaialditik lortutako dirua ikasleen ikasturte amaierako bidaia finantzatzera bideratuko da.\n2020/05/27 | Koronabirusa\nCOVID-19aren ondorioz hildako pertsonen omenez minutu bateko isilunea gorde da


JOLASETAEKIN - Nortzuk\nJolas eta Ekin hezkuntza formal eta ez formalera zuzendutako Giza Garapen Jasangarrirako eta Herritartasun Globalean oinarritzen den aholkularitza eta sustapenerako zentroa da. Bi paradigma horiek oinarri hartuta Giza eta Haur Eskubideak, gazte parte-hartzea, kulturartekotasuna, jasangarritasun ekologikoa, kontsumoa, globalizazioa, generoa, gatazkak eta bakerako hezkuntza lantzen ditugu.\nGure helburua munduraren irakurketa kritikoa eta parte-hartzea, konpententziak eta bizitzarako gaitasunak garatzeko tresna arrakastatsu bezala, indartzea eta sustatzea da. Aldi berean, herritar kritikoak, arduratsuak eta Giza Eskubideekin, parekotasunarekin eta haien inguru hurbilaren hobekuntzarekin konprometituta hezi nahi ditugu.\nJolas eta Ekineko pedagogia Hezkuntza Kritikoan, Herri-Hezkuntzan eta Proiektuen Bidezko Ikasketan oinarritzen da eta metodologia parte-hartzaile, Ikasketa-Zerbitzu plan eta lan kooperatiboaren aldeko apustua egiten dugu.\nJolas eta Ekin Eusko Jaurlaritzak finantziatzen duen ekimena da eta hiru erakundeek aurrera eramaten dute: Serso San Viator, Gizakien Lurra eta Intered Fundazioa.\nJOLAS ETA EKINeko MANIFESTUA:\nHezkuntza Sistema eta Gizartea Eraldatzeko Hezkuntzaren arteko aliantzaren beharra\nSerso San Viator Euskalherria: Hegoaldeko herrialdeetako haurren inguruko lankidetzan, sentsibilizazioan eta Garapenerako Hezkuntzako proiektuetan lan egiten duen GGKE da.\ninfo +: sersosanviator@gmail.com :: www.sersosanviator.com :: 945 226 595\nEDEX - Centro de recursos comunitarios: Gizarte- eta hezkuntza-ekintzarekin konprometitutako GKEak. Haurren, nerabeen eta gazteen garapen positiboa sustatzeko hezkuntza-erantzunak diseinatzen ditu, osasuna sustatzeari eta herritarren kultura sustatzeari dagokienez.\n+ info: edex@edex.es :: www.edex.es :: 944 425 784\nInteRed: Eraldaketarako Hezkuntzaren alde lan eginten duen Garapenerako GKEa da, horretarako justizia, genero parekotasuna eta giza eta ingurumenaren jasangarritasunaren alde lan egingo duten pertsona konprometituak hezi nahi ditu.\ninfo +: euskalherria@intered.org :: www.intered.org :: 943 279 044


Quechua - Azkue Fundazioa- Euskara sustatzen\nHasiera • Euskararen Etxea • Hizkuntza Gutxituak Munduan • Hizkuntza Gutxituak • Quechua\nAutoglotonimoa: runa shimi.\nErabilitako beste zenbait izen: quechua. Runa shimi terminoak, autoglotonimoa, gizakien hizkuntza esan nahi du. Hizkuntzaren izena beste era batzuetan ere idazten da, hala nola, quichua edo kichwa, bereziki Ekuadorren.\nAskorentzat quechuera hizkuntza-taldea den arren (Lewis, 2009; http://www.ethnologue.com), hiztunek hizkuntza bakartzat daukate. Nola nahi ere, Ekuador eta Argentinan, hizkuntza hau quichua edo kichwa izenarekin ezagutzen da eta quechuatik desberdintzen da, hiztunek ere horrela nahi ei dutelako (Uranga et al., 2007).\nQuechuera 7 edo 8 milioi lagunek hitz egiten dute Andeen inguruan, Ekuadorren, Perun, Bolivian, Argentinan eta Txileko iparraldean.\nBolivian bi milioi inguru ei dira hiztunak, Perun hiru edo lau milioi, Ekuadorren milioi batetik gora, Argentinan ehun milatik gora eta Txilen gutxi batzuk. Quechueradun askok eta askok utzi egin dute euren lurraldea Europara eta Estatu Batuetara joateko bereziki. Amerikako hizkuntzetatik berau da hiztun kopuru handiena duen hizkuntza.\nBolivian eta Perun ofiziala da quechuera, eta Ekuadorren quichuera, baina, halere, ofizialtasun horrek ez dio oraingoz onura handirik ekarri hizkuntzari.\nQuechueraz hitz egiten duten lagunen aurkako bazterketa garai kolonialetakoa bezain handia da gaur egun oraindik ere lurralde gehienean, nahiz azken urteotan gobernu batzuen jarrera zerbait aldatu den arren. Perun nabarmena da gobernuaren axolagabekeria quechueraren eta quechueradunen aurka, ez baita hizkuntza hau administrazioan erabiltzen ez bultzatzen. Gauza bera gertatzen da Argentinan, Txilen eta Ekuadorren. Bolivian, bestalde, badirudi gauzak aldatzen hasi direla, baina motel, oso motel.\nQuechueradunek landa eremuan erabiltzen dute bereziki, eta hirian lotsa izaten dute hizkuntzari atxikitzeko eta berau erabiltzeko. Lotsa hori, noski, mendeetan zehar jasandako bazterketaren emaitza baino ez da.\nJakin behar da, europarrak bertara heldu aurretik quechuera Inken Inperioko hizkuntza izan zela, eta zabalkunde handia izan zuela horri esker.\nHizkuntza amerindiarra da, eta ez du senitarteko ezagunik. Quechueraeta quichuera, batzuentzat hizkuntza bakarra izanik, hizkuntza bi beregain direnentzat talde berekoak dira.\nSOA (subjektua-objektua-aditza) hitz hurrenkerako hizkuntza da, eta bere gramatika kontuetan oso erregularra den ospea du. Euskararen antzera, hizkuntza eransgarria da, eta beraz, erroari atzizkiak eransten zaizkio, hurrengo esaldian ikus daitekeen bezala: puma uwiha-ta suwa-ku-n\npuma (subjektua) ardi-objektua lapurtu-ekintza.marka-S1s.(O3s = Ø)\n‘pumak ardia lapurtu du’\nQuechuerak ez du genero morfologikorik izen sintagmetan, euskarak eta ingelesak legez. Numeroa badu, eta –kuna atzizkiaren bidez markatzen da pluraltasuna, euskaraz –k erantsiz edo ingelesez eta gaztelaniaz –s erantsiz egiten den bezalaxe.\nqan (zu) > qankuna (zuek)\nDeklinabidean kasu hauek ditu: nominatiboa (markarik gabea), akusatiboa (-ta), datiboa (-paq), genitiboa (-pa / -q), kausazkoa (-rayku), ablatiboa (-manta), lokatiboa (-pi), ilatiboa (-man), muga adlatiboa (-kama)eta instrumentala (-(pu)wan). Aditz guztiek paradigma berbera jarraitzen dute, eta aditzean subjektuaren eta objektuaren markak jartzen dira. Edozein hitzi –y erantsiz aditza sortzen da:\nsuwa (lapurra) > suway (lapurtu)\nFonologia arloan ezaguna da quechuerak bokal sisteman duen berezitasuna, hiru bokal baino ez baitu: e/i, a eta o/u. Quechueraren eta quichueraren arteko berezizirik behinena honetan datza, hain zuzen, quecherak a, e, o bokalak gauzatzen dituela eta quichuerak, aldiz, a, i, u.\ntxakur, ume, herri, ama, ahizpa, arreba, gizaki, neska, aita, neba, hartz, alaba, etxe, seme, mutil, anaia\nQuechueratik hartu ditugun zenbait hitz: kanoa, alpaka, kondor, puma, besteak beste.\nToray Thopa Amaru\nAnaia Thopa Amaru\nMicaela Bastidasen izenean\nnire negarra helarazten dizut,\nbeti akabatu nahi gaituzte.\nOraindik aske gara\nBehin eta berriro mozkortzen dira\ngeure odolaz lapurrak,\ngeure duintasuna iraintzen dute,\ngeure etorkizuna alperrik galtzen dute.\nNon zaude Thopa Amaru?\nLapurrek gure bizitzak akabatzen dituzte\nzu bezala zatikatuz.\nBerpiztu zaitez Tupac Amaru!


Ferrak | Iritzia | Berria\nHorrek zorte ona ematen zuela eta etxeko atean ferra bat zintzilikatu zuen. Handik egun gutxira, atea danbateko handiegiz itxi, ferra erori, eta hanka bat apurtu zion. Igeltsatu zioten hanka, eta kalean zebilen. Lagun batekin topo egin zuelarik hala aitortu omen zion: «Egia da ferrarena. Sekulako zortea izan dut. Bi jarri izan banitu, orain bi hankak izango nituzkeen igeltsatuak».\nMuturreko ezkortasuna bere baitan agortzen da. Baikortasun xaloegiak ere ez du on handirik egiten. Pandemiatik hobeak irtengo ginela zioten baikorrek; ez ginela irten ere egingo ezkorrenek. Gure lan eremuari dagokionez, ari gara, nolabait, irteten.\nBertsolaritzari dagokionez, ibili bagabiltza, baina erkindurik. Era jakin bateko saioak egiten ari gara. Bestelakoak, ez. Otordu osteetako bertsoaldi, jaietako plaza libreko saio, bertso-poteo… galdu egin dira. Erakundeen babespeko saioak egiten ditugu —eta eskertzekoa da—, baina herritarrek antolatuak sumatzen ditugu eskas, dela eskola bat, soziedade bat, auzo txiki bateko jai-batzordea, auzo handiago bateko euskara-elkartea… antolatzaile. Herri-ehundura horrek jasan du gordinen pandemia. Eta, tamalez, ez da desegin den bezain erraz berreraikiko. «Bi ferra jarri izan bagenitu…» pentsatu, eta aurrera jo beharko da.


2019-12-09 - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nJuan Jose Unanue 'Goenatxo II.'a\nHamaika plaza egindakoa den arren, aurrez aurrekoan ez du plazagizonaren tenplerik Juan Jose Unanue 'Goenatxo II.a'-k (Azkoitia, 1959). Galderak azkar eta motzean erantzuten ditu, eta argazki kameraren aurrean deseroso sentitzen da, lotsatuta bezala. Grabagailua itzalita, lasaiago jardun du, emaztea alboan duela. Etxekoei zegokien denbora lapurtu izana da harriari leporatzen dion gauza bakarra. Orain plazak eta lana utzita, etxekoekin duen zorra kitatzeko erabili beharko du egunari irabazi dion astia. Eta gerrialdea pixka bat bigundu arte, pazientzia beharko du.\nAitor Unanuek Azpeitiko Lagun Onak mendi bazkunaren lehendakari kargua utziko du\nBihartik ostiralera bitartean, Mendi Astea egingo dute Azpeitian, Lagun Onak mendi bazkunak antolatuta. Elkarte horren presidente izateari utziko dio Aitor Unanuek ostiralean, eta zuzendaritza berria osatuko dute.\nMatxin III.a eta Larrañaga Binakako Erremonte Txapelketaren finalerdietara sailkatu dira\nAzken jardunaldian lortutako puntuei esker, Binakako Erremonte Txapelketako finalerdietara sailkatzea lortu dute Matxin III.a azpeitiarrak eta Larrañaga azkoitiarrak. Ion atzelari azpeitiarra, berriz, txapelketatik kanpo gelditu da. Xanti Uterga aurrelari doneztebearra izango du bikote Larrañagak txapelketa amaitu bitartean, eta Azpirozekin arituko da Matxin III.a.\nPodiumera igo dira oriotar zein zumaiarrak Euskadiko bodyboard eta surf zirkuituan\nIragan asteburuan jokatu dituzte Euskadiko bodyboard eta surf zirkuituetako azkeneko probak, Mundakan. Bodyboard modalitateko xapela jantzi zuen Unai Zubizarretak, baina ez Mundakakoa soilik: zirkuituko sailkapen orokorrean gailendu da oriotarra. Surf modalitatean bigarren egin zuten Janire Gonzalez Etxabarri eta Imanol Yeregi zumaiarrek, eta Andoni Izaga hirugarrena izan zen.\nMikel Landaren ordez, Olatz Legarzak eta Jon Redondok emango dute Gazte Geroak antolatutako azken hitzaldia, Azkoitian\nLeire Zinkunegi ipuinak kontatzen arituko da ostegunean, Orion\n'Kontu kontari, naturaren xuxurlari' izeneko saioa eskainiko du Zinkunegik, Orioko udal liburutegian. Bost urtetik beherako haurrei eta gurasoei zuzendutako emanaldia izango da.\nJostailuak jasotzeko elkartasun kanpaina hasi dute Azkoitian\nGabonetan opariak jasotzeko aukerarik ez duten haurrei banatuko dizkiete herritarrek emandako jostailuak. Kanpainan parte hartu nahi dutenek, abenduaren 19ra bitartean utz ditzakete jostailuak.\nGabonetako kanpaina berezia abiatu du Gertu Zumaiako merkatari eta ostalarien elkarteak\nHilaren 10ean hasi eta 31ra arte, elkarteak eskaintzen dituen eskaintza bereziez gozatzeko aukera izango dute zumaiarrek.


Gaur egungo Aginagako pilotalekuaren aurretik bertan zegoen Ariztitxo hariztiaren oroitzan egin zuen Alejandro Tapiak. Eskultura 1993an egin bazuen ere, 2008an kokatu zuten, egileari berari omenaldia egin zitzaionean. Kareharrizko idulki luzatuaren gainean brontzezko zuhaitzaren adar korapilatuak ageri dira, zuhaitza irudikatuz.\nXIX. gizaldiko bertsolari handiaren omenez egindako eskultura dago Kontzejutxiki eta Matistanea etxeen aurrealdean. Harrizko paralelepipedoaren gainean ageri den kubo zulodun abstraktua da eskultura, Remigio Mendiburuk egina. Oinarriaren aldeetako batean, Udarregik egin ohi zituen izkribuen antzekoaren azpian honela dio idazkunak: "Usurbil'go eriak Udaregi ri, 1966 go Maiatza".\n1973an egin zuen Jose Luis Zumeta herritarrak 16 metro zabalerako eta 9 metro altuerako zeramikazko murala frontoiaren atzealdeko horman. Indar eta adierazgarritasun handiko lana, bere obra nagusienetakoa da. Kolore biziz beteriko irudi abstraktua erakusten du lanak.\nBeste zenbait mural\nAurrekoaz gain, beste hainbat muralek ere apaintzen dituzte herriko hormak. Batzuk, Paris atzeko baratzeen hormako "Euskera guztiona" hura bezala, desagertu dira dagoeneko. Beste batzuk, berriz, berriki margotutakoak izan dira, sorturiko arazoen aurrean herriak emaniko erantzun moduan. Horien artean sartuko genituzke: "Euskal Presoak Euskal Herrira", "Intsumisioa" eta "Errausketarik ez" aldarria duten muralak. Baina horiez gain, bada beste bat, Zubiaurrenea 3 atariaren ezker horman, hain zuzen, aspaldi egindakoa izan arren, oraindik hor dirauena: Herri Batasunako murala. Alejandro Tapiaren zuzendaritzapean egin zen lana, duela hogeita hamar bat urte. Etxebizitzaren kanpo hormak pintatu behar zituztela eta, hormirudia zaharberritu zuten duela zortzi urte edo, ezabatu samar baitzegoen ordurako. Liburua argitaratzear zela, ordea, muralaren edukia gustuko ez duten batzuek, bertako testu eta aurpegi guztiak estaliz zirriborratu dute.\nTxirristaren plaza izenez ezagutu dugu duela gutxi arte, bertan eraiki baitzuten inguruotako txirristarik handiena izandakoa. Hamabost metro luze zen eta bost metro eta erdiko desnibela zuen jatorrizkoak. Baina susto eta istripu larri batzuek tarteko, bederatzi metrora laburtu zuten, altuera murriztearekin batera. Handik gutxira, gainera, segurtasuna areagotzeko asmoz estalkia jarri zitzaion. Hala ere, segurtasuna nahikoa ez antza denez, eta 1990eko hamarkadaren hasieran betiko kentzea erabaki zuten. Bai plazaren urbanizazioa, bai txirrista bera, Jose Luis Zumetak diseinatu zituen eta 1975 inguruan eraiki zituzten. 2009ko maiatzaren 31tik aurrera, Usurbilgo udalaren ekimenez, Mikel Laboaren izena darama plazak, Usurbilekin harreman sakona baitzuen.\nAskatasuna plazako irudiakELIZALDE\nAskatasuna plazan zeramikazko irudi ugari jarri zituen erliebean Karlos Zabala Arrastaluk. Landareak, animaliak, haurrak jolasean, dantzan, Olentzero, kirolariak eta beste hamaika irudi ageri dira plazaren porlanezko hormetan apaingarri modura, guztiak kolore biziz margotuak. 1990ko hamarkadaren hasieran jarri zituen irudiok, behin plaza amaitutakoan, zementoaren gogortasuna gozatzeko.\nGotzon Huegun lasartearraren lana da Eguzkitzaldeko plazatxoan dagoen eskultura. Botilatik basora sagardoaren erortzea islatu nahi izan zuen eskulturagileak, eta hiru elementu nagusi landu zituen kareharrian, sagarra, botila eta edalontzia. Lurrean pedal txikia zapalduta txorrotada erortzen da botilatik basora, baina ez sagardoa, ura baizik. 2007an jarri zuten Gotzonen arte-lana plazatxoan.\nSeigarren mendeurrenaren oroigarriaKALEZAR\nUsurbili hiribildu titulua eman zitzaiola seiehun urte ospatzeko jarri zen Kalezarko Felix Aizpurua plazaren alde batean oroigarria. 1371ko irailaren 11n izendatu zuen herribildu Gaztelako Enrike IIak errege-eskutitz bidez eta "Belmonte de Usurbil" izena jarri zion. Sei mende igarotakoan, 1971n jarri zuen garaiko udalak marmolezko oroigarria, "Usurbil 1371-1971" liburua argitaratzearekin batera. Honela dio oroigarrian landua dagoen idazkunak: "1371-1971, Ederra bada herriagatik hiltzea, zein ederrago herriarentzat bizitzea, herriagatik behar baita bizi, behar da irabazi".\nLaka eskultorearen monumentuaKALEZAR\nKalezarko Felix Aizpurua plazaren erdian dago Jon Lakaren monumentua. Pergamino bat irudikatu nahi duen zutikako kareharrizko zilindro handi bat da, bi muturretan ertzak zabalduta dituena. Tamaina ezberdineko letra mordoa du zabaldutako ertz horietan, baina irakurtezina da. Hiltzen den gudari bakoitzeko bi jaiotzen direla adierazi nahi omen du.\nOriaren ibaiertzean, Oriari egindako omenaldi baten parte da Iñaki Olazabal eskultoreak egin, eta, Lasartetik gatozela, Zubietako sarreran jarririko lana. Parte diogu, Oria ibaiaren ibilbidean zehar antzeko beste obra batzuk ere egin baititu: Zegaman, Ordizian, Ikaztegietan, Tolosan, Andoainen eta, azkenik, Orion. Hondarrez beteriko zinkezko kaxa irudikatzen du, behealdean bi zubirekin.\n1813ko abuztuan, suak Donostia suntsitu zuela eta, herriminez, Zubietako Aizpurua baserrian bildu ziren garaiko zinegotzi eta jaun ospetsuak, hondakinetatik berriro hiria altxatzeko asmoz. Ehun urte pasa ondoren, hau da 1913an, bilera horiek gogorarazten zituen plaka jarri zen Aizpurua baserriaren aurrealdean, orduko Espainiako erregea gonbidatu izan zuten sona handiko ospakizunetan. Oroigarri harekin batera, asmo bera zuen monumentua egin zen, eta Donostiako Alderdi- Ederreko lorategietan jarri.\nBaina, Donostiako jaunen bilera hura irudikatzen zuten marmol zuriko irudiek ez zuten patua aldeko izan. Urte batzuk geroago, handik kendu eta baztertu zituzten. Petritegiko zabortegian agertu ziren horietako batzuk, Atotxako fruta biltegian beste batzuk, eta Urguleko gazteluan baten bat. Horren aurrean, zubietar talde bat, ahal izan zituztenak berreskuratu eta Aizpurua baserriaren aurreko belardian jartzen saiatu zen. Ez ziren guztiak adostasunera iritsi, ordea, eta elizaren hormaren kontra eduki zituzten alboratuta urte luzez, gaur zimitorioa dagoen horretan. Zubietako erdigunea urbanizatzerakoan, azkenik, bilera hartako jaun horien irudiak handik atera, eta Donostiako Amarako Irun plazan jarri zituzten, beste bi eraikuntza batzuen barnean. Bururik gabeko batzuk eta jatorrizko testuaren zatiak besterik ez. Zubieta da garbi irakurtzen den bakarra. Goiko argazkian, marmolezko irudiak ageri dira, 1989an, Zubietako elizaren ondoan. Behean aldiz, Amarako Irun plazako errotondaren erdian dagoena.


Antso Azkarraren momia, 'Ataun of the Dead' trilogia ixteko prest | Kultura | Berria\nAntso Azkarraren momia, 'Ataun of the Dead' trilogia ixteko prest\nBeñat Iturriozek zuzendu du 'Napardeath' lana. Bihar estreinatuko dute, Donostiako Antzoki Zaharrean, 19:00etan. Gaur egingo dute aurrestreinaldia, Hernanin, ordu berean\nNapardeath filmean ere, trilogiako aurrekoetan bezala, Zumalakarregi jeneral karlista zonbia da protagonista. KATIHOTSAK\nBihar estreinatuko dute Napardeath, Beñat Iturriozek zuzendu, Katihotsak Logia Kultur Elkarteak ekoitzi eta 150etik gora lagunen auzolanak gauzatu duen 47 minutuko filma; 3.000 euroko aurrekontuarekin eginiko satira politikoa; Beñat Iturriozek eta Xabier Padinek 2011n Ataun of the Death filmarekin abiatu zuten trilogiaren azken atala. «Foruak kolokan daudenean, berak bakarrik salba gaitzake, nahiz eta zonbi moduan izan», zioen lehen film haren afixak. Tomas Zumalakarregi (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1788 - Zegama, Gipuzkoa, 1835) jeneral karlista zonbia zen lehen film hartako protagonista. Baita Joxean's hil eben (2014) lanekoa ere: lan hartan, jeneral zonbiak Jose Antonio Agirre (Bilbo, 1904 - Paris, 1960) buru zuen Eusko Alderdi Banpirikoko burua makurrarazten zuen.\nOrain, trilogiaren azken atalean, 1194tik 1234ra bitartean Nafarroako errege izan zen eta ezker abertzaleak berpiztu duen Antso Azkarraren momia izango du arerio Zumalakarregik. Nafarroako erresuma berrezarri nahiko du Azkarrak.\n«Estralurtarrek Central Parken lur hartzeaz kokoteraino gaude. Hori dela eta, ikusi nahiko genituzkeen istorioak gurera ekarri eta errealitate bilakatu nahi izan ditugu, euskal iruditeria eta pertsonaiak uztartu eta gure historia zinemara eramanez», adierazi dute Katihotsak elkartekoek. Horretarako, Agosti Xahok irudikatutako Zumalakarregiren bertsio libre bat marraztu dute. Euskaraz. Egizu zuk zeuk filosofiarekin. «Proiektu osoa auzolanean garatu da, baita Napardeath pastoral zinematografiko hau ere, trilogiaren azken zatia».\nIaz filmatu zuten Napardeath, zazpi hilabetez. Bihar estreinatuko dute, Donostiako Antzoki Zaharrean, 19:00etan. Antzoki Zaharreko eta Viktoria Eugenia antzokiko leihatiletan eskura daitezke sarrerak —gehienez bi—, doan. Proiekzioaren aurretik, urriaren 26tik azaroaren 1era bitartean izango den Donostiako Fantasiazko eta Beldurrezko Astearen 30. edizioko afixa aurkeztuko dute.\nGaur bertan egingo dute Napardeath lanaren aurrestreinaldia, Hernaniko (Gipuzkoa) Biteri kultur etxean. Bi aldiz eta doan emango dute filma: 19:00etan eta 20:30etan. Ondoren, festa egingo dute gaztetxean.\nBiharko estreinaldiaren ondoren, jakinarazi dutenez, Gipuzkoako hainbat herritan emango dute filma: datorren ostiralean, Ormaiztegiko Zumalakarregi Museoan; astebete geroago, Beasaingo Usurbe zineman; eta hilaren 19an, Bergarako gaztetxean.


G.Gazte1,P.Chowdary, 2,3,S.Barton4, A.Long4\n1Haurrentzako Ospitalea Los Angeles, Hegoaldeko Kaliforniako Unibertsitateko Keck Medikuntza Eskola, Los Angeles, Kalifornia, Estatu Batuak;2 Katharine Dormandy Hemofilia eta Tronbosi Zentroa, Royal Free Hospital;3 University College London, Erresuma Batua;4 Freeline, Stevenage, Erresuma Batua\nB-AMAZE Dosi Erantzuna\nB-LIEVE Azterketaren Diseinurako Dosifikazio Plana\nB-LIEVE azterketa komertzialki fabrikatutako FLT1a-ren 2/180 faseko azterketa bat da, 3. faseko azterketa baterako xede-dosi bat baieztatzeko diseinatua. B-LIEVEren hasierako dosia B-AMAZE saiakuntzako emaitzetan oinarritzen zen, eta frogatu zuen infusioaren ondorengo 21. egunean FIX mailak 182. egunean (26. astean) FIX mailak oso aurreikusten zirela. E batmax dosi-erantzunaren ereduak 7.7 x 10eko dosia duela adierazi zuen11 vg/kg-k normalaren % 67ko batez besteko FIX maila sortu beharko luke 21. egunean, 115. egunean normalaren % 182eko FIX batez besteko mailari dagokiona.\nB-LIEVE-ren azterketa egokitzeko diseinuak 180 x 7.7eko FLT10a hasierako dosia barne hartzen du.11 vg/kg 3 partaidetan. Hasierako dosia 3 parte-hartzaileko hurrengo kohorteetan egokituko da, bakoitza aurreko kohorteko Day 21 FIX mailen arabera. Gehienez 9 parte-hartzaile (3 kohorte) matrikulatuko dira 52 asteko jarraipen-aldi batekin, 3. faseko azterketa baterako dosia baieztatzeko.


Hiria GUZTIAK __ALICANTE__ ALGORFA ALMORADI BENEJUZAR BENFERRI BENIJOFAR CATRAL CIUDAD QUESADA CREVILLENT DAYA NUEVA DEHESA DE CAMPOAMOR DENIA DOLORES ELCHE ELCHE PEDANIAS GUARDAMAR DEL SEGURA HONDON DE LAS NIEVES JACARILLA LOS MONTESINOS MILLENA ORIHUELA ORIHUELA COSTA PILAR DE LA HORADADA ROJALES SAN FULGENCIO SAN ISIDRO SAN MIGUEL DE SALINAS SANTA POLA TORRELLANO TORREVIEJA __MADRID__ EL ALAMO __MURCIA__ BENIEL JUMILLA LA MANGA DEL MAR MENOR SAN PEDRO DEL PINATAR SUCINA __VALENCIA__ NAQUERA\nGUZTIAK __ALICANTE__ ALGORFA ALMORADI BENEJUZAR BENFERRI BENIJOFAR CATRAL CIUDAD QUESADA CREVILLENT DAYA NUEVA DEHESA DE CAMPOAMOR DENIA DOLORES ELCHE ELCHE PEDANIAS GUARDAMAR DEL SEGURA HONDON DE LAS NIEVES JACARILLA LOS MONTESINOS MILLENA ORIHUELA ORIHUELA COSTA PILAR DE LA HORADADA ROJALES SAN FULGENCIO SAN ISIDRO SAN MIGUEL DE SALINAS SANTA POLA TORRELLANO TORREVIEJA __MADRID__ EL ALAMO __MURCIA__ BENIEL JUMILLA LA MANGA DEL MAR MENOR SAN PEDRO DEL PINATAR SUCINA __VALENCIA__ NAQUERA\npisu - Catral (CENTRO)\netxea - Hondon de las Nieves (El fondó de les neus)\nbasetxea - Elche pedanias (Derramador)\nPAG 1/74 - TOTAL 885 Jabetzak\nSalmenta 3.950 €\ngarajea - Torrevieja (Habaneras) , Eraikitako azalera 20m2, 200 Itsasora distantzia.\nSalmenta 3.999 €\ngarajea - Torrevieja (Playa del cura) , Eraikitako azalera 15m2, 400 Itsasora distantzia.\nSalmenta 6.210 €\ngarajea - Torrevieja (Habaneras) , Eraikitako azalera 12m2.\nSalmenta 7.701 €\ngarajea - Torrevieja (Estacion de autobuses) , Eraikitako azalera 12m2, 400 Itsasora distantzia, Urbanizazioa.\nSalmenta 11.710 €\ngarajea - Torrevieja (Playa del cura) , Eraikitako azalera 11m2, 400 Itsasora distantzia.\nSalmenta 12.420 €\ngarajea - Torrevieja (La Mata) , Eraikitako azalera 15m2, 250 Itsasora distantzia.


Ikusezinak - - Tolosaldeko ataria\nEdurne Ayuso 2019-05-31 15:58\nNonahi daude, noiznahi, nornahi izan daiteke beraietako bat. Lanera joan aurretik kafea hartzera zoazenean, adibidez, pentsa ezazu, zu iritsi aurretik bera han izan dela.\nAutobusera edo trenera sartzean ere, beste hainbeste. Lantokian, jatetxean, parkean, ospitalean, postetxean, kalean, ertzain etxean, harategian, udaletxean, elkartean, liburutegian, botikan… Toki horietan guztietan egon da zure aurretik, edo, agian, zurekin batera dago, eta ez duzu ikusten. Edo, gerta daiteke, zure etxean bertan egotea ere.\nDaudenean ikusezinak dira; ez daudenean, ordea, orduan bai, orduan hasten gara euren gabezia usaintzen, ikusten, ukitzen. Garbitzaileak ezinbestekoak dira gaur egungo gurpil zoro honek behar bezala bira eman dezan. Enplegatu hauen erratzak, trapuak, zapiak eta askotariko espraiak enpresako makina eta ordenagailuak bezain garrantzitsuak dira. Euren lana nahitaezkoa da, gainerako beharginek euren egitekoa behar bezala burutu dezaten. Enpresako nagusiak, atezainak, administrariak, mekanikariak, sukaldariak, kazetariak, kirurgilariak… Denek behar dute garbitzaileak bere lana behar bezala egitea, prestutasunez eta duintasunez.\nDuintasuna eta justizia, horixe bera eskatzeko, zortzi hilabete baino gehiago daramatzate greban, Gipuzkoako epaitegietako eta ertzain etxeetako garbitzaileek. Ikusezinak dira, ikusezinen artean ikusgaitzenak. Kale-garbitzaileen aldean jasaten duten soldata arrakala ezabatzea nahi dute. Izan ere, eraikin judizialetako beharginek kaleko garbitzaileek baino %7 gutxiago irabazten dute, eta polizia etxeetakoek %13 gutxiago. Esan gabe doa, grebalarien gehiengoa emakumeak direla. Bada, azken zortzi hilabete hauetan, egunero-egunero protestan ari diren pertsona hauek guztiak ikusgaitz bihurtu dira, jaurlaritzaren Justizia Sailarentzat.\nAzkeneko hamar urteetan soldata berbera jaso dute eta, egoera horren aurrean, planto egin dute. Berrehun eta berrogei egun baino gehiago daramatzate euren lantokietara joan gabe, baina, euren eskubideen alde etengabe lanean, gaur hemen eta bihar han, pankartaren atzean. Ia haurdunaldi batek adina, euren buruari zer gertatuko den galdetuz; zortzi hilabete baino gehiago, lorik egin ezinda, barrenak jaten… Urtaroak badoaz, eta grebalariek aurrera egin beste erremediorik ez dute. Aurrera, adorez eta tinko.\nZaborrak pilatzen ari dira, zikina zikinaren gainean; hautsak hautsa dakar. Zentzunak ikusi nahi ez duena sudurrak antzematen du, kiratsa begi-bistakoa bihurtu da komisaldegi eta auzitegietan. Justizia begiak zapi batez estalita dituen emakume baten gisa irudikatu izan da; zapia begietatik sudur parera jaitsi da. Bada, ea begiak irekitzen dituen eta ikusezinak ikusten dituen. Animo Garbialdiko langileoi, eutsi!


Lindsay Kemp eta Lorca. Deia, Noticias de Bizkaia\nJosu Torre - Martes, 28 de Agosto de 2018 - Actualizado a las 06:00h\nDuela hiru egun hil da Italiako Livornon, Londonen duela 80 urte sortu eta historiak izan duen dan-tzari, aktore baina batez ere koreagraforik handienetarikoa. Mimoa egiten ere oso iaioa, Marcel Marceau maisuagandik ikasia, hain zuzen. Bitxia da, sona eta etorkizunerako bidea beste handi batek eman ziola. Alegia, erabat ezaguna egin zen mundu guztian David Bowie musikariari bere barne espresioa azaleratzen erakutsi zion maisua zelako. Gero etzuen inoren beharrik. Trasgresorea, garaiari aurreratua, ausarta, Londoneko Gobernuak luzaroan betatua izan eta girorik progreetan soilik azaldu izan zuen.\netiquetas: lorca, josu torre, lindsay kemp


Etxahun Lekue zapatuan Tolosan jokatuko den BTNko azken final laurdenean arituko da - aikor.eus\nEtxahun Lekue zapatuan Tolosan jokatuko den BTNko azken final laurdenean arituko da\nAikor aldizkaria 2017-10-11 13:50 Kultura Larrabetzu\nBertsolari Txapelketa Nagusiko azken final laurdena Beotibar pilotalekuan izango da, 17:00etatik aurrera. Atzo iragarri moduan, amaitu dira saiorako sarrerak eta, beraz, ez da egunean bertan leihatilik zabalduko. Aretora sartzeko ateak 16:00tan zabalduko dira.\nIon Zalduak gidatuko du saioa eta larrabetzuarrarekin batera hauek arituko dira oholtzan: Beñat Lizaso, Eneko Lazkoz, Jon Maia, Maddalen Arzallus eta Xabat Galletebeitia. Puntu gehien batzen dituen bertsolariak Maule-Lextarreko finalaurrekoan kantatuko du azaroaren 4an, jada saio horretarako saikatuta dauden Beñat Gaztelumendi eta Nerea Ibarzabal bertsolariekin batera.\nTolosako sarrerarik gabe geratu bazara, www.bertsoa.eus atarian izango duzu saioa zuzenean jarraitzeko aukera; bestalde, biharamunean saioko bertsoaldien hautaketa zabala eskainiko da webgune horretan bertan, eta baita ETB1eko Hitzetik Hortzera saioan ere, 15:00etatik aurrera.\nBertsolari Txapelketa Nagusiko final laurden hau antolatzeko Tolosako Udalaren eta Harituz Tolosaldeko Bertsozaleen Elkargunearen laguntza izan du Bertsozale Elkarteak.\nFinalaurrekoak zehaztuko dira\nSeigarren eta azken final laurdena izanik, Tolosan jazotakoarekin ezagutuko ditugu nortzuk ariko diren finalaurrekoen lehen itzulian eta parte hartzaile bakoitzak non egingo duen bertsotan. Hala, osatuta geratuko dira Bastidako, Irungo, Maule-Lextarreko eta Durangoko saioak. Finalaurrekoetan sartuko dira txapelketara, bestalde, duela lau urte finalista izandako sei bertsolari: Aitor Mendiluze, Aitor Sarriegi, Beñat Gaztelumendi, Igor Elortza, Maialen Lujanbio eta Sustrai Colina.\n1 Gaur arratsaldean ongietorria egingo diete Garciari eta Morenori Derion\n2 Gazte Eguna\n3 Edan eta abesteko garagardoa\n4 Lagatzuk dantzan jarri dau Zamudio\n5 Mintza Eguneko argazki gehiago\n6 “Jakin-mina sortuko dut”\nLarrabetzu / Kultura\nEuskal literatura eta musika eskaintza handia asteon, Larrabetzun\n“Herri itzela da gurea, leku harrigarriak dituena”\nBizkargi dantza taldea, Inpernuko ikuskizunean, irudietan\nBizkargi dantza taldea, Inpernuko ikuskizunean\nLekue, puntuazioaren zain\nLekue Amurrion arituko da domekan\nLekue, finalaurrekoen bigarren itzulira\nEtxahun Lekuek irabazi zuen Tolosako final laurdena


Faltsutzeei aurre egiteko, lur arraroetan oinarritutako kodetze sistema - Zientzia Kaiera\nBehin baino gehiagotan agertu da gaiaren inguruko kezka: konputazio kuantikoa garatzen den heinean, gero eta errazagoa izango omen da kodeak apurtzea. Azken hamarkadetan eratu den informazioaren gizarteak kode horien beharra du. Izan ere, ia dena lotuta dago Internetera eta sarearen bitartez egiten diren operazioek gutxienezko segurtasuna behar dute. Batzuek diote, ordea, konputazio kuantikoak ere kode hobeagoak ezartzeko bidea emango duela… arrautza ala oiloa, nor ote aurrena?\nInformazioa lapurtzeaz gain, produktuak faltsutzeko lehia ere abian da aspalditik. Teknologiak halako iruzurrak sortzeko aukera errazten du. Batzuetan enpresek baino ez dute jasaten kalte ekonomikoa, baina, beste zenbaitetan kontsumitzaileentzako arriskua ere egon daiteke tartean. Adibidez, faltsututako botiken kasuan.\nLehia teknologiko hau argitzen den bitartean, zientzialariek fisika eta kimika elkartzen diren eremu oparoan jarraitzen dute ikertzen; tartean, kode ziurragoak lortzeko ahaleginetan. Norabide horretan, Kopenhageko Unibertsitateko (Danimarka) ikertzaileek aurkeztu dute azken aurrerapena, Science Advances aldizkarian argitaratutako artikulu baten bitartez.\n1. irudia: Hasierako probak egiteko erabilitako txartelak. Bakoitzean 200 kode sartzeko aukera dago (Argazkia: Kopenhageko Unibertsitatea)\nSistemaren oinarria lur arraroen bitartez margotutako hondar aleetan datza. Argi mota berezi baten aurrean jartzen direnean, hondar ale horiek kitzikatuak izaten dira, eta argi kode berezia, ia-ia bakarra, sortzen dute. Kontuaren koska, noski, hondar aleen antolaketan datza eta baita espektroskopia bidezko irakurketan.\nTaula periodikoan, lur arraroek lantanidoen taldea osatzen dute. Azken urteetan asko erabiltzen ari dira industrian, bereziki elektronikaren alorrean.\nHorrelako kode bat sortzeko, ikertzaileek honako prozesua erabiltzen dute: hondar lagin handi bat hartu, eta hondarra hiru hobi desberdinetan banatzen dute. Ondoren, hodi bakoitzean lur arraro zehatz bat sartzen dute: Europioa, Terbioa eta Disprosioa.\nModu horretan, hondar ale bakoitza lur arraro batekin “margotuta” gelditzen da (edo dopatuta, kimikarien hizkera erabilita). Behin hori eginda, hiru laginak nahasten dituzte, eta euskarri batean, bildu dituzten hondar aleekin osatutako geruza fin bat osatzen dute. Uhin-luzera zehatza duen argia jasotzean, lur arraro bakoitzak argia modu desberdinean islatzen du. Hortaz, azalera txiki horrek berezko argi marka berezia izango du. Marka hori irakurtzeko, hiru laser ezberdin dituen gailu bat erabiltzen da. Bakoitzak era selektiboan kitzikatzen ditu lur arraroetako ioiak. Era horretan, ausazko patroi bat sortzen da hondarrez betetako gailuaren azaleran. Kitzikapen horren atzean eratzen den argiaren marka jasotzen da ondoren eta datu-base batean gordetzen da. Produktuaren fabrikatzaileak baino ez du izango datu hori; nahi izanez gero, produktua saltzaileak aukera izango du alderatzeko bere saltokian dagoen produktua benetan fabrikatzaile ofizialak ekoiztu ote duen ala norbaitek ziria sartu dion. Produktu bakoitzak kode bakarra izango du, beraz.\nAntzeko bidea jorratu izan diren aurreko teknikekin alderatuz, prozesu berriaren abantailak nabarmendu dituzte ikerketa artikuluan. “Lantanidoetan oinarritutako koloratzaileak guztiz fotoegonkorrak dira, eta argia xurgatzen eta igortzen dute oso ondo zehaztuta dauden espektro elektromagnetikoko eremuetan”.\nDiotenez, “hackeatu” ezin den segurtasun neurria da asmatutakoa. Kopenhageko Unibertsitateko ikertzaile Thomas Just Sørensen-en esanetan “munduko ziurrena” litzateke honakoa. Praktikan, eta estatistikaren arabera, marka hori ia bakarra dela adierazi du ikertzaileak prentsa ohar batean. “Bi produktuk ‘hatz-marka’ berdina izateko duten probabilitatea hain da txikia ezen, praktikan, existitzen ez dela esan baitaiteke”, ziurtatu du Sørensenek. Guztiz imajinaezin den probabilitate hori 1/6.10104 da, hau da, aukera bat 104 zeroz jarraitutako 6 zenbaki bakoitzeko.\n2. irudia: Itxura honetakoak dira argia islatzean sortzen diren patroiak. Horietatik, hasierakoa baino ez da onargarria (Irudia: Science Advances/Kopenhageko Unibertsitatea/ moldatuta)\nBestetik, teknika hau kriptografian erabiltzeko aukera dagoela ere proposatu dute. “Patroi edo giltza digital hau erabil daiteke bai faltsutzeen kontrako giltza fisikoa egiaztatzeko edo edozein mezu enkriptatzeko ere”.\nUnibertsitateak sistema patentatu du jada eta, ikertzaileek egin duten aurreikuspenen arabera, urtebete barru merkatuan egon daiteke teknologia berria. Une honetan, eskanerrak hobetzeko lanean ari dira.\nZelako kostuan, ordea? Jakina da, askotan, merkatura heltzean, segurtasun neurri txukunek ez dutela arrakastarik lortzen erabilitako gailu bakoitzaren prezioa handiegia delako, babesten duen produktuaren prezioarekin alderatuz. Besteak beste, RFID teknologiaz babestutako alarmekin gertatu izan da hori. Irrati frekuentzia bidezko segurtasun gailu horiei asko kostatu zaie merkatura heltzea.\nKasu honetan, ez dirudi kostua arazo handiegia izango denik, gutxienez, euskarriari dagokionez. Produktuak markatzeko dispositiboaren kostua daniar koro bat baina pixka bat handiagoa izango dela aurreikusten dute ikertzaileek. Egun, 14 euro zentimo inguru balio du daniar koroak. Halere, produktuaren kodea irakurtzeak eta konprobatzeak guztira zenbat balioko duen kalkulatzeke dago oraindik.\nMerkea izango omen den teknologia hau ausazkotasunean oinarritzen da. Ikerketa artikuluaren hasieran argitu dutenez, faltsutzeen aurka egun martxan dauden teknologia gehienak prozesu deterministetan oinarritzen dira. Horrek esan nahi du prozesuak bide jakin bat jarraitzen duela. Beraz, bide hori nolakoa den jakinda, aukera dago kodea “apurtzeko”. Horregatik nahiko erraza da, adibidez, softwarea edota WIFI sareak babesteko kodeak sortzeko algoritmoak igartzea. Danimarkako adituek aurkeztutako sistema, berriz, ez da determinista. Hasitako bideak nola jarraituko duen igartzeko modurik ez dago, erabat ausazkoa baita.\nCarro-Temboury M. et al. An optical authentication system based on imaging of excitation-selected lanthanide luminescence. Science Advances 26 Jan 2018: Vol. 4, no. 1, e1701384 DOI: 10.1126/sciadv.1701384\nArgitalpen-data: 2018/02/07 · Atala: Dibulgazioa, Kolaborazioak\nNanofotonika materia eta argiaren arteko elkarrekintza ikertzen duen zientziaren arlo bat da. Besteak beste, argia nanoegituren kontra jotzean sortzen dituen […]


Iurretako eskola eremura eta Olaburu frontoira sartzeko bidea oinezkoentzat mugatuko dute - Iurreta - Anboto.org\nAitziber Basauri 2018-11-21 13:19\nIurretak 5,9 milioi euroko aurrekontua izango du 2019an; aurtengoagaz alderatuta, %4,63 igoko da. Inbertsioen atala ere igon da: 841.000 euro lotu dituzte horretarako.\nBesteak beste, eskola eremura eta Olaburu frontoira sartzeko bidea egokituko dute, oinezkoentzat mugatuz, eta, Amilburuko jolasgunea konpondu. Hurrenez hurren, 70.000 eta 60.000 euro gorde dira lan horietarako. Bestalde, udalarena den Goiuriako bide zatia -Garaizarko bidegurutzetik hilerrira- konpontzeko 70.000 euro lotu dituzte.\nOlaburu tunelean geratzen den horma konpontzeko 50.000 euroko atala lotu dute. Baita argiteria aldatzen jarraitzeko eta aurrekontu parte hartzailea bideratzeko ere. Bizikletak garbitzeko lekua (10.000 euro) ere egokituko dute, eta Etxego atondu (30.000 euro).\nHorrez gain, bai berdintasun plana bai gazteentzakoa garatzeko diru gehiago erabiliko du udalak; lan eta gizarte inklusioa bultzatzeko egitasmoa lantzeko ere bai. Era berean, oinarrizko zerbitzuak -gizarte zerbitzuak, kultur ikastaroak, liburutegia, kultur etxea, auzo-taxia..- eta dirulaguntzak mantentzeko poltsa handitu egingo du: 2,7 milioi euro izango dituzte horretarako.\nAho batez onartu dute aurrekontua. Iñaki Totorikaguena alkatearen berbetan, egoera ekonomiko "hobearen isla" da aurrekontua. "Inbertsio potolorik ez dagoen arren, egin beharreko lanak dira". EH Bilduren ustez inbertsio "logiko eta zentzudunak" batu dira, "aurreko urteetako bideari eutsiz".


Urtarrilaren 13an Asier Agirre alkatea epaitua izango da Gasteizen - Aramaio - Goiena.eus\nUrtarrilaren 13an Asier Agirre alkatea epaitua izango da Gasteizen\nMirian Biteri 2009-11-20 13:43\nEpaia "aurretik" idatzita dagoela eta 9 urtez gaitasunik gabe utziko dutela uste du Asier Agirrek, Aramaioko alkateak. Atzo, 'Alkateak Zuzenean' saioan izan zen Agirre eta bestelako kontuen gainean ere hitz egin zuen.\nDagoeneko data jarri diote Abiadura Handiko Trenaren gaineko galdeketa herrian egitearren Asier Agirre Aramaioko alkatearen kontrako epaiketari. Urtarrilaren 13an izango da hori, Gasteizko justizia jauregian. Eguenean Goiena Telebistako Goiena magazinea-n iragarri zuen Agirrek berak epaiketaren data.\n2008ko apirilean Estatuko Fiskaltzak Aramaioko alkatearen aurkako salaketa ipini zuen. Fiskaltzaren arabera, 2007ko irailaren 28an, 29an eta 30ean legez kanpoko galdeketa egin zuen horretarako udal baliabideak erabilita. Agirrek jakinarazi zuen epaiketara joateko eta "zirkuan" parte hartzeko asmoa baldin badu ere, epaia aurretik "idatzita" dagoela eta hortaz, "hitza" herritarrei ematearren bederatzi urtez gaitasunik gabe utziko dutela.\nAgintaldia amaitu ezin\nHorren harira esan zuen gerta litekeela agintaldia alkate moduan ezin amaitzea. Berretsi zuen "tokiz kanpo" dagoen azpiegitura erraldoia dela eta bera epaituko duten arren, helburua ez dutela lortu, "herriak garbi esan zuen-eta azpiegitura ez duela nahi".\nBestalde, lantzen diharduten Plan Orokorrari dagokionez, Agirrek nabarmendu zuen gaia "serioa" dela eta, hortaz, ezin dela "egun batetik bestera" egin. Horren harira, alkatearendako garrantzitsuena ez da agintaldia amaitu aurretik onartzea: "Ez diot horrenbesteko garrantzirik ematen agintaldian bukatzeari. Herriak nahi duen lana egin behar da. Hurrengo agintaldian gu ez bagaude, sartzen den alderdiak egin beharko luke herriak nahi duena".\nUrtebete itxita daraman gazte lokalaz ere hitz egin zuen. Eguen arratsaldean gazteekin eta gurasoekin egindako bileran, 40 lagun bildu ziren udaletxeko osoko bilkuren aretoan. Alkatea pozik irten zen handik: "Adostasunera heltzen garenean lokala zabalduko da, alde guztiek nahi dutelako irekitzea. Baina baldintzak bete behar dira".


Errekaleor, bost urtez laborategian - - Alea.eus\nErrekaleor, bost urtez laborategian\nJonbe Agirre, Errekaleorreko bizilaguna 2018-07-10 16:05\nLaster beteko dira bost urte Gasteizko Campuseko zenbait ikaslek inguruko kide eta ezagun gehienen aholkuei muzin egin eta Errekaleorren etxebizitza bat okupatzeko pauso ausarta eman zutenetik.\nOrdutik hona, gauzak asko aldatu dira: portal baten okupaziotik auzo osoaren okupaziora igaro gara. Nukleo txikitxo baten kontroletik lurralde osoaren kontrolerako jauzia ez da egun batetik bestera lortu, eta ez da kontraesanik gabeko prozesua izan. Kontrol hitza irakurri eta bati baino gehiagori alarma piztuko zaio, baina lurralde baten kontrolaz ari naizenean, bertakoek ingurunearekin harremanean duten erabaki eta garapen gaitasunaz ari naiz. Erabakitzeko botereaz eta egiteko botereaz, alegia. Lurralde hitzak ere eremu erraldoia iradoki dezake, baina ene iritziz, Errekaleorrek dituen zazpi hektarea pasatxok eta hamarnaka espazio anitzek egitasmo eta esperimentu ugari ahalbidetzen dituzte; lurraldetzat dut, hortaz. Raul Zibechi idazle eta militante uruguaitarraren hitzetan, herri boterea "lurralde, autogobernu eta autonomiaren arteko elkar-harremanean sostengatzen da". Lurraldea komunitate bat sendotzeko, autogobernua bertakoek erabakitzeko eta autonomia instituzio burgesetatik independente izateko. Finean, Euskal Herrian sakonago garatu den autogestioaren kontzeptuaren banderapean barnera zitezkeen ideiak dira orain arte azaldutakoak. Errekaleorren, gainera, hau guztia barnebiltzen duen marka propioa sortu dugu: auzo boterea.\nMarko teorikotik harago, zein baldintza sortu dira azken urteetan Gasteiz kanpoaldeko auzo honetan eta zein da bere potentzialitate erreala? Egun, errekaleortarrok gure bizitzen hainbat esparruren gaineko kontrola dugula baiezta dezakegu: gure etxebizitza beharra asetzen dugu, kontsumitzen dugun energiaren kudeaketa gure menpe dago, elikaduraren parte bat ere bai, aisialdi eredua, jakintza ugariren kolektibizazioa... Baina kapazak gara beste hainbat esparrutara igarotzeko? Imajina genezake, adibidez, osasun proiektu bat? Hezkuntza proiektu erradikala? Biodiesela ekoiztea? Auskalo. Potentzialitate honek guztiak, ordea, bere mugak ditu. Arreta berezia merezi duten gakoetako bat soldatapeko lana delakoan nago, egoera sozioekonomikoa aintzat hartuta, agerikoak dira prekaritate orokorra eta langileon bizi baldintzen atzerapausoak. Errekaleortarrok, desjabetuak garen heinean, gure lan indarra saltzera behartuak gaude gure bizitzen erreprodukziorako, momentuz behintzat. Hala ere, lan mota horrekiko geroz eta lotura gutxiago izateko bidean gaudela uste dut, baiezta baitaiteke bizilagunon zutabe nagusia ez dela soldatapeko lana. Noski, hein handi batean horren ardura okupazioak dauka; dirua maneiatzeko behar gutxiago izateak alegia. Hautsak harrotu ditzake soldatapeko lanaren kontrako apologiak, badakit, baina gure bizitzak (eta maite ditugunenak) erdigunean jarri nahi baditugu, soldatapeko lanaren menpekotasun gutxiago izateko baldintzak era kolektiboan eraiki eta hedatu beharko ditugu.\n(Ia) bost urte hauetan, askotarikoak izan dira emandako aurrerapausoak. Hala ere, memoria kolektiboan dauden argi mozketa eta erantzun herritar masiboak suposatu du, ziur aski, oinkadarik nagusiena. Alde batetik, Udalari aurrez aurre auzoa defendatzeko determinazioa kementsu adierazi genion. Bestetik, frogatu zen gure bidelagun diren hamarnaka eragile politiko zein milaka herritar proiektuaren parte zein defentsa izango direla.\nEz dira gutxi aurrean ditugun erronkak. Haiekiko senti dezakegun bertigoa zenbaitetan, gainera, pisutsua eta nekeza da. Erronketako bat, adibidez, proiektuak hasiera batean guztiz txertatua zeukan gazte perspektiba atzean utzi eta adin tarte guztietako pertsonez osatutako imajinario propioa duen komunitatea errotzea. Gainera, ez da lan makala izaten ari zukua ateratzea antikapitalismoaren perspektiba politiko ezberdinen arteko elkar ekiteari eta aniztasunean eraikitako batasun horren potentzialitateari. Gure auzoak duen kokapen geografikoak, gainera, hirian lanean diharduten herri mugimenduetatik urruntzera bultzatu gaitzake, eta horregatik, aliantza estrategikoetan indarra jarri eta Gasteizko problematiketan borrokatzea bultzatu behar dugu, era zuzenean edota Errekaleorrek dituen baliabideak beste borroken mesedetara jarriz.\nAsko dira, baina, bistatik galdu behar ez diren arriskuak ere, iraultza gauzatu arte behintzat. Hortxe egongo dira beti sistemaren tentakulu ezberdinen mehatxuak: udaletxeko mertzenarioak (Udaltzaingoa), haien propaganda organoak (komunikabideak) eta ezin ahaztu guk geuk barruan daramatzagun zenbait balore burges eta patriarkali bide emanez jardutearen arriskua. Kontraesanez betetako bidea da eta ez daukagu egiarik inori saltzeko.\nBaina historia amaitu omen den garai hauetan, itxaropena pizten diguten esperimentuak egiten jarraitzen dugu gure laborategian.


Galdakaoko 63 gaztek lagunduko dute hauteskunde-prozesuetan, lehenengoa deialdia maiatzaren 26rako izango dute\nGaldakaoko 63 gaztek izena eman dute guztira hauteskunde-prozesuetan laguntzeko egingo den poltsarako, Galdakaoko udalak 2015ean estreinatu eban ekimena, Bizkaiko beste udalerri batzuentzat eredu gisa balio izan duen esperientziari jarraipena emonaz.\nIzena eman duten pertsonen artean, zozketa egingo da, inskribatutakoen hurrenkera korrelatiboa ezartzeko. Horietatik, zerrenda horretako lehenengo 40 pertsonei deituko zaie elkarrizketa baterako (30 titular posible gisa eta 10 erreserba posible gisa).\nAukeratuak izan ondoren, maiatzean pertsona hauei oinarrizko prestakuntza bidaliko zaie, maiatzaren 26ko hauteskundeak prestatze aldera. Hauteskunde orokorrak aurreratuko balira egutegia aldatuko da.\nAukeratu ez diren gainerako pertsonak laguntzaileen poltsa horretan geratuko dira, etorkizuneko hauteskunde-deialdietarako, hala nola hasierako zerrendan egon litezkeen bajak estaltzeko.


Oin Arin Dantza Taldea\nDantza taldearen sorrera zehazki noizkoa den ez badakigu ere, badakigu Oin Arin Dantza Taldearen aurretik urte gutxi batzuetan Oargi izeneko dantza taldea (1962/63an desagertu zena), eta ondoren berriz, Lazkao Dantza Taldea izan genituela.\nGaur egun bizirik dagoen Oin Arin Dantza Taldea berriz, 1966an sortu zen, aita Juan Joxe Agirrek izen eman ziolarik. Honekin batera, hiru dantza arduradun nagusi bildu ditugu: Joxemiel Irizar, Patxi Tejados eta Jexux Mujika.\nGaur egun 13 taldetan banatzen diren 165 dantzari gaztetxok, 2 taldetan banatzen diren 26 dantzari helduk, 14 irakaslek, 10 txistularik eta 7 juntakidek osatzen dugu taldea.\nGure helburua, alde batetik, euskal kultura eta folklorearen adierazpen ezberdinak bultzatu eta hedatzea da, bai ikerketaren eta baita jendaurreko emanaldien bitartez ere, eta bestetik berriz, belaunaldi berriei gure herriaren ezaugarri kultural, artistiko eta historikoekiko jakin-mina suspertzea. Horretarako, herrian antolatzen diren ekintza ezberdinetan parte hartu eta gauden tokian gaudela ere gure herriaren kulturaren aberastasuna erakusten dugu, beste herrietako kulturen bidez gurea aberastuz eta gurearen bidez ere, besteak aberasten ditugularik.\nEguberrietan, San Prudentzio zein San Migel egunetan, Lazkao Txikiren omenaldian edota udalak eskaturiko bestelako ekitaldi publikoetan parte hartzeaz gain, udaberriarekin batera inguruko herrietan zein geurean bertan ere ospatzen den Dantzari Txiki Egunean ere izaten gara.\nHorrez gain, maiatzaren lehenarekin batera izaten den dantza libreko txapelketa ere antolatzen dugu. Hau, 1979an sortu zuten Euskal Eskola eta Domarda Elkarteak udaletxearen diru-laguntzarekin, herri kulturari bultzadatxoa eman nahian. Bi urte geroago berriz, 1981an, Santa Madalena Elkarteak hartu zuen lan hau bere gain, duela urte gutxi Iñaki Arruabarrenak Oin Arin Dantza Taldeari lekukoa eman zion arte.


Ezagut ditzagun beste herrialde batzuk\nAktibitate honetan Peters mapa eta bere azalpena aprobetxatuko ditugu perspektibaren arabera aldatzen diren munduko ikusmen ezberdinak kontuan izateko.\nKlasea talde ezberdinetan banatuko dugu bakoitzari ikertzeko herrialde bat emanez: hedadura, mugak, klima, fauna, flora… Talde bakoitzak bildutako informazioa landuko du irakaslearen orientabideekin, gero aurkezteko eta komunean jartzeko.\n“Ezagut ditzagun beste herrialde batzuk” aktibitatean egindako lanarekin, talde ezberdinek maketa bat prestatuko dute hautatutako herrialde edo zonalde geografikoaren ezaugarririk garrantzitsuenak erakusteko, gero transmititu nahi ditugun aberatasun edo ezaugarri singnifikatiboenei buruz hausnartzeko.\nAktibitate honetan ikusitako kultura eta gune geografiketako zehar-elementu batekin lan egingo dugu: rap musika.\nTaldetan, ikasleek tokatu zaien herrialdeko edo guneko rap abesti bat ekarriko dute eta klasearen aurrean errepresentatuko duten koreografia bat prestatuko dute.\nBidaia baten aurrekontua\n“Bidaia-agentziak – Publizitatea” aktibitatea egin ondoren, talde bakoitzak egokitu zaien helburuako bidaiarako aurrekontu bat prestatuko du, lekuladaketa, ostatua, mantenua, txangoak, opariak… kontuan hartuta.\nDinamika honek mobilitatea eta aurrekontu ekonomikoa erlazionatzea ahalbidetzen du eurotan eta helburu-herrialdeko monetan baita diruaren balioa pertsonen bizimoduan nola eragiten duen.


Elikagaien segurtasuna eta kalitatea XXI. mendean :: denda :: Udako Euskal Unibertsitatea E-mail:\nDendaElikagaien segurtasuna eta kalitatea XXI. mendean BILAKETA\nIñaki Etaio Alonso, Olaia Martinez Gonzalez Gaiak:\nElikagaiak, Segurtasuna, Kalitatea\nIkuspuntu didaktiko batetik jorratzen dira liburu honetan zehar elikagaien segurtasunarekin eta kalitatearekin lotutako gaiak.Segurtasunari dagokionez, elikagaietan ager daitezkeen arrisku nagusiak azaldu eta merkatu globalizatuan arrisku horiek antzeman eta kontrolatzeko dauden erremintak (informazioaren elkartrukerako sareak) aipatzen dira. Horretaz gain, Codex Alimentariusak proposatutako autokontrol-sistema (AKKPA/HACCP) ezartzeko eman beharreko oinarrizko urratsen inguruko argibideak eskaintzen dira.Segurtasun-bermea funtsezko ezaugarria bada ere, kontsumitzaileek bestelako alderdi batzuk baloratzen dituzte elikagaiak aukeratzeko orduan, besteak beste, nutrizio-ezaugarriak eta prestatzeko erraztasuna. Gai horiek guztiak kudeatzeko sistema integratu hedatuenak deskribatzen dira (ISO 9001, ISO 22000, IFS, BRC...).Bukatzeko, elikagaien kalitatearen azterketa hainbat ikuspuntutatik egin daitekeen arren (aldagai fisiko-kimiko, mikrobiologiko...), argitalpen honetan sentimen bidezko analisirako tekniketan ipini da arreta, kalitate-kontrolaren ikuspegirik ezezagunena eta gutxien garatutakoa baita gaur egun. Erosi


Santa Kurutz ermita Eibarren\nGari Araolaza 2009/01/30 07:34\nToki bat aukeratu beharko banu, gustora eta lasai egoteko, ez nuke gehiegi pentsatuko. Eta ez dut asko pentsatu ere azkeneko urteetan. Santa Kurutz ermita da tokia.\nEibartarrok sarritan entzun behar izaten dugu Eibar zatarra dela. Edozein aukera erabiltzen dute aurpegiratzeko, lotsatzeko moduko zerbait balitz moduan edo herri baten interes edo balioa neurtzeko faktore bakarra balitz bezala.\nBaina hori horrela balitz ere, gezurra da Eibar zatarra denik. Eibarrek txoko ikusgarri asko ditu, eta baita estetika tradizionalaren parametroetan zatarrak izan daitezkeen beste inguru asko ere, Jose Roncok bere "Tailer hiria" liburuan erakutsi zigun moduan.\nBaina estetika tradizionalari jarraitzen badiozu ere, baduzu zer bisitatu Eibarren: Sosola nekazalturismoa , Arrate , Armagintzaren museoa , baserri auzoak edo beste txoko guzti hauek.\nNire gustoko txokoa aldiz, hauxe da:\nArgazkiak.org | Santa Kurutz ermita, Eibar © cc-by-sa: garaolaza\nIrudi osoa 360 gradutako argazkian\nSanta Kurutz ermita Gorosta bailaren tartean dago, muino txiki batean. Autoa gidatzen ikasi nuenetik errekurtso erraza izan da, arratsalde tonto bat neukanerako, eta hara eraman izan ditut tokia ezagutzen ez zuten lagun asko. Tartean neskalaguna, hainbeste aldiz, azkenean han ezkontzea erabaki genuela.\n360 graduko argazkiak egiten ikasi nuenean ere, hara joan nintzen aproba egitera. Martin lagun alemaniarra etortzen zenean ere hara joaten ginen denborapasa.Beste eibartar batzuk ere ados daudela dirudi, adibidez Mendicute edo Asier Sarasua.\nTokiak niretzat daukan karga pertsonalaz aparte, toki ederra da, are gehiago duela zenbait urte konpondu zutenetik. Autoz ia bertararte iritsi daiteke, eta Arraterako bidean geldialdi polita da. Handik ikusmira ederra dago, batetik Arrate eta Karakate mendia ikusten dira, parean Aizkorri eta jarraian Egoarbitza, Udalaitz eta Anboto. Gertuan, ermitari laguntzen bezala, Urko mendia. Pinuek uzten dutenean Eibarko hiriguneko nahastea ikusten da.\nSanta Kurutzeko jaia maiatzaren 3an ospatzen da eta inguruko baserritarrak elkartzen dira meza, dantza, kirol joko eta omenaldiekin.\nHauxe da Debabarreneko nire txokorik gustokoena zozketarako partehartzea.\nEspoiler.tv : telebista ikusteko\nGari Araolaza 2009/01/29 22:31\nTelebistarekin jarraitzen dut. Internet bidezko telebistara engantxatu naiz eta jadanik ez dut ia telebista tradizionalik ikusten.\nGainera, duela egun pare bat Espoiler.tv-rekin topo egin dut. Espoiler telebista gida bat da. Telesailen gida bat, edozein kanaletan ematen dituzten telesailak jarraitzen dituzte, edo egia esateko, AEB-tako telebista kanal horietan.\nEgunero zein programa emango duten erakusten du Espoiler.tv webguneak, eta bide erraza ematen du Googlen deskargatzeko bidea aurkitzeko, eta azpitituluen webguneetan azpitituluen fitxategiak bilatzeko. Noski, telesail gehienak ingelesez dira, eta nire kasuan behintzat, oraindik azpitituluak behar ditut, nahiz eta geroz eta gehiago ulertzen dudan. Ea egunen batean azpititulurik gabe irakurtzeko gai naizen.\nLehen gauza erraza bazegoen, orain webgune honekin errazago!\nHernan Casciariren proiektua\nGidoigilea da Hernan Casciari, telebistaren munduan nahiko ezaguna, eta telebista eta blogen inguruko gauza interesgarriak idazten ditu bere blogean. Berak sortu du webgunea eta lagun batzuekin batera eguneratzen dituzte fitxa guztiak.\nNola ikusi telebista mota hau\nBittorrent sistemarekin dabilen programaren bat behar duzu material hau saretik deskargatu ahal izateko. Windowsen Ares da azkenaldian gehien aipatzen dena. Ezarri horietako bat ordenagailuan, eta hasi filmak deskargatzen.\nFilmak normalean ingelesez datozenez, nahi baduzu azpitituluak deskargatu ditzazkezu. Espoiler webguneak ematen du horretarako aukera ere.\nFilmak azpitituluekin ikusteko, VLC programa izan daiteke egokia. Bideoa eta azpitituluen fitxategia ireki eta listo!\nAzpitituluen inguruan gehiago Azpitituluak euskaraz webgunean.\nGari Araolaza 2009/01/22 05:58\nUmorezko telesail ingelesak gustatzen bazaizkizu (Gazteak, Sugebeltza, Fawlty towers eta horrelakoak), hau ikusi behar duzu.\nBarre asko egin dut telesail hau ikusita, aspaldian egin ez nuen bezala. Protagonistak enpresa batetako informatika departamentua dira, ingelesez I.T. (Information Technologies).\nItxura denez bi denboraldi eman dituzte Channel 4 katean, eta Espainian Canal Plusek eman omen du ere. Orain Torrent sareetan deskargatu ditzakezu bi denboraldiak, bakoitza 6 kapitulurekin: IT Crowd . Ingelesez ikusi dugu gaztelaniazko azpitituluekin, eta ondo pasatu dugu etxean!\nNola askatu PDF fitxategiak\nGari Araolaza 2009/01/20 11:12\nOsakidetzaren aurkako purrustada bat zen hau, baina saiatuko gara alde positiboari begiratzen.\nOsakidetza: Enplegu Publiko Eskaintza\nGertuko bat dabil Osakidetzaren EPE-ra aurkezteko prestatzen. Oraingoan galde-erantzunen sail handi bat ikasi behar du eta horietatik 100 azalduko dira azterketan. Deskargatu ditu Osakidetzaren webgunetik galdera horiek PDF txukun batean eta saiatu da inprimatzen. Ezin. PDF dokumentua babestuta dago eta ezin da inprimatu. Pantailan irakurri bai, baina inprimatu ez. Horrelako aukera zoragarriak eskaintzen ditu PDFak.\nDokumentuan irakurri daiteke:\n©.Osakidetza. Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioa\nNo está permitida la reproducción total o parcial de este libro, ni su transmisión\npor ningún procedimiento informático o electrónico, incluida la fotocopia, grabación\nmagnética o cualquier almacenamiento de información y sistema de reproducción,\nAskatu zure PDF fitxategiak\nZer esanik ez, askatu dugula Osakidetzako PDF petral hori. Orain inprimatzen utziko digu. Baina zer gertatuko da truko hauek ez dakizkiten herritarrekin? Gero irisgarritasunaz hitz egingo dugu.\nBaina guri berdin zaigu: hona hemen bi aukera interesgarri PDFekin sarri ibiltzen bazara:\nPDF tresna ugari\nFree PDF Unlock Online (hau erabili nuen atzo Osakidetzakoa askatzeko)\nGazako mapa eraikitzeko laguntza bila\nGari Araolaza 2009/01/07 09:29\nPalestinarrik edo Gaza ezagutzen duen norbait baduzue inguruan? Une latz hauetan mapekin ere lagundu genezake.\nMikel Maronek egin du deia. OpenStreetMap erabiliz Gazako mapa on bat ahal den azkarren ateratzea pentsatu dute, bere garaian Bagdadekin egin zen moduan. Bereziki garrantzitsua gaur egungo krisia kudeatzen lagundu ahal izateko. Informazio gehiago Mikel Maronek berak: Gaza OpenStreetMap


Horra Joseba bere makuluarekin eta bere laguntzaile beltzaranarekin. Bazkaritara doaz Lekeitiarrara. Ganorazko jatena plateretan eta zorrotzeko tertuliak mahaietan, hartu berria daukaten portugaldarrek telebista pilota eta futbol partidak ikusteko baino pizten ez dutenez. Don Jose bera da Joseba esaten dioten hauxe, tente oraindiokan, pausoa uger eta ilea urdin izatea. Esan eginen dio, bai, esan eginen dio. Inor ez karrikan, neskatila eta abadea buruz buru orduan lez, perutarrak ez ditu berbak ulertuko. Esan eginen dio, andrazko bat dela frogatu behar du, bakea eman behar dio bere buruari.\n— Entzun beza, Don Jose. Nirea bideko lokatza zen, berorrena...\nZainikarak emanda, zer erantsi ez dakiela, hustu egin zaio pentsamendua. Behialako sargori hartan ezin egin izan zuen ihesa egin du Lorea Gernikak, malkotan, Don Jose birziklatua, ikastolako etika irakasle ohia Ezkioko amabirjina ikusi izan balu baino asaldatuago utzirik.\n— Goazen, Joseba, hoztu eginen zara hemen! —esan dio laguntzaileak amultsu, besotik helduta, Gaztelan daborduko galdua den gaztelania gozoan.\nHamabost urte behialako hartan Lorea Gernikak, nonbait hor. Bizarra egiten hasi berria Joantxo Izeta. Neska herbolario bat osatzeko lanean ari baitzen, elkarrekin galtzen ziren basoan, hostajetan, eta errekako putzuan ere laketzen ziren lantzean behin, harripeko amuarrainak laztantzen irakatsi behar zionez mutilak.\nSargori hartan, ihesari ekin behar zion unean, eskua jaso eta geldiarazi egin zuen orduko Josebak, Don Josek alegia, lagunekin brilean jolasten izerdituta barrenkalen gora etxerantz zihoan hartan neskatilari ezkaratz ilun batetik agermen irten zitzaion santuak.\n— Lokatzetan zabiltza, Loretxu! —sotanak ematen zion goratasunetik.\nLoretxuk besoak antxumatu zituen, Don Joseren begiei bere bekatuzko harrotasunak ukatuz.


Latina 2.0 – Juanma Gallego\n12 marzo 2013 Juanma Gallego\nLatina Elizaren hizkuntza izan da beti. Irudia: Juanma Gallego\n«Conscientia mea iterum atque iterum coram Deo explorata ad cognitionem certam perveni vires meas ingravescente aetate non iam aptas esse ad munus Petrinum aeque administrandum». Jende gutxik aurreikusiko zuen azken hilabeteotako albiste garrantzitsuenetakoa latinez ezagutaraziko zela. Baina, hala ere, hala izan da. Benedikto XVI.ak latinez uko egin dio San Pedroren aulkiari.\nErromatar Inperioa erori zenetik latina hizkuntza erromantze ezberdinetan banandu zen eta gero bakoitzak bere bide propioa hartu zuen. Baina Antzinateko beste hizkuntzekin gertatu ez bezala, erromatarrek erabilitako hizkuntza ez zen betirako galdu. Momentu horretan kulturaren hizkuntza bihurtu zen, eta ondoren zientziaren hizkuntza ere. Baina latina era batean edo bestean bizirik mantendu duen erakunde handi bakarra Eliza Katolikoa izan da.\nDenborarekin Elizan ere Horazioren hizkuntza zaharrak lekua galdu zuen pixkanaka. Ratzinger heldu zen arte. Aita Santu emerituak mundu osoan hizkuntza anitzetan otoitz egiten duen komunitatearen buruan latinaren presentzia berrindartu nahi izan du. Hizkuntza hori sustatzeko departamentu berria martxan jarri du Vatikanoan.\nSail berri honek dokumentu ofizialetan erabilitako latina zuzena dela ziurtatzeaz arduratzen da, eta baita XXI. mendean beharrezkoak diren termino berriak eratzeaz. Twitter bidezko predikazioa martxan jarri zuenean ere latina izan zen aukeratu zuen hizkuntzetako bat eta ospetsua bihurtu da latina gustuko dutenen artean Vatikanoan Twitter izendatzeko asmatutako hitza: breviloquentis. Baina zalantzarik gabe latinaren garrantzia nabarmentzeko bere ekimenik sonatuena, eta seguruenez, Historiara pasatuko dena, dimisioa ematea izan da. Eta nola eta latinez.\nAnterior Esloveniako ‘ezabatuak’\nSiguiente Uranioa Garbigunean


Basque Culinary Centerrek 'Culinary Action!' egitasmoa jarri du abian berriro ere | El Correo\nZurekinBasque Culinary Centerrek 'Culinary Action!' egitasmoa jarri du abian berriro ere\nSukaldariak, Basque Culinary Centerren. / Félix Morquecho\nEkimena duela 5 urte jarri zen abian eta harrezkero gastronomiaren arloko 55 startup bultzatu ditu\nUNAI SARRIUGARTE Miércoles, 18 septiembre 2019, 22:08\nBasque Culinary Centerrek 'Culinary Action!' egitasmoa jarri du abian berriro ere. Ekimen hauxe BCC Innovationen parte da eta gastronomia sektorean startup ezberdinak garatzea du xede. Izan ere, programa honek gastronomiaren arloko enpresa hasiberrien negozio-ereduak sendotu eta sustatu nahi ditu, sektore honetako enpresa berrien ekintzailetza eta sustapena bultzatzeko eta elikadura-merkatuari balioa emateko helburuarekin.\nBertan esku hartu nahi duten enpresek ideia bideragarri bat bidali behar izango dute irailaren 30a baino lehen. Epaimahaiak hautatutako proiektuak urriaren 5ean emango dira aditzera. Gehienez epaimahaiak bost eta zortzi proiektu bitartean aukeratuko ditu. Onuradunek bi asteko prestakuntza-plan trinko bat jorratu ahal izango dute urriaren 21etik 25era eta azaroaren 4tik 8ra bitartean Basque Culinary Centerrek urtero martxan jartzen duen berrikuntza irekirako laborategi gastronomikoan, LABe-Digital Gastronomy Lab gunean, Donostiako Tabakalera prisman kokatuta izango dena.\nPrestakuntza plan honetan esku hartuko duten startup onuradunek gastronomiaren sektorearen eta merkatu berrien joerarekin erlazionatutako formazioa jasoko dute. Programa honetan Basque Culinary Centerreko sareko aditu eta irakasleek parte-hartuko dute. Sukaldaritzari lotutako gaiak jorratzeaz gain, beste hainbat kontzeptu landuko dituzte, logistika eta retaila esaterako.\nGainera gastronomiaren esparruan erreferente den erakunde honek gastronomiaren eta elikaduraren sektoreko Espainiako eta nazioarteko kontaktuen sare bat eskainiko die enpresa hauexei, bai eta aipatutako Basque Culinary Centerreko irakasle eta aditu taldearen laguntza, ekintzaileen esperientziak, goi-mailako lantegi praktikoak eta inbertitzaile-sarearen bitartez finantzaketa bilatzeko laguntza ere.\nPrograma honetan parte-hartu ondoren, startup hauexek Demo Day batean lehiatuko dira abenduaren 2an. Bertan, euren proiektua aurkezteko parada izango dute gastronomia sektoreko aditu eta inbertitzaile ezberdinen aurrean.\n'Culinary Action!' egitasmoa duela 5 urte jarri zen abian. Harrezkero gastronomiaren arloko 55 startup bultzatu ditu, eta zorionez horietatik 37 oraindik merkatuan dabiltza lehian.\nBertan esku hartu nahi duten startupek informazioa emateko inprimaki bat osatu beharko dute 'Culinary Action!' ekimenaren web orrialdean (http://www.culinaryaction.com/eu/aceleradora) edota posta elektronikoz (culinaryaction@bculinary.com).\nItziar Idiazabal hizkuntzalariak Hitz Adina Mintzo zikloari hasiera emango dio datorren asteazkenean Maitane Alonso EHUko medikuntza ikaslearen asmakizunak bi garaikur irabazi ditu AEBtan


Etorkizuna eraikiz - - Karkara.eus\nIñigo Gaiton 2022-03-23 12:00\nKARKARAren 437. zenbakian plazaratutako irudia eta testua, 'Izpiak eta hizkiak' atalean.\nBadator ura, behetik gora. Atea itxi arren, beheko zirrikitutik pasatu da barruraino. Saiatuko zara hari bidea oztopatzen, baina aurrera egingo du likidoak, geldiezina delako.\nUra bezalaxe egiten du aurrera hormigoiak, eta gutxien espero duzun tokiraino sartuko da. Sartuko da zure oroitzapenetan, errekreoetan jolasten zenuen belardi eder eta gozagarrian; sartuko da azken zentimetroraino, eskolaren ondo-ondoraino, modu lotsagabean.\nHezkuntza omen da gizarte hobe bat eraikitzeko oinarria. Eraikitzea zer den, ordea, modu desberdinetara uler daiteke, irudian ikus daitekeen modura: banketxe baten kartela, eraikuntza enpresa batek altxatutako bi bloke berri eta atzean, eskola publikoa. Denak ere Etorkizuna eraikiz, diputazioaren esloganak dioen modura. Norbere erara.