PSE GIPUZKOA: Gipuzkoako sozialismoaren hastapenak\nGipuzkoako sozialismoaren hastapenak\n1919tik aurrera, Alderdi Sozialista Gipuzkoan barrena zabaldu zen (ordura arte presentzia urria zeukan, toki jakinetara mugatua). Lehen mundu gerrak eragindako hazkunde ekonomikoarekin batera, gizarte industrialaren ohiko arazoak azaldu ziren Gipuzkoan. Langileen inmigrazioak hamarkada horretan hartu zuen garrantzia. Gipuzkoan, ordea, ez zen polarizazio sozialik edo industria-proletarioen kontzentrazio handirik egon; eta ezta ere gatazka bortitzik piztu, Bizkaian industrializazioaren ondorioz gertatu zen bezala.\nHala ere, sozialismoa 1910 baino askoz ere lehenago azaldu zen probintzian, berezko tradizioez hornituta. 1891. urterako, Donostia eta Tolosako taldeak eratuta zeuden. Gipuzkoako sozialismoa 1897an sendotu zen behin betiko, Eibarko taldea sortu zenean. 1901ean Irun eta Soraluzeko taldeak eratu ziren; eta geroago, Pasaia, Errenteria, Beasain, Bergara eta beste herri batzuetakoak. Nolanahi ere, 1910 baino lehen, erakunde garrantzitsu bakarrak Donostiakoa eta Eibarkoa ziren, eta batez ere bigarrena. Eibarko taldeak indar eta ospe handia zeukan, Euskal Herrian ez ezik, Espainia osoan ere bai.\nSortu zen unetik, talde horrek kide-kopuru garrantzitsua izan zuen, eta trebetasun handiz gidatu zuen herriko langile-mugimendua. Taldea sortu eta lau urtetara, 1901ean, Eibarko sozialistek beren aldizkaria zeukaten dagoeneko (¡Adelante!); eta 1903an ordezkariak lortu zituzten Udalean. Hasiera-hasieratik, etengabeko harremana izan zuten Bizkaiarekin.\nBizkaiko sozialismoaren bi buruzagik eragin handia izan zuten Eibarren: José Medinabeitiak eta Tomás Meabek. Meabe ¡Adelante! aldizkariko zuzendaria zen 1905ean (Eibarren bizi izan zen urtean). Hala ere, Eibarko sozialismoak ezaugarri bereziak garatu zituen, Gipuzkoa osoko sozialismoarengan arrastoa utziko zutenak.\nHasteko, neurritasun handia erakutsi zuen bere gizarte-borroketan, Eibarko industriaren interes orokorrak defendatzearren. Izan ere, Eibarren ezaugarri industrialak kontuan hartu beharrekoak ziren. Gainera, langile-erakundeek kide-kopuru izugarriak zeuzkaten, eta armagintzak espezializazio-maila altua eskatzen zuen. Horri guztiari esker, langileek negoziatzeko ahalmen handia zeukaten, eta beraz, ez zegoen muturreko gatazketara jotzeko beharrik. Bizkaian, ordea, gauzak erabat desberdinak ziren: langileek ez zeukaten egitura sindikal indartsurik, eta ondorioz, beren negoziatzeko ahalmena oso txikia zen. Beraz, derrigorrez jo behar zuten greba orokorrera, eta ugazabekin gogor borrokatzera.\nBigarrenik, Eibarko sozialistek bestelako jarrera erakutsi zuten errepublikarrekiko harremanei zegokienez. 1910. urtera arte, zorrotz jarraitu zituzten PSOEren isolamendu-kontsignak; alabaina, Eibarko buruzagi sozialista garrantzitsuenetariko batek, Toribio Echevarríak, honela dio: "herriko errepublikarrekiko harremanak inoiz ez ziren izan tirabiratsuegiak; eta noski, errepublikarrak eta sozialistak ez ziren aritu elkarri tiroka eta makilakadaka, Bizkaian maiz gertatzen zen bezala.\nEibarko sozialismoaren idiosinkrasiaren beste ezaugarri garrantzitsu bat hauxe zen: Taldeko buruzagi zein kideek euskara etengabe erabiltzen zutela. Amuátegi, Marcelino Bascarán eta, orokorrean, buruzagi nagusi guztiak, euskaraz mintzatzen ziren beren mitin eta ekitaldi publikoetan, eta baita barne-bileretan ere. Joera hori, bestalde, Eibarko langile-mugimenduaren osaeraren isla zen.\nHain zuzen ere, lehen mundu gerra hasi aurretik, Gipuzkoan etorkin gutxi zegoen. Eibarren, adibidez, langileen % 80a bertakoak ziren, eta asko inguruko baserrietakoak. Horregatik, eta nazionalismoa 1910era arte probintzian sendotu ez zelako, Eibarko sozialistak, eta ondorioz Gipuzkoakoak, ez ziren nazionalisten kontra altxatu, PSOEk Bizkaian egin zuen bezala. Eta Toribio Echevarríak aitortzen duenez, Eibarko sozialistek ez zuten, ezta ere, Gipuzkoako errepublikarren berotasun partikularista erakutsi:\n"Eibarko sozialistek gosaltzerakoan Bilboko "El Liberal" egunkaria irakurtzen genuen bitartean, errepublikarrek "La Voz de Guipúzcoa" irakurtzen zuten. Eta horrela, geuk inspirazioa Bilbotik hartzen genuen bitartean (han gizarte-borrokak oso latzak ziren), beraiek Donostiaren eragina jasotzen zuten. Donostian, errepublikanismoa oso errotuta zegoen, eta hainbat pertsona eredugarri zeuzkan: euskaldun petoak, foruzaletasunaren patriarkak eta autonomia eta federazioaren doktrinarioak.\nEibarko sozialismoan, beraz, lehenengo sozialisten berezko internazionalismoa zen nagusi, eta hala ere, bere ekintzetako askotan euskaltzaletasuna oso agerikoa zen. Eibarko sozialistek euskararen erabilera intentsiboa egin zuten (baita prentsan eta idatzizko propagandan ere); ekintza politikoa landa-ingurunean zehar zabaldu nahi izan zuten; 1906an, Udaleko ordezkari sozialistak foruak berrezartzearen alde agertu ziren; eta Toribio Echevarríak, besteak beste, gogoeta asko egin zuen euskal arazoaren inguruan.\nPSOE Gipuzkoako herrietatik zehar zabaldu ahala, buruzagi oso garrantzitsuak azaldu ziren. Esate baterako, Aquilino Amuátegui Eibarren, Guillermo Torrijos Donostian, edo Enrique de Francisco Tolosan. Pertsona horiek eragin handia izango zuten euskal sozialismoan.\nAquilino Amuáteguiri, neurri handi batean, Eibarko Udalean talde errepublikar-sozialistaren bozeramaile gisa egindako lanetik zetorkion ospea. Euskara etengabe erabiltzen zuen mitin eta ekitaldi politikoetan, eta bertakoak PSOErengana erakartzeko premia azpimarratu zuen behin eta berriro. Adibidez, 1916an Sestaon egindako mitin batean, hauxe esan zuen: "sozialismoak euskaldunen zuzendaritzapean egon behar du; ez ahalmen handiagoa dutelako, baizik eta herri honen ohiturak hobeto ezagutzen dituztelako."\nAmuátegui eta Guillermo Torrijosekin batera, Enrique de Francisco izan zen Gipuzkoako buruzagi sozialistarik ospetsuena eta eragin handikoena. Madrildarra zen jatorriz; PSOEren fundatzaileetako bat izan zen, eta harreman oso estua izan zuen Pablo Iglesiasekin. Espainiako hiriburutik Tolosara joan zen bizitzera, papergintza-industrian lan egitera. Prestakuntza politiko sendoa zeukan, eta denbora gutxian euskal sozialismoaren buruetako bat bihurtu zen, 1912an Tolosako papergileen greba arrakasta handiz zuzendu eta Euskal Herriko papergileen sindikatua sortu ondoren.\n1915etik aurrera, Tolosako Udaleko zinegotzi izatera iritsi zen. 1931n, berriz, Gipuzkoako lehen diputatu sozialista izendatu zuten. Madrilera itzuli ondoren, Laneko idazkariorde gisa jardun zuen Largo Caballeroren agintaldian, eta haren ildoarekin egin zuen bat PSOEren erradikalizazio-etapan. Geroago, PSOEko Zuzendaritza Batzordeko kide zela, 1936ko Fronte Popularreko diputatu aukeratu zuten. Gerra zibila amaitu eta gero, hainbat urtez PSOEko buruzagia izan zen erbestean, eta alderdiko lehendakaria izatera iritsi zen.\n1910ean, Gipuzkoako sozialismoak egitura sendoa eta buruzagi ospetsuak zituen, eta beraz, eginkizun garrantzitsua bete zezakeen probintziako bizitza politikoan, lanaren eta sindikatuen eremutik haratago joanez (Bizkaian bezala, mugimendua oso errotuta zegoen eremu horretan).\nKonjuntzio Errepublikar-Sozialistak bultzada handia eman zion Gipuzkoako ezkerrari, baina zalantzarik gabe, ez zen Bizkaian bezain indartsua izan. Koalizioa osatu zuten lehen udal-hauteskundeetan (1909koetan), errepublikarrek eta sozialistek gehiengoa lortu zuten Donostia eta Eibarko Udaletan. Hurrengo udal-hauteskundeak ez ziren hain arrakastatsuak izan ezkerrarentzat; hamaika urte itxaron behar izan zituen (1920ko hauteskundeak arte) antzeko emaitzak lortzeko. 1920an, ezkerrak gehiengo osoa eskuratu zuen Eibarren, eta sozialistek sei zinegotzi lortu zituzten.\nHauteskunde orokorrei dagokienez, Konjuntzioak ez zuen arrakasta handirik lortu Gipuzkoan, eta beraz, eragin politiko eskasa izan zuen maila horretan. Hautagai errepublikar batek 1910eko hauteskundeetan bakarrik izan zuen Donostiako diputatu izendatua izateko aukera. Bizkaikoek bezala, Gipuzkoako sozialistek hauteskunde-aliantzei eusteko beharra defendatu zuten PSOEren biltzarretan. Adibidez, 1919ko ezohiko Biltzarrean Konjuntzioa bertan behera uztea erabaki zenean, Enrique de Franciscok gogor salatu zuen erabakia, Gipuzkoako taldeen izenean: "Nire ustez, erabaki horrekin alderdia bere lehen garaira itzuliko litzateke, hau da, arrakasta moralak soilik lortzen zitueneko garaira; eta gaur egun, arrakasta horiek barregarriak izango lirateke." Enrique de Franciscok Gipuzkoa jarri zuen adibide gisa. Bere iritziz, ezinbestekoa zen aliantzak egitea karlista eta integristen hegemoniari aurre egiteko.\nNolanahi ere, 1909an Konjuntzioak Gipuzkoan lortutako emaitza onen ondoren, eskuina gailendu egin zen hurrengo urteetan; hala ere, 1918an norgehiagoka aritu zen euskal nazionalismoarekin (Bergarako barrutian diputatu bat lortu zuen). Egoera horri 1917an sozialista eta errepublikarren artean sortutako desadostasunak gehitu behar zaizkio. Izan ere, errepublikarrek monarkiko liberalekin ituna egin beharra zegoela uste zuten. 1918tik aurrera, sozialistak bakarka aurkeztu ziren hauteskundeetara, eta emaitza oso kaskarrak lortu zituzten.\nNazionalismoarekiko borrokari dagokionez, Gipuzkoako agertoki politikoan oldarka sartu zenean, probintziako sozialistek ahalegin handiak egin behar izan zituzten proposamen originalak aurkezteko, eta oso bestelako jarrera erakutsi zuten Bizkaiko sozialistekiko. Hain zuzen ere, 1918an, Felipe Carreterok honakoa aldarrikatu zuen Bilbon: nazionalisten "Gora Euskadi" lemaren aurrean, beraiek "Viva España" oihukatu behar zutela. Aldiz, Eibarko gazte sozialistek euskaraz idatzitako orri batzuk banatu zituzten. Orriek honela zioten:\nEkimen hura zela eta, "El Obrero Vasco"k, ELAren organoak, adierazpen hau argitaratu zuen: "laster 49 sozialismo mota ezberdin izango ditugu Iberiar Penintsulan. Madrilgoak nazionalismoaren eta burgesen aurka daude, Bilbokoak, berriz, euskaldunen aurka, eta Eibarren Gora Euskadi oihukatzen dute."\nUrte horren amaieran, José Medinabeitiak euskal nazioa existitzen zela esan zuen "La lucha de clases" aldizkarian, eta Nazionalitate Iberiarren Federazioa sortu behar zela aldarrikatu zuen. Bilboko Taldeko zenbait buruzagi ezagun, ordea, ideia horien aurka agertu ziren. Felipe Carreterok, adibidez, sozialismoa eta nazionalismoa bateraezinak zirela esan zuen.\nMedinabeitiaren ideiak, nahiz eta gutxiengoarenak izan, ez ziren txantxetan hartzeko modukoak, eta bazituzten jarraitzaileak, behintzat Eibarren. Horren adibide nagusienetako bat Toribio Echevarría izan zen. 1918ko azaroan, "Nazioen Liga eta euskal arazoa" izeneko liburuxka argitaratu zuen. Liburuxka horretan, Echevarríak argudiatzen zuen sozialistek arazo nazionalari heldu behar ziotela. Lehen mundu gerraren ondoren, Wilson lehendakariak Nazioen Elkartea sortzeko egindako proposamena zela eta idatzi zuen testua. Denok dakigunez, Wilsonen proiektuak nazionalitateen autodeterminazio-eskubidea jasotzen zuen. Horrek itxaropen handiak piztu zituen burujabetza lortu nahi zuten herrien artean.\nToribio Echevarríaren liburuxka argitaratu zen garaian, Gorteak Kataluniaren Autonomia Estatutua eztabaidatzen ziharduten Espainian. Urte hartako abenduan bertan, Euskal Herriko hainbat Udaletan bilerak egin ziren, 1839ko urriaren 25eko Legea indargabetu zezaten eskatzeko.\nMerezi du Toribio Echevarríaren liburuxkaren edukia arretaz aztertzea. Izan ere, testua arazo nazionalari konponbide bat emateko ahalegin serioa da, PSOEk gai honi dagokionez erakutsi izan duen jarreratik urruntzen dena. Arazoaren aurrean jarrera argia hartu behar delako ideian oinarritzen da konponbide hori.\nNazionalismo iberiarrei dagokienez, Echeverríak dio sozialismoak ez duela irizpide orokorrik jarraitu, mugimendu horiek ez zirelako garrantzitsuegiak bideragarri egin dituen nazioarteko gertakizuna jazo aurretik. Baina egoera orain desberdina denez, bizitzako errealitateetan diharduen alderdi batek ezin dio uko egin irizpide bat emateari, horrenbesteko garrantzia hartu duen arazo horri dagokionez.\nSozialistek gaiaren inguruan izan duten jarrerari buruzko aurrekari historikoak aipatu ondoren (besteak beste, PSOEk Kubaren independentzia babestu izana), Toribio Echevarríak honela zioen:\n"Euskal Herriko foru-tradizioari dagokionez, prentsa sozialistan jasotako adierazpen ugari aipa ditzakegu. Adibidez, gure Tomás Meabe maiteak egindako kanpaina horiek, Gernikako Arbola gure ereserkitzat har genezan; edo gure langileek udalbatzetan egindako adierazpenak, gure erakunde zaharren izaera demokratiko, liberal eta autonomikoaren aldekoak guztiak."\nBaina Echeverríak eransten du haratago joan beharra dagoela; eta, Klase arteko Borrokak erakutsitako jarreratik urrunduz, ez du zalantzarik egiten honakoa esaterakoan: "Euskal Herriaren nortasuna bereizgarri sakon eta ukaezin batzuetan dago oinarrituta, alegia, bere hizkuntzan, bere jatorrian, bere foru-tradizioan eta bere ohituretan." Foru-tradizioari dagokionez, Toribio Echevarríak hauxe dio:\nForuak berrezartzeak ez du derrigorrez legeria zaharra indarrean jartzea esan nahi; Foruak indargabetu arte, herri honek zeuzkan ahalmen legegile, exekutibo, judizial eta administratiboak berriro itzultzea esan nahi du. Hau da, herri honi erabateko subiranotasun politikoa ematea.\nToribio Echevarríak, beraz, euskal herriaren subiranotasun-eskubidea aitortzen du. Eta ez hori bakarrik: euskal nazioak Penintsulako beste herriekin zein motatako harremanak izan beharko lituzkeen zehazten du. Euskal sozialismoaren unibertsalismo eta kosmopolitismoarekin bat etorriz, independentziaren aukera baztertu egiten du. Izan ere, bere ustez, independentzia "munduaren martxaren noranzkoaren kontrakoa" da, eta urteak igaro ahala euskal herriaren eta Espainiaren artean sortu diren lotura historikoekin bateraezina. Lotura horiek, José Madinabeitiaren arabera, elkarrekin bizitzen emandako mendeak izango lirateke; erlijio katolikoak, kulturak, hizkuntzak eta harreman ekonomikoek sortutako ondare espirituala.\nIndependentziaren ordez, Toribio Echevarríak Penintsulako beste herriekin konfederazio bat eratzea proposatzen zuen (Portugal barne hartuz). Nazionalitate Iberiarren Konfederazioa, hain zuzen ere. Eta amaitzeko, honela zioen:\nAukera sortzen bada, eta sortuko dela espero dut, euskal arazoa autonomia zabalaren bidez eta Estatuaren bidez konpontzearen alde azaldu behar dugu [...]. Krisi honetan euskal arazoa eta Errepublikarena Federazio Iberiarraren bidez konpontzea lortuko bagenu, lurreko sastrakak behin kenduta, klase arteko borrokaren erdi-erdian aurkituko ginateke -langileen eta gizarte-ondarearen jabeen arteko borrokan-. Justizia sozialaren aldeko gudu handiak, hain zuzen ere, eremu horretan egin behar dira.\nAztertu dugun aldian zehar, probintziako osaera politikoa ez zen apenas aldatu: karlistak eta integristak gailendu ziren, eta alderdi monarkikoen indarra Bizkaian baino txikiagoa izan zen. Nazionalistek ez zuten pisu nabarmenik eduki. Gipuzkoan II. Errepublikara arte itxaron behar izan zen, aurreko urteetan Bizkaian gertatu bezala, hiru bloke politiko nagusiak eratu zitezen: eskuin ez nazionalista, euskal nazionalismoa eta ezker sozialista eta errepublikarra.\nAraban eta Nafarroan, sozialismoaren ezarpena askoz zailagoa eta gorabeheratsuagoa izan zen. Espainiako lurralde guztietatik, PSOEk bi probintzia horietan izan zuen eraginik txikiena. Izan ere, Arabak eta Nafarroak izaera kontserbadorea zeukaten; industrializazioa berandu etorri zen eta ez zuen apenas ondoriorik izan, eta gainera, ez zegoen langile-tradizio garrantzitsurik.\n1899an, Gasteizko La Lucha de Clases egunkariko korrespontsalak hauxe zioen: "a zer nolako lana egiten duten hiri honetan karlismoak eta klerikalismoak (sustrai oso sakonak dituzte), talde sozialistak desegiteko eta sineskideoi gure egonaldia zapuzteko." Eta Iruñako korrespontsala, 1901ean, kexu zen Nafarroako hiriburua oso zaila omen zelako. Adibide gisa, Udaletxeko 25 zinegotzietatik 22 karlistak eta integristak zirela aipatzen zuen. Ez da harritzekoa, beraz, 1915ean Gasteizek, Arabako talde sozialista bakarrak, 30 kide soilik edukitzea, eta Iruñeak, Nafarroako talde sozialista bakarrak, 12 edukitzea.\nErregimen errepublikarra iritsi zenean, egoera aldatu egin zen bi probintzietan. Ordutik aurrera, sozialismoa izugarri zabaldu zen, batez ere Nafarroan.\nEGIGUREN, Jesús: EL SOCIALISMO Y LA IZQUIERDA VASCA 1886-1994 Pablo Iglesias Arg. Madril, 1994. 27-34. orr.


Igone Campos. Mendiko eskiatzaile eta korrikalaria\nApustu handia egin du aurtengo denboraldian: lana utzi, eta bere pasioari, kirolari , bete-betean heltzea. Urte gutxian koska asko igo ditu, eta uste du gehiago igo ditzakeela.\n2019-01-22 / Unai Ugartemendia\nAsteburuan hasi du denboraldia Igone Campos mendi eskiatzaileak (Zumarraga, Gipuzkoa, 1991). Emaitza bikainarekin itzuli da Vaqueira-Beretetik (Lleida, Herrialde Katalanak): bigarren izan zen larunbateko kilometro bertikalean. Apustu handia egin du aurtengo denboraldirako. Onenengandik gertuago ikusi nahiko luke bere burua.\nPirinioetatik bueltatu, eta berriro hara joatekoa da. Esku bateko hatzekin zenbatu daitezke negua hasi zenetik etxean pasatu dituen egunak. Elur faltak ez dio zapuztu aurtengo denboraldian jarri duen ilusioa.\nDenboraldia ederki hasi duzu.\nBai. Oso gustura nago oraingoz. Larunbatean, bertikalean, indartsu sentitzen nintzen. Espainiako hiru onenek parte hartu behar zuten, baina neure burua estutu nahi nuen. Azkenean, bigarren amaitu nuen. Igandean, berriz, esprintean, oso ibilbide teknikoa topatu nuen. Oraindik asko dut hobetzeko. Fisikoki indartsu nago, baina badut zer hobetua teknikan eta aldaketetan. Bosgarren amaitu nuen, eta, estreinakoa izateko, pozik nago egindakoarekin. Badakit zer hobetu behar dudan.\nOso denbora gutxian emaitza onak lortzen hasia zara, baina noiz hasi zinen eskiatzen?\n3 edo 4 urte nituela hasi nintzen eski alpinoan, gurasoek plastikozko eskiak jarri zizkidatenean. Etxea zuten Jakan [Aragoi, Espainia], eta neguak han igarotzen genituen; ia asteburuero han izaten ginen. Gurasoak gaztetatik ibilitakoak dira. Mendiko eskirako zaletasuna orain gutxikoa da, 20 urterekin hasi nintzen eta.\nEz da ohikoa gaur egun hain berandu hastea.\nHori da. 20 urte nituenean, Euskal Mendi Federazioko ikastaro batean izena eman nuen, eta han hasi nintzen. Hurrengo bost urteak mendiak igotzen pasatu nituen, Pirinioetan, Alpeetan... Ordurako, mendian korrika hasita nengoen, eta mendiko eskiko lehiaketak probatu nahi nituen. Horrela hasi zen nire ibilbidea.\nOso arraroa zen mendiko eskia niretzat. Ez naiz inoiz patinetan ibili, eta irrist egitearena kostatu zitzaidan gehien. Alde handia nabaritzen nuen pistetan eskiatzearen eta mendiko eskian ibiltzearen artean: batak bestearekin ez dauka zerikusirik!\nEz zenuen ahaztuko lehiatu zinen lehen lasterketa.\nEz, ez, nola ba! 2017an izan zen, Candanchun [Aragoi, Espainia] jokatzen den Causiat Extreme lasterketan. Bigarren eskuko eski batzuk erosi nituen, eta hara joatea erabaki nuen. Orduan ez nuen materiala ere kontrolatzen! Lide Leibarri deitu nion jakiteko ea horrelako lasterketetara derrigorrezko zer material eramaten zen. Lasterketa kaos bat izan zen. Foka larruak askatu zitzaizkidan, aldaketak oso luzeak izan ziren... baina esperientzia asko gustatu zitzaidan. Handik, Karolo-Bandres lasterketara joan nintzen [Izaba, Nafarroa].\nPodiuma ere zapaldu zenuen han.\nBai, Causiat jokatu ondoren, interes handiagoarekin hasi nintzen mendiko eskian. Karolo-Bandresen podiumera igo nintzen, bai erlojupekoan, bai lasterketan. Hura egin eta gero, Iñigo Lariz Euskal Mendizale Federazioko mendi eskiko hautatzaileak deitu zidan, Lide Leibarrekin Altitoyn parte hartzera gonbidatuz. Oso azkar pasatu zen dena.\nZer-nolako esperientzia izan zen Altitoy?\nIzugarria! Urte hartan, Altitoy ez zen Munduko Kopako proba izan. Ez nengoen ohituta hainbeste kilometro egitera, eta, gainera, bi egun ziren jarraian. Podiuma eta guzti egin genuen. Alde ederra zegoen Lideren eta nire artean, aldaketetan batez ere! Gauza polita da bikoteka lehiatzearena, gauza asko kudeatzea tokatzen baita.\nMunduko Koparen barruan dagoenean beste kontu bat izaten da Altitoy, ezta?\nAldaketa handia izaten da, bai. Munduko Kopa tokatzen denean, Europako eskiatzailerik onenak izaten dira bertan, eta, oraindik ere, alde handia dago haien eta gure artean.\n2017ko Altitoy haren ondoren, mendi eskiko euskal selekzioan murgilduta zabiltza. Beti izan al duzu gustuko lehiatzea?\nBai. Gaztetan saskibaloian ibilitakoa naiz, eta orduan lehiatzera ohitu nintzen. Ez da lehiazale amorratua naizelako, baizik eta eskian askotan geure buruaren aurka lehiatzen garelako. Mugak bilatzea gustatzen zait.\nLehen, Lide Leibarren izena aipatu duzu. Asko lagundu omen dizu orain arteko ibilbidean.\nBai, asko. Ni sartu nintzenean, ez nuen ideia handirik; berak, ordea, urte asko daramatza mundu honetan. Materialarekin asko lagundu dit, oso kirol teknikoa baita.\nMateriala aipatuta. Garai batean, mendiko eskian, astakeria asko egiten ziren pisua arintze aldera. Oraindik ere egiten al dira?\nOrain, gutxiago [barrezka]. Lehen, torlojuak ere kentzen omen zituzten, baina, gaur egun, dena mugara eramaten dute markek. Segurtasuna ere bermatu behar da, eta dena kontrolatuago dago.\nIzenak kontuan hartuta, Nahia Quincoces, Lide Leibar, Maite Maiora eta zu zeu: aurtengo emakumeen euskal selekzioa inoizko onena al da?\nEz dakit, ez da erraza hori esatea. Garai batean ere ibili omen ziren maila altuan; ikusi egin beharko da.\nAurten apustu handia egin duzu eskiaren alde, lana uzteraino.\nBai, hala da. Irakaslea naiz ogibidez. 2017ko irailean, urtebeterako kontratua sinatu nuenean, banekien aurten ez nuela lanik egingo. Gustatzen zitzaidana egin nahi nuen, ez nekielako inoiz beste aukerarik izango nuen. Entrenatzeko ere gaizki moldatzen nintzen. Lanetik irten, zuzenean Aizkorrira joan, eta bertan entrenatzen nintzen. Asteazkenetan, 12:30ean Altsasutik irten, eta Candanchuraino joaten nintzen entrenatzera. Jakan lo egin, eta hurrengo goizean berriro ere lanera. Ekonomikoki ere ahal dut, eta aukerari ez nion ihes egiten utzi nahi. Aldaketa bat egiteko gogoa nuen.\nGustura al zaude hartutako erabakiarekin?\nInoiz hartu dudan erabakirik onenetakoa izaten ari da. Konturatu naiz zer den benetan nahi duzuna egitea. Ez naiz batere damutzen.\nNola antolatu zara?\nMendiko eskian oso ohikoa izaten da Alpeetara joatea denboraldi-aurrea egitera. Nahia Quincocesen bidez jakin nuen Kataluniako neska batek ere joan nahi zuela. Harekin hitz egin nuen, eta apartamentu bat alokatu genuen Tignesen [Frantzia]. Gabonetan laumilako batzuk egiteko asmoa nuen furgonetarekin, eta orain, berriz, Pirinioetan ibiliko naiz denboraldia amaitu arte. Jakan izango dut kanpaleku nagusia.\nZer lortu nahi zenuen lana uztea erabakita?\nEgiten nuenarekin gustura egon nahi nuen, eta errendimendua ere hobetu. Iaz konturatu nintzen entrenatzen nintzenarekin nahiko ondo moldatzen nintzela baina gabezia asko ere banituela. Jaitsieretan ez nintzen ondo moldatzen, eta hobetu egin nahi nuen.\nEspainiako lasterketetan aurrean ibiltzen zarete, baina Europara joaten zaretenean aldeak asko handitzen al dira?\nBai, zalantzarik gabe. Espainian lau edo bost eskiatzaile daude koska bat gorago, baina Europan aldeak handiagoak dira. Esan dezakegu frantziarrak, italiarrak-eta beste maila batean daudela.\nZer falta zaizue haiengandik gertuago ibiltzeko?\nElurra gertuago izatea eta entrenatzeko denbora gehiago edukitzea. Pentsa, guk bi ordu eta erdira daukagu eskiatzeko aukera gertuena. Horrek asko zailtzen ditu gauzak.\nZer espero duzu denboraldi honetan?\nEz dut ezer berezirik espero, baina Nahia Quincocesengandik gertuago ibili nahiko nuke [barreak]. Bera da eredua guretzat, asko miresten dut, eta, gainera, munduko onenekin lehian ibiltzen da. Abendu erdialdean, Frantziako Kopako proba batean parte hartu nuen, eta uste baino emaitza hobea lortu nuen, neure burua ez nuen onenengandik hain urrun ikusi. Hor konturatu nintzen ondo entrenatuta eta ondo prestatuta zerbait egin nezakeela. Badut esperantza.\nKirol askotan dagoen arazoa da atzetik jende askorik ez datorrela. Mendiko eskian ere arazo bera al dago Euskal Herrian?\nBenetan hor egon nahi duenak badu federazioaren babesa, baina hemen ere badugu arazoa, ez dago jarraipen handirik atzetik. Ulertzen dut Euskal Herrian ez dela erraza, ez dago baldintzarik horretarako. Kataluniarrek, esaterako, badute euren teknifikazio zentroa; prestakuntza ematen die, baina hemen ez dugu horrelakorik. Emakumeen kasuan, areagotu egiten da arazoa. Noizean behin irteten da bateren bat, baina ez da ohikoa.\nIaz, Alaskan ibili zinen eskiatzen. Zer-nolako esperientzia izan zen?\nMartxoaren erdialdean joan nintzen, bikotekidearekin. Natura basatian ibili ginen; beste mundu bat da hura. Leku askotara helikopteroan joan behar izaten genuen. Astebetean, antolatutako bidaia batean ibili ginen, baina, gainerako denboran, geure kasa. Ahaztuko ez dudan esperientzia bat izan zen.\nHotz handia pasatu al zenuten?\nUste baino gutxiago. Eguraldi ona tokatu zitzaigun, eguzkia ere irteten zen. Esan ziguten garai haietarako nahiko eguraldi epela genuela.\nZapaldu gabeko mendien artean genbiltzala zirudien. Alpeen antzeko zerbait aurkitu nuen, baina askoz ere neurri handiagoan. Edozein lekutara joan, eta ez genuen inor ikusten. Oraindik ere masifikatu gabeko gune asko daude han, eta hori izugarria da. Bakardadea gertutik ezagutu genuen. Berriro ere itzuliko nintzateke, zalantzarik gabe, baina, agian, urtarrilean edo otsailean; elur baldintzengatik, batez ere.\nUdan mendian korrika ere ikusi zintugun.\nBai, asmoa hori zen, min hartu nuen arte. Munduko Kopako lasterketa batzuk egin nahi nituen, baina, haietako batean, ezker oineko bosgarren metatartso hezurra puskatu nuen. Oina bihurritu nuen, eta pisu guztia han jarri nuen. Geldirik egotea tokatu zitzaidan.\nOraindik ere osatu gabe, Ainhoa Lendinezekin Pyrenees Stage Run (240 kilometro, + 15.000 metro) astebeteko probara joan zinen. Nolatan?\nTransalpine Run lasterketa egin nahi genuen, Alpeak zeharkatzen dituen lasterketa. Zerbait ezberdina bizi nahi genuen, hemengo martxatik bestelakoa; ez, ohi bezala, lasterketa egitea eta egun berean etxera itzultzea. Bikotekako zerbait probatu nahi genuen, beste esperientzia bat bizi. Esperientzia hartzeko aukera paregabea iruditu zitzaigun, eta hara joatea erabaki genuen. Izena aspaldi eman genuen, eta gero ni lesionatuta ibili nintzen. Lasterketako lehen eguna izan zen lesioaren ondoren korrika egin nuen aurrenekoa.\nLehen jaitsierak oso gogorrak izan ziren. Beldur handia ematen zidan, eta kontu handiz ibili nintzen lehen egun hartan. Bigarren egunetik aurrera, gauzak hobeto joan zitzaizkigun, eta nik ere konfiantza berreskuratzea lortu nuen. Irabazi genuen.\n44 ordu behar izan zenituzten irabazteko. Zer izan zen gogorrena?\nOso poliki hasi ginen, nire lesioagatik. Jendea oso azkar atera zen lehen egunetik, eta bagenekien gu ezin ginela horrela hasi. Egunak aurrera zihoazen neurrian, hobeto sentitzen hasi ginen, eta oso erregularrak izan ginen. Niretzat, gogorrena azken eguna izan zen. Goizean, jaiki, eta begiak puztuak nituela konturatu nintzen, muki askorekin. Eguna oso luze egin zitzaidan, eta gogoan dut azken jaitsiera amaiezina egin zitzaidala: ez ginen nahi ordurako iritsi.\nEskian eta mendian korrika ibiltzen zara. Nola antolatu duzu aurtengo denboraldia?\nApirilera arte eskiatzen arituko naiz. Espainiako Kopa eta Txapelketa jokatzeko asmoa dut, baita Euskal Herrikoak ere. Grande Courseko, Pierra Mentarako edo Adamellorako bikotekide bila nabil; ez da batere erraza. Udaberrian, berriz, Zegama-Aizkorrin egon nahiko nuke, bai bertikalean, bai lasterketan. Chamonixko [Frantzia] OCC lasterketan ere izango naiz, eta Skyrunningeko lasterketa batzuk ere egin nahiko nituzke.


RAQUETAS DE NIEVE en CANDANCHÚ y SOMPORT | Lurra Adventure\nELUR-ERRAKETAKIN ibilbide gidatuak CANDANCHÚ-n eta SOMPORT-en\nAtsegin hartu neguko mendiko lasaitasuna\nCandanchú eta Somport lotzen dituzten hegal leunak, eta Urdotzera iristen diren baso trinkoak ingurune ezin hobea dira elurrezko erraketekin oinez gozatzeko. Mendi handien artean presarik gabe sigi-saga egiten duten ibilbide politez betetako eskualdea.\nKOKAPENA: Mendebaldeko Pirinioak. Candanchú eta Somport. mapa\nSASOIA: Abendutik otsailera. Innibazio baldintzen arabera.\nIRAUPENA: 3-6 ordu\nZAILTASUNA: Zure neurrira\nAukera asko daude, eta, beraz, helburua da trazaduren zailtasuna eta iraupena parte-hartzaileen itxaropen eta ezaugarri orokorretara egokitzea. Nolanahi ere, beti dira Erdi Mendiko ibilbideak, eta zailtasun nagusiak ibilbidearen iraupenaren, luzeraren eta desnibelaren ingurukoak izango dira.\nIbiltzeko arropa erosoa.\nArropa beroa, haize-babesa eta/edo jaka iragazgaitza.\nTxanoa, buf-a eta elurretarako eskularruak.\nMendiko bota bigunak, orkatila babestutakin.\nMotxila txiki bat, jarduera egiten den bitartean txikitzeko janaria duena.\n1,5 l ur 2 parte-hartzaileko.\nMendi ertaineko ibilbidea elur-erraketakin (3-6 ordu)\n2 partaide: 85€/pax\nPartaide 1: 140€/pax.\nMendiko gidari profesionala, (Mendi Ertaineko Kirol-Teknikaria) eta UIMLA ziurtagiria.\nElur-erraketak eta makilak.


HABE IKASBIL: Parisen edukazio txarrekoak?\nParisen edukazio txarrekoak?\nBatzuek diotenez, Parisen turistekin oso edukazio txarrekoak dira. Hori horrela ote da?\nElkarrizketa honetan, Xabier Madariaga kazetariak galdera horri erantzunez Parisekin loturik dagoen albiste bat emango digu. Bide batez, turista modura Parisen mugitzeko gomendio bat ere emango digu.\nParistik etorri da kasu honetan albistea. Mundu osoan edertasunagatik ezaguna den hiriak neurri batzuk hartu dituelako, eh Maider!\n- Ba, bai, eh, ze Paris ezagutzen dugu Eiffel dorreagatik eta Montmartregatik, baina baditu beste ospe batzuk ere hain txukunak ez direnak, adibidez, edukazio txarreko jendea dagoela Parisen.\n- Bai, alegia, oso zakarrak direla.\n- Bai, jendea eta batez ere turistak ez dituztela ondo tratatzen.\n- Bai zerbitzariak, bai hoteletako beharginak, oso-oso zakarrak direla. Eta horri erremedioa jarri nahi diote Xabier.\n- Hori da. Paris munduko hiririk bisitatuena da, baina turistekin, esan duzue, oso zakarrak dira. Hori diote behintzat inkestek, eta Frantziako hiriburuko agintariek ba, … konpetentzia gero eta prestatuagoa ikusten dute. Londresek, esaterako, ezatsegin edo zakar fama hori aprobetxatu dezakeen beldur dira, eta aste honetan bertan sei orriko gida bat argitaratu dute, Do you speak touriste? hori da gidaren izenburua eta turismoarekin, ba, tratua dutenen artean banatu duten gida da: 30.000 ale, dendari, taxista, zerbitzari, beno.. guzti horien artean banatu dituzte.\n- Eta zer jartzen du bertan? Aholkuren bat baduzu hor guri emateko?\n- Beno, era guztietako gomendioak daude: britainiarrekin, abididez, euren izena erabili behar dela eta ez abizena, badakizue frantsesak, asko, abizena erabiltzen dutela, beno ba britainiarrekin izena erabili behar dela diote, italiarrei beti eskua eman behar zaiela, amerikarrei prezioak argi eta garbi utzi behar zaizkiela hasiera-hasieratik, eta txinatarrei ba… irribarre batekin eta Kaixo! euren hizkuntzan esanda, Ni hao! Esanda asko irabazi duzula dio gida horrek. Euskaldunei buruz ez dut ezertxo ere bilatu.\n- Ez duzu ezer topatu baina, gida hori eskuratzen baduzu, bat gorde guretzat eh, munduan zehar ibiltzeko.\n- Eskuratu dut eta gainera, interneten ere badago.\n- Ah, bai eh, ah… sarean ere badago! Ba, oso ondo etorriko zaigu, munduan zehar gabiltzanean.\n- Edozein kasutan Xabier,… Maider zuk galdetu.\n- Benetan edukazio txarrekoak dira?\n- Alegia, zakarrak dira paristarrak?\n- Zure esperientziagatik!\n- Taxizaleak, autobus-gidariak, kamareroak, jatetxetako beharginak…\n- Paristarrak orokorrean ez, baina nik esango nuke … turismoarekin tratua dutenak .. bai, nahiko zakarrak direla. Eta nik beti gomendio bat ematen diet hona turismoa egitera datozen lagunei: jatetxe bat bilatzerakoan monumentu garrantzitsuenetatik aldendu behar direla, eta ez turistada ordainduko dutelako ez, baizik eta, zenbat eta monumentuetatik gertuago egon, txarrago tratatuko zaituztela, hori argi dagoelako. Han, leku horietan, esfortzurik gabe, beti bezero pila bat dute, eta badakite ez dutela turista ondo tratatu behar.\n- Tira, Xabier, baina hori esanda, egia esan, Paris guztia monumentua da, banlieue-ra (behe-auzoa, aldiria) joan behar genuke, orduan, ez?\n- Beno, badira badira auzoetan ere… monumenturik gabeko leku asko eta oso plaza politak…, eta beno, leku turistikoetatik urrun daudenak, nik uste hor bilatu behar direla jatetxeak eta dendak ere. Espainiarrei buruz hitz egiterakoan gidak dio gratis, doan diren gauzak bilatzen doazela, eta ez dakit nik.. merkatariak horretarako oso prest egongo diren.\n- Baina abisatuta daude orduan.\n- Hori da, abisua behintzat eman diete.\n- Irribarreak ere izan litezke doan.\nZein ederra den Paris!\nAskorentzat Paris omen da Europako hiribururik erromantiko eta ederrena, batzuen esanetan "inoiz bukatzen ez den hiria". Baina, hara joaterako badira kontuan hartu beharreko zenbait aholku.\nKerman mintzalagun bila. Paristik datorren\nKerman eta Saioa bidaia bat antolatu nahi dute Parisera joateko, baina lortuko al dute? Egiturak: - Zenbateko galderari erantzuteko modua. - * Guzti hori / Hori guztia\nKerman eta Saioa Pariserako bidaia prestatzen ari dira. Kermanek ideiak oso garbi dauzka, baina Saioaren gustukoak izango ote dira?\nERASMUS dela eta, Orkatz Etxabe ikasleak Parisera joateko aukera izan du, eta oso gustura bizi da bertan\nEmakume bat ospitalera doa izeba bisitatzera egun batean, eta egun bakar horretan entzundakoek osatzen dute liburuaren zatirik handiena. Entzundakoek eta esandako eta sentitutakoek. Izan ere, emakumeak kezkak baititu, amodioari buruz, inguruko norbaiten osasunari buruz, familiari buruz, tradizioek herri txiki batean ezartzen duten "zamari" buruz…\nAuthor: Madariaga , Xabier


hirutxur / hirutxurra\nAsier Sarasua 2004/11/30 12:32\n» HIRUTXUR (Iz.) - diedro; vértice interno del ángulo; esquina; rincón; interior del ángulo.\n"Angulo entrante constituído por tres planos" (TE, 442).\nHirutxur baten ezkutau zan, etsaieri igesik. /\nSe escondió en un rincón, escapando de los enemigos.\nToribio Etxebarriaren Lexicon del euskera dialectal de Eibar hiztegitik (online bertsioa).\nerrobero / erroberua\nAsier Sarasua 2004/11/29 15:17\nerrobero leche recién ordeñada. • Egosi bako esne eratxi barrixa, ondiokan berua. Hortik izena.\n• Osasunandako ona zalakuan ume askori emoten etsen erroberua ni umia nitzala. Pitxargaiñera juan, eta txikitia ordainduta erroberua barrura. Gero, veinte inguruan, txarra zala hasi ziran esaten medikuak, eta prohibidu eiñ eben (Candido Eguren, Eibarko Hiztegi Etnografikoa).\nAsier Sarasua 2004/11/28 19:24\nKarrajo / karrajua\nAsier Sarasua 2004/11/26 08:27\nKarrajo pasillo. • Basarri batzuetan (lehengo itxuria gordetzen dabenetan), sukaldiaren eta behi-asken artian dagon tartia; etxietan edozein pasaleku. Ik. askaurre\nAskaurre zona delantera de los pesebres. • Kortan, ganau-asken aurreko lekua. Basarri zaharretan sukalde onduan dago sarri, eta karrajo lana egitten dau; gaur egun, basarri gehixenetan kortian erdiko pasagunia da. Ik. karrajo.\nOin dala 10 urte inguru barriztau genduan basarrixa, baiña ordura arte ganau-askak hamentxe bertan eguazen, sukaldera begira. Oin hormia daguan tokixan? Ba hortxe eguan karrajua, askaurria. Oin konpletamente diferente dago, ezta? Baiña lehen askaurria hamentxe bertan, sukaldera begira (Eibarko Hiztegi Etnografikoa)\nCandido Eguren Zabarte "Oka Txiki"\nAsier Sarasua 2004/11/25 21:34\nGaur, azaruan 25ian, 98 urte beteko leukez Candido Egurenek. Candido Eguren Zabarte (1906-2002) Oka Txiki. Nere aitxitxak esaten zeban moduan, Oka Txiki gizon haundi. Fenomenua zan Candido. Nik 92 urte zekazela ezagutu neban, erdi-itsututa zeguala, eta halan da be, bakarrik bizi zan, eta ederto moldatzen zan. Zenbat ikasi neban berakin!\nHamaika arratsalde pasau nittuan berakin barriketan, eta ezin dot kontau zelako gustora egoten nitzan berakin berbetan eta zenbat ikasi neban. Ixa eskolarik euki ez arren, txikittatik mordua irakorrittakua, kultura haundikua, buru zoragarrixa; entziklopedixa bat zan Candido. Eta pertsona jatorra, zuzena, argixa, umore fiñekua...\nTxiri-Biri futbol taldea. Baloi gainean jarrita Candido Eguren (1922 inguruan)\nAntxinako Eibar zelakua zan jakin nahi baneban, edozer gauza zelan izaten zan ezagutu gura baneban, hantxe zeguan Candido. Candido, noiz hasi zan foballa Eibarren? Candido, zelakua zan biharginen egoeria gerra aurrian? Candido, zelakuak ziran Sanjuanak? Candido... Edozer gauza galdetu, eta hantxe zeguan Candido erantzutzeko prest. Izugarrixa beran burua, izugarrixa kontatzeko erreztasuna, eta izugarrixa gai bat hartu eta horren inguruko informaziñua zihetz emoteko zeukan kapazidadia. Eta 92 urtekin.\nCandido Eguren (1906-2002) eta Antonio Sarasua (1912-2002)\nGaur 98 urte beteko leukez, eta beran berba batzuk ekarri nahi dittut hona. 30 ordu grabatu arren, gitxi dakat transkribiduta, penia, baina hamentxe zatitxo batzuk. Kontuan euki dana ahoz jasotakua dala, Candido beraren berbak:\nSozialismoa zelan hasi zan\nBasarrittarrak beran bizimodu aparteko bat badau. Bera bakarrik bizi da: bera eta zerua eta lurra. Basarrittarra. Baiña gizonak, bihargiñak, alkar ikusten ziran: bata fraka barik eta beste bat kaltzetin barik eta beste bat zapatarik barik edo txamarra barik. Danak falta zeben; zeozer nahi zeben gizonak ziran. Eta alkar… danak juntauta zeozer eiñ. Ezta? Hartzen dozu madal bat, hartzen dozu madal txiki bat, hartzen dozu eta ha bizkor apurtuko dozu. Baiña madal mordo bat juntatzen badittuzu eitten da forma bat ezin dozuna apurtu: danak juntauta gehixago gara bakarrik juanda baiño. Berezkua da, herri baten, jente asko juntatzen dan lekuan, sozialismua etortzia! Basarrittarrak ez dau euki… gaizki bizi izan dira basarrixan mordo bat! Ez dira basarrixan danak ondo bizi… Baiña harek bakarrik ziran; bakartadia zeuken; esaten dotena, zerua, lurra eta bera, beran famelixia. Eta, en cambio, kalian, alkar ikusten gara: eta ez bakarrik bat eta bi, zientuak edo millaka. Aberatsak eta pobriak; batzuk dirua gastatzen mara-mara esaten dana eta beste batzuek zentimo barik. Eta horrek kontradiziñuok jente asko dagon lekuan, herri baten, agertzen dira, ez basarrixan.\nEibartxarrak - Eibartar liberalak\nLiberalak ez ziranak, karlistak, Eibarri fama txarra emon zetsen. Eske eze Eibar zan punto bat Donostiagaz, Bilbogaz eta Irunegaz, ziran ez ziranak karlistak; liberalak. Eibarrek ez zetsan emon laguntasunik karlismuari. Eta horrek ekin zetsen eibartarrak gaiztuak giñala, madarikatuak giñala, “Eibartxarrak”. Eta esango detsut: bat, nere aitta besuetakua, Elorrixoarra, ez dakitt kabua ala sargentua izan zan karlistegaz; eta harek, ni bautizau ninduanian, despedidia izaterakuan, “ai, ume. Ze leku txarretan lagatzen haut”.\nHarek guk euskeraz gaizki eitten genduala, hil eitten genduala Eibarko euskeriagaz euskera benetakua. Enkanbio lehengo egunian esan netsun, Gabriel Manterolak zelan esan zestan ez lotsatzeko, Eibarko euskeria erabiltzeko gure ahuan. Eibarko euskeriak gauza eder batzuek, jiro batzuek eta hitz batzuek dakazela beste iñungo lekutan ez dagozen modokuak; eta ez lotsatzeko Eibarko euskeria eitten.\nAurretik egon zan beran aitta, Marcelino, kura laikua esaten etsena; lehelengo entierruetan eta hitz batzuek eitten zittuana. Aitta izan zan ekin zetsana. Gero Benignok hartu zeban haren zera, hori posiziñuori. Agertu zan Benigno momentu baten, diktaduran. Eta orduan harek esaten zittuan hitzak eta, entierruetan… Esango detsut neri pasau jatana: Franzian neguan ni eta anai bat hil jatan; etorri nitzan eta entiarro bat egon zan. Prietona uste dot zala, Julian Prieto. Haren entierrua laikua izan zan, eta ein eban hitz Benignok. Eta orduan egunian ikusi nittuan Ospittaleko abadia eta monjak entiarro zibillera juaten. Eta entzun nittuan Benignon hitzak: diktaduriaren kontra eta, sobre todo, contra la burgesia vasca. Ni juan nintzan Benignon etxera eta esan netsan: “Hi, Benigno, Franzian hastera najoiak atzera, eta emongo destak kopixa bat ein dittuan hitzena?”. Eta emon estan kopixa bat. Juan nintzan Franziara eta han nere laguneri esan netsen: “Hauxe eta hauxe ikusi juat: entierro zibil baten abade bat eta monja bi. Eta gure lagunak, Benignok, honetxek hitzok ein jittuan”. Ez esten siñisten! Ezin leikiala izan hori! Esan netsen: “Mutillak, neuk ikusittakua dok hori. Neuk ikusi juat eta neuk entzun jittuat horrek hitzok, asike ez dittuk ipuiñak. Eibarren holantxe gauzak pasatzen dittuk. Ez jakixat beste leku batzuetan, baiña Eibarren holantxe pasau dittuk”.\nCocinas populares! hori agertu zan “katorzian”, gerria etorri zanian. Erdi edo hiru laren behintzat, geldittu ziran lanik barik Eibarren. Fronteria itxi ebanian Franziak ez zoian grabaurik, damaskinaurik, Franziarutz eta armarik bez. Eta geldittu zan lanik barik Eibar. Danak kalian edo gehixenak behintzat. Eta gose galantak pasau ziran. Orduan pentsau zan horrek sukaldiok ipintzia. Eta sozialistak hiru eguazen orduan Ayuntamientuan, hiru bai behintzat: Bernedo, Amuategi, Urrejola. Eta horrek pentsau eben horixe sukalde popularrori ipintzia. Eta han, hutsa diruagaittik, bai bazkarixa eta bai afarixa lapikukadaka saltzen zan, merke-merke, danendako. Ez zan bakarrik ha biharra ez eukenendako; eske eze herri guztiandako zan. Eta batzuek, aberatsak be, irakustiarren eurak be herrixan dagozela erosten eben hori jatekuori. Hori bi aldiz pasau da: bat hortxe egunotan, eta gero mil novecientos veintian, huelgia egon zanian, bardiña ein zan; orduan be cocina popular ipini zan, eta lanik ez eukanak horixe rantxuori jaten eban hutsa diruagaz. Jateko onak, e!\nToribio Etxebarria - Bibliografia\nAsier Sarasua 2004/11/24 22:56\nDatozen asteotan kaleratuko da Toribio Etxebarria Ibarbiaren Viaje por el País de los Recuerdos liburuaren 3. argitarapena. Hori dela eta, Etxebarriaren idazlanen laburpena egiten ahalegindu naiz. Bere lan batzuk oso ezagunak dira, esate baterako Lexicón, Ibiltarixanak edo Viaje bera. Beste batzuk ez horrenbeste.\nBadirudi Etxebarriak gehienbat beretzat idazten zuela. Batzuetan denborapasa gisa, beste batzuetan gauzak ez ahazteko edo bere herria oroimenean gordetzeko, sarritan bere ideiak eta pentsamenduak antolatzeko eta argitzeko. Halaxen aitortzen du, behinik behin, apaltasunez, bere liburu gehienen hitzaurreetan. Adibidez, Tres Ensayos lanaren hitzaurrean: “Puesto a sacar a la vergüenza pública los pensamientos que en días perdidos ensayara a poner en el papel, como aliviadero de las horas penosas que el destino puso en los caminos de mi vida, por lo demás insignificante...”. Edo Metafísica a Urcola liburuan; “El que esto escribe (...) compuso a ratos y a modo de honesto pasatiempo, una especie de ensayo...”. Eta Ibiltarixanak lanaren hitzaurrean: “...no me ha movido ninguna ambición crematística ni de fama literaria y nadie puede quitarme las horas plácidas que me ha proporcionado el trabajo...”.\nBere bizitzan zehar zituen tarte hutsak aporobetxatu zituen Etxebarriak liburuak idazteko. Tres Ensayos, adibidez, 1939an Bartzelonan gerran zegoen bitartean idatzi zuen, eta ondoren, Melun-en (Frantzian) lanik gabe igarotako asteetan amaitu eta gainbegiratu zuen. Metafísica a Urcola ere, Caracasera iritsi eta lana bilatu bitartean idatzi zuen. Gainontzeko liburuak ere antzera.\nLanik gehienen izaera eta egitura ere, gehienetan ez da liburu baten eredu arrunta: urteetan zehar jasotako anekdoten bildumak, diario itxurakoak, olerki solteak... Bere asmoa, hasiera batean, ez zen lan horiek argitaratzea.\nAzkenik, 80 urtera bidean zela hasi zen bere lanak kaleratzen, urteetan zehar txindurrien moduan isilpean baina etenik barik egindako lan ugariak argitaratzen. Eta hiru urtean 6 liburu eta beste hainbat lan kaleratu zituen. Bera hil ondoren ere beste 3 kaleratu dira.\nToribio Etxebarriaren lanen zerrenda bat egin dut. Liburu, liburuxka eta bilduma nagusiak bakarrik sartu ditut. Zerrenda honetatik kanpo, hainbat eta hainbat itzulpen, poesia eta artikulu kaleratu zituen.\nToribio Etxebarria Ibarbia. Bibliografia\n2004. urteko Juan San Martin ikerketa beka Idurre Alonso Amezua eibartarrarentzat\nAsier Sarasua 2004/11/24 08:39\nEibarko udalak eta UEUk urtero antolatzen dute "Juan San Martin ikerketa beka". Juan San Martin eibartarraren omenez sortutako beka honetan hainbat gai aztertzen dira, San Martinek berak jorratu dituenak beste: biologia, mendizaletasuna, artea, historia, euskara... Aurtengo honetan literatura zen ikerketa gaia, eta Idurre Alonso Amezua eibartarrak jaso du beka.\nProiektuaren izenburua "Euskal Literatuta Garaikidearen kanona" da. Saritutako lana Idurre Alonso euskal literaturaren inguruan egiten ari den doktoretza-tesiaren atal bati dagokio.\nEpaimahaikideak hauek izan dira: Oier San Martin, Maria Jose Telleria, Chema Ramirez de la Piscina, Ana Urkiza, Gerardo Markuleta, Iban Zaldua, Mari Karmen Meñika eta Junkal Txurruka.\nProiektuaz gehiago jakiteko, irakurri Euskal literatura garaikidearen kanona txostena.\nInformazio gehiago Ego Ibarra. Eibar, historia eta kultura webgunean.\n'Zarauzko euskara' proiektua gaur ETBko Postdata saiuan\nAsier Sarasua 2004/11/23 13:52\nAitatu nun aurreko batian Zarauzko udalak herriko euskera eta ahozko ondaria jaso eta aztertzeko beka bat atera zula. Lantaldian ari gera lanian, eta dagoeneko hasi gera elkarrizketekin (hiru egin ditugu). Aurreko ostegunian ETBkuak etorri ziran gurekin elkarrizketa bat egitera, eta gaurko Postdata saiuan aterako omen due proiektuaren berri. Eguerdiyan 14.45 inguruan, eta gero Gaberdiyan errepikapena.\nbalio / balixo ; erdiak / erdixak ; pisua / pixua\nAsier Sarasua 2004/11/20 20:02\n2004ko apirilan Eibartarrak zerrendan egondako mezu-truke bat berreskuratu, eta hamentxe doia Eibarko berba batzuen inguruko azalpen labur bat. Gaztion artian bustiduria aldatzen dagola, eta horrekin berba batzuk bereizteko aukeria galtzen dogu.\nUste dot bustidura batzuetan dagon bilakaeria "naturala" dala, gure berbetian ezaugarrixen ondorixua. Zaharrak komunio/demonio erabiltzia, eta gaztiak komunixo/demonixo, ba, erdi-naturala iruditzen jata. Biharbada nagusixen jokaeria lotuago dago erderara gaztiena baiño.\nBeste bustidura batzuk, ostera, ez dira hain "naturalak", eta gaiñera gure berbetiak dakazen ezaugarri berezi batzuk desagertzeko arriskua dago. Bertako euskeria ondo jakin ez, eta herriko berbeta jatorrera hurreratzeko asmuan, bihar ez dan tokixetan be sartzen dittue bustidurak. Xi-xa-xi-xa.\nAdibide pare bat ipiniko dittut.\nsei txerdiak vs. sei terdixak\nEibarko (eta inguruko) ezaugarri dan bustidura bat kendu (-i + ta > txa). Eta ostera, erdiak > erdixak bihurtu. Holan galdu eitten da bustiduriak guretzat dakan balixo bereizlia: ERDIXAK (mitades, centros) vs. ERDIAK (y media)\nbalio / balixo\nZaharrak bereiztu eitten dittue honek bixok: balio (valer) eta balixo (valor).: "Zenbat balio dau horrek?" vs. "Katxarro horrek balixo haundixa jakak". Gaztiak galdu egin dabe bustidurian balixo bereizle hori.\nPisu vs pixu\nZaharrendako, PIXUA (peso) gauza bat da, eta PISUA (piso, planta, casa) beste bat.\nsegiduan vs. segittuan\nDiferentia da, baina hor be, mendebaleko azpieuskalki guztien ezaugarrixa alde batera laga (gaztelerazko -idu > euskeraz be -idu : segidu, mobidu, partidu...), gipuzkerako segitu oiñarri hartu, eta bustiduria gaiñeratu, (ixa) iñun erabiltzen ez da forma artifizial bat sortuz.\nAsier Sarasua 2004/11/11 01:00\nGure herrixan sarri entzutzen dan tira-biria: zein da benetako izena? Txantxazelai (txantxetan ibiltzekua) ala Txaltxazelai (Txaltxa basarrixan zelaixa). Orain dala hile batzuk Salvador Marzanak Eibar rebistara bialdutako eskutitz baten harira, nere iritzixa be bota nahiko neuke. Nere ustez, ez bata eta ez bestia. “Eibar” rebistaren aurreko ale batean, Salvador Marzanak Eibarko kale izenen inguruko zenbait gogoeta eta zalantza adierazi zizkigun, batez ere izen batzuetan nahasmen handi samarra dagoela esanez, izen ofiziala ez delako eibartarrok azken urteotan erabili izan dugun berbera. Eibarko kale izenak ezarri zirenean, duela 25 urte inguru, herritarrok erabiltzen ditugun leku-izenak ipini beharrean, jatorrizko izenak ipini zituzten; hau da, ahozko formak baztertu eta jatorri filologikoa begiratuz finkatu ziren berriak. Horrela, ahozko Asoliartza ahaztu eta bere forma osoa aukeratu zen (Asola Igartza). Antzera, Arteitta eta Artegieta bikotea, eta beste horrenbeste. Neurri horrekin ados nago, izen gehientsuenetan behintzat.\nSalvadorrek aipatzen dituenen artean esanguratsuenetako bat, Txantxazelai da. Nire aitxitxari ere, askotan entzun nion: “Txaltxazelaia? Hori Txantxazelaixa izan izan dok beti!”. Jose Mari Kruzetarekin ere zenbat eta zenbat bider egingo nuen berba gai honetaz...! Euskaldun guztiok daramagu filologo bat barruan, eta horren inguruko eztabaidak behin eta berriz entzun izan ditugu Eibarren, batean eta bestean.\nBi teoria izan ditugu izen horren jatorriaz. Batetik, eibartar gehienena, errotuena eta ziurrenik Toribio Etxebarriaren eraginez zabaldu dena: Txantxazelaixa da izena, txantxetan ibiltzeko zelaia zelako. Hala dio Toribiok: “Txantxa zelaixa: lugar de juegos. Egunero, Txantxa zelaixan, eukitzen genduan eskolia, Jose Gisasola zanagaz.” Beste batzuek, berriz, beste jatorri bat ikusten diote berba horri: izena Txaltxazelai izan behar da, parean zegoen Txaltxa baserriaren zelaia zelako. Nik hirugarren bat proposatu nahi dut, edo behintzat, kontuan hartu beharreko datu bat aurkeztu, gogoetarako. Zuzena ala okerra, baina Txantxazelai izenaren inguruko eztabaida honetan, nire ustez, gutxienez kontuan hartu beharrekoa.\nAzken hileotan Eibarko toponimoak edo leku-izenak aztertzea egokitu zait Eibarko Udal Artxiboan, eta “Eibarko Hiri Toponimia” (Euskaltzaindia, 1995) liburua ere behin eta berriz irakurri behar izan dut. Toponimoen jatorria begiratzen ahalegindu naiz, eta baita toponimoak taldekatzen ere. Gure lanean eta “Hiri Toponimia” liburu horretan udal artxiboko ehundaka idazki aztertu izan dira, eta baita Oñatiko Gipuzkoako Protokolo Artxibategia eta Jabego Erregistroko beste hainbat.\nIkusi ditudan kontuen artean, konturatu naiz badirela Eibarren sarri aurkituko ditugun zenbait atzizki, esate baterako: -alde (Abontzalde...), -azpi (Agiñazpi...), -be (Bidebe...), edo -gaiñ (Ibargaiñ...). Eta denen artean ugarienetakoa –buru da. Zerrenda amierabakoa da, baina hementxe zenbait adibide, ezagunenak: Aixaburu, Amañaburu, Ariztiburu, Arrajolaburu, Artatxuetaburu, Barrenazarburu, Gisastuburu, Iparragirreburu, Ipuruaburu, Irabaziburu, Katalanburu, Mekolaburu, Otolaburu, Trangoburu, Urkuzuburu... Atzizki horiek aztertzean nabarmena da, atzizkidun formek beti generiko bat behar dutela. Hau da, Etxaburuak “etxe” bat egotea eskatzen duen moduan (eta berdin kamiñuburuak, presaburuak edo kanteraburuak), Mekolaburuk ere Mekola toponimoa existitzea eskatzen duela (eta Urkuzuburuk Urkuzua, Otolaburuk Otola, eta abar).\nBere izenean –buru atzizkia duten dozenaka toponimo ditugu Eibarren, eta bi dira generikorik gabe aurkitu ditudan bakarrak: 1.- Urangaburu, begiratutako agiri guztietan bakarrik behin agertzen den izena (1848), berria dirudiena, herrian batere erroturik ez dagoena, eta gaur egun ezezaguna dena; eta 2.- Sansaburu. Kasu hau guztiz kontrakoa da: artxiboko hainbat idazkitan agertzen da (1597, 1747, 1771, 1777, 1782, 1812, 1877, 1883, 1916...), gaur egun ere bizirik dago, antzinako izena da (gutxienez XV gizaldikoa), eta oso egonkorra, dokumentatutako idazki gehienetan beti forma berbera agertzen delako.\nKasu honetan, baina, galdera zera da: Sansaburu izena badugu, non dago Sansa? Tokiari begiratuta, Sansaburu azpian egon beharko litzateke, gaur egun Txantxazelai ingurua den horretan, ziurrenik baita Untzagako torreak eta Calbetón kale ingurua ere. Eta hor dugu beraz, Sansazelai.\nNire ustez, teoria horren alde egiteko hiru datu behintzat badaude:\n1- Sansaburu toponimoak, berez, definizioz, Sansa toponimo bat eskatzen du.\n2- Artxiboko datuen arabera, barrena 1597tik dago dokumentatua Sansaburu, eta 500 urtean ez da aldatu izen hori. Behin bakarrik agertzen da idazkietan Salsaburu (1917ko idazki batean), justu Txaltxazelai izena lehenengoz agertzen den sasoi beretsuan. Ordura arte, beti, Sansaburu eta Txantxazelai* agertuko zaizkigu.\n3- s --- tx bilakaera nahiko erraz uler daiteke euskaraz, eta Eibarren bertan dugu itxura bereko salsaperretxiko/txaltxaperretxiko hitz-bikotea.\nHorretara, laburpena eginez. Txantxazelai txantxetarako zelaia zela, ez dut uste oinarri sendoak dituen teoria denik: ez dator bat Eibarko beste toponimoekin, ez dago hori ziurtatzeko arrazoi historikorik, ez dago dokumentatuta... Txaltxazelai Txaltxa baserriaren zelaia izan daitekeela ere, gaitza iruditzen zait. Txaltxakua baserria, jatorriz, Otaolan zegoen, gaur egun Eroski dagoen lekuan. Untzaga inguruko Txaltxa baserria berria da (1860koa), txikia, berezko izena Kamiñokua Etxebarri zuen, eta guk dakigula ez zuen lurrik Untzaga inguruan.\nNire uste, beraz, Sansa eta Sansaburu izango ziren, Ubitxatik Bolinguarainoko tarte guztia, Calbetón kalean hasi eta Urkiraino: lekua, baserria, iturria eta erreka. Ondoren, Ulsaga/Untzagak hartu zuen Sansa-ren lekua, eta horrela ezagutu izan da, gutxienez azken 700 urteotan Calbetón-Untzaga ingurua (1915 inguruan Untzaga kaleari Fermín Calbetón izena ipini arte). Bizirik jarraitu dute, ostera, formaz bereizturik, baina jatorri berarekin, Sansaburuk eta Txantxazelaiak.\nIdeia horrek puntu ilunak ere baditu, eta ilunena, ziurrenik, Sansaburu oso ondo dokumentatuta dagoen bitartean, Sansa eta Sansazelai ez direla idazki zaharretan agertzen. Arraroa, herri erdi-erdian dagoen ingurunea izanda. Dokumentu gehiago begiratu beharko ditugu ondorio zehatz eta zuzenagoak ateratzeko.\nAmaitzeko, derrigor esan beharreko gauza bat. Izenaren jatorria edozein izanda ere, kalearen eta inguruaren izen ofiziala Txaltxazelai izateak nire ustez ez dauka ez buru eta ez hankarik.


Gasteizko telebista jaialdia irailaren 5etik 11ra izango da - Ekonomiaren KZ\nFesTVal (Gasteizko Telebista Jaialdia) jaialdiaren 14. edizioa 2022ko irailaren 5etik 11ra egingo da, Arabako hiriburuko Europa Biltzar Jauregian eta Principal Antzokian.\nJaialdiaren antolakuntzak dagoeneko lantzen ditu lehiaketaren edukiak, eta ardatz nagusiak dira telesailen eta programen ohiko estreinaldiak, profesionalentzako ikus-entzunezko tailerrak, proiektuen aurkezpenak eta FesTValeko sarien banaketa.\nJaialdiaren sustatzaileek ohar baten bidez azaldu dutenez, osasun-baldintzek aukera ematen badute, jendearentzat irekita dauden kaleko jarduerak berreskuratuko dituzte, eta, gainera, aurrez aurre egingo dituzte estreinaldiak eta irailaren 10eko itxiera ekitaldia.\nMugak egon arren, jaialdiaren azken edizioak 2.100 berri baino gehiago sortu zituen komunikazio-euskarri desberdinen artean (telebista, irratia, prentsa idatzia eta internet), Kantar Mediak ikuskatutako analisiaren arabera.\n← Gasteiz, Ekoturismoaren V. Foroaren egoitza martxoaren 9an eta 10ean\nSoldata-akordioa, gero eta gertuago →


Aurtengoa jada bigarren urtea da eskuartean duguna EAEko torturaren inguruko txostena, zeinak egiazkotzat aitortzen dituen, Istanbulgo Protokoloaren bidez, gutxienez 3.415 pertsonak salatutako torturak. Txostenak jasotzen duen erradiografia beldurgarria da erabat: sistematikoki errepikatutako krimen zigorgabe baten testigantza argia da, Frankismoan, Trantsizio delakoan eta “demokrazia” garaian aurrera eramana, Guardia Zibilaren, Polizia Nazionalaren eta Ertzaintzaren komisaldegietan. Zauri lotsagarria benetan, bere burua zuzenbide estatutzat duenaren bisaian.\nHortaz, bi urte igaro dira jada horrenbeste pertsonak bizi izandako dramak berme akademiko eta instituzionala duenetik. Oraindik, baina, lan andana dago egiteke. Esate baterako, eskasak dira, oso, aitortza ofizialen bat jaso duten torturaren biktimak: 31 pertsona soilik aitortu dira sententziaren baten bidez “torturaren biktimatzat”; eta, gainontzean, 1960 eta 1978 urteen arteko kasu gutxi batzuen testigantzak soilik jo ditu Eusko Jaurlaritzak egiazkotzat (72 zehazki). Guztira, txosten ofizialean zerrendatutako pertsonen %3 soilik dira aitortutakoak.\nBeste alde batetik, oraindik sekula ez da erakundeetatik torturaren biktimen aitortzarik gauzatu, ezta modu sinbolikoan bada ere. Eta, oraindik, ikertzeke diraute kasu askok eta askok: frankismo garaiko torturek, torturaren ondoriopeko heriotzek, Nafarroako kasuek… Azken honi dagokionez, bereziki kontraesankorra da Nafarroako Auzitegi Gorenaren erabakia, zeinak bertan behera utzi zuen herrialdeko kasuak ikertzeko diru laguntza, jakina bazen ere gutxienez 292 kasu bazirela, EAEko txostenean aintzat hartu ez zirenak, lurralde eremuari lotutako arrazoiak zirela medio. Horrelako egiak publiko egiteak instantzia judizialak ere, beste askoren moduan, larritzen dituenaren seinale.\nTortura gure herriak bizi izandako gatazka politikoaren testuinguruan gertatutako drama handienetarikoa da. Euskal Memoria Fundazioak dio giza eskubideen urraketa larri hori gutxienez 4.643 pertsonak jasan dutela. Zifra honi gehitzen bazaio biolentzia praktikara eraman duten agente ezberdinek eragindako heriotza kopurua (1.200etik gertu beharko lukeen zenbakia), argazki argi bat izango dugu parez pare: zauriak sendatzeko eta elkarbizitzen hasteko beharra duen jendarte batena, hain zuzen.\nHeldu da garaia gertatutako guztia aitortzeko, eta horrela bermatzeko modu efektibo batean ez dela berriro errepikatuko antzeko ezer sekula. Garaia da biktimei eskaintzeko beharrezko dituzten medikuntzazko eta asistentziazko baliabideak, zauriak senda ditzaten. Garaia da behingoz eta behin betiko amaitzeko giza eskubideen kontrako gaitz honekin. Garaia da ikertzeko oraindik ezezagun zaigun hori guztia, eskura ditugun bitarteko guztiekin.\nAzken finean, garaia da torturaren biktimak bigarren mailakotzat jotzeari uzteko, eta onartzeko merezi duten eran: giza eskubideen urraketa larriak jasan dituzten biktima gisara.\nHori dela eta, gaurkoan, dei egiten diegu gure Gobernuei eta gure herriko erakundeetan ordezkatzen gaituzten pertsonei, konpromiso hauek bere egin ditzaten, horrela posible izan dadin azken urteotan ibilitako bizikidetzaren eraikuntzaranzko bidean aurrera egiten jarraitzea.


Abantail-ek Siemens-en software bat banatuko du - SPRI\nAbantail-ek Siemens-en software bat banatuko du\nonfiguratzailearen inplementazioak edozein eskaintza komertzial sortze prozesu automatizatzen du\nGipuzkoar enpresak Alemaniako taldearekin lankidetza akordioa lortu du, bere bezeroei soluzio teknologiko Berri bat eskaintzeko asmoz\nAbantail enpresa teknologikoak, lankidetza akordioa sinatu du Siemens taldearekin, esparru nazionalean duen bere presentzia areagotu eta bere hazkunde erronkak bultzatzeko asmoz. Zehatz-mehatz, akordioa, ingeniaritzaren automatizazio proiektuetara zuzendutako Rulestream de Siemens PLM Software-aren banaketan oinarritzen da.\nSiemens Digital Factory Division-en negozio unitatea den Siemens PLM Software, produktuaren bizitza zikloaren kudeaketaren eta ekoizpen operazioen kudeaketaren software-aren hornitzailea da. Soluzio hauek, produkzio prozesuak optimizatzera bideratu daude, planifikazioan eta garapenean hasi eta fabrikazioa, produkzioa eta euskarrira arte.\nKonpainiak komunikatu baten bitartez azaltzen duen bezala, Rulestream konfiguratzailearen inplementazioak, neurrira egindako produktuak dituzten enpresen edozein eskaintza komertzial sortze prozesu automatizatzen du, baita eskaera onartu ostean, batez ere, bulego teknikoaren diseinuarekin erlazionatutako lanetan burutzen den ingeniaritza lana ere.\nRulestream soluzio teknologikoaren abantaila nagusiak, enpresen ekoizpenaren hazkundean eta bezeroari dokumentazio teknikoa emateko epeen murriztean oinarritzen dira, baita aipatutako dokumentazioaren kalitatean eta fidagarritasunean ere (3D ereduak, 2D planoak, material-zerrendak, prozesuaren dokumentazioa,…).\nMondragon korporazioko kide den Abantail-ek, orain dela 13 urte baino gehiago, neurrira egindako produktuak eskaintzen dituzten konpainien diseinu adaptatiboaren automatizazioan lan egiten du, horretarako produktu-prozesuaren konfiguratzaile teknikoak ezarriz, baita merkataritza-konfiguratzaileez baliatutako merkataritza-zikloaren eskaintzen sortze prozesuaren automatizazioaren ere.


Berria.eus - «Euskararen erailketa programatua dago, kanpotik bezala barrenetik»\nAutodeterminazio linguistikoaren alde agertu da Koldo Izagirre 'Autopsiarako frogak' saiakeran" />\nOsteguna, 2014ko abuztuak 28 - 17:06 Plaza\nKULTURA;2010-12-02;�Euskararen erailketa programatua dago, kanpotik bezala barrenetik�. Autodeterminazio linguistikoaren alde agertu da Koldo Izagirre 'Autopsiarako frogak' saiakeran\n«Euskararen erailketa programatua dago, kanpotik bezala barrenetik»\nAutodeterminazio linguistikoaren alde agertu da Koldo Izagirre 'Autopsiarako frogak' saiakeran Juan Luis Zabala. Donostia\n«Euskararen erailketa programatua dago, kanpotik bezala barrenetik», adierazi zuen atzo Koldo Izagirrek, Autopsiarako frogak (Susa) saiakera aurkeztean. Salaketa hori dokumentatu eta frogatzeko saioa egin du funtsean idazleak liburu berrian. Artseniko aztarnak gure hizkuntzan atzeman eta erakutsi ditu, azpi-izenburuak zehazten duenez. Garai, lurralde eta arlo askotako adierazpen, gertakari, testu eta dokumentuak ekarri ditu gogora liburuan Izagirrek, haiek komentatuz euskararen eta euskararen zapalkuntzaren inguruko bere iritzi kritiko eta autokritikoa emateko. «Dakigun bakarra da euskaldunok inozotzat hartzen gaituztela eta, maluruski, arrazoia eduki dezakete», dio liburuaren pasarte batean. Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak musikari «unibertsalizatzaile» baten proiektuari emandako diru-laguntza aipatu zuen Izagirrek adibide gisa. «Gure izatetasuna justifikatu behar hau, parametro ustez unibertsaletara makurtu behar hau, programatua dago. Unibertsalizatzaile horren proiektu probintzianoak Kultura Sailaren laguntza zabala eta gizena ukan du. Euskararen Normaltasunerako Zuzendaritzak gure musikaren inoizko proiektu interesgarriena iritzi zion nazioarteko izarrak eta izartxoak euskaraz kantari jartzeari, gure kulturaren heriotza antzeztuz. 'Euskarak ez dauka ahotsik, erosi ditzagun hiztun batzuk munduan'. Parodia bat, euskaldunek berek onartua».\nKritika gogorra egin zion Eusko Jaurlaritzaren XXI. mende hasierarako hizkuntza politikaren oinarriak finkatzen dituen dokumentuari ere. «Hizkuntza bat bestearen zerbitzuan jartzeko tresneria dugu elebitasun ofiziala, urteetan nazionalistek zuzenduriko hizkuntza politikak sortua», esan zuen, oinarri horiek finkatzen dituen testuetako batetik hartutako pasartea irakurri eta gero.\nDaniel Escribanok Bartzelonako Els Marges aldizkarian esandakoarekin bat eginez, XXI. mende hasierarako hizkuntza politikaren oinarriak «euskararen subordinazioaren goramena» dira «hasieratik akaburaino», Izagirreren ustez. «Gure hizkuntzaren maila eman behar dugu orain euskaldunok, geure buruzagi politiko eta kulturalen aurka. Euskara prest dago. Ez da engoitik aurreindoeuroparra edo besteak ez bezalakoa. Modernoa eta Mendebaldekoa dugu. Araberako estatusa eskatzen du. Hots, autodeterminazio linguistikoa, bere ondorio guztiekin».\nBaina euskararen «gaineko» hizkuntzek «errealitate linguistikoaren eraikuntzan eduki duten rola» ere aintzat hartu behar da, «euskararen historia eta egoera» ulertuko badira. «Ondokoa genuena gaineko bihurtu digute; gu azpiko. Errepublika izan edo monarkia izan, estatuaren batasunaren izenean aritzen zaizkigu , baina ez dira bestelakoa den inorekin bateragarriak. Bakartasuna dute helburu, bakartasun linguistikoa, inperialismoaren etxe barruko aldaera hori».\nLurralde baten edo «geografia politiko» baten premiaz ere idatzi du Izagirrek, eta horretaz ere aritu zen aurkezpenean. «Hizkuntzak ematen digu euskaltasuna, hala da. Baina hiztunak multzotan biltzen dira, multzoetatik sortzen dira hizkuntzak, eta euskalduna, edonongoa izan baliteke ere, hizkuntzari bizia bermatzen dion multzoak lurralde bat behar du, hots, euskara entzun eta esan eta ikusgarri izanen den geografia politiko bat. Autodeterminazio linguistikoa, lurrak hiztunak eman ditzan, hiztunak mundua landu ahal izan dezan». Autodeterminazio linguistikoa «euskararen ez-subordinazioa» litzateke, «euskara ez egotea subordinatua beste helburu batzuetara».\nIzenbururik gabeko 11 ataletan dago banatua Autopsiarako frogak, eta atal bakoitza osatzen duten testuak autonomoak dira, nahiz eta denak gai jakin baten ingurukoak izan. Izagirrek ez du «diskurtso osatu bat» egin. «Ez naiz eruditua, ez naiz historialaria, ez naiz linguista, ez naiz soziologoa... Nik idazleak egin dezakeen liburua egin dut, katedratiko batek izan dezakeena baino askatasun handiagoz. Ez daukat ahalmenik soziolinguistikaz diskurtso bat osatzeko, baina barrenak eskatzen zidanaz idatzi dut».\nEuskararen egoerak horretara behartuta, euskal idazleek «gero eta gehiago» idatzi beharko dute euskararen inguruan, Izagirreren ustez.\nEskoziako erreferendum "eredugarria" goretsiz ekin dio urte politikoari Urkulluk\nMultzoak osatzeko zain\nKutxabankek %57,3 handitu ditu irabaziak urtearen lehen erdian\nHamalau film Horizontes Latinos sailean


About: Valentin Salhakoa\nValentin Salhakoa (Bardoze, 1758ko urtarrilaren 13a - Donapaleu, 1841eko apirilaren 14a) lapurtar itsasontzi kapitaina eta sail jenerala izan zen. Frantziako Itsas Armadan aritu zen. Jerôme Bonaparterekin batera, Westfaliara joan zen, non jeneral eta gerra ministro izendatu zuten. 1807an Ohorezko Legioa lortu zuen.\nValentin Salhakoa (Bardoze, 1758ko urtarrilaren 13a - Donapaleu, 1841eko apirilaren 14a) lapurtar itsasontzi kapitaina eta sail jenerala izan zen. Frantziako Itsas Armadan aritu zen. Jerôme Bonaparterekin batera, Westfaliara joan zen, non jeneral eta gerra ministro izendatu zuten. 1807an Ohorezko Legioa lortu zuen. (eu)\nValentin Salhakoa (eu)


ISO 19650 araua ezartzea - Viuda de Sainz\nGero eta sarriago erabiltzen dugu BIM metodologia gure eraikuntza-proiektuetan elkarlanean aritzeko. Proiektu horietako askoren konplexutasunak eta diziplina anitzeko ikuspegiek nolabaiteko koordinazio-maila eskatzen dute, lankideek metodologia hori modu eraginkor eta eraginkorrean erabiliz lan egin dezaten.\nISO 19650 arau sortak jardunbide egokiak errazten ditu BIMeko lana kudeatzeko, eta erraz integratzen da ohiko kudeaketa-sistemetan. ISO 19650 arauak balio-kateko eragileek aktibo bakoitzaren informazioa trukatzeko, aldatzeko eta erregistratzeko modua aurkezten du, bizi-zikloaren ikuspegitik. Proiektu eta azpiegituretan BIM normaltasunez aplikatzea erraztu nahi du, tamaina, aurrekontua edo konplexutasuna kontuan hartu gabe.\nGure eraikuntza-proiektuetan UNE-EN ISO 19650 araua ezartzeko aholkularitza-etapa amaitu berri dugu. Datozen hilabeteetan gure sistema ziurtatuko dugu.


Esparru juridikoa - Familia politika eta Gizarte Garapena - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nFamilia ugariaren kontzeptua\nFamilia ugariaren sailkapena\nFamilia ugariaren agiria\n1- Familia ugariaren kontzeptua\nFamilia Ugariak Babesteari buruzko azaroaren 18ko 40/2003 Legearen (277. BOE, 2003ko azaroaren 19koa) arabera (Gizarte Segurantzaren arloko neurriei buruzko abenduaren 4ko 40/2007 Legearen- 291. BOE, 2007ko abenduaren 5ekoa- aldatu zuen aurreko hori) , honako kide hauek dituztenak dira familia ugariak:\nBi seme-alaba, komunak izan ala ez, ditu(zt)en aurreko ahaide bat edo bi, semealabetako bat gutxienez minusbaliatua bada edo lanerako ezindua baldin badago.\nAita eta amarik ez duten (umezurtz diren) bi anai-arreba edo gehiago, tutoretza, harrera edo zaintzan daudenak eta tutorearekin, hartzailearekin edo zaintzailearekin bizi direnak, baina ez daudenak haien menpe.\nAita eta amarik gabeko 18 urtetik gorako hiru anai-arreba umezurtz edo gehiago, edo bi anai-arreba umezurtz bietako bat minusbaliatua bada, elkarrekin bizi eta elkarren artean ekonomia-mendekotasunadutenean.\nAurrekotzat hartzen dira, aita ama, edo biak elkarrekin ezkontza-lotura baldin badago eta hala dagoenean, haietako baten bizikidea.Aurreko ahaide kondiziora berdinduko d(ir)a, aurreko paragrafoan aipatutakoak falta badira, beren esku seme-alaben familia-harrera iraunkor edo aurreadopziozkoa edo tutoretza duten pertsona edo pertsonak, betiere beraiekin bizi badira eta beraien kontura bizi badira.\nSeme-alabatzat hartuko dira tutoretza edo familia-harrera iraunkor, edo aurreadopzio bidezko pertsonak, egoera legez eratuta badago.\nAurreko ahaidearekin edo ahaideekin bizi (ikasketek, lanak, osasunak..., eragindako aldi baterako banaketak ez du elkarbizitza hori apurtzen).\nAurreko ahaidearekiko edo ahaideekiko ekonomia-mendekotasuna izan.\n2- Familia ugariaren sailkapena\nFamilia ugariak ondorengo kategorietan sailkatzen dira:\nLau seme-alabakoa, famili unitatearen urteko diru sarrerak, osatzen duten kide kopuruaren artean zatituta, indarrean dagoen ondorio askotarako errenta-adierazle publikoa (IPREM) %75 baino gutxiago denean, aparteko ordainsariak kontutan hartuta.\nSailkapenerako, seme-alaba minusbaliatu edo lanerako ezindu bakoitzak bi kontatzen du.\n3- Familia ugariaren titulua\nTitulu ofizial bat da, familia ugari bati bere egoera onartzen diona. Euskadin titulu hau emateko eta berritzeko eskumena duten entitateak Foru Aldundiak dira: Araban, Gizarte Ongizaterako Foru Erakundea; Bizkaian, Gizartekintza Saila; eta Gipuzkoan, Gizarte Politikako Departamentua.\nTitulu honek lurralde Nazional osoan balio du eta bere balioa galduko du seme edo alaba nagusiak 21 urte betetzen dituenean. Adin hori 25 urtera arte luzatzen da haien adinarekin eta titulazioarekin bat datozen edo lanpostu bat lortzea helburu duten ikasketak egiten dituztenean.\na) TITULUA LORTZEKO AURKEZTU BEHARREKO DOKUMENTAZIOA\nEskaera bete, eredu ofiziala, Bizkaian eta Gipuzkoan.\nFamili Liburua aurkeztu (Bizkaian eta Gipuzkoan honen fotokopia ere aurkeztu behar da).\nTituluan agertuko diren familia unitateko kide guztien erroldatze ziurtagiria.\nEgoera bereziak egiaztatzeko agiriak: minusbaliotasuna (guraso edota seme-alabena), alargun izatearena, ikasle izatearena (Araban 22 urtetik gorako seme-alaben ikasketa-agiria, Bizkaian 20 urtetik gorako seme-alabena eta gipuzkoan 21 urtetik gorako seme-alabena).\nMendekotasuri ekonomikoa egiaztatzeko dokumentazioa (PFEZ, nominak, langabeziako txartela....) ondoko egoeretan:\nLau seme-alaba dituen familia-unitateak kategoria-aldaketa eskatzen duenean, indarrean dagoen ondorio askotarako errenta-adierazle publikoa (IPREM) % 75 baino gehiagoko urteko diru-sarrerak ez badituzte (aparteko ordainsariak barne).\nBanantze- edo dibortzio-kasuetan:\nEpaiaren eta hitzarmen erregulatzailearen kopiak, seme-alaben zaintza eta babespea egiaztatzeko.\nBikotekide ohiaren esanbidezko baimen idatzia (data eta sinadurarekin), semealabak tituluan ager daitezen ahalbidetzeko, eta bikotekide ohiaren NAN agiriaren fotokopia. Baimenik eman ezean, Bizkaiak honako hauek eskatuko ditu:\nBikotekide ohiaren aldetik baimenik ez dagoela adierazten duen idazkia, data eta sinadurarekin.\nJoan den urte osoko mantenu-pentsioa ordaindu izanaren egiaztagiria.\nBeste nazionalitateetako pertsonek, aurreko agiriez gain, aurkeztu beharko dute:\nEuropar Batasuneko Estatuetakoak badira: egoitza-baimena edo Espainian lanean ari diren ziurtagiria.\nEuropar Batasunekoak ez diren Herrialdeetakoak badira: Aipatu Tituluan agertuko diren kide guztien egoitza-baimena.\nb) TITULUA BERRITZEKO\nFamilia Ugariaren Titulua berritu egin beharko da familiako kide kopurua edo seme-alabetako baten baliaezintasuna aldatzen denean, horrek kategorian eragina badu. Hala eta guztiz ere, seme edo alaba nagusienak 21 urte betetzen dituenean berritu beharko da, bai ikasketak utzi dituelako eta ondorioz baldintza hau galduko duelako, bai ikasten jarraitzen duelako, eta kasu honetan urtero berritu beharko da ikasketak bukatu arte.\nFamilia Ugariaren Titulua berritzeko aurkeztu beharreko dokumentazio ondorengoa izango da:\nc) INFORMAZIOA, TRAMITAZIOA ETA TITULUA EMATEA\nGizarte Politikaren eta Gizarte Zerbitzuen\nSaila (Familia Ugaria)\nT: 900 220 002\nTxara 2, Zarategi pasealekua, 99 Intxaurrondo\nT: 943 11 25 11\nBeste udalerrietan bizi diren pertsonek Familia Ugariaren Tituluaren tramitazioa dagokion Udalaren gizarte zerbitzuen bidez egin dezakete.\n4- Familia ugariaren agiria\nEuskadin, Familia Ugariaren Titulua duten familietan, 5 urtetik gorako kideek eskubidea dute Eusko Jaurlaritzak emandako FAMILIA UGARIAREN AGIRI bana izateko. Agiri hau Tituluaren ordez erabil daiteke Euskadin; eta Tituluaren hobariez gain, Familia Ugarientzako Gidan adierazitako abantailak jasotzeko aukera izango du. Titularrak bakarrik eta banaka erabil dezakeen agiri bat da, besterenezina, eta Euskal Autonomia Erkidegoan balio duena.\nAgiria egiaztagiri bat da, Familia Ugariaren Tituluari lotutakoa, familia ugarientzako dauden hobariak errazago eskuratu ahal izateko. Aipatutako Gidan, zehaztu ditugu hobari horiek.\nFamilia Ugariaren Titulua eskatzean, Familia Ugariaren Agiria jasoko dute bere etxean. Familia Ugariaren Titulua berritzen denean berritu beharko da Agiria ere. Familia Ugariaren Tituluak balioa galtzen duen egun berean galduko du bere balioa Agiriak ere.\nAgiriak familia ugari bateko kide izatea baino ez du egiaztatzen. Laguntzaren bat lortzeko beste baldintzarik bete behar bada, baldintza hori betetzen dela egiaztatzeko bidea erabili beharko da.\nSaltoki, enpresa eta erakunde babesleek NANa eskatu ahalko dute Agiria daramanaren identitatea ziurtatzeko. Erakunde babesleek agerian ipinitako eranskailu batez identifikatzeko aukera izango dute. Eranskailu hori Familia Ugariaren Agiriaren kopia izango da eta honako esaldi hau izango du: ?Deskontu berezia familia ugarientzat?.\nDonostia-San Sebastián kalea, 1- Lakua\nT: 945 01 93 10\nT: 945 01 93 62\n5- Araudi erregulatzailea\n40/2003 Legea, azaroaren 18koa, Familia Ugariak Babesteari buruzkoa (277. BOE, 2003ko azaroaren 19koa). Lege hori beste honek aldatu zuen: 40/2007 Legea, abenduaren 4koa, Gizarte Segurantzaren arloko neurriei buruzkoa (291. BOE, 2007ko abenduaren 5ekoa).\n1621/2005 Errege Dekretua, abenduaren 30ekoa, familia ugariak babesteari buzuzko azaroaren 18ko 40/2003 Legearen Arautegia onartzen duena (2006ko urtarrilaren 18ko BOE, 15 zk.koa).\nAuzitegi Gorenaren 2008ko otsailaren 19ko epaia, Familia ugariak babesteko azaroaren 18ko 40/2003 Legearen Erregelamendua onartzen duen abenduaren 30eko 1621/2005 Errege Dekretuko 10. artikuluko 2. idatz-zatia, 11. artikuluko 3. idatz-zatia eta 7. artikuluko 2. tartekia ezeztatzen dituena. (2008ko abuztuaren 4ko BOE, 187. zk.koa)\nAzken aldaketako data: 2019/05/06


Barbarians archivos > Page 3 of 8 > universitario bilbao rugby\nValtecsa UBR Nafarroara joango da denboraldi berriari hasiera emateko. Bilbotarren aurkaria, La Única RT, bigarren mailan zegoen aurreko denboraldian, eta hurbil izan zuen salbazioa azken unera arte. Haien kontra hasiko dute denboraldia bilbotarrek. Zuri-berdeek bi partida jokatu dituzte denboraldi-aurrean, emaitza desberdinekin. Lehia honetara iritsiko dira beren zelaia gotorleku bilakatzeko helburuarekin, inflexio-puntua izan dadin xedearen bilaketan….\nValtecsa UBR “hirugarren aldiz” neurtuko da igande honetan Bera Bera “B” taldearekin Euskal Ligan, Hernanin, donostiarren zelaia obretan baitago. Valtecsa da multzoko liderra, eta igandeko aurkaria hirugarren postuan dago. Valtecsak fase honetan izandako bolada positiboarekin jarraitu nahi du Landare Tokin. Matematikoki multzoko lehen postuan geratzeko bi puntu falta zaizkiola, Barbarians puntu horiek eskuratzen saiatuko da,…\nEderki hasi zena, modurik okerrenean amaitu zen\nErrekaldeko zelaian, hasieran Barbariansen partida handi bat izan zen ikusgai larunbat arratsaldean. Norgehiagokan, jokalari bilbotarrak joko ikusgarria eta maila handikoa egiten ari ziren, partida streaming bidez jarraitzen zutenen gozamenerako. Etxeko taldea sinesgarritasun handiz jokatzen ari zen, bisitaria arlo guztietan gainditzen; eta atsedenaldian 35-0 azaldu zen markagailuan, Bilboko zelaian gertatzen zena argi eta garbi islatzen zuen…\nValtecsa UBR “B”k Zaisa Txingudi taldea hartuko du larunbat honetan, eta partida horrekin Valtecsaren euskal ligako taldeak bigarren itzulia hasiko du. Orain arte Barbariansek “B taldean” parte hartu du meritu handiz, partidarik galdu gabe eta kalitate handiko norgehiagokak eginez, eta batez ere, aurreko talkan erakutsi zuen bezala, ezer galdutzat eman gabe eta azken txistua jo…\nBarbarians-ek garapena ekarri du\nEsaera anonimo batek dioenez, “gai baten amaiera bere hasiera baino hobea da”, eta hala erakutsi zuten larunbat honetan Barbarianseko jokalariek Gipuzkoako hiriburuan, norgehiagoka irabaztea lortu baitzuten, hamar minutu pasatxoren faltan markagailuan amore ematen ari baziren ere. Partidaren hasieran, Valtecsa UBR ez zen oso sendo aritu defentsan, baina modu ordenatuan jardun zuen, eta, horrela, aurkariari ideiak…\nBarbarianseko jokalariak Gipuzkoako hiriburura joango dira larunbat honetan, bigarren fase honetako hirugarren partida jokatzeko, eta bigarren fase honetan ere bide positiboan jarraituko dute. Atlético S.S/Hernanik Palomeroren taldea garaitu zuen lehen faseko norgehiagokan, eta garaipen batekin eta porrot batekin iritsi da partida honetara. Valtecsa UBR lider doa taldean, eta bere lan onarekin jarraitu nahi du, bide batez,…\nPalomerok zuzentzen dituen jokalarien garaipena Bera Beraren aurka. Partidan etxekoek pultsua hartu zuten hasieratik eta aurkariak, erlojuak aurrera egin ahala, handiagoak egiten ziren, azkeneko hogei minutuetan etxekoek duelua haustea lortuz, eta, horrela, norgehiagoka eskuratuz. Zorigaitzeko arratsaldea bisitarientzat lesio moduan ere, izan ere, hainbat jokalarik min hartu zuten beroketan eta norgehiagokan, gipuzkoarrek momentu askotan piezaz aldatu…\nRekaldek berriz ere hartuko ditu Barbariansak\nValtecsa UBR “B” bere zelaira itzuliko da euskal ligako jardunaldi berri bat jokatzera, Bera Bera “B” taldea itzulerako aurkaria izanik Bilbotarrek eta donostiarrek indarrak neurtu zituzten aurreko fasean, eta gipuzkoarrak izan ziren, hain zuzen ere, Rekalden, urtarrilean jokatuko zen euskal txapelketan nagusitu zirenak. Antzeko bideak izan dituzte biek ligan, eta fase honetara 6. postuan geratu…\nBarbariansek bigarren fasea garaipenarekin hasi du\nBarbariansek bigarren fasea Zaisa Txingudiko talde gipuzkoarraren aurkako garaipenarekin hasi du. Hasiera elektriko baten ostean, Barbariansek hartu du norgehiagokaren lema. Hiru laurdenetako lan bikainari eta Bilboko aurrelariei esker, digitu batzuk batu ditu Valtecsa “B” k. Jokoaren erritmoak ez zuen behera egin, minutuek aurrera egin ahala, eta Barbariansek sendotasun handia erakutsi zuen fase estatikoetan eta arina…\nBarbariansek bigarren fasea hasiko du Irunen\nValtecsa UBR “B” Irunera joango da Zaisa Txingudi taldearen aurka bigarren fasean hasiera emateko. Talde horrek Barbariansek baino bi postu gorago amaitu du lehen fasea sailkapen-taulan. Gauzak ez zitzaizkien ondo joan bilbotarrei hilaren 10ean, larunbatean, Irunen izandako norgehiagokan; izan ere, Zaisa nagusitu zen gutxienekoagatik, eta bilbotarrek larrutik ordaindu zituzten bigarren aldiko akatsak. Valtecsa “B”…


Misioa eta helburuak | BH2C | Hidrogenoaren Euskal Korridorea\nNOR GARA: Misioa eta helburuak\nEuskal Herrian hidrogenoaren ekosistema SORTZEA. Lurraldeko ekonomia SUSPERTZEA.\nHidrogenoaren Euskal Korridorearen xedea hidrogenoaren ekosistema sortzea da, Euskadin egoitza duena. Ekosistema horrek energia-, industria-, bizitegi- eta mugikortasun-sektoreen deskarbonizazioan aurrera egitea ahalbidetuko luke, otsailaren 22an aurkeztu zenean adierazi zen legez. Petronorrek eta Repsolek abiarazitako ekimena da eta 8 instituzio, 12 ezagutza- zentro eta enpresari-elkarte eta 50 enpresaren babesa izan du hasieratik. 78 erakunde horiek ekimena egi bihurtzeko gaitasun osoa dute, balio-kate osoko dozenaka proiekturen bidez.\nProiektua Repsolek Euskadin inbertitzeko hartutako erabaki estrategikotik jaioa da, trantsizio energetikoaren arloan aurrera egiten jarraitzeko. Izan ere, 2050. urterako isurpen garbirik gabeko konpainia izan nahi du Repsolek. Testuinguru horretan, Petronorrek Euskadi hidrogenoaren hub bilakatzearen aldeko apustua egin du, horixe baita ekonomia produktibo berderantz egiteko ardatzetako bat.\nEkoizpen-sarea eraldatzeko eta industriak euskal ekonomian duen garrantzia mantentzea lortzeko bultzatzaile izatearen bokazioz jarduten dute, ematen ari diren pauso guztietan. Proiektuak ekonomia-, gizarte-, teknologia- eta ingurumen-dimentsioak batzen ditu, besteak beste, 2026. urtera bitartean egingo den 1.300 milioi eurotik gorako inbertsioari esker. Hala, 1.340 lanpostu zuzen baino gehiago eta zeharkako 6.700 lanpostu baino gehiago sortuko dira.\nHorri guztiari esker, urtean 20.000 tona hidrogeno berriztagarri ekoiztuko dira eta tarte horretan 1,5 miloi tona CO2 isurtzea saihestuko da. Lehen urte hauetan, hidrogeno berriztagarria garatzea izango da helburua, eta baita euskal trantsizio energetikoa guztiz eraldatuko duen korridorea hedatzeko beharrezkoak diren azpiegiturak eta aplikazioak garatzea ere.\nEuskal Herrian hidrogenoaren ekosistema sortzea, proiektu eta ekintza zehatzen arabera eta lankidetza-estrategia publiko-pribatuarekin, energiaren, mugikortasunaren eta bestelako industria-sektoreen deskarbonizazioan aurrera egitea ahalbidetzeko.\nEzinbesteko proiektua da lurraldeko ekonomia suspertzeko, hidrogenoaren kate tekno-industriala garatuz.


Elektroskopio - Wikipedia, entziklopedia askea.\nElektroskopioa gorputz batean elektrizitaterik baden eta elektrizitaterik baldin bada zein zeinutakoa den jakiteko erabiltzen den tresna da. Punta bat beirazko ontzi batean sartuta duen barra eroale bat izaten da. Barra estalki isolatzaile batek lotzen du ontziarekin. Ontziaren barneko puntatik metalezko bi xafla mehe (urrezkoak, gehienetan) daude zintzilik. Barraren beste muturra ukituz jartzen da aztertu nahi den gorputza; karga elektrikorik badu, xaflak aldendu egiten dira bata bestetik. Karga elektrikoa zenbat eta handiagoa izan, hainbat gehiago aldenduko dira.\nElektroskopioa zeinu ezaguneko karga elektriko batekin kargatzen bada, beste objektu baten karga elektrikoaren zeinua zein den jakin daiteke objektua hori elektroskopioaren esferara hurbilduz gero. Xaflak bereizi egiten badira, objektuaren karga eta elektroskopioaren karga zeinu berekoak dira. Elkartzera jotzen badute, berriz, kontrako zeinukoak dira.


About: Euskal filologia\nEuskal filologia euskarazko testu idatziak aztertzen duen filologiaren adarra da. Euskal literaturaren kritika, Euskal Herriko historia eta euskal hizkuntzalaritza konbinatzen ditu. Koldo Mitxelenak ezarri zituen euskal filologiaren oinarriak, eta Euskal Herriko Unibertsitatean karreratzat ezartzearen bultzatzaile nagusia izan zen. Gaur egun ikasgai dugu Deustuko Unibertsitate pribatuan (Bilbo) eta EHU publikoan (Gasteiz). Deustun, 1976an hasi ziren ikasketa hauek ematen, Gotzon Garate irakaslearen ekimenez nagusiki.\nEuskal filologia euskarazko testu idatziak aztertzen duen filologiaren adarra da. Euskal literaturaren kritika, Euskal Herriko historia eta euskal hizkuntzalaritza konbinatzen ditu. Koldo Mitxelenak ezarri zituen euskal filologiaren oinarriak, eta Euskal Herriko Unibertsitatean karreratzat ezartzearen bultzatzaile nagusia izan zen. Gaur egun ikasgai dugu Deustuko Unibertsitate pribatuan (Bilbo) eta EHU publikoan (Gasteiz). Deustun, 1976an hasi ziren ikasketa hauek ematen, Gotzon Garate irakaslearen ekimenez nagusiki. (eu)\nEuskal filologia (eu)


Pertsonaien ehiztariak | Kultura | Berria\nOSKAR MATXIN EDESA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nKonpainia: Tartean. Egilea: Patxo Telleria. Zuzendaritza: Jokin Oregi, Patxo Telleria. Soinua: Adrian Garcia de los Ojos. Eszenografia eta gauzakiak: Pedro Rojo. Argiak: David Rodriguez. Jantziak: Betitxe Saitua. Antzezleak: Mikel Martinez, Sandra Fernandez Agirre. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Martxoak 9.\nBilboko hainbat euskaltzaleren presentziarekin estreinatu da Arriaga antzokian Alderray antzezlana. Patxo Telleriak idatzi du testua, eta zuzendaritzan bera eta Jokin Oregi egon dira.\nAlderrai dabilen gizon zahartua eta mingostua dugu Alderray (Mikel Martinez), baina haren alboan Morroi izeneko neska gazte bat izango du beti (Sandra Fernandez Agirre), Tormesko itsumutil garaikidearen rolean, esan genezake. Izan ere, nolabaiteko paralelismoa ezarri daiteke oraingo bikotearen eta orduko eleberrikoaren artean, azken finean nobela hark bi arketipo sortu zituelako, baina oraingo honetan ez da testu hartako gordinkeria ustez graziosorik izan. Agurea zaharra da besterik ez, ez itsua, eta alboan duen neska ez da umetxo bat, pertsona zentzuduna baizik.\nJendeari istorioak kontatuz ateratzen dute bizimodua eta, zaharra jada nekatuta dagoenez, kide gazteari erakutsiko dizkio ofizioaren sekretuak. Horrek parada emango die ikusleok kaleko jendetzat hartzeko, eta emanaldian zehar pertsonaia arraroen istorioak aletzen ibiliko dira, haien artean tartekatuz Alderrayk Morroiri kontu-kontalari ona izateko behar dituen aholkuak. Pertsonaien izaera da narrazio bakoitzeko interesgune nagusia, Telleriak ezaugarri kontraesankorrak eman dizkielako haietariko askori, eta ikusleek azkenean jakingo dute istorioek amaiera komun batera daramatela eta pertsonaiak ehizatzen ibili den bikotea ez dagoela salbu beraien kontakizunetatik.\nEremu eszeniko eskematiko batean gertatu da guztia, antzezleak lerro bertikal, horizontal eta diagonalez inguratuta zeudela, beren alegien amaraunean preso baleude bezala, eta egiturak aldi berean irudikatu ditu edozein hiritako paisaia eta Alderrayren ezkutalekua. Bien jantzien diseinuak —beltza, grisa eta gorria konbinatuta— egoera distopiko batera bideratu gaitu eta argien aldaketa leunek kontakizunen eta ustezko errealitatearen arteko aldaketak markatu dituzte.\nBi antzezleek segurtasun handiz jardun dute emanaldian zehar: Martinez gozatuz bere pertsonaia aberasgarriaren rolean eta Fernandez Agirre dinamiko, bere adinari dagokion kemenak bultzatuta. Azkenik, musikaren egitekoa aipatu behar dugu, Adrian Garcia de los Ojosen soinu banda —pasarte klasiko askorekin osatua— ezin hobeto egokitu delako kontagaien inflexioetara eta oso lagungarria izan delako narrazioen segidari emozioa gehitzeko eta koloretasuna emateko.\nSandra Fernandez Agirre\nVeil pastorala hasia da ate joka\nHiru emanaldi eginen ditu 'Simone Veil' pastoralak Muskildin: uztailaren 24an eta 31n, eta agorrilaren 6an. Bostehun lagunendako bazkaria prestatuko dute ikastolek egunotan\nNorbere mamuaren iheska\nGanbera musikak, Sorozabal gogoan\nBertsolari Txapelketarako sarrerak erosteko moduan daude, arazo teknikoak konponduta\nAtzo jarri zuten martxan sarrerak saltzeko sistema, baina, eskaera kopuru handia zela-eta, gainezka egin zuten zerbitzariek


Jose Maria Basabe - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJose Maria Basabe\nMuskiz, 1914ko abuztuaren 20a\nBilbo, 1985eko urriaren 25a (71 urte)\napaiz katolikoa, biologoa eta antropologoa\nJose Maria Basabe Prado (Muskiz, Bizkaia, 1914ko abuztuaren 20a - Bilbo, Bizkaia, 1985eko urriaren 25a) bizkaitar apaiz, biologo eta antropologoa izan zen.\nJesusen Lagundian sartu zen 1930ean, eta Oñan apaiztu zen 1944an.\nBartzelonan Izadi Zientzietako ikasketak egin zituen eta doktorego-tesia migrazio-fenomenoaren inguruan egin zuen. Unibertsitatean Biologia irakasle bezala jardun zuen, baina ikerlan nagusiak antropologiaren inguruan egin zituen. Jose Migel Barandiaranekin eta Jesus Altunarekin harreman estuak izan zituen eta hainbat ikerketa egin zituen haiekin batera.\nBNF: 122467647 (data)\nOrriaren azken aldaketa: 1 abendua 2016, 19:27.


Asier Garciak zilarra jantzi du gurpildun aulkiko saskibaloi finalean, Rion - basqueteam\nBasque Teameko jokalariaren taldeak zilarra eskuratu du finalean Estatu Batuetako selekzioaren kontra 52 eta 68 galdu eta gero.\nAsier Garciak, David Mourizek, Daniel Stixek, eta Pablo eta Alejandro Zarzuelak osatu dute selekzioaren hasierako bostekoa. Bi taldeek defentsa sendoarekin ekin diote partidari, aurkariaren akatsak bilatu nahirik. Espainiak talde amerikar boteretsuaren erasoei eutsi die, eta uztaipean asmatu egin du. Dena den, estatubatuarrek gainetik bukatu dute lehen laurdena: 12-8.\nBigarren partzialean Joshua Turek sartu da jokoan eta Estatu Batuek aldea handitu dute, nahiz eta Asier Garciaren gidaritzak aurkarien defentsa hautsi duen eta taldekideek, hori aprobetxatuta, puntuak lortu dituzten hainbat lekutatik jaurtita. Aldea murriztu dute horrela baina ezin izan dute norgehiagoka berdindu. Sei puntuko abantailarekin heldu dira Estatu Batuak atsedenaldira: 23-29.\nAtsedenerako tartearen ondoren, Espainiak aukerak izaten jarraitu du, hirugarren laurdenean bost puntu azpitik amaitu duten arren: 42-47. Partidari buelta ematea posiblea zen, baina azken partzialean hobera egin dute estatubatuarrek defentsan eta urduriago jarri da Asier Garciaren taldea. Horrek garaipena eta urrea eman dizkie Estatu Batuei.\nGurpildun aulkiko saskibaloiko estatuko selekzioak lehen aldiz jokatu du finala Paralinpiar Joko batzuetan. Asier Garciaren taldeak azken neurketa handia jokatu du multzoetako faseko bost partidetatik lau irabazi ostean, final laurdenetan Alemania azpiratu ondoren eta finalerdietan Britainia Handia menderatu eta gero.


Webgunearen titularraren identifikazio-datuak: Cookie-politika honek www.ongdeuskadi.org (aurrerantzean, weba edo webgunea) webgunearen pribatutasun-politika osatuko du. Webgunearen titularra Euskadiko GGKEen Koordinakundea da, honako egoitza sozial honekin: Ronda kalea, zenbakirik gabe (5. zenbakiaren aurrean), 3. solairua, C bulegoa. 48005 · Bilbo (Bizkaia).\nCookieak testu-fitxategi txikiak dira, nabigatzailean gordetzen direnak edozein webgunetan sartzerakoan. Horrela, berriro ere webgune horretan sartzen bazara, webguneak zure bisita gogoratuko du. Cookiek informazio teknikoa jasotzen dute: lehentasun pertsonalak, edukien pertsonalizazioa, erabilera-estatistikak, sare sozialetarako estekak, erabiltzaileen kontuetarako sarbideak eta abar. Cookien helburua webgunearen edukia zure profil eta beharretara egokitzea da; izan ere, cookierik gabe edozein webgunek eskainitako zerbitzuak urriagoak izango lirateke. Cookiekin lotutako informazio gehiago kontsultatu nahi baduzu (zer gordetzen duten, nola ezabatu edo desaktibatu...), esteka honetan sartu.\nEsteka honetan Datuak Babesteko Espainiako Bulegoak editatutako cookie-eskuliburua kontsulta daiteke.\nwww.ongdeuskadi.org webguneak cookie mota ezberdinak erabiltzen ditu:\nHirugarrenen cookieak: (erabiltzailearen terminal-ekipamendura bidaltzen direnak Euskadiko GGKEen Koordinakundeak kudeatzen ez duen ekipamendu edo domeinu batetik. Webgune honek honako hirugarrenen cookie hauek erabiltzen ditu:\nAddthis: Cookieak gordetzen ditu webgunearen trafikoarekin eta bisita-bolumenarekin lotutako estatistikak kalkulatzeko, sare sozialetatik abiatuta. Esteka honetan informazio gehiago topatuko duzu Addthis cookien erabilerari dagokionez: http://www.addthis.com/privacy\nSare sozialak: (Facebook, Vimeo, YouTube, Twitter, Instagram, Google+, Pinterest, etab.) webgune-erabiltzaileen jardueraren jarraipena egiten dute. Sare sozial bakoitzak bere cookie propioak erabiltzen ditu, zuk Gustuko dut edo Partekatu bezalako botoiak sakatu ahal izateko. Kanpoko sare sozialetako cookieak: bisitariek plataforma sozialetako edukiaz gozatu ahal izateko erabiltzen dira (Facebook, YouTube, Twitter, LinkedIn, Instagram, Pinterest, etab.), eta soilik sare sozial horietako erabiltzaileentzat sortzen dira. Cookie horien erabilera-baldintzak eta jasotzen duten informazioa plataforma sozial bakoitzaren pribatutasun-politikaren arabera arautzen dira.\nWebgune honek ezarritako cookieak\nPHPSESSID Saiokoa PHP hizkuntza enkriptatuak erabiltzen du cookiea, SAIOAREN aldagaiak web-zerbitzarian gorde ahal izateko. Funtsezkoa da webgunearen funtzionamenduari begira.\nCookieInfo Iraunkorra Barne-erabilerako cookiea da, eta beharrezkoa da cookien erabilerarekin lotutako oharra bistaratzeko.\n_ubmc, _utmz Iraunkorra Google Analytics-ek ezartzen ditu cookie horiek, webgunearen erabilera arakatzeko helburuarekin. Webgune honetako cookieak desaktibatzen badituzu, cookie horiek ez dira ezartzen. Webgunearen trafikoa aztertzeko eta nabigazio-estatistikak kalkulatzeko aukera ematen du. Informazio gehiago\n1P_JAR, CGIC, CGIC, CONSENT, GAPS, NID, OGP, SNID Iraunkorra Googlek ezartzen ditu cookie horiek, jakiteko ea erabiltzaile bezala eman duzun izena google kontuetan. Horrez gain, edukiak parteka ditzakezu google+ sare sozialean. Webgune honetako cookieak desaktibatzen badituzu, cookie horiek ez dira ezartzen. Informazio gehiago Más información\nCONSENT, GPS, PREF, VISITOR_INFO1_LIVE, YSC Iraunkorra Youtube sare sozialak ezartzen ditu cookie horiek, webgunean bideoak daudenean txertatuta. Horrela, bideoak ikusten dituzten pertsonei lotutako estatistikak jasotzen ditu, eta, horrez gain, jakin dezake ea izena eman duen youtubeko erabiltzaile moduan, baita bideoa baloratu edo partekatu duen ere. Webgune honetako cookieak desaktibatzen badituzu, cookie horiek ez dira ezartzen. Informazio gehiago\nloc, mus, na_tc, ouid, uid, ssc, uvc Iraunkorra Gure webgunearen AddThis funtzionalitatearen parte dira, eta, zehazki, Facebook, Twitter eta google+ sare sozialean partekatze-ikonoak.\nguest_id personalization_id Iraunkorra (Twitter sare sozialetik eratorritako cookieak) Informazio gehiagorako, kontsultatu plataformako cookie-politika.\nFr, wd, act, c_user, datr, pl, pnl_data2, presence, sb, x-src, xs Iraunkorra Facebook sare sozialeko cookieak dira, eta honako hauek bistaratzen dituzte: “Gustuko dut” botoia, jarraitzaile-kopurua eta Euskadiko GGKEen Koordinakundearen profilari buruzko informazioa.\nBisitatzen duzun webguneak sare sozial horietako edukia badu, webgune horietako cookieak topa ditzakezu. Webguneak, webgunearen jabeek eta webgunea nahiz softwarea sortu dutenek ez dituzte cookie horiek kontrolatzen. Cookie horiei buruzko informazio gehiago eskuratzeko, hirugarren horien webguneak bisitatu behar dituzu.\nwww.ongdeuskadi.org webgunean cookie-zerbitzuak eskaintzen dituzten hirugarrenen zerrenda\nHIRUGARREN HONEN COOKIEN INGURUKO INFORMAZIO GEHIAGO\nAddThis Analitikoa Loturak bat baldin badatoz erabilgarriak iruditzen zaizkizun hirugarrenen zerbitzuekin, cookie bat ipini dezakezu zure gailuan zerbitzua errazago erabili ahal izateko. Cookie horren bidez edukiak parteka ditzakezu webgune horien eta posta elektronikoaren bidez. http://support.addthis.com/\nFacebook Analitikoa Facebooken cookiei esker jakin daiteke ea izena eman duzun sare sozial horretan, eta ea edukiak parteka ditzakezun. https://www.facebook.com/help/cookies/\nTwitter Analitikoa Twitterren cookiei esker jakin daiteke ea izena eman duzun sare sozial horretan, eta ea edukiak parteka ditzakezun. https://www.facebook.com/help/cookies/\nGoogle Analitikoa Google Analytics-en cookieak. Erabiltzaile anonimoarentzat identitate bat sortzen dute, eta hori erabiltzen da zenbatzeko zenbat aldiz bisitatu duen webgunea erabiltzaileak. Horrez gain, jakin daiteke noiz bisitatu zuen webgunea lehen aldiz eta azkenekoz. Halaber, saioaren amaiera-data, erabiltzailearen jatorria eta eta gako-hitzak kalkula ditzake. https://developers.google.com/analytics/devguides/collection/analyticsjs/cookie-usage\nVimeo Analitikoa Vimeoko bideoen erabilerarekin lotutako informazioa gordetzen dute, hobekuntzak egin ahal izateko eta gure produktibitatearen berri emateko. Cookie analitikoak erabil genitzake web-orri berriak probatzeko, baita iragarkiak ere erabiltzaileen erreakzioak ikusteko. http://vimeo.com/cookie_policy\nYoutube Analitikoa Youtuberen zerbitzuen erabilerarekin eta bideoak ikusteko moduarekin lotutako informazioa jasotzen da, esperientzia hobea eskaintzeko helburuarekin. https://www.google.es/intl/es/policies/privacy/


Donostia Zinemaldia :: L’âge d’or\nHemen zaude: Lehen orrialdea › 52. Edizioa 2004 › Sailak eta filmak › Incorrect@s › L’âge d’or\n(Urrezko aroa) • Luis Buñuel\nGizon bat eta emakume bat sutsuki maiteminduta daude, baina bakoitzaren familiek, Elizak eta gizarte burgesak grina hori gauzatzeko beren ahaleginak eragozten dituzte. Eragin surrealista handia duenez, hau da antza norabide ezberdinetan eta itxuraz loturarik gabe mugitzen den argumentu baten ardatza. Eskorpioien ohiturei buruzko atariko dokumental baten ostean, bidelapur batzuk labar batean kantari ari den artzapezpiku-talde bat ikusten dute. Gero zonaldera eskoadra bat iritsiko da, bertatik soldaduak, apaizak, mojak eta funtzionarioak jaitsiko dira Erroma inperiala sortzeko asmoz. Lehendabiziko harria jartzen ari direnean, bikote baten maitasun-saioak geldiaraziko ditu, eta hauek indarrez bereiziko dituzte, gizona espetxeratuz. Azkenik, Blangiseko dukeak antolaturiko orgia batetik bizirik atera direnak Sellignyko gaztelutik aterako dira.\nSurrealismo zinematografikoaren aita eta zinegilerik originalenetakoa berau, haserrea piztu zuen Un chien andalou (Txakur andaluziarra, 1929) eta L’âge d'or (Urrezko aroa, 1930), bere bi lehen lanekin. Gizakia, eliza eta burgesia kritikatu zituen fantasia irudimentsu oparoaz baliaturik. Film zorrotzak burutu zituen: Nazarín (1958), El ángel exterminador (1962), Viridiana (1961), Tristana (1970), Belle de jour (Egunez ederra, 1967), Le charme discret de la bourgeoisie (Burgesiaren xarma zuhurra, 1972) eta Cet obscur objet du désir (Desiozko objektu ilun hori, 1977).


'Astekaria' buletina argitaratuko du BERRIAk astelehenetik aurrera | Bizigiro | Berria\nAsteko gai hautatuekin osatutako albiste buletin berri bat jarriko du abian BERRIAk. Izen bereko aplikazioa ordezkatuko du, kontuan hartuz joera dela aplikazio kopuru mugatua erabiltzea\nAste bakoitzeko artikulu hautatu batzuekin, buletin bat eskainiko die BERRIAk irakurleei datorren astelehenetik aurrera: Astekaria. Buletin berriak lau eduki mota izango ditu: batetik, asteko erreportaje sakonak bilduko dira, aktualitatearen gakoak lantzen dituztenak; beste batetik, elkarrizketak eta lekukotasunak; hirugarrenik, iritzi artikuluak eta analisiak; azkenik, bestelako erreportajeak eta kronikak. Azken batean, iraungitzen ez den artikulu bilduma bat osatuko da, asteburua eta aurreko astea errepasatzeko balia daitekeena, eta, nola ez, irakurgai interesgarriak deskubritzeko ere bai.\nBuletina norberaren posta elektronikoan astelehenero jasotzeko, harpidetu besterik ez da egin behar: formularioan helbide elektronikoa idatzi, eta bidali. Astekarira harpidetzeko formularioa albiste buletinen atalean dago, gainerako buletinekin batera. BERRIAren webgunea eta sare sozialak kudeatzen dituzten kazetariek egingo dute aukeraketa.\nAstekaria buletin berria kontuan hartuz, bost buletin eskaintzen ditu BERRIAk. Goizero —astelehenetan izan ezik—, BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen dituen buletin bat bidaltzen da. Arratsaldero, berriz, webgunean gehien irakurritako artikuluen bilduma bidaltzen da. Astelehenetik ostiralera, koronabirusaren krisiaren berri ematen duen buletin bat bidaltzen da arratsaldean. Azkenik, ostiralero, euskal musikaren azken kantu, azken bideo, azken podcast, azken zerrenda eta azken berriekin osatutako buletin bat bidaltzen da. Buletin bakoitza independentea da, eta norberak aukeratzen du zein jaso.\nAstekaria buletinak izen bereko aplikazioa ordezkatuko du. Astekaria aplikazioa 2015eko urrian kaleratu zuen egunkariak, sakelako telefonoen kontsumora bideratuta. Kontzeptua oso antzekoa zen: asteko artikulu hautatuen bilduma eskaintzea. Baina aplikazioen mundua korapilatsua da, eta erabiltzaileen joera nagusia aplikazio kopuru mugatua erabiltzea da. Aplikazioa bertan behera uztea erabaki du BERRIAk, ahalegina beste proiektu batzuetara bideratzeko.