Bilbo, 1951. Medikuntzan lizentziatua, osasun-zerbitzuen ikuskatzaile darama 35 urte inguru. Gutxi gorabehera denbora bera egin du osasun-eskubidearen aldeko Osalde elkartean; haren sortzaileetakoa da, izan ere. Lan-osasunaz eta ingurumenaz arduratzen da Mario Fernandez, eta bigarrena izan dugu hizpide nagusia. Noraino gaixotzen gaitu inguruak?\n“Tamalez, medikuntza eta erizaintza fakultateetan ez dira irakasten ez ingurumen gaiak, ez lan-osasuna... Ezezagutza dago medikuengan. Ingurumena bazterrean geratzen da”. (Arg.: Iñigo Azkona)\nGero eta gaixoago gaude?\nEz nuke argi eta garbi hala esango, baina badira alarmak. Agerikoa da gero eta kutsadura gehiago dagoela: plastikoak; hondakinen errausketa –irtenbidetzat aurkezten digutena, guztiz kontrakoa denean–; naturan existitzen ez ziren eta gizakiak sintetizatu dituen produktu kimiko asko, euretako asko kaltegarriak eta beste asko ondorio ezezagunekoak… “Ingurua kutsatzen ari gara eta horrek gaixotu egingo gaitu” esaten baduzu, norbaitek erantzuten du, iritzi publikoa lasaitzearren, inoiz baino hobeto gaudela. Eta egia da. EAEn Europako batez besteko bizi-itxaropenik handienetakoa dago, eta osasun sistema ona daukagu, baina hiltzeko eta gaixotzeko moduak aldatuz doaz. Ikerketa epidemiologikoek diote minbizia dela bizitza-urte potentzial gehien kentzen digun faktorea. Esaten da minbiziaren gorakada urte gehiago bizitzaren ondorioa dela, baina datuak aztertuta ikusten da gaitzak eragin handia duela tarteko adinetan ere.\nZibilizazioaren gaixotasuna da minbizia?\nSeguruenik beti egon da minbizia. Tumore bat ez da zelulen hazkunde desordenatua baizik. Haatik, gure sistema immunitarioak atzeman ditzake kaltegarri bihurtzen hasten diren zelulak, eta haien aurka borrokatu. Arazoa da inguruaren kutsadurak immunitate-sistemari eragiten diola, uste dut horixe dela sortzen ari garen jendarte kontsumozale eta kutsatu honen ezaugarri bat.\nEsan duzu norbaitek lasaitzen gaituela, inoiz baino hobeto gaudela esanez. Nor da “norbait” hori?\nOsasun agintari guztiak, alderdi batekoak zein bestekoak. Osasun zerbitzu publikoak kudeatzen dituztenek beti dute herritarrak lasaitzeko helburua. “Ez da ezer gertatzen”, “ez da ezer frogatu”… Garai batean ere frogatu gabe zegoen tabakoak minbizia eragiten duenik.\nTabako egileek bazekiten, publikoak baino askoz lehenago...\nJakina. Baina ezkutatzen saiatu ziren negozioarekin jarraitzeko. Batzuetan ezezagutzagatik, beste batzuetan borondate txarragatik, “dena ongi dabil” esaten da. Eta jendeak jakiteko eskubidea du.\nHerritar askok zientziari begiratzen dioten erantzun bila. Baina zientzialariak ez datoz beti bat, batzuek gauza bat diote eta beste batzuek aurkakoa.\nEz dut inorri buruz gaizki hitz egin nahi, baina interes ekonomiko handiak daude berrikuntza zientifikoen, sendagaien, produktu kimikoen eta abarren inguruan. Zer esanik ez transgenikoen eta pestiziden inguruan. Eta interes horiek esaten nabilen hau ezkutarazten dute, behar beste ez ikertzea eragiten dute.\nOrain deitu behar dizut magufo eta konspiranoiko? Eta medikua izanda gainera!\n(Barre) Bai, hori guztia. Mediku batek esan ditzake gauza hauek eta beste mediku batzuek kontrakoa esango dute. Nik eztabaidatu egin dut transgenikoez, produktu kimiko sintetikoez, Zabalgarbiko erraustegiaz eta abarrez. Baina zoritxarrez gutxi eztabaidatzen da.\nTransgenikoak aipatu dituzu. Osasunari kalte egiten diotela uste duzu?\nGaiaz ikertzen ari da oraindik, eta beti ikertu beharko da, haien efektu guztiak dagoeneko ezagutzen ditugula esango bagenu nagusikeriaz jokatzen ariko ginateke; tira, batzuek hala jokatzen dute jada. Gutxi ikertu ahal izan da gaiaz, transgenikoekin lan egiten duten konpainiek eurek beren produktuekin azterketak egitea eragotzi dutelako.\nBada, nik nonahi irakurtzen dut “demostratuta dago transgenikoak kaltegabeak direla” esaldia.\nEz dago demostratuta, inondik inora. Esaten da “urte mordoa da herrialde batzuetan landatu eta saldu egiten direla eta ez da frogatu inongo ondorio kaltegarririk dutenik, ez ezazue alferrik izutu jendea”. Ez da frogatu ez delako ikertu nahi izan, eta hala ere kalte batzuk ezagunak dira honezkero: landare super-erresistenteen agerpena, erleei kaltea… Oraindik urte gutxi daramagu honekin, eboluzioa ikusteko denbora behar da. Baina suarekin jolasten hasi gara. Horregatik kontra gaudenok zuhurtzia printzipioa aplikatzeko eskatzen dugu. Gainera, transgenikoek ez dute ekarpenik egiten multinazional batzuk aberastea ez bada. Munduan gosea arintzeko ez da elikagai transgenikorik behar; badago janari nahikoa, banaketa da arazoa.\nZer pentsatzen dute mediku gehienek esaten ari zaren gauza hauez?\nTamalez, medikuntza eta erizaintza fakultateetan ez dira irakasten, ez ingurumen gaiak, ez lan-osasuna. Ikasketa-planak oso aspaldikoak dira, eta ezezagutza dago bai nire belaunaldiko medikuengan bai gazteengan. Ingurumena bazterrean geratzen da.\nNik leku askotan irakurri dudanaren arabera ingurumena ez da arazoa ordea. Gaitz batzuk goraka doaz, luzeago bizi garelako ez ezik, ez dugulako geure burua behar bezala zaintzen.\nHori esatea iraingarria da, biktimari errua botatzea. Hark du gertatzen zaionaren erantzukizuna erre egiten duelako, ez duelako ariketa fisiko egiten, koipe gehiegi jaten duelako… Ingurumena ez da faktoretzat hartzen. Hala ere, dena esatera, antolakuntza sozialak eragiten du pertsona askok beren burua ez zaintzea. Argi dago jende pobreenak ez duela aukerarik bizimodu osasungarriago bat antolatzeko, askotan egunero bizirautea beste kezkarik ez du.\nOrduan, krisia da osasunean eragina duen beste faktore bat?\nZalantzarik gabe. Uneotan erabakigarria da. Adibide gordin bat ipiniko dizut: Sobietar Batasuna desagertu zenean krisi sozioekonomiko larria izan zen, pobrezia eta desberdintasun sozialak areagotu egin ziren, eta haiekin batera alkoholismoa, suizidio kopurua eta beste. Bizi-itxaropena asko jaitsi zen denbora laburrean. Finlandian, aldiz, krisi ekonomikoa egon zen halaber, Sobietar Batasunari egindako esportazioak hango ekonomiaren zati garrantzitsua zirelako. Baina krisi hura leundu egin zen Finlandiako Gobernuak herritarrengan ohitura osasungarriak sustatu eta osasun sistema indartu zuelako. Osasungintza publikoak eta zerbitzu sozialek oso zeregin garrantzitsua dute krisi garaian. Gizartea hondatzen ari denean babes hori kentzen badugu gainera… Pentsa zer litzatekeen hau AEBetako osasun sistemarekin.\n“1981ean Kubara joan ginen zenbait kide, OMEren eskutik master bat egitera, eta hango osasungintzaz asko ikasi genuen. Osasun sistema eraldatzeko premia sumatu genuen, ordura arte bi orduan 60 gaixo ozta-ozta ikusi eta errezetak ematen zituzten medikuak baitziren sistemaren ardatza. Kuban ikasitakotik planteatu zen gaixoaren historia eduki beharra, osasun-zentroetan langile guztiak koordinatuta aritzeko beharra... Zorionez eredu hori da orain Espainiako Estatuan indarrean duguna”.\nKanal hauetan artxibatua: Osasuna | Ekonomia krisia | Ingurumena | Kutsadura | Prebentzioa


Printzipio eta baloreak - The English School\nThe English School printzipio etikoetan oinarrituriko eskola akonfesional, anitz eta independientea da; ez dago inongo interes politiko edo erlijiosoen menpe. Independentzia jarrera horri esker eskolaren funtsezko helburua bete dezakegu: hau da, ikasleek autonomia kritikoa, norberen ezagutza, barne askatasuna eta munduaren gaineko zein munduarekiko arrazoizko eztabaida garatzea.\nThe English Schoolen ikasleenganako norbanako arretaz arduratzen gara, gertuko tutoritza eta jarraipenaren bidez, bakoitzaren beharretara egokitutako orientazio pertsonal zein profesionala bideratuz.\nThe English Schoolen ikasleen interes, gaitasun eta motibazio anitzen araberako curriculuma planteatu nahi dugu.\nThe English Schoolen estereotipo sexistak gaitzezten ditugu, gizon eta emakumeen artean errealizazio pertsonal bidezkoagoa, aberatsagoa eta osagarriagoa lortze aldera genero bakoitzaren banakotasunarenganako errespetua sustatuz.\nThe English Schoolen bertako parte izate sentimendua bultzatzen da eskola–komunitatea osatzen duten kide guztien artean, elkarbizitza eta harremanetarako oinarrizkoa den elkarrenganako errespetua zutabe izanik\nThe English Schoolen askatasunean eta askatasunerako hezten ditugu ikasleak: autonomia morala, askatasuna eta ardura partekatua garatzea helburu duten prozesuak ahalbidetuz, eta erabakiak hartu eta aukeratzeko gaitasuna suspertuz.\nThe English Schoolen ikasleen hausnarketa-pentsamendua suspertzen duen hezkuntza jarduerak eratzen ditugu, banakoen askatasuna mamituko duen oinarrizko balore gisa, eta norberak bere erabakiak hartzeko gaitasuna bermatze aldera, egun bizi ditugun alienazioari eta masifikazioari erantzuna eman nahian.\nThe English Schoolen irakaskuntza anitz, integratzaile eta ez lehiakorra eskaintzen dugu. Horri esker, ikasleen garapen pertsonala ahalbidetu nahi dugu, bakoitzaren berezitasunak aniztasunaren erakusgarri direnaren ustean, eta ez desberdintasunarenak.


Egungo garapen-ereduaren ezaugarrietako bat energiaren kontsumo handia da.\nEta halako eran da hori horrela, non gizarte baten garapen sozialaren eta ekonomikoaren adierazle fidagarrienetako bat gizarte horrek per capita duen energia kontsumoa baita, autore askorentzat.\nBaina egoera hori nahiko berria da; industriaurreko gizarteetan pertsonen eta produktuen mugikortasuna oso mugatua zen, kontsumitzen ziren produktu gehienak, ekoizten ziren tokitik hurbil kontsumitzen ziren eta pertsonen joan-etorriak ez ziren gaur egun bezain usuak. Produktuek ez zuten, gainera, kontsumitu aurretik ia tratamendurik izaten. Gaur egun, berriz, energia kantitate handiak behar izaten dituzten prozesu ugari eragiten zaizkie, eta horrek balio handia gehitzen die ekoizleei dagokienez.\nBaina, nondik dator kontsumitzen den energia? Lehenik eta behin, eguzkitik, erradiazio elektromagnetiko gisa. Horrek lurraren energia osoaren %99,9 osatzen du.\nEguzkitik jasotako energia osotik, %30 kanpoko espaziora islatzen da hodeien eta atmosferaren bidez, %18 ur lurrinak eta hautsak zurgatzen dute eta gainerako %52 iristen da lur-azalera, erradiazio zuzen edozeharkako gisa. Energia honen guztiaren zati txiki-txiki bat erabiltzen du gizonak, nekazaritzan, esaterako, baina hala ere, oinarri-oinarrizko eragina du biosferaren funtzionamenduan.\nOinarrizko energia honen aprobetxamenduaz at, eta industria iraultza egin zenetik aurrera, energia iturrien ustiaketa garatu zen. Erregai fosilena, batik bat (ikatza, lurrina sortzeko) eta uraren erabilera. XIX.. endearen amaiera eta XX. mendearen hasiera bitartean hidrokarburoen ustiaketa eta kontsumoa bultzatuko da, bai argi egiteko eta baita makinak mugitu eta beroa sortzeko ere, nahiz etxean nahiz industrian.\nEnergia xahutzen duen sistema\nLehenik eta behin esan behar da, energia kontsumoaren hazkundea bizi-kalitatearen eta erosotasun-mailaren hobetzeari dagokiola, neurri batean behintzat. Eta egoera hori oraingoz lehen munduari baizik ez badagokio ere, gainerako gizakiek ere eskubidea dute maila berbera iristeko.Zer dela eta da hau, beraz, baliabide energetikoak neurriz gain xahutzen dituen garapen-eredua? Lehenik, ez da ahaztu behar energiaren ekoizpen eta banaketa dela une honetan lehen munduko herrialde guztietako ekonomian pisu handiena duen sektore ekonomikoa. Gainera enpresa-lotura garrantzitsuak daude horren artean eta finantza-sektorearen artean, adibidez. Hortaz, energiarekin zerikusia duten politikek, beren artean lotura estuak dituzten enpresen interesei egokitzen zaizkie, elkartearen interesei baino gehiago.\nGure eredua oso eredu zentralizatua da, jarduera-adar gutxi batzuek eta enpresa gutxi batzuek kontrolatzen dute ekonomiasarearen zati handi bat, eta elkarrekiko lotura estuak dituen eredua da aldi berean.\nIzan ere, hemen landutako produktuak saltzen diren merkatu gutxi edo aski urrunetan gertatzen denak baldintzatzen du gero eta gehiago tokiko eta nazio mailako ekonomia.\nBaina horrez gain, gaur egun egiten den ondasun eta zerbitzuen ekoizpenak energia asko erabiltzera behartzen du. «Erabili eta bota» izenez ezagutzen den kultura da horren adibiderik garbiena. Lehengai kopuru handiak xahutzen dira eta hondakinen kudeaketaren arazo larria sortzen du.\nAdibide gisa: itzultzen ziren ontzietatik erabilera bakarrekoetara igarotzeak ikaragarri handitu du edariak merkaturatzeko behar den energia. Itzul zitezkeen ontziak behin eta berriro erabiltzen ziren, azkenean desegin eta beste ontzi batzuk egin aurretik.\nBesteak, ordea, behin erabili eta desegin egin behar dira (eta hori, aprobetxatzen aldn badira) ontzi berriak egiteko. Begien bistan dago prozesu honek energia kontsumo handiagoa behar duela eta, beraz, garestiagoa gertatzen zaiola kontsumitzaileari.\nErostunari, ordea, sistema berri hau erosoagoa dela sinestarazten zaio.\nBeste horrenbeste gertatzen da garraioari dagokionez ere. Autoen industria ahaltsuak, erregaiak ekoizten eta banatzen dituzten enpresekin lotura estuak dituelarik, aitzindari da gaur egungo enpresa-sisteman.\nAitzindaritasun honek aukera ematen die beren interesen arabera gobernuen erabakietan esku hartzeko. Hortaz, azpiegituretarako bideratzen den inbertsio publikoaren zatirik handiena errepide eta autobideetan erabiltzen da (garraio publikoaren kaltetan), eta horrek handitu egiten ditu autoa erabiltzeko aukera eta maiztasuna. Autoa beti eta edonon erabiltzea bultzatzen da horrela, nahiz eta administrazioek aitortu erabilera horrek kutsadurari eta ingurumenaren degradazioari dagokionez duen erantzukizuna.\nZenbat eta azpiegitura gehiago, orduan eta autoaren erabilera usuagoa, eta ondorioz, energia kontsumo handiagoa. Gainera, bultzatzen ari den lurralde-ereduak geroeta joan-etorri luzeagoak eta sarriagoak eskatzen ditu. Derrigorrezko mugikortasuna deitzen zaio horri. Ekipamendu erraldoiak, hala nola salerosketa-guneak, asistenziazentruak edota ikasketa-zentruak hiriaren erditik gero eta gehiago urruntzeko joera dago. Ondorioz, joan-etorriak gero eta luzeagoak dira. Eta gero eta sarriago gertatzen da hiri handietan erosketak egiterakoan autoa hartu behar izatea hipermerkatura joateko.\nLurrean gehien erabiltzen diren energia iturriak, gizakiarena eta biomasarena dira.\nHirugarren munduan giza-indarrari eta etxeko animaliei esker ekoizten dira elikagaiak eta egurra erabiltzen da janaria prestatu, elikagaiak kontserbatu eta prozesatu eta milioika etxe berotzeko erregaitarako. Baina iturri hauei ez zaie, gehienetan, merezi duten arreta egiten, ez baitute enpresentzako ondoren aipatuko ditugun iturriek duten garrantzia.\nAntzina-antzinatik erre izan da ikatza bero-energia sortzeko. Industria Iraultzaren garaian hasten da, ordea, kopuru handitan ustiatzen, bai lurrin-makinak ibilarazteko, bai etxeak berotzeko. Ustiaketa-tekniken hobekuntzak merketu egin zuen kostua.\nAurrerago, ikatza erretzean sortzen den energia argi-indarra ekoizteko ere erabili izan da zentral termikoetan. 1990ean, orotara kontsumitutako energiaren %27 ikatzari zegokion.\nIkatza erretzeak CO2 kopuru handiak sorrarazten ditu, eta ikatza da, hain zuzen, kutsatzaile gerta daitekeen gas horrretatik gehien sortzen duen erregaia. Horrez gain, euri azidoen eragile diren SO2 eta Nox ere ematen ditu.\nMende hasieratik hona lur azpitik nasaiki atera den olio mineral hau da gaur egun energia iturri nagusienetarikoa. Petrolioa oinarrizkoa da garraioei (gasolina, gasolioa, nafta, eta abar?) eta argi-indarraren ekoizpenari dagokienez. Gas-oliozko zentralek, ikatzez hornitzen direnen teknika berbera erabiltzen dute, ura lurrin bihurtzen dute, eta lurrinak, argi-indarra sortzen duten turbinak mugiarazten ditu.\nErretzerakoan, ikatzak baino %25 CO2 gutxiago igortzen du, eta SO2 eta Nox gasen igorpena ere txikiagoa da. Garraiatzerakoan gertatutako istripuek, ordea, itsasoko biziarentzat ondorio txit kaltegarriak izan ohi dituzten marea beltzak eragin ditzakete.1990ean, mudu-mailan kontsumitutako energiaren %39 petrolioari zegokion.\nErregairik garbienetakoa da, ikatzak baino %40 CO2 gutxiago sortzen du eta erretzerakoan ez du SO2rik sortzen. Arriskutsua gerta daiteke, ordea, garraiatzerakoan eta berriro gas bihurtzeko lantegietan prozesatzerakoan. Erregai honi zegokion 1990ean, orotara kontsumitutako energiaren %22.\nBigarren mundu-gerratik aurrera garatu zen erabilera zibiletarako. Atomoaren fisioan oinarritzen da eta Uranio-235 da batez ere erabiltzen den elementu fisionagarria, Uranio 233 eta Plutonio 239 ere erabil daitezkeen arren. Sortzen den beroa ura lurrin bihurtzeko erabiltzen da eta horrek turbina bat mugiarazten du. Horrela ekoiztutako energia, orotara kontsumitutako energiaren %5,5 zen 1990ean. (garai horretan 423 erreaktore nuklear zeuden).\nEnergia iturri honek ez du CO2rik igortzen, ezagunak dira, ordea, bere funtzionamenduak sorrarazten dituen arriskuak.\nChernobylgo Zentralaren istripuak eta honek zuzenean edo zeharka eragindako milaka heriotzak eta neurtu ezin daitezkeen kalte ekonomikoak horren adibide garbia dira. Horrez gain hondakin nuklearrak oso arriskutsuak dira, milaka urteetako bizia dute eta batere ziurtasunik ez dago inoiz hondakin hauek tratatzeko modurik aurkituko ote den.\n1990ean orotara kontsumitutako energiaren 6,5% izan zen. Abiarazteko behar diren azpiegitura-lan erraldoiez gain eta inguruneari eta herriei eragindako kalteaz gain, ibaiek lehorraldietan izan ohi dituzten ur-etorriaren gorabeherek mugak ezartzen dituzte energia mota hau erabili ahal izateko.\nBerritu daitezkeen energiak\nBaliabide agorrezinak erabiltzen dituzten iturri guztiak hartzen ditu. Zentzu honetan energia hidroelektrikoa ere atal honetan sar zitekeen. XX. mendearen amaieran munduan orotara kontsumitzen zen %15 zegokien, gutxi gora behera.\nKontuan izan behar da, ordea, ehuneko horren zatirik handiena hirugarren munduan erabiltzen den egurrari dagokiola.\nGainerakoek, eguzki-indarrak, eolikoak, geotermikoak eta itsasoarenak zuten parte hartzea oso urria zen.\nXX. mendeko azken bi hamarraldietan bizi izan dira gizaldi osoko urterik beroenak.\nNazioarteko zientzialari gehienek, atmosferara igorritako gai kutsatzaileen eraginez gertaturiko klimaren dinamika orokoraren aldaketarekin lotu dute gertakari hori.\nKlimaren gorabeherak fenomeno arruntak dira eta antzinatik ezagutzen dira. Errejistro geologiko eta arkeologikoek adibide ugari ematen dute. Baina XX. mendearen amaieran antzeman diren aldaketak oso handiak dira eta badirudi horrek baduela zerikusirik karbono-dioxido (CO2), metano (CH4) eta nitrogeno-dioxido (NO2) gaien kontzentrazioa hazi izanarekin. Gas hauek atmosferan normalean izan ohi duten kontzentrazioan ez dute uzten planetan sartzen den eguzki-energia osoak kanpoko espaziora alde egin dezan. Energia horren zati bat islatu eta lurrera bidaltzen dute berriro, egunaren eta gauaren artean hotzbero-alde handirik egon dadin eragozten dute eta gaur egungo bizimoduko ohitura asko eta asko horrexegatik dira diren bezala.\nCO2ren eta horren antzeko ezaugarriak dituzten beste gas batzuen igorpenak beroa gal dadin eragozten duen geruza hori indartzen du. Hala, lur-azaleko tenperatura, normala den gorabehera mugaren gainetik igotzen da. Berotze orokor honek aldatu egiten du planetako klimaren dinamika, toki batzuetan lehorteak areagotzen ditu, beste batzuetan euri-jasa garaiak luzatzen ditu eta, ikerketa batzuen arabera, poloetako izotza urtzen hasteko arriskua dago, eta beraz, itsasoaren maila igotzekoa.\nHorrek aldaketak ekarriko lituzke itsaso bazterrak gaur egun duen mailari dagokionez eta ondorio larriak izango lituzke itsasertzean dauden herrientzat.\nAipatutako arazoen larritasuna dela-eta eta horien kausak zehazterakoan zientzialariak bat datozelarik, nazioarteko gobernu eta agentziek esku hartzea erabaki dute.\nBaina hor amaitzen dira adostasunak, gai kutsatzaile gehien igortzen dituzten herriek ez baitirudi prest daudenik beren energia kontsumoa nabarmen gutxitzeko. Hortaz, Estatu Batuek, Japoniak eta Errusiak oztopatu egiten dute nazioartean konpromisorik har dadin. Bitartean, Europar Batasunean kutsatzen ez duten eta berritu daitezkeen energiak (eolikoa, biomasakoa eta minizentral hidraulikoak batik bat) pixkanaka garatzea planteatu da, eta hirugarren mundukoak hasi dira jabetzen beren igorpenak mugatzeak, oraindik ere urriegia duten garapena oztopa dezakeela.


Bailarako kontsumitzaile talde anitza bildu zen atzo, hilak 15, Bertatik Bertara proiektuaren barruan antolatutako bigarren lan saioan. Merkataritza arloko teknikariak, komertzioetako dendariak, elikagai-dendetako ordezkariak, osasun zentroetako ordezkaria, Auzolagunekoa, 3 ikastetxetako ordezkariak, ostalariak, erosleak… Guztira 18 pertsona bertaratu ziren Urretxun egin zen bilerara euren ekarpenak egitera.\nTalde-lana giro atseginean gauzatu zen bilkura, elkarrizketa jatorrean. Guztiek, kontsumitzaile ikuspegitik eta bakoitzak bere errealitatetik, gaiaren inguruan duten ikuspegia partekatu zuten bertan; eta horren emaitza gisa, proiektuaren arduradunek errealitatearen beste ikuspegi bat jaso ahal izan dute. Bilerako edukietan zerbait nabarmentzen hasita, nahiz eta puntu asko landu ziren, “kontsumitzaileen kontzientziak eta heziketak” alor honetan duen garrantziari eman dioten pisua azpimarratu daiteke.\nAzkenik, horri guztiari lotuko genioke datorren astean politikari-teknikariekin egingo den bilera. Hurrengo pausua izango da, eta ostalari gehiagorekin batzeko saiakera ere egingo da, haiei egokiagoa zaien ordutegi batean.\nEkarpen guztiak jasotakoan, hurrengo fasea diseinatuko da.[:]\nZure e-posta ez da publiko egingo. Bete * dituzten atal guztiak.


Hemen zaude: Energia • Infografiak • Itsas energia • Itsas energia\nItsasoak energia potentzial berriztagarri handia dauka. Itsas energia hori, funtsean, olatuetan, marea eta itsaslasterretan eta itsasoaren azaleko eta sakoneko uren arteko tenperatura-diferentzian jartzen da agerian.\nHaizeak olatuak eragiten ditu itsasoan eta olatu horiek energia sortzeko aprobetxatu ahal dira. Horretarako, errendimendu eta heldutasun maila ezberdina dituzten zenbait "olatu-bihurgailu" garatu dira, flotagarriak eta kostaldean edo itsas hondoan ainguratuak kokatzen direnak.\nAzken urteotan ikerketa asko egiten ari dira alor honetan eta itsas energia gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari da Europa osoan. Izan ere, beharrezko den energia garapena sustatzen da energia mota honi esker, modu iraunkorrean eta ingurunea errespetatzen sustatu ere.\nOlatuen energia ustiatzeko helduen edo garatuen dagoen sistemetako bat da, teknologiaren ikuspuntutik. Kostaldean finkatutako aire-kamera batean datza, beheko aldea edo zatia uretan sartuta duela.\nHorrelako instalazioek obra zibiletan integratzeko aukera ematen dute; adibidez, portuak babesteko diketan.\nOlatuak aire-kameran sartzen dira eta ur-maila igoarazten dute. Horren ondorioz, barneko airea konprimitu egiten dute. Aire hori goiko zirritutik kanporatzen da eta sorgailu elektrikoari konektatuta dagoen turbina higiarazten du. Era horretan, energia elektrikoa sortzen da.\nOlatuak atzera egitean, aire-kameraren barruan hutsa sortzen da eta kanpotik airea hartzen du, eta honek turbinari eragiten dio berriro.\nPelamis deritzona egitura flotagarri bat da; zati bat uretan sartzen den egitura hau altzairuzko sekzio zilindrikoz osatuta dago eta bisagrazko mihiztadura bidez daude elkarri loturik sekzio horiek.\nUrpeko amarren bitartez konektatzen dira pelamis guztiak eta urpeko kable baten bidez garraiatzen da energia elektrikoa lehorrera.\nZatien arteko mugimendu erlatiboak sistema hidraulikoari eragiten dio eta olioa ponpatzen du goi-presioan; azken honek motor hidraulikoak abiarazten ditu. Sorgailuari konektatutako motor hidrauliko horiek energia elektrikoa sortzen dute.\nElektrizitatea Bihurtzeko Modulua, Pelamis\nHainbat buia mota daude olatuen energia aprobetxatzeko.\nHemen aurkezten dugun adibidean, uretan sartutako buiak erabiltzen dira energia bihurtzeko. Olatuen oszilazioak zilindroa higiarazten du eta higidura mekaniko horrek sorgailu elektrikoari eragiten dio energia elektrikoa sortzeko.\nItsasgorak eta itsasbeherak eragindako ur-masen mugimenduaren aprobetxamenduari esker lortzen den energiari marea-energia deitzen zaio.\nDuela gutxi arte marea-energia ustiatzeko lekurik egokienak estuarioak eta badiak zirela pentsatu da, toki edo kanal estu batean barrena ur-bolumen handia iragaten delako. Hala ere, ura metatzeko eraiki beharreko presak eragiten dituen ingurumen-arazoak direla eta, instalazio mota horiek baztertu dira.\nMarea-energia ustiatu ahal izateko, bi baldintza hauek bete behar dira:\nEdukiera egokia duen estuario-badia izatea\nMareen arteko maila-desberdintasuna 8 metro ingurukoa izatea\nEstuarioan zehar mareak gora egiten duenean, itsasoko urak dikea zeharkatzen du eta turbinetatik igarota energia elektrikoa sortzen du. Itsasgora denean uhateak ixten dira eta ura bildu edo metatu egiten da. Itsasbehera amaitzen denean uhateak zabaltzen dira eta ura itsasora bideratzen da turbinatik zehar eta energia elektrikoa sortzen da berriro.\nItsasgora eta itsasbeheretan sortarazten diren itsaslasterrak baliatzea da marea-energia aprobetxatzeko beste era bat.\nUra metatu ordez, turbinetatik barrena pasarazten da estuarioan zehar. Horretara, ez dago presarik eraiki beharrik, eta, beraz, ingurumenari horrelako eraikin batek eragiten dion inpaktua saihesten da.\nTurbina hauen funtzionamendua haize-sorgailuenaren antzekoa da. Hala ere, itsasoko uraren dentsitatea airearena baino handiagoa denez, besoek eduki beharreko tamaina askoz txikiagoa da.\nEguzki-erradiazioak lurrean jotzean energia-iturri bat eratzen da. Energia honen parte handi bat itsasoek biltzen edo metatzen dute bero moduan.\nEguzkiak berotzen duen ozeanoen itsas azalaren eta berauen hondoaren arteko tenperaturaren alde txikiak beste energia-iturri bat eratzen du, energia elektriko bihurtu ahal den energia, hain zuzen ere. Energia-mota honi energia maremotermikoa deitzen zaio.\nZentral maremotermiko bat makina termiko bat da. Itsas azaletik hartzen den ura bero-iturri gisa erabiltzen da; hondotik ateratzen den ura, berriz, hozgarri gisa erabiltzen da. Funtzionamendua zentral termiko konbentzionalenaren antzekoa da; bertan, likido bat lurruntzen da eta gero turbina batetik pasarazten zaio. Zentral maremotermikoen kasuan, likidoa itsasoko ura bera izan daiteke zuzenean erabilita, edo irakite-puntu baxua duen beste fluido bat, amoniakoa, adibidez, itsasoko urak berotzen duen zirkuitu itxi batean higitzen edo mugitzen dena.


Enpresa txikiei bideratutako prestakuntza-saioak antolatu ditu Urola Kostako Udal Elkarteak - Aia orio - Karkara.eus\nEnpresa txikiei bideratutako prestakuntza-saioak antolatu ditu Urola Kostako Udal Elkarteak\nKarkara 2019-01-10 12:00\nBatetik, hizkuntzen kudeaketa hobetzeko erremintak azaltzeko saio teoriko-praktikoak antolatu dituzte; eta bestetik, lanean idazten diren ohiko testu eta mezu laburrak euskaraz lantzeko ikastaroa ere prestatu dute.\nAia, Getaria, Orio, Zarautz eta Zumaiako enpresa txikiei euskaraz lan egin dezaten, hainbat prestakuntza saio antolatu ditu Urola Kostako Udal Elkarteak, Enpresa Euskaraz Handitzen ekimenaren barruan.\nAlde batetik, hizkuntzen kudeaketa hobetzeko erremintak azaltzeko saio teoriko-praktikoak antolatu dituzte; besteak beste, enpresa hobetzeko aukeren identifikazioa, marketina eta publizitatea, ingurune digitala, eta idatzizko eta ahozko harremanak landuko dituzte. Saioa, urtarrilaren 22an izango da, 13:30etik 15:00etara, Urola Kostako Udal Elkartearen egoitzan. Data horretan parte hartu ezin duten enpresek, beste aukera bat izango dute martxoaren 26an.\nEuskaraz idazten trebatzeko\nBestetik, lanean idazten diren ohiko testu eta mezu laburrak euskaraz lantzeko ikastaroa ere prestatu dute. Saio horien bidez, Urola Kostako enpresa txikiei lanean ohikoak dituzten testu eta mezu laburrak euskaraz idazteko erremintak emango zaizkie; testu mota desberdinak ezagutu eta idazteko aholkuak, Euskaltzaindiaren oinarrizko arauen lanketa, edota testuen egituraren azterketa.\nIkastaroa hiru egunekoa izango da; urtarrilaren 30an, eta otsailaren 13an eta 27an eskainiko da. Saio guztiak 13:30etik 15:00etara bitartean izango dira, Urola Kostako Udal Elkartearen egoitzan. Dena dela, ikastaro bera udaberrian ere eskainiko dute, maiatzaren 8an eta 22an, eta ekainaren 5ean.\nPrestakuntza saioetan parte hartu nahi duten enpresek, izena eman dezakete hurrengo eskaera-orria beteta. Izen-emateko epea urtarrilaren 18ra arte izango da zabalik.\nInformazio gehiago jaso nahi dutenek, handitzen@urolakosta.eus helbidera mezua idatzita edo 943-890808 telefono zenbakira deituta, Xabier Urdangarin UKUEko Euskara teknikariarekin harremanetan jarri daitezke.


"Gure programaren %96a bete dugu; gure hitza bete dugu" - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nUnai Rementeria - EAJren ahaldun nagusigaia\n"Gure programaren %96a bete dugu; gure hitza bete dugu"\nAzken legealdian Bizkaiko ahaldun nagusia izan da Unai Rementeria (Mundaka, 1973), eta bigarren legealdia betetzeko asmoa du jeltzaleak.\nUnai Rementeria aboga por hacer de la ría el eje de la tercera revolución de Bizkaia aplicando en ella el modelo de transformación que ha vivido Bilbao. Rementeriak itsasadarra bihurtu nahi du Bizkaiaren hirugarren iraultzaren ardatz, bere inguruetara eramanez Bizkaiak bizi izan duen eraldaketa.\nAmaitzear dagoen agintaldian enplegua sortzea lehenetsi duzue. Orain lau urte baino 30.000 langabetu gutxiago daudela esan berri duzu. Ze neurri hartuko dituzue Bizkaian langabezia gutxitzeko? Eta Lea-Artibain eta Busturialdean?\n30.000 langabetu gutxiago daude Bizkaian, 412 gutxiago Lea-Artibain eta 877 gutxiago Busturialdean. Duela lau urte baino hobeto gaude, baina ez gara lokartzen. Oraindik 60.000 pertsonatik gora daude lanik gabe Bizkaian. Horiek dira gure kezka. Bizkaia industria da, eta industria izaten jarraitzeko proiektuak ditugu. Industriako enplegua kalitatezko enplegua delako. Bizkaia osorako proiektu garrantzitsuak ditugu. Gure enpresen ekintzaileentzako zentroa izango den Bizkaia Dorrea da adibiderik onena. Bizkaia osoarentzako proiektua. Proiektu politak ditugu etorkizunerako. Eskualdeko enpresa askorekin egon gara, eta eskualdeetan giltzarri diren enpresen ondoan egoten jarraituko dugu. Urtarrilean Gernikako elkartegia zabaldu genuen. 20 bat enpresa zeuden, hasieratik, bertan sartzeko prest. 50 lanpostu. Baina helburua elkartegi honek horren hirukoitza sortzea da, 150 lanpostu. Bizkaiko enpresariek 7.500 lanpostu sortzea aurreikusi dute, eta Metaleko Lantegien Bizkaiko Federakuntzak 1.500 epe laburrera. Bi albiste garrantzitsu dira.\nIngurumena izango duzue ardatzetako bat. Kostaldea zaindu eta sustatu gura duzue Muskizetik Ondarroaraino. Ze proposamen zehatz dituzue Busturialderako eta Lea-Artibairako?\nZer da Bizkaia? Itsasadarra, berdea eta kostaldea, kostalde izugarria. Bizkaia osoarentzako proiektua dugu, bai eta kostaldearentzako ere. Kosta aukera nabarmena da kostaldeko herrientzat. Hainbat gauza egiteko asmoa dugu. Proiektu politak. Bizkaian labar artea duten 16 kobazulo ditugu. Mundu mailan erreferenteak gara, eta altxor hori aldarrikatu eta partekatu egin behar dugu. Horretarako gune ezberdin bat behar dugu, espazio berri bat, eta Lea-Artibain egingo dugu. Bizitasuna emango dio eskualdeari eta Bizkaia osoari. Erreferenteak gara Europa mailan labar artean, eta altxor hori sustatu eta zabaldu behar dugu. Lea-Artibain Armintxe eta Atxurra kobazuloak ditugu, eta oso gertu, Busturialdean, Santimamiñe. Leku aproposagorik ez da labar artearen erreferente izango den gunea eraikitzeko. Momentuz hau da abiapuntua eta aurrerantzean joan beharko gara gauza konkretu gehiago zehazten.\nIldo beretik, Gaztelugatxeko San Joan sustatzeko egitasmoa ere martxan daukazue. Zelan hobetu gura duzue?\nPasealeku berdea egingo dugu Bermeo, Matxitxako, Doniene eta Bakioren artean, den-dena itsasertzetik; autobusetarako aparkalekuak Eneperi aldean eta Matxitxako lurmuturrean, eta haietara errazago ailegatzeko hobekuntzak egingo ditugu; bisitarientzako eraikin berezia informazio gune bategaz, bainuak, denda… Gaztelugatxe bisitatzea esperientzia ahaztezina izatea nahi dugu, eta, bide batez, bisitariak gure kostaldeko beste leku polit asko bisitatzea, Busturialdean zein Lea-Artibain. Halaber, Bermeoko portua biziberritzeko proiektua daukagu, eskualdeko komunikabideak hobetzen jarraituko dugu eta itsasertza lurraldearen gainontzeko herriekin hobeto lotuko dugu.\nSollubeko tunelaren premia ere azpimarratu duzu, Bermeoko portua indartzeko. Bermeotarren zein inguruko herritarren eskari nagusienetako bat da tunela egitea. Zelan dago gai hori?\nBatzuek denbora asko daramate hitz egiten eta besteei eskatzen. Guk, ordea, denbora asko daramagu lanean; hemen eta Madrilen, Europako funtsak eskatuz. Baina hori eskatzea Madrili dagokio, ez guri. Momentuz ez PPk ezta PSOEk ere ez dute gura izan. Guk eskatzen jarraituko dugu. Ez gara nekatuko. Pankartek eta liskarrek ez dute ezer konpontzen. Madrilera joan behar da etxera gauzak ekartzeko. AP-68agaz egin moduan. Sollubeko tunelekin ere, batzuek ez diote hitz egiteari utziko ezer ez egiteko, beti bezala. Beste batzuek pankarta aterako dute liskarra sortzeko. Beste batzuek isildu eta beste alde batera begiratuko dute, Madrilgo bere taldekideek ezetz esaten dutenean. Guk aukeraren zain egoten jarraituko dugu. Tunelak garrantzitsuak dira, baina are garrantzitsuagoa da Bermeo eta eskualdearentzako proiektua izatea. Guk proiektu hori dugu. Busturialdea eta Urdaibairen bultzadaren buru izango gara. Gaztelugatxen edo Enkarterrin egin dugun legez.\nUrberuagako lanen bigarren fasea martxoan hastekoa zen. Noiz hasi eta amaituko dira?\nMaiatzean hasiko gara bigarren faseagaz, eta lanek 20 hilabeteko iraupena izango dute.\nIrisgarritasunari lotuta, Busturialdean Bizkaibusa eta bizikleta batzen dituen proiektu pilotua bultzatzeko asmoa duzue.\nTrenaren, autobusaren eta bizikletaren arteko erabileraren planteamendua da aztertu behar duguna. Trena sarriago erabili behar dugu, eta trena betetzeko, erakargarriagoa egin behar dugu, Bizkaibusek eta bizi-\nkletek trena bidaiariz hornitu dezaten. Tren lehiakorragoa egiten badugu, erabiltzaile gehiago izango ditu, eta autoaren erabilera murriztuko dugu. Horretan egin behar dugu lan; poliki-poliki, baina hoberantza eta helburua argi eukita.\nBizkaibus zerbitzuan bi eskualdeoi eragingo dien aldaketarik aurreikusi duzue? Bermeotarrek, esaterako, Bermeo-Bilboko zuzeneko linea bat eskatu dute edo maizago egotea autobusa. Eskariak bideragarriak direla uste duzue?\nBizkaibus aldundiak ematen duen zerbitzu nagusienetakoa da. 28 milioi bidai joan den urtean Bizkaia osoan. 107 linea ditugu, horietako 44 Bilbo dute jatorri edo jomuga. Zerbitzu hau mantentzea 90 milioi inguru kostatzen da. Bizkaibus zerbitzu bizia da. Bizkaitarren beharretara moldatzen da. Horrela egin dugu, eta horrela egiten jarraituko dugu. Erabiltzaileak entzun ditugu lau urteotan, eta ibilbide eta maiztasun asko aldatu ditugu, tartean Busturialdean eta Lea-Artibain. Bermeon, konkretuki, handitu egin genuen Bermeo eta Bilboren arteko zerbitzuaren maiztasuna goizeko lehen orduan. Zuzeneko linea bat behar dela ikusten badute, bideragarritasuna aztertuko dugu orain arte egin moduan.\nNoiz erabili ahalko dira BAT, BARIK eta MUGi txartelak garraio zerbitzu guztietan?\nHorretan urratsak ematen gaude. Araban eta Gipuzkoan Barik erabili daiteke. Baina txartel bakarra da gure etorkizuna. Horra heldu nahi dugu. Eta bide horretan gaurko arazoak konpondu behar ditugu. Argi dugu trena eta metroa izan behar direla garraiobide nagusiak, gaitasun, jasangarritasun eta eraginkortasunagatik. Gainontzeko garraiobideek trena elikatu behar dute. Hor garraio aldaketen esparruan sartzen gara. Garraiobidez aldatuz gero, ez da ordaindu behar. Jatorri-jomuga bidaiagatik ordaindu behar da. Eta berdin da ze garraiobidetan bidaiatu.\nZelan baloratzen duzu zure lehen agintaldia?\nHau etxean bezala da. Erropa ez da bakarrik plantxatzen, bazkaria ez da bakarrik egiten. Horrela da, ezta? Bizkaiagaz berdin. Gure lana egin dugu, gure hitza bete dugu. Eta umiltasun osoz diot. Beste edozein langilek bezala egin dugu, egunero gure lana egin. Gure programaren %96a bete dugu, 30.000 langabetu gutxiago, laguntzaren bat behar izan duten 117.000 pertsona lagundu ditugu urtero… Bizkaia hobeto dago. Konformatzen gara? Ez, inoiz ez. Hobetu egin behar dugu? Bai, beti. Horregatik, hobetzen jarraitzeko proiektua daukagu.\nAldundiak Hitza laguntzearen alde zaude?\nDagoeneko aldundiak laguntzen du Hitza, toki hedabideei laguntzeko deialdiaren bitartez, tokiko euskarazko beste hainbat hedabideri modura.


Aroztegiko proiektuaren jarraipena egiteko udal batzordea sortzea erabaki du Baztango Udalak - Baztan - Erran.eus\nAroztegiko proiektuaren jarraipena egiteko udal batzordea sortzea erabaki du Baztango Udalak\nTtipi-Ttapa 2017-01-27 13:47\nKontra bozkatzerakoan bakarrik gelditu den EH Bilduren ustez, Geroa Bairen proposamena «itxurakeria hutsa da, informazioa eta ardura Iruñean baitaude»\nBaztango Balleko Etxeko urtarrilaren 26ko Osoko Bilkuran Baztango Geroa Baik Aroztegiko proiektuaren jarraipena egiteko udal batzordea sortzea proposatu zuen. Proposamen horren alde agertu zen udal batzarra, Geroa Baiko bi zinegotziek ez ezik, UPNko lauak, Baztan Auzolanean-ekoak eta Baztango Ezkerrako bi zinegotziek baiezko bozka eman baitzuten. EH Bilduko lau zinegotziak kontra agertu ziren.\nProposamena «itxurakeria hutsa da», EH Bilduren ustez. Hasteko, «Aroztegiko proiektua udalez gaindiko proiektua da. Baztango konpetentzien gainetik Nafarroako Gobernuak baimendu eta bere gain hartu duen proiektua da, gainera, foru intereseko izendaturik. Hortaz, gisako batzordea Nafarroako Gobernuak sortu beharko luke. Zeren bertzenaz, irudi luke, proiektuaren gestioa Baztango Udalak duela, eta hori, gezurra da. Informazio eta ardura guztia Gobernuak du» dio EH Bilduk.\nProiektuaren tramitazioak aitzinerat segitzen du eta aitzinerat egite horretan errepartzelazio planaren eta urbanizazio proiektuaren hasierako onespenak ere etorri dira. «Eta, horrekin, –dio EH Bilduk– hainbaten ikaraldia. Alde batetik, errepartzelazio planarekin, lur jabe ttiki bakoitzak, proiektuaren garapenarengatik ordaindu beharko duena agertu delako. Baztanek adibidez lur zati batengatik 100.000 euro ordaindu beharko du».\nAlta, aitzinekoaz gain, EH Bilduren erranetan bada afera garrantzitsuagorik eta, hori, «proiektu honen legitimitate sozial falta da». Lekarozen egin diren herri-galdeketa guztietan, herritarrak proiektuaren aurka agertu dira eta herriko alkatea hautatzeko azkeneko hauteskundeetan, «proiektuaren aurkako hautagaiak aise irabazi du». Modu berean, 2016ko ereiaroan Baztanen egindako herri-galdeketan, proiektuaren aurkako jarrera nagusitu zen. «Proiektu hau, bere horretan gehiago aitzinatu gabe, utzi beharra dago», uste du EH Bilduk.\nUdalez gaindiko izendapen hau iruzur hutsa dela azpimarratu du EH Bilduk: «Baztango udalerriaren izaera bateratuak, udaletxeari, herri baten gaitasuna gainditzen duten proiektuak kudeatzeko ahalmena ematen dio. Lekarozek ezinen baluke, Baztan horretarako dago. Baztan, ez Nafarroako Gobernua».\nAzkenik, EH Bilduri guztiz onartezina iduritzen zaio «jazarpen judizialean ari den enpresa sustatzaileko ordezkaria halako batzordean egotea. Herritarrak, hautetsi ohiak eta oraingo hautetsiak isilaratzeko helburuarekin salaketak eta auzibideak abiatu dituen eta herritarren iritzia errespetatzen ez duen enpresaren tokia ez da udaleko batzorde bat».\nLaburbilduz batzorde honekin Geroa Baik bere burua zuritzeaz gain, proiektua legitimizatu nahi duela uste du EH Bilduk. «Ez bertzerik. Informazioa eta ardura Iruñean baitaude, ez Baztango Udalean. Hortaz batzorde horren eraketari “ez” erran diogu. Bidenabar, hamaikagarren aldiz, Aroztegiko gaian herritarren errana errespetatzeko eskatuz».


albistetan: diciembre 2011\nEuskarazko kazetaritzaren topikoak\nEuskaldunok Euskal Herrian bertan hizkuntza-komunitate gutxitua osatzen dugu. Horrenbestez, gure nortasunaren ezaugarriak euskalduntasunetik eta txikitasunetik eratortzen dira. Hala ere, inguruko erdara erraldoiek (gaztelerak eta frantsesak) gurean (Euskal Herrian) eleaniztasuna bultzatzen dute, demokraziaren izenean. Ondorioz, hemen euskalduntasuna ulertzeko haien estereotipoak nagusitu dira.\n“Gaseta hunen eguileak iskiriatcen du Gazeta hau, erakhusteko beste nasioner Escualdunak ser diren eta ser eguiten ahal duten eta posible dela Escuaras ere gazetaren eguitia edosoin beste lenguayas besen.” (Escualdun Gaseta, 1885eko abenduak 24, 1. alea, 1. or. in Díaz Noci)\nAlde batetik, euskararekiko gutxiespenak edozein informazio-proiekturi dario. Beti-beti irakurlerik ez dagoela leporatu izan digute:\n“Zenbat bidar esan eta entzun ete da, emen Bizkaian be euskeraz bakarrik egindako izparringi asteroko bat bear geunkela, Gipuzkoan Argia dauken lez! […]. Orra ba, emen olako izparringia atarateko eragozpen asko ta andiak azpiratu bear dira. Ia-ia ezintzat Auki lei izparringi-atarate ori, ain andiak eta ugariak dira eragozpenok.” (Evaristo Bustintza ‘Kirikiño’, Euzkadi, 1928 in Díaz Noci)\nAbertzaleek horrelako aitzakietan oinarritu zituzten 1978an Egin eta Deia erdarazko egunkarien proiektuak (ik. Zalakain). Eusko Jaurlaritzak ere 1990ean Euskaldunon Egunkaria sortzen ez laguntzeko aitzakia izan zen.\nHortaz, 1928an Argia astekariak Euskal Herritik kanpo ere zenbat ale zabaltzen zituen ikusi eragin behar izan zuen:\nGuzti-guztietan, euskalduntasuna islatzeko kazetaritza amets batetik abiatu ohi da, zer galdurik ez dugulakoan, mundu euskalduna irabaztear daukagula sinistuta. Horregatik, euskarazko kazetaritza errealitate bihurtu dugunean, inguruko erdalduntasunak horren oinarriak zalantzan ipini ditu.\nBeste aldetik, euskarazko kazetaritzaren profesionaltasuna auzitan ipini dute. Sarritan, euskaldunok ere zalantza horiek barneratu ditugu:\n* Donostia 1976 (“Euskal Kazetaritzaren Urtea”): Irratien ‘24 ordu euskaraz’ ekimena.\n* “Etb 1983an hasi zenean, ez genuen uste egunero albistegi bat euskaraz egiteko gauza izango ginenik […].” (Amatiño in Zuberogoitia, 2003: 273)\nHala ere, blog honetan kontrakoa erakusten ari gara: euskaraz informatzen duten hedabideek erdaldunek baino kazetaritza-jarduera bikainagoa azaltzen dute.\nHorrenbestez, euskalduntasunak hizkuntza ardatz duen komunikazio-esparrua osatu du eta ez, abertzaletasunaren unean uneko estrategia; txikitasunak, ordea, ez digu inguruko erdaren pareko komunikazio-proiektuak amesteko ilusiorik eta gauzatzeko kemenik uxatu.\nLabels: kalitatea, komunikazio-esparrua, tokikotasuna\nEuskarazko komunikazioaren lorpenak\nPrentsaurrekoetan zein hizkuntza erabili hainbat gizarte mugimenduren buruhaustea izaten da. Erakundeek gehien zabaldu duten eredua honakoa izan da: “Egun on, os hemos convocado para…”. Horregatik, erakundeak informazioa euskaraz zabaltzen hasi direnean Euskal Herriko kazetari erdaldunen haserrea nabaritu da.\nPrentsaurrekoa euskaraz eman ahal izatea, baina, ez da hizlariaren lorpena, euskarazko hedabideena baizik. Izan ere, honela gogoratzen du Amatiñok euskararen inguruko prentsaurrekoetako giroa:\n“Euskaltzaindiak [Espainiako] Real Academiaren titulua jaso zuenean (1975 inguruan), Euskaltzaindiak berak prentsaurrekoa eskaini zuen Durangon eta den-dena gaztelaniaz izan zen. Prentsaurrea amaitzear zela, galdera gehiago ez zegoela-eta, nik euskaraz galdetu nuen ea euskaraz galderarik egiterik ote zegoen. Inguruan nituen kazetariek irain edo probokaziotzat hartu zuten nire ausardia hura.” (Zuberogoitia, 2003: 273)\nHortaz, euskarazko hedabideak Euskal Herria euskalduntzeko tresnak direla berretsi dugu, zenbait gizarte-ohitura tarteko. Horregatik, prentsaurrekoetan orain lehenengoz “norbaitek gaztelaniaz adierazpenik behar?” entzun daiteke. Erreportajean Zihara Enbeitak eskarmentu handiko kazetarien bizipenak jasotzen ditu.\nEuskarazko kazetaritzari edukiak euskararen ingurukoak izatea leporatu ohi diote, folkloreari lotutako kazetaritza delakoan. Hala ere, Euskal Herriko hedabide erdaldunek euskara arlo horretara mugatu dutela berretsi zuen AitorZubegoroitiak (503-529. or.). Are gehiago, Eginek/Garak eta Deiak euskarari egiten dioten tartea euskal munduari eta iritziari dagokiola egiaztatu zuen. Gainera, egunkari erdaldunok sortu zirenetik gaur arte haietan euskarak izan duen tokia gero eta txikiagoa da.\nEuskaratik munduari begiratzen dion komunikazioak, ordea, ez ditu inguruko erdarek finkatutako mugak bere egiten: ez bere nortasuna setiatzen dutenak (abertzaletasunaren estrategiak, kasu), ezta bere ikusmira hesitzen dutenak ere (Madrilgo oniritziaren beharra, adib.).\nAlderantziz, euskarazko kazetaritzak berezko ekimena baduela egiaztatu du. Esaterako, erdarazko hedabideek eman ez dituzten esklusibak argitaratu dituzte (Letona, 2005: 15). Adibidez, poliziak Anparo Arangoari eragindako tortura egiaztatzen zuten argazkiak eta informazioa, “Anparo Arangoa, zauritua” titulupean.\nAzkenik, gutxiespenak ikusezintasuna dakar. Beraz, erdal munduak euskarazko kazetaritzaren izate bera ere ezeztatzen du. Esaterako, Argia astekariak Boliviako presidente Evo Morales elkarrizketatu zuen Euskal Herriko lehen hedabidea izan zen (2006/09/17). Euskarazko hedabideetan merezimenduarekin aurkeztu bazen ere, erdarazko hedabideek ez zuten horren berririk eman, Gara kenduta (erdaraz informatu zuen).\nHorrenbestez, euskarazko hedabideek bertako eta Euskal Herritik kanpoko albisteak beren nortasunari uko egin gabe zabaltzen dituzte. Ondorioz, euskarazko hedabideek mundu euskalduna islatu ez ezik, errealitate euskalduna ere sortzen dute.\nLabels: euskalduntasuna, komunikazio-esparrua, prentsaurrekoak\nEuskarak euskaldun egiten gaituen neurrian, euskaraz gure gorabeheren berri emateak herri bihurtu gintuen. Euskaldunok hizkuntzatik sortutako albiste propioak ezagutzeko beharrizana sentitzen dugu, definitzen gaituenaren norabidea jakin nahi dugulako. Ezinegon komunak partekatzen ditugu eta, horregatik, bizi-proiektu bera aurrera ateratzeko lanean gabiltza: herria.\nEuskarazko Komunikazio-Esparruak “euskaraz aritzen garenon komunikazioaren espazioa” zehazten du, Jose Inazio Basterretxea Polok eta Aitor Zuberogoitiak azaldu bezala. Hortaz, espazioa ez da euskararena, komunikazioarena baizik.\nEuskarazko komunikazioaren sorburua kultur ondare euskalduna da eta helburua, “euskaldunok asebeteko dituzten komunikabideak eskaintzea”. Horrela, hedabideek euskaratik sortutako erreferentzia-sistema gizarteratuko dute. Esaterako, euskalduntasunak muga administratiboak gainditzen ditu:\n“Muga administratiboez gaindiko esparru kultural eta linguistikoak zilegiak ez eze, gauzagarriak eta gorpuzgarriak ere badira. Guk geuk ere demostratu dugu hori behin baino gehiagotan, lehen legez baita orain ere: Urdazubiko Pedro Agerre Azpilkueta Saran egin zen Axular, eta Donostian jantzi zuen txapela Urepeleko Fernando Aire Xalbadorrek.” (Basterretxea eta Zuberogoitia, 2005: 41)\nBaina Komunikazio-Esparrua ez dator ikuspegi abertzalearekin bat, euskaldun izaerarekin baizik. Horregatik, euskaldun izateko modu anitzak sor ditzakeen espazio bakarra da. Alde horretatik, euskarazko hedabideek, euskarazko diren neurrian, ezaugarri komunak dituzte: albistegaiak euskarazko eztabaida publikora ekarri dituztelako. Horrenbestez, erdarazko hedabideekin baino proportzio handiagoan bat egiten dute:\nEAEz gaindiko tokiko euskarazko hedabideekin\nErdarazko hedabide abertzaleekin\nEstatuetako erdarazko hedabideekin\nEtb1 eta Berria\nEuskalerria Irratia, France Bleuko ‘Euskarazko Emankizuna’ eta Euskal Irratiak\nEuskadi Irratia eta Berria\nFrance 3ko ‘Euskal Herri’ albistegia\nTelecinco eta TF1\nEuskadi Irratia eta Etb1\nGara eta Le Journal du Pays Basque\nEl Correo, Diario Vasco, Diario de Noticias de Álava eta Diario de Navarra\n(*) 2008ko datuak\nDena den, Etb1ek ez du albistegi propiorik eta euskal kazetarien lana Etb2rekin partekatzen du. Hortaz, Euskadi Irratiak askatasun handiagoa agertu du Radio Euskadirekiko eta, horregatik, EAEz gaindiko euskarazko hedabideekin proportzio handiagoan bat etortzen da.\nEra berean, Euskadi Irratiak eta Berriak partekatzen zituzten albisteek euskara eta euskalduntasuna zituzten sorburu. Etb2 sortu artean, Euskal Telebistako albistegiek ere ezaugarri horiek agertzen zituzten. Hala ere, 1986tik aurrera, Etb2ko ikusleria erdaldunaren informazio-gogoa asetzeko albistegi euskaratua aireratzen du Etb1ek. Horregatik, gainerako euskarazko hedabideekin bat egiteko ezaugarriak ez dira euskalduntasunetik sortzen, alderantziz, bat egiten zuten berrien erdia Politika saileko albisteak izaten dira. Are gehiago, ekonomia berriek gizarte gaiek baino konbergentzia handiagoa erakusten dute. Hortaz, hiru hedabideak elkartzeko kirolek kultur gaiek baino konbergentzia handiagoa egiaztatu ohi dute!\nLabels: aniztasuna, euskalduntasuna, kalitatea, komunikazio-esparrua


Burkina Faso: zero tolerantziarantz emakumezkoen ebaketa genitalean | por los derechos sexuales y reproductivos · sexu eta ugalketa eskubideen alde\nBurkina Fasoko gobernuak nazioarteko hainbat erakunderen laguntzarekin 2010ean egindako osasun eta demografia inkesta batean, elkarrizketatutako emakumeen %70ek onartzen zuten EEGa jasan izana. Halabaina, inkestan alde handia zegoen generazioen artean: 45-49 urteko emakumeen %89 mutilatua zegoen, baina 5-19 urte arteko neska eta gazteen artean %58 ziren. Alde honek adierazten du azken urteotan emakume eta neska mutilatuen kopurua beherantz ari dela egiten.\nMedicus Mundi 1975. urtetik aurrera dabil Burkina Fason, osasun lankidetzako egitasmo eta programekin, bereziki herrialdeko nesken eta emakumeen osasuna hobetzeko lanean, Osasun Ministerioaren Ugalketa Osasun estrategian laguntzen, eta amen hilkortasunaren eta emakumezkoen ebaketa genitalaren aurkako lanean. Azken atal honetan, Medicus Mundiren lana izan da “Eszisioaren Praktikaren aurkako Borrokarako Nazio Batzordea” laguntzea, landa guneetan bereziki, zailak iristeko eta baliabide gutxiagokoak. Egitasmo hauek tokian tokiko osasun langileekin lankidetzan egiten dira, emaginekin batez ere, bertako biztanleek onartuak eta errespetatuak baitira eta emakumeen konfidantzakoak; eta biztanleak sentsibilizatzen, osasun langileak trebatzen eta praktika horren aurka aritzen diren tokiko elkarteekin batera gauzatzen dira. Estrategia honi esker, aritu garen lekuetan ebaketa praktikak gutxitzea lortu dugu.\nAutoreak: Africa Caño eta Casilda Velasco, Medicus Mundiko kideak\n Emakumezkoen ebaketa genitala ezaguna da eszisio bezala ere.


Gema Arrugaetaren lana Madrilen ikusgai\n2015 Ots 13\nZuetariko askok ezagutuko duzuen argazkilaria da Gema Arrugaeta; urtero Logikalinek banatzen dituen mendietako argazkiz apainduriko egutegietako argazkien egilea da. Bere lan profesionala askoz haratago doa ordea, natura oso gutxik bezala irudietan jartzen dakien argazkilari honentzat. Aldizkari espezializatu ezberdinentzat egiten du lan eta honetaz gain sei liburu ere argitaratu ditu.\nOrain gutxi Genevan (Suitza) egin den “Sur leurs traces”, Mediterraneoko transhumantziaren inguruko argazki erakusketa prestigiotsuan hartu du parte, beste sei argazkilari profesionalekin batera, aurretik Tunisia eta Paris Bisitatu ondoren. Erakusketak bidea Madrilen jarraituko du.\nGemak Genevan erakutsitakoak eta beste argazki asko, ikusgai izango dira Madrilen Jardín Botánico-n datorren ostegunetik aurrera. Erakusketak irekiera ofiziala ostegun eguerdian izango du eta larunbatean bisita gidatuaz goaztzeko aukera izango da euskal produktuen erakusketa/dastaketa batekin batera.\nMartxoaren 15a arte izango duzue Madrilen izan edo bertara hurbiltzen zaretenok, argazkilari bikain honen lana ikusteko aukera.


2019-11-08 - Oarsoaldeko Hitza : Oarsoaldeko Hitza\nOzeano erraldoia Behobia-Donostiaren bihotzean, elkartasunerako\nBehobia-Donostia lasterketaren erdian, 11. kilometroan lona urdin erraldoia jarriko dute, ozeanoa irudikatzeko, eta dirua biltzeko.\nBihotza bero, burua hotzBehobia-Donostiak Arraguako trafikoan eragina izango duIñaki Martinez: «1994tik urteko erronka bilakatu da Behobia»Lasterkarien konplize\nMiren Arrieta 'kuxkuxeroa', gaur, Lezon\nMiren Arrieta aktorea Lezon izango das gaur, bere esperientzien berri gazteei emateko, Kuxkuxeroak egitasmoaren barruan, eta euskaraz.\nEH Bilduk herritarrekin biltzeko harrera orduak jarri ditu lau barrutietan\nPasaitarrekin elkarlana estutze aldera, bi astez behin barruti bakoitzean era egonkorrean egotea erabaki dute koalizio abertzaleko kideak.\nDoako autodefentsa feminista ikastaroan izena eman daiteke hilaren 21era arte\nMaitena Monroyk emango du tailerra, hilaren 23an, egun osoko tailer intentsiboan. Autodefentsa feminista defentsa pertsonala baino gehiago dela esan dute.\nPasaiako kirol taldeen asteburuko partidak\nIñaki Martinez: «1994tik urteko erronka bilakatu da Behobia»\nLezo Institutuko irakasle tolosarrak jada mende laurdena bete du Behobiaren dortsala janzten. 1994tik, ez du urteko zita garrantzitsuenean hutsik egin. Igandean, 26.enez zeharkatuko ditu 20 kilometroak.\nBihotza bero, burua hotzLasterkarien konplize


Azkarragak kalitate-ziurtagiriak banatu ditu justizia administrazioko kudeaketa edo etengabeko hobekuntzako sistemei buruzko jardunaldian | EA - Eusko Alkartasuna\nHasiera » Gizartea » Azkarragak kalitate-ziurtagiriak banatu ditu justizia administrazioko kudeaketa edo etengabeko hobekuntzako sistemei buruzko jardunaldian\nAzkarragak kalitate-ziurtagiriak banatu ditu justizia administrazioko kudeaketa edo etengabeko hobekuntzako sistemei buruzko jardunaldian\nArgitaratua honek egina: Prentsa Bulegoa data Mai 22, 2003 honetan: Gizartea\nAzaldu duenez, ziurtagiri horiek gure gizartean funtsezkoa den zerbitzu publiko baten aitorpena dira, baita epaitegietako eta zerbitzu erkideetako arduradunek eta langileek behar bezala egindako lanarena ere.\nJoseba Azkarraga Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza sailburuak kalitate-ziurtagiriak entregatu ditu, gaur, Justizia Administrazioari aplikatutako kudeaketa edo etengabeko hobekuntzari buruzko jardunaldiaren amaiera-ekitaldian, bertan Auzitegi Nagusiko presidentea, Manuel María Zorrilla, eta Estatu Espainolako Normalizazio-Erakundearen (Aenor) EAEko ordezkaria, Luz Emparanza, ere bazeudela.\nAzkarragak egiaztatu legez, banatutako bereizgarriak gure gizartean funtsezkoa den zerbitzu publikoaren aitorpena dira. ´Justizia elkarbizitzaren funtsezko zutabea da, eta poz hartzen dut garai korapilatsu hauetan gure Erkidegoan ematen den zerbitzua kalitatezkoa dela esatea badagoelako´, aipatu du.\nBestalde, sailburuak nabarmendu duenez, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Administrazioan kalitatea kudatzeko sistemak, bulego judizialetan eta zerbitzu erkideetan gauzatzen direnak, ´aurrekaririk gabekoak dira nahiz Estatu osoan, nahiz gure inguruko sistema ezagunen artean ere´. ´Lan handia eman du beroiek ezartzeak, baina merezi izan du; Justizia Administrazioak erabateko kalitatearen kultura bere egitea oso onuragarritzat jotzea baino ez dago´, azpimarratu du.\nHaren iritziz, ´gizartearen eskaerari emandako erantzuna da, herritarrek justizia azkarragoa eta gertukoagoa eskatzen baitute, baina, aldi berean, kalitatezkoa eta gazuak eraldatzeko gaia dena´.\nGogoratu duenez, orain dela hamabost urte hasitako erreforma, baliabide materialen gaineko lehenengo transferentziak jaso zirenekoa (transferentzia horiek 1996an, epaitegietako administrariekin osatu ziren) prozesu sakon eta tinko moduan planteatu zen, hiru mailetan egitaratuta: esparru fisikoak modernitzea eta egokitzea, baliabide teknologiko berriak eta antolatzeko eredu berria. Agerian utzi duenez, ´orain informatika-ekipo modernoez hornitutako egoitza berriak ditugu, baina baliabide materialek ezer gutxirako balioko zuten kalitate-sistemak eta etengabeko hobekuntzako sistemak sortu eta ezarri ezean´, eta, horrenbestez, horren aldeko apustua egin zen hasieratik, ´eskumenen aldiberekotasunaren ondorioz, elkarrizketa, komunikazio eta koordinazio lan handia egin beharko zela jabeturik´.\nDena den, segituan esan duenez, ´kalitatea Justizia Sailarentzat helburu estrategikoa izanik, berori lortzea pertsonen esku dago. Erakunde judizial batek malgua, irekia eta sortzailea izan nahi badu, bere kudeatzaileek ere malguak, irekiak eta sortzaileak behar dute izan, horrela soilik lortuko da´; bidenabar, erakundeak langileen ahalmen guztiak baliatzearen alde agertu da, ´baita langileak partaidetzatik, motibaziotik eta konpromisotik ondorioztatzen den ahalmen osoa baliatzaren alde ere´.\nTestuinguru horretan kokatu du ziurtagirien banaketa, hau da, ´zuen epaitegietan eta zerbitzu erkideetan egin duzuen lan onaren aitorpena´, eta, orobat, ´ildo beretik lanean jarraitzeko eragingarri izan nahi dutenak´.


Zertan ari gara: Baratze Parke Sarea: Baratze Parke Sarea herriz-herri: Kutxa Ekogunea\nKutxa Ekoguneko Baratze Parkea Donostia udalerriko hego-mendebaldean kokatuta dago, Kutxa Ekogunea Parkearen barrenen, finkaren azpialdean.\nEkoguneko Parkea egokitzeko orduan praktika jasangarriak aukeratzen dira, horien bideragarritasuna eta funtzionaltasuna frogatzeko asmoz, parketik kanpoko iniziatibetan ere eredu gisa erabili daitezen.\nBaratze Parkeko lurrak, betelanetatik zetozenak, Gipuzkoako herritako hondar organikoekin egindako konpostaren laguntzaz hobetu dira, baita simaur eta ongarri berdeari esker.\nObra berriak egiterakoan, material edo ekipamendu jasangarriak aukeratu dira: lastoa erakinen isolamendurako, teilatu berdeak eraikinetan, zoladura berrietan birziklatutako materialak erabili dira.\nBiodibertsitatea sustatzeko iniziatibak burutu dira, beste onuren artean, baratzetako osasuna mantentzen laguntzen dutenak: gune berdetako kudeaketa jasangarria egiten da, fauna erakartzen duten hesi begetalak landatzen dira, intsektu hotelak, habiak jartzen dira, e.a.\nAntolamenduari dagokionez, 30, 60 eta 90 m2-ko partzelak daude, baita behar bereziak dituzten pertsonentzako egokitutako lursailak.\nBaina Ekoguneko Baratze Parkeari balore gehiena eransten diona Baratza Eskola da, Baratze Parkeko sarreran kokaturiko baratzezaintza ekologikoaren interpretazio-zentroa, gai desberdinetako laguntza zuzena eskaintzen diona baratzekideari (eredu errepikagarriak, teknika desberdinak, jakintza praktikoak, e.a.)\nKutxa Ekoguneko Baratze Parkeko eraikinak nola eraiki ziren ikusi nahi?\nKutxa Ekoguneko Baratze Parkeko lursailen arteko mugak txukuntzen (2019ko ekaineko argazkiak)\n154 (30 m2-ko 108 lursail; 60 m2-ko 36; 90 m2-ko 5; lursail egokituak 5)


Auzolanean - Gipuzkoako Eskola Txikiak - Gipuzkoako Eskola Txikiak eskola, herri eta auzo txikiak bizirik!\n2021eko urriaren 16an Udala eta eskolatik proposatuta, Geizan Urmaela egiteko auzolana antolatu zen. Goizeko 10.00etan Batzarremuñon bildu ginen, Urmaletan sortzen den bizitzaren inguruko erakusketa bat zegoen bertan. Ondoren, Geizara joan ginen, eta bertan Urmaela prestatu genuen, hurrengo lanak eginez: harriak kendu, aurrez egindako zuloa oihal bereziekin estali eta amaieran lurra jarri eta urmaela, langa batekin inguratu. Guraso elkarteko kideek hamaiketakoa prestatu eta banatu zuten.\nzientzia tomatea festa intsektua ereñotzu EZ DA TXISTORRARIK FALTA IZAN !!! HEMEN ARGAZKI BILDUMAREN AURRERAPENA.ONDO PASA IÑAUTERIETAN !!!! PETER PAN tresneria TOLOSA Ereñotzu liga ekitaldi Txirrita mad BIKAINA eskea ipuina ingelera zaindu natura hiriburu xumea zozketa GAUR GOIZEAN OSTEGUN GIZENA OSPATU DUGU ESKOLAN bizimodua batidoa ikasleak adin GIZON EMAKUMEA yogurra eskola lana platanoa oporrak proiektua science Musika imanol txandaka gorria TOPAKETAK eguna basoa amaia baserria MUTIL san sebastian sariduna baratza barria txiki antzerkia hirutxulo txangoa bizipenak PAILAZOAK Danio ilusio MUSIKARIA ZABORRA JANARIA eguraldi marrazoak liburua SUKALDEA Igeldo mari KRISTINAENEA didaktikoa JANA tailerra grabazioa topaketa GAZTAINA ukendua esperimentu santa igela Elkarrizketak murala IBAIA KORRIKA 21 arotzenea UDALETXEA zapaburu bizirik zelai igeriketa hitzkuntza GABONAK ipuinak AZTERTZEN Ostadar JAIA euskara bisita neska artoa koloreak PROIEKTUAK nazioarteko paseotxoa katu AMANCAY ENTSALADA koplak ELURRA ipuin MOZORROA bixita pirritx txistorra etxea Martxoak 8 aste santua down zuhaitz LAGUNTXO TRIPAKADA saskia DESFILE ETA MOZORRO FESTA IZAN DUGU BERDINTASUNA AKURIUM NAHIKOA DANTZA errezeta osteguna EURIA futbol inurria ingurunea Imanol Mercero familia ageda txokolatea kontaketa ARGAZKIAK COOKING Introduzca el texto aquí HAMAIKETAKOA aldaketa martxoa europa IBILBIDEA sindromea GELAK #ESKOLA FESTA liburu GAZTAÑAGA urtebetetzea kutxa planeta bolondres sukaldaritza Guraso elkartea altxorra duatloi kontalari park tanborrada TXITAK INKUBADORAN from angiozar eskola on Vimeo. proiektu bideo #irteera irteera udaberria inauteria SOKATIRA gona programa ikastaroa altxorraren kutxa HaurHezkuntza NEURKETA BALEA gonbidatu eguraldia unitate danbor AUTOBUSA porrotx irudia egunerokoa lorez AGENDA klipa KIROL hiruhilekoa olentzero JOLASA klima abenturak oilasko GOZATU munduko bidaia


About: dbpedia-eu:Jean-Dominique_Bauby Goto Sponge NotDistinct Permalink\nJean-Dominique Bauby, (Paris, 1952ko apirilaren 23 - Berck (Pas-de-Calais) 1997ko martxoaren 9), kazetari eta idazle frantsesa. Buruko isuri baten ondorioz afasikoa gelditu zen, gatibutasun sindromepean. Egoera horretan komunikatzeko bide bat lortu zuen eta horren bitartez oso ezaguna egin zen liburu autobiografikoa diktatu zuen: Le Scaphandre et le Papillo (Eskafandra eta tximeleta) . Liburu hori 2007an Julian Schnabelek zinemara eraman zuen. Baubyk Association du Locked-In Syndrome (Gatibutasun Sindromearen Elkartea) sortu zuen.


Iruñeko berriak. Juan den astean khexu nintzen aro hotz eta latza gatik, baina uste ginuen bezala yauzi batez sarthu gira uda beroan, bere harri erauntsiarekin eta oro, primadera alde baterat utzirik. Sasoinak gizonak bezain nahasiak ditugu.\nHilabethe hunen erditsuko heldu da Iruñerat Alemaniako Cirque Krone handia, Espainiako hiri haundienak kurritu ondoan. Ekhartzen omen ditu berrehun bat wagon treenekoak, eta munduko alimale guzietarik, beren artean berrogoi eta hamar elephant, bat sei mila kilo pizukoa. Zer anta pollita! Eztu arbi batekin betheko bere sabela. Naski, izigarriko orruak eta marrumak entzunen ditugu. Zenbaitek diote ez ote den Alemainako reclame haundi bat, gobernuko sosaren laguntzarekin, bethi gauzak kolossal egin nahiz. Baditeke.\nOhartu gira Eskualdunak eztiela aipatzen hitzik hemengo pilota partidetarik. Iruñeko Fronton Euskal-Jai, Espainiako famatuenetarik da, eta hemendik atheratzen dira pilotari gaitzak. Orai berian Espainiako bi pilotari hoberenak, les as, Nafarrakoak dira, Irigoyen eta Abrego, Iruñeko eskolan eginak. Espainiako kasetek Irigoyen deitzen dute, el león navarro, indar gaitzekoa. Abrego, hemezortzi urtheko mutiko bat, deitua da fenomeno de la pelota, artista de la cesta. Hola deitzeko zonbat ez du balio behar! Orai artio Irigoyenek eztu etsaiik (sic) izan, nehork etzaikon hari hurbildu Espainiako pilotarien artean. Eta horra nun Abrego, holako adin gaztian nausitzen zako ardura bere yoko xoragarrienarekin. Biak aspaldi dabiltza Madrileko fronton ederrenean, eta futxo pagatzen dituzte kantari famatuak bezala.\nIrigoyen aberastu da pilotarekin eta Abrego, muthikoño hori, zalhu aberasteko bidian doa, holako irabazi haundiekin.\nSan Fermineko bestetan ariko dira hemengo fronton Euskal-Jai an.


Berdintasunaren Aldeko Eskualdeko III. Ibilaldi Neurtuan izena emateko epea otsailaren 17an abiatuko da - Aiaraldea - Aiaraldea.eus\nJulen Solaun Martinez 2020-02-10 13:41\nAiarako Udaletxean egin da aurkezpena. / Aiaraldea.eus\n1.500 partaide espero dituzte aurten. Horretarako, ezinbestekoa izango da otsailaren 17tik aurrera ahalbidetutako tokietan izena ematea. Ibilaldia amaitzean, norberaren abiapuntura itzultzeko doako autobusak antolatuko dira.\nAmurrio eta Laudio arteko Berdintasunaren Aldeko Eskualdeko Ibilaldi Neurtuaren hirugarren edizioa egingo da datorren martxoaren 15ean.\nAldi berean hasiko da Amurrioko eta Laudioko herriko plazetatik, 10:00etan, eta partaideek 12,4 kilometroko ibilbide lauari aurre egin beharko diote, Amurrioko alkateak, Josune Irabienek, pentsa-aurrekoan adierazi duen arabera.\nParte hartu ahal izateko ezinbestekoa izango da izena ematea, otsailaren 17a eta geroztik, Altzarrate eta Kaskagorri kluben egoitzetan arratsaldez, edo Laudio, Amurrio eta Aiarako Udaletako HAZetan goizez. Izena emateko 5 euro ordaindu beharko dira, ibilaldiaren kamisetak amaitu arte. Kamisetetatik aparte, zapi oroigarri bat, dortsala eta ibilbidearen irteerarako eta bukaerarako kontrol fitxa bat emango dira ere.\nIaz, esaterako, 1.318 pertsonek egin zuten ibilbidea, baina aurten zifra 1.500 lagunetara handitzea dutela helburu zehaztu dute Udaletik. Irabienen aburuz, ekintzan parte hartzeko “ohitura hartu da” dagoeneko Aiaraldeako biztanleen artean. Ibilbideak hornidura puntua izango du Luiaondon, non partaideentzako “edariak, fruta eta gailetak” eskainiko diren.\nAmaitzean, norberaren abiapuntura itzultzeko doako autobusak jarriko dira. Ondoren, hurrengo egunetan zehar, sari banaketa egingo da Aiarako Udaleko berdintasun sailean. Dena den, sariak ez dira ibilbidea azkarren egiten dutenentzako izango, “bitarteko denbora egokienak” lortu dituztenentzako baizik, gehitu dute Amurriko Udaletik.


Gure Irratia | Maitasunak hartzen dituen forma desberdinak ikusgarri batean\nMaitasunak hartzen dituen forma desberdinak ikusgarri batean\nZirkoa, dantza eta antzerkia uztartzen dituen Amour(s) ikusgarria aurkeztuko dute larunbat honetan Biarritzeko Colisée gelan.\nEzec Le Floc’h deitu koreografoaren ideietik abiatzen da ikusgarri hau. Maitasuna, bere forma guztietan edo egoera desberdinetan landu dute, euskara, frantsesa edota alemana entzuten ahal direlarik tartean.\nArantxa idieder mintzatu da Joana Olasagasti dantzariarekin.\nAmour(s) ikusgarria, azaroaren 2an, Biarritzeko Colisée gelan, gaueko 8.30tan.\nhttp://resa-amours.fr gunean erreserbatzen ahal dituzue lekuak.


Korrika – Seber Altube\nKorrika Euskal Herrian dugun ekimen zoragarrienetako bat da: EH osoan zehar egiten den euskararen aldeko ekimen erraldoia da. Euskararen aldeko kontzientzia suspertzea eta euskaltegien eguneroko lana indartzeko dirua biltzea du helburu.\n1980an Euskal Herria Oñatitik Bilbora zeharkatu zuen lehen Korrika antolatu zenetik, euskararen alde antolatzen den ekitaldirik jendetsuena eta garrantzitsuenetakoa da. Bi mila kilometro baino gehiago euskararen alde, adin eta mota guztietako milaka partaiderekin, gau eta egun gelditu gabe.\nKorrika bi urterik behin Euskal Herriko jendartea astintzen duen gertakari bilakatu da eta irauten duen bitartean, ehunka jaialdi, kultur ekitaldi eta abar antolatu ohi dira. Seber Altuben Korrikan bertan parte hartzeaz gain, ekimen desberdinak antolatzen ditugu gure komunitatea euskararen alde aktibatuz.


Edaten dugun ura hobea izateko teknologia berri bat asmatu dute - GARA\nEdaten dugun ura hobea izateko teknologia berri bat asmatu dute\nHidroambiente ingeniaritzak eta Gaiker-IK4 zentroak teknologia berri bat garatu dute erabilpen publikoko uraren kalitatea hobetzeko. Erreaktibo kimikoak saihestu, eta instalazioentzako lekua txikiagoa izatea ahalbidetu dute.\nUra edangarri egiteko sistemak biltegiratzearekin lotuta egon izan dira historian. Dekantazio prozesuetan oinarritutako sistema horiek industrializazioarekin batera garatu ziren, aldaketa honekin ura edateko eta jasotzeko gero eta behar handiagoa sortu zelako. Gaur egun, solidoen dekantazioarekin garbitzen da ura oraindik, nahiz eta jatorrizko dekantagailuen ordez sistema garatuagoak erabiltzen diren. Orain, instalazioen errendimendua hobetzeko eta behar duten lekua txikitzeko, garapen teknologiko berria sortu dute Bizkaiko Hidroambiente ingeniaritzak eta Gaiker-Ik4k. Erreaktibo kimikoak (koagulatzaile eta flokulanteak) erabiltzea, dekantazio sistemei lamelak gehitzea eta lokatz, mikrohondar eta halako materialak berriro zirkulazioan jartzea ditu oinarri. 2009an ekin zioten ikerketa eta garapenerako proiektuari, erabilpen publikorako ura edangarri egiteko sistemen kontzeptu berri bat sortzeko helburuarekin.\nElikagai jatorrikoak ez diren erreaktibo kimikoak erabili gabe ur edangarria lortzea zen kontua, Tekno-Eko teknologiak eta mintzak sartuz koagulazio-flokulazio eta sedimentazio etapa klasikoen ordez. Azken xedea, gizakiak kalitate handiagoko ura edatea.\nElkarlanean hiru urtez aritu ondotik, ikerketaren emaitzek planteatutako helburuak bideragarriak direla baieztatu dute. Lortutako urak ez ditu soilik RD 140/2003 legeak finkatutako mugak betetzen, instalazioak behar duen lekua dezente txikiagoa izatea ahalbidetzen du, gaur egungo sistemek dituzten beharrekin konparatuta. Gainera, oraindik behin betiko kalkulurik egin ez badute ere, sistema berriak hobekuntza nabarmena ekartzen du prezioari dagokionez. «Oso konponbide lehiakorra da merkatu globalean», adierazi dute sustatzaileek.\nUra gorde eta banatzeko sistemak\nGizakiek mendeetan gorde eta banatu dute ura. Ehiztari eta biltzaile ziren garaian erreka eta lakuetako ura edaten zuten, eta halakorik ez zegoenean, lur azpiko ura ateratzen zuten putzuetatik. Biztanleria hazi zenean, ordea, bertze modu batzuk bilatu behar izan zituzten. Antzinako Grezian, erabilitako ura hondakin-uren sistemekin bereizten zen, baita euri ura ere. Greziarrak izan ziren uraren kalitateari arreta jarri zioten lehenetakoak. Aireztapen urtegiak erabiltzen zituzten ura garbitzeko. Erromatarrak, aldiz, ura banatzeko sareak eraiki zituzten arkitektorik handienak izan ziren. Kalitaterik handieneko ura mendietatik zetorrena zen. Akueduktuen bidez, milaka miliatara garraiatzen zuten.\nUr edangarriarekin hiri oso bat hornitzeko aurreneko sistema Paisleyn, Eskozian, eraiki zuen John Gibbek 1804 inguruan eta geroago, 1827an, James Simplonek legarrezko iragazki bat eraiki zuen. Gaur egun, osasun publikoa bermatzeko lehendabiziko sistema eraginkortzat jotzen da oraindik.\n1970ean industriako eta nekazaritzako hondakin-urak kutsadura iturri zirela jakin zuten eta, geroztik, kontrol eta prebentzio neurriak hartzen hasi ziren. Neurri horietaz gain, ordea, normalean ura tratatu egin behar da gizakiak edan dezan. Lenntech haizea eta ura garbitzeko sistemak garatzen dituen Herbehereetako elkarteak zehazten duenez, urak ez luke usainik eta zaporerik izan behar, eta gardena eta kimikoki egonkorra izan beharko luke.\nUsain, zapore eta kolorerik gabea, baina hagitz desberdina izaten da ura hartzen den lekuaren arabera. Badira iturriak burdinan hagitz aberatsak direnak, gehiegi batzuentzat, sabeleko mina eragiten baitie. Botila bete eta denbora bat geldirik utziz gero, laranja kolorea ikusten da zolan. Badira ur arinagoak, herritarrak eta kanpokoak ere erakartzen dituzten iturri estimatuak... Fama kontua izaten da batzuetan: batek bertzeari erran iturri bateko ura ona dela, honek bertze bati aipatu... eta konturatzerako jende mordoa biltzen da botila eta bidoi hutsekin. Dena den, menditik datorren ur freskoa, dendan erositakoa edo etxeko iturriko kloro zaporeduna dastatu, aldea nabaritzen da. Lenntech-eko kideek azaltzen dutenez, uraren tratamendua bi prozesutan oinarritzen da: partikula solidoak fisikoki ezabatzean eta mikroorganismoak hiltzeko desinfektatze kimikoan.\nOsasunerako Mundu Erakundearen eta Unicefen aurtengo txostenaren arabera, ur edangarririk ez duten pertsonen kopurua erdira jaistea lortu da. 1990 eta 2010 artean, 2.000 milioi lagunek baino gehiagok zituzten eskuragarri ur edangarriko iturri hobetuak; 2010 bukaeran, munduko biztanleriaren %89k, 6.100 milioi pertsonak. Halere, oraindik biztanleriaren %11, 783 milioi lagun, daude ur edangarririk gabe.


Blanca Portillo eta José Luis García-Pérez El cartógrafo antzezlanaren protagonistak dira. Deia, Noticias de Bizkaia\nmaiatzaren 11tik 14ra\nBlanca Portillo eta José Luis García-Pérez El cartógrafo antzezlanaren protagonistak dira\nKondairak dioenez Vartsoviako kartografo batek sortu zuen mapa zaharraren bilaketa, askoz ere bilaketa pertsonalagoa bilakatuko da\nD.D. - 2017(e)ko maiatzaren 10a, asteazkena - 11:16etan eguneratua\nBlanca Portillo eta José Luis García-Pérez El cartógrafo antzezlanaren protagonistak dira.\nBenetako antzerki bikaina dator Arriagara, une honetako antzezle hoberenetakoa, Blanca Portillo, protagonista dela, lehen mailako beste antzezle batek, José Luis García-Pérezek, lagunduta.\nBILBO. Biak ere Juan Mayorga zuzendari ospetsuaren eskuetan jarri dira El cartógrafo antzezteko, Mayorgak berak idatzitako antzezlan bikainari bizia emateko. Ostegun honetatik, maiatzaren 11tik, igandera, maiatzaren 14ra, gozatu ahal izango dugu. Emanaldi guztiak 20:00etan izango dira, 19:00etan hasiko den igandekoa izan ezik.\nAhanzturaren kontrako borroka hautematen da, ezinbestean intentsitate bereziz kartografikoa izan behar duen eszenan jartzea eskatzen duen El cartógrafo antzezlanean. Erdian antzezteko ezinezkoa den gertakaria dagoenez, antzezlanak ezinbestean eskatzen du behin eta berriro galdetzea zer eskaini begiari eta zer ezkutatu, irudimenak ikus dezan.\n“Antzerkia kartografia da. Mapan bezala, agertokian denak erantzun behar dio norbaitek bere buruari egindako galdera bati. Mapan bezala, agertokian garrantzitsuena, zer erakutsi nahi den eta, ondorioz, zer utzi nahi den kanpoan, erabakitzea da. Agertokian, mapan bezala, beti egin behar da zerbaiten alde”. Juan Mayorgaren hitzak dira. Berak, hain zuzen ere, zerbaiten alde egiten du, adimenez eta konpromisoz betetako antzezlanean. Eta benetako luxuarekin, protagonistak agertokietako lehen mailako bi figura direlako.\nGure egunetako Vartsovian, Blancak ghettoko kartografoaren kondaira entzun du. Kondaira horrek esaten duenez, kartografo zahar batek, bere inguruan dena hiltzen ari zen bitartean, arriskuan zegoen mundu haren mapa marraztea erabaki zuen;baina bere hankek jadanik ez ziotenez eusten, berak ezin zituenez bilatu behar zituen datuak, neskato bat zen berarentzat bilatzera joaten zena. Blancak egiatzat hartuko du kondaira eta, aldi berean, modu obsesiboan, mapa zaharraren bilaketari ekingo dio eta, jakin barik, bere buruaren bila. El cartógrafo, bilaketa horri eta kondaira hari buruzko antzezlana –mapa– da.


Bermeoko Portu Zaharrean Ertzilla Dorre historikoa altxatzen da. 1943. urtean monumentu nazional izendatutako eraikin honek Arrantzaleen Museoko aretoak hartzen ditu harresien barruan 1948. urtetik.\nHonen moduko museo gutxi dago munduan, euskal arrantzaleen bizitzari, lanari eta arrantzari dagokion guztia erakusten baitie bisitariei: arrantzaleen bizitzaren eta ohituren deskribapena, beren gremio-elkarteak, ontziak, eta denboraren poderioz arrantzatzeko eta arraina merkaturatzeko erabili dituzten teknikak. Gainera, Euzkadiko Gudontzidiaren historiaren berri ematen digu, euskal arrantzaleek eratu baitzuten armada horren muin nagusia.\nMuseoko areto batean, Ertzilla Dorrearen historia azaltzen da. Dorrea XV. mende amaierako eraikina da, hiri- eta merkataritza-izaera hutsekoa, eta salerosleen familia ospetsu baten orubea, besteak beste, Fortun Gartzia de Ertzilla edo La Araucana poemaren egilea izan zen Alonso de Ertzilla izan baitziren familia horretakoak.\n1985ean, Bizkaiko Foru Aldundiak obrak egin zituen, gehienbat estalkia konpontzeko eta guneak aprobetxatzeko. Gero, 1994 eta 1995 urteen artean, dorreko fatxadak zaharberritu zituen. Orain dela gutxi, eraikina berriz zaharberritu da, hasierako itxura berreskuratzeko. Horrez gain, erakusketa iraunkorra birmoldatu da, teknika espografikorik modernoenak erabiliz.\nZuzendaria: Aixa Gaztelu Argintxona\nHelbidea: Ertzilla Dorrea.Torronteroko enparantza. 48370. BERMEO\nTelefonoa: 946 88 11 71\nPosta elektronikoa: arrantzaleenmuseoa@bizkaia.eus\nWeb orrialdea: www.bizkaikoa.bizkaia.eus/arrantzaleenmuseoa\nAsteartetik larunbatera: 10:00-14:00 / 16:00-19:00\nIgandeak eta jaiegunak: 10:00-14:00\nGidatutako bisitak (aurretiazko hitzordua hartuta). Asteartetik ostiralera\nHitzaldiak eta proiekzioak\nOrokorra: 3,50 €\nMurriztua: 2 € (26 urtetik beherakoak, 60 urtetik gorakoak, ahalmen urrikoak, langabeak, erretirodunak, familia ugariak, eta 10 lagunetik gorako taldeak)\nDoan: 12 urte artekoak, irakasleak, gidariak eta prentsakoak, behar bezala egiaztatuta, Museoaren Eguna: larunbata, MNE: maiatzak 18, herriko jaieguna, Galernaren Urteurrena, Arrain Azoka, Itsasaldeko Museoen Eguna, Nagusi txartela, ICOM txartela.\nEskoletako taldeak: 1€ ikasle bakoitzeko.\nBisita gidaturako taldeak (aurretiazko hitzorduaz): 10 lagunetik gorako taldeak, 1,50€ lagun bakoitzeko, gehi 10€


Kanpaina bat abiatu dugu bankuetako langileen soldatak izoztearen aurka | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Pribatuak Banka Kanpaina bat abiatu dugu bankuetako langileen soldatak izoztearen aurka\nLAB eta ELA euskal sindikatuok, CIG galiziarrarekin eta CSC katalan intersindikalarekin batera, sinadura bilketa bat hasi dugu internet bidez, AEB patronalak bankuetako langileen soldatak izozteko hartutako erabakiaren aurka, eta CCOO-UGT-FINE sindikatuek, oraingoz, bi urterako onartu dutena.\nKanpaina hau sustatu duten sindikatuok uste dugu soldatak izoztea bankuen plantillei egindako lapurreta bat dela, baina bankuek etekin handiak lortzen jarraitzen dute eta ez dute zalantzarik milaka lanpostu suntsitzeko urtez urte.\nPatronalak nahi izatea sektoreko langileok sakrifizio berriak egitea eta gure erosteko ahalmena bermatu nahi ez izatea, eta sindikatu batzuek beren asmoei amore eman izana, gure ustez, lapurreta onartezina da.\nBerriro ere, sindikatu sustatzaileok agerian utzi nahi dugu beharrezkoa dela bankuen hitzarmen bat egitea gure lurralde-eremu propioetan, estatuko hitzarmenetan patronalari egiten zaizkion etengabeko lagapenak saihesteko. Horregatik guztiagatik, patronalaren asmo horren berri emateko eta sindikatu batzuek soldatak izoztea onartu dutela jakinarazteko, agiri bat bankako plantilletara bidaltzeaz gain, manifestu bat egin dugu, bankako langileek beren sinadurarekin soldatak izoztearen aurka daudela adieraz dezaten.


Koarentenako egunerokoa: bosgarren eguna (martxoak 18) - - Baleike.eus\nKoarentenako egunerokoa: bosgarren eguna (martxoak 18)\nJuan Luis Romatet 2020-03-20 07:41\nHau badoa aurrera. Pixkanaka monotonia ezartzen da bizitzan. Jaiki, komuneko buelta, kafea prestatu, gosaldu eta ordenadorera. Eguneko lehen lana eguneroko hau idaztea izaten dut. Interes minimorik ez du, baina burua okupatuta edukitzeko balio dit.\nEguneko lehen diskoa jarri dut: The Minus 5-en lehenengoa, ‘Old liquidator’. Gauza batzuetarako, alferrikoetarako, kristoren memoria dut, eta gogoan dut hau Donostiako Alde Zaharrean zegoen Frudisk dendan erosi nuela, deskontu galantarekin gainera. Pezetetan ordaindu nuen, baina ez dut gogoan zenbat... baina deskontua zuen, hori fijo. Young Fresh Fellows taldeko buruaren proiektu paraleloa da, eta hark egiten duen guztia bezala, asko gustatzen zait. Nabari da fan bat naizela, ezta?\nTelefonoarekin, mezuekin, sare sozialekin kontaktuan gaude inguruan dugun jendearekin, baina zuzeneko harremana faltan sumatzen dut. Familiartekoekin, lagunekin, lankideekin, inkluso normalean jasaten ez duzun jendearekin ere (beno, ez dezagun exageratu). Batarekin aurrez aurre hitz egitea, muxu bat ematea besteari, astakeria bat botatzea hurrengoa asaldatzeko. Horregatik, bazkalondoren zabaldu denean konfinamendua Aste Santura arte iraun dezakeela, ez dut esango mundua erori zaidanik, baina... “Hemendik ateratzen garenean ez gara ezagutu ere egingo”, esan diot mezu baten bidez lankideari.\nDisko zaharrak entzuten jarraitzen dut. Uncle Tupeloren ‘89/93: an anthology’ bilduma atera dut armariotik. Wilcoren buru Jeff Tweedyk Jay Farrar-ekin sortu zuen taldea da. Country-rock alternatiboa egiten zuten. Ah, eta Creedence Clearwater Revivalen bertsio monumental bat egiten zuten.\nLaneko bilera egin dugu, bezperan bezala, Hangouts bidez. Ohitu beharko naiz halako bilerak egitera. Orain, etxean sartuta gauden honetan, eskapatoriarik ez dut; ezin esan elkarrizketa bat dudala eta bileran ezingo dudala parte hartu (ez zaizkit bilerak asko gustatzen...).\nEgoitza baten argazkia behar zela eta, boluntario aurkeztu naiz argazkiak ateratzeko. Batetik, etxe ondoan dudalako bat, San Juan Egoitza; bestetik, 5-10 minutu horietan etxetik aterako naizelako eta arnas pixka bat hartzeko aukera izango dudalako. Gainera, ez dut uste txaperoak eta ertzainak hor gora azalduko direnik. Beraz, agian, denbora pixka bat gehiagoan kanpoaldean egoteko aukera izango dut.\nEtxerakoan Fiona Apple-en ‘Extraordinary machine’ diskoa jarri dut. Ez dakit zer hedabide digitalean (ah, bai, The Guardianen) haren inguruko artikulu labur bat agertzen zen, eta berriro ere armarioa arakatzen jarri naiz. Bere beste diskoak ere atera ditut, baina gauza bat dela, bestea dela, ez ditut haiek jarri; aipatu diskoa buklean eduki dut. Asko gustatzen zait...\nTeknologiak ez du arazorik eman lanean, zorionez. Urnietan dagoen Anerekin kontaktu ‘zuzena’ dut, eta haren laguntzarekin, eta beste lankide guztienarekin, hau aurrera doa. Eta hemen ere harreman pertsonala faltan sumatzen dut, batari esateko Iparraldeko musika mierda absolutua dela (absolutua, así, con dos cojones!), eta bestearekin heavy musikaren inguruko diatriba batean hasteko (ez zait heavya gustatzen).\nTabernak itxita egotearen gauza ona: gure kaleko koronabirusak ezin eguneroko dosia hartu eta isilik dago egun hauetan guztietan.\nArratsaldean Dominique A frantziarraren ‘Auguri’ diskoa jarri dut. Gure arbaso batzuk Frantziatik etorri ziren, baina frantsesa ez dut ulertzen, piperrik ere ez. Eta hala ere bere musika barreneraino sartzen zait. Agian zer esaten duen ulertzen ez dudalako izango ote da? Rock de lux aldizkaria erosten nuenean beti agertzen zen urteko onenen artean, eta halako batean erosi nuen ‘Auguri’ hau. Ordutik bere diskografia osatzen joan naiz. Kristoren zuzenekoa omen du. Ez dakit, ez dut inoiz ikusi... Noiz izango ote dugu aukera berriro beste kontzertu bat ikusteko, behar den bezala, areto batean eta zerbeza pare bat hiru laurekin. Ondo daude sareen bidez egiten ari diren ekimen hauek guztiak, baina ez da gauza bera.\nEguneko lana bukatu dut. Webgunean zerbait egin beharko nuke, baina ez dut gogorik. Afaldu eta Massive Attacken ‘Mezzanine’ diskoa jarri dut irakurgailuan. Iluna, oso iluna, garai honi primeran dagokiona. Diskoa aurkezteko kontzertua eskaini zuten Donostian, Anoetako kiroldegian, 1990eko hamarkada amaieran, eta han izan nintzen. La ostia izan zen hura, inoiz ikusi dudan kontzerturik onenetakoa. 21 urte geroago, diskoaren urtemuga zela eta, Bartzelonan jo zuen taldeak, eta han joan ginen kuadrillan. Iaz izan zen, baina oso urruneko gauza bat bezala ikusten dut.\nGaueko 9:00etarako borboidarren aurkako kazerolada zegoen deituta, eta gure kaleko jendea balkoietara atera da kazuelak eta zartaginak astintzera. Poza eman dit. Eneko Arronak Twitterren esan duen bezala, “Ez dago dena galduta”.


Correosen agente turistikoak - munduko edozein tokitara\nCorreosetik munduko edozein tokitara.\nBadakigu turismoa garrantzitsua dela eta, horregatik, sektore horretara bideratutako produktu-barietate zabala eskaintzen dugu, turistari bere bidaian laguntzeko eta nahi duenarekin partekatzeko, nonahi dela.\nGure Agente Turistikoak zerbitzuarekin, Correosek guztion eskura jartzen du herrialde osoko gune turistiko nagusietan zabaldutako baimendun establezimendu-sare zabala. Turismo-sektorea ondo baino hobeto ezagutzen duten enpresak dira, eta zerbitzu hori ahalik eta bermerik handienarekin emateko behar den gaitasun teknikoa nola antolatzailea dute.\nGure agenteen sustapen- eta salmenta-jarduera hori Correosek babesten du beti. Horretarako, postontziak instalatzen dira, sektorearen beharrei erantzuteko bereziki diseinatuta daudenak, eta liburuxkak, poltsak eta zigilu ofizialak banatzen dira, establezimendu bakoitzean turismo nazionala sustatzeko.\nHorrela, gure agente turistikoei esker, turistak gure zigilu ofizialak erosi ahal izango ditu bere gutunak eta posta-txartelak munduko edozein lekutara bidaltzeko, edo, zegoen ostatuan zerbait ahaztu bazaio, bere gauzak erosotasun osoz berreskuratu ahal izateko.\nBidalketa gure postontzi batean utzi besterik ez duzu egin beharrik, eta helmugara iritsiko dela bermatzen dizugu, nazionala zein nazioartekoa izan.\nHori bai, gutunaren edo posta-txartelaren zigiluek baldintza batzuk bete behar dituzte:\n• Zein herrialdetan jaulki den azaltzen du: Espainia.\n• Zein erakundek jaulki duen azaltzen du: Correos.\n• Tamaina honako hau da: 40,9 x 28,8 mm / 24,5 x 35 mm.\n• Zigiluaren eskuineko oinean “Ñ” hizkia agertzen da.\n• FNMT bidez inprimatu dela ziurtatzen da inprenta-oinean.\n• Zigiluaren prezioa eurotan edo letretan agertzen da, dagokion tarifaren arabera.\n• Fosforoaren bereizketa bat du, paperean bertan edo inprimatzeko tintan.\nBestalde, frankeoaren balioa zenbakizkoa izan daiteke, eurotan edo letretan adierazita, eta lau tarifa-mota ere izan ditzake, helmugaren arabera:\n• A tarifa: 20 gr-ra arteko gutun edo posta-txartel nazional “normalizatuarentzat”.\n• A2 tarifa: 50 gr-ra arteko gutun edo posta-txartel nazional arrunt “ez normalizatuarentzat”.\n• B tarifa: Europara zuzendutako (Groenlandia barne) 20 gr-ra arteko nazioarteko gutun edo tarjeta postal (posta-txartel) arrunt “normalizatuak”.\n• C tarifa: munduko gainerako tokietara bidaltzen diren 20 gr-ra arteko nazioarteko gutun edo posta-txartel arrunt “normalizatuarentzat”.\nInformazio gehiago behar baduzu, gure tarifak kontsulta ditzakezu.\nAgente turistikoen zerrenda


Nork zainduko ditu herritarren hizkuntza eskubideak\nNork zainduko ditu herritarren hizkuntza-eskubideak?\n2019, urtarrilak 29\nDonostiako gertaeraren une bat (Argazkia: Argia)\nKasu hauek bakanak direla pentsa lezake batek baino gehiagok. Gaitzerdi hala balitz. Baina Hizkuntz Eskubideen Behatokian jasotako testigantzek horrelako egoerak uste baino ohikoagoak direla erakusten dute.\nEuskaraz hitz egiteko eskatzeagatik pertsona bat identifikatu zuen Ertzaintzak Donostian 2018ko maiatzean. Gertaera horregatik kexa bidali zuen Behatokiak Eusko Jaurlaritzako Barne Sailera eta honek emandako erantzunean aitortzen zuen ez zela errespetatu herritarraren eskubidea, agenteekin harremanak euskaraz izateko eskubidea, alegia. Halaber jakinarazi zuen jardueran esku hartu zuten ertzainei eta aginte-koadroari jardunbide egokia zein den jakinarazi zitzaiela. Berariaz eskatu zuten herritarrari barkamena eskatzeko.\nBarkamena barkamen, hara non, 600€ko isuna jaso duen orain Donostiako herritarrak gaztelania hutsean. Zauriaren gainean pikoa.\nHonek, 2018ko udan Bilboko udaltzainekin gertatutakoa ekarri digu gogora. Udaltzain batek identifikatzeko eskatu zion Arkaitz Zarragari, honek udaltzainari euskaraz egiteko eskatu eta eztabiada izan zuen agentearekin. Gertakaria salatu egin zuen Arkaitzek eta udalaren erantzun gogorra jaso zuen. Handik eta hilabete batzuetara 900€ eskatu zizkioten udaltzain bati euskaraz hitz egiteko eskubidea zeukala esateagatik.\nGauzak horrela, zer segurtasun juridiko du euskaldunak autoritatearen aurrean euskaraz jardun ahal izateko? Nork zainduko ditu herritarren hizkuntza-eskubideak?\nKasu hauek bakanak direla pentsa lezake baten batek baino gehiagok. Gaitzerdi hala balitz. Baina Hizkuntz Eskubideen Behatokian jasotako testigantzek herritarrek bizitako egeora deseroso eta bidegabeak uste baino ohikoagoak direla erakusten dute.\nHemendik herritarren ekina eskertu nahi dugu. Horrekin batera herritarrek hizkuntza dela eta pairatzen dituzten tratu zakar eta bidegabeak errotik ezabatzea eskatzen diegu Segurtasun kidegoetako agenteei eta hauen aginte-postuetan daudenei.


Alegria Activity enpresak ibilgailu pertsonalizatuen ekoizpena sustatzen du enpresentzat, instituzioentzat eta erakundeentzat - SPRI\nAlegria Activity enpresak ibilgailu pertsonalizatuen ekoizpena sustatzen du enpresentzat, instituzioentzat eta erakundeentzat\nPandemiaren ondorioz eta egoera berrira egokitzeko, enpresa askok bere jarduera aldatu behar izan dute. Adibidez, Alegria Activity, esperientzia-komunikazioko kanpainak, ekitaldiak eta roadshow-ak garatzen eta gauzatzen dituen enpresan, bere negozio-ildo nagusian koronabirusaren egoerak eragin handia izan duela ikusi dute, sentsibilizazio, prestakuntza eta komunikazio kanpaina ibiltariak geldiarazi direlako edo bertan behera utzi direlako.\nKolpe latza izan da hau, eta horren ondorioz enpresak bere aktibo nagusia den sormena bultzatu du, bere ekintzak beste esparru batzuetara bideratzeko, hala nola online esparrura, eta, batez ere, bere bigarren negozio-arlora: ibilgailu berezien ekoizpenera.\n“Gure sorreratik, bezero askok galdetu digute ea, erakusketa-ibilgailu ikusgarriak egiten genituenez, ibilgailu berezi bat helburu jakin baterako egin genezakeen, ez baitzuten hornitzaile baliagarririk aurkitzen”, azaldu du Juan Jesus Alegria konpainiaren sortzaile eta buruak.\nHorrela sortu ziren lehen banku-bulego mugikorrak (duela urte batzuk Vital Kutxarako egin zituztenak, esaterako), Internetera sartzeko telezentro mugikorrak edo probintziako diru-bilketarako bulego ibiltariak.\nGaur egun, Alegria Activityk hainbat helburutarako ibilgailu espezializatuen fabrikazioa bultzatu du. Espezializazio horren bidez, zenbait ibilgailu ekoizteko gai da, hala nola medikuntzarako unitate mugikorrak, zenbait osasun-zerbitzu deszentralizatzen dituen funtsezko tresna bat, behar diren lekura hurbilduz, adibidez landa-inguruneetara edo hondamendietara. Gainera, pandemia-une hauetan, Alegria Activity edozein ingurunetan aldakorrak diren osasun-beharrei irtenbide berritzaileak ematera bideratzen ari da, IKTen azken gaitasunak aprobetxatuz.\nMota horretako ibilgailuek herritarrei zerbitzuak hurbiltzeko aukera ematen dute, azken hilabeteetan gertatu den bezala, mugitzeko aukerak murrizten diren egoeretan. Beste adibide bat Bibliobusak, Fab Labs eta mediateka mugikorrak dira. Ekipamendu osoa dute, bai eta azken soluzio teknologikoak eta konektagarritasunekoak ere. Horiek gizarte, kultura eta administrazio-zerbitzu ugari edonora eramateko tresna bihurtzen dira, euskarri mugikor bakarra izanda.\nGainera, Alegria Activityk banku-bulego mugikorrak fabrikatzen jarraitzen du. Sukurtsal ibiltariak dira, eta instalazio bulego tradizional baten gaitasun bera dute, bezeroa dagoen lekura modu erraz eta eraginkorrean hurbildu ahal izateko berezitasunarekin.\nBestalde, Gasteizko Jundiz poligonoan dagoen enpresak ikus-entzunezko produkziorako unitate mugikorrak eta telebista mugikorreko estudioak fabrikatzen jarraitzen du. Hauek euskarri ibiltari bat lortzen dute, mota guztietako ekitaldien eta ikus-entzunezko emankizun mediatikoen berri emateko.\nArabako konpainiak “gurpilak jartzea” beharrezkoa den edozein funtziotarako unitate mugikorrak ekoizteko duen gaitasuna indartu egin du, prestakuntzarako (simulagailuak, gela mugikorrak, etab.), administrazio-funtzioetarako (diru-bilketa, enplegu-bulegoak, kontsumitzailearentzako arreta, etab.), detektatzeko eta neurtzeko (erradioaktibitatea edo elektromagnetismoa detektatzea, telekomunikazio-seinaleak, dronen kontrola, etab.), larrialdietan edo arrisku-egoeretan euskarri gisa erabiltzeko (aginte-postu aurreratuak), ostatatzerako eta mugikortasun pertsonalerako (motorrak, hotel itineranteak, etab.) eta merkataritza-eremuan erabiltzeko (showroomak, ospitale ibiltariak, food truck-ak, etab.), beste askoren artean.


EAEko Atlasa – Ornitologia.eus\nEAEko Hegazti Habiagileen Atlasa, 2016-2020\n2016. urteaz geroztik “EAEko hegazti habiagileen atlasa” izeneko proiektua ari da gauzatzen. Bere helburua da Euskal Autonomia Elkartean ugaltzen diren hegazti espezieen distribuzio zehatza izatea, hegazti habiagileena, alegia.\nDatu-bilketa 2016-2020 epean egin da, 5×5 km-ko laukitxoak aztertuta. Orain arte sekula lortu ez den datu-kopurua eta zehaztasuna lortu dira Atlasaren proiektu honekin.\nBehin datu-bilketa bukatuta, 2021-2022 bitartean especie guztien fitxak osatuko dira, informazio guztia bateratu, testu eta mapak osatu eta argitaratzeko azkenengo lanak egingo dira. Atlasa 2023. urte hasieran argitaratzea aurreikusten da.\nProiektuaren koordinazio orokorra Aranzadi Zientzia Elkartearena da eta lurralde mailan ondorengo arduradunak daude: Itsas Enara Ornitologia Elkartea (Gipuzkoa), Sociedad Ornitológica Lanius (Bizkaia) eta Arabako Natur Institutua (Araba).\nInformazio gehiago nahi baduzu, jarri zaitez harremanetan arduradunekin:\nKoordinatzaile orokorra: Juan Arizaga\nGipuzkoa: Héctor González\nBizkaia: Ignacio García Serna\nAraba: Brian Webster\nAtlasak Eusko Jaurlaritzaren eta Arabako Foru Aldundiaren diru-laguntza jaso du eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ere parte-hartze zuzena izan du, lurralde horretako zenbait kuadrikula basozainek zentsatu baitituzte.\n“Hegazti habiagileen atlasa” bere bigarren fasean sartu da (2020ko apirilean)\nBehin datu-bilketa bukatuta, Hegazti Habiagileen Atlasa hurrengo fasean sartu da: mapak sortzea eta testuak idaztea (2020ko abenduan)\n“EAEko Hegazti Habiagileen Atlasa” argitaratzeko lana azken txanpan sartu da (2022ko otsailean)


«Ur-marka» ORTZADARren | Katakrak\nVeneziari begirada bat urtetatik\nBRODSKYREN 'UR-MARKA' EKARRI BERRI DU EUSKARARA RIKARDO ARREGIK, ETA KATAKRAK ARGITALETXEAK KALERATU. POETAREN VENEZIAREKIKO MIRESMENA AITZAKIA, DENBORA ETA HIRU HIZPIDE LIBURUAK\nIÑIGO SATRUSTEGI 16.05.2022\nSobietar Batasunean jaio eta hazia, Estatu Batuetan bizi eta hil zen Joseph Brodsky (San Petesburgo, SESB, 1940 - New York, AEB, 1999) poeta. 1972an egin zuen ihes Sobietar Batasunetik itsasoz bestaldera. Hala ere, Venezia zuen maite, eta urtero, negu partean, bisitatzen zuen Italia iparraldeko hiria. Jaioterriko hiriak kanalak zituen, baita Veneziak ere, eta hori izan zitekeen hain atsegina izateko arrazoietako bat. Are, bertan daude lurperatuta idazlearen errautsak, haren eskariari menez.\nEleanitza izanik, errusieraz idazten zituen poemak, eta hain justu 1991n Literaturako Nobel Saria jaso zuen Brodskyk bere lanetako batengatik. Kontrara, saiakerak eta ez fikziozko lanak ingelesez argitaratu ohi zituen. Hamarnaka liburu kaleratu zituen, 'Ur-marka' da idazleari euskaraz irakurri dakiokeen lehenengo lana, jatorrizkoaren argitalpenetik 30 urtera. Rikardo Arregi (Gasteiz, 1958) poeta eta itzultzaileak izan du Katakrak etxearen bitartez euskaratzeko ardura. Arabarrak azaldu duenez, bere ekimenetik abiatuta egindako itzulpena da kaleratu berri dutena: "Orain dela 20 urte irakurri nuen liburua gazteleraz. Orain dela bi urte, Venezian izan nintzen Angel Errorekin batera bertako unibertsitatean hitzaldi bat ematen. Han ginela, egun berean topatu nituen italierazko eta ingelesezko bertsioak". Ildo horretatik erantsi du egun horretan bertan hasi zela lehen parrafoak itzultzen. "Aspaldiko ametsa nuen Brodsky euskaraz irakurri ahal izatea", aitortu du itzultzaileak.\nLiburua ingelesez idatzita dagoen arren, italierara itzulitakoak ikusi zuen argia lehenik. Urte batzuk beranduago kaleratu zuten jatorrizko bertsioa. Idazle gisa, sailkatzeko zaila dela dio kritikak, eta hain justu liburu hau bera ere "bitxi" eta "kurioso" gisa deskribatu du Arregik. Saiakera lan hau ez da ohiko saiakera baten modukoa gasteiztarraren aburuz, baizik eta 50 piezatik gora osatzen duten mosaiko bat. Azpimarratu du ez dela Veneziaren inguruko gidaliburu bat ezta bidaia-liburua ere, bai ordea bidaiatu egin daitekeela bertara erreferentzien bila. 'Ur-marka' lanean bilduta daude Brodskyk Venezian bizitako pasarteak, bertako lekuen deskribapenak, sentitutako sentsazioak, ezagututako artistak, jendea -kalekoak zein ezagunak-€ Idazki horiek denak sobietarraren gaitasun poetikoaren adierazle direlarik. Erreferentzia mitologikoak eta biblikoak, bere obra osoan zehar ageri moduan, ugariak dira lan honetan ere, eta umoreak badu, era berean, bere espazioa, itzultzailearen hitzetan: "Venezia eztei-bidaietarako destinoa dela esaten zuten, Brodskyk, berriz, dibortziorako hiria zela zioen".\n"Brodskyrentzat Venezia begiradaren paradisua zen", adierazi du Arregik idazleak hiriarekiko zuen miresmenaz. Ez omen zen oporretan joaten, itzultzailearen arabera, baina beti zuen egiteko ezer: poemak idaztea, libururen bat itzultzea€ "Egotera joaten zen".\nHala ere, idazlearentzat Venezia aitzakia bat baino ez zela izan ondorioztatu du itzultzaile arabarrak: "Fijazio berezia zuen urarekin". Hala bada, beraz, urak eta denborak bat egiten duten hirian kokatu zituen Brodskyk bi horien inguruan zituen gogoetak eta pentsamenduak. Bitxikeria modura, halaber, Arregik azaldu du Brodskyk asko maite zuela Gabon zahar gaua ura zuten lekuetan ospatzea.\nHANDI BATEN LEHENA\n"Euskarak merezi zuen Brodskyren itzalaren zati bat", esan du itzultzaileak. Orain arte Interneteko Euskarari ekarriak atarian Koldo Izagirrek itzulitako Iparburuko esploratzailea poema baino ez zegoen. Brodsky bezalako "handi" baten ekarpena ezinbestekotzat jo du Arregik. "Ez da bere lanik ezagunena izango agian", esan du itzultzaileak, baina balio du Veneziaren inguruko beste ikuspegi bat izateko eta bere idazkeraren lagin modura, besteak beste.\nItzulpen prozesuari berari buruz, Arregik onartu du uste baino zailagoa izan zaiola egitekoa: "Hasieran sinplea dirudien arren, ez da hain erraza izan". Hari horri eutsita azaldu du liburu laburra izanagatik ere, metaforak eta horien garapenak konplikatuak izan direla, hizkeragatik baino gehiago, pentsamenduen eta esanahien aldetik: "Batzuetan zaila izan da ulertzea zer esan nahi zuen metaforatan". Itzulpena bukatutakoan Katakrak argitaletxekoei bidali zien eta editorearen onespena jaso ostean ekin zioten publikazioari. Brodskyk Veneziari eskainitako hitzez gain, hiru hitzartzek osatzen dute edizioa: itzultzailearena berarena, euskaratzeko ekimenaren nondik-norakoen kronika eginez; Angel Erro idazlearena, sobietarraren jite poetikoaz; eta editore izan den Hedoi Etxarterena, idazlearen testuingurura egindako gerturatze moduko batekin.\n«Gasear, mutilar, someter» en AHOTSA\n«Ur-marka»ri iruzkina BERRIAn\n«Gasear, mutilar, someter» en GARA\nEkainak 27 Astelehena


Fundación Estadio - Aramotz mendigunea – Leungana\nUrkiola mendatean behera gatozela, Aramotz mendizerraren hego isurialdea agertzen zaigu autobusaren leihoen beste aldean. Kareharri grisak, pagadiekin eta artadiekin tartekatuta, bertako baso eta maldetan ibiltzera gonbidatzen gaitu.\nIra/20/lr: Aramotz mendigunetik Leunganara\nUrkiola mendatean behera gatozela, Aramotz mendizerraren hego isurialdea agertzen zaigu autobusaren leihoen beste aldean. Kareharri grisak, pagadiekin eta artadiekin tartekatuta, bertako baso eta maldetan ibiltzera gonbidatzen gaitu. Orozketatik abiatuta, lehendabizi basabideetan barrena joango gara, gero zidor batetik Mugarrako iturriraino. Ikuspegiak bikainak dira, Aralar mendizerratik eta itsasoraino, Urdaibain.\nHamaiketako ondo mereziaren ondoren, Karsta zeharkatuko dugu, Leungana tontorra begira dugula, Pagofin ingururaino. Hortik Artaun herri bereziraino jarraituko dugu eta hor, baserri eta haritz artean, autobusa dugu zain, denok Estadiora eramateko.\nDenboraldi-hasiera ezin hobea mendi-ingurune batean eta 5 izarreko talde batekin.