Kultura - Barañain DBHIren Súbete al 92 musikala, Barañain Auditorioan - Ayuntamiento de Barañain/Barañaingo Udala\nKultura – Barañain DBHIren Súbete al 92 musikala, Barañain Auditorioan\n1992. urtea Barañain BHIko musikal berriaren protagonista bihurtu da. Herriko bi gazte izango dira bertako pertsonaia nagusiak, Bartzelonara Olinpiar Jokoekin, Sevillara Erakusketa Unibertsalarekin eta beste hiri eta herri batzuetara eramango dituen bidaia iniziatiko batean. Ibilbide horretan, unean uneko musikak lagunduko die, eta, horrela, beren hazkunde- eta bilakaera-esperientzia musika horri lotuta egongo da (Cristina y los Subterráneos -Kristina eta lurpekoak-, Barricada, Mecano, ABBA, M. Jackson, L. Cohen, etab.).\nEfemeride garrantzitsu honen 30 urteak betetzen dira gaur.\nMaiatzaren 29an, igandez, 19:00etan Barañain Auditorioan estreinatuko da 6,5 €ko prezioan sarrera bakoitzeko. Leihatilan eta Auditorioaren webgunean erosi ahal izango dira, baita telefono bidez ere: 948012012.


Urdaibai Bird Center, teknologietan oinarritutako berrikuntza transbertsalaren eredu - SPRI\nSPRI » Berrikuntza » Urdaibai Bird Center, teknologietan oinarritutako berrikuntza transbertsalaren eredu\nUrdaibai Bird Center-en weba.\nENoLL Europako Living Lab Sareak eta Munduko Bankuak argitaratu duten gidan hiritarren berrikuntzako nazioarteko15 kasu nabarmentzen dira, eredugarri izan daitezkeenak lurraldearen garapen sostengarrirako. Argitalpenak jasotako kasu arrakastatsuetako bat Urdaibai Bird Center Bird Living Lab-a da, Urdaibai Biosfera Erreserbaren erdian (Gautegiz, Arteaga) kokatuta dagoen zentroa.\nZentro hori, non ikerlari, enpresa eta eragile publikoek parte hartzen baitute, aitzindari bihurtu da hegaztien monitorizaziorako IKT konponbideen erabileran. Citizen-Driven Innovation: A guidebook for city mayors and public administrators gidak dioenez, Urdaibai Bird Center gai izan da lurraldeak garapen arloan dauzkan aukera mugatuak (biosferaren erreserba baten barruan dagoelako) gotorleku bihurtzeko, ikerketaren eta enpresa ekimen berrien aldeko apustua eginaz.\nEusko Jaurlaritzaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Gaia Klusterraren laguntzarekin bultzatutako zentro hori hegaztiak eta beren migrazio patroiak monitorizatzeko ikerketa teknologikoan espezializatu da. Garatutako IKT konponbideak beste jarduera batzuetan ere aplikatu daitezke, zeintzuetan garrantzitsua baita trazagarritasuna kontrolatzea, esaterako logistikan, garraioan, segurtasunean edo sektore aeroespazialean. ENoLLek eta Munduko Bankuak argitaratu duten gidan Urdaibai Bird Center-en diziplina anitzeko ikuspegia nabarmendu dute, konponbide teknologiko berriak ikertzeko proiektuak bultzatzen baititu enpresa aukera berriak eta aldi berean inguruneari buruzko ezagutza sortzeko.\nCitizen-Driven Innovation argitalpenaren asmoa da mundu osoko arduradun politikoentzako eta aldaketa eragileentzako inspiratzaileak izan daitezkeen kasu arrakastatsuak ezagutaraztea. Gidak, ENoLLen atarian eskuragarri dagoenak, adibide ugari eskaintzen ditu: laborategi hiritarrak, konponbideak ko-diseinatzeko parte-hartze prozesuak eta sostengarritasunerako teknologien erabilpen berritzaileak.


Ia 1.700 pertsonak egingo dute gaurtik aurrera enplegu publikoaren eskaintzako bigarren proba . El Correo\nIa 1.700 pertsonak egingo dute gaurtik aurrera enplegu publikoaren eskaintzako bigarren proba\nEuropa Biltzar Jauregian eta UHUNen izango da\n19 mayo 201708:18\nOrotara 1.688 pertsonak egingo dute bihartik (maiatzak 19) aurrera Arabako Foru Aldundiaren Administrazio Orokorraren enplegu publikoaren eskaintzako (EPE) bigarren proba. Deialdi desberdinetako azterketak era mailakatuan egingo dira datozen bi asteetan Europa Biltzar Jauregian eta UHUNen egoitzan.\nLehenengo proba —gai orokorrei buruzkoa— martxo amaieran egin zen, eta izangaiek, bihartik (maiatzak 19) aurrera eta ekainaren 2ra arte, deialdi bakoitzeko bigarren proba —gai espezifikoei buruzkoa— egin beharko dute; deialdi hauetakoak, hain zuzen: Ekonomia, Administrazio Orokorreko Teknikaria, Zuzenbidea, Zerga Ikuskatzailetza, Basogintza, Antolaketa, Arkitektura, Nekazaritzako Ingeniari Teknikoa, Arkitekto Teknikoa, Nekazaritzako Ingeniaria eta Topografia.\nProba horren emaitzak Arabako Foru Aldundiaren Enplegu Publikoaren Atarian (www.araba.eus/portalempleo) argitaratuko dira azterketak egin ahala.\nEnplegu, Merkataritza eta Turismo Sustapenaren eta Foru Administrazioaren Sailak EPE hori egin du 78 plaza huts betetzeko, foru erakundearen kualifikaziorik handieneko taldeetakoak (A1 eta A2), hain zuzen ere, goi mailako eta erdi mailako unibertsitate tituludunei dagozkienak. Helburua da plantilla berritzea eta egonkortasuna ematea, epe ertainera zerbitzu publikoen kalitatea bermatzeko bitartekotzat jotzen baita hori.


Ezkaba Eskolak Finala jokatzea lortu du\nUrtarrilaren 6an, igandea, goizeko 11:30ean ospatuko da Eskola Arteko Txapelketako Finala.\nTxapelketak XXXI edizioa betetzen du eta Osasuna Futbol Taldeak antolatzen du.\nAurtengo Finala Antsoaingo Ezkaba eskolako 6. mailako mutilek osatzen duten futbol taldeak jokatu behar du Mendigoiti eskolaren aurka.\nTaxonare futbol zelaian izango da Finala eta\nantsoaindarrak eta mendillorritarrak nor baino nor arituko dira.\nArgazki gehiago ikusteko zapaldu hemen: Erdifinala (Ezkaba- Mendillorri).\nTxapelketari buruzko artikuluarengana joateko: XXXI Torneo Interescolar\nPublicado por saraspea en 05:47 No hay comentarios:\nOlentzerok Ezkabako mendian utzi zuen bere zakua\nAntsoaingo haurrek beraien ametsak sar zitzaten.\nNegu gorria iragartzen zuen hotza nabari zen.\nGoizaldeko elurraren aztarnak bidean ziren.\nHodei ilunen mehatxua martxa oztopatuko zuela zirudien,\nbaina haurren ametsek zerua garbitu zuten tarte batez.\nInguruko mendi zuriak ispilu garbi, eder.\nAntsoaingo umeen etxeetan argia eta bakea sartuko zela zirudien\nalaitasunez negu berri bat hasteko\nelur maluten erritmoan dantzan.\nLaura Rupérez Urtasun neskatoak egindako artikulua eta argazki gehiago ikusteko, zapaldu hurrengo esaldiaren gainean: "En busca de Olentzero"\nPublicado por saraspea en 23:59 No hay comentarios:\nEtiquetas: Xabier Mendibil\nKULTUR ZIKLOA EUSKARAZ\nUrtero legez, aurten ere maiatzearen lehenengo bi asteetan Antsoianen EUSKAL JAIAK ospatu ziren. Kultur ziklo honi duela hamabost egun Julian Iantzi kazetariak hasiera eman zion euskeraz hitz egiteko motibazio saio baten bitartez. Hurrengo asteburuaren atarian, aldiz, Txinparta Elkartean bertso-afaria izan zen.\nHurrengo astean Ezkaba ikastetxeko ikasleek jinkanak burutu zituzten Dindaia Fundazioaren laguntzarekin. Beste egun batean eskolan ere txontxongiloak izan ziren, baita hurrengo egunetan herri kirolak, folk jaialdia, txokolate-jatea eta abar ere. Larunbatean, aldiz, antzerkia taularatu zen: "Kanpanila eta Peter Panen itzala". Nola nahi ere, kultur ziklo honen egitarauaren barnean egunik garrantzitsuena maiatzeko hirugarren igandea izan ohi da. Aurten ere txistulariek eta gaiteroek jo zituzten dianekin eguna hotz esnatu zen. Goizean zehar Lapurbide Plazan 20 artisauren partaidetzarekin lanbide ezberdinetako eskulangintza erakusketa izan zen.\ngaztagileak (goiko argazkian Jabiertxo Martiarena Arakilgo uhartearra),\nardien ile-mozketaren erakusketa,\naizkolariak (argazkian Gorriti aita eta semea, nor baino nor),\nOndoren, goizeko 11:00etan kalejira egin zen.\nBertan Antsoaingo Erraldoien Konpartsa, Zanpantzar taldea eta txistulariak zein gaiteroek parte hartu zuten.\nOndoren bertako Eguzki Eder eta Iruñeko Duguna dantza taldeak elkartu ziren eta Udaletxe Plazan beren ikuskizuna erakutsi zieten han hurbildu ziren guztiei.\nAdin guztietako dantzak izan ziren.\nTxikiek ere ederki dantzatu zuten.\nDuguna musika taldeak gogoz jo zuen Udaletxe Plazan.\nEta Antsoainen Kantuz taldeak bere abestiak ere aireratu zituen egun polit horretan.\nPublicado por saraspea en 17:24 No hay comentarios:\nTxokolate jate gozoa prestatu ziguten Saraspea Elkarteko bazkideek.\nAgate Deunaren bezperan antsoaindar aunitz bildu ziren Rafael Alberti Plazan.\nOrtigosa jauna, Iratxe eta Mikel kantari.\nEuskal Herria plazan.\nEstebe txikia, bere amatxorekin, bere lehenengo Agate Deunaren bezperan.\nPublicado por saraspea en 17:17 No hay comentarios:\nURTE BUKAERAKO ESKOLAKO JAIA\nSaioa, Eider, Nerea eta Irati euskal dantzak ikusten.\nLoretxo eta Krispeta beren ikuskizunean.\nAmaia eta Saioa eskolako patioan.\nHaur mordoa Zirika Zirkus noiz hasiko zai.\nUxue Gimeno, argazkiarentzat.\nIkasle ohiak musika jotzeko prest.\nRubén Gutiérrez joalduna.\nPublicado por saraspea en 23:24 No hay comentarios:\nAntsoainen Kantuz berriz ere gogotsu\nIkasturte berriarekin batera, Antsoainen Kantuz izeneko ekimen herrikoiak segitzen du bere entsaiuekin eta agerraldiekin. Izan ere, Antsoaingo jaietan, irailaren 20an elkartez elkarte eta tabernaz taberna ibili ziren kantari.\nHalaber, urriaren hasieran Bikupe, Saraspea, Txinparta eta Arrikulunka elkarteek antolaturiko Nafarroaren histoari buruzko hitzaldietan ere parte hartu dute.\nBeraz, kantuz aritzea eta euskara maite duen orok hitzordua dauka Antsoainen Kantuz izeneko lagunekin, ostegunero, iluntzeko 7:30ean, Antsoaingo Gizarte Etxean, Ostoki kalean.\nAnima zaitez. Gure hizkuntza eta abestu maite baduzu, zatoz gurekin herria alaitzera!\nEkimen honi buruzko informazio gehiago: ANTSOAINEN KANTUZ\nPublicado por saraspea en 12:24 1 comentario:\nEzkaba ikastetxeko kurtso bukaerako festa\nPortadatik datorren erreportajea duzu honako hau:\n1. Bea eta Montse tailerrak prestatzen laguntzen\n2. Lehen Hezkuntzako 2. mailako sei neskek osaturiko futbito taldea\n3. Gurasoak futbitoa jolastu nahian.\n4. Adin guztientzako puzgarriak\n5. Aparra noiz etorriko den zai\n6. Badator, badator...!\n7. Iritsi da!\nArgazkiak Montse Jiménez eta Iratxe Saharreak eginak\nPublicado por saraspea en 02:13 No hay comentarios:\nGure jaia (Sortzen-Ikasbatuaz)\nGure herria: Antsoain\nEuskarari bai, Euskaraz bai\nEuskalerria irratia (Iruñerria: 94,1 FM)\nttipi ttapa (Bidasoa, Baztan, Leitzaldea...)


177. alea - 2016ko Azaroa by DANBOLIN - issuu\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Pรกgina 1\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Pรกgina 2\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 3\n34 6 10 14 16 18 19 ENB I D OA BO TA L I BR E\nS ANTA E N GRAZIAKO E RLOJUA\nH ERRITARRE N\nDENBORA DA POLIGRAFO BAKARRA, BESTE DENA AIERU... Ordua aldatu dute. Orain eguzkiak lehenago irteten omen du. Baina ordainetan lehenago ezkutatzen da. Eguzkia lapurtu digute. Neguan sartu gaituzte egun batetik bestera. Eta ez digute galdetu zer naiago dugun. Betiko legez. Egin zuek proba. Irten kalera eta galdetu jendeari: Ordu aldaketa bai edo ez? Hamarretik bederatzik ezetz esango dizute. Eta zure kale bueltan kiroldegi aldera joaten bazara parketik pasako zara. Bertan gelditu eta hasi galdetzen. Seguru han topatzen dituzunak esaten dizutela ordua aldatu aurretik hobeto bizi zirela. “Orain goiz iluntzen du eta hotz egiten du. Umeekin nora joaten zara orain? Etxera!”. Baliteke ez erabiltzea hitz berdinak baina guztiek ere, azkenean antzeko zerbait esango dizute. Parkean helduei galdezka zabiltzan bitartean umeak alde batetik bestera korrika ibiliko dira. Kolpe bat ez baduzu jaso nahi, kontuz bizikleta horrekin! Galdetzen ari zaren bitartean xehetasunei erreparatu. Emakumeak edo gizonezkoak gehiago al dira, zaintzaileak familiakoak dira edo langileak, helduek 20 urte dituzte edo 60? Ezusteko bat baino gehiago hartuko duzu seguruenik. Garaiak aldatzen ari direla diote eta gaur egun parkean ibiltzen diren asko aitona-amonak izaten dira. Garaiak aldatzen direla-eta, guraso asko berandu irteten da lanetik eta nork zaindu umeak eskolatik irteten direnean? Hobe dugu ez mintzatzea soldata eta diru kontuez. Erantzuna hainbat kasutan aitona-amonetan topatzen dugu baina horrek beste galdera batzuk sortzen ditu: Etxekoei laguntzeko denbora eta gogoa dutelako egiten dute edo egoerak bultzatuta beste irtenbiderik ez dagoelako? Galdera ugari eta denbora gutxi. Baliteke batzuen ustetan ordu aldaketaren inguruan esandakoak lekuz kanpo egotea eta esajeratu bat naizela pentsatzea. Baliteke. Onartu behar dut gaur egun argindarra dugula etxeetan, berogailuak eta erlojuak gure eskumutur eta poltsikoetan. Horrek guztiak eguna luzatzen lagundu digu baina hori ez da beti horrela izan. Gure arbasoak lehen eguzki izpiekin batera jakitzen ziren eta egunak agintzen zuen erritmoan bizi ziren. Lehen erlojuak iritsi zirenean jendearen bizitza goitik behera aldatu zen. Onerako eta txarrerako. Nahiz eta guk ez aintzat hartu zaindu beharreko ondarea dira erloju zahar horiek. Adibide moduan Yeregi elkartearen laguntzarekin Santa Engraziako erloju zaharraren zaharberritzea aipatu, goraipatu eta eskertu behar dugu. Herriko aitona-amonek herri honen etorkizuna izango diren biloben zaintzan egiten duten lana goraipatu eta eskertu behar dugun bezala.\nH A I N E R R E T I R AT UA K\nETXEKO L ANAK\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 4\npa Erkaitz! Makina bat urte dira musean jokatzen ez dudala, baina beharko enbidoari eutsi! Hau duk hau, hainbat urte enbidoa jasotzeko beldurrez (idazten hasteko alferkeriagatik, ez dizuet gezurrik esango), eta azkenean kanpotik etorritako norbaitek bota ez dit ba! Entzuna nuen bai Elorrioko iturritik edanez gero zoratu egiten zarela. Esan beharrik ez dago zer egin nuen hori lehen aldiz entzun bezain pronto. Badakizu, jakin-nahiak katua hil zuen. Argitu ez zidatena da zoratuta dagoen batek edanez gero burutik “arreglatu” egiten den edo zer gertatzen zaion. Minus eta minus, plus? edo nola zen hori? Hala ere Erkaitz, ni aukeran zure azken gomendioarekin geratzen naiz, tabernetara joateko horrekin, je je. Horretan inork biderik erakutsi gabe aurkitu dut nik nondik nora ibili! Xakea aipatu duzu, eta ondo informatu zaituzten bezala, Zaldi Baltza taldeak fitxatu nau aurten. Gogorra izan da hamazazpi urte ondoren Azkoitiko Anaitasuna taldea uztea. Hainbat taldekide eta lagun atzean uztea, haiekin partekatutako hainbat garaipen ahaztezin eta ahaztezinagoak izan diren porrotak… Atzean uzten ditut Zestoan dauzkadan bi jarraitzaile sutsuenak ere (agur bana Iñaki Makatxa eta Gexalari! Aupa zuek!). Azkoitiko taldea probintziako azken mailan zegoela hasi nintzen beraiekin jokatzen, eta orain dela pare bat urte Gipuzkoako Gorengo mailako taldekako txapeldun izan ginen. Helburu guztiak lortu ondoren hasi nintzen konturatzen beste bide batzuk bilatzeko momentua iritsi zela. Eta bizitzako gorabeherak direla eta Elorrion bukatu dut. Eta lasai egon Erkaitz, ondo hartu naute Zaldi Baltza taldean. Jende jatorra topatu dut bertan (zuri zer esango dizut ba, taldeko ia erdiak zure anaiak edo ilobak dira eta!). Gipuzkoako liga alde batera uzteko gogoa banuen bai. Azken finean, xakean lau katuk jolasten dugu, eta askotan jende berdinaren aurka lehiatzen duzu. Orain, urtarriletik aurrera, Bizkaiko ligan arituko naiz, egurrezko piezak mugitzen lauki batetik bestera ahalik eta txukuntasun gehienarekin. “Fitxaje estrella” edo “fitxaje estrellado” izango naizen, denborak esango du, kar, kar, kar! Erkaitz bezala, argazkilaria dugu Imanol Salegi Egañazpi. Eta honek ere hainbat urte igaro ondoren Bizkaian bizitzen, herrira bueltatzea erabaki du. Ze Ima, gaizki tratatu al zaituzte ba Bizkaia alde horretan edo? Zuk ere, makina bat bidaiatu ostean, edukiko duzu ba bitxikeriaren bat kontatzeko, ezta? Zein izan da argazkiak egiteko topatu duzun lekurik ederrena? Eta lagunak ateratzeko enkoadrerik xelebreena?\nintada . Gure seme-alaben hezkuntza.\nAzaroaren 10ean eskolako urteko batzar nagusia egin zen. Eskolako proiektuak eta prozesuak aurkezteaz gain, Zestoako Guraso Elkarteko gorabeherei buruz hitz egin zen. Eskolan hirurehun bat ikasle daude eta berrehundik gora familia. Batzarrean 20 familiak besterik ez zuten parte hartu. Zuzendaritzak jakinarazi zuenez, ikasturte hasierako ziklo bileretako gurasoen partaidetza ere oso urria izan da. - Benetan, zenbat axola zaigu gure seme alaben hezkuntza? - Guraso Elkarteak antolatu eta egindako lanak eta esfortzuak ba al du garrantzirik guretzat? Har dezagun parte gure seme-alaben hezkuntzarekin, heziketarekin, festekin, kirolekin edo jolasekin zerikusia duten ekintzetan. Animo!\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 5\nSei eta erdiak. Iratzargailuak jo du. Hamar minutu atzeratu, eta lotara berriro. Zazpiak eta laurden. Mugikorra hartu eta hasperena, Estatistikako irakasleak atea itxiko zuen jada. Etxean banengo amak esnatuko ninduen honezkero. Asko gara herritik kanpo bizi garenak. Horretarako arrazoiak era askotakoak izan daitezke. Zenbat aldiz esan ote dugun etxetik alde egiteko gogoa dugula. Unea beti iristen da, batzuentzat Lose. Amerikarrek galdu egin dute. Munduak galdu egin du. lehenago eta beste baBai, hala? Ez dakit. Estatu Batuetako emakumeek eta gutxitzuentzat beranduago. engoek bai, ziur naiz horiek galdu egin dutela; beltzek, latinoIlusioz hasten da biziek (mexikarrek bereziki), hetetzako aro berri hori baina, esan ohi den bezala, hasierosexualitatetik aldentzen den rak ez dira beti errazak izaten. edonork galdu du. Baina gizaBat-batean, egun batetik bestera, konfort erekiak erabaki du hori hala izatea, mutik kanpo aurkitzen zara. Kalera irten eta inor ezaezagutzen den animalia arrazioguna ez aurkitzea arraroa egiten da. Euskal Herritik nalenaren erabakia izan da. kanpo bazaude eta atzerriko hizkuntza bat hitz egiten Arrazionaletik zerbait baldin baden tokia bada, autobusera sartu eta egun onen ordez, du (gu), behintzat. good morning esatera ohitzea ere kosta egiten da. LeEmakumeekiko errespehenengo egunek aurrera egin ahala gauzak aldatzen tua ezagutzen ez duen pertsona doaz, ordea: hasieran inor ezagutu ez, eta larunbata batek gidatuko du mundu mailairisterako koadrila berria egin eta parrandara. Lehenenko superpotentzia nagusiena datozen urteetan, etorkinak go asteak pasa ondoren, ia etxean bezala sentitzen zakanporatuz herrialdea “garbitu” nahi duen azal zuriko gizora; baina beti dituzu buruan herria, familia eta lagunak. nezko edadetu batek. Garrantzitsua da, bai, Trumpen ezauOhiko esaldia den arren neuk erabat egiaztagarri fisiologikoak aipatzea. Baina ez dira Estatu Batuetako tzeko aukera izan dut. Beti esan ohi da etxetik urrun gutxiengoak soilik hitzordu elektoraleko galtzaileak. Eta ez, zaudenean daukazuna aintzat hartzen edota gehiago ez naiz ari Hillary Clintonez, Wall Street eta enparauez baizik. baloratzen hasten zarela. Baina, beharrezkoa al da Edinburgon lur hartzearekin batera antzeko egoera distantzia batetik egitea? Ez al da hobe izango gertu bat bizi izan nuen. Brexita genuen orduan eztabaidagai; Eudaukagunean ere garrantzia ematea? Etxean, eguneropar Batasuna utzi edo bertan jarraitzearen artean bozkatu rokotasunean murgildurik gaudenean, ez diegu debehar zuten britainiarrek. Orduko hartan ere, etorkinen aurtaile txikiei erreparatzen. kako mezuak ziren nagusi 28en taldea uztearen alde egiten Arazoren bat izan, arratsaldean lagunekin kafea zuten horien artean. “Let’s take back control” (berreskuratu hartzera joan eta barrenak husteak ez du preziorik. dezagun kontrola), zioten Brexitaren aldekoek. “Make AmeriIgande goiz batean esnatu, sukaldera sartu eta etxeko ca great again” (egin dezagun berriz Amerika handi), aldarrinorbaitek okindegira joan eta croissantak erosi dituela katu dute Trump-zaleek. Bada, ba ote bi leloen artean ezberohartzean atera zaizun irribarre horrek ere ez du predintasun nabarmenik? Iraganeko denboren aldeko apologia ziorik. Detaileak dira kontatzen dutenak, egun txar bat hutsean oinarritzen dira, nire ustez, biak ala biak ere. Eta belizan eta etxera bueltan irratian zure kanta gustukoena durra eragiten du aipatu herrialdeen iraganari erreparatze jartzen dutenean bezalaxe; momentu horixe izango hutsak. zen eguneko onena eta tontakeria txiki horrek inguruUrruneko kontutzat har dezakegu erretorika hau guzko guztia ahazten lagunduko dizu. tia, baina komeni izaten da, tarteka bada ere, norberaren zilKanpoan bizitzeak, ordea, gauza on asko emaborrari begirada azkar bat ematea. Nork ez du eztabaidatu ten ditu, daukaguna baloratzen ikasteaz gain. Leku, lagunartean etorkinen aferaz? Nork ez du entzun “etorkinek kultura eta lagun berriak ezagutzeko aukera paregalana kentzen digute” bezalako perlarik hitz-asperturen batebea da. Desafio berri bat hasten da, etxean dituzun an? Edo “diru-laguntzen bidez bizi dira” edo antzekorik? Ez al gauza txiki handi horien garaia hasten da. da hau guztia txanpon beraren beste aurpegia baino? Hiri handian txiki ikusi izan ohi dut nire burua, Horregatik, norbaitek galdu badu, gizakiak berak galbaina gero ohartzen naiz hori dela handi sentiarazten du duela esango nuke. Elkartasunak galdu du, hurkoari opa nauena. Nire etxe berriko atea gurutzatzen dudan aldi izateak galdu du. Britainiarrek galdu zuten; amerikarrek galbakoitzean erronka berri bat bizitzeko prestatzen naiz, du dute. Galtze bidean ote gu ere? ezin dudalako sumatu ere egin zer emango didan gaur Bartzelonak.\nHan lose,. Eta hemen? ,\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 6\nSANTA ENGRAZIAKO ETA\nAUZOLANAREN GIZALEGEA Garai batean, erlojuak oso etxe bakanetan ziren garaian, telefonoetako edota ordenagailutako ordularirik ez zegoenean, “goizeko hamarrak dira, goizeko hamaikak dira” entzuteko irratirik ez zegoenean, poltsikoko erlojua jende handiak bakarrik erabiltzen zuenean, orduan, eliz dorreetako erlojuen agindupean mugitzen zen jendea. Haiek kanpaien bitartez adierazten zieten zer ordutan bizi ziren, zein ordutan erantzi behar zuten txapela otoitz bat xuxurlatzeko... Santa Engraziako erlojua: Erdoiztatik, Etumeta aldetik, Altzolatik, Aizarna gainetatik, buelta guztian entzungo zuten haren kanpai-hotsa; boladatan Akoatik ere garbi-garbi –eta agian kaletik ere bai– eta orduan esango zuten: “Bazetorrek hego haizea!”. Beste senide ezagunagoak bezalaxe, Santa Engraziakoak ere, bere baitan izango zuen esaera zahar hura: “Omnes vulnerant, ultima necat”, alegia, denek zauritzen dute, azkenekoak hil egiten du. Azkenaldian, hilzorian zegoen gure erlojua bera ere, baina ospitalera eraman eta sendabidean jarri dute Xabier Alvarez Ieregi eta herriko jendeak, lehengo lege zaharrean, auzolanean.\n1914an jarri zen erlojua Santa Engrazian. Yeregui y Cía erlojugileek egindako 81garrena izan zen; dirudienez, azkenekoa. Ieregitarrak erlojugintzan aritu ziren diesel motorgintzan hasi aurretik. Hasiera haietan, Joxemari Azpeitia Odriozola, Santagrazizarra (1896-1986), arduratu zen erlojua zaindu eta pisuak altxatzeaz; bi egunetik behin joaten omen zen ermitara erlojuari harriak jasotzeko giltza ematera. 1975ean ermitan berritze-lan sakona egin zen auzolanean, baina erlojuari berari ez zitzaion gauza handirik egin: egurrezko euskarria berritu, kanpaira zihoan besoa moldatu eta horrelako gauzak. Santagrazizarrak jarraitu zuen erlojuaren zainketa lanetan, biloba alboan zuela, harik eta Zestoara, alabaren etxera, jaitsi zen arte. Hala, erlojua gelditu egin zen giltza emateko laguna falta zuelako. Orduan, Erramun Etxaide Legoia zestoarrak 1996. urtean geldirik zegoen Santa Engraziako erlojua berriro martxan jarri zuen. Horretarako, giltza emateko sistema elektrikoa jarri zion erlojuari, Joxe Orbegozoren laguntzarekin. Ordutik aurrera inork ez zeukan Santa Engraziara igo beharrik erlojuari giltza ematera. Dena dela, Erramunek hainbat urtetan jarraitu zuen ermitara igotzen, mantentze-lanak egin eta erlojua zaintzera. Erramuni ezina etorri zitzaionean, Joxemari Azpeitia rementeriak (1960) egin izan ditu erlojuaren zaintze lanak, aitonaren bideari jarraituz. Ari zela, ari zela, ordea, erlojua matxuratzen joan zen eta konponketa beharra zeukan. Orduantxe topo egin zuten Joxemari Azpeitia rementeria eta Xabier Alvarez Ieregik. Xabier bere aurrekoek egindako Yeregui marka zeramaten erlojuen ikerketan zebilen, jarraipena egin eta behar izanez gero, zaharberritzeko lanak martxan jartzeko asmoarekin. Handik gutxira etorri zen konponbidea.\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 7\nAzkenaldian, geldirik zegoen erlojua. Jesus Illarramendik dioen bezala, “joaten nintzen bakoitzean, erlojua geldirik; han tokatzen nintzenean [Santa Engraziako] Joxemarirekin saiatzen ginen biok martxan jartzen baina egun bat egiten bazuen, hurrengoan geldirik, eta askotan gu behera jaisterako ere bai; ez genuen asmatzen. Egun batean, halabeharrean, topo egin nuen Zumaian Ieregirekin, paseatzen ari nintzela; han badauka monumentu polit bat [itsas pasealekuan dagoen erlojua] eta berak galdetu zidan: Gustatzen al zaik? Eta, nik, bai motel...! Eta, hola eta hola gabiltza, ba, Santa Engraziako erloju hori inolaz ere martxan jarri ezinik”. Xabier Alvarezek ordurako ieregitarren erlojuei buruzko ikerketa lan bikaina eginda zeukan, makina bat artxibo eta paper zahar arakatuta, eta ondo ezagutzen zuen Santa Engrazikoa ere, eta esan omen zion: “Talde bat osatuko diagu eta derrepente jarriko diagu martxan”. Hala hasi zen ehun urte pasatxo dituen erlojuaren konponketa, auzolanean.\n1975 EAN, S ANTA E NGRAZIA\nBERRITU ZUTENEKO KARTELA\nAUrrENEKO LANA, “OSpITALErA” JAISTEA\nKemen handiko gizona dugu Xabier eta bere astindurik gabe ez zen aurrera aterako proiektua. Berehala jarri zen harremanetan Zestoako Udalarekin eta Elizarekin (jabea bera da) eta erlojua konpontzeko auzolana martxan jartzea proposatu zien. Ondo hartu zuten erronka bi erakundeek eta bakoitzak ahal zuen neurrian ekonomikoki laguntzeko ere prest azaldu ziren. Lantoki gisa, Lasaoko Gureak tailerra izandakoa aukeratu zuten. Aurtengo uztailaren 26an, hainbat herritarren aurrean aurkeztu zen erlojua auzolanean berritzeko proiektua. Eta berehala osatu zen lantalde eder askoa; “Auzolanean Kuku lantaldea” jarri diote izena eta eslogana, berriz, “Auzolanean kukuaren kantu hotsen erritmoan elkarlanean”. Auzolangile horietako bat Manuel Arregi da. Beretzat auzolanak eta Santa Engraziako kontuek esanahi berezia dute: “Orain dela 40 urte pasa, auzolanean teilatua eta beste berrikuntza batzuk egin zirenean, han ere ibili nintzen, eta gure etxetik lau lagun behintzat ibili ginen”. Garai hartan (1975-0511) Argian erreportaje mamitsu bat ere idatzi zuen lan haiei buruz.\nZAHArTU, GELDITU ETA BErrITU AUZOLANEAN\nArregik dioenez, “hemen laguntzaile lanetan, mekanikoak daude, lan horietan ibili direnak, eta azkenean hau engranaje bat denez, horientzako ez da lan arrotza. Arrotza izango da erlojuaren xehetasunen bat... baina mekanika bera ez.” Irailaren 15ean hasi zituzten erlojuaren desmuntatze-lanak eta hurrengo egunean, arratsaldez, Lasaora jaitsi zituzten erloju zaharra eta trepeta guztiak traktorean. Honela kontatu digu prozesua Xanti Zabalak: “Joan ginen Santa Engraziara eta ikusi genuen erlojua; gero etorri zen Aitor [Villa, erlojugile profesionala] erlojua zuzendu behar zuena, gero esan zigun zer desmuntatu behar zen, denon artean desmuntatu genuen eta gero jaitsi egin behar zen; eta nik andrea Ariztaingoa dudanez, esan nion taldeari nik zuzenduko nuela traktorea eta suhiari esan nion (koinatua edadetuagoa da eta beldurtu egiten dira horrelako tokietan ibiltzen). Eguraldia oso txarra zen, euria tokatu zitzaigun eta hala ere ez genuen atzera egin. Traktorea kargatu genuen eta Santa Engraziatik Edarritzagatik barrena, Lasaora ekarri genuen erlojua”. Lan horietan, Arkaitz Uranga, Domingo Uranga eta pako Txapartegi ariztaindarren laguntza jaso zuen lantaldeak eta dena prest gelditu zen lanean hasteko. Lasaora bisita egitera hurbildu garenean, Manuel Arregi, Jesus Illarramendi eta Jon Egiguren erlojuaren bueltan dabiltza. Tomas Bergara eta Juanmari Elosua porte ere hemen izan ohi dira, baina gaur ezin izan dute etorri. Jada muntatuta daukate baina probisionalki, bertako jaietan jendeari erakutsi egin nahi diote-eta. Manuelek eman digu orain arte egindako lanen berri: “Aurrena garbiketa orokor bat egin genion kanpoan, erlojua desmuntatu gabe; nahiko zikinkeria zeukan eta kartxerrarekin garbitu genuen ura eta garbigarri arin bat erabiliz. Horren ondoren, piezaz pieza desmuntatu genuen dena erabat. Gero pieza denak garbi-garbi egin genituen; lehendabizi disolbentearekin kendu ia zikinkeria dena, eta gero erabili da esmerila-sarea, gehiena harekin kentzeko, gero paper latza ere bai”. Garbi-garbi egin ondoren, berriz muntatu egin dute dena. Gustura ari dira lanean denak, broma giroan. Egigurenek zera esan digu: “Nik bizitza osoa mekanika munduan eman dut. Orduan, mekanika hau ikusten dudanean, gustatu eta sentitu egiten dut mekanika zahar hau. Hori ikusi, engranajeak ikusi, horrek egiten duen lana ikusi, sasoi hartan egindako mekanika izateko, horrek beti erakarri egiten nau. Horrez gain, Santa Engraziako erlojua bada... Nik Santa Engraziako ermita\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 8\nni bizi nintzen baserritik [Aginaga] beti aurrean eduki izan dut, eta horrek jotzen dituen kanpai-hotsak, ba neure baserritik alde egin nuen arte aditu izan nituen”. Erlojuari behin behineko kanpai bat jartzen utzi ditugu hirurak; izan ere, Lasaoko festetan, erlojuaren mugimenduaz gain, orduak nola jotzen dituen ere erakutsi nahi diote-eta jendeari. Ondoren, dena desmuntatu egingo dute berriro. IKErKETA\nGarbitu dute erlojua, beste pasara bat eman eta “de brillo” jarriko dute, baina prozesu honetan egingo den beste lan ikaragarria erlojuaren beraren ikerketa da. Itsaso Lopetegi zestoarra eta Asier Leon ondarrutarra, biak ingeniariak, arduratuko dira horretaz. Itsasok gradu amaierako proiektu gisa aurkeztuko du hemen egindako lana. Erlojuaren pieza nagusienen izenak apuntatzen ari da orain, Xabier Alvarez Ieregiri galdetuta: “Rueda imperial, de movimiento y de soneria, rueda primera, rueda segunda..”. Gero pieza horiek denak neurtu, krokisak atera, eta hiru dimentsiotan jarriko dituzte, ordenagailu bidez: “Kontua da mekanismo dena aztertzea zinematikoki, indarraren arabera nola mugitzen den, engranaje bakoitzak zer indar daukan eta nola eragiten duen pisuaren arabera... Orain arte garbitzen egin dute lana eta, gero, martxan jartzeko muntatzen dutenean orduan izango da interesgarriena: non dauzkan arazoak ikusi eta horiei irtenbidea ematea...”. Erlojua konpondutakoan proiektuaren txosten sakona argitaratuko dute. prozesu osoaren zehaztasunak adieraziko dira: funtzionamendua, erlojuari egingo zaizkion moldaketak, eta abar. DATOZEN LANAK\nErlojua behar bezala Santa Engrazian kokatzeko, beste hainbat lan gelditzen direla, dio lantaldeak. Horiek egiteko auzolanaz aparte jende profesionala ibiliko da. Hainbat lan aipatu dizkigute: Bentatik ermitarako bidea pixka bat moldatzea, kanpoaldeko instalazio elektrikoa moldatzea (agian, argindar kablearen azken metroak lurperatuta eta kanpoko hormako kaxak beste lekuren batera Zeuk egiten aldatzea, dagoen lekuan itsusi samar geratzen da-eta), txi- baduzu lana, mistaren arriskuak saihesteko askoz gehiago neurriak ezartzea... Horiez gain, beharrezko- maitatzen duzu, tzat jotzen dute erlojuaren pihori da suak jasotzeko motor berria ipintzea eta erlojuaren itxitu- garrantzitsua ran aldaketa batzuk egitea: esate baterako, eskailera eta erlojua kokatzen den tranpala berritzea. Gainera, ikusi dute erlojua lehen zegoen baino beherago jarriz gero, kristalera handi bat jarri edo leihatila bat ireki, kristalez itxi eta jendeak ikusteko moduan jar daitekeela.\nBeste asmoa da herritarrei erakustea erlojua. Erabat berrituta eta Santa Engraziara jasotzeko moduan dagoenean, Zestoan eta Aizarnan erakusketa antolatu nahiko lukete. Erlojuaren oinarrizko funtzionamendua, historia, zaharberritzelanen prozesua eta abar azalduko lirateke. Horretarako, erlojuaz aparte, testuak, argazkiak, ikus-entzunezkoak eta abar jarri nahi dituzte erakusketan, eta heldu zein eskola-umeentzat bisita gidatuak antolatzeko gogoa ere badaukate. Beraz, lan ikaragarri daukate oraindik baina esaera zaharrak dioen bezala, gustuko lekuan aldaparik ez.\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 9\n9 DENA EZ DA LANA, OrDEA\nErreportajea egiteko batekin eta bestearekin kontu-kontari ari garela, tailerreko sirena batek jo du. Xantik azaldu digu sirena horren nondik norakoa: “Gu goizeko hamarretan etortzen gara eta ordu bata ingurura arte jarduten dugu. Lantokira joaten denean bezala etortzen gara gu; bakarrik, ez dugula fitxatzen. Bakar bakarrik jotzen dugu sirena hamaiketakoa egin behar dugunean. Su bat badago hemen eta haren ondoan zegoen entxufe bat, eta egun batean ukitu nuen eta sirenak jo zuen; aiba!, hau primerakoa, pentsatu nuen: gosaria preparatzen dudanean, jotzen dut eta denak etortzen dira eta gosari txiki bat egiten dugu; hamar minutu pasatzen ditugu, gehiago ez. Atzo odolkiak ziren, gaur berriz hirugiharra eta arrautza, hurrengo berriz tortilla, hurrengoan txorizoa eta solomoa... Sukaldeko lanak neuk egiten ditut, gustatu egiten zait horrelako gauzatan-eta”.\nErLOJUA MAITATZEKO MODUA\n“Gure helburua da kultur ondarea zaharberritzea” esan digu Bego Arrutik, Xabier Alvarez Ieregiren emazteak. Ez dute, ordea, horretarako enpresa profesional bat kontratatzeko aukera hartu. Jakina, oso garestia aterako litzatekeelako, baina bada hori baino motibo garrantzitsuago bat: “Auzolanaren bidez egiten baduzu lan hau, hemen parte hartzen duen jendeak, herriko jendeak, gehiago maitatzen du erlojua. Ez da berdina norbait etortzea kanpotik, konpontzea erlojua eta jendeak esaten du: ‘etorri dira erlojua konpontzera’ eta kito. Zeuk egiten baduzu lana, askoz gehiago maitatzen duzu, hori da garrantzitsua. Gainera, erakusketak ere egingo ditugu eta, hartara, Santa Engraziara joan ezin den jendeak Zestoan edo Aizarnan ikusi ahal izango du erlojua; baita umeek ere, ikaragarri gustatzen zaie-eta; umeei txikitatik erakutsi behar zaie horrelako gauzak zaindu egin behar direla”. Manuel Arregi konforme geratu da Begok esandakoarekin: “Nik lehen, erloju zaharrei, ba, kanpotik begiratzen nien eta kito. Orain, beste nonbaiten erlojuren bat ikusten badut erreparatuko diot. Orain ulertzen dut, erlojuen mundu hau, beste era batera”. Begori eta Manueli ez ezik, gainerakoei ere zerbait berezia eragin die Santa Engraziko erloju zaharrak. Jon Egigurenek gauza hauek errekuperatzea nahiko luke “ondarea direlako; bai Aizarnakoa, bai hau, nola edo hala. Gero gustatuko litzaidake Aizarnan eta horrelako erloju bat dagoen tokietan, ba, talde bat sortzea, halako erlojuren lagunak edo”. Illarramendik, berriz, etorkizunari begiratzen dio: “Gu hemen ibili garen bezala, orain 20-25 urte Legoia eta Joxe Orbegozo, beraiek ahal zuten moduan, ahalegindu ziren bezala, alegia erloju horri kuerda emateko sistema eta gainontzekoak elektrikoki jartzen eta abar, ba ederra izango litzateke orain beste generazio bat gure atzetik izatea eta hartzea errelebo hori. Gaur egun hain zabaldua dagoen joera bati muzin eginez –alegia, zertarako daude ba udalak eta erakundeak? edo besteek egin dezatela– joera horri muzin eginez, milaka urte dituen gizalegeari edo ohiturari heldu diote auzolankide hauek: Nik neuk zertan lagun dezaket gure herria hobea eta ederragoa izan dadin? Aurrekoek, hor sarri-sarri teilatua konpontzen ibili direnek, horien aurretik erlojuaren pisuak igotzeko motorra ipintzen ibili zirenek, duela berrogei urte berritze lan handi haietan ibili zirenek, haien aurrekoen aurretik ibili zirenek, auskalo noiztik datorren kate bat osatzen dute, gaur egunera arte. Geroak esango du etorkizunean zer gertatuko den. puska batean behintzat han izango dugu gure erlojua bizi-bizirik, eta noiz edo noiz haren kanpai-hotsa Akoa aldetik garbigarbi entzuten dutenean, gure ondorengoek ere segiko dute esaten: “Bazetorrek hego haizea!”...\n177.qxp_55 20/11/16 20:03 Página 10\nHil Honetan, agiro Mendi taldeak, Mendi astea dela-eta Hainbat ekintza antolatu ditu: Mendi bidaien inguruko Hiru Hitzaldi, Haurrentzako eskalada tailerra eta beñat-benantxio ibilaldi neurtua. Mendian ibili diren Hainbat Herritarrek beren esperientziak beste Herritar batzuekin partekatu dituzte. Hitzaldietara joan ez denarentzat, inor penetan gera ez dadin, bidai Horien nondik norakoak azaltzeko eskatu diegu Hizlariei.\nM ARANG (4.200 M ), A NDONI ETA DANIEL TALDEKIDEA ERREZOKO BANDERAK JARTZEN ALTUERA GARAIENEAN .\nE ZKERRETIK ESKUINERA , M IGEL A NJEL U ZKUDUN , M ARITXU E TXABE , I ZASKUN A RANA , M ARIPAZ U GARTE , A XUN U GARTE , A RANTXA G URRUTXAGA ETA P ELLO A RRUE .\nH IRUKOTEA ETA ATZEAN GIA , A LPAMAYO C HICO GAILURREAN\nurtzi zelaia eta koldo ruiz, bolivian, 6.000 Metrotan\nATZEAN C HICO\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 11\nUrTZI ZELAIA ETA KOLDO rUIZ BOLIVIAN IZAN ZIrEN AUrTENGO MAIATZEAN, HAMABI EGUNEKO BIDAIA EGIN ZUTEN. AUKErAN, MOTZ GErATU ZITZAIELA\nDIOTE BAINA ONDO AprOBETXATU ZUTEN DENBOrA: SEI GAILUrrETArA IGO ZIrEN, TArTEAN 6.000 METrO ALTUErAKO BAT.\nkontaiguzue bidaia labur-labur Hegazkinez egin genuen, Madril-Cochabamba-La paz. Hiru zonaldetan ibili ginen. Iritsi eta La pazetik Chacaltayara (5.395m) joan ginen. Eski estazio bat da, ia bertaraino kotxean igo ginen, baina pare bat ordu oinez egin genituen, bertako girora egokitzeko. Handik La pazera jaitsi eta Condoriri zonaldera abiatu ginen. Zonalde hartan lau gailur egin genituen: Miradores (5.200m), Austria (5.300m), Tarija (5.300m) eta Alpamayo Chico (5.400m). Condorinin ibili ginen egunetan, gaua mendiko txabolatan egiten genuen. Lau gailurrak igota, La pazera jaitsi, bertan gaua pasa eta Huayna potosira abiatu ginen. Egun bat bertan ibili ginen, hurrengo egunean goiko kanpamentura igo ginen eta, goizaldera, gailurrera (6.000m) abiatu ginen. Hurrengo eguna La pazen pasa genuen.\norduan la pazetik mugitu zineten? La paz basea izan da. Kotxean mugitzen ginen gune edo mendi batera eta berriro La pazera jaisten ginen. Gu ibili ginen zonaldeetatik bi ordura dago La paz. La pazeko El Alto 4.000 metrora dago. Lehen errepide zaharrak zeuden baina orain, Evo Moralesekin, kabinak jarri dituzte. Beraientzat oso garestiak dira erabiltzeko baina guretzat oso merkeak. biok joan al zineten? Urtzi: Koldoren lagun zarauztar bat ere, Bittor, gurekin etorri zen.\nnolatan boliviara? Koldo: Bittorrek dauzka agian kulpa denak. 6.000ko bat egin behar genuela eta egin behar genuela, buruan horrekin zebilen eta Boliviara animatu ginen. Gero, Urtzi libre zegoela eta animatuko zela, eta noski, guk baietz.\nzuen kasa ibili al zineten? Hango agentzia batekin ibili ginen. Ia dena lotuta joan ginen: egun gutxitarako joan ginenez, dena lotuta edukitzea komeni zen, denbora ahal zen ondoen aprobetxatzeko. Bertako gidari batekin ibili ginen. Bere anaia eta emaztea ere elkartu zitzaizkigun. Hirurak aimarak ziren, bertakoak.\ngidariaren emaztea ere zuekin ibili al zen? Koldo: Bai, hala da. Ni lehenago ere ibilita nago horrelako mendietan baina sekula ez nuen emakumerik ikusi horrela. Lehenengo aldia izan zen baina bidaia hartan ikusi genituen gehiago. Sukaldari lanetan ibili zen, txabolan geratzen zen. Oso lotsatuta, burua makurtuta, beti berrehun metro atzetik ibiltzen zen. Bukaerarako gerturatu ginen. Zapatatxo batzuekin igotzen zen, ilekorda luze-luzearekin eta zortzi bat gona elkarren gainean jantzita. Emakumeek bertako arropa tradizionala mantendu egiten dute, gizonezkoek ez. C ONDORIRIKO\nLAKUA ETA TXABOLA\naipatu dituzuen txabolak, turistentzako dira? Hasiera batean zertarako eraiki ziren ez dakigu baina orain txabola haiek mendian dabiltzan jendearentzako moldatuta daude. Bailarako familiek eramaten dute txabolen ardura. Astero familia batek, txandaka. Gero irabaziak banatu egingo dituzte. Horrelako bidaia bat egiten zenuten lehenengo aldia al zen? Urtzi: Nik bai, Koldok asko egin ditu. Berme bat izan da horrelako esperientzia duen pertsona batekin joatea.\nnolako parajeekin egin zenuten topo? Hura oso lehorra da. Abioitik ikusten zen La paz aldapan egindako hiri bat dela. Gero goi-lautada bat dauka, El Alto. Eta gero mendi tontorretan elurra. Lakuak-eta daude; Titikaka ezaguna, esaterako, urrutira ikusi genuen. Tenperatura oso goxoa, eguzkiak irteten zuenean asko gozatzen zuen. Eguraldi oso ona egin zigun.\nkonta iezaguzue zuek han pasatako egun bat Egun denak ez dira berdinak izan. Gailurrera igotzeko egunek gaueko ordu txikietan mugitzea eskatzen zuten. Besteetan esnatu, gosaldu ondo eta mendira. Hasieran oso lasai ibili ginen. Erritmoa jartzerakoan, gidariak bista ona zeukan eta erritmoa neurtzen ibili ginen. Goian ere lasai, goxo egoten ginen, denbora-pasa. Bazkalondorena arte-edo ibiltzen ginen oinez. Bueltan bazkaldu, eta arratsaldea lasai. Bertara egokitzeko, aklimatatzeko, egun osoa zegoenez, lasai ibiltzen ginen, 6-7 ordu ibiltzen ginen oinez guztira. La pazen, berriz, hiria ikusteko aprobetxatzen genuen. gauza asko egongo da ikusteko? Inguru ederrak, lakuak… Txabola alboan, laku dezente bat zegoen mendiz inguratuta. Bertakoek gauero sarea botatzen zuten eta gero goizean jaso. Ikusgarria zen nola moldatzen ziren. Lau lagun txalupan, batek arraunean egiten zuen beste bik sarea zabaltzen zuten eta laugarrena txalupatik ura ateratzen ibiltzen zen. Ikusgarria, xelebre samarra, sarea korapilatuta… arrantza handirik ez zutela egingo pentsatzen genuen baina egunero amuarrainak jan genituen. eta la pazen? Kultura ezberdina. Goizean azoka handi-handi bat egoten da, “El mercado de las mañaneras”, joan eta joan eta ez da bukatzen. produktuak saltzeaz aparte, jateko aukera ere egoten da. Bertako azokak dira baina aldi berean kanpotik datozen pertsonentzat ere bideratzen dituzte: erosketak egin eta bertakoekin hitz egiteko, eta hitz egiten genuen. Oso jatorrak eta legalak dira. Beraien artean aimara hizkuntza hitz egiten dute baina gazteleraz komunikatzen ginen. bitxikeriarik? Oso sinestunak dira, zerbait edaterakoan, lehenengo tragoa lurrera botatzen dute “para la pachamama” esanez, Amalurrari botatzen diote. Azken egunean, La pazen jatetxe batean jan genuen gidariarekin. Dotorea zen lekua eta jende ugari zegoen. Han behintzat tragoa lurrera ez zuela botako uste genuen baina lasai bota zuen (kar-kar-kar!)\nATERATA , ALDAPAN BEHERA IKUS DAITEZKE GURE PROTAGONISTAK\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 12\nandoni zulaika, nepaleko altxor ezkutuan\nANDONI ZULAIKA ABUZTUArEN 8TIK 20rA NEpALEN IBILI ZEN, MUSTANG TrEKKINGA EGIN ZUEN. MUSTANG NEpAL ETA TIBETEKO MUGAN AUrKITZEN DA. MENDIZALE ASKOrEN MODUAN, BETI IZAN DU NEpAL BUrUAN ANDONIK. AUrTEN, NAHIZ ETA ABUZTUA EZ IZAN GArAIrIK EGOKIENA, ANIMATU EGIN ZEN. nolatan nepalera? nola komunikatzen zineten bertakoekin? Leku bat baino gehiago nituen buruan, Kanada, Ingelesa zein garrantzitsua den konturatzen zara horrelakoetan. BerIran… Horrela nenbilela, Mikel Irurek animatu ninduen tako batzuk moldatzen dira ingelesez eta hala komunikatzen ginen. Nik, Nepalera joatera. Buruan sartu zidan, begira hasi nintamalez, ez dut ingeles askorik egiten eta batzuetan aparte geratzen tzen eta nire aurrekontura egokitzen zen bidaia bat to- nintzen baina gero besteek azaltzen zidaten. patu eta aurrera egin nuen. Uste dut mendian ibiltzen kultura berri bat ezagutzeko aukera izan zenuten ezta? garen denok daukagula buruan Nepal. “Zergatik ez ba? Madrildik trekkinga hasi behar genuen lekura iristeUrteak aurrera doaz, egin eta bakea”, pentsatu nuen. ko, bidaia luzea eta astuna izan zen. Baina dena zen bezeure kasa antolatu al zenuen bidaia? rria, interesgarria. Istanbulen geldialdia egin genuen eta Agentzia batekin jarri nintzen harremanetan. Aurre- hura ere ederra izan zen, telebistari bezala denei begira, ko urtean ere agentzia horrekin bidaia bat egin nuen dena ezberdina, dena berria… eta oso gustura ibili nintzen; beraz, aurten errepikabitxikeriarik? tzea erabaki nuen. “Y por qué no solo?” du izena Katmandun, azken egunean hiria ezagutzeko aukera agentziak. Madrileko bidaia-agentzia bat da, baldintza izan genuen. Turismo pixka bat egin genuen, tartean, bakarra ipintzen du bidaiara joateko: bakarrik joatea. Tximinoen tenplua izenez ezagutzen den monasterio Gero beraiek egiten dute taldea eta bidaia guztia lobudista batera joan ginen. pixka bat beldurrarekin, txitzen dute. Teorian denok bakarrik joaten gara, denok minoak tximinoak dira… Jende asko zegoen baina txiegoera berdinean. Bi madrildar, hiru kataluniar eta ni mino bakarra ikusi genuen! (kar-kar-kar!) elkartu ginen. Mustangen izan zinen, ezta? Bai. Nepal abuztuan joateko ez da leku egokia, montzoi garaia izaten baita, baina Mustang oso zonalde lehorra da. Abuztuan, mendi handiak lainopean egoten dira. Gutxi ikusten genituen, eta alde horretatik pena izan zen. Inguru lehorra da baina goian elurtutako mendi izugarriak dituztenez, ur dena kanalizatuta dute. Herri bat bistatzen genuenean oasi bat zirudien, herria zegoen lekua berde-berdea zen, ura bertara bideratuta, baratzak eginda dituzte... Tenperatura ona izan genuen, manga motzean egun askotan ibili ginen.\nnolakoa izan zen trekkinga? Trekking lasaia, eramangarria izan zen, edozeinek egin dezakeena. Hamaika eguneko trekkinga egin genuen, Jomsometik (2.700m) iparraldera, Lo Manthangera (3.750m) eta gero buelta. 15-20 kilometroko etapak egiten genituen bataz beste. Goizean gosalduta irteten ginen. Eguerdian herrixkaren batera iritsi eta te bat-edo hartzen genuen bertakoekin. Arratsaldean, hurrengo herrira iristen ginen, bertan trasteak eta antolatu, afaldu eta lotara. Egun denak antzekoak izan ziren.\nlaguntzaileekin ibiliko zineten ba? Bi gidarirekin ibili ginen. Nagusia aurretik joaten zen eta laguntzailea atzetik, norbait atzean geratzen bazen ere. petatea eramateko esan ziguten eta kezka geneukan, ez genuen pertsona bat karga-karga eginda gure alboan joaterik nahi. Hiru baino gutxiagoren trasteak garraiatzaileek beraiek eramaten dituzte. Hirutik gora, aukera daukate zaldia edo mandoa erabiltzeko. Gu zaldiarekin eta zaldizainarekin ibili ginen.\nA NDONI ,\nG HAMI (3.510 M )\nP UMORIKO KANPAMENTU BASEA , GAZTEEN OROIMENEZ IPINITAKO HARRI GORRIA IKUS DAITEKE\nA RANTXA ETA S UKA K ATMANDUKO\nO RAIN DELA 15 URTE, S UKA ETA B EÑAT A RRUE T HAMO INGURUAN\nURTE , A RRUE N\naizarnarrak eta zestoarrak nepalera, bisitan\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 13\nAIZArNAKO, ZESTOAKO, ZUMAIAKO, HErNIALDEKO ETA IrUñEKO BEDErATZI LAGUN ErE NEpALEN IBILI DIrA UrrIArEN 3TIK 26rA BITArTEAN. AIZArNATIK, pELLO ArrUE, ArANTXA GUrrUTXAGA, MIGEL ANJEL UZKUDUN ETA MArIpAZ UGArTE. ZESTOATIK, AXUN UGArTE. ZUMAIATIK MArITXU ETXABE ETA HErNIALDETIK IZASKUN ArANA. pUMOrIKO ISTrIpUAN HIL ZEN CESAr NIETOrEN ANAIA ETA BErE LAGUNA BLANCA ErE BErAIEKIN JOAN DIrA; ANAIA HIL ZEN LUrrETArA LEHENGO ALDIZ JOAN DIrA. AXUN ETA MArIpAZ ErE LEHENENGO ALDIZ JOAN DIrA pArAJE HAIETArA. BESTEAK, LEHENAGO ErE IBILIAK DIrA NEpALEN. AIZArNAN ELKArTU GArA, ArANTXA, MArI pAZ, AXUN ETA MIGEL ANJELEKIN. azaldu iezaguzue bidaia labur-labur Bilbon hartu genuen hegazkina eta Bilbo-Madril-Doha (Qatar)-Katmandu ibilbidea egin genuen. Gauean iritsi ginen Katmandura. Esnatu eta Luklara igo ginen, 35 minutuko hegaldi batean, hegazkin txiki batean. Trekking bat egin genuen pumoriko kanpamentu baseraino eta berriro buelta.\nnolatan nepalera? Arantxa: Beñat semea, orain dela 15 urte, pumoriko magalean han geratu zen istripu baten ondorioz. Ezbeharra gertatu eta urte betera Benantxio Iruretak gazteei bisita egitera zihoala esan zigun eta gu ere animatu egin ginen. Ordutik hiru urtetik behin-edo bisita egitera joaten gara. Maripaz: Aizarnara bizitzera etorri nintzenean hauekin (Arantxarekin eta pellorekin) harremana egin nuen eta orduan Nepalerako bidaia preparatzen ari ziren. Gogoa sartu zitzaidan baina orain dela hiru urte ez nintzen animatu; asko ibili gabe nengoen, beraiek biak bakarrik zihoazen… Baina aurten bai. Axun: Ahizpak animatu ninduen, niretzako izugarrizko aukera zela ikusi nuen, bestela ez nuela inoiz egingo. Hasieran ezezkoa esan nuen, denbora gutxi zegoela prestatzeko. Behin erabakita, ordea, asko ibili gara mendian aurtengo udan. Migel Anjel: Gustatzen zaidalako, leku ederra da. 2010ean joan nintzen lehengo aldiz, orduan Benantxiok animatu ninduen, aurtengoa bigarren aldia da. parajeak ederrak dira, baina bertakoak dira ederragoak.\ntrekking gogorra al da? Erraz ibili gara, aurrez ibiltzea, preparatzea, eskatzen du. Zenbat eta gehiago ibili, gehiago preziatzen duzu bidaia, lekua. Bideak ondo prestatuta daude, arrisku handirik gabe. Bataz beste, bospasei orduko etapak-edo egiten genituen. Guk lasailasai egin dugu, denak parekoak joan gara eta erritmo ona hartu dugu eta etapa oso ondo bukatzen genuen. pellok jartzen zuen erritmoa, gidariek gelditzea gomendatzen zutenean, zerbait jan, ura edan, deskantsatu eta berriro martxan. Goizetan seietan jaikitzen ginen, zazpietarako gosaldu eta oinez hasten ginen. Eguneko helmugara bazkalordurako-edo iristen ginen. Arratsaldean deskantsatu, kartetan ibili, herrixka ikusi… eta zortzietarako denok lotara.\nnormalean, arantxa, beñatez aparte beste pertsona berezi bat ere bisitatzen duzue ezta? Bai, guretzako oso berezia den neskato bat bizi da Nepalen. Argazki baten bidez ezagutu genuen. Istripuaren ondoren, Beñaten txamarra eta Iñaki Aierzaren kamera agertu ziren. Kamera puskatuta zegoen baina barruko filma ondo zegoen. Argazki batean, Beñat agertzen zen hiru bat urteko neskato batekin. Handik urte betera, Benantxiorekin joan ginenean, hark buruan zeukan argazki hura non ateratakoa izan zitekeen. Thamo herrian, galdetu zuen argazkiko neska hura ezagutzen ote zuten eta “Suka, Suka” oihu egiten zuten. Txabola moduko etxe batera jarraitu zieten bertakoei eta han zegoen argazkiko neska. Nepalera joaten garen bakoitzean Sukarengana joaten gara, oso harreman berezia dugu.\naurten ere joan zarete? Bai, joan gara. Azkena orain dela hiru urte egon ginen berarekin eta ez genekien nola topatuko genuen. Alde batetik, orain dela urtebete izan zen lurrikarak nola eragin zuen herrian ez genekien, eta, bestetik, hemeretzi urte ditu Sukak; adin horrekin haurtxo batekin topatuko genuela ere pentsatu genuen. Iritsi eta izugarrizko sorpresa hartu genuen. Atarira hurbildu eta falta zen, etxera sartzeko esan ziguten eta Suka ohean topatu genuen, oso gaixorik. Giltzurrunetako gaixotasunen bat zeukala esan ziguten, urtebete edo zeraman gaixorik. Katmanduko ospitalera jaistea oso konplikatua eta garestia zen eta hantxe zegoen mugitu ezinik. Guk ezer egin gabe ezin genuen gelditu eta helikoptero bati deitu genion. Eguraldi txarra zela eta hurrengo egunean joan zen helikopteroa; guk trekkingarekin jarraitu behar izan genuen. Ezin izan genuen ikusi neska helikopterora sartzen baina argazkiak bidali zizkiguten. Trekkinga amaitu eta Katmandura jaitsi ginean, ospitalera joan ginen bisitan. Askoz hobeto ikusi genuen, giltzurrunetako gaitz larri bat dauka, transplantea egin beharra dauka baina orain medikuek ikusi dute eta tratatzen hasi dira. emozioz betetako bidaia, ezta? Bai, halaxe izan da. Suka egoera hartan topatu genuen egunaz aparte, bada nabarmentzeko beste egun bat: pumoriko kanpamentu basera joan ginen, urteak dira dolmen moduko bat egin genuela eta haren gainean harri gorri bat ipini genuela, istripuan hildakoen omenez. Aurten, berriz, Nietok anaiarentzako plaka bat ipini nahi zuen. Harri gorria zegoen zonaldera iritsi ginen baina dolmena dena puskatuta zegoen, harria ez zegoen bere lekuan, lurrikarak dena mugitu zuen. Zeremonia bat egin genuen, bertako erara, elkarri eskuak emanda, intsentsu eta guzti. Handik Everesteko kanpamentu basera abiatu ginen baina esan bezala, lurrikararen eraginez, bidea hondatuta zegoen, harriak mugituta… Asko kosta zitzaigun Everesteko kanpo basera iristea: momentu batean, hantxe bertan iluna gainera etorriko zitzaigula ere pentsatu genuen, tentsio handiko momentuak izan ziren, baina denak isil-isilik gidariei jarraitu eta kostata baina iritsi ginen.\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 14\nHerritarrek bilera hondakinen gaia jorratuz\nAzaroaren 3an Udaletxeko areto nagusian hainbat herritar bildu zen hondakinen gaiaz eztabaidatzeko. Lehenbizi, taldeak egindako bidea errepasatu zuten, “ongi egiten jarraitzearen alde” emandako pausoak eta orain arteko dena mahai gainean jarri zen. Horrela, aurrez Udaleko Ingurumen batzordearekin izandako bileran hitz egindakoak jakinarazi zizkieten bertaratu zirenei. Udal Gobernuak hondakinen bilketa sistema aldatzeko erabakia hartua du, eta herritar taldearen iritziz aldaketa hori “atzera pauso nabarmena da, orain dugun sistema Urola Erdiko Mankomunitateko sistemarik eraginkorrena eta arazo gutxien eman duena baita”. Aurrera begira, herritar taldeak Udalari Hondakinen Mahaia deitzeko eskaera egiten dio, sistemaren aldaketarik bada, aldaketa hori Hondakinen Mahaian adosteko helburuarekin. Aipatu behar da, herritar talde horrek 720 herritarren babesa jaso duela, firma bilketa bidez.\naizarnako eskolan mobilizazioak\nHego Euskal Herriko hezkuntza eragileek eta langileen sindikatuek urriaren 26an LOMCE eta Heziberri proiektuen aurkako mobilizazioak deitu zituzten, eta Aizarnako eskolak bat egin zuen deialdi horrekin. Horrela, gurasoek eta ikasleek ez esan zieten LOMCEri eta Heziberriri. Hego Euskal Herriko sindikatu ia guztiek egin zuten bat mobilizazioekin, baita EHIGE Euskal Herriko Ikasleen Gurasoen Elkarteak ere.\n‘zestoa lagunkoia’ proiektua aurkeztu zaie herritarrei\nAzaroaren 26an, ‘Zestoa Lagunkoia’ proiektuaren aurkezpena izan zen. Zestoa Lagunkoia Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte politiketako Sailak sustatu eta Matia Fundazioak abiarazitako ekimena da eta bere helburua adinekoek eta, oro har, herritarrek herria hobetzen parte har dezatela bultzatzea da, zahartu ahala nork bere bizimodua izaten jarraitu ahal izateko. Udaleko areto nagusian elkartutako herritarrek faltan botatzen dituzten gauzak mahai gainean jarri zituzten. Hala ere, lehen bilera bakarrik izan zen, abiapuntu bat, eta abenduaren 15ean 18:00etan Udaleko areto nagusian berriz elkartuko dira Zestoa lagunkoiago bat lortzeko helburuarekin. Bilera irekia izango da hori ere, eta adineko herritarrei bertan parte hartzeko deia egin diete. Aurrerago bilera gehiago ere izango dira. Bilera horiek ordu bat iraungo dute, eta Matia Fundazioko kideek dinamizatuko dituzte.\nautobus geltoki berriak\nZumaiarako noranzkoan diren bi autobus geltoki lekuz aldatuko dira. Gipuzkoako Foru Aldundiko Bide Azpiegituretako departamenduak abiatutako lan horiek urtea bukatzerako amaitzeko asmoa dago. Horretaz gain, Azpeitia aldera doan errepidean norabide aldaketa egiteko gunea egokituko dute. Udalak azaldu duenez lanek 121.607 euroko aurrekontua dute, eta Urbycolan enpresa ari da lan horiek egiten.\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 15\nzestoan trikitilari taldea sortzeko bidean\nHerriko trikitilariak elkartu eta kultur talde bat osatzeko asmotan dabiltza. Helburua, elkar ezagutu eta herriko egun esanguratsuetan kalejiran irten edo trikiti emanaldi batzuk eskaintzea da hasiera batean. Bilera deialdi bat eginda, hogeita hamarren bat haur eta heldu elkartu ziren azaroaren 17an. Jendea gogotsu agertu zen eta lehenengo zita Zoroperi egunean izango da. Horretarako entseguak finkatu dituzte: abenduaren 1ean, 15ean eta 22an 19:00etan Zestoako Kultur Etxean. Hau hasiera besterik ez dela izango dirudi, buruan ideia ugari baitituzte. Herriko edozein trikitilariri pasa nahi diete beraiekin elkartzeko gonbita. Bakoitzak erabakiko du konpromiso maila, ez dute jendearentzako karga edo lan bat izaterik nahi. Besterik gabe, elkartu eta trikitiaz gozatzea da helburua. Zestoako trikitilarien elkargune bat izango da.\nzestoarrak behobia – donostia lasterketan\nAzaroaren 12an izan zen 52. Behobia-Donostia lasterketa ospetsua. Kategoria ezberdinetan 18 zestoarrek hartu zuten parte. Honako hauek dira zestoarren denborak: Garikoitz Tabasco Lizaso 01:13:22 Alexander Muela Aparicio 01:20:00 Aritz Elustondo Garate 01:20:04 Ibon Aranguren Kerejeta 01:22:41 Mikel Jauregi Izagirre 01:24:54 Agustín Egiguren Egiguren 01:30:21 Mikel Salegi Martija 01:31:08 Adur Barroso Zigaran 01:33:38 pedro Lopez Armero 01:35:29 Juan Inazio Zunzunegi Ugarte 01:36:48 Asier Zubelzu Uriarte 01:46:00 Andoni Zulaika Errasti 01:48:21 Nerea Irure Izeta 01:49:37 June Landa Alberdi 01:55:17 Miguel Angel perez Lopez 01:58:14 Juan Jose Odriozola Odriozola 01:59:58 Elena Goikoetxea Aipzurua 01:59:58 Aitor Mendizabal Uria 02:03:00\n‘urolanprest.eus’: enplegu webgunea\nLangabetuentzako informazio baliagarria publikatzen duten webgunea jarri dute martxan. Urola Erdiko enplegua, orientazioa eta lan prestakuntzarako eragileen eskaintza eta informazio bateratua eta eguneratua jasotzeko erreferentziazko topagunea izatea du helburu urolanprest.eus webguneak. proiektuaren eragileak eta bultzatzaileak Urola Erdiko zerbitzuetako eta formazio eta orientazio laboraleko eragileak dira, eskualdeko erakundeekin elkarlanean. Hiru zutabe nagusi ditu webguneak: enplegua, orientazioa eta prestakuntza.\nHitziturri hasi da martxan\nHainbat zestoar bildu ziren, Lauiturretan, datorren udaberrian gure herrian Euskal Herriaren etorkizuna erabakitzeko egingo den galdeketa antolatuko duen taldea aurkezteko. prozesua aurrera eramateko Hitziturri taldea sortu da. Talde honek, herritarrek hitza eman dezaten bete behar diren pausoak emango ditu. Erabakitzeko eskubidea gauzatzeko elkarlanera gonbidatu zituzten herritarrak.\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 PĂĄgina 16\none bergara Naiara exposito Mari artano\nERRETIRATUAK Urte batzuen buruan ohikoa bihurtu da aitita eta amamak parkean ikustea, eskola atarian edo ume-kotxeekin paseoan. Guraso biak lan mundura sartu izanak bultzatu du egoera hau, azkar esanda arrazoi hori azpimarratuko genuke denok. Egia da baina, etxe bakoitzeko egoerak oso desberdinak direla. Horregatik, aitita-amama "zaintzaile" izateko modu andana dago. Kontratatua, boluntarioa, larrialditarakoa, zubi lanak egiten dituena, guardiakoa, lanaldi osokoa, erdikoa edo herenekoa eta beste erremediorik ez dagoelako lan egiten duena edo haurrak zaintzeko desiratzen egoten dena. Ez da beti erraza, ez gurasoentzat haurrak delegatzea, ez erretiroaren bueltan dagoena lan berri honetan hastea, heziketarako iritzi desberdinak, adinaren ajeak... Danbolinek ofizio honetan dabiltzanen iritzia jakin nahi izan du: Zer sentitzen dute biloben kargu egiten direnean?\nIbai De las Morenas Linazasoro Guretzat ume hau bedeinkazio bat izan da, hitzez esan ezin den poza; bere zaintza ere oso gustura hartzen dugun lana da, senarra eta biok egiten gara kargu etxean baina kalera nik ateratzen dut. Umea gure etxean jolasten ikustea zoragarria da, tontotuta egoten gara berari begira. Gainera, ziklo baten itxiera marraztuko balitz bezala da semeak bere familia osatu duela ikustea. Ibai parkera eramateak gaztetu egin nau, errealizatuta sentitzen naiz: biloba zaintzean semeari eta errainari laguntzen ari naizela jakiteak ere poza ematen du. Nik astean hiru arratsaldetan zaintzen dut Ibai, eta egun horietan nekatu ere zertxobait egiten gara bai, baina ez gehiegi, adibidez besotan dagoeneko gutxi hartzen dut, adina igarri egiten da. Ezingo nuke lan hau egun guztian egin, baina umea oraindik txikia da eta oraingoz ondo moldatzen naiz, esan bezala plazeretik egiten den lana da.\nLaia eta Kepa Aranburu Martija polita da lana, gustura ibiltzen naiz, gaztetuta sentitzen naiz. Haurrek maitasuna ematen dizute eta ikusi gabe pare bat egun egoten banaiz, umeen falta sumatzen dut. Bilobak eta denda senarra eta bion artean uztartzen ditugu, nik haurren ardura hartzen dut gehiago. Askatasunarekin bizi dut haurren zaintza, egun batean ezin badut haurren kargu egin semearekin eta errainarekin hitz egin eta moldatzen dira ni gabe, horregatik esaten dut nahi dudalako egiten dudan lan bat dela. Bilobekin gehiago gozatzen ari naiz neure semeekin lehen gozatu nuena baino, semeekin ez nuen orain bizitzen ari naizen prozesua bizi, hauekin sentitzen dudana ez nuen sentitu. Ama izan nintzenean lanean nengoen, mila gauza nituen buruan, denborarik ez, urduri zaude eta ezin duzu denera iritsi. Egoera horretan ez duzu seme-alaben prozesuaz gozatzen. Eta horrek pena ematen dit, pentsatzen dudalako semea eta erraina ere konturatuko direla horretaz noizbait, ni konturatu naizen bezala.\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 PĂĄgina 17\nMirari eta Sarai Aldalur pombo Bilobak zaintzea gure alabari laguntzeko modu bat da. Gaur egun bizimodua ez da erraza, bikoteko bi kideek egin behar dute lan eta lanpostuari eustea garrantzitsua da, baina testuinguru horretan familia eta lana uztartzea konplexua da. Hor sartzen gara aitona-amonak. Gure seme-alabak hazi eta hezi ditugu eta orain bilobak zaintzea tokatzen zaigu, euren bigarren aita eta ama bihurtzea. Lana da, karga da, ordutegien menpe egon behar duzu berriro eta hori jada ahaztua izan behar genuen, gorabeherak bizi dituzu, une alaiak eta tristeakâ€Ś baina era berean egiten dugun lanak bere ordaina dauka, ematen dugunarekin jaso ere egiten dugu eta maitasun eta eskertza moduan dator jasotzen duguna.\njuan joxe iturzaeta\nHaritz, Miren eta Intza Iturzaeta Oiartzabal eta Oihan eta Ander Lizarburu Iturzaeta Niretzat umeak bizipoza dira. Aurre-jubilatu nintzenerako Aitorrek semea izan zuen Azpeitian eta hara joaten ginen tarteka. Jubilatu nintzenerako berriz AloĂąak izan zuen semea eta Zestoan ibili gara gehiago baina Azpeitian ere behar izan gaituztenetan esku bat bota dugu. Goizeko 7:30-8:00ak alderako joaten naiz egunero, gosaldu, jantzi eta prestatzen pixka bat laguntzen diet eta eskolara joaten dira, jada 8 eta 9 urte dituzte, ez dute lan handirik ematen. Eguerdian gurean bazkaltzen dute, emaztea (Maria Angeles Odriozola) eta biok gustura egiten dugu eguerdiko buelta hori. Niretzat umeekin ibiltzea mundiala da, beharrik izan gabe ere arratsaldean buelta bat beti egiten dut parketik eta iluntzean ere askotan etortzen dira gure etxera. Ni gustura. Gure seme-alabek eskertu ere asko egiten dute eta horrek ere laguntzen du.\nFrancisco pombo eta Maria luisa aramendi\nAiert Uria Urbieta eta Malen Arrue Uria Goizean 7:30erako joaten naiz alabaren etxera, Malen (2 urte) bilobarekin gelditzera. Orduan joan ohi dira ama eta aita lanera. Gosaria eman, jantzi eta ikastolara eramaten dut. Eguerdian jaso eta elkarrekin bazkaltzen dugu. Aizarnara joan ohi gara, bertan dugu baserria eta bertan pasatzen dugu arratsaldea. Siestatik esnatzen denean pixka bat jolasten dugu, meriendatu eta baratzean jolasten ibiltzen gara ama etorri arte. Orain, Malen bakarrik zaintzen dut, nire alaba Lorearen alaba. Baina lehen semearen parteko bilobak ere zaintzen nituen. Haietako bat, Aiert (9 urte) alabaren etxera etortzen da eskolako ordua iritsi arte, bere etxean bakarrik ez egoteko. Bilobak zaintzea niretzat gozamen bat da. Nekatu ere egiten da noski, baina beraiek konpentsatzen dizute neke hori.\njuan Mari Canseco eta inma alkorta\nMaddi, Haizea eta Irati plazaola Canseco Tarteka pozen bat ematen dizute baina egia esaten hasita, lana ere bada. Eta pixka bat eskertzen da baina ez da gehiegi aitortzen egiten den lan guztia. Ez da berdin, tarteka bilobak hartzea edo urtea joan, urtea etorri, egunero-eguneroko lotura. Edo ume bakarra izan edo hiru, gure kasuan bezala; goizean eskolara eramaten lagundu, eguerdian bazkaria eman, berriro eskolara eraman eta arratsaldean berriro jaso eta gurasoak etorri arte parkean ibili. Erretiratuta dagoenarentzat lotura da, libre egon behar zuenean eta ez dagoenarentzat bereaz gain lan karga gehigarri bat. Urtetik urtera egoera aldatzen doa eta garaian garaiko aukeren arabera moldatzen saiatzen gara; haur-eskola, jangela... Baina gaur egungo egoerarekin, hipoteka ordaintzeko aitak eta amak lan egin behar dute eta haurrak zaintzeko norbait hartuz gero bietako baten soldata joaten da horretan ia.\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 18\nkirol Masaje eta ajuste neurologiko saio baten bazkide irabazlea: Mari jose etxeberria\naurpegirako kreMa Hidratatzailearen bazkide irabazlea (olioz eta larrosa urez egin): jon irure izeta\nHilabete pasatxo da Zestoako AEK euskaltegiko ikasle eta irakasleok ikasturteari ekin geniola. Indartsu hasi zaizkigu iazko ikasleak zein berriak, tartean Zestoara duela hilabete gutxi iritsitakoak, ongi etorri geure artera! Guztiek euskalduntzen hasi edota jarraitzearen aldeko apustu sendoa egin dute eta bejondeiela, bai baitakigu ez dela neke eta buruhausterik falta bide honetan. Ikasleak gogotsu agertu ohi dira zestoarrek kalean erabiltzen dituzten hitz eta esapideak ikasteko. Beti, ordea, ez zaie erraza suertatzen hitz eta esamolde guztiak ulertzea.\nHonen ha rira, gogo eta hauexe dizkizueg k proposat u azarora uko ko. ·Euskara ik asleekin e dota eusk topatzean aldun ber kontutan riekin hartu beha zailtasun rko al gen hau? uke ·Euskaldun du berri d irenei irak dizkiegu, asten al irakatsi b eharko al herriko es g enizkieke am gure ·Bilera batea oldeak? n euskald un berri b saiatzen a at dagoen l gara ma ean ntsoago ed hitz egiten o ulerterraz ? ago ·Guk geuk b a al dugu jariotasun batuan ar ik euskar itzeko? Er a agin buru a r i eta batez zestoarrez ere, nahiz bat uan, ekin eta aritu e , gozatu uskaraz!\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Página 19\nEskola Txiken festako 'denda' Udaletxean. Kamisetak eta sudaderak ikusteko, probatzeko eta enkargatzeko aukera. •Txikitasunean haundi Arroabean: 17:00etan ume jolasak. 18:30ean “Eskola Berria Orain!” ekitaldia. Ondoren, gaztaina erre jana. •Elkarretaratzea Zestoako Plazan Presoak, iheslariak eta deportatuak etxera lemapean 19:30ean.\nTxikitasunean haundi Arroabean: 11:00etan, bidegorriaren aldeko martxaren hasiera Narrondotik. 12:30ean elkarretaratze zaratatsua Zestoako plazan (gorriz jantzita joateko gonbita egin dute antolatzaileek). 16:00etan, II. mus txapelketa. 17:00etan, haurrentzako zinema euskaraz. 19:30ean trikipoteoa. 21:30ean, bertso afaria Ederki elkartean. Bertsolariak: Julio Soto eta Aitor Sarriegi (sarrerak salgai Txominen eta Lurdesen). Ondoren, ordu txikiak arteko festa.\nAEKako ikasleentzat gertuko magia Euskaltegian. 19:00ak aldera magia poteoa, herritar guztiak gonbidatuta daude. •Trikiti entsegua 19:00etan, herriko edozein trikitilarirentzat. •Bolumen handiko hondakinen bilketa, 20:00etatik aurrera papera eta kartoiaren edukiontzien ondoan.\nIraetako trena martxan egongo da, 17:00etatik aurrera. IGANDEA\nAmurrioko Tertanga Etxeko jolasgunearen eraikuntza prozesua ezagutzeko familia-irteera. Irteera: 9:30 (Gurutzean) itzulera: 18:30 (Gurutzean). Tertangako Etxean, gurasoei jolasgunearen eraikuntza prozesua aurkezten zaien bitartean, haurrentzako tailerra egongo da. Ondoren, aterpetxean bertan bazkaria. Prezioa: helduak 6€/haurrak 4€ Izen-emateak eta informazio gehiago gaztelekuan (688 684 029)\nSilo-bola plastikoen bilketa.\nage nd a 14\nZestoako Gabon Abesbatzaren entsegua, 21:00tan Zestoako Kultur Etxean.\n“Zestoa lagunkoia” proiektuaren bigarren bilera 18:00etatik 19:00etara Udaleko areto nagusian. •Trikiti entsegua 19:00etan, herriko edozein trikitilarirentzat. •Zestoako Gabon Abesbatzaren entsegua, 21:00tan Zestoako Kultur Etxean. •Bolumen handiko hondakinen bilketa, 20:00etatik aurrera papera eta kartoiaren edukiontzien ondoan..\nErtxiña musika eskolaren Gabonetako emanaldia 19:00etan. LARUNBATA\nArropa Solidario taldeak antolatuta, bigarren eskuko arropa denda zentroan, goizeko 10:00etatik eguerdiko 13:00ak arte. •Iraetako trena martxan egongo da, 17:00etatik aurrera.\nTrikiti entsegua 19:00etan, herriko edozein trikitilarirentzat. Zestoako Gabon Abesbatzaren entsegua, 21:00tan Zestoako Kultur Etxean.\naionako bernat etxepare lizeoak "Hazten gaitu, hazten dugu" kanpaina jarri du martxan. Kanpainaren helburua, lizeo berria eraikitzeko behar dituzten 300.000 euroko kostuari buelta ematea da. Zestoarrak ere, kanpainan parte hartzera gonbidatu nahi dituzte. Laguntza bakoitzeko, sagarrondo bat landatuko da. Norberak landatu dezake edo “euskararen sagartzean” landatuko dute beraiek. www.betxepare.eus web orrian informazio gehiago.\nestoako gabon abesbatza aurten ere kalera irtengo da abenduaren 24an, beti bezala beharra dutenen alde dirua biltzeko aitzakian. Abenduaren 14a asteazkena 15a osteguna eta 22 osteguna egingo dituzte entseguak Kultur Etxean, gaueko 21:00etan. Taldeko kideek herritarrei dei egin nahi die beraiekin batzera. Ez da musika irakurtzen jakin behar, ezta abesten jakin behar ere. Ez dituzte orfeoiko ahotsak behar, abestu nahi duen edonork dauka abesbatzan parte hartzea.\narbantxoren saioak: Azaroaren 25ean, Iraetan (17:30-18:30) eta Arroabean (17:00-18:30). Abenduaren 2an, Aizarnan (16:30-17:30) eta Zestoan (17:0018:00). Abenduaren 16an, Iraetan (17:30-18:30) eta Arroabean (17:00-18:00 eta 18:15-19:15).\naztelekuko ekintzak: Abenduak 1, sukaldaritza, patata-tortila. Abenduak 3, "euskaraz jolastu nahi dut". Abenduak 14, txontxongilo tailerra 6 urtetik gorako haurrentzat, gaztelekuan. 1.txanda: 17:00-18:00 2.txanda: 18:0019:00. Izen-emateak eta informazio gehiago gaztelekuan (688 684 029). Abenduak 17, txistorrada.\n177.qxp_55 20/11/16 20:04 Pรกgina 20\n177. alea - 2016ko Azaroa


IRAILAK 27 - URRIAK 21\nPRADEJON, GETXO, LAKUNTZA, ZARAGOZA, VALENTZIA, VIGO, PARIS\nSaltoka jarraitu zuen birak, Madrildik etxera bueltatuz geroztik.\nKontzertuetarako irtenaldi bakoitzak asteburuko plan bereziaren tankera hartzen zuen, egunerokotasuna eten eta beste mundu batera ihes egingo banu bezala. Elkarrekikoak ere, beste itxura bat hartu zuen. Negutarrek beraien furgoian bidaiatzeko aukera eman zidatelarik, taldekide sentzitzen hasi nintzen neu ere.\nBaina kosta egin zitzaidan estatus berri hartara ohitzea. Niretzat egoerarik onena hura izanda ere, zail egiten zitzaidan Euskal Herrian (Getxon eta Lakuntzan) edo gure mugetatik gertu (La Riojako Pradejon-en) ordura arte ez bezala ibiltzea. Alegia, soinu-frogarako sarrera libre edukitzeak, kontzertuak irauten zuen bitartean segurtasun hesitik barrura ibili ahal izateak edo lagunak oholtza aurreko tropel hartan majo dibertitzen ikusteak barne-zain guztiak aztoratzen zizkidan.\nTodos Tus Muertos-ekoak irailaren 30era arte izan genituen gure artean. Euskal Herrian jo ondoren, hona etortzeko zuten ametsa ongi beteta abiatu ziren Frantzia aldera, aurrez aginduta zituzten emanaldiak burutzera. Izan zuten harreraz zer esan... txundituta utzi zituzten hemengo kontzertuetara bildutako jendeak eskaini zien giro ezin beroagoak, animoak eta gorazarreak.\nEstatu espainiarrean egin ziren kontzertuek mikatz kutsua utzi ziguten. Ez jendearen harrerarengatik. Bestela.\nAtzera joz gero, Bartzelonako BAMekoen antolakuntza ezin hobea, behin baino gehiagotan goraipatu genuen geure artean. Hotzean pentsatzen jarrita ordea, uholdeak azpikoz gora iraulitako ametsa zen hura, denborak abentura eder bilakatua.\nMadrilgo kontzertuaren definiziorik zehatzena El Tubo aldizkarian jaso nuen, Pablo Gil-en eskutik: «Mamitsuena azkenean heldu zen, Fermin lurrera begira jartzen da, musika gorputzean sartu zain. Momentua heltzen denean, tonu dramatiko batez hasten da kantari, letrak keinuen bitartez interpretatuz. Baina Fermin ez da izeberraren muturra besterik. Uraren azpian talde oso bat dauka, seriotasun profesionala eta zuzeneko indarra konbinatzen duen laukotea. Ikusleak dibertitzeko prest etorri ziren, eta bigarren abestitik aurrera etengabe jardun zuten kantuan eta dantzan. Zoritxarrez, protagonismo nahian zebiltzan batzuek zapuztu egin zuten giroa. Batek belarri ertzera hitz egiten zion Kakiri. Beste bat berriz, Iñigo besarkatu nahian ibili zen honek gitarra dantzatzen zuen bakoitzean. Hirugarren batek mikroa zapata artean kateatua eraman zuen eszenatokitik behera salto egin zuenean...».\nSaltsa-mahatsa handiagoa sortu zen Zaragozan.\nOholtzaren eta ikusleen arteko tarterik ezak nahaspila ekarri zuen, aurrealdeko zaletuen mesedetan izan bazen ere. Bosgarren kantutik aurrera, ezinezkoa egin zen Negutarrak jendearengandik bereiztea. Ikusteko motroiloa pilatu zen eszenatokian. Taldekideek nekez jarraitzen zioten elkarri. Bakoitzak daraman monitoreari erreparatu ahal izateko ere gorriak ikusi behar izan zituzten. Bi hitzetan esanda, ikaragarrizkoa gertutik entzun eta ikusi nahi zituztenentzat, baina erotzeko modukoa Negutarrentzat.\nOdolik txarrena ere orduko hartan egin genuen, etxetik irten berritan, Iruñeranzko autobidea hartu eta berehala. Goardia Zibilak beldurgarrizko kontrola jarria zuen Berastegi gainean. Bide baztarrean zeuden biek, besoa luzatuz, behatokiaren aparkalekuan gelditzeko agintzen ziguten. Bost Patrol zenbatu nituen. Launa uniformedun bakoitzean.\n— Buenos días. Los papeles de la furgoneta, por favor.\nArbolak gorritzen hasita zeuden.\n— Documentación de cada uno.\nSakeletan genituen eskuak ordurako baina. Ez zitekeen beste era batera izan. Esperotako agindua.\n— Bájense de la furgoneta. Pueden esperar ahí tranquilos.\nEz ginen geldituta zituzten bakarrak. Begira-begira genituen. «Aita! Negu Gorriak-ekoak dira!» entzun genuen aldameneko autotik. Jituk, furgoiko atzeko atea zabaldu eta ekipaia guztia jaisten jarri zuten.\n— Abra esas cajas negras, por favor.\nJituren zorionerako, nahikoa izan zuten gitarrak eta motxilak miatuta. Bateria, anpliak eta gainerako tresna guztiak zeuden-zeudenean utzi zituzten.\n— ¿Son ustedes músicos?\n— Sí. Vamos a Zaragoza. Tocamos allí esta noche.\nEz zuen nahikoa baina. Jakinmina piztu zitzaion.\n— ¿Son radicales o verbeneros?\n— Pues... no sabría cómo definírselo...\n— ¿Cómo se llama el grupo?\nZer esan nahi zuen itzultzeko aginduko zigula pentsatu nuen.\n— Súbanse a la furgoneta y esperen dentro.\nPatrolak zituzten aldera hurbiltzeko agindu zioten Fermini. «Crudos Inviernos», pentsatu nuen neure baitan. Ez da hain gaizki geratzen.\nGalderaka afusilatzen ari zirela ikusten genuen. Jendeak aurpegia autoko kristalaren kontra begiratzen zuen.\n— Zer galdetu dizute, Fermin!\n— Zertan lan egiten dudan, zer kargu dudan Esan Ozenkin...\n— Ba, zuzendaria naizela... Nire anaia Iñigo furgoian dagoen galdetu didate.\n— Zertara dator galdera hori! Nire karneta esku artean ez daukate barren!\nHiru ordu laurden luze izan ziren, Galindoren auzia gure kontra erabiliko zuten beldurrez. Urduritasuna. «Inviernos Rojos», imajinatu nuen itzultzen ziotela irratiz galdetzen ari zenari.\n— Aquí están sus carnés: Andres Kamio, Iñaki Arkarazo, Mikel Abrego, Mikel Kazalis... Están todos. ¿Negu Gogorriak ha dicho, verdad?\nBai, gogorregiak, erantzun nuen neure baitan.\nEz ziren hor amaitu, baina, egun hartako kalapitak. Aho zabalik gelditu ginen furgoia Zaragozako Tío Jorge kulturunearen atarian aparkatzen ari ginela. Taldea kriminalizatzeko saiorik lotsagabeena genuen aurrez-aurre, sarrera nagusian hizki handiz pintatua: «ETA fuera de Aragón. ETA hiltzaile! NG laguntzaile!».\nEta hutsa hor amaitu izan balitz. Kontzertu osteko tragoan, izan ziren Zaragozako NG brigadistei eta antolatzaileei sesio bila joan zitzaizkienak ere. Jitu eta Kata bertan ziren.\nFilme amerikarretan bezalaxe, motorretan eta tropelean heldu ziren. Los Templarios izena zeramaten larruzko txamarra atzeetan. «No son españoles, son hijos de puta» oihuka ekin zioten txikizioari. Muturrekoka uxatu behar izan zituzten brigadistek. Jitu barraren atzean babestu zen. Katak kanpora irtetea lortu zuen.\nKontzertu hartan El Corazón del Sapo talde zaragozarra entzuteko parada izan genuen. Faxismoaren eta armadaren kontrako mezua zabaltzen zuten musikaren bidez. Gogotsu oihukatzen zuten abesti batetik besterako tartean: «¡¿Qué pasa con esos compañeros que están en la cárcel por haberse negado a hacer la mili?! ¡¿Qué pasa con los que tienen la órden de búsqueda y captura?! ¡Sólo tienes que dar una patada en el suelo para que aparezcan 5.000 policías! ¡Nacionalismo español, tan genocida y asesino como el ruso, el serbio...! ¡Fuego a la patria, quema la patria!».\nBiharamunean Bermeoko Intsumisoen Egunera abiatzekoak zirela-eta, ekitaldia amaitu bezain laster aldegin zuten.\nEz zen gau hartako nobedade bakarra izan niretzat. Bertan ikusi nuen lehen aldiz Dut taldearen zuzeneko saio bat. Asko poztu ninduen Galder berriro ikusteak. Berlinen gelditzea erabaki zuenetik ez genuen elkarrekin egoteko aukerarik izan. Konpainia ederrean ibili ginen hondarribitarrekin. Manex, taldeko kantari elektrikoaren eroaldiak otorduetako gatz eta piper bihurtu ziren. Oso gustokoa izan zen taldeak abangoardiarako erakutsitako joera. Xabi gitarrajolearen lesioa izan zen pena bakarra. Bizkarrezurra zuzentzeko jarri zizkioten burdinak zirela-eta, eserita jo zezan agindu zion medikuak.\nGeurekin ziren Valentzian, urriaren 8an, Diada bezperako kontzertu xelebre hartan.\nAldeko balantzea emanez hartu gintuzten antolatzaileetako bik, Françesc eta Nuriak: 2.000 sarrera aldez-aurretik zeuden salduta. Datua ez da datu hutsa. Taldeak Valentzian duen arrakastaz jabetzeko esan 92 lagun direla NG brigadan. Bataz-beste 16 urteko adina duten ia ehun lagun.\nAreto deseroso bat izan genuen biltoki: Espiral diskoteka, makailauaren ibilbideko tenplu sakratua, TVEko «Informe Semanal» programakoek gai horri buruzko erreportaia ilustratzeko hautatu zuten lokal berbera.\nEszenatoki gisa, barra eta guzti duen dantza pista txiki bat birregokitu zuten. Publikoak kontzertua ikusteko erabiliko zuen espazioa bospasei habek banatzen zuten eta bi eskailera zituen erdian, ikusleek gehien maite duten lekuan: eszenatokiaren pare-parean.\nOztopo hauek zirela eta, ezinezkoa bilakatu zen eszenatokia osorik ikustea. Lekurik pribilegiatuenean ere (goiko balkoian), erabat mugatua zen panoramika. Batzuek Kaki, Pintza eta Ferminen aldearekin bakarrik konformatu behar izan zuten. Beste batzuek, Pintza, Anestesia eta Iñigorekin. Eta erdikoek, bazterretako taldekideekin. Alegia, Kaki, Anestesia eta Iñigorekin. Berdintsu gertatu zen Dut eta Obrint Pas talde valentziarraren txandetan ere.\nBestalde, diskoteka txikiegia zen sarrera ordaindu zuten 2.300 lagunak sartu ahal izateko. Gehienok pareta nahiz eskaileren kontra enpotratuta edota jende artean zanpa-zanpa eginda agoantatu behar izan genuen kontzertuak iraun zuen denbora, bero galdatan itota, ez atzera ez aurrera.\nInor gutxi kexatu zen, hala ere. Ondotxo zekiten denek zer nolako eragozpenak gainditu behar izan zituzten kontzertua bera burutu ahal izateko.\nEkitaldia kanpaina antifaxista baten atari gisa aurkeztu zuten egun batzuk lehenago. Guillem gaztea labainka hil zutenen kontrako epaiketa hastear zelarik, Maulets erakundea ez zen gertakariaren errudunak giltzapetzearekin soilik konformatzen. Independentziazaleok muinera heldu nahi zuten: «Eskuin muturrekoen trama haizatu eta poliziak naziekiko duen pasibitatea salatu».\nLehenengo ukazio biribila Udaletxean jaso zuten, kontzertua burutzeko baimen bila joan zirelarik. Bigarren oztopoa, Goardia Zibilaren presioa. Azkenean, afitxaren mezu politikoa («Faxismoaren kontrako kontzertua. Herrien askatasunaren alde») eta Guillemen argazkia kenduta, posible izan zen ekitaldia aitzinaratzea. Kostata, baina lortu zuten.\nErosoagoak izan ziren hurrengo bi irtenaldiak. Birak sortutako nekea gaindiezina bilakatu zelarik, garraio publikoak —hegazkinari garraio publikoa deitzea ere!— erabiltzea erabaki zuen taldeak.\nAbioiez joan ginen Vigora, kemena errepidean alferrik ez galtzearren. Kontzertu hura Adolfo Naya eta Armando Rivadulla AMIko kideei (lege antiterroristapean jarri zituzten) eta Galiziako preso politiko guztiei eskaini zitzaien. Coruña, Santiago, Vigo eta Ourenseko jendea arratsaldeko zortzietatik egon zen Oxido aretoa zabaldu zain.\nA Nosa Terra egunkariak argitaratu zuen erreportaiako hitzak hona ekarriz, «eszenatokira igo zen lehen taldea Os Diplomaticos de Montealto izan zen. Jo zuteneko ordubete horretan, Vigo eta Coruñaren arteko liskar-susmo guztiak uxatu egin zituzten. [...] Soinu arazoak gainditu behar izan zituen Negu Gorriak-ek. Areto metaliko honek akustika ikaragarri eskasa dauka. Baina eszenatokira irten eta garaitzea dena bat izan zen. Fermin eta Iñigo Muguruzak, Kaki Arkarazok, Mikel Anestesiak eta Mikel Bapek kementsu defenditu zuten adierazpen askatasuna, fronte bakarra osatzen zuten publikoaren aurrean».\nAtxikimendurik ere heldu zitzaien Galizatik:\n«Meendinho, grupo reintegracionista.\n»Ourense, 95-10-16. Fermin / NG.\n»Felicitaçons polo monumental concerto de Vigo. Nom foi possivel despedirnos, enviamos este fax para desejar-vos sorte no concerto de Oiartzun. Desde Galiza un saúdo fraternal e revolucionário, mantemo-nos en contacto e abertos a qualquier tipo de colaboraçon.\nIgandean Martutenen joz biribildu nahi izan zen Pilarreko zubiko irtenaldi hura. Ez zen, ordea, posible izan. Baimena lortuko zelakoan hartutako esperantza guztiak bost lerro eskaseko fax baten bidez zimeldu zizkiguten. Funtzionariek «arazo teknikoak» aipatu zituzten ezezkoaren arrazoi gisa.\nHendaiatik abiatu ginen goizeko 9.30etan, trena hartuta. Jende askok eman zien ongietorria Frantziako hiriburura heldu zirenean. Dut-ekoak, Wemean-ekoak, Philippe Mano Negra eta Negutarren managerra, Gaxinto eta Euskadi Komiteko kideak, Fidel Todos Tus Muertos-eko kantaria, Bruno eta Christophe NG brigadak, Duduche Esan Ozenkiren Frantziako banatzailea, Jean Pierre Farenheit aretoko arduraduna eta beste hainbat lagun zituzten zain.\nBi bider jo zuten Farenheit zentruan: urriarren 20an, ostirala, eta biharamunean. Chirac-i, Le Pen-i, eskuin muturrekoei eta faxistei zuzendu zizkieten kantuen arteko aipu guztiak. Biran zehar ikusi nituen kolaboraziorik politenak ere bi egun horietan errepikatu ziren. Ostiralean Wemean igo zen eszenatokira, Negutarrekin batera «Aizu!» abestiko koroak kantatzera. Larunbatean, berriz, Fidel gonbidatu zuten, «Radio Rahim»en txanda heldu zenean.\nAisialdi eta parrandarako aukerarik ere eskaini zigun bost solairuko etxe honek. Lagun baten urtebetetzea ospatzeko, gau bakoitzeko festa bana antolatu zuten azkenengo pisuan. Jam-session inprobisatuetan nahiz salsa, merenge eta reggae dantzaldietan dibertitu ginen goizaldera arte.\nBueltako bidaia Oiartzungo «Hitz egin!» kontzerturako kantu zerrenda biribiltzeko aprobetxatu zuten Negutarrek.\nURRIAK 28, OIARTZUN\nPablo Cabeza Egin egunkariko musika adituak «obraren handitasuna, planning-aren hobezintasuna» eta «artistikoki gure rock-aren historiak izan duen jaialdirik osatuena» bezalako terminoak erabili zituen Esan Ozenkik antolatutako ekitaldia deskribatzeko. Matxitxarentzat, «infraestruktura antolatzaile honek eta bere ekipoak betidanik erakutsi izan duten pulamentu areagotua» bezalako goraipamenak idatzi zituen. Ez ziren epelagoak izan disketxeari buruz paratu zituenak: «Festak, helburu zuzenak alde batera utzita, zigilu baten boterea, metatutako barietate estilistikoa eta zerrenda osatzen duten taldeen kategoria erakusteko balio izan zuen».\nGiovani Giacopucci italiarrak, Paduan bezala, harridura erakutsi zidan arratsaldeko 6etan topatu nuenean: «Peter Gabriel-ek ere ez luke horrelakorik lortuko».\nZerrenda edo balantzea zentzu guztietan izan zen mardula.\nHamabost talde (Negu Gorriak, EH Sukarra, Su ta Gar, Lin Ton Taun, Etsaiak, Deabruak Teilatuetan, Dut, Kashbad, Ama Say, Bap!, Anestesia, Banda Bassotti, Baldin Bada, Nacion Reixa, Xabier Montoia), bi kantautore (Mikel Markez eta Anje Duhalde), Pepe Rei Egin egunkariko kazetaria eta bost bertsolari (Unai Iturriaga, Igor Elortza, Andoni Egaña, Estitxu Arozena eta Jon Maia) igo ziren karparen alde banatan jarritako bi eszenatokietara. Ehun musikari guztira.\nAzpiegiturari dagokionez, bostehun lagunek inguru jardun zuten lanean. Horietarik ia ehun, tabernari profesionalak ziren. Txosnez arduratu zirenak, hain zuzen ere. Beste laurehunak senitartekoak, lagunak eta lagunen lagunak. Premiak agintzen zuen zereginetan musutruk jardun zutenak. Bolondresak bostehunak.\nBi trailer eta sei lagun heldu ziren Parisetik, karpa eraikitzera. Bina ekipo, soinu eta argirako eta beste bina talde, eszenatokiak muntatzeko. Bost profesional, batetik bestera bideo kameraz dena grabatzen eta erdian jarritako pantailara proiektatzen.\nJoxi Ubeda eta Jon Eskisabel Egunkaria-ko kazetariek, jaialdiak lortuko zuen arrakastari itxura hartua zioten urriaren 28koa iragartzeko idatzi zuten kronika banatan: «Jaialdira joateko asmorik bai baina oraindik sarrera erosi ez duenak arin ibili beharko du, leihatilan sorpresarik izan nahi ez badu. Atzo goizean —hilak 25— dagoeneko zazpi mila sarrera salduta zeuden, eta gaur gauerako guztiak agortuta egon litezkeela adierazi zigun Esan Ozenkik».\nAurreikuspenetan 8.000 laguneko kopuruak erabili ziren arren, ekitaldiaren erditik aurrera 12.000 pertsonatik gora pilatu zen. 15.000ra heldu ote zen aipatu zuen Jituk.\nBatzuk sarrera libre zabaldu zutenean sartu ziren. Beste batzuk, sarreradun lagunak sarrarazten zituzten aurretik, berriro irtetean eskumuturrean jartzen zuten zigilua lehenbailehen ekar zezaten. Tintak lehortzeko behar dituen bi segundu eskasetan, ahal adina zigilu kopia egiten zituzten eskugainak elkarren kontra jarri eta estutuz. Beste hainbatek sarrera faltsuak erakutsi zituzten, koloretako fotokopiagailu batean bikoiztutako txartelak. Jende ugarik errepidearen bazterretik entzun zuen emanaldia. Benetako irrikia eta adorea, ordea, errekatik barrena heldu zirenek erakutsi zuten. Gerriraino bustita agoantatu zuten saioa amaitu arte.\nIkusleei dagokien beste datu bat aipatzearren, 40 autobus eta auto ugari bertaratu ziren Euskal Herriko hainbat txokotarik, eta beste 25 gutxienez Frantzia, Italia, Katalunia, Galizia, Madril eta beste hainbat herritatik.\n30 komun jarri ziren Ugaldetxoko zelaian. DYAk hiru furgoi bidali zituen (hiru gazte ospitalera eraman behar izan zituzten eta 200 lagun ingururi laguntza eman, lipotimiak emanda gehienak). 600 kamiseta saldu ziren 2 ordutan. 4.000 ogitarteko eta 800 poltsa patata frijitu, 10.000 litro garagardo, beste horrenbeste kalimotxo eta 5.000 litro ur kontsumitu ziren.\nBeren burua ere «erruduntzat» joz, atxikimenduak bidali zituztenen zerrenda amaigabea iruditu zitzaidan lehendabiziko aldiz osorik ikusi nuenean: Bernardo Atxaga, Jabier Muguruza, Santiago Auserón, Pleasure Fuckers, Loquillo, Extremoduro, Del Tonos, Hamlet, El Corazón del Sapo, Andres Calamaro, Anton Reixa, Los Vivoras, El club de los Poetas Violentos, Javier Colina, Juanma Bajo Ulloa, Julio Medem, Alex de la Iglesia, Karra Elejalde, Daniel Kalparsoro, Txapas, Anuska Elorza, Txapa Irrati Librea, Aitzol Aramaio, Iñaki Zarata, Txus Congil, Xorroxin Irratia, TMEO, Napartheid, Molotoff irratia, Carlos Azagra, El Tubo, Munster Records, Running Circle, Alfonso Sastre, Jakue Pascual, Hasier Etxeberria, Satue, Pepe Rei, Koldo Izagirre, Josu Landa, Pello Urzelai, Ludwig von 88, Manu Chao, Faith no More, Banda Bassotti, Tijuana No, Itziar Aizpurua, Herri Batasuna, AFAPP, Askagintza, Adore, Morau, Gorka Izeta, Iñigo Aranbarri, Legaleon T, Gaitzerdi Antzerki taldea, Hala Bedi irratia, Tasio, Rauluz, Goloka Antzerki Taldea, Joseba Inziarte, Garrote Vil, Josu Zabala, Zazpiki irratia, Pititako elkartea, Askapeña, Dixebra, Unai Iturriaga, Andoni Egaña, Estitxu Arozena, Jon Maia, Jon Sarasua, Igor Elortza, Bizi Nahi Dantza Taldea, Betegarri, Las Palmeras Salvajes, Todos Tus Muertos, Jello Biafra, Fugazi, Body Count, Radio Bemba, Wemean, Afraid to Speak in Public, Eguzki Irratia, Radiation Records, Ama Say, Su ta Gar, Lin Ton Taun, EH Sukarra, Etsaiak, Bap!!, Dut, Baldin Bada, Anestesia, Kashbad, Deabruak Teilatuetan, Xabier Montoia, Natxo de Felipe, Platero y Tú, Soziedad Alkoholika, La Polla Records, Sorotan Bele, Benito Lertxundi, Natxo Zikatriz, Javier Pez, RIP, Ruper Ordorika, Zazpi Eskale, Orgasmic Toothpicks, Pottoka Band, Joxi Ubeda, Potato, Julio Kageta, Bizkar Hezurra, Balerdi Balerdi, Anje Duhalde, Txomin Artola, MCD, Mikel Laboa, Roberto Moso, Latitud Cero, Kojon Prieto y los Huajolotes, Bittor Aiepe, 6Nemen9, Lluis Llach, Siniestro Total, Enemigos, Def Con Dos, Egin, Egukaria, Xabier Mendiguren, Anjel Valdes, Elkar eta Oihuka.\nTankera honetako ekitaldi solidarioetan, zenbakien gordintasunetik ate gelditzen diren balorazioak itsusikeria bihur balitezke ere, hirutan jarri zitzaidan oilo ipurdia.\nLehenengo zirrara Deabruak Teilatuetan taldearen eskutik sortu zitzaidan. Pablo Cabezak, «ekitaldiotara ohitu gabeak izan arren, mota honetako oholtzen gainean bizitza osoa eraman izan balute bezala» moldatu zirela nabarmendu zuen azaroaren 3ko kronikan. Ni, berriz, azken abestiko muntaiak hunkitu ninduen. Hezurretaraino sartu zitzaidan Joxi Zabala eta Joxean Lasa GALek hildako bi tolosarrei egin zieten gorazarrea. Eszenatokiaren alde banatan proiektaturiko gazteen erretratuak eta hilerriko imajinak erakutsiz ekin zioten kantuaren sarrerari. «Y esta canción te la dedicamos a tí, general, y en tu idioma, para que lo entiendas. Porque sólo tú sabes bien lo que hiciste con ellos».\nIldo beretik ziztatu ninduen Banda Bassottik. Joxi Ubedaren hitzetan, «italiarren sentimendu gorria nabarmena zen, bi neskak euskal militante hildakoen izenak irakurri zituzten Banda Bassottikoen musikaren laguntzaz, eta beren saioaren bukaeran dozenaka bandera ezberdinak nagusitu ziren oholtzan». Erroma, Padua eta Florentzian ikusitako kontzertuetan jendea gehien hunkitzen zuen kantuaz ari zen: «La conta». Guri dagokigunera moldatutako «La conta». Gure zerrenda mina.\nTrajikotasunik gabekoa izan zen hirugarrena, Negu Gorriak sekula baino osatuago ikusteak eragin zidana. Ezin sarkorrago, beroago, gogotsuago. Ezin ederrago, dantzari, haize eta Sorkun eta Irantzuren koroei esker.\nHalaxe eskertu zuen gerora Ferminek:\n«[...] Pasa den 28an Hitz Egin edo Hitz Askatasunaren eguna burutzerakoan, harrotasuna sentitu nuen eta horixe adierazi nion zenbait kazetariri. Harrotasuna, lanean jardun zuten lagunez eta ekitaldian parte hartu zuten bertsolari eta musikariez. Bertan ez egon arren, bere atxikimendua eta elkartasuna adierazi ziguten horietaz ere bai. Espetxeetatik Pipek, Tximuk eta Xabi Cellullesek igorritako gutunez, baita beren adiskidetasunaz ere. Egin eta Egunkaria-z. Oiartzungo Udalaz eta herriaz. Euskal Herriaz eta Nazioarteko elkartasunaz, Herrien arteko xamurtasunaz.\n»Ekintzarik iraultzaileena gorrotoa amodio bilakatzea baldin bada, un altro giorno d'amore, Banda Bassottik abesten duen bezala, beste amodio egun bat bizi izan genuen joan zen larunbatean. Harrotasuna sentitu nuen eta ipuin latinamerikar batez oroitu nintzen, non emakume bat horren zoriontsua zen, bere buruaz inbidia sentitzen baitzuen.\n»Gehiegikeria irudituko zaio norbaiti, baina gaur, debekaldiaren aurreneko egunean, usoek agurtu naute ehiztariez trufatuz, hegalaldia altuegia baitzen».\nIdeia zabaltzera abiatu zen Negu Gorriak taldearen 1995eko tourra. Eta baita ederki zabaldu ere. Kanpoan ikusitakoa goraipatuz bueltatu nintzen Europako espedizio hartatik. Bi hilabete, bederatzi bat nazio eta bertoko kontzertu erraldoia behar izan nituen etxean daukagunaz jabetzeko.


Ezagutu Vienan ikusi beharreko funtsezko gauza guztiak Bezzia\nZer ikusi Vienako hirian\nSusana Garcia | 26/05/2021 10:00 | Bizimodua, Bidaia\nViena hiri monumentala eta dotorea da, bertatik pasatzen diren bisitari guztiak hunkitzen dituen xarma eta sofistikazioarekin. Austriako hiriburuak pozten gaitu eraikin historikoekin, bazterrekin eta kafetegiekin. Europako hiri guztiak gustuko badituzu, ziur aski honek ez zaitu axolagabe utziko, bere txoko guztietan arnasten den kutsu berriarekin eta artistikoarekin nahasten duen xarma zahar hori baitu.\nLa Viena hiria bisitatzea merezi duen lekua da. Ikusiko ditugu zein diren bere interesgune nagusiak, baina beste edozein hiritan bezala, utzi behar duzu zeure burua joaten eta ahal den guztietan txoko guztiak bisitatzen, beti aurkituko baititugu espazio harrigarriak. Utzi Vienako xarma handiak eramaten zure hurrengo bidaian.\n1 Schönbrunn jauregia\n2 Hofburg jauregia\n3 Austriako Liburutegi Nazionala\n4 Vienako Opera\n6 city Park\nHau jauregia Vienako Versailles izenarekin ezagutzen da, eta ez da gutxiago bere itxura dotoreagatik. Jauregi hau XVIII. Mendean eraiki zuten ehiza-etxola zegoen lekuan. Denborarekin familia inperialaren udako estazio bihurtuko zen XX. Mendearen hasieran monarkia amaitu arte. Sissi enperatriz ospetsua zegoen lekua ere izan zen. Jauregira bisita gidatuak erreserbatu daitezke zure geletan ezer galdu ez dezazun, zaindutako lorategiez gozatzeko eta jauregiaren ondoan dagoen Gurdien Inperio Museoa ikusteko txartela lortzeko.\nHiriaren erdigune historikoan kokatutako beste jauregi bat aurkituko dugu, Hofburg jauregia. Sei mende baino gehiagoan izan zen Habsburgotarren errege familiaren bizilekua. Jauregiaren barruan apartamentu inperial zaharrak, museoak eta kaperak bisita daitezke. Bereziki deigarria da Sisi museoa, enperatriz ezagunaren edo gorteko zilargintzaren bizitzari eskainia.\nAustriako Liburutegi Nazionala\nMendean eraikia Esan daiteke munduko liburutegi historiko ederrenetako bat dela, beraz, espazio mota hau gustuko baduzu, ez duzu galdu behar. Liburutegian estilo barroko arkitektura, estatua zaharrak, mihiseak eta, jakina, liburu bilduma izugarria ikus ditzakegu.\nVienako Estatuko Opera munduko opera konpainiarik ezagunena da. Vienako Opera Etxea 1869an ireki zen Errenazimenduko eraikina, Mozarten obra bat duena. 1945ean bonba batek eraikina larriki kaltetu zuen eta urteak igaro ziren berriro irekitzeko. Gaur egun oraindik hiriaren sinbolo benetako baten aurrean gaude, garrantzi handiko eraikin historikoa. Eraikina barruan ikus dezakezu eta bisita gidatuak ere egin ditzakezu. Gainera, lanetarako sarrera merkeak erosteko aukera dago, beraz, aukera bikaina da.\nHau da, Vienako merkatu ezagunena mendetik aurrera burutu da. Janari mota guztiak aurki ditzakezun merkatu tipikoa da. Leku ezin hobea Vienako jendearen egunerokoa ikusteko eta bertako janaria erosteko. Horrez gain, jatetxeekin eta postuekin jateko guneak daude, leku aproposa bihurtuz plater tipikoak probatzeko eta gelditzeko.\nEl hiriko parkea, XIX. mendean irekia, Vienan joateko lekuetako bat da. Parkeak estilo ingelesa du, Johan Strauss edo Kursalon eraikinaren monumentuarekin. 65.000 metro koadro inguruko parke honetan mota guztietako berdegune eta landareak ikusiko ditugu.\nArtikuluaren bide osoa: Bezzia » Bizimodua » Zer ikusi Vienako hirian\nIlea kaltetuta? Lortu berriro aholku hauekin\nZure bikotearekin lo egitea onuragarria da garunaren osasunerako


SILANE GUARD in Suta erosi batetik 59€\nSilane Guard in Suta\nLikido beira autoa Silane Guard erosi in Suta\nArrakastatsua izateko Silane Guard in Suta, izan behar du:\nNon erosi in Suta Silane Guard\nSartu ordena formularioa zure izena eta telefono-type likido beira autoa Silane Guard in Suta prezio merkean. Itxaron, deitu aholkularia, zure eskaera likido beira Silane GuardKudeatzailea, deitu ahal izango duzu laster. Ordaintzeko agindua bakarrik jaso ondoren pakete in Suta.\nGaur egun, kopuru handi bat aurkezten tresnak leuntzeko eta beste bide batzuk babesteko gorputza in Suta, baina ez horiek guztiak dira eraginkorrak eta erosketa eskuragarri. Bat sortzeko unibertsala tresna babesteko litzateke autoa kanpoko akatsak, espezialistak Japoniako enpresa Willson bat sortu du, erabilera anitzeko produktua Silane Guardhori mota bat da likido beira.\nNon erosi likido beira Silane Guard in Suta\nNahi dutenentzat erosi Silane Guard web-orri ofiziala in Suta (Espainia), bete eskaera-eremuak zure telefono-zenbakia eta izena, eta egin klik ordena hartu eta dei bat Kudeatzailea barruan ordu 1 erreserba eta zure galdera guztiak erantzun Silane Guard eta iradokizunak bidalketa. Ordainketa bakailao on partzelaren. Kostua bidaltzen partzelaren Silane Guard mezulari bidez zehaztutako helbide arabera alda daiteke hiria Espainia, ikasteko prezioa aholkulari ondoren exekuzio - ordena likido beira Silane Guard autoak web-orri ofiziala.\nNola estali autoa likido beira bere eskuetan\nLikido beira da teknologia berritzaile baten gorputza babesteko. Bat prestatzen autoa independente aplikazio likido beira. Aplikazio likido beira bere eskuetan\nDeigarriena, adibidez, aplikazio ona argizaria da Sagar bat. Geroztik, 1920-ies, fruta hau hasi estali argizaria handitzeko apala bizitza.\nOrdena in Suta Silane Guard


Mundua bitarteko: zein digitalizazio prozesu nahi dugu? (IV) Zer da hodeia? – HarituLab\n2020-11-27Artikuluaarretaren ekonomia, digitalizazioa, hodeiaby HarituLab\nHodeiaren ideia gure buruetara askotan zeozer biguna dakar, ukitu ezin dena, utikituezina dana urrun dagoelako, baina digitalizazioa gaur egun sustatzen duen hodeia edozer gauza da biguna barik.\nGure irudimenetik haratago dagoen makro infraestrukturak dira hodeia, lurra, itsasoa, eta espazioan sakabanatuta.\nEspazioan zehar satelitez konektatzen dira, irudi honetan ESRI-k (Enviromental Systems Research Institute) munduan dauden satelite ezberdinen mapa interaktiboa ikusi dezakegu, https://maps.esri.com webgunean sartuz satelite motak hautatu ditzakezu.\nSpaceX, Amazon bezalako enpresak euren satelite sareak sortzen ari dira satelite bidezko internet sortzeko. Esteka honetan ikus dezakezu noiz basatuko dira gaur egun SpaceX dituen 60 sateliteak zure koordenadetatik (guztira 12.000 satelite bota nahi dituzte): https://james.darpinian.com/satellites/?special=starlink\nItsasoan zehar kable bidez, ozeano guztiak zeharkatzen dituzte, munduko herriak data zentru handienetara konektatuz funtzionatzen dute gaur egun internet bideko %98ko komunikazioak.\nKable bidez gure etxeetara heltzen da, eta baita antenetara, eta WIFIA (kable gabeko sarerako protokoloa) kable ezberdinekin modem edo antenen bitartez konektatzen gaitu.\nBide luze horrek hodeietara konektatzen ditu gure etxeak, lanak eta mugikorrak.\nHodeiak ez dira gehienetan partekatzen, enpresa erraldoi bakoitza bere hodeia du, bere kable, satelite eta ordenagailuetaz (serbitzariak) osatuta.\nBeraz esan daiteke enpresa erraldoi bakoitza bere “Mundua sortzen duela” eta mundu horretan funtzionatzeko moduak. Modu hauek softwarea eta adimen artifizial mota ezberdinak direlarik.


Jesus Insausti 'Uzturre' plaza berritzeko lanak lizitatu ditu Udalak - Uriola.eus\nLan horien bitartez, Matikoko Uzturre Plazaren eraberritze osoa egingo da, diseinua eguneratuz. Horretarako, Obra, Zerbitzu, Hiri-Eraberritze eta Espazio Publikoaren Sailak Uzturre plazaren berritze osoari ekingo dio, bere diseinua eguneratuz. Horretarako, zoladura berriztatu eta bertako kale-altzariak eta irisgarritasuna hobetuko dira, plaza osoa maila berean jarrita eta gaur egun dauden mailatxoak eta oztopoak kenduta.\nArgiteria ere hobetuko da, horretarako, behar den argiztapen-maila eta kontsumo energetikoaren eta argi-kutsaduraren murrizketa uztartuko dira. Berrikuntza horrek Muros de San Pedro kalearen eta espaloien konponketa barne hartzen du, baita San Rokeko espazioa ere, plazaren mugan dagoelako. Egingo den berrikuntzari esker plazaren eremua handituko da, dauden harmaila eta barruko parterreak kenduta eta horrela, azalera erabilgarri handiagoa lortuko da.\nUzturre plaza berritzearekin batera, inguruko sarbideak berrantolatu eta espazioen eta kaleen arteko loturak hobetuko dira. Umeentzako jolasgunea eta adinekoentzako ariketa fisikorako beste eremu bat jarriko dira, aire zabalean, Ricardo Arregi kalean. Muros de San Pedro kalearen eta ondoko San Rokeko espaloiak zabalduko dira. Azkenik, Muros de San Pedroko kalearen maila San Roke eta Tiboli kaleen artean igo egingo da, inguruko trafikoa moteltzeko eta plazaren eta Matiko kalearen arteko oinezkoentzako mugimendua hobetzeko.\nLanek 1,4 miloi euroko aurrekontua daukate eta apirilean esleituko dira.\n1 Aurrera doaz Bilboko Elkartasun Sareak\n2 "30 sugeren betsaretik" dokumentala sarean ikusgai jarri du Deustuko Herriko Tabernak\n3 Zaindu gertu duzun hori\n5 "Zaharrean Berri TV" dinamika martxan jarri du Alde Zaharreko Jai Batzordeak