2016-05-02 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nAHT eta gainontzeko Euskal Herriko proiektu txikitzaileak salatzeko sortu da Txirrinka ekimena. Maiatzaren 20, 21 eta 22an martxa ekologista erraldoia egitea dute helburu, txirrindulaz Bergarara helduko diren lau zutaberekin (Iruñea, Gasteiz, Hendaia eta Muskizetik abiatuko direnak), “Lurra zaindu, eredu soziala borrokatu” lelopean.\nEkimena sustatzeko, Los Zopilotes Txirriaos rantxera talde nafarrak kanta plazaratu berri du: “Txirrinkak hartu ta goazen”. Hona kanta eta ekimenaren bloga.\n2016-03-09 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nGeorge Martin (eskuinean), Paul McCartney eta John Lennonekin estudio saio batean.\n2015-12-03 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nAunitz dira Oskorrik euskarari edo euskararen inguruan egindako kantuak. Taldearen amaiera aitzaki, euskararen egunean gogorarazteko aproposak ditugu hurrengoak.\n1. Zergatik zara zu mitozale\nMusika: Natxo de Felipe / Hitzak: Mikel Zarate / Diska: “…eta Oskorri sortu zen” (1981)\nOskorriren lehenetariko kantu bat, hasierako garaian zentsura arazoengatik grabatu ezin izan zena. Garbikeriaren kontra (taldeak fermuki mantendu duen jarrera), halakoak entzun daitezke: Garbikeri mito motza, hizkuntzen heriotza. / Zarata asko, ekintza gutxi, ametsa ta ametsa.\nMusika: Natxo de Felipe / Hitzak: Bernat Etxepare-Gabriel Aresti / Diska: “Mosen Bernat Etxepare” (1977)\nAzken Korrikaren kantuan erabili den doinua, jakina denez, euskarazko lehen liburuko poema ezagunari Oskorrik egindakoa izan zen. Hona 1987ko zuzeneko bertsioa.\n3- Euskal Herrian euskaraz\nMusika: Natxo de Felipe / Hitzak: Xabier Amuriza / Diska: “Adio Kattalina” (1982)\nAurkezpenik ez du behar.\n4- Euskaldun berriaren balada\nMusika: Natxo de Felipe / Hitzak: Jon Sarasua / Diska: “Badok hamahiru” (1992)\nSarasuak umore handiz islatzen du kantu honetan euskaldun berria izatea zein gogorra eta desesperantea den: Pegatak ipintzen ta dirua biltzen… Nola sartu nintzen ez dut konprenitzen.\nEzin ahantzi Fermin Muguruzak 1996an, taldearen 25 urteurreneko kontzertuan emandako bertsioa.\n5- Euskal euskaldunaren balada\nMusika: Natxo de Felipe / Hitzak: Koldo Izagirre / Diska: “Landalan” (1995)\nTonoa lasaituz, baina ironia galdu gabe, euskaldun petoei eskeinitako balada xarmanta: Entzuten duzu alboka Durangon dela azoka, hantxe naiz ni ukondoka.\n6- Bil bil bil\nMusika: G. Lertxundi / Hitzak: J. Diharce “Iratzeder” / Diska: “Marijan kanta zan” (1997)\nKukubiltxorekin egindako bigarren haur ikuskizuneko kantua. Euskara gabe ez bailitaike Euskal Herria Euskal Herri.\n7- Bart ikusi dut euskara\nMusika: Natxo de Felipe / Hitzak: Unai Elorriaga / Diska: “Desertore” (2003)\nEuskarak bete zituen atzo sei milioi urte, beste sei milioi beteta gaztetuko genuke.\n2015-11-24 // Sailkatugabeak // 2 iruzkin\nEz gaitezen zozoak izan. Artea (musika kasu honetan) arma politiko bat dela diogunean ez gara soilik manifestazioan hitzetan atxiki doan balore iraultzaileari buruz hitz egiten ari. Egia da musika arma politiko nabaria dela guretzat Rage Against The Machine-ek “Who controls the past now controls the future, who controls the present now controls the past” esaten digunean, edo Negu Gorriak-ek “Independentzia, John Wayne naziaren ahoan ximaur usaina hartu arren, utopiarantz mugiarazten gaituen ideia dugu” azaltzen digunean, edo Los Chikos del Maíz valentziarrek “Tengo la frase Socialismo o barbarie tatuada en los genes” botatzen dutenean. Hiru kasuetan, eta ez da kasualitatea rap-a edo rap-ean oinarritutako musika estiloak izatea, artistek ez dute arazorik gauzak zuzen, taxuz, metafora txikirik gabe botatzeko.\nBadira hitzekin norabide poetikoen bidez eduki politiko sendoak defenditzen dituztenak, eta noski, badira ere hitzetan oinarritu gabe musika arma politiko bezala erabiltzeko beste hamaika modu: musika estilo konkretu bat egin, zuzenekoetan hartzen den jarrera, autoekoizpena bultzatu, hizkuntza, egile eskubideak…\nEz baina, musikak badu askotan atzematen ez dugun arma izateko gaitasun erraldoi bat, aurreko guztien hamar halako indarrez gizartea lehertzeko gaitasuna duen bonba. Alegia, kontrako helburua duenean: artaldekeria sortzekoa, sendotzekoa. Demagun, konparazio batera, Monsters, Inc. filmean haurren negar eta barreen artean energia lortzeko dagoen aldea dagoela ere musikak masa piztu edo itzaltzeko daukan gaitasunen artean. Esan dezagun akaso “musikak ez du zerikusirik politikarekin” bezalako esaldiak direla, hain zuzen ere, musikari buruzko esaldirik politikoenak. Victor Lenorek hipster eta modernoen inguruan duen gogoeta bat aipatu beharko genuke hau hobe ulertzeko: “Horiek apolitikoak! Horiek dira kapitalismoa eta kontsumo gizartea gehien defendatu eta aldarrikatzen dutenak”, edo lehen aipaturiko Los Chikos del Maízen beste esaldi bat: “Hire rapa ez duk apolitikoa, txo, erreakzionarioa baizik”. Aise garbi aplikatu daitezke hausnarketa hauek oraingo musika hedatuan.\nGaur egun musika industriaren sistemak lortu du guk musika hutsa, eduki literariorik gabekoa eta musikalki sinplea (akordatu lau akordeen formula magikoarekin) azukrea bezala kontsumitzea. Biktimak izatea gutxi balitz ere, orain konplize bihurtu gara, gure taberna eta jai-giroetan musika hau jarriz (jendeak nahi duena da).\nBa hau guztia biribiltzeko, azken hamarkadako euskal musikaren erreferente nabarmen batek Miamitik berriki inportatua dirudien gaztelerazko runba-reggaetón bat (erraz asmatuko duzue, gainera, ze akordeekin) kaleratu du, bere azken diskoaren single moduan. Gaitz erdi, ordea, kantuak lortu baitu musika honen inguruko debatea piztea, eta hori serioski behar dugun hausnarketa da.\nNik, bada ezpada ere, euskara salbu ikusi arte ez dut kenduko bizarra.\n2015-06-26 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nEz zen bortxatzen ninduten lehenbiziko aldia, baina bai oroitzapen txarra eman ez zidan lehenbizikoa. Lehenengo aldia auzoan izan zen, bederatzi urte edo nituen, eta katekesian geunden. Lehenbiziko jaunartzea hurran zela, erretorearen apaizkide bat etorri zitzaigun laguntzaile lanak egitera. Arropa beltz azpiko guztia frogatzera eman zidan, jan behar ere, behin hasita. Minik ez nuen sentitu, bada zerbait, eta eskerrak. Baina nazka, hura amaigabekoa. Hain zen handia sentitu nuen nazka! Enpo nintzen, eta hain zen txarra… Bigarren bortxaketa urte batzuk beranduxeago izan zen, behar baino lehenago heldu egin nahi izan nindutenean. Larunbat arratsa zen, partida bukatu ostean, eta koadrilako mutikotek putetxera eraman ninduten. Pattar urrin pairaezineko ematzar erdi biluzi baten aurrean gizontasuna ezin probatuz, behartu eta guzti egin ninduten hartara. Horrek bai egin zidala mina, fisikoa ez ezik bestea ere bai. Bestea bereziki. Auzoan eztupan suak bezala hartu zuen berriak zalui lasterrean. Oraino senti dezaket orduko min hura, auzoan jada bizi ez banaiz ere, ipurtzuloan bezala ariman ere ongi sustraiuturik baitaukat. Baina hirugarrenean ez nuen halako minik sentitu, halako lotsarik, eta ez gutxitan gomutatzen naiz orduko epelaz. Lehenbiziko amodioarena bezalakoa izan zen niretzat, garrantzitsu.\nHamahiru urte izanen nituen, eta Mañuetako dendan nenbilen maka azken urtean. Lankide berria iritsi zitzaidan, Sakanako herri koxkor batetik, euskaldun peto-petoa. Dendara aunitz euskaldun etortzen ziren larunbatero; ekartzen zuten umerria edo barazkiak Santo Domingo azokako patioan saltzen zituzten eta erdietsiriko sosak gurean uzten zituzten arroza, pimentoia, odolkitarako espezieak, txokoltea, fruitu lehorrak eta hamaika gehiagoren truke. Askok uzten zituzten erosketak dendan bertan, eta San Nikolas aldera jotzen zuten hamaiketako legea egitera. Eguerdi aldera niri egokitzen zitzaidan zama hori guztia gurditzar batean autobus geltokira eramatea. Ni dendan sartu aitzin itxi zituzten Irati eta Plazaolako tren geltokiak, eta eskerrak, baina toki bakarrera joan behar banuen ere, gorriak ikusten nituen larunbateroko txango haietan. Halako batean nire jabea konturatuko zen hamaika-hamabi urteko mukizu hau ez zela gauza gurditzar hura berak bakarrik bultzatzeko, areago Mañueta karrikako zulotik ateratzeko, edozein bidetik joanda ere malda piko zuena, eta bigarren maka bilatu zuen. Egia esateko, kalean ez nuen sekularenean ere arazo handirik izan gurdia mugiarazteko, eta nire nekeak ikusi orduko ondokoren batek edo bestek laguntzen ninduten bulkatzen Gaztelu plazaraino Mañueta eta Txapitelan goiti, baina hasiera batean maka berriarena zinez eskertu nuen, lagun berriak konpainia eginen zidalakoan dendako lan gogorrean. Konpainia baino zerbait gehiago izanen zen.\nNire gurasoak Iruñerrikoak ziren, kokuak, Zendeakoak, eta pobreak. Hantxe itxoitean zetzan sekretua, hau da, hirira joan zirenek pobre jarraitu dute, eta herrian geratu zirenak aberats berri bilakatu ziren gero porlanari esker. Edo hala iduri zait niri orain, nire familiaren etxea izan zena herrian geratu zirenen eskutan ikusten dudanean. Aita errekete sartu zitzaigun gerratean 17 urterekin, baina ez zuen borrokarik nozitu, edo gutxi bederen, adiestramenduko maniobratan ez bazen. Halako batean zauritu, eta ospitalean eman zituen ia hiru urteak. Ez zen zauri larria, baina bere herritik hurbilekoa zen sargentu batek estimuan hartu eta berekin eraman zuen ospitaleko zuzkidura arduradun. Hura merkatua, aitak gogoratzen zuenaren arabera. Aita ez zen aberastu baina, nahikoa izan zuen ongi bizirik eta ospitale psikiatrikoan bertan funtzionario postuarekin, alabaina sargentu hark dirutza egin zuen, herriz herri zebilela, hamaika herrixkatan sukaldatzeko behar zen gantza utziz eta magroa eramanez, graduazio altuko militarrentzako kario saltzen zuena. Gerra bukatu zenetik gose garaiek luze jo zuten, eta gurea ez zen salbuespena izan. Ongi dut buruan hamaika urte nituela dendan maka sartzeko aitak esan zidanean. Poztu nintzen. Baneramatzan hainbat urte etxeko txerri bien gorotzak baratzez baratz saltzen eta ateratako diru pixarrekin familia osoarentzako axuri odola erosten. Huraxe zen eguneroko afaria oraino Txantrean bizi ez ginen ama eta bost anaiendako. Aitak ospitalean afaltzen zuen komunzki, ingresatutakoei familiek ematen zienetik puxka bilduz. Behar zen azala horretarako, baina aitak soberan omen zeukan. Dendan hasi nintzenetik, asteko saria amari ematen nion, eta gauero dendan bertan erdi afaldurik iristen nintzaion.\nDendako lana gogorra zen, luzeagatik batik-bat, baina entretenigarria ere, eta eskolara joatetik libratu ninduen; hura pagotxa! Orain damu naiz nire garaian gehiago ikasi ez izanaz, baina garai hartan bazen zerbait maisu erretxinaren ostikoak ez jasotzea, zumeaz gehiago ez gozatzea. Guztiarekin ere inozo xamarra izan naiz beti, eta dendak irekitzen zizkidan aukerez ez nintzen sobera konturatzen, Dani iritsi bitartean bederen. Izan ere, Dani etorri zenean, gauza asko aldatu baitziren niretzat, gehiegi agian, eta neurri batean orain naizena berari esker izan zen.\nDanielen aita gerran hil zen. Herriko batzuek partida famatu bat osatu zuten, krudel eta basatienetakoa. Halako batean nahiko famatu ziren Sanferminetara etortzeko tren bat bahitu omen zutelako, eta asteburua Iruñean eman ostean, tren beretsuan frontera itzuli zirelako. Ez zituzten zigortu, eta borroka latzenak zeuden tokian paratuz ordainarazi zieten egindakoa. Orduan hil zen Danielen aita. Ez dakit zein nolako lotura zeukan Danielen familiak dendako jabearekin, baina gurekin hasi zenetik osaba-iloba bailiran agertu ziren beste guztion aurrean, nahiz benetako osaba batek iloba zainduko lukeen modu berean ez egin, izan ere, zein benetako osabak utziko luke bere iloba denda zahar baten soto ilunean gauero lo egiten? Gure jabeak bakarrik egin zezakeen hori, Serapio Donezar, ez gaiztoagatik zekenagatik baizik. Alabaina, eta bere deskarguan, beste garaiak ziren horiek, ez horren urrutikoak denboran, baina bai ahanztorraxeak; adimeneko distantzia edo.\nDanielekin zortzi ginen dendan geundenok: dendako jabeak ziren senar-emazte Donezar-Garziriain, mostradorearen atzean despatxatzen aritzen ziren Juan, Joxe eta Jabier enplegatuak, eta hiru makok. Hirugarren maka Pedro Fermin jauna zen, Erraondoko indiano erdi itsu bat, erdaraz ia ez zekiena, eta neure ustean ia ezer egiten ez zuena, baina nonbait lan garrantzizkoren bat egiten zuen, neronek ikusten ez banuen ere. Izan ere, ni ez nintzen gauza halako lanik ikusteko, nekien bakarra zen maka deitzen ziotela baina inoiz ez zuela pakete bakar bat ere lurretik jaso. Nik zer gerta ere, eta aitak agindu bezala, nik ikusi eta ixildu. Horixe baitzen ene leloa, ikusi eta ixildu.\nEz zen hura Danielen leloa baina. Harexen leloa zen, orain josta eta gero gerokoak. Bizitzaz jostatu nahi zuen pertsona zen, inondik inora. Gogoan dut sotoan geunden batean nola azaldu zidan koñaka botila bat lapurtzeko plana. Nik pasako nion trastiendako leihotik bera kalean zegoela probestuz. Izkutatuko zuen nonbait, eta bion artean edanen genuen gustora geroxeago. Botila eman nion, baina ez nuen probatu ere egin, dendatik ni atera orduko berak salduta zeukalako. Ateratako diru horiek bien artean partitu genituen. Amari ez nizkion eman, eta bizitza osoan jostatu nuen lehenbiziko soldata izan zen hura. Ez zen azkena ere izanen.\nAstea dendan bertan ematen zuen Danielek, Pedro Fermin jaunarekin batera. Lo sotoan egiten zuten, gutti-goitti beheittiko gorputz garbiketa azokako komunetan behar zuen, eta zerabilten arropa gutxiaz jabearen emaztea arduratzen zen, Maria sorgina. Alabaina, gutxi zen dendan behar zen arropa: bata urdin luzea, bonbatxoak eta oihal nabarreko txiruka hotzak; barneko arropez inoiz ez dut gauza handirik jakin. Larunbat arratsaldeetan herrira joaten zen osaba Rafaelenera, hasieran behinik-behin, izan ere, hilabeteak aitzina joan ahala etxerako bisitak bakantzen hasi baitziren nabarmen, bereziki sanferminetakoa gertatu zenetik. Zortzi edo bederatziko goiza zen, guretzat festarik gabeko eguna bederen, eta konpartsa zakatinetik behera zetorkigun. Gaita asotsez besteok baino lehenago konturatu zen Daniel. Dendako lana utzi, eta bikote europarraren bila abiatu zen lasterrean. Iruñeko erraldoiekin hantxe zebiltzan Lizarrako gaitari jaun eta jabe, Montero, Lazarraga eta Romanoren ondorengo beste guztiak, harroxko, txuri-gorriz jantzirik oraino beste inork egiten ez zuenean. Atsedenaldian zeudela probestuz, poltsikotik atera zuen gaita behar zuen zerbait, dendako sotoan gorderik bide zeukana, eta zezen plazan espontaneo batek eginen lukeen modura, jotzen hasi zen. Konpartsari laguntzen zebilen jendeari gustatu zitzaion antza, musikari kasu egin ziotenei bederik ere, baina gaiteroei ez zitzaien grazia zipitzik egin, eta modu zatarrez moztu zioten halako batean, nor zen ongi ezagututa nonbait. –Hi, barrankes, hoa hire zortziko matrakosoarekin Lezizapunttako urdeak zaintzera! Alu zorritsua!\nDanielena gaitarien familia zen. Bera hartu zuen osaba Rafael 13 urterekin suertatu omen zen saritua gerra aurretik eginiko gaita leihaketa batean; ohorezko aipamena eta 50 pezeta! Daniel ere sartua zuten ofizioan, eta aparteko trebezia zeukan atabalatzen Mañuetako dendara arribatu zitzaigunean. Hala erakusten zigun, Serapiok ikusten ez zuenean, botila, kutxa zein apaletan eztiaren egurrezko bi kutxetekin joaz. Arratsaldero, eguna bukatzera zihoanean, dendako zakuak bete behar ziren. Babarrunetan saila luzea zen oso: txuri borobilak, luzeak, Barkokoak, gibelekoak, Granjakoak, kanelak, horiak, frijoleak edo indabak, beltzak, gorriak, ñabarrak, palmeñak, kalboteak, pilarikak, txiroarenak…; txitxirioetan edota dilistetan ere baziren ale batzuk: Mexikokoa, pedrosillano, Kordobakoa, Mirafuenteskoa…, Salamankakoak, pardinak, purerako; purea egiteko ere babak eta ilarrak, eta alean berriz baba txikiak eta ur gozoko baba zabalak, alpiste nahasia, alpiste soila, kañamona, artatxikia, arroz txuria, arroz beltz osoa, arroz luzea, artoa, koko xehetua, irinak, semola, patata purea egiteko fekula… Jakiak tamaina ezberdineko zakuetan ekartzen zizkiguten, 25, 40, 50, 60 kiloko zakutan alegia. Dendako zakuak, berriz, guztiak berdinak ziren: berde ilunez tindaturiko arpillerazkoak, luzeak eta meharrak, ahalik eta gehien sartzeko dendako hormaren kontra lerro bakarrean. Hortxe aritzen ginen egunero, itxi aurreko orduetan, zakuak berdintzen, olibak gordetako metalezko lata zahar batez lagundurik. Nagusia gure gainean zegoenean dena zaluiago izaten zen, ez zuen inortxok ere ahoa zabaltzen, eta zintzo-zintzo betetzen ziren zakuak bihirik alferrikan galdu gabe. Hura falta zenean, ostera, Daniel hasten zen bere kontzertuekin, eta lata ezean zakuak ezin berdindu; hura errieta Serapiok egiten ziguna arratsaldeko zortzietarako zakuak bete gabe uzten bagenituen. Behin baino gehiagotan geratu behar izan nintzen Danielekin zaku betetze lanetan denda itxita zegoela. Horrelakoetan ere ez zitzaidan sobera ardura, baina hurrengo egunean epelak entzun behar nituen nagusiarengandik faltan botatzen bazuen bezperan ohosturiko afaria.\nSanferminetakoa Danielen osabarengana iritsi zen. Tontakeria bat izan zen, eta nagusiak ez zuen sobera gaizki hartu makak baimena eskatu gabe dendatik irtetea, areago halako egun batean eta musika konpas dozena pare bat gaitaz jotzeko, areago bezero gehiago erakartzeko baliagarria izan zitekeen neurrian, baina Rafaelek ezin okerrago hartu zuen. Garai horretan Lizarrako familiek kontrolpean zuten Nafarroako gaitaren mundua, eta bokilak zein bestelakoak lortzeko ez omen zegoen beste biderik. Danielekin gertaturikoak arazoak ekar lekizkioke Rafaeli, eta gainera ez zegoen zalantzarik Danielen nortasunaz, nork joko zukeen bestenaz Arbazuko zortzikoaren hasiera ondoko herriko gaitari batek ez bazuen? Danielen etorkizun hurbila garbi zegoen: ez zen familiarekin gaita zein danbor jole denbora luzexka batez aterako. Gainera dendan egonda, etorkizun hori are zalantzagarriago gertatzen zen. Eta etxekoendako ez zen gauza filuse sabel bat gutxiago izatea egunero bi aldiz berdintzeko. Gaitari faltarengatik ez zen behinik-behin. Daniel hobe hirian.\nBaina Danielek ez zuen horren errazki onartu. Bere familiarekin ez zen berriz ere gaitari aterako, baina horrek ez zuen esan nahi gaita jotzeko bidea guztiz itxita zeukanik. Bilatu behar zuen beste inor gaitaren arrastoan sartuko zuena, baina nor? Iruñean zail zegoen gaia, bertako azken gaitariek utzia zutenetik bereziki. Eta Lizarrakoekin jai zeukan edozein modutan ere, batzuekin zein bestetzuekin. Konponbidea dendan bertan agertu zitzaion baina, Pedro Fermin Izko, Erraondoko indianoaren eskutik.\nPedro Fermin ez zen gaitaria, baina bai ordea ttunttuneroa. Kaliforniara joan aitzin ttunttuna jotzen ibilia zen Erraondon, bere herrian, Zangotza bideko herrixkan hain zuzen. Asko ziren Pedro Ferminek ezagutzen zituen jotzeak, etxean aitarengandik ikasiak, Ttunttunoineko sukaldean. Aita luze ibilia zitzaion Izaga eta Taxoarez bi aldeetako herrietan mezeten eta bestelakoen animatzaile. Pedro Ferminek ongi zuen gogoan bere aitak kontaturikoak oro, nola Liberriko jauretxean bertakoen afarian ibilia zen musikari, edota nola Elkanon izan zen jotzen hango ingurutxo eta joku dantzak idazlea omen zen herriko apaizaren oniritziz, on Joatxin Lizarragaren abegionez alegia. Pedro Fermini, baina, ez zitzaion halako egoerarik suertatu, eta Ameriketan aitak irakatsitako jotze guztiak ongi errepasatuak bazituen ere, itzulitakoan inork ez zion interes zipitzik agertu. Guztiarekin ere, Pedro Fermini min handien egin ziona euskararen galtzea izan zen, Ameriketara baino lehen lur euskalduna utzi, eta bueltan topaturikoa beste zerbait baitzen; hain denbora laburrean nola alda zitekeen horrenbeste, paisaia eta guzti, sinistezina zitzaion. Baina orain izanen zuen aukera gaitari nahi zuen horri zerbait erakusteko, azken buruan, ttun -ttun edo gaita berdina zen, kontua zen betiko jotzeak gordetzea, betiko jotzeak berrerabiltzea, betiko jotzeekin jendeak dantza egitea eta ongi pasatzea. Zekizkien guztiak Sakanako mutikoari behin erakutsita, lasai har zezakeen azken hatsa.\nKulantxoren txakolinean inoiz egona nintzen aitarekin. Hark ikaragarri laket zuen Agerre jauretxe zaharreko sotoan sartzea eta orduak ematea txakolin gorri garratza urrupatzen. Etxetik eramaten zuen zerbait jateko, aztura zaharrari jarraikiz, komunzki sardin-zaharrak, eta hantxe egoten zen betiko lagunekin tar-tarrean eta arrain gatzatuak periodikotan zanpatzen garbitzearren. Horiek ziratekeen bere bizitza osoan baliaturiko egunkari bakarrak. Urmeneta alkateak eraikina botarazi zuenean gure aitak nabarmen zahartu zen, etxearekin erori ziren harri puxkak berauk zamatu urteak bailiran. Azken txakolinaren azkena, zihoan mundu baten parabola, etxean arrotz sentitzen hasia zen belaunaldi oso baten akabera. Aitak ez zuen ezagutzen sortzen ari zen hiri berria, ez utzitako herria, eta horren ondorioz gero eta nekezago kokatzen zuen bere burua munduan, gero eta ezezagunagoa egiten zitzaion bere baita. Txakolindegirik gabe, lantoki zuen teilatu gorriko etxean bilatu zuen aterpe, lanean gero eta sartzenago, bezeroengandik geroz eta hurbitzenago. Eroetxea neuretxea zioen askotan etsipen ukitu batez, etxekoengandik urrundu ahala.\nBi urtetara Kulantxorena zena toki apartan berreraiki zuten, ez soto moduan, agerian baizik. Lehen barne zena orain kanpo da, lehen errai zena orain azala. Ikuspegi berria inondik inora ere, baina hutsa. Izen berria jarri zioten, Zaldi Txuriaren ostatua, dena itxura eta handiustea. Dorre txikerra ere ezarri zioten hornitzaile, eta udal beharretarako bideraturik, kaleko jendeari hertsirik eman zioten bataioa. Urmenetak alkatetza utzi baino zerbait lehenago, txakolindegi zaharretako giroa berpiztu nahi izan zuen gau batez bederen. Aitzakia lan etnografiko bat egitea zen, Pregón aldizkarian pediatra gazte batek agertu behar zuena. Tartean ere, eta benetako helburu, sekulako festa egin zuten udalaren kontura, Iltzarbeko Iturrikoan belokitarrek oraino egiten zuten txakolin beltza ekarriz. Festari are itxura folklorikoago emate aldera, gaitari batzuk etorrarazi zituzten. Gaitarien mundua ez zegoen urte haietan bere onenetan Iruñean, eta sanferminetan jotzeko udaletxera iritsia zen Bilboko gazte batzuen eskaintza probestuz, hantxe azaldu zen Bilbotiko taldea frogantza moduan.\nTxakolin gauari hasiera eman baino zertxobait lehenago, Bizkaitik etorri ziren gaitari gazteak dendatik pasatu ziren sardin zaharrak erostera. Nonbait txakolindegiko ohituren berri bazuten hauek. Hantxe geunden bi maka gazteok zakuak betetzen, eta askotan bezala, Dani txistuka ari zen Erraondoko ttunttuneroak erakutsitako fistukaren bat. –Hori bai dela fistuka ederra! Non ikasi duzu halako doinu zaharrik? -Ez hemendik sobera urruti jauna, baina berorrek nahiko balu beste zenbait gehiago txistukatuko nizkioke trago baten ordainetan-.\nBilboko gaitariekin izaniko elkarrizketa laburrak fruitu ederra ekarri zion Danieli. Ardo pare bat hartu ostean, eta betiko lagunak bailiran, txakolindegiko festara joan zen danborjole. Hurrengo goizean Dani ez zen dendatik azaldu, eta jabea ikaragarri haserretu zitzaion handik egun pare batera berriz ere agertuko ez zela esan zionean. Ni ere aunitz tristatu nintzen, baina aisa ulertzen nuen Daniren erabakia, hori baitzen bere betiko ametsa. Hilabete batzuk pasatu ziren Dani berriz ere ikusi bitartean. Sanferminetan izan zen, eta konpartsarekin zihoan gaitari, orduko hartan baimen guztiekin eta soldatapean. Ardo pare bat hartzera gonbidatu zidan, eta gehiago izanen ziren dendarako bideak lotuta eraman ez banindu. Orduan esan zidan nik ere gaita jotzen ikasteko aukera banuela, elkarrekin joko genuela, denda malapartatu hura uzteko eta bizitzaz zertxobait gehiago jostatzeko. Hasiera batean ez nion kasu handirik egin nahi izan, baina ideia hori itzuli-mitzulika hasi zen ene kaskoan pakerik eman gabe. Udazken hartan, Oberenak antolaturik, gaita klaseak Labriten hasi behar zirela irakurri nuen afitxa batean, eta bi aldiz pentsatu gabe, izena eman nuen damutu aitzin. Ikasi ikasi eginen nuen, agian, baina denda oraino utzi gabe; ez nintzen guztiz ausartzen, ezagun zitzaidan mundu ia bakarra bainuen, eta etxean ez zuten halakorik ulertuko, ez baimenik emanen.\nGaita klaseak hasi baino egun pare bat lehenago Dani dendara etorri zen. –Itxi ostean Marzelianon, hi. –Hantxe izanen nauk-. Ardo beltza ebaki zitekeen, ardoa baino, gelatina zirudien. Birikak ostera goxoak ziren, bero zirauteno behintzat. –Aixkol y birika cosa rica. –Zer diok, hik jan al duk inoiz aixkola? Ardi kaka hobea duk eta aixkola baino. Hi mutur fin askoa haiz horrelako jakietarako, musu ederregia daukak horrelako janak desitxuratzeko-. Isilik bukatu nuen azken birika muturra ezpainak pega-pega likatsu nituela. –Zer nahi duk? Zertarako deitu didak? –Izena eman duk gaita akademian, zergatik? –Ikasi nahi diat. –Zertarako baina?-. Ez nuen erantzun argirik. Daniren kasuan, emanda zetorkion, halako egurra halako ezpala, baina nirean ez zen musikari bat ere familia osoan. Marzelianotik atera eta Jarauta aldera jo genuen. Urrizelki, Orexa, Ronkal, Goal, 84… Aitzurtzen ari nintzen, malamaneran gainera. –Aurkeztu behar diat lagun bat-. Txakolin gauerako Bilbotik etorririko gaitari horietakoa zen. Huntaz eta hartaz jarduki ginen solas aspertuan Paris-Nizari ekiten geniola. Halako batean, eta osoro arraildurik nengoela, zuzenean galdetu zidaten ea gaitaria izan nahi nuenentz. Jakina. Zergatik. Ez nuen sobera argi, baina bazen zerbait geroz eta garbiago neukana, eta mozkorrak lotsatu gabe esatera ahalbidetzen zidana: Danielekin nahi nuen. Maka edo gaitari, Danirekin maka edo Danirekin gaitari nahi nuen. Hala behar zuen zoriontsu izanen banintz. Orduan, eta Danielen oniritziz, Bilboko maisuak bedeinkapena eman zidan, gotzaiak sendotza legez. Ez nuen minik sentitu, hain nengoen ttottal eginda, baina harrez geroztik familia berri batean sartu nintzen, inoiz ezagutu gabeko kofradia berri batean. Ordutik aurrera gaitari izanen nintzen, Daniren bikotea, Bilboko lagunaren maisutzapean, Bilboko maisuaren laguntzapean. Hura gaita-logia.\nUrteak pasatu dira, berrogei inguru, eta egun oraino hemen nauzue, gaitari profesionala, oraintxe Sanferminetako zezen ostea musikaz betetzen, arratsaldeko dantzaldiari bukaera ematen. Ondoan nire Dani dago, lehenbiziko gaitarena jotzen, eta ni bigarrenarena. Gaurkoan Daniren iloba dugu danborjole, Rafaeltxo, herritik espreski etorria horretarako. Inoiz dendarekin gogoratzen jarraitzen dut, baina ez naiz damu bere momentuan utzi izanaz. Aspaldixkoan joan zitzaidan aita ere askotan izaten dut gogoan, ez bainuke bera bezain txoraturik bukatu nahi izanen. Bizitza honetan ahal dena baino, nahi dena egin behar baita. Mugak muga, oztopoak oztopo. Ni Zenon Iribarren nauzue, Iruñeko azken gaitaria. Nork esanen lidake?\nJoxe Miel Bidador\nKarmel aldizkaria, 2009-4\n2015-06-18 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nDuela oso gutxi arte Youtuben “Oskorri” jartzerakoan ohikoena bizkaitarren edozein kantu ezagun irudi baten laguntzaz topatzea zen. Karaokearekin, askoz jota.\nKasualitatez (edo ez), Oskorrik agur esan baino bi hilabete lehenago “Anbune” deituriko aingeru bat erori zen bideoen sare sozial erraldoian. Igo dituen bideoi altxor deitzea motz geratzea da. Hala ba, eta beste artista euskaldunen bideokin batera, 1980 eta 1990. hamarkadetako kontzertu ezberdinen irudiak igo ditu. Oskorrirenak, dozena inguru. Hona denak, “Pello Garcia” deituriko kontuak igotako beste batekin.\nA MEDIA VOZ saioa, TVE, 1988\nOskorrik 1987. urtean “Hamabost urte…eta gero hau!” zuzeneko diska atera zuen, haien hamabosgarren urtemuga zela aitzakia. Diskan, ordea, ez zuten urte bat lehenago argitaratutako “In Fraganti” diskoko kantu bakar bat ere sartu. Ez da kasualitatea urtemugako bira amaitu ondoren haien estudiozko azken disko elektriko horren errepertorioa jo nahi izana. Espainiar telebistako saio honetan “In Fraganti“ko Aita San Miguel, Hau Da Debilidadea, Ostatuko Neskatxaren Koplak, Hiri Porru, Biolin Musikaz, Atzo Goizean eta Arin Bero kantuak jotzen dituzte, 80etako formazio klasikoarekin (taldeak izan duen hoberena): Natxo De Felipe, Anton Latxa, Bixente Martinez, Fran Lasuen, Joserra Fernandez, Jose Urrejola, Txarli De Pablo eta Kepa Junkera.\nFormazio berarekin, hiru kantu: Itsasotik Ilargira (bertsio zaharra, 1996 arte jotakoa), Aita Semeak (berdin) eta Sautrela (gaitarik gabe, eta kasu, Kepa Junkera akordeoiarekin!).\nGora Eta Gora Beti, 1991-5-4\nMikel Laboak, Ruper Ordorikak, Hertzainak-ek eta Oskorrik La Casillan emandako kontzertu baten irudiak ditugu. 6 egun eskaseko aldearekin, bada aldaketa bat formazioan aurreko irudiekin: Joserra Fernandezen ordez Aitor Gorostiza dago txirula eta flautekin. Gorostizak bi disko grabatu zituen Oskorrirekin; “Hi ere dantzari” (1991) eta “Badok hamairu” (1992). Azkeneko honetan agertuko ziren Mode (hemen, bai bideoaren izenburuan bai bideoan bertan Fularra izenarekin agertzen dena), Bilbo-Bilbao eta Haur Baten Beharra (Bixente Martinezek kitarra akustikoarekin paregabeko maila adieraziz) kantuak agertzen dira bideo hauetan, eta amaitzeko, publiko guztiz entregatu batekin, Euskal Herrian Euskaraz.\nGETXO, 1996-9-13 (25. urteurreneko kontzertua)\nKontzertu honen zuzenekoa (estudioan egindako doikuntza aunitzekin, dena aitortu behar da) izanen da ziurrenez taldeak gehien saldu duen diska. Askoren esanetan, urte horretako Durangoko Azokan ez zen beste ezerrik entzun!\nErrepertorioan, hamabosgarren urteurrenean egin ez zuten bezala, haien temazo, greates hits eta klasiko guztiak sartu zituzten, gonbidatu ezagun askoren laguntzarekin. Gonbidatua erdalduna zenean, kopla edo estrofa bat aipatutako musikariaren jatorrizko hizkuntzan abesten zuten.\nFormazioan, aldaketak: urte gutxiz egon zen Juantxe Aguiar dago denbora luzez Fran Lasuenek bete zuen biolin eta ahotsaren postuan, eta bestetik, gaur arte iraun duen Josu Salbide gazte bat ageri da ordurarte Joserra Fernandez eta arestian aipaturiko Aitor Gorostizak jotzen zituzten txirula, alboka eta flautekin (Joserra Fernandezek, hala ere, armonika sartu zuen disko batzuetan, eta kontzertu honetan ere lagundu zuen, naiz eta bideoetan ez agertu).\nKontzertu horretako hiru kantu ageri dira hemen: Topa Dagigun, Liam O´Flynn gaita irlandarrekin kolaboratzaile, Kattalin, De Feliperen bukaera operistiko ezagunarekin eta Intsumisoarena, letraren egile den Jon Sarasua kantari dela.\nDiska Euskal Herriko etxe askotan aurkitu daitekeen arren, bideoa, bere garaian ETBk grabatu eta sarri jarri bazuen ere, ahanzturan erorita zegoen dagoeneko. Berriro ere, mila esker, Anbune!\nBertsioak: Molinatxo habanera\n2015-02-27 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nInauteri astea pasa berri, aurten Tolosan jotzen aritzeko aukera izan dut, eta nola ez, oraindik Gipuzkoako herri honen jai handien doinuak ezin burutik kendu.\nDudarik gabe, habanerak dira nagusi, kalejira eta elkarteen himnoak kontuan hartzen ez baditugu (Euskal Herrian txarangek karriketan jotzen dituzten doinu gehienak batik bat). Habanera hauetako bat “Antolinatxo” edo “Molinatxo” izenekoa dugu. Doinu goxoa, atsegina, lehen partea menorrean eta bigarrena, oraindik politagoa , errelatibo maiorrean.\nHona hemen aurkitu ditudan Molinatxo habaneraren interpretazio ezberdinak, nahierara entzuteko.\nTolosan 20 elkarte inguru dira, eta bakoitzak bere txaranga propioa darama, zuzendari banarekin. Txaranga hauek hainbat emanaldi dituzte egunean, diana, goizeko kalejira, arratsaldeko bigantzak edo arratsaldeko kalejira. Errepertorioa mugatua da, alegia Tolosako inauteri-doinuak kontsideratuak direnak. Bertan sartzen da gure Molinatxo.\nGauetan, ordea, Tolosako txarangak ateratzen dira jotzera, eta inaute asteleheneko gauean tokatzen zaio Incansables txaranga mitikoari (gaur egun batez ere nafarrez osatuarik).\nBideoaren kalitatea ona ez bada ere, Tolosako txarangek habanerak jotzeko duten modua hauteman daiteke, bai eta txaranga honek bereziki duen gustu eta soinu propioa.\nEt Incarnatus soka orkestra\nZeberiotarrak Tolosako musikari familia ezaguna dugu gaur egun, duela gutxi Teleberrian ere atera ziren. Hauek sortua da Et Incarnatus orkestra, Miguel Zeberio zuzendari dutelarik. 2005ean Troika, Tolosako inauteriak diska argitaratu zuten, hain zuzen ere inauterietako doinuetan oinarritua dagoena. Bertan hainbat habanera ezberdinei kanta ugari eskeintzen badizkiete ere, Molinatxok du Habanera izena izateko ohorea.\nKasu honetan, habanerari kubatar doinu ezaguna den Son de la loma kantarekin hasiera ematen diote, hartara Molinatxoren bigarren partearekin jarraitzeko, errepikapenean goiko zortzidunera igoz. Ondoren, lehenengo partea bals erritmoan egiten dute, txeloek melodia hartuz, Shostakovich bera gogoraraziz, eta berriro bigarren partera jauzi. Xarmant askoa.\nGoazen Iruñera orain. Sanferminetan. 6an kenduta, goizero ateratzen da Zigante eta Kilikien konpartsa Hiri Buruzagiko karriketan barna (6an arratsaldez karrikaratzen dira). Erraldoiek geldialdiak egiten dituzte maiz, eta hauetan elkarte, taberna, peña, familia edo komertzio ezberdinei egiten diete dantza.\nHaizaldi gaitero taldeak urteak daramatza erraldoiekin jotzen, baina azken hauetan beti prestatu izan du pieza bereziren bat Desacalzos kaleko haien lokalean geldialdia egiten denerako. Normalean bals baten konponketa berri bat izaten da, baina azkenekoan, baltsa eta gero zer jo eta Molinatxo jo zuten. Formazioan bi gaita, gaita danborra, pianoa, zeharkako txirula eta biolina (azkeneko bi hauetan Josu Salbide eta Xabier Zeberio oskorritarrak). Bai opari polita han geundenentzako. Erraldoiak dantzara animatu ziren ere. Hura bai unetxoa.\n2008an estreinatu zuen Argia dantza taldeak Axeri Boda ikuskizuna, J.A. Urbeltzen zuzendaritzapean. Esaera zaharrak, metaforak, mitoak edo sinbologia bezalako gaiak nagusi, Beterri baiara izan zuen ikuskizunak ardatz dantza eta musikari zegokionez. Akabera aldera zetorren habanera itzela, nola ez, Molinatxoren doinupean. Kasu honetan arrabitak, akordeoia, harpa eta perkusioa ditugu orkestra eredu. Bideoan estreinaldiko irudiak dira, 2008ko otsailan Arriaga antzokian emana.\nBertsioak: Gnossienne Nº 1\n2014-12-21 // Sailkatugabeak // Iruzkinik ez\nHona proposamena. Kanta, melodia edo pieza baten bertsio ezberdinak aurkeztuko ditugu hemen. Bakoitzak erabakiko du zein den bere gustukoena.\nGaurkoan, Gnossienne Nº1 (1890), Erik Satie frantziar konpositore minimalistarena.\n1890 urte aldera konposatuak izan ziren bere Trois Gnossiennes-ak, eta 93an argitaratuak. Lehena izanen da, ziurrenez, ezagunena. Berez, konpasak bereizten dituzten barrarik gabe idatzi zituen Satiek, hau da, tenpo librean. Hona Alessio Naniren interpretazioa.\nGitarra klasikozko bertsioa\nGreates Hits klasiko asko daude gitarrarentzako moldatuak, soinutresna honek ematen dituen aukera tinbriko eta polifonikoak probestuz. Hona Otto Tolonen finladiarraren Gnossiennearen bertsioa.\nEstatu Batuetatik dator Gypsy Jazz Quartet eder hau, Seth Ford-Young baxujotzailearen izenean. Hemen, gitarra, kontrabaxu, akordeoi eta biolinarekin egindako Gnossiennearen moldaketa, Ford-Young berak egina. Kutsu balkanikorik ez zaio falta.\nBrooklynekoa (New York) dugu hainbat erritmo latino pop eta musika klasikoarekin uztartzen dituen talde hau, Frantzia, Venezuela, Mexiko eta AEBtako musikariz sortua. 2009an atera zuten ¡Sonido Amazonico! diska, eta diskoko azken kantua, nola ez, Satieren piezaren bertsio amazoniko hau. Gozatu.\nFutbolari buruzko 4 kantu paregabe\n2014-12-05 // Sailkatugabeak // Iruzkin bat\nEgia esan, honek ez du zer ikusirik aste honetan, igandean Madrilen gertatukoaren ondorioz, futbolari buruz egon den debate guztiarekin. Hori Jon Tornerrek ederki azaldu du bere blogean.\nEz, aspalditik nuen nik post bat futbolari eskaintzeko nahia. Nola ez, musikan aurkitu dut nik ongi esaten ez dakidan guztia.\nEz dira asko futbolari buruzko kantuak. Ez behintzat, futbolismoak dakarren artaldekeriari buruzkoak. Hona nik ezagutzen ditudanak. Gutxi, baina apartekoak:\nTapia eta Leturia Band / Tapia eta Leturia Band (1995)\n– Ze musika talderen buelta estimatuko zenuke gehien?\n– Tapia eta Leturia Band\n– Nola baina; Hertzainak? Negu Gorriak? Genesis? Rainbow?\nEuskarak ezagutu duen musika esperimentaleko talderik handienak bi diska atera zituen. Hala nolako rock, ska, metal eta musika tradizionalarekin egindako entsalada ederra, hitzei esker gatz faltarik ez zuena.\nLehengo diskan daukagu Buruball abestia, Joseba Tapiaren musikarekin eta Jon Sarasuaren hitzekin. Halako perlak uzten dizkigu kantuak:\nErreglamentuzko hogeitabi baloi, irribarrez, lepogainean.\nOstikoa eta estadio guztian oihu\nOstikoa baina, zeinek egin du oihu?\nBetizu Taldea / BT – 1.0 (2002)\nGuk ere izan genituen gure haur mirariak. Betizu Taldearen lehen promozioak 2002an atera zuen diska, telebistan arrakasta itzela izan ondoren. Bertan, hainbat lelo marxista-leninistaren artean (Ama, ez dut ohea egin nahi) aurkitzen dugu nahita edo nahi gabe, nork daki, kirol erregea bizitzaren elementu nagusitzat duten guztiei ematen dien ostikada ederra, kantu bihurtuta.\nBurua non nekatu bada munduan\nbaina ia denek gauza bat buruan\nardiak bezala denak talde baten inguruan\nBeste taldearen zalea etsai,\neta nirearen zale bazara, laguna.\nNon duzu garuna?\nHau da egunero kirol honek eskaintzen dizuna.\nBi Bala / Watsabi (2014)\nAtaun ingurukoak ditugu Bi Bala gazteak (ez dakit denak ataundarrak ote diren). Bertsolaritza rockarekin ederki uztartu dute haien lehenengo diskoan. Burua ezagutzera eman dute Besarkadak eta labankadak bideokliparekin, baina benetan txalotzekoa diskoko azken kantu hau iruditu zait. Letra guztia jarriko nukeen arren (horretarako bideoa ikusi, edo diskoa erosi!), hona lagin txiki bat:\nGolak eta resumenak\nHauxe da inporta zaigun\nAtez ateko bakarra\nZein inportanteak diren\nLendakaris Muertos / Lendakaris Muertos (2005)\nGazteleraz bada ere, nola ez akordatu ironiaren erregeekin? Iruindarren lehen diskoko 23 kantuetatik (disko osoak ez du ordu erdia gainditzen, lasai) bi dira futbolari buruzkoak. Gora España batetik, jada ereserki bihurtu dena, eta Odio el futbol hau bestetik. Hona letraren laburpena:\nNo tenemos conciencia, no tenemos dinero,\nno tenemos vergüenza, pero tenemos futbol.\nNo tenemos principios ni otro pito que tocar,\ntenemos un principio grave de anormalidad.\nChuta, remata y gol!\nA ze lotsa\n2014-11-26 // Sailkatugabeak // Iruzkin bat\nEz dut nahi nire alaba edo seme bat lehiaketa bateko entzunaldi batean ilaran zain egon, azkenik aberats okitu batek ez dela kantari ona esan diezaion. Horrek ez du zerikusirik musikarekin.\nDave Grohlen hitzak dira, Nirvanako bateria-jotzaile ohia eta egun Foo Fighters taldeko kantari eta buru denaren hitzak. Motz geratu da, nire ustez.\nAzkeneko urteetan arrakasta nabaria izan dute Youtuben munduko edozein telebistako talentu lehiaketek. Hauetan haur, lodi, itsusi edo frikiek ezustean txunditzen dituzte epai-mahaia eta publikoa. Zirku honen aurrekariak, noski, American Idol tankerako musika lehiaketak dira. Hegoaldean Operación Triunfo izan genuen. Hortik atera ziren oraindik musikarekin eta publizitatearekin bizitza irabazten duten Bisbal, Chenoa, Manuel Carrasco eta abar.\nOraindik gogoratzen dut hauek guztiak erditu zituzten urte berberean agertu zela ere Alex Ubago gasteiztarra. Noski, ez naiz ni honen musika eta Warnerren produktuen defendatzailea izanen, baina garai hartan egunkariren bateko gehigarri batean irakurri nuen titular batek harritu ninduen: “Alex Ubago: triunfo, sin operación” Esanen nuke esaldi horrekin argi geratu zela hortik aurrera telebistako lehiaketa kirasdun horietatik pasatzea izango zela musikaria izateko modu bakarra, eta hori gertatu ezean, salbuespen anekdotikoa izango zela.\nUrteak pasa dira, eta mota hauetako saioak biderkatu zaizkigu. Dave Grohlek dioen bezala, bertara aurkezten den orok bere etorkizun artistikoa bideratuko duen lau aberats edo sasi-musikariren iritzi pertsonal eta subjektiboa jasotzen du. Mundu honek dituen 7.000 milioi lagunetik, lau. Hau guzti hau musika ez dela esatea motz geratzea da, hau guzti hau artearen hondamena baita.\nKritikatu nahi den hori aurretik ezagutu behar omen da, baina nik ezin izan dut 15 segundu baino eman telebista aurrean A ze banda! ikusten. Tarte hori aski izan dut nuen ideiarekin oker ez nengoela frogatzeko.\nEpaileak, Alex Sardui eta Zuriñe Hidalgo dira. Exkixuko kantari ohiak jakingo du zer egiten duen hor, baina benetan aztertzekoa nafarraren partehartzea dugu. Euskarak eman duen talderik txarrenetariko baten kantariari eman diote erabakimena lehiaketara aurkezten diren taldeek balio duten edo ez esateko. Musika ikasle eta irakasle bezala, negargarria iruditzen zait. Kantatu, ongi kantatzen du, baina apostu egingo nuke ez dela hori ETBk Hidalgo anderea kontratatzeko izan duen irizpiderik sendoena. Beti bezala, matxismoa aurretik, badaezpada ere. Dena den, epaileak musikologoak balira ere, berdina irudituko litzaidake talde bat ona delaren erabakia bi pertsonen artean hartzeak.\nMusika munduak, rockak, ez du inoiz gaur egungoa bezalako gatazkarik ezagutu. Alde batean dira dirua helburu bakarra duten disketxe multinazionalak eta Payola behin eta berriz egiten duten musika-trafikanteak, arrakasta nork lortuko duen erabakitzen. Bestean, informatika aro berri honek eman dizkigun herramintak beste era batera ulertu dituzten geroz eta talde eta mugimendu gehiago ageri dira.\nEuskal Herrian, independienteak ziren disketxeek orain menpekotasuna nozitzen dute edo kalitate urriko -18 talde tronpetadunak fitxatzen dituzte dirua irizpide bakarra dutelarik.\nLehiaketa hauek ez dute ezertan laguntzen.


Euskoa Xiberuan – Eusko\nAmandine, Eusko garatzaile berria Zuberoan\nEuskoaren taldea handitzen da Amandinen iritsierarekin, eta, ondorioz gaurko egunean bi eusko garatzaile dira Zuberoan, Amandine Artano-Garmendia eta Guillaume Hastoy. Amandinek, jatorriz Sohütakoa, Amikuze eta Iholdi-Oztibarreko zonaldeak estaltzen ditu ere. Zendako Euskal Monetako taldean sartu nahi izan du? «Euskoak guztiz bat egiten du nire baloreekin hau da tokiko ekonomia, zirkuitu laburrak eta lurraldearen balioztatzea, azaldu du. Proiektuan osoki engaiatzeko gogoa dut eta garatzeko. Egunerokoan, asko gustatzen zait Euskoa balioztatzea erabiltzaileei begira, motibatzea eta batzuek ukan ditzazketen aurreiritziak altsatzea».\nLekuko profesional bat bazira eta euskoan kidetu nahi baduzu edo xehetasunak nahi badituzu ez dudatu e-mezuz gurekin harremanetan jartzea (amandine@euskalmoneta.org, guillaume@euskalmoneta.org). Pozik hurbilduko zaizkizue ikustera, zuri ongi doakizun egunean hitzordu bat finkatu ondoren, eta bistan da engaiamendurik gabe.\nBazterrak mugitzen dira Atharratzen!\nBasaburuan, duela urte bat baino gehiago eta Guillaumen lanari esker, Euskoa ongi lekutu da Atharratzen eta inguruetan. Euskoa onartzen duten mota guztietako komertzioak daude: Dagassan okindegi-pastizategia, Piellenia Hotela, Les Pyrénées ostatu jatetxea, Amanilili loredenda, M’Aude jantzi eta osagarri saltegia, etabar. (helbide guztiak Xiberoko Eusko aurkitegian, hemen)\nDinamika hori laguntzeko, eusko aldagune bat irekia izan da herri erdian, Vival janari saltegian, merkatuko plazan. Bertan bakoitza euskora kidetzen ahalko da, dirua trukatzen ahalko du eta bere eusko kontutik dirua atera. Eta Zibero, goi mailako esku baloi talde enblematikoa Euskoan sartu da ere. Eta sustengatu nahi duten Xiberutar guztiek Euskoan kidetzen ahal dira eta taldea izendatu lagun gisa. Euskoz egiten dituzten erosketen %3a jasoko du esku balio taldeak Eusko %3 sistemari esker (xehetasunak hemen).\nAtharratzeko dinamika eder hori ospatzeko, ostirala azaroaren 22ko eguna atxiki: herriko eusko ostatuetan musikaz alaituriko poteo bat eginen da, denei irekia, Eusko kide izan edo ez!\nEuskal Moneta\t2019-10-24T17:37:24+00:00


Aerosorgailuak: modelorik zirraragarrienak | Consumer\nAerosorgailuak: modelorik zirraragarrienak\nAerosorgailu erraldoiak diseinatzen dituzte, 200 metroko altuerakoak, pala bakarrekoak, flotatzaileak, hegalariak, miniak edo hibridoak.\nEnergia eolikoaz hitz egitean, burura datorren lehen irudia mendi baten linealean kokatutako hiru palako aerosorgailu klasikoarena da. Eredu hori da nagusi merkatuan, eta gero eta handiagoak diren prototipoen alde egiten da, baina ez da bakarra. Ingeniariak diseinu hobeak eta berritzaileak sortzeko lehiatzen dira, hala nola beso bateko eta biko turbinak, ardatz bertikalekoak, hegalariak, flotatzaileak, miniak edo hibridoak.\nArdatz horizontal erraldoiko edo pala bateko aerosorgailuak\nHiruko aerosorgailu horizontalak dira nagusi merkatu eolikoan. Ekoizleek errendimendua hobetzeko eta tamaina handitzeko lan egiten dute, energia gehiago sortzeko. Errota horietako batzuek berriro izutuko zuten Kixote, benetako erraldoiak baitira: Alemaniako Enercon konpainiak E-126 sortu du, 198 metro eta erdiko altuerakoa lurretik palaren puntaraino. 7,5 mw-eko potentzia du (megawatt), eta 5.000 etxebizitzako urteko energia-kontsumo baliokidea betetzeko gai da. Bideo honetan eraikuntza prozesua azaltzen da.\nE-126k 198 metro eta erdiko altuera du lurretik palaren puntarainoVestaseko daniarrek V164 turbina baten fabrikazioa iragarri dute, 187 metroko altuerakoa eta 7 mw-ekoa, itsasoan kokatzeko. Bestalde, Clipper estatubatuarrak 10 mw-eko “Britannia” prototipo bat garatu du Europako partzuergo batekin, antzeko ezaugarriak dituena. Offshore energia eolikoak gehiago erakartzen ditu tamaina handiko modeloak, lurrekoek baino ingurumen-inpaktu txikiagoa baitute.\nHiruko turbinak ez dira bakarrak. Fabrikatzaile batzuek bi eta pala bateko aerosorgailuak diseinatzen dituzte. Paletan eta pisuan aurrezten da, baina diseinu konplexuagoa eta biraketa-abiadura handiagoa behar dute energia bera sortzeko eta zarata handiagoa sortzeko. Energia Berriztagarrien Garapen Zentroak (Ceder-Ciemat) Lubian (Soria) 250 kW-eko (kilowatt) hegaleko aerosorgailua jarri du, ADES (Aplicaciones De Energías Ordezkoa) zaragozar fabrikatzailearen eskutik, errotorearen diseinu originala duena.\nItsas aerosorgailu flotatzaileak\nHaize-energiaren hedapena itsasoan dago. Greenpeaceren arabera, 50.000 offshore turbina instalatuz gero, Europako etxe guztietako elektrizitate-beharrak ase litezke 2020an. Erresuma Batua eta Danimarka bezalako herrialdeek dozenaka itsas parke eoliko dituzte lurpean, eta potentzia handiko proiektuak datozen urteetarako. Espainian, Bilboko Portuak 2006an zenbait turbina jarri zituen martxan olatu batean.\nHala ere, ingeniarien erronka itsas zabaleko aerosorgailu flotatzaileak jartzea da, olatuen bistari edo haizeari aurre egiteko gai direnak. Hainbat ekimen ari dira horretan. 2009an, Hywind proiektuak frogatzen zuen posible zela. Haren bultzatzaileek, Hydro norvegiako Statoil petrolio-enpresaren filialak eta petrolio-dorreetarako flota-sistema bateko adituek, 2,3 mw-eko aerosorgailu pilotu batera eraman zuten beren jakintza, Karmøy kostatik hamaika kilometrora (Norvegia).\nEspainian, Iberdrola Renovables enpresak eta zenbait eragile zientifiko-teknologikoren partzuergoak (Alstom-Ecotecnia, Robotiker, IREC, KV Consultores, Acciona eta Cádizko eta Euskadiko unibertsitateak, besteak beste) eredu esperimental bat probatu dute, Emerge proiektuaren barruan, Zientzia eta Berrikuntza Ministerioak finantzatua.\nZenbait adituk hegal bertikalen alde egiten dute. Diseinuak eta tamainak askotarikoak dira, eta arrautza-iringailua edo DNAren diseinu helikoidala gogorarazten dute. Arduradunek adierazi dute egokiak direla etxe, eraikin publiko edo industrialdeetako teilatuetarako. Gero eta lehiakorragoak dira, nahiz eta oraindik garestiak diren potentzia txikirako.\nProposamenak eta enpresak askotarikoak dira, besteak beste, Espainiakoak. Turby konpainia holandarrak hiru hegats helikoidalen modelo bat merkaturatzen du, altuera desberdinetako mastekin. Espainian dute ordezkaritza (Turby Iberica), eta Madrilgo Sacyr dorreak, Bartzelonako kirol-portuak edo Greenpeaceko Sirius itsasontziak ere badituzte unitateak. Banco WM kantabriar enpresak lau hegal angeluzuzeneko errota proposatzen du, xafla bertikal sorta batekin. Windspire eta Wind Harvest International bezalako beste enpresa batzuek diseinu originalak dituzte. Batzuek, Green Power Science taldeak bezala, ardatz bertikaleko turbina horietako bat etxean nola egin azaltzen dute bideo batzuetan.\nDiseinu futurista batzuek turbina hegalariak proposatzen dituzte, altueretan aire-korronteak ahaltsuagoak eta konstanteagoak baitira: lurzoruan baino ehun aldiz energia gehiago lor daitekeela uste da. Ekimenak askotarikoak dira:\nMagenn Power: Kanadako enpresa honek MARS ardatz horizontalean biratzen den ardatz gidagarriaren antzeko turbina proposatzen dio, ur-errotak bezala. Aparatua lurrari lotzen zaio 300 metroko altueraraino estaltzen duten eta elektrizitatea eroaten duten kableekin.\nSky WindPower: AEBetako enpresa honek Flying Electric Generator eskaintzen du, aizkora-formako kometa-helikoptero moduko bat, muturretan lau errotore dituena. Haizerik ez dagoenean, dinamo batzuek airean mantentzen dute.\nHerbehereetan, Delft-eko Unibertsitate Teknologikoko ikertzaileak eta Royal Dutch Shell and Nederlandse Gasunie enpresa hego eta lemadun kometa-sistema batean ari dira lanean.\nSelsam: enpresa honek itsas zabaleko haizeaz baliatu nahi du turbina hegalari arin batzuk erabiliz, kable malgu bati lotuak, buia bati lotuta eta jasoa, gidagarri bati esker.\nMaglev-en turbina eolikoak: lebitazio magnetikoan oinarritzen dira, eta airean esekita daude marruskaduraren ondoriozko energia-galerak saihesteko eta haien bizitza erabilgarria luzatzeko.\nKontsumitzaileek berek sortutako energia garbia. Mini eolikoaren proposamena da, oraindik ere lehiakortasuna hobetu behar duena eta diseinuak landa-eremuetara eta hiri-eremuetara egokituta eskaini behar dituena.\nArestian aipatutako diseinuez gain, beste batzuk ere nabarmendu behar dira, hala nola Quiet Revolution konpainia britainiarrarenak. Helize hirukoitzeko turbina bertikalek hobeto aprobetxatzen dute haizea, ia zaratarik egin gabe, eta, beraz, dorre edo eraikinetan instala daitezke. Helix Wind enpresa estatubatuarrak antzeko turbina bat asmatu du, hegaztiekin edo saguzarrekin istripurik ez gertatzeko. Bideo honetan ekintza betean ikus dezakezu. Espainiak ere baditu mini eolikoko enpresak, hala nola Bornay.\nZenbait diseinuk aerosorgailuak eta eguzki-panelak konbinatzen dituzte, bi energien onena aprobetxatzeko. Egun hotz eta haizetsuak, sarritan, hodeitsuak izaten dira, aerosorgailuetarako egokiak. Antizikloi egunak haize gutxiko zeru oskarbi bihurtzen dira, plaka fotovoltaikoetarako egokiak.\nUrban Green Energy-k Sanya merkaturatu du, bere buruaz aski izateko bi energia berriztagarri motak konbinatzen dituen farola. Espainian, Acciona Solarrek sistema mistoa jarri zuen Baztango (Nafarroa) elektrizitaterik gabeko landa-etxebizitza batean.


2018ko apiriletik 2019ko martxoa bitartean langabetuei zuzendutako 20 tailer burutu dira\nIraurgi Berritzeneko Enplegu Arloak antolatuta, 2018 eta 2019an langabetuei zuzendutako 20 tailer burutu ditu, hilabetean 2 saio eginez. Guztira 106 langabetuk hartu dute parte. Hauetatik, 63 emakumeak eta 43 gizonezkoa izan dira.\nBesteak beste, ikastaro hauetan landu diren gaiak honakoak izan dira: Lana bilatzeko, gaur egun, eskualdean eta eskualdez kanpo dauden iturri ezberdinak ezagutarazi eta aztertu dira; Bakoitzaren helburu profesionalak, gaitasunak eta trebeziak identifikatzen eta honi buruz hausnartzen lagundu da; Lana bilaketa antolatzeko, planifikatzeko pausuak eta dauden erreminta eta teknika ezberdinak azaldu dira. Hala nola, CV pertsonala, lan elkarrizketak, talde dinamikak, etab.\nBai erabiltzaile eta baita antolatzaileek ere positiboki baloratu dituzte Iraurgi Berritzenek antolatutako ikastaro hauek.


2018(e)ko urtarrilak 24 Trikimailuak, Nabarmenak 2 iruzkin\nNola bilatu Googlen profesionalek bezala? Gutako bakoitzaren inguruan bilduta duen informazio piloarekin, honezkero norberak baino askoz hobeto daki Googlek zeren bila gabiltzan haren bilaketa kutxara jotzen dugunean. Baina hala ere, une batzuetan komeni da bilaketak normalean baino xeheago egitea.\nZaharrunenok oraindik gogoratuko dituzue aspaldiko garaietako zaharretako trikimailuak: AND eta OR operadoreak, kakotxak, izartxoak… Baina horietatik harago ere, badira makinatxo bat aukera Googlek zer eta nola bilatzen duen eskuz zehazteko. Hona interesgarrienetako batzuk.\n(Erabili lasterbideok zuzenean interesatzen zaizun horretara salto egiteko, edo bueno, irakurri bata bestearen atzetik).\nNola bilatu Googlen webgune edo domeinu jakin batean soilik\nNola bilatu Googlen hitz edo esaldi jakin bat\nNola baztertu Google bilaketan webgune edo hitz jakin batzuk\nNola bilatu Googlen osorik gogoratzen ez duzun esaldi edo abesti bat\nNola ikusi Googlen webgune baten cacheko bertsioa\nNola ikusi Googlen webgune baten antzekoak\nNola bilatu Googlen artxibo motaren arabera\nNola bilatu Googlen irudiak erabiliz\nNola bilatu Googlen data edo zenbaki tarte batean\nNola bilatu Googlen webgune edo orrialde baten testuan, izenburuan, egilearen izenean edo URLan\n1.- Bilatu webgune edo domeinu jakin batean soilik\nBatzuetan, batek jakin nahi du noiz edo nola aipatu den hitz bat webgune jakin batean soilik. Kasu horretan bilaketa esparrua murrizteko site: operadorea erabiltzea baino ez dago. Adibidez:\n2.- Bilatu hitz edo esaldi jakin bat\nEsan bezala, Googleren adimenak -eta norberari buruz duen informazio piloak- aukera ematen dio bilaketa kutxan idatzi dugunaz gain, horrekin zer esan nahi dugun ere interpretatzeko. Baina kasu batzuetan, idatzi duguna literalki bilatzeko nahi izango dugu. Halakoetan nahiko da bilatu nahi dugun hitza edo esaldia kakotx artean jartzea.\n3.- Baztertu webgune edo hitz jakin batzuk\nBatzuetan, kontrakoa nahi izango duzu: bilaketa batean hitz edo webgune jakin batzuk baztertu. Horretarako, nahiko duzu marratxo bat gehitzea baztertu beharreko elementuaren aurretik. Adibidez:\nteknopata -"joxe rojas"\nHau erabilgarria izan daiteke izen berbera duten itemak bilatzeko. Laguna -Renault erabil genezake, adibidez, zehazteko ez dugula autoaren inguruan ezer jakin nahi… Edo Ilargia -“Ken Zazpi”, abestiarekin lotutako emaitzei garrantzia kentzeko.\n4.- Nola zen abesti edo atsotitz hura?\nLagunek barre egin dizute atsotitz baten zati bat, edo Ilargiaren letraren erdia asmatu egin duzulako?\nLasai! Hurrengorako, Googleko komodina erabili ahal izango duzu, izarxoa, gogoratzen ez dituzun zatiak ordezkatzeko. Bide batez, komodin hau oso ohikoa da bilatzaile guztietan, online zein offline. Adibidez:\n"zuretzat ilargia * gauero"\n5.- Ikusi webgune baten cacheko bertsioa\nGoogleren ‘robotak’ webgune batetik pasatzen diren bakoitzean, webgune horren kopia bat gordetzen dute haren zerbitzarietan, tartetxo batez. Bisitatutako webgune horien biltegiari “cachÃ©” deitzen zaio. Batzuetan, erabilgarria izan daiteke cachÃ© horretako kopia berreskuratzea, aldatu (edo desagertu!) berri den webgune baten aurreko bertsioa ikusteko. Adibidez: “Ui, ez dakit zein egunkarik egundoko astakeria idatzi du portadan, baina gero zuzendu egin du!”. Bada, kasu horretan (ere) agindua oso erraza da:\nOjokuidau! Hau ez da Berriaren une horretako bertsioa, baizik eta Googleren cachean gordetakoa. Ikusi goian agertzen den abisua.\nDena den, cache horrek iraupen mugatua du. Webgune zahar-zahar baten nostalgia baldin baduzu, horretarako hobe da Web Archive bezalako webguneetara jotzea…\n6.- Ikusi webgune baten antzekoak\nDemagun webgune bat oso gustuko duzula. Eta ikusi nahi dituzula estilo edo tematika bereko beste webgune batzuk. Bai, Googlek horretan ere lagun diezazuke: erabili related: gakoa, Googlek webgune baten antzekotzat jotzen dituenak ikusteko. Adibidez:\nDena esate aldera, aukera hau ASKOZ hobeto dabil Googlek benetan uler ditzakeen hizkuntzetan (ingelesez, frantsesez, espainolez…)\n7.- Artxibo motak\nPowerpoint edo PDF jakin baten bila bazabiltza, zure bilaketaren emaitzak iragazteko aukera daukazu, artxibo mota jakin bat soilik ikusteko. Horretarako filetype: aukera erabili behar duzu. Demagun, arrazoi bitxiren batengatik, Topagunearen Oinarriparrak txostena topatu nahi duzula. Horra, bada, formula:\n8.- Irudi bidezko bilaketa\nIrudi eder bat topatu duzu hor zehar, baina bertsio handiagoa beharko zenuke. Edo kaixomaitia.euseko zure lige horrek azkenean bere argazki bat bidali dizu, baina irudia susmagarriki ona da, eta ez zaude oso ziur nonbaitetik kopiatutako argazkia ez ote den.\nLasai! Joan Googleren orri nagusira, egin klik goiko eskumako iskinean dagoen ‘Irudiak’ loturan, eta arrastatu irudi bat orrialdera, edo egin klik kameraren ikurraren gainean, artxiboa zure ordenagailuan bilatzeko.\nGooglek eman diozun irudiaren antzekoak bueltatuko dizkizu, edota irudi beraren bertsio handi eta txikiagoak. Aukera honek ez zaitu beti irudiaren azken-azken iturburura eramango, baina ikuspegi zabal samarra emango dizu beste batzuek erabili ote duten (eta nola) jakiteko.\nEz ba, badirudi ‘Janire’ horrek bidali dizun argazkia ez dela benetan berea!\n9.- Bilatu data edo zenbaki tarte batean\nDemagun auto bat bilatu nahi duzula, 5.000 eta 6.000 euro bitarteko prezioan. Hori ere erraz egin daiteke Googlen. Kopuru tarte horren mugen artean bi puntu besterik ez duzu sartu behar. Adibidez:\n10.- Bilatu webgune edo orrialde baten testuan, izenburuan, egilearen izenean edo URLan\nGooglek normalean webguneetako testu guztian egoten ditu bilaketak. Baina, nahi edo behar izanez gero, posible da bilaketa eremua URL helbideetara, testura, izenburura eta beste hainbat eremutara mugatzea:\ninurl: URL helbidean bakarrik bilatzeko\nintext: testuan soilik bilatzeko\nintitle: bilaketa orrien izenburuetara mugatzeko\ninpostauthor: blog baten egilearen arabera bilatzeko\nKONTUZ! Aurreko operadore horiek erabiltzean, bi puntuen ostean doan hitza baino ez dute kontuan hartzen. Adibidez: inpostauthor:joxe rojas idatziz gero, Googlek bilatuko du “joxe” egilearen izenean eta “rojas” beste guztian. Alegia:\nNahi badugu operadorearen ostean idazten dugun guztia bilatzea eskatzen ari garen esparru zehatz horretan, orduan ‘all’ gehitu behar dugu operadorearen aurretik, hau da:\nEta zuek? Ezagutzen al dituzue Googlen bilatzeko bestelako trikimailuak? Gustatuko litzaizueke halako gehiago ekartzea? Egin zuen ekarpenak erantzunetan! 🙂\nOrain, Gmailek aukera ematen dizu zure posta elektronikoen …\nDiego\t2018(e)ko urtarrilak 24\nWow! Eta ni jadanik dena nekielakoan komatxoena bakarrik erablitzen…\njoxe\t2018(e)ko urtarrilak 24\nJajajaja! Bueno, ez dago txarto, eh? Beste batzuek hori ere ez dakite!


Raspberry Pi 400 ordenagailua aurkeztu dute - Iametza Interaktiboa\nRaspberry Piak txartel tamainako ordenagailu merkeak dira. Modelo honen berritasuna ordenagailua teklatuan integratu dutela da. Entxufatu, telebista edo monitore batera konektatu eta erabilgarri dago. Zentzu horretan 80ko hamarkadako Spectrum, Commodore… ordenagailuen ondorengoa da. Jende askok horiekin ikasi zuen programatzen.\nRaspberry Pien bereizgarrietako bat Arduino plaken antzera GPIO pinak dituztela da. Zirkuitu elektrikoen oinarriak irakasteko erabili daitezke.\nErresuma Batuko Raspberry Pi Fundazioaren helburua konputazioaren ahalmena eta eduki digitalen sorkuntza mundu osoko herritarren esku jartzea da. Garrantzi berezia jartzen dute hezkuntzan. The MagPi izeneko aldizkari bat argitaratzen dute. PDFan doan eskuratu daiteke: https://magpi.raspberrypi.org/\nHezkuntzako Chromebook-ak benetako ordenagailuekin ordezkatzeko aukera bat izan daiteke. Ederra litzateke pantaila integratu eta Raspberri Pi eramangarri merkeak aterako balituzte.\nHasiera batean Txinan egiten zituzten, baina 2017an produkzioa Galesera ekartzen hasi ziren.\nEz da hardware librea, baina gehien erabiltzen diren sistema eragileak libreak dira: Raspberry Pi OS (lehen Raspbian), Ubuntu, LibreELEC (KODI multimedia zentroa), Recalbox, Lakka (kontsolen emuladoreak)…\n75€ inguruan eros daiteke. Behar den guztia (pantaila ezik) duen pack-a: RPi 400 + elikadura + sagua + HDMI kablea + 16GBeko mikroSD txartela + hasi berrientzako gida 105€ ingururen truke.\nSimonWaldherr (CC BY-SA 4.0)


Topaketak inoiz baino pertsona gehiago erakarri ditu, parte-hartzaileak eta bisitariak zenbatuta, Opengune eremu irekiak arrakasta handia izan baitu. Bertan, 3D inprimagailuak, errealitate birtualeko esperientzien gunea, hitzaldi eta tailerrak izan dira.\nJaime Altozanori elkarrizketa: Zergatik atsegin dugu musika?\nYoutuber eta musika dibulgatzaile ezagunak musika zergatik atsegin dugun azaltzen digu bideo honetan, eta musikaren eboluzio eta etorkizunaren hainbat gako partekatu dizkigu.\nInformatika-gaien eta teknologia berrien zaleen topaketa Tolosan burutuko da martxoaren 9 eta 11 bitartean. Ostiraletik igandera 400 ordenagailu-postuk, 600 parte-hartzailek eta 2.000-3.000 bisitari inguruk hartuko dute Usabal kiroldegia, jarduera-programa zabalaz gozatzeko.


Beste hitz batzuetan esanda eta beste hitz batzuetan birformulatzaileen aldaera bat da, dezente gutxiago erabilia (53 agerpen baino ez ditu EUDIMA corpusean). Birformulazio esplikatibo bat bideratzeko erabiltzen da nagusiki: hots, aurreragoko diskurtso atal batean adierazitakoa azaltzera edo argitzera datorren diskurtso atal bati bide egiteko. Gramatikalizatze-bidean dagoen esapide horretaz baliatzen da esataria esan berri duena modu argiago batez birformulatzeko: haren bidez esatariak ohartarazten edo iragartzen dio hartzaileari lehenago adierazi duenari buruzko azalpen bat datorrela beste hitz batzuekin (esanda) esapideak txertatzen duen diskurtso atalean.\nNire ustez, onar daiteke arau orokor eta iraunkortzat, herri zibilizatuetan gerra-grinak bakanagoak eta motelagoak izaten direla gizarte-baldintzak berdindu ahala. Gerra, hala ere, herri guztietan gerta daitekeen zerbait da, herri demokratikoetan nahiz besteetan. Nolanahikoa izanik ere nazio horiek duten bake-zaletasuna, prest egon behar dute gerrari kontra egiteko, edo, beste hitz batzuekin esanda, armada bat edukitzeko. [PKC, Amerikako demokrazia II, Alexis de Tocqueville / Iñaki Mendiguren (1996) Orr.: 248]\nprest egon behar dute gerrari kontra egiteko,\nedo, beste hitz batzuekin esanda, armada bat edukitzeko.\nEdozein izaki, bere barneko natura trabagabe garatu ahal duenean, gogara sentitzen da; hala, gozamen gorena eta iraunkor bakarra, biziera etikoak erdiesten du, besterik ez denak naturaren araberako biziera baino. Ongiaren joera espeziearen ongia jasotzea da; beste hitz batzuekin: jarduera moralak atsegintasunaren suma gizartearen barruan gehitzen du, horrek atzera poztasunezko sentimendua pizten baitu jardulearen beraren baitan. [PKC, Moralistak, A. Shaftesbury / Xabier Arregi (1994) Orr.: 42]\nOngiaren joera espeziearen ongia jasotzea da;\nbeste hitz batzuekin: jarduera moralak atsegintasunaren suma gizartearen barruan gehitzen du, horrek atzera poztasunezko sentimendua pizten baitu jardulearen beraren baitan.\nALDAERAK. Moduzko edo helburuzko perpaus jokatugabe bat dago —beste hitz batzuetan (esanda/esateko), beste hitzetan/hitzez (esanda/esateko)— baliokide diren esapide nagusien eta haien aldaeren jatorrian:\na) beste hitz batzuetan esanda (esateko) > beste hitz batzuetan\nb) beste hitzetan esanda (esateko) > beste hitzetan\nc) beste hitz batzuekin esanda (esateko) > beste hitz batzuekin\nd) beste hitzez esanda (esateko) > beste hitzez\nBALIOKIDEAK. Baliokidetzat jo ditzakegu egungo euskaran birformulatzaile gisa erabiltzen diren esapide hauek guztiak: bestela esan(da), beste era batera esanda/esateko, beste modu batera esanda/esateko, beste hitz batzuetan (esanda/esateko) eta beste hitzez/hitzetan (esanda/esateko).\nBirformulatzaile baliokideen maiztasunak (EUDIMA corpusa)\n[*Oharra: ‰ = 100.000ko]\nMAIZTASUNA. Beste hitz batzuetan (esanda) esapideen aldean oso maiztasun apala du beste hitz batzuekin (esanda) aldaerak: guztira, 53 agerpen baino ez ditu EUDIMA corpusean.\nEUDIMA corpuseko datuen arabera, beste birformulatzaile esplikatibo batzuekin alderatuta (hau da: 40,38; alegia: 28,19; hots: 23,42) oso maiztasun apala dute beste hitz batzuetan (esanda) eta beste hitzez/hitzetan (esanda/esateko) esapideek egungo euskaran: hurrenez hurren, 0,41 eta 0,16. Bereziki, diskurtso akademikoan —azalpenezko diskurtsoan— erabiltzen dira (Pentsamenduaren Klasikoak, Zuzenbideko testu akademikoak, EHU, ZTC). Gainerako corpusetan oso bakanetan agertzen dira.\nMaiztasun apalagoa du, beraren baliokide batzuek baino. EUDIMA corpuseko datuen arabera bestela esanda esapideak du maiztasunik altuena (1,64). Ondoren, beste era batera esanda (0,73), beste modu batera esanda (0,36) eta beste hitz batzuetan (esanda) (0,41) datoz. Eta maiztasun dezente apalagoa du beste hitzetan (esanda) birformulatzaileak eta haren aldaerek (beste/bertze hitzez) osatzen duten multzoak (0,16).


Adimendun estaldurak nanofilmei buruzko ECNF 2016 biltzarrean - SPRI\nSPRI » Basque Industry 4.0 » Adimendun estaldurak nanofilmei buruzko ECNF 2016 biltzarrean\nAdimendun estaldurak nanofilmei buruzko ECNF 2016 biltzarrean\nLodiera txikiko estaldurak dira nanofilmak, eta materialen azaleko propietateak aldatu eta material horiek zeregin berriz hornitzeko erabiltzen dira. Askotariko ezarpenak dituzte irtenbide horiek, eta europar ekonomiarako oso garrantzitsuak diren sektoreetara hedatzen da horien erabilera; esaterako, eguzki-energiara, automobilgintzara edo sektore oftalmikora.\nArlo horretako ikerketa bultzatzeko xedez, Bilbok nanofilmei buruzko ECNF 2016 biltzar europarraren laugarren edizioa hartu zuen pasadan astean UPV/EHUko Bizkaia aretoan.\nIK4-TEKNIKER euskal zentro teknologikoak Euskal Herriko Unibertsitatearekin batera antolatu zuen konferentzia, eta zientifikoen, erakunde ikertzaileen eta sektore pribatuko ordezkarien artean ezagutzak partekatzeko foroa eratu nahi izan zuen. Era berean, nanofilmen eta estaldura aurreratuen ikerketan eta garapenean sartuta dauden eragile ezberdinen arteko loturak indartzeko xedea ere bazuen biltzarrak, etorkizunera begirako lankidetza-bide berriak esploratzeko.\nAmaia Esquisabel Eusko Jaurlaritzako Politika Zientifikoko zuzendariak ireki zuen ekitaldia, eta Wolfgham Diehl Fraunhofer IST institutuko zuzendariaren hitzaldia entzuteko aukera izan zen. Estaldurei eta nanofilmei zuzendutako munduko ikerketa-zentro nagusiaren burua da Wolfgham Diehl.\nHitzaldi-hautapen oparoa jaso zuen egitarauak, eta honelako gaiak jorratu ziren: estaldura tribologikoak, nanopartikuletatik nanoegituratutako estalkietara abiatzeko prozesuak edo litiozko ioiak dituzten baterietan aplikatzeko material berriak, besteak beste.\n“Eguneroko bizitzan aurki ditzakegu nanofilmak. Gure betaurrekoen leiarretako islen aurkako estalduretan, patata frijituen zorroen metalizatuan, eguzkiaren energia energia elektriko bihurtzen duten modulu fotovoltaikoetan, motordun osagaien marruskadura gutxiko estalduretan…”, baieztatu zuen Javier Barriga IK4-TEKNIKEReko ikertzaileak, irtenbide horien garrantzia erakuste aldera.\nIkerketa-xede zabalaren barruan, IK4-TEKNIKER 1990etik ari da lanean nanofilmen karakterizazioan. Aldi horretan, energia berriztagarrien edo motorraren sektorerako ikerketak egin ditu, bai eta hainbat garapen lortu ere; adibidez, eguzki-estaldura xurgatzaileak, islen aurkako estaldurak eta estaldura hidrofoboak edo babesgarriak, beste ezarpen batzuen artean.\nEuropean Data Incubator-en hautatu dute Zylk Industry


Milton Margai - Wikipedia, entziklopedia askea.\n1954 - 1961eko apirilak 27\nFreetown, 1895eko abenduaren 7a\nFreetown, 1964ko apirilaren 28a (68 urte)\nMilton Margai 1964ko txanpon baten.\nSir Milton Augustus Strieby Margai (Gbangbatoke, Sierra Leona, 1895ko abenduaren 7a - Freetown, Sierra Leona, 1964ko apirilaren 28a) Sierra Leonako politikaria izan zen.\nMende leinuko buruzagi nagusia zen. Sierra Leonako Herri Alderdia sortu zuen 1951n. Sierra Leonako lehen ministro izan zen 1954tik aurrera. 1957ko hauteskundeak irabazi ondoren, Sierra Leonaren burujabetasuna lortzeko elkarrizketak hasi zituen Ingalaterrarekin. 1959an, babespeko lurralde izateari utzi zion Sierra Leonak, eta burujabetasuna lortu zuen, Margairen lanari esker.\nSierra Leonako politika\nOrriaren azken aldaketa: 5 otsaila 2017, 21:18.


agosto 2016 – agosto 2019 Ago 2016 – Ago 2019\nMusika topaketa @ Oihaneder Euskararen Etxea. Ortuño aretoa\nGasteizko 16-18 urteko gazteak elkartuko dira Musika Topaketan. Bertan, bi euskal musikari ezagutuko dituzte bertatik bertara eta aukera izango dute haiekin solasean aritzeko. Tarteka, musikari horien abestiak zuzenean eta modu akustikoan entzuteko parada izango dute.\nNov 23 a las 11:11 am\nHasiera emango diogu ariketa kolektiboari.\nAleia aldizkariaren jaia. 4. urteurrena @ Artium museoa. Plaza aretoa.\nJaian zehar hiru ekitaldi izango ditugu. Hasteko, Euskaraldia dela eta esperientzien trukaketa egingo dute parte hartzaileek; jarraian, 4. urteurrena ospatzeko ekitaldia izango da, Josu Kareaga magoak dinamizatuta, eta, azkenik, eta arratsaldeari amaiera ezin hobea emateko Bidelapurrak talde gasteiztarraren kontzertua.\nSarrera: librea, lekuak bete arte.\nKantari @ Dendaraba\nKantari gaztetxoen artean euskarazko kantak sustatzeko ikuskizuna da. Neska-mutikoak euskal kantak abesten eta dantzatzen jarriko ditugu, aisialdian euskaraz ondo pasatzeko helburua izanik. Aurrez entseguak egingo dituzte, ikuskizuna ondo prestatzeko, eta ekitaldiaren egunean oholtza handira egingo dute jauzi, guraso, lagun eta senideak ikusle dituztela.\nSarrera: parte hartzaile bakoitzari banatuko zaizkio sarrerak.\nEuskaraz jolaztu @ Zabalgana Gizarte Etxea\nEuskararen jaia izango da Zabalganan. Umeentzako eskulanak, Diskofesta, euskarazko jostailuen erakusketa…\nEuskararen Eguna Salburuan @ Salburuako Gizarte Etxea\nNov 25 a las 5:00 pm\nHainbat ekintza proposatzen diete auzkoei Euskararen Eguna ospatzeko. Hasteko, aratsaldeko 5etan familientzako antzerkia, “Rock eroak”; ondoren, arratsaldeko 6etan, txokolate beroa, kandelen mosaikoa eta bizilagunen argazkia.\nDenbora @ Oihaneder Euskararen Etxe. Klaustroa.\nAltraste dantza taldeak eskainitako ikuskizuna. Zuriñe Benaventeren dantza eta Ignacio Monterrubioren musika hemen eta orain bidaiatzen dute Karmele Igartuaren poesiarekin batera.\nEuskaraldia, elkarretaratzea @ Falerina taberna\nEuskaraldian parte hartzen ari direnak elkartuko dira eta esperientzia trukaketa egingo dute: Zer moduz ari dira Euskaraldian? Nolako esperientziak izan dituzte? Ezustekorik izan al dute? Nolako arazoak sortu zaizkie? Nola gainditu dituzte?\nLa Basu @ PARRAL taberna\nRap kontzertua eskainiko digu La Basu izeneko emakume kantariak. Euskal Herrian rap egiten zuen lehenetariko emakumea izan da La Basu (Elena Caballero), baina ez du rap bakarrik abesten, soul, regae eta flamenko ere eskaintzen ditu bere kontzertuetan.\nHarriek kontatu didatena @ Aldabe Gizarte Etxeko antzokia\nHonela azaltzen digu Ane Gebara Gasteiztarrak zertan datzan eskainiko digun lana. “Ipuinen munduan hasi nintzenetik, mila istorio pasa dira nire esku artean. Baina egun batean konturatu nintzen nire herriko istorioak ez nekizkiela, eta horiek direla gu egiten gaituztenak. Horien bila abiatu naiz, herri, idatzi eta ahots desberdinak ezagutu ditut eta azkenean, Arabatik bidai bat sortu da. Ipuin-saio honetan herri desberdinetatik pasako gara eta bertan kontatutakoak eta bizitakoak, kontatuko dizkizuet”.\nSara Zozaya @ Falerina taberna\nKontzertu akustikoa eskainiko digu Sara Zozayak. Donostiako kantari honek 12 urterekin sortu zituen bere lehen abestiak, ahotsa gitarraz lagunduta, eta Gaztea irratiko Top 1 postura iritsi da Toki-on izeneko diskoarekin\nAdierazpen instituzionala eta Vitoria-Gasteiz itzulpen sarien banaketa @ Oihaneder Euskararaen Etxea. Ortuño aretoa.\nDic 3 a las 12:00 pm\nEuskararen Naziartek Eguna delaeta, instituzioek egingo duten adierazpena, batetik. Bestetik, Haur eta gazte literaturaren alorrean euskarara egindako itzulpenik hoberenentzako “Vitoria-Gasteiz” sariak banatuko dira..\nKandelen dinamika eta kalejira @ Andre Mari Zuriaren plaza\nDic 3 a las 6:30 pm\nGEU elkarteak eta ALEAk garatutako egitasmoa. Kandelaz egindako mosaiko erraldoia eta musikak alaitutako kalejira. Jendeak parte hartu eta kandelak piztu, ondoren kalejiraz abiatuko gara Oihaneder Euskararen Etxera.\nEsku harriak: Oteizaren (h)aria @ Oihaneder Euskararen Etxea. Ur Biltegia\nDic 3 a las 8:15 pm\nMugimenduaren (dantza), musikaren, eskulturaren, hitzaren, hotsen, espazioaren trataeraren… harilkatze fin baten bitartez ikuslea oharkabean aipaturiko hainbat elementutatik (hutsunea, espazioa, desokupazioa, eskultura, musika seriala eta konkretua, bertsolaria, txalaparta, hitza…) bidaiaraziko da MugMus Laborategiak eginiko irakurketa propio honen bitartez.\nIZASKUN ARRUEren urratsen atzetik liburuaren aurkezpena. Miel A. Elustondo @ Oihaneder Euskararen Etxea\nIzaskun Arrue, Gasteizko lehenengo andereñoari buruzko liburua da Miel A. Elustondok aurkeztuko diguna.\nLa Nouveu @ Oihaneder Euskararen Etxea. Betolaza aretoa.\nRudi Rosenberg-en filma jatorrizko hizkuntzan eta euskraz azpititulatua. Benoit hamalau urteko mutikoak landa utzi du Parisera bizitzera joateko. Aurreneko eskola eguna uste baino zailagoa gertatuko zaio eta berehala bakartuta sentituko da. Egun batean, Johanna, suediar ikaskide berria helduko da eskolara eta hura arazorik gabe kuadrilla ezagunenean sartuko da. Benoitek, osabaren aholkuak jarraituz, ikaskide\nguztiak etxean antolatuko duen festara gonbidatuko ditu. Aukera paregabea izango da bere burua ezagutzera eman eta bide batez, Johannarengana gerturatzeko.\nMintzodromoa @ Oihaneder Euskararen Etxea. Ur Biltegia\nEuskara erabiltzeko aukerak zabaltzea da ekimen honen helburua. Arabako Lanbide Heziketako ikasleek osatzen dute xede-taldea. Euren kezkak partekatzeko mintzodromoa eskaintzen zaie.\nEuskaraldia amaitu berri dela kontuan hartuta, balorazioa egiteko modu dinamiko hau,hots, mintzodromoa, baliatuko dugu. Euskaraldian parte hartu duten guztiak daude konbidatuta.\nSarrerak: librea, lekuak bete arte.\nKolore Anitzak @ Zabalgana Gizarte Etxeko antzokia.\nHiru eta bederatzi urte bitarteko haurrentzat da, beti ere heldu batek lagunduta. Animazio digitala (tableten bitartez errealitate areagotua erabiliz) eta musika zuzenean uztartzen ditu. Ezberdinen arteko tolerantzia, errespetua eta askatasuna dira sustatzen dituen baloreak.\nBakean dagoenari bakean utzi @ Oihaneder Euskararen Etxea. Ortuño aretoa\nEuskara eta generoa binomio gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari da. “Euskalduntze” kontzeptua protagonismo horren adierazle garbia da. Erlazio horren garrantziaz jabetuta daude gure bi protagonistak eta bikote horri hirugarren bat gehitu nahi izan diote: umorea. LANKU taldeko Mirari Martiarenak eta Idoia Torregaraik egindako bertso-solasaldiaz gozatzeko aukera.\nMundu bat ahoz aho @ Oihaneder Euskararen Etxea. Betolaza aretoa\nHasi Euskal Herritik eta Mexikora; Sardiniatik Kurdistanera, inprobisatzaile bakoitzak bere izaera emango dio kantu inprobisatuari; eta kantu inprobisatuak munduari begiratzeko talaia berezi bakoitzaren berri emango digu. Kantua ardatz hartuta, kultura ofizialean agertzen ez diren ahotsetan barrena bidaiatuko dugu dokumental honetan, eta, bide batez, kultura bakoitzak emakumearen presentziaz eta transmisioaz daukan ikuspegiaren berri izango dugu, sortzaileen bizipen pertsonalen eta hausnarketen bidez.\nSarrera: libre, lekuak bete arte.\nGinkana @ Hegoalde Gizarte Etxea. Erakusketa aretoa\nInstitutuetako gazteentzako Ginkana dugu hau. Aldez aurretik ikastetxeetan egindako lehiaketei amaiera emateko, hainbat ikastetxetako ikasleak bilduko dira, eta haien artean lehiatu txapeldunak izateko.\nHASIERA diskoaren aurkezpena eta kontzertu akustikoa @ Oihaneder Euskararen Etxea\nHASIERA disko berriaren aurkezpen emanaldia: kontzertu akustikoa + solasaldia 10 kantu, 11 istorio. Hesian taldeko Zuriñe Hidalgo eta Fran Uriasekin. Zaleen galderak erantzuteaz gain, zenbait kanta zahar eta berri modu akustikoan joko dituzte. Musika indartsua eta bizia, haizeekin eta neska-mutil ahotsekin hornituriko pop-rock / punk-rock melodikoa. Hitz sakonak eta konprometituak, borrokalariak, esanahiez beteak eta itxaropentsuak, iluntasunean argia bilatzen dutenak. Horixe da Hesian.


Atenan lan egin ezazu – Atena Fundazioa\nAtenan lan egin nahi baduzu, bidali zure motibazio-gutuna eta CVa. Etorkizuneko hautaketa-prozesuetarako kontuan hartuko ditugu.\nPertsona guztien arteko berdintasuna bermatzeko, langileak hautatzeko prozesuak CV itsuen bidez egiten dira. Prozedura horrek gardentasun handiagoa ematen dio prozesu osoari, eta pertsona bere gaitasunengatik aukeratzen da, eta ez lehen inpresio batengatik edo beste kontsiderazio subjektibo batzuengatik.\nHorregatik, zure CVa helarazi beharko diguzu soilik datu akademikoekin, lanekoekin eta prestakuntzakoekin. Bidali zure CVa izen-abizenik, argazkirik, helbiderik edo nazionalitaterik gabe. Zure posta elektronikoak ere ezin zaitu identifikatu.\nEz ahaztu telefono-zenbaki bat jartzea zurekin harremanetan jartzeko.\nEra berean, jakinarazten dizuegu, prozesua are gehiago bermatzeko, jasotako curriculum guztiak kudeatuko dituen pertsona ez dela hautaketa-prozesuan egonen.\nErantsi zure curriculuma PDF formatuan (gehienez: 5 MB)


Elikagaien Kateko Batzorde Iraunkorrak neurri berriak hartu ditu hegazti-gripea kontrolatzeko | Consumer\nElikagaien Kateko Batzorde Iraunkorrak neurri berriak hartu ditu hegazti-gripea kontrolatzeko\nEstatu kideek hegazti migratzaileen eraginpean dauden hegaztiak kontrolatu beharko dituzte\nIldo horretatik, eta hegazti-ustiategien biosegurtasuna areagotzeko, estatu kideek beren lurraldeetako arrisku-eremuak identifikatu beharko dituzte, hegazti migratzaileen etorreraren, hezeguneen eta abarren arabera. eta hegaztiak kanpoan hazteko debekua ezartzea, hegaztiak hegazti migratzaileekin kontaktuan egon ez daitezen. Neurri horrek ez du ondorio handirik izango Espainian, 1.500 ustiategiraino heltzen ez badira.\nGaurko bileran hartutako beste neurri bat azokak, merkatuak, erakusketak edo Europako beste edozein hegazti-kontzentrazio bertan behera uztea izan da, abenduaren 1era arte. Neurri horrek eragin gutxi izango du gure herrialdean, non ez diren merkaturatzen bizirik dauden hegaztiak merkatuetan.\nHalaber, debekatuta dago ahateak erakargarri gisa erabiltzen diren ehiza, une honetan arriskua baitago. Batzordeak, bestalde, Errusiatik hegaztiak esportatzeko mugak itxi direla berretsi du, arriskugarritzat jotzen ez diren sail batzuk izan ezik.\nEra berean, gaur, Caceresen bilera egin dute Nekazaritza Ministerioko arduradunek eta hegazkin-migrazioetako ingurumen-adituek, hegazti-gripea zaintzeko Adituen Batzordearen barruan. Bilera horren helburua da arrisku gisa katalogatuko diren urteko eremuak eta garaiak ezartzea, hegaztiak kanpoan haztea debekatzeko, gaur egun Bruselan onartutako jarraibideei jarraiki.\ngripe aviar-eu hegazti migratzaileak komite iraunkor


Arnasguneen garapen jasangarria aztertu dute Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldian - Albisteak - Hizkuntza Berdintasuna\nArnasguneen garapen jasangarria aztertu dute Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldian\nArnasguneek hala izaten jarrai dezaten, gune horien garapena lortu behar da eta horretarako alor sozioekonomikotik, sozioekologikotik, kulturaletik eta sozioidentitariotik aztertu dute gaia.\nArnasguneek euskararen osasunean duten garrantziaz jakitun, arnasguneen garapena aztertu dute aurtengo Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldian. Arnasguneek beren izaera mantendu nahi badute, arnasguneak garatzea ezinbestekoa da eta garapen horrek jasangarria izan behar duela adierazi dute bertaratutakoek. Hala, jorratu beharreko bide horrek izan ditzakeen aldagaiak aztertzeko, alor sozioekonomikotik, sozioekologikotik, kulturaletik eta sozioidentitariotik aztertu dute gaia. Laugarren aldia da Lurraldea eta Hizkuntza jardundalia antolatzen dutena eta Gipuzkoako Foru Aldundia, UEMA, Kontseilua, Gaindegia eta UEU aritu dira antolaketa lanetan.\nArnasguneak aztertzerakoan, lehenik eta behin, gune horietan bizi diren herritarren beharrak asetu behar direla adierazi dute, izan ere, herritarren joan-etorriekin sortzen diren fluxuetan, herrietako hizkuntza errealitatea aldatzeaz gain, herriaren beraren izaera ere alda baitaiteke. Gaur egun metropolizazio prozesu bete-betean gaude eta arnasgune gehienak landa guneetan kokatuta daudela izan behar da kontuan. Hala, oinarrizko zerbitzu guztiak herrian bertan, edo inguruko herri handiagoren batean, izatea eta bakoitza bere espazio fisikoa izatea bereziki garrantzitsua da, izan ere, gaur egun "eroso bizitzeari" garrantzi handia ematen diogula azpimarratu du Hezkuntzako Hizkukntza Normalkuntza teknikari ohi Xabier Bengoetxeak. "Oinarrizko zerbitzuak eman behar dira: udala, eskola, osasun atentzioa, taberna...". Hori hala izan ezean, arnasguneetatik herritarrak joateko arriskua sortzen da eta herririk gabe ez dago komunitaterik eta, beraz, ezta hizkuntza komunitaterik ere. Azken batean, lana, aisialdia eta etxea eskualde berean izatea izango litzateke helburua, herritarren behar guztiak asetzeko aukera izan dezaten\nEra berean, herri baten garapena jasangarria izatea nahi bada, arnasguneen hauskortasuna ere kudeatu behar da nahitaez eta, beraz, faktore ezberdinen arteko elkarreragina zaindu behar da. Gizarteak, ingurumenak eta ekonomiak bat egiten duten puntu hori da garatu beharrekoa eta hori ahalbidetzen duten lege edo arauak bultzatu.\nHalaber, arnasgune diren herri txikietan bizitzeak identitatearekin duen lotura ere landu dute jardunaldian eta, Lorea Agirrek adierazi duenez, gune horietan euskaltasun mota bat sustatzen da, maskulinitate jakin bati lotua eraikitzen dena. "Hizkuntza ez da tresna hutsa, hizkuntza bera da praktikak bideratzen dituena eta identitatearen zeinu". Haren iritziz, jendearen rolak markatuta daude eta, besteak beste, hizkuntzak ere badu eragina horretan. .\nKultura. Euskaldun osoak izateko, kultura sorkuntza eta kontsumoa ere oinarrizkoak dira eta horretarako ahalduntzea ezinbestekoa da. Euskal kulturaren transmisioa lortu nahi bada, erreferenteak behar dira eta arnasguneek kultura horretan blaitu behar dute. Izan ere, kultura kontsumitzen den hizkuntzak asko baldintzatzen du herritarren ikusmoldea eta hizkuntza komunitatearen garapena. Kontzientziazioak, beraz, paper garrantzitsua du honetan guztian.\nHorrela, beraz, agerian geratzen da euskara zaindu nahi bada, hizkuntza bera zaintzeaz gain, beste aldagai asko ere kontuan hartu behar direla, zeharka ondorio nabarmenak izan baititzakete hizutenengan eta hiztun komunitateengan. Hala, euskararen zehar lerrotasuna azpimarratu dute behin eta berriro eta euskarari eragiten dioten politika eta neurriak euskara zerbitzuetatik haratagoko guneetan erabakitzen direla adierazi.\nJardunaldiaren amaieran, zazpi puntutan jaso dituzte ateratako ondorioak.


euskal herria | Aniztasuna\nEuskal Herria anitza da. EH 11 kolore.\nAldamenekoa: etorkinen ahotik jasotako istorioak\nHitzen uberan blogetik hartutako artikulua.\nGutxiago edo gehiago, ikusi ikusten ditugu. Baina eguneroko martxan ikusten ditugun etorkin horietatik guztietatik, zenbat ezagutzen ditugu? Zer dakigu haietaz? Herrimina sentitzen al du kanpotik gure artera etorri den horrek? Bete al dira bere ilusioak? Pozik bizi ote da gure artean? Galdera horiek pilatzen joan ziren Ainara Gorostitzu Mujikaren baitan. Eta hain zuzen, “galdera hauei erantzuteko aitzakia izan da liburua”, Aldamenekoa (Elkar) liburuaren aurkezpenean esan duenez.\nGure artera bizitzera etorri ziren hamaika pertsona elkarrizketatu ditu Ainara Gorostitzuk eta haien istorioekin osatzen da Aldamenekoa liburua.\nEtorkinei entzutea izan da, hain zuzen, liburu hau egiteko arrazoia. Beraien atea jo zuen eta, kasu batzuetan, sukalderaino sartu zen. “Entzuten jartzea izan da kontua”, Ainara Gorostitzuk hedabideen aurrean aditzera eman duenez. Euren ahotik jasotako istorioak bildu ditu, beraz. “Beraien errealitatea, beraien nahiak eta ezinak, jatorrizko herriaz eta Euskal Herriaz, bidaiaz, etorkizunaz… Elkarrizketa horietatik sortu dira liburuko hamar idazlan hauek”, Ainararen hitzak dira hauek.\nHamaika izan daitezke arrazoiak. Badira arrazoi ekonomikoengatik hurbildu direnak. Badira maitasun arrazoiengatik etorri direnak. Arrazoi politikoek eraginda gure artean babes bila heldu direnak ez dira gutxi… Batzuk eta besteak, “bizi berri bat hasteko”, Ainarak berak zehaztu duenez.\n“Istorio guztiak dira bereziak”\nArrazoiak, jatorria eta elkarrizketatu dituen pertsonen adinak diferenteak dira. Emigratzeko garaia ere ezberdina da. “Gauza gogorrak kontatzen dira bai, baina ez dira hamar tragedia, hamar epika, hamar heroi edo hamar istorio ezohiko. Uste dut entzuten jarrita, istorio guztiak direla bereziak. Haritik tira eginez gero, pertsona denetan agertzen dira gauza bereziak, interesgarriak eta ezohikoak”.\n“Begiratzeko modua aldatu egiten da”\nElkarrizketatu bakoitzak bere egoera bizi du. Diasporaz mintzo da, esate baterako, liburuko protagonista batekin. Hemen aurkitu duenaz, espero zuenaz.\nSenegaletik Europara bere ametsa betetzera etorri den mutil baten kasua ere jaso du.\nPalestinako kartzelatik ihesi, bere jaioterria utzi behar izan zuen horrek ere badu bere tokia liburu honetan. “Gazakoa da hain zuzen, eta hogeitaka urte daramatza bueltatu ezinik”, Ainarak argitu duenez.\nLiburu honek etorkinei begiratzeko modua aldatu diola aitortu du Ainarak, kazetarien aurrean egin duen agerraldian: “etorkin bati aurpegi bat, izen-abizenak eta bizitza bat jartzen dizkiozunean, begiratzeko modua aldatu egiten da. Etorkina izateari utzi eta pertsona bilakatzen da. Nire kasuan hala izan da. Ezberdin begiratzen diezu eta eurek ere ezberdin hartzen zaituzte zu”.


Igandera arte aurkez daitezke lanak Gabonetako argazki lehiaketan - Zumaia - Baleike.eus\nIgandera arte aurkez daitezke lanak Gabonetako argazki lehiaketan\nMaria Maya Manterola 2022-01-13 11:30\nLehiaketa herrikoia da, eta beraz, ezin izango dute argazkigintzako profesionalek parte hartu. 2021-2022ko Gabonetan ateratako bi argazki aurkeztu ahal izango ditu parte hartzaile bakoitzak.\nAmaitu dira Gabonak, eta amaitzen ari da Eguberrien bueltan urtero antolatzen den argazki lehiaketan lanak aurkezteko epea ere. Igandea (hilak 16) izango da 2021-2022ko Gabonetan hartutako bi argazki aurkezteko azken eguna.\nLehiaketa herrikoia da, eta, beraz, argazkigintzako profesionalek eta epaimahaikideek ezin izango dute parte hartu. Zuzeneko argazkiak aurkeztu beharko dituzte, eta gutxieneko tratamendu digitalak onartuko dituzte –kolorea, fokuratzea, enkoadratzea, txuri-beltza edota biratuak–, baina ez fotomuntatzeak. Artxiboak JPG formatuan egon beharko dira, eta gutxienez 1 Mb eta gehienez 10 izan beharko dute. Fitxategiaren izena argazkiaren izenburua izan beharko da.\nSari banaketa, otsailean\nLanak distiraelkartea@gmail.com helbidean jasoko dituzte. Ohartarazi dute beharrezkoa dela mezuaren gaian "Gabonak Zumaia lehiaketa" jartzea, eta mezu berean, lehiakidearen datuak –izen-deiturak, adina, helbide elektronikoa eta telefonoa– adieraztea. Artxiboen tamainagatik mezu bakar batean bidali ezin badira, bat baino gehiagotan bidali daitezke, beti ere, horietako bakoitzean lehiakidearen datuak eta gainerako baldintzak zehaztuta. Distira argazki elkarteko hiru kidek osatuko dute epaimahaia, eta otsailean egingo dute sari banaketa.\nArgazki onenaren egileak 150 euroko balioa duen bonoa jasoko du herriko saltokietan erabiltzeko. Bigarren saria eskuratzen duenak, berriz, 100 euroko bonoa jasoko du Gertu elkartearen eskutik. Parte hartzaile gazteak ere sarituko dituzte, 16 urtetik beherako parte hartzaileek aurkeztutako argazki onena ateratzen duenak 50 euroko bonoa eskuratuko baitu.\nParte hartzaile guztien artean, gainera, Juanjo Larrañaga harategian erabiltzeko 50 euroko erosketa bonoa zozkatuko dute.


Bilbao 700 Fundazioak uriaren urteurrena gogoratzeko Gau Zuria antolatu du ekainaren 17an | Fundación Bilbao 700 - III Millenium Fundazioa\n01 Eka 2017\nBilbao 700 Fundazioak uriaren urteurrena gogoratzeko Gau Zuria antolatu du ekainaren 17an\tTwittear\nBilbao 700 Fundazioak uria fundatu zeneko urteurrena dela-eta, Gau Zuria egingo du. Datorren zapatuan, ekainak 17, uria dotore jarriko da urtebetetzea ospatzeko. 20:30ean hasi eta 02:30era arte, jardueraz betetako gau magikoaz gozatzeko aukera izango dute bilbotarrek.\nBilboko Udalak babestuta, Bilbao 700 Fundazioak urtero antolatzen du Gau Zuria. Hitzordu paregabea egun horretan bakarrik ikus daitezkeen irudiez gozatzeko. Horrela, ekainaren 17ko gaua bizitzeko eta bizikidetzarako leku bihurtzen da Bilbo.\nMiren Josune Ariztondo Bilbao 700 Fundazioaren zuzendariak aurtengo programazioa aurkeztu du prentsaren aurrean, eta adin guztietako jendearentzat diseinatutako ekitaldien zehaztapenak eman ditu. Eraikinak argiztatuta, irudi dinamikoen sekuentziak, argizko lorategiak edo hiru dimentsiotako irudi parte-hartzaileen jolasa, horra hor Bilboren urtebetetzea ospatzeko programatu diren jarduera batzuk.\nBilboko itsasadarrak bat egingo du Zubizuriko argien, koloreen eta soinuen ikuskizunarekin; Areatzako aterpeetan argizko labirintoa egingo da eta Abandoibarrako pasealekuan loreen instalazioak jarriko dira. Euskadi plaza argizko baso bihurtuko da, kolorez aldatzen duten argi-haloek animaturiko ihiekin eta enborrekin; Iberdrola dorrearen barrualdean argizko instalazioa egongo da zuzeneko musika klasikoak lagunduta.\nUdaletxeko zubian estropada berezia egingo da Bilbao Bizkaia Ur partzuergoaren eskutik; apustuak egin daitezke…eta onenak irabaz dezala!\n2017ko GAU ZURIAREN PROGRAMA


Udako ZuZeu Gaztea Saria 1.000 eurokoa izango da | Azkue Fundazioaren Egunkaria\nUdako ZuZeu Gaztea Saria 1.000 eurokoa izango da\nAzkue Fundazioak babestutako udako ZuZeu Gaztea Saria inoizko handiena izango da, udaberrikoa hutsik gelditu baita. Hala, 1.000 euro emango dizkiote 30 urtetik beherakoek idatzitako artikulu, erreportaje, bidaia kronika edo post onenari.\nZuzeuren arabera, “2016an hasi genuen saria Azkue Fundazioaren babesletza medio, eta ordutik, ale ederrak irakurri ditugu eta gazte berri asko batu dira ZuZeuko plazara. Dantza egin nahi, zeren zain zaude?”.\nSariaren antolatzaileek jakinarazi dutenez, parte-hartzaileek lan handia egin beharko dute udako sari potoloa jasotzeko. Hori dela eta, aurkeztutako artikuluek formalki ”bikainak” beharko dute izan, eta testuaz aparteko elementuak oso aintzat hartuko dira: bideoak, argazkiak, podcastak, besteak beste. “Kontakizun modu berriak erabiltzea oso kontutan hartuko da”.\nUda garaia izaki, antolatzaileek bidaia-kronikak idaztea iradoki dute. “Jorratuko diren gaiak taldeka edo atalka argitaratu ahal izango dira, izan idatzizko, entzunezko edo ikus-entzunezko formatuetan. Uda izaki, bidaia kronika formatua lantzeko parada ederra izan daiteke, ezta?”.\nBanden Lehiaren azken irabazle Belatzek BBK Live jaialdian joko du\n“Euskal Encounter”, lau eguneko festa informatikoa


Euskadiko 5 txapelketa eraman ditu Gipuzkoak - Federación Guipuzcoana de Baloncesto\nEuskadiko 5 txapelketa eraman ditu Gipuzkoak\nLarunbatean Euskadiko 2018 Eskola-Jokoen hirugarren jardunaldia jokatu zen. Gure 6 ordezkariek aukerak zituzten txapeldun izateko, azkenean 6tik 5ek lortu zuten.\nOrdizia hiru aldiz txapeldun\nLarunbata, ekainaren 2a, Ordizia klubarentzat egun handia izan zen. Hirutik hiru denboraldi ikaragarria egin duen klub batentzat. Neska infantilak Gernikaren aurka irabazi zuten finala, txapeldun bihurtuz. Jon Mendiluzeren taldea Euskadiko lehenengo ordezkari joango da Espainiako txapelketara, datorren igandean hasiko dena.\nGainera, errendimenduko bi alebinak txapeldun titulua eraman zuten Loiola Indautxuren aurka nesken kategorian eta Tabirakoren aurka mutilen kategorian. ZORIONAK!\nIraurgi eta BKL partizipazio maileko txapeldunak\nIraurgiko neskak Euskadiko txapeldunak izan ziren lehenengo partida irabazi eta bigarrenean Mungiaren aurka erori ondoren. Basketaveragea Azpeitiko taldearen alde egon zen eta txapeldunen kopa altxatu zuten.\nKopa bera altxatu zuten Beasaingo mutilek. Bi garaipen eroso Eguzkibegi eta Corazonistasen aurka Euskadiko txapeldunen titulua BKLri eman diote.\nAzkenik, Easo Mendaurrek ezin izan zuen bere partidarik irabazi, ez Fundación 5+11 eta ezta ere Patronato Maristasen aurka, hortaz, hirugarren postuan geratu da. Animo, denboraldi zoragarria egin duzue!\nbkl Euskadi Iraurgi ordizia\nMini basketaren festa handia Arrasaten


2022ko aurrekontua eta kudeaketa plana onartu ditu Udalbiltzako Kontseilu Nagusiak Oiartzunen — Udalbiltza\nUdalbiltza Partzuergoko lehendakari Jabi Asurmendiren eta bertako idazkari Gorka Ojangurenen gidaritzapean gauzatu zen 2022ko lehen Kontseilu Nagusia. Bertan 19 udalerritako ordezkariak izan ziren. Aurreko Kontseiluaren akta onartu ostean, eguneko gaiei heldu zitzaien. Hasteko, Idazkariak azkeneko Kontseilu Nagusiaz geroztik emandako Lehendakariaren ebazpenen laburpena egin zuen. Ostera, Espainiar Estatuko Aurrekontu Orokorren legeak proposatutakoari jarraituz, zerbitzu publikoan lan egiten duten langileen soldata %2 igotzea erabaki zen.\nBigarren zatian, 2022an Udalbiltzak bere proiektuak garatu eta egitura gastuak mantentzeko diseinatu duen 687.657,88 €ko aurrekontua bozkatu zen; aho batez onartu zena. Aurtengo lan egutegia eta kudeaketa plana ere aurkeztu, bozkatu eta aho batez onartu egin ziren.\nAmaitzeko, Asurmendik Udalbiltzak 2021ean egindako aurrerapausoak eta aurrera begira egituraketan eta lan egiteko moduan egongo diren aldaketa batzuk planteatu zituen bertaratutakoen aurrean.


Amurriok haritik tira egin eta etiketaren atzetik begiratuko du - - Aiaraldea.eus\nAmurriok haritik tira egin eta etiketaren atzetik begiratuko du\nAmurrioko Udala 2021-04-09 07:00\nSETEM Hego Haizeak proposatuko tailer bat hartuko du herriak, arroparen kontsumoaren inguruan, Bangladesheko Rana Plaza eraikina erori zela 8 urte bete diren hilabetean.\nSETEM Hego Haizeak haritik tira egitera gonbidatuko du hainbat jardueren bidez, arroparen kontsumoarekin lotutako inplikazioak birpasatu eta eraldatzeko asmoarekin. Esaterako, estereotipo eskuraezinen ezarpena edo ehungintzako manufakturaren esplotazio-baldintzak jorratuko dira. Jarduera horietako bat Amurrion izango da, Udal Berdintasun Sailarekin batera antolatuta.\n"Zer ezkutatzen da zure arroparen etiketen atzean?" Ikastaroa izango da, apirilaren 20an, asteartea, arratsaldeko 18:00etatik 20:00etara Kultur Etxean. Ikastaro honetan "Fast Fashion" delakoak dituen inpaktuak ezagutaraziko dira, eta kutsadura eta esplotazioa minimizatuko duen arropa kontsumo kritikoa egiteko tresnak proposatuko dira. SETEMek emango du, Estatuan Arropa Garbia Kanpaina koordinatzen duen GGKEak. Parte hartzea doakoa da, baina izena eman behar da berdintasuna@amurrio.org helbidera idatziz.\nRana Plaza eraikinaren hondamendiaren urteurrena\nDatorren apirilaren 24an ehungintzaren historiako hondamendirik handienaren zortzigarren urteurrena ospatuko da. Arropa josten zen tailerrak zeuden Bangladeshen Rana Plaza eraikinaren kolapsoa, zeinek 1.138 langile hil eta 2.000 baino gehiago zauritu zituen. Data hori dela eta, SETEM Hego Haizeak bere Balio Faktoriaren prestakuntza-programa arroparen kontsumo kritikoa egitera bideratuko du apirilean. www.factoriadevalores.eus webgunean informazio osoa dago eskuragarri.


943 04 53 64 Frozen - Musikala bideoa ikusi DIZIPLINA ANITZEKO DANTZA ESKOLA Ametsak errealitate\negiten diren tokia info gehiago INFO GEHIAGO\n943 04 53 64 Pauso-K of Dreams Bideoa\nPAUSO-K OF DREAMS Elkarrekin\nindartsuagoak gara INFO GEHIAGO\n943 04 53 64 Ikusi inskripzioen bideoa\nEMPIRE SUMMER CAMP 2021 2021 udako udalekuetarako\nizen emate epea irekia INSKRIPZIOAK\nAmetsak errealitate bihurtzen diren tokia\nDiziplina anitzeko dantza eskola bat gara; baina, batez ere, familia handi bat gisa gustatzen zaigu definitzea.\nDantzarako bi eremu ditu (dantza modernoa eta dantza klasikoa), kantu eta interpretazio eremu bat eta Fitness eremu bat ere bai. Pauso-K Dance Studio balio anitzeko zentro bat da eta, zalantzarik gabe, han aurkituko duzu bila zabiltzan hori.\nGure arrakastaren sekretua, lanaz gain, familia bat bezala garela da\nBallet & administrazio arloko arduraduna\nGoxotasuna & maitasuna\nGiro ona eta lan gogorra\nEstilo desberdinetan prestatua\nDantza Hiritarra diogunean Hip Hopa esan nahi dugu. Hip-Hopak, 70eko hamarkadan sortu zenetik, hainbat estilo izan ditu: Breakdance ospetsua, orain arte New Style deitu duguna edo Funk dantzak; Lockinga edo\nJazza eta Antzerki Musikatua\nJazzaren ezaugarria da oholtza gainean egiten den dantza izatea; energia eta enfasi handia duena. Sorrera XIX. mendeko dantza beltzetan du. Oso dantza garbia eta ikusgarria da, Nueva Yorkeko musikaletako bereizgarria.\nLindy Hopa 20ko hamarkadan Nueva Yorkeko Harlem auzoko Baile Savoy Ballroom aretoan sortutako dantza mota bat da. Lindy Hopa dantzariek tradiziozko jarrera itxietan jarrera irekiak tartekatzen hasi zirenean sortu zen.\nBreakdancea Hip Hop kultura-mugimenduaren barneko dantza hiritarraren estiloa da. Nueva Yorkeko Bronxs edo Brooklyn auzoetako komunitate afroamerikarrean sortua, 60ko hamarkadan, Seguru asko, Hip Hoparen barruan gehien ezagutzen den dantza-estiloa da.\nDancehalla 1970ean Jamaikan sortu zen kultura, dantza-estiloa eta musika-generoa da, herrialdean sortutako alderdi politiko eta sozioekonomikoen emaitza moduan. Aldi honetan ideologia neoliberalak eta materialistak izan ziren Jamaikako herritar askoren bizitzako\nDantza garaikideko eta dantza hiritarreko hainbat talde ditugu lehiatzeko. Talde horietan etxeko txikienek, eta aita eta amek ere parte hartzen dute. Ondo pasatzeko eta mundu honetan barneratzeko gogoa duten guztiek.\nDantza Garaikidea Dantza Klasikoaren teknikan oinarritutako adierazpide artistikoa da, baina askatasun eta mugimendu adierazkortasun handiagoa eskatzen du. Forma klasikoekiko erreakzio gisa sortzen da, eta, ziur asko, gorputzarekin libreago adierazteko premia\nOrdutegiekin arazoak badituzu edo eskola guztiz pertsonalizatuak jaso nahiago badituzu. Gure eskolan, halaber, banakako Pilates eskola indibidualak (haurdun bazaude, egon bazara edo aukera hori nahiago duzulako), Yoga Hatha eta Teknika\nMetodo honek sabelaldeko gerrikoa laburtzean indartzen du, gerria azkar eta benetan murrizten du, hobekuntza estetiko nabarmenak ematen ditu eta pubalgiak, lunbalgiak, prolapsoak eta gernu-inkontinentzia saihesten ditu. Oinarria da bai itxura\nZure ametsak errealitate egiteko\nEMPIRE SUMMER CAMP 2021 ARRAKASTATSUA!\nZelako gogoak genituen gure 2021eko kanpamentua ospatzeko!!! Joan den udan segurtasunagatik gauzatu ezin izan genuenean, aurten ikasleak inoiz baino ilusio eta gogo handiagoz etorri dira!!! Barrea, malkoak, emozioa, adiskidetasuna… Eta\nPARISEKO LEHIAKETA FINALERA GOAZ!\nJoan den ekainaren 19an eta 20an Tarragonako Txapelketa Nazionala ospatu zen, eta bertan izan ziren gure Hiri Dantza eta Dantza Garaikideko taldeak. Talde guztiek ezin hobeto defendatu zituzten beren