Osasungintza soziosanitarioa | COVID–19aren Liburu Zuria\nKudeaketari begira arazo amankomunak\nLehen Mailako Arretan kudeaketa\nOspitale Arretan kudeaketa\nOngizate sisteman kudeaketa\nMunduko Osasun Erakundearen eraketan definitutako printzipioen artean bi hauxek dira ezagunenetarikoak: “Osasuna ongizate fisiko, mental eta sozialaren egoera da” eta “gobernuek beraien herritarren osasunaren ardura daukate”1. Printzipio hauek oinarritzat hartuta, osasun sistemaren antolaketa gabezi orokorra nabarmendu da pandemia osoan zehar.\nPandemiaren kontrolean arrakasta gehien eduki duten herrialdeetatik23 zenbait ikaspen atera daitezke, Neurri Ez Farmakologikoen erabileraz gain (beste atalean aipatuko direnak). Bertan adinekoen eta zaurgarrien babes publikoa lehenetsi da, Lehen Mailako Arreta (LMA) indartu, LMAren ospitaleekiko koordinazioa potentziatu, protokolo bateratuak erabili, eta herrialdeko baliabide tekniko, pertsonal eta zientifikoak guztiak bateratu egin dituzte. Ondorioz, momentu bakoitzeko ebidentzia modu multidisziplinarrean aztertuta, neurriak ezarri dituzte. Gure herrialdean egin denaren guztiz kontrakoa, hain zuzen45678. Gainera, pandemia aurretik ziren arazo anitz areagotu egin dira eta osasun eta ongizate sistemen ahuleziak nabarmendu egin dira.\na. Osasungintzak aurrekontu urriak jasotzen ditu gomendatutakoekin alderatuta, eta gainera, desoreka nabarmena dago gastu sektoreen artean910: LMAk %14a jasotzen du, %20-25a beharko zukeenean1112; Osasun Publikoak %1,1a soilik, Munduko Osasun Erakundeak %2-3a gomendatzen duen bitartean13. Osasun sistemak asistentzia indibiduala du ardatz ia bakartzat, alde komunitarioak, eta bizitza osasuntsuaren sustapenak edo prebentzioak, aldiz, lehentasun eskasa dutelarik. Aurrekontu urriek eragina dute profesionalen prekarietatean, kudeaketarako egitura gabezian, zein laguntza tekniko faltan. Gainera, gastu pribaturako portzentaiak osasun gastu osoaren herena bada ere, handitzeko bidean dago gaur egun. b. Adinekoen zainketa sistema, oro har, bi esparruetan antolatzen da: etxean, eta adinekoen egoitzetan edo eguneko zentroetan. Bi esparru horietan, osasun eta gizarte babeserako sistemek koordinazio ahula daukate, erakunde desberdinek kudeatzen dute eta ez dago haien arteko koordinaziorik. Izan ere, adinekoen egoitza gehienak kudeaketa pribatupean daude eta berezko baliabide urriak dituzte. Bertako profesionalak bokazio handikoak dira, baina sektore prekarizatua eta feminizatua da. Gainera, zama handia izan arren, ez daukate langile nahikorik eta ondorioz, egoiliarrak talde handietan antolatu behar dituzte. Orokorrean, kudeaketa eredu oso desberdina dute beraien artean. d. Osasungintza eta zaintzak kudeaketa zatitua eta banatua daukate, gure egitura administratiboak arlo honetarako banaketa politikoa ezartzen duelako. Lurraldea osasun-ingurune edo Erakunde Sanitario Integratu (ESI) ezberdinetan zatitu arren, LMAren, ospitaleen eta zentro kontzertatu zein pribatuen arteko deskoordinazioa nabarmena da aspalditik. e. Osasun sistema publiko (zein pribatuko) zentro eta erakundeetako zuzendaritza edo azpi-zuzendaritza kargu gehienak konfiantzazkoak edo politikoak dira, hau da, ez daude meritokrazian oinarrituta. Honek, hartzen diren erabaki eta neurri guztiak baldintzatzen dituelarik.\nPandemiak izan duen ondoriorik larriena hilkortasuna izan da. Kaltetuenak adinduak izan dira, eta proportzionalki, gizonezkoak gehiago141516. Beste herrialde batzuetan COVID iraunkorrak duen eragina nabarmena bada ere (Erresuma Batuko Office for National Statistics-aren datuak, argitaratu berriak17), gurean horrelako informaziorik ez da oraindik jaso edota argitaratu.\nAdineko egoitzetako egoiliarrak dira pandemia larrien bizi izan dutenak1819. Nabarmen ikusi ahal izan da azpiegitura falta. Baita baldintza txarretan bizi diren pertsona guztien egoera Osasungintza publikoko langileen gain geratu dela, bai alde sanitarioa eta sozialaren kudeaketa. Pandemia bati aurre egiteko egoki prestaturik ez zeuden arren, beraien kabuz eta baliabiderik gabe aritu behar izan dute.\nPandemiak osasungintzaren kudeaketak dituen berezko ahuleziak azalarazi ditu20212223242526: Ez da ko-gobernantzarik egon inplikatutako alde guztien artean (agintariak, osasun guneetako zuzendaritza taldeak, batzorde klinikoak, gizarte erakunde anitzetako karguak, udalak, komunitateko elkarteak, etab.). Profesionalen motibazioa eta onespena ez da kontutan izan, eta “neke pandemikoa” ez da kontutan hartu27. Osasun Publikoko barne antolamenduan koordinazio eskasa agerian geratu da, irizpide garbiak, parte hartze prozesuak eta gizarte osoaren erantzun amankomuna beharrezkoak ziren ohiz kanpoko une bat izanik28. Laburbilduz, “laissez faire-laissez passer” (utzi egiten, utzi pasatzen) modeloa zabaldu da kudeaketan.\nUdaran, ohiko patologiek agendak betetzen zituzten, ordezkatu gabeko lankideenak gaineratuz, eta egoera honi, PCR probak eta aztarnari lanak egitea gehitu zitzaion. Estatistikek diote SARS-COV-2 kutsatuen %80a LMAn artatzen dela29. Guzti honek lan burokratikoa biderkatu egin zuen. Arretaren gehiengoa oraindik telefonoz egiten jarraitu zen, diagnostiko berrien atzeratzea eraginez. Ospitaleko espezialitateetan atzeratutako patologiak LMAra joan ziren (eta alderantziz), pazienteek ezin zutelako gehiago itxaron. Aipatzekoa da, telefono bidezko arretak ekarri zuen, eta oraindik dirauen, atentzioaren ekitate falta eta alderantzizko zaintzen legearen paradoxaren betetzea. Adineko eta patologia anitzeko gaixo gutxiago artatu baitituzte modu honetan. Segurtasunaren izenean irisgarritasuna jarri da jokoan, gehien behar duten kolektiboen kaltetan, hori, hain zuzen, ospitaleratzeak gutxitzen dituen ezaugarria izanik.\nOspitaleak eta beste arreta eremuak\nOsasun-langileen artean kutsadura bereziki handia izan zen30 (%11a, populazio orokorra baino 2,5 aldiz handiagoa), babesteko baliabide eraginkor gutxi izan zituztelako. Babes materiala agertu zenean, modu desorekatuan banatu zen zerbitzu eta guneen artean, lan karga eta segurtasun ezberdintasun handiak sortaraziz. Osasun langileek lan eskerga egin dute eta, ondorioz, nahiz eta gainetik proposamenik ez izan, lan talde asko sortu dira, epe luzera ondorio onenetarikoa bezala geratuko dena.\nBiztanleriari osasun-zentro eta ospitaleetatik urrun mantentzeko mezua zabaldu eta ezarri zitzaion. Ondorioz, jende ugari etxean geratu da artatua izan behar zuenean, gerora ondorio larriak ekarriko zituena. Aurrez aurreko kontsultak bertan behera uzterakoan modu telefonikora pasa ziren. Larritasun handiko paziente asko behar zuten arretarik gabe geratu ziren, asko honen erruz hil ahal izan direlarik. Horren adibideak asko dira, esaterako, artatutako bihotzeko zein burmuineko arazo baskular akutuen kopurua gutxitu direla. Modu berean, minbizien eta bestelako gaixotasun askoren diagnostikoa, eta ebakuntza eta tratamendu espezifikoak atzeratzea ekarri ditu ondorio bezala, luzatutako eta handitutako itxaron zerrendak sortaraziz (bai Nafarroan zein EAEn)313233343536.\nEtxeetan zaindariek (oro har, emakumeak eta asko migranteak) hartu behar izan dituzte menpekotasuna duten pertsonen ardurak, ikusezina den lan zama eraginez. Kasu gehienetan, generoen arteko desberdintasuna nabarmena da, batez ere estratu txiroenetako emakumeen kasuan37. Gertaera hau ez da kontutan hartu neurriak erabakitzeko orduan.\nGaixotasun psikiatrikoak dituzten pazienteen diagnostiko eta jarraipena ere, modu nabarmenean mugatu da3839, horri buruzko atalean ikus daitekeen bezala. Isolatuak bizi ziren pertsonak edo bazterketa sozialean zirenak ikusezin bihurtu dira, beraienganako zama biderkatuz. COVID-19agatik ingresatutako pazienteak bisitetatik eta senideetatik isolatuta egon dira eta horrek oso egoera latzak sortarazi ditu. Pertsona asko familiako partaideak agurtu gabe hil dira.\nAdinekoen egoitzek arazo bereziak izan dituzte40 egoiliarren sektorizazio lanetan eta biderkatutako lan zamaren kudeaketan, askotan betebeharrak burutzea ezinezkoa izan delarik41. Horrekin batera, egoiliarren eskubideen galerak (kalera ateratzeko, senideen bisitak jasotzeko, besteok beraien nahiak eta erabakiak errespetatu ahal izateko…) eta komunikabideen lupapean egotearen presioa kudeatu behar izan dituzte. Horren ondorioz, lan zama eta zama psikologikoa handiak izan dira, pandemia bati aurre egiteko formaziorik gabeko profesional askorengan eta lan baldintza txarretan aritzen diren langileen artean42.\nSistema publikoa indartu egin behar da, krisi egoeretan, zein hauetatik at, erantzukizuna irmoki hartu eta mantendu dezan.\nAsistentzia sistema eraginkor eta efizientea lortu eta arlo guztietako ekarpenak (ongizate sistema, hezkuntza, etxebizitza, zainketen sistemak, eta abar) bermatu behar dira, populazio osoaren beharrak asetzea helburu nagusitzat hartuta. Horretarako zuzendaritzat LMA (osasun sistematik biztanleekiko hurbilen dagoen egitura) eta udal-auzoetako gizarte zerbitzuak lehenetsi behar dira.\nAurrekontuak biraztertu eta esparru guztietatik elkarlana indartu behar da, pertsonak osasungintzaren erdigunean jarriz. Osasungintzaren kasuan BPGren %7-8ra heltzea da helburua.\nLMA osasun aurrekontuen %25ra igo eta Osasun Publikoaren aurrekontuak bikoiztu beharra dago, oreka egokia lortzeko.\nArlo pribatuak sistemari egindako ekarpena sakonki aztertu beharra dago, efizientzian, ekitatean, pazienteen jarraipenean, osasunaren hezkuntzan edo osasun sustapenean duten inpaktua irizpide nagusitzat hartuta. Eta, ateratako ondorioetatik, erabakiak hartu.\nAdinekoak nola zaindu nahi ditugun pentsatu beharra dago, beraien nahiak, eskubideak eta bizi kalitatea errespetatuz, elkartasunean oinarritutako gizartea bultzatuz.\nKudeaketa orokorrari azterketa sakona egin behar zaio, neurriak berriz gutxi batzuen eskuetan ez egoteko, eta profesionalen edo populazioaren partehartze eza ekiditeko.\nOsasungintzan eta Ongizate sistemetan langileria finkatu eta handitu egin behar da, kupoak gutxitu, behar berriak asetu eta profesionalen ziurtasuna bermatu ahal izateko.\nLangileen segurtasuna, osasuna eta behar bezalako informazioa bermatzeko mekanismoak ezarri behar dira.\nAdinekoen egoitzetako langileak (medikuak, erizainak, zaintzaileak,…) Osasun Sistema publikoko langilerian sartu behar dira, Osakidetza eta Osasunbideako baliabideak erabiliz.\nOsasungintza eta zaintzaren arteko integrazioa lortzeko, zuzendaritza eta kudeaketa bateratua behar da (batez ere EAEn, non Aldundien esku dagoen zaintzaren ardura Eusko Jaurlaritzak hartu beharko zukeen).\nOsasun sistemako egituretako goi karguak eta zuzendaritzetako karguak meritokrazian oinarritu behar dira, postu politikoak ekidinez eta sistemarentzat baliagarrienak diren pertsonak lehenetsiz.\nProfesionalek beraien lana egokien betetzeko eta garatzeko beharrezkoak dituzten diziplina anitzetan (ikerketan, kudeaketan, epidemiologian, ebaluazioan, plangintzan, formakuntzan, osasun sustapenean, talde lanean,…) formatzeko laguntza sendoak eta egonkorrak bermatu behar dira.\nEbidentzian oinarritutako diagnostiko eta tratamendu protokolo amankomunak bermatu behar dira lurralde guztietako zentro guztietan zehar. Horretarako, adituen batzorde tekniko multidisziplinar independenteak antolatu eta bideratu behar dira, hauek ekoiztutako txostenak uneoro eskuragarri egotea ahalbidetuz.\nBig data eta egunero sortzen diren milaka datuak analizatzeko eta burokrazia arintzeko sistemak talde lanaren bidez definitu eta ezarri behar dira, orain pribatizatuta daudenak ez baitira gai sistemak dituen beharrak asetzeko.\nOsasun sistemak biztanleriari informazio gardena eta argia eman behar dio, eta jakina dena, zein jakina ez dena, transmititzeko gai izan behar du. Aditu eta kudeaketa talde anitz eta independenteetako bozeramaileen papera nabarmendu beharko da hau bideratu ahal izateko.\nProfesionalen parte hartze guneak eta bideak sortu behar dira, hauen ikerkuntza klinikoko proiektuak abian jarri, abiatutakoak bultzatu eta, plangintza berriak sortuz, lan praktika hobeagoak sustatzeko. Elkarte profesionalek honetan parte hartu beharko lukete.\nBaliabide teknikoak ekoizteko (musukoak, amantalak, arnasgailuak, etab.) jabetasuna beharrezkoa da eta behar diren baliabideen eskuragarritasuna izateko estrategia berri bat sortu behar da etorkizunari begira.\nOsasun sistemaren ardatza izateko neurri ekonomikoak hartu behar dira. Besteak beste, langileen egonkortasuna bermatu, eta behar berriak asetzeko profesional berrien profilak eta kopuruak aztertu (fisioterapia, psikologia, erizain komunitarioak, gizarte langileak, administratibo sanitarioak…).\nBizitza osasuntsuaren sustapenerako (zainketak, ariketa fisikoa bultzatzeko, elikadura osasuntsua indartzeko, adikzioak eta kontsumoak gutxitzeko, etab.) programak diseinatu, etxeetan, ikastetxeetan eta adinekoen egoitzetan egin ahal izateko. Udalekin zein auzo/herriko kolektiboekin prebentzio lanak egiteko, plantillak handitu behar dira eta bertako erakundeekin koordinazio estua sustatu, lan komunitarioa bermatu ahal izateko.\nOsasun zentroen artean lan-talde guneak sortu behar dira ebidentzian oinarritutako protokoloak definitzeko, formakuntza amankomuna egin ahal izateko, eta populazioen baldintzatzaile nagusiak ezagutzeko ikerketa elkarrekin aurrera eramateko.\nAzpiegitura teknologikoa bermatu beharra dago, zentro guztietan hornidura teknologiko antzekoa izan dezaten (profesionalek zein populazioak). Horrela, teleasistentzia, presentziarik gabeko interkontsultak, teleformakuntza, bibliografiaren eskuragarritasuna edota talde lana ahal eta modu eraginkorrenean egin dezaten.\nBenetako arreta integrala ziurtatzeko, ospitaletako langileek LMAko eta zentro sozio-sanitarioetako profesionalekin batera lan egin dezaten ziurtatu beharra dago. Pazientea bera helburua izan behar du, ez horrek duen patologia, eta proposamen integral eta zehatzak eman behar dituzte eredu bio-psiko-soziala jarraituz. Pandemian zehar ikuspegi honekin sortutako lantalde ugari egonkortu eta indartu egin behar dira.\nFormakuntza, interakzioa eta ikerketa klinikoa indartu eta bermatu egin behar dira eta, horretarako, beharrezkoak diren baliabideak jarri eta denbora eskaini.\nPazienteen arreta humanizatua bermatzeko kultura zabaldu behar da, formakuntza areagotuz eta, zenbait kasuetan, aldaketa estrukturalak ezarriz.\nAdinekoak zaintzeko eta menpekotasuna duten beste talde batzuk zaintzeko biderik egokiena ikertu beharra dago, familien, pertsonen eta erakundeen iritziak talde lanean amankomunean jarriz.\nEgoitzak publikotasunerantz jo egin behar dute, eremu pribatuak huts egin duela ikusita. Antolaketa fisikoa ere aldatu egin beharra dago, bizi unitate txikiagoak jarriz, etxe itxurara joz eta kanpoan egoteko espazioak sustatuz (lorategiak, terrazak..).\nZaintza sanitarioa eremu publikoak bermatu behar du, egoiliarrei atentzio integrala emateko helburuarekin, bizi kalitatea emanez. Familiek, bertako langileek eta sanitarioek gune amankomunak izan behar dituzte plangintza egiteko eta kalitatedun bizitza garatzeko.\nEl siglo de Europa (2020) La atención primaria, principal víctima de una década de recortes en Sanidad. https://elsiglodeuropa.es/la-atencion-primaria-principal-victima-de-una-decada-de-recortes-en-sanidad/ ↩\nLast updated on 2021 May 4


Azken laurdena - blogoetak\nBlogoeta hau idazten hasi zenean, duela egun batzuk –bi astebete ia–, bidaiaren azken laurdena geratzen zitzaiola ohartu zen B. Orain gutxiago falta du, hilabete baino ez, laster.\nHorrek esan nahi du amaiera data ezarri diola, eta itzultzeko txartela ere erosita daukala. Halaxe da: dena ondo, Buenos Aireseko Ezeizako aireportutik abiatuko da bueltan, abenduaren 22an. Txartela erosi zuela bada hilabete baino gehiago, eta horri esker ibili da lasaiago azken mugak pasatzerakoan.\nAzken laurden hori orain artekoa baino zehatzago planifikatu behar izan duk, eta bitxia egin zaik hori. Bidaia aldatu egin dela sentitzen duk, baina ez dakik ondo nola azaldu. Bidaiak hasieratik izan dik bukaera, hori hala duk; baina bukaera horrek orain beste izaera bat dik, zehatzagoa den neurrian bukaerago balitz bezala.\nDatorren hilabetean zer egingo duan, nondik nora ibiliko haizen, egunez egun, esan dezakek ia. Eta hori ez duk horrela izan orain arte. Bestalde, geratzen den zatia, eta bai aurreko bi asteak ere, nolabait desberdina duk, opor usain handiagoa dik orain artekoak baino; bai, badakik askok honezkero muturra okertu duela hori irakurrita, baina hala sentitzen duk hik, nahiz eta, esan bezala, zaila izan azaltzeko.\nPucón aldean mendian ibili hintzen, Barilochen ere bai. Gaur El Calafate-ra ailegatu haiz, Perito Moreno glaziarra –zenbat urte hona etorri eta leku hori ikusi nahian!– 80 km-ra zegok. Bi egun emango dituk hemen gutxienez, baina oraindik ez duk pentsatu zer txango egin edo nola. Hemendik El Chaltén-era joango haiz, eta han ere mendian ibiltzea duk plana. El Chalténetik atzera Txilera pasatu eta Torres del Paine-ko Parke Nazionalean zeharkaldi bat egingo duk, 4 egunekoa. Eta hortik aurrera, Punta Arenas, eta gero berriro Argentinara, Ushuaiara.\nUshuaia? Bai, lehen blogoetan aipatutako Ushuaia hura. Honezkero, helduko haizela ematen dik. Heure burua engainatzen abila haiz, gero!: inork sinetsiko ote du hasiera-hasieratik ez zegoela hori hire buruan, honaino ailegatzearena, alegia?\nBaina lehen blogoeta hartan esaten huen bezala, Ushuaia oso-oso urrun zegok Ternuatik, eta sei hilabete ez duk hain denbora luzea. Hori horrela izanik, eta atzera begira jarrita, ez ote haiz azkartxo ibili? Bai, seguru asko. Hainbeste leku, hainbeste jende, hainbeste kultura eta bizimodu desberdin ikusi dituk hire aurretik, pasaeran bezala… Batzuei buruz idatzi duk zertxobait blog honetan; beste batzuei buruz apunte soilak besterik ez daukak, landu gabe. Sakondu, ez duk ezertan sakondu… baina horretarako bizitza osoa behar litzatekek (atzo estatubatuar bati entzun hioan, autobusean, mantso bidaiatzea gustatzen zaiola, Barilochen bi hilabete emateko asmoa zuela, eta egin nahiko lukeen guztia egin gabe bueltatu beharko zuela etxera; hik hiru egun eman dituk, eta beste leku batera mugitu haiz). Edonola ere: azkar edo mantso, oker edo zuzen, egindakoa eginda –eta egin den bezala– zegok; eta ez haiz damutzen, pozik hago.\nBidaian sumatutako aldaketa hori blogean ere gertatu dela iruditzen zaik. Alde batetik, azken egunetako jardunak ez dik ematen idazteko gairik; edo etorria agortu zaik bestela. Bestetik, nekatuago ere oheratzen haiz, mendian ibili eta gero batik bat, eta sarrerak lehen baino tarte handixeagoz argitaratzen ari haiz. Hemendik aurrera, abuztualdian bezala, argazki gehiago eta testu gutxiago izango direla esango huke, baina auskalo.\nBk hasieran zioen ez zuela oso argi bidaiaren helburua, motibazioa. Egin nahi zuela, bai. Orain, ia burutu duenean, egindakoak erakutsiko ahal dio nora edo zertara iritsi nahi zuen!\nBidea bera da garrantzitsua, ez helburua… hala zioen Kavafisek. Bidaian ikasitakoak balio du, hartutako eskarmentuak, batzuekin eta besteekin jardun izanak, erori eta altxatu garela jakiteak. Eta aldatu garela jakiteak.\nBego honetan, oraingoz, gehiago filosofatu gabe.\n07 Patagonia, Argentina, bidaia, bloga, Patagonia


Katxonderstan: Hiri kondairak Euskal Herrian (X): Igeldoko funikularrera joan nahi zuen turista\nHiri kondairak Euskal Herrian (X): Igeldoko funikularrera joan nahi zuen turista\nHarrerara joan eta hoteleko langileari galdetu zion nora joan behar zuen tren hori hartzera. Antza denez, ez zituen argibideak behar bezala ulertu eta funikularrera joan beharrean Igeldoko jolas parkeko Mendiko Trenera joan zen ("Montaña Suizara").\nGaran, 2012ko abuztuaren 8an argitaratu zuten pasadizoa, Igeldoko jolas parkearen eta funikularraren 100. urteurrenarekin bat. Pasadizoa Antxon Zendoia Mendiko Treneko langilearen ahotik dago kontatua.\nIstorioaren protagonista ez da emakume edadetua, gizonezko bat baizik.\nOharra: Goiko argazkia Donostiako paseoen berri ematen duen webgune honetatik atera dut.\nEtiketak: anekdota, Donostia, El País, Euskal leienda urbanoak, funikularra, Gara, hiri kondairak, Igeldo, Martin Kitto, turista, unorea


Araceli Gilbert - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAraceli Gilbert (Guayaquil, Ekuador, 1913ko abenduaren 6a - Quito, Ekuador, 1993ko otsailaren 17a) margolaria izan zen.\nGuayaquil, 1913ko abenduaren 6a\nQuito, 1993ko otsailaren 7a (79 urte)\nRolf Blau (en)\nArtistez osaturiko familia batean sortu zen, eta familiaren eraginez hasi zen pinturarekin zaletzen. Txileko Santiagoko Arte Ederretako Eskolan egin zituen margolaritzako ikasketak 1936-1939 urteen artean, eta bere sorterriko arte-eskolan ere jardun zuen, zeinetan jaso baitzituen, besteak beste, Hans Michaelsonen eskolak.\nLehenengo ikasketa haien ondoren New Yorka jo zuen, 1944. urtean, ikasketak sakontzera, eta Amédée Ozenfant purismoaren aitzindariaren eragina jaso zuen. New Yorketik Parisa joan zen 1951. urtean; han margolaritza abstraktuari heldu zion bere maisu eta adiskide Vasarelyren eskutik, eta Parisko Arte Abstraktuko Lantegiarekin lanean jardun zuen, Jean Dewasne eta Edgar Pilletekin, besteren artean.\n1953an bere lehenengo bakarkako erakusketa egin zuen, Arnaud galerian. Erakusketa hartan ikusgai jarri zituen obretan heldutasun handia erakutsi zuen Gilbertek, eta Sorensen daniarrak obra haien sei litografia bildu zituen album batean. 1972an bere obra adierazgarrienetako bat aurkeztu zuen Quiton, Sidney Becheten aldeko Requiema, 1963an New Orleansen hildako jazzeko artista handiaren omenezko koadroa.\nHarrezkero hasi zen Gilberten ospea Ekuadorren zabaltzen, eta horrela, bere obraren erakusketak egin zituen Guayaquilen (1975) eta Quiton (1979). 1981. urtean egilearen beraren ustetan bere maisulantzat har daitekeen obra egin zuen: Ekuadorko Banku Zentralaren hormako irudia, Guayaquilen. Gilbertek mundu guztian zehar egin zituen bakarkako erakusketak, batez ere Europan, eta Bi Urteko erakusketetan parte hartu zuen Mexikon, Kuban, Kolonbian, Brasilen, eta abar.\nAzken aldaketa 30 urtarrila 2019(e)an, 18:45(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 30 urtarrila 2019, 18:45.


Agustin Fernandez Mallo: «Argazkietakoa errealitatea dela pentsatzen duena oker dago» | Kultura | Berria\nAgustin Fernandez Mallo. Idazlea\n«Argazkietakoa errealitatea dela pentsatzen duena oker dago»\nEstiloan izandako aldaketak gorabehera, oraindik ere «errealitatearen B aldea jorratzea» eta «egunerokotasunaren epifaniekin lan egitea» dira Fernandez Malloren literaturaren ardatzak.\nIazkoa urte joria izan da Agustin Fernandez Mallorentzat (A Coruña, Galizia, 1967): Trilogia de la guerra (Gerraren trilogia) eleberri mardula eta Teoria general de la basura (Zaborraren teoria orokorra) saiakera kaleratzeaz gain, Nocilla project egitasmoa osatzen duten hiru lanak ingelesera itzuli eta liburu bakar batean argitaratu dituzte AEBetan. 2006 eta 2009 bitartean plazaratutako hiru liburu horiekin gaztelaniazko literatura inarrosi zuen Fernandez Mallok, eta, hamarkada bat geroago, badirudi etorria ez zaiola ihartu.\nBilbon egon da duela gutxi, Gutun Zuria jaialdian, fikzio fotografikoari buruzko mahai inguru bat gidatzen. Izan ere, fikzioa eta irudia uztarturik egoten dira beti Fernandez Malloren lanetan.\nIrudiz inguraturik bizi garen gizarte honetan, norbaitek pentsa lezake literatura dela hitzari gelditzen zaion azken gordelekuetako bat. Hain urrun al daude literatura eta irudia?\nIdatzitako hitzari bagagozkio, niri testuen espezifikotasuna interesatzen zait, hau da, zuzen-zuzenean irudi bilaka ezin daitezkeen testuak. Idazle batek pelikula bat —edo bideo joko bat, edo komiki bat— imitatu nahi izateak ez du zentzurik: horretarako zinema dago, eta askoz hobeto egiten du. Hitzarekin lan egitea interesatzen zait, eta hor dauden mekanismoak literaturarenak izatea. Beste kontu bat da gero zinemagile bat etortzea eta testu horretan oinarrituta pelikula bat egin nahi izatea.\nBaina zure eleberrietan argazkiak, marrazkiak, komikiak eta antzekoak sartu ohi dituzu.\nBai, baina saiatzen naiz, argazkien kasuan esaterako, irudi horiek zerbait esan dezaten. Ez dut informazioa bikoiztu nahi, hau da, argazkia sartu eta gero hori esplikatzea, oinarrizko akatsa litzatekeelako. Batzuetan pentsatzen dut argazki batek hobeto adieraziko duela nik esan nahi dudana. Une zehatzetan izaten da hori: oso argi dut idazlea naizena eta hitzarekin lan egiten dudana.\nTrilogia de la guerra zure azken nobelaren lehenengo atalean argazki artegagarri batzuk agertzen dira, San Simon irlan (Vigo, Galizian) ateratakoak. Argazki batzuetan, han preso egon ziren errepublikanoak ikusten ditugu irlako lekuren batean; eta beste batzuetan, leku horiek agertzen dira, gaur egun duten itxuran eta hutsik.\nNi San Simon irlara joan nintzen beste kontu baterako, ezer idazteko asmorik gabe, eta, kasualitatez, aldean neraman han 1936-37an egindako argazkien liburua. Ni leku batera joaten naizenean aspertu egiten naiz zereginik ez badut, eta, horrela, esperimentu gisa, saiatu nintzen liburuan agertzen ziren lekuak topatzen eta haiei argazkiak egiten. Bi argazkiak alderatzen dituzunean, leku eder bat erakusten duena eta gaur egun hilik dauden preso haiek azaltzen dituena, orduantxe sortzen da bertigoa, amildegia. Horrela hasi nintzen nobela hori idazten: amildegi horren gainean zubi bat eraiki nahi nuelako.\nEta prozesua beti da horrelakoa, edo alderantziz ere lan egiten duzu? Hau da, inoiz suertatu zaizu lehenbizi testurako ideia edukitzea, eta gero horretarako irudien bila joatea?\nNormalean, ez. Irudien kontua ez dut aldez aurretik prestatzen; ni munduan barna ibiltzen naiz, eta horrelakoak topatzen ditut, bilatu gabe. Liburuan agertzen diren Turineko (Italia) argazkiak, esaterako: biltzar baterako joan nintzen hara, eta han nengoela bururatu zitzaidan Nietzscheren ibilbide hori egitea eta argazkiak egitea. Horrela lantzen ditut beti nire testuak: aldez aurretik plangintzarik egin gabe, eta modu organikoan hazi daitezela utziz eta nire egunerokotasuneko atalak txertatuz.\nSan Simon irlaren historia, eta preso errepublikanoak atxikitzeko kontzentrazio esparru gisa erabili zela, zurearen garai bertsuan argitaratutako beste eleberri batean ere agertzen da, Xose Monteagudoren Todo canto fomos (Izan ginen guztia) izenekoan. Literaturaren interes hori gizartearen interes berriaren isla dela esan al daiteke?\nEgia da ez dela oso pasarte ezaguna. Beharbada Vigo aldean bai, baina ez da inoiz izan asko zabaldutako gertakari bat; eta Galiziatik kanpo, zer esanik ez. Irla beti izan da mamu itxurako lekua; garai batean hotel bat egon zen, baina gaur egun itxita dago eta ez dago irlara joateko modurik. Badirudi orain badagoela lekua berreskuratzeko egitasmo bat.\nTrilogia de la guerra-ren bigarren liburukian ez da argazkirik agertzen, baina narratzailea irudiekin zerikusia duen pertsonaia bitxia da: Ilargira estreinakoz iritsi zen espedizioko partaidea izan zen, eta ez zen inongo argazkitan agertzen, argazkiak berak egiten zituelako.\nIdeia hori asko interesatzen zitzaidan, oso sinplea izan arren, azken muturrera eramanez gero oso indartsua delako: kontatu diguten guztia objektiboa da edo ez? Argazkia egiten duena, barruan dago, edo kanpoan? Norbaitek pentsatzen badu argazkian agertzen dena errealitatea dela, oso oker dago. Argazkia egiten duenaren begirada guztiz subjektiboa da. Eta historia ere komunitate batek adosturiko fikzioa baino ez da.\nProyecto Nocilla osatzen duten hiru lanak ingelesez argitaratu dira orain hurrengoan, liburu bakar batean. Garai hartako testuak berriro irakurtzen dituzunean, zeure burua ezagutzen duzu horietan?\nHorietan agertzen den literatur ideiarekin erabat identifikaturik sentitzen naiz: errealitatearen B aldea jorratzea, egunerokotasunaren epifaniekin lan egitea, beti ezagutu dugunaren beste ikuspegi bat ematen saiatzea eta abar. Hori guztia hor dago. Baina estiloan ez dut neure burua hainbeste ezagutzen. Orain nire estiloa ez da hain lehorra, esaldi luzeagoak lantzen ditut, eta horrek beste testu mota bat sortzen du. Jakina, ez ditut liburu haiek gaitzesten, baina orain beste era batera idatziko nituzke.


AGINDUA, 2021eko irailaren 21ekoa, Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuarena, zeinaren bidez onartzen baita adimen artifiziala sustatu eta garatzeko sarien lehenengo deialdia (2021. urtea). - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nArtikulu bakarra Adimen artifiziala sustatu eta garatzeko sarien lehenengo deialdia onartzea (2021. urtea), agindu honen eranskinean onartzen eta arautzen diren oinarri arautzaileen arabera. AZKEN XEDAPENETAKO LEHENENGOA\nGaur egun, adimen artifiziala balio bereziko mekanismo modura posizionatzen ari da, tresnak eman, eta erabakiak hartzen laguntzeko. Adimen artifiziala aplikatzeko, ezagutza- eta teknologia-oinarri bat eduki behar da.\nAzken urte hauetan, osagai tekniko asko liberatu dira, aukera ematen dutenak adimen artifiziala muga ez dadin soilik software-enpresa handien munduko jardueretara. Horretarako, bada teknologiarik, eta Administrazioak ekosistemak ditu, teknologiatik onura atera dezaketenak.\nIkerketa-zentroak eta unibertsitateak, berriz, aspalditik ari dira lanean ikuspegi berritzaile horien alde. Hala ere, gure merkatuak apustu egin behar du bere buruari ezagutzak eta bitartekoak jartzeko, aurrerapausoak egin ahal izateko egin beharreko bide horretan; hau da, ekosistema publikoari adimena emateko. Bidaia hori hazia izan daiteke, etorkizunean industrialde bat ezarri, eta ekonomia berri bat sortzeko, Parisen edo Berlinen gertatu den bezala.\nDeialdi honek ideia-lehiaketa bat sortu nahi du, adimen artifiziala erabili eta aplikatzeko. Ideiak proposatu beharko dira Administrazioko ekosistemetan erabiltzeko, eta sari-ildo bat egongo da hala ideiak diseinatzeko fasean nola ideiok exekutatzeko fasean.\nDeialdiaren bidez, lortu nahi da, batetik, sariak lagun dezala eskerrona ematen kogenerazio-proiektu sortzailearen balio publikoari eta ideien sustatzaileei eta, bestetik, proiektuan garatzen diren jardunbide onak transferi daitezen balio publiko partekatua sortzeko. Halaber, antolakunde publikoak eraldatu nahi dira, adimen artifiziala eransteko eta hobetu daitezen administrazioek ematen dituzten zerbitzuak.\nDeialdi hau Gobernantza Publiko eta Autogobernu Saileko 2021. urteko dirulaguntzen plan estrategikoan sartzen da. Plan hori, berriz, Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailburuak onartu zuen, martxoaren 9ko Aginduaren bidez.\nHoriek horrela, eta oinarritzat hartuta Gobernantza Publiko eta Autogobernu Saileko egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen apirilaren 11ko 8/2021 Dekretuaren 3. artikuluak emandako eskumenak, eta bat etorriz hala Euskadiko Ogasun Orokorra Antolatzeko Printzipioei buruzko Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuan xedatutakoarekin nola Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorrean xedatutakoarekin eta Euskal Autonomia Erkidegoaren Aurrekontu Orokorren kontura ematen diren dirulaguntza eta laguntzei aplikatzeko gainerako xedapenetan xedatutakoarekin, honako hau\nSariak xedapen hauen menpe daude: Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legea, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legea, EAEko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bateginaren (azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuaren bidez onartutakoa) VI. titulua eta VII. tituluaren III. kapitulua, eta Dirulaguntzei buruzko 38/2003 Lege Orokorrean eta 887/2006 Errege Dekretuan (aurreko lege orokorraren araudia onartzeko den horretan) jasotako oinarrizko araudia.\nAgindu honen aurka, aukerako berraztertze-errekurtsoa jar dakioke Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuari, hilabeteko epean; bestela, administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jar daiteke, zuzenean, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusian, bi hilabeteko epean, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.\nAgindu honek ondorioak izango ditu, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu, eta hurrengo egunetik aurrera.\nAdimen artifiziala sustatu eta garatzeko sariak arautzeko oinarriak\nDeialdi honen xedea da: sariak ematea adimen artifizialeko proiektu-proposamenak sustatu eta garatzeko, gero administrazio publikoetan aplikatzeko. Sariok emateko araubidea norgehiagokakoa izango da.\nBigarrena. Baliabide ekonomikoak.\nLehenengo oinarriaren xedearen helbururako, 180.000 euro zuzenduko dira, honela banatuta hurrengo urte hauetan:\n2021eko ekitaldia: 90.000 euro.\n2022ko ekitaldia: 90.000 euro.\nBi fasetan emango dira sariak:\nLehenengo fasean, ebaluazio-organoak, balorazio-irizpideak kontuan hartu, eta baloratuko ditu lehiaketara aurkeztutako proiektu guztiak. Proiektu guztietatik, sei hautatuko ditu, hain zuzen ere baloraziorik onena lortzen dituzten seiak, eta 15.000 euroko sari bana emango die.\nBigarren fasean, soilik hartuko dira kontuan sei proiektu horiek; hau da, lehenengo fasean baloraziorik onena lortu duten seiak. Proiektu horietatik, ebaluazio-organoak hiru proiektu hautatuko ditu, balorazio-irizpideak kontuan hartuz. Ebaluazio-organoak hautatutako hiru proiektu horiei, berriz, 30.000 euroko sari bana emango zaie.\nEra berean, saridunei diplomak emango zaizkie.\nSarien berri zabaltzeko, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak konpromisoa hartzen du proiektuok bere administrazioan ezartzeko, baldin eta interesgarritzat jotzen badu hori egitea.\nAgindu honetan aurreikusten den saririk jasoz gero, ezingo da beste dirulaguntzarik edo laguntzarik jaso beste administrazio edo erakunde publiko batzuetatik.\nOnuradun izan ahalko dira pertsona juridikoak, egoitza fiskala Euskal Autonomia Erkidegoan dutenak eta jarduera nagusia ere bertan garatzen dutenak. Jarduera nagusiak ustiapen elektronikoa izan beharko du, hirugarrenen kontura egina, baina ez teknologia industriala ikertzen dihardutenena.\nDeialdi honetan, ezingo dute parte hartu, ez administrazio publikoek, ez haien sektore publikoko entitateek.\nEskabidea, bestalde, dagokion pertsona juridikoaren ordezkariak sinatu beharko du.\nPertsona juridikoko, eskabide bakarra onartuko da. Eskaerak aurkezteko epea hilabetekoa izango da, agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu, eta hurrengo egunetik hasita.\nBitarteko elektronikoz aurkeztu beharko dira agindu honetan azaltzen diren eskabide, errekerimendu, jakinarazpen eta gainerako kudeaketa guztiak.\nEskabidea eskuratu eta betetzeko, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren egoitza elektronikora jo beharko da.\nEgoitza elektroniko horretan, eskuragarri egongo dira argibide guztiak, adierazten dutenak nola egin izapide guztiak bide elektronikotik; era berean, eskuragarri egongo dira eskabideak, erantzukizunpeko adierazpenak eta gainerako eredu guztiak.\nBetetzen den eskabideak, gainera, erakunde eskatzaileak onartzen duen sinadura izan beharko du, eta oinarri hauek aipatzen duten euskarri-dokumentazioa ere bai.\nEskatzaileak faltsutzen badu eskabidean eskatzen den daturen bat, indarrean den zehapen-araubidea aplikatuko zaio, hala administratiboa nola penala.\nZazpigarrena. Betekizunak eta betebeharrak.\nIdeiak aurkezten dituen pertsona fisikoak honako betekizun hauek bete beharko ditu, bai eskabideak aurkezten dituen egunean bertan, bai sariak emateko izapideak egiteko behar den denbora guztian:\nEz izatea zigor- edo administrazio-zehapenik, dirulaguntza edo laguntza publikoak eskuratzeko aukera galarazten dionik, eta ez izatea legezko debekurik horretarako ezgaitzen duenik.\nEz izatea zigor- edo administrazio-zehapenik sexuagatiko diskriminazioaren ondorioz; beti ere, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legearen azken xedapenetako seigarrenaren arabera.\nEz egotea Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Legearen 13. artikuluko 2. eta 3. apartatuetan adierazitako egoeretako batean. Hori, berriz, erantzukizunpeko adierazpen bidez zehaztuko da.\na) eta b) letretako eskakizunak betetzen direla egiaztatzeko, pertsona juridiko eskatzaileak erantzukizunpeko adierazpen bat bete beharko du. Adierazpen hori betetzeko, sari hauen deialdian parte hartzeko sortu den inprimakia erabili beharko du, Eusko Jaurlaritzako egoitza elektronikotik eskuratuta.\nEskatzaileak esanbidez kontrakorik adierazi ezean, sariak kudeatzen dituen organoak ofizioz egiaztatuko du ea betetzen den c) letrako eskakizuna; hala behar izanez gero, elkarreragingarritasun-zerbitzua erabiliko du horretarako.\nSaridunek, berriz, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 14. artikulua bete beharko dute.\nInteresdunek eskabidea osorik bete beharko dute. Horrez gain, ondorengo dokumentazioa ere erantsi beharko dute, gero ebaluazio-organoak ebalua dezan.\nLehenengo saria emateko, honako hau erantsi beharko da:\nMemoria bat, honako hauek jasoko dituena:\nProiektuaren deskribapen orokorra.\nProiektuaren deskribapen teknikoa, alderdi hauek barnean dituela:\nEuskal Autonomia Erkidegoko zer sail hartuko den edo diren kontuan proiektua gauzatzeko.\nZer datu behar den proiektuaren oinarrian dagoen ideia lantzeko.\nIdentifikatuko da zer datu-mota eta teknologia aplikatuko diren.\nErabakiko da zer neurri hartuko den eredutzat itzulera kuantitatiboa eta kualitatiboa justifikatzeko.\nIdentifikatuko da zer jarduera eta zedarri dauden sari hau emateko prozedurako fase bietan.\nAntolaketa-plana: ekintza-plan bat aurkeztu behar da, hautagai den konpainiak eskatu ahal edo behar duena, ideia exekutatzeko helburuarekin eraldatzeko.\nNola banandu ordu guztiak, ideia gauzatzeko bete behar dituenak.\nNortzuek parte hartuko duten proiektuan.\nKontuan hartu beharko da zer bideragarritasun duen datuak, ideiaren originaltasun modura, eta zer aukera dagoen ideia exekutatzeko.\nJustifikatu beharko da zergatik behar den laguntza.\nInpaktu soziala eta ekonomikoa. Analisi bat egin, eta deskribatu eta zenbatuko da zer inpaktu sozio-ekonomiko lortu nahi den proiektua garatuta.\nBigarren saria jaso ahal izateko, dokumentazio hau aurkeztu beharko da:\nLehenengo saria emateko aurkezten den memorian azaltzen diren alderdi guzti-guztiak garatu beharko dira, eta zehatz-mehatz adierazi memorian jasotako alderdi guztiak.\nNolanahi ere, eskabidea ulertu, ebaluatu eta izapidetzeko informazio gehiago behar izanez gero, eskatzaileari eskatu ahal izango zaio aurkez dezala beharrezkotzat jotzen den dokumentazio eta/edo informazio osagarri guztia.\nBederatzigarrena. Aurkeztutako eskabideak zuzentzea.\nHautematen bada aurkeztutako eskabideak daturen bat falta duela edo aurreko artikuluan zerrendatutako dokumenturen bat falta duela, erakunde eskatzaileari eskatuko zaio 10 eguneko epean zuzen dezala akatsa edo aurkez ditzala nahitaezko dokumentu guztiak. Halaber, ohartaraziko zaio ezen, hori egin ezean, ulertuko dela atzera egin duela bere eskaeran, eta dagokion ebazpena emango dela horri buruz; beti ere, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legean xedatutakoari jarraikiz.\nHamargarrena. Sariak eskatu eta emateko prozedura:\nProzedura osoan zehar, pertsona juridikoek bitarteko elektronikoz komunikatu beharko dira deialdiaren organo kudeatzailearekin, Administrazioaren Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 14. artikuluaren arabera.\nInformazioaren eta Komunikazioaren Teknologien Zuzendaritza da deialdi honetako organo kudeatzailea.\nEuskadi.eus helbidean egongo da eskuragarri pertsona juridikoek bete behar duten eskabide-inprimakia.\nEskatzaileek aukeratu ahal izango dute zer hizkuntzatan aurkeztu eskabidea eta dokumentazioa, euskaraz edo gaztelaniaz. Era berean, eskatzaileak zer hizkuntza hautatzen duen, hizkuntza hori erabiliko da prozeduran zehar, Euskararen Erabilera Normalizatzeari buruzko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legearen 5.2.a) eta 6.1 artikuluetan ezarritakoaren arabera.\nEskabidea aurkezteak esan nahi du esanbidez eta formalki onartzen direla oinarri hauetan azaltzen diren betekizun eta betebehar guztiak.\nEskabideak aurkezteko epea hilabetekoa izango da, agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu, eta hurrengo egunetik hasita. Eskabidea epez kanpo aurkeztuz gero, deialditik kanpo geratuko da.\nEskabidea aurkeztu ostean, Eusko Jaurlaritzako egoitza elektronikoko «Nire Kudeaketak» atalaren bidez egingo dira izapide guztiak.\nEbaluazio-organoak aztertuko du zer proiektu-proposamen aurkezten diren. Ebaluazio-irizpideak aplikatu ostean, puntuazio bana emango die aurkeztutako proiektu-proposamen guztiei. Baloraziorik onena lortzen duten sei proiektuak hautagai izango dira 15.000 euroko sari bana lortzeko.\nEbaluazio-organoak sariak emateko proposamena aurkeztuko dio Administrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuari, eta hark ebatziko du sari-banaketa.\nBehin erabakita nor diren baloraziorik onena duten sei hautagaiak, ebazpenaren berri emango zaie, eta 3 hilabeteko epea emango zaie gara ditzaten hasieran aurkeztutako proiektuak.\nHiru hilabete horiek igaro eta gero, berriro bilduko da ebaluazio-organoa, eta, ebaluazio-irizpideak aplikatuta, hautatuko du zein diren, sei hautagaietatik, baloraziorik onena lortzen duten hirurak.\nAdministrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuordeari bidaliko zaio sari-proposamena, eta hark ebatziko du.\nBigarren fasean, 30.000 euroko sari bana emango zaie baloraziorik onena lortzen duten hiru proiektu horiei.\nPertsona juridikorik aurkeztu ezean, sariak hutsik geratuko dira.\nLehenengo saria emateko sei hautagai ez badaude, saria soilik emango zaie baloraziorik onena dutenei; hau da, puntuaziorik handiena lortzen dutenei.\nBigarren saria hutsik geratuko da, baldin eta, sari hori emateko orduan, proiektu batek ere ez badu lortzen gehieneko puntuazioa. Gehieneko puntuazio hori soilik lortzen badute batek edo bik, saria haiei emango zaie, eta ez beste inori.\nDeialdia huts deklaratzen duen ebazpena, bestalde, Administrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuordeak emango du, eta Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratuko da. Interesdunei, berriz, egoitza elektronikoaren bidez jakinaraziko zaie.\nGobernantza Publiko eta Autogobernu Saileko Administrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuordeak sariak emateko edo deialdia hutsik uzteko ematen duen ebazpenaren aurka, gora jotzeko errekurtsoa jarri ahal izango zaio sail horretako sailburuari, hilabeteko epean, ebazpena Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.\nEbaluazio-organoak analisatu, ebaluatu eta baloratuko ditu aurkeztutako eskabideak, horretarako sortu baita; era berean, sariak emateko proposamenak egin, eta Administrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuordeari aurkeztuko dizkio.\nEbaluazio-batzordeko buru Gobernantza Publiko eta Autogobernu Saileko Informazioaren eta Komunikazioen Teknologien zuzendari Xabier Patxi Arrieta Goiri jauna izango da. Kideak, berriz, izango dira: Oscar Guadilla Jiménez jauna (Eusko Jaurlaritzaren Informatika Elkartea-Sociedad Sociedad Informática del Gobierno Vasco, SAko langilea) eta Arantza de la Quintana Ibáñez andrea (Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologien Zuzendaritzako aholkulari juridikoa), zeina idazkari-lanetan arituko baita.\nEusko Jaurlaritzaren Informatika Elkarteko- EJIE SA - teknikari kualifikatuek lan materialak egingo dituzte, aurkeztutako eskabideak aztertu eta analisatzeko, eta ordezkaritza izango dute ebaluazio-organoan.\nEbaluazio-organoa eratuko da, kide guztiak bertan direla, saioak egiteko, eztabaidatzeko eta akordioak hartzeko. Ebaluazio-organoaren funtzionamenduari dagokionez, oinarri honetan aurreikusten ez den guztirako, osagarri modura aplikatuko da Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legearen atariko tituluko II. kapituluaren 3. sekzioa.\nHamabigarrena. Entitate laguntzailea.\nAgindu honetan jasotako erregulazioari jarraikiz ematen diren sarien ondorioetarako, ITELAZPI SA izango da entitate laguntzailea, honako hauetan ezartzen diren baldintzetan: 698/1991 Dekretua, abenduaren 17koa, Euskal Autonomia Elkartearen Aurrekontu Orokorren kargutan ematen diren dirulaguntzen bermeei eta horiek itzultzeari buruzko erregimen orokorra arautzen duena eta horien kudeaketan parte hartzen duten Erakunde Laguntzaileek bete beharreko baldintzak, erregimena eta eginbeharrak ezartzen dituena; 1/1997 Legegintza Dekretua, azaroaren 11koa, Euskadiko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duena; Dirulaguntzei buruzko abenduaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 15. eta 46. artikuluetako betebeharrak eta lankidetzan jardun beharra betez; eta artikulu honetan eta kasuan kasuko lankidetza-hitzarmenean jasotzen diren zehaztapenei jarraikiz.\nEntitate laguntzailea izaki, Itelazpi SAk honako funtzio hauek beteko ditu:\nAztertuko du zer dokumentazio daukaten aurkeztutako eskabideek.\nEbaluazio-organoari lagunduko dio eskabideak ebaluatzen.\nIkuskapenak egingo ditu proiektuak gauzatzen direla egiaztatzeko.\nTxostenak egingo ditu eskatzen diren aldaketen nondik norakoei buruz.\nProiektua betetzearekin lotutako gertakariak direla-eta, hala badagokio, proposatuko du has dadila ez-betetzeagatiko espedientea.\nAgindu honetan arautzen diren dirulaguntzak kudeatzen laguntzeko entitateak ezinbestean bete behar ditu bere betebehar eta erantzukizun guztiak, hain zuzen ere Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorrean eta hura garatzeko arauetan ezartzen zaizkionak.\nAgindu honetako hamabigarren oinarrian aurreikusitako ebaluazio-organoak ebaluatuko ditu aurkeztutako proiektu guztiak, eta, gehienez ere, 100 puntu emango dizkie ematekoak diren sari guztiei.\nProiektuak baloratu eta ebaluatzeko, kontuan izango dira irizpide hauek:\n15.000 euroko lehenengo saria emateko:\nSaria lortzeko, beharrezkoa izango da aurkeztutako ideia 6 finalisten artean geratzea. Hautatua izateko eta fase honetara igarotzeko, honako alderdi hauek baloratuko dira:\nEgin beharreko jardueren erabilera edo deskribapena dagoenean: erabaki beharko da zer sail den edo diren hautagaiak, kontuan hartzeko hala zer inpaktu izango duen proposatzen den ideiak nola zer datu behar diren ideia gauzatzeko. Puntuazioa: 0 puntutik eta 10 puntura.\nBideragarritasuna: kontuan izango da ea daturik dagoen, ea ideia originala den eta ea aukerarik dagoen ideia exekutatzeko.\nPuntuazioa: 0 puntutik 20 puntura.\nTeknologia: kontuan izango da ea identifikatu den zer datu-mota eta teknologia aplikatuko den. Lehentasunezko helburua izango da testuak, irudia edo multimedia erabiltzea.\nAre gehiago, aukerarik badago datu tabulatuak (datu-baseak) erabiltzeko proposatzeko, datuok ez dira markatuko lehentasunezko modura; izan ere, ez da lortu nahi machine learning erabiltzea, adimen artifiziala baino. Eman beharreko puntuazioa, berriz, 0tik 10era bitartekoa izango da.\nItzulera: neurri-ereduaren zirriborroa egingo da, itzulera kuantitatiboa eta kualitatiboa justifikatzen duena. Puntuazioa: 0 puntutik 20 puntura.\nLan-plana: jarduerak eta zedarriak identifikatuko dira. Lehenengo saria lortzeko, espero da emaitza memoria bat izatea, emaitza partzial eta guzti (prototipatua). Puntuazioa: 0 puntutik eta 10 puntura.\nAntolaketa-plana: ekintza-plan bat aurkeztuko da, hautagaiak eskatu ahal edo behar duena, bere burua eraldatu, eta ideia gauzatzeko. Puntuazioa: 0 puntutik 10 puntura.\nBalio ekonomikoa: banandu beharko da, batetik, zenbat ordu behar diren ideia osorik gauzatzeko, eta, bestetik, zer gastu eta inbertsio egin behar diren ideia exekutatzeko. Puntuazioa: 0 puntutik 20 puntura.\nProiektuek, gehienez ere, 100 puntu lortu ahal izango dituzte. Baina, gutxienez ere, 50 puntu lortu beharko dituzte.\nBigarren saria emateko, irizpide hauek erabiliko dira:\nNola garatzen den ideia: aurkeztutako memoriak analisatuko dira, kontuan hartuz nola betetzen den hasieran aurkeztutako ideia gero aurkezten den lanean, eta baloratuko da nola exekutatzen diren honako hauek: bideragarritasuna, teknologia, lan-plana, antolaketa-plana eta eredu ekonomikoa. Puntuazioa: 0 puntutik 50 puntura.\nEsplorazio-emaitzak eta prototipoak: aurre-emaitzak edo prototipoak aurkeztuko dira, haien balio publikoa ezagutu ahal izateko. Puntuazioa, berriz, 0 puntutik 50 puntu artekoa izango da.\nLehenengo saria lortzen duten ideiek datu-jokoak izango dituzte.\nHamalaugarrena. Saria onartzea edo sariari uko egitea.\nSarirako izendatzen diren pertsonek 3 egun balioduneko epea izango dute, sariaren ebazpena jakinarazten denetik aurrera izan ere, esanbidez adierazteko ea uko egin nahi dioten sariari. Baten batek uko eginez gero, saria emango zaio hurrengo baloraziorik onena lortu duen proiektua aurkeztu duen pertsonari. Uko egiteko, bestalde, idazki bat aurkeztu beharko da.\nSaria onartzen dela ulertuko da, baldin eta ez bazaio uko egiten aurreko paragrafoan adierazitako moduan.\nAdministrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuordeak ebazpena emango du deklaratzeko uko egin zaiola sariari, eta sari hori emango zaiola hurrengo proiekturik onena aurkeztu duen pertsona juridikoari. Ebazpena argitara emango da Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian, eta Eusko Jaurlaritzako egoitza elektronikoaren bidez jakinaraziko da.\nSaritutako pertsonetatik inork ere ez badu onartzen saria, Gobernantza Publiko eta Autogobernu Saileko Administrazioko eta Baliabide Orokorretako sailburuordeak ebazpena emango du adierazteko deialdia hutsik gelditu dela. Ebazpen hori Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratuko da, eta pertsona guztiei jakinaraziko zaie egoitza elektronikoaren bidez.\nHamabosgarrena. Sariak banatzea.\nCOVID-19ren ondorioz sortu den krisi sanitarioa dela eta, ez da ekitaldirik egingo diplomak entregatzeko. Hala ere, proiektuetan baloraziorik onena izan eta saria lortu duten pertsona juridikoek diploma bana jasoko dute, egoera horren berri emango duena.\nHamaseigarrena. Datuak babesteari buruzko oinarrizko informazioa.\nDatuak babesteari buruzko araudiarekin bat etorriz, deialdi honetan parte hartzeko ematen diren datu pertsonalak «Sariak» izeneko tratamendu-jardueran sartuko dira, baina soil-soilik deialdia ebazteko. Tratamendu horren arduraduna Gobernantza Publiko eta Autogobernu Saileko Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologien Zuzendaritza da. Legezko betebeharrik izan ezean, datuok ez zaizkie emango hirugarrenei.


Zugarramurditik Elizondora eginen du Ernaik 2022ko gazte martxa - Mendialdea - Erran.eus\nZugarramurditik Elizondora eginen du Ernaik 2022ko gazte martxa\nTtipi-Ttapa 2022-01-13 14:00\nBostEHun eta zutik! lelopean, musika jaialdi formatuan eginen dute ekimena apirilaren 14tik 17ra.\nGaur Elizondon egindako prentsaurrekoan jakinarazi dutenez, Zugarramurdin, Erratzun eta Elizondon eginen dute Ernaiko kideek urteroko gazte independentisten topaketa. Koronabirusaren ondorioz 2020ko ekimena bertan behera utzi zuten eta 2021ean hainbat kontzertu antolatu zituzten, baina aurten «ohiko moduan egiteko asmoa» dutela adierazi dute.\nAmaiurko gazteluaren setioaren bortzehungarren urteurrenari keinua eginez, BostEHun eta zutik! lelopean antolatu dute ekimena. «Aitzinera begira» segitu nahi du antolakundeak; «Euskal Errepublika sozialista, feminista eta euskalduna eraikitzeko gazteriaren grina eta bultzada» irudikatuz, Euskal Herri «feminista, justu eta ekologiko» baten alde. «Gazteok eguneroko lanean ari gara bide hori eraikitzen; herriz herri, auzoz auzo, gazte asanbladetan, neska* gazteen taldeetan, ikasgeletan, bertso eskoletan, osasungintzaren aldeko plataformetan...».\nApirilaren 14an, ortzeguna, Zugarramurditik abiatuko da ekimena. Erratzun eginen dute geldialdia, eta handik Elizondora joanen dira hurrengo egunean. Bertan ekinen diote egitarau politikoari solasaldi eta tailerrekin, baina musika eskaintza eta aisialdiko jarduerak ere izanen dituzte. Ortzirale eta larunbatean hainbat taldek parte hartuko dute musika jaialdian: Xiberoots, Herdoil, Perlata, Iheskide, Tribade… eta bertze hainbertzek. Apirilaren 17an, Aberri egunean, egitasmoari akabera emanen diote. Ernaik adierazi duenez, «hemendik aste batzuetara iragarriko dugu kartela osorik, sarrerak salgai jartzearekin batera».\nGizartea Baztan Xareta


Informazioa Sarean seguru gordetzeko | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nLehen kanpoko disko gogorretan gordetzen ziren segurtasun-kopiak Interneteko zerbitzarietan utz daitezke orain, eta hainbat sistema daude horretarako\nOrdenagailuan gero eta informazio gehiago gorde ohi dugu, eta kolpe handia izan liteke hori guztia galtzea: dokumentu garrantzitsuak, fakturak (eskanerrean pasatuak), argazkiak, solaskideei buruzko informazioa, pasahitzak, posta elektronikoan bildutako mezuak, bideoak... Guzti-guztia desager daiteke, eta deus gabe gera gaitezke, ez zeru eta ez lur! Ordenagailuak matxuratu egiten dira eta barneko disko gogorra ere hondatuz joaten da erabili ahala; hori horrela dela jakinda, norbere erantzukizuna da neurriak hartzea eta gure datuen segurtasun-kopiak maiz-maiz egitea.\nEnpresetan, adibidez, ohitura horixe daukate, eta ostegun gaua iristen denean, teknikariek kopiatu egiten dute aste osoan sortu den informazioa eta kanpoko zerbitzarietan gordetzen dute; ostegunetako "back up" esaten zaio horri. Etxean ez da zertan jokatu hain zorrotz, baina komeni da aldian behin segurtasun-kopia berriak egin eta zaharrak ordezkatzea. Era horretan, ordenagailua matxuratzen bazaigu, hortxe izango ditugu informazio guztiaren kopiak, eta lanean jarraitzeko moduan izango gara.\nDisko gogor fisikotik birtualera\nOrain arte, kanpoko disko gogorren bidez egin izan dira segurtasun kopiak (USB kable batekin ordenagailura konektatuz). Disko horiek sakelako liburu baten neurrikoak izaten dira, edo zertxobait handiagoak, eta astun samarrak. Badira txikiagoak eta arinagoak ere, baina dezente garestiagoak dira, teknologia bereziak erabiltzen dituzte-eta biltegiratzeko lekua optimizatzeko.\nGehienean, traste bat gehiago izaten dira, eta artxiboen transferentzia beti ez dute azkar egiten. Ordu batzuetako kontua ere izan daiteke batzuetan, eta horretan ari den bitartean, eragozpenak sor daitezke ordenagailuarekin beste zeregin batzuk egiterakoan, ez eta da erosoa izaten.\nProzesu horiek errazteko helburuz, zenbait zerbitzu agertu ziren, beren zerbitzarien barrenean disko gogor birtualak eskaintzen dituztenak; horietan, modu automatikoan eta jarraituan egin daiteke "back up" delakoa, kopia egiteko egunarekin kezkatu gabe. Ez dute lekurik betetzen gure idazmahaian, eta beste elementu batzuentzat erabil dezakegu leku hori; gainera, kanpoko disko gogorraren beharrik ez da. Transferentzia-tasa ez da kable baten araberakoa, banda-zabaleraren araberakoa baizik, eta berdin-berdin jarrai dezakegu lanean kopia egiten ari den bitartean, ez baitu eragozpenik sortzen.\nNolakoak dira eta nola funtzionatzen dute?\nDisko gogor birtualak FTP aplikazio seguruetan oinarritzen dira, zeinak gure ordenagailuaren idazmahaian instalatzen baitira. Era horretan, kanal babestu bat irekitzen dute ordenagailuaren eta enpresaren zerbitzarien artean. Kanal horrek zifratze-protokolo seguruak erabiltzen ditu, programa espioiek edo gaizkile informatikoek ez dezaten modurik izan ordenagailutik disko gogor birtualera bidali ditugun datuak ikusteko. Behin segurtasun-kopia guztia hara iritsi denean, berriz ere zifratze-protokolo seguruekin gordetzen da informazioa (Internet bidezko bankuek gure kontuak gordetzeko erabiltzen dituztenak bezain seguruak edo are seguruagoak izaten dira).\nBehin aplikazioa instalatzen dugunean, karpeta jakin bat sortuko du, guk nahi dugun izenarekin, eta han sartuko ditugu gorde nahi ditugun artxiboak. Karpeta horretan artxibo bat sartzen dugun bakoitzean, zerbitzariaren disko gogor birtualean ere gordeko dira datuak. Eta ez hori bakarrik: disko gogor birtualari lotuta dagoen karpeta horretako artxiboren bati aldaketaren bat egiten badiogu, aldaketa horixe bera egingo zaio zerbitzarian dagoen kopiari ere. Eta ez badugu nahi artxibo batzuetako aldaketak zerbitzarian dagoen kopian ere egin daitezen, halaxe adieraziko diogu zerbitzuari, eta aldaketak ez sinkronizatzeko moduan jarriko ditugu artxibo horiek.\nOrdenagailu bat baino gehiago badauzkagu, aukera dugu segurtasun-kopia bereiziak egiteko, eta, hartara, une horretan darabilgun ordenagailuaren datuak soilik aldatuko dira; beste aukera izango litzateke kopia bakarra edukitzea, ordenagailu guztien datuak hartuko lituzkeena, eta edozeinetatik eskuratu ahalko genituzke datu guzti-guztiak. Bestalde, datu-transferentzia egiteko eta datu horiek gordetzeko, oso prozesu seguruak erabiltzen dituzte (zerbitzu nagusiek, behintzat), eta, beraz, eragotzi egiten dute interferentziarik, lapurretarik edo espioitzarik gerta dadin datuekin. Zerbitzu horiek etxean erabiltzekoak izan daitezke edo enpresetan..\nEROSKI CONSUMERek hiru disko gogor birtual hautatu ditu: Dropbox, Wuala eta Mozy. Hirurak erabil daitezke Windows eta Mac OS X sistema eragileekin.\nDropbox (https://www.dropbox.com) da guztien artean ezagunena. Kapital-funts ugariren bidezko finantzaketa du, eta mundu guztian zabaldua dagoenez, enpresa ugariri ematen die zerbitzua. Etxean erabiltzeko ere egokia da, ingurune grafiko intuitiboa baitauka oso. Bi gigabyte eskaintzen ditu doan, eta erabiltzaileak funtzio guztiak izango ditu aukeran, inolako murrizketarik gabe. Leku gehiago behar dutenek, berriz, 50 gigabyte eskura ditzakete, hilean 9,99 dolar ordainduta. 100 gigabyte hartzeko aukera ere badago, hilean 19,99 dolarren truke. Artxibo handien transferentzia nahiko motel egiten du, baina 10 megabytetik beherakoak berehala kopiatzen ditu.\nWuala (http://www.wuala.com/) izeneko zerbitzua Lacie etxeak erosi du, disko gogorrak ekoizten dituen enpresak, eta Dropbox-ek dituen funtzio berberak betetzen ditu. Segurtasun-maila handiagoa dauka, eta zerbitzu-eskaintza ere ugariagoa du. Honek ere bi gigabyte eskaintzen ditu doan, eta leku gehiago behar duten erabiltzaileek badituzte beste zenbait aukera, Dropbox-ek dituen prezio bertsuetan. Mozy ere (http://mozy.ie/) interesgarria da segurtasun-kopiak egiteko, zeren bost euro ordainduta hileko eta ordenagailu bakoitzeko, mugarik gabe igo baitaitezke artxiboak.\nApple enpresak ere jarri du merkatuan segurtasun-kopiak egiteko zerbitzua; iCloud du izena, eta bere ordenagailu eta gailu eramangarriekin erabil daiteke. Apple etxearen ordenagailu bat, iPhone telefono bat edo iPad tableta bat duen edonork aukera du horietan dauzkan datuak Appleren zerbitzariekin sinkronizatzeko. Bost gigabyte eskaintzen ditu doan, eta leku gehiago nahi izanez gero, orain arte ikusi ditugun zerbitzuek baino askoz prezio hobeak ditu: 10 gigabyte, urtean 16 euro; 20 gigabyte, urtean 32 euro; eta 50 gigabyte, urtean 80 euro.\nPDF: Egin klik hemen honako ekintza hau burutzeko: Informazio hau PDF bertsioan jaitsi (492 Kb)


Meditazio eskola | Baraka Integral\nZientziak 40 urte daramatza meditazioaren onurak aztertzen, baina batez ere azken bost urtetan eman da saltorik handiena gaiaren argitalpen eta artikulu ugari plazaratu direlarik. Barakako Meditazio Eskolak azken ikerketetan zein tradizioko testuetan oinarritzen da irakaskuntza laikoa, dogmarik gabekoa, eskaintzeko. Ongizate psikologia eta garapen pertsonala ditu helburu.\nLiteratura zientifikoak lau mekanismotan banatzen ditu meditazioa praktikatzearen onurak: a) atentzioaren erregulazioa; b) Gorputzaren kontzientzia; c) emozioen erregulazioa eta d) Aldaketak “ni”aren pertzepzioan.\nMeditazioari esker norbere burua erreakzionatu gabe behatzeko gaitasuna garatzen dugu, eta horri esker konturatzen gara, gure organismoaren berezko jarduerak besterik ez direla, ordura arte errealitate bailitz bizi izandako emozio, sentsazio eta pentsamenduak. Mekanismo hau bizitzan zehar garatutako ohiturez eta erreakzioez baldintzatuta dago. Erreakzio, patroi, eta ohitura guzti horiek desautomatizatzeak, poztasuna ematen digu eta askatasun sentsazioa, maitagarritasunez bizitzera gonbidatzen gaitu, modu alai eta altruistan.\nMeditazioa modu jarraian praktikatzeak ondoeza saihesten du, uneko kontzientzia garatzen du eta gizakion eboluzioaren garapena bultzatzen du; Lan hau pertsonala zein taldekoa da. Beraz, oso komenigarria da, praktikari eutsiko dion erreferentziazko talde bat izatea.\nMeditazio Eskolako partaide izateak irakaslearen tratu pertsonalizatua bermatzen du. Berak lagunduko dizu, bizi duzun momentuari erreparatuz, behar dituzun praktikak eta liburuak gomendatuz. Gainera, asteroko saioaz gain, aukera izango duzu astean bi aldiz diren doako meditazioetan ere parte hartzeko eta hilean behin igande goizean egiten diren meditazioetan ere bai. Zatoz! JARDUEREN PROGRAMA\nMeditazioa eta norberaren garapena\nMEDITAZIOA ETA ARNASKETA\nLehenengo urratsak meditazioan\nQi-gong-a eta meditazioa


Tokiko merkataritza sustatzeko bonuak on-line erosteko plataforma garatzen ari gara - Iametza Interaktiboa\n2020, 4 maiatza\nGarai zail hauetan merkatari txikiei laguntzeko bonuak sustatzen ari dira udalerri gehienak eta horietako hainbatek salerosketa hori on-line izan dadila sustatu nahi dute. Iametzan zehazki Usurbilgo Udalaren enkargua jaso dugu eta pare bat astetan plataforma digitala prest izatea espero dugu. Online denda bat izango da, non bezeroak diru kopuru baten truke nahi duten establezimenduan gastatzeko bonua eskuratuko duen. Iametzan jakitun gara, Covid-19ak sortu duen egoerak bereziki kolpatu dituela komertzio txikiak eta ostalaritza sektoreak. Hori dela-eta, ekarpen txiki bat egin nahian, mota honetako plataformak garatzen dituzten bezeroei 2020an ostatatze eta mantetze lanak doan eskainiko dizkiegu.\nAipatutako plataforma honetan herritarrak establezimendu ezberdinak ikusiko ditu. Usurbilgo kasuan, establezimendu bakoitzak diru kopuru zehatzeko bonu kopuru bat izango du eskuragarri. Bonuaren %20a udalak ordainduko du, baita transferentzia bakoitzak eragindako komisioak ere eta ondorioz, herritarrak ordaindutakoa baino diru kopuru handiagoa izango du establezimenduan gastatzeko. Herritarrek euren etxetik eta edozein gailutatik eskuratu ahal izango dituzte bonuak eta plataformak automatikoki kalkulatuko du Udalak merkatariari ordaindu beharreko zenbatekoa. Jakitun gara udalerri guztien beharrak ez direla guztiz berdinak izango, baina oinarri teknologiko berdina berrerabili daitekeela uste dugu.\nAurrerago ere erabilgarri\nGuztion ekarpenari esker teknologiak euskaraz ikasten ari dira


Garraio publikoa toki segurua al da? | Klitto!\nGarraio publikoa toki segurua al da?\nAmaia Garcia 2016/04/13\tIruzkinik ez\nGoizeko 8:25 dira Hernanin, Donostiara lanera biderako autobusean sartu berri naiz. Egunero ikusten dudan baina ezagutzen ez dudan jendearekin gurutzatzen ari naiz: eskola alemanera bere alabak eramaten dituen emakumea, Miramonen geratuko diren neskak, eskolara bakarrik doazen mutil eta neskak, etxeak garbitzera doazen emakumeak… Irakurtzen hasi naiz, baina autobusak balaztada zatar bat eman du eta berriro begiratu dut autobusa, emakumez betea dago, gizon gutxi ikusten dira ordu hauetan.\nGarraio publikoa emakumez betea ikustea ez zait arrotza egiten, oso normala da autobusetan etxeak garbitzera doazen emakumeekin topatzea, baita beste lanpostuetara doazenekin ere. Gizonak, dirudienez, kotxez joaten dira lanera, edo bestela Hernaniko eta Aiete auzoko gizon gutxik egiten dute lan Donostiako erdialdean. Egunerokotasun horrek autobusa emakumeen toki bezala jartzen du nire bizitzako logikan, baina ez da beti horrela izaten.\nDuela hilabete batzuk, Loiolako Erriberan hartu nuen autobusa etxera bidean. Egun horretan trastez betea nengoen, portatila, kamara, tripodea, bazkariko tupper zikina… eta autobusean ez zegoen ia tokirik. Ume eta nerabe gizonezkoez betea zetorren, dirudienez Anoetan errugby partida bat egon zen eta mutilak bakarrik joan omen ziren partida ikustera. Haien arduradunak ez ziren asko arduratzen mutilek egiten zutenaz eta umeen kezka bakarra haien harropuzkeriak ondo ikus eta entzunaraztea zen.\nBidaian aurrera, autobusa Astigarragara iritsi zen eta txikiteotik zetorren gizon kuadrilla bat sartu zen, une horretan nire ondoan eserleku bat libratu zen eta ni eta nire gauza guztiak bertan eseri ginen. Eseri baino lehen, kuadrila horretako gizon baten begirada zorrotza jasan behar izan nuen. Begirada horrek espazio horretatik atera nahi ninduen, bertan ezin nuela egon esaten zuen. Etxera iristeko minutu gutxi geratzen zitzaizkidan, eta egun horretan normalean nire espazio segurua izaten den autobusa jada desagertu zen.\nEz da lehen aldia autobusean deseroso egoten naizela, batzuetan nire eserlekuan lasai irakurtzen ari naizen bitartean nire ondoan gizonezko bat esertzen denean bere hankak ondo ireki behar ditu eroso egoteko. Berari ez zaio axola nire espazioa non dagoen, soilik bere potroak eroso joatea nahi du. Duela hilabete batzuk Bartzelonako metroan antzeko zerbait gertatu zitzaidan, bertara sartu, eseri eta nire ondoan gizon bat eseri zen bere hankak oso zabal irekiz bi eserlekuen tokia hartuz. Bere ondoan ume bat eseri zen, baina bere aitak zutik geratu behar izan zuen ez zegoelako tokirik. Berriro ere nire logika apurtu zen, garraio publikoa ez zen nire toki segurua eta egoera aldatzeko ez nintzen gai. Jende asko jarrera hauen aurka salaketak egiten hasi da egoera horien argazkiak sare sozialetan zabalduz #YourBallsAreNotThatBig #TusPelotasNoSonTanGrandes #takebackthemetro traolekin, baina une horretan ez nintzen hortara ausartu.\nDatuek diote emakumeok garraio publikoa askoz gehiago erabiltzen dugula gizonezkoek baino, baina kasu batzuetan, gizonezkoek garraioa erabiltzen dutenean, bereganatu egiten dute espazio hori. Pentsatzen ari naizen bitartean, nire geltokira iritsi naiz eta egunero geltoki berean jaisten garen emakumeak altxatzen ari dira. Ez diet agur esango, ez ditudalako ezagutzen, baina badakit bidai hori eroso egiten dudala beraiek daudelako.\nautobusa Emakumea espazio publikoa espazioa garraio publikoa garraioa gizonezkoa\nAurrekoa Alu baten forma\nHurrengoa Plazeraren bideak, urratu gabeak


KADETE EUSKAL LIGA: Bilbao Basket Fundazioa Euskadiko A1eko txapelduna - Euskal Saskibaloi Federazioa\nAlbisteak / Kadete Euskal Liga / KADETE EUSKAL LIGA: Bilbao Basket Fundazioa Euskadiko A1eko txapelduna\nA1eko bigarren fasea amaitzeko bi jardunaldi falta dira eta oraindik A1eko lehen postua dago jokoan, Espainiako Kluben arteko txapelketarako plaza zuzena eskuratzeko. Easo Ibaeta Basket Plagamania, Optica Troconiz Araba eta Lointek Gernika lehiatuko dira txapelketako lehen postua nor lortuko duen eta, beraz, Euskadiko txapelduna nor izango den. Bi jardunaldi faltan eta hiru Araba eta Gernika taldeentzar, bigarren partida jokatzeke baitute. Ostegun honetan, 19: 00etan, Gernikan jokatuko dute.\nOptica Troconiz Arabak garaipena lortu zuen Movilteck ISBren aurka, 54-39. Araba jaun eta jabe izan zen neurketaren lehen zatian. Atsedenalditik bueltan, Movilteckek aldeak murriztea lortu zuen, baina ez zen nahikoa izan Arabaren garaipena arazoetan jartzeko.\nLointek Gernikak garaipena lortu zuen Consulting Alaves Araskiren aurka, 53-49. Hirugarren laurdenera arte partida parekatua izan zen eta Gernikakoek 10 puntuko errenta lortu zuten azken laurdena hasteko. Gernika estu ibili zen erasoan, ez baitzuen punturik lortzen eta Araski hurbiltzen zihoala ikusten zuen, baina ez zen nahikoa izan markagailuari buelta emateko.\nEaso Ibaeta Basket Plagamaniak erraz irabazi zion La Salle Bilbaori. Etxekoek aurrea hartu zuten lehen laurdenean eta 17 puntuko errenta hartu zuten, pixkanaka laurdena pasa ahala azken 73-33raino handituz joan zen.\nA2 amaitzeko jardunaldi bakarra falta denean, erabakita daude datorren denboraldirako Euskal Ligan jarraituko duten bi taldeak eta maila mantentzea lortzen ez dutenak. Bera Berak eta Loiola Indautxu 06k Euskal Ligako postuari eustea lortu dute 22/23 denboraldirako. Ateletico San sebastian, Tabirako Baque, Lointek Gernika B, Bizkai Esnea Ibaizabal, Centro de Estudios MIkeldi, Ekiola Ointxe, Barakaldo Basket eta Marianistas Kiroltasunak ez dute Euskal Ligako postua mantentzea lortu.\nAtletico San Sebastianek garaipen handia lortu zuen Ekiola Ointxeri egindako bisitan. Partida oso parekatua izan zen Ekiola Ointxek eta Atletico San Sebastianek jokatu zutena, eta markagailuan lider aldaketa ugari egon baziren ere, Atleticok Ointxek baino 2 puntu gehiago lortu zuen eta partida aurretik amaitu zuen.\nLointek Gernika B-k 54-66 irabazi zion Barakaldo Basketi. Partida parekatua izan zen atsedenaldira arte, Gernikak 4 puntuko abantaila hartu eta bigarren zatia markagailuan goitik hastea lortu zuen. Hortik aurrera, Lointek Gernikak aldea 12 puntura zabaltzea lortu zuen.\nTabirako Baque garaile izan zen Bizkai Esnea Ibaizabalen aurrean. Hasierako 6-21eko partziala Tabirako Baquek lortu zuen, eta 15 puntuko aldea jartzea lortu zuen. Hortik aurrera, Ibaizabal hobe batel aldea murrizten saiatu zen, baina ez ziren nahikoa izan, 54-62.\nBera Bera eta Loiola Indautxuren arteko partida oso parekatua izan zen, bigarren laurdenean izan ezik, non Loiolak 16-23ko partziala lortu zuen, eta lortutako abantaila partida amaierara arte mantendu zuen, 70-79.\nCentro de Estudio Mikeldi USK Marianistas Kiroltasuna taldeari irabazi zion. Etxekoek aurrea hartu zuten lehen partzialean 12-5eko emaitzarekin, gainerako partidua markagailuan goitik joateko. Azken laurdenean Marianistas hobe batek aldea murrizten saiatu zen 50-43.\nGizonezkoen kadete mailako A1 txapelketa amaitzeko bi jardunaldi faltan, Bilbao Basket Fundazioa A1 Eko txapeldun bihurtu da eta Espainiako txapelketarako txartela ziurtatu du, joan den asteburuan 5+11 fundazioaren aurka lortutako garaipenaren ondoren.\nBilbao Basket Fundazioaren garaipena Baskoniaren aurka 70-83. Lehen zatian Bilbao Basket izan zen nagusi eta atsedenaldira 22 puntuko aldea lortu zuen. 5+11 fundazioak erreakzionatu nahi zuen azken laurdenean eta 30-19 partzialarekin aldea murriztea lortu zuen.\nEaso Andatzak garaipena lortu zuen Ekiola Ointxeren aurka, 65-89. Easok bigarren partzialetik bideratu zuen garaipena eta 12-31ko emaitzarekin, azken txistua jo arte aldea handitzea lortu zuen.\nOrdizia KE nagusitu zen 5+11 B fundazioaren aurka. Etxekoek laurdenetan zehar aldea handitzen joatea lortu zuten eta 5+11 B fundazioari ez zioten aldea murrizteko aukerarik eman. Azkenik, 97-56.\nA2 amaitzeko jardunaldi bakarra falta denean, ATE Asesores Araberrik Euskal Ligan jarraitzea lortu du hurrengo denboraldirako. Ibaizabal ESP eta CB Santurtzi SK taldeek Euskal Ligan jarraitzeko lehiatu behar dira datorren asteburuan, azken jardunaldian. Bietako batek bakarrik lortuko du.\nIbaizabalek garaipena lortu du Jotakeren aurka. Etxekoek aurrea hartu zuten markagailuan lehen laurdenean. Bigarren laurden on baten ondoren, Ibaizabalek markagailuari buelta eman eta aurretik jarri zen. Azken laurden erabakigarri batek garaipena eman zion Galdakaokoei, 66-76.\nLoiola Indautxu nagusitu da Getxoren aurka. Loiolak aurrea hartu zuen markagailuan eta Getxok aldeak murriztu eta 4 puntura jarri zen atsedenaldian. Etxekoek aldea handitu zuten hirugarren laurdenean, eta azken partzialean Getxo berriro aldea murriztu nahaian hurbildu zen baina azken markagailua horrela geratu zen, 54-47.\nZast Zarautzek Centro de Estudios Mikeldi USK garaitu du. Zarautzek 14 puntuko errenta lortu zuen lehen partzialean, atsedenaldira arte mantendu zuena. Bigarren zatian Unamunok erreakzionatu egin zuen aldea murrizteko, baina Zarauztarren beste laurden on batek 69-52koa utzi zuen.\nSanturtzik garaipen garrantzitsua lortu zuen Cafes Aitona Galilearen aurka permanentzia jokatzen zen partidu batean. Hiru laurdenetan bi taldeak markagailuan aurretik jartzea lortu ondoren, azken laurdenean lortutako 19-12ak garaipena eman zion Santurtzikoei, 63-55.\nAte Asesores Araberri taldeak garaipena lortu zuen Bost Machine Tools Takeren aurka eta Euskal Ligan jarraitzea lortu zuen. Partida hasi zen eta etxekoek aurrea hartu zuten eta Araberri 7 puntura utzi zuten markagailuan. 11-22ko partzialarekin Araberrik erreakzionatu zuen bigarren laurdenean eta markagailuari buelta eman zion. Talde hauen dinamika onak atsedenaldiaren ostean jarraitu zuen eta horrela 17 puntuko errenta jarri zuten azken erasoa baino lehen, non garaipena lortu eta 22/23rako Euskal Ligan jarraitzea lortu zuten.


Sentsibilizazioa – Musika bulegoa\nBilboko Udalak abian jarri du VillaSoundBilbao jaialdiaren bigarren edizioa, artista gazteen sorkuntzak bultzatu eta sustatzeko eta ikus-entzuleei musika-proposamen askotariko eta egungoak eskaintzeko. Aurreko edizioan bezala, jaialdiak hiru fase izango ditu: Hasieran, 12 banda hautatuko dituzte: profesionalen epaimahai batek -Iker Bárbara, Lorea Argarate, Bikendi Cadelo, Mª Jose Aranguren eta Jon Hervás osatuta- 12 banda hautatuko ditu, … Seguir leyendo\nIREKI DA SAREA TOPAKETAN PROPOSAMENAK AURKEZTEKO DEIALDIA\nEuskal Herriko Musika Bulego Elkarteak (EHMBE-k), SAREAko programatzaileen eta musikaren sektoreko profesionalen arteko SAREA TOPAKETAren laugarren ediziorako musika proposamenak aurkezteko epea ireki du. Proposamenak apirilaren 15era arte, osteguna, 14:00ak baino lehen, aurkeztu ahal izango dira. Hemen kontsultatu eta deskargatu dezakezue deialdia. Hautatutako proiektuak maiatzaren erdialdean jakinaraziko dira eta 100 euroko diru-laguntza jasoko dute bidai gastuak … Seguir leyendo\nHastear da Soinua Iratzarriren IV. edizioa\nOtsailaren amaieran, Soinua Iratzarriren edizio berri bat jarriko du martxan Musika Bulegoak. Musikagileak eta Donostia 2016 programaren babesean sortutako proiektu hau 2019an egin zuen berea Musika Bulegoak. Soinua Iratzarriren laugarren edizioa 2021eko ekainera arte garatuko da Euskal Herriko bi eskoletan. Berriro ere, 10-11 urtetako umeei zuzenduta dago eta musika garaikidearen ezagutza eta sorkuntza ditu helburu. Parte hartzen duten … Seguir leyendo\nEuskal Herriko Musika Bulegoa elkarteak bideo bat aurkeztu du, “Musikak behar zaitu – Vive la música en vivo”,” lemapean, ETS taldearen “Zurekin Batera” abestiarekin, gogoratuz musikak agertokietan jarraitzen duela eta publikoak zuzeneko emanaldiez modu seguruan gozatu dezakeela. Bideoa Musika Bulegotik joan den hilean martxan jarri ziren ekimenen barruan kokatzen da, musika emanaldietara joatea sustatzeko, sektorea … Seguir leyendo\nMusikak behar zaitu\nEuskal Herriko Musika Bulego Elkarteak (EHMBE) #MusikakBeharZaitu kanpaina abiatu du. Sentsibilizazio kanpaina honen bitartez COVID 19ak sortutako krisian musikaren sektore osoa bizitzen ari den egoeran arreta jarri nahi izan dugu eta bertan parte hartzen duten eragile guztiei gure elkartasuna adierazi. “Musika segundu bat, entzuten duzun akorde hori, hamaika lagunen lana da”.


Jacob Epstein - Wikipedia, entziklopedia askea.\nNew York, 1880ko azaroaren 10a\nLondres, 1959ko abuztuaren 19a (78 urte)\nMargaret Dunlop (en)\nKathleen Garman (en)\nTheodore Garman (en)\nKitty Garman (en)\neskultorea, margolaria, marrazkilaria eta zinema ekoizlea\nSir Jacob Epstein (New York, AEB, 1880ko azaroaren 10a - Londres, Ingalaterra, 1959ko abuztuaren 19a) ingeles eskultorea izan zen.\nNew Yorken eta Parisen egin zituen ikasketak; Rodinen ikaslea izan zen. 1902an hasi zen lanean Londresen.\nIngalaterrako joera akademiazaleetatik aldendu eta garai hartako arte-joera berrietan abiatu zen, espresionismoaren ildotik bereziki.\nLondon Group izeneko taldea sortu zuen 1918an, abangoardiako beste eskultore batzuekin. Epsteinen eskultura monumental handi oldarkorrak eskandalagarriak izan ziren Ingalaterrako klasizikozaleentzat. Buruek, aldiz, harrera ona izan zuten.\nAipagarriak dira haren obren artean Ecce Homo monumentua (1935), Einstein eta Nehruren bustoak eta Oscar Wilderen hilobia.\nAutobiografia bat argitaratu zuen 1940. urtean: Let there be sculpture (Gauza bedi eskultura).\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jacob Epstein\nBNF: 12064941q (data)\nOpen Library: OL4336097A


Euskal Sute Iraultzailea - ESI taldea: Tommy McKearney (biografia)\nIrlandar langileria eta bere askapen borroka jardunaldien informazioa (III)\n-Militante irlandar gonbidatuaren biografia: Tommy McKearney\nTommy Mckearney Sei Konterrietako Lurgan hirian jaio zen tradizio errepublikar luzea zuen familia baten magalean. Bere bi aitonek IRAn egondakoak ziren, Irlandako Independentzia gudan parte hartu zutelarik.\nTommyk bere anaietako hiru galdu egin ditu Irlandako errepublikaren birbatasunaren eta ipar Irlandako komunitate irlandarraren duintasunaren defentsan zabalduriko askapen borrokan. Sean McKearney 1974eko maiatzaren 8an erori egin zen borrokan, prestatzen zegoen lehergailuak eztanda egin zionean. Padraig McKearney, 1983an beste 37 preso errepublikarrekin batera espetxetik ihes egitea lortu ostean, 1987an hil zuen britainiar armadako talde berezietako batek bere beste zazpi kiderekin batera. Kevin Mckearney 1992an erail zuen talde unionista batek familiaren harategian lan egiten zegoen bitartean. Bere osaba John McKearney, Jack bezala ezagututako, hiru hilabeteren buruan hil zen erasoan jasotako zaurien larritasunagatik. Ahizpak, Margaret Mckearneyk, lintxamendu sensazionalista eta mediatiko parapolizialaren biktima izan zen, burutu gabeko estradizio eskaera bat izan zuelarik 1975ean “Britainia handiko emakumerik arriskutsuena” izateagatik.\n1971ko abuztuaren 9an, hain justu “internment” lege militar-diktatoriala indarrean jarri zen egunean, Mckearneyk bere “A level”-aren (batxilergo-selektibitate modukoa) emaitzak jaso zituen. Belfasteko unibertsitatean sartzeko ideia zuen baina lortutako emaitzek ez zioten sarrera bermatu. “Internment” legea “edalontzia gainezka egiteko tanta” bezala definitu zuen eta IRA probisionalean sartzea erabaki zuen, Ekialdeko Tyrongo brigadan kokatuz, taldeko nagusietako bat izanik 70 hamarkadaren erdialdean. 1977ko urriaren 19an atxilotu zuten Stanley Adams militarra hilik suertatu zen ekintza leporatuta. McKearney zazpi egunez izan zuten atxilotuta eta galdeketetan tratu txarrak jaso izana salatu zuen. Beranduago bizi osorako zigorra jaso zuen, 20 urteko kunplimenduarekin.\nTommy manten protestan eta garbiketa grebetan parte hartu zuen espetxean. Horrekin batera 1980ko gose greban ere, bere garaiko presokideekin. Gose grebari ekin aurretik honakoa adierazi zion bere gurasoei:\n“Nire karta guztiak jarriko ditut mahai gainean. Gose greba burutzera noa. Hilko banintz, gustatuko litzaidake Roscommonera itzultzea eta aititeren ondoan hilobiratzea… Ez ezazue jendea zuengan eragiten utzi, zuen lagun bakarra Mugimendu Errepublikarra izango da. Hilko banintz familia ez dadila ezertaz lotsatu. Hilko banintz, nire bizitza borrokagatik eta hemen geratuko diren mutilengatik izango denaren jakitun izango naiz. Eta nire hiletan prentsak “ikus ezazue zelan uzten duen IRAk zuen semea hiltzen” esaten badu, honakoa esan baino ez duzue: “Nire semea irlandar gudari gisa eta ez britaniar kriminal baten modura hil egin da”. 53 egun eman zituen gose greban, urriaren 27tik abenduaren 18a bitartean eta medikuak esan bezala, ordu gutxi geratzen zitzaizkion bizirik gose greba bertan behera uzteko erabakia hartu zenean.\nTommy 1993an askatu zuten, bere zigorraren 16 urte bete eta gero. 2003 urtean BBC telebistak ekoiztutako “Life After Life” dokumentalean agertu zen. Gaur egun kazetari independente bezala aritzen da, Fourthwrite argitalpenaren arduraduna da eta Independent Workers Union of Ireland sindikatuko gidarietako bat, bere izaera militantea ezertarako galdu gabe eta etengabean bertoko mugimendu errepublikar eta sozialista zahar eta berriarentzat zalantzagabeko erreferente bat delarik.\nEtiquetas: biografiak, IRA, Irlanda


Lpak bederatzi kanta biltzen ditu.\nLehen aldea Gaur ere goizegi kantak zabaltzen du, kantariaren musika eta hitzekin, eta Bergaretxe musikalki oso ondo lagunduta agertzen da.\nIzan ere, nahiz eta zuzenean oraingoz honela ez izan, diskoan beste tresna batzuk sartu nahi Aitor Amezagaren laguntza eduki du.\nAmezaga, teklatuez gain, konponketez ere arduratu da eta bere laguntzaz Bergaretxe saiatu da bere ahotsari eta aukeratu dituen testuei ondo doazkien musika tresna egokiak aukeratzen, helburuetako bat xinple eta garbiak izatea zelarik, eta asmo hori gaiz gai isladatzea lortu dute.\nAmezagaren lankidetzarekin batera, Pako Diazek bateria jo du eta Mikel Artiedak baxua.\nHaurretik ibiliz kantuan Ainhoa Mujikak bere ahotsarekin parte hartu du eta hauetaz gain beste musikari batzuk lanean lagundu diete, hain zuzen Anjel Unzu, Eduardo Kruz eta J.A. Batiz, denak puntako musikariak.\nHaurretik ibiliz kantaren hitzak, ordea, herrikoiak dira, eta gaia ere herriaren muinari lotzen zaio, euskararen gorespenarekin, bere iraupenaren aldekoa.\nAinhoa Mujikak laguntzen dio Bergaretxeri ahotsetan, eta bere ahots leuna ondo egokitzen zaio.\nHasierako musika Creendence Clearwateer Revivali dagokio eta ondokoa John Denverren eremuan sartzen da.\nBergaretxek hurkotasunaren bidera jo nahi du, hitzekin komunikatu nahi du.\nTxakur Gorria kantan Pastor Izuela bertsolariari hartu dizkio eta sentiberatasun handiz kontatu ditu Jonek.\nBesoak heganen hitzak Iñaki Zabaletarenak dira eta musika berea.\nThymaun Tirol aldeko biribilketak egiten ditu oiartzuarrak.\nLpan zehar konponketak iradokorrak gertatzen dira, ez dira inoiz gehiegizkoak.\nKantari gutxi sortzen dituen estilo barruan Jonek bere tankeraren bilaketari ekin dio eta Gaur ere goizegi honetan lehenengo urratsak lortu ditu, mamitsuak eta adierazkorrak.


Bizi baldintzen borroka erdigunean jarriko du Abiatu-k, Ekintza Sozialeko Komunitate berriak | LAB SINDIKATUA\nEkintza Soziala Bizi baldintzen borroka erdigunean jarriko du Abiatu-k, Ekintza Sozialeko Komunitate berriak\n“Gaurko eguna berezia da LAB sindikatua osatzen dugunontzat. Gaurkoa ez da edozein hitzordu. Gure istorio propioan mugarri berri bat jarri nahi dugu. Euskal Herriko langileriari tresna berri bat eskaini nahi diogu”.\nJauzi berri bat egin du sindikatuak. Ekintza Sozialeko Komunitatea aurkeztu dugu, Bilboko Bidebarrieta Kulturgunean egindako ekitaldian, eta hasierako hitz horiekin ekin diogu bideari. Abiatu izena izango du tresna berriak.\nHain zuzen ere, enpleguaren eremua zabaldu eta, lan baldintzez gain, bizi baldintzei buruz hitz egin eta hauen inguruan borrokak sustatu nahi ditugu egitura berriarekin, egun piztuta dauden borroketan parte hartu eta ekarpena egiteaz gain, aliantzak indartzeko helburuarekin.\nBizi baldintzen borroka erdigunean jartzea ezinbestekoa da. Hala adierazi dugu aurkezpen ekitaldian: “Prekarizazio eta pobretze prozesuak ez dira soilik lantokietan ematen, eta gero eta lotura gehiago du lantokietatik kanpoko errealitateak barruko egoerarekin”.\nHauek dira gako nagusiak, LABeko Ekintza Sozialeko kide Endika Perez eta Iratxe Delgadoren hitzetan: “Borroken elkarrekintza sustatu. Kalea eta lantokia, lantokia eta kalea. Enplegua eta lana bere osotasunean. Enpleguaren eremua baldintzatzen duten zapalkuntzei aurre egitea. Eta, nola ez, hau guztia antolaketa modu berriekin, lan egiten dugun lekuaren arabera baino, bizi garen lekuaren araberakoa baizik. Horixe da martxan jartzen duguna. Horixe da Ekintza Sozialeko Komunitatea”.\nEuren esanetan, “gurea sindikalismo borrokalaria da. Ez dugu performancetan geratu nahi. Lantokietan, gure ekintzaren bidez, langile-klasearen baldintza materialak hobetzeko borrokatzen dugu. Gizarte-ekintzaren eremuan, helburu bera dugu. Ez dugu salaketan bakarrik geratu nahi. Pixkanaka-pixkanaka, dinamikak sortzeko gai izan behar dugu, langileen bizi-baldintzak hobetzeko eta jendartea eraldatzeko prozesuan aurrera egiteko”.\nLABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk ere hartu du parte aurkezpenean, eta egindako urratsaren garrantzia nabarmendu du. “Bizitza erdigunean jartzeko, sistema errotik aldatu behar da”, adierazi du. Hala, trantsizio ekosozialista eta feminista bat aldarrikatu du, eta burujabetza prozesua sustatzeko beharra azpimarratu du eraldaketa lortzeko.\nGarbiñe Aranbururen hitzetan, “sindikatuak erakutsi du proposamen alternatiboak eta eraldatzaileak egiteko duen gaitasuna, Programa Sozioekonomikoarekin eta Euskal Lan Kodea eta Gizarte Segurantza propio baterako lege proposamenekin egin bezala”. Oraingoan Ekintza Sozialeko Komunitatea eratu dugu, “lan eta bizi baldintzen alde borrokatzeko, bizitza bizigarri baten alde aritzeko”.\nHitzartzeak ez ezik, poesiarako tartea ere egon da. Olerki musikatuak oso ondo laburtu du komunitate berriaren izaera: “Ekintzetan baino elkarrekintzan sinisten dugulako; norbanakoan baino kolektiboan jardun nahi dugulako, eta gezurren eta mamuen gainetik, komunitate bat hezurmamitu nahi dugulako. Gure betiko habia utzi, eta abiatu gara; lantokiak zabaldu eta bizitokietara goaz. Gure jardunak ez duelako ez barru, ez kanpo; esparru guztietara heltzen delako baizik”.\n“Badakigu zer eskatzen digun gorputzak: eskatzen digu guztiontzako etxebizitza, aldarrikatzen dugu ekologia, oinarritzen gara feminismoan eta amesten dugu burujabetzan. Eta borroka egingo dugu eskubideen globalizazioaren alde, hegoari iparra erakutsiz eta iparrari hegoak emanaz”.\nAurkezpena amaituta, kale ekintza bati ekin diogu. Herritarrengana jo dugu, galdetegi bat eskuan, egunerokoan zer nolako egoerak bizi dituzten jasotzeko, bizi baldintzak eta prekaritatea ardatz. Kale inkesta Bilboko gune hauetan egin dugu: Areatzan, Plaza Zirkularreko Primark-en, Atxurin eta San Nicolasen. Komunitateari jarri diogun izena dioen moduan, ABIATU gara!


ARARTEKOAK OFIZIOZKO JARDUERA BAT HASI DU, JAKIN NAHI BAITU GENERO-INDARKERIAREN BIKTIMAK HASIERAN NOLA ARTATZEN DITUZTEN POLIZIA-ETXEETARA JOATEN DIRENEAN - ARARTEKO\nARARTEKOAK OFIZIOZKO JARDUERA BAT HASI DU, JAKIN NAHI BAITU GENERO-INDARKERIAREN BIKTIMAK HASIERAN NOLA ARTATZEN DITUZTEN POLIZIA-ETXEETARA JOATEN DIRENEAN\nArartekoak kexa bat jaso zuen, genero-indarkeriaren biktimak delitu bat salatzera edo babesa eskatzera polizia-etxeetara joaten direnean, hasieran nola artatzen dituzten eztabaidan jartzeko.\nZehazki, kexagileak adierazi zuen polizia-etxeren batean, artatzeko lehen une horretan, ez dela bermatzen komunikazioaren isilpekotasuna eta pribatutasuna.\nArartekoak jasotako kexaren arabera, hasierako arreta harrera-gelaren barruan eman zen; han, agente batek zenbait galdera egin zizkion polizia-zerbitzua eskatu zuen pertsonari, zeina pantaila baten beste aldean kokatuta zegoen, baina beti ere harrera-eremu komun berean.\nGaldera horien bidez, beharrezko informazioa bildu nahi izaten da, egoera balioesteko eta zer jarduera egin behar diren zehazteko. Polizia-zerbitzua eskatu zuen emakumeak hara zergatik joan zen azaldu eta galderei erantzun behar izan zien, eta eremu hartan arreta jasotzeko zain zeuden gainontzeko pertsonek hark esandakoa entzun zezaketen.\nDirudienez, izapide hori aurretiaz egin ohi da, kontatutako gertakariengatik salaketa jarri eta dagokion gelan arreta pertsonalizatuagoa jaso baino lehen, halakorik egiten bada. Gela hartan bai, pribatutasun baldintza egokietan ematen da arreta.\nSortutako arazo horrek eragina izan dezake ez bakarrik genero-indarkeriaren biktimengan, baizik eta baita ere polizia-zerbitzu eske polizia-etxera joaten diren beste pertsona batzuengan. Horregatik, Arartekoari egokia iruditu zaio ofiziozko jarduera bat hastea, jakin nahi baitu hasierako arreta hori oro har nola ematen den eta nola bermatzen den lehen une horretan ematen den informazioa ez dutela entzungo eremu berean arretaren zain dauden beste pertsona batzuek.\nVitoria-Gasteiz, 2018ko abuztuaren 29a


14 kilometro — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Harrikadak / 14 kilometro\nMikel Iturria 2018/08/12 10:20\nGuretzat 14 kilometro gutxi da. Baina batzuetan hilabeteak, urteak, bizitza bat igaro behar da 14 kilometro horiek korritzeko. Pobreziak harrapatu bazaitu, adibidez.\nEsnatu berritan, sukaldean gosaria prestatzen. Sukaldera sartu bezain pronto bi gauza egiten ditut: pertsiana altxatu (edo argia piztu, egunak oraindik argitu ez badu) eta irratiaren On botoia sakatu.\nGaur 8:00ak aldera jaiki naizenez, pertsiana altxatu eta irratia piztu dut.\nEuskadi Irratian informatiboa. Europako beste herrialdetara bidean, gure lurraldean dabiltzan Afrikako migratzaileen auzia jorratu dute.\nUne jakin batean, Afrika eta Europaren artean, Maroko eta Espainiaren artean, dagoen 14 kilometroko distantzia aipatu dute.\nGogoratu naiz Madrilgo San Carlos Borromeo parrokiako apaiza den Javier Baezak @14kilometros izeneko kontua duela Twitter sarean. Ez hori bakarrik: Catorce kilómetros izeneko bloga ere badu Baezak. Hauxe du jarrita aurkezpen gisa:\n«14 kilómetros marcan la distancia entre la exclusión y la inclusión. Esa distancia separa la Puerta del Sol, punto neurálgico de Madrid, de la Cañada Real Galiana y del Poblado del Gallinero. 14 kilómetros separan la costa europea de un continente empobrecido. Catorce kilómetros: una distancia muy larga para quienes se ven obligados a recorrerla cada día. Con este blog pretendo visibilizar y rendir homenaje a todas esas personas que peregrinan cada día por los márgenes de la exclusión.»\nGero eta gertuago pasatzen dira Afrikatik ihesean etorkizun oparo baten bila borrokan ari diren migratzaileak.\nAzken aste hauetan Euskal Herritik pasatzen ari diren pertsona horiei buruz gehiago jakin nahi izanez gero, irakurri Samara Velte kazetariak larunbatean Berrian argiratutako Bizitzak trantsituan erreportajea.\nAmaitzeko, ostiralean ikusitako txio batek gogorarazi didan kanta bat. Hauxe da txioa:\nHendaia, hiru rwandes taxi bat eskatzeko laguntza eske, Baionara. Taxia etorri eta atzetik 10 gendarme. Taxistak deituta, noski. Ni lasai utzi naute, klaro. Vichy garaian ere berberak ziren collaboak.#taxikolabo #ongietorrierrefuxiatuak\n— Ander (@andernauta) 2018(e)ko abuztuaren 9(a)\nJabier Muguruzaren lehen diskoaren izenburua Boza barruan da. Bertan Bi maleta beltz lagun izeneko kanta. Letra eta musika bereak dira:\nZure kotxean lanera zoazela\nbi beltz auto-stopean ikusita\nbi aukera dira zure baitan:\nbertan utzi edo beraiekin segi.\nBigarrena aukeratzekotan, lasai\nez zaitez kezkatu, arrenka,\ninolako paperik gabe\nmuga pasatzeko eskatzen badizute.\nBorondate onean baina ikaratuta\nez dela posible esan baduzu\nirtenbidea laster dizute bilatu\nmaleteroan prestu direla joango.\nZalantzak jota baina harro\nazkenean amore eman duzu\n¡Buenas, Bonjour! mugarena egin duzu\ngordean bi maleta beltz lagun.\nAgur, agur, zoazte ondo\nene zaku beltzak\nagian beste batean\nzuen izena jakinen dut.\nHemen duzue entzungai.\nOharra: Spotify-k dio adi egoteko, explicit dela.\n14 kilómetros, este apunte en castellano.\netiketak: javier_baeza, pobrezia, Berria, samara_velte, afrika, jabier_muguruza, migrazioak, europa, badok


Duela ehun urteko laborarientzako artikuluen bilduma - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Liburutegia » Duela ehun urteko laborarientzako artikuluen bilduma\nDuela ehun urteko laborarientzako artikuluen bilduma\nLiburu honek bi idazle ditu, Arnaut Abadia eta Kepa Altonaga. Egia esanda, Abadiak duela ehun urte baino gehiago idatzitako zutabeen bilduma da testu nagusia. Laborarientzat idatzitako testuak ziren, haien interesekoak izan zitezkeen gaiak azalduta. Tartean, animaliei buruzko informazio asko dago, uztarentzat kaltegarri edo onuragarri izan daitezkeen animaliei buruzkoa adibidez. Altonagak editore-lana egin du, animaliei buruzko 45 testu aukeratuta eta Pamiela etxearekin argitaratuta. Hala adierazten du liburuaren azalak, alegia, Arnaut Abadiaren zoo ilogikoa dela, Kepa Altonaga biologo eta dibulgatzailearen edizioaz aurkeztua.\nHala ere, Altonagak hori baino gehiago egin du. Abadiaren bizitzari eta idazlanari buruzko aurkezpen zabal bat egin du, haren testuingurua eta nondik norakoak azalduta. Altonagak berak dioen bezala, Abadiaren biografia "idazteke dago" oraindik, baina hari buruzko datu asko dira ezagunak, bai haren garaikideek idatzitakoari esker, bai eta haren idazlanetan jasotakoari esker ere.\nArnaut Abadia Ipar Euskal Herrian bizi izan zen XIX. mendearen bukaeran eta XX.aren hasieran. Jaun kalonjea zen, Larresoro Seminarioko zuzendaria, eta berrogei urtez idatzi zuen Baionako Euskalduna astekarian Laborarier izeneko sailean.\nGai asko aipatzen ditu zutabeetan. Altonagak aukeratu dituenen artean, esate baterako, sagarrei kalteak eragiten dizkieten zomorroak, suge pozoitsuak eta pozoirik gabekoak, ganadua, garaian garaiko txoriak eta abar. Ikuspuntu modernotzat har daitezkeen gaiak ere azaltzen dira. Adibidez, txerriak nola hil aztertzen duen "Behar gabeko minik ez egin" zutabea sartu du Altonagak liburuan, interes handikoa.\nLiburua Asisko Urmenetaren marrazkiz jantzita dago. Testuek, marrazkiek eta azal biguneko argitalpenak oso itxura erakargarria ematen dio liburuari. Liburu osoa da XX. menderako jauzi bat, Ipar Euskal Herriko nekazaritza-giroan animaliak nola ikusten ziren ulertzeko aukera paregabea. Eta, horretaz gain, Arnaut Abadia bera --Euskal Herrian izan den euskarazko dibulgatzaileen aitzindarietako bat-- ezagutzeko aukera ederra da.\nLiburuaren sorreraren nondik norakoak Kepa Altonagaren hitzetan irakurri ahal izango dituzue ekaineko zenbakian argitaratuko den elkarrizketan.\nArnaut Abadiaren zoo ilogikoa\nKepa Altonagaren edizioa


Nadia Álvarez - Agenda - Kultura Zuzendaritza Nagusia - Vianako Printzea Erakundea\nViernes, 16 de agosto de 2019 - 00.00etan\nNadia Álvarez-en kontzertua Kultur 2019 programaren barruan.\nNadia Álvarez Leongo konpositore, abeslari eta gitarra-jotzaile gaztea da. Madrilen bizi da eta dohain berezia du sentikortasun liriko eta melodikoez betetako kantu goxoak sortzeko. Haren estilo berezi eta erakargarria indie-folk korrontearekin lotu izan da askotan. Bere konposizioetan, egile-kantagintzaren alderdi barnerakoienak esploratzen ditu, baina haren musika-eraginak honako hauek hartzen ditu barne, besteak beste: amerikar sustraidun rocka, gaztelaniazko pop melodikoa etaindie-folk korronteko erreferente hurbilagoak, eta, hala, haren kantak poliki-poliki dastatzeko moduko mokadu musikal ezin goxoagoak dira. Salto al vacío lehen disko luzea (Cabana Media Records, 2015) argitaratu eta gero, Nadia Álvarez bueltan da Mundos sutiles diskoarekin; lan hori samurtasunez eta arreta handiz landua da, eta musikariak Antonio Machado poetari egindako omenaldia da. Juan Marigortak (Estudios Tripolares, León) ekoitzi du, zeinak Rob De Lion, Cooper edo The Bright artistekin ere lan egin baitu lehenago. Baina, gainera, Nadiarekin batera aritzen den musikarien taldeari esker, lan hau mugarri bihurtu da beraren karreran: Jesús Sangui gitarra-jotzaileak, Daniel Campillo (Kuve, Sonograma) bateria-jotzaileak, Ángel Herranz (Rubén Pozo, Sonograma) baxu-jotzaileak eta Álex Larraga (Joel Reyes, Fiat Band) teklatu-jotzaileak aldamio ezin egokiagoa osatzen dute lan berri honetan Nadiak modu elegantean eta isilean igarotzen dituen mundu horiek eraiki ahal izateko.\nData: abuztuak 16\nLekua: las Malvas plaza


Heartbleed dela eta ez dela … arriskuan dago gure segurtasuna sarean? | Azkue Fundazioaren Egunkaria\nHeartbleed dela eta ez dela … arriskuan dago gure segurtasuna sarean?\n2014(e)ko apirilak 11\nAzken egunotan Heartbleed izenarekin bataiatu izan den interneten suertatu den segurtasun akats bati buruz hitz egiten du jende guztiak. Baina zer gertatu da zehazki? Zeintzuk dira Heartbleed horren ezaugarriak eta nola eragiten dio gure segurtasunari?\nHemen saiatuko gara azaltzen, sarean aurkitu dugun grafiko adierazgarri batez lagunduta.\nLaburki azaltzeko, Heartbleed horrek akatsa sortu du gure datuak interneten bidez bidaiatzen dutenean segurtasuna kontrolatzen duen erremintetariko baten. Orain sumatu da akatsa, baina ematen du orain bi urte sortu zela.\nGure datuak (erabiltzaile izenak, datu pribatuak, pasahitzak…) internetera sartzen ditugunean enkriptatu egiten dira, kodeetan bihurtu, hackerren erasoen eraginak ekiditzeko. Akats honi esker, hackerrek enkriptazio hau gainditzeko gai dira. Zer san nahi du horrek? gure posta elektronikoa, datuak, dokumentuak, pasahitzak, mezuak… dena, arriskuan dagoela.\nOpen SSL enkriptazio metodoaren softwarreko akatsa da eta orain jakin izan da 2012tik interneteko webguneen herenean eragina izan duela. Googleko injeniariek aurkitu zuten akatsa eta dagoeneko Open SSLko arduradunek sistemen eguneraketa egin zuten, hau konponduz.\nHeartbleed.com webgunea sortu da arazo honen berri emateko eta hau ordura arte gertatu izan den interneteko segurtasun akatsik handiena bihurtu da.\nInterneteko entrepresa eta plataforma edo sare nagusiek dagoeneko konponketa bilatu izan dutela iragarri dute: Google, Facebook, Youtube, Twitter, Amazon, WordPress, Blogspot edo Pinterest, esaterako.\nXKCD komikigilearen webgunean arazoa irudi grafiko batez azaltzen duen komikia aurkitu dugu. Hau da:\nKomikian prozesua erabiltzaile baten irudian pertsonalizatu egin da, ulergarriagoa izateko. Zerbitzariari eskaera egiten zaio eta horren luzapena esaten zaio baita ere eta zerbitzariak eskatutakoa eta horren luzapena edo karaktere kopurua bueltatu beharko du. Baina arazoa luzapen horretan datza: luzapenaren informaziorik ez badu jasotzen, eskatutakoa eta horrekin lotutako beste informazio guztia bueltatuko du.\nEta erabiltzaileok nola babestu genitzake gure datuak?\nEsan dugun bezala, guztion datuak egon dira arriskuan. Babesteko, bi baliabide eskaini dizkigute:\n1. Bisitatzen dituzun webguneen segurtasuna baieztatu\nGehien bisitatzen dituzun webguneak arazorik ote duten ikertu genezake. Nola? Bi aukera daude:\nGoogle Chromeko Chromebleed izeneko luzapena instalatuz. Hemen sakatu horretarako.\nFilippo Vasolda programatzaileak eta bere enpresak sortutako webgune honetan kontsulta eginez. Heartbleed test webguneak ikusi nahi dugun webguneak akatsa duen esaten digu.\n2. Bigarren aukera, eta seguruagoa, zure bankuko datuak birpasatu eta kreditu txartelaren mugimenduak aztertzea izango litzateke.\nErabiltzen dituzun aplikazio edo erreminten pasahitzak ere aldatu zenitzake, baina adituen ustez, gehiegizko pasahitzen aldaketek ere txarrerako eragin dezakete. Plataforma zehatzen batek pasahitza aldatzea eskatuko balizu, orduan bai, zalantzarik gabe, hori egin.\nHirugarren aukera bat izango litzateke egun batzuetan zehar internetera ez sartzea. baina hori gaur egun ez dago guztien eskutara.\nHala nola, ematen du arazoa konponduta dagoela eta laster ahaztu egingo dugula segurtasun akats hau. Baina gogoratu beti ere gure pasahitzen eta datuen babesa bermatu behar dugula beti; erabiltzaileok gara gure datuak babestearen arduradunak. Ez ahaztu!\nChromebleed Filippo Vasolda Heartbleed heartbleed ekiditu Heartbleed test segurtasuna interneten XKCD\nOrdenagailuan erabiltzeko teklatu lasterbide ezezagun batzuk\nZer da gauzen interneta?\nWhatsApp-ek audioen eta ahots-mezuen ...\nNola hobetu irudien pisua SEOari kalterik egin ...\nEuskara ingurune digitalean240\n8.400 milioi pasahitz filtratu dira Deep ...\nEuskararen Etxean egingo diren Youtuber ...\nRobotak eta bideokonferentziak, “10 ...