Saria eskutan itzuli dira Biogalaxy taldekoak Bostongo lehiaketatik - - Guaixe.eus\nSaria eskutan itzuli dira Biogalaxy taldekoak Bostongo lehiaketatik\nMaialen Huarte Arano 2018-11-02 12:08\niGEM NavarraBG taldea AEBn sariarekin. Kuxkurtuta, bigarrena eskuinetik, Leire Garcia Mallenco. Argazkia: Iruñeko Planetarioa.\nAmerikako Estatu Batuetara eraman dute zortzi ikertzaile gaztek euren proiektua, tartean da, Leire Garcia Mallenco irurtzundarra. Nicotiana benthamiana izeneko landare bat genetikoki eraldatu eginen dute gero hark proteina nahikoa sortzeko gaitasuna duela erakusteko. Etorkizunera begira jarri dira eta landare hori baliagarria litzateke espaziora egiten diren bidaia luzeetan gizakiari bizirauteko nahikoa elikagai emateko.\nEta zuk, zer eramanen zenuke espaziora? Galdera horren erantzunarekin sortu da ideia. Zortzi gazte nafarrek proiektu bat egikaritu dute zientziarekin eta ikerketarekin harreman estua duena. Nicotiana benthamiana izeneko landare batek ekoizle lana egin dezakeela erakusten ari dira: "Horretarako, landare hori eraldatu eginen dugu genetikoki eta horrek eraginen du landarea gai izatea proteina sortzeko", azaldu du talde lan horretan ari den Leire Garcia Mallenco irurtzundarrak. Bakteria batzuk eraldatu behar izan dituzte lehenbizi Agrobacterium tumefaciens izenekoak. Plasmido bat txertatu diote bakteria horri nahi dituzten geneak modu horretan sartzen ahalko dituztelako gero landarearen barruan. Genetikoki aldatutako landareen diseinurako lehen urratsak jorratzen ari dira, horien proteinak modu errazean atera eta purifikatu ahal izatea bilatuz.\nPlaneta STEM (ingelesezko zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikak) izeneko egitasmoan parte hartzen ari dira, Iruñeko Planetarioaren eta Garapen Ekonomikorako Departamentuaren zein Hezkuntza Departamentuaren babesa duen egitasmoan. Helburua da gazteei zientziarekiko interesa sortzea, eta, zortzi gazte horiengan behintzat sortu du interesa. Taldekide gazteena da Leire 16 urterekin. Proiektuaren berri garagartzaroan izan zuten eta kontent izan dira denbora honetan laborategiko lana egiten: "Zortzion artean ez genuen elkar ezagutzen baina bagenuen komunean zerbait: zientziarekiko interesa. Horrek batu gaitu eta orain proiektu berezi batean barneratuak gabiltza", esan du. Hasieran beldur zen ez ote zitzaion proiektua handi geratuko baina berehala sumatu zuen jakintza maila antzekoa zutela parte-hartzaileek eta egingarria zela lana. Berehala lanean hasi ziren.\nEtorkizunean espaziora denbora luzerako joaten direnendako egitasmoa da lantzen ari direna. "Egun, espazioan ez dira denbora luzez egoten eta erraz antzera eramaten dituzte gizakiok bizirauteko behar izaten dituzten elikagaiak eta ura. Baina, nola egin genezake denbora gehiagoz han egon ahal izateko?", galdera planteatu zuten hasteko. Eta ikerketa lanean hasi ziren zortziak, irakasle gidari-laguntzaile bat alboan zutela, Sarah Garcia Hugalde. Berehala pentsatu zuten nolabait espazioan egonda zerbaitek sortu beharko liekeela bizirauteko beharrezkoak zituzten elikagaiak. Eta, hara non, landare bat ekoizle bilakatzea pasa zitzaien burutik. Ideia berez, ez da batere erraza, baina planteamendutik tiraka lortu zuten erakustea posible zela: "laborategira iritsi aurretiko lana nekeza izan da, baina behin laborategian sartu ginela argiago ikusi genuen dena", azaldu du Leirek. "Landare ereduarekin aritzearekin batera ikusi genuen argiago prozesu guztia: BioBrick-en bitartez egin ditugu froga guztiak (DNA sekuentziak dira) eta horien bidez atxiki genion landareari behar zuena, kasu honetan plasmidoa, bertan gero ekoiztuko duen proteina sartu eta ondoren, gai izanen da ekoizle bakan izateko", azaldu du. Proteina da erabili dutena prozesu honetan, helburu dutelako espazioan gizakiek denbora luzean bizirautea Lurretik elikagai gehiegi eraman gabe, baina, bestelakoak ere txerta dakizkioke landareari: "proteinaren ordez bestelako sustantziak txertatuz gero ere ekoizle izan zitekeen modu berean landarea", argitu du.\nOraingoz landarea laborategiko lau pareten artean dute, babestuta. "Ezin da dagoen tokitik atera oraingoz", ohartarazi du. Kontua da, landare hori genetikoki eraldatua izan dela eta oraindik aztertu gabe dago ia kaltegarria izan zitekeen ingurumenean. Horregatik, ez dute aukerarik izan handik ateratzeko. Dena dela, aurkikuntza edo ikerketa lan garrantzitsua izan daiteke. Izan ere, landare bat ekoizle izaten ahal bada edozein sustantzia sartuta, espaziorako garatu duten proiektu hau baliagarria zatekeen herrialde txiroetara halako landareak eramateko: "baliagarria izanen litzateke botikak edo elikagaiak sortzeko adibidez", azaldu du Leirek.\nBiogalaxy taldeko kideak. Argazkia: Iban Aginaga.\nBartzelonan lehenbizi, Bostonen orain\nLandare ekoizlearen proiektua munduan barrena ari dira eramaten. Lehenbizi Bartzelonan aurkeztu zuten eta oso harrera onarekin gainera. Bertan ziren ikerlari eta zientzialariak aho bete hortz utzi zituzten egitasmoarekin. "Ez da ohikoa izaten ikasle hain gazteek horren korapilatsua bilakatu daitekeen proiektua aurkeztea", zioten gehienek Leirek berak azaldu duenez. "Jendaurreko aurkezpenak ez dira xamurrak izaten, ez behintzat niretako. Oso urduri jarri nintzen, baina uste baino hobe aurkeztu genuela esanen nuke", esan du. John Collins Bostoneko Medikuntza eta Teknologia Zentroko zuzendariari aurkeztu zioten lana ere, eta txundituta geratu zela nabarmendu du Leirek. "Bostonera irabaztera goaz", esan zuen Leirek Bartzelonako arrakastaren ondoren.\nEta esana egi bilakatu da. Igandean jakin zuten euren kategoriako lehen saria eskuratu zutela Landare Sintetikoen High School modalitatean. "Oso ongi joan da guztia. Urduri jarri ziren taldekideak aurkezpenean baina dena oso lotua eraman genuen eta azalpenetan ez zuten hutsik egin", adierazi du pozik. "Maider, Daniel eta Nahia izan ziren oholtza gainera gure egitasmoa defendatzera irten zirenak eta bikain azaldu zuten prozesu guztia". Bukaeran, epai mahaiaren galderei erantzun ahal izateko gainerako taldekideak ere taula gainera igo ziren babes eman eta laguntzera.\nGaztelaniaz aritu ziren euren proiektua aurkezten Bartzelonan, baina, hurrengo geldialdia are zailagoa izan zuten: Amerikako Estatu Batuetan izan dira, Bostonen, Massachusetteko Institutu Teknologikoan. Eta hizkuntzaren aldetik aldea izanen da, ingelesez egin dutelako euren landare ekoizlearen defentsa: "gure taldean ingelesez hobeki mintzatzen direnak izan dira lana defendatzen". Esperientziaz gozatu dutela azpimarratu du: "talde ugari izan gara lehian eta modalitate zein maila desberdinetan. Guri 72. postua egokitu zitzaigun eta ostiralean jakin genuen zein izanen zen gurea aurkeztuko genuen egun eta ordua. Tartea izan dugu entseguak egiteko baita beste talde batzuen aurkezpena entzuteko ere", azaldu du.\nTalde guztien azalpenen ondoren eman zuten emaitzen berri. “Hiru modalitatetan izan gara izendatuak: posterrik onenari sarian bigarren gelditu gara; neurketarik onenaren sarian laugarren eta lehen postua lortu dugu Landare Sintetikoen sariketan”.\nAsteartean abiatu ziren Amerikako Estatu Batuetara eta astelehenera arte egon ziren. "Ez da bakarrik aurkezpen bat izan, bestelako lan batzuk ere sortu behar izan ditugu Bostoneko ekitaldirako: sareari lotutako azalpenak edota poster erraldoi bat ere prestatu dugu", gaineratu du. "Irabazteak emanen digu aurrera egiteko aukera", adierazi du. Izan ere, halako lehiaketa bat irabazteak finantziazioa izatea ahalbidetuko die eta, hortaz, ikerketa lanarekin aurrera egiteko bide bat zabalduko zaie. Dena dela etorkizunera begira oraindik ez dute deus lotuta. Lehenengo ideien artean proiektuarekin segitzea dago, baina, taldekide batzuk utzi egin beharko lukete taldea unibertsitate mailara pasako direlako eta beste taldekide batzuk bilatzen hasi beharko dira. Esperimentatzen segitzeko aukera emanez gero prest leudeke proiektua garatzen segitzeko. Nazioarteko lehiaketa izan da eta mundu osoko 370 talde aritu dira euren proiektuak aurkezten.\nLeire laborategian. Argazkia: Iban Aginaga.\nIdeia eta aukera berriak ezagutzen\nNorberaren proiektua sortu, garatu eta aurkezteaz gainera beste herrialdeetan egiten diren aurkezpenetan talde askoren proiektuak ezagutzeko aukera ere izaten dute gazte ikerlari horiek. Bartzelonan kasu, ideia ugari ezagutu zituzten. "Taldeetako batek eskumuturreko moduko bat erakutsi zigun. Ideia zen, esaterako, bidaiatzen ari garela, toki ezezagun batera iristean eta gaixotasun epidemia bat balego, eskumuturrekoak gu gaztigatzea", gogoan izan du Leirek. Gaixotasunekin segituz, bazen beste talde bat ikerketa lanetan ari zena minbiziari aurre egiteko birus baten bila zebiltzanak.\nBostonen ere ideia interesgarriak ezagutu dituzte: "Beste bi taldek gure antzerako ideia izan zuten. Eurek pentsatu zuten moduren bat egon beharko litzatekeela espaziora proteina bidaltzeko. Guk ez bezala eurek ez zuten landarerik tartean izan eta euren ideia gurea baino konplexuagoa litzateke garatzeko”.\nEzagutu, jardun, hautatu: STEM Planeta\nIruñeko Planetarioaren eta Nafarroako Gobernuko Ekonomia Garapenerako eta Hezkuntzako Departamentuen proiektu horren helburua STEM (ingeleseko sigletatik zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematika) zer den ezagutaraztea da, arlo horietan orokorrean ikasleen artean bokazioak sustatzeko eta, bereziki, emakumeen grina pizteko. Izan ere, diziplina horien matrikulazioetan beherakada atzeman da eta programa horrek bultzada izan nahi du. Jakina da, zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikaren aldeko apustua egiten duten lurraldeek garapen ekonomiko eta berrikuntzarako baldintza hobeak dituztela, horien alde egiten ez dutenekin alderatuta. STEM Planetak gazteei bereziki eta gizarteari orokorrean, materia horien baloreak erakusteko tresna izan nahi du.\nSTEM Planeta programa hiru zutabetan egituratzen da: STEM Planeta zer den ezagutu, errealitatearekin duten harremana duten ekintzetan jardun ahal izateko, ondoren goi mailako ikasketa horien artean hautua egiteko. Hori guztia kontuan hartuta, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako neskak eta mutilak dira euren etorkizuna erabakitzeko data hurbil dutenak, baina beste talde batzuk ere jomugan daude: etorkizuneko zientzialari edo teknikariak izanen diren haurrak, familiak, hezkuntza-komunitatea eta gizartea orokorrean. Diziplina horiek askotan gogor edo zailtzat hartzen dira eta horien irudi adeitsua erakutsi nahi da egitasmo honen bidez.\nInternational Engineered Genetically Machine Foundation, iGEM Fundazioa alegia, irabazi asmorik gabeko erakundea da. Hezkuntza, eskuduntza eta biologia sintetikoaren inguruan lan egiten du, lankidetzako komunitate irekia garatzeko. iGEMen ibilbidea 2003ko ilbeltzean hasi zen Massachusettseko Teknologia Institutuan (MIT) bereizitako ikerketa ikastaro gisara, eta horretan, ikasleek zelulak keinuka aritzeko dispositibo biologikoak garatu zituzten. Ikastaro hura 2004. urtean lehiaketa bihurtu zen eta 5 ikasle-taldek parte hartu zuten. Hortik aurrera, parte-hartzaile kopuruak gora egin zuen: 2005ean 13 talde aritu ziren eta 2016. urtean 42 herrialde desberdinetako 300 talde lehiatu ziren, osotara 5.000 ikasle baino gehiago bildu ziren.\niGEM lehiaketan parte hartzen ari direnak mundu hobea eraikitzen ari dira biologia sintetikoaren eskutik. iGEM Lehiaketak urtero 6.000 ikasle talde desberdinetan elkartzen ditu euren inguru hurbilean dauden erronka berezituei elkarlanean irtenbideak bilatzeko gogoz. Taldeek mundu errealeko arazoei aurre egiten diete eta www.igem.org webgunea iGEM proiektu desberdinak bisita daitezke.\nBiogalaxy taldeko kideak AEBn. Argazkia: Iruñeko Planetarioa.\nBiogalaxy izeneko taldea da sortu dutena iGEM lehiaketan (Internacional Genetically Engineered Machine) parte hartzeko. Nazioarteko Biologia Sintetikoko lehiaketa da honakoa, urtean behin egiten dena. Unibertsitateko ikertzaile taldeek parte hartzen dute batez ere, baina, bada azpiatal bat zeinetan unibertsitate aurreko ikasleek ere parte hartzen duten. Talde horretan ari dira lanean zenbait nafar eta honako hauek dira: Maider Manterola Telleria (Iruñeko Sagrado Corazon ikastetxea), Leire Garcia Mallenco (Julio Caro Baroja BHI), Imanol Remon Lasheras (Padre Moret-Irubide BHI), Daniel Saenz Fernandez (Plaza de la Cruz BHI), Nahia Eza Arruti (Calasanz Ikastetxea), Aitor Rubio Aguerri (Navarro Villoslada BHI), Hodei Otegi Gonzalez (Amazabal BHI) eta Leire Zaragueta Abrisketa (Liceo Monjardín). Tutore lanetan Sarah Garcia Uhalde dabil, CSIC-IdABen nekazaritza jardueren teknikoa da.\nEgitasmoa hasi zutenetik pausoz pauso joan dira euren lana kontatzen, sarean. Biogalaxyren Bloga sortu dute eta astetik astera zein aurrera pauso egiten zituzten xeheki azaldu dute bertan. Lanik neketsuena agian prestakuntza prozesuarena izan zela onartu dute eta interesgarriagoa izan zaie.\nLeire Garcia Mallenco, gertutik\nHamasei urte besterik ez ditu Leire Garcia Mallenco irurtzundarrak baina gauza batzuk argi ditu: "zientzia interesgarria iruditzen zait txikitatik", esan du zalantzarik gabe. Eskolan beti gustatu izan zaizkio ikasgai horiek gehien, zientziarekin eta biologiarekin zerikusia dutenak batez ere. Aitortu du dena dela proiektu honetan parte hartzeko aukera eman ziotenetik argiago duela etorkizunean nondik joko duen: "Orain arte albaitaritza ikasiko nuela esaten nuen beti. Asko gustatzen zaizkit animaliak eta bide hori hartzea erabakia nuen. Dena dela, orain gehiago erakartzen dit biokimikak. Baina marrazketa edo arkitektura ere ez ditut baztertzen guztiz,baita fisioterapia egiteko aukera ere". Oso kontent dago Biogalaxy egitasmoarekin: "Elkar ezagutzen ez nituen beste zazpi ikaslerekin abiatu dut abentura hau eta oso interesgarria da ikasten ari garen guztia". Ez da batere erraza izan. Ordu ugari sartu dituzte garagartzarotik, IGEM leihaketa martxan jarri zenetik: "Hasieran eskolatik atera eta arratsaldetan izaten ginen. Ikasturtea amaitu zenean larunbatetan egiten genuen hitzordua", kontatu du. Prestakuntza prozesua izan zuten lehenbizi eta gero ikerketa lanera pasa ziren laborategira. Agrobioteknologia Institutuan izan dira lanak egiten.


PCR positibo bat atzeman dute Arrigorriagan azken orduetan | Geuria\nPCR positibo bat atzeman dute Arrigorriagan azken orduetan\nUztailaren 14an positibo bakarra atzeman dute Hego Uriben, Arrigorriagan. Eskualdeko gainerako udalerrietan ez dute PCR positiborik diagnostikatu azken lau egunetan.\nUztailaren 14an positibo bakarra atzeman dute Hego Uribe eskualdean, Arrigorriagan // Argazkia: Geuria\nPCR positibo berrien inguruko txostena argitaratzen du egunero Osasun Sailak, eta astero datu orokorren berri ematen du (positiboak eta hildakoak udalerrika). Uztailaren 15ean publikatutako txostenaren arabera, hilaren 14an positibo bakarra atzeman dute Hego Uribe eskualdean. Hain zuzen ere, Arrigorriagan. Eskualdeko gainontzeko udalerrietan ez dute PCR positiborik diagnostikatu.\nDatu orokorrei dagokienez (uztailaren 6ra artekoak), 1.200 positibo atzeman dituzte Hego Uriben: 132 Arrigorriagan, 552 Basaurin, 113 Etxebarrin, 349 Galdakaon, 36 Ugaon, 11 Zaratamon eta 7 Zeberion. Hildakoak 128 izan dira eskualdean: 12 Arrigorriagan, 75 Basaurin, 6 Etxebarrin, 32 Galdakaon, 2 Ugaon eta 1 Zaratamon. Azpimarratzekoa da Zeberion positibo kopuru bera dagoela ekainaren 8tik eta ez dela koronabirusaz hildakorik egon. Uztailaren 13ra arteko datuak aste honetan zehar emango ditu Eusko Jaurlaritzak jakitera.\nNekane Murga Osasun sailburuak gaur bertan eman du horren berri: maskarak derrigorrezkoak izango dira bihartik aurrera EAE osoan, kalean zein espazio publiko itxietan, “pertsonen arteko distantzia edozein izanda ere”, dio Murgak. Azken 24 orduetan 60 kasu atzeman dituzte EAEn: 7 Araban, 10 Bizkaian, 41 Gipuzkoan eta 2 kasu Euskaditik kanpo.\nTabernetan, jatetxeetan edota elkarte gastronomikoetan maskara erabili beharko da eta, “edaria edo janaria irensten den unean bakarrik kendu ahal izango da”, dio Murgak. Gainera, mahai baten inguruan gehienez ere 10 pertsona egon ahal izango dira, establezimendutik kanpo zein establezimendu barruan, eta ordutegi-luzapenak etenda geratu dira.\nIgerilekuetan eta hondartzan ere derrigorrezkoa izango da maskara erabiltzea, “joan-etorrietan”, eta etzatean edo leku batean esertzean kendu ahal izango da, “betiere metro eta erdiko tartea gordetzen bada, edo pertsonak elkarbizitza unitate berekoak badira”, dio Murgak. Neurri berriak aplikatzea ez du baztertu Osasun sailburuak.\nDATUAK | Koronabirusa | Herriz herri\nAzken eguneraketa: uztailak 6\n– ARRIGORRIAGA: 132\n– BASAURI: 552\n– ETXEBARRI: 113\n– GALDAKAO: 349\n– UGAO: 36\n– ZARATAMO: 11\n– ZEBERIO: 7\n– HEGO URIBE: 1.200\n– BIZKAIA: 12.028\n– EAE: 20.902\n– ARRIGORRIAGA: 12\n– BASAURI: 75\n– ETXEBARRI: 6\n– GALDAKAO: 32\n– UGAO: 2\n– ZARATAMO: 1\n– ZEBERIO: 0\n– HEGO URIBE: 128\n– BIZKAIA: —\n– EAE: 1.622\nSailkatuta: Covid, Covid-19, Covid19, Koronabirusa, PCR\nArrigorriagako kiroldegiko saskibaloi-kantxetako bat hesitzea adostu dute\nZer dakar Hego Uribeko herrien itxierak?\nUgaoko jaiak bertan behera uztea erabaki dute Jai Batzordeak eta Udalak


San Sebastian Gastronomika-Euskadi Basque Country, gastronomiari buruzko munduko kongresu zaharrena Kursaalera itzuliko da azaroaren 14tik 17ra, COVID-19aren krisiak eragindako egoera berrira egokituta. XXIII. edizioak Frantziara begiratuko du, eta Frantziako eta Espainiako sukaldaritzen arteko elkarrizketa berri bat zabaltzea proposatzen du. Aurten presentziala izango da kongresukideentzat, baina erabiliko den formatuari esker, 2020an estreinatutako lineako plataformaren bidez jarraitu ahal izango dute izena ematen duten guztiek, munduko bazter guztietatik.\nAurtengo edizioaren ardatz tematikoa Frantziako sukaldaritzaren errealitatea berriz ezagutzea izango da. Kontzeptu eraldatzaileenei helduko zaie, eta bertan egongo dira azaleratzen ari diren chef berriak, eta garai batean hain gertu egon ziren mugaren alde bateko eta besteko pertsonaia ospetsuak.\nZuzeneko hitzaldiak eta jarduerak egongo dira, aurrez aurreko ikusleekin, eta baita mundu osoko jatetxeek plataforma digital berriaren bidez emango dituzten parte hartzeak ere. Kursaalera itzuliko da erakusketa gunea, enpresek haien produktuak erakusteko eta bertaratzen direnekin harremanetan jartzeko aukera izan dezaten. Frantziaren eta bere altxor gastronomikoen etorrerarekin, edizio hau abagune bikaina da Espainiako elikagaien industriaren berrikuntzak eta produktu nagusiak pozarren aurkezteko.\nBeraz, Donostiako kongresua bere ohiko agertokira itzuliko da 2020ko urrian izandako esperientzia arrakastatsuaren ostean. Edizio hartan, lortu egin zuen sukaldaritzaren munduko sukalde ospetsuenetako batzuk planeta osoko milaka kongresukideren etxeetan sartzea, plataforma digitalaren bidez. Kongresu historikoa izan zen, lehen aldiz bost eguneko iraupena izan zuena, eta pandemia garaian ezinbesteko bultzada izan zena era honetako hitzorduentzat.\nCOVID-19aren krisiak markatutako ingurune batean, zeinak bereziki eragin dion ekitaldien sektoreari, baina baita ere ostalaritzari eta sukaldaritzari, eskarmentu handiko kongresuak bere burua berrasmatu egin zuen proposamen digital propio batekin; eta gai izan zen bost egunetan 108 herrialdetatik etorritako 23.000 pertsona baino gehiago biltzeko, telebistako hainbat platotan egindako dozenaka esperientzia eta prestakuntza-hitzaldirekin, horietako batzuetarako Donostiako jatetxe onenetako batzuk plato bihurtuz. Guztira, goi mailako ikus-entzunezko 50 ordu eman ziren, itxaropenak handituz 'chef', enpresari, langile eta koronabirusak kolpean etendako jarduera indartsu bateko balio-kate osoarengan. Gipuzkoan izandako hitzorduaren ondoren, etorkizunari optimismo handiagoz begiratzea lortu genuen.\nLineako eta lineatik kanpoko munduen sinergia geratzeko iritsi zen, eta paradigma aldaketa ekarri zuen, kongresuen eta harreman profesionalen etorkizuna birpentsatzera bultzatu baikintuen. Eredu hurbilagoa da, agertokien aniztasunak aberasten duena, mundu mailan aitzindaria den formatu batekin. Izan ere, kongresuak ikusgai jarraitzen du www.sansebastiangastronomika.com webgunean, eta hainbat dira oraindik ere kongresua ikusteko izena ematen duten erabiltzaileak, amaituta egon arren. 70 hitzalditik gora egon ziren, 9 platotatik eman zirenak. Egia esan, Euskadiko jatetxe eta sukaldaritza eskola ospetsuenetako sukaldeak telebista-estudio bihurtu ziren, eta han egiten zuten lana mundu osora zabaldu zen. Chefen lan eta irakaspenei esker, haien egunerokotasunaren errealitatea, su artean gertatzen dena, ezagutzera eman ahal izan zen.


Basauriko auzotarren bitartekaritza zerbitzuak 82 kasu artatu ditu urtarriletik ekainera | Geuria\nBasauriko auzotarren bitartekaritza zerbitzuak 82 kasu artatu ditu urtarriletik ekainera\nZerbitzu honen helburua da auzotarren arteko gatazketan bitartekotza-lana egitea, bide judizialera iritsi baino lehen\nBasauriko Udaleko Auzotarren Bitarketaritza Zerbitzuak 82 kasu artatu ditu 2016ko lehen seihilekoan. Zerbitzu honen helburua da auzotarren arteko gatazketan bitartekotza-lana egitea, bide judizialera iritsi baino lehen.\n82 gatazketatik 46 kasu amaierara iritsi dira eta gainontzeko 36 kasuetan oraindik ere lanean dihardute. Gatazkei dagokienez, gehienak espazio komunei eta pribatuei buruzkoak dira (38). Zaratei buruzko gatazkak 18 izan dira, auzotarren arteko harremanen ingurukoak 9, animalienak 7, ez-ordaintzearenak 5 eta kirats kontuetakoak 4 izan dira.\nNola lan egiten du Bitartekaritza Zerbitzuak?\nGatazkaren egoera behin aztertuta, Bitartekaritza Zerbitzuko langileek irtenbideak aurkitzen dituzte, kasua epaitegietara eraman aurretik. Bi aldeak adostasun batera heltzen badira, bitartekaritza-hitzarmena sinatzen dute.\nZerbitzu honen beharra duen herritarrak doan eska dezake Basauriko Udaleko Herritarrentzako Informazio eta Arreta Bulegoan (HIAB), 944 666 300 telefonoan edo udal webgunearen bitartez. Eskaera egin ondoren, bitartekaria harremanetan jarriko da interesdunarekin.\nSailkatuta: Basauri, Bitartekaritza Zerbitzua, Gatazka\nKomunitate gatazkak bideratzen laguntzeko doako bitartekaritza zerbitzua jarri dute martxan Galdakaon\nArrigorriagak udal kiroldegiko 42 onuradunen abonamenduaren %40 ordainduko du\n[Bideoa] Irina, Xanpaina eta festan giroa Arrigorriagako jaien txupinean


Espainiarren %25ek onartzen du noizbait deshidratazioa jasan duela | Consumer\nEspainiarren %25ek onartzen du noizbait deshidratazioa jasan duela\n% 48k dio egunean bost baso likido baino gutxiago edaten duela\nEspainiarren %48k egunean bost baso likido baino gutxiago edaten du, espezialistek aholkatzen duten 2 edo 2,5 litro baino gutxiago. Gainera, espainiarren %25ek onartzen dute noizbait deshidratatu egin dela. Ez zaitez deshidratatu! kanpainan Hidratazio eta Osasun Behatokiak (OHS) egindako “Edaten duzu behar duzuna?” inkestatik ateratako datu aipagarrienetako batzuk dira. Inkesta hori Osasun, Gizarte Politika eta Berdintasun Ministerioaren babesarekin egin zen, eta, gainera, Erakunde Mediko Kolegialak (OMC) eta Kiron Fundazioak lagundu zuten.\nDatu horien aurrean, OHSk gogorarazten du garrantzitsua dela hidratazio-egoera egokia izatea, baita tenperaturak jaisten hasten direnean ere, negua baita deshidratazioa jasateko arriskua areagotzen duen aldietako bat.\nBehatokiaren arabera, espainiarrek, oro har eta modu desegokian, hidratazioa udarekin lotzen dute, gorputzak likidoak etengabe galtzen dituen arren. Berokuntza, presak, aglomerazioak eta berokiak erabiltzeak prozesu hori erraztu dezakete. Gainera, Gabonetan egiten diren bazkari oparoak eta alkohol gehiago edateak deshidratazioa bultzatzen dute.\nNeguan deshidratazioaren ondorioak saihesteko, espezialistek gomendatzen dute likidoen kontsumo erregularrari eustea (egunean 2-2,5 litro), nahiz eta ez izan egarri-sentsaziorik tenperatura baxuen ondorioz, alkohola saihestea eta hainbat edari-mota sartzea, hala nola infusioak, saldak, freskagarriak, zukuak edo esnekiak, guztizko irenstea egokia izan dadin eta, hartara, edari likidoen zaporea handiagoa izan dadin.\nEspainiako biztanleek behar adina likido hartzen ez dutenez, inkestatutakoen laurdenak onartzen du noizbait deshidratazio-egoera bat jasan duela; egoera hori bereziki larria da osasunerako, eta horrek nekea, buruko mina, kontzentratzeko zailtasuna, ondoez orokorra, muskulu-karranpak, goragalea, bihotz-erritmoa areagotzea eta abar eragin ditzake. Gainera, eragin negatiboa izan dezake funtzio fisikoetan eta mentaletan, OHSk azaltzen duenez.\nAdinari erreparatuta, adindunek ematen diote arreta gutxien hidratazioari; izan ere, 55 urtetik gorako pertsonen %61ek egunean bost edalontzi baino gutxiago edaten ditu, eta gazteak dira deshidratazio-kasu gehien jasan dituztenak. Izan ere, 18 urtetik beherakoen %33k onartzen du noizbait deshidratatu dela. Hidratazioarekin zerikusia duten zenbait mito faltsu ere azaltzen ditu inkestak. Adibidez, espainiarren %13k uste du udan bakarrik dagoela deshidratatzeko arriskua, eta %7k uste du egarria dagoenean bakarrik edan behar dela.\ndeshidratazio edariak egarri hidratación-eu líquido-eu


Hamarkada bat igaro da eta misterioak argitu gabe darrai. Lehenbizikoz sekulako, berealdiko, egundoko aurkikuntza zela entzun genuen; III. IV. V. mende ilunetara argia ekar zezakeen aztarnategia.Handik laster, faltsifikazio nabarmena zela, eskrupulu eta jakituria gabekoek etekina lortzeko egindako faltsifikazio deitoragarri bezain salagarria.\nKasik kolore, ideologia eta pretentsio askotariko politikariak iragan dira Arabako Aldunditik, baina misterioak misterio jarraitzen du, eta gaia ez dago adituen eskuetan, eztabaida aberasgarrian, baizik eta auzibide ilunean, jendartearentzat inongo onurarik ez dakarrela; eta hor unibertsitateak ere zerikusi gaitza du.\nZortzi urteko instrukzioa gauza izan ez bada faltsifikazioa egon dela frogatzeko bi ideia etortzen zaizkit burura: bata, instrukzioan ibili direnak profesionalak izaki ikusi dutela ez dagoela faltsifikazioari eusteko frogarik, baina harrotasunak eragozten diela hori argi eta garbi azaltzea; hots, zortzi urteko instrukzioa artxibatzeko zerbaiten bila dabiltzala euren ohorearentzat mingarriegia gerta ez dadin.\nBaina hori euskal edo eusko komunitatearentzat arrazoi ziztrina da, kaxkarra oso. Beste ideia da instrukzioan ibili direnek ez dutela aski baliabide izan behar diren frogak egiteko. Baliteke bietatik egotea ere.\nArrazoia bata izan ala bestea izan, edota bietatik egon, tamalgarria dela gisa horretako aztarnategi bat dagoen bezala egotea, auzibidean eta ez ikerketapean eta argitasunak eskaintzen\nBaina kontua da, arrazoia bata izan ala bestea izan, edota bietatik egon, tamalgarria dela gisa horretako aztarnategi bat dagoen bezala egotea, auzibidean eta ez ikerketapean eta argitasunak eskaintzen.\nGure historia era batekoa izan ala bestekoa, horrek ez digu etorkizuna baldintzatuko, baina joandako mendeetako arrasto eta aztarnei ez-ikusi egitea ez da batere inteligentea, nik uste. Apriorizko tesi batzuk aldatzeko aukera eman dezake, gure historia hobeki ezagutzeko parada, eta zinez ezjakin, harro eta kaxkar gisa epaituko gaituzte atzetik etorriko direnek gai hau misteriopean uzten badugu. Iruñeko Gaztelu Plazako txikizio eta suntsiketatik ez al dugu ezer ikasi?\nAuzibideak lehenbailehen amaitu behar luke, harrokeriak eta apriorizko ideak alde batera utzita, eta beste aro bati bide eman, ikerketa eta argiketari leku egin, eta ikertu eta argitutakoaren zabalkundeari; horren ondotik, turismo inteligenterako aukerak ere zabal litezke. Txango gabiltzanean, ez al gara gustura asko joan ohi gisa horretako aztarnategietara?\nGauza izango ahal gara Iruñeko Gaztelu Plazan jazotakoa berriz gerta ez dadin, ez ahal ditugu ditugun aztarnategi apurrak alferrik galtzen utziko!


Dantza – TUTOBERRI\nHISTORIA: Alkatea, juratuak eta kontzejuaz gain, zenbat kargu gehiago ziren Udalean?\nProkuratzailea, kapagina eta diruzaina\nZinegotziak eta diruzaina\nProkuratzailea, almirantea, eskribaua, diruzaina\nAgoizko dantzari batzuk «Zirimiri» bideoklipan\nAgoizko dantzari batzuek «Larrealde» trikitilarien «Zirimiri» bideoklipan garbaketan parte hartzu zuten, Donibane Garazin. Informazio gehigarria: www.zirimiri.eus\nArrieta Iribarren: «Urazpian diren taupadei dantza eginen dioeta Agoitzen»\nTaupadak dantza ikuskizuna estreinatuko dute asteburu honetan Agoitzen, bi saiotan. Emankizun honetan Agoitzeko Dantzariak eta Irati Antzerki Taldeak aritu dira kolaborazioan eta Itoitzeko Urtegiaren uren...\n«Taupadak» dantza jaialdia\nJaialdi hunkigarria. Erritmoa, zoriontasuna, sentimenduak, soinuak, ibaiak, oroimena, lurra eta gurea, zuena eta gu guztion taupada. Sarrera bakoitzeko 1€ Bisila Elkartearentzat izango da. Elkarte horren...\nAurten, berriro ere, Txokolate Jota dantzatu zuten dantzariek eta gaitariek. Bakarrik 30 minutu iraun zuen, beroak itotzen zituelako, izan ere, txokolate bero beroa ez da...\nEn Valcarlos/Luzaide había una norma no escrita hasta este domingo: cuando una mujer se casaba, se retiraba y dejaba de bailar en el Bolant Eguna,...\n15K Kai Nakai\nhttps://youtu.be/aHnfyYgR3U8 EUSKAL HERRIAK PERREA DEZAN GEHIAGO Filmaker: Javier Herrero Abeslaria/Cantante: Kai Nakai Montaje y edición : Nerea Arizkuren Coreografía: Nerea Arizkuren Bailarinas: Bárbara, Marta, Maite,...\nBOBO CHOREO (GRUPO TWERK INICIACIÓN) FILMAKER: Javier Herrero MONTAJE Y PUESTA EN ESCENA: Nerea Arizkuren y Arianna Corominas COREÓGRAFA: Nerea Arizkuren ACADEMIA ARI Y ALBER...\nFlow 2000 coreo\nhttps://youtu.be/L1f9oZGueDk FRAN CHAMORRO (@franchaur) & ANDREA ROGEL (@andreauti) NEREA ARIZKUREN (@nerea_arizkuren) JAVIER HERRERO (@javierherrerofoto)\nAdiós a los días de carnaval con danzas y fuego\nCon la quema de Zirikio y Kapusai, Aoiz despidió ayer al atardecer los esperados días de carnaval que han llenado el pueblo de color y...\nInauteriak gerturatzen ari direnez, Karrikak 2011n argitaratutako ipuina gogoratuko dugu. Bertan, Botikariaren etxartea zaharrean zer gertatu zen azaltzen da, egungo Kaskabobo eta Maskariten kalean.\nAgoizko dantzak. 13 – Biribilketa\nAgoizko dantzariek erakusten digute Agoizko Biribilketa. Oso erraza da, beraz, animatzen bazara, ikas ezazu bideo honekin eta dantza dezakezu Agoizko enparantzan. Antolatzailea: Agoizko Dantzari Taldea...\nAgoizko dantzak. 12 – Porrusalda edo Arin-arin\nAgoizko dantzariek erakusten digute Agoizko Porrusalda edo Arin-arina. Oso erraza da, beraz, animatzen bazara, ikas ezazu bideo honekin eta dantza dezakezu Agoizko enparantzan. Antolatzailea: Agoizko...\nAgoizko dantzak. 11 – Fandango edo Jota\nAgoizko dantzariek erakusten digute Agoizko Fandangoa edo Jota. Oso erraza da, beraz, animatzen bazara, ikas ezazu bideo honekin eta dantza dezakezu Agoizko enparantzan. Antolatzailea: Agoizko...\nAgoizko dantzak. 10 – Ingurutxo\nAgoizko dantzariek erakusten digute Agoizko Ingurutxoa. Oso erraza da, beraz, animatzen bazara, ikas ezazu bideo honekin eta dantza dezakezu Agoizko enparantzan. Antolatzailea: Agoizko Dantzari Taldea...\nNuevas danzas de Aoiz\nEste año que, por el dichoso covid, tampoco se van a celebrar las danzas que representan la firma de la paz entre agramonteses y beaumonteses,...\nAgoizko txistu musiken grabaketa\nPasa den hilean, Agoizko Txistulari Taldeak Agoizko dantzen musiken grabaketa egin zuen, Kultur Etxean. Juan Beroiz «Pesu»k teknikariena egin zuen eta abestiak prest daude. Barkatu,...\nKaleko kulturaren koloreak – Agoizko Dantzariak\nTxako dantzei buruzko erreportaje batean\nNafarroako dantzei buruzko erroportaje honetan, gure atabalari maitea maiz agertzen da, adibidez 38:29 minutuan.\nEz dugu nahi beste berorik zure muxuen sua baino…\nAtzo Korrikako lekukoa etorri zitzaigun Nafarroara bisitan. Zer nahiko ote dute… Izerdi tantik ez zen faltatu Nafarroako Dantzarien Biltzarreko ordezkaritzatxo honen kopetan. Desojoko Noemi, Agoizko...\nAurten, Covid-19-gatik, inauteriak bertan behera utzi behar izan dira, beraz, utzi dizkizuegu mementu politak gogoratzeko. Teaser del corto «Kaskabobo» https://youtu.be/yTkRTvLCn_A 2011ko agoizko inauteriak 2012ko agoizko...\nInauteriak bertan behera\nCovid-19ak eguneroko bizimodua baldintzatu digu, eta, horretaz gain ere, 2020. urtean zehar ekitaldi eta zita garrantzitsu asko bertan behera utzi behar izan dira. Urte berria...


Gipuzkoako Poliklinikako lagunduriko ugalketa-unitatea Azken tekniken unitatea - ZientziaEus\nGipuzkoako Poliklinikako lagunduriko ugalketa-unitatea Azken tekniken unitatea\n2000/04/01 Murua Aitziber Iturria: Elhuyar aldizkaria\n1982. urtean, Bartzelonako Dexeus Institutuan, Estatuko lehen probeta-haurra jaio zenetik orain arte, lagunduriko ugalketaz asko hitz egin eta idatzi izan da. Gizartean oso zabaldurik dagoen gaia izan arren, oraindik badira lagunduriko ugalketaren inguruan askorentzat ezezagunak diren eta ezagutu beharrekoak diren azken datu interesgarriak.\nGero eta bikote gehiago dira, beren seme-alabak izateko lagunduriko ugalketaz baliatu beharrean direnak. Gehitze hori gizartean izan diren aldaketa nagusi batzuek eragin dute.\nAipatu bezala, lagunduriko ugalketaren bilakaeran erabiltzaile-kopurua gehitzea nabarmena izan bada ere, medikuntzaren arlo honetako ikerketa eta erabilitako tekniken garapena ere ildo beretik joan dira.\nGipuzkoako Poliklinikako Ginekologia Kontsultategiko lan-taldea gidari izan dugu, lagunduriko ugalketari buruzko azalpen zehatzak emanez eta etorkizunerako iragarpenak zeintzuk diren adieraziz.\nGipuzkoako Poliklinikako lagunduriko ugalketa-unitatean erabiltzen diren tekniken lorpen-maila altua da. Egun, teknika horien bitartez, lagunduriko ugalketa-unitatean, neurri handi batean emaitza arrakastatsuak bermaturik daude. Ondorioz, lagunduriko ugalketa-tekniken bitartez lortzen den haurdunaldi-kopurua, haurdunaldi arrunten kopuruarekin alderatuz ia parekoa da.\nBestetik, aldi bereko haurdunaldiekiko ezagutza- eta kontrol-maila ere asko areagotu dira.\nHain zuzen, lagunduriko ugalketaren hastapenetan biki, hiruki eta hortik gorako aldi bereko haurdunaldiak asko ugaritu zitezkeenaren ideia gizarteratu bazen ere, gaur egun arrisku hori ia bazterturik dago. Ondorioz, lagunduriko ugalketaren bitartez sortzen diren aldi bereko haurdunaldien kopurua oso murritza da.\nGainera, sor daitezkeen haurdunaldi anitzen kasuetan, beti ere gurasoek horrela eskatuz edo egoera berezien aurrean, enbrioiak bikiak izateraino murrizteko gutxiagotze-teknikak erabiltzea, Espainiako lagunduriko ugalketa-unitateen elkartean, adostasunez onartu da.\nDena den, gutxiagotze-teknika hauek, batez ere etika aldetik sor daitezkeen irizpide kontrajarriak kontuan izanik, oraindik, Estatu-mailako lagunduriko unitate batzuetan bakarrik aplikatzen dira.\nGipuzkoako Ginekologia Kontsultategia\nGipuzkoako Poliklinikako lagunduriko ugalketa-unitatea bertako Ginekologia Kontsultategian dago. Aipatu kontsultategia osatzen duten profesionalak, abian jarri zenetik gaur egunera arte, ginekologiaren era berri eta modernoa eskaini nahian etenik gabe saiatzen ari dira. Profesional horiek espezializatu eta emakumeak izan ditzakeen patologiei aurre egiteko gai den taldea sortu zuten.\nGinekologia Kontsultategia osatzen duten bederatzi sendagileetatik, lagunduriko ugalketa-unitateko zuzendaritzaz arduratzen dena Jose Mari Gomez da. Aldiz, kontsultategiko zuzendari nagusia Alfredo Otalora da, bere espezialitatea endoskopia ginekologikoa delarik. Gainerako unitateak ondoren izendatzen diren zazpi profesional espezialistek gidatzen dituzte: Antonio Estombak ekografia, Fatima Azkuek gazteen ginekologia, Fernando Cristobalek menopausia, Migel Gabarain eta Mertxe Maiztegik emagintza, Mari Jose Ruizek psikosexualitatea eta Domingo Murgiondok bularretako gaixotasunen unitatea.\nKontsultategiko gune nagusia Gipuzkoako Poliklinikan badago ere, Gipuzkoako Ginekologia Kontsultategiak Donostiakoaz gain Arrasate, Eibar eta Irunen ere kontsultategiak baditu. Bertara hurbiltzen diren emakume gehienak Euskal Autonomia Erkidegoa, Logroño, Santander eta Burgoskoak dira jatorriz.\nDonostiako unitatea Bartzelonako Dexeus Institutuarekin harremanean\nGipuzkoako Poliklinikako lagunduriko ugalketa-unitateak sortu zenetik Bartzelonako Dexeus Institutu ospetsuarekin zuzeneko harremana izan du. Hain zuzen, Donostiako unitatearen sortzaile eta buru den Jose Mari Gomez sendagilea, Dexeus Institutuko lagunduriko unitatearen sortzaile ere izan zen; besteak beste, Jose Mari Gomezek, bere espezialitaterako trebakuntza aipatu Institutuan jaso zuen.\nPoliklinikako unitatean ekografian espezialista den Antonio Estomba ere, Jose Mari Gomez bezala, Bartzelonako Institutuan hezia da. Beraz, Jose Mari Gomez eta Antonio Estombak, Estatuko lehen probeta-haurra sortu zuen Dexeus Institutua beren espezialitateerako eskola izan dute. Bertan lortutako heziketa profesionala, egun Donostiako unitatean erabilgarri bihurtzen dute, besteak beste, lagunduriko ugalketarako Dexeus Institutuan erabiltzen dituzten estimulazio-era berdinak erabiltzen dituztelarik.\nAipatu bi sendagileekin batera, lagunduriko ugalketa-unitatea, hirugarren profesionalak osatzen du, Ainhoa Larrea biologoak.\nLagunduriko ugalketaren beharra areagotuz\nMendebaldeko gizartean, ugalketa-adina duten bikoteen % 15ak ugalmen-arazoak dituela onartuta dago.\nAntzutasunaz hitz egiten da bikote gazteak bi urtez izandako sexu harremanen ondorioz haurdunaldirik lortzen ez duenean. Hala ere, bi urteko epe hori emakumearen adinaren arabera desberdina da. Hau da, haurdun gelditu nahi duen emakumeak 30 urteko adina izanez gero, epe hori 12 hilabetera jaisten da. Aldiz, emakumeak 35 urtetik gora edukiz gero, epe hori 6 hilabetera mugatzen da.\nUrte hauetan, ugalmen-arazoak dituzten bikoteak gehitu egin dira. Ondorioz, aipatu epeak igaro ondoren haurdunaldirik lortzen ez duten bikoteen kopurua areagotuz doa. Arazo horien gorakadan gizartean izan diren aldaketa batzuek zuzen-zuzenean eragin dute. Eragile nagusiak bi dira, garrantzitsuena emakumearen adinarekin zerikusia duena delarik.\nEmakumearen amatasun-adina gero eta gehiago atzeratu izana da lehen arrazoia. 29 urtetik 35 urtera bitartean, emakumearen ugalkortasuna % 50 jaisten da. Aldiz, 40 urteko emakumean ugalkortasuna 0 ingurukoa da. Azken datu honek ez du esan nahi 40 urtetik gorako emakumeengan haurdunaldirik ematen ez denik, baizik eta haurdunaldi horiek amaierara onik iristea zailagoa dela; batetik obuluen kalitate-maila jaitsi egiten delako, eta bestetik abortu gehiago izaten direlako.\nUgalkortasun-arazoen gehitzea eragiten duen bigarren arrazoia, semenaren kalitate-jaitsiera da. Kalitate-jaitsiera hori batez ere poluzio, elikadura eta bizitzeko erak sor dezaketeela ikertu izan da.\nLehen adieraziriko epeetan haurdunaldirik lortzen ez denean, Poliklinikako lagunduriko ugalketa-unitatean, bikotekideei azterketa berezia egiten zaie. Bertatik lortuko diren emaitzek bikotearentzat izango duten garrantzia kontuan izanik, egun Donostiako unitatean, azterketa hori hilabete batetik bira bitartean amaituta izatea lortu dute.\nBikotekideei eginiko azterketatik lorturiko emaitzak mahai gainean izanik eta ugalmen-arazoen arrazoiak zeintzuk diren ezagutu ondoren, kasuan kasurako egokiena den ugalketa-teknika aukeratzen da.\nGipuzkoako Poliklinikako ugalketa-unitatean, lagunduriko bost ugalketa-teknika erabiltzen dira. Kasu guztietan, obuluen suspertzea bultzatu eta batez ere goi-mailako bereizmeneko ekografia bitarteko kontrol jarraituak egiten dituzte.\nDonostiako unitatean, lagunduriko ugalketa-tekniketan erabilienetarikoak gizonaren semenaren bitarteko intseminazioa (IAC), "in vitro" ernalkuntza (FIV) eta ICSI metodoa dira. Emaile batetik lortutako semenaren bitarteko intseminazioa gero eta gutxiago erabiltzen da.\nAzter ditzagun banan-banan lagunduriko ugalketa-teknikak.\nUgalmen-ezintasuna duten emakumeen % 20ak obulutegietako arazoak ditu. Hormona-tratamenduen bitartez eragindako obulazioak, obarioetan obozito gehiago sortzea bultzatzen du. Horrela ernalkuntza eta, ondorioz, haurdunaldia errazten du.\nTeknika honetaz baliatzen diren bi emakumeetatik batek sei hilabeteko epean haurdun geratzea lor dezake.\nBikotekidearekiko intseminazio artifiziala (IAC)\nUgalmen-arazo txikiak dituzten bikoteen kasuetan aplikatzen den teknika hau erabilienetarikoa da.\nTeknika honen bitartez, obarioen susperketa-zikloan emakumearen umetokian espermatozoide baliagarriak txertatzen dira.\nTeknika hau erabiltzen duten hiru bikoteetatik batek, lau eta sei hilabete bitarteko tratamendu-zikloaren barnean haurdun geratzea lor dezake.\nEmaile batekiko intseminazio artifiziala (IAD)\nGero eta gutxiago erabiltzen den lagunduriko ugalketa-teknika hau, ugalmen-arazoak gizonak dituenean aplikatzen da.\nTeknika honen ezaugarriak aurrekoarenak bezalakoak dira. Desberdintasun bakarra semena emailearena izatea da.\n"In vitro" ernalkuntza (FIV)\nUgalmen-arazoak bai emakumeek eta bai gizonezkoek dituzten hainbat kasutan erabiltzen den teknika da. Teknika honen bitartez emakumearengandik ahalik eta obulu gehien lortzen saiatzen dira. Ondoren obuluak laborategian, "in vitro", gizonaren semenaren bitartez intseminatzen dira. Ernaltzea lortu eta bilakaera egokia daramatela baieztatu ondoren, emakumearen umetokira aldatzen dira. Egun laborategitik emakumearen umetokira aldatzen den enbrioi-kopurua inoiz ez da hirutik gorakoa izaten. Enbrioi-kopurua mugatua izatearekin, neurri handi batean, haurdunaldi anizkoitz gutxi sorraraztea bermatzen da.\nICSI teknika, espermatozoide gutxi dituzten bikotekideen kasuetan erabiltzen da. Honen bitartez espermatozoide bat hartu ondoren laborategian obulu baten barnera sartzen da, ondoren emakumearengana aldatzen delarik. Teknika honi esker semen-arazo larriak dituzten kasuetan ere haurdun geratzea lortzen da.\nHaurdunaldi anizkoitz gutxi\nLagunduriko ugalketaren hastapenetan biki, hiruki eta hortik gorako aldi bereko haurdunaldiak asko ugaritu zitezkeenaren ideia gizarteratu bazen ere, gaur egun, arrisku hori ia bazterturik dago. Kontsultategi Ginekologikoko ugalketa-unitatean erabiltzen diren tekniken bitartez kontrol- eta lorpen-maila altua bermaturik daude eta lagunduriko ugalketaren bitartez sortzen diren aldi bereko haurdunaldien kopurua oso murritza da.\nEhun emakumeetako bakoitzetik hiru enbrioi lortuz gero, ziklo bakoitzeko % 30eko haurdunaldi-kopurua lortuko litzateke. % 30eko kopuru horretatik % 85 enbrioi bakarreko haurdunaldiak izango lirateke, % 13 biki-haurdunaldiak eta % 2 hiruki-haurdunaldiak.\nSor daitezkeen haurdunaldi anizkoitzen kasuetan, beti ere gurasoek horrela eskatuz edo egoera berezien aurrean, enbrioiak bikiak izateraino baino ez gehiago murrizteko gutxiagotze-teknikak erabiltzea, Espainiako lagunduriko ugalketa-unitateen elkartean (AECRA) adostasunez onartu da. Gutxiagotze-teknika horien bitartez enbrioiak bikiak izateraino murriztea lortzen denez, haurdunaldia amaierara onik iristeko aukera asko areagotzen da. Dena den, gutxiagotze-teknika hauek, batez ere etika aldetik sor daitezkeen irizpide kontrajarriak kontuan izanik, oraindik, Estatu-mailako lagunduriko unitate batzuetan bakarrik aplikatzen dira.\nEragile psikologikoen garrantzia\nKontsultategi Ginekologikoko profesionalek, lagunduriko ugalketaren bitartez emaitza onak lortu ahal izateko ezinbestekotzat jotzen duten ezaugarri bat azpimarratzen dute. Hain zuzen, lagunduriko ugalketan eragile psikologikoek duten garrantzia. Bilakaera horretan bikoteak gorabehera askoko uneak jasango dituenez, emaitza onak lortzeko eragile nagusietarikoa, bikote eta ugalketa-unitateko sendagileen artean harreman ona izatea dela adierazten dute.\nJose Mari Gomez\nMENOPAUSIA: kateak eteten direnean


Artikulu hau Aleazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Peltre (argipena)». Peltrea eztainu, kobre, antimonio eta berunez osatutako aleazio bat da. Xaflakorra, biguina eta zuri kolorekoa da, zilarrarekin nolabaiteko antzekotasuna du, ez da oso erreaktiboa eta 170-230 °C artean urtutzen da, hortaz apaingarriak egiteko erabili ohi da. Iraunkorra eta xaflakorra denez, denboraren poderioz patina interesgarria bereganatzen du eta edozein itxuraz landu liteke.\nArtikulu hau Aleazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Peltre (argipena)». Peltrea eztainu, kobre, antimonio eta berunez osatutako aleazio bat da. Xaflakorra, biguina eta zuri kolorekoa da, zilarrarekin nolabaiteko antzekotasuna du, ez da oso erreaktiboa eta 170-230 °C artean urtutzen da, hortaz apaingarriak egiteko erabili ohi da. Iraunkorra eta xaflakorra denez, denboraren poderioz patina interesgarria bereganatzen du eta edozein itxuraz landu liteke. Usadioz %85-%99eko eztainua eta gogortasuna emateko %1-4a kobrea daramatza. Kolore urdinxka izan dezan berun kopuru txiki bat eman ohi zaio. Bere itxura distiratsua, leuna eta zilarraren antzekoa da, metal horren antzera oxidazioaren ondorioz eta tratamendu kimikorik ematen ez bazaio belztera jotzen du. Peltrea xaflakorra denez, eskuarekin indar eginez ere desitxuratu daiteke. Fusio puntu baxua du. (eu)\nArtikulu hau Aleazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Peltre (argipena)». Peltrea eztainu, kobre, antimonio eta berunez osatutako aleazio bat da. Xaflakorra, biguina eta zuri kolorekoa da, zilarrarekin nolabaiteko antzekotasuna du, ez da oso erreaktiboa eta 170-230 °C artean urtutzen da, hortaz apaingarriak egiteko erabili ohi da. Iraunkorra eta xaflakorra denez, denboraren poderioz patina interesgarria bereganatzen du eta edozein itxuraz landu liteke. (eu)


Diskurtso faxista "arriskutsuei" aurre egiteko deia zabaldu dute - Uriola.eus\nDiskurtso faxista "arriskutsuei" aurre egiteko deia zabaldu dute\nuriola.eus 2018-02-07 09:45 Politika Bilbo\nKezka sortu du nonahi, baita Bilbon ere, arraza beltzeko hainbat pertsonaren aurka Italiako Macareta hirian Lega Nord alderdiko kide batek eginiko erasoak. SOS Racismo Bizkaiak eta Sare Antifaxista elkarteak elkarretaratzea deitu dute gaur Italiako Kontsulatuaren aurrean.\nEraso gunea, Italiako Macareta hirian - Arg. Sare Antifaxista | Ikusi handiago | Argazki originala\nEraso "oso larritzat" jotzen du SOS Racismo Bizkaiko Omar Boudaaoui kideak Macareta hirian joan den larunbatean, otsailak 3, gertatutakoa. "Ez da oharkabean pasatzen den eraso faxista, ezohiko eraso arrazista izan da". Kalean, tiroz, sei gazte beltz zauritu zituen Lega Nord alderdiko kide batek. "Zerbait berria da", eta "pauso bat haratago doa" erasoen eskalan. Horrek sutzen du Omar, batez ere, "ideologia faxista duen talde antolatu batetik egindakoa" baita.\nKezka sortu duen gertakaria "kalean publikoki" salatzea beharrezkoa da Bizkaiko SOS Racismo elkartearen iritziz, Italian gertatua "hemen ere gerta daitekeelako". Izan ere, "diskurtso faxistei gizartean hazten onartzeak horrelako egoerara garamatza, eta zilegitasuna ematen die faxistei". Ildo horretan, Europa osoan zabaltzen ari diren diskurtso "arriskutsuei" aurre egitera dei egin du elkarteak.\nGaur 19:00etan SOS Racismo eta Sare Antifaxistako kideak Italiako Kontsulatuak Bilbon duen egoitzaren aurrean –Ercilla 14– kontzentratuko dira Il fascismo e terrorismo lelopean.\nJoan den larunbatean, Macareta hiriko hainbat lekutan arraza beltzeko pertsonen aurka tiro egin zuen bere kotxetik Luca Traini izeneko gazteak, "gora Italia" oihukatzen zuen bitartean. Sei pertsona zauritu zituen. Horietako bat egoera larrian eraman zuten ospitalera. Bigarren Mundu Gerrako hildakoak omentzen dituen monumentuaren ondoan, agur faxista eginez ari zela, atxilotu zuten.\nTraini Lega Nord alderdi arrazista eta xenofoboko hautagai izan zen 2017ko udal hauteskundeetan.\nItaliako Kontsulatua Bilbo


Eibarrek Girona hartuko du domeka arratsaldean Ipuruan - etakitto.eus\nEibarrek Girona hartuko du domeka arratsaldean Ipuruan\nFoballean, Mendilibarren taldeak neurketa garrantzitsua izango du etzi, 18:30ean, mailari lehenbailehen eusteko borrokan aurkari zuzena izango baitu aurrean. Emakumezkoen 2. Maila Nazionaleko Eibarrek Pradejoni egingo dio bisita domekan, 16:30ean. 2. B mailako Vitoria filialak, bestalde, Gimnastica izango du aurkari domeka eguerdian, 12:30ean.\nEskubaloian, 1. Nazional Mailako Somos Eibar Eskubaloiak Egia jasoko du bihar Ipuruan 19:00etatik aurrera, Gipuzkoako 1. Mailako talde biek, emakumezkoen Eibar Eskubaloiak eta gizonezkoen Haritzak kanpoan jokatuko duten bitartean, biak ere Legazpin.\nErrugbian, Ohorezko B Mailako senior taldea Valladolidera joango da, bihar 16:00etan El Salvador B-ri aurre egiteko. Emakumezkoen taldeak atsedena izango du eta jubenil zein kadete mailetako taldeek Unben izango dute hitzordua, biak ere domekan.\nSaskibaloian, Avia Eibar Saskibaloiak Astigarragan jokatuko du bihar, 16:00etatik aurrera, sailkapeneko goiko postuari eusteko asmoz.\nWaterpoloan, Urbateko ordezkariek Orbea igerilekuan jokatuko dituzte asteburu honetako partiduak: gizonezkoen senior taldeak Leioa hartuko du gaur 21:45ean, emakumezkoenak CD Bilbao bihar 15:35ean eta, azkenik, jubenil mailako taldeak WP Navarra bihar 20:35ean.\nPilotan, amaitzeko, gaur 19:00etan hasiko den jaialdian hiru partidu izango dira jokoan, tartean Eibarko Klub Deportiboko Azkargorta/Camina bikotea eta Donostiako Alde Zaharrekoa nor baino nor izango duen kadete mailakoa.\nAsteburuko partidu guztiak ASTEBURUKO KIROL AGENDAN\n« Sanblasak bedeinkatzeko mezak ospatuko dituzte herriko eliza guztietan “Ahobitxiak” (Mikel Arrillaga) »


Historikoa: pertsona batek erroldan erregistraturik dituen bizitegi desberdinen berri ematen duen agiria.\nInskripzio edo elkarbizitza ziurtagiria: Helbide berean inskribatuta dauden pertsona guztiak aipatzen dituzten egiaztagiriak egiteko, erroldako datuak lagatzeko interesdunen baimena dela eta, Datu Pertsonalen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean aurreikusitakoa beteko dela bermatzeko beharrezkoak diren neurriak hartu beharko dira. Baimen hori eskuratzen ez baldin bada, egiaztagirian inskribatuta dauden pertsonen kopurua bakarrik jaso ahal izango da.\nHelbide horretan bizi den eta adinez nagusia den edozein interesdunek edo haren baimena duen ordezkariren batek. Adingabeen kasuan, aitak, amak edo tutoreak eskatu ahal izango du.\n1. Ziurtagiria interesdunak eskatzen badu:\nIdentifikazio agiria: NANa, pasaportea edo egoitza txartela, originala eta indarrean dagoena.\n2. Bere ordezkariak eskatzen badu:\nInprimakia: Tramiteak egiteko baimena, ordezkaria baimentzen duena.\nBaimendutakoaren NAN originala edo horren ordezko beste identifikazio agiri original bat (ordezkatzen den pertsonaren NAN originala aurkeztu beharko da).\nHilda dagoen pertsonaren baten errolda historikoari buruzko egiaztagiria eskuratzeko, eskatzaileak prozeduraren interesdun dela egiaztatu beharko du (adibidez, familia liburua, testamentua, oinordekoen aitorpena...).\nSeme edo alaba adingaberen baten errolda ziurtagiria eskuratzeko, gurasoak (amak edo aitak) identifikazio agiri originala eta familia liburua aurkeztu beharko ditu, adingabea ordezkatzeko gaitasuna duela egiaztatzeko. Gurasoa (ama edo aita) seme edo alaba adingabea erroldatuta dagoen helbide berean erroldatuta ez badago, eta seme edo alaba adingabea erroldatuta dagoeneko etxebizitzaren helbidea zein den zehatz-mehatz ez badaki, adingabearekin batera erroldatuta dagoen gurasoaren (ama edo aita) baimen idatzia eta NANa aurkeztu beharko ditu.\n10.01 Gurasoen ardurapeko adierazpena\nTelematikoki: udalak bere gain hartuko du kudeaketaren kostua.\nInteresdunaren edo lege-ordezkari gisa diharduen pertsonaren identitatea egiaztatzea.\nEskaera betetzea, eta zein motatako egiaztagiria eskatzen duen eta zein tramitetarako eskatzen duen adieraztea.\nEskaera Estatistika sailean erregistratzea, eta egiaztagiria eranstea; Idazkariak, Alkateak edo hauek eskuordetutako pertsonek sina dezaten.\nBehin sinatu ostean, datuen titularrari (edo hala badagokio, baimendutako pertsonari) egiaztagiria emango zaio, edo bestela, postaz bidaliko zaio, baldin eta eskaeran, jakinarazpenak helarazteko, helbidea jaso bada.\nErrolda bolanteak administrazio prozedura gehienentzat balio du, eta ez da beharrezkoa errolda ziurtagiria aurkeztea.\nArau orokor gisa, gehienezko indarraldia 3 hilabetekoa izango da.


Ingurumena - ORDIZIAKO UDALA - Results from #64\nOrdizia, Lazkao eta Beasain artean 15 minuturo izango dira loturak\nMaiatzaren 9an jarriko da martxan Goierriko autobus zerbitzua berria. Zerbitzu berrian 1.376.534 kilometro egingo dira, erabiltzaileek eskaripeko zerbitzu guztiak eskatzen badituzte –orain halako bost-. Lineak egokitu edo berriak sortu dira: Goierrin hasten edo bukatzen diren 10 linea daude eta eskualdetik pasatzen den beste bat. Ordizia, Lazkao eta Beasainen artean, esaterako, 15 minuturo izango dira loturak. Aldaketa guztiak ezagutzera emateko, Gipuzkoako Foru Aldundiak, zerbitzua eskainiko duen enpresarekin batera, informazio kanpaina bat abiatuko du, eta besteak beste, zerbitzu guztien berri ematen duen foileto bat banatuko du etxe guztietara. Informazio guztia www.lurraldebus.eus webgunean eskuratu daiteke.\nGOIERRIKO LINEA BERRIAK ETA ORDUTEGIAK (PDF)\nZazpi hegazti espezieri eraztuna ipintzeko aukera izan dute bertaratuek\nIazko udaberrian Oiangun jarritako habia-kutxei jarraipena egin, eta hegaztiei eraztuna ipintzeko saioa egin zen atzo goizean Oiangun. Eguraldi euritsuaren eraginez jende asko inguratu ez bazen ere, jardunaldia bera "arrakastatsua" izan zela adierazi dute Aranzadi Zientzia Elkarteko ornitologoek, zazpi hegazti espezie eraztuntzeko aukera izan baitzuten: zozo emea, kaskabeltz arra, txantxangorria, garrapoa, txonta arra eta emea, erregetxo bekainzuria eta birrigarroa. Txepetxa ere harrapatu zuten, baina ihes egitea lortu zuen. Habiak ere aztertu zituzten, eta horietako askotan arraultzak zeuden, eta beste batzuetan habiak egiten ari ziren. Horietako batetik amilotxa atera zen. Partaide guztiei parkeetako hegaztiak identifikatzeko gida bat banatu zieten.\nSAIOAREN ARGAZKIAK (FLICKR)\nDeialdia irekia da, eta interesa duen edonork har dezake parte\nOrdiziako Udalak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak, Oianguren Parkeko ezagutza eta naturaren sentsibilizazioa sustatzeko iaz abiatutako lankidetzaren barruan, Oianguko habia-kutxen jarraipena eta hegaztiei eraztuna ipintzeko saioa antolatu dute hilaren 26rako. Deialdia irekia da, eta interesa duen edonork har dezake parte. Oianguko baserrian elkartuko dira parte hartzaileak, 09:00etan.\n2015 Martxoa 27\nEraikin publikoetako argiak itzali egingo dira bihar 20:30etik 21:30era, eta udalak gauza bera egiteko deia egin die herritarrei\nOrdiziako Udalak bat egingo du klima-aldaketaren kontra WWF erakundeak (Natura Babesteko Mundu Erakundea) biharko, hilak 28, antolatu duen mobilizazio kanpaina orokor handienarekin: Planetaren Ordua. Horrela, itzali egingo dira herriko monumentu esanguratsuenetako eta eraikin publikoetako argiak, gaueko 20.30etik 21.30era. Udalak dei egiten die ordiziarrei euren etxeetako argiak itzali eta klima aldaketaren kontrako aldarrikapen hau egitera. Atzoko osoko bilkuran erabaki zuen Udalbatzak deialdi hau egitea.


Mendebaldeko Saharaz, erbesteaz, eta Euskadiko errefuxiatuez\nEgin gabeko galdeketaz, Fatimetu, Mohamedue eta Garazi sahararrak\n25 urteren ostean, erreferendumik egin gabe segitzen dute Mendebaldeko Saharan. 42 urte daramatzate Aljeriako kanpalekuetan erbesteratuek. Euskadin bizi diren gazte sahararrek hitz egin digute geroaz.\nFatimetu eta Garazi sahararrak\nEgin gabeko galdeketaz fatimetu, Mohamedue ta Garazi Sahararrak Amaraunean\n25 urteren ostean, erreferendumik egin gabe segitzen dute Mendebaldeko Saharan. 42 urte daramatzate Aljeriako kanpalekuetan erbesteratuek. Euskal Herrian bizi diren gazte sahararrek hitz egin digute geroaz Fatimetu Zenan, Mohamedu Ladur eta Garazi Hack Embarek izan ditugu 'Amarauna' saioko solasaldian.\nMohamedu Aljeriako kanpalekuetatik 2 urterekin etorri zen gaitz larri bat sendatzeko. Okondon bizi izan zen hamar urtez bere sendia Agurainera bizitzera etorri arte. 22 urte ditu eta informatika ari da ikasten. Urte guzti hauetan Sahararrek erbestea eta errepresioa besterik ez dituztela jaso dio. Marokoren menpeko Saharan, kanpalekuetan eta Europako herrialdeetan sakabanatuta du berak familia eta amorratu egiten da nazioartearen utzikeriaren aurrean. Interesak zilegitasunaren gainetik jartzen direla dio berak, Sahararrei arrazoi eman baina Marokorekin negozioak egiten segitzen dutela bai Espainiak eta bai Frantziak. Demokraziaz komeni denean bakarrik hitzegiten dutela salatzen du.\nFatimetu Zenanek 17 urte ditu eta Tolosan bizi da. 5 urterekin etorri zen etxekoekin Euskadira bizitzera. Sahara okupatuan bere lagunak zapalduta bizi direla dio, eta ez du bere burua han irudikatzen. Medikuntza edo erizaintza ikasi nahi du berak.\nGarazi Hack Embarek Genevan izan berri da, Sahara okupatuko giza eskubideei buruzko jardunaldietan. 14 urtera arte bizi izan zen bera errefuxiatuen kanpalekuetan. Sahararren gatazka kontu humanitarioa bihurtu nahi izan dutela dio, baina ez dela gatazka humanitarioa, politikoa baizik.\nAljeriako kanpalekuetan bizi baldintzak hobetu egin direla diote hirurek, baina hori gaurko mesede eta biharko kaltea dela, nolabait ere salbuespen egoera bat egonkortzea esan nahi duelako, eta 40 urte baino gehiago daramatzatelako salbuespen egoera horretan.\nErrefuxiatuak albisteak 2022


Euskadik 48 milioi gehiago bideratuko ditu enpresetara – Ekonomiaren KZ\nEusko Jaurlaritzak 47,8 milioi euro gehiago jarri ditu Bilakatu, Emaitek, Azpitek eta Hazitek laguntza-programetarako. Laguntza-lerro hauetara bideratutako partiden gehikuntza Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren beste aurrekontu-programa batzuetan aitortutako soberakinen zati batekin egingo da, baldin eta horien zenbatekoak ez badira erabiliko. Guztira, igoera ia 48 milioi eurokoa izango da; beraz, Eusko Jaurlaritzak enpresei emango dizkien laguntzak, hainbat kontzepturengatik, 223,4 milioira igoko dira.\nSoberakinen onuradun diren programen artean, Bilakatu covid-19k diru-laguntzak bideratzen ditu pandemiak eragindako enpresentzat, dibertsifikazio- eta/edo birlokalizazio-jarduerak egiten dituztenentzat, gaitasun berriak garatuz.\nIndustriak hasieran aurreikusitakoak baino 33 milioi gehiago bideratuko ditu programa horretara (1,6 milioi baino gehixeago 2021ean, 14,8 milioi 2022an eta 16,5 milioi 2023an). Guztira, 44 milioi bideratuko dira.\nEmaitek Plus programak Foku Anitzeko Teknologia Zentroen (CCTT) eta Ikerketa Kooperatiboko Zentroen (CIC) jarduera ez-ekonomikoa finantzatzen du. Hasierako aurrekontua hiru milioi eurotan handitzea erabaki da, 71 milioira iritsi arte.\nAzpitek Plusen 2021eko deialdia azpiegitura zientifiko-teknologikoak erosten laguntzeko programa berri honetako lehena da. 27 proiektu jaso dira, hamalau milioitik gorako aurrekontua aurkeztuta, eta horrek gainditu egin ditu hasierako aurreikuspenak. Programak 5,3 milioi euroko zuzkidura zuen hasieran. Jaurlaritzak partida hori 12,1 milioi eurora igotzea erabaki du.\nHazitek Plus laguntzak finantzatzeko, enpresako I+G laguntzeko programa, 91,3 milioi euro bideratu ziren. Aurtengo deialdira aurkeztutako proiektuen bolumenak bost milioi euroko aparteko inbertsioa eskatzen du.\n← AEBk 50 milioi petrolio upel aterako ditu merkatura prezioak jaisteko\nTeknikerrek 40 urte bete ditu, hazkunde handiarekin →


Gazteek poliziaren "gehiegikeria" salatu dute - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nArgazkia: GKS Busturialdea\nBusturialdeko Gazte Koordinadorak eta Egurre Gazte Asanbladak deituta, ehunka gazte elkartu ziren atzo Pasealekuan, “poliziaren gehiegikeria” salatzeko. Zapatuan, 20:00ak aldera, ertzainak auditoriora gerturatu ziren bertan zeuden taldeak desegiteko, baina “gazteen aurka kargatu” zutela salatu zuten.\n“Gaur Pasealekuan ehunka gazte elkartu gara atzo jasandako biolentzia poliziala eta horrek gazteriaren intimidazio eta disziplinamendurako duen funtzio argia salatzeko“, azaldu zuten Busturialdeko Gazte Koordinadora Sozialistako kideek. Egoera horri aurre egiteko “askatasun politikoen defentsa” antolatzea ezinbestekoa dela azpimarratu zuten.\nErnaiko gazteek ere, zapatuan ertzainek erabilitako “gehiegikeria” salatu zuten atzo, idatzi baten bitartez: “Gernikako gazteok poliziaren gehiegikeriaren aurpegirik oldarkorrena ikusi genuen. 20:00ak aldera, ertzainen 3-4 furgoneta agertu ziren herrian; probokaziorako nahia nabaria zen. Handik gutxira, kargatu egin zuten gazteon kontra. Poliziaren biolentzia izugarria izan zen“. Ernaiko kideen berbetan, herrian “tentsioa sortzea” zen Ertzaintzaren asmoa.\nGazteek diotenez, “hainbat” zauritu egon ziren, Ertzaintzak foam pilotak erabili zituelako. Horrez gain, bost gazte ere identifikatu zituztela esan dute: “Pandemiaren kudeaketa penagarriaren erantzule egin nahi gaituzte, bururik gabeko gazte biolento moduan irudikatuz mediatikoki”.\nSegurtasun sailburu Josu Erkorekak esan du inork salaketarik jarriz gero, gertatutakoa ikertuko dutela: “Salaketarik egongo balitz, eta salaketak oinarririk izango balu, ohikoa den bezala, ikerketa irekiko genuke”.\nAlkatearen irakurketa. Bestalde, Jose Maria Gorroño Gernika-Lumoko alkateak, gertatutakoaren irakurketa egin du. Alkateak dioenez, Ertzaintzak “ez zuen Pasealekuan festarik egiten utzi”, eta bertan zeudenak auditorioan elkartu zirela dio. Hori horrela, han bildutakoei sakabanatzeko eskatu zitzaiela adierazi du Gorroñok, “osasunak ezarritako protokoloak bete behar direlako”. Gehiengoak ulertu eta kasu egiten zuela zehaztu du alkateak, baina berak jasotako txostenen arabera, gutxiengo batzuen erantzuna “iraina eta botilen jaurtiketa” izan ziren.\n“Txostenek diotenez, antolatutako ekintza izan da, herrian ezegonkortasuna eta nahasmena eragiteko. Guk ez dugu istilurik behar”, adierazi du alkateak. Hori horrela, antolatzaileei eskatu die gazteak “bakean uzteko” eta manipulaziorik ez egiteko. “Horrelako ekitaldiekin funtsezko zerbait izan behar duena bistatik kentzen ari gara. Orain pandemiarekin amaitzea eta lehenbailehen normaltasunera itzultzearen alde egin behar dugu”, dio.\nHorrez gainera, otsailaren 13an eta urtarrilaren 2an izandako istiluak gaitzetsi ditu: “Otsailaren 13an jai giroan ibili ziren Pasealekuan, eta urtarrilaren 2an, antolatutako talde batek udaltzaingoaren aurka botillak, petardoak, etxean egindako bonbak… jaurti zituen, euren osasuna jokoan jarriz. Ezin dugu horrelakorik onartu”.


Literatura eta kirola, indarkeria matxistaren kontra\nLarunbatean indarkeriarik gabeko jendartea irudikatzeko bi egitasmo batuko dira Irunen. Literatura eta kirola izango dituzte ardatz. Eta lanabesak Oroitzen nauzuenetan liburua eta lasterka ibiltzeko zapatilak. 12:00etan, Carlos Blanco Aginaga udal liburutegian (CBA) Oroitzen nauzuenetan liburu ilustratuaren irakurketa musikatua egingo dute hainbat kirolarik; 17:00etan, ordea, Bidasoa Atletismo Taldeak (BAT) antolatutako Gabonetako Krosa egingo dute (lehenago haurren lasterketak daude): bertako izen emate bakoitza Asun Casasola Ipuin Laburren Lehiaketa aurrera eraman ahal izateko bideratuko dute.\nBi ekitaldiak, hitzak, musika eta izerdia uztartuko dituztenak, gaur aurkeztu dituzte Txingudi Anti Sexistako (TAS) eta BATeko kideek. Indarkeria matxistaren kontrako elkartasun eguna izango da larunbatekoa Irunen.\nLehenik, liburuaren irakurketarekin, mezu argia helaraziko dute Irungo kirolariek, arpaz lagunduta. Argitalpenaren ipuin laburrekin esango dena da ez Irunen ez inon indarkeria matxistak ez duela tokirik. Arratsaldeko krosean, gaurko agerraldian TASeko kideek esan dutenez, eskuei eta bihotzei zangoak gehituko zaizkie, “lasterketa honek ipuin lehiaketa indarberrituko du. Eskerrik asko proiektuan sinistu eta inplikatzeagatik, eta etorkizuna idazteko egiteko honetan gurekin bat egiteagatik”.\nBATeko ordezkariak pozik agertu dira TASekin egindako elkarlanagatik, “badugu Irungo jendearekin elkarlanean aritzeko gogoa. Eta Asun Casasola Ipuin Lehiaketa laguntzea ideia onuragarria iruditu zitzaigun. Gisa honetako iniziatibak lagundu behar dira, kirolaren munduak ere emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako borrokan lagundu behar duela uste dugu”.\nAsun Casasola, Nagore Laffageren ama ere agerraldian egon da. Emakumeen kontrako indarkeriari aurre egiteko indarrak bildu behar direla nabarmendu du, eta horren erakusle eman ditu TASen iniziatibak, Oroitzen nauzuenetan liburua, eta larunbaterako antolatu direnak. “Oso gustura nago TASek dituen ideiekin, eta horiek aurrera eramateko duten kemenarekin. Eskerrak besterik ezin ditut eman. Bakoitzak ahal duen neurrian lagundu behar du indarkeria matxistari aurre egiteko borrokan”.


Emakumeen zikloa ardatz, hauek erdigunean jartzea izango da Martxoaren 8aren inguruko lanketaren helburua — Debako udala\nEmakumeen zikloa ardatz, hauek erdigunean jartzea izango da Martxoaren 8aren inguruko lanketaren helburua\nEmakumeen Nazioarteko Eguna dela eta, aurten ere, egitarau oparoa osatu du Berdintasun batzordeak. Era eta gai ezberdinetako jarduerak antolatu diren arren, “aurten saiakera berezia egin nahi izan da emakumeen zikloa erdigunean jarri eta eragile ezberdinekin lanketa interesgarriak burutzeko”, Itziar Irizar Beristain Berdintasun eta politika feministen zinegotziaren esanetan.\nGaztelekuko arduradunek 4 saioko formakuntza antolatu dute DBH 4. mailako ikasleentzat, euren hilekoa ezagutzeko asmoz. Saioak Deban eta Itziarren egingo dira. Tartean, higiene menstrualaz ere arituko dira, eta ikastaroa amaitutakoan hileko-kopen eta konpresa berrerabilgarrien banaketa egingo dute gaztetxoek. Herritarrei, material hori banatzeaz gain, horien erabilpena azaltzeko eta gisa honetako produktuak erabiltzearen garrantziaz aritzeko aukera izango dute.\nKanpaina honek bi helburu nagusi izango ditu, beraz: batetik, hilekoa eta emakumeen izaera ziklikoa agerian jartzea, eta, bestetik, produktu berrerabilgarriak ezagutaraztea eta horien garrantzia bistaratzea.\nGai honi lotuta, hilekoari buruzko tailerra izango da martxoaren 11n. Emakumearen zikloa, zikloaren faseak, fase bakoitzaren eragin emozionala, elikaduraren garrantzia, higiene menstruala... arlo ezberdinak landuko dira bertan.\nEta, ondoren, menopausiari buruzko kafe-tertulia martxoaren 25ean, Deba-Itziarko talde feministak antolatuta. Kasu honetan, bertan biltzen diren pertsonen esperientziak, ezinegonak, ezagutzak edo ez-ezagutzak partekatzeko aukera izango da.\n“Hilekoaz edo menopausiaz hitz eginez, emakumeak erdigunean jartzea izango da egitarau honen helburua. Hainbeste urtean ezkutuan eraman behar izan diren kontu hauez lasai hitz egiteko guneak sortu, herri mailan kontzientziazio ariketa egin, eta naturala dena modu naturalenean tratatzeko”, Irizarren ustez.\nHorrez gain, Bete ingoiau antzezlana eskainiko da martxoaren 4an Burugorri eraikinean, DIT Deba-Itziarko talde feministak deitutako manifestazioa egingo da martxoaren 8an, herriko ipuin kontalariek Emakumearen Eguneko ipuin kontaketak eskainiko dituzte martxoaren 13an eta Chhaupadi dokumentala proiektatuko da martxoaren 20an, azken biak Kultur Elkartean.\nChhaupadi Nepalen grabatutako lana da. Edurne Pasaban mendizaleak Himalayaren alderdi ezkutuetako bat azaleratu nahi izan zuen kontakizun honekin, bertako emakumeak euren komunitateetatik baztertuak izaten baitira hilekoa duten bitartean. Injustizia hau azaleratu nahi izan zuen.


Zarauzko Adarretatik aire gozo-epelak datoz • ZUZEU\nZarauzko Adarretatik aire gozo-epelak datoz\nZarauzko Adarretatik aire gozo-epelak datoz –\nMusika jaialdien artean bada bat ezkutuan datorrena, gaur bertan hasiko den Adarretatik; Zarauzko hitzordu udatiarra, nortasun propioa duena eta, aurkezgai dituen artistak gorabehera, iaz sortutako giro ona berme duena (ikusi bideo laburpena).\nHiru eguneko jaialdia izango da, uztailaren 19tik 21era, hiru kokagune ezberdinetan (Berazako txiringitoa, Frontoi Txiki eta Borghetto inguruko malekoia); kalean eta doan. Eta beste horrenbeste musika erritmo ditu adar nagusiak: euskal folk eta rock musika, jazza, eta batez ere, dantzarako musika hegoamerikarra.\nJaialdia Musikenen eratutako No-Land Trio jazz hirukoteak irekiko du, gaur 19.00etan, Berazako zuzeneko bakarrean (eskumako argazkian).\nEta hasi bezala itxiko da, igandeko zuzeneko bakarrak ere, Antonio Lizana Triorenak, jazz doinuak izango baititu ardatz (20.00etan Borghetton). Cadizen jaioa, Lizana saxofoi jotzaile eta kantaorea ere Musikenen ikasitakoa da, eta jazza flamenkoarekin uztartzen du bere hirukotearekin.\nFrontoi txikian (20.00etan), ibilbide luzeko bi euskal musikari estimatu izango dira. Batetik, gaur bertan, gurean aurkezpenik behar ez duen Ruper Ordorika, gitarra soilez lagundua, bakarka, bere azken lanean bezala. Bestetik bihar, Joseba Irazoki, zaratatsuago, lagunekin batera.\nNazioarteko taldeen oholtza Borghetto pareko malekoia izango da, bertan joko baitute 22.30etatik aurrera Sociedade Recreativa eta Kumbia Borukak, biak ala biak Ameriketatik datozenak.\nSociedade Recreativa talde brasildarra da, herrialdeko ipar-ekialdeko kultur adierazpen diren samba de coco, capoeira, baiao, forro, maracatu… erritmo musikalak eta egungo musika urbano eta elektroniko dantzagarriak uztartzen dituena, hip-hop, dub, tropical bass eta beste. 2019koa dute azken lana, “Sociativa”.\nBere aldetik, Kumbia Boruka Mexikotik datorren taldea da, Hernan Cortesek sortua kunbia modernoaren erdigune den Monterreyn. Taldeak 60ko hamarkadako kolonbiar kunbiako klasikoak eta konposizio berriak jotzen ditu, reggae doinuekin uztartuta, Jamaika Kolonbia bezain hurbil baitute mexikarrek. “El remedio” dute azken lana, 2019koa.\nDisko jartzailee dagokienez, Sociedade Recreativa taldeari aurretikoak eta ondorengoak Maga Bok girotuko dizkio, eta gauza bera egingo du Sr. Lobeznok Kumbia Borukarekin, 21.00etan hasita.\nSociedade Recreativa, Kumbia Boruka eta Antonio Lizana.\nIaz, jaialdia aurkezterakoan, “bazterreko musikak erdigunera” ekartzeko asmoa dutela adierazi ziguten Adarretatik festibalaren arduradunek, baita “euskal kultura erdigunean jarri eta prestigiatzekoa ere, gu ere munduko zati garen heinean”, nazioarteko jaialdi baten bitartez.\nAurten jaialdian joko duten taldeen bideoak www.adarretatik.eus atarian dituzue ikusgai, eta bakoitzaren kantu bana entzungai Dj-en azpian utzi dizuegun zerrendan.\nMaga Bo eta Sr. Lobezno disko jartzaileak.\nAdarretatik 2019, kantu zerrenda bat:\nAdarretatik, jaialdia, musika, Zarautz


Udaleku irekiak ekainaren 29tik uztailaren 24ra egingo dira aurten — Oñatiko udala\nUdaleku irekiak ekainaren 29tik uztailaren 24ra egingo dira aurten\nBihar irekiko da neska-mutikoen izen emate epea\nOñatiko Udalak antolatutako Udaleku irekiek, nobedade bat baino gehiago izango dituzte aurtengo udan. Aldaketarik esanguratsuena, udalekuetako topagunea Gaztelekura itzultzen dela da. Udalekuak ekainaren 29ean hasi eta uztailaren 24an amaituko dira eta 2005etik 2011ra bitartean jaiotako neska mutikoei zuzendutako jarduera izango da. Txatxilipurdi elkartea arduratuko da bigarren urtez udaleku ireki hauen antolakuntza eta koordinazioaz.\nIzen ematea, bihar bertan ireki eta apirilaren 1era arte luzatuko da. Haurrek gaur eraman dute etxera izen emate orria eta datuak bete ondoren, Euskadiko Kutxara eraman beharko da dagokion matrikula ordainketa egiteko. Aurten, udaleku irekietako matrikula kuota 70 eurotan mantenduko da.\nUdalekuek 10.00-13.00 ordutegia izango dute eta topagunea aldatuta Gaztelekuan kokatuko da berriro. Haurren adinaren arabera, sotoan edo Topalekuan elkartuko dira, baina hori, gerora zehaztuko da.\nIaz egin bezala haurren parte hartzea sustatzen jarraituko da eta udalekuetako asteko programazioa, hezitzaile eta haurren artean landuko dute, azken hauei hitza emanez. Beste berritasun aipagarria zaintza zerbitzuari dagokio. Iaz eguerdian, udalekuen ondoren zaintza zerbitzua eskaini bazen ere, erabilera urria izan zuela ikusita kentzea erabaki da. Goizeko lehen orduko zaintza zerbitzua bai mantenduko da eta 8ak eta laurdenetatik 10ak arte eskainiko da. Udaleku irekietan parte hartzen duten haur guztiek dute zerbitzu honetaz baliatzeko aukera, baina horretarako izen emate orria bete beharko da, eta udalekuetako matrikula orokorraz gain, zaintza zerbitzuari dagokion kostua ordaindu beharko dute, beste 50 €, alegia.\nBihar hasten da Udalak antolatzen dituen udaleku ireki hauetan izena emateko epea eta apirilaren lehenean amaituko da. Epez kanpoko izen ematerik ez da onartuko. Eta baja emanez gero, matrikularen dirua ere ez da itzuliko.\nUdalekuetan begirale gisa aritu nahi duten gazteei zuzenduta, izen emate epea, apirilaren 13tik 24ra izango da. Bete beharko dituzten baldintzak berriz, bihar egingo den Gobernu Batzarrean aztertu eta zehaztuko dira.


Wikipedian informazio gehiago\nAitzineuskara esaten zaio euskara historikoa (idatzia) baino lehenagoko euskara hipotetikoari. Euskarak ahaide ezagunik ez daukanez barne berreraiketa izeneko teknikaren bidez garatzen da teoria hau. Arlo honetan aurrerapenik handienak Koldo Mitxelena eta Joseba Lakarra hizkuntzalarien eskutik etorri dira, biek garai ezberdinetako hizkuntza-egoerak proposatu arren. Mitxelenarenak erromatarrak etorri baino lehenagoko hizkuntza egoera islatuko luke, eta Lakarrarenak, bigarren urrats moduan, zeltak etorri aurretikoa.\nAndré Martinet izan zen aitzineuskararen sistema fonologikora arrakastaz hurbildu zen lehena. Latinetiko maileguetan hitz barruan leherkarien [+/- ahots] tasuna mantentzen zen, baina hitz hasieran ez zen holakorik eta [+ahots] gertatzen ziren guztiak. Esaterako pace(m)>"bake". Proposatu izan zen euskaraz ezberdintze hori hitz barruan baino ez zela gertatzen, baina honek ez lirudike normala munduko hizkuntzen artean. Martinetek eztabaidara ekarri zuen danieraren leherkarien sistema, non tasuna ez den [ahostun/ahoskabe], baizik eta [ fortis/lenis ], hau da, fonema batek gauzatze indartsua du eta besteak ahulagoa. Horretaz aparte, bakoitzak ebakera ezberdina du kokapen indartsuan (berba hasieran) edo ahulean (bokal artean) dagoen. Latinetiko hotsak batekin ala bestearekin ordezkatzen ziren kokagunearen arabera.\nMitxelenak sistema hau onartu, eta gainera, sistema osora zabaldu zuen. Honela, fortis sail oso bat gertatzen zen, bakoitzak bere pareko lenisarekin. Honez gain, Mitxelenak /m/-a sistematik baztertu zuen, hots bigarrenkaria zelakoan (gehienetan /b/ baten lekuan dago, hurbileko /n/ baten eraginez sortua), /p/ fonema ere baztertu zuen banaketa osagarrian agertzen zelakoan eta hots sabaikariak ere adierazgarritzat jo zituen. Bestalde /n/ eta /l/-ren forma fortisak (/N/ eta /L/) proposatu zituen. /N/ fonemak azaltzen du zergatik latinez <nn> grafia duena /n/ bezala mantentzen den gaurko euskaraz eta <n> zena desagertu egin da. Era berean lehengo /L/ak gaur /l/ bezala gordetzen dira eta /l/ zirenak /r/ bakunak dira. Lenizio prozesu hauek Erdi Aroa baino lehen gertatu bide ziren.\nBeraz, Mitxelenak honako sistema proposatzen zuen, Lakarrak ere onartzen duena:\nfortis-ak (p) t k L N R s z\nlenis-ak b d g l n r ts tz\nLakarrak CVC eredu silabikoa proposatzen du Aitzineuskara Zaharrerako, euskal ondare zaharreko hitzetatik ondoriozta daitekeenez, aurretik proposatua izan zen CVCV eredua baztertuz. Mitxelenak ostera (C)V(W)(R)(S)(T) proposatua zuen, baina Lakarraren ustez eredu zabalegia da, eta gainera kokagune guztiak ez dira inongo berbatan betetzen. Eredu honetako hitzak dauzkagu oraindik gaur egungo euskaran, hala nola "lur", "zur" edo "gar". Dena den, erro silabiko hauek fonologia atalean azaltzen diren murriztapenak zituzten.\nIdatzizko testurik ez izateak aitzineuskararen morfosintaxia ezagutzea asko oztopatzen du. Hala ere aditz trinkoen ezaugarriek, esaterako, bidea ireki zioten Ricardo Gómezi euskarak gaurko SOV hitz hurrenkera beharrean VSO izango zuela. Beste ezaugarri bat izango zen adjektibo kategoria itxia izatea, gaur adjektiboa erabiltzen dugun kokalekuetan partizipio, mailegu edota erlatibozko perpausak erabiliz, guztiak izenaren eskumatan.\nLexiko sorkuntzarako baliabideak\nGarai berantiarrago batean aipatutako CVC erroek aurrizkiak hartzeko gaitasuna garatu zuten (gaurko euskarak ez bezala) eta CV-CVC moduko hitzak daukagu garai honetakoak ("lagun", "mehar" <*benar).\nJoseba Lakarraren aitzineuskara zaharraren erro monosilabiko bikoiztuaren eredu zenbait hitzak:\n*dar → *da-dar *adaR adar\n*dats → *da-dats *adats adats\n*zal → *za-zal *azal azal\n*der → *de-der *edeR eder\n*dol → *do-dol *odoL odol\n*gor → *go-gor *gogoR gogor\n*nal → *na-nal *anaL ahal\n*nan → *na-nan *anan-tz ahantzi, ahaztu\n*nar → *na-nar *anaR har\n*nin → *ni-nin *inin-tz ihintz\n*nol → *no-nol *onoL ohol\n*nur → *nu-nur *unuR hur\n*zen → *ze-zen *zezen zezen\nAditz zahar eredua Koldo Mitxelena, Larry Trask, Ricardo Gómez e Joseba Lakarraren arabera.\n*ni-da-go ⇒ *nago\n*hi-da-go ⇒ *hago\n*gu-da-go-de ⇒ *gagode\n*? ⇒ *dagode egon\n*ni-da-iza ⇒ *naiza\n*hi-da-iza ⇒ *haiza\nKoldo Mitxelenaren Fonética histórica vascan dauden zenbait aitzineuskal adibideak:\n*zini zii, zi\nJoseba Lakarra (1998), Hizkuntzalaritza konparatua eta aitzineuskararen erroa, Uztaro 25, 47-110\nJoseba Lakarra (1999), Ná-De-Ná, Uztaro 31, 15-84\nJoseba Lakarra (2006), Protovasco, munda y otros: Reconstrucción interna y tipología holística diacrónica, in Oihenart, Cuadernos de Lengua y Literatura, I Jornadas de Lingüística Vasco-Románica, Eusko Ikaskuntza, Donostia\nRicardo Gómez, "De re etymologica: vasc. -(r)antz ‘hacia’", UPV-EHU / “Julio Urkixo” Euskal Filologia Mintegia


Prime time - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPrime timea telebistak audientzia gehien duen ordutegia da. Jende gehien telebistari begira dagoen eguneko momentua.\nAudientzia handieneko ordutegia, izar-ordutegia edo erdiko ordutegia, soilik familiari eskainitako programazioari eskainitako denbora-tarte edo telebista-espazio bat da, hainbat herrialdetan familia-programazio mota eta transmititzen den ordutegia aldatzen dira.\nTelebista-kateek ordu-banda horretan txertatu ohi dituzte beren saio izarrak, betiere herrialde bakoitzaren eta bertako kulturaren arabera. Adibidez, Espainia bezalako herrialdeetan, prime time-a 22:00etatik goizaldeko 1:00ak arte izango da, herrialdearen bizi-erritmoa dela eta, espainiarrak telebistaren aurrean jartzen baitira ordu horretatik aurrera. Bestalde, lanaldi desberdinak dituzten herrialdeetan prime time delakoa aldatu egingo da.\n1 Ordutegi zentrala Espainiaren arabera\n1.1 Ordutegi nagusia\nOrdutegi zentrala Espainiaren arabera[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nOrdutegi nagusia[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEspainian, ordutegi nagusia nahiko berandu hasten da, herrialde gehienekin alderatuta, 10: 00etatik 1: 00etara. Espainiako albistegi gehienak 9: 00etan hasten dira, ordubete geroago ordutegi nagusiari jarraituz. Hala ere, albistegietako lehia handia dela eta, batez ere kate pribatuetakoen artean, etxeetara itzultzeko denbora gehiago eta kontingentzia-edukien eskari handiagoa egoteaz gain, azken urteetan 10:40 eta 11:00 PM bitartean ere atzeratu da. Kanal gehienek ordutegi nagusia atzeratzen zuten soilik euren saio izarrek TVEko UEFA Txapeldunen Liga bezalako kirol ekitaldiei aurre egin ez ziezaien. Iberiar penintsulako telebistaren berezitasunetako bat, bazkaltzeko denbora luzeak direla eta, goizeko ordutegiak beste herrialde batzuetakoak baino ikusle gehiago izatea da. Ordutegi honetan magazinak, serie zaharrak, telenobelak (batez ere mexikarrak), farandulazko albisteak eta programak (edo "bihotzekoak") agertzen dira. Espainian ere bigarren prime time bat izango litzateke 15: 00etatik 17: 00etara bitartean, bazkaltzen eta siesta egiten.\nBaina hori ez da beti izan 'prime time' ordutegia gure herrialdean, izan ere, azken bi hamarkadetan atzeratu egin da, laurogeita hamarreko hamarkadan baino ordu bat eta 15 minutu beranduago. 1990ean 21,22 ordu ingurukoa zen, 1999an 22:00ak arte atzeratua zegoen bitartean. Duela 10 urte 22,15 ordu ingurukoa zen eta gaur egun 22,35 ordu ingurukoa.\nZergaitia[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTelediarioek erantzukizun handia dute gure herrian 'prime time' -a finkatzeari dagokionez. Hamarkada askotan zehar, hau 20: 30ean hasten zen (TVE bakarrik zegoenean), baina kanal pribatuen sarrerarekin 21: 00ak arte atzeratu zen. 90eko hamarkadaren erdialdean ere luzatu zen telediarioen iraupena, 35 minututik 45 minutura.


Espainiak %5,8 handitu zituen zerbitzuen esportazioak 2010eko laugarren hiruhilekoan | Consumer\nEspainiak %5,8 handitu zituen zerbitzuen esportazioak 2010eko laugarren hiruhilekoan\nEnpresa-zerbitzuen eta gobernu-zerbitzuen kanpoko salmentek izan zuten urtetik urterako hazkunderik handiena\narabera: Osteguna, 2011ko apirilaren 21a\nEspainiako zerbitzuen esportazioak %5,8 igo ziren 2010eko laugarren hiruhilekoan, aurreko urteko epe berarekin alderatuta, eta inportazioak, berriz, %5,2. Ekitaldi osoko metatuan, zerbitzuen esportazioak % 3,4 hazi ziren urtetik urtera, eta inportazioak, berriz, % 6,1, Estatistikako Institutu Nazionalak (INE) argitaratutako “Zerbitzuen Kanpo Merkataritzaren Indizeak” izeneko txostenaren arabera.\nZerbitzu-motaren arabera, enpresa-zerbitzuen eta gobernu-zerbitzuen esportazioek izan zuten hazkunderik handiena iazko laugarren hiruhilekoan, eta urtetik urterako tasak % 14,2 eta % 12,5 izan ziren, hurrenez hurren. Beste aldean, zerbitzu pertsonalak, kulturalak eta aisialdikoak (-%24ko tasarekin), finantzarioak (-%17,9) eta aseguruak (-%15,5) saldu ziren.\nInportazioei dagokienez, zerbitzu motaren araberako urtetik urterako igoerarik handienak informatika eta informazio zerbitzuen (%34,3), royaltien eta lizentzia eskubideen (%17,8) eta aseguruen (%5) kanpoko erosketetan izan ziren. Aldiz, eraikuntza- (-%34,4), finantza- (-%33,9) eta pertsona-, kultura- eta jolas-zerbitzuetakoak (-%9) jaitsi ziren gehien.\nEuropako zerbitzuen esportazioak% 6,9 igo dira laugarren hiruhilekoan, 2009ko epe berarekin alderatuta. Europar Batasunera (UE-27) bideratutakoek %5,4 egin zuten aurrera. Euroguneko salmentak% 5,8 igo ziren. EINek nabarmentzen du euroguneko gainerako lekuetara (%28,6), Italiara (%27,9) eta Alemaniara (%11,9) egindako esportazioen hazkundea, bai eta Frantziara (-%11,4) eta Portugalera (-%4) egindako salmenten jaitsiera ere. Eurogunetik kanpo, Erresuma Baturako esportazioak %1,5 jaitsi ziren urte arteko tasan.\nBeste eremu geografiko batzuetan, Amerikara egindako salmenten hazkundean (% 12,9), Hego Amerikara egindako esportazioen igoera nabarmendu zen (% 25,4); Ipar Amerikakoa eta Erdialdekoa, berriz, (% 4,6). Bestalde, Afrikara eta Ozeaniara egindako zerbitzuen esportazioak %24,1 eta %5,3 jaitsi ziren, hurrenez hurren, eta Asiara egindakoak %13,9.\nZerbitzu-inportazioei dagokienez, Europatik etorritakoak %4,4 igo ziren 2010eko laugarren hiruhilekoan, 2009ko epe berarekin alderatuta. Europan, Europar Batasunetik (UE-27) etorritakoak %1,3 igo ziren. Euroguneko zerbitzuen erosketak %0,9 igo ziren. Eremu horretan, aipatzekoak dira Portugaletik (% 22,4) eta Alemaniatik (% 11,2) ekarritako inportazioak, baita Gainerako eurogunera (% 29,2) eta Belgikara (%-27,1) egindako erosketak ere. Eurogunetik kanpo, Erresuma Batuko zerbitzuen inportazioak %4,1 jaitsi ziren urtetik urtera.\nGainerako eremu geografikoetan, urtetik urterako hazkundeak izan ziren Asiatik (% 9,3), Amerikatik (% 9,2) eta Ozeaniatik (% 4,2) zetozen inportazioetan. Afrikan, aldiz,% 6,4 jaitsi ziren.\naseguruak erosketak esportazioak finantzarioak importaciones-eu


«Argiki erran dezatela eskualde hizkuntzak hil nahi dituztela» | «Argiki erran dezatela eskualde hizkuntzak hil nahi dituztela» – iparraldekohitza\nurria 10, 2021\nAmaren familia guzia okzitanieraz mintzo bazen ere, ez zioten sekula irakatsi. Michel Feltin-Palas L’Express astekariko kazetaria (1965, Le Raincy, Frantzia) ama zendu zenean hasi zen haren hizkuntza ikasten, duela hamabost urte, Parisen. Ordutik, hizkuntza gutxituei buruzko gogoeta garatu du, Frantziak historikoki haien kontra izan duen jarrera deitoratuta. «Ikusi nuen hizkuntzen gainbeherak Frantzian arrazoi politikoak zituela , erabaki genuelako gure nazio lurraldean erabilitako hizkuntzetako bati bakarrik ematea prestigio estatutu guziak». Zorrotz aztertzen du hizkuntza gutxituen gaia astero idazten duen Au fil des langues (Hizkuntzen harira) gutunean.\nAgenda politikoan sartu da hizkuntza gutxituen gaia. Zer irakurketa egiten duzu gertatutakoaz? Zeren erakusle da?\nBatetik, Paris eta gainerako lurraldeen arteko deskonexioa. Eskualdeko hizkuntzak ez direnez erabiliak Parisen, nire lankideetako anitzek uste dute hizkuntza horiek ez direla gehiago mintzatuak. Anitz harritu dira hiztunak eta atxikimendua deskubritzean.\nBestetik, hizkuntzen inguruko kultura falta erakusten du. Eskolan kultura literario bat lantzen da, baina ez dute deus irakasten Frantziaren hizkuntza ondareaz. Nahitara egina da: zerbait ezagutzen ez dugularik, ez gatzaizkio atxikiak. Hizkuntzak suntsitzea edo hiltzen uztea —funtsean, gauza bera da— ez zaigu jenagarri.\nAzkenik, oposizio batzuen izaera ideologikoa erakusten du. Eskola horiei aurre egin behar zaie, separatismoaren kabi batzuk direlako. Ez dute ulertzen nortasun bat baino gehiago izan ditzakegula. Ni biarnesa sentitzen naiz, gaskoia, frantsesa, europarra eta munduko herritarra. Hemen, balio unibertsalak defendatzen dituztenak hizkuntza gutxituen defendatzaileak dira; giza eskubideak defendatzen dituzte. Frantzia bere balioen kontra doa.\nBadirudi Frantziako Gobernuak gaiari heldu nahi diola.\nFrantziako Gobernua ez da ahobatezkoa gaiari buruz. Blanquer [Hezkuntza ministroa] hizkuntza gutxituen etsaia da, eta behin baino gehiagotan erakutsi du. Jean Castex [lehen ministroa] aldekoa da; auzapez zenean, Bressola laguntzen zuen, eta hizkuntza eta kultura katalanari atxikia da. Emmanuel Macronek ez du ideiarik ere. Nire analisia da hauteskunde interesak lehenesten dituztela. Badakigu konstituzioa aldatzea dela murgiltze eskolak salbatzeko modu bakarra. Ez dago beste biderik. Zirkular bat aipatzen ari dira, baina ez da jurista izan behar ohartzeko zirkular batek ez duela Konstituzio Kontseiluaren pisu bera. Malguki jokatzea da gobernuaren jarrera; errektoreei agindu hori eman zaie, eta Ipar Euskal Herrian murgiltze esperimentazioak ireki dira. Jakin dudanez, Matignoni esker; Blanquer kontra zen.\nFrantziako Gobernuak bere konstituzioa desobeditu du.\nInprobisazioa erabatekoa da. Baina konstituzioa aldatzeari uko egiten diote. Zer pasatuko da orain? Murgiltze eskola baten eta Hezkuntza ministerioaren artean izenpetutako hitzarmen bat salatzen badut administrazio auzitegi aitzinean… irabaziko dut. Eskola guziak mehatxatuak dira. Gobernuak denbora irabazi nahi du bozetara arte, jendea ez kexatzeko eta Macronen berrautatzea ez baldintzatzeko; gero, bada ikusiko. Baina gero beranduegi izanen da. Bat egiten dut Paul Molacekin: presidentetzako hauteskundeak aitzin presio egin behar da.\nFrantziak hizkuntza gutxituekiko izan duen jarrera deitoratu duzu maiz. Zergatik?\nFrantziako Estatuak bi gauza egin ditu mendeetan zehar: transmisioa etsiarazi du familietan, eta eskolak hiztun berriak trebatzea ere etsiarazi du. Hezkuntzako hizkuntza bakar gisa frantsesa hautatu zuen, bereziki XIX. mende bukaeran. Familiei ulertarazi zitzaien etxean ere frantsesez jardun behar zutela haurren eskola eta bizitzako lorpena faboratzeko. Zenbait metodo erabili izan dituzte eskolan: eskualdetako hizkuntzak lotsa sentimenduarekin eta salaketarekin lotu zituzten.\nZigor fisikoak ere izan ziren.\nHala da. Haur batzuek xaboia eman behar zuten ahoan haien hizkuntzan mintzatzeagatik. Bistan dena, heldu bilakatzean ez zieten haien haurrei transmititu. Ez zuen deusetarako balio, ikasketak huts egin zitzaketen… hori errana zitzaien; eta zigortuak eta umiliatuak izateko arriskua zuten. Nik ez diet ezer leporatzen. Erantzukizuna hori antolatu zutenek dute: eskolak eta estatuak. Gurasoak biktimak izan ziren.\nOraingo egoerara gakartza.\nEskola da hiztun berriak prestatzeko modu bakarra, eta debekatzea erabaki dute. Hizkuntza horiek ama hizkuntza gisa zituzten belaunaldiak desagertuko dira; ez da kalitatezko hiztunik izanen. Zintzoak izan daitezela, eta argiki erran dezatela hizkuntza horiek hil nahi dituztela. Bestela, inkonpetentzia da, edo hipokrisia.\nZer ikuspegi dute zure astekarian idazten duzunari buruz?\nAskatasun osoa ematen didate. Haatik, badakit irakurlerik ez badut ez dudala segitzen ahalko. Horregatik zabaldu dut deia: asteroko gutunak harpidedunak behar ditu. Eta nahiko nuke beste hedabideak ere lotzea, gobernuak presio handiagoa senti dezan. Adituek diote politika aldatu ezean hamarkada batzuetara metropoliko hizkuntza guziak desagertuko direla. Orain jokatzen da.\nZure idatzietatik ondoriozta daiteke posible ikusten duzula Frantziak bestelako jarrera bat hartzea.\nBai, errealista da, estatu demokratiko orok politikaz alda dezakeelako. Arlo anitzetan aldatu da: abortua eta homosexualitatea delituak ziren lehen. Separatismoa aipatzen da kontrako argudio gisa, baina jendea errespetatua sentitzen denean, ez du herrialdetik ateratzeko gogorik. Atxiki dezagun frantsesa hizkuntza komun gisa, baimendu diezaiogun jendeari bere eskualdeko hizkuntza historikoa ukaitea, eta, zergatik ez, nazioarteko hizkuntza bat. Eleanitzak izan behar ginateke.\nHiztunek jasandako tratu txarrak eta hizkuntzak suntsitzeko borondatea aipatu dituzu. Estatu bortizkeria baten kontakizuna da.\nTriste jartzen nau. Ez nago harro, Frantziako armadak Aljerian torturatu zuela jakitean bezala. Frantziako historiaren orrialde beltzak dira. Nik Frantziaren ondarea babesten dut; Frantzia bere ondarea suntsitzen ari da.\nUste duzu erreparazio politika bat beharrezkoa dela egindako kaltea konpontzeko?\nEz da lehentasuna: pragmatikoa izan behar da. Lehentasuna hizkuntzak salbatzea da, eta, beraz, hiztunak behar dira belaunaldi berrietan. Eskola da lehentasuna: murgiltze eredua garatzea. Gero, koofizialtasuna. Haurrek hizkuntza ikasi eta erabiltzeko parada izan behar dute. Erreparazioa, zergatik ez; baina ez ditu hizkuntzak salbatuko. Hilobi batean loreak jartzea hizkuntzak hil izanaz dolu izanez, ezer baino hobeki da; baina oraindik aukera badugu hizkuntza horiek salbatzeko.


Trenbidea Tailandian ~ Journey-Assist - Sarrerak berrikustea eta erostea\nHasiera » Mundu osoan / Eskualdeetan » Asia » Thailandia » Garraioa. errentan. » Trenbidea Tailandian\nThailandian ona da aireko bidaiekin ez ezik trenbide loturekin ere. Trenbideen bidegurutze nagusia Bangkok da (Bangkok - Hualamphong trenbide geltoki nagusia), baina horrek ez du oztopatzen treneko edozein herrialdetako eskualdetara iristeko gaitasuna.\nLehenik eta behin, Bangkok metroa hartu behar duzu adar urdinaren geltokiraino MRT Hua Lampong, non dago izen bereko tren geltokia Hua Lompong (puntuan mapan -https: //goo.gl/maps/BymoGhuBoPJgbFfXA)\nHua Lampong trenbidea (Bangkok)\nHua Lampong trenbidea\nBangkok metroko mapa\nBangkok metroaren mapa zehatza\nEta trena gehitzen baduzu autobusa edo ferrya, orduan, herrialdean ez da toki eskuraezina izango zuretzako :). Turista independenteek Thailandian trenak aktiboki erabiltzen dituzte.\nTrenbidearen Mapa Tailandian\nThailandiako Tren Autoen Klaseak\nHiru klase aukeratu behar dira, hau da, aire girotua eta ez, eta eserita eta etzanda bana daitezke. Horrek ez du esan nahi klase horiek guztiak edozein trenetan ditudanik: dena banakakoa da eta trenaren distantzia eta kopuruaren araberakoa da. Aldez aurretik jakiteko zer klase dauden behar duzun trenean eta, aldi berean, ordutegia eta prezioak jakiteko, guneaz gogoratzen gara http://www.railway.co.th, horren gainean beharrezko informazio guztia dago.\nGainera, ibilbide luzeko trenetan beti dago jatetxeko autoa;).\n1. maila (1. maila).\nKonpartimentu bikoitza edo bakarra. Elkarrekin bidaiatzen baduzu eta eserleku bakarreko kupoak bakarrik badaude, hartu ondoko bi. bien artean ate bat dago;). Bakarrik bidaiatuz gero, ate hori zalantzarik gabe blokeatu egingo da. Orokorrean, klaseko 1. autoek aire girotua dute eta konpartimentuek ere konketa dute. Haien prezioak ia klase ekonomikoen hegaldiaren kostua lortzen du, baina batzuetan zentzu ekonomikoa du oraindik trena aukeratzeak. Lehenik eta behin, esperientzia interesgarria da, bigarrenik, trenaren leihoetatik irekitzen den trenaren ikuspegiak eta, hirugarrenik, hegaldia luzea bada eta gaua mugitzea posible bada, orduan gau batean kostua aurreztuko duzu hotel batean.\n2. maila (2. maila).\nSedentarioan banatuta (2. mailako eserlekuak) eta gezurretan (2. mailako lotan). Sedentarioa, eguneko zeharkaldietan nahiko ona. Klase honetako bagoiak aire girotuak izaten dira. Eserlekuen bizkarraldeak atzera egiten dute eta oso posible da lo egitea, hegazkin batean bezala. Gezurretako klaseak CIS herrialdeetan erreserbatutako eserlekuen antzekoak dira. ie nahiko aukera merezi baduzu lo nahikoa lortu behar baduzu. Bagoi mota hau bi motatakoa da. Aterik gabeko konpartimentu bereziekin edo, bagoian, ohe-apalak ditu. Erosleen artean - auto komun bat, dutxa ur hotzarekin, eta gortina pertsonal bat leku bakoitzean :). Bigarren maila ere aire girotua da eta ez aire girotua (bigarrena nahiko ona da gaueko zeharkaldietarako).\n3. maila (3. maila).\nBagoien klase baxuena. Ia beti ez dago aire girotua. Erosotasuna lortzeko, komuneko partekatutako gurdian eta egurrezko edo larruzko bankuko aulkietan. Lekualdaketa motzetarako nahiko egokia da. Horrelako autoetan tarifa oso baxua da. Adibidez, Bangkokotik Ayutthayara, sarrerak 0,5 $ inguru balioko du.\nTailandiako tren txartel motak\nEzaugarri interesgarria da trenbide geltokietan deiturikoa erosi ahal izatea txartel konbinatua trenak joaten ez diren tokietara, baina autobusek edo ferryak ere har ditzakete. ie Halako txartel bat trenez, autobusez edo ferryz mugitzea izan daiteke. Bide batez, ordutegia eta kostua webgune ofizialean aurki daitezke http://www.railway.co.th. Eta Internet bidez txartel bat erosten baduzu, linean ordaintzeko kuota gehituko zaio kostuari.\nTailandiako tren txartelak erostea linean!\nTrenerako txartelak linean eros ditzakezu hiru hilabetetan, baina, egia esan, txartelarekin interesa baduzu 2-oh edo 3. maila, gero kezkatu ezin dituzun tokien erabilgarritasunagatik. Beti dago lekua. Baina barruan 1. mailaaldez aurretik sarrerak erostea hobe da.\nSarrerak erostea leihatiletako tren geltokietan. Sarrerak erosi ezin dituzu 60 egunetan. Baina berriro ere, eserleku baxuko klaseetarako sarrerak ezin dira aldez aurretik erosi - beti dago lekua.\nJarraian, Tailandiako tren txartelak bilatu eta saltzeko webgune ofizialaren markoa ikus dezakezu. Prest egon banku-txartel guztiak ez direla onartzen.\nZign Beach eta Wong Prachan hotelak\nBuddha Hills eta Khao Phra Tam Nak


Sindikatuek protesta egin dute Florence Lasserre diputatuaren etxean | Ekonomia | Berria\nSindikatuek protesta egin dute Florence Lasserre diputatuaren etxean\nEztabaida ukatzea leporatu diote LREMko diputatuari. Salatu dute «probokazioa» dela Frantziako Gobernuaren azken eskaintza\nFlorence Lasserre Pirinio Atlantikoetako diputatuaren Angeluko (Lapurdi) etxe aitzinean bazkaldu zuten erretretaren erreformaren kontrakoek atzo eguerdian. Izan ere, Errepublika Martxan alderdikoa da Lasserre, eta «Frantziako Gobernua itsuki segitzea» leporatu diote sindikatukideek. Azaldu zuten diputatuari hiru gutun idatzi dizkiotela mugimenduaren hastapenetik, grebalarien «haserrea eta kezka» entzun ditzan. Diputatuak ordea, ez du erantzunik eman; horregatik erabaki zuten haren etxera jotzea. «Hiru aldiz bidali diogu gutuna, eta ez digu erantzunik eman. Herritarron boza ez du entzuten: ez du gurekin eztabaidatu nahi», salatu zuen Julien Delion CGTko sindikatukideak.\nEtxeko atarian, Frantziako Poliziak bertara sartzea egotzi zien manifestariei. Errepidean jarri ziren sindikatuko kide Jaka Ubelak —Jaka Horien adar feminista— eta Jaka Horiak, eta bazkaria partekatu zuten. Ondoren, komuneko papera jaurti zuten baratzera, protesta sinboliko gisa.\nGreba iraunkortzea erronka\nIragan larunbatean, gizarte eragileengan duen «konfiantza erakusteko», Frantziako lehen ministroak orekarako adinaren neurria kentzeko aukera eskaini zien sindikatuei, «behin-behinean» bada ere. Edouard Philippek jasoa du erretreten erreforman erretiroa 64 urtera atzeratzea, 2022tik 2027rako epean. Sindikatu erreformisten babesa lortzeko saioa da, azken finean, lehen ministroaren proposamen hori. Izan ere, erreformaren neurri nagusietako batean atzera egiteko prest egonda ere, nekez erakarriko ditu CGT, FO, FSU, Solidaires eta CGC sindikatuak. «Mugimenduak segitzen du; Frantziako Gobernuak ez du atzera eginen, baina guk ere ez», esan zuen Delionek atzoko protestan.\nSindikatu gehienen arabera, Philipperen iragarpena «probokazioa» da. Ez dute mugimendua eteteko asmorik. Philippek iragarpenak egin zituen egun berean, Frantzian eta Ipar Euskal Herrian mobilizazio jendetsuak egin ziren. Baionan, mila bat pertsona atera zen karrikara. Trenbideetako langileek 41 egun daramatzate greban, eta hiru eguneko greba deialdia egin dute sindikatuek, gaurtik hasita. Gaur goizean, karrikara aterako dira, eta ostegunean ere manifestazioa egingo dute. Baionan, 10:30ean abiatuko dute martxa, geltokitik.


Naia del Castillo, Ixone Sádaba eta Miren Doiz artisten argazkiak ikusgai 'DURANTE, DESPUÉS' erakusketan | El Correo\nZurekinNaia del Castillo, Ixone Sádaba eta Miren Doiz artisten argazkiak ikusgai 'DURANTE, DESPUÉS' erakusketan\nNaia del Castillo, Ixone Sádaba eta Miren Doiz artisten argazkiak ikusgai 'DURANTE, DESPUÉS' erakusketan\nMiren Doiz, Ixone Sádaba eta Naia del Castillo, erakusketarekin. / Ainhoa Gorriz\nErakusketa Amarica aretoan egongo da ikusgai, eta komisario gisa Sema D'Acosta aditu ezaguna arituko da\nPAUL PICADO Sábado, 15 junio 2019, 23:19\nNaia del Castillo, Ixone Sádaba eta Miren Doiz artisten argazkiak aukeratu dituzte DURANTE, DESPUÉS erakusketarako. Abuztuaren 25era arte egongo dira ikusgai artisten argazkiak, eta komisario gisa Sema D'Acosta aditu ezaguna arituko da. Honen ustez, gaur egun, beste modu batera ulertzen da argazkilaritza, eta ez du zerikusirik XX. mendean nagusitu den zentzu dokumentalarekin.\nHiru artistek modu berean ulertzen dute argazkilaritza, eta garrantzi berezia ematen diote estudioan egindako gogoetari, une bereziak harrapatzeko nahiari baino gehiago. Horrenbestez, erakusketa honetan, gauzak gertatzeko moduari, lantegian egindako ikerketari eta irudien bidez adierazten diren ideien aldaketei buruzko gogoeta egiten da. Ikus daitekeenez, lan batzuk amaitu gabe daude; beste batzuetan, jarduera oraindik burutu gabe dago, edo behin betiko egoera lortu aurreko etapak ikusten dira.\nNaia del Castillo Arte Ederretako lizentziaduna da, Eskultura espezialitatean, eta hainbat beka eta egonaldi lortu ditu prestakuntzarekin jarraitzeko. Zenbait sari ere lortu ditu, hala nola Festival Off de PHE05 jaialdian eta Caja Madrideko Generación 2006 lehiaketan. Horrez gain, 2005. urtean ParisPhoto erakusketan Espainiaren ordezkari izateko hautatu zuten. Hainbat erakusketa ere egin ditu, bai Estatuan, bai Alemanian, Estatu Batuetan eta Austrian.\nIxone Sádaba Arte Ederretako lizentziaduna ere bada. Besteak beste Generaciones saria irabazi zuen 2011. urtean, eta Sovereing Art Foundation Sarian finalista izan zen 2012. urtean. Nazioarteko museoetan erakutsi ditu bere lanak, hala nola Bilboko Guggenheim museoan, Reina Sofía Museoan, Torontoko MOCCA Contemporary Art Museum museoan edo New Orleanseko Museum of Contemporary Art museoan.\nAzkenik, Miren Doiz Arte Ederretako lizentziaduna da, eta Madrilen bizi eta lan egiten du. Pinturaren mugak zalantzan jartzea gustukoa du, baina azken urteetan pintura alde batera utzi, eta beste material batzuk erabili ditu, objektuari gehiago erreparatzeko. Bere lanak besteak beste leku hauetan egon dira ikusgai: Seulen, Berlinen, Erroma, Mexikon edo Sao Paulon.