3/18 Irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruko adinekoentzako egoitzen Dekretu Proiektuari buruzkoa\nIrizpena 3/18, Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruko adinekoentzako egoitzen Dekretu Proiektuari buruzkoa\nIrizpena 3/18 Copyright © 2018\n2018ko otsailaren 14an, Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailaren idazkia jaso zen Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordean, honako honen gaineko irizpena eskatzeko: “Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruko adinekoentzako egoitzen Dekretu Proiektua”, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen maiatzaren 17ko 8/2012 Legearen 3. artikuluan ezarritakoarekin bat etorriz.\nArau horren xedea da adinekoentzako egoitzek baliabide materialen, funtzionalen eta giza baliabideen aldetik bete beharreko baldintzak arautzea, baita arreta emateko eredua definitzea eta funtzionamendua baimentzeko, egiaztatzeko eta, hala denean, homologatzeko baldintzak ezartzea ere, egun indarrean dagoen araudia gaurkotuta.\nBerehala igorri zitzaion dokumentuaren kopia Batzordearen osoko bilkurako kideei, proposamenak eta iritziak igor zitzaten eta Lan Batzorde egokiari helarazteko, hain zuzen ere Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen Funtzionamenduaren Erregelamenduan ezarritakoarekin bat etorriz. 2018ko martxoaren 2an, Gizarte Garapeneko Batzordea bildu zen, eta hartutako erabakiak oinarri hartuta, Irizpen Proiektu hau egin zen, ondoren Batzordearen martxoaren 9ko osoko bilkuran aztertzeko; aho batez onetsi zen bertan.\n“Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruko adinekoentzako egoitzen Dekretu Proiektuak” hauexek biltzen ditu: zioen azalpena, bost kapitulutan banatutako 43 artikulu, xedapen gehigarri bat, bost xedapen iragankor, xedapen indargabetzaile bat eta bi azken xedapen.\nAzaltzen duenez, lehenik eta behin, dekretu berri honen bidez Euskal Autonomia Erkidegoan kokaturiko adinekoentzako egoitza guztiak araupetzea du xede, hain zuzen egoera horretan dauden pertsonek kalitateko egoitzako arreta zerbitzuak jasotzeko duten eskubidea bermatze aldera. Hori guztia apirilaren 6ko 64/2004 Dekretuarekin bat etorriz. Izan ere, horren bidez, Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte zerbitzuen erabiltzaileen eta profesionalen eskubideen eta betebeharren gutuna eta iradokizunen araubidea onetsi zen.\nHala, egoitzentzako gutxieneko eskakizun-atalasea ezarri da, adinekoentzako egoitzetako arretaren arloan jardun ahal izateko. Halaber, plantillei dagozkien ratioak handitu beharra dagoelako egin da dekretua, zeren eta ratiook eragina baitute eman beharreko zerbitzuan, eta ratio berriak ezarri ditu adinekoentzako egoitzetako gizarte zerbitzuei buruzko martxoaren 10eko 41/1998 Dekretuaren egungoak aldatuta (EHAA, 1998ko apirilaren 7koa).\nEuskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Historikoetako foru aldundiei dagokie zerbitzu hori ematea gizarte zerbitzuen euskal sistemaren baitan, baita egoitza horiek baimentzeko, homologatzeko, ikuskatzeko eta zigor-ahalmena erabiltzeko eskumena ere, hain zuzen Gizarte Zerbitzuei buruzko Legearen 41. artikulua aplikatuz eta Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte zerbitzuen baimena, erregistroa, homologazioa eta ikuskaritza arautu dituen martxoaren 10eko 40/1998 Dekretuan xedatu denaren arabera.\n“Xedapen orokorrak” izeneko I. kapituluan (1-8. art.), Dekretua aplikatzeko markoari dagozkion funtsezko osagaiak definitu dira. Gizarte zerbitzuen euskal sistemaren barruan dauden erantzukizun publikoko egoitzei aplikatuko zaie Dekretua, titulartasun publikokoak izan nahiz itunpeko titulartasun pribatukoak izan, baita gizarte zerbitzuen euskal sistemaren barruan ez dauden titulartasun pribatuko egoitzei ere.\nII. kapituluan (9-24. art.), baliabide materialen eta ekipamenduen gaineko gutxieneko baldintzak ezarri dira. Egoitzak, ahal dela, hiriguneetan kokatu beharko dira eta, nolanahi ere, gainerako gizarte zerbitzuetarako sarbide errazarekin eta azkarrarekin. Hurrengo manuetan ezarrita dagoenez, legeria sektorialetan exijituriko oinarrizko baldintzak bete beharko dituzte instalazioek, tamainaren eta ezaugarrien arabera, eta arreta berezia jarriko da irisgarritasun baldintzak bermatzean, alde guztietatik. Era berean, nahitaezko osasun arloaren gutxieneko baldintzak eta psikogeriatriako eta gizarte-osasuneko aukerako unitateen gutxieneko baldintzak ere xedatu dira.\nIII. kapituluan (25-26. art.), egoitzako arretaren beharkizun funtzionalak ezarri dira, zerbitzuaren laguntzaren kalitatea bermatzeko, eta honako hauek arautzen ditu: arreta eredua, arreta osoa pertsona ardatz hartuta, erreferentziako pertsona, kalitatea kudeatzeko eredua, adinekoentzako gizarte egoitzaren gutxieneko edukiak eta baldintzak, egoitzan sartzeko aldia: prestatzea eta egokitzea, egonaldia, egoitzatik irteteko aldia, pertsonalak erabiltzaileekin dituen harremanak, arriskuetan aplikatzekoak diren jarraibideak, kalitatearen ebaluazioa eta etengabeko hobekuntza, funtzionamendua eta antolaketa. Azkenik, egoitzen funtzionamendurako eta antolaketarako arauak ezartzen dira, eta eduki beharreko dokumentazioaren zerrenda zehaztua ematen da.\nIV. kapituluan (37-42. art.), egoitzaren funtzionamendu onerako beharrezkotzat jotzen diren langileen gaineko gutxieneko baldintzak arautzen dira, profesional kopuruari nahiz prestakuntzari dagokionez, eta hainbat lanbide kategoria bereizten dira horretarako: a) Zeharkako Arretarako Pertsonala (egoitzaren arduraduna, administrazioko pertsonala eta zerbitzu orokorretako pertsonala) eta b) Zuzeneko Arretarako Pertsonala (talde teknikoa, zaintzaile taldea). Lanpostua betetzeko beharrezko titulazio akademikoak ezarri dira eta, zuzeneko arretarako laguntzako pertsonalari dagokionez, lanbide prestakuntzako titulazioaren aukeratzat hartuta, jarduera egiteko lanbide prestakuntza egokia egiaztatu ahal izango dute baliokidetzat jo diren profesionaltasun-ziurtagirien bidez. Arreta motaren eta mendekotasun graduaren arabera ezarri dira pertsonalaren gutxieneko ratioak.\nAzken kapituluan, V.ean (43. art.), gizarte zerbitzuen sistemaren barruko gizarte zerbitzuak emateko esku hartzeko behar bezala baimendutako erakunde pribatuen menpeko egoitzek bete beharreko homologazio irizpideak ezartzen dira, betiere Gizarte Zerbitzuei buruzko Legearen 59.2. artikuluan xedaturikoaren arabera.\nXedapen gehigarri bakarrean, salbuespen bat xedatu da Dekretu hau egoitzako zerbitzu esperimentalei aplikatzeko, hain zuzen ere arretarako aukerako modalitate berritzaileen garapena ahalbidetzeko, Gizarte Zerbitzuei buruzko Legearen bosgarren xedapen gehigarrian ezarritako baimen-epeei jarraiki.\nA) Balorazio orokorra\nGure gogoeta egingo dugu honako honen inguruan: “Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruko adinekoentzako egoitzen Dekretu Proiektua”. Horren bidez, Euskal Autonomia Erkidegoan kokaturiko adinekoentzako egoitza guztiak arautu nahi dira, egoera horretan dauden pertsonak kalitateko egoitzako arreta zerbitzua jasotzeko duten eskubidea bermatze aldera. Hori guztia Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 9.1.m) artikuluarekin eta Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte zerbitzuen erabiltzaileen eta profesionalen eskubideen eta betebeharren gutuna eta iradokizunen eta kexen araubidea onetsi dituen apirilaren 6ko 64/2004 Dekretuaren 11. artikuluarekin bat etorriz. Horietan ezarrita dagoenez, gizarte zerbitzuen erabiltzaileek eskubidea dute eskuratzen dituzten zerbitzuetan eta egoitzetan kalitatezko zerbitzua jasotzeko, arauz zehazturiko beharkizun materialekin, funtzionalekin eta pertsonalaren gaineko beharkizunekin, betiere horiek etengabe berrikusteari kalterik egin gabe, hobetu beharrekoak gerta litezkeelako beti.\nHasteko, araudiaren egokitasunari dagokionez, kontuan hartu behar da Gizarte Zerbitzuen Legean ezarritako garapena dela, laugarren xedapen gehigarrian ezarria hain zuzen, eta dagoeneko hamar urte igaro dira hura onetsi zenetik. Hortaz, 1998. urtetik indarrean dagoen araudia erabili izan da, baita 2005eko eta 2006ko eguneratzeekin ere, baina, edozelan ere, Gizarte Zerbitzuen Legearen aurretikoak.\nHorrenbestez, ez da zerotik abiatzen den araudia, baizik eta adinekoentzako egoitzen beharkizun materialak, funtzionalak eta pertsonalaren ingurukoak eguneratzen ditu 12/2008 Legean xedatu denetik, eta Gizarte Zerbitzuen eta Prestazioen Katalogoan zehaztuta dago. Hona hemen helburua: prestazio eta zerbitzu konkretu horien kalitatezko gutxieneko estandarrak bermatzea.\nAzpimarratu behar da araudiak jarduera osoa barne hartzen duela, hots, adinekoentzako egoitza guztiak, titulartasun pribatukoak izan nahiz pribatukoak izan, eta sisteman duten parte-hartze txikiagoaren edo handiagoaren arabera, “baimen” edo “homologazio” egokia eskuratu beharko dute, adinekoentzako egoitzako arretan jardun ahal izateko dekretu proiektuan ezarri dituen gutxieneko atalaseak betetzen direla egiaztatu ondoren.\nEAE zahartuz doa, bizitza-esperantza handituz baitoa, eta adinekoek biztanle gazteagoekiko duten proportzioak gora egiten du etengabe; gainera, joera horri eutsiko zaio datozen urteetan. Dekretu honen xedea errealitate horretara eta Gizarte Zerbitzuen Legeak dakarren bananako arretaren inguruan ezarrita dagoenera eguneratzea da.\nBat gatoz esatean laguntza ereduaren gaineko aldaketak egin behar direla araudian, igarotako denbora dela eta. Hartara, aipatzen den banaketa modularra eta profilen espezializazioa komenigarriak direla irizten diogu.\nEra berean, araudi berrian elementu berritzaileak sartu direla ikusten dugu, hala nola etengabeko hobekuntzari, kalitate planei eta pertsona ardatz hartuta emandako arretari buruzko aipamenak, besteak beste. Izan ere, arreta gerontologikoaren egungo joerekin datorren orientazio zerbitzua ematea dakarte horiek guztiek.\nHorrez gain, egokitzat jotzen dugu Euskal Autonomia Erkidegoko egoitzen erabiltzaileek gutxieneko kalitate maila bermatuta izatea eta, ildo horretan, bat gatoz Euskal Autonomia Erkidegoko egoitza horiek bete behar dituzten beharkizun materialak, funtzionalak eta pertsonalaren gainekoak bateratzeko helburuarekin, eta horretarako, araubide bera ezarriko da lurralde osoan.\nAlabaina, garrantzi maila desberdineko hainbat arlo orokor aipatuko ditugu ondoren.\nB) Memoria ekonomikoa eta aukera-kostua\nEAEko legegileakAbenduaren 22ko 8/2003 Legearen 10.3. art., xedapen orokorrak egiteko prozedura arautzen duena. egokitzat jotzen du honako hau eskatzea: memoria ekonomikoa jasota egotea aztergai dugun moduko arauak egiteko espedienteetan, non arauak aplikatzeak partikularrentzat (administrazioez eta oro har ekonomiaz gain) ekar dezakeen kostua ebaluatuko baita. Legean ezarritako betebeharra egoki betetzeko, gure ustez, beharrezkoa izango litzateke argi azaltzea, kopuruak emanda, proposaturiko araudi berriak araudiaren eraginpeko partikularrentzat ekarriko duen kostua.\nAlabaina, hauxe aitortzen da dekretu proiektuarekin batera aurkezturiko memorian: “…beharkizun formalak eta pertsonalaren ingurukoak egokitzeko betebeharrak eragina izango du kostuetan egoitzen erakunde publiko eta pribatu titularrentzat…”, baina ez dira kostu horiek zenbatzen. Hala ere, memoriak dioenez, “beharrezko kostuak eta neurrikoak direla uste dugu”.\nBeharrezkotzat jotzen dugu administrazioak egokieraren gaineko balorazioa egiaztatzea ahalbidetzen duten nahikoa datu izatea Memorian, eta datu horiek, aldi berean, iritzia ematea ahalbidetuko diete datu horiek egokieraren eraginpean daudenei. Kostuok zenbatuta ez daudenez gero (zenbatespena ere ez da ematen), arriskuan egon daiteke legez memoria ekonomikoa egiteko betebeharra betetzea, zeinen helburua ezin esan baitaiteke bete denik.\nArestian esandakoa bereziki garrantzitsua da kasu honetan, hain zuzen ere proposaturiko araudian ezarritako maila desberdineko eskakizun berrien garrantzia eta horiek betetzeko ezarritako epeak ikusita (xedapen iragankorrak). Gure ustez, zuhur jokatzea izango litzateke administrazioak egoitzako plazaren kostuaren gehikuntzari buruzko azterlan xehatua egingo balu, plaza sortzean eta ondoren kudeatzean, proposaturiko aldaketen benetako norainokoa zein den jakiteko. Are gehiago kontuan hartzen bada administrazioak berak finantzatzen dituela egoitzako plaza horietako gehienak eta, nolabait, kostuen igoera horiek eragina izan beharko lukeela sustatzen ari den araudiaren ondoriozko tarifetan.Ildo horretan, aipamen berezia merezi du zerbitzu medikoa duten egoitzen oso egoera desberdinak; izan ere, Osakidetzaren zerbitzu publikoen bidez betetzen dute behar hori, baina geroago aipatuko dugu berriz ere gai hori.\nGainera, hauxe dio memoria ekonomikoak arauen aldaketaz: “jarduera igoaraz dezake pixka bat, baina ez du aldaketarik ekarriko barne antolaketan”.\n36. artikuluan (dokumentazioa) eta sartutako protokolo guztietan (Dekretu proiektuko 29-35. art.) xedatu dena aplikatuta ondorioztatzen denez, lan gehiago izango da. Praktikan, hori guztia egin izan da, baina lanari buruzko jarraibideetan edo jardun onei buruzko eskuliburuetan dago garatuta. Lan handiagoa eskatuko du protokolo kopuru hori izan beharrak, baita Lurralde Historiko bakoitzeko ikuskaritza-unitateek horiek ondoren egiaztatzea ere. Igoera txikia baino gehiago dakarrela deritzogu, baina onartu egiten dugu zaila dela zenbatespena ematea. Alabaina, foruko ikuskaritza-unitateen laguntzaz zenbatetsi liteke.\nNolanahi ere, dekretu berri honen eragin ekonomikoari buruzko baloraziorik ezak ahuldu egiten du Batzorde honek irizpenak emateko duen eginkizuna.\nC) Dekretua erabiltzearen egokitasuna\nGure ustez, dekretu batek ez luke hain xehetasun maila handia izan behar adinekoen egoitzarako zerbitzuak emateko beharkizunetan; hala, egokiagoa da etorkizunean errazago egokitu daitezkeen aginduen edota arauen bidez gauzatzea horien gaineko arauen garapena (ikusi 36. artikuluari buruzko gogoeta).\nAldiz, geroago azalduko dugunez, garapen handiagoa behar duten arauko beste alderdi batzuk aurkitu ditugu (ikusi 10. artikuluari buruzko gogoeta).\nD) Arreta osorako eredua, pertsona ardatz hartuta\nFuntsezkoa da laguntza emateko eredua aukeratzea, zeren eta eskaini nahi den zerbitzu mota definitzen baitu, eta neurri handi batean, zer ikusi handia du zerbitzua eman nahi dugun moduarekin: ea adinekoei gutxieneko arreta emateko gizarte-osasuneko gunea izatea aukeratzen den besterik gabe, edo zerbitzua ematearen aldeko apustu irmoa egiten den: zerbitzu horrek, adinekoen biziraupena bermatzeaz gain, erabiltzaileon bizitza-kalitatea eta pertsonen autonomia hobetzeko helburua izan behar du. Eredu bat edo bestea aukeratzearen araberakoak izango dira ataza espezifiko baterako erabiliko diren baliabide mota eta kantitatea.\nDiogunez, garrantzizkoa da araua bereziki argia izatea eta ondo zehaztea zein eredu hautatzen den. Osterantzean, guztien onurak batu nahian definiziorik eman ezean, segurtasunik eza eta gatazkak sor daitezke egoitzaren eta erabiltzailearen edota familiaren arteko harremanetan, eta definiziorik ez hori nabarmentzen dugu. Izan ere, bereziki larria da osasunaren arretaren eta arreta psikosozialaren inguruan.\nDekretuan, eraturiko ereduaren onurak aipatzen dira, baina, egoitzako etxeko bizitza erabiltzailearen tipologia kontuan hartuta bideratzeaz gain, jarduketa profesional sanitarioa aztertu beharko litzateke, ezinbestekoa delako erabiltzaile horien ongizaterako, zeren eta egoitzetako eguneroko bizitzan osasunaren arloko atazak gero eta gehiago eskatzeko joera baitago, egoiliarrek gero eta medikamentu gehiago behar dituztelako besterik ez bada ere.\nOsasunaren kontrola funtsezko baliabidea da pertsona horien, familien eta ingurunearen bizitza-kalitateari eusteko eta, hala ere, ez da ageri dekretuaren helburuen artean (4-a) artikuluan “zaintzak” eta “narriadura saihestea” aipatzetik harago); hori dela eta, bereziki aintzat harturiko eta baloraturiko faktorea izan beharko luke kostuen zenbatespena lantzerakoan, arestian aipatu dugunez.\nHona hemen ereduaren definiziorik ezaren gaineko beste etsenplu bat: 36.i) artikuluan ezarritako jarduketako 14-29. protokoloak arreta psikosozialeko alderdiei dagozkie. Alabaina, gerta liteke nahikoa ez izatea eskakizun horiei erantzuteko 41. artikuluan bildutako arreta psikosozialerako pertsonala. Horrez gain, pertsonal kopuru berari eusten zaio, erabiltzaileen mendetasun gradua handitu arren, baina ez dira berdinak arreta psikosozialaren beharrak 0 graduko pertsona batentzat eta 3 graduko pertsonentzat eta haien familientzat.\nE) Kalitate eredua: erabiltzaile tipologia eta zerbitzuen espezializazioa\nDekretu berrian, adinekoentzako egoitzak arautu nahi dira, pertsonek egoitzako kalitateko arreta zerbitzuak jasotzeko duten eskubidea bermatze aldera.\nGutxieneko eskakizun mailak ezarri dira, erantzukizun publikoko gizarte zerbitzuen sistema eta erabiltzaileek gizarte babesaren kalitatea izateko eskubidea bermatze aldera. Hori zinez ahal izan dadin, ordea, biztanle hartzaileen deskribapenean (5. art.) nahiz dekretuaren artikulatuaren garapenean, gure ustez, bereziki hartu beharko lirateke kontuan zerbitzu horiek jasotzen dituzten egoiliarren egiazko tipologiaren ondoriozko funtsezko ezaugarriak.\nDekretuan, eskakizun materialak, giza baliabideen eta kudeaketaren gaineko eskakizunak, eta abar daude araututa, baina zehaztasun handiagoz azpimarratu beharko lirateke onuradunen baldintzen arabera garatu beharreko zerbitzu espezifikoak. Beharrezkotzat jotzen dugu erabiltzaileek dituzten profilen talde bakoitzerako zerbitzua espezializatzea, zeren eta errealitatea gero eta konplexuagoa bilakatzen ari baita, eta zerbitzu desberdinak behar dituzten oso erabiltzaile desberdinak daude.\nErabiltzaileak bereizi badira, bat etorri beharko lukete profilen bereizketak eta helburuek, beharkizun materialek, beharkizun funtzionalek, pertsonalaren ratioek eta prozedurek (nork baloratzen duen, zelan kudeatzen diren profilen aldaketak, etab.).\nIldo horretan, positibotzat jotzen dugu dekretuan proposatzen den gune bereizketa, baita ezarritako profilen desberdintasuna ere: psikogeriatriako erabiltzailea, gizarte-osasuneko erabiltzailea eta bizikidetza-unitatea. Baina zehaztapen ildo horretan, zenbait arlo garrantzitsu ere sakondu beharko lirateke hala nola:\nZerbitzuaren bereizketa, lanbide profilak, tarifak… (piskogeriatriako profil batek eta gizarte-osasuneko profil batek gune desberdinak behar badituzte, zainketa desberdinak eta plantilla desberdinak ere beharko dituzte).\nEgoitzan sartu baino lehen erabiltzaileen profila zehaztu beharraz gain, zehaztu egin beharko lirateke zein profilek bizi ahal izango duten elkarrekin “modulu” orokorrak deritzenetan, baldin eta jarduteko protokoloa erabiltzaile batek zerbitzu desberdinak behar baditu (esate baterako, psikogeriatriako erabiltzaile batek gizarte-osasuneko zaintza gehiago behar dituen): zelan eta nork kudeatzen duen mendekotasun graduaren aldaketa, egoitza aldatzeko bete beharreko eskakizunak, eta abar.\nF) Sistemako agenteak koordinatu beharra\nZerbitzu egokia emateko agente askok parte hartzen duenez gero, komenigarria izango litzateke koordinazioa, erlazioa eta lankidetza errazteko guneak ezartzea, bai osasun sistema publikoaren artean eta gizarte zerbitzuen sistemaren artean, bai gainerako agenteekin ere, erabiltzaileen arretarako kontzepzio osoaren ildoan.\nGure aburuz, erabiltzailearen erreferentziako pertsona bat zehaztu beharko litzateke familia ingurunean, baldin eta erabiltzailea legez gaituta ez badago, baina hala ere egiaz mugak baditu erabakiak hartzerakoan. Halaber, senitartekoen eskubideak eta betebeharrak zehaztu beharko lirateke egoitzan jarraitu bitartean.\nBeharrezko koordinazioa izateko, gainera, garrantzizkoa izango da dekretu proiektuaren 27. artikuluan zehazturiko erreferentziako profesionalaren eginkizuna. Aldez aurretik interesgarria dela dirudien arren, bere eginkizunak zehaztasun handiagoz mugatu beharko lirateke.\nIV.- GOGOETA ESPEZIFIKOAK\nZioen azalpenetako 3. orrian xedatuta dagoenez, ““Xedapen orokorrak” deritzon kapituluan, dekretua aplikatzeko markoaren funtsezko elementuak zehazten dira. Dekretua aplikagarria izango da gizarte zerbitzuen euskal sistemaren barruko erantzukizun publikoko egoitzetan, titulartasun publikokoetan edo itundutako titulartasun pribatukoetan, nahiz gizarte zerbitzuen euskal sisteman sartuta ez dauden titulartasun pribatuko egoitzetan”.\nAlabaina, hauxe xedatu da aplikazio-eremuari buruzko 2. artikuluan: “Euskal Autonomia Erkidegoan kokaturiko adinekoentzako egoitza guztiei aplikatu behar zaie dekretua, titulartasun pribatukoei nahiz pribatukoei”.\nAgerikoa denez, dekretuaren aplikazio-eremua da kasu bietan eta, hala ere, kasu batean gizarte zerbitzuen euskal sistema aipatzen da eta manuan, berriz, ez. Segurtasun juridikoa dela eta, gomendagarria da terminoetan koherentzia izatea. Ildo horretan, esan beharra dago argiagoa dela 2. artikuluan xedaturikoa eta, beraz, zioen azalpena aipaturiko artikulu horretara egokitzea gomendatzen dugu.\nArtikulu honetako 2. atalean, beren beregi xedatu da arau honen aplikazio-eremutik kanpora daudela etxebizitza komunitarioak, horien araubidea arauetan zehaztuko baita.\nEtxebizitza komunitarioak araudi espezifikoa izango duela aurreikusten denez gero, egun indarrean dagoena lehenbailehen eguneratu dezala eskatzen diogu legegileari, betiere adinekoentzako egoitzekin bat etorrita eta berdintasunez jokatuta.\n3. art. Definizioa\n2. atalean ezarrita dagoenez, adinekoentzako egoitzak “intentsitate handiko zentroak dira, eta hauexek bermatzen dituzte: a) zaintzailea ordu oro egotea –eguneko 24 orduetan-; b) zerbitzu medikoa eta erizaintzakoa ematea; c) ongizate fisikora, psikologikora eta sozialera bideraturiko arreta osoa emateko egokiak diren profiletako profesionalek osaturiko arlo askotako taldearen laguntza”.\nZerbitzu medikoaren eta erizaintzakoaren beharra ezarri denez, gomendagarria da zehaztea zein profesional motak osatu beharko duen arlo askotako taldea. Ildo horretan, dekretuaren beraren 29. artikuluan egoitzako zerbitzuaren gutxieneko edukiak eta baldintzak arautzean, adinekoentzako egoitzen erabiltzaileek zein prestazio jaso dezaketen aipatzen da; horien artean, fisioterapia eta errehabilitazioa, laguntza psikologikoa, pedagogikoa edo psikopedagogikoa, gizarte-kulturako dinamizazioa, gizarte lana… daude.\nHalaber, egoitzetan izan behar diren arreta zuzeneko eta zeharkako arretako pertsonala ezarri da 37. artikuluan.\nBeharbada nahikoa izango litzateke manu horiek bete beharra dagoela aipatzea. Nolanahi ere, gure ustez oso argi gelditu behar da egoitza horiek zein profesional mota izan behar duten.\n5. art. Biztanle hartzaileak\n1. atalean xedatu denez, “egoitzen erabiltzaileak 65 urtekoak edo hortik gorakoak dira izango dira, mendekotasunean bizi izango dira edo, hala denean, mendekotasunean bizitzeko arriskuan egongo dira. Salbuespenez, inguruabar pertsonalen edo sozialen ondorioz talde horrekin parekatu daitezkeen adin nagusiko pertsonak izan daitezke”.\nAlabaina, manuak berak, ondoren, honako hau exijitzen du: salbuespenezko kasu horietan, behar bezala egiaztatu eta justifikatu behar da adinekoentzako egoitzan emandako arreta egokia dela pertsonaren beharrak betetzeko. Beharbada, bidezkoa izan daiteke irizpideren bat ezartzea, mendekotasunean diren edo mendekotasun arriskuan diren 65 urtetik gorakoen taldearekin parekatzea ahalbidetzen duten inguruabarrak edota sozialak zein diren jakin ahal izateko.\nEzin ahantzi daiteke eskari handia dagoela egoitza horietan, eta hartzaileak onartzeko irizpideek argi eta garbi mugatuta egon behar dute.\n10. art. Baldintza orokorrak\nDekretu proiektuak zehaztun handiegiarekin ematen ditu galdatzekoak diren beharkizunak. Beste batzuetan, aldiz, baldintza orokorrak argitu behar dira, zehaztugabeegiak eta interpretatzeko modukoak baitira (adibidez, 10. artikuluko 3. eta 4. atalak: kontzeptu hauek: “bizitza-kalitatea“ eta “haien beharretarako egokia”).\nBestalde, hauxe xedatu da 2. atalean: “dekretu berri hau indarrean sartu ondoren sortu berri diren 25 plazatik gorako adinekoentzako egoitzek banaketa modularra izango dute, gutxienez 25 plaza moduluko. 150 plaza izango ditu gehienez egoitza bakoitzak”.\nGure ustez, moduluen araberako antolamendu-banaketa beharrezkoa da laguntzaren kalitatea hobetzeko. Hala ere, moduluko 25 plaza ezartzea mugatuegia izan daiteke, eta komenigarria izan liteke antolaketaren ziozko zenbait salbuespen ahalbidetzea (egoitzek ez diote eusten okupazio finkoari; aldakorra da okupazioa, eta komenigarria da nolabaiteko malgutasuna izatea zentroa antolatzean. Erabat bidera ezina izango bailitzateke, adibidez, modulu bat 5 erabiltzailerekin mantentzea. Halaber, egoitza bakoitzean gehienez 150 plazako kopurua ezartzea zenbaki mugatzaile da, eta zioak emanda justifikatu beharko litzateke.\nAzken finean, nahiz eta banaketa modularra beharkizun material eta estruktural egokia izan, antolamendu-banaketak faktore malguagoak bildu beharko lituzkeela irizten diogu.\n11. art. Bizigarritasun eta komunikazio baldintzak\nZortzigarren atala gehitzea proposatzen da, testu honekin:\n“8. Egoitza guztietan, behar bezalako seinaleztapena jarri beharko da lokal guztietan, bereziki erabilera publikoko zonalde mugatuetan eta erabilera mugatuko zonaldeetan (erizaintza, biltegiak, etab.)”\nJustifikazioa: hurrengo artikuluan arautzen den larrialdietako seinaleztapenaz gain, gure ustez badirudi egokia dela lokaletan seinaleztapena jartzea, bereziki zonalde mugatuetan.\n12. art. Babes eta segurtasun baldintzak\n2b) atalean letra lodiz nabarmenduta hauxe gehitzea proposatzen da:\n“2b) Entitate titularrak informatu eta prestatu egingo du pertsonala aurrezaintzaren eta detekzioaren arloan, suteetan eta egoitza husteko jarduketen gaineko araudietan, autobabeserako planarekin bat etorriz, eta arreta berezia jarriko da erabiltzaileen beharretan.”\nGure ustez, erabiltzaileen baldintza bereziak hartuko beharko lituzke kontuan, nahitaez, aipaturiko pertsonalaren prestakuntza horrek.\nOndoren, 2h) atala jarraian azalduko den moduan osatzea gomendatzen da, zehaztasun juridiko handiagoa lortze aldera, suteen kontrako babesari buruzko araudiarekin batApirilaren 14ko 485/1997 ED, laneko segurtasunaren eta osasunaren seinaleztapenaren arloko gutxieneko xedapenei buruzkoa. Hauxe aipatzen da: “langileak arriskuaz eta horren ondorioz modu jakin batean premiaz jardun edo arrisku ingurua hustu behar izateaz ohartarazteko seinaleak”. Suteen kontrako babeserako baliabideen kokalekua nahiz ebakuazio, salbamendu eta laguntza seinaleak dakartza modu eta modalitate desberdinetan.:\n“h) Egoitzek gutxieneko instalazioak eduki behar dituzte nahitaez:\na. Larrialdirako eta ebakuaziorako seinaleztapena.\nb. Larrialdietako seinaleak argiztatzea.\nc. Itzalgailu eramangarriak jartzea.\nd. Detekzioa eta alarma ipintzea.\ne. Suteetako ur-hartune hornituak…”\n19. art. Pertsonalarentzako aldagelak eta komunak\n“Soilik pertsonalarentzat diren aldagelak eta konketa eta komunontzia dituzten komunak egon behar dira egoitzetan, eta gutxienez, lantokietako segurtasunaren eta osasunaren arloan indarrean dagoen araudian uneoro zehazturiko proportzioetara eta ezaugarrietara egokituta egon beharko dute nahitaez”.\nPertsonalarentzako hornidura horri dagokionez, gogorarazi nahi dugu garrantzizkoa dela laneko segurtasunaren eta osasunaren arloko aurrezaintzako plangintza izatea eta, bereziki, arrisku biologikoen aldetik.\n20. art. Zerbitzu-gunea\nZerbitzu-guneetako lokalen banaketari dagokionez, harrera edota kontrol-postuko lokala egon beharko litzatekeela deritzogu, erakusmahaia barne, non informazioa emango baitzaie egoiliarrei, senideei eta bisitariei. Bertan bilduko dira egoiliarren deiak, suteen sistemen kontrol zentralizatua eta sarreren kontrola.\n33. art. Pertsonalaren eta erabiltzaileen arteko harremanak\n“Kapitulu honetan pertsona ardatz hartuta ezarritako arreta osorako ereduarekin bat etorriz eta egoitza bizikidetzarako eta harremanetarako gunea denez gero, lanbide-praktikak, berariaz, dekretu honetan xedatu denari egokitu behar zaizkio, baita egoitzako arretaren gaineko proiektuari eta, oro har, laguntza ematen duten lanbideetako kode deontologiko propioetan bildutako jarduketa-ildoei ere”.\n“Lanbide-praktikak” terminoa barik “lanbide-jardunak” erabiltzea gomendatzen dugu, nahasgarria izan daitekeelako, egoitzako profesionalen lanari baitagozkio.\n36. art. Dokumentazioa\nLehenik eta behin, berriz ere gogoeta orokorretan azaldutakoa aipatuta, uste dugu artikulu honetan zehazturiko edukiaren zati handi bat hobeto bilduta egongo litzatekeela arauaren eranskinetan, nahiz aginduetan edota etorkizunean errazago egokitzeko moduko arauetan. Hala, araua ez litzateke hain zurruna izango, eta errazago egokituko litzateke administrazio mailan horrelakorik egin behar izanez gero. Hala denean, aldaketa horiek egiteko ahalmena duen administrazio organoa aipatu beharko litzateke, zeren eta ez bailuke zertan izan Saileko arduradunak.\nArtikulu honen eduki zehatzari dagokionez, jarduteko protokoloen multzoa eta horien edukia xedatu dira 1.i) atalean: Horietako bat bizitzaren amaierako arretarako protokoloari dagokio.\nHorren barruan sartu beharko litzateke senideen presentzia baimenduko dela, egunez nahiz gauez, geletan laguntasuna emanda (gaur egun, galarazita dago hori hainbat egoitzatan, eta zenbait eskubideren kontrakoa izan daiteke hala jokatzea).\nBestalde, 9. atalean xedatuta dagoenez, banakako gelak esleitzeko baremoan ahal dela saihestuko da “itxaronzerrendako antzinatasuna esleitzeko irizpide esklusiboa izatea”.\nAntzinatasun irizpide esklusiboa izan behar duen ala ez aztertzen hasi gabe, segurtasun juridikoaren printzipioak eskatzen duenez, aurretik zehaztu behar da, ahal den neurrian, zein beste irizpide har daitezkeen kontuan banakako gelak esleitzerakoan.\n37. art. Lanbide kategoriak eta erantzukizunak\n4. atalean xedatu denez, “lanpostu guztiak zatizkoak izan daiteke, egoitza motaren eta ezaugarrien arabera, eta halaxe agerrarazi behar da lan-kontratuan”.\nGure ustez, kendu egin behar da atal hori, laneko legeriaren arloko gaiei eragiten baitie, eta ez da bidezkoa horien tratamendua arau hauetan.\n38. art. Lanbide prestakuntza\n3. atalean ezarri denez, “bere prestakuntzaren zioz hala behar duen pertsonalak elkargokide izan behar du lanbidean aritu ahal izateko”.\nGure ustez, egokiagoa da honelako testua:\n“3. Legerian hala eskatzen denean, elkargoko kidea izan behar du pertsonalak”\n39. art. Profesionalen eskubideak eta betebeharrak\n1. atalean honela dago xedatuta: “adinekoentzako egoitzetako profesionalek, sistema publikokoak izan zein ez, bermatuta izango dituzte gizarte zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 11. artikuluan eta Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte zerbitzuen erabiltzaileen eskubideen eta betebeharra gutuna onetsi duen apirilaren 6ko 64/2004 Dekretuan eta iradokizunen kexen araubidean arauturiko eskubideak, eskubide konstituzionalez eta legez aintzatetsitako eskubideez gain”.\nAzpimarraturiko testuaren ordez ondoren letra lodiarekin nabarmendutakoa jartzea proposatzen da, eskubide gehiago barne hartzen baititu, eta nazioz gaindiko sistemetan ezarritakoak ere biltzen ditu (horiek ere aplikagarriak dira):\n“1.- Adinekoentzako egoitzetako profesionalek, sistema publikokoak izan zein ez, bermatuta izango dituzte gizarte zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 11. artikuluan eta Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte zerbitzuen erabiltzaileen eskubideen eta betebeharra gutuna onetsi duen apirilaren 6ko 64/2004 Dekretuan eta iradokizunen kexen araubidean arauturiko eskubideak, ordenamendu juridikoan aintzatetsitako eskubideez gain ”.\n40. art. Pertsonalarekiko betebehar espezifikoak\nLehenik eta behin, 19. artikuluan azaldutakoa berretsita, gogorarazi nahi dugu garrantzizkoa dela laneko segurtasunaren eta osasunaren arloko aurrezaintzako plangintza eta, bereziki, balizko arrisku biologikoen eta arrisku psikosozialen aldetik.\nBigarrenik, artikuluko bosgarren atala osatzea gomendatzen da, ondoren agertzen denez:\n“- Laneko segurtasunaren eta osasunaren arloko pertsonalari dagokionez, Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko azaroaren 8ko 31/1995 Legean eta hura garatzeko araudian ezarritako beharkizun espezifikoak beteko dira eta, bereziki, lantokietako segurtasunaren eta osasunaren gaineko gutxieneko xedapenak ezarri dituen apirilaren 14ko 486/1997 Errege Dekretua ”.\nHalaxe egin beharra dago, hainbat artikulu errege dekretuen bidez garatzen dituen araudi zabala duelako laneko aurrezaintzaren eta arriskuen gaineko legeak. Aipaturiko atalean, bat aipatzen da, 486/97 ED eta, beraz, zehaztasun handiagoa behar dela deritzogu.\n41. art. Pertsonalaren eta egoiliarren arteko ratio orokorrak\n1. atalean ezarri denez, pertsonalaren eta egoiliarren arteko proportzioa edo ratioa zehazteko, hauxe kontsideratuko da: “zenbakitzaile gisa, pertsonalak lan egindako guztizko kopurua, laneko ezaugarriak edozein direla ere (finkoa, aldi baterakoa, ordezkoa; lanaldi osoa edo zatizkoa; lanbide zerbitzuen kontraprestazioa, etab.), zati aplikatu beharreko laneko hitzarmenean edo, hori ezean, Langileen Estatutuan ezarritako urteko orduak”.\nTestua osatzea gomendatzen dugu, letra lodiz adierazita dagoen moduan:\n“1. – Zenbakitzaile gisa, pertsonalak lan egindako guztizko kopurua, laneko ezaugarriak eta kontratu modua edozein direla ere (finkoa, aldi baterakoa, ordezkoa; lanaldi osoa edo zatizkoa; lanbide zerbitzuen kontraprestazioa, etab.), zati aplikatu beharreko laneko hitzarmenean edo, hori ezean, Langileen Estatutuan ezarritako urteko orduak”.\nKontratazioari buruzko aipamenak egin behar dira, zeren eta, Langileen Estatutuetako 34.1. artikuluan (2/2015 LED), hitzarmen kolektiboetan edo laneko kontratuetan xedaturikoa bete behar baita lanaldia arautzean. Egia esan, horietan xedaturikoa aipatu ondoren, lan egindako gehieneko kopurua zein izango den xedatu da Langileen Estatutuetan, baina laneko kontratuak edo hitzarmen kolektiboak dira urteko ordu kopurua zehazten dutenak, baina ohartarazpen hau eginda: hitzarmen kolektiboa badago, laneko kontratuak lanaldia hobetu behar duela langilearen alde ( Langileen Estatutuen 3.1 c) art.\nBestalde, arreta mota bakoitzean pertsonalaren eta egoiliarren arteko gutxieneko ratioak zehazten dituen 3. atalari dagokionez, honako hauek aipatu behar ditugu:\nDekretuan parekatu egiten dira pertsonalaren ratioak MBB 0 eta MBB 1 duten pertsonentzat. Haien laguntza beharrak desberdinak dira objektiboki, ordea. Gure ustez, jakin beharreko justifikaziorik egon ezean, aparte tratatu beharko lirateke kategoria biak, haien desberdintasunaren arabera.\nAldiz, egokia izango litzateke lanaren, lan sozialaren eta arreta psikologikoaren, pedagogikoaren edo psikopedagogikoaren ratioak handitzea, gogoeta orokorretan adierazi dugun bezala.\n1. xedapen iragankorra. Martxan diren egoitzak egokitzeko epeak\n2 urteko epea ematen zaie bai zentro publikoei bai pribatuei araudi berrira egokitzeko. Hala ere, desberdin zigortzen da epe hori ez betetzea: pribatuei baimena ezesten zaie, baina publikoei (ez dute baimenik behar: 8-4. art.), ez zaie zehapenik ezartzen inola ere.\nEz dugu ulertzen tratu desberdin hori, baina are gutxiago baliabide hertsagarririk ez ezartzea administrazioek araudia bete dezaten.\nNolanahi ere, gure iritziz, berdindu egin beharko lirateke lehen xedapen iragankorreko egokitzapenerako epeak eta hirugarren xedapeneko homologaziorako epeak.\nBeste xedapen iragankor bat gehitzeko proposamena\nLanbide prestakuntzako beharkizunei dagokienez, 2017ko abenduaren 31n galdagarriak badira ere, ezin ahantzi daiteke hau ere ezarri dela: “hala denean, laneko esperientzia edo ordura arte hasitako prestakuntza ez formala egiaztatzeko prozesuak bukatzen direnean”. Halaxe gertatzen da EAEn, non 2022ra arte egingo baita prozesua. Horrez gain, azken 10 urteetan gutxienez 3 urtetan banaturiko 2.000 ordu gutxienez lan egin duten langileak gaikuntza berezia jasoko dute, lanean jarraitu ahal izan dezaten, 2017ko abenduaren 11ko Ebazpenean xedatu denarekin bat etorrizGizarte Zerbitzuen eta Berdintasunaren Estatuko Idazkaritzaren 2017ko abenduaren 11ko ebazpena. Horren bidez, Autonomiarako eta Mendekotasunaren Arretarako Sistemaren eta Gizarte Zerbitzuen Lurralde Kontseiluaren Erabakia argitaratu da, hain zuzen ere Autonomiarako eta Mendekotasunaren Arretarako Sistemako zentroen eta zerbitzuen kalitatea bermatzeko egiaztapen-irizpide komunei buruzko 2008ko azaroaren 27ko Erabakia zati batez aldatu duena: “…Alabaina, 2017ko abenduaren 31n gutxienez 3 urteko esperientzia (gutxienez lan egindako 2.000 ordu azken 12 urteetan lanbide-kategoria egokian) duten zaintzaileak, adinekoen zaintzaileak, etxez etxeko laguntzaileak eta laguntzaile pertsonala, edo eskaturiko esperientzia izan gabe lan egin dutenak eta azken 12 urteetan egiaztatu nahi diren lanbide gaitasunekin loturiko 300 orduko prestakuntza dutenak, salbuespenez, dagokion kategorian aritzeko gaituta geldituko dira, baina aurretik eskaera aurkeztu behar da, araudi autonomikoan ezarritakoaren arabera edo, hala denean, eskatzaileak azken zerbitzuak eman dituen enpresa kokaturik dagoen tokikoaren arabera …”.\nHoriek alderdi guztiak ez dira nahikoa bildu dekretu proiektuan, ordea, eta gure ustez xedapen iragankorra gehituta sar litezke.\nEuskadiko EGABek egoki irizten dio “Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruko adinekoentzako egoitzei buruzko dekretu proiektua” izapidetzeari, organo aholku-emaileak eginiko gogoetak barne eta, bereziki, araudi aldaketak dakartzan kostuen zenbatespen ekonomikorik ezari dagokionez. Izan ere, Batzorde honek irizpena emateko duen ahalmena ahuldu egiten baitu zenbatespenik ezak.\nO.E.: Presidentea Idazkari nagusia\nVI.- ERANSKINA: FORMALITATEAK\nDekretu proiektuan formalitate hauek berrikustea gomendatzen dugu:\n28.2. artikuluan, “En orden a este requisito” horrekin hasten da. Hala ere, 28.1. aztertzen badugu, ez da beharkizunik ezartzean. Oinarri objektiboaz ari da, besterik gabe (kudeaketaren etengabeko hobekuntza).\n28.3 artikuluan, “en base a” adierazpidea darabil. RAEren arabera, ez da egokia “en base a” esamolodea, ez baitaude justifikatuta “en” eta “a” preposizioak.\nLanbide kategoriei eta erantzukizunei buruzko 37. artikuluan, “persona profesional” barik “persona” jartzea gomendatzen dugu, ondoren “funciones profesionales” esaten baita. Alferrikako errepikapena ageri idatzita egungo bertsioan.\nLanbide prestakuntzari buruzko 38.1. artikuluan ezarri denez, arduradunak “como mínimo 3 años de experiencia en el sector y contará con la formación complementaria anteriormente reseñada”. Honela idaztea gomendatzen da: “tendrá como mínimo” eta “contará” barik, “deberá tener” eta “deberá contar”.


"IRAKURTZEAK SOFRIMENDUA SORTARAZTEN DU"\nUne oparoa Pablo Antoñanaren literaturak bizi duena. Gero eta maizago jasotzen dugu bere liburuen deia. «Extraña visita y otros relatos» izenburupean argitaraturikoa duzu Bianakoarekin izan dezakezun azken enkontrua.\nLegezko lo-kuluxkaren ondoren hartu gaitu, azken bolada honetan ez omen du sobera lorik egiten, Elvira ez dator bat. Iruñeko karriketatik barna, maiz ikusiko dituzu pasiatzen; bakar batek esan duenez, Bianako Printzea saria jaso dutenen artean, kaletik dihoan bakarra, eta txapelarena, ez omen zuen kendu txapela sari-emailearen aurrean.\nOhikoa bilakatu zaigu Pablo Antoñanaren liburu berri baten aurkezpena. Pasa den hamarkadan gazte batzuk literaturarako berraurkitu zutenetik, eta hamarkada honetan bereziki, narratiba, kazetaritza, antropologia edo historia jorratu ditu. Pamiela, Bermingham, Txalapartan edo Gobernukoan, hiruzpalau liburu plazaratzen ditu urtero. «Argitaratzen didaten bitartean, luzarorako daukat». Elvirak eskuz irudikatzen du izkribuen andana. «Idatzitakoa gainbegiratzen dut, ukituak ematen dizkiot, ez dut presarik, idazle batzuk azkar eta asko idatzi behar izaten dute, idaztea ogibidea baitute; nik ez dut horren beharrik. Egunero eta astiro idazten dut. Ipuinak, kontakizunak idazteko gaiak ehundaka ditut gordeak ordenadorean».\nInoiz, esana du, memoriak idaztekotan, lau hilabete eskas geratzen zaizkiola jakinda idatzi nahiko lituzkela, amorruz idatzi ere. «Memoriak arriskutsuak dira oso, konpromisoa hor da, ene inguruan gertatu dena, ezagutu dudan aldakuntza sozio-ekonomikoaz aritzea bai, baina zenbait kontu ezin da bizirik zaudela argitara eman».\nKontzientzia, 1945ean, Zaragozan ikasten ari zela piztu zitzaion, apaiz batek Hitlerek egindakoa kontatu zienean. Alta, oroimenak, zaharragoak diren garaietara darama Pablo: «Oroitzen ditudan pasadizoak sugarren antzekoak dira, Errepublikaren aldarrikapena, amatxiren heriotza, 1936a, 1935eko ihauteriak eta mitinak. Gure amak etxeko argiak itzaltzen zituen politikariak pasatzen ikusteko, aita zenak, maisua izaki, eskolak irekitzen zizkien, mitina eman zezaten...».\nArtikuluetan behin eta berriro kontzientzien fosilizazioaz aritu zaigu, gertakizunak, besterik gabe, itxuraz aldatzen dira. «Egungo pentsamendu bakarrarenak, Antzinako Erregimenaren garaian katolizismoak betetzen zuen funtzio bera betetzen du». Irakurketa eta idazketa ditu babestoki, egia balore absolututzat hartzen ez duenarentzat nekeza da egia berreraikitzeko prozesua. «Irakurtzea kontzientziaren pizgarria da, gizakia biltzen duen armiarma-sare iluna desegiten laguntzen dizun ekintza, baina, aldi berean, irakurtzeak sofrimendua sortarazten du. Beraz, ikuspuntu horretatik, ez da batere harritzekoa jendearen jarrera, zertarako irakurri, jantzi, horrek sofrimendua badakar. Gehiengoaren pentsamenduarekin lerrokatzen dira».\nPolitikoen ezjakintasunak aztoratzen du: «Sekulako astakeriak bota eta jendeak botoa ematen die, politikari gehienek ez dute kulturarik, irakurtzea arrotz zaie, astirik ez dutelako edota horretarako borondaterik ez dutelako. Ugazabaren elea darabilte, antzezlanerako beti prest. Sean Conneryk esana du, sobera aktore txarra dela politikan aritzeko».\nUrola aldeko Zumarretxuko koadrilak, Ioarko txorien baimenez, euskarara bihurturiko «Juli Andrea» kontakizuna ez da Antoñanaren obrak merezi izan duen itzulpen bakarra. «Botín y fuego» alemanieraz irakur daiteke. «Lehenengoan, Sanchez-Ostiz lagunarekin aritu nintzen itzulpenaren aferaz, berarendako afera baita; inoiz bere liburuak itzuliezinak direla aipatu diote, ez dakit hori nere kasua den». Aberatsa da Antoñanaren prosa, barrokismorik gabekoa baina. Istorioak kontatzen dituen nekazari ilustratutzat du bere burua. «Lurrarekin oso harreman estua izan dut; dena sinplifikatzeko joera dagoen honetan, nekazarien hizkuntza aberatsa zait».\nPablok duda izan du fede bakarra, hori izan daiteke bizi izan duen bakartasunaren arrazoietako bat. Bakartasun horretan ere, hizkuntz zaletasuna piztu zitzaion. Gure Faulkner-ek horrenbeste aldiz kritikatu duen aberriaren enbaxadari zor dio estatubatuar literatura ezagutu izana. Itzulpenen bat egina dauka ingeles hizkuntzatik. «Ingelesa ikasteko erraztasun handiak izan nituen, gainera BBC irrratiaren albistegi emanaldiak aditzen nituen; hasieran, berriak astiro ematen zituzten, ingeles geldoan ematen zituzten, eta ondoren abiadura arruntean irakurri». Proposamen hori du euskararako. «Euskaldunzaharrekin zailtasunez aritzen naiz, gazte hasi nintzen euskara ikasten, borondatea banuen, eta nere kasa ikastea nuen helburu. Gramatika zahar batzuk baditut, horietako bat bizkaieraz, beste bat zientifikoagoa». Batasuna mesedegarria dela uste duten horietakoa da Pablo: «Batuarekin ezberdina zatekeen, gazte nintzen eta hizkuntzetarako nolabaiteko erraztasuna banuen. Epaltzarena da irakurri dudan azken obra».\nZinemarako eginak dirudite bere zenbait kontakizunek, arraroa irudi zaigu inolako eskaintzarik jaso ez izana. «Behin Bartzelonatik hots egin zidaten, `El sumario' zinemaratzeko asmoa zuten, baina telefonoarena ez genuen gainditu». Guk «La cuerda rota» proposatu diogu, berak «Relato cruento» eta «Botín y fuego» ikusten ditu egokien: «Badakizu zer den hori, ipuina hartu eta pertsonaia birsortu, Rivasen `La lengua de las mariposas' ipuinarekin egin duten bezalaxe. Horretan akaberak salbatzen du filma». Batzuk akabera bortitzegia iritzi diotela aipatu diogunean, «horiek ez dira UPNtik urruti ibiliko, beren burua edota hurbilekoen burua islaturik ikusi dute» erantzun digu.\n«Tradizioak behar-beharrezkoak dira, depuratuak egon ala ez, tradizioak ezberdina egiten du herria, eta gisa horretan sentitua», bere aipua da. «Tradiziotzat herriek dituzten usadio horiek ditut, non egun jakin batean, haiengan sinetsi ez arren, saindu bat gurtzen duten. Horietan nolabaiteko kohesio soziala gauzatzen da; tradizioaren barnea, berez, hutsa da, ez du sakontasunik esateko mugiezina den zerbaitetan oinarria duela».\nMugaldekoa da Antoñana, bere hitzetan, orain Errioxa deitzen duten Gaztelarekin muga duen Ioarko Errepublikakoa; San Gregorio Ostiensen, Ioarko lehendakaria izendatu nahi izan zuten. Bianakoaren istorioek ez dute Lizarraldea, Estellerria muga. Antillak, Txina, Filipinak, Argentina... atlasekin bidaiatzen du: «Bidai-liburuak, geografia, atlasak gogoko izan ditut beti, material andana dut bildua, geografia magikoa deitzen dudan hori osatu ahal izateko». Alta, badirudi, ahozko tradizioa baliatzen duela kontakizun orotan: «Hor agertzen da lurralde horiekiko dudan harremana, gure aitatxi Dimas Kuba eta Filipinetan egon zen, eta afektiboki oso loturik nago bi herrialde horiekiko».\n«No estamos solos» bere eleberrian agertzen diren txinatarrenak erudito lokal baten harridura sortarazi zuen. «Aitatxiren garaiko Filipinetako argazkiak gorde ditut, eta horietan txinatar asko agertzen dira. Hortik dator Txinarekiko nere miresmena; Iribarren harriturik zegoen horrekin». Pabloren aburuz, ez omen da errealitatea sobera bihurtu behar fikzioa sortzeko, inoiz, harrigarriagoa dirudi: «Elementu horiek guztiak present daude nere idazlanetan, gainerako guztia, ohi denez, liburuetakoa, fikzioa da».\nIdatzi nahi duen autobiografia gogora ekarriz, historiaz idatzi dituenak aipatu dizkiogu. Zeresana eman zuen «Noticias de la Segunda Guerra Carlista» izan dugu hizpide: «Liburu horretan, idatzi ordez, jaurti egiten nuela esan zuten espainiar telebistan, gainera okerrak zituela. Etor daitezela eta iturriak erakutsiko dizkiet». Ez da hori karlismoaz, bigarren karlistadaz, idatzi duen ikerketa lan bakarra. «Eusko Ikaskuntzak antolaturiko `Violencia en Euskal Herria' izenburuko jardunaldietan parte hartu nuen». Ahozko tradizioa eta dokumentuen informazioa uztartuz, herriarengandik, herritarren sofrimenduarengandik askozaz hurbilagoa den irakurketa egin nahi izan digu. «Bianan zioten gisan, karlista ez dena ez da katolikoa. Karlismoa Antzinako Erregimenaren jariatzea izan zen, Eliza Katolikoak nagusigoa mantentzeko egindako saioa. Eta ondoren 36koa, antzekotasun ikaragarriak, zenbait testuk esku berdinez idatzirik dirudite, hori deskalabrua!».\nIkerketa landu duen Antoñana ezezagunagoa zaigu. Oraingo honetan ere, antropologia eta historia lanek bere produkzioaren zati handi bat hartzen dute. Geronimo de Uztariz Institutuaren Kongresurako egiten ari denaz gain, Baroja Katedrarako «Casa y familia» izenburupean lan bat ari da burutzen; antropologia izanen du abiapuntua. Ikerketa lanak eskatzen duen esfortzuaz oharturik, «gustura aritzen naiz, baina seriotasunez egin nahi izaten dudanez, ordu asko eskaini behar dizkiot, eta horrek literatura bazter uztea dakar. Istorioak asmatzea errazagoa omen da, noski baietz. Bestalde, kontakizunari forma eman behar zaio, literaturaren bidez egiazkotasuna eman ahal zaio gertakizunari».\nBianakoa literaturak garaiko soziologia ezagutzeko parada ematen duela defendatzen dutenetakoa da. «Unamuno, Baroja, Kanpion lekuko, literatura, maiz askotan, historia baino zehatzagoa da. Historialaria datuak baliatuz pontifikatzen hasten da, baina idazleak gertakizunak bero-bero eskaintzen dizkizu». Alta, bere irudiz, Tolstoiek Errusiarako egin zuen «Gerra eta Bakea» egin gabe dagoela gurean: «Unamuno eta Kanpionenak? Bai, baina zerbait gehiago egin daiteke».\nBilduak dituen dokumentu andanan arakatzen hasten da. «Oso gauza bitxiak aurkitu ohi ditut. Esaterako, hemen duzue Gazteizko Udalak 1791n egindako ordenantzak, prosa legal hutsa dira, eguneroko bizimodua deskribatzen dute, debekuek jendearen usadioak erakusten dizkigute».\nZernahi dauka bere paperen artean. «Horra Epaitegi Goreneko fiskalak 1900ean bidalitako zirkularra; alperkeria, ardozaletasuna eta armen erabilera omen ziren aberriaren arazo nagusiak. Justiziaren geldotasuna jotzen du armen erabilera zabala izatearen arrazoi gisa. Bidegabekeriak konpondu ezean, norberak zigorra ezartzen du, mila urte igaro eta, ura bere bidean».


Esklerosi anizkoitzaren aldeko nazioarteko eguna 2012 - Esclerosis Múltiple Euskadi\nEsklerosi anizkoitzaren aldeko nazioarteko eguna 2012\nPublicado por EM Euskadi | 26 enero 2012 | Visto 2053 veces\n“ Esklerosi Anizkoitza ez da ikusezina, gaixoak ere ez” Nazioarteko Eguneko lelo honekin Euskadiko EA Fundazioak zenbait ekitaldi antolatu zituen gaixotasunaren, haren beharren eta azken aurrerapenen berri emateko; eta Euskaldin […]\n“ Esklerosi Anizkoitza ez da ikusezina, gaixoak ere ez”\nNazioarteko Eguneko lelo honekin Euskadiko EA Fundazioak zenbait ekitaldi antolatu zituen gaixotasunaren, haren beharren eta azken aurrerapenen berri emateko; eta Euskaldin Esklerosi Anizkoitzaren benetako egoeraren “erradiografia” erakutsi nahi izan da: lehen mailako arreta, tratamenduak, errehabilitazioa, gaixoen lan-baldintzak…\nEkitaldietan jende askok hartu zuen parte eta komunikabideek horren berri eman zuten; eta lehen aldiz sare sozialetan ere izan zen.\nESKLEROSI ANIZKOITZA, JARDUNALDI ZIENTIFIKOA\nMaiatzaren 28an, Esklerosi Anizkoitzaren Euskadiko Fundazioak jardunaldi zientifikoa antolatu zuen Bilboko Euskalduna “Elkarrekin aurrera: Berrikuntza eta Ikerkuntza” lelopean. Bertan 300 lagunek hartu zuten parte, gaixo, senide eta profesionalak denak.\nTopaketen sarreran Javier Ormazabal Euskadiko EA Fundazioko presidenteak ongi etorria eman zien bertaratutakoei eta autoritateei eskertu zien bertaratu izana. Rafael Bengoa Osasun sailburuordeak inauguratu zuen jardunaldia ondorengoen laguntzarekin: Foru Aldundiko Gizarte Ekintzako zuzendari Pilar Ardanza, Mariano Gomez Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo zinegotzia, eta Begoña Ortuondo BBK-ko Gizarte Ekintza arduraduna.\nJardunaldia irekitzeko “Retos: Historias de superación frente a la Esclerosis Múltiple” dokumentala estreinatu zen. Filmak Esklerosi Anizkoitza duten hiru gaixoen lekukotasunak jasotzen ditu; eguneroko bizitzan gaixotasunak nola eragiten dien erakusten digute, eta egunero errekuperatzeko egiten duten lana. Euretako bat da Ruben Mateos, ADEMBIko kidea. Euskadiko EA Fundazioak parte hartu zuen dokumentalean.\nLehen lan-mahaian honako hauek parte hartu zuten: Alfredo Antogüedad doktorea, Basurtuko Unibertsitate Ospitaleko neurologia zerbitzuburua; Carlos MAtute irakaslea, EHUko neurologia katedraduna; Koen Vandenbroeck doktorea, UEPHA-MS Esklerosi Anizkoitzaren Farmakogenomika garapenerako Europako Ikerkuntza proiektuaren koordinatzailea eta Neurogenomikseko zuzendaria; eta Pedro Carrascal Esklerosi Anizkoitzaren Euskadiko Fundazioaren kudeatzailea. Bertan aurkeztu zuten “EM-Sarea”. “Sare berritzailea da, parte hartzaileei dagokienez; osasun arloko langile eta ikerlariak eta gaixoen entitateak osatzen dugu; era berritzaile batean Esklerosi Anizkoitzari hainbat diziplinetatik aurre egiten”, esan zuen Alfredo Antigüedadek.\nBigarren ponentzian Mar Mendibe doktoreak parte hartu zuen, Gurutzeta Ospitaleko Esklerosi Anizkoitzaren Unitateko arduradunak; gaixotasunaren tratamenduan nazken aurrerapenez jardun zuen.\nJardunaldian EMlabs virtual games-en lehen emaitzak aurkeztu ziren; Euskaldiko EA Fundazioak martxoaren 7an inauguratutako errehabilitazio birtualeko zentroa Esklerosi Anizkoitza duten gaixoentzako. Bertan Virtualrehab Kinect teknologiadun bideookoa testatu da , Virtualware puntako enpresak diseinatua. Erika Otxoaren ustez, Bzikaiko Eako Elkarteko fisioterapia zerbitzuko arduradunaren ustez “lehen datuek erakusten dute gaixoek hobera egiten dutela, oreka estatikoan eta nekean eta independentzia funtzionalaren alorrean. Gainera, tratamenduaren jarraipen handiagoa egiten da, eta antsietatea duten gaixoengan ere eragin positiboa izan du”. Julio Alvarezek (eHealth Unit Manager at Virtualware) teknologia birtualaren erabilpenen alde onak azaldu zituen osasun alorrean.\nAzkenik, jardunaldia ponetzia interesgarri batekin amaitu zen, Osasuna 2.0.ri buruzkoa: “Elkarrizketa osasungarriak sare sozialetan” izenekoa eta Luis Jaime Gomezek emanikoa, Deusto Sistemaseko proiektu zuzendari eta sare sozialetan adituak. Bere esanetan “ponentzia honen helburua sare sozialen erabileraren gakoak azaltzea da, elkarrizketa osasungarriak eukitzeko, bai gaixo, bai senide, bai herritarrentzako…azken batean herritar ororentzako”.\nPonentzien bideoak hemen\nBIOGEN IDECi eskerrik beroenak, Jardunaldiak babesteagatik, eta honako laguntzaileei: Novartis,Genzyme, Almirall, Teva, Merck, Lofric, Ayuntamiento de Bilbao, Diputación Foral de Bizkaia, Departamento de Sanidad de Gobierno Vasco eta BBK.\nMAITZAK 30. ESKLEROSI ANIZKOITZAREN NAZIOARTEKO EGUNA\nEuskadiko Fundazioa bat egin zuen Esklerosi Anizkoitzaren mugimendu globalarekin, gaixotasun neurologiko eta sendaezin honi aurre egiteko. Nagusi eta gazteei eragiten die gaixotasunak, eta gazteen artean elbarritasunaren bigarren eragilera da, auto istripuen atzetik.\n• 2.500.000 lagunek dute Esklerosi Anizkoitza (EA) munduan\n• 600.000 Europan\n• 46.000 Espainian\n• 2.200 Euskadin\nEsklerosi Anizkoitzaren Euskadiko fundazioak, Eusko Jarularitzako Osasun Sailaren laguntzarekin eta O+berri eta Novartisekin batera “Berrikuntza eta kronizitatearen II. Topaketak. Gaixotasun neurodegeneratiboak, esklerosi anizkoitza” antolatu zituzten. Maiatzaren 30ean egin ziren Embarcadero Hotelean (Getxo). Bertan gaixo elkarteen errealitatea azaldu zen, osasun kudeatzaileena eta, azken batean, osaungitzaren ekarpenarena.


EBko Goi Ordezkariak kezka sortzen du Tigray-n (Etiopia) giza eskubideei eta laguntzak eskuratzeari buruz - EBko berriemailea\nPekka Haavisto Finlandiako Kanpo Arazoetarako ministroak Etiopia eta Sudan bisitatzen ditu\nEuropako Atzerri Ministroen azken kontseiluaren ostean (otsailaren 22an), Josep Borrell EBko goi ordezkariak esan zuen borrokak eten behar zirela, sarbide humanitarioa eman behar zela, giza eskubideen urraketen inguruko ikerketak egin beharko liratekeela eta nazioarteko zuzenbide humanitarioa errespetatu.\nPekka Haavisto Finlandiako Atzerri Gaietarako ministroak Etiopia eta Sudan bisitatu zituen EBko goi ordezkariaren ordezkari gisa. Jakinarazi du Tigray herritarren% 80 (6 milioi baino gehiago) ezin zela iritsi eta Haavisto-k esan du errefuxiatuen kanpamenduetara egindako bisitetan egoera "oso kezkagarria" dela.\nAzken lau hilabeteetan, Eritrearekin eta Sudanekin muga duen Etiopiako Tigray eskualdeko gatazkak gero eta protestak eta istiluen eta gerra krimenen berri jaso du.\nErdialdeko, Ipar Mendebaldeko, Ekialdeko eta Hegoaldeko Tigrayko zenbait lekutan oraindik ez da laguntza humanitarioa lortu, eta inguru horietara ihes egin duten pertsonek ez dute janaririk edo funtsezko beste laguntzarik jaso gatazka hasi zenetik azaroaren hasieran. Landa eremuetarako sarbidea oztopatuta dago eta Hegoaldeko eta Hego-ekialdeko Tigrayko segurtasun ezak lehenago iristen ziren guneetarako sarbidea mugatzen du.\nOCHR NBEren giza eskubideen aldeko erakundeak esan du azken asteetan zibilen aurkako ankerkeriaren inguruko salaketa oso kezkagarriak entzuten dituztela. Etiopiako Giza Eskubideen Batzordearen arabera, gutxienez 108 bortxaketa gertatu direla jakinarazi dute osasun instalazioetan. Bortxaketak salatu ohi direnez, estigmagatik eta mendeku izateko beldurra dela eta, litekeena da kasu kopurua nabarmen handiagoa izatea.\nEra berean, Filsan Abudhalli Ahmed Etiopiako Emakume, Haur eta Gazteen ministroak txio batzuk argitaratu zituen, bortxaketa behin betiko gertatu dela esanez. Azken aurkikuntza horiek pisua ematen diote Pramila Patten Nazio Batuen Erakundeko Ordezkari Bereziak Pramila Patten Sexu Indarkeriari buruzko Gatazketan Sexu Indarkeriari buruzko Idazkaritza Nagusiko Ordezkari Bereziak nabarmentzen dituen gorabehera larriei.\nGatazkaren hasieran eskatutako diru-laguntzaren% 71 baino gehiago jaso den arren, osasuna, aterpea, hezkuntza eta babesa bezalako sektore kritiko batzuek ez dute diru-laguntza gutxi.\nGai erlazionatuak:eritreaEtiopiaEBko goi-ordezkariaezaugarriJosep BorrellPekka HaavistoSudanTigray\nEtiopia - EBk baiezkoa ematen al dio Pekka Haavisto-ren adierazpen hanturazkoari?\nEBk Etiopiako behar humanitarioei aurre egiten jarraitzen du 53 milioi euro baino gehiago bideratuz\nAzkeneko bakea aurre izan arren, giza beharrizanak Hego Sudan jarraitzen du, ia bi milioi pertsonek lekualdatutakoak eta ia zazpi milioi larrialdiko elikagaien laguntza behar dute.\nHerrialdeko ahulenei laguntzeko, Europako Batzordeak 48.5 milioi euroko laguntza humanitarioa iragarri du joan den asteko milioi 1 euroren gain. Ebola prebentzioa herrialdean.\nChristos Stylianides Laguntza Humanitarioa eta Krisiak Kudeatzeko komisarioak honakoa esan zuen: "EBk Hego Sudanen beharra duten pertsonen ondoan jarraitzen du. Errefuxiatuen Mundu Egunean (ekainaren 20an) ez ditzagun ahaztu deserrotuta jarraitzen duten 4 milioi hego sudandarrak, bai beren herrialdean, bai eskualdeko errefuxiatu gisa. Gure finantzaketa berriak bazkideek lurrean bizitza salbatzen lagunduko du. Horregatik, ezinbestekoa da langile humanitarioek sarbide osoa eta segurua izatea bizitza salbatzeko lana egiteko. Laguntza humanitarioa premiazkoa den arren, azkenean bakea eta egonkortasuna berreskuratzeko konpromiso sendoak soilik ekar dezake irtenbide iraunkorra ".\nEBk finantzatutako proiektu humanitarioei, bereziki, zaurgarrienen babesa izango dute, behar dituzten elikagaiak eta elikagaiak ematea, oinarrizko osasun-laguntza ematea eremu zailetan, eta abian jartzeko eta martxan jartzeko. gatazka eragindako eremuetan eskolatze-urteak galdu dituzten umeentzako hezkuntza-programa bizkorrak. Osoa Prentsa-oharra eskuragarri online da.\nLaguntza humanitarioa: EBk € 68 milioi € ateratzen ditu #Sudan eta #SouthSudanrekin\nBatzordeak 68 milioi euro iragarri ditu Sudan eta Hego Sudango komunitate ahulentzako laguntza humanitarioan.\nBi herrialdeetako milioika lagunek laguntza behar dutelako ematen da finantzaketa, Hego Sudango gatazkak errefuxiatu ugaritasuna eragin baitu ondoko Sudanera.\n"EBk bere laguntza areagotzen ari da Sudanen eta Hego Sudanen jende askok behar humanitario handiak dituelako. Gure laguntzak funtsezko hornidurak emango ditu, hala nola janaria eta osasuna, eta gure bazkideek lurrean bizitza salbatzeko lana egiten jarraituko dute. Batez ere, funtsezkoa da langile humanitarioek laguntza modu seguruan ematea, behar gehien dutenei lagun diezaieten. Laguntzako langileak ez dira jomuga ", esan du Christos Stylianides Laguntza Humanitarioko eta Krisiak Kudeatzeko komisarioak.\nHego Sudanen, 45 milioi euro barruko lekualdatutako pertsonei eta harrera-komunitateei zuzenduko dira batez ere, larrialdietako elikagaien laguntza, osasuna, elikadura, aterpea, ura eta saneamendua eta genero indarkeriaren aurkako babesa emango dituzte. Finantzaketak laguntzaileak babesteko neurriak ere lagunduko ditu.\nSudanen, 23 milioi euro bermatuko dira lekualdatutako komunitateen babesa, desnutrizioaren tratamendua eremu kaltetuenetan, elikagaien laguntza eta oinarrizko zerbitzuetarako sarbidea hobetzea, hala nola osasuna, aterpea, ura eta saneamendua.\nOrain arte, Batzordeak 412 milioi euro baino gehiago mobilizatu ditu Hego Sudanentzako laguntza humanitarioan 2013ko abenduan borrokak lehertu zirenetik. 2011tik, EBk ia 450 milioi euro eman ditu Sudanen gatazka, hondamendi naturalak kaltetutakoentzat. elikagaien segurtasunik eza eta desnutrizioa herrialdean.\nBost urteko gatazka Hego Sudan biztanleriaren% 70ek laguntza behar izan du eta indarkeria maila izugarria izan du. Gatazkak zibilen aurkako giza eskubideen urraketak ditu, batez ere emakumeen eta haurren aurka, besteak beste, bortxaketa eta sexu indarkeria, haur soldaduak kontratatzea, ospitale, eskola eta janari biltegiak suntsitzea. Elikagaien segurtasunik larria dela uste duten 7 milioi pertsonen artean, dagoeneko milaka lagunek goseteen egoerak jasan ditzakete, Goseteak Alerta Goiztiarreko Sistemak sareak argitaratutako txostenaren arabera. 101ko abenduan gatazka hasi zenetik gutxienez 2013 laguntzaile hil dira eta langile humanitarioen aurkako eraso bortitzak areagotzen ari dira. Laguntza humanitarioa emateko eragozpenak gero eta handiagoak izan arren, EB Hego Sudango laguntza humanitarioaren emaile handienetakoa da EB.\nSudanek milioika pertsona desplazatu ditu eta orain herrialdeak milioi bat errefuxiatu baino gehiago hartzen ditu. Gehienak gatazkak eta goseteak ihes egin duten Hego Sudangoak dira. Hau ez da Sudanek eragiten duen krisi humanitario bakarra. Zoritxarrez milioika lekualdatu dira herrialdean hainbat urte igaro ondoren. Sudanen desnutrizio tasak Afrikako altuenak ere badira. 1 haurretik 1ek desnutrizio akutua du, eta 6tik 1ek bere forma larriena heriotza eragin dezake. Aurten okerrera egin du krisi sozioekonomikoak, lehorte lokalizatuak eta gatazka berrien desplazamenduak eraginda. 20 milioi pertsona baino gehiagok laguntza humanitarioa behar dute.\nSudanek erakunde humanitarioentzako bidaia-prozedurak arindu dituen arren, oztopo garrantzitsuak geratzen dira laguntza humanitarioa garaiz emateko, prozedura administratibo handiak eta behar ez diren interferentzien ondorioz. Larrialdietako erantzuna atzeratu edo desegokia izan daiteke .. Herrialdeko premia humanitario larrienei erantzuteaz gain, EBk koordinazioa indartzen du Sudango garapen programekin, behartutako desplazamenduarekin eta desnutrizioarekin lotutako krisi luzeei hobeto aurre egiteko.\nFitxa teknikoa - Sudan\nFitxa teknikoa - Hego Sudan\n#Sudan: 2018 urteko kritikoa bakea bermatzeko\nOn 16 apirilaren 2018, Kontseiluak Hego Sudanen inguruko ondorioak onartu zituen. Ondorioen arabera, 2018a Hego Sudanen bakea bermatzeko urte kritikoa da, Hego Sudango Gatazkak Ebazteko Akordioan (ARCSS) agintzen den Batasun Nazionaleko trantsizio gobernuaren epea amaitzen ari baita. ARCSS prozesuaren oinarria izaten jarraitzen duen arren, eztabaidek lurreko errealitatea islatu behar dute.\nKontseiluak berretsi egiten du EBren kezka sakona, etengabeko borrokak eta giza eskubideen urraketa larriak eta gehiegikeriak direla eta, giza sufrimendu maila izugarriak eragin eta herrialdea hondatuta utzi dutelako. Ondorioetan, EBk negoziazioetako alderdi guztiei eskatzen die herrialdearen etorkizuna eta bertako jendearen beharrak lehenbailehen jartzeko. Hego Sudango gatazkan dauden alderdi guztiei eskatzen die borroka berehala uzteko eta bake prozesuan fede onez parte hartzeko.\nKontseiluak ondorioztatu du EBk prest jarraitzen duela prozesu politikoa oztopatzen dutenei neurri egokiak aplikatzeko.\nIrakurri ondorioen testu osoa\nEBren Hego Sudaneko Ordezkaritza


\n\n1,08 milioi euro prestakuntza- eta hezkuntza-berriztapeneko proiektuetarako\nGobernu Kontseiluak, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuaren proposamenez, gaurko egunez agindu bat onartu du, ikastetxean prestakuntza-proiektuak eta Hezkuntza Berriztapeneko proiektuak egitera unibertsitateaz kanpoko ikastetxeak deitzen dituena eta 2010/2011 ikasturtean aurrera eraman beharreko proiektu horiek egiteko dirulaguntzak emateko baldintzak zehazten dituena.\nHezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailaren menpeko ikastetxe publikoei dirulaguntzak ematea eta unibertsitateaz kanpoko irakaskuntza maila eta mota desberdinak ematen dituzten Euskal Autonomia Erkidegoko titularitate pribatuko itunpeko ikastetxeei diruz laguntzea ditu 1,08 milioi euroko zenbateko globaleko deialdi honek helburu, 2010/2011 ikasturtean ikastetxean prestakuntza-proiektuak eta Hezkuntza Berriztapeneko proiektuak egiteko.\nJaurlaritzak 3 milioi euro eman ditu Bilboko Erriberako Merkaturako\nJaurlaritzaren Kontseiluak hitzarmen bat aldatzea onartu du gaur, eta hitzarmen horren bitartez, 3 milioi euro eman dira Bilboko Erriberako Merkatua erabat birgaitzeko obrak finantzatzeko.\nEusko Jaurlaritzak eta Bilboko Udalak lankidetza-hitzarmen bat zeukaten lehendik sinatuta helburu horretarako. Nolanahi ere, obrak 2012ko lehenengo seihilekora bitarte atzeratu izanak (2010. urtean ekin ordez, hasiera batean aurreikusita zegoen bezala) eragin du akordioko hainbat baldintza aldatu behar izatea.\nGaur onartu den dokumentuan 3 milioi euroak ordaintzeko baldintzak biltzen dira, baita bi erakundeetako lau ordezkarik osatuko duten jarraipen-batzorde berri bat sortzea ere. Beraz, Jaurlaritzak modu aktiboan parte hartuko du merkatuaren edukia definitzeko prozesuan eta merkataritza-nahasketa berria eratzeko lanetan, Bilbo Zaharra biziberritzeko lokomozio-eginkizuna hartuko baitu. Era berean, batzorde horrek eskumena izango du obren bilakaera balioesteko alderdi arketoktinokiari dagokionez.\nGobernuak 7,1 milioiko diru-laguntza emango du garapen jasangarria sustatuko duten ekintzak burutzeko\nGobernu Kontseiluak 7.100.000 euroko kopurua ematea onetsi du gaur egindako bileran, udalek, mankomunitateek, bestelako tokiko erakundeek, erakunde autonomoek eta tokiko izaera duten merkataritza-sozietateek garapen jasangarria bultzatuko duten ekintzak gauza ditzaten.\nModu horretan, Gobernu Kontseiluak Pilar Unzalu Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza sailburuaren Agindua baimendu du. Agindu horren bidez, lurzoru kutsatuei, atmosferari, biodibertsitateari edo Eskola Agenda 21ari lotutako ekintzak burutzea xede duten diru-laguntzen deialdia egiten da.\nEusko Jaurlaritzak 430.000 euro bideratuko ditu goi-mailako kirol-lehiaketen antolamendura\nGobernu Kontseiluak Kultura sailburuaren agindu bat onartu du, hain zuzen, Euskal Autonomia Erkidegoan goi-mailako kirol-lehiaketak sustatzeko diru-laguntzen lerroa ezartzen duena. Deialdi honetako diru-laguntzetarako aurreikusitako gehieneko guztizkoa 430.000 euro da.\nAgindu honetan, 2010ean egin edo hasten diren goi-mailako kirol lehiaketak antolatzeko diru-laguntzak emateko erregimena ezartzen da. Goi-milako kirol-lehiaketak izango dira nazioarteko edo Europako federazio baten edo nazioarteko izaerako liga profesional baten egutegi ofizialetan bildutako kirol-lehiaketak. Deialditik kanpo geratuko dira erakusketa- edo ikuskizun-izaerako kirol-lehiaketak. Eusko Jaurlaritzarentzat goi-mailako kirol lehiaketen antolamendua sustatzea garrantzitsua da, kirola egitera bultzatu, goi-mailako euskal kirolariei lehiaketa-marko bat eman eta jarduera ekonomikoa sortzen dutelako, eta horregatik egin du deialdi hau.\nEusko Jaurlaritzaren Kontseiluak hartutako erabakiak (2010-07-27)\nEusko Jaurlaritzaren Kontseiluak 2010-07-27n hartutako erabakiak\nkorte_mendia_gobernu_bilera... behera kargatu (0 Byte)\nkorte_mendia_genero_indarke... behera kargatu (0 Byte)\ntotal_mendia_genero_indarke... 30 MB\njaurlaritzaren_erabakiak_20... 100 KB (application/pdf)


Dolarea itxuraldatuta eta zabalik dago, zortzi hilabeteren ondoren - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nParkea irisgarriagoa da orain: Igartza Oleta kaleko sarrerako eskailerak kendu dituzte. Egokitutako jolas-gune bat ere jarriko dute. Ur-txorrotak jarrita daude, busti nahi duenarentzat\nDolarea parkea zabalik dago ostiralaz geroztik. Zortzi hilabeteren ondoren lanik potoloenak amaituta daude: irisgarriagoa da orain eta zorua ere aldatu dute.\nIgartza Oleta kaleko sarrerako eskailera aldapa leun bategatik ordezkatu dute. Zabalagoa ere bada. Adur Ugartemendia Lurraldea saileko batzordeburuak azaldu zuen sarrera erraztu nahi dutela. Gainera, Igartzako Monumentu Multzoarekin bateratu nahi izan dute.\nDolarean barrena sartzen denak ez du agertokiarekin topo egingo. Kendu egin dute. Berdegune eta eserleku gehiago jarri dituzte sortu den espazioan. Kendu eta jarri egiten diren ur-txorrototak ere ipini dituzte: txorroten eta zoruaren artean ez dago koskarik eta jolasteko aproposak dira. Kontsumoa neurrigabea izan ez dadin, zirkuitu itxi bat da, eta beti ur bera dabil joan-etorrian. Txorrotak martxan hasteko botoi bati eman behar zaio. Udalak zehaztutako ordutegi baten barruan funtzionatuko dute. Neguan kendu egingo dute eta erabilera anitzeko espazio bat sortuko da.\nEgunak moztu eta hotza hasi arte jarrita egongo dira, baina. Haurren batek edo bestek hartu du lehen bustialdia asteburuan. «Sekulakoa» dela diote, eta hasiak dira udarako planak egiten: uretan jolastu eta belardietan lehortu. Izan ere, belardiak zapalgarriak izango dira. Halere, berdegune batzuetan oraindik belardi batzuk oraindik lurgorri daude. Eremuetako batean jarriko dute jolas-parkea ere ez dago prest.\nJolas-parkea ere irisgarria izango da, psikomotrizitate arazoak dituztenek ere erabili ahal izan dezaten. Alboan dagoen Aspaceko lokalaren «luzapena» izatea nahi du udalak. Baina Leire Artola alkateak zehaztu zuen ez dela beraientzako bakarrik, haur guztientzako eremua izango da. «Hori da integraziorako bidea».\nZorua ere berria da. Lehengoa apurtuta zegoen eta asfaltoagatik ordezkatu dute, iraunkorragoa delako. Apaingarri gisa, marra sigi-sagatsu zuriak jarri dizkiote. Ugartemendiak esan zuen, «anekdota» modura, «bareak uzten duen arrastoa» iradokitzen dutela. Marrak errepidearen bestalderaino iristen dira, Igartzako Monumentu Multzoarekin lotura egiteko eta zebra-bidea markatzeko. Batzordeburuak aitortu du datozen egunetan behatu egingo dutela ea autoek pasabidea errespetatzen duten, eta behar izanez gero aldaketak egingo dituztela. Katu-begiak ere jarriko dituzte, oinezkoentzako pasabidea gehiago nabarmentzeko.\nIritzietatik gorpuztu da\nParkearen irekiera-ekitaldian Artolak egin beharreko lana zela azpimarratu zuen. Udalarentzat proiektu «estrategikoa» zela esan zuen. Gainera, gogoratu zuen herritarren parte-hartze prozesu batetik eratorri zirela egin beharreko aldaketak. Halere, bateren bati ez zaio gustatu. Atzo goizean zentzu gabeko obrarik ez eta lapurrak pintadak agertu ziren harmailetako biltegietan.


Leku publikoak hauteskunde kanpainarako\nHauteskunde-kanpainako ekitaldiak egiteko baimena eskatzen duten hautagai-zerrendek Ermuko Udalak Durangaldeko Hauteskunde-Batzordearen eskura jarritako ondoko leku publiko hauek erabil ditzakete doan:\nOrbe Kardinala plaza\nSan Pelayo plaza\nErmua Hiriko Udalak megafonia ekipo bat ere lagatzen du lehen aipatutako tokietan erabiltzeko; ekipo hori anplifikadore bat, bi bozgorailu eta bi mikrofonoz osatua dago. Bestalde, argindarraren konexioa ere doan izango da, ezaugarriak ondokoak izanik; 220 V-tako korronte-hartune monofasikoa eta gehienezko potentzia 2.200 W-takoa.\nHauteskunde hauetan hautagai-zerrenda aurkezten duten alderdi edo talde politikoei megafonia-ekipoa utzi edo berorren erabilera kudeatzeko, beharrezkoa izango da aldez aurretik alderdion ordezkariak Udalarekin harremanetan jartzea –Gizarte eta Kultura alorreko Patxirekin zehatz-mehatz- Udalak ekipoa behar bezala jardunean jartzeko egin beharreko guztia egin dezan.\nDurangaldeko Hauteskunde-Batzordeari toki ofizialak erabiltzeko eskatu zaizkion egun eta orduak kontsultatu.


Manuel Lekuona Saria : bases\nEdonork aurkeztu ditzake hautagaiak: nahiz pertsona fisikoa nahiz juridikoa, eskatzen diren irizpideak betetzen baditu.\nHauek izango dira irabazlea aukeratzeko jarraituko diren balioespen-irizpideak:\nKonpromiso eta ekarpen adierazgarriak Euskal Kulturari\nEremu akademikotik at buruturiko jarduera\nEpaimahaiak saria banatu gabe utz dezake.\nSaria, bi modutara emandako botoaen bitartez erabakitzen da:\n1. Euskal Komunitate Globalera irekitako partaidetza birtual bidez, Eusko Ikaskuntzako kide direnen eta ez direnen botoak bereiziz. Horretarako, Eusko Ikaskuntzaren webgunean atal bat irikiko da.\n2. Epaimahai Instituzional baten bidez, Eusko Ikaskuntzako Lehendakariak eta Euskal Herrian erreferente diren entitateetako zazpi ordezkarik osatuko dutena.\nSariduna hautatzeko botoa jarraian adierazten diren portzentajeen arabera haztatuko da:\nEusko Ikaskuntzako bazkideak % 30\nEuskal Komunitate Globala % 10\nEpaimahai Instituzionala % 60\nEusko Ikaskuntzak Manuel Lekuona Sariaren palmaresak Euskal Herriko lurralde-errealitate ezberdinak islatuko dituela bermatuko du.\nEusko Ikaskuntzak emakume eta gizonen berdintasunaren aldeko jarrera aktiboa duela kontuan izanik, horrela jasotzen da Estatutuen hitzaurrean, eta gertatu izan den desberdintza konpontzeko xedez, emakumezko hautagaien aurkezpena sustatuko du.\nSARIA ZERTAN DATZA\nRemigio Mendiburu artistak egindako brontzezko eskultura bat eta saritutako pertsonaren bio-bibliografiaren argitalpena.\nSari-banaketa ekitaldi publiko batean egingo da saridunaren lurraldean.\nAurkeztu beharreko dokumentazioa honako hau izango da:\nHautagaitzak posta elektronikoaren bitartez Eusko Ikaskuntzako bulegotara igorri beharko dira.\n2018. urteko ediziorako hautagaitzak aurkezteko epea 2018ko abuztuaren 27an amaitzen da.\nPartaidetza birtualaren bozketa 2018ko irailaren 3tik irailaren 15era izango da. Erabakia 2018ko irailaren bigarren hamabostaldian zehar jakinaraziko da.\nWeb orria: www.eusko-ikaskuntza.eus


"Alternatibak eraiki daitezke txikitasunetik eta umiltasunetik" - Bizkaiko Hitza\n“Alternatibak eraiki daitezke txikitasunetik eta umiltasunetik”\n2019, uztailak 12 Bizkaia, Elkarrizketa 608\nUribe Kostako “urbanismo basatiari” aurre egiteko helburuz eskualdean sortu berri duten GuNe kolektiboko gazteetako bat da Ander Dokando (Getxo, 1996). Tosuren aldeko eta Bilbo Metropolitarreko Lurraldearen Zatiko Planaren (LZP) aurkako mugimenduetatik edan du kolektiboak. Era batean, GuNek Tosuko borrokaren zikloa ixten duela dio Dokandok: landa hori lehentasun moduan izan beharrean, kolektiboak eskualdeko beste proiektuetan ere jarriko duela fokua, ikuspegi “globalago” batekin.\nUribe Kostako hirigintza proiektu “basatiez” ohartarazi duzue. Zein dira proiektu kezkagarrienak zuen ustez?\nHasi berriak garenez, oraintxe bertan mapa bat eratzen ari gara. Ikusi nahi dugu zeintzuk diren eskualde mailan kalteberak izan daitezkeen baso, landa eta bestelako guneak. Horrela jakingo dugu zeri eman behar diogun lehentasuna. Hala ere, orain arte identifikatu ditugu proiektu batzuk. Adibidez, Gorlizko Uresaranzeko landan egin nahi dituzte eraikin nahikotxo; Berangon ere, Otxandategin, landa batzuk urbanizatzeko proiektua berreskuratu nahi dute; Artazatik tunela egin gura dute Ezkerraldera… Handia da gure eskualdea, eta proiektu asko daude; oraintxe bertan, prozesu batean gabiltza ikusteko zein izan daitekeen lantzeko interesgarriena eta zeinek motibatzen gaituen gehien.\nOrduan, ez dira denak higiezinen proiektuak, ezta?\nEz, hori da. GuNeren helburu nagusia da salatzea gaur egun daukagun hirigintza eredua, horrek dakarren guztiarekin. Egia da batzuetan sinplifikatu egiten dugula eta, adibidez, landa batean jartzen dugula fokua bertan proiektu bat egin nahi dutelako. Baina gure helburua da gaur egungo hirigintza eredua aztertzea, eta dakartzan arazo guztiak ikustea mugikortasunaren, kulturaren, kontsumo ereduaren eta jendartearen aldetik. Horrekin, hirigintza eredua salatu nahi dugu, eta eredu horrek berarekin dakarrela esparru naturalen suntsipena makroproiektuak eta higiezinen espekulazioa egiteko.\nHala ere, ez dugu fokua espekulazio prozesuetan bakarrik jartzen. Egongo balitz proiektu bat poligono industrial bat egiteko —adibidez Getxoko Martiturrin egin gura dutena— edo azpiegitura handien proiektu bat —Azkorriko hondartza zeharkatzea aurreikusten duena—, aurre egin behar litzaieke horiei ere.\nSalatu duzue proiektu horietako asko dentsitate txikiko etxebizitzak egiteko direla.\nBai, batez ere eskualdeko gune zehatz batzuetan. Dentsitate txikiko etxebizitzak batez ere Larrabasterran eta, oro har, Sopelan egiten ari dira, hondartzetatik gertu. Gune horietan, sarraskiak egiten ari dira. Egia da batzuetan haien helburua ez dela bakarrik etxe atxikiak egitea eta normalean etxe atxiki horiekin batera blokeren bat eraikitzen dutela. Dena dela, oro har, azken urteetan garatu duten prozesua dentsitate txikiko etxebizitzak egiteari begirakoa izan da; baina, adibidez Urdulizen, pisuak eraikitzen ere ari dira, nahiz eta ez izan altura handikoak. Tartekatu egiten dituzte, herriaren eta tokiaren arabera.\nBizkaiko biztanleria ez da hazten ari. Zergatik dabiltza eraikitzen hainbeste etxe?\nHori da gure zalantza. Biztanleria jaitsi egingo da hurrengo urteetan eta herri askotan jaitsi da jada, baina Uribe Kosta gehiena Bilbo Metropolitarraren LZParen barruan dago. Lurralde plan horren arabera Ezkerraldea izango da industriarako lekua, Bilbo izango da turismorako eta zerbitzuetarako, eta gure eskualdea, Uribe Kosta, lo-hiri moduan erabili nahi dute; etxebizitzak eraikitzeko eskualdea izango da. Bi interes daude gure ustez: lehenik eta behin, enpresa eraikitzaile asko daude lur horien atzetik, birkalifikazioa haientzako diru sarrera bat delako. Gainera, batzuetan, eraikitzaile horiek badute udalekin edo gobernu taldeekin harremana, eta haiek ere interesa izaten dute proiektu horiek aurrera eramateko. Ofizialki gobernu taldeek ez dute dirurik ateratzen hortik, baina halako prozesuak etengabeko garapen gisa saltzen dituzte. Ez dute egiten lurraldearen egituraketa logiko bat zeinetan etxebizitzarekin batera zure ogibidean jarduteko azpiegitura edo zure kontsumorako behar duzuna eskaintzen dizuten.\nMerkatuari egin dakioke aurre?\nZeri deitzen diogu merkatua? Merkatuak ez dauka sentimendurik, eta ezin daiteke triste edo pozik egon. Horren atzean enpresa partikularrak daude, eta horien atzean norbanako batzuk daude interes partikular batzuekin, beraiek etekin handiagoak ateratzeko. Azkenean, merkatu horrek etengabeko hazkundea behar du, eta, etxebizitzen kasuan, produkzio hori aurrera eramateko era bakarra da lursailak saltzea, birkalifikatzea eta etxebizitzak egitea. Enpresa pribatuak daude horren atzean: Bycam, ACS… Eta horien atzean pertsonak daude interes partikularrekin.\nGazte askok salatzen dute emantzipatzeko arazoak dituztela. Pentsatzen dut zuentzako ez litzatekeela hain larria izango eraikitzen direnak etxebizitza sozialak izango balira.\nEgoeraren arabera. Beraiek etxebizitza pila bat egiten dute, eta askotan esaten dute zati bat babes ofizialeko etxeetara bideratuko dela, edo alokairu sozialerako. Oro har, etxebizitza huts nahikotxo dago, eta horiek kudea daitezke etxebizitza berriak eraiki baino lehen. Gazteek ez daukate emantzipatzeko aukera errealik etxeak egin arren, gazte horiek ezin dutelako ordaindu alokairu soziala ere. Arazoari erantzun organikoa eman behar zaio, bestela etxebizitza huts gehiago pilatuko direlako. Adibidez, Getxon azkenengo alokairu sozialekin gertatu da gazte batzuek ezin izan dutela alokairu hori ordaindu etxebizitza horiek haiei esleitu zitzaizkien arren.\nParte hartze eta gardentasun falta salatu duzue.\nBai, egia da azkenaldian modan jarri direla prozesu parte-hartzaileak eta legez jasota daudela, baina prozesu horien helburu nagusia ez da herriak parte hartzea, baizik eta tramite bat egitea. Agintarien aurpegi zuriketa bat da, eta prozesu parte hartzaile horietan egon den edonork esan diezazuke hara zoazela, azalpen pare bat ematen dizkizutela eta zuk zure desadostasuna adierazi arren zure iritzia ez dela loteslea. Azkenean, ahoa betetzen zaie demokrazia hitzarekin.\nGuNe kolektibotik alternatibak eraiki daitezke?\nAlternatibak eraiki daitezke txikitasunetik eta umiltasunetik. Adibidez, etxebizitza kooperatiba bat eginez edo nekazari kooperatiba bat eginez. Egia da oraindik ez daukagula ahalmena GuNetik egoera iraultzeko, baina pixkanaka joan gaitezke gizarte harremanak eta kontsumo formak aldatzen. Egunerokotasunean egin daiteke inurri lan hori beste gizarte eredu bat sortzeko. Alternatibak badaude: Errekaleor eta Bretainiako ZAD dira adibide.


Matthew 3 13 Orduan ethor cedin Iesus Galileatic Iordanera Ioannesgana, harenganic batheya ledinçát.\nMatthew 3 14 Baina Ioannesec haguitz empatchatzen çuen hura, cioela, Nic behar diat hireganic batheyatu, eta hi ethorten aiz enegana ?\nMatthew 3 15 Eta ihardesten çuela Iesusec erran cieçón, Vtzac oraingotz: ecen hunela complitu behar diagu iustitia gucia. Orduan vtzi ceçan eguitera.\nMatthew 3 16 Eta Iesus batheyatu cenean, bertan ilki cedin vretic: eta huná, irequi içan çaizcan ceruäc, eta ikus ceçan Iaincoaren Spiritua vsso columba baten guissán iausten eta haren gainera ethorten\nMatthew 3 17 Eta huná vozbat cerutic, cioela, Haur da ene Seme maitea, ceinetan neure atseguin ona hartzen baitut.\nMatthew 4 1 Orduan Iesus eraman cedin Spirituaz desertura, deabruaz tenta ledinçát.\nMatthew 4 2 Eta barurtu cituenean berroguey egun eta berroguey gau, finean gosse cedin.\nMatthew 4 3 Eta ethorriric harengana tentaçaleac erran ceçan, Baldin Iaincoaren Semea bahaiz, errac harri hauc ogui eguin ditecen.\nMatthew 4 4 Baina harc ihardesten çuela erran ceçan, Scribatua duc, Ezta guiçona ogui beretic vicico, baina Iaincoaren ahotic ilkiten den hitz orotaric.\nMatthew 4 5 Orduan hura du eramaiten deabruac Ciuitate saindura, eta du eçarten templeco pinacle gainean.\nMatthew 4 6 Eta diotsó, Baldin Iaincoaren Semea bahaiz, egotzac eure buruä beherera: ecen scribatua duc, Ecen cargu emanen drauèla hiçaz bere Aingueruèy, eta bere escuetan eramanen autela, eure oinaz harrian behaztopa ezadinçát.\nMatthew 4 7 Erran cieçon Iesusec, Berriz scribatua duc, Eztuc tentaturen eure Iainco Iauna.\nMatthew 4 8 Berriz hura du eramaiten deabruac gucizco mendi gora batetara, eta eracusten drautza munduco resuma guciac eta hetaco gloriá:\nMatthew 4 9 Eta diotsó, Hauc gucioc emanen drauzquiat, baldin ahozpez adora baneçac.\nMatthew 4 10 Orduan diotsó Iesusec, Habil Satan, ecen scribatua duc: Eure Iainco Iauna adoraturen duc, eta hura bera cerbitzaturen duc.\nPage generated in 0.089732 seconds. [ Image Credits ]


Agur duina Miguel Vergara Bereauri - Olazti - Guaixe.eus\nAgur duina Miguel Vergara Bereauri\nGuaixe 2018-07-02 11:19\nFamiliak, erakundeetako eta Aranzadi Zientzia elkarteko kideak izan ziren larunbateko ekitaldian.\nArantzadi zientzia elkarteak berreskuratutako Migel Vergara Bereauren hezurdura ikusteko aukera izan zuten senideek Memoriaren parkean. Arantzatik eta Iparraldetik propio etorritakoak eta olaztiarrek, guztiek. Memoriaren hazi gisa parkeko lurretik jasotako pinaburuak hartu eta kutxan sartu zituzten. Hura zigilatzeaz Paco Etxeberria arduratu zen. Ekitaldiko hitzaldien ondoren, bi dantzarik aurreskua dantzatu zuten. Horrela despeditu zen parkeko ekitaldia.\nKanposantuan izan zuen segida. Han familiak Migelen hezurdura jaso zuen Nafarroako Gobernuko Bake, Elkarbizitza eta Giza Eskubideen zuzendari Alvaro Baraibarren eta Paco Etxeberriaren eskutik. Olatzagutiko apaizak, Francisco Beloki Perkazek, esan zuen iraganeko zauriak sendatzeko modu bakarra gertakariak aitortzea dela, hala, zauria sendatzen saiatzeko. Eskaeren ondoren Migelen gorpuzkiak horma-hobian sartu zituzten eta familiak krabelin gorriak eskaini zizkion. Txoriak txori eta Agur jaunak abestu ziren azken agur horretan.\nMiguel Vergara Bereau, Magdalenaren eta Agustinen semea, Arantzan 1906ko maiatzaren 5ean jaio zen, Atanborda baserrian. 12 anai-arreba ziren. 18 urterekin Olatzagutira bizitzera eta lanera etorri zen, aitarekin eta anaiekin. Aurretik Olatzagutiko Echavarri zerrategiko jabearen etxera lanera haren bi ahizpa etorri ziren: Patrocinio eta Asunción. UGTra afiliatutako langilea zen Miguel. Anaia Serapio Olatzagutiko Udalean zinegotzia izan zen eta greba orokor bategatik, 1934ko lastailean salatu zuten. Dolores Imaz Urretarekin ezkondu zen eta ez zuten seme-alabarik izan.\n1936ko estatu kolpearen ondoren Serapio anaiak esan zion berak herritik alde egin behar zuela eta berarekin joateko esan zion Migueli. “Ezkonberria zen eta emazteak ez joateko esan zion”, azaldu digu Maria Pilarrek, Serapioren alabak. Miguel 1936ko agorrilaren 28an erail zuten Otsaportillon.\nMaria Pilarren ama, Mikaela Auzmendi, 1941era arte Olatzagutian gelditu zen, hiru mutikoekin (1930ean, 1931n eta 1933an jaioak). Bakarrik zegoen eta dena kendu zioten eta egunero jatekoa eskatzera auxilio socialera joaten ziren. “Gure anai txikia mahai baten gainean zutik jarrarazten zuten eta Arriba España! eta Viva Franco! esanarazten zioten. Bestela ez zuten jaten” gogorarazi du Maria Pilarrek.\nAlberto Vergarak bere amak eta Maria Pilarren amak izandako ausardia gogorarazi du: “Etxalarreraino joan ziren. Mugan bertan bizi zen osaba bat genuen, Ainhoan. Berak II. Mundu Gerran naziengandik ihesi zihoazen hegazkinlari amerikar pila salbatu zituen. Handik pasa ziren bien amak. Eta Maria Pilarren amak hiru umeak eskutik eta buruan josteko makina eraman zuen”. Alabak gaineratu duenez, “hura lanerako bere salbamendua zen”. Landetako Lesperon herriko landetxe batera eraman zituen Serapiok. Albertok gogorarazi du bere aita eraila izatetik libratu zela “zuen lanpostuagatik, Echavarri zerrategiko patroi handiari interesatzen zitzaiolako, bestela, sozialista izateagatik, besteak bezala, zuloan bukatuko zuen”. Arantzatik etorritako Miguel Bergara ilobak aipatu zuen “garai hartakoaz ez zela ezer hitz egiten”. Amonak eskatuta berak Miguel izena duela ere azaldu zuen.\nMiguelen heriotzaren berri 1941eko otsailaren 20an jaso zen Olatzagutiko erregistro zibilean. Han jaso zenez, “Deierriko udalerrian hil zen 1936ko agorrilaren 28an Mugimendu Nazionalaren ondorioz”. Erregistro zibileko oharrean jasoa dago inskripzio hura 1941eko otsailaren 18an Instrukzio Epaileak emandako autoari segituz egin zela. Baina aipatutako epaitegi-espedientea ez da inon opatu. Eta heriotza ziurtagirian jasotako datuak faltsuak dira, Miguelen hezurdura Otsaportillon opatzeak agerian utzi zuenez.\nOlatzagutiko alkate Mikel Azkargortak nabarmendu zuen Vergara “gobernu zilegi baten kontrako estatu kolpearen ondoren erail” zutela. “80 urte baino gehiagoz ezarritako isiltasunaren gainetik informazio eskasa gorde da eta horri esker opatu zuten Otsaportillon”. Azkargortak esan zuenez, Vergarari agur duina emanez “oroimen, aitortza eta erreparazio moralari ekarpena egin nahi diogu”. 15 olaztiar falta dira opatzeko eta Nafarroako Gobernuarekin elkarlanean ariko direla azaldu zigun alkateak. Memoria horma-hobia utzi du udalak, “kasu honetan Miguelen memoria, baina beste guztiena ere mantentzeko”.\nAranzadi zientzia elkarteko kideen izenean Lourdes Errastik hartu zuen hitza. Gogoratu zuen Otsaportilloko lezetik 11 pertsonaren gorpuzkiak atera zituztela bi txandatan egindako lanetan. Azkenekoan, 2017ko azaroan, Vergararen hezurdura ia osoa atera zela azaldu zuen. Otsaportillotik ateratako 8 identifikatu direla gaineratu zuen.\nAlvaro Baraibarrek esan zuen larunbatean 80 urteko etapa bat itxi zela. “Miguelen moduko familiek 80 urtez itxaron behar izan dute erakundeen erantzun bat, aldaketarekin iritsi dena. Halako egunetan “sentipen kontrajarriak” izaten direla nabarmendu zuen: “nabarmenagoa da gabezia eta duela 80 urte gertatutako injustizia. Aldi berean, egun pozgarria da, erakundeen erantzun baten zain 80 urte egon den familia bati erantzuna emateko aukera dugulako”. Etapa bat itxi eta bestea zabaltzen zela gaineratu zuen, familiak bere “maitasuna, oroitzapena nora bideratu izanen baitu”. Ekitaldiak familiaren sufrimenduaren “zati txiki bat erreparatzeko” balioko zuen esperantza agertu zuen.\nFamiliaren izenean Alberto Vergarak eskerrak eman zizkien ekitaldiaren antolatzaileei. Aipamen berezia egin zien Arantzadi zientzia elkarteko Paco Etxeberriari eta Lourdes Errastiri. “Halakoak gertatzearen benetako arduradunak dira, Nafarroako Gobernuaren eta Olatzagutiko Udalaren laguntzaz”. Memoria parkean dagon oroigarrian dauden 22 gizonezkoen izenetatik 15 oraindik non dauden ez dakitela eta Etxeberriari “oraindik lan handia duzu” esan zion. “Badakit ez duzula guztiak ateratzeko betebeharra. Baina haien senideak, gure moduan, zain daude”. Arantzako Udaleko Juan Migel Almandoz alkate-ordea eta Juan Mari Gonzalez zinegotzia ekitaldian presente izatea eskertu zuen. Olaztiko Memoria Taldearendako eta Olatzagutiko Udalarendako esker oneko hitzak izan zituen.\nOlaztiko Memoria Taldeko Txaro Otxandorenak gogorarazi zigun larunbatekoarekin bigarren aldia zela gorpuzkiak aurkitu zirenak. “Polita da gaur fruitu batzuk ikustea, baina oraindik 15 gelditzen dira”. Haien berri jakiteko lekukotzak biltzen ari dira taldekideak. “Lekukotza berri oso gutxi daude, zekitenak hil direlako. Zegoena jaso eta aurkeztu dugu”. Otsaportillotik atera eta identifikatu gabe dauden hiru horien artean olaztiarren bat agertzeko esperantza dutela esan zigun Otxandorenak, “baina gorpuzkiak oso hondatuta daude eta zaila izanen da. Guk badakigu hor gehiago daudela, ziur”. Bestetik, taldekideek espero dute artxiboak deklasifikatzean gehiago jakinen dela, “giltzapean baitaude orain”. Informazioa biltzeko inurri lana egiten segituko dute, eta jasotakoa herrian zabaltzen, “olaztiarrek zer gertatu zen jakin dezaten”. Orain arte bezala, taldeak memoriaren aldeko lanean, presioa egiten eta beste taldeekin elkarlanean segituko du.\nNatalia Goñi Arantzatik etorritako senideetako bat zen. Aitaren senideaz “harro” sentitzen direla esan zigun. “Guk bagenekien Olatzagutian senideak genituela, baina ez genekien ongi historia nola zen. Albertok, Pacok-eta dena argitu digute”. Horrenbeste urteren ondoren gertaerak argitzea eta Migelen gorpuzkiak opatzea eta azken agur duina emateko aukera izateagatik eskertua azaldu zen. Larunbateko agur ekitaldiak Olatzagutiko eta Arantzako familiak elkar ezagutzeko balio izan zuelako pozik zegoen Goñi.\nAranzadi zientzia elkarteko kideak gorpu bila aurten Lizarrustin indusketa eginen dute.


LABek Sar Quavitae enpresan jasandako jazarpen sindikala eta delegatuen kaleratzea salatu ditu | LAB SINDIKATUA\nEkintza Sindikala LABek Sar Quavitae enpresan jasandako jazarpen sindikala eta delegatuen kaleratzea salatu ditu\nLABek Sar Quavitae enpresan jasandako jazarpen sindikala eta delegatuen kaleratzea salatu ditu\nLABek adineko pertsonen zaintza lanetara dedikatzen den SAR QUAVITAE enpresak bere mehatxuak betez LABeko bi ordezkari kaleratu dituela salatu du gaur Bilbon. Horietako bat, Enpresa Komiteko presidentea zen, eta bestea, Lan Osasun eta Segurtasun Batzordekoa.\nLABek jazarpen sindikala eta delegatuen kaleratzea\nsalatzen ditu Sarquavitaen\n«Agerraldi honetan, SAR QUAVITAE enpresak – estatu mailako enpresa, adineko pertsonen zaintza lanetara dedikatzen dena – aldebakarrez bere mehatxuak bete dituela, eta honenbestez LABeko gure bi ordezkariak kaleratu dituela salatu nahi dugu. Horietako bat, Enpresa Komiteko presidentea zen, eta bestea, Lan Osasun eta Segurtasun Batzordekoa. Honenbestez, enpresan genuen ordezkaritza sindikala indargabetu dute, noiz eta oso une garrantzitsuan, kartelerak, lan egutegiak eta herrialdeko hitzarmenaren negoziazioari ekin behar zitzaien unean alegia.\nHorregatik, gaurkoan prentsa aurrean azaltzen gara kaleratutako ordezkariak eurak, beraien kideak, eta sindikatuko arduradunak: Oscar de Los Bueis, Bizkaiko Soziokomunitario Sektoreko arduraduna, Arantza Vazquez, sektoreko nazio arduraduna eta Arantzi Sarasola, Zerbitzu Publikoetako Federazioaren nazio arduraduna.\nEra berean honakoa ere salatu nahi dugu, zoritxarrez ez dela lehenenego aldia kaleratze eta bizipen txar hauek pairatzen dituguna enpresa honen aldetik, izan ere, uztailaren 16an Enpresa Komiteko presidente ohiak ere – hau ere LABekoa – berdina bizi izan baitzuen. Lurraldeko zuzendaritzak bere lanpostua uztera behartu zuen pairatzen ari zen jazarpenak bere osasunean eragin baitzuen.\nGure bi kide hauek ordezkaritza sindikala betetzen zuten lau ardatz nagusiren gainean:\n1.- Lan eskubideetan izaten ziren urraketak salatzeko zein finkoen eta aldi baterako langileen artean dauden bereizkeriak gainditzeko salaketa ekintzak Lan Ikuskaritzaren aurrean.\n2.- Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintzako Ikuskaritzan salaketak: izan ere baziren egoitza honetan zenbait jokaera eta egoera menpekotasun fisiko eta psikikoko solairuan dauden adinekoen duintasun eta ongizatea kolokan jartzen zituztenak. Salaketa hauen ondorioz bisitak eta ikerketak ekarri zituen Bizkaiko Foru Aldundiaren Ikuskaritzaren aldetik eta solairu hori ixtera behartu zuten enpresa (gaur egun altzariak gordetzeko erabiltzen dute).\n3.- Lan Osasunean, lan handia egin zuten ebaluazio ergonomikoak eta higienikoak egitea beharrezkoa zela azpimarratuz. Ebaluazio hauek oso datu esanguratsuak ekarri zituzten eta enpresa behartzen zuten urjentziazko neurriak hartzera. Honetaz gain, gure ordezkarien lanaren ondorioz Lan Ikuskaritzak arrisku psikosozialen azterketa egitera behartu du enpresa, eta azterketa honetan gure kideen parte hartzeko bideak hartzera ere behartuz. Honetarako epea abenduaren 31n bukatzen zen.\n4.- Bestalde, erabiltzaileen errejistroak manipulatzen ari zirela ikusita barne auditorian egoteko eskatu zuten, baina enpresak ez zien jaramonik egin.\nEsku hartze sindikal honengatik – lan baldintzak baina baita adineko pertsonen zerbitzuak zaintzeagatik – gure kideak erasotuak izan dira. Sei hilabetetan zehar lan fisiko eta psikiko gehien zuten solairuetan isolatuak izan dira lehenik. Gero, honela ere ez zutenez gure kideak hondoratzerik lortu, jazarpen neurriak hartu zituzten harik eta detektibe pribatuak jartzera helduz ere. Gure kideak gezur borobila diren era ezberdinetako akusazio oso larriak pairatu dituzte, guztiak erabat faltsuak, berriro ere diogu. Are gehiago, beste lau lankidek ere pairatu dituzte horrelako akusazioak.\nHonakoa azpimarratu nahi dugu: Sozialeko 4. Epaitegiak enpresak jarritako amonestazio baten kasuan arrazoia eman dio gure ordezkariari berau arrazoigabea zela esanez, indargabetuz eta helegitea aurkezteko aukerarik eman gabe ere.\nAgerraldi honekin enpresaren zuzeneko ardura salatu nahi dugu, baina ere berean Aldundiak duen zeharkakoa ere. Izan ere, Aldundia baita lehenik, zerbitzu hauek baldintza egokietan, unibertsaltasun, doakotasun, eta kalitatez ematen direla bermatu behar duen entitatea, are gehiago, zerbitzu sozialen sare publiko baten bidez egin beharko luke eta bistan da ez dela egiten ari; eta bigarrenik, Aldundia ere bada zerbitzua gutxieneko lan baldintzetan egiten dela eta langileek gutxieneko babesa dutela bermatu behar duena, izan ere prekarietateak ahalbideratzen baitu honelako jazarpen eta mehatxu praktikak eguneroko ogia izatea.\nIzan ere, hau horrela baita, sektore honetan dagoen prekarietateak ziurgabetasuna sortzen du langileen artean, eta kalitate txarreko zerbitzua baita ere; sektorean oro har, baina bereziki salatu nahi dugu enpresa honetan dagoen prekarietateak dakarren ziurgabetasuna. Izan ere, enpresa honetako gure ordezkariek zerbitzuaren kalitate txarra salatu dutelako jazarpena pairatu dute, baina jazarpen praktika hauek langile guztiak pairatzen ari dira arrazoi ezberdinengatik, enpresak askotan salatu ditu langileak adinekoekiko tratu desegokiengatik, akusazio erabat faltsuak, baina langileek kaleratuak izateko beldurraren beldurrez asumitu egiten dituztenak.\nZentzu honetan salaketa ekimen ezberdinak egingo ditugula iragartzen dugu, Lan Ikuskaritzara joko dugu, baita Epaitegietara, eta era berean Aldundira ere jo nahi dugu – zerbitzuaren titularra den heinean – bere bete beharrak bete ditzala exijituz, gure ordezkariak berriro ere egoitzara lanera bueltatu daitezela egin behar duen guztia egin dezan, eta aurrerantzean zerbitzuaren zaintza eta lan baldintzak egokiak direla bermatu dezan – eginkizun bat orain artean bakarrik langileen ordezkarien esku egon dena -.\nSektore honetako erabiltzaile, senide eta langile guztiak animatu nahi ditugu batu daitezen, kalitateko zaintza zerbitzu unibertsalen alde borroka egin dezaten, eta guk gure aldetik iragartzen dugu borroka honetan jarraituko dugula, eta gure ordezkariak berriro ere lanera buelta daitezen borrokan jarraituko dugula.