Zoaz infernura, laztana, Anjel Lertxundi: laburpena – Gizapedia\nZoaz infernura, laztana, Anjel Lertxundi: laburpena\nZoaz infernura, laztana Anjel Lertxundik (Orio, 1948) 2008an plazaraturiko eleberria da.\nRosa Tomasekin ezkontzen da eta Nafarroako herri txiki bateko taberna eta gasolindegia hartzen dituzte bizimodua ateratzeko. Laster, Tomas Rosari tratu txarrak ematen hasiko zaio, mozkortzen denean, iraintzen eta jipoitzen. Horri tabernako lan gogorra eta Tomasen ama ezindua (Rosa gorrotatzen duena) zaindu beharra gaineratzen zaizkio. Depresioan erortzen da, ez baitu egoeratik nola atera, areago jakinda senarrak zergatik jotzen duen ez dakielako. Halako batean, ordea, Inazio kamioiko txoferra ezagutu eta harekin harreman erromantiko ezkutua hasiko du. Rosaren egoerari irtenbidea emateko, Rosari Tomas hiltzearen ideia bururatu eta Inaziorekin hilketa planifikatzen du. Horretarako, Rosak Tomasekin ongi konpontzeko saio guztiak egingo ditu, itxurak gordetzearren. Gau batean, Tomas eta Rosa elkarrekin daudela, Inaziok kolpe batez erahil eta haren autoa amildegi batetik botatzen dute, istripua simulatuz. Hilketa tokian galdutako belarritakoak galbidean jarriko ditu polizia ikertzen hasten denean eta kartzelan bukatzen dute.\nKontakizuna Rosaren kartzelako psikologoaren ahotik garatzen da, eta batzuetan haren gogoetak eta Rosarekin dituen elkarrizketak ere agertzen dira. Narratzaileak, psikologoak alegia, Rosak esandakoetatik kontatzen du istorioa. Izan ere Rosak konpromisoa egin baitu harekin istorioa gertatu eta sentitu zuen bezala kontatuko diola. Elkarrizketa horietan Rosaren ahotsa nagusitzen da batzuetan. Rosak epaileari esaten dizkionak ere tartekatzen dira.\n(Rosaren ahotsa, psikologoaren gogoetak eta elkarrizketak Rosarekin eta Rosak epaileari esandakoak letra etzanean agertzen dira laburpen luzean).\nRosaren ahotsa (epaileari): Tomasi proposatu nion gasolindegi ondoko taberna erostea, eta berak azkenean onartu egin zuen. Elkarrekin ibiltzen ginen, eta askotan eskatzen nion "Por soñar lo imposible" harmonikaz jotzea eta berak halaxe egin. Eta horrela ezkondu nintzen berarekin.\n40 urte inguruko gizon bat, Tomas, ohean dago gerritik gora biluzik. Emakume biluzia, Rosa, ikusten du ohetik, dutxan. Emakumea hurbildu egiten zaio. Biak elkarri laztantzen hasi eta Rosak Tomasi prakak askatzen dizkio azkenik.\nRosaren ahotsa: Tomasen amak derrigorturik edo ere ezkondu nintzen. Nobiotan Tomasek nirekin amodioa egiteko modu oldarkor eta kementsua zuen, beti azkar. Ezkondutakoan, joera horrekin jarraitzen zuen, okerrago, berak nahi zuen guztietan egiten genuelako, ezer esan gabe ere.\nKamioi bat hurbiltzen da gasolindegira eta txoferra gasolina botatzen hasten da, Rosak tabernatik atera eta berak egingo duela adierazi arren. Kamioira sartu berriz eta ispilutik Rosaren gorputz ederra begiztatzen du irrikaz (aipatzen ez bada ere, itxura guztien arabera, Inazio da, aurrerago Rosa kortejatzen hasiko dena). Emakume ederra da Rosa. Herri txiki batetik gertu daude, inguru baketsu batean.\nTaberna gizonez beterik dago. Rosak zerbitzari lanak egiten ditu, eta Tomas barran dago. Rosa mahai batera inguratu eta gizon batek txortan egiteko giro ederra dagoela esaten dio, Rosak irribarre egiten du, besterik gabe. Sukaldera sartzen da eta Amalia dago han lanean, emakume zaharra, Tomasen ama. Amaliak errieta egiten dio zerbaitengatik eta Rosak men egiten du, beti bezala.\nRosaren ahotsa: Gasolindegia errentan hartu genuen. Taberna bai gurea zen, zehatzago Tomasen amarena. Bezero pila egoten zen tabernan, gehienbat ni, nire gorputza, erakarrita. Tomas konturatu egiten zen. Baina diru asko ematen zigun tabernak eta agoantatu egin behar. Tomas lanarekin nazkatzen hasi eta tabernako lan gehiena nik hartzen nuen. Nik nire partea nahi, eta hori lortzeko ohera eraman eta gau goxoa eskaini nion. Paperak berehala egin genituen negozioa banatzeko, bere amak begi onez ikusten ez bazuen ere.\nAmaliak (atsoa deitzen dio Rosa) tabernako sukaldean egiten du lana, adinekoa izan arren, eta gorrotozko hitzak baizik eta ditu Rosarentzat. Rosa isildu egiten da, giroa ez gaiztotzeko. Gorroto hori hasiera hasieratik dator, Tomas ezagutu zuenetik, eta indartzen joan da.\nRosak esperantza du laster hilko dela, baina atsoak sekulako saosia du. Esperantza isila, atsoaren portaeraz ezin dio ezin ezer senarrari, hau sutan jartzen baita. Azkenean, ordea, fisikoki ez, baizik eta mentalki etorriko zaio gainbehera: Amaliak burua galdu egiten du guztiz denbora laburrean, guztiz dependentea bihurut arte, ume txiki bat balitz bezala.\nTomasek zahar-egoitza batera eramateko ezetza borobila ematen du, eta Rosak planteatu ere ez du egiten, beldurrez. Atsoa etxean zaintzen dute. Rosak zaindu arren, Tomas beti dabil liskar bila, bereziki mozkortzen denean, eta Rosak zentzua jartzen duelako bakarrik ez da lehertzen egoera.\nRosak ipurdia garbitzen dio atsoari, baina garbitu eta jantzi bezain laster, berriz kaka egiten du. Tomas azaldu eta errieta egiten dio Rosari, honek azalpenak ematen dizkion arren. Etsirik dago Rosa eta nazkatuta dagoela esandakoan, zaplaztekoa ematen dio Tomasek.\nRosa ohean, Tomas barkamena eskatzera dator mozkortuta. Rosa biluztu egiten du eta zakilak bere bidea egiten du. Rosak men egiten du, beti bezala, baina arima hozturik dauka.\nRosaren psikologoa: Argi uzten du Rosak kontatutakoak jasotzen ari dela, ezer asmatu gabe.\nAtsoa dela eta, edo hura aitzakiatzat harturik, liskarrik ugaritu eta Tomasek gero eta sarriago jipoitzen du Rosa. Baina azkenean Tomasi ere begiak zabaldu eta ama egoitza batera eramatea erabakitzen du.\nRosa errepidetik doa, tren geltokirantz. Uda da, bero egiten du. Geltokian, Iruñerako joan-etorriko txartela eskatzen du. Atsoa bisitatzera doa, bi astetan behin egin ohi duen bezala.\nGeltokiko nasatik trena datorrela ikusi, aurrera egin, baina gizon batek heldu egiten dio. Ezagutzen du gizona, Inazio da.\nRosaren psikologoa: Tren geltokikoa suizidio-saioa izan zela uste du . Galdetu egiten dio Rosari, eta Rosak ez du garbi erantzuten, beste galdera batekin erantzunez, babestu nahian. Psikologoa kexatu egiten da, Rosa xehetasun batzuk ezkutatu egiten dizkiolako, eta hori ez zela tratua izan. Gainera, idazleak ikusten du bere isiluneak gero eta luzeagoak direla. Rosak aitortu dio beste batzuetan suizidatzeko gogoa ere izan duela.\nTrenera igota, Inazio bere bagoira doa, agurtu eta esertzeko baimena eskatzen dio. Kamioiko txoferra da, egurrarekin ibiltzen dena. Adeitsu jokatzen du: bero egiten duenez, leihoa jaisten du. Iruñera motoa jasotzera doa, han dauka eta konpontzen. Moto bikaina da, berak dioenez. Rosak adeitsu erantzuten dio, baina gehiegi hitz egin gabe. Oso atsegin du motoan ibiltzea Inaziok. Rosak dio ez dela inoiz motoan ibili, gustatuko litzaiokeela, eta Inaziok intsinuatzen du berarekin agian ... Baina horretan geratzen da kontua. Rosak pentsatzen du gizon atsegina dela, eta erakargarria ere bai.\nRosa zahar-egoitzan dago Amaliarekin. Hara eta hona eramaten du paseoan, besotik baina bere pisua gainean hartuz. Ongi tratatzen du, goxokiak ematen dizkio, baina gorrotatu ere bai, Amaliak zer pentsatzen ote duen, berarekin zuen gorrotoa non ote dagoan, pentsatzen du. Moja bat dabil hortik eta esaten dio Amalia linboan dagoela. Rosak berak ez daki zer egiten duen han, eta egin beharreko zerbait bezala hartzen du. Amalia han utzi eta geltokirantz doa. Ondoko taberna batera sartzen da loteria erostera. Irteeran, Inazio ikusten du Sanglas markako motoarekin. Igotzeko esaten dio, eramango duela herrira, Amaliak zalantza asko ditu, Tomasen beldur da bereziki. Baina azkenean atzean jarri eta Inazioren gerritik heldurik heltzen da herrira. Bidean zirrara alde batetik, baina beldurra ere sentitzen du, Tomasena. Tomas kenduta, ez da inoiz gizon batengandik hain hurbil. Bideko etxeetatik pasatzean, aurpegia ezkutatzen du, ezagutu ez dezaten. Gasolindegia baino lehen jaisten da, jendeak ikus ez dezan. Pozik dago Inazio errespetuz tratatu duelako.\nIdazleak galdetzen dio ea motorrera igotzean Tomas baztertuta zuen guztiz. Eta Rosak baietz, beldurra besterik ez ziola. Bizitzari lagun goxo bat besterik ez ziola eskatzen eta garbi zuela hura ez zela Tomas. Baina kondenaturik ikusten zuen bere burua, hil arte berarekin bizitzera.\nInazio lanean ari da basoan, zuhaitz mozketan, enborrak kamioira kargatzeko zain. Enpresako enkargatua, Apeza izenekoa, gerturatzen zaio oihuka eta irainka, lana utzita Iruñera joan zela eta. Inaziok medikuak emandako baja agiria erakusten dio. Biharamunerako ere libre hartzeko asmoa du, sindikatu lanak egin behar ditu. Enkargatua sutan jartzen da, eta iranidu egiten du. Kontuz ibiltzeko, Inaziok.\nFeria eguneko egunak dira bereziki gogorrak tabernan eta gasolindegian Rosaretzat, jende asko ibiltzen baita. Gasolindegia itxi egiten du eta Tomas geratzen da tabernan azken bezeroak alde egin arte. Rosa oso goiz jaikitzen da, gasolindegia ireki, eta tabernako garbiketan hasten da, komuna garbitzea da bereziki gogorra eta nazkagarria. Tomasek alde egiten du batzuetan iluntze aldera eta bere zain ez egiteko esaten dio Rosari. Rosak ez daki ezer, nora doan, zer egiten duen. Ordu txikietan itzultzen da gizona, eta hasieran asaldaturik egoten zen, Tomasi zer gertatuko, eta Tomasek barre egiten zion horregatik.\nPentsatzen du Rosak norekin egongo den Tomas horrelakoetan, puta batekin edo amorante batekin. Rosak gaizki pasatzen du horregatik, berak nahiko lukeelako emakume normala izan, senar normal batekin, ez du besterik eskatzen.\nTomasek zai du gasolindegian Apeza izeneko laguna, Inazioren jefea. Harekin doa auskalo nora. Bapatean, Inazio ikusten du tabernan. Beldurtu egiten da, Tomasek edo bezeroren batek berarekin hitz egiten ikusiko ote duen. Inaziok hitz egiten dio, adeitsu beti bezala, baina bera isilik dago, ez daki zer esan. Azkenean, Inaziok motoan berarekin ateratzeko, Rosa oso nekatuta dagoela jartzen du aitzaki, ezin duela.\nRosaren psikologoa: Tomasi zion beldurraz galdetzen dio. Berak baiez, beldurra ziola, baina pentsatu zuela berandu arte ez zela etorriko, eta irrikitan zegoela Inaziok heldu eta musuka hastea.\nInaziok azkenean etsi eta alde egiten du, baina haserretu gabe, ulertzen duela esanez Rosari.\nRosak kontatzen du Inazio errespetu osoz tratazen zuela, laztana esaten ziola baina melenga izan gabe, beti goxo.\nRosaren psikoloak: Psikologoak Rosa eder eta irribarretsu agertzen den argazkia hartzen du. Rosak indarrez hartzen dio, haserre baina pasa egiten zaio. Oroitzapen txarra eta aldi berean ona dakarkio argazki horrek. Eder dago, eta irribarre polita dauka, eta hori oroitzapen polita da baina psikologoari ordezko hortzak erakusten dizkio, oroitzapenaren alde txarra.\nRosak kontatzen du Tomasek taberna itxi egun batzuetarako eta Galiziara joan zirela. Bapo jaten zuten, mariskoa eta, baina Rosak oka egim zuen azkenean. Egun batean, Tomas mozkortu eta hotelera iritsitakoan xanpaina igotzeko du errezepzioan, baina Rosak edanda dagoela esan neskari eta gelara iristean sekulako ukabilkada eman zion ahoan eta aurreko hortzak erauzi. Sendagilearengana joan eta Tomasek esan zuen bainuan erori egin zela. Sendagileak zauriak sendatu zizkion eta Euskal Herrira itzultzean ordezko hortzak jartzeko dentista batengana joan zen,\nRosaren psikologoa: Rosak esaten dio psikologoari bera ere ohituko litzatekeela egoera latz horietara, ea zer uste duen. Horrek zer pentsaturik ematen dio psikologoari, berari uste edo iruditzen zaiona ez, baizik Rosak kontatutakoak jarri behar dituela, den-dena jartzea ezinezkoa den arren.\nRosa kontuz makilatu eta orrazten da, aurpegian dituen ubeldurak, Tomasen jipoiak, disimulatzeko. Ezin du ulertu zergatik jipoitzen duen, Tomasek eskatzen eta egiten duen guztiari men egin eta bapatean jipoitu egiten du. Adibidez, bainugelan egonda, etorri, bere aurpegia laztantzen hasi eta bapatean jipoika hasten zaio. Eta gainera geldi zedin Rosak eskatu behar zuen barkamena, zergatik eskatzen zuen jakin gabe.\nHasieran mozkortuta zegoenean bakarrik jipoitzen zuen, baina gero edan gabe ere bai. Rosa berea balitz bezala tratazen zuen, puskatzeko eskubidea balu bezala. Makillajeak ubeldurak apenas disimulatzen dituela etsirik, aspirina hartu eta tabernara jaisten da. Bezeroak iritsi eta ubeldurak ikusi arren, ikusiko ez balute bezala jokatzen dute. Senarra iritsi, bezeroak adeitsu agurtu, Apeza lagunarekin hitz egin eta badoala esaten dio emazteari. Bart gauean jipoitu dutenik inork ez luke sinetsiko.\nRosaren ahotsa (epaileari): Tomas utzi izan banu, akabatu egingo ninduen. Amarena joanda, amak ez luke sinetsiko eta berarengana bueltzatzeko esango zidan. Polizian salatuta, kalean eta etxean berarekin topatuko lizateke berriz. Oso erraz ikusten ditu berorrek gauzak, gizonek ez duzue ulertzen eta baduzue joera emakumeak gaizki tratatzeko. Okerrena da jipoitu ondoren damutu egiten zela, eta gero nik barkatu ondoren, larruntan egiten zuen nirekin, ezer gertatu ez balitz bezala.\nRosa tren geltokira doa, duela hiru egun Tomasek eman zion jipoiagatik minberatuta oraindik. Betaurreko beltzak daramatza, seguruasko aurpegiko ubleak ezkutatzeko. Kremak ematen ditu ubeldurak sendatzeko. Sonanbulu bat bezala doa tren geltokira, bidean ezagutzen dituen pertsonei ezikusiarena egiten.\nRosaren kartzelako lagunaren ahotsa: Atsoa bisitatu behar izatea gorroto du. Uste du atsoak bera izorratzeagatik bakarrik jarraitzen duela bizirik. Ja ez dio kasurik egiten lanari, eta Tomasek jotzen dueneko sekuentzia datorkio gogora denbora guztian, laztandu eta gero jakin gabe zergatik jo eta jo. Oinazean bizi da. Zikina sentitzen da. Hutsik. Konfidenteak esaten dio errua ez dela berea.\nGeltokirako bidean, moto baten soinua aditzen du, eta bere ondoan gelditzen da. Inazio da. Libre du arratsaldea. Iruñera eramatea proposatzen du eta aurrekoetan ez bezala, Rosak berehala ematen du baiezkoa, eta orain ez du ingurura begiratzen, inork ikusteko beldurrik gabe igotzen da motora. Gogoratzen du asko gustatzen zaion film bat: Oporrak Erroman, non protagonistak moto gainean dabiltzan Erroman barrena. Bidegurutze batera heldu eta Rosak dio ez duela Iruñera joan nahi, eta zerbait oroituz, Goñi herrira joatea proposatzen dio Inaziori. Bidea aldapan gora eta bihurguneekin, Rosa estutu egiten da Inazioren gorputzaren aurka. Ultzurrungo mendatean gelditzen dira. Inaziok bista politak dituen bide batetik oinez joatea proposatzen dio. Bidean basaranak jaten dituzte. Inaziok dio maiz joaten dela paraje horretara, bereziki inor ez dabilenean, neguan edo euria ari duenean, kezkak uxatzeko. Rosak berak ere kezkak dituela pentsatzen du. Talai zoragarri batera iristen dira eta handik Goñi herria ikusten da. Txikitan hango udalekuan egon zen bost urtez, horregatik gogoratzen du. Baina orain ez du joan nahi, lehen baietz esan badu ere, oroitzapenak zapuztuko zaizkiolakoan, herria aldatu delako edo. Inaziok esaten dio ez dela ona norberaren burua gutxiestea, eta Rosak zer esan nahi duen galdetzen dio, zakar pixka bat, berari buruz ezer ez daki eta. Inaziok bapatean galdetzen dio ea zergatik jarraitzen duen Tomasekin. Rosa haserretu eta ez dio erantzuten. Alde egiteko ordua dela dio. Inazio desenkusatu egiten da. Rosak dio ez duela eskubiderik bere bizitzan sartzeko. Gazte batzuk agertu eta Rosa ezkutatu egiten da Inazioaren sorbaldan. Gazteak urrundutakoan, Rosak dio ezin dutela horrela jarraitu, ezkutuan, eta bakoitza bere bidetik joatea onena dela dio. Gizonak ez du gaizki hartzen, jakin nahi du benetan zergatik den hoi onena. Tomasek akabatuko duela dio emakumeak. Eta Inazio ere bat hilko du, jakiten badu. Edonork elkarrekin ikusten baditu, akabo. Inaziok bere gorputzera erakarri eta musu ematen dio. Rosak beste bat ematen dio.\nHerrira eta tabernara itzultzen denean, Rosa izuturik dago. Burumakur sartzen da tabernara, beldurrez senarrak motoko gasolina usaina igarriko dion. Tomas ordea bezero batekin ari da dadoetan jolasten. Tomasek galdetzen dio ea ama ondo dagoen, Rosa izutu egiten da pixka bat, gutxitan galdetzen diolako, baina azkenean ondo dagoela esaten dio, berarekin egon ez den arren, Inazioarekin baizik. Inaziok esandakoa gogoratzen du, zergatik jarraitzen duen Tomasekin.\nInazio eta Rosa gasolindegian ikusten dira maiz, eta bakarrik egoteko gasolindegiko bulegoa erabiltzen dute, ordaintzeko unea aprobetxatuz. Inaziok oparitxoak egiten dizkio, makillajeko gauzak, koloniak eta horrelako gauzak. Tomasek gauza horiei buruz galdetzen dionean, Rosak bere amarenak direla esaten du.\nRosaren kartzelako lagunaren ahotsa: Rosak gutxi hitz egiten zuen bere amari buruz eta pentsatzen du ama ez duela asko maite. Aitari buruz, ezer ez. Bera jaio eta berehala galdu zuela esaten dio Rosak lagunari. Geroago lagun horrek jakingo du aita ez zela hil, baizik eta alde egin zuela bere jaio zenean, bere alaba ez zela uste zuelako. Rosak maiz amesten du aitak bere besoetan ito egiten duela. Horregatik agian, dio lagunak edo narratzaileak Rosak beldurra die gizonei, eta horregatik lotzen zaio interesarekin hurbiltzen zaion lehen gizonari. Kartzelaz aldatu dute Rosa, eta ezin du gehiago berarekin hitz egin. Ezingo du bete eman zioten lana, Rosa begiratzekoa. Rosa ez juzgatzea da bere helburua.\nRosak eta Tomasek ez zuten haurrik izan. Rosak nahi zuen haurra, pentsatzen zuelako Tomas horrela goxoagoa izango zela. Baina probak egin eta ikusten du ez haurrak izateko ez duela arazorik. Tomasi esaten dio probak egiteko, baina ez du inolaz ere nahi. Hor bukatu zen haurren kontua.\nInazio heltzen da gasolindegira kamioian. Depositoa betetzeko aitzakiarekin, Rosarekin egoteko noski. Txantxetan hitz egiten dute biek, eta Inazio ausartzen da musua eskatzera, baina Rosak ezetz, hor ezin duela, bi egunetan hitzordua dutela, eta hor ikusiko direla. Zoriontsu dira biak. Depositoa beteta, Inazio badoa.\nPsikologoaren ahotsa: Psikologoak Rosa ikasi gabeko pertsona dela esaten du, eskola 14 urterekin utzitakoa. Hala ere, hitz jario bizikoa izan arren, esatera doana hausnartzen du beti, eta ez da fantasiatan ibiltzen. Beste alde batetik, bizitzaren ikuspegi ezkorra du Rosak, eta horregatik barruraka bizi izan da beti, lagunik gabe. Tomasek izaera hori areagotu egiten zuen, eta emakumezko lagunik izatea ez du begi onez ikusten. Azkenean, beldurrez bizi bazen ere, gauzak aldatzeko arriskua hartu zuen, ongiaren eta gaizkiaren gainetik. Azkenean gaizto izatea erabaki zuen Rosak.\nRosa eta Inazio belardi batean, jostari, eta Inaziok opari bat egiten dio: belarritako pare ederra.\nRosaren ahotsa (epaileari): Elkarrekin motoan asko ibili ginen. Baina ezkutuan beti. Baten bat ibili zen Tomasi esamesen berri ematen, baina hark sinetsi ez. Behin ordea, mehatxu egin zidan tabernako sukaldean aizto handi batekin, akabatuko ninduela baldin eta beste batekin nenbilela jakiten bazuen, ni eta bestea ere bai.\nTabernan Tomas eta Apeza daude. Batallas izeneko mozkorra sartzen da, haserre aurrekoan tabernatik bidali zutelako. Tomas ez zegoen orduan. Rosa sartzen da, eta Batallasek esaten dio kontatzeko aurrekoan gertatu zena, tabernatik bidali zutela. Rosak horrelako bezero ona nolatan bidaliko zuen esaten du. Denak barre algaraka hasten dira.\nRosak Iruñeara joan behar duen guztietan ikusten du Inazio. Motoan eraman eta ekartzen du herrira. Atsoa bisitatzen denbora gutxi egoten da, ondoko hoteleko gela batean, ahal duten denbora gehiena elkarrekin egoteko. Izan ere, kaletik ezin dira elkarrekin ibili, norbaitek ikusiko dituelako beldurrez. Lauzpabost ordu egoten dira elkarrekin horietako bakoitzean. Hotelean, bata bestearen irrikitan, sexu harreman goxoak izaten dituzte. Inaziok ubeldurak ikusi eta sumindu egiten da. Irtenbide bat bilatu behar dute, baina nola?\nEtxean, Tomasek tabernako kontuak egiten ditu. Ordu txikietan, Rosa lo dagoela, gelara sartu eta ohera sartzen da. Ohearen alde banatan, bizkarrez bizkar.\nRosaren ahotsa: Zer ikusi ote nion Tomasi berarekin ezkontzeko? Ordurako tipo zakar, baldar eta narrasa zen. Berehala berarekin zakarki portatzen hasi zen gainera. Altzari ziztrin bat balitz bezala tratatzen zuen, nahi izanez gero puska zezakeen altzari bat bezala.\nRosa Iruñera doa atsoari bisita egitera. Azkar egiten du bisita. Alde egin baino lehen, egoitzako elizara sartzen da. Errezatzen hasten da, aspaldfiko partez. Halako batean, egoitza moja fatxa sartzen da. Otoitz egiteari utzi, altxa eta alde egiten du, mojari kasu egin gabe. Hotelean, Inazio kezkatuta dago, berandutzen ari zelako. Rosak dio gaur ez duela egun ona.\nPsikologaren ahotsa: Baliorik gabeko oroitzapena balitz bezala, Rosak ez du gordetzen ezer haurtzaroari buruz. Baina psikologoak horri buruz galdetzean, atezuan jartzen da. Psikologoaren lana da ordea, barru-barruan miatzea eta ez du etsitzen. Rosak ezetz, ez duela ezer, ezta argaki bat ere, baina azkenean zortzi urterekin oparitu zioten soineko urdin batez gogoratzen da. Eta zortzi urterekin gertatu zitzaiona kontatzen hasten da: auzoko bat, bere ama kanpoan zegoela aprobetxatuz, ukipenak egiten zizkiona.\nInaziok motoan doa Rosarekin, errepide estu batean gora. Muino batera iritsi, eta oinez doaz aldapoan behera, baserri zahar abandonatu batera iritsi arte. Inazioren familiako baserria da. Baserria Manu anaiarekin konpartitzen du, putakume bat bere esanetan. Inaziok han Rosarekin bizitzeko asmoa du. Baina Rosak dio hori ametsa besterik ez dela. Baserrira sartu egiten dira, eta halako batean Rosak dio ametsa betetzeko Tomas kendu behar dutela paretik. Inaziok zer esan nahi duen galdetzen dio, harriturik.\nRosaren ahotsa (epaileari): Atzetik besarkatu eta horrela ezin genuela jarraitu esan nion, eta irtenbide bakarra Tomas hiltzea zela. Atrebituko nintzen galdetu zidan. Hurrengo egunetan, Iruñeko hotelean, Inazio ideia bereganatzen hasi zen, eta planak egiten genituen, nola garbituko genuen eta, benenoarekin, tiroz, .... Inaziok uzteko bere esku esaten zidan. Maitasuna egin ondoren, Inaziok urrezko eraztuna oparitu zidan, eta Rosak Tomas bizirik dagoen bitartean, eraztuna zertarako. Eta biok hasi ginen horrela ideia barruratzen.\nInaziok dio gauez eta zirkulaziorik gabeko errepide batean izan behar dela dio, Rosa Tomasekin doala. Edozein aitzakiarekin Rosak autoa gelditzeko esan, eta Inaziok hilko duela dio, gero autoa amildegian behera bota eta autoa erretzeko. Bueno, erre ez, ze poliziak azkar ikusten du sua nahita piztuta izan den. Rosa izutu egiten da hori adituta, baina Inaziok elkarrekin jarraitzeko irtenbide bakarra dela dago sinetsita. Elkarrekin bizi duten zoriona iraunarazteko modu bakarra. Inaziok bere esku uzteko, dena ondo egingo dutela, arastorik utzi gabe.\nPsikologoaren ahotsa: Rosak aurrena Tomas hiltzea imajinatu ala hasieratik erabaki zuen hil behar zuela? Ez dira gauza bera. Rosaren logika antzeman nahi du, hilketa beti ekintza ankerra izan arren. Izan ere, beti dago logika bat, eta krimenak egiten ez ditugunok ere gauza izango ginateke horrelakoak egiteko, beste egoera batean bagina. Aurrena Tomas hiltzea imajinatu ala hiltzea hasieratik erabaki zuen galdetu nion azkenean eta haserretu egin zen Rosa.\nPsikologoaren ahotsa: Psikologoa guztiz kezkatuta dago Rosa den bezala jasoko ote duen bere idazkian, bere esanak hitzez hitz jaso arren. Lehen gauza, Rosa izendatzeko emakume hitza erabiltzea erabakitzen du, eta ez neska, Rosa oraindik gaztea den arren (35 urte), bereziki bizitzak emakume heldu bihurut duelako honezkero. Psikologoak 30 urte ditu, eta nekez onartuko luke emakume izendapena, eta neska nahiago du, baina bere bizitza bestelakoa izan da. Rosaren bizitza kontatzeko hitzen bilaketa obsesiboak kontakizuna korapilatzen ari den beldur da. Idazteko beldurra abantaila edo eragozpena den ere zalantzak ditu.\nRosak soineko gorri dotorea erosten du herriko dendan. Tomasek gaizki tratatzen jarraitzen du, baina bera maitasunez portatzen da senarrarekin, erakarri nahi duelako hilketarako planak gauzatu bitartean. Soinekoa senarrari erakusten dio eta asko gustatzen zaiola dio.\nTomas hiltzeko modu guztiak burutik pasatzen zaizkio Rosari burutik, baina gero eta gehiago Inaziok proposatutakoa iruditzen zaio egokiena. Ez zuen espero Inaziok baietza ematea, baina orain egun hori noiz iritsiko zain dago, Tomas hiltzeko baino, Inazioarekin bizitza berri bat hasteko. Ez du inongo kezkarik ez beldurrik harrapatuak izateko. Konfiantza osoa du Inaziorekin. Gauzak ondo aterako dira. Ez du errunduntasun sentimendurik ere: helburua, Tomas paretik kentzea, hilketa justifikatzen du.\nRosaren ahotsa (epaileari): Inaziok goxo-goxo egiten zuen nirekin amodioa. Tomasi jende asko joaten zitzaion esanez ni baten baten hankartea berotzen nenbilela, baina Tomasek ez zuen kasurik egiten, harrokeriaz agian. Ni apal-apal obeditzen nion Tomasi, berak eta jendeak susmorik izan ez zezaten. Egun batean ordea, Apeza etorri zen tabernara eta Sangalas motoak gustuko nituen galdetu zidan. Tontoarena egin nuen Sanglas ordez Sanblasak non ospatzen diren esaten. Apeza zer erantzun ez dakiela geratu zen. Apeza Tomas dagoen mahaira doa eta harekin hizketan hasi zen, eta ni beldurrez.\nRosak erabakitzen du plana lehenbailehen burutu behar dutela, asteburu horretan, Pilarika egunean, bestela Apezak igual zerbait esango dio Tomasi. Inaziori deitzen dio, biharamunean Tomas hilko dutela abixatzeko, eta esandako tokian egoteko. Tabernan Rosak egunkaria aterat eta Villa Maria jatetxe eraberritua zabaldu dutelako berria erakusten dio Tomasi,eta hara joateko proposamena egiten dio biharamunean. Rosa teatroa egiten ari da, adeitsu eta txeraz portatzen da Tomasekin. Tomasek dio Apezarekin usotara joan behar duela eta ez dakiela joan ahalko den Villa Mariara berarekin. Txantxa moduan Tomasek eskopeta hartu eta Rosaren burura apuntatzen du. Rosa ikaratu egiten da, baina azkenean broma hutsa dela ikusten du. Jarraitzen du adeitsu trataztzen, ehizako bazkarirako albondigak egiten dizkio, Tomasen amak egiten zituen eran, eta gauean iniziatiba hartzen du Toamsekin larrutan egiteko. Azkenean, Rosak lortzen du nahi zuena, Tomasek hitz ematea ehiza ondoren berarekin joan dela Villa Mariara.\nBiharamunean, ehizarako egun aproposa, hego haizea dabil eta. Apeza eta Tomas elkarrekin tiroak botatzen, elkarri zirikada desatseginak botatzen, Tomasen Txak txakurraren konpainian. Rosaren albondiga goxoak jaten dituzte. Halako batean, Apezak Rosari buruz entzundakoa esatea bururatu baina isildu egiten da azkenean. Bitartean, Rosa urduri dago guztiz, etengabe zigarroak pizten, Tomas berandutzen ari delako Villa Mariara joateko.\nAzkenean, Tomas heldu eta Rosa maitasunez eta txeraz hartzen du. Prestatzen hasten dira, Rosa makillatzen, Tomas dutxa hartzen. Rosak soineko gorria eta Inaziok oparitutako belarritakoak janzten ditu, Tomasi Iruñean erosi dituela esaten dio.\nVilla Mariara joan aurretik, urtegi baten inguruetan paseatzera doaz. Eguzkia beheratzen hasia da. Arrantzale bikote batekin gurutzatu eta haiek Rosa ederrari begira geratzen dira. Tomas konturatzen da eta harro sentitzen da, esanez bezala "Rosa nirea da". Urtegitik atera eta arrantzaleen autoa ikisten du Tomasek aurretik, haien atzetik doa, oso gertu, era arriskutsuan, haiei beldurra sartzeko, azkenean bihurgune batean aurreratzen ditu, oso bizkor, eta iraindu egiten ditu leihotik. Rosa izuturik dago bere abiadurarekin. Tomasek "Por soñar lo imposible" abesteko eskatzen dio Rosari, eta Rosak azkenean hala egin behar, teatroa jarraitzeko, Tomasen harmonikak lagunduta. Zulo bat saihesteko, bolantazoa ematen du Tomasek eta Rosak esaten dio infernura joan nahi badu, joateko bera ("zoaz infernura, laztana", izenburuak dioenez). Tomasek barre egiten du. Villa Mariara iritsi eta etxekoandreak egiten die harrera. Mahaia erreserbatuta dute.\nAfari osoan, Rosak teatroa egiten du, jatetxeko langileek eta bezeroek ikus dezaken ondo konpontzen dela senarrarekin. Maitasunez tratatzen du eta berarekin hitz egiten du etengabe. Bapo afaltzen dute, eta edan ere bai, bereziki Tomas. Rosak aitortuko du gero une horietan halako errukia, halako maitasuna, sentitzen zuela senarrarengan, laster hil behar zuela bazekielako. Jatetxea utzi eta bidean gora abiatzen dira autoan. Tomas bizi bizi doa autoan. Rosak lasaitzeko esaten dio, eta pentsatzen du azkenean benetako istripu batez hilko direla biak, eta hori zoritxarra, hilobia Tomasekin hilobia konpartitu beharra. Halako batean, Rosak pixa egiteko gelditzeko esaten dio, Inazioarekin adostutako soilgunean. Jaitsi eta Tomas autob barruan geratzen da, Rosak berak ere pixa egiteko estaen badio ere. Inazio hurbiltzen da atzetik burdin bat eskutan, autoaren txaparen aurka hotsa atera, Tomasek leihotik burua atera eta kolpe ematen dio buruan. Inazio denbora luzean egon da zai, eta hilketa egin ahal izateko, mozkortu behar izan da. Tomas hilda, larrutan egiten dute Inaziok eta Rosak, ero moduan.\nPsikologoaren ahotsa: zer ote da maitasuna? Mitemindu aurreko grina, maitemintzea, sexua, ezkontzea, ezkondu ondorengo errutina, gorrotoak eta ongi eramanak tartekatzen dituen bizitza? Rosak Tomas zein Inazio maite zuela uste du, era ezberdinetan. Eta maitasuna sator zuloa bezalakoa dela pentsatzen du, itsu batek gero eta handiagoa egiten zuloa, argirik gabekoa.\nKamioi baten hotsa entzuten dute eta ezkutatu egiten dira pixka bat. Mugitzen hasten dira eta Tomasen autoa amilsu egiten dute, Rosak barruan bere zapata bat utziz. Inaziok motoan eramaten du Villa Mariatik gertu.\nOinez iristen da hara Rosa, negarrez, Tomasekin istripua izan duela, amildu dela autoa eta bera atera ahal izan dela baina senarra atera den ez daki. Poliziari deitu eta laster heltzen dira. Rosak esandakoari jarraiki, autoa aurkitzen dute, Tomas hilda noski. Rosak negar egiten du, teatroa eginez. Goizean, Rosa istripu tokira eramaten dute, polizia asko dabil neurketak egiten eta argazkiak ateratzen. Polizia batek galdera asko, gehiegi, egiten dizkio. Rosak dio motorzale batek hartu zuela eta Villa Mariatik gertu utzi zuela (zergatik ez Villa Marian bertan?). Ospitalera eramaten dute eta poliziak eramaten du etxera. Orduan ohartzen da belarritakoa galdu duela, eta izu aurpegia jartzen du, Inazioarekin auto ondoan larrutan egin zuenean ahaztu ote du? Hondoratu egiten da. Etxean, Inazio aurkitzen du bere zai eta negarrez hasten da. Inaziok ez daki zer gertatzen den. Belarritakoa galdu duela ikusi eta sutan jartzen da, eskua altxatu eta Rosa jotzeko keinua ere egiten du. Rosak bera berdin ez hasteko erregua egiten dio.\nEpailearen aurrean, Rosak senarraren hiletara joateko baimena eskatzen dio. Orain, Rosa eta Inazio kartzelan daude. Idazleak bere lana bukatutzat ematen du, nahiz eta jakin haien kontzientzian geratu dena beste istorio baterako ematen duela.\nPertsonaiak, tokiak eta objektuak\nRosa, tratu txarrak jasaten dituen emakumea, Tomasekin ezkondua\nTomas, Rosaren senarra, gaizki jokatzen du berarekin, mozkorra da, iraindu eta jipoitu egiten du maiz. Rosak eta Inaziok hil egingo dute azkenean.\nAmalia, Tomasen ama, tabernan egiten du lana gaixotzen denera arte. Rosa gorroto du (eta Rosak bera ere bai).\nInazio, kamioiko txoferra, egurra garraitzen du. Rosaren maitalea.\nApeza, Tomasen laguna eta Inazioren jefea. Kabroi samarra da. Azkenean, badaki Rosa Inaziorekin dabilela.\nBatallas, tabernako bezero mozkorra.\nTaberna eta gasolindegia, Tomasek eta Rosak dituzten negozioak. Gasolindegia taberna ondoan dago. Beraien taberna gainean bizi dira. Itxura guztien arabera, Nafarroako herri txiki batean.\nIruñea, han dago Tomasen amaren agure-erresidentzia eta hara joateko aitzakiarekin, han topatuko maiz Inaziorekin.\nVilla Maria, jatetxea. Tomas eta Rosa hara joango dira afaltzera, Rosak Tomasekin ondo eramateko itxura egiten ari denean, hilketa baino lehen. Autoa amildegira bota eta gero, Rosa hara joango da laguntza eske, istripua izan duela esanez.\nSanglas, Inazioren motoaren marka.\nTxak, Tomasen ehiza-txakurra.\nAudi, Tomasen autoa.


Espainiak erradioterapia-ekipoen defizita du biriketako minbizia tratatzeko | Consumer\nEspainiak erradioterapia-ekipoen defizita du biriketako minbizia tratatzeko\nHala ere, liderra da botiken garapenean eta gaixotasun horren ikerketa klinikoan.\nEuropan, batez beste, biriketako minbiziak eragindako heriotzen ehunekoan dago Espainia, eta patologia larri horren tratamenduan, Europako tumore gaizto hilgarriena, minbiziak eragindako heriotzen %20 inguru eragiten duena. Hori ondorioztatzen da “Biriketako minbiziari buruzko Europako txosten konparatibotik”, Nils Willking irakasleak zuzendua, Suediako Karolinska Institutuko onkologoa, eta Onkologia Medikoko Espainiako Elkarteak babestua (SEOM).\nZehazki, Espainia da gaixotasun horren seigarren postuan dagoena, Frantzia, Austria, Belgika, Herbehereak eta Suitzaren atzetik. Medikamentuen garapenean eta ikerketa klinikoan liderra izan arren, minbizia tratatzeko erradioterapia-ekipoetan defizita du: milioi biztanleko lau aparatu baino gutxiago daude.\nEuropan biriketako minbiziak gutxiago irauteak lotura estua du laguntza onkologikorako aukera urriarekin\nHala, Europako gainerako herrialdeekin alderatuta, terapia hori gutxi erabiltzen da, Europako herrialde gehienek lau eta sei talde artean baitituzte.\nTxostenak adierazten duenez, Europan biriketako minbiziak gutxiago irauteak lotura estua du laguntza onkologikorako aukera urriarekin, kirurgia, erradioterapia eta tratamendu onkologikoak barne. Diagnostiko berantiarrak ere biziraupen-tasa txikiak eragiten ditu. Izan ere, gaixoen ia %90 gaixotasunaren diagnostikoa egin eta bost urtera hiltzen da.\n20.000 diagnostiko urtean\nBiriketako minbizia Espainiako patologia kantzerigenoen artean heriotza-eragile nagusia den arren, kasuen portzentajea %12,1ekoa da, eta bigarren postuan dago kolonaren atzetik. Batez besteko eragina 41,1 kasukoa da 100.000 biztanleko, Europako batez bestekoa baino zertxobait txikiagoa. Horrek esan nahi du urtero 20.000 pertsona inguru diagnostikatzen dituztela patologia hori, Madrilgo San Carlos Ospitale Klinikoko Onkologia Medikoko Zerbitzuko José Luis González Larribak zehaztu zuenez.\n20.000 pertsona inguru diagnostikatzen dira urtero patologia hori Espainian\nTumore horrek Espainian duen biziraupen-tasa %45 ingurukoa da urtean, hiru urterekin %30ekoa da eta bost urterekin diagnostikatutako paziente guztien %22koa. Horien artean, 100.000 pertsonako 68,3 gizonak dira eta 100.000 pertsonako 20,8 emakumeak.\nEspainian laguntza onkologiko hobea lortzeko, González Larribak minbizia duen gaixoaren tratamendua desfragmentatzeko, zentro monografikoak sortzeko eta osasun publikoaren aurrekontuak handitzeko beharra nabarmendu zuen.\nDGP herentziazko minbiziaren aurka\nEzarpenaren aurreko Diagnostiko Genetikoak (DGP), alterazio genetiko jakin baterako obozitoak eta/edo enbrioiak analizatzean datza, eta enbrioi osasuntsuak umetokira transferitzeko aukera ematen du, herentziazko tumoreak saihesten lagun dezake, aste honetan Madrilen egindako jardunaldi batean adierazi bezala.\nEspainiako Onkologia Medikoko Elkarteak (SEOM) eta Roche Institutuak antolatu zuten topaketa, eta herentziazko minbizian DGPrekin lor daitezkeen onurak zehaztu ziren. Joan Brunetek, Gironako Unibertsitate Ospitaleko Onkologia Medikoko zerbitzuburuak, Josep Trueta doktoreak adierazi zuenez, “ugaltze-gaietan informazio genetikoa erabiltzeko planteamendua maiz sortzen da herentziazko minbiziari buruzko aholku genetikoaren kontsultetan, eta kontsulta horiei erantzuten dieten profesionalek erantzun egin behar diete”.\nHerentziazko minbiziak tumore guztien% 5-10 bitartekoak dira, eta eritasuna jasateko suszeptibilitatea areagotzen duten geneetako mutazio germinalen ondorio dira. “Minbizi izateko suszeptibilitatea oinordetzan hartzen da, eta herentzia-eredu desberdinen arabera transmititzen da”, azaldu du SEOMek. Azken 20 urteetan, 40 gene inguru identifikatu dira, minbizirako herentziazko joera duten sindromeetan.\nAna Polok, Bartzelonako Sant Pau-Fundació Puigverteko Ospitaleko Laguntza bidezko Ugalketa Programan, adierazi zuen “egiaztatu da DGPa baliagarria izan daitekeela enbrioien haurdunaldiak prebenitzeko; izan ere, enbrioiek minbizia izateko ahalmen handia dute, eta, gaur egun, jaio aurreko diagnostikoaren alternatiba da”.\nNolanahi ere, Brunet doktoreak argitu zuenez, “zentro publikoen eremuan ez dago egindako kasurik, herentziazko sindrome ohikoenetan behintzat, hala nola bularreko eta koloneko minbizian”.\nbirika biriketako minbizia Europan erradioterapia-ekipoen defizita Espainia minbizi


Dramaturgia berrien opila - TRANPOLA\nDramaturgia berrien opila\nmayo 9, 2017 by admin Leave a Comment\nMetrokoadroka & Pez limbo\nFotografía: Álvaro Ledesma\nHaziekin, multizerealak, beltza, pikoduna, masa madre, madre de la masa!!… Ogi aukera anitzen artean hain ditut denak gustuko ez baitakit zein erosi! Ilara sortzen da okindegian erostera joaten naizen bakoitzean…Gaur zein hartuko? Zein frogatuko?\nAntzerki lanekin antzekoa gertatzen zait. Sobada eta huecaren artean mundu bat dago. Eta konturatu orduko, dramaturgia berriak deritzoten usainak, zaporeak eta itxurak erakarri naute. Hori! (atzamarrarekin erakutsi diot okinari)\nHautuez ere aritzen da Miss Karaoke ikuskizuna, bestelako hautuez bada. Identitatea aukeratu egiten da edo identitateak aukeratzen zaitu? Joku probokatzaile bat taula gainean. Performancea, absurdoa eta umorea dastatzea erabaki dudan ogi berri honen osagai nagusiak.\n“Tarteka marteka zurrunbilo arraroa eta arina sentitzen dut barrenetan”, dio Nisunek “Oingoan bai!” ikuskizunean; eta ikuskizunetara doan Josunek antzekoa pairatzen du dramaturgia berrien aurrean “ bah!, ez dute ezer berririk egin; ez dut ezer ulertu, edota, hori nik ere egiten dut” arinkeriz esaten denean. Zenbat buru hainbat aburu, hautua joan dadila beti aurretik, baina ez okinari goizean goiz, gauerdian, esnatzearen meritua kendu. Ez antzezle eta zuzendariari eginiko lanaren aitorpena zalantzan jarri. Zurrunbiloak gora egiten dit eta. Sobada eta huecaren artean mundu anitza dago. Erakusleihoan dauden aukeren artean hautua egin ahal izatea emozionateena. Dastatzea ondorengo gutizia.


"Dantza, festa eta kultur ondarea" jardunaldiak eman duena • ZUZEU\n“Dantza, festa eta kultur ondarea” jardunaldiak eman duena\n“Dantza, festa eta kultur ondarea” jardunaldiak eman duena –\nDantza, festa eta ondarea jardunaldia, Beasain, 2019-10-12. Argazkia: Josu Garate.\nDantzak ondare kultural izendatzearen balizko onurak eta arriskuak jarri dira mahai gainean Zatak, Dantzan eta Soinuenea elkarteek antolatutako jardunaldian. Eusko Jaurlaritzak Euskal Kultur Ondarearen lege berria argitaratu eta hilabete gutxira legearen nondik norakoak ezagutu eta legeak eragin ditzaken kultur adierazpenei erreparatu nahi izan zaie. Horretarako, urriaren 12an Beasaingo Igartza jauregian elkartu dira legedi berria ongi ezagutzen duten profesionalak, ondare immaterialaren bilketan dabiltzan lan taldeetako ordezkariak eta zenbait dantza taldetako kideak. Oier Araolazak gidatu ditu jardunaldiko bi mahai inguruak.\nHasteko Aitor Aldasoro Beasaingo alkateak ongietorria egin die Igartza jauregira bertaratutako guztiei. Azaldu du, udalaren kudeaketari heldu ziotenean bazutela kezka bat: nola egonkortu dantza tradizionala puntualki atera daitezkeen maisuen eskuetatik harago. “Gure nahia da erreferentzialtasuna izatea dantzak, dantza tradizionala izatea mahairen erdian dagoena eta horri behar dituen baliabideak jartzea”, gaineratu du. Aldasorok uste du ondare izendapenaz ari garenean baliabideez ari garela, “bolondres munduak ezinbestean tira egin behera dio dantza tradizionalari bestela galdu egingo baita, baina erakundeek baliabideak eta oinarrizko euskarriak jartzen lana egin behar dute”. Politikan esan ohi den esaldi bat gogoratu du Aldasorok, “lana eta maitasuna aurrekontuetan azaltzen da, hortik aurrerakoak hitzak dira”.\nAitor Aldasoro eta Oier Araolaza. Dantza, festa eta ondarea jardunaldia, Beasain, 2019-10-12. Argazkia: Josu Garate.\nLehenengo mahai inguruan ondareari lotutako legediaren nondik norakoak xehe ezagutzen dituzten Imanol Agote eta Isabel Hernandok hasi dute. Agotek Euskal Kultur Ondarearen legearen erredakzioan parte hartu du eta Hernando, unibertsitateko zuzenbide irakaslea, ondarearen inguruko legeetan espezializatu izan da. Legeak herrietako dantzengan izan ditzakeen onuren eta arriskuen inguruan aritu dira. Terexa Lekunberri, Karlos Irujo eta Emilio Xabier Dueñas, berriz, Iparraldean, Nafarroan eta EAEen ondare immaterialaren inbentariatze proiektuak gidatzen ari dira, hurrenez hurren. Beren jarduna azaltzeaz gain, bidean topatzen dituzten zailtasunak kontatu dituzte.\nAdituen hitzartzeak entzunda kafetxoa hartzeko tartea izan da, aspaldi ikusi gabeko ezagunak agurtu eta iritziak azkar batean elkartrukatzeko aprobetxatu dute Igartza Jauregira bertaratutakoek. Kafearen ostean, adituek arituei eman diete erreleboa.\nBigarren mahai inguruan, Oñatiko Korpus festa eta dantzen antolaketaren berri eman du Oñatz dantza taldeko Maite Irizarrek, Andoaingo axeri-dantzaren historia eta egungo egoera kontatu du Izaskun Berazak, Beasaingo Aurtzaka dantza taldeko Mikel Sarriegik Goierriko eta Gipuzkoako dantzen eta dantzakeraren inguruko gogoetak egin ditu eta Jon Arrikaberri eta Gabriel Urtasun bolant-dantzariek Luzaideko festaren antolakuntza azaldu eta Interes Kulturaleko Ondare izendapenak ekarritako ondorioak kontatu dituzte.\nHizlari bakoitzak egindako ekarpenen berri argitaratzen joan gara aurreko asteetan eta ondoko zerrendan daude denak eskura.\nImanol Agote: “Ondare immaterialaren babesa eta garapena jende komunitateen esku dago”\nIsabel Hernando: “Dantzariek egiten duten horren gaineko eskubideen jabe izatea garrantzitsua da”\nTerexa Lekunberri: “Inbentario fitxek dantzari buruzko jakinduria ahazten dute”\nKarlos Irujo: “Dantza nola aldatzen den ikusteko behatokia sortu genuen”\nEmilio Xabier Dueñas: “Dantzen testuingurua interesatzen zaigu”\nThierry Truffaut: “Gordetzea ez da hiltzea”\nMaite Irizar: “Hau guztia gaurdaino heltzeko ezinbestekoa izan da transmisioa”\nIzaskun Beraza: “Herriaren kohesioaren adibide garbia da axeri-dantza”\nJon Arrikaberri: “Dantza talde asko gaude, baina dantza ondarearen egoerak zalantza handiak sortzen dizkit”\nMikel Sarriegi: “Norberaren dantzakeragatik jakin daiteke ze etxetakoa den dantzari bakoitza”\nJon Arrikaberri: “Norberaren dantzakeragatik jakin daiteke ze etxetakoa den dantzari bakoitza”\nbeasain, dantza, jardunaldiak\nHitlerrek Francori Mercedesa


Osasun Saila: "Arakatzaileen xedea kutsatzeen katea moztea da, ez zigortzea"\nOsasun Saila: "Arakatzaileen xedea ez da zigortzea, kutsatzeen katea moztea baizik"\nHala, "birusa transmititzea eragin duen edozein jarduera" miaketa taldeari jakinarazteko eskatu du.\nArakatzaile bat, lanean. ETBko bideo batetik ateratako argazkia.\nOsasun Saila: "Bilakaeraren geldialdi argia joera aldaketa bihurtu daiteke"\nEusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak nabarmendu du oso garrantzitsua dela covid-19an positibo eman dutenek "birusa transmititzea eragin duen edozein jarduera"ren berri ematea arakatzaile taldeari. Izan ere, gogorarazi duenez, langile horien helburua ez da "inor zigortzea, baizik eta kutsatzeen katea moztea".\nOhar batean, prebentziorako jarraibide "errazak" gogorarazi nahi izan ditu birusa hedatzen jarrai ez dezan. Kutsatzea saihesteko neurriak dira, baina baita gaixotasuna hartu ondoren ez zabaltzeko ere.\nKutsatzea saihesteko, Osasun Sailak azpimarratu du transmisio-arriskua areagotu egiten dela distantzia laburrean, ingurune itxi eta jendetsuetan, bereziki gaizki aireztatutakoetan, eta aerosolen sorrera handitzen duten jarduerak egiten badira, hala nola, ariketa fisikoa egitea, ozen hitz egitea, oihukatzea edo abestea.\nHori horrela, kutsatzea neurri hauen bidez murriztu daiteke: distantzia mantenduz, baldin eta elkarrekin bizi ez diren pertsonekin bagaude; eskuak sarri garbituz; maskara beti eramanda, batez ere elkarrekin bizi ez diren pertsonekin; espazio itxiak aireztatuz, eta "burbuila" mantenduz, hots, kontaktu gutxi izanda.\nSintomak badituzu, autoisolatu\nEra berean, Osasun Sailak azpimarratu du "oso garrantzitsua" dela pertsona bakoitzak arduraz jokatzea birusa hartu duen susmoaren aurrean edo pertsona positibo batekin kontaktuan egon bada. Covid-19rekin bateragarriak diren sintomak izanez gero (sukarra, eztula, eztarriko mina, aire faltaren sentsazioa edo usaimena galtzea, besteak beste), telefonoz jarri behar da harremanetan osasun-zentroarekin. Eta une horretatik aurrera, testa egin arte itxaron gabe, jarrera arduratsuena berehalako autoisolamendua da.\nGainera, sintomak sentitzen hasi aurretik, komeni da azken bi egunetan izandako harreman estuen zerrenda bat egitea, informazio hori zaintzaren eta miaketaren arduradunei helarazteko eta kutsatze-katea lehenbailehen eten ahal izateko.\nHori horrela, nabarmendu du ezinbestekoa dela "birusa transmititzea eragin duen edozein jarduera" miaketa-taldeari zehaztea. "Gogoratu beharra dago zaintza eta miaketa sareak ez duela egindakoengatik zigortzen, bere helburua, ostera, kutsatze katea moztea da", erantsi du.


Semalt-adituak nola deskribatzen du Webgunearen datuak\nWeb harvesting bezala ere ezaguna, webguneen datuak scraping bilatzailea optimizatzea da Iturri bakar edo anitzetako datuak erauzten dituen teknika. Datuak ebakuntza-teknika ohikoena merkatari eta kontsultore digitalek erabiltzen dute beren xede-merkatura iristeko eta webguneen kalitate-edukia sortzeko. Scraped webguneen datuak geroago gordetzen dira erregistro-fitxategien formatuan.\nZergatik scraping datuak?\nWebmaster gisa, datuak scraping zure kanpaina online funtsezko tresna da. Zure beharren eta zehaztapenen arabera, zeure datuak arakatu eta kudeatu ditzakezu edo web scraping adituak kontratatu ditzakezu. Hona hemen marketinek erabiltzen dituzten tresnak webguneen datuak moztera.\nMozenda softwareak merkaturatzaileei web orrietan aurkitutako datuak ateratzen laguntzen die programak erabili gabe. Softwareak hilean behin doako probako bertsioa eskaintzen du webmaster potentzialentzat. Mozenda tresna erabiltzaile lagunarteko interfazea da, blogari, marketineko aholkulariek eta lineako marketinek datu baliotsuak era askeko edo iturri bakar batetik erauzteko aukera ematen diena.\nMozenda-k lineako laguntzaile osoa du eta zure denbora errealean erronkei buruzko mezuak, deiak eta mezuak erantzuten ditu. Tresna honek dirua itzultzeko irtenbidea eskaintzen die bezeroei, Mozender-ek datuak ateratzeko metodoei buruzko kexak erregistratzen dituena.\nWeb datuen laborategia\nWebguneen datuak laburtzeko, leku batetik bestera azkar ateratzeko eta berreskuratzeko tresna bat egin behar duzu programazio gabe. Web datuen laborategia ezinbesteko tresna da, kalitatezko zerbitzuak eskaintzen dituena, esate baterako, web arakatzea, datuen automatizazioa eta pantaila ebakuntza..\nWeb datuen laborategiak datuen ateratako laneko marketineko soluzioak eskaintzen ditu eta bere orriak indexatu eta altuera izan behar du algoritmoetan. Tresna hau zehaztasun maila handiak erabiltzeko eta doitzeko modu azkarra eta eraginkorra da. Bisitatu legezko web datuen labearen orria hilean behin probako bertsioa deskargatzeko.\nDataDome armiarmak eta bot-ak blokeatzen eta aurre egiten uzten dien marketineko tresna onena da. Take advantage of DataDome tresna zure potentzial berriak identifikatu eta aztertzea marketing digitalaren industrian.\nWith DataDome-rekin, erraz uzteko webguneen datuak eta online marketin iruzurra saihesteko denbora errealean. Tresna honek ere blokeatzen ditu zure kontu korrontearen kontrola hartzearen inguruan. Erregistratu eta deskargatu webgune baten datuak scraping hilabeteko probako bertsioa eta sakatu benetako edukia zure erabiltzaileei. DataDome-k laguntza ongi etorria eta laguntza eskaintzen du, bai eta linean nahiz lineaz kanpoko helburuetan datuak erauzteko aholkuak ere.\nWebguneen datuen arabera, kalitateari dagokionez. Ez utzi akats sinple bat zure kanpoko kanpaina hondatu duela urte batzuetarako. Profesionalek eta enpresa handiek kontratatu ditzakete zure arakatze azkarra. WebCrawler-ek marketers eta merkatarientzako arakatzeko aukera ematen die marketin eta bloguei. Konpainatu WebCrawler eta utzi zure enpresaren arakatzea eta edukia eta datuak ateratzeko.\nAmaiera bideak justifikatzen ditu. Webgune batetik datuak eta informazioa urratu ondoren, datu horiek gordetzen eta kudeatzen dituzun modua oso garrantzitsua da. Fitxategiak eta datu-formatuetan datuak gordetzea, batez ere, Excel-a gomendatzen da. Labaindu webguneen datuak goiko azpimarratutako tresnekin, marketing kanpaina sendo bat izan dezazun.


1. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\nOrkidea coryanthesek ematen dio basodiari bere kolorezko edertasunaren zati bat.\n2. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\nOrkideak zuhaitzen adaburuetara aldatu dira lurretik.\n3. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\n4. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\nCoryanthes orkidearen mantxek jaguarraren larrua bururatzen digute.\n5. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\n6. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\n7. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak f. mendizabal 0172\nItzalaren maitale diren zuhaitzen adaburuek egiten dute hirugarren maila: zenbait palmondo, kakao-arbolak, orkideak eta landare igokariak aurkitzen dira hemen.\n8. 1991> euskara batua literatur prosa j. urteaga 0078


Errelebo kontratua luzatu da industria sektorean - sindicato ESK sindikatua\n2019 urtarrilak 09\n2018-12-31 izango litzateke txandako kontratuetan erretiro partziala eskuratzeko azken eguna, 27/2011 Legearen aurrekoa erabiliz gero. Arau horrek zeharka onuragarriak ziren zenbait baldintza baliatzea onartzen zuen erretiro partziala eskuratzeko errelebo kontratuetan. Alabaina, abenduaren 7ko 20/2008\nErrege Dekretu Legearen ondotik, handitu egin da sektore industrialeko legea baliatzeko aukera.\n2018ko abenduaren 8ko moldaketaren ondoren, errelebo kontratuetako erretiro partziala eskuratzeko baldintzak.\nIragan abenduaren 8an BOEn errelebo kontratuen erretiro partziala eskatzeko epea 2023-01-01era luzatuko zela argitaratu zen, baina baldintza gehiago erantsita. Modu horretan, ondorengoa bermatu behar da:\nEskatzaileak zuzenean bete behar ditu ahalegin fisikoa edota arreta maila altua eskatzen duten funtzioak.\nEnpresan 6 hilabeteko antzinatasuna egiaztatu behar du.\nErretiro partziala eskatzen den unean, enpresako langile guztien % 70 baino gehiago egon beharko da kontratu mugagabean.\nPartzialki erretiratutako pertsonaren lan murrizketa gutxienez % 25ekoa izan behar da, eta gehienez % 67koa; edo % 80koa txandaka dabilen behargina jardun osoz eta kontratatu mugagabearekin arituko bada.\nEzinbestekoa da kotizazio oinarria existitzea errelebulari eta erretiro partzialdunaren artean (ezingo da erretiro partzialaren pentsioaren oinarri arautzaileak azken 6 hilabeteetan zehaztutakoa baino % 65 gutxiago izan).\nErretiro partzialaren eskaera eragilea egiten denetik, 33 urtetako kotizazioa egiaztatu behar da.\nAurrez azaldu bezala, aurreko legearekin errelebo kontratuetako modalitatearen luzapen hau ez da langile klase guztiarentzat aplikagarria, soilik industria sektorean bakarrik.\nESKn neurri partziala dela pentsatzen dugu, eta ondorioz, neurri diskriminatzailea eta injustua. Bitxiki, zeharo maskulinizatutako sektorean aplikatzen da. Gure ustez, tankera honetako neurria langileria guztiari aplikatu behar zaio.\nHorrenbestez, 2011n Jose Luis Rodrigez Zapateroren PSOEko Gobernuak onartu eta CCOO eta UGT sindikatuek sinatutako pentsioen erreforma indargabetzea eskatzen dugu, erretiro adina 2 urte luzatzenzuena.\nEra berean, 2013an Mariano Rajoyren PPko Gobernuak burututako erreforma baliogabetzea ere eskatzen dugu, beste gauza batzuen artean, jasangarritasunaren faktorea inplementatzen baitzuen, urterik urte pentsiodunen erosteko ahalmena galtzea eraginez.


Lizarraldetik zergatik “Euskaraz bizi eta ikasi” herri ekimena? |\n← Euskaraz ikasi nahi dut eta euskaratik kilometrotara naukate. Elkarrizketak\nAfari gaua atzokoa, Izarbeibarren Mintza-afaria eta Lizarran AEK-ko urte bukaera afaria →\nLizarraldetik zergatik “Euskaraz bizi eta ikasi” herri ekimena?\nPosted on 2013/12/12\tby lizarbeibar\n(Euskaraz Bizi eta Ikasi herri ekimenaren Lizarraldeko zenbait kide)\nJoan den azaroaren 28an Euskaraz Bizi eta Ikasi herri ekimena aurkeztu zen. Bertan, “Eremu ez euskalduneko” eta “mistoko” hainbat herritako lagunek parte hartzen dute, hain zuzen ere hizkuntzaren araberako zonifikazioak kaltetutakoak.\nLizarrako Merindadean euskarazko murgiltze ereduaren alde dagoen interesaren lekuko, D eredua ere izendatua, aztertutako datuak. Horrela, 2011-2012 ikasturtean, Lizarra Ikastola eta Remontival eskolaren D ereduko ikasleak kontutan harturik, 1.000 ikasle inguru genituen euskaraz ikasten, eta hauetatik %52a bakarrik zegoen Lizarran erroldatuta. Beste %11 “Eremu Mistoa” delakoan bizi diren haur eta gazteak dira eta beste %37 “Eremu ez euskalduna” delakoan bizi direnak. Hau da, ehunka familia. Hauetako askok, haien herrian edo inguruan landa eskola izan arren egunero Lizarrara joan behar dute.\n(Eskuorriak banatzen eskola baten atarian)\nArazo hau ez da inolaz ere bakarrik Lizarraldean ematen, Izarbeibarren adibidez, %42a dira “Eremu ez euskaldunean” kokatutako herrietatik Garesko eskolara joan behar dutenak nahiz eta hainbat udalerritan berezko eskola publikoa izan. Tafallan ere, gaur egun bertako Ikastolako ikasleen %30 inguru herrietakoa da eta, hortaz, desplazatu beharra dute. Gainera, ez da erraza ahazten ere orain ez hainbeste itxi dituzten landa eskolak: Zirauki 2009an eta Mañeru 2010ean. Nafarroako Gobernuak D eredua bertan martxan jartzea ekidinez, eskolak ustu eta itxi egin zituen.\nEz da ahaztu behar ere, erabat maltzurra den Euskararen Foru Legeak ez duela D eredua bermatzen Nafarroaren zati batean, baina ez duela ezta ere debekatzen. Borondate politikoaren esku geratzen da eskubide honen aitortza. Horrela, Noaingo eredua dugu, zeina “Eremu ez euskaldunean” egon arren bertako eskolak bai eskaintzen duela euskarazko murgiltze eredua.\nLizarraldera itzuliz, arazoa argia da eta adarkatze anitz ditu. Adibidez, landa eskoletan edo tokiko kontzentrazio eskoletan D eredua ez eskaintzeak arazo anitz sortzen ditu zeinetatik batzuk hemen zerrendatuko ditugu:\n• Familien gastuetan handitze nabarmena, euskarazko murgiltze eredua aukeratzean sendi askok haien kabuz burutu behar du seme-alaben garraioa. Gainera, garraio zerbitzu publikoko leku libreak baliatzen dituztenak, hein batean egoera arintzen badie ere, betiereko ezinegonean mantentzen ditu ez baitzaie ikasle garraiatuaren eskubidea bermatzen.\n• Herrietako despopulatzearen arazoa handitzea, euskara ikasi nahi duten familiei Lizarrara joatera behartuz. Jatorrizko herrian gazteen errotzea ere zailtzen du txikitatik Lizarrara bidaliz ikasketak egitera eta, horrela, herritik kanpoko harremanak indartuz eta herrikoak zailduz.\n• Herrietako zerbitzu faltaren arazoa handitzea, eskolak euskara ikasi nahi duten ikasleez hustuz hauen itxiera errazten du.\n• Urtero errepidean kilometro asko egitean egunero Lizarrara joateko, arriskuan jartzen ditu. Jada biktima bat bederen izan da Lizarraldean.\n• Lanaren eta familiaren arteko kontziliazio zaila: ordutegien negoziaketa lanpostuetan, gurasoen lan gehigarria haurrak herrian errotzeko …\n(Ikusten denez, arrazoi asko dago)\nAldi berean, aipatu beharra dago ere derrigorrezko ikasketen ondoko irakaskuntzan ditugun arazoak. Formazio Zikloa aukeratzen duenak, adibidez, euskarazko irakaskuntza utzi beharko du eskaintza gaztelaniaz baitu huts hutsean. Batxilergoari dagokionez D ereduko ikasleriak ez du garraio zerbitzurik eskola jarduna bukatzean, gaztelaniazko ereduak baino ordutegi luzeagoa izanagatik.\nZailtasunak anitzak dira askatasunez hizkuntza eredua aukeratu ahal izateko. Ez dugu ulertzen zergatik eredu edo hizkuntza programa batzuentzako ez den existitzen zonifikaziorik eta, aldiz, bai euskararentzako. Bada eskaria (matrikulazio datuak begiratzea besterik ez da), beharrezkoa da, Legeak ez du debekatzen eta eskubidea dugu, falta zaigun bakarra Nafarroako Administrazioak aitortzea da. Hori dela eta Lizarraldeko hainbat herritako lagunak herri ekimen honetara batu gara euskaraz ikasteko eta bizitzeko eskubidea aitortu diezaguten.\n(Kartelak jartzen Lizarrako Ander Deuna ferietan)\nHonako hau herri ekimen berria da, eta aurreneko erronka izanen du Tafallan manifestazio baten egitea, Euskararen Legearen urteurrenaren bezperan, abenduak 14, larunbata, 17:00etan, euskaraz bizitzeko eta ikasteko eskubidearen alde.\nGure eskualdeko eragileak ekimen berri honetara batzea nahiko genuke, eta, batez ere, bere herrian hizkuntza eredua libreki aukeratu nahi eta ezin duena erakarri nahiko genuke.


Barazkiak baino gehiago - - Alea.eus\nBarazkiak baino gehiago\nNagore Enciso 2019-01-27 09:00\n"Ezin dugu beste alde batera begiratu; ez gaitezen kontsumitzaile itsuak izan".\nMundua salgai dagoen honetan, merkatuei zorrotz so egiteko garaia iritsi zaigu. Denak ez du balio, ezin dugu beste alde batera begiratu. Kontsumitzaile gara; beraz, gu ere bagara merkatuaren parte. Egin diezaiegun aurre. Ez gaitezen haien jolasen parte izan.\nZer osasungarria den kinoa. Proteina asko dauka, zuntz kantitate ederra eta bapo egin arte hartzen ditugu edozein sukaldaritza "alternatibotan". Beste behin ere, modan jarri den jaki batek merkatuan sekulako gorakada izan du. Kinoa gudetarako aproposa den jakitzat hartua izan da, desnutrizioaren aurka oso eraginkorra agertu omen delako. Paradoxikoa da, beraz, urteetan kinoa ekoizleak izan diren laborariak orain desnutrizioaren bidean egotea. Kuriosoa iruditzen zait nola Boliviako herrialde batek, biztanleen %24a gosearen atarian duena, gerrarako super-jakiaren munduko ekoizlerik handiena dela. Nora doa, bada, kinoa guzti hori?\nSasizereal honek, kinoak alegia, Andeetan dauka jatorria. Urteetan, Boliviako ekoizleek bezalaxe, beste hainbat herrialdeetakoek ere haren ekoizpenari ezker biziraun dute. Orain, gure ditxosozko dieta osasungarriak direla-eta, kinoa produkzioak izugarrizko gorakada jasan du. Kinoaren negozioak ekoizle handien arreta hartu du, eta, ondorioz, nekazari xumeagoak aukerarik gabe geratu dira. Kinoaren prezioa ikaragarri igo da. Nekazari txikiek ezin diote aurre egin prezio horiei, ezta ekoizpen mailari ere. Ondorioz, enpresa nagusiak eta euren monolaborantzak dira orain kinoaren ekoizpenaren jaun eta jabe. Eta bai, gu ere bagara horren errudun. Nahi gabe bada ere, errudunak gara.\nJakin behar dugu horrelako modak, eta super-jakiak diren horiek, merkatal produktu bat besterik ez direla. Bost axola zure dieta osasungarriak beste pertsonen bizitzeko eskubidea urratzen badu. Sentitzen dut, baina ez, ezin da onartu. Gure herrialdean ekoizten diren jakiak, nahiz eta hain cool ez izan, super-jakiak dira berdin-berdin. Ez gaitezen kontsumitzaile itsuak izan. Eta lasai egon, gure herriko babarrunek ere proteinaz beteko zaituzte.


Maialen Berridi: “OEITko medikuek giza-katearekin bat egin dugu eta bertan egongo gara” | Usurbildarrak aurrera\n← Ostiralean lehen sorospeneko hitzaldia Usurbilgo DYAko Ordezkaritzan\nLABek deituta larunbatean “Langileok bidea batuz” lemapean mobilizazio nazionala Bilboko kaleetan →\nMaialen Berridi: “OEITko medikuek giza-katearekin bat egin dugu eta bertan egongo gara”\nPosted on 2016/05/26 | Utzi iruzkina\nMaialen Berridi (Arg.: Noaua!)\nOsasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak (OEIT) maiatzaren 29rako Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak deitu duen osasunaren aldeko eta erraustegiaren aurkako giza-katearekin bat egin du. Bertako kide den Maialen Berridi medikua Noaua! astekariak elkarrizketatu du. Maialenek osasunaren alde mobilizatzera gonbidatu ditu herritarrak: “Horrelako indarra erakusten bada, erraustegia geldituko dugu”.\n“Argi eta garbi esan datuak existitzen direla, txostenak badaude, eta datuotan behin eta berriro ikusten da, badagoela lotura erraustegi ondoan bizitzearen eta gaixotasunen artean, eta horren aurrean arduratsu jokatu behar dela. Arduraren prin–tzipioa aplika dezatela, eta ez dezatela biztanleriaren gogoz kontra, 10 edo 20 urte barru osasun arazoak sortuko dituen planta bat ezarri. Arduratsu jokatu eta beste alternatiba bat bila dezatela”.\n“Giza-katearen oinarri bat izan da osasunaren alde borrokatzea. Horregatik guk giza-katearekin bat egin dugu eta bertan egongo gara. Ziur aski Onkologiko inguruan bilduko gara mediku asko eta asko, eta osasun langile mordoa. Espero dugu baita herritarrak, familiak, gurasoak, denetarik elkartzea giza-katea osatzeko. Iruditzen zaigu jende asko gerturatuko dela. Ekimen polita eta garrantzitsua izango da. Horrelako indarra erakusten bada, erraustegia geldituko dugu”.\nElkarrizketa osoa: www.noaua.eus/maialen-berridi\nEspainiako kongresu eta senaturako posta bidezko bozkaren inguruko argibideak\nMARTXOAK 20, ASTEAZKENA: Zumarte Musika Eskolak antolatuta, apirilaren 6an kontzertua. Kontzertua prestatzeko entsegua, Udarregi Ikastolan (DBH Musika gela), 19:15-20:15\nMARTXOAK 20, ASTEAZKENA: Andatza Mendizaleen Kirol Taldeak martxoaren 24rako mendi irteera antolatu du: Amezketa-Meategiak-Pardarri-Ganbo-GanboTxiki-Arrubigaña-Amezketa. Izena emateko azken eguna\nMARTXOAK 21, OSTEGUNA: Herriko emakume batek antolatuta, Martxoaren 8ko greba feministaren balantzea egiteko bilera irekia. Potxoenean, 18:30ean\nMARTXOAK 22, OSTIRALA: Zumarte Musika Eskolak antolatuta, apirilaren 6an kontzertua. Kontzertua prestatzeko entsegua, Akordeoi orkestrarekin (lekua zehazteko), 19:30-20:30\nMARTXOAK 23, LARUNBATA: Alkartasuna Usurbilgo Baserritarren Kooperatibak antolatuta, “Sagarrondotik sagardora” ikastaroa: “Sagastien neguko kimaketa, gaixotasunak eta tratamenduak”. Potxoenean, 09:00-13:00\nMARTXOAK 23, LARUNBATA: Usurbilgo Udalak antolatuta, etxebizitza komunitarioa sustatzea helburu duen ‘Txirikorda’ proiektuaren laugarren saioa: bizikidetza. Potxoenean, 10:30ean\nMARTXOAK 24, IGANDEA: Andatza Mendizaleen Kirol Taldeak mendi irteera: Amezketa-Meategiak-Pardarri-Ganbo-GanboTxiki-Arrubigaña-Amezketa. Oiardo kiroldegitik, 07:30ean\nMARTXOAK 30, LARUNBATA: Usurbilgo Kantu Taldearen 10. urteurrena, 11:00etatik aurrera\nAPIRILAK 3, ASTEAZKENA: Zumarte Musika Eskolak antolatuta, apirilaren 6an kontzertua. Kontzertua prestatzeko entsegua, Udarregi Ikastolan (DBH Musika gela), 19:15-20:15\nAPIRILAK 4, OSTEGUNA: 21. Korrikaren hasiera Garesen\nAPIRILAK 5, LARUNBATA: Zumarte Musika Eskolak antolatuta, apirilaren 6an kontzertua. Kontzertua prestatzeko entsegua, Akordeoi orkestrarekin (lekua zehazteko), 19:30-20:30\nAPIRILAK 6, LARUNBATA: Alkartasuna Usurbilgo Baserritarren Kooperatibak antolatuta, “Sagarrondotik sagardora” ikastaroa: “Garbitasuna sagardoaren kalitatearen lagun. Sagardoa egurrezko ontzietan. Sagardoaren historia bat, zer ikasteko?”. Potxoenean, 09:00-13:00\nAIRILAK 6, LARUNBATA: Usurbilgo Udalak antolatuta, etxebizitza komunitarioa sustatzea helburu duen ‘Txirikorda’ proiektuaren bosgarren saioa: funtzionamendua. Potxoenean, 10:30ean\nAPIRILAK 6, LARUNBATA: Usurbilgo Zumarte Musika Eskolak antolatuta kontzertua, 19:30ean\nAPIRILAK 12, OSTIRALA: 21. Korrika Usurbildik pasako da: Aginaga, Kaxkoa, Santuenea eta Zubieta. 14:30ak aldera\nAPIRILAK 14, IGANDEA: 21. Korrika Gazteizen amaituko da\nEKAINAK 9, IGANDEA: Gipuzkoako Eskola Txikien jaia Aginagan\nEKAINAK 16, IGANDEA: Urdiñarbeko maskarada Usurbilen


Maximo historiko berriak markatu dituzte erregaien prezioek | Aktualitatea | Gedar\nAktualitatea / INFLAZIOA\nGaur, batez beste, 2,150 euro balio du gasolina litroak, eta 2 euroko prezioak gainditu ditu gasolio litroak ere. Espainiako Gobernuaren deskontuak irentsi ditu prezioen gorakadak, eta Hiru garraiolarien sindikatuak ez du berriz ere grebara jotzea baztertzen.\nEguneroko oinarrizko kostuei erreparatuz gero, maximo historiko bat bestearen atzetik ari da pilatzen. Erregaien prezioek, esaterako, gora eta gora egiten jarraitzen dute, eta behin eta berriz ari dira prezio errekorrak erregistratzen. Gaur, ekainaren 17an, 2 euroko prezioak gainditzen dituzte gasolinaren zein dieselaren prezioek.\n95 litroko depositua betetzeko, batez beste, 2,150 euro ordaindu behar da gasolina litro bakoitza. Atzo 2,147 balio zuen litroak, eta horixe zen, hain justu, azkena erregistratutako maximo historikoa. Gaur, baina, langa hori gainditu da.\nDieselari dagokionez, 2,073 euroan erosi behar da A gasolio litroa, 2,169 euroan A`+ gasolio litroa, eta 1,620 euroan B gasolio litroa. Atzo markatutako errekor guztiak hautsi dira, beraz: hurrenez hurren, 2,058 euroan, 2,151 euroan eta 1,607 eurokoak ziren atzoko prezioak, eta horiexek ziren ezarrita zeuden marka historikoak.\nEspainiako Gobernuak apirilaren 1ean jarri zituen martxan gasolina eta diesela ordaintzeko deskontuak, 20 zentimokoak litro bakoitzeko. Dena den, prezioetan izan den igoerak laguntza hori irentsi du jada. Berez ekainaren 30era arte ezarri zuten neurria, baina beste hiru hilabetez luzatuko du gobernuak.\nGreba posible baten ataria?\nEz du etenik eguneroko kostuen garestitzeak, eta Hiru sindikatuak —Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako garraiolarien sindikatua— azaldu duenez, egoerak bere horretan jarraitzen badu, berriz eten beharko dute haien jarduna. Joan den martxoan grebara jo zuten garraiolariek Espainiako Estatu osoan, erregaien garestitzearen eraginez.\nTxarrena ez da prezioen gorakada bera, baizik era gure pasibitatea, eta zer esanik ez euskal alderdi guztien lerrokatzea multinazionalen interes kapitalisten jarraikortasuna defendatzaren aldean.\nBai, okerrena da alderdi eta politikari profesional guztiak lubakiaren alde berean daudela, oligarkek langileriari soldata are gehiago expropiatzearen aldean alegia. Horrela da, beraiek ere oligarka horien menpe bizi direlako.\nEspainiako Estatuan lapurreta txikiak behin baino gehiagotan egiteagatik espetxe-zigorra ezarriko da aurrerantzean\n1,2 milioi langilek baino ez dute inflazioari lotutako soldata-berritze klausula bat Espainiako Estatuan


Herbehereetako startup bat 3D inprimaketaz zubi bat eraikitzera doa\nHerbehereetako startup batek aditzera eman du inprimagailu robotiko batzuk erabiliko dituela Amsterdamgo kanal baten gainean oinezkoentzako zubi baten egitura soldadura metatuz eraikitzeko.\nMX3D enpresak datorren irailean ekingo dio egitasmoa gauzatzeari. Beso robotiko batzuk zubiaren atalak ipini ahala haien gainean joango dira egitura inprimatuz.\nBeso robotikoek metala berotzen dute 1.500 °C-raino poliki-poliki egitura soldadura metatuz eraikitzeko, diseinu sofistikatua programa informatiko batek aginduta . Azken finean soldatzeko makina aurreratu bat robot industrial bati atxiki diote.\nZubiaren eraikuntza irudikatzen duen ordenagailuz eginiko irudia. Teknika honek aldamioak erabiltzea saihesten du, robotek inprimatzen duten egitura bera erabiltzen dutelako euskarri gisa.\nLehen, ustelkeria agerian jartzea datuetan murgildu eta loturak bilatzen zituzten kazetarien eta ekintzaileen ahaleginetan oinarritzen zen. Ikerketa horiek denbora eta zortea behar izaten dut…\nEuropako Batzordearen lehendakariordeak onartu du Europako copyright-legea "jendea lapurtzera bultzatzen" ari dela, erabiltzaileek euren herrialdean legez erosi ezin dituzten ebooken kopia pirateatuak bilatzen bukatzen dutelako.\nEuropako Batordearen kide asko ari dira esaten jendaurrean pirateria izugarri hazten aritzea partez Geoblocking delakoari zor zaiola. Horrela esaten zaio erabiltzailearen kokapen geografikoaren arabera edukia eskuratu ahali izatea mugatzeari. Erabiltzailearen kokapena geolokalizazio-teknikak erabiliz kalkulatzen da, hala nola erabiltzailearen IP helbidea zerrenda beltz batean edo zerrenda zuri batean egiaztatuz. Egiaztapen horren emaitzaren arabera edukia eskuratzen uzten zaio edo ez.\nHorrek berez ez du zerikusirik copyright-legearekin; argitaletxeak zer herrialdetan izango duen bere materiala banatzeko eskubidea eta eskubide hori zer herrialdetan ez duen izango zehazten duen kontratuaren ezaugarri bat baita. Horregatik dira hai…\nAudik airea eta ura erabiliz eztanda-motorrentzako erregaiak lortu ditu\nIturria: innovation toronto\nAudi barne-errekuntzako motorrentzako erregai berri bat egiten ari da, klima-aldaketaren arazoari erremedioa jartzen lagundu dezakeena. Lortu duen diesel erregai sintetikoa ura eta airea erabiliz ekoizten baita. Produktu horren lehengaiari "blue crude" deitu diote.\nHorretara iristeko prozesua energia-iturri berriztagarrietatik, dela eguzki-energiatik, haizearenetik edo hidraulikotik, elektrizitatea sortuz hasten da. Gero elektrizitate horren bidez uraren elektrolisia egiten da, hidrogenoa eta oxigenoa banantzeko. Oxigenoa atmosferara askatzen da eta hidrogenoa erreaktore batera eramaten da.\nHidrogenoa atmosferatik lorturiko CO2arekin konbinatzen da, bi urratseko prozesu batean: lehenbizikoan karbono monoxidoa, hidrogenoa eta ura ekoizten dira eta bigarrenean COa eta H2a erreakzionaraziz, petrolio gordinaren baliokide den "blue crude" hori lortzen da. Substantzia hori kate luzeko hidrokarburoz osatua da. Ondoren fintze-prozesu baten bidez e…\nGoogleDocs-ek euskaraz diktatzen zaiona testu bihu...\nHizketa askearen analisi automatikoaren bidez psik...


About: Konstantinoren arkua\nKonstantinoren arkua (italieraz Arco di Costantino) Italiako Erroma hiriburuan dagoen garaipen arku bat da. 312. urtean eraikitzen hasi eta 315. urtean amaitu eta sagaratua izan zen. Koliseoa eta Palatino mendiaren artean kokatzen da. Konstantino I.a Handiak Milvio Zubiko guduan izandako garaipenaren ohorez eraikia izan zen.\nKonstantinoren arkua (italieraz Arco di Costantino) Italiako Erroma hiriburuan dagoen garaipen arku bat da. 312. urtean eraikitzen hasi eta 315. urtean amaitu eta sagaratua izan zen. Koliseoa eta Palatino mendiaren artean kokatzen da. Konstantino I.a Handiak Milvio Zubiko guduan izandako garaipenaren ohorez eraikia izan zen. (eu)\nKoliseoaetaPalatinomendiaren artean kokatzen da. (eu)\nKonstantinoren Arkuaren ikuspegi orokorra Via Triumphalis pasabidetik ikusita.\nKonstantinoren arkua (eu)


Alerta laranja Hego Euskal Herrian biharko elurragatik\nPirinioetan alerta gorria ezarri du Euskalmetek bihar elur-kotak izango duen beherakadagatik. Bitartean abisu horian egongo dira Gipuzkoa eta Bizkaia euriteengatik eta 6 metroko olatuengatik.\nAsteazkenarekin batera negu beteko eguraldiari egin beharko diogu ongi etorria. 800 metrotik gorako guneetan elurrari egin beharko diogu lekua. Eusko Jaurlaritzaren segurtasun sailak eta Espainiako meteorologia agentziek alerta laranja ezarri dute biharko EAEn eta Nafarroan 24 orduetan pila daitezkeen 40 zentimetroko elurragatik.\nEuskalmetek iragarpen berezia egin du:\nElurraren beherakada ez da izango albiste bakarra, prezipitazioak ere edukiko duelako zeresana. Bai prezipitazioagatik eta 6 metroko olatuengatik ere alerta laranja egongo da Gipuzkoa eta Bizkaian, metro karratuko 80 litro ur pilatu daitezkeelako.\nEuskalmeten asteazkeneko eguraldiaren iragarpena: Asteazkenean prezipitazioak ez du etenik izango. Horrekin batera, haizea indartsu ibiliko da eta, tenperatura apur bat igoko bada ere, hotz sentsazioa handiagoa izango da. Goizean elur-maila 900-1000 m inguruan egongo da, baina arratsalde-gau aldean litekeena da 600-800 m artean elurra egitea, batez ere ekialdean; Nafarroan beherago ere zuritu dezake. Kantauri isurialdean pilatuko den prezipitazio kantitatea esanguratsua izango da.\n#Eguraldia #Euskalmet #Elurra #Alerta #EuskalHerria #Pirinioak #Gipuzkoa #Bizkaia #Segurtasunsaila #EuskoJaurlaritza #Espainiakometeorologiaagentzia #Albistea\n"Alex" ekaitza arrasto nabarmena utzita pasa da Euskal Herritik\nAlerta laranja indarrean euskal kostaldean eta abisu horia euriagatik eta haizeagatik\n40 gradurainoko alerta laranja gaur eta bihar Euskal Herrian


Jogur naturalak: Elikatzean ere, kalitatea ez da garestiago [3tik 1. orria] | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nGrillez hornituriko mikrouhin labeak\nEuropako moneta bakarra\nKontratuetako fede gaiztoa\nBerogailutan nola aurreztu\nIgogailuaren zaratak loa galarazten du\nHezetasuna goiko etxebizitzatik\nBigantxak kalteak eragin zituen haurren festa batean\nManta elektrikoak su hartu zuen\nBanketxeak jokaera desegokia\n"Beraiazko eskumenaren" klausula\nJogur naturalak: Elikatzean ere, kalitatea ez da garestiago\nAzukrerik gabeko 125 gramoko zortzi jogur natural aztertu dira, 4 eta 8 aleko formatoetan komertzializatzen direnak.\nPrezioan alde nabarmenak atzematen dira: aleko 32 pezetatik (Danone) 18 pezetara (Flori) bitarte. Denak zeuden osasun- eta higiene-egoera egokian. Era berean, esnearen hartzidura eragiten duten azken produktuko mikroorganismo bizien presentzia, legeak agindutakoa baino handiagoa da zortzi laginetan. Irregulartasun bakarra: Danone, Yoplait eta Mayo ez dira iristen esne-estraktu lehorraren gutxieneko portzentaiara (erabilitako esne-kopuruari dagokio alderdi hau). Nutrizio-osakera zortzi jogurretan onargarria izaki, hemen ere aldeak aurkitu ziren: kalitaterik hoberena Florik (18 pta.) eta Asturianak (29 pta.) agertu zuten.\nJogurrak duen ospea -gure garaiotako "nutrizio-mirari" gisa- ondo merezia du. Kalitate handiko eta asimilatze errazeko proteinak dauzka eta kaltzio eta bestelako mineralak ere, ugari. Hauetaz gainera, bitaminei eta bizirik dituen bakterioei esker, arrunt elikagai osasuntsua dela esan dezakegu. Bestetik, jogurrak ez du biziki gizentzen, karbohidrato eta gantz gutxi baitaukanez, 100 gramoko 50-60 kaloria aportatzen duelako. Murriztapen energetiko honen arrazoia esnean datza: fabrikatzaileek erabat edo zatika deskrematuriko esnea darabilte jogurgintzan.\nOndoriorik interesgarrienetako bat da kalitateak ez duela beti eragin zuzena prezioaren baitan: osakerarik hoberena, jogur merkeenarena (Flori) eta bigarren garestienarena (Asturiana) izan zen. Halaz ere, badago lotura handia prezioa eta ezaugarri organoleptikoen artean. Merkeenek (Flori eta Mayo) dastaketan launa puntu baizik eraman ez zuten bitartean, garestienetan daude balio organoleptikorik handienak lortu zituztenak: Danone eta Nestlé. Dastaketan balioetsi ziren itxura (gazur-edukia eta azaleraren homogenotasuna), zaporea (garraztasuna eta kutsu arraroen agerpena) eta ahoko ukimena, produktua nahasi aurretik eta ondoren. Kontsumitzaileak Floriren gustua atsegin baldin badu, horixe du aukera onena. Clesa eta Asturiana ere aukera politak dira eta, zaporea hobesten duenarentzat, Kaiku da egokiena, prezio ertainekoa (24 pta.) izanik, kalitate organoleptiko handia daukalako.\nElika-balio handia, kaloria urri.\nJogur hauen ekarpen kalorikoa ez da biziegia (47-60 kaloria bitartean 100 gramoko). Kalori ekarpenaren apala, karbohidratoen eduki urriaren ondorio da (%5 ingurukoa). Eta karbohidrato horietatik gehienak (guztiaren %50etik %70era bitarte) laktosa gisa agertzen dira, hau da, esnearen azukretzat. Laktosa gehien duten laginak Flori, Asturiana eta Clesa dira, osagai honen %3tik gora dutela. Gantz-aldetik ere apal dabil jogurra: gantz gutxieneko lagina Flori (%1) zen eta Danone gantzatsuena (%3,2). Legeriak, esne-gantzetan gutxienez %2 agertzea agintzen du. Gutxieneko kopuru honen parean edo hortik gora dabiltza denak, Flori izan ezik. Frantses jatorria duela, marka honek arau espainiarra betetzen ez duen arren, Frantziakoa zehazki errespetatzen du: honelako fenomenoak zuzentzat hartu behar ditugu. EBan indarrean dagoen elkar aitortzearen printzipioari eutsiz, produktu batek ekoizpen-herriko araua betetzen baldin badu, gainontzeko herrietan onartu beharra dago, tokian tokiko araua betetzen ez badu ere, arau orokorrik ez baldin badago indarrean, kasu honetan bezala. Jogurraren gantzaren baitan, gantz-azido saturatuak ugari dira (kolesterolak bere toki egokian iraun dezan zaindu behar ditugun gantz horiexek, alegia). Gantzari buruzkoez gain, esne-estraktu lehorraren (hau da, jogurretik geratzen dena, gantza eta ura erabat xukatu ondoren) gutxieneko kopurua %8,5ean xedatua du arauak. Zortzi laginetan, ura produktu osoaren %90 ingurukoa da. Danonek (%8,4), Yoplaitek (%8) eta Mayok (%7,9) %8,5 baino balio apalagoak agertzen dituztenez, legeria ez dute betetzen.\nEsneak baino proteina ugariago ditu jogurrak (Florik %4,4 eta Mayok %3,2), hura baino produktu bilduagoa delako; proteinok, gainera, asimilazio erraz eta kalitate handikoak dira. Gure azterketan, proteina gehien dituztenak laktosa gehien duten ber-berak dira: bi elikagaiek sorburu esnea dutenez, zenbat eta proteina eta laktosa gehiago, orduan eta esne gehiago baliatuko zuen fabrikatzaileak jogurgintzan. Irizpide horri jarraiki, Flori, Asturiana eta Clesa dira esne gehien duten jogurrak.\nMineral eta bitamina asko duelako ere nabarmentzen da jogurra elikagaietan: esnekia izaki, kaltzioaz hornitzen gaitu. Asturiana, Flori eta Kaiku ditugu azpimarratzekoak kaltzioari gagozkiola 142, 136 eta 125 mg. 100 gramoko dutela. Asturiana, Nestlé eta Yoplaitek ontzian "kaltziotan joria" adierazten duten arren, azken bi marka hauetako laginak ez dira oparoenetakoak, izan. Jogurra kaltzio-iturri izate hori, esnerik hartzen ez duenari gerta dakioke interesgarri, bereziki. Potasioa eta fosforoa ere agertzen dira kopuru handitan. Bitaminei dagokienez, berriz, B multzokoak (B1, B2, azido nikonitikoa) aportatzen ditu jogurrak, A-rekin batera. Honelako bitamina askotxo jogurgintzak suntsi ditzake esnetatik. Horregatik, fabrikatzaile zenbaitek bitaminaz osaturiko jogurrak eskaintzen dituzte.\nBeste alde batetik, 4,6 baino pH apalagoa izan behar du jogurrak: zortzi laginek zehatz betetzen dute alderdi hau; pH faktorea produktuaren azidotasunaren adierazle da (pH-a zenbat eta apalago, orduan eta azidoago da produktua, eta alderantziz). Ezaugarri horrek ere izan du eragina dastaketa egiteko garaian: pH-rik baxuena duela, Yoplaiten gehiegizko azidotasuna negatiboki baloratu zuten dastatzaileek. Balio hori hotz-katea haustearen ondorio izan liteke, etenaldi hori jogurraren azidifikazioaren eta, beraz, pH-aren beherakadaren errudun izaki.\nHartzituriko esnea da jogurra: esnea oinarri hartuta lantzen da eta, hainbat bakterioren eraginaren ondorioz, esne horren osakeran aldaketak (hartzidura) gertatzen dira: esnearen azukretik (laktosa) abiaturik, azido laktikoa sortzen da. Horrela osatzen da jogurrari berariazko itxura, zapore eta usaina ematen dizkioten gel antzeko bat eta bestelako sustantziak. Hartzidura eragiten duten bakterioek (Streptococcus thermophilus eta Lactobacillus bulgaricus) antzeko proportzioetan agertu behar dute, elkarren osagarritzat jardunez beren hazkuntzan eta esnea jogur bihurtzen duten sustantzia horien ekoizpenean. Elikagai bizia da jogurra, bakterio aktiboak baitauzka bere baitan. Produktua merkaturatzen ari den bitartean ere aldaketak gertatzen dira jogurretan: azidoago bilakatzen ari da, pittinka-pittinka (zaporean nabarmen atzematen dira prozesu honen ondorioak) eta baliteke haren loditasuna ahultzea ere, hots, likidoago bihurtzen da. Luzaro utziz gero, proteinetan jazoriko aldakuntza bide, zapore garratzak sor daitezke.\nAntzinarotik kontsumitzen da jogurra Asiako hainbat eskualdetan. Mendebaldeko Europa, berriz, mende honen hasieran piztu zen produktu honekiko interesa, jogur asko jaten zuten Bulgariako tribu batzuk urte asko bizi zirela egiaztatzearen ondorioz. Elikagai baten ohiko ezaugarri normalak baino askozaz ere ikusgarriagoak ziren abantailak egozten zitzaizkion jogurrari. Elikatze-alorreko ezaugarriak ez ezik, jogurraren kontsumoak liseri-traktuan dituen eraginak ere ezagun ditugu: nabarmenena, laktosaren liseriketaren zailtasuna arindu eta laktosaren intolerantzia ere apaldu egiten du. Laktasaren (esnearen azukre edo laktosa metabolizatzen duen enzima) gabeziarik duten pertsonek esnearen laktosa baino hobeki liseritzen dute jogurrarena, jogurretan bizirik irauten duten laktobazilo eta estreptokokoen jarduerari esker. Beste aldetik, jogurra kontsumitzeak iragate oral-zekala mantsotu egiten du, liseri-hodiko enzimei elikagaietan luzaroago jardun dezaten ahalbideratuz. Horretaz gain, bakterio horiek ekoizten duten azido laktikoak, bakterio patogenoak kaltetzen dituen azidotasuna sortzen du; areago, L. bulgaricus motako andui zenbaitek, beste bakterio batzuengan eragiten duten bakteriozinak izeneko gaiak ekoizten dituzte. Beraz, patogeno batzuen kontrako eragin babeslea izan dezake jogurrak. Era berean, sistema inmunitarioan ere eraginak izan omen ditzakeenez, organismoa sendoago bihurtzen du gaizkoaduren aurrean. Azkenik, jogurra hainbat diarrea sendatzeko bide izan litekeela ere esaten da.\nHartziduraren ondoriozko produktua jogur deitu ahal izan dadin, azken produktuan mikroorganismoek (1,0 X 107 kolonia gramoko, gutxienez) bizirik iraun behar dutela agintzen du legeriak. Lagin guztiek zehazki betetzen dute baldintza hau eta mikroorganismo hauen zenbaketak batetik bestera atzematen dituen aldeak hutsaren hurrengo dira.\nZatika gaingabeturiko esnea baliatzen da jogurgintzan, Florik erabat deskrematua darabilela. Esne horri, laginen arabera, esne-hartzigarriak, esne-proteinak, esneki solidoak edo, areago, deskrematuriko esnea hautsetan eransten zaizkio. Lagin guzti-guztietan bilatu ziren Listeria monocytogenes (germen patogenoa), E. coli eta koliformeak (jogurgintzako higiene-gabezia sorleku ohi duten germenak dira hauek). Listeriarik ez zen atzeman eta E. coli eta koliformeen-ren zenbaketa, berriz, legeak onartzen duen gehieneko kopurutik behera dagoenez, zortzi laginen higiene-osasun egoera zuzena dela diogu.\nDanone eta Nestlék izan ezik, jogurraren etiketan bertan denek adierazten dute "jogur natural" izena, iraungitze-data, fabrikatzailearen izen-helbideak, eduki garbia, osagaien zerrenda, nutrizioari buruzko informazioa eta produktua hotzetan gorde dadin aholkua. Horrenbestez, Kaiku, Yoplait, Flori, Mayo, Clesa eta Asturianakoen etiketa osoa eta zuzena da. Danone eta Nestléri dagokiela, lehendabiziko markak ez du adierazi osagaien zerrenda; bigarrenak, berriz, ez osagaien zerrenda, ez eduki garbia, ez fabrikatzailea, ez kontserbatzeko modua, ez nutrizioari buruzko datuak. Jogurraren etiketan agertzen ez diren datuak, halaz ere, kartoizko ontzian irakur daitezke. Kontsumitzailearen ikuspegitik, datuok jogurraren etiketan bertan azaltzea komeniko litzateke: kontsumitzaileak hozkailuan jartzeko kartoia kendutakoan, informaziorik ez du eskura izango. Beste aldetik, batzuetan kartoiak galarazten du ontziko datuak irakurtzea: honela, marka desberdinetako datuen konparaketa harik zailago bihurtzen da.\nLagin guztietan adierazitako eduki garbia 125 gramo da. Onarturiko mugen barnean (%4,5) daudenez, denetan ere edukia zuzena dela esan dezakegu. Etiketan agertzen ziren nutrizio-balioak eta laborategian kalkulatutakoak ere alderatu dira. Gehientsuenetan, proteina, karbohidrato, gantz, kaltzio eta kalori kopuruak egiazkoen oso antzekoak dira. Irregulartasun orokorrena, adierazitako kaltzio-muntari dagokio, benetakoa baino handiagoa delako gehienetan. Kaikuk adierazitako proteinen (%8,5) eta laborategian kausitutakoen (%3,5) arteko alde handia ere nabarmentzekoa dugu.\nGarestienak, dastaketan hobeak.\nAzukrerik erantsi gabe dastatu ziren lagin guztiak. Hurrengo parametroak aztertu ziren: itxura (gazur-edukia, azalera), zaporea (azidotasuna, kutsu arraroen agerpena) eta ahoko ukimena (produktuari eragin aurretik eta ondoren). Kaiku, Danone eta Nestlé, 6na puntuz, izan ziren puntuaketa hoberenekoak. Asturiana eta Clesak 5na puntu eraman zituzten, biek ere azaleran irregulartasunak erakusten zituzten eta. Clesak, horiek ez ezik, gazur ugari zeukan. Jogurrari eragin ondoren, Clesaren laginaren ahoko ukimena ez zitzaien dastatzaileei atsegin gertatu. Baliorik apalenak Flori, Mayo (4na puntu) eta Yoplait (3 puntu) izan ziren puntuaketa urrieneko laginak. Florik gazur larregi eta Mayo markako laginaren zaporea ez zitzaien gustatu, nahiz biziki garratza ez zen. Yoplait markako jogur naturalak agertu zuen balioespen okerrena itxurari dagokionez, haren azaleran burbuila ugariegi eta hainbat pusketa bakandurik ikusten zirelako; lagin horretxen krematsutasunak eta gehiegizko garraztasunak (pH-rik apalena) ere ez zituzten dastatzaileak asebete.\n[1. orria] Elikatzean ere, kalitatea ez da garestiago


Higikunde Iraultzaile Internazionalista - Wikipedia, entziklopedia askea.\nHigikunde Iraultzaile Internazionalista\nHigikunde Iraultzaile Internazionalista marxismo-leninismo-maoismoa sustatzen duen aberriarteko erakunde komunista bat da. 1984an sortu zuten munduko alderdi marxista-leninista-maoista guztiak joera politiko bakarrean batzeko.\nHigikunde Iraultzaile Internazionalista luzaroko herri gudaren teoriaren aldekoa da iraultza sozialista burutzeko estrategiarik eraginkorrena delakoan. Berebat, herri gudak aurrera eramaten dituzten erakundeak aldezten ditu. Higikundeak A World To Win (euskaraz, Mundu bat irabazteke) aldizkari teorikoa argitaratzen du.\nA World to Win Higikunde Iraultzaile Internazionalistaren Batzordearen aldizkaria (Ingelesez)\nHigikunde Iraultzaile Internazionalistaren adierazpena (Ingelesez)\nRevolución Estatu Batuetako Alderdi Komunista Iraultzailearen agerkaria, MIIko kidea (Gaztelaniaz)\nAzken aldaketa 14 abendua 2019(e)an, 18:09(e)tan


Gerra hasi zenean, jan falta - Ahotsak.eus\nGerra hasi zenean, jan falta
Gerra hasi zenean, janik ez zen. Anaia zaharrena Loiolan zegoen soldadu, baina gorriekin joan beharrean bestaldera pasatu zen, erreketeen aldera. Hark eramaten zien janaria: esnea, irina... Ogi falta.
\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan HON-046-011 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nGerra hasi zenean, janik ez zen. Anaia zaharrena Loiolan zegoen soldadu, baina gorriekin joan beharrean bestaldera pasatu zen, erreketeen aldera. Hark eramaten zien janaria: esnea, irina... Ogi falta.\nGaia(k): Ohiturak eta bizimodua » Elikadura » Jatekoa eta edatekoa , Politika » Gerra zibila (1936-1939) » Gerraren eragina , Politika » Jarrera politikoak » Erreketeak\n-Eta problemarik bai, jana ta lortzeko?\n-Ez zen janarik. Ez zen janarik deus ere. Nere anaiak, zaharranak, zittuen hogeita bi urte orduan. Ta claro, hura zen lehenbixikua hemen, gorriyakin, zergatik nere anaia zen, tokatzen zion jutia “a la mili”, ta zen Loiolan, gorriyakin zen hor. Ta klaro, gorriyak alde in zutenian hemendik nere anaiak ez zuen juan nahi gorriyakin hara. Bazakiyen hemen ziela bestiak, “los blancos”, zera, Franco ta kuadrilla, reketiak eta hoiek hemen ziren, ta nere anaia hara juan biharrian eurekin, in zen honea etorri. Pasa zun frentia, hitz einta, zeatik nere Anaya eon zan “vestido de”, jantzi zan “de requeté”. Ordun zen reketia hemen asko, eta horrek ekartzen zigun jana, denatatik. Dendak ziren atia denak hautsita, sakeatua denak, biño beti eoten zen zerbait jateko, lata o hau o hori, eta juten zan’e bai baserritara, eta hango gizona ezagunak eta hola, eta esaten, bueno, behiak bazittuen, etxian, ta esaten, bueno, gu txikiyak, nik zortzi urte nittuen orduan, ta Mertxek izango zittuen sei edo hola, eta beste anaiak ere gaztiak ziren, ta behiakeri esnia, ta igual ematen zioten bi botila esne o, orduan baziren botilla haundi batzuek, pitxer erdiko botillak ziren, izena zuten, bi litro ta gehio bazuten botillak; ekartzen zuen esnia horrek, anaia horrek, hor barrena ibiltzen zen, zertik ibiltzen zen “vestido de requeté”, ta bazuten, bazuen kotxiak eta dena baziren orduan, denak zien herrikuak, biñon denak ziren rekisatuak… Ta ekartzen zun esnia, ekartzen zuen iriña, talua itteko, arto iriña, taluak eiteko, ta itten genun, amak itten zuen taluak, ta esnia, eta gero zerbaitte, txerriya hilla o txokorra hiltzen dutela, jateko, baserriyan, handik ematen zioten puska bat, eta hola. Jateko sortzen genun hola, biño ez, nahi genuna ez. Lata asko jaten zen, lata asko zen, atun lata zen asko.\n-Ahal zen bezela, orduan.\n-Bai. Ahal zen bezela.\n-Ogiya ere bai, ogiya ez zen egiten zertik ez zen iriñarik eta ez zen, ez zen posible! Ta ogiya ekartzen zuen, pues igual panadero batek itten zion hamar ogi, eta handik ogi bat, militariak iten zuten ogiya eudentzako, handik ere atetzen zuen txusko bat o beste, ta ekartzen zuen etxea, biñon nahi genunik, jana, ez. Orduan jana triste zan.\nLehengusina erditzean hil zen, gerra betean\nJan faltarik ez\nZerri lanak: odolkia nola egin, “hura”, pateak, gantxingorra...\nGerra garaian ezin lurra landu\nGerra hasiera eta Gernikako erasoa\nTiro artean, larritasuna


Direktorio profesionalari buruz | Arquia Fundazioa\nDirektorio profesionalari buruz\nArkitektoak Ikasleak Banako markak Talde-markak\nAldi baterako proiektuak Argazkilaritza Artea Artelana Birgaitzea Diseinu grafikoa Diseinu industriala Egiturak Ekologia/bioklimatikoa Eraberritzea Eraikingintza Erakusleiho apainketa Esku hartzea ondarean Esperimentala Estetika Eszenografiak Hiri proposamenak Hirigintza Historia Instalazioak Interiorismoa Iraunkortasuna Lankidetza Paisaia Sozietatea Teknologia Teoria Zaharberritzea\nAdministrazio arkitekturak Arkitektura industriala Askotariko arkitekturak Begiratokiak Bulegoak Erakusketak Eskulturak eta monumentuak Etxebizitza kolektiboak Etxebizitzak Familia bakarreko etxebizitzak Hilobi arkitektura Hotelak Igerilekuak Ikastetxeak Jatetxeak eta tabernak Kirol instalazioak Kulturarako arkitektura Merkataritza guneak Museoak eta espazioak Ospitale eraikuntzak Parkeak eta lorategiak Pasealekuak Patioak Plazak\nArquia Fundazioak arkitekturaren direktorio profesionala aurkezten du, FQ plataformaren barruan arkitektoak, ikasleak, arkitektura-enpresak eta erakundeak biltzen dituen tresna. Profil profesionalak erakustea da bere xedea, sareko ikusgaitasuna hobetzeko eta beren jarduerak Fundazioaren webgunea kontsultatzen duten pertsona guztien artean jendarteratzeko..\nDirektorio profesionalean fitxa profesionalak daude, eta erabiltzaileak kudeatzen ditu fitxa horiek bere gune pribatuaren bidez. Curriculumen kudeaketan dago definituta fitxa profesionaletan erakusten den informazio guztia.\nGure datu-baseko fitxa profesionalen ausazko hautapen bat erakusten da profesionalen galerian. Math Random sistemak zehazten du hautapen hori. Web orrian sartu edo freskatzen den bakoitzean, galeria eguneratu egiten da eta azken hautapena erakusten du.\nDirektorio profesionalean bilaketak egiteko, bilaketa-tresna bat du Fundazioak. Haren bidez, beharrizan zehatzen arabera iragaz daitezke edukiak, beharrizan horiekin hoberen bat datozen arkitektoen, ikasleen, enpresen, estudioen edo erakundeen fitxak bizkor eta modu eraginkorrean aurkitzeko.\nArkitektura-ikasleak, arkitektoak, estudioak, arkitektura-enpresak eta erakundeak bakarrik erregistra daitezke direktorio profesionalean.\nDirektorio profesionalean erregistratu nahi baduzu, bete orri honen amaierako estekaren bidez atzi daitekeen erregistro-inprimakia edo sakatu ‘Erregistratu’ orriaren alboko menuan.\nFQ plataformako erabiltzaile gisa erregistratu ondoren, atzitu zure gune pribatuko ‘Profilak’ atala. Bertan, minutu gutxian, zure fitxa profesionala edo zure erakunde edo enpresaren fitxa sortu ahal izango duzu.\nProfil profesionalei buruzko informazio gehiago\nFitxa profesionaleko informazioa osatzeko, zehaztu jardunbide profesionalean egin dituzun lanak. Horretarako, joan gune pribatuko ‘Lanak’ atalera eta erantsi minutu gutxian zure lan eta jarduerei buruzko informazioa formatu erakargarri batekin.\nLanei buruzko informazio gehiago\nOharra: Fundazioak ez du erantzukizunik hartuko bere gain erabiltzaileek direktorio profesionaleko fitxetan emandako datuen egiazkotasunari buruz.\nErregistra zaitez FQn\narkitekturaren direktorio profesionalean parte hartzeko


"Borrokak merezi du" - - Aiaraldea.eus\n"Borrokak merezi du"\nImanol Magro Eizmendi 2021-10-12 07:00\n236 egun iraun du Tubacexeko grebak. / Aiaraldea.eus\n236 izan zen Tubacexeko Arabako plantetako langileek piketeko kontagailuan eskegi zuten azken zenbakia. Greba egunen berri ematen zuen salataria zen, borroka luzearen lekuko zuzena. Azkena izan zen, langileak asteartean itzuli zirelako lanera. Suzien eta Aiaraldeko herritarren besarkada artean sartu ziren lantegira, garaipen giroan; gaur egun, tamalez, altzairutegi batean zortzi ordu pasatu ahal izatea ospatu beharreko zerbait delako. Baina garaipen giroan itzuli baziren, batez ere Tubacexeko gatazka langileek irabazi dutelako da. Enpresak egin nahi zituen beharturiko 129 kaleratzeak adosturiko 50 inguru kontratu etete bilakatu dira (erretiro aurreratuak, ordaindutako kaleratzeak, baimenak...). Garaipenak, baina, zapore gazi-gozoa ere utzi du, langileek kalte larriena eragotzi dutelako, baina baldintzak kaskartzea onartu dute hurrengo hiru urteetarako: 40 ordu gehiago egingo dituzte lan urtean, eta soldata izoztuko diete. Akordioa sinatu zuten sindikatuek neurrien behin-behinekotasuna nabarmendu dute. Alegia, langileek irabazi dute, baina, futbol alderaketa bat eginez gero, ez da 4-0eko garaipena izan, enpresak ere gola sartu duelako. Halakoetan, baina, oso zaila da enpresak golen bat ez sartzea, hark hogeita hamaika dituelako eskutik, eta langileek ez duten informazioa maneiatzen duelako. Esaterako, etortzear dauden eskariak.\nLangileen garaipenak bi gako handi izan ditu: grebaren irmotasuna eta epaileak. Asteartean, Aiaraldeko sostengu batzordeak «Borrokak merezi du» zioen pankarta handi bat jarri zuen enpresako sarreran. Eta egia da, merezi du, eta gogoratu beharra dago borroka ez dela amaitu, lau langile eta hiru herritar epaiketa zain baitaude piketeetan izandako istiluengatik. Grebak inoiz ez dira errazak, are gutxiago zazpi hilabete irauten badute. Zazpi hilabete txakur txikirik ikusi gabe egoteak edozein etxe edo lantegiko giroa mikaztu dezake, eta ezaguna da langile batzordearen barruan tentsioak egon direla. Halere, bat eginda jarraitu dute, babes sozialaren itsasgarriarekin, eta barneko arrakalak ez dira azaleratu.\nEpaileen ebazpena, mugarri\nBeste gakoa handia EAEko Auzitegi Nagusiaren ebazpena izan zen. Ebazpen irmoa, Tubacexek kaleratzeak egiteko arrazoi ekonomiko edo estrukturalik ez zuela ebatzi zuten sei epailek. Seiek enpresaren eta langile batzordearen txosten, ikerketa eta argudioak irakurri zituzten, eta seiek indargabetu zuten enplegu erregulazioa. Aho batezko ebazpena izan zen, PCBko aurrekariaren norabide berean. Patronalek gogor kritikatu zuten ebazpen hori; sindikatuentzat, berriz, gurutzatu ezinezko marra gorri bilakatu zen. Denborak erakutsi du epaileek arrazoia zutela. Denborak eta enpresaren erabakiek.\nLan gatazkak Tubacexeko zuzendaritzaren kontraesanak azaleratu ditu, eta, hainbeste luzatu bada, harengatik luzatu da. Greba hasi eta zortzi egunera Jesus Esmoris Tubacexeko zuzendari nagusia Jaurlaritzak Trapagaranen (Bizkaia) egin asmo den energia parkeko inaugurazioan agertu zen. Iñigo Urkullu lehendakariak hidrogenoaren euskal korridorean funtsezko enpresa izango zela nabarmendu zuen egun hartan. Hala ere, handik gutxira Arabako planten etorkizuna kolokan zegoela esan zuen Tubacexek. Epaiketan esan zuen hori, baita langileak sobera zituela ere. Guztientzako lanik ez zuela argudiatu zuen, eta horregatik zela ezinbestekoa 129 kaleratzea. Bost hilabete geroago, berriz, ez du langilerik sobera, eta dituen 700i berrogei orduz luzatuko die lanaldia. Are gehiago, dagoeneko esan du gasarekin zerikusia duten eskariak dituela. Norbaitek pentsatuko du, «agian azken orduko eskariak dira». Bada hori izan zen, besteak beste, langile batzordeak behin-behineko neurriak eskatzeko erabili zuen argudioetako bat; alegia, eskariak hiruzpalau hilabete lehenago jasotzen zituztela enpresan, eta ezin zela egin epe luzeagorako aurreikuspenik.\nTubacexeko ekuazioko azken aldagaia Jaurlaritza da. Enpresak eskatuta hasi zuen artekaritza, eta langileak kritikoak izan dira harekin. Piketeetan Ertzaintzak erabilitako indarkeria askotan salatu dute, eta negoziazioko azken txanpan eskaintza egun batetik bestera aldatu izana egotzi zioten Lan Sailari. Hala ere, haren esku hartzea erabakigarria izan da, enpresaren eta langileen arteko zubiek hautsita baitziruditen. Tubacexek bi arrazoi handi zituen alde Jaurlaritza erakartzeko. Batetik, kasu mediatikoa zen, eta, bestetik, sektore estrategiko batekoa. Hala ere, Elena Perez Barredo sailburuordeak esan zuen artekaritza lan hori ez zela aurrekari bat izango. Albiste txarra da hori, bi urte greban daramaten Novaltiako langileek edota Guggenheimeko garbitzaileek gustura jasoko lukete haren bisita.\nArtikulu hau Berria.eus komunikabideak plazaratu du eta Creative Commons lizentzia baliatuta ekarri dugu hona.


Argazki jaialdia da Revela-T, argazkilaritza maite dutenen eta, bereziki, argazkilaritza analogikoaren benetako zaleen topaleku izan nahi duena.\nPraktikatzen dutenen, zale zein profesionalen, kopurua egunero handituz doa. Horregatik beharrezkoa ikusten dugu hainbat jardunaldi eta leku eskaintzea esperientziak, ezagutza, arlo berean diharduten pertsonak, instituzio, enpresen arteko topaketak ezartzeko. Zaletuak animatu nahi ditugu, sistema bakarrari lotu gabe, ikertzeko aukera bezala ere prozedura hauek ikusten dutenak batez ere.\nInformatika eta elektronikarekin lotuago dauden alderdiak alde batera utziko ditugu, digitalari lotuago dauden neurrian. Teknologia digitala nagusi den une honetan, beste argazkilaritza prozeduren gaineko ezagutza eta interesa sustatu nahi dugu; ezagutuak eta indartuak izatea merezi duten argazkilaritza egiteko beste hainbat modu dagoela konbentzituak dauden horientzat, etorkizunari begirada.\nArgazkilaritzaren inguruan esperimentatu, behatu eta eztabaida egingo dugu, baina guztiaren gainean bizi eta sentitu egingo dugu. Erakusketa, hitzaldi, ezbaika, erakustaldi, tailerrak, erakusketa eta saltze paradaz osatutako programa zabala antolatu dugu; nazio zein nazioarteko pertsona ospetsuak izango ditugu... Beste sorpresa askorekin batera!\nRevela-Tk ameslariak, inkonformistak, nekaezinak, gehiengoak jarraitzen dituen bideak baino beste batzuk probatu eta ikertzeko beldur ez direnak batu nahi ditu.\nTeknika eta baliabideak mugatuak direnean, mugagabea da sorkuntza\nArgazkilaritza analogikoa gustuko dugu, irudiak lortzeko fotosentsikorra den materiala eta bere errebelatzea/finkatzea beharrezkoa duena.\nIrudia lortzeko ez dugu inongo sentsore digitalik erabiltzen.\nAhaztu diren prozesu fotosentsikorren berreskurapenaren aldeko apustua egiten dugu.\nPresa gabeko argazkilaritza gozatzen dugu.\nProduktu kimikoei zein formulei ez diegu beldur.\nKamera ilunaren magiak txunditu egiten gaitu.\nZenbat eta elektronika gutxiago hobeto.\nEuskarri fisikoan nahiago dugu argazkia (papera, filma, metala, beira, etab.) nahiz eta internet ere gustuko izan.\nSortzeko baliabide hauek erabiltzen duten talentu berrien alde egiten dugu beti.\nArgazkilari historikoen hedapenaren alde egiten dugu.