15.000 euroko dirulaguntza Salvamento Maritimo Humanitarioari - Noticia detalle - Zarautz\n15.000 euroko dirulaguntza Salvamento Maritimo Humanitarioari\n15.000 EUROKO DIRULAGUNTZA SALVAMENTO MARITIMO HUMANITARIO ERAKUNDEARI\nZarauzko Udalak diru partida bat izaten du munduan barrena gertatzen diren larrialditarako.\nLarrialdi batzuk ustekabekoak izaten dira, adibidez Ertamerika astintzen ari diren hurakanak, edota COVID-19aren agerpena.\nBadira ordea, azken urteetan errepikatzen diren katastrofe humanitario latzak, zoritxarrez etenik ez dutenak. Horietako bat da Europara iristen saiatzen itsasoan bizitza galtzen dutenen hainbat eta hainbat pertsonena.\nKrisi humanitarioa ez da eten. Nazio Batuen erakunde den OIMren arabera (Migrazioen Nazioarteko Erakundeak) azken urteotan Mediterraneoan bizitza galdu dutenen kopuruak urtez-urte behera egin badu ere, aurten, 2020an, dagoeneko 700dik gora dira bertan desagertu direnak.\nPatxi Elola (PSE-EE) Kooperazio zinegotziaren esanetan: "Ikaragarria da gertatzen ari dena, jendea hiltzen ari da gu bizi garen lekura iristeko, gu bizi garen bezala bizi ahal izateko. Guzti honek konponbide bat behar du, gure eskuetan ez dagoena, baina guk zerbait egin dezakegu, eta egoera salatzeaz gain gure hondar alea jar dezakegu itsasoan itotzetik bizitzak salbatzeko.\nEta hori egiten dute hemen ondoan ditudan SMHko kideak bizitzak salbatu: Aita Mari Untziari esker. Hain xinple esanda eta hain zaila egiteko.\nEta guri Zarauzko herriari dagokigu, kasu honetan udalaren bitartez, beraiek zeregin hori egin ahal izateko laguntza ematea, eta horregatik gaude gaur hemen. Are gehiago Salvamento Marítimo Humanitario Zarauzko elkartea dela kontuan izanda.\nAurten 15.000 euroko dirulaguntza emango zaie" amaitu de Elolak.\nZarauzko dualak SMHrie emandako dirulaguntzak\n2015 urtea: 2.500 euro\n2018 urtea: 21.000 euro\n2019 urtea 7.700 euro\n2020 urtea: 15.000 euro\nBerarekin batera Salvamento Maritimoko bi ordezkari egon dira: Iñigo Gutierrez eta Nerea Machado.\nBeraien esperientziak eta bizipenak kontatu dituzte. Machadoren ustez "bizitzak salbatzen ditugu baina horretaz aparte, itsasoan gertatzen ari dena azaldu nahi dugu. Bertan inor ez badago, inork ez daki zer gertatzen ari den. Bertan bizi den egoera erakutsi nahi diogu gizarteari".\nGutierrezen esanetan: "Hasieratik eman digun laguntza eskertu nahi diogu Zarauzko Udalari. Duela 5 urte DYAko anbulantzia zahar batekin eta ur motor batekin irten ginen.Partikularrek eta instituzioek emandako laguntzari esker iritsi gara oraingo egoerara. Itsasoan bizi ditugun esperientziak oso gogorrak izan dira, denetarik ikusi dugu. Itsasoan bertan, Aita Mari itsasontzi batek duen balioaz konturatzen zara. Ehunka bizi salbatu ditugu itsasoan. Kontuan izan behar da gainera, Europara iritsi nahi duten 3 txalupetatik, bat bakarrik iristen dela. Salbatua izan ala ez, fortuna hutsa da. Baimen guztiak ditugu eta aste honetan bertan itsasora bueltatzeko helburua daukagu" amaitu du.


Espainiako Estatua, Europako aldi baterako lanaren buruan – Ekonomiaren KZ\nEspainia izan zen aldi baterako langileen ehuneko handiena izan zuen herrialdea 2020an, bai Espainiako soldatapeko herritar guztiekiko proportzioan ( % 21,8), bai EBko beste herrialde batzuetatik etorritako aldi baterako langileen ehunekoan, aldi baterako soldatapeko langile guztiekiko ( % 27) alderatuta.\nEurostat Europako Erkidegoko Estatistika Bulegoak atzo argitaratutako datuen arabera, gainera, Espainia izan zen Europar Batasuneko mugetatik kanpo jaiotako aldi baterako langileen ehuneko handiena izan zuen hirugarren herrialdea, aldi baterako soldatapeko langile guztien % 35,1, Poloniak ( % 40,6) eta Ziprek ( % 35,8) gaindituta.\nEurostaten arabera, hirugarren herrialdeetan jaiotako EBko langileen bosten batek ( % 20,3) aldi baterako kontratuak zituen.\nHala ere, ehuneko hori % 13ra jaitsi zen EBko estatu kideaz bestelako herrialdeetan jaiotako aldi baterako langileen kasuan, bai eta beren jatorrizko herrialdean lan egiten duten aldi baterako langileen kasuan ere, non ehunekoa % 11,8koa izan zen.\nEmakumeek gizonek baino joera handiagoa izan zuten aldi baterako kontratuak izateko 2020an. Alderik handiena aldi baterako soldatapeko langile autoktonoen ehunekoan eman zen: emakumezko langileen ehunekoa gizonena baino 1,9 puntu handiagoa izan zen ( % 12,8 eta % 10,9, hurrenez hurren).\n← Borroka sindikalaren judizializazioa\n283 establezimenduk gehieneko edukierarekin ireki dute Nafarroan →\nDSBE berriak prestazioak igoko ditu


Arkitektura adaxkak - Brad Pitt eta Shigeru Ban\nGaurkoan, bi izen eta izaera ezberdinekin nahastuko ditut bazterrak. Lehena, Shigeru Ban; 51 urte, Tokion jaioa. Bestea, Brad Pitt; 45 urte, Shawnee hirian, Oklahoman, jaioa. Bata arkitektoa da, Cooper Union famatuan burutu zituen ikasketak, John Hejduk irakasle izan zuelarik (Gordon Matta-Clark berak bezala), eta egun ospe handiko arkitektoa dugu (beno, izan beharko luke, nonbait mass-mediak konturatu ez badira ere). Bestea… beno, detaile guztiak dakizkigula suposatu eta aurrera joko dut.\nBrad Pittek arrakasta, talentua, mundu honetakoa ez den irribarrea dituela aski ezaguna zen, baina bere arkitektura zaletasuna 2006. urtean nabarmendu zen, Katrina urakanak egindako txikizioaren kontura hain zuzen ere. Aktoreak eraikuntzaren munduko profesional talde bat bildu zuen eta berreraikitze lanak abian jarri zituen. Ameriketako Estatu Batuetan hain gustuko dituzten diru-bilketak antolatu zituen bere Hollywoodeko lagunen artean, eta hoop!, Make It Right (MIR) izenarekin ezagutuko proiektua jarri zuen martxan.\nMIR proiektuan, 150 etxebizitza eraikitzeko asmoa dago, betiere karitatetik lortutako aurrekontu batekin. Kontzeptua (ideia on guztiak bezala), sinplea da; berreraiki behar bada, egin dezagun ondo. Pittek aurkeztutako proiektuan (beno, ez zuen berak egin, baina ez dut uste Zaha Hadid berak ere bere proiektu guztiak eskuz egingo dituenik) Lousianako arkitektura tradizionaletik eratorritako diseinu bat aurkezten zaigu: etxabea lurretik banandutako gorputz prismatikoa da eta elbarrituen irisgarritasuna bermatzeko arrapalak ditu, baita sozialki hain beharrezkoak diren portxeak ere.\nPitt, antza, animatu egin zaigu, eta azken urteotan bere ekoizpen arkitektonikoa areagotu egin da (aipatzekoa da 2001. urtetik aurrera Frank Gehry eta Pitt adiskide min bihurtu direla). Arkitektooi hain gustuko zaigun harropuzkeriak agian ez digu bere obra komenigarria litzatekeen ekidistantziarekin epaitzen utziko, baina inbidiaren itzala ageria da oso; begi urdineko mutiltxoak nahi duen guztia egiteko nahi adina diru dauka. Arkitekto batentzat zer desiragarriago?\nEgunotan Ike eta Gustav urakanen ondorio politiko, sozialak eta ekonomikoak ikusi ditugu. Mota honetako gertaerak jasotzen diren une orotan bezala, larrialdiko arkitekturak plazara egiten du salto. Horrela ba, gure bi pertsonaien bigarren lotura jarri da agerian.\nOrain dela pare bat urte, Shigeru Ban japoniarra entzuteko aukera izan nuen Gasteizen, Santa Maria Fundazioak antolatu zituen hitzaldi interesgarri batzuetan. Bertan, arkitektura ikasle eta politikariz betetako agertoki baten aurrean, Patxi Mangado, Carles Ferrater eta Ban berak egin zuten berba, batak bestearen ondoren. Mangadok, gerora bere proiektuetan antzematen ez den sugar iraultzaile batekin hitz egin zuen. Ferrater, star-systemaren ikono batek hain beharrezkoa duen handinahikeriarekin aritu zen. Ban jaunak, azkenik, bere proiektuak japoniarren erritmo berezian azaldu zituen.\nHiruretatik, Akira Toriyamaren komiki batetik irten dela dirudien jaun zapal eta bibotedunak txunditu ninduen. Ban, Hannover hirian izandako Erakusketa Unibertsaleko Japoniar pabiloiaren proiektuarekin sartu zen arkitekto ospetsuen panteoian; mundua liluratu zuen kartoi eta paperez egindako bere diseinuekin. Japoniako araudi zorrotza gaindituz (arkitektura onak normalean diru kopuru izugarriak gastatu gabe egin ohi duen bezala), kartoizko egituradun eraikinak proiektatzen hasi zen.\nHori ez zen izan, hala ere, nire harridura piztu zuena. Umiltasun osoz, bere proiektu handiak aurkeztu eta gero, 2004. urtean Indiar ozeanoa astindu zuen tsunamiaren ondorioei aurre egiteko proiektu sinple bat azaldu zuen. Banek, kaltetuentzat gordeleku duinak egiteko, paperezko tutu itxurako egitura modularrak erabili zituen. Egitura prest zegoen (oso merkea, arina eta garraiatzeko erraza zen), baina estalkiaren materiala falta zen oraindik ere. Konponbidea: Japoniako garagardo enpresa mordoa konbentzitzea plastikozko publizitate toldoak eskuratzeko. Horrela, errefuxiatu zelai askotan, urte bateko epean bai behintzat, milaka pertsonek babesleku minimo bat eskuratu zuten. Gainera, Asahi garagardoaren publizitate eta guzti!\nEzingo nuke esan bietatik zein den hobea… Seguru aski horrelako gauzak mundu arkitektoniko-petardo honetan existitzen ez direlako. Bi pertsonaia hauek komunean dituzten puntuetara egiten dut so, besterik gabe: arkitektura giza ekintzetan sartu behar den ekimena dela, hain zuzen. Ekuazioan pertsonak sartu, bizitzeko modu berriak, alajaina. Eta, horretarako, norberak bere esparrutxoan dituen lanabesak erabili behar ditu. Kasu honetan, Pittek bere irudia saltzen du jasangarritasuna eta eraikuntza berdea sustatzeko. Bere tresnarik onena bere aurpegia denez gero, ondo egiten du.\nBanen kasuan ordea, japoniarra arkitekturaz harago dagoen mundu batetan sartzen da zenbait kasutan, baina betiere ikertzeko grina sutsuarekin. Adibide bezala, Naked House (Etxe Biluzia) bere proiektua: barrutik hutsik dagoen etxe bat da, atondura guztiak fatxadan kokatuta baitaude. Barruan, gela tradizionalen ordez, gurpildun kubikuloak, batetik bestera zure desioen arabera mugi daitezkeenak.\n« Dragoiaren baserriak\nFormolean itotako arkitektura »\niraila 12th, 2008 at 16:43


Amadeo Marco - Wikipedia, entziklopedia askea.\nNabaskoze, 1900eko martxoaren  31\nNabaskoze, 1987ko apirilaren  13a (87 urte)\nAmadeo Marco Ilintxeta (Nabaskoze, 1900 - 1987) nafar politikari karlista izan zen. 1971-1978 bitartean Nafarroako Foru Aldundiko presidenteordea eta 1978tik 1979ra presidentea izan zen.\nZuzenbideko, irakaskuntzako eta merkataritzako ikasketak egin zituen Zaragozan eta Madrilen. 1931. urtean Nabaskozeko alkate hautatu zuten eta hegoaldeko lau herrialdeentzako estatutu baten alde agertu zen Errepublikaren garaian. Espainiako Gerra Zibilaren garaian, aldiz, borondatezko soldadu izan zen, Francoren aldekoa, eta Erreketeen kapitain izendatu zuten. 1940. urtean, gerra amaituta, aldundiko diputatu hautatu zuten, eta gero jarraian 1949, 1955, 1961, 1967 eta 1974. urteetan. 1978 urtetik 1979ra Nafarroako Foru Aldundiaren presidentea izan zen.\nOrriaren azken aldaketa: 7 otsaila 2019, 19:50.


Donostiako Sustapena - Fomento de San Sebastián - Kartoizko nukleoa duen oholak irabazi du Donostia Sustapenaren Surfeko oholen berrikuntzaren III. lehiaketa\nHome Surf City Donostia Donostia Surf City noticias Kartoizko nukleoa duen oholak irabazi du Donostia Sustapenaren Surfeko oholen berrikuntzaren III. lehiaketa\nFinalistak izan dira material berriztagarriak dituen fabrikazio proiektu bat eta oholak alokatzeko zerbitzu automatiko bat. Eko-zaintzaileak proiektuak irabazi du, kartoizko sare egitura bat erabiliz fabrikatutako surfeko oholarekin, Donostia Sustapenak, Donostia SurfCity klusterraren bidez, antolatzen duen Surfeko oholen berrikuntza lehiaketaren hirugarren edizioa. Hitzordu honetara 22 proiektu aurkeztu dira, aurreko edizioko parte hartzaileak gaindituz, eta epaimahaiak proiektu horietatik aukeratu ditu hiru sarituak\nEpaimahai horretako kideak izan dira Adur Letamendia, Pukasen ordezkaria; Javier González, SurfLogic enpresakoa; eta Eduardo Cenzano, Trinity Board Technologies enpresakoa. Epaimahai horrek proiektu irabazlea baloratu du “surfeko oholera % 100 bideratutako ideia berritzaile bat konbinatzeagatik, eta jasangarritasun irizpideak aplikatzeagatik, kontuan izanda oholaren ezaugarri mekanikoak. Horrez gain, produktua erakargarria da bisualki eta hari buruz gehiago jakiteko interesa sortzen du“.\nTalde irabazleko parte hartzaileak izan dira Olatz Ruiz de Galarreta, Andrea Romero, Enire Beain eta Ander Zubelzu. Mondragon Unibertsitateko Ángel Gallo irakaslearen laguntza ere izan dute, proiektuaren tutorea izan baita. Saria 1.000 eurokoa da eta, horrez gain, DonostiaSurfCity klusterrarekin –sektorea sustatzeko ekintzen baitan– batera enpresa bidaia bat egingo dute eta diploma bat ere jasoko dute.\nBi proiektu finalistak BTZ Innovations (EHU) eta Surftek (MUko Master Industriala) izan dira, eta bakoitzak 1.000 euro eta diploma bat jasoko dituzte. Lehenengoaren kasuan, bere ardatza izan da, jatorri berriztagarriko materialekin, esaterako, paperarekin surfeko oholak fabrikatzea. Gainera, besteak beste, abantailak dira fabrikazioan CO2ren isuriak zerotik hurbil egotea edo langileentzat osasun arriskua murriztea. Talde honetako kideak dira Guillem Colomer, Mikel Manso, Jokin Greaves, Garazi Berra eta Idoia Ruiz de Apodaca, eta EHUko Faustino Mujika irakaslea izan dute tutore. Epaimahaiaren ustez, “proiektu berritzaile bat da, gaur egungo arazo bati eta garrantzitsu bati konponbidea ematen diona, hau da, surfeko oholen fabrikazioak sortzen dituen hondakinei, ingurumeneko irtenbide batetik abiatuta. Proiektuak, gainera, planteatzen du tokiko baliabideekin eta benetako irtenbideekin arazoa konpontzea.”\nBigarren postua partekatuz, Surftek taldea dago. Oholak alokatzeko sistema autonomo eta automatizatu bat garatu du talde honek, eta hondartzan zaintza euskarri baten eta aplikazio mugikor baten bidez, surfa praktikatzeko aukera ematen die material propiorik ez dutenei edo olatu egokien une batean material hori ez dutenei. Proposamen hau Maddi Bueno, Asier Galarza, Aratz Iturgaiz, Mikel Larrañaga eta Xabier Olamendik landu dute. Horien guztien tutorea Mondragon Unibertsitateko Myriam Soto izan da. Epaimahaiak ekimen honetan baloratu du “berrikuntza ez zaiola produktuari aplikatu, baizik eta banaketari. Antzeko ideiak daude hiri handietan, baina alokairuko bizikletentzat, irristailu elektrikoentzat, etab. Ideia horrekin, surflariei lockers zerbitzu hori eskainita, Donostia munduan posiziona daiteke helmuga gazte, moderno gisa eta kirola egiteko helmuga gisa.”\nDonostia Sustapenak 2020. urteko edizioko irabazleen berri eman du, ekintza birtual baten bidez Covid-aren aurkako segurtasun eta babes neurriak errespetatzeko, eta eskerrak ematen dizkie talde guztiei eta tutore guztiei. Horrez gain, proiektuak aurkezteko izan duten inplikazioa azpimarratu nahi du, zeren egoera oso zail batean egin dute aurkezpena. Halaber, udal sozietate publiko honek nabarmendu egin nahi du Mondragon Unibertsitatearen, UPV-EHUren, Tecnunen eta Deustuko Unibertsitatearen elkarlana.\nDonostia Sustapenaren Donostia SurfCity klusterrak lan egiten du, gure jarduera ekonomiko eta enpresarialerako, surfa sektore nabarmen gisa sustatzeko. Ildo horretan, bere gerente Euken Sesék hau adierazi du: “Surboards Innovation Comp ekimenak Donostia berrikuntza hiria izateko gure estrategiari erantzuten dio, eta erraztu egiten du talentu gazteak etorkizuneko proiektu enpresarialak izan daitezkeen ideiak garatzea eta gure hiria nazioarteko erreferente gisa proiektatzen du kirol honen alderdi ekonomikoan”.\nGure hiria Surfaren Hirien Munduko Sarearen (WSCN) kide fundatzailea da, eta sare horretan daude hiri hauek: Arica, Durban, Ericeira, Gold Coast, Huanchaco, Lacanau, Las Palmas, Montañita, Newscastle, New Plymouth, Viana do Castelo, Viña del Mar, Salinas eta Santos. Sare honen helburua da, elkarlanean aritzea surfa aberastasuna sortzen duen jarduera gisa garatzeko estrategia bat duten hiriak.


Depresioa, antsietatea, Alzheimer gaitza, autismoa… ez da harritzekoa era honetako gaitzen erremedioaren bila mediku batetik bestera noraezean ibiltzeaz asperturik, askok eta askok medikuntza tradizionaletik kanpoko tratamendu alternatiboetan sendabidea edo minak arintzeko bidea bilatzea.\nAzken hogei urteotan, disziplina ezezaguna eta ukitu esoteriko samarrekoa izatetik, estatuko zenbait unibertsitatetako ikasketa planetan leku bat izatera iritsi da musikoterapia. Urteotan espezialitate hau egin dutenen esanetan, musikoterapiaren arrakastaren oinarria “musikak askatzen duen sentimendu oldea da, pertsona-barruaren eta terapeutaren arteko komunikazio-kanal indartsua delako, hitza sekula iristen ez den lekuraino iristen baita”. Ikuspegi honetatik, musikoterapia eremu zabal-zabal batean ezar daitekeela defendatzen dute, hiru fronte hartuta: sendatzeko lekua (eskolak, ospitaleak, geriatrikoak, eguneko zentroak…), gaixotasun edo arazo mota (psikikoak, buru-urritasunak, ikasketa prozesuko ezgaitasunak, drogamenpekoen errehabilitazioa…) eta jarraitu beharreko tratamenduak (entzuketa selektiboa, inprobisazioa, aktuazioa, konposizioa, mugimenduak, ahozko ariketak, artearekiko esperientziak…). Laburbilduz, soinua, musika eta mugimendua zientifikoki aplikatzea da musikoterapia, entzumena eta soinuaren exekuzioaren bitartez komunikazioa bideratu, espresio indibiduala bultzatu eta integrazio soziala eragiteko.\nZientzilari, filosofo eta pentsalari ugarik egin izan du musikaren eraginari buruz gogoeta. Schopenhauer-entzat, musika metafisika hutsa zen, azaleko ordenarik ezaren azpian ordena zoragarria ezkutatzen duena. Shakespeare-k esaten zuenez, “musikak isiltasunaren pertzepzio gero eta adierazgarriagoa sortaraz dezake eta hain liluragarria izanik, batzuetan pertsona tristea gozatu eta pertsona ona gaiztakeriara bultza lezake”. Virey-ren arabera, “arima orok antzematen du erritmo fisiologiko batentzat egokia den melodia”. Eta Candela Ardid Espainian musikoterapiaren aitzindarietakoa izan denaren hitzetan, “musikak gure osasunarengan duen eragina justifikatzeko beste arrazoirik ez balego ere, aski litzateke musika, bizitza bera bezala, erritmoan oinarrituta dagoela esatea”. Musikoterapiaren defendatzaileen esanetan, belarri ona edukitzea garrantzitsu den arren, argi dago arimarekin entzuten dela; ikusi besterik ez dago bestela musikako jeinu handienetako batek, Bethovenek, gortu eta gero konposatu zituela zenbait obra.


Hiru haur ukrainar iritsi dira Urduñara, hainbat herritarren laguntzari esker - Urduña - Aiaraldea.eus\nHiru haur ukrainar iritsi dira Urduñara, hainbat herritarren laguntzari esker\nTxabi Alvarado Bañares 2022-04-27 17:39\nLarunbatean iritsitako haurrak eta harrera egin dieten familiak, talde argazki batean. / Maite Garcia Riobo\nJanire Larrazabal eta Karmele Gonzalezen etxeetan geratuko dira denboraldi baterako.\nIragan asteko ostegunean atera ziren Ivan, Nastya eta Sasha Ukrainako Ivankiv hiritik, eta larunbatean iritsi ziren Urduñara. “Janire Larrazabal eta Karmele Gonzalezen etxeetan biziko dira denboraldi batez”, azaldu du Maite Garcia Riobok, “otsailaren 24an Errusiak Ukraina inbaditu zuenean, Urduñako hainbat familiaren bihotzak uzkurtu ziren, Janire eta Karmelenena batez ere. Bi bizilagun horiek Ivan eta Nastya hartzen dituzten uda guztietan euren etxeetan”.\nGauzak hala, gerra hasi zenean, bi emakumeek “bide konplexu” bat hasi zuten haurrak Urduñara ekartzeko. Baina ez dira bakarrik egon. Chernobil Elkartearen eta Javier Alcalderen (Lama Shanaan) laguntza izan dute. “Azken honek ekarpen ekonomiko garrantzitsua egin du”, nabarmendu du Maite Garcia Riobok.\nIridologo urduñarra ere batu zen elkartasun ekimenera. Cocktail de vida liburua plazaratu zuen iaz, eta lan horren aurkezpen bira atondu du orain. Azaldu duenez, Ukrainara laguntza humanitarioa bidaltzera bideratuko du biltzen duen diru guztia.\nEz dira aurkezpen hutsak egitera mugatzen ari. “Miren Zubiagak, Urduñako arte irakasleak, aurpegi-margoketa solidarioa egingo du, haur zein helduentzat”, azaldu du Garciak, “Maiur eta Eihar, 6 eta 7 urteko urduñarrak, euren alea jartzen ari dira, eskuoihalekin eginiko hartz solidarioak salduz liburuaren aurkezpenetan. Biltzen duten dirua Nastya eta Ivanen senideei bidaltzen diete”.\nIzaro Mellado gaztea ere batu da ekimenera, bere kabuz eginiko eskumuturrekoak salduz. Garciak nabarmendu du elkartasunak ez duela adinik, “gizakia sortzez delako solidarioa”.


Zerga kontrolerako plana 2020-2022 ekitaldietarako\nArguedasko Udalak, 2020ko urtarrilaren 28an egin osoko bilkuran, Zerga kontrolerako plana onetsi zuen 2020tik 2022ra bitarteko ekitaldietarako, Nafarroako Tributuei buruzko 13/2000 Foru Lege Orokorrean eta 152/2001 Foru Dekretuaren bidez onetsitako Nafarroako Foru Komunitateko Zerga Ikuskaritzaren Erregelamenduan zehaztutako norainokoa eta edukia izanik.\nArgitara ematen da aipatutako planaren testu osoa, behar diren ondorioak izan ditzan, bat etorriz Nafarroako Tributuei buruzko 13/2000 Foru Lege Orokorraren 137. artikuluarekin:\nZERGA KONTROLERAKO ARGUEDASKO UDAL PLANA 2020-2022 EKITALDIETARAKO\nArgedasko Udaleko zergak kudeatzeko eta ikuskatzeko udal zerbitzuentzat beharrezkoa da Zerga kontrolerako udal plana egitea 2020-2022 ekitaldietarako.\nZerga kontrolerako udal plana funtsezko tresna da udal administrazioak urtero egin behar dituen egiaztapen eta ikerketa jarduketak planifikatzeko. Planak zehazten ditu zenbat eta nolakoak izanen diren kontrol jarduketak, eta horiek, hain zuzen, ahalbidetuko dute ekitaldian ezarritako helburuak lortzea.\nZerga kontrolerako udal planak, funtsean, bi helburu nagusi izan behar ditu. Batetik, zerga justizia bermatzea Konstituzioak agintzen duenarekin bat, 31.1 artikuluak hauxe baitio hitzez hitz: “Guztiek gastu publikoei aurre egiten lagunduko dute, bakoitzak bere ekonomia-ahalbidearen arabera; horretarako, zerga-sistema zuzena ezarriko da, berdintasun- eta progresibitate-printzipioetan oinarriturik; sistema hori ez da inoiz konfiskagarri izanen.” Eta, bestetik, Konstituzioaren 142. artikuluan azaltzen den helburua, toki entitateen nahikotasun ekonomikoaren printzipioan oinarritua: “Kasuan kasuko erakundeei legearen arabera dagozkien eginkizunak betetzeko, toki ogasunek behar besteko baliabideak izanen dituzte; eta horien hornidura nagusiak izanen dira udal zergak, eta Estatuko eta autonomia erkidegoetako diru-sarreretan parte hartzea.” Zerga betebeharrak kontrolatzeko eta balioak egiaztatzeko eginkizunak betetzen dituzten organoen jarduna, beraz, modu koordinatuan planifikatu behar da, eta ikuskaritza unitateen ahaleginak bideratu behar dira zerga-iruzurrak atzeman eta eraginkortasunez erregularizatzera.\nUdal zerga guztietan iruzurrak atzematea izanen da Planaren helburua, eta arreta eta ardura bereziz zainduko dira Ekonomia-jardueren gaineko zerga, Hiri-lurren balio-gehikuntzaren gaineko zerga, Eraikuntza, instalazio eta obren gaineko zerga eta Jabari publikoaren erabilera pribatiboaren tasa. Nolanahi ere, kontua ez da hemen zehatz-mehatz azaltzea zerga kontrolerako planaren indarraldian egin beharreko jarduketak. Aitzitik, zerga kontrolerako plan horretan, ezartzen diren jarduketa ildo nagusiak dira aipagai, baita zergak kudeatu eta ikuskatzeko udal zerbitzuen ekintza nagusiak zein arlotan finkatuko diren ere, batere ukatu gabe Ekonomia-jardueren gaineko zergaren arloan Ekonomia eta Ogasuneko kontseilariak eskuordetzen ahal dituen eskumenak. Aplikatzekoa den araudiak, udalerriaren errealitate fiskalak eta udalerriak erabilgarri dituen baliabideek zehaztuko dute jarduera horiek zein diren.\nFinean, kudeaketa eta ikuskapen prozeduraren bitartez aztertu eta ikertuko da zergapekoek ongi betetzen ote dituzten Tokiko Ogasun Publikoarekiko betebeharrak.\nBestalde, jarduketen norainokoa partziala edo orokorra izan daiteke. Jarduketa orokorrak eginen dira zergapekoaren zerga egoera bere osoan egiaztatzeko, Toki Ogasunaren edozein baliabideri dagokionez; eta jarduketa partzialetan, berriz, zerga bakar bat edo zergetako batzuk aztertuko dira.\nKudeaketa arloan, honelako lanak eginen dira zerga kudeaketaren esparruan: egiaztapen eta ikerketa arlokoak; egiaztapen mugatuko prozedurak; edo balioak kontraesanezko peritu-tasazio prozesuen bidez egiaztatzeko prozedurak, hori egitea bidezko bada.\nZergak kudeatu eta ikuskatzeko departamentuek, beren jarduketetan, ikertu beharko dute zehatzak eta egiazkoak diren adierazitako egitateak eta inguruabarrak zergapekoen tributu bakoitzerako eskatzen diren aitorpenetan nahiz jakinarazpenetan. Halaber, ikertuko dute ba ote den egitatezko elementuren bat edota zerga arloan garrantzitsua den beste aurrekariren bat, administrazioak osoki edo hein batean ezagutzen ez duena. Azkenik, aztertuko du zergapekoek egindako zerga likidazioko eragiketak zehatzak ote diren eta, era berean, ezarriko du haien zerga egoeran bidezko iruditzen zaion erregularizazioa.\nInformazioa lortzeko jarduketak eginen dira, pertsona edo erakunde baten esku dauden datu edo aurrekariak ezagutzeko, baldin eta informazio hori zerga arloan garrantzitsua bada beste pertsona edo erakunde batzuei dagokienez, eta informazio hori, oro har, ez bada Zerga Administrazioari aitorpen bidez jakinarazi beharrekoa.\nAdministrazioko beste organo batzuen eskumenak deusetan ukatu gabe, argibide eta aholkuak emanen dira, hala eskatuz gero, ekonomia eta finantza gaiez, gai juridikoez edo gai teknikoez.\nAplikatzekoa den legeria:\nUdalaren zergak kudeatu eta ikuskatzeko departamentuei dagokie subjektu pasiboen eta gainerako zergapekoen zerga egoera aztertzeko eginkizuna, Udalarekiko zerga betebeharrak eta eginbeharrak zehazki betetzen dituzten jakiteko eta, hala balegokio, beharrezko erregularizazioa egiteko.\nUdaleko zerga ikuskaritzak egin beharreko jardueren irismena eta edukia honako arau hauetan daude zehaztuta: Tributuei buruzko abenduaren 14ko 13/2000 Foru Lege Orokorrean eta Nafarroako Foru Komunitateko Zerga Ikuskaritzaren Erregelamenduan, zeina onetsi baitzen ekainaren 11ko 152/2001 Foru Dekretuaren bidez.\nOrgano eskudunak onetsitako zerga kontrolerako planetara egokituko dira Udalaren zergak kudeatzeko eta ikuskatzeko eginkizunak.\nZerga kontrolerako plan bakoitzean zehaztu behar da zein irizpide hartu behar diren kontuan subjektu pasiboak hautatzeko eta bertan sartzeko.\nNafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratzen dira zerga kontrolerako planaren gaineko irizpide orokorrak, gisa horretara beterik Tributuei buruzko 13/2000 Foru Lege Orokorraren 137. artikuluan ezarritako betebeharra, eta Nafarroako Foru Komunitateko Tributu Ikuskapenari buruzko Erregelamendua onesten duen ekainaren 11ko 152/2001 Foru Dekretuaren 10.4 artikuluan ezarritakoa.\nZergak ikuskatzeko planaren funtsa eta indarraldia:\nEspainiako Konstituzioak, 31. artikuluan, inplizituki babesten du zerga kontrolerako plana beharrezkoa dela Konstituzioaren beraren agindua gauzatu ahal izateko: “Guztiek gastu publikoei aurre egiten lagunduko dute, bakoitzak bere ekonomia-ahalbidearen arabera”.\nZerga arloko ez-betetzeak kontrolatu eta iruzurrari kontra egitea, horra hor tributuen udal administrazioaren oinarrizko jarduketa lerroetako bat, ezarri dioten eginkizuna betetzeko, alegia, Espainiako zerga-sistema eraginkortasunez aplikatzea bere eskumeneko lurraldean.\nFuntsezko xedea da egiaztapen eta ikerketa jarduera sustatu eta areagotzea, tributua orokortze aldera eta, horrenbestez, zergen kudeaketa eraginkorrago bihurtze aldera, herritarrek, horrela, zerga kontuetan beren arteko justizia eta berdintasuna bermatuak izan ditzaten eta likidaturiko eta bilduriko eskubideak ahal den neurrian gehi daitezen.\nPlana 2020tik 2022ra bitarte egonen da indarrean.\nKudeaketa eta ikuskapen jarduketak garatu behar dituzten planak isilpekoak dira, eta ez dira aditzera emanen.\nZerga kontrolerako plana baimen orokor bat da, epe jakin batean ekin ahal izateko zergapekoen gainean egiaztapen eta ikerketak egiteko edo informazioa lortzeko jarduketei. Zergapekoak aukeratzeko erabiliko diren irizpideak biltzen ditu, sektorearen eta lurraldearen araberakoak, kuantitatiboak nahiz konparatiboak, baita horien iraupena ere.\nJarduketak baimentzeari nahiz antolatzeari begira, zerga kontrolerako planetan ahalik eta hobekien kudeatzen dira zerga ikuskaritzak dituen material eta giza baliabide mugatuak, zergen karga behar bezala banatuko dela bermatzeko. Baliabide mugatu horiekin egiten diren jarduketak ere mugatuak izanen dira ezinbestez. Hori dela eta, ikuskatuko diren zerga-egitateak hautatu beharra dago. Ikuskapenerako planak, beraz, lana arrazionalizatzen du, departamentuaren ahalegina ekonomiaren sektore edo eremu jakinetara bideratuz.\nIkertu beharreko zergapekoak hautatu ondoren, ikuskatzaileek edo kudeatzaileek, bai eta departamentuko gainerako langileek ere, bete beharreko zeregin bat izanen dute, lan-karga batzuk finkaturik horretarako: estrategia jakin bati dagozkion espedienteak esleitzen zaizkio aktuario edo ikuskapen-unitate bakoitzari, epe jakin batean instruitzeko. Lana ezin da orduka edo emaitzen arabera neurtu, baizik eta ikuskatzailearen ahaleginari eta gogoari erreparatuta, eta horiek batzuetan espedienteetan gelditzen dira.\nPlan hau egitean honako alderdi hauek landu behar dira:\nIruzurra eragotziko da, baldin eta egiaztapenetako batzuk egiten bazaizkie itxuraz nabarmenak ez diren zenbait zergapekori.\n–Barne alderdi diskriminatzailea:\nAlderdi hau osatzeko, kontuan hartuko dira, zergapekoen aitorpenetako datuak erkatzean, iruzurra egin dela susmatzeko moduko aldeak agertzen dituzten kasuak.\n–Sektorekako adierazle ekonomikoen alderdia:\nAzterketa sektorialetan oinarrituta, sektore bakoitzeko ratio normalak ezartzen dira, eta desbideratzeak zerga iruzurraren seinaletzat har litezke.\n–Zerbait oker dagoela erakusten duten datu zehatzen alderdia:\nKasu honetan, gauza jakina da jarduera izan badutela, baina ez dutela aitorpenik aurkezten.\nZerga kontrolerako plana betetzeko behar diren baliabideak:\nBehar den laguntza teknikoa emanen dute honako udal alor hauek: Hirigintzak, eta Ogasuna eta Ondareak.\nFuntzionarioei zerga kudeaketako datu-baseak erabiltzen utziko zaie, behar-beharrezkoa baitute zergapekoen egoera aitortua ezagutzea, jakiteko bai zergapekoa tributuen aldetik nolako egoeran dagoen ikuskapena hasi aurretik, bai zergapekoaren tributu-egoera erregularizatzeko orduan, bidezkoa balitz. Izan ere, erregularizazio-proposamenetan kontuan hartu beharko da zergapekoak zer aitortu duen.\nFuntzionarioen eskura jarriko dira katastroko informazioa, jarduera kaltegarrien espedienteak, jarduerak irekitzeko eta obrak egiteko lizentzien espedienteak eta, halaber, jarduerei buruzko askotariko datuak, besteak beste, zenbait lehiaketatan aurkeztu izanari buruzkoak.\nObra handiak eta txikiak egiteko lizentzien espedienteak, Eraikuntza, instalazio eta obren gaineko zerga, eta Ondasun higiezinen gaineko zergarako izena ematen dutenen kontrola; horrelako informazioak, besteak beste, funtsezkoak dira Ekonomia-jardueren gaineko zerga ordaindu behar duten zenbait jarduera kontrolatzeko, batez ere higiezinen eraikuntza eta sustapena, sektore horiek garrantzi ekonomiko handia baitute Udalaren diru kutxetarako.\nBaliabide guztiak emanen zaizkie udalerrian barrena mugitzeko, eta beren xedeak betetzeko behar dituzten bitarteko guztiak izanen dituzte.\nAlkate udalburuak txartela edo beste identifikazio-bideren bat emanen die ikuskatzaileei, lanpostuan aritzeko.\nZerga Administrazioko funtzionarioek eta gainerako langileek eginen dituzte kudeaketa eta ikuskapen jarduketak. Funtzionario eta langile horiek zerga kudeaketa eta ikuskapenaren arloko eginkizunak dituzten organoetako lanpostuetan ariko dira. Era berean, funtzionario ez diren langileei ematen ahalko zaie prestakizunak egiteko eta zerga arloan garrantzia duten egitate edo inguruabarrak egiaztatzeko edo frogatzeko jarduketen ardura, baldin zerga administrazioaren zerbitzuan ari badira.\nPuntu honetan, erabaki da José M.ª Pardo Ayala Argedasko Udaleko alkateak betetzea Ikuskatzailetzako buruaren kargua, eta Benito Jiménez Igea Udaleko Idazkaritzaren titularrak, berriz, ikuskatzaile aktuarioarena.\nIkuskapen lanetan aritzeko laguntza jasoko dute.\nAlkateak izanen ditu errekurtsoen ebazpenen gaineko eskumenak, edo hark eskumenok eskuordetzen dizkion pertsonak.\nZerga kontrolerako plan hau ongi betetzeko, ezinbestekoa da Udaleko departamentuen arteko lankidetza estua. Berariaz aipatu behar dira Zerga Kudeaketaren Arloa eta Hirigintza Arloa.\nErakunde publiko edo pribatuek antolatzen dituzten zerga arloko ikastaro eta mintegietara joateko baimena emanen da.\n1. Egiaztatze- eta ikertze-jarduketa orokorrak. Talde honetan programa multzo hauek sartzen dira:\nA.–Orokorrak. Gaikakoak, sektorekakoak edo ikuskaritza bulegoek proposaturikoak izan daitezke, jarduketaren eremu geografikoak dituen berezitasun ekonomikoen arabera.\nB.–Zergapekoen gaineko jarduketa programa, udal tributu jakin baten arloan.\n2. Bestelako egiaztapen jarduketak. Talde honetan jarduketa partzialak eta laburtuak sartu dira. Halakoek, gehienbat, Kudeaketa Alorrean hasitako espedienteetan izaten dute abiaburua.\n3. Jarduketa osagarriak. Txostenak egiteko eta aholku emateko jarduketak.\nHonako hauek dira berariazko sektore edo jarduerak 2020-2022 bitarteko ekitaldietako zergen ikuskapenerako plan orokorrean:\n–Jarduera motetan oinarritutako estrategia:\nZerga ikuskatzaileen jarduera kasu bakoitzean hautatutako sektoreetara egokituko da, deusetan ukatu gabe aktuarioen ekimena, eraginkortasun eta egokitasun irizpideei jarraituz.\n–Sektore edo jarduerak:\nEraikuntzak, instalazioak edo obrak salmentarako eta/edo alokairurako sustatu dituzten enpresak.\nMerkataritzako jarduerak, 100 metro karratutik gorako lokaletan.\nMerkataritza mistoko jarduerak, edo azalera handiko saltokietan integratutako jarduerak.\nEnergia elektrikoa ekoitzi, garraiatu eta banatzeko jarduerak.\nEnergia eta gasa merkaturatzeko jarduerak.\nOndasun higiezinen alokairuan aritzen diren enpresak.\nGoitik behera eraikitzen, eraikinak konpontzen eta zaharberritzen edo igeltserotzan eta oro har eraikuntzako lan txikietan aritzen diren enpresak.\nFinantza erakundeak eta aseguru entitateak, udalerrian jendeari irekitako bulegoak badituzte.\nAzken urteotan higiezinen sektoreak izan duen hazkundea dela eta, jarduera horri buruzko zergen kontrola beharrezkoa da Ekonomia-jardueren gaineko zergaren esparruan.\nGainera, jarduera horrek, aipatutako zergarako, kuota bat du finkoa eta beste kuota bat aldakorra, metro eraikien araberakoa. Zati aldakor horretan egiten dira iruzurrik handienak. Izan ere, subjektu pasiboak aitortu behar du aldatu ote diren aurre-aurreko urtean besterendu diren metro koadro eraikiak edo eraikitzekoak, urbanizatuak edo urbanizatzekoak. Horretarako, aitorpena aurkeztu behar dio zerga administrazio eskudunari, urte natural bakoitzeko lehen hilabetean. Zergapekoak aurkezten ez dituenean besterendutako metroen aitorpen horiek, bere diru-sarreren zati handi bat eskuratu gabe gelditzen ari da Udala.\nHalaber, gaur egungo eraikuntza-tipologia baten ondorioz (familia bakarreko etxebizitza), horrelako eraikuntzen salmentan aritzen diren erakunde sustatzaile batzuek ez dute aitortzen lurretan higiezinak sustatzeko jarduera; alegia, metro eraikiak bai, baina ez dituzte aitortzen etxebizitza horiei lotutako lurzatietako metro koadro eraiki gabeak.\nEgiaztapenak egiteko, funtsean, erabiliko dira Hiri-lurren balio-gehikuntzaren gaineko zergarako aurkeztutako aitorpenak, notarioen eta Jabetza Erregistroaren jakinarazpenak, obra proiektuak eta higiezinak lehen aldiz okupatzeko lizentziak. Horrez gain, sustatzaileei errekerimenduak eginen zaizkie. Egiten ari diren obretan ikustaldiak eginen dira, eta jarraipena ere bai, Gobernu Batzarrak eman dituen lizentzietatik abiatuta; berehala egiaztatuko da lizentziaren titularrak izena eman ote duen higiezinen eraikuntzaren eta sustapenaren epigrafeetan.\nEzinbestekoa izanen da Udaleko organo eskudunaren agindupean ari diren hirigintza-ikuskaritzako zerbitzuekin eta Udaltzaingoarekin koordinatzea.\nIkuskatu beharreko sektoreetako bat izanen da 100 metro koadrotik gorako lokaletan egiten den merkataritza jarduera, lokal horietan handizkako merkataritza jarduerak kokatu ohi direlako. Jarduera horiek kuota handiagoa dute Ekonomia-jardueren gaineko zergan, eta egiaztatu egin beharko da behar bezala aitortzen ote duten beren lokalaren azalera.\nFabrikazio jardueren artean, kilowatt kopuruaren araberako zerga kuota duten jarduerak jarriko dira jomugan, jarduera horien iruzurrak bi esparrutan atzematen baitira. Alde batetik, Ekonomia-jardueren gaineko zergaren esparruan egiten dira iruzurrak, kuota handieneko elementuetako bat aitortu gabe utziz eta, bestetik, establezimenduak irekitzeko lizentziaren tasaren esparruan; izan ere, jarduerak hasiera batean lizentzia jasotzeko baldintzak betetzen baditu ere, jarduerarako makinerian aldaketak egiten direnean, enpresen bilakabidean ohikoa denez, ez zaio Udalari aitortzen potentzia instalatua handitu dela eta enpresak jarduera irekitzeko lizentzia zabalagoa behar duela.\nFabrikazio jarduera horien benetako egoera jakiteko, erabiliko dira proiektu tekniko ikus-onetsi eta egiaztatuak, Industriako espedienteetan egoten direnak, irekitzeko lizentzia eskaeren ondorioz.\nUdalen diru-sarreren artean, Ekonomia-jardueren gaineko zerga kontrolatzea garrantzitsua da. Izan ere, zerga horretan edozein erregulazio egiten denean, une horretako diru-sarrerak ez ezik, etorkizuneko ekitaldi ekonomikoetarako diru-sarrera arruntak ere handitzen dira. Horregatik, aukeratzen diren sektoreak aukeratzen direla, eta kudeatzaileen ekimena deusetan eragotzi gabe, zergapekoen gaineko egiaztapena egin behar da udalerri osoan.\nLurraldean oinarritutako estrategia:\nUdalerriko kale, sektore edo esparru hauetan egiaztatuko da jarduerak irekitzeko lizentziaren tasa:\n–Sektore sakabanatuetan kokatutako jarduerak.\nBistan da estrategia horren arrazoia: eremu horietan daude kokatuta udalerriko industria- eta merkataritza-jarduera gehienak.\nIrekitzeko lizentziarik ez duten jarduerak atzeman beharra dago, industria eta merkataritza establezimenduek segurtasun, osasun eta osasungarritasun baldintzak eta eskatzen diren beste baldintza guztiak betetzen dituztela egiaztatzeko eta haien zerga egoera erregularizatzeko edo, hala behar denean, departamentu eskudunak jarduera itxiarazteko.\nZerga oinarrian oinarritutako estrategia:\nEraikuntza, instalazio eta obren gaineko zerga eta hirigintzako lizentziaren tasa egiaztatuko zaizkie tributu horien zerga-egitateak egiten dituzten zergapekoei, baldin eta egintza horiek obra handitzat kalifikaturik badaude hirigintza-lizentzien eta jardueretarako lizentzien tramitazioari buruz indarrean den ordenantzan edo haren ordezkoan.\nZerga Ikuskaritzak dituen langileria eta baliabide urriak ahalik eta hobekien kudeatu nahi dira, emaitza egokiak bermatzeko. Baliabide mugatu horiekin egiten diren jarduketak ere mugatuak izanen dira ezinbestez, eta zerga-egitate aukeratuak ikuskatu beharko dira. Beraz, lana arrazionalizatu nahi da, departamentuaren ahalegina ekonomiaren sektore edo eremu jakinetara bideratuz; kasu honetan, hirigintza gehien garatzen ari den udalerriko eremu geografikora, hortxe gerta daitezkeelako arau-hausterik astunenak. Arau-hauste horien artean, Zerga Ikuskaritzaren ahaleginen xede izanen dira munta handienekoak, efizientzia eta ekonomia irizpideen arabera zehaztu beharreko zenbatekoa gainditzen dutenak, hain zuzen ere.\nArguedasen, 2020ko otsailaren 5ean.–Alkatea, José M.ª Pardo Ayala.\nIragarkiaren kodea: L2001737


Euskara 1DBH: otsaila 2014\nJOSU LOIDI: ASTOA ETA TXAKURRA\nASTOA ETA TXAKURRA\nBaserri ez oso handi baina polit batean, jabeak txakur alper, maltzur eta alu xamar bat zeukan Laika izena zuena berarekin entretenitzeko. Baserri hartan asto bat ere bizi zen, honek Federiko izena zuen, langilea, leiala eta jatorra zen. Txakurra hari begira egoten zen barrezka lanean ibiltzen zelako denbora guztian, eta batez ere udaran. Udaran lan gehiago izaten zelako, moztutako belarra ukuilura eraman neguan janaria edukitzeko, basoan moztutako egurra baserrira eraman neguan sua egiteko eta horrela, lan mordoa.\nGoiz batean, txakurra arro-arro astoaren ukuilura joan zen. Ukuilua ez zen oso handia, bertan beste bi animalia zeuden Pablo zaldia eta Gaxper katua. Txakurra azaldutakoan hirurak harritu egin ziren, eta txakurra honela hasi zitzaion:\n-Asto ero ziztrina!! Joan zaitez lanera, hemen lasai ibiltzea zaldiarekin eta katuarekin nire lana da eta!!! Jajaja!!!\n-Isildu hadi txakur burugabea, nik hemen probetxuzko lan bat egiten diat nahiz eta asko nekatu. Horregatik, jabeak gehiago maite nau eta janari asko ematen dit.-erantzun zion astoak.\n-Bai zera!!! Horregatik jotzen zaitu eten gabe makilarekin oso poliki zoazenean, gainera, niri lanik egin gabe ematen dit janari asko. Jajaja!!!\nFederiko astoa hori entzundakoan tristatu egin zen, malkoak erori zitzaizkion, eta lanera joan zen. Lanean zebilen bitartean txakurra iraintzen aritu zen.\n-Azkarrago asto madarikatua!!! Jajaja!!! Hori golpea!!! Esan diat azkarrago ibiltzeko!!! Lurrera doazela bizkar gainean dituzun zakuak!!! Danba!!! Erori direla. Jajaja!!! Hori golpeak zakuak lurrera erortzeagatik. Jajaja!!! Asto baldarra haiz. Jajaja!!!\nHorrelaxe ibili zen egun guztian.\nBiharamunean, txakurra berriz ere ukuilura joan zen eta sorpresa ederra hartu zuen Pablo zaldiak eman zion gutuna irakurtzean tristatu eta dena egin zen.\nGutun hau idazten dizut zuk ez zenidalako bakean uzten eta lan mordoa egiten nuelako, baserritik alde egin dudala esateko. Nahiz eta janari asko eduki, nazkatuta nengoen.\nHau dena kontuan hartuta eduki gogoan ikaskizun hau:\n“Hobe da lasai bizi, (inork ez molestatu) eta janari gutxiago edukitzea, norbaitek edo zerbaitek molestatzea eta janari asko edukitzea baino.”\nJosu Loidi Gorostidi\nEgin klik Erantzun edo Birbidali egin nahi baduzu\n0,01 GB (% 0) / 15 GB erabili dituzu\n©2014 Google - Baldintzak eta pribatutasuna\nKontuko azken jarduera: Duela 4 ordu.\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:19 iruzkinik ez:\nTAREK. ALEGIA KONTATZEN\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 02:58 iruzkinik ez:\nUXUE ZURIARRAIN. ALEGIA KONTATZEN\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 02:50 iruzkinik ez:\nANE ESNAOLA ALEGIA KONTATZEN\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 02:39 iruzkinik ez:\nANE CAMARERO ALEGIA KONTATZEN\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 02:34 iruzkinik ez:\nEnara Otermin.ALEGIA KONTATZEN\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 03:03 iruzkinik ez:\nALAITZ ARTOLA: Zikoina, txantxangorria eta birigarroa\nZIKOINA, TXANTXANGORRIA ETA BIRIGARROA\nApirileko egun lasai batez, zikoina, bere urteroko txokora iritsi zen. Zikoina, igo zen kanpandorre gainean zeukan habiara eta lasai etzan zen paisaiari begira, egindako ibilbide luzearen ondoren, nekaturik baitzegoen. Ortzi-mugako mendiei begira zegoela, oharkabean, kanpandorre ondoko zuhaitz zaharreko zirrikitu batean txantxangorri bat pausatu zen, bere habia prestatzeko asmoz. Txantxangorri lirain hura, dotorea zen benetan, bere papar gorri eta guzti. Oso saiatua zen, gainera. Ikusi egin behar zen zer nolako trebeziaz eraiki zuen bere habia, azkar gainera!\nTxantxangorri hura inoiz ikusi ez zuenez habia prestatzen, hala esan zion:\n-Aizu, txantxangorri! Zure lehenengo aldia izango da habia prestatzen duzuna, ezta?\n-Bai, hala da. Leku egokia aurkitzen saiatu naiz eta hau asko gustatu zait. Toki apala eta atsegina da.\n-Bai, arrazoi duzu, baina kontuz ibili behar duzu kukuarekin, urtero gerturatzen da inguru hauetara eta!\n-Eta? Zergatik izan behar diot beldurra kukuari?\n-Kukua oso alperra da, eta bizkorra! Tentuz ibiltzen ez den edonoren habian jartzen ditu bere arrautzak eta han daudenak lurrera bota! Batere lanik egin gabe eta “ku-ku,ku-ku” hara eta hona ibili ondoren bere kumeak aurrera ateratzen dira txori koitaduari esker.\n-A, bai? Saiatuko naiz horrelakorik gerta ez dakidan! Bai horixe! Eta eskerrik asko zure aholkuarengatik!\nBerriketaldi hura amaitu eta laster non agertu zen, birigarro pinpirin eta saltari bat mokoan adartxo bat zuela! Hark ere asmo berdinak zituen, nonbait! Haritz eder bateko okil-zulo abandonatu batean egitea erabaki zuen bere kumeen etxetxoa izango zena.\nKonturatu bezain laster, txantxangorria etorri zitzaion berria ematera:\n-Aizu, kontuz ibili behar dugu! Zikoinak esan didanez, urtero etortzen omen da kuku zahar eta maltzur bat gure kontura kumeak aurrera atera nahirik. Ibil zaitez tentuz, ondo zaindu beharko ditugu geure habiak hemendik aurrera!\nBirigarroak, gaztea ez ezik, txoriburu samarra zenez, ez zion garrantzirik eman txantxangorriak esandakoari eta honela erantzun zion:\n-Kuku zahar hori agertzen bada, nire atzaparrekin bidaliko dut! Jajajaja!\nErrun zituzten arrautzak, eta txantxangorria gogoz ari zen saiatzen dena ondo atera zedin, begirik kendu gabe bere habiari. Mokadutxoa egiteko habia uzten zuenean ere, ez zen urrunegi joaten badaezpada. Birigarroa, aldiz, lasai ibiltzen zen hara eta hona, burugabe!\nAstebete igarotzerako, etorri zen kuku zaharra. Hasieran, urruti samar entzuten ziren kukuaren kantu hotsak, baina geroz eta ozenago eta garbiago entzuten hasi ziren.\nEgun batean, txantxangorriak inguru haietan sumatu zuen kukua. Ez zuen oharkabean harrapatu txantxangorria, baina bai birigarroa, heldu zenean habiatik kanpo baitzen. Kukuak ez zuen denborarik galdu eta birigarroaren arrautza bat habiatik atera ondoren berea jarri zuen bertan. Hegan alde egin zuen birigarroa etortzerako.\nBirigarroa etorri zenean, txantxangorriak gertatutakoa kontatu zion, baina birigarro axolagabeak ez zion oraingoan ere kasurik egin eta berean jarraitu zuen.\n-Zergatik esaten didazu hau, nire arrautzak zureak baina handiagoak eta ederragoak direlako? Jajajaja! Inbidia didazu, ezta?\nDenbora gehiegi ematen zuen bere buruari begira eta bere gutiziak betetzen.\nBere denbora egin eta arrautzak pitzatzen hasi ziren. Hiru txantxangorri-kume jaio ziren kabi batean. Bestean, bi birigarro. Ondorengo egunean, falta zen arrautza kraskatu eta kuku-kume bat jaio zen. Besteak baino handiagoa zen, noski, eta bi birigarro txikiak habiatik bota zituen berehala.\nBirigarro ama etorri zenean, kume bakarrarekin egin zuen topo, kukuarekin. Baina berea zelakoan jana eman eta eman aritu zitzaion, hau ere galdu nahi ez zuelako, besteei zer gertatu ote zitzaien pentsatuz, harriturik eta triste.\nHurrengo egunean berriro ere txantxangorriarekin hitz egin zuen eta honek, guzti guztia argitu zion. Zikoinak guztia baieztatu zion burua gora eta behera mugituz. Horrela konturatu zen gertatutakoaz eta bere jokaeraren ondorioez.\n-Arrazoia zenuen, lagun! Ez nizun kasurik egin, baina zin degizut hemendik aurrera arduratsuagoa eta langileagoa izango naizela. Hurrenarte! Ondo segi!\nEta zikoinak eta txantxangorriak birigarroa agurtu eta hegan nola alde egin zuen ikusi zuten.\n“Izan arduratsu betebeharrekiko eta kasu egin lagun onen aholkuei”\nEgilea: Alaitz Artola Ormazabal\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 01:26 1 iruzkin:\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 01:01 iruzkinik ez:\n2014(e)ko otsailakren 16(a), igandea\nGORKA BELOKI: oiloa eta azeria\nOILOA ETA AZERIA\nBehin batean baziren oiloa eta azeria, oiloa potoloa handia eta arrautzarik handienak egiten zituena zen , baina jana ikusten zuenean arrautzak utzi eta jatera joaten zen, eta horrelakoak ziren oilo guztiak. Oilarra dotorea beltza eta luma batzuk zuriak zituena zen. Azeria berriz neska zen eta makilatu egiten zen egunero,azeria, oso zitala zen eta bakarrik bizitzen zen. Azeria bakarrik bizi zen baina hala ere pozik korrika apaintzen, ile apaindegikoa izango balitz bezala bere burua apaintzen zuen. Azeriak Josefina izena zuen eta oilo guztiak Joxepa izena zuten.\nEgun batean, azeria gosez zegoen, eta jan bila baserri batera joan zen. Baserrian oiloak zeuden eta jateko prest zegoen, azeriak oilo bat jan zuen baina beste oiloa jandakoan, oilo guztiak azeriaren kontra jarri ziren.Oilo bat egin zuen lagun,azeriak eta plan bat zuen oiloak jateko, txoko batera heraman eta jan egin zuen, eta ezkutuan jan zituen besteak ere, baina oilarra atera zen bizirik. Iluntzean oilarra beste oilarren bila joan zen azeria hiltzeko, eta lortu zuen oilarrak bilatzea.\nEta azeriarengana joan eta:\n-Zergatik jan dituzu nire oiloak?-esan zuen oilarrak.\n-Goseak nengoelako!-esan zuen azeriak.\nBasoan hil nahi zuten azeria baina oso gogorra zen eta orduan itxura egin zuen azeriak. Azeria gorria zen eta odola zelakoan alde egin zuen oilar beltzak. Oilar beltzak esan zuen:\n-Oso lan ona egin dugu oilarrak!\n-Eskerrik asko!-esan zuten beste oilarrak.\nAzeria enteratu zen zitalkeriak egiten zituela eta orduan pozik geratu zen eta bakarrik bizi zenez ez zegoen gustura, baina hala ere berarentzat ilea eta makilatzea zen hoberena, eta horrelaxe bizi izan zen hil arte.\nBatzuentzat gaiztoa izatea ez da ona baina ez baduzu lagunik edo eta gaizki portatzen bazara ez dizu asko inporta.\nEgilea:Gorka Beloki Alegia 1B\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:34 iruzkinik ez:\nALEJANDRO ROBLES: Elefantea eta inurria\nELEFANTEA ETA INURRIA\nBaziren behin Donostian bizi ziren, elefante gris eta inurri beltz bat.Elefanteak oso etxe handia eta koloretsua zeukan.Inurriak berriz txikia.Elefantea oso txintxoa zen aldiz inurriari lapurtzea asko gustatzen zitzaion.Elefantea handia ,potoloa eta bihotz onekoa zen,eta inurria berriz txikia eta maltzurra.Donostia hiri handia zen eta jendetsua.Etxe altuak zituen eta hondartzak.Donostiako kale bateko izkin batean bazegoen denda bat oso handia,koloretsua eta goxoki asko zituena.Inurriak ikusi eta denda horretara gerturatzen hasi zen.Eta hauxe esan zion:\n-Eman hiru poltsa eta hogei goxoki mesedez...\nEta elefanteak gauzak hartu eta hauxe esan zion:\n-Tori 5 euro dira.\ninurriari ez zitzaizkion gustatu eta gozokiak bueltatu zizkion.(Elefanteak ez zuen dirua bueltatzen).Kartel bat bazeukan jarrita.Orduan inurria ondoan zegoen banku batera joan zen esertzea eta hamar minutu pasa eta gero berriz ere altxa egin zen.Baina hondartza ondoan zegoen denda eta inurria bainadorea jarri zuen eta pixka bat gozatzera joan zen hondartzara olatuekin jolastea.Hondartzan bi orduz egon zen inurria hondartzan eta gero denda alderantz joan zen.\nBerriz ere erosten hasi zen eta beste bost euro gastatu arte beste goxoki batzuk erosten hasi zen eta dirua eman baino lehenago gauzak hartu eta korrika bizian hasi zen.Elefantea konturatu zenean bere atzetik korrika hasi zen.Donostia osoa korrika egin zuten eta azkenean elefanteak bere biziko korrika egin zuen eta harrapatu zuen eta elefanteak zapaldu egin zuen inurria.\nHonek esan nahi du ez duzula lapurretarik egin behar eta gainera ondo begiratu behar duzula zer dagoen zure ondoan.\nEder edo itsusi zein begiak ikusi.\nEgilea: Alejandro Robles Ortega\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:33 4 iruzkin:\nXIKER SEOANE: untxia eta azeria\nUNTXIA ETA AZERIA\nUdako egun polit batean, untxi tonto xamar bat Txindokira Joan behar zuen bere lengusuena baina, tonto xamarra zenez kontuz ibili behar zuela zekien inon ez erortzeko.\nBideari ekin eta dena ondo zebilen, baina orduan plisti-plasta entzun eta untxia behi kaka busti batean erori eta zikin- zikin eginda zegoen .Bost minutu ondoren bidea bi zatitan egin zen, orduan, untxiak ondoan zegoen belazeko ardi beltz eta alai bati galdetu zion:\n-Nondik Joan behar da Untxili untxiaren etxera joateko?\n-Ezkerrerantz hartu bidea.\nOrduan untxiak ardiari kasu egin eta ezkerreko bidetik Joan zen.Geroxeago,berriz ere bidea zatitu zen eta txerri bati galdetu zion:\n-Nongo bidetik Joan behar da Untxili untxiaren etxera joateko?\n-Eskubirantz hartu eta hurrengo bide zatiduran eskuinerantz berriz ere.\nOrduan untxiak kaso egin eta bidetik Joan zen eskubiko bidetik bi aldiz.Baina bazihoala txerri lokatzetan sartu zen deskuidatuta eta marroi marroi zegoen, hainbeste sator itsu baten antza zuela eta nora ezean zibilera. Ondoren azkeneko bide zatiduran azeri bat zegoen eta galdetu zion:\n-Nongo bidetik Joan behar da untxiri untxiaren etxera joateko?\nBaina orduan untxiak azeriaren aurpegia ikusi eta pentsatu zuen: Azeri onek gezurti itxura du, gehienak ala dute, baina onek askoz ere gehiago, ez diot kasu egingo.\nUntxia eskuineko bidetik joan eta tiro Otsak entzun zituen eta ehiztariak ikusi ere, orduan batek hankatik eutsi zion eta esan zuen:\n-Ori sator ederra harrapatu dudan, zakurrak afari ederra daukaten…\nbaina azeriak ikusi eta untxiari lagundu zion.\nUntxiak ezusteko handia hartu zuen eta esan zion:\n-Barkatu azeri, ustenuen gezurtia zinela eta okerreko bidea esan behar zidazula gero jateko.\n-Igual dio, denek azeriak gezurtitzat artzen gaituzte, baina gehienok ez gara horrela, itxurak igual dio.\nUntxiak eskerrak emanez beraien lengusuen etxera gonbidatu zuen. Eta untxiaren lengusuak horrela esan zuen:\n-Kaixo lengusu azer itxurak dituzun sator xelebre bat ematen duzu... Baina antxi azeriarekin zatoz eta… au bai dela azeri majoa konfiantzakoa duk, Txindokiko azeri txintxoena alegia.\nOrdutik gero untxiak lezioa ikasi zuen:\nIgual dio itxurak, barrukoak baizik.Itxuraz gaiztoa ematen badu ere bihotzez ona izan al da otsoak, azeriak ,putreak baita arranoak ere.\nItxuraz ez fio, bihotzaz baizik\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:30 1 iruzkin:\nSARA AMENABARRO: Txingurria eta kirkila\nTXINGURRIA ETA KIRKILA\nBehin batean txingurri bat eta kirkil batek belardi batean topo egin zuten . Txingurriak Bartolo izena zuen eta kirkilak Koxme . Belardi hura handia eta zabala zen eta animali asko bizi ziren bertan .\nDenbora puska bat Hizketan egon ondoren , bakoitza bere kabia egiten hasi zen .\nBartolo oso bizkorra eta langilea zenez eta beti gauz guztiak ondo eginak egotea gustatzen zitzaionez , lurrazpian egin zuen kabia .\nKoxme berriz alper xamarra zen eta ezertaz kezkatu gabe , hosto eta adar txikiz eginiko kabi ahul bat egin zuen , segituan bukatu zuen eta kantari hasi zen , hori baizen gehien gustatzen zitzaiona . Bitartean Bartolo jo eta ke lanean ari zen .\nIluntzean Koxme lotara zihoala bat-batean hontza handi batek , katapun ! Bere kabia bota zuen . Kilkerra korrika hasi zen eta hontza bere atzetik segika . Halako batean txingurriaren etxera joatea bururatu zitzaion . Iritsi zenean ziztu batean sartu zen zulotik . Hontza ere sailatu zen , baina handiegia zenez ezin izan zuen eta alde egin zuen .\nTxingurriak zer pasa zen galdetu zion kilkerrari eta kilkerrak pasatakoa kontatu zion . -Hori pasatzen duk lan gutxi egiteagatik . - Esan zion txingurriak .\nAlferkerian ibiltzen dena , gaizki ibiltzen da .\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:29 1 iruzkin:\nEIDER ZUBELDIA: Behia eta amurraina\nBEHIA ETA AMUARRAINA\nBazen behin behi handi eta makal bat, egunero bere barrutian belarra jaten egoten zena, ahin zen makala goizero bere amak etorri behar izaten zuela esnatzera, eta gainera beti berea egin behar zuen. Barrutia oso handia eta belarrez estalia egoten zen urtero. Baina, belaze haren ondoan bazen erreka bat eta han amuarrain bat bizi zen. Amuarraina oso bizkorra eta leuna, erreka berriz, estua eta ur askorekin. Bi animali horiek bizi ziren tokia zoragarria zen, mendi eta basoko zuhaitzen azpian baitzegoen.\nBehin arratsalde eguzkitsu batean, behia belarra jan eta gero, errekara joan zen ura edatera, eta amuarrain bat ikusi zuen, baina ez zion jaramonik egin amuarrainari.\nHurrengo egunean ere joan zen, eta han zegoen berriz ere amuarraina, baina oraingoan lagunak egin ziren\n-Arratsaldeon!-Esan zion amuarrainak behiari.\n-Berdin!-Erantzun zion behiak.\n-Ba hementxe hainbeste belar jan ondoren izugarrizko egarria sartu zait eta ur garden hau edatera etorri naiz.\nBehiak horrela arratsaldero egiten zion kaso amuarrainari.\nBaina behin behia pentsatzen jarri zen, ea ur azpian nola hartzen zuen arnasa, ezinezkoa zela. Beraz behia amuarraiarengana joan zen hitz egitera, eta honela esan zion:\n-Aizu, amuarrain, ezinezkoa da ur azpian arnasa hartzea.\nOndoren amuarrainak honela esan zion:\n-Aizu, behi, bakoitzak bere bizimodua du eta bakoitza diferente bizi da, zu ur azpian hil egingo zinateke, baina nik horrela bizi behar dut, eta ni kanpoan hil egingo nintzateke baina zuk horrela bizi behar duzu.\nOrduan behiak ezetz eta ezetz esan zion, ezin zela ur azpian bizi, eta orduan haserretu egin zen eta berearekin segi zuen.\nDena da posible, eta norberak bere bizia du.\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:28 1 iruzkin:\nSARA MENDEZ: Lehoia eta elefantea.\nBaziren behin bi animali lehoia eta elefantea oso lagunak zirenak.Oihanean bizi ziren eta txikitatik elkar ezagutzen zuten.Lehoia oso arina eta flakoa zen elefantea berriz oso potoloa.Elefanteak pottol izena zuen eta lehoiak berriz azkar.\nUdazken arratsalde batean elefantea etxetik ateratzen ari zela lehoia ikusi zuen zelai batean ziztu bizian pasatzen untxi baten atzetik eta galdetu zion:\n-Aizu zergatik zoaz duzu hain azkar?-galdetu zion elefanteak\n-Nik txikitatik egiten dut korri azkar oso arina naizelako.\nElefanteak erantzun hori entzunda etxera joan zen bere amari galdetzera ea zergatik berak ez zuen korri azkar egiten eta, amak esan zion bera oso pisutsua zela.Orduan elefanteak pentsatu zuen gutxiago jatea lehoia bezalako flakoa jartzeko.\nHilabete bat pasa zen eta elefanteak lortu zuen flakatzea\nApirileko egunbatean lehoiarekin elkartu zen oihanean eta honela esan zion:\n-Nahi al duzu nirekin lasterketa egin?-galdetu zion elefanteak irribarrez.\n-Bale-erantzun zion lehoiak.\nLasterketa hasi zen baina hala ere lehoia zen azkarrena.\nElefanteak ez zeukan beste remdiorik .Ezin zuen ezer egin, haserretu eta oihaneko zelai berdetsuetatik alde egin zuen eta urte bat elkar ikusi gabe egon ziren.\nUrtebete pasa zen eta elefantea oihanera bueltatu zen.Asko entrenatu zuen eta berriro lehoiari galdetu zion ea lasterketa egin nahi zuen berarekin eta lehoiak baietz esan zion.Lasterketa hasi zen eta hasieran lehoia zioan lehenengo baina bukaeran elefanteak aurreratu zuen eta elefanteak lortu zuen lehoia bezain azkarra izatea.\nHonek esan nahi du ez dela besteotaz inbidiarik eduki behar bakoitza berearekin moldatu behar duela.\nEGILEA:SARA MENDEZ 1B\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 07:26 1 iruzkin:\nUXUE ZURIARRAIN: Belea eta kukua\nBELEA ETA KUKUA\nUdazkenean, egun haizetsu batez, basoz inguratutako soro eder batean, han zegoen belea artoa jan eta jan. Belea, ez zen gaiztoa, baina ez zitzaion batere gustatzen gauzak beste norbaitekin banatzea. Bera,kanpotik, beltza zen, mokoa eta hankak berriz, eguzkia bezain horiak zituen, tamainaz nahiko handia zen.\nHandik gertu, basoaren ertzean, bazen erreka garbi bat, bere ondoan lizar bat, bertan kukua habia egiten ari zen, negua bertan pasatzeko. Habia egiten ari zen bitartean, kuku kuku, kantatzen zuen. Kukua txintxoa zen, baina ez zuen inoiz momentuan disfrutatzen, beti geroari begira. Kanpotik, oso txikia zen, elur bola bat bezala.\nKukuak, habia bukatu ondoren jan bila joan behar zuen, negua bero eta goserik gabe pasa zezan.\nJan bila, belea zegoen sorora joan zen, eta bertan egin zuen topo belearekin. Beleari ez zitzaion oso ongi iruditu, berak jaten zuen soro berdineko artoa jatea kukuak. Segundo pare bat pentsatzen egon ondoren, kukuarengana jo zuen:\n-Kaixo kukua- esan zion beleak bekokia zimurturik zuela.\n-Kaixo belea- orduan kukuak\n-Zer darabilzu paisaia hauetatik? – jarraitu zuen beleak.\n-Negurako jana biltzen ari naiz- erantzun zion kukuak artoa biltzen ari zen bitartean.\n-Orduan, segi ezazu artoa biltzen - berriz ere bekokia zimurturik.\nBai, hori esan zuen beleak baina ez zen berak nahi zuena.\nGeroxeago, kukuak jada arto gehiago hartu ezin zuenean, habiara abiatu zen artoa uztera.\nBeleak atzetik segitu zion, artoa non uzten zuen jakiteko. Kukuak habian utzi zuen artoa, eta habian etzan zen, nekaturik zegoelako.\nBelea aho zabalik geratu zen, kukuaren habia ze toki ederrean zegoen ikusi ondoren, eta ikaragarrizko inbidia sentitu zuen.\nBera ere, aldameneko zuhaitz batean hasi zen habia egiten, baina, bukatzerako negua heldu zitzaion. Ondoren konturatu zen, aurrez ez zuela jateaz gain ezertaz pentsatu, eta orain ez zuela kukuak zuen babesa, baina arazoa ez zuela inbidiarekin konponduko.\nAurrerantzean, argi zuen, aurrez pentsatuko zuela bere jokaeraz eta ez geratu besteengan inbidiarekin.\nBesteengan inbidia edukitzea txarra da, horrek arazoak sortze baititu.\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 00:59 3 iruzkin:\n2014(e)ko otsailakren 9(a), igandea\nENARA OTERMIN: Behia eta mandoa\nUdako egun bero batean,baserrian mandoa jota ke lanean ari zen, astolanetan. Mandoa zuri-zuria zen bere belarri handiekin. Eta behia berriz lasai-lasai belarra jaten ari zen bere txekor txikiarekin. Txekorra beltza zen eta txikia, eta behia txuri beltza zen eta potzolo-potzoloa zegoen. Behiak nahiko jaten zuen baina mandoak ez, mandoa goseak zegoen, jabeak ez ziolako janik ematen.\nEgun batean baserritarrak lastoa mendira eramateko eskatu zion mandoari. Eta mandoak behiari galdetu zion: - barkatu behia lagunduko al didazu lastoa mendira eramaten?\nEta behiak hauxe erantzun zion : - ez mandoa ni ederki nago nire belazean, hori zure lana da. - eta mando triste joan zen mendira.\nHurrengo egunean han non datorren baserritarra animaliaren bat hiltegira eramateko. Behiak ez zuen pentsatzen bera izango zenik baina baserritarrak Prantxiskari esan zion hiltegira joan behar zuela eta mandoari galdetu zion ea lagunduko zion. Mandoak ezetz esan zion lehen ere behiak ez ziola lastoa mendira eramaten lagundu beraz ez ziola lagunduko.\nAzkenean behia hiltegira eraman zuten eta mandoa lasai-lasai egon zen bere bizi osoan. Behia ez zegoelako eta nahiko janari ematen ziolako jabeak. Baserritarrak beste mando bat ekarri zuen bestea oso zaharra omen zegoen eta.\nIkaskizuna: Beti alferra izatea ez da ona, norbaitek laguntza eskatzen badizu laguntzea ondo egongo litzake, bestela besteek ez dizute lagunduko.\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 10:15 1 iruzkin:\nIZARO URKIRI: Astoa eta behia\nASTOA ETA BEHIA\nBazen behin, Bedaion baserri eta ukuilu txukun eta argitsu bat. Periko astoa eta Fernanda behia bizi ziren bertan. Fernanda, beti dotore ibiltzen zen lazoak ipintzen eta musikaz gozatzen, gainera, egun guztia ukuilu barruan pasatzen zuen. Periko ordea, beti lanean ibiltzen zen eta txerri bat bezala bukatzen zuen zikin zikina egin da.\nNeguko goiz eta elurtu batean, Periko ezinean zebilen lanean eta Fernandari laguntza eskatu zion.\n-Fernanda!! Lagunduko al zenidake fardo hauek eramaten?\n-Ez, ederki nagok patxadan ukuilu barruan epel epelean, dotore. Horra atera ez gero zikin zikina bukatuko nikek.\n-Ados, eskerrik asko ez laguntzeagatik, eskatu ezadan laguntzeko hurrengo batean eta ederki nagoela esango dinat.\n-Nik zertarako eskatu behar diat hiri laguntza?\n- Ez zekinat Fernanda, zertarako eskatu behar dinakean laguntza. Izan litekek, beste baserri batera eraman behar hauela. Ikusiko diagu.\nGoiza horrela pasa ondoren, Perikok etxeko nagusiari entzun zion Fernanda hiltegira eraman behar zutela arratsaldean.\n-Fernanda!!! Gure nagusiari entzun zioat gaur hiltegira eraman behar hauela.\n-Ez!! Ez diat joan nahi, lagundu iezadak mesedez.\n-Nik zertarako lagundu behar dinat? Hik ez badidan laguntzen, nik hiri ere ez dinat lagundu beharrik, odolkiak ordainetan izaten ditun.\n- Nik hurrengoan lagunduko diat. Hik orain lagundu iezadak mesedez.\nAlperrik aritu zitzaion mesedez eskatzen, ez baitzion kasu zipitzik ere egin. Azkenik, hiltegira eraman zuten eta bertan zela, lana egin ez izanaz eta Perikori lagundu ez izanaz damutu zen Fernanda behi panpoxa.\nNorbaiti laguntzen ez badiozu berak hurrengoan ez dizu lagunduko.\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 10:14 2 iruzkin:\nJULEN ZUBILLAGA: Txakurra eta txerria\nTXAKURRA ETA TXERRIA\nBazen behin baserri bat oso dotorea eta inguru guztian mendiak zituena. Baserri hartan artzain bat bizi zen bere animaliekin. Artzainak arropa hauek janzteko ohitura zuen: galtza panazkoak, alkandora urdin bat eta abarkak. Artzaina oso txintxoa eta jatorra zen eta ez zuen batere lotsarik edozeinekin hitz egiteko. Animali hauek zituen bere baserrian: 100 bat ardi, bi txakur eta txerri bat. Txakurra oso txintxoa eta langilea zen begi urdinak zituen eta ilea zuria eta beltza,eta argala.Txerria baita ere txintxoa zen baino oso alperra. Txerria berriz potoloa zen eta bere azala beltza eta zuria. Belazea alanbreaz estalia zegoen eta belarra luzeaz zegoen nahiz eta aldapatsua izan.\nArtzainak goizero ardiak ateratzen zituen belazera bere txakur Izarrekin. Bere txerria txabola batean edukitzen zuen eta nahi zuenean kanpora ateratzeko moduan belarra jatera. Txerria beti jaten aritzen zen eta txakurra berriz ardiak atera behar bazituen haiek atera eta zainduz. Txakurra edozein lan egiten aritzen zen bitartean, txerria berriz lasai etzanda, beti egonean.\nTxakurra nazkatu zen hainbeste lan egiteaz eta eguerdi baten hauxe egin zuen. Txerriarengana joan zen eta esan zion:\n-Aizu txerritxo ni beti lanean ari naiz eta zu berriz jaten edo lotan zaude egun osoan. Lagunduko al zenidake pixka bat? Eta txerriak hauxe erantzun zion:\n- Aizu txakurtxo hori zure lana da eta artzainak zuri agindu dizu egiteko.\nOrduan txakurrak oso triste alde egin zuen eta txerria parrez algaraka gelditu zen.\nNeguko arratsalde hotz batetan artzainak herriko bere lagunei deitzea pentsatu zuen eta denei gauza bera esan zien:\n-Bihar txerria hiltzea pentsatu diat eta etorriko al hintzake laguntzera?\nTxerriak elkarrizketa entzun zuen eta segituan txakurrari laguntza eskatzera joan zen, esanez:\n-Izar lagunduuuuuu. Bihar hil egin behar nautela entzun diot nagusiari lagundu iezaidazu, mesedez!\nTxakurrak hauxe erantzun zion oso zakar:\n- Orain nahi duzu nik laguntzea , ba ez dizut lagunduko. Zoaz pikutara. Txerriak oso isilik alde egin zuen.\nTxakurrak hauxe pentsatu zuen: lehenago lagundu bazenit neuk ere lagunduko nizuke orain.\nTxerria oso urduri zegoen iluntzean txabolaren barruan, txakurra berriz, berari begira eta txerria halako batean negarrez hasi zen. Txakurra altxa eta txerriarengana abiatu zen.Txakurrak txerriari lagundu nahian proposamena egin zion: -Aizu txerritxo nire ustez aukerarik onena basora basurdeengana joatea duzu? Han bizitzeko aukera izango duzu aldiz hemen geratzen bazara lehenago edo geroago artzainak akabatu egingo zaitu.\nLaguntzen ez baduzu gero ez eskatu laguntzarik. Odolkiak ordainetan+\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 10:12 3 iruzkin:\nIORITZ UGARTEMENDIA: otsoa eta azeria\nEgun batean bazen otso gaizto eta itsusi bat,basoko animali guztiek gorroto handia ziotena eta azerí eder bat basoan bizi zena.Egun batean azeríak janaria aurkitu zuen eta otsoa heldu eta janari guztia lapurtu zion, azeriak otsoari hauxe esan zion.\n-Zergatik kendu didazu janaria?\n-Basoan dagoen janari guztia nirea duk.Erantzun zion otso gaiztoak.\nAzeria basoko animaliei abisatzera joan zen,otsoak basoko animali guztiak elkartuta ikusi zituen eta,otsoa oso asarre jarri zen,animaliek otsoa ikusi eta guztiak lasterka joan ziren eta untxi bat harrapatu eta bokadu batean irentsi zuen.Hurrengo egunean azeria leku babesean jaten ari zela otsoa agertu zen eta azeriak janaria utzi eta lasterka habiatu zen gainerako animaliei abisatzera eta denek esan zien beraiei ere jan ziela janaria otso gaiztoak.Animali guztiak oso aserre zeuden eta otsoari janaria lapurtzea planeatu zuten.Habiatu ziren azeria eta basoko animali guztiak otso gaiztoaren bizi lekura.Otso gaiztoa lo zegoen momentuan artu zioten beraien janaria,otso gaiztoa esnatu eta konturatu zenean janaria falta zitzaiola eta azeriarekin eta gainerako animaliekin asko aserretu zen.Otsoa azeriaren bizilekura joan zen eta azeria jaten ari zen janaria atzean izkutatuta artz eder bat zegoen oso andia zen artza,azeria atakatzera zioan momentuan artza parean jarri eta otso gaiztoa izutu egin zen.\nEta otsoa basotik joan zen betiko,handik urte batzutara basora itzuli eta ez zegoen iñor eta han bakarrik gelditu zen.\nEgilea: Euskera 1DBH ordua: 10:11 1 iruzkin:\n▼ otsaila (29)\nENARA CARRERA: Astoa eta behia\nTAREK CHAMKHI: Igela eta txantxangorria\nANE ESNAOLA: Katua eta xagua\nANE CAMARERO: Igela eta elbia\nJANIRE FLORES: Txoria eta sugea\nLEYRE LAMPRE: Periko eta konfiantza.\nIRATI BARRENETXEA: Intsektua eta armiarma\nMANAL AZERGUI: Ahuntza eta txitxarra\nENEKO ONTSALO: Jateagatik edozer gauza


Rohan (Eraztunen Jauna) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nRohan (Eraztunen Jauna)\nEorlingen zutoihala, askotan deskribatzen da, eta, hondo berdean, korrika doan zaldi zuri batean datza\nRohan J. R. R. Tolkien idazle hegoafrikar-ingelesaren Eraztunen Jauna trilogian agertzen den erresuma bat da. Artzai eta nekazari herri bat da, Gondorretik iparraldera dago, Erdialdeko Lurraldean. Oso ezaguna da bere zaldiengatik, eta Gondorren aliaturik garrantzitsuena da. Erresuma honen gobernua, beti dinastia beraren gain egon da, Eorlen etxearen gain, alegia. Elfoen sindarin hizkuntzan Calenardhon (erresuma berdea) edo Rochand (zaldien lurraldea) deitzen zen, azken honetatik eratorri zelarik izen erabiliena.\n2 Banaketa politiko-administratiboa\n2.2 Ekialdeko Foldea\n2.3 Mendebaldeko Foldea\n3 Egitura militarra\n3.1 Markako mariskalak\n4.1 Zaldiak eta Gerra\n5.1 Gondorrekin aliantza\n5.2 Gerra Dunledinarren aurka\n7 Rohirrim garrantzitsu batzuk\nTolkienek, Rohan, haizeak mugitutako larre handietako lur bezala deskribatzen du, Asiako estepen edo Argentinako Panparen antzerakoa. Klima epel bat du, kontinental erakoa. Askotan, Tolkienek "larre itsaso" bezala aipatzen du. Eguzkiaren Hirugarren Aroaren amaieran, Eraztunaren Gerran, Rohanen azalera, Gondorren lurraldeen heren bat zen, eta jatorrian, Calenardhon izenarekin, Gondorren probintzia bat izan zen.\nRohango lurraldea hiru eskualdetan banatzen da:\nEstemnet[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEstemnet edo "Ekialdeko Lautada", erresumako larre eskualde handia, Entaguas eta Anduin ibaien artean kokatua, El Paramo izeneko goi ordokia iparraldeko muga bezala duelarik.\nOestemnet[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nOestemnet edo "Mendebaldeko Lautada", bere izena rohaneratik dator: _emnet_ "lur laua, lautada" esan nahi duena, eta Mendi Zuriak eta Entaguas artean dagoen larre lurraldeari erreferentzia egiten dio, iparraldeko muga bezala Fangorn basoa eta hegoaldeko muga bezala, Elurtua izeneko ibaia.\nFangorneko basoa eta Anduinen Bihurguneen artean dagoen lurraldea. Iparraldeko muga bezala Limargi ibaia du, eta, hegoaldeko muga bezala Estemneta. Larre urriko goi ordoki bat da, eta Hirugarren Aroaren amaieran, bertan ez zen ia inor bizi. Bertatik igaro ziren Legolas, Aragorn eta Gimli, Merry eta Pippin bahitu zituztenen bila zihoazenean.\nHonako hauek dira Rohanen mugak: Isen eta Adorn ibaiak mendebaldean, Isengardekin eta Dunledinarren lurrekin muga egiten den tokia dena, hegoaldean, Mendi Zuriak eta Meiringeko Korrontea, Gondorretik banatzen dutena, ekialdean Entaguas ibaiaren ahoak eta Limargi ibaia iparraldean.\nHiriburua Edorasen dago, Mendi Zurietatik gertu. Edorasen punturik gorenean, Rohaneko erregeen gaztelua dago, Meduseld edo Urrezko Gaztelua deitua.. Meduseld, urrezko teilatudun eraikin handi bat zen, Eorlen seme eta Rohirrimen bigarren errege izan zen Bregok eraikia, 2569. urtean. Bere barnean, erregearen urrezko tronua zegoen, urrez estalitako zutabe handiak eta erliebedun paretak nondik tapiz aberatsak zintzilik zeuden.\nBeste hiri garrantzitsu bat Aldburg da, Ekialdeko Foldearen hiriburua eta Eorlen jaiotza hiria. Sagrarioa, mendietako babesleku bat da, Edorasetik eta Rohirrimen gotorleku den Helmeko Abismotik gertu dagoena.\nZaldizkoen Marka, hala deitzen baitzioten Rohirrimek euren lurraldeari, politikoki, hiru banaketatan antolatua zegoen, hauek, aldi berean, banaketa militarrak osatzen zituztelarik.\nFoldea[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRohaneko erresumako banaketa politiko-militarra. Foldea erresumaren erdialdea zen, Marka Nagusia bezala ezagutzen zena. Bere hiriburua Edoras zen, non errege etxeak eta bere senideak bizi ziren. Bere ekialdeko muga, xehetasunetan asko sartu gabe, hegomendebalderantz Elurtua ibaia eta Entaguas ibaia batzen diren tokitik, mendietaranzko lerro bat zen.\nEkialdeko Foldea[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRohaneko beste banaketa politiko-militarretako bat, Ekialdeko Marka bezala ere ezaguna. Ered Nimraisen iparraldeko adarretatik Edorasen ekialdera hedatzen zen, ekialdeko lerrotik "Uharken Muga"raino (hau da, Glanhirrek mugatutako lurralderaino), Entaguas eta mendien artean. Bere egoitza, Foldearen ondoan zegoen, Edorasen, baina, kontu militarretarako, nahiago zen Aldburg.\nMendebaldeko Foldea[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRohaneko hirugarren eta azken banaketa politiko-militarra, Mendebaldeko Marka ere deitua, bere eragin lurraldea, banaketa militarra baino mugatuagoa zen arren. Mendi Zurietan zehar hedatzen zen, Edoras eta Thriyrneren artean, Isen ibairaino. Bere egoitza Kuernabillan zuen.\nEgitura militarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIkusi denez, banaketa militarrak banaketa politikoekin lotuta daude, eta Marka izena hartzen dute, Rohanen hiru marka daudelarik: Nagusia, Edoras hiriburu duena, Ekialdekoa, Aldburgen, eta, azkenik, Mendebaldekoa, Kuernabillan.\nMarkako mariskalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMarken buru, Markako mariskalak ziren, maila militar garaiena zena, Erregearen kontseilariez gain. Hirugarren aroaren amaieran eta Theodenen erregealdian, honako hauek ziren mariskalak: Eomer, Hirugarren Mariskala, Ekialdeko markaren buru, Theodred, Bigarren Mariskala, Mendebaldeko markaren buru. Garai horretan, ez zegoen Marka Nagusiko buru zen Lehen Mariskalik, ez baitzegoen horren beharrik Rohan bakean egon zen bitartean, hau, Elfhelmek gidatzen zuen Mariskal mailarekin, baina zuzenean erregearen zerbitzura zegoen.\nIsenen Ibien Guduen ondoren, Erkenbrandek, Mendebaldeko Foldearen jaunak, bigarren marka zuzendu zuen, Theodred lehen guduan hila izan zenean, baina ez zuen aginterik hartu, jada gizon edadetua baitzen. Mendebaldeko Markako soldaduak Pelennorreko Landetako Gudura gidatu zituena, Grimbold izan zen, eta Elfhelmek zuen maila berarekin. Gandalfek Theoden sendatu zuenean, Eomerrek hartu zuen Lehen markako agintea Lehen Mariskal bezala. Erregea Pelennorreko Zelaietako guduan hil ondoren, Eomer erregea geratu zen Marka Nagusiko agintearekin, Elfhelm Hirugarren Mariskal kargura igoa izan zen eta Erkenbrandek Bigarren Mariskal izaten jarraitu zuen hil zen arte.\nEored[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nZalditeria eraketa bat da, gutxi gora-behera 120 soldadukoa, bikain muntatu eta hornituak. Markako Mariskal bakoitzak, bere ondoan, Bere Etxeko Eored bat zuen, hau da, zuzenean Mariskalaren aginduetara zeuden zaldunak, eta Markaren egoitzan bizi zirenak. Gainontzeko Eoredek Kapitainak zituzten buru (Dunhereren kasuan bezala), Mariskalek aukeratuak euren kemen eta entrenamenduaren arabera.\nEored izena anglosaxoia da eta zaldia esan nahi duen _eoh_ partikulaz eta zamalkatu esan nahi duen _rád_ partikulaz osatuta dago.\nEohere[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIzen hau, Rohango zalditeria osoak hartzen zuen, eta, jakina, erresumako Eored guztiek osatzen zuten. Markako Zaldizko Guztien Nomina osoa ere deitzen zen. Erregea bera zen buru, bere Mariskal Nagusiek aholku militarrak ematen zizkiotelarik, baina hauek sekula ez zuten erabaki estrategikorik euren kabuz hartzen. Erresumaren garairik oparoenetan, esaten denez, Eohereak 120 mila zaldizko soldadu izan zituen. Sagrariorako, Theoden erregeak 10.000 zaldun bakarrik bildu ahal izan zituen, eta, horietatik, 6.000 baino ez ziren joan Minas Tirithera.\nEored bezala, bere izena anglosaxoi hizkuntzatik dator bere bigarren partikula _here_ delarik, Armada, gudalostea esan nahi duena, hau da, Zalditeria Armada.\nRohango infanteria, gizon indartsu eta azkarrez osatuta zegoen, batipat Paramo eta Mendebaldeko Foldekoak. Pikekin armatuak zeuden, eta, euren gorputza, kasket eta sare kotaz estalia zegoen. Arkulariak, Infanteria taldearen zati ziren, baina euren aldetik osatzen zituzten konpainiak. Arkularien eoredak ere bazeuden arren, baina hauek gutxienak ziren. Eraztunaren Gerran, infanteria oso garrantzitsua izan zen, bereziki Isenen Ibietako guduan eta Kuernabillako Guduan. Ez dago zehatz jakiterik zenbat gizonek osatzen zuten, baina, kalkuluen arabera, konpainia bakoitzeko 200 eta 250 soldadu artean ziren.\nGondorreko Dunedainek, Rohirrimak euren urruneko senideak zirela uste zuten (Eguzkiaren Lehen Aroko Atanari edo Edainen ondorengoak zirelarik). Gizon Ertainak bezala deskribatzen zituzten. Ez Numenorrekoak bezain abil eta indartsuak, baina Sauronen zerbitzura zeuden Iluntasuneko Gizonak baino gehiago.\nEdozein kasutan, ez ziren Beleriandera iritsi, Edainak ez bezala, azken hauei, Valarrek, Numenor oparitu zietelarik. Rohirrim arbasoak Eotheod bezala ezagutzenz ziren, Gondorrengatik Kalenardhon probintzia eman zieten, Zelebranteko Zelaietako Guduan lagundu ondoren.\nHonako hauek ziren Rohirrimen ezaugarriak: Garaiera altukoak, azal zurbilekoak eta ilehoriak eta begiurdinak gehienbat. Ilea, luzea eta mototxean bildua zeramaten. Izaeraz, serioak, irmoak eta basatiak ziren, baina baita eskuzabalak ere.\nElfoekin kontaktua izan zuten Lehen Aroan, Erugandik ikasi zutenean. Baina, Dunedainek bezala, ez zuten tenpluetan gurtu. Orome ehiztaria gurtu eta Bema deitzen zuten.\nZaldiak eta Gerra[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRohirrimak, zaldizko eta zaldi hazle ospetsuak ziren. Bere armada, gehienbat, zalditeriaz osatuta zegoen, lehen aipatutako eored izeneko unitateetan banatua. Armada honen partaideak, gehienbat, milizia ziren, ondo entrenatua, gerra garaian deitutako soldaduak, soldadu profesionalak talde txiki bat baino ez ziren biztanleria osoaren barnean. Ezpata eta lantza luzeak zeramatzaten, eta ezkutu biribil, kasket arin eta belaunetaraino iristen zitzaien sare kotekin babesten ziren.\nGerra garaian, armak erabiltzeko gai zen gizon oro armadara deitua zen, gainera, Eorlen Zinaren ondorioz, Gondorri laguntzera behartuak zeuden horretarako beharrik balego. Laguntza eskakizuna Gezi Gorria bidaliz edo Gondorreko Sutzarrak piztuz egiten zen. Azken hauek, Mendi Zurietan lerrokatuta zeuden sutzarrak ziren, behar garaian piztuak zirenak.\nRohango zaldien artean Mearak zeuden, Arda osoko noble eta azkarrenak. Felarof izan zen hauetatik azkarrena.\nGizon eta zaldi arteko lotura honetatik, eta ez bakarrik gerra garaian jaso zuten Rohirrim izena, sindarinez "Zaldien Jaunak" esan nahi duena, baita Rohan izena ere (Rochandetik eratorria) "Zaldien Jaunen Etxea" esan nahi duena. Izen hauek Hallasek, Gondorreko Seneskal zen Zirionen semeak asmatu zituen.\nRohan monarkia absolutu bat zen. Erregeak zuzentzen zuen armada gerra garaian eta bere mendekoen gaineko kontrola zuen. Ez zegoen legebiltzarrik, ezta zaharren kontseilurik ere, dena dela, Grima bezalako aholkulariek, erregearekiko eragin asko izan zezaketen.\nGondorrekin aliantza[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGondor eta Rohanen arteko aliantza Hirugarren aroko 2510. urtean hasi zen ekialdekoek eta orkoek, herrialdea suntsitzeaz mehatxatzen zutenean. Eotheoden jauna zen Eorlek gerra garai honetan lagundu ondoren, sari bezala, oraindik inor bizi ez zen Kalenardhon probintzia eman zioten, bertan bere mendekoekin bizi zedin.\nHonegatik egingo zen Eorlen zina, bi nazioen arteko elkarlaguntza sinatuz. Zin hau ez da sekula hautsi, Rohirrimek lurralde zabalak zeharkatu dituzte bere aliatuei laguntzeko, eta tronurako oinordekoak ere sakrifikatu dituzte Haradrimdarrek Ithilien mehatxatzen zutenean 2885ean eta Fastred eta Folkred, Folkwine erregearen semeak Poroseko bidegurutzeko Guduan hilak izan zirenean. Theoden erregeak ere zina ohoratu zuen tropen buru Pelennorreko Zelaietako gudura joan zenean, Eraztunaren Gerran.\nGerra Dunledinarren aurka[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRohanetik mendebaldera Dunledinarrak bizi dira, denbora luzez, Herri askeen etsai izan diren herria. Wulf dunledinarrak denbora labur batez usurpatu zuen Rohaneko tronua Helmen erregealdiko negu luzean zehar. Ondoren, erregearen iloba zen Frealaf Hildesonek kanporatu zuen. Rohan eta Dunledinarren arteko borrokak etengabeak izan dira bi erresuma hauen historian, bereziki, Isen eta Adorn ibaien arteko lurraldeagatik borrokatuz, Dunledinarrak, Isengardeko gotorlekua inbaditzera iritsi ziren Deorren gobernupean, eta berriki berreskuratu zuen Rohanek Frealaf Hildesonen gobernupean, honek, giltzak Sarumani eman zizkiolarik.\nHirugarren Aroko XIII. mendean, Gondorreko Erregeek aliantzak egin zituzten Rhovanioneko gizonekin, Lehen Aroko Gizonen Hiru Etxeekin lotuta zeuden herriak (ondoren Dunedain bezala ezagutuak).\nHirugarren aroko XXI. mendean, gizon haietatik aske geratzen zen tribu bat, lehenago aipaturiko Eotheodak, Anduineko haranetatik Baso Beltzaren iparmendebaldera joan zen, lurralde haiek Angmar sorgindutako erresumako arrastoetatik garbituz, Mendi Lainotsuetatik ekialdera, garaitu berria izan zena. Lurralde horietan eman zuten denboran, Scatha herensugearen altxorragatik liskarrak izan zituzten Nanoekin.\nBeranduago Hirugarren Aroko 2509an, Gondorreko Seneskal zen Zirionek, heraldoak bidali zizkien Iparraldeko Gizonei, antzinako aliantzagatik, Mordorreko orkoen eta Erdialdeko Lurraldeko Ekialdeko inbasio konbinatu bat kanporatzera lagun ziezaieten. Eorl gazteak, Eotheoden erregea zenak bakarrik erantzun zuen, eta ustekabean iritsi zen Zelebranteko Zelaian gertatutako gudu erabakigarri batetara.\nSari bezala, Eorli, Kalenardhoneko lautadak eman zizkioten (Lautada berdea elfoeraz), eta hara eraman zuen bere herria. Lurralde hori, Gondorren zati izan zen, baina 1636ko izurriak suntsitu zuen, eta, biziraun zutenak, neurri handi batean, jada azaldutako inbasioan hilak izan ziren, eta, beraz, garai hartan, bertan ez zen ia inor bizi. Euren buruari Eorlinga deitu zioten, eta euren lurraldeari Marka izena eman zioten, baina Gondorreko Gizonek, herrialde horri Rohan deitu zioten (elfoeraz Zaldien lurraldea), eta, bertako biztanleei, Rohirrim izena eman zieten.\nErregeen lehen lerroak, 249 urte iraun zuen, bederatzigarren erregea izan zen Helm Burni Esku, Dunledinarren aurkako gerran hil zen arte, Kuernabillako gotorlekuan. Bere semeak hilak izan ziren, eta bere iloba Frealaf Hildesonek, erregeen bigarren lerroa abiarazi zuen, Hirugarren Aroa amaitu arte iraun zuena. Hirugarren Aroko 2758an, Rohan Dunledinarrek inbaditu zuten Wulf traidorearen gidaritzapean, Frekaren semea, Dunledinar eta Rohandar odolekoa. Helm erregea Kuernabillan babestu zen, urte bete beranduago, Gondorren laguntza jaso eta inbaditzaileak garaitu zituzten arte.\nHau gertatu eta gutxira, Saruman Isengarden bizitzen jarri zen, eta aliatu indartsu bezala ongietorria izan zen, Rohanek, berrehun urte inguru behar izango baitzituen inbasioaren ondoren bere indarra berreskuratzeko.\n3014an, Saruman, bere eragina, Theoden erregea bere mende izateko erabiltzen hasi zen, erresuma inbaditu edo kontrolatzeko kanpaina baten zati bezala. Hirugarren Aroko 3019an, Rohanen aurka berebiziko inbasioa abiatu zuen, lehen bi guduetan garaipena lortuz (Isengo ibietan, Theodenen semea, Theodred, eraso hauetan hil zen), baina Kuernabillako Guduan garaitua izan zen, non Ukornoek Rohirrimei lagundu zieten.\nGaraipen honen ondoren, Theoden erregea, armada batekin joan zen Minas Tirithera eta hiri hau, Pelennorreko Zelaietako Guduan, setiotik askatzen lagundu zuen, bertan hil zelarik. Eomer bere ilobak, tronua heredatu zuen, Hirugarren Leinua abiaraziz. Eomer zaldiz joan zen Gondorreko armadekin Mordorren ateetaraino, eta azken guduan Sauronen armadaren kontra borrokatu zuen, azken hau, Botere Eraztuna suntsitua izan zenean garaitua izan zelarik.\nGondorreko seneskalen agintaldia amaitu zen. Eomer eta Gondorreko errege berria zen Aragornek euren aliantza ituna berriztu zuten, eta Zirionek Rohirrimei Kalenardhon okupatzeko egin zien ematea berretsi zuten.\nRohirrim garrantzitsu batzuk[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHelm Burni Esku\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rohan (Eraztunen Jauna)\nOrriaren azken aldaketa: 21 otsaila 2020, 04:43.


Izen bereko mendi-kaskoaren hegi batean dago, Zaldierreka aldera begira. Arruti familia bizi da gaur egun baserri honetan. Jose Arruti Salsamendi ezkontzaz Esperantzara etorri zen, Ibarrolaaunditik. Bertan bizi zen familiako alabarekin ezkondu zen, Maria Santamaria Urreagarekin. Maria urnietarra zen sortzez, Borda baserrikoa (gaur desagertua dago baserri hori; Buruntzamendiko magalean zegoen). Esperantzara bizitzera etorri zirenean, 1916 aldera, etxea erdi eroria zegoen eta berek konpondu zuten.\nHamalau seme-alaba izan zituzten Joxe Arruti eta Maria Santamariak. Haietatik zortzi ezkondu ziren. Denak kalera joan ziren, gaurko nagusia izan ezik: Juan Mari Arruti gelditu zen etxean, hamabigarren senidea zen. Gurasoek aukeratu zuten Juan Mari baserrian geratzeko. Baserriaren nagusia Gregorio Barriola lizartzarra zen, eta gurasoek erosi egin zuten. Barriolak bereak zituen Zubietako Irigoienen zati bat, eta Iturralde baserria ere bai.\nJuan Mari Arruti, Maria Pilar Arregi Ugartemendiarekin ezkondu zen, Hernialdeko Arregienea baserriko alabarekin. Hiru seme-alaba dituzte. Etxe zaharra bota egin zuten 1999an, eta bi etxe txiki berri eraiki zituzten: Esperantza (bi etxebizitzakoa) eta Esperantzaberri.\nEsperantzan beti sei-zortzi buru izaten ziren, eta familia handia zenez, inoiz ez zuten izan morroirik edo apopilorik. Juan Mari aita erretiratu den arte mantendu dituzte behiak, 1995 arte. Gaur, 50 ardi dituzte inguruak sasirik gabe mantentzeko.\n1999. 1999 urtean bota zuten Esperantza baserri zaharra.\n1953. Maria Santamaria Urreaga eta Joxe Arruti Salsamendi senar-emazteak.\nFermina Urreaga Aranburu. Urnietako Borda baserritik etorri zen Esperantza baserrira eta bertan hil zen 1946 urtean 79 urte zituelarik.\nEsperantza baserriko atarian: Ezker-eskubi Joxe Mari Arruti Borda eta Joxe Arruti Salsamendi.\nArantzazu. Joxe Arruti eta Maria Santamaria. Esperantzako nagusi-etxekoandreak.


SI Drive ekimenak Berrikuntza Sozialaren Atlasa kaleratu du - SPRI\nSI Drive ekimenak Berrikuntza Sozialaren Atlasa kaleratu du\nEuropako proiektuak hainbat eskualde aztertu ditu, horietako bat Euskadi.\nEuropako proiektuak hainbat eskualde aztertu ditu, horietako bat Euskadi\nGaur egungo gizarteek erronka handiak dituzte aurrez aurre, esaterako zahartzea, klima aldaketa, enplegua edo baliabide energetikoak. Eta berrikuntza soziala ikuspegi berri bat eskaintzera dator, bidea irekiz konponbide berriak aurkitzeko. Premisa hori oinarritzat hartuta sortu zen 2014an Europako SI Drive proiektua. Ikerketa bat da, berrikuntza soziala bultzatzen duena aldaketaren motor gisa.\nEuropako eta nazioarteko 15 bazkidek parte hartu dute proiektu horretan, eta horietako bat da Deustuko Unibertsitatea. Berrikuntza sozialeko mundu osoko mila ekimen inguru aztertu dira prozesuan zehar, eta online eskuratu daitekeen Atlas of Social Innovation argitalpenera bildu da lau urteko ikerketaren emaitza. Txosten horrek berrikuntza sozialaren joera globalak analizatu ditu SI Drive ekimenak aztergai dituen arlo desberdinetan: enplegua, hezkuntza, ingurumena, klima aldaketa, energia, garraioa, osasuna, pobrezia eta garapen jasangarria. Bestalde, txostenak orobat jaso ditu administrazio publikoei zuzendutako hainbat gomendio eta berrikuntza sozialaren etorkizunari buruzko zenbait giltzarri.\nEuskadi da proiektuak aztergai izan duen eskualdeetako bat. Marta Encisok (SI Drive ekimenaren arduraduna Deustuko Unibertsitatean), Antonia Carok (International Research Project Office bulegoko zuzendaria) eta Javier Castro-Spilak (Innovation Momentum Lab espazioko zuzendaria) berrikuntza sozialaren ikuspegitik analizatu dute Euskadi. Egileek azken 10 urteetako bilakaera aztertu dute, denbora-tarte horretan berrikuntza soziala ekonomia sozialaren mugetatik atera baita eskualdeko berrikuntza-sisteman sartzeko.\nArtikuluak hiru etapa markatu ditu. Paradigma teknologikoari lotutako lehen fasean teknologia-zentroen eta kluster industrialen garapena izan zen garrantzitsuena, enpresa barruko I+G sustatu zelarik. Ondoren, eragile berriak sartu ziren berrikuntzaren euskal sisteman, esaterako unibertsitateak, eta orduantxe formulatu zen lehenengoz berrikuntza sozialerako estrategia espezifiko bat. Hirugarren fasea gaur egungo paradigma erlazionala da, non berrikuntza soziala ez baita ardatz espezifiko bat, baizik eta presentzia transbertsala duen ikuspegi bat, neurri handiagoan edo txikiagoan.\nEuskadiren kasuan, egileek hainbat gomendio egin dituzte berrikuntza soziala bultzatzeko eta egungo erronka sozioekonomikoak konpontzeko duen potentziala aprobetxatzeko. Adibidez, azterlanak dio tresna berriak behar direla testuingurua ezagutzeko eta lehendik existitzen diren berrikuntzak eta agenteak koordinatzeko. Era berean, erabiltzaileen –edo proiektuen hartzaileen- ahalduntzea bultzatu behar da, modu berriak bilatu behar dira beste lurralde batzuekin lankidetzan ekimenak garatzeko eta gai izan behar dugu politiken eta ekintzen inpaktu soziala neurtzeko.\nSI Drive Europako Batzordeak finantzatutako proiektu bat da, eta helburutzat du berrikuntza soziala hobeto ezagutzea eta lehentasuna ematea Europako agenda politikoaren barruan. Otsailean zehar, ikerlari taldeak mapa interaktibo bat argitaratuko du aztertu dituzten berrikuntza sozialeko 1.000 ekimen baino gehiagorekin.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Bio-osasun sektoreko 50 antolakundek beren ezagutzak partekatu dituzte Flandesen eta Euskadiren arteko Biotech topaketa batean\nBio-osasun sektoreko 50 antolakundek beren…\nSPRI_flandes002.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes001.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes004.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes006.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes009.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes008.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes005.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes003.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes007.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes012.JPG Iturria: Irekia\nSPRI_flandes011.JPG Iturria: Irekia\nAntolatzaileak izan dira: Basque Health Cluster, Flanders Investment & Trade eta SPRI Taldea (Basque Trade & Investment-Nazioartekotzeko Euskal Agentziaren bitartez)\nFlandesek eta Euskadik Bio-osasun arloko enpresa eta ikerketa arloetako esperientziak trukatu dituzte gaur, Bilbon, Basque Health Cluster, Flanders Investment & Trade eta SPRI Taldeak (Basque Trade & Investment-Nazioartekotzeko Euskal Agentziaren bitartez) antolatu duten “Flandesen eta Euskadiren arteko Biotech topaketa” ekitaldian. Topaketa hori Basque Health Cluster elkartearen urteroko Batzar Nagusiaren ondoren egin da, eta helburutzat izan du lankidetzak sustatzea bi eskualdeetako Bio-osasun sektoreko enpresen eta I+G-ko eta finantza arloko agenteen artean.\nBelgikako enbaxadore Marc Calcoen-ek eta Teknologia, Berrikuntza eta Lehiakortasuneko sailburuorde Estibaliz Hernáezek inauguratu dute jardunaldia, non Euskadiko 50etik gora antolakunde elkartu diren Flandesko biotech sektorea ezagutzeko.\nNazioartekotzeko Euskal Agentziako kontseilari delegatu Ainhoa Ondarzabalek eta Flanders Investment & Trade erakundeko kontseilari ekonomiko eta komertzial Tom Vermeulen-ek euskal antolakundeen esku jarri dituzte bi eskualdeetan nazioartekotze-jarduerei laguntzeko eskaintzen diren tresnak.\nJardunaldian parte hartu dute halaber Elisabeth Stes-ek (Flemish Institute of Biotechnology-ko nazioarteko harremanen arduradunak), Fernando Loscertalesek (Bank Degroof Petercam Spain-eko zuzendari nagusiak) eta Susana de Antoniok (Euronext Spain-eko zuzendariak), zeintzuek hizpide hartu dituzten beren antolakundeak eta euskal sektorearekin kolaboratzeko eskaintza.\nFlandes Europako bioteknologiako gune garrantzitsuenetako bat bihurtua dago hainbat faktorerengatik, esaterako, badituelako unibertsitate eta ikerketa zentroz osatutako azpiegitura bat, azkar hazten ari den sektore bat, ingurune enpresarial abantailatsua eta garapen estrategiko bat.\nEuskadin, Osasunaren biozientziak RIS3 estrategiaren barruko lehentasunezko espezialitate bat dira, eta sektore ekonomiko gaztea, enpresa oso berritzailez osatua eta ezagutzan oinarritua, eta etengabe hazten ari den merkatu global batera zuzendua, horrek aukera ematen digularik gure ekonomia balio erantsi handiko eremuetara dibertsifikatzeko, eta baita ere Euskadiko pertsonen ongizatea eta enpresen lehiakortasuna hobetuko dituen aberastasuna sortzeko.\nBioteknologiaren sektorean funtsezkoa da Europa mailako lankidetza, emaitza berritzaileak lortzeko. Jardunaldi hau erakusleiho bat izan da Flandesko biotech sektoreak eskaintzen dituen aukerak ezagutzeko eta euskal sektorearekin balizko lankidetza-eremuak bilatzeko.


Inaxio Begiristain Kirol eta Kultur Etxeko jardueretan izena emateko epea zabalik irailaren 19tik 26ra bitartean - Berriak - Alegia\nInaxio Begiristain Kirol eta Kultur Etxeko jardueretan izena emateko epea zabalik irailaren 19tik 26ra bitartean\nKultur etxera bertara joan beharko da izena ematera 10:00-13:00 eta 15:00-21:00 ordutegian\nInaxio Begiristain Kirol eta Kultur Etxeak prest du 2018-2019 ikasturterako jarduera eskaintza. Guztira sei jarduera eskainiko dira eta izena emateko epea zabalik da irailaren 26ra bitartean. Interesatuek kultur etxera joan beharko dute izena ematera 10:00etatik 13:00era edo 15:00etatik 21:00etarako ordutegian. Jardueraren batean izena ematen duenak, urte osoko zenbatekoa ordaindu beharko du, nahiz eta saio guztietara ez joan. Hemen dituzue jarduerak eta berauen xehetasunak aletuta:\nAerobik: 16 urtetik gorakoentzat. Astelehenetan, astearteetan eta ostegunetan izango da 19:00etatik 20:00etara. Urriaren 1ean hasi eta ekainaren 20an amaituko da. Bazkideek 20 euro ordaindu beharko dituzte hileko eta bazkide ez direnek 40.\nGazte zunba: 12 urtetik aurrera. Astearteetan eta ostegunetan eskainiko da, 18:00etatik 19:00etara. Urriaren 2an hasi eta maiatzaren 30ean amaituko da. Hilean 15 euroko prezioa izango du.\nHirugarren adinekoen gimnasia: astelehenetan, asteazkenetan eta ostiraletan 11:00etatik 12:00etara. Urriaren 1ean hasiko dira saioak eta ekainaren 21ean amaitu. 15 euro hileko.\nGimnasia erritmikoa: 6 urtetik aurrerakoentzat, ostiraletan 17:00etatik 18:00etara. Urriaren 4ean hasi eta maiatzaren 31ra bitartean, hilean 12 euroko prezioarekin.\nPilates: astearteetan eta ostegunetan 16:45etik 17:45era. Urriaren 2an hasi eta ekainaren 20an amaitu. Bazkideek 20 euro ordaindu beharko dituzte hileko eta bazkide ez direnek 40.\nSpinning: 16 urtetik gorakoentzat. Astelehenetan eta asteazkenetan 10:00etatik 11:00etara, 18:15etik 19:15era eta 19:15etik 20:15era. Urriaren 1ean hasi eta ekainaren 19ra bitartean. Bazkideek 40 euro ordaindu beharko dituzte hileko eta bazkide ez direnek 55.\nLotura honetan ere baduzue jarduerei buruzko informazioa.


maiatza | 2016 | Kanpai-joleak\nJuane, Arientzako kanpai-jole eskolako bloga\n1992/1993 – Kanpai jole topaketak\n2001 – Arientzan kanpaiek die\n2007 – Arientzako kanpai jole eskola sortu da.\n2008 – Otala Zelai\n2011 – Jardunaldiak\n2016 – Argazki lehiaketa\n2017- Entzutekoa izango da!\nBideo eta Audioak\nBertan egon gara\nBorges Blanques (Lleida)\nLeintz Gatzaga (Gipuzkoa)\nVilac (Val d´Aran)\nBeste leku batzuk\nArtxiboa hilabeteka: maiatza 2016\nBuelta kanpaiak Koruetan, Erain Urkulun\nPosted on 30 maiatza, 2016 by kanpaijolea\nUrkulun kanpaiek die\nPosted on 27 maiatza, 2016 by kanpaijolea\nEz da arraroa Urkulu urtegiaren inguruan kanpai hotsak entzutea.\nIgande honetan, maiatzak 29, egun berezia izango da Urkulun, eta eguerdiko 12:00tan kanpaiak entzun ahal izango dituzte gerturatzen direnek. Bere inguruko lau auzoetan: Larrino, Azatza, Korueta eta Arientzan , kanpai joleak zintzo jardungo dute bateratzu, erlojuari kasu eginda. Batzuei azken pedalkaden erritmoa markatzeko balio diezaietela eta dagoeneko bertan daudenentzat harrera onekoa izan dadila.\nZelan ez, entzutekoa izango da, bai horixe\nPosted on 15 maiatza, 2016 by kanpaijolea\nLetxuga kanpaiak jotzeko urte sasoi bete betean gaude, izan ere maiatzeko Santakurtzetik, maiatzak 3tik, Iraileko Santakurtzera, irailak 14ra,tartean egunero eguerdian jo beharreko kanpai joaldia izan da.\nBeste izen batekin, eta beste doinu batekin baina leku askotako joaldia da, uzta sasoian gaitzak eta etor zitezkeen kalteak uxatzen zituena.\nGuk Juanei ikasi genion, eta jasota jarri dugu entzun edo ikasi gura duenarentzat. Guk ondo ikasiko genuen zeren eta , Otala zelaira 2008an kanpai eta guzti azaldu ginenean, eta bertan jo, “Hori neuri ikasi deustazue” esan zigun Juanek.\nMarinera lehenengo aldiz joan ginenean , urtetan aurrera dihoan bertako asken kanpai jolea den Danielekin, joan ginen kanpaietara . Bertan Letxuga kanpaia jo genuenean, bereala esagutu zuen “bere aittejaunek joten zuena”. Zer esanik ez, guretzako momentu posgarria izan zen.\nNaparruko Beran ere eguerdiko 12:00tako joaldi automatikoetan doinu hau geuk ere esagutu genuen. Behar ba da, martxan daukagun argazki lehiaketan norbaitek ,batek daki zelan, doinua argazkian jasota utziko du\nBisita izan dugu Arientzan\nAndrei Tarkovski eta Arientzako kanpaiak\nArientza, 2018/04/21, 12:00\nEskuz jotako kanpaiak


GIPUZKOAKO HISTORIA NAFARRA OSTIRALEAN UDALETXEAN - ORDIZIAKO UDALA\nGipuzkoaren historia, Nafarroako Erreinuarena, Euskal Herriarena (baita Ordiziarena ere), ezagutu izan ditugu historiografia tradizional baten begiradatik. Hitzaldi honetan, Beñi Agirrek Gipuzkoaren bestelako historia bat aurkeztuko digu. Izan ere, maiz ezkutatu egin zaigu Gipuzkoaren sorrera eta mugak Gaztelaren interesek eragindako liskar eta gerren ondorio direla, eta Gipuzkoako hainbat hiribildu Gaztelak sortu zituela Nafarroari konkistatutako lurraldeetan, hain zuzen ere, Nafarroak bere lurrak berreskuratzeko ahaleginei aurre egiteko.\nBeraz, ezin da ulertu Gipuzkoa euskal lurraldeen eta Nafarroako Erreinuaren historian kokatu gabe. Hizlariak azalduko digu kokapen historiko zabal horretatik, nola iritsi garen egungo barrutira. Historiografia “ofizialaren” kontakizuna apurtuta, geure esku dago euskal nafarron historia beste era batera jorratzea. Ezin da Gipuzkoaren gaia ikertu bere inguruan dituen euskal probintzietatik bereiziz eta, eremu zabalago batean, Europako hego-mendebaldeko testuingurutik aparte. Euskal Herria, bere osotasunean, eremu zabalago batean kokatu behar da: Europan.\nBeñi Agirre (Hernani, 1953) gaur egun Nabarralde Fundazioko kidea eta proiektuen dinamizatzailea da. Euskalgintzan ibilbide luzea izan du (euskara irakasle izan da eta hainbat ardura izan ditu zenbait euskaltegitan), baita Euskal Herriaren historiaren ikerketan ere: Nafarroako historiari buruzko puntubi.com web guneko sortzailea izan da (2000), Nafarroako historiari buruzko zenbait lan egin ditu ikertzaile eta dokumentalista moduan, hainbat historia kongresutan partaide izan da, HARIA aldizkarian idazle, Nabarraldeko Kazetan zutabegile, hedabideetan artikulugile, hitzaldi eta mahai inguruetan partaide… Ibilbide oparoa gure herriaren historiaren ikerketan eta dibulgazioan. Gipuzkoaren historia nafarra liburua argitaratu zuen 2017an.