Olaitturri: "Iparragirre Oñatin"\nIPARRAGIRRE OÑATIN- 2014 eta 2015\n2- PERTSONAIAK eta PARTE-HARTZAILEAK - 2014\n(Honakoak izan ziren 2014ko irailaren 27ko bi emanaldietan, antzeztokira irtendako ordenan)\nLehen ekitaldia. Lehenengo eguna, eguerdia.\nJoxe Mari Iparragirre: Andres Zabala - Olaitturri\nZubiria, gitarrista: Joxe Mari Anduaga - Olaitturri\nJuana, ostatuko etxekoandrea: Karmen Biain - Olaitturri\nAndresa, Juanaren ahizpa: Maribi Korkostegi - Olaitturri\nHipolito, Oñatiko alkatea: Ixidro Palacin - Pake Leku\nNazario, udaleko idazkaria: Jabier Atxa - Olaitturri\nMadalen, abeslaria: Amaia Azpiazu - Oñati Abesbatza\nAnbrosio, Gipuzkoako Foru Aldundiko ordezkaria: Juan Mari Elortza - Olaitturri\nEloisa, Anbrosioren emaztea: Maritxu Baños - Olaitturri\nKasilda, joskina: Ana Mari Markuleta - Oñati Abesbatza\nBentura, Juanaren ama: Ana Mari Liziaga - Pake Leku\nBalentina, abeslaria: Arantzazu Bikuña - Azpiazu Musika Eskola\nMaxima, abeslaria: Ainhoa Galdos - Azpiazu Musika Eskola\nPetra, soinujolea: Arantxa Iturrioz - Azpiazu Musika Eskola\nJabier, abeslaria: Xabier Oregi - Olaitturri\nBigarren ekitaldia. Bigarren eguna, arratsaldea.\nIparragirre, Zubiria, Juana, Hipolito, Nazario, Balentina, Anbrosio.\nBenedita, Arabako Foru Aldundiko ordezkaria: Arantza Gartzia - Olaitturri\nEulogio, Bizkaiako Foru Aldundiko ordezkaria: Enrike Olalde - Olaitturri\nAgeda, Eulogioren emaztea: Mª Angeles Altube - Olaitturri\nTxomin, bertsolaria: Iñaki Olalde - Bertso Eskola\nTomas, bertsolaria: Egoitz Aizpuru - Bertso Eskola\nTeodoro, irakaslea: Xanti Lizarra - Olaitturri\nIñaxio, pianista: Iñaxio Ibarrondo - Parrokiako Korua\nEduardo, abeslaria: Eduardo Korkostegi - Parrokiako Korua\nMartina, abeslaria: Amaia Biain - Ganbara Abesbatza\nSabina, abeslaria: Loli Ordoki - Oñati Abesbatza\nBenigno, abeslaria: Iñazio Irizar - Olaitturri\nGenobeba, abeslaria: Rosita Markuleta - Parrokiako Korua\n- Iparragirre da jantziz aldatzen den bakarra. Lehen ekitaldian gautxo jantzita dago, Ameriketatik etorri zen bezala. Bigarren ekitaldirako, kaletar buhame jantzita agertuko da.\n- Foru Aldundietako ordezkari guztiak, gizakume zein emakume, dotore jantzita azalduko dira.\n- Alkatea eta idazkaria ere apain agertuko dira, eta baita abeslari batzuk.\n- Beste guztiak apalago aterako dira, garai haietako kaletarren jantziekin.\nMegafonia: Kirkil eta Enrike Azpeitia\nArgiak: Pili Aranguren eta Andoni Mendizabal\nPartiturak: Xabier Barriola eta Iñaxio Ibarrondo\nAntzeztokiko oihala zabaltzen denean, Iparragirre mahaiaren ertzean jesarrita dago. Gelditu zaizkigun argazkietan agertzen den legez, ilea eta bizarra zuriak ditu, nahiko luzeak, eta duen adinerako, zimurrak franko. Jantziak erabili samarrak egon arren, garbiak daude. Patxadan zutituz, eskuinarekin topa egiteko eran jasoko du edalontzia, kantuan hasten den bitartean.\nEz ikaratu dagoen artean,\njan eta edan gaur gogotik,\nhustutzen bada ekarriko dugu,\nberriro lehengo tokitik.\nGlu, glu, glu, glu,\nGlu, glu, glu, glu, glu, glu, glu, glu, glu, glu,\nGlu, glu, glu, glu, glu, glu, glu, glu, glu, glu.\nAzken “Glu, glu, glu…” abesterakoan, ikusleak daudela ohartzen da. Eta aurrera, erdira doa. Jendeari begira jarraitzen du.\nUmorea da gauzik onena,\nnahigabeak ditu ahaztutzen,\nuju ta aja hasi gaitezen,\neuskal doinuak kantatzen.\nEdalontzia mahai gainean uztera doanean, Juana, ostatuko etxekoandrea sartzen da ezkerretik.\nJUANA:... (Eskuak gerrian jarriz) Zer arraio baina Joxe Mari? Bakarrik eta kantuan?\nIPARRAGIRRE: Badakizu etxekoandre. Pozik nago aspaldiko partez.\nJUANA: Aldundietako ordezkariak datozelako?\nIPARRAGIRRE: Eta Hipolito alkate jauna.\nJUANA: Hobe duzu ardo gehiago ez edatea. Traturako moteldu egingo zara bestela eta.\nIPARRAGIRRE: Konturatu zara kantuaren letra zuzen esan dudala? Ondo nago.\nJUANA: (Pitxerra eskuetan hartzen duela) Jauntxoekin egon arte, ez dago gehiago... Zeuk kobratzen ez baduzu, neuk ere ezta.\nIPARRAGIRRE: Udalak deituta etorri naiz, ez nire kontura.\nJUANA: Bart gauean ailegatu zineten Zubiria eta biok, gose galantarekin.\nIPARRAGIRRE: Eta Juana, aparteko afaria prestatu zeniguten!\nJUANA: San Migel jaiak pasatu arte hemen geratu behar bazarete... Jan edan martxa horrekin, ez dakit udalak emandakoarekin nahiko izango duzuen.\nIPARRAGIRRE: (Eskuineko hatz erakuslea jasoz) Joxe Mari zaharraren hitza!\nJUANA: Ostatuko zerbitzariak goiz osoa eman du zuen arropak garbitzen.\nIPARRAGIRRE: Jendaurrean abesteko, ezinezkoa zaigu txukun agertzea baizik.\nJUANA: (Barruko ate aldera doala) Murkoan ura ekarriko dizut...\nHipolito alkatea sartzen da.\nHIPOLITO: (Eskuina luzatzen diola) Ongi etorri Oñatira, Iparragirre!\nIPARRAGIRRE: Hipolito alkate jauna, ohore bat da hiri historiko honetara gonbidatua izatea.\nHIPOLITO: Inoizko San Migelik alaienak izango dira aurtengoak, zure kantuekin.\nJUANA: Ikusiko bazenu bart zelako jaia antolatu zen hemen. Dozenatik gora egon ziren kantuan berarekin.\nIPARRAGIRRE: Bertso batzuk idatziak ditut, propio jaietarako. Atzo Udanatik behera nentorrela egin nituen hasierakoak.\nJUANA: Pilota partiduen berri ere eman nion, hango giroa kontuan hartzeko.\nIPARRAGIRRE: Badakizu alkate jauna? Ia hirurogeita bat urte eduki arren, (Bihotza seinalatuz) bihotz gaztea eta kementsua daukat, eta izugarrizko bizipoza!\nJUANA: (Irribarrez) Horren fede neuk ematen dizut!\nHIPOLITO: Ospe handixa duzue, "Gernikako arbola"k eta zeuk.\nJUANA: Zubiria gitarra jolea ere, ez da atzean geratzen diren horietakoa.\nIPARRAGIRRE: Bikote ona osatzen dugu. Ez zaitugu kale egingo.\nHIPOLITO: Hala espero dot. Zuek ekartian, diru asko gastatzen gabiltza...\nNazario, udaleko idazkaria, sartzen da ezkerretik. Ondoren Zubiria, bere gitarrarekin. Zubiria denbora guztian antzeztokian egongo da. Jotzen ez dagoenean, atzeko aldean jarraituko du, apal eta patxadan, aulkian jesarrita.\nNAZARIO: (Iparragirreri eskuina luzatuz, bestea burura eramaten duen bitartean)... Eguerdi on Joxe Mari! Atzokoagatik biaramonik bai? Neuk, sekulakoa!\nIPARRAGIRRE: Ohitura faltagatik duk hori!\nHIPOLITO: Honez gero elkarrekin egon zarete?\nJUANA: (Harrituta) Egon?... Egon, jan, edan eta abestu berandu arte! Nola gainera! Azkenean, ostatutik ezin bidalita ibili ginen.\nNAZARIO: Ordainagiria gertu dut (Iparragirrek sinatu egiten du). Bi emanaldi, hainbesteren truke. Arratsaldean duzue lehenengoa.\nIPARRAGIRRE: Oñatiri eskainitako bertso berriak ere abestuko ditut.\nJUANA: Gura baduzue, bi emanaldiaz gain, ostatuan bertan antolatuko ditzakegu saio gehiago.\nNAZARIO: (Tente, ikuslegoari begira) Jende printzipalari zuzendutakoak, gonbitearekin.\nHIPOLITO: Sendagilea, parrokoa, irakaslea, botikaria...\nNAZARIO: Eta Aldundiko ordezkariak, ez ahaztu gero. (Iparragirreri) Egin duzu inoiz halakorik?\nIPARRAGIRRE: Jakina. (Eskuinarekin seinalatuz) Espainian, Frantzian, Italian, Alemanian, Portugalen, Bretainia Haundian, Argentinan eta Uruguayn abesten ibilitakoa naiz.\nJUANA: Tirolesak kantaitzen badakizu?\nIPARRAGIRRE: Suitza aipatu dut? Ba han ere ibili nintzen, eta baita...\nNAZARIO: Maisuarekin ere egongo naiz. Goiz baten, neskatila mutikoei italianoz, frantsesez eta ingelesez berba nola egiten den azaldu behar diezu.\nJUANA: Baina Lehen Gerra Karlistaren konturik ez aipatu gero umeei. Gauza politagoak kontatu.\nIPARRAGIRRE: Aldundietako ordezkariekin geratuta nago.\nNAZARIO: Harrera dago aurreikusita udaletxean.\nJUANA: Sancti Spiritus unibertsitateari ere, diruz lagundu diote beti.\nHIPOLITO: (Pozik, ikuslegoari) Lanean hasita daude! Iparragirrek Oñatiri bertso berriak eskaini dio, eta Zubiria abestiak irakasten dabil. Neu ere, goizean berarekin egon naiz.\nNAZARIO: Atzo, geunden denok ikasi genituen. Hogeitaka bertso dira guztira. Gura duzu entzun?...\nZubiriak akorde batzuk jo ondoren, aurrera etorrita, Nazario kantuan hasten da. Iparragirre atzera doa, eta eskuinetik aterako da\nAloña mendi aldamenian,\ndantzan ta alaitasunian,\nPartidu ederrak jokatzen ziren\negun haietan Oñatin\njokalari onak nola ziren,\nBatzuek zioten: hor Bizimodu,\nbesteak 'Biba' Gereta\nAi! Zer egunak, nire lagunak,\nprobintzian dira pasatzen,\nGora Oñati eder ta zabal\nta bere jende atsegina,\nkanpotar denok ongi hartzeko\negin duzute ahalegina.\nAbestia amaitu alaz, Nazario kanpora doa eskuinetik, eta Zubiria bere tokira. Bitartean, ezkerretik, Andresa eta Madalen sartuko dira. Andresa aurrera dator, eta mahaia garbitzen hasiko da. Madalen berriz, atzean geratuko da.\nJUANA: Bart, Iparragirrek makina bat berriketa egin zuen. (Esku batekin alde bat zein bestea adieraziz). Beti joan eta joan ibilitakoa da.\nHIPOLITO: Sarri gogoz kontra, ordea. Aita gozogilea zen Urretxun, eta mutikotan Zeraingo osabarengana bidali zuen, latin ikastera.\nJUANA: Gero, denak Madrilera joan ziren bizitzera. Baina Lehen Karlistada lehertu zenean, hamalau urterekin etxetik ihes egin zuen, Zumalakarregiren tropengana etortzeko.\nHIPOLITO: Norbaitek kontatuko zion, euskaldunon eskumenak eta foruak arriskuan zeudela.\nJUANA: Gogoz saiatu ei zen horiek defendatzen karlistekin. Berak kontatu zigun Oñatin egon zela orduan, Karlos erregea dukearen etxean bizi zelako.\nANDRESA: (Mahaia garbitzeari utzi, eta aurrera dator, hizketaldian parte hartzera) Kategoriaz uniformatuta, beltzaran dotorea, bere tropen alabardarieetako bat izan zen!\nHIPOLITO: Baina liberalak asko gehiago omen ziren. Ehun milatik gora bai!\nJUANA: Euskaldunok beti gutxiengoan.\nHIPOLITO: Karlistada galdutakoan, Oñatin bertan sinatu zuten bi aldiak hitzarmena, hurrengo egunean "Bergarako Besarkadia" izenarekin ofizialduko zena.\nJUANA: Galtzaile denak erbesteratu ziren, jakina.\nANDRESA: Batzuk Ameriketara, eta gure Iparragirre, Frantzia aldera. Hemeretzi urte besterik ez zituen orduan!\nHIPOLITO: Eta ziurrenik, frantsezez piperrik ere jakin barik!\nANDRESA: Iparragirrek dioenez, orain ilea zurituta eta bekokia zimurrez beteta eduki arren, sasoi hartan mutil mardula eta indartsua omen zan.\nJUANA:(Irribarrez) Eta liluratzailea! Ez daukat horren zalantzarik!\nHIPOLITO:(Zubiriari) Abesti gehiago irakatsi duzue?\nZUBIRIA: Dozenaren bat edo.\nANDRESA: Oso erromantikoa zen gaztetan, eta halakoxeak dira bere kantu ezagunenak.\nZubiriak akorde batzuk jo ondoren, aurrera dator, eta bere atzetik Madalen. Hipolito eta Juana irten egingo dira, eskuinetik. Madalen, astiro, kantatzen hasiko da.\noinak zebiltzan aidean,\nAingeru zuri, paregabea,\nnire bihotzak narama.\nIkusi nahian beti hor nabil\nnire maitea, hau lana!\nGalai gazteak galdetzen dute,\naingeru hori non hago?\nNire maitea nola deitzen den\nEz berak ere ez luke nahiko\nkonfiantza horretan nago,\namodiodun bihotz hoberik\nEuskal Herrian ez dago.\nAbestia amaitutakoan, Madalen kanpora doa eskuinetik, eta Zubiria bere tokira.Ezkerretik, Iparragirre, Nazario eta Kasilda sartzen dira. Azken hau atzean geratzen da.\nIPARRAGIRRE:(Zubiriaren tokira hurbilduz) Lan ona egin duk goizean ikasleekin, Zubiria! (Ondoren, aurrera doa, besteengana).\nNAZARIO: "Nire izarra" abestian Maiñazi aipatzen duzu, baina Parisen ez al zinen ba Caroline sopranoarekin bizi?\nANDRESA: Zure lehen amodioa! Baina hemen abesteko, izena aldatze hobe. (Irribarrez) Imajinatzen, Sanmigeletan ‘Caroline’-ri kantatzen?\nNAZARIO: Rocrejakelin Markesaren etxean zerbitzari aritu zinenean, ez al zenuen?...\nANDRESA: Atso zahar bat ei zen!\nNAZARIO: Han ikasi zenuela artista izaten.\nIPARRAGIRRE: Carolinekin bizpahiru urte eman nituen. Opera munduan estima handian zegoen.\nANDRESA: Bertan jarraitu behar zenuen.\nNAZARIO: Gau baten, Marsellesa kantatzen aritu zinenean, atzerriratu beharren aurkitu zinen han ere!\nANDRESA: (Esku biak gora jasoz, mirespenez) Bellisima Italiara oraingoan! Fiorenzan eta Erroman! Milanen eta Venezian, Urretxuko semea!\nIPARRAGIRRE: Alemanian eta Suitzan ibili nintzen lehenengo, denbora batez.\nNAZARIO: Tradizio handiko lurraldeak, ondo abesten ikasteko!\nANDRESA: Bart gauean Fiorenzan egon zinela esan zenuen.\nIPARRAGIRRE: Bertako abeslari talde baten onartu ninduten. Fiorenza zoragarria... Hango eraikinak, gaztelu eta museo ederrak!\nANDRESA: Han ikasitako zerbait abestu beharko zenuen, tipikoa, "La traviata" operako pasarteren bat edo.\nNAZARIO: Taldea Ingalaterrara joan zen, eta Londresen geratzea erabaki zenuen, zeure kabuz.\nANDRESA: (Eskuak gerrian jarriz, ganoraz) Hori ez zenuen bart gauean kontatu!\nIPARRAGIRRE: Kalean abesten nuen, dirua irabazteko... Behin tirolesa bat euskaraz kantatzen ari nintzela, Mazarredo jeneral bizkaitarra hunkiturik etorri zitzaidan agurtzera.\nNAZARIO: Eta esker onez, berak lortu zizun pasaportea.\nIPARRAGIRRE: Gizon leiala, bizkaitarra.\nANDRESA: Eta berriro Urretxura, pozik kantari!\nIPARRAGIRRE: (Zubiriari, bihotz minez) Jo dezagun pieza hura, Carolineren oroimenez.\nZubiriak gitarrarekin akorde batzuk joko ditu, eta aurrera dator. Kasilda ere aurrera dator, bere aldamenera. Bitartean, kontu handiz, Andresa eta Iparragirre kanpora doaz, eskuinetik.\nZu zara nire izarra\nzu nire eguzkia\nBarren kalera noa\nbertan nahi dut bizi,\nhantxe ikusiko dut\nNire bihotza dago\njoan behar dudalako\nlaster zure ondotik.\nZure amodio gabe,\nai nire Maiñazi!\ngehiago nahi bizi.\nai! nire Maiñazitxok\nez du nahi etorri.\nEzkerretik, abestia amaitu alaz, Aldundiko Anbrosio eta Eloisa sartzen dira.\nNAZARIO: (Eskuina luzatuz) Ongi etorriak zarete.\nELOISA: Joxe Mari Iparragirrerekin egotera etorri gara Donostiatik.\nANBROSIO: Foru Aldundiari diru laguntza eskatu dio bere mantenurako.\nELOISA: Eta familia Ameriketatik ekartzeko. Denentzat txartelak erostea, ez da txantxetako gauza gero.\nKASILDA: Dukearen etxera joan da abestera, gauian gure jaialdira ezin delako etorri.\nNAZARIO: Alkateak udaletxean harrera egin gura dizue.\nANBROSIO: (Adeitsu) Ongi da. Baina “Gernikako arbola” ospetsuaren egilearekin egotea da lehentasuna.\nELOISA: Atzerrian zegoela asmatu zuela entzuna dut.\nKASILDA: Behar bada bai. Dozenaren bat urte eman zituen kanpoan.\nNAZARIO: Itzuleran, kantari ibili zen denean. Eta Madrilera joan zen baten, euskaldunak biltzen ziren “San Luis” kafetxean estreinatu zuen, hogeita hamabi urterekin.\nKASILDA: (Apur bat aurreratuz) Juan Mari Altuna musikari durangarrak pianoz lagundu zion.\nNAZARIO: Zuen bilerako agiria neuk jasoko dut, udaletxean kopia bat uzteko.\nELOISA: Ze ederra! (Senarrari) Artista hauei, Aldundiak lagundu egin behar die.\nANBROSIO: “Gernikako arbola”n aipatzen diren Foruak defendatzeagatik emango diogu.\nNAZARIO: Zuen erabakia garrantzitsua izango da.\nKASILDA: (Harrituta) Beste Aldundueien jarrerarendako?\nANBROSIO: Euskaldunon ereserkia izatera ailegatuko da, ziurrenik.\nELOISA: Jaungoikoa ere aipatzen omen du abestian.\nKASILDA: Baita. Artista da. (Irribarrez) Gauetan, apur bat berdindutakoan, espainolez, italianoz, frantsesez eta ingelesez ere abesten du.\nANBROSIO: Tximistaren pare zabaldu da bazter guztietara, Iparragirre Ameriketatik bueltan dela, eta denek entzun nahi dituzte bere bertsoak. Ostatuetara, auzoetara, hirietara joan beharko da, guk hilero ordaintzen badiogu.\nELOISA: Ondo enplegatutako dirua izango da.\nKASILDA: Ilunkaran ekitaldia dugu hemen bertan. Eskatu italianoz abesteko. Gori-gori jarriko zaizu bihotza!\nNAZARIO: Aurretik tratua itxi behar dogu...\nANBROSIO: Bera eta Zubiria kantuak irakasten dabiltza. (Zubiriari) Kanta ezazue bat, Aldundikoei irakasle onak zaretela azaltzeko.\nPetra soinujolea, Balentina eta Maxima sartzen dira ezkerretik, Nazario eta Anbrosio eskuinetik ateraten diren bitartean. Hiru emakumeak aurrera datoz, erdira. Bertan hasiko dira.\nBALENTINA ETA MAXIMA:\nuste dut ninduala\nIkusi bezain ekin\nojala ez bazinen\nzergatik egin zinen\nbihotz honen jabe.\nZuk esan behar zenuen\nnire bi begiak.\nnire ustez egiak\nhiri hartako plazan\nAmaitutakoan, Petra, Balentina eta Maxima eskuinetik doaz kanpora, ezkerretik Bentura eta Hipolito sartzen diren bitartean.\nBENTURA: (Kementsu) Hemen gatoz, entsaiatzera.\nELOISA: Amodiozko abestiak ere izango ditu Iparragirrek.\nKASILDA: Guri kontatu digunez, dezente. (Irribarrez) Gaztetan, badakizu.\nBENTURA: Pariseko Caroline eta Sophie-Adèle aipatzen du behintzat.\nKASILDA: Caroline eta Sophie-Adèle. (Miresmenez) Ze izen politak. Gustu handikoa da Iparragirre.\nBENTURA: (Eskubia jasoz, ironiaz) Kanpolarrosa samarra ere bai, nire ustez.\nKASILDA: Erbestetik etorri zenean Donostiako Manuela izeneko neska bati egin zion abesti bat. Eta Maiñaziri beste bat.\nBENTURA: Eta bere emaztea izango zen Anjelari ere bai.\nELOISA: Neuk ere ikasi behar ditut.\nKASILDA: (Zubiriari) Eloisari lagunduko diozu?\nBENTURA: Amodiozko abesti asko ditu Iparragirrek. Manuelarena adibidez. Oso neska liraina, polita ei zen.\nELOISA: Diotenez, txoraturik ibili zen bere atzetik.\nBENTURA: Bizardunak ez zitzaiola gustatzen erantzun zion!\nKASILDA: Txori geldigorregia zen orduan Joxemari, habia epel bat egiteko halako neska bati.\nELOISA: Bertso bat gustatu zait izugarri. (Errezitatu egingo du, amultsuki).\nbihotz honen jabe?"\nKASILDA: Artistak, buhame samarrak ere izaten dira.\nBENTURA: Barkatu atrebentzia baina, hiru Aldundiei eskatu diezue dirua eta... Nafarroako Gobernuari?\nKASILDA: Nazariok, udaleko idazkariak jakingo du hori.\nBENTURA: Esan didatenez, Iparragirre Elizondora joan zenean, ez zuen aparteko arrakastarik izan.\nELOISA: Eta horregatik ez dute Nafarroan eskatu?\nBENTURA: (Zalantzan) Zazpietan du Sanmigeletako ekinaldia. Ikusiko dugu zenbat jente doan. Atzo pilota lekua erabat bete zen.\nKASILDA: Ondoren erromeria dago.\nBENTURA: Gazteak gazteengana joaten dira.\nELOISA: "Gernikako arbola" entzuteko irrikitan gaude denok.\nBENTURA: Denok? Beharbada oker nabil, baina... Antzinako abestiak...\nZubiriak akorde batzuk jo ondoren, Hipolito hasiko da. Bitartean, hiru emakumeak kanpora doaz eskuinetik.\nezkondu eta ezer ez, (bis)\nederzalea banintzen ere\naspertu nintzen ederrez,\nnire gustua egin nuen ta\norain bizi naiz dolorez.\nNire andrea, andre ederra zen\nezkondu nintzen orduan, (bis)\nere, batere ez nuan,\nNire andrea goiz jaikitzen da\nfestara behar denean, (bis)\nhasi baino lehen lanean,\nzurekin zer gertatu behar zen\nnik beldurrikan ez nuan.\nNazario eta Anbrosio sartzen dira ezkerretik, Jabier abeslariarekin. Lehen biak aurrera datoz hitz egitera, baina Jabier atzean geratzen da.\nHIPOLITO: Nire ustez, Euskal Herri osoan ez dago Iparragirre baino abeslari ezagunagorik.\nANBROSIO: (Pentsatuz,lasai) Arriaga bilbotarrak ospe handia izan zuen. Eta zer esanik ez, Sarasate iruindarrak.\nNAZARIO: Abeslariak esan du, ez konpositoreak.\nANBROSIO: Hor duzu Julian Gaiarre tenor erronkariarra, mundu osoko opera nagusietan abestu duena.\nHIPOLITO: Ez diot inori meriturik kenduko. Baina kantari herrikoi bat hartzekotan, galdetu jendeari.\nNAZARIO: Iparragirrek kalean eta plazetan kantatzen du. Denak ezagutzen dute.\nHIPOLITO: Baita bere abestiak ere.\nANBROSIO: Horregatik, hain zuzen, (Hatzekin diruaren keinua eginaz) diruz lagundu nahi diogu Aldunditik.\nHIPOLITO: Behingoz behintzat erakundeetatik laguntza jaso, egurraren lekuan.\nANBROSIO: (Harrituta) Egurra jasotakoa al da?\nNAZARIO: Zergatik uste duzu alde zuela Ameriketara? Tolosan “Gernikako arbola” kantatzen zegoen baten...\nHIPOLITO: Txalo eta goraipamen beroenak jasotzen zebilenean...\nANBROSIO: (Eskuina goitik behera eramanaz, gogor) Zapla! Zigorra...\nNAZARIO: Hogeita lau ordu kartzelan eduki ondoren, fiskalak aldetzeko agindu zion, herritarrak aztoratzeari utzita...\nHIPOLITO: Bi urte eman zituen, Espainian eta Portugalen. Itzuli zenean, Anjela bere emaztea dena ezagutu zuen.\nNAZARIO: Hogeita hemezortzi urte bazituen honez gero, eta berehela eskatu ei zion ezkontzeko.\nANBROSIO: Ameriketara joateko?\nHIPOLITO: (Esku biak zabalduz) Familiiak Anjelari ez zion besterik onartzen.\nNAZARIO: Argentinara joan eta han ezkonduko zirela, izan zen bere agindua.\nANBROSIO: Hamaika euskaldun joanda zeuden hara, bera baino lehen.\nHIPOLITO: Horretxegatik aukeratu zuen hara joatea. Kantutik bizitzeko alderdi ona izango zelakoan.\nNAZARIO: Eta inork ez zuelako kartzelan sartuko “Gernikako arbola” abesteagatik.\nANBROSIO: Ameriketan erein, txerto berriak!\nHIPOLITO: Hemengoak adinakoak.\nNAZARIO: (Kantuan hasiko balitz bezala, baina errezitatuz) "Eman ta zabal zazu, munduan fruitua"!\nZubiria aurrera dator, Anbrosio, Hipolito eta Nazario atzera doazen bitartean, eskuinetik irtetzera. Zubiriak akorde batzuk joko ditu, Jabier atzetik etorrita kantuan hasteko.\nTolosan beha dela\nnire amak baleki.\nez zion Pilatosek\nNiri ere aurkitu ez arren\nAbestia amaituta, Jabier kanpora doa eskuinetik, eta Zubiria bere lekura, patxadan.\nBenedita, Txomin eta Tomas ezkerretik sartzen dira, lasai.\nTXOMIN:... Iparragirre ez da oraindik itzuli?\nZubiriak ezetz dio buruarekin\nTOMAS: Goizean ikasi ditugun abestiak bere aurreian kantatzera etorri gara.\nZUBIRIA: Hasi, gura duzuenean.\nTxomin kantatzeko prest dagoenean, Benedita eta Balentina sartzen dira. Azken hau soinuarekin dator, eta atzean geratzen da.\nBENEDITA: (Gizabidetsu) Arabako Foru Aldunditik nator, Iparragirrerekin egotera. Dirua eskatu zigun, duela aste batzuk.\nTXOMIN: Geu ere zain gaude, bere aurrean abesteko.\nTOMAS: Ondo ikasi ditugun esan dezan, ala zerbait hobetu beharra dugun.\nBENEDITA: "Gernikako arbola" abestia ikasi duzue?\nTXOMIN: Bai. Eta beste asko.\nTOMAS: Ameriketan ibili zen garaikoak.\nBENEDITA: Nik ere nahiko nuke ikasi. (Oroituz, eskuak zabalduz) Elizondon kantari aritu zenean, “Ezkongaietan” izeneko bat entzun nion. Alaia benetan!\nTXOMIN: Baionatik irtenda joan zen Argentinara. Badakizu isasontziak izena zela zuen?\nTOMAS: Anjelita. Emaztearen izen bera.\nTXOMIN: Marka da gero hori!\nBENEDITA:... Buenos Airesek ez zuen porturik, eta itsasontzia Rio de la Plata ibaiaren erdian ainguratu ondoren, txalupetan hurbildu ziren urertzera.\nTXOMIN: Lehorrean ordea, (Harridura keinuak eginaz) uste ez zuten ikuskizuna: jende piloa beraien zain, eskuak jasota agurtzen.\nTOMAS: Elkarri entzuteko moduan hurreratu zirenean, txalupan zutituta “Gernikako arbola” abestu zuen, alaitasunez.\nBENEDITA: Hango besarkada, agur eta oihuek ez zuten amaierarik izan!\nTXOMIN: (Eskuak zabalduz, irribarrez eta pozik) Gora Iparragirre! Gora Euskal Herria! Gora "Gernikako arbola"! deiadarka zeuden denak, adoretsu...\nBENEDITA: Hunkigarria izango zen, benetan.\nTXOMIN: Berak hori dio.\nTOMAS: Bart, negarrari eutsi ezinik egon zen kontatzen.\nBENEDITA: Emaztea eta seme alabak hona ekartzeko eskatu zigun Aldunadiari diru-laguntza.\nTXOMIN: Penaz dabil, bai.\nBalentina aurrera dator soinuarekin, erdira, Benedita eta Txomin atzera doazen bitartean. Balentinak akorde batzuk joko ditu, tonua emateko, Txomin abesten hasi aurretik.\npasa dut denbora,\nherrialde guztietan (bis)\nzoaz Euskal Herrira.\nama eta herria,\nurez noa ikustera (bis)\noraintxe bai naizela\nAgur nire bihotzeko\nJaungoikoak nahi badu (bis)\nni urez joatea\nAbestia amaitutakoan, Balentina joan egingo da, eskuinetik. Ezkerretik berriz, Eulogio Bizkaiko Foru Aldundiko ordezkaria sartzen da, Ageda emaztearekin.\nEULOGIO:... Bizkaiko Aldunditik gatoz, Iparragirrerekin egotera.\nAGEDA: Bidean "Gernikako arbola" abesten etorri gara. (Dotore, eta berbak ondo ahozkatuz) Iparragirrek Bilboko Zazpi Kaleetan emanaldi bikainak egiten zituen gaztetan. Oso ospetsua zen.\nTOMAS: Oraintxe amaitu dugu bere kantuetako bat, Ameriketara joan zenekoa.\nBENEDITA: Argentinara ailegatu zela esan diguzu.\nTXOMIN: Patxiku Mendiarekin, Karlistadan bere kapitaina izandakoarekin gelditu ziren bizitzen aste batzuk, eta orduan ezkondu zen Anjelarekin. (Oroituz, lasai) Xabier Lardizabal abadeak ezkondu zituen, 1859ko otsailean.\nTOMAS: Han ere kantuan eginaz bizi zen.\nTXOMIN: Uruguaira joan arte. Lehengusu bat zuen han, eta artzain lana eskaini zion.\nEULOGIO: (Eskuina burura eramanaz) Zenbat ofizio izan dituen! Bazekien artzaintzan ala?\nTOMAS: Ez, baina hala ere, hiruzpalau urte eman zituen bertan.\nBENEDITA: Pariseko lagunak jakingo balute!\nAGEDA: Markesarekin seme bat izan omen zuen. Badakizue zerbait?\nBENEDITA: Gerora eman zion bere abizena. Neuk lagundu nion paperak egiten.\nEULOGIO: Artzain joan bazen, diruz mehe ibiliko zen Argentinan.\nBENEDITA: (Ironiaz) Ez zait iruditzen Iparragirre artzain aritzeko jaioa denik.\nTXOMIN: Hori dio berak ere, larri erabiltzen zutela ardiok: batean galdu, hurrengoan ihes, beti zerbait.\nTOMAS: (Gerturatuz) Azkenean, lehengusuarekin haserretu eta Montebideora itzuli ziren.\nBENEDITA: Eulogio, erabaki duzue diruz lagundu ala ez?\nEULOGIO: Gipuzkoako Aldundiak egiten duenaren arabera erabakiko dugu.\nBENEDITA: Arabako Aldundikook, baietzean gaude.\nAGEDA: Ameriketatik itzuli zenean, Gasteizen harrera jendetsua egin zeniotela entzunda daukat.\nTOMAS: Oraindik arropa berriak erosteko (Eskuineko hatzekin diruaren keinua eginaz) dirurik ez zuenez, gautxo jantzita ibiltzen zan.\nEULOGIO: Baina hotelik ederreneko areto nagusian egin zenioten ongietorria! Bankete eta guzti!\nBENEDITA: Egoerak lotsa eta dena ematen zidan... Gasteizko ekitaldian, Fermin Herran jaunak egin zuen hitzaldia. Dotorea benetan. (Sakeletik ateratzen du) Kopia bat ekarri diot Iparragirreri, oroigarri. Irakurtzerik nahi duzue?\nAGEDA: (Senarrari) Bizkaian ere egin beharko diogu omenaldiren bat, berandu baino lehen.\nEULOGIO: Diru kontuak argitu ditzagun aurrenekoz.\nTXOMIN: Badako horren abesti bat. (Tomasi) Heuk kantatuko duk?\nTomas aurreratu egiten da, eta Ageda atzera doa Eulogio senarrarekin. Benedita eta Txomin berriz, kanpora doaz eskuinetik. Zubiriak akorde pare bat jo ondoren, Tomas hasi egingo da.\nAspaldian ezta gure etxean\nbaina gaur txitxi ta parra\nGaur bai jana ta edana\njango ote dugu dana\nlabiru la. Ju!\nOso arlote bizi gara,\nGaur bai jana ta edana...\nTalo esnea jateko gu\nAmaitu alaz, Tomasek alde egingo du eskuinetik. Bera kanpora doan bitartean, ezkerretik Iparragirre sartzen da.\nEULOGIO: Ez dut ulertzen zergatik gura duzun Gipuzkuako Aldundikoekin egon lehenengo.\nAGEDA: Ameriketatik itzulitakoan, Araban egin zizuten ongi etorri beroena.\nIPARRAGIRRE: (Bere teman, tente) Gipuzkoarra naiz eta kito. Hemengoek zer ematen duten jakin nahi dut.\nEULOGIO: Hamaika bider esan duzu mundukoa zarela ere.\nAGEDA: Uruguain eta Argentinan, bertakoen pare bizi zinela.\nIPARRAGIRRE: Egia... Montebideora itzuli ginenean, zabaldu genuen tabernari “Gernikako arbola“ izena jarri genion.\nEULOGIO: Apustu egingo nuke, mostradore barruan baino, kanpoan denbora gehihago egiten zenuela.\nIPARRAGIRRE: (Sorbaldak jasoz, bere ardura izango ez balitz bezala)... Bezeroek kantatzeko eskatzen zidaten.\nAGEDA: Anjela koitadua.\nEULOGIO: Eta jan-edandakoa kobratu, egiten zenuten?\nAGEDA: Zorretan beti. Ez dut ulertzen zergatik ez zineten joan Argentinara.\nIPARRAGIRRE:... Berriro artzain joan nintzen, Uruguain bertan. Santi Arizabalo pasaitar jatorrak lagundu zigun, mila ardi utziz... (Apal, gertuko) Orduan egin nuen "Trapu zaharrak" kantu ederra.\nEULOGIO: Uruguain artzain berriro, Joxe Mari.\nAGEDA: Ezin dut imajinatu ere egin.\nIPARRAGIRRE: Lau bider ibili nintzen horrela... Belar gainean lasai etzanda, bertsoak egitea atsegin nuen, eta jakina, ardiak galtzeko ez dago bide hoberik.\nEULOGIO: Larre motzean beti.\nAGEDA: Eta zortzi seme-alabekin!\nIPARRAGIRRE: Durañona sendagileak asko lagundu zidan. Euskaltzale sutsua zen.\nEULOGIO: Zergatik ez zinen berriro Euskal Herrira itzuli?\nIPARRAGIRRE: Askotan bururatu zitzaidan, ez pentsa. (Eskuak zabalduz) Baina dirurik ez!\nEULOGIO: Sasoi txarrean ailegatuko zinen Uruguaira.\nIPARRAGIRRE: Hego Amerikara joandako ia euskaldun guztiak, bertan gelditzen ziren etsipenez. Jaioterrira indiano batzuk itzultzen ziren soilik, besteek ez zirelako ausartzen dirurik gabe etortzen...\nAGEDA: Ez zinela aberastuko garbi zegoen.\nIPARRAGIRRE: Garai hartako bertso batekin gogoratzen naiz.\nErrezitaitten hasiko da, sentiberatsu.\n"Itsaso aldera begira\noh, Jaun maitea, ze urrin dauden\nEuskal Herriko mendiak."\nInaxio pianista eta Eduardo abeslaria sartzen dira, laguntzaileek bazterrean zegoen pianoa agertoki erdi aldera eramaten duten bitartean. Eulogio eta Ageda kanpora doaz eskuinetik, dotore eta patxadan. Inaxiok pianoan nota batzuk joko ditu, Eduardo hasi aurretik.\ngauean dantzan lehertzen\nlo goxuan daudenak\nta burdin zaharrak\ngona gorri zaharrak\npertza zulorik badu\nInork saltzeko badauzka\nAbestia amaitutakoan, Eduardo eta Iñaxio kanpora doaz, baina pianoa bertan geratzen da, hurrengorako. Ezkerreko aldetik, Nazario eta Teodoro sartzen dira.\nNAZARIO: (Iparragirreri) Neuk eskatu diot etortzeko. Sancti Spiritus Unibertsitateko irakaslea da.\nTEODORO: Guri urtero hiru Aldundiek diruz laguntzen dizkigute. Nola eskatu, hor dago koska.\nNAZARIO: Oraintxe zebilen kontatzen Uruguaiko ibilerak. Lau bider aritu zen artzain.\nTEODORO: Ez da oso ohikoa abeslari bat artzain ikustea!\nIPARRAGIRRE: Azkenerako itzultzeko gogoa genuen. Nire Amerikak eginda zeuden.\nTEODORO: Hainbeste aldiz kantatu diozu Euskal Herriari, hainbeste bertso eder eskaini, ezin zenuen hezurrak Ameriketan utzi!\nIPARRAGIRRE: Seme-alabek kezkaz betetzen gintuzten. Nahiz eta etxean oraindik euskaraz mintzatu, bertarakotzen hasiak ziren.\nNAZARIO: Urte gutxiren buruan, euskal arrastoak galtzeko bidean.\nTEODORO: Uruguaiko eta Argentinako euskaldun jatorrak batu omen zuten, zu itzultzeko lain diru.\nIPARRAGIRRE: (Ilusioz beterik) Mateo Durañonak eta Frantzizko Aranguren adiskideek, Argentinatik hamabi mila erreal bidali dizkidate, erdia gautxo arropak baztertu eta berriak erosteko, eta beste erdia, (Eskubia bihotzera eramanaz) alaba nagusiei honako txartela erosteko.\nTEODORO: Hiru urte pasatu dira honezkero. Eta lehenetan zaude Aldundikoekin. (Nazariori). Noiz lotuko dituzue tratuok?\nNAZARIO: Praktikoak izan behar gara.\nTEODORO: Aldundikoekin konpontzea da giltzarria.\nIPARRAGIRRE: (Hunkituta, poltsikotik atera ondoren) Argazki polita atera nuen seme-alabekin. (Denei erakusten die, berriz gorde aurretik.)\nTEODORO: Lasai hartu. Alaba biak ekarriko ditugu Urretxura, aurten bertan.\nNAZARIO: Hemen behar duzue zuek, Joxe Mari. Euskal Herrian zegok zuen lekua.\nIPARRAGIRRE: Hemeretzi urte egin nituen Ameriketan, batere dirurik lortu gabe... (Etsituta, apal) Eta orain, hemen ere...\nTEODORO: Ez da nik esatearren, baina atzo jende gutxi joan zen zure jaialdira.\nIPARRAGIRRE: Garai baten mutil mardula ikusten zuten... Orain ostera, onenak emandako agure zahar bat.\nTEODORO: Erromeria, jendez gainezka zegoen.\nIPARRAGIRRE: Nire bertsoak...\nTEODORO: Zaharkituak egiten zaizkie, oso.\nIPARRAGIRRE: (Esku biak zabalduz, apal) Ez dakit besterik egiten.\nTEODORO: Laguntzeko prest gaude.\nNAZARIO: Goazen behingoz, Aldundikoekin hitzarmenok ixtera.\nIPARRAGIRRE: Buenos Airesen jaialdi bat antolatu zuten, nire bidairako dirua biltzeko, eta “Ameriketatik Urretxuko semea” abestia eskaini nien. Ea gustatzen zaizuen.\nNazario eta Teodoro kanpora doaz, eta eskuinetik Zubiria aurrera dator, erdira. Akorde batzuk jo ondoren, sentimenduz hasiko da.\nAMERIKETATIK URRETXUKO SEMEA\nseme bat hemen duzu\nNahi baina nola ikusi\nhau da lan tristea\nzuretzat nahi dut bizi\nBi mila eta seirehun\nurteak joan dira.\nBai, nire adiskideak\nbehar da pentsatu\nnola den mudatu.\nInork hemen ezin du\nbehar zaio damutu.\nnahi dut bitartean\ngero hezurrak utzi\nnire lur maitean.\nAbestia amaitutakoan, Zubiria bere tokira doa. Bitartean, ezkerretik Juana, Hipolito eta Anbrosio sartzen dira.\nJUANA: Eskerrak eman gura dizuet Aldundiko denoi.\nANBROSIO: Pozik egongo da Iparragirre orain, segurtasuna lortuta.\nHIPOLITO: (Esku biak astinduz, pozik) Ehun eta hogei pezeta hilero! Ondo ordainduta dago, ziur baietz.\nANBROSIO: Meritu handia dugu, hiru Aldundiok horrela ados jartzeko.\nJUANA: Familia ekarri ahal izango du, behingoz.\nHIPOLITO: Nazariori esango diot administratzeko. Bestela, akabo!\nANBROSIO: Hiriburuetako jai nagusietan, (Serio) nahitaez abestea eskatu diogu.\nJUANA: Berbakoa da. Beteko du.\nANBROSIO: Egun seinalatuetan, areto nagusietan euskaraz abestea!\nHIPOLITO: Berak ere ez zuen amestuko, Ameriketatik itzuli zenean.\nJUANA: Abestietan, zelaiak eta mendiak aipatzen dittu, ez hiriburuetako aretoak.\nANBROSIO: (Harrosko, bere aginte ohitura azalduz) Guk aretoetara eta palazioetara eramango dugu, gaztetan Parisen egiten zuen bezala.\nJUANA: Eta dotore dotore jongo gara ikustera!\nHIPOLITO: Dena dela, lehen egunetako harrera beroa izan arren, Iparragirre ez da gazte denborakoa.\nANBROSIO: Guri berdin digu. Baina gazteek, onenak emandako agurea, aspaldiko abesti ezagunak kantatzen besterik ez dute ikusten.\nJUANA: (Penaz) Gauza polita da, baina antzinakoa, zaharkitua gazteentzat.\nHIPOLITO: Herrietako jaietan ere, (Trikitia jotzeko keinua eginaz) erromeriak estimazio handiagoa du.\nANBROSIO: Baina negu partean, festa gehiegi ez da izaten.\nJUANA: Horregatik dabil diruz larri antzean.\nHIPOLITO: Aurreko batean bere buruari zera galdetu omen zion “Berriro Ameriketara joan behar ote diat?"\nJUANA: Ez da itzuliko. Amaren etxera, Txapartegira mudatu da bizitzera, eta bertan iraungo du udaberrira arte.\nHIPOLITO: Handik gertu dako gainera Zozobarro ostatua. (Irribarrez) Lagunekin abesteko leku aproposa!\nANBROSIO: Aldundiok hilero emandakoarekin, denerako ailegatuko zaio.\nInaxio pianista eta Martina abeslaria sartzen dira. Hipolito eta Juana atzera doazen bitartean, Anbrosio kanpora doa eskuinetik. Inaxiok nota batzuk joko ditu pianoan, Martina hasi aurretik.\nNIRE ETORRERA LUR MAITERA\nHara non diren, mendi maiteak\nHara non diren zelaiak\nhara Euskal Herri, lur hoberikan\nOh, Euskal Herri eder maitea\nhara hemen zure semea\nbere lurrari muin egitera\npozik, bai nire bizia\nAgur bai agur Donostiako\nnire anaia maitiak,\nHegoamerikan zer pasatzen dan\nAbestia amaitutakoan, Inaxio eta Martina kanpora doaz eskuinetik, eta laguntzaileek pianoa zein aulkia lehengo lekura eramaten dute. Bitartean, ezkerretik Iparragirre eta Nazario sartzen dira.\nHIPOLITO: (Eskuina bizkar gainean ipintzen diola) Oñatirekin, beti oroituko zara.\nIPARRA: (Oso pozik dago) Herri gutxitan, hain alkate presturik. Amaitu dira nire miseriak! Ehun eta hogei pezeta hilero! Sekula ez ditut batera ikusi!\n(Hipolito kanpora doa.)\nJUANA: (Nazario seinalatuz) Idazkari trebeagorik, ikusi duzu inon?\nNAZARIO: Eta ostatuko etxekoandre jatorrenaz, zer diozu?... Denok limurkerietan ibili beharrean, Aldundikoekin erabakitakoa martxan jartzea hobe izango zaigu.\nJUANA: Nik ez dut hor parterik. Iparragirreren mantenua udalak ordainduko dit eta kito.\nNAZARIO: Administratzailea neu izateko eskatu didate.\nJUANA: Aldundietatik bidalitako diruarena.\nNAZARIO: Abestiekin eta bertsotan irabazitakoak, zerorrek gorde.\nJUANA: Gitarrarekin gora ta behera, Zubiria adiskide nafarrarekin batera.\nNAZARIO: Gure kantari euskalduna!\nIPARRA: Orain arte ikusi dudanarekin, “Egun batean pobre, beste batez jauna” abestu ordez, “Gehienetan pobre, noizean behin jauna” hobeto datorkiolakoan nago.\nNAZARIO: (Irribarrez) Gaurtik aurrera, “Beti jauna!”\nIPARRA: Aurtengoa hirugarren negua izango da, familiagatik urruti.\nNAZARIO: Laster ikusiko duzu Anjela. Neu arduratuko naiz txartelak erosten.\nJUANA: Zortzi seme-alabak zu besarkatzeko gogoz egongo dira.\nIPARRA: (Apal) Nagusienak, etxeko gosea arintzearren, morrontzan ari dira, ia tripa-truk.\nJUANA: Txikienek galdetuko diote gehien zugatik Anjelari.\nIPARRA: Sarri. Zer erantzun ez dakiela jartzen omen da...\nNAZARIO: Horrelaxe geratu naiz goizean neu ere... Bertsolari bat zure kexaz etorri zaigu udaletxera.\nJUANA: Diruagatik edozein lekutan abesten duelako? Bizitza osoa darama horrela.\nNAZARIO: Horixe erantzun diogu... Mentalitate abarkaduna!\nJuana eta Nazario kanpora doaz, beraien artean berbetan. Bitartean, ezkerretik Sabina abeslaria sartzen da.\nIPARRA: Gaztetan eskaini nion abesti eder bat gitarrari, atzerrira joan nintzenean.\nZubiria eta Sabina aurrera datoz, eta Iparragirre atzera doa, lasai. Zubiriak akorde batzuk joko ditu, Sabina abesten hasi aurretik.\nkantari pasatzen dut\nNaiz dela Italia\nbietan bilatu dut\nIkusten badut ere\nnik mundu guztia,\nbeti maitatuko dut\nizango dut oraindik\nandregai bat ona.\nHemen badut frantzesa\nbaina nik nahiago dut\nbaina ez betiko,\nez dut ikusiko.\nnire lur maite honetan\nSabina kanpora doa, lasai, abestia amaitutakoan.\nIparragirre eta Zubiria bakarrik geratu dira agertokian.\nIPARRA:... (Oso pozik) Anjela eta umeen ondoan zahartzaro lasaia izango dut. Urretxu inguruan moldatuko naiz, adiskideekin... (Ikuslegoari, irribarrez, eskuina jasoz) Benetako bertsolaria banaiz, hemendik ezingo dut alde egin, zuei azken agurra eskaini gabe... "Gernikako arbola" kantatuko dizuet... (Hunkiturik) Asmatu nuenean, abesti ikasterraza egin gura nuen. (Alde batetik bestera dabilela) Eta halako baten, karlistadan galdutako foruak eta eskumenak gogoan nituela, Gernikako arbolaren irudia bururatu zitzaidan!... Aski da nire izena aipatzea, zortziko horrekin gogoratzeko.\nZubiriak akorde batzuk jo ondoren tonua emateko, biak batera hasiko dira.\nZUBIRIA - IPARRAGIRRE:\nEman ta zabal zazu (b)\nZaude bada zutikan (b)\narras galdu gara.\nLaurok hartuko dugu (b)\nbakean bizi dadin\nIkuslegoa txaloka hasten da, ekitaldia amaitu delakoan. Iparragirrek eta Zubiriak burua makurtzen dute apur bat, behin eta berriz, txaloak eskertuz.Baina agurtzera aurreratu beharrean, geldi geratzen dira biak, argiak nabarmen moteltzen doazenean.\nEzkerretik sartu diren Benigno eta Genobeba abeslari bikote berria argituko dituzte fokoek. Aurrera datoz, Iparragirre atzera doan bitartean. Eskenatokiaren alde baten, aurrekaldean, argi-fokoak Benigno eta Genobeba abeslari bikote berrxa argituko dute. Zubiriak akorde pare bat jo ondoren tonua emateko, Benigno hasiko da\nurte erdi igarota\nhil zen Iparragirre\neskaini zion sarri.\nEz zuen jauregirik\nez eta aginterik\nlortu guzti horrekin\ndenak jare otzan.\nnork hobe zaindua.\nbabesik ez zuen jaso\nbizi izan artean.\nhona begira egonda\ninor ez lortzeko.\ngerta ziren hutsak\njarraitu ditzagun guk\norain bere urratsak.\nBiak batera, gitarra barik:\nTxaloak hasiko dira. Bizpahiru segundura, eskenatokiko argi guztiak ixiutuko dira, eta banaka edo bikoteka, ezkerretik zein eskuinetik, partehatzaile denak aurrera etorriko dira, ikuslegoa agurtzera eskua jasoz edo burua apur bat makurtuz.\nAgurtu ondoren, alde batera edo bestera egingo dute, aurrean, antzeztoki guztia betez. Aurreratzen azkenak Iparragirre eta Zubiria izango dira. Ikuslegoa agurtu eta gero, erdian geratuko dira, lehen lerroan.\nAmaitzeko, denak batera burua makurtuko dute, behin eta berriz, ikuslegoari erreberentziak eginaz, esker onez.\nIPARRAGIRRE OÑATIN- 2015\n(2015eko Abenduaren 5ean bi saio berri eskaini ziren, aurreko urteko saioetako sarrerak berehala agortu zirelako. Bigarren ekinaldi honetan ere, ikusleek asko estimatu zuten emanaldiak, eta zorion beroak jaso genituen. Argazkiak 2014ko emanaldikoak dira)\nAntzeztokira irtendako ordenan:\nLehenengo eguna, eguerdian.\nMadalen, abeslaria: Oihana Diaz - Ganbara Abesbatza\nBalentina, abeslaria: Arantzazu Bikuña - J. Azpiazu Musika Eskola\nPetra, soinujolea: Arantxa Iturrioz - J. Azpiazu Musika Eskola\nJabier, abeslaria: Xabier Oregi - Oñati Abesbatza\nBigarren eguna, arratsaldean.\nIñaxio, pianista: Inaxio Ibarrondo - Parrokiako Korua\nSabino, abeslaria: Kepa Zelaia - J. Azpiazu Musika Eskola\nArgiak: Pili Aranguren eta Izzu\nPartiturak: Xabier Barriola eta Inaxio Ibarrondo\nEgilea: Olaitturri ordua: 05:23\nEtiketak: 05- "Iparragirre Oñatin"


Joan Bosco (italierazko izena Giovanni Melchiorre Bosco) (I Becchi, 1815eko abuztuaren 16a - Turin, 1888ko urtarrilaren 31), Joan Melchor Bosco edo Don Bosco izenez ere ezaguna, XIX. mendeko abade, hezitzaile eta idazle izan zen. Salestarren kongregazioa sortu zuen. Ume eta gazte behartsuen aldeko hainbat erakunde sortu zituen. Hezkuntza mailan ere, sistema berritzaile bat proposatu zuen.\nJoan Bosco (italierazko izena Giovanni Melchiorre Bosco) (I Becchi, 1815eko abuztuaren 16a - Turin, 1888ko urtarrilaren 31), Joan Melchor Bosco edo Don Bosco izenez ere ezaguna, XIX. mendeko abade, hezitzaile eta idazle izan zen. Salestarren kongregazioa sortu zuen. Ume eta gazte behartsuen aldeko hainbat erakunde sortu zituen. Hezkuntza mailan ere, sistema berritzaile bat proposatu zuen. Bere herrialdeko garai horretako agintari zibil eta erlijiosoen errespetua izan zuen, eta baita atzerrian ospe handia ere. Hainbat herrialdetako estatuburu eta agintari eklesiastikoek haren lanak eskatu zituzten. Joan Bosco, mundu osoan Don Bosco izenaz ezaguna, Pio XI.a aita santuak santu deklaratu zuen 1934ko apirilean, hil eta 46 urte geroago, eta Joan Paulo II.ak Gazteen aita, maisu eta laguna titulua eman zion. Hainbat herrik, probintziak, parkek, kalek, museok, unibertsitatek eta, batez ere, ikastetxek haren izena daramate. Joan Bosco 1888an hil zen, 72 urte zituela. Andre Maria Laguntzailearen basilikan hilobiratu zuten, eta gero, hil eta denbora gutxira, Valsalice-ko salestarren etxera eraman zuten. Handik denbora batera, haren gorpuzkia berriz ere aipatutako basilikara eraman zuten, eta hantxe dago gaur egun ere. (eu)\nJoan Bosco (italierazko izena Giovanni Melchiorre Bosco) (I Becchi, 1815eko abuztuaren 16a - Turin, 1888ko urtarrilaren 31), Joan Melchor Bosco edo Don Bosco izenez ere ezaguna, XIX. mendeko abade, hezitzaile eta idazle izan zen. Salestarren kongregazioa sortu zuen. Ume eta gazte behartsuen aldeko hainbat erakunde sortu zituen. Hezkuntza mailan ere, sistema berritzaile bat proposatu zuen. (eu)\nJoan Bosco (eu)


Iñurritza biotopoa: Oroiminez atzera begira\n2021(e)ko martxoakren 7(a), igandea\nOroiminez atzera begira jarrita, izan nintzen umea datorkit gogora. Izan nintzen umea izan zen Zarautz galdu batean, orain ez dudan xalotasun batez begira herriari, eta bizitzari.\nUmetan ikaragarri handia iruditzen zitzaidan ezagutzen nuen mundu txikia, baina sumatzen nuen ezagutzen nuen mundu urri hura mundu handiago baten zati txiki bat besterik ez zela.\nAntzinako Zarautz txiki hura zuri-beltzean agertzen zen argazkietan, eta ez zen oraingo Zarautza denaren erdia ere. Hala eta guztiz, oso zabala zen galtza motzetan genbiltzanontzat (esan beharrik ez dago orduan mutikoak galtza motzetan ibili ohi ginela izterrak bizarrez bete arte).\nGure ezjakintasunean Zarautz herri handia eta ikusgarria zen. Pentsa!, bi desertu genituen herriko mugetan: desertu txikia eta desertu handia. Argiñanoren jatetxearen albokoa Desertu Txikia zen, malekoiak hesitzen ez duen hondartza zatia, gaur egun bi kioski txiki antzeko eraikuntzak mugatzen duten hondar-eremua, Desertu Handia Golfeko parean dagoen hori zen, gaur Biotopoa deitzeko ohitura hartu duguna, hare-muino edo dunak dituena.\nDesertu Txikira futbolean egitera joaten ginen. Horretarako, ondo portatu behar zen eskolan, eta irteera bat egiteko behar adina merezimendu irabazi. Desertu Handian familia bi elkartzen ginen, oso noizbehinka, igandeko edo festa-egun berezi bateko bazkaria egiteko. Familia bat Talaimenditik behera jaisten zen, eta gu herritik joaten ginen. Herriko bi muturretan bizi ziren bi familia baserritar (lazkanotarrak biak ere emazteen aldetik) elkartzen ginen erdibidean (Desertu Handian) festaren bat ospatzeko, eta bazkaria egiten genuen hondartzaren ertzean. Kaletar jendeak nahiago izaten zuen hondar gainean egon, eguzkia hartu eta itsasoan bainatu, baina gu baserritar kastakoak ginen, eta leku “garbiagoa” nahi genuen bazkaltzeko, eta hondartzako hondar “zikina” baino nahiago genuen dunetako belar “ezaguna” mantelak han zabaldu eta jateko.\nBitxia zen orduko Zarautz txikia. Herri-kaskotik berrehun metrotara hasten zen beste mundu mota bat; hau da, herritik bertara zen baserri mundua, kalekotik bestelakoa zen aparteko mundua. Azken Portu izeneko taberna bat bazen herriaren ertzean, mugan, eta azken portu zibilizatu hartatik harantz basokoen lurraldeak zeuden, baserritarren mundua, bizitza ikusteko eta bizitzeko beste modu bat zuten jendeen mundua.\nHondartzaren mugetan ere, desertu handitik harantzago, “kanala” zegoen; horrela deitzen genion itsasoratzen den lekutik Iñurritzarainoko erreka zatiari, neurri handian bi murru zuten artean korritzen zuen erreka zatiari.\nErreka hura kanalizatu zuten garaiko izena izan behar du kanala horrek. Garai hartan, aspaldi samar inola ere, padurari lurrak, baratzeak eta soroak lapurtzea zen herri nekazari langile batek egin zezakeen onena. Hala uste zen, eta hala egin zen. Noraezean zebiltzan ura, hemen putzu eta han errekasto, bideratu; eta taxuzko lur-eremuak sortu; erriberak, soroak eta baratzeak egiteko lur emankorrak sortu padura zikin bat besterik ez zen lurralde nahasian.\nMugak jarri urari, erretenak eta zangak urtero garbitu, urari ez eman pilatzeko aukeratik, ezta bide galduetan ibiltzeko ere: bere bidetik joan zitezela, gizakiok jarritako bideetatik, eta kanalera iritsi, azken finean.\nEta itsasoaren ertzetara hurbildu ahala, ur gezak eta itsasokoak nahas ez zitezen konportak jarri eta mareen indarrak amatatu. Oraindik ere badira langintza horien aztarnak Zarauzko Biotopoan. Goitik zetozen ur gezak otzandu, itsasotik gora zetozenei oztopoak jarri; erribera emankorrak antolatu.\nGaltza motzetan ibiltzen ginen garaian "kanala" ez zen leku gomendagarria. Guardia zibilak joaten ziren hara, noizbehinka, tiro-jarduerak egitera eta halakoetan abisu ematen zuten egunkarietan jendeak arreta izan zezan: “Se advierte a los vecinos de la villa que la Guardia Civil realizará prácticas de tiro…”\nApaizek ere abisu ematen zuten ez zela leku hura leku gomendagarria arima garbi eduki nahi zuenarentzat. Deabruaren tentaldiei eutsi ezinik, eta lizunkeriak bultzatuta, hainbat bikote hara joaten omen zen beren grinei eutsi ezinik, haragikeriaren bekatu itsusian lohitzera. Eta beste batzuek, hura bekatuen jokaleku zela jakinik ere, gauez hara hurbiltzen omen ziren besteen lohikeriak ikusirik beren begiak eta arimak belztera.\nGauez gauzak ez ziren, ez, zuzentzen kanal bazterrean, okerrago bihurtu baizik. Lohikerietan amilduak eta begiluze lizunez gain estraperloan eta kontrabandoan ibiltzen zirenak ere leku hartara joaten omen ziren gauez. Mallarriko haitzetatik gorantz ezkutuan ekarritakoak herrirako bidean jartzera.\nEzkutuko eta gaueko lan legez kanpokoak ziren hangoak.\nBaziren, ordea, egun argiz egin zitezkeen, eta agintari militar eta erlijiosoen begi zorrotzek ere gaitzetsi ezin zituzten beste hainbat ekitaldi kanalean egiten zirenak.\nArrantzale jendea anguletara joan ohi zen garai zenean, eta baita karramarro berdeak biltzera ere tretzak jartzeko.\nOrain debekatuak daude tretzak, baina orduan ohiko kontua zen trezekin arrantza egitea; legezkoa zen ala ez beste kontu bat da…\nTretzak metro askotako soka luzeak dira, marea jaisten denean itsasertzean jartzen direnak harriekin edo taket sendoekin hondarretan finkaturik. Tretzaren soka nagusi horretan dozenaka eta dozenaka puntera jartzen dira, eta puntera bakoitzean bere amua, eta amu bakoitzean bere karnata. Marea igotzen denean itsasoak estaltzen du tretza eta itsas zabalean geratzen dira amuetako beitak, erdi bizirik, edo erdi hilik, berdintsu dio…\nBeitarako ezin hobeak omen ziren amarra berdeak. Lupiak eta gaztaikak, bastangak eta zabalerak, muxarrak eta erlak, urraburuak eta zarboak… harrapatzeko beitarik onena. Hala esaten zidan, behintzat, nire osaba arrantzaleak kanaleko ur usaintsuen ertzetan amarra iheskor haiek harrapatzeaz aspertuta ikusten ninduenean.\nDenborarekin, ur garbi samarreko erreka zen kanala ur zikinez basitu baitzen azkenerako. Gero eta zarauztar eta udatiar gehiago ginen herrian eta errekako urak mokordoz betetzen joan ziren. Ordukoa da Peste izendapena: Riopeste edota Erriopest. Kiratsak uxatu zituen hainbat eta hainbat bizidun kanaleko ur eta ertzetatik.\nHala eta guztiz, arrantzaleek arrantza kontuetarako eta nekazariok hondarra eskuratzeko erabiltzen genuen kanala.\nMandoa eta karroa hartuta herritik abiatzen ginen San Pelaioraino. Zubiaurreberritik behera, ezkerraldean, bazen baserritxo bat eta atarian Matusalenek berak baino urte gehiago izan behar zituen kateko zakur iletsu bat. Ahots lakarrarekin zaunka egiten zigun karro gaineko oholean eserita gindoazenoi:\n—Lau, lau, lau.\nAita zenak errepikatu ohi zuen handik pasatzen ginen aldi oro:\n—Oker habil, ez gaituk lau; bi bakarrik gaituk.\nBi edo hiru. Gutxitan ginen gehiago eta ez dakit inoiz asmatu zuen zakur zaharrak bere laukoa iragartzean.\nEsan bezala, kanalera hondar bila joaten ginen. Udalak baimena emana zuen nekazariok udaberrian behar adina hondar handik jasotzeko. Hori baino lehen frantziskotarren komentuaren parean zen jaitsiera batean jasotzen zen baratzetarako hondarra. Paper zaharretan irakurria dut jaitsiera horretatik bertatik eramaten zirela txerriak itsasoan garbitzera. Bidaiari batek baino gehiagok aipatu izan du gure herriko ohitura bitxi hori.\nBaina goazen harira. Udaberrian azenarioak ereiten dira, beste hainbat barazki bezala, eta azenarioak landare delikatuak dira, mizkinak, litxarreroak. Lur gozo-gozoa eskatzen duten horietakoak. Lurra goldatu, aretu, eta hazia erein ondoren, narra eta harrizko alperra pasatzen zitzaion gainetik zokor guztiak txiki-txiki egin eta soroa ume baten ipurdia baino leunago jartzeko. Baina hori dena ez zen, itxuraz, nahikoa azenarioentzat, eta hondarrarekin lur gaina goxatu behar izaten zitzaion.\nHorretarako behar izaten zen kanaleko hondarra.\nGogoratzen dut hondarretara joandako horietako batean martin arrantzale bat erakutsi zidala aitak:\n—Ikusten al duk hango sastraka hartan dagoen txoria? Zain egoten bahaiz, arrantzan nola egiten duen ikusiko duk.\nEta halaxe izan zen, hain kolore ederretako txori hura gezi bat bezala murgildu zen errekako uretan eta arraintxo bat mokoan zuela irten zen.\nGaur egungo oroimenetik, galtza motzeko garaietako begiekin ikusten saiatzen naiz orduko itsasertza eta erreka ondoa, eta bakardadea da etortzen zaidan oroitzapena. Han ez zen jenderik ibiltzen. Bakardadea eta hegaztiak, egia esateko.\nKuliskak eta txilipotak ikusten ziren ur ertzean, eta alkarabanak eta maiatzeko kuliskak aipatzen zituzten auzokoek. Eta, isilpean, istingorrak eta hegaberak. Perretxikozale batek esaten ez duen bezala non aurkitu dituen udaberriko zizak, onddoak edo kuletoak, ehiztariak ez ditu aipatzen istingorrak eta hegaberak… ehizatu ez dituen bitartean, behintzat.\nPadurara nahiz zelai eta erriberetara (orduan zabalak eta ugariak ziren) jaisten zen ehiza udazkeneko pasean edo udaberriko kontrapasean. Gogoan dut halako batean hegabera bat izan genuela etxean. Ehiztariren batek tiro ustela bota eta zauritua zegoen (hanka hautsia zeukan, oker ez banago), eta hala ere ihes egin zion ehiztariari, edo ezkutuan gorde. Ez zen gustura izango ehiztari gizajoa!\nAitak aurkitu zuen ganadu-jatena egitera joan zenean erriberetara, eta etxera ekarri zuen. Etxeko komunean sartuta eduki genuen, eta ogi-papurrak eta garagar-aleak ematen genizkion jateko. Ez dut uste oso gustura egon zenik gure komunean, buru gaineko mototsa ere azkar baino lehen okertu zitzaion, izuaren izuz, nik uste…\nZarauzko Biotopoko garai hartako bi irudi ahaztezinak ditut, biak ere inguruaren naturarekin zer ikusirik ez dutenak. Bata, guardia zibilak tiro-saioak egin eta biharamunean mutiko-kuadrilla bat harritan sartuta geratutako balak jasotzera joan ginenekoa, eta, bestea, ekaitz izugarri eta itsaso gogor baten ondoren Gustav itsasontziaren ohol zaharrak hondarretatik saihets-hezurrak balira bezala nola irteten ziren ikustera joandakoa.\nMunduaren mugaraino joan eta ezezagunarekin aurkitzea bezain zirraragarria zen hura oraindik galtza motzetan genbiltzanontzat!\nJ. M. Olaizola “Txiliku”\n2008-06-10 / 2020-02-22\nEgilea: Asier Aldalur Zulaika ordua: 19:25\nLarunbat arratsalde grisa, euria aspaldiko partez. Itsasoa epel, hori bai, irailean eguna moztu arren itsasoa bainurako zoragarria mantentz...\nZarautz hiri urbanoa da, zarauztarrak kale txukun eta garbiak nahi ditugu, etxe dotoreak, kale bazterretako zuhaitzak ondo kimatuak, belargu...\nOroiminez atzera begira jarrita, izan nintzen umea datorkit gogora. Izan nintzen umea izan zen Zarautz galdu batean, orain ez dudan xalotasu...\nZARAUZKO XXIV ASTRONOMIA ASTEA - Beste behin, zerura begiratu asmoz gatoz. Ohiko moduan!! Eguzkia ikusi nahi dugu, eta planetak, eta izarrak, eta espazioan aurki ditzakegun beste altxor ...\nUdako agenda jada eskuragarri dago! - Ataria-n jada udako agenda eskuragarri dago, bai fisikoki, bai web-orrian, ekintza berri ugariz beteta, adin eta gustu guztietarako. Adibide moduan honakoa...


Auzia Euskaraz (epaiBi): Haurduntza subrogatua\n2017-03-03 Auzia Euskaraz!\nLaguntza bidezko ugalketa modu bat da, eta kontratu edo hitzarmen bidez egiten da. Guraso izango direnez gain, haurra sabelean haziko duen emakume batek hartzen du parte. Enbrioia intseminazio artifizialaren edo “in vitro” ernalketaren ondorio izan daiteke; gametoak etorkizuneko gurasoenak izan daitezke, edo donazio bidez jasotakoak.\nHaurra sabelean haziko duen emakumeak jarduteko erabateko gaitasuna izango du, eta konpromiso atzeraezina hartuko du jaioberria bikoteari ematekoa, eta haiek haurraren guraso izango dira, ondore guztietarako.\nEstatuan, horrelako haurduntza kontratuak erabat deusezak dira; horrenbestez, seme-alabatasuna guraso biologikoei dagokie, Laguntza bidezko Giza Ugalketa Teknikei buruzko 14/2006 Legearen arabera. Hala ere, Espainian, praktika horren bidez jaiotako ume baten seme-alabatasuna guraso izan nahi duen bikotearena izan daiteke, baldintza batzuk betez gero.\nEAEn berritasunak Euskadiko Administrazio Orokorrarentzat\n2017ko otsailaren 14an, Eusko Jaurlaritzak jakinarazi zuen Euskadiko Administrazio Orokorrarentzat lan egiten duten aitek eta amek, eta amatasunaren subrogazioaren hautua egiten dutenek, baimen-egunak har ditzaketela beren nazioarteko joan-etorrietarako eta beren haurtxoak zaintzeko.\nNeurriaren asmoa da adopzioaren, harreraren edo erditzearen hautua egiten dutenen eskubide berberak izatea haurduntza subrogatua hautatzen dutenek, baimenei dagokienez. Aitek eta amek baldintza eta aukera berberak izango dituzte baimenak eskatzerakoan.\nEuropan amatasun subrogaturako kasu gutxi onartzen dira. Batetik, Georgia eta Ukraina daude; herrialde horietan erabat normalizaturik dago praktika hori, eta, gainera, kobratu egiten da. Georgian eta Ukrainan haurduntza subrogatu bidez haurra izatea beste herrialde batzuetan baino merkeagoa bada ere, arazoak sortu ohi dira Espainian gurasotasuna legalizatzen saiatzerakoan.\nEuropar Batasunean, Ingalaterra eta Holandako kasuak ere baditugu. Bi herrialde horietan, haurra sabelean haziko duen emakumeak ezin du kobratu.


Curragh lautada ospetsuen inguruan oinarrituta, Newbridge kultura, ondare, erosketak eta erakargarritasunetan aberatsa da - denentzako zerbait eskaintzen du. Murgildu Kildareren zaldi ondare aberatsean, eros ezazu txikizkako terapia batekin eta gozatu saritutako jatetxe ugariz.\nNewbridge Curragh Plains-en ertzean dago eta Allen-eko Bog-a eta Pollardstown Fen-ek mugatzen dute. Ingurua oso ezaguna da Irlandako zaldi hazkuntza, entrenamenduak eta lasterketak direla eta, beraz, ez da harritzekoa inguruan inguruan zipriztindutako hazitegi ugari eta Curragh hipodromoak izatea. Herria azkar zabaldu zen 19an Curragh Camp eraiki ondorenth mendean. Hiria, Liffey ibaiaren ertzean, ziurrenik ezaguna da Newbridge Silverware etxea izateagatik, 1934az gero mahai tresnak fabrikatzen aritu direlako eta oraintsuago Irlandako eskualde mailako merkataritza zentro handiena - Whitewater. Athgarvan, Kilcullen eta Allen herri lasaiak hurbil daude eta baita golf zelairik zaharrena ere, Royal Curragh. Eta arretaz entzuten baduzu, Curragh Plains eta inguruko Hill of Hill-ek St Brigid, na Fianna eta Dan Donnelly-ren ipuin mitikoak kontatzen dituzte.\nNewbridge-eko toki garrantzitsuenak\nMichelinek gomendatutako janari esperientzia eskaintzen du, janari goxoak eskaintzen ditu giro lasai eta atseginean.\nWhitewater Merkataritza Zentroa\nWhitewater Irlandako eskualde mailako merkataritza gunerik handiena da eta 70 denda bikain baino gehiago ditu bertan.\nKildare Town eta Newbridge inguruan egiteko hamar gauza bikain\nZiurrenik Curragh-i buruz ezagutzen ez zenituen 10 gauza\nEzagutu gehiago Newbridge-en\nOndarea eta HistoriaErkidegoko\nOutdoorsOinez eta Senderismo\nAbentura eta jarduerakFamilia Fun\nPubak eta gaueko bizitzaKanpoko jantokia\nOndarea eta HistoriaDoako GauzakCafes\nArte eta KulturaEgun euritsuak\nRoy Beans epailea\nArte eta KulturaFamilia Fun\nPubak eta gaueko bizitzaGastro-pubak


IKTen erabilera didaktikoa letretako esparruan: 7.SAIOA\n3. Praktika onak zenbait arlotan: mintegi kide batzuen aurkezpenak\n4. Interneten aurkitzen den informazioaren fidagarritasuna\n5. Denbora lerroak\n5.1 Zer dira eta zertarako erabili\n5.2 Zenbait adibide\n5.3 Praktika: Dipity\n6. Bakoitzak lekarzkeenak\nAuzokideberriak: eskolarteko lehiaketa\n2. Baliabideak eta praktika onak:\nBaliabideak: "Zabaldu begi kritikoa" (publizitatearen aurrean ikuspegi kritikoa lantzeko unitate didaktikoa: power pointa eta ikasleentzako fitxak ); karrajua euskaltegia ( gelan lan egiteko ideiak eta baliabide asko eskeintzen dizkigu );Ikanet (IKA euskaltegiak, mailaketa probak egiteko aukera ematen digu); EGA azterketa on-line (AEK eta Jakintza Ikastolak elkarrrekin prestatutako ikastaro bat eta baliabideak).\nWeb-questak: "olerkaritzatik kantagintzara" (3. dbhrako); "gaur egungo literatura" (dbh 2.zikloa); "nire narrazioa" (ipuina, eskutitza eta aholkuak lanatzeko); "gure gutiziak" ("Gure gutiziak" liburutik abiatuz, ikasleek kontakizunak idatzi ditzaten; DBH eta Batx.)\nPratika ona: " Bortirietako gazteak mintzo" ( Diziplinarteko proiektua da. Matematika, Gizarte Zientziak, Euskara, Gaztelera, Frantsesa eta Ingelera arloekin zerikusia du. Proiektu horretan euskararen erabilera Bortzirietako familietan aztertu dute. Proiektuaren amaiera ekintza gisa aurkezpen ekitaldia egin zuten martxoaren 22an Berako Kultur etxean. Aurkezpen hitzaldiak bideo hauetan ikus daitezke.\nGaztelania: ( oraingo honetan publizitatea lantzeko baliabide eta praktika onetan zentratuko gara)\nBaliabideak: "Despierta el ojo crítico" (aurkezpena , ikasleentzako fitxak ), "Publicidad y sexismo" ( unitate didaktikoa eta power pointa ), "Bienvenido al mundo de la publicidad" eta "Unos minutos de publicidad".\nPraktika ona: "Mirar la publicidad" ( "Materiales de Lengua" web orrian, beste arlo ugarien artean, publizitatearen atal ezberdinak lantzen dira ).\nBaliabideak: XIX. mendeko albuma , "Bertan" ( argitalpen monografikoen bilduma ), Euskal Herriko Historiaren kronologia , Euskal-Herria.org (monumentu megalitikoak, eraikin historikoak, ibilbideak...).\nPraktika ona: "Forma begiradan" (DBHko ikasleei propio zuzendutakoa: Tolosa, Bilbo, Gasteiz, Donostia eta Gernikako kaleetan zehar dauden eskulturetara gerturatzeko ibilbideen proposamena).\nPraktika ona: "English Movie",ikasleek sortutako bideoak; "Health is Wealth", ikastetxe desberdinen arteko lankidetza jarduera bat.\nPraktika ona: "Notre musique", ikasleek aukeratutako frantsesezko abestien bilduma wiki batean azalduta.\nPraktika ona: "Carpe Diem gehi Locus Amoenus", ikasleen lanak argitaratzeko bloga.\n3.1 Beatriz (Elizalde BHI): “zippyshare”\n3.2 Aitor (Hirubide BHI): “google maps” eta “streetview”\n3.3 Jone (Pasaia Lizeoa): “google docs”\nBanaka edo bikoteka aukeratu ikasgai bat eta, horren arabera, zuen denbora-lerroaren edukia erabaki (iradokizun batzuk, goiko aurkezpenean).\nWikipedia (edo beste edozein baliabide) erabilita, gutxienez hiru gertaera betetzeko baliabideak bildu (argazki bana, testu labur bana, YouTubeko bideo helbide bana).\nDipity web gunean sartu eta kontu bat sortu (hasiera batean'Join Dipity'; ordutik aurrera 'Sign in' zuen kontuan sartzeko).\n'Create a timeline' aukeratu denbora-lerro berri bat sortzeko.\nIzenburua, deskribapena eta zenbait ezaugarri aukeratu ondoren, 'Continue and add events' sakatu.\n'Add event' aukeratu gertaera bakoitza (edo pertsona baten informazioa...) sartzeko eta dagokion fitxa bete. 'Add event' botoi horia sakatu datuak errejistratzeko eta ' Continue' sakatu.\nGertaera guztiak prest dituzunean, 'Create timeline' aukeratu. Sortutako denbora-lerroak URL bat du. Hori txerta daiteke blog baten lotura batean, adibidez. Denbora-lerroak erakusteko beste aukera 'embed' moduan izan daiteke. Horretarako kodea kopiatu. Adibidea.\nBidali zure lerroaren URLa eta txertatzeko kodea eskola2.0mintegia@gmail.com helbidera eta blog honetako sarrera azalduko dugu saioan egindako lana.\nDipity erabiltzeko tutorial bat euskaraz:\nBeste tresna batzuen azterketa


Bherria Komunitatea errealitate da jada - bherria\nAdi, prest, ekin! Datorren ostegunean, maiatzak 6, 9:30etik 12:00etara bitartean, Bherria Komunitatearen lehen hitzordua izango dugu. Ikasteko komunitate horretan, dagoeneko izena eman dute Euskal Administrazio Publikoko 22 teknikarik; hots, lankidetza publiko-sozialeko ekintzetan sartuta daudenek. Interesatzen bazaizu, oraindik ere zure plaza erreserba dezakezu.\nKomunitate hau pentsatu da osatzen duten pertsonek ikaskuntza praktiko eta baliagarriak lortzeko aukera izan dezaten. Bherria Egonaldian erabilitako erreminta metodologikoekin abiatuko gara, pareen arteko kontrastetik premiak eta esperientziak lantzeko eta proposamenarekin bat egiten duten pertsonek eskaintzen dituzten ekintza, ekimen eta/edo proiektuak hobetzeko eta indartzeko.\nKomunitatean, saio digitalak egingo dira hiru hilez behin, Bherria taldeak bultzatuta eta dinamizatuta. Saioen 2021eko egutegia ondorengoa da: lehen eguna, maiatzak 6; bigarren eguna, irailak 23; hirugarren eguna, azaroak 25.\nLehen saioa eta ibilbidea\nZiur zure buruan darabilzun hurrengo galdera honako hau dela: zein da saio hauetarako plana?\nLehen saioan, maiatzaren 6an, komunitate bat eratzeko alderdi orokorretan oinarrituko gara:\nKomunitatearen helburuak eta abiapuntu izango dugun funtzionamendu-proposamena aurkeztea eta azaltzea, parte-hartzaileen aukera eta premietara egokitu ahal izateko.\nGeure burua aurkeztea eta onartzea komunitateko parte-hartzaile gisa eta proiekturako lehen hurbilketa bat egitea, pertsona bakoitzak proiektuaren bitartez lagunduko baitu komunitatean ikasten.\nKomunitatearen eta behar partikularren gaineko banako aukerak partekatzea, bertako partaide izan ahal izateko.\n(Auto)antolakuntzarako zenbait akordio ezartzea.\nJakin badakigu lehen saiotik aurrera edukien plangintza alda daitekeela; hala ere, 2021erako ibilbide bat egin dugu, eta lehen saioan baliozkotuko dugu:\nBigarren saioan (irailak 23), parte-hartzaileen proiektuak sakonduko ditugu: ezagutu, aztertu eta abar, arrakastak eta hobetzeko eremuak identifikatzen zehazki oinarrituta.\nHirugarren eta azken saioan (azaroak 25), proiektuekin lanean jarraitzeaz gain, lehen hiru saioen balantzea egingo dugu eta 2022rako lehentasunak ezarri.\nEta saioen artean zer?\nKomunitateak saioen artean konexioa izateko formulak eta bideak hitzartzeko gaietako bat da. Gainera, saio osagarriak proposatuko ditugu komunitatea osatzen duten pertsonak lan digitala egiteko teknikoki trebatzeko.\nBherria Komunitatearen saio guztiek deialdi bat eta itzulera-kronika bat izango dituzte. Orain, garrantzitsuena da komunitatearen parte izateko izena ematea.\nBeste foro batzuetan eta gure web orrialdean ere aipatu dugun moduan, Bherria Komunitatean parte hartzeko gonbidapenak, beraz, nolabaiteko konpromisoa eta inplikazioa izatea eskatzen du, hori positiboa baita taldean sortzen den konfiantzan eta elkarrekin ikasteko saio bakoitzari zukua ateratzeko gaitasunean.\nTags: berrikuntza publicoa - Berrikuntza publikoa - elankidetza publiko-soziala - ikasteko komunitatea - komunitatea - lankidetza publiko-soziala - parte-hartzaile prozesuak - Parte-hartze soziala


Aiztondoko, Urnietako eta Andoaingo albisteak jasotzeko Telegram kanaletara batu zaitez - Eskualdea - Aiurri.eus\nAiztondoko, Urnietako eta Andoaingo albisteak jasotzeko Telegram kanaletara batu zaitez\nAiurri 2021-10-05 13:16\nKonfinamendu garaian Aiurrik Andoaingo albisteak eta argazkiak zabaltzeko Telegram kanala sortu zuen. Jada 78 jarraitzaile ditu eta jendearen harrera ona ikusita, beste herrietan metodo berdina erabiltzea erabaki du.\nJada hiru Telegram kanal sortu ditugu, Andoaingoa, Urnietakoa eta Aiztondokoa. Unean uneko albisteak, argazkiak eta bideoak jaso ahal izateko sartu ondorengo Telegram kanaletan:\nTelegram kanaletan sartzeko, estekan sakatu eta "Unirme" edo baturi eman. Honela, albisteak eta argazkiak mezu bezala iritsiko zaizkizu mugikorrera. Une oro, herriko eta inguruko egoeraren gainean adi egoteko.\nZer da Telegram eta nola sartu zaitezke kanalean?\nTelegram WhatsApp-a bezalaxe mezularita aplikazio bat da; ezberdintasun nagusia, pribatutasun handiagoa duela eta kanalak sortzeko aukera ematen duela da. Aukera handiak eskaintzen dituen APPa da Telegram, beraz, unean uneko informazioa helarazteko kanalak sortu ditu Aiurrik:\nPlay Store delakoan Telegram aplikazioa jaitsi.\nZeure telefono zenbakia jarri eta APPa aktibatuko da.\nBilatzailean Aiurri Andoain, Aiurri Aiztondo edo Aiurri Urnieta jarri.\nTaldean sartu eta batu (Unirme) sakatu.\nTaldean sartuko zara! Mezu gisa eguneko albiste garrantzitsuenak jasoko dituzu


DravetTzari proiektuarekin bat egin du Igartubeitik - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nDravetTzari proiektuarekin bat egin du Igartubeitik\nEZKIO // Igartubeiti Baserri Museoak bat egin du DravetTzari proiektuarekin. Gero Axular dantza-ikuskizunetarako diseinatutako euskal jantzi tradizionalen erakusketa jarri du ikusgai urriaren 14ra arte. Dravet sindromea dutenen eguneroko bizimodua ezagutzeko aukera emango du erakusketak. Larunbatean, 18:00etan, Gero Axular Taldeak Euskal Herriko dantza tradizionalen aukeraketa egingo du Igartubeitiko tolarean. Aurrez izena eman behar da.


Ane Labaka 2018/04/20 9:00\nGu, gu gara, “lehengo gazteak bai…” esamoldearekin hasitako nostalgiaz betetako kontakizunak pasioz entzun ditugunak; espetxe martxa jendetsuak, intsumisio garaiak… kaleak sutan. Gu, kartzelan gure belaunaldi ...\nMaialen eta Messi\nAne Labaka 2018/01/19 9:00\nMaialen eta Messi. Messi eta Maialen. Ohorezko sake bati esker bosteko batean bi mundu paralelo elkartu zirenekoa.\nErtzaren ertzari punta atera ohi dion bertsolaria zentroaren ...\nAne Labaka 2017/09/8 9:00\nAbuztua hilabete hila da, hustua. Irratiak hiri eta herri (ia) guztietako festetan gertatutako eraso sexistak oihukatzen dizkigu, eta badirudi berri hauek ere dagoeneko ez direla ...\nAne Labaka 2017/04/21 8:51\nApirilaren lehena izan zen mugarria. Herriko kultur etxea gainezka, espektatibak altu, urduritasuna, barre algarak, negarrak, emozioen katarsia, leherketa… Entzuleak zutik eta eternoa egin zitzaidan txaloaldia ...\nNiri euskaraz, edo kalera\nAne Labaka 2017/02/17 10:01\n“Euskalgintzaren arazoa D ereduko irakasleak gara”. Hala entzun diot duela gutxi esperientziadun maisu bati. Nik ere, nire gaztean, metatu ditut zenbait esperientzia bertsolaritzako irakasle bezala ...\nAne Labaka 2016/11/25 8:52\nGarai zaharretan erditu gintuzten gu. Gatazka deitzen ziotena ulertzen hasi aurretik egin genituen kartzelara lehen bisitak familian eta idatzi genizkien lehen eskutitzak urrun zeuzkatenei. Albistegietan ...\nAne Labaka 2016/06/10 8:30\nBadira hamar bat egun inoiz baino aire garbiagoa arnasten dudala, Laboaren “ustelak lurpera, bizitza da handiena…” dioen kanta burutik eta mingainetik kendu ezinik nabilela. Ez ...\nAne Labaka 2016/04/15 9:00\nLarunbatekoa izugarria izan zen. Astelehen goiz honetan aje emozionala senti dezaket oraindik gorputzean. 12.000 pertsona Gasteizen. Batukada doinuak, buruberokiak, oihuak, dantzak, zapi moreak eta ...\nAne Labaka 2015/11/6 9:30\nAurreko astean gertatu zen, Nafarroa Oinezeko gertakariak guztiok harritu ostean. Ordutik, burutik irudia kendu ezinik nabil.\nAsteartea izango zen, edo asteazkena. Nonahikoa izan zitekeen ikastetxe ...\nAne Labaka 2015/06/5 9:09\nDena jokoan dagoenean jolasten jakin behar da”. Horrela hasi nuen igande goizean Zizurkilen Gipuzkoako Txapelketako saioa. Zoritxarrez, jolasetik baino jokotik gehiago zuen hartan jokoak berarekin ...\n1 Orria 3 Orrietatik Hurrengoa


Ahobizi | Donostia\nHorrela, orain arte euskaraz izan dituzun elkarrizketek euskarazkoak izaten jarraituko dute; baina, orain arte erdaraz izandako elkarrizketa batzuk euskaraz edo elebiz izatea ere lortuko duzu.\nJarrera aktiboa izango duzu, beraz. Zure harreman sarean dituzun hizkuntza praktikak aztertu eta euskarara aldatzeko aukera duzun horietan eragingo duzu. Hizkuntza aldaketarako aukeratu dituzun harreman horietan ezezik, zure bizitzako esparru guztietan euskaraz arituko zara, ahal den guztietan, ahal duzun guztiekin.\n– Euskaraz ongi moldatzen dena eta euskaraz egingo duena ulertzen duten guztiekin. Izan daiteke orain arte horretan saiatu den kidea, edo hizkuntza jokaera orain aldatzea erabaki duena.\n– Euskaraz erdizka moldatzen dena, baina prest sentitu eta hemendik aurrera euskaraz egingo diena ulertzen duten guztiei.\nAnek euskara ulertzen du baina ez du oso ongi egiten, eta horregatik Aitorrek erdaraz hitz egiten du berarekin. Anek belarriprest izatea erabaki du, eta Aitorrek ahobizi izateko hautua egin du. Hala, Aitorrek Aneri euskaraz egingo dio, eta Anek euskaraz zein erdaraz erantzungo dio (nahi eta ahal duen bezala). Horrez gain, Aitorrek euskaraz egingo die ulertzen duten guztiei.\nMariak euskaraz hitz egiteko ohitura du. Hala ere, ulertzen zion norbaitek erdaraz erantzuten zionean, erdaraz jarraitzen zuen normalean. Orain Ahobizi izango da, eta euskarari eutsiko dio ulertzen duten guztiekin.\nHemen duzu bideo tutorial bat, 2017an Aiaraldean egindakoa, azaltzeko zer den Ahobizi izatea (3min 30seg)


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Barbalot: "Preso gauzka ideologiak eta hari kateaturik dago gure jarduera osoa"\nBarbalot: "Preso gauzka ideologiak eta hari kateaturik dago gure jarduera osoa"\nPasa den udazkenean atera zen argitara Lardaska agerkariaren lehen zenbakia, hainbat testu laburrez osatua. Koldo Izagirreren hitzaurreari jaramon eginda, "inork ez du horrela idatzi egundaino". Email bidez erantzun dizkigu galderak ezizenez sinatzen duen Barbalot egileak.\nGure historia hurbilena, sarekadan eroritako basurde aztoratuaren irudiak isla lezake: zalapartan, trabatzea besterik ez du lortzen. Arriskutsua da, oso, ekintzaren tentaldia… desesperoan, edozerk balio duelakoan gaude; edozerk, geldirik egotea izan ezik. Sobera dugu, ordea; sobera albiste, sobera proposamen, sobera alderdi politiko eta sobera aktibismo… eta ia denak dirau, bestalde, gainerako guztiarengandik bereiz. Gabeziari sorkuntzaz erantzuteak hondamendia areagotzen ahal du, zaborra biderkatu eta inkomunikazioa biziberritzea besterik ez baita lortzen askotan. Fede otzan eta suizida bat dugu eraikuntzan eta ekintzan: herrigintzan, naziogintzan, euskalgintzan, kulturgintzan… bestela esan, produkzioan. Alta, gakoa gorpuztean datza. Horregatik, mugimenduaren, berrikuntzaren eta zalapartaren sustatzailez osaturiko mahai-inguruetan betondoa egin eta boligrafoa hortzetik paperera darabiltenek, beren besapeak arakatu beharko lituzkete lehen-lehenik gure miserien errurik aurkitzeko... halaxe, esaterako, “Kulturgintzan Dihardugunok” gremiokoek, ez baitute ondorengo egitate sinplea publikoki aitortzeko ausardia askorik adierazi orain artean: argitaletxeak, oroz gain, burua errentagarritasunaren uztarripera makurtzen duten negozio-gizonen afera direla. Apika ez dira aberastuko edo, are, estu-estu bizirautea baizik ez dute lortuko... baina horrexek berak egiten ditu arriskutsu: orotarik sustatu behar dute irabazi urriak izateko eta, honenbestez, dirugile handien modura, ase-ezin batean irauteko. Produzitu eta saltzearen ogibideak gorputz kulturala ezinezkotzen du; di-bertitu egiten gaitu, Pascalek zerabilen zentzuan; hots, mamitik edo zuztarretik aldendu. Baina ezingo dugu gure bidea urratu borroka sektorial eta burutazio aldrebesenen metaketa polimorfo batez. Bizikidetzaren perbertsio hutsa duzu den-denak bere izateko eskubidea aldarrikatzen duenekoa. Gizakia finitua da hala denboran nola espazioan; eta ekimena, kontzientzia eta arreta ere halakoak dauzkanez, hautatzeko askatasuna du edo, are, hautamena bera du askatasun eta gizatasun... aberrazio hutsa da, horregatik, hari baztertzea, diskriminatzea, mespretxatzea eta suntsitzea galaraztea.


European Youth Event (EYE) jardunaldietan - EGK European Youth Event (EYE) jardunaldietan - EGK\nPasa den maiatzaren 20 eta 21ean European Youth Event (EYE) jardunaldiak izan ziren Estrasburgon. Bi egun horietan 7.500 bat gaztek parte hartu zuten, tartean Euskadiko Gazteriaren Kontseiluko (EGK) parte-hartze teknikaria, Marta Calvo.\nBigarrenez eraman zen aurrera ekimena eta, oraingoan, helburua gazteon eta politikarien arteko eztabaida bultzatzea zen, ezarritako gaiaren inguruko proposamenak lortzeko. Era berean, gazteon parte-hartzea sustatzeko hainbat dinamika izan ziren albiste amaieran ikus ditzakezuen argazkietan bezala, baita bertaratuak aktibatzeko ekintza kuriosoak ere. Ziur azken bi esaldi hauek zure kuriositatea esnatu dutela. Gehiago jakin nahi izanez gero Europako Parlamentuak Youtubera hainbat bideo igo ditu.\nBaina ez zen dena astialdirako denbora izan. Bertaratutako gazteok errefuxiatuen gaia mahai gainean jarri genuen, batik bat Europar Batasunak Turkiaren sinatu duen akordioa eta honek izan dituen eta izango dituen ondorioak.\nBi egunez 7500 gazte bildu ziren, baina beste hainbat kanpoan geratu ziren. Gehitzekorik duzula uste duzu? Edozein mezu helarazi nahi izanez gero idatzi partehartze@egk.eus helbidera edo deitu 945 22 06 01 (Marta) zenbakira. Eta gazteon parte-hartzea interesekoa baduzu gertura zaitez Gazterpe lantaldera!


Bidaiatzeko baldintzak - Transportes PESA, S.A.\nTxarteldegietan bidaia-txartelak erostea, aldez aurretik saltzea, itzultzea edo aldatzea.\nTransportes Pesa SAk hiru txarteldegi ditu, hiriburutik irteten diren bidaldietarako bidaia-txartelak erosteko.\nTransportes Pesa SA Bilbon: Gurtubay kalea zk.g. Termibus autobus-geltokia.\nOrdutegia: astelehenetik ostiralera, lanegunetan, 06:15etik 21:00ak arte; larunbatetan, 07:15etik 22:00ak arte; igande eta jaiegunetan, 08:45etik 22:00ak arte.\nTransportes Pesa SA Donostian: Federico Garcia Lorca pasealekua 1, 20014 Donostia.\nOrdutegia: astelehenetik ostegunera, 04:40tik 22:00ak arte; ostiral, larunbat eta igandeetan, 04:40tik 00:00ak arte.\nTransportes Pesa SA Gasteizen: Euskaltzaindiaren plaza. Autobus-geltokia.\nOrdutegia: astelehenetik ostiralera, lanegunetan, 07:00etatik 21:10 arte; larunbat, igande eta jaiegunetan, 07:30etik 21:50 arte.\nBezeroentzako arreta-ordutegitik kanpo egiten badira, bidaia-txartelak autobusean bertan salduko dira.\nTxarteldegietako aldez aurreko salmenta:\nBidaia-txartelak aldez aurretik eros daitezke txarteldegi bakoitzerako adierazitako ordutegian. Dena den, bidaia-txartela erosteko lehentasuna izango dute irteera-ordua hurbilen duten erabiltzaileek.\nTxarteldegian aldez aurreko bidaia-txartela erostea eta dagokion zenbatekoa bidaia-txartel bakarreko Lurraldebus edo Mugi txartelarekin ordaintzea:\nAldez aurreko bidaia-txartela erosi eta dagokion zenbatekoa bidaia-txartel bakarreko txartelaren bidez ordaintzen baduzu, hil horren barruan irteten diren bidaldien artean aukeratu ahal izango duzu.\nBidaia-txartelak baliozkoak dira bertan agertzen diren datan, ibilbidean eta orduan erabiltzeko. “Donostia - Zarautz - Bilboko aireportua” lineak tratamendu berezia du, bidaia-txartela kontratatutako egunean eskainitako edozein bidalditan erabil baitaiteke.\nTxarteldegian Lurraldebus eta/edo Mugi txartelarekin erositako bidaia-txartelak itzultzea (2014ko ekainaren 1etik aurrera).\nTransportes Pesa SAren txarteldegietan Lurraldebus eta/edo Mugi txartelaren bidez erositako bidaia-txartela itzultzea baimentzen da.\nHorretarako, txarteldegian bidaia-txartela aldez aurretik erosi duen txartelaren titularrak bertan agertu beharko du, gutxienez, dagokion garraio-tituluan adierazitako irteera-ordua baino hamar minutu lehenago, itzulketa-inprimaki bat eskatu beharko du, behar bezala bete eta itzuli nahi duen bidaia-txartelarekin batera entregatu beharko die txarteldegiko langileei. Adierazitako prozesua bete ondoren, Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzak dagozkion egiaztapenak egingo ditu eta bonu bat jaulkiko du bidaia-txartelaren zenbatekoaz, titularraren txartela kargatzean dirutuko dena.\nTxarteldegian aldez aurreko bidaia-txartela erostea eta dagokion zenbatekoa eskudirutan edo kreditu- edo zordunketa-txartelarekin ordaintzea:\nBidaia-data baino hilabete lehenago erosi ahal izango da bidaia-txartela.\nTransportes Pesa SAk konpromisoa hartzen du aldez aurretik erosi eta eskudirutan edo kreditu- edo zordunketa-txartelarekin ordaindutako bidaia-txartelen zenbatekoa osorik itzultzeko txarteldegian agertzen den edonori, baldin eta zerbitzua oraindik irten ez bada.\nBidaia-txartelari dagokion zerbitzua irten bada, bidaia-txartelak ez du baliorik izango.\nBidaia-txartelen aldez aurreko salmenta etetea:\nAldez aurreko salmenta eten egingo da dagozkion agintariek alarma-egoerak aktibatzen dituztenean bidaiarien segurtasuna arriskuan jar dezaketen baldintza klimatologiko txarren ondorioz, eta enpresarekin zerikusirik ez duten inguruabarrak gertatzen direnean. Arrazoi horiek eragindako aldez aurreko salmentaren etendura ahal bezain laster iragarriko da gure web-orrian (www.pesa.net) eta txarteldegietan.\nBidaia-txartelen aldez aurreko salmentaren etendura sistema informatikoan izandako akats baten edo Transportes Pesa SAri egotz dakizkiokeen arrazoien ondorioz gertatzen bada, bidaia-txartelak modalitate horren bidez erosi nahi dituenak bezeroentzako arreta-telefonora deitu ahal izango du, ezarritako ordutegian, bere telefono-zenbakia edo helbide elektronikoa emateko. Transportes Pesa SAk konpromisoa hartzen du aldez aurreko salmenta berriz abian jartzen denean hari deitzeko edo mezu elektroniko bat bidaltzeko.\nBidaia-txartelen aldez aurreko salmenta berriz abian jartzen denean, gure web-orrian eta txarteldegietan jakinaraziko da.\nBidaia-txartelak txarteldegian aldatzea:\nSistemaren funtzionamendua dela eta, bidaia-txartel bakarreko txartelaren bidez erositako txartelak ezin dira txarteldegian aldatu. Dena den, ezeztatu egin daitezke, “Txarteldegian Lurraldebus eta/edo Mugi txartelarekin erositako bidaia-txartelak itzultzea” atalean adierazitako prozesua beteta.\nTxarteldegian eskudirutan edo kreditu- edo zordunketa-txartelarekin erositako bidaia-txartela beranduago irtengo den bidaldi baterako bidaia-txartel baten truke aldatu ahal izango da, inongo kosturik gabe. Kasu horretan, aukeratutako zerbitzu berrirako plaza izango du, baldin eta plaza librerik badago.\nInternet bidezko salmenta-plataformaren bitartez erositako bidaia-txartelak ezin izango dira txarteldegietan aldatu edo ezeztatu, ezta autobusetan ere. Eragiketa hori salmenta-plataforma horren bidez soilik egin ahal izango da, betiere “Internet bidez bidaia-txartelak ezeztatzea” atalean adierazitako baldintzetan.\nBidaia-txartelak autobusean saltzea.\nBidaia-txartelaren zenbatekoa ordaintzeko onartzen da eskudirutan egitea edo bidaia-txartel bakarreko Lurraldebus edo Mugi txartela erabiltzea. Bidaia-txartelak ezin dira ordaindu zordunketa- edo kreditu-txartelen bidez.\nOndoren adierazten diren lineetan bidaia-txartela ordaintzeko bidaia-txartel bakarreko txartela onartuko da, modalitate arruntean edo anonimoan. Dena den, ibilbidearen noizbehinkako tarifaren prezioa deskontatuko da, ez da deskonturik lortuko eta egindako bidaia ez da metatuko geroztiko tarifa-onuretarako. Linea horietan bidaia-txartel bakarreko txartelarekin ordaintzeak ez du ibilgailu-aldaketarik ahalbidetzen. Nazioarteko lineetan, bidaia-txartel bakarreko txartelarekin ordaintzeak joaneko bidaia-txartelak erostea ahalbidetzen du, baina sistemaren funtzionamenduaren ondorioz ezin da joan-etorriko bidaia-txartelik erosi.\nBilboko aireportua - Zarautz - Donostia.\nBaiona - Biarritz - Donibane Lohizune - Hendaia - Irun - Donostia - Bilbo.\nLourdes - Irun - Donostia - Bilbo.\nOñati - Arrasate - Bergara - Eibar - Bilboko aireportua (Bilboko aireportua helmuga edo jatorri duten bidaietan).\nBidaia-txartelak erosi eta eskudirutan ordainduz gero, gai horretan indarrean dagoen araudiari jarraikiz, gehienez ere 20 €-ko billetearekin egin daiteke ordainketa. Segurtasun-arrazoiak direla eta, ez da zenbateko handiagoko billeterik onartuko.\nZerbitzuaren funtzionamendua arinagoa izan dadin, mesedez ordaindu bidaia-txartelak zenbateko zehatzarekin, edo, bestela, erabili zatikizko txanponak. Akatsik izan ez dadin, mesedez egiaztatu zuen bidaia-txartelak eta itzulitako kanbioak erosteko unean bertan.\nNahitaezkoa da bidaia-txartela ibilbide-amaiera arte gordetzea, eta aurkeztu egin beharko da Transportes Pesa SAk baimendutako langileek eskatuz gero.\nGarraio-titulua daukatenek eskubidea dute zerbitzua segurtasun-, higiene- eta erosotasun-baldintzetan egingo dela bermatuko duten ibilgailu egokietan garraiatuak izateko.\nAdministrazio eskudunak baimendutako eta iragarritako proposamenaren arabera egingo dira bidaldiak. Garraiatua izateko eskubidea aukeratutako zerbitzuan plazak izatearen baldintzapean egongo da.\nIrteerako geralekuan aldez aurretik agertzea gomendatzen da.\nZerbitzua egiten den bitartean bidaiariek Transportes Pesa SAko langileek esandakoari jaramon egin beharko diote, zerbitzuarekin eta haren gorabeherekin zerikusia duten gaietan. Era berean, autobus barruko eta kanpoko seinaleei kasu egin beharko diete, eta horietan deskribatzen diren arauak edo debekuak bete, erabiltzailearen araudia barne.\nArren, ez izan bidaian gainerako bidaiarientzat gogaikarriak izan daitezkeen jokabideak, ez idatzi edo margotu ezer ibilgailuaren altzarietan, eta ez lapurtu ibilgailuaren barruan instalatutako edozein segurtasun-elementu.\nAutobusean horretarako ezarritako atetik sartu beharko da, mugikortasun urriko pertsonak izan ezik, horiek hurbilen duten eta beren beharretarako egokiena den atea erabil baitezakete igotzeko eta jaisteko.\nErabat debekatuta dago autobusera martxan edo baimendutako geralekuaz bestelako leku batean igotzea edo jaistea.\nGidariak sarrera debeka diezaieke mozkortuta edo drogen eraginpean dauden pertsonei, edo gainerako bidaiarien osotasun fisikoa arriskuan jar dezakeen edo horientzat zein enpresako langileentzat gogaikarri edo iraingarritzat jo daitekeen jokabidea dutenei.\nTxarteldegiko salmentarik ez duten lineetan autobusean sartzea: lehenik bidaia-txartela daukaten bidaiariak sartuko dira autobusean; berdin dio bidaia-txartela salmenta-makina automatikoetan, Internet bidez edo LurTicket aplikazioan erositakoa izatea. Bidaia-txartela duten bidaiariak autobusean sartu direnean eta tarteko geralekuetan beteko diren eserlekuak erreserbatu ondoren, autobusean bertan bidaia-txartelak saltzen hasiko da gidaria, eta libre daudenak besterik ez ditu salduko.\nAutobusak matxura izan duelako zerbitzua eteten bada, autobus horretan doazen pertsonek enpresak jarritako beste autobus bat erabili ahal izango dute, garraio-titulu berarekin eta, beti, Transportes Pesa SAko langileen aginduei jaramon eginda.\nTransportes Pesa SAk konpromisoa hartzen du matxura izan duen ibilgailuaren ordezkoa ahalik eta lasterren jartzeko, hartara bidaia osatu eta bidaiari guztiak helmugara lehenbailehen eramateko.\nZerbitzuek atzerapenak, ezeztatzeak edo ibilbide-aldaketak izan ditzakete trafiko-kolapsoen, baldintza meteorologiko txarren edo gure erakundearekin zerikusirik ez duten ezinbesteko arrazoien ondorioz. Kasu horietan, izandako gorabeherak web-orrian, bezeroentzako arreta-telefonoan eta eraginpeko linea edo bidaldiaren hasierako edo amaierako txarteldegietan iragarriko dira. Zerbitzuak edo lineak berrezartzen direnean, aurretik erabilitako bitarteko berak erabilita emango da horri buruzko informazioa.\nGure langileek bidaia atsegina gerta dakizun lan egiten dute. Ibilbidean zehar anomaliaren bat antzematen baduzu, jakinarazi gidariari mesedez, ahal izanez gero berehala zuzen dezan, edo bestela, lehenbailehen konpontzeko neurri egokiak har ditzagun.\nMugikortasun urriko pertsonak.\nMugikortasun urriko pertsonek eskubidea izango dute web-orri honetan eskueran duten atal espezifikoan adierazitako protokoloa bete dadin eskatzeko.\nIbilbide luzeko zerbitzu batean (40 kilometro baino gehiago) gurpil-aulkian bidaiatu behar duen pertsonari gomendatzen diogu, autobusa bere beharretara egokituta egon dadin, gutxienez finkatutako ordua baino 24 ordu lehenago jakinaraztea enpresari. Jakinarazpen hori bezeroentzako arreta-telefonoan (900 12 14 00, astelehenetik igandera, 07:30etik 21:30 arte) edo gure edozein txarteldegitan bezeroei arreta ematen dieten langileei egin diezaieke.\nGurpil-aulkia erabiltzen duten mugikortasun urriko pertsonak arrapala edo jasogailua zabaltzen den atetik sartuko dira, horretarako lekuan jarri eta gidariak abiaraziko duen arrapala edo jasogailua erabiliko dute ibilgailuaren barruan kokatzeko.\nBidaiariak zutik garraiatzeko baimena duten autobusetan, desgaitasuna duen gurpil-aulkiaren erabiltzaileak lotuta eramango du bidaian autobuseko segurtasun-uhala. 40 kilometrotik gorako ibilbidea egiten duen autobus bakoitzean gehienez ere mugikortasun urriko pertsonen aulki bat eraman ahal izango da, betiere mugikortasun urriko pertsonei buruzko atalean adierazitako tramitazioa bete badu.\nGainerako ibilgailuetan, autobus berean gehienez ere mugikortasun urriko pertsonen bi aulki sartu ahal izango dira aldi berean, betiere erreserbatutako espazioa haur-kotxe edo -aulki batek lehenago okupatu ez badu. Geralekuan badaude, gurpil-aulkia erabiltzen duten pertsonek lehentasuna izango dute, haur-kotxe edo -aulkien gainetik, autobus barruan sartzeko eta erreserbatutako espazioa erabiltzeko.\nHaur-kotxe edo -aulkiak daramatzaten erabiltzaileak.\nHaur-kotxeak autobus barruan sartzeko, horiek garraiatzeko gunetik gertuen dagoen atea erabiliko da.\nHaur-kotxe eta -aulkiak irekita eraman ahal izango dira 40 kilometro baino gutxiagoko ibilbideak dituzten autobus guztietan, betiere autobusen ezaugarriek horretarako aukera ematen badute. Kotxe edo aulki irekia autobusaren erdiko plataforman kokatuko da, segurtasun-uhalekin lotuta eta frenoa jarrita. Eramaten duen pertsonari dagokio haren segurtasunaren eta gainerako bidaiarien segurtasunaren erantzukizuna. Horretarako, haur-kotxe edo -aulkiaren ondoan eta hari eutsita bidaiatu beharko du. Ibilgailu berean gehienez bi haur-kotxe edo -aulki sartuko dira, betiere gurpil-aulkian mugitzen den pertsonarik ez badago autobusean edo geralekuan. Kasu horretan, mugikortasun urriko gurpil-aulkiaren erabiltzaileak sartzeko lehentasuna izango du haur-kotxe edo -aulkiaren gainetik. Maletategia daukaten autobusetan haur-kotxe edo -aulkiak bertan eraman behar dira nahitaez.\n1. Sei urtetik beherakoek doan bidaiatuko dute, baina doako bidaia-txartela izeneko gaikuntza-titulua eduki beharko dute, plaza-zenbaketaren eta trafiko-legeriak ezarritako nahitaezko aseguruen estalduraren ondorioetarako. Bidaia-txartel hori autobusean bertan lortuko da, baldin eta txarteldegirik ez badago. Adingabearen adinari buruzko ezadostasunik izanez gero, autobus-gidariaren irizpidea “in situ” nagusituko da, inguruabar hura behar bezala egiaztatu ondoren bidaiaren zenbatekoa itzultzea ezertan galarazi gabe. Adingabeekin haien segurtasunaz arduratuko den heldu batek joan beharko du une oro. Heldu batek, gehienez ere, sei urtetik beherako lau adingabe eraman ditzake.\n2. Ibilgailuan sartzen diren 6 eta 18 urte arteko bidaiariak, beren segurtasunaz arduratuko den helduren batekin ez badoaz eta tarifa-integrazio pertsonalizatuko sistemako txartela (MUGI txartela) badaramate, beren gurasoen edo tutoreen baimena duten adingabetzat hartuko dira ondorio guztietarako, eta, horrenbestez, beren erantzukizunpean bidaiatuko dute.\n3. 5 eta 10 urte arteko 5 pertsona baino gehiagok talde antolatuan bidaiatzen dutenean (udalekuak, kanpamentuak eta abar), nahitaezkoa izango da talde horretako 10 adingaberekin gutxienez 2 heldu joatea eta beste heldu bat beste 15 adingaberekin, aplikatzekoa den indarreko legerian ezarritakoari jarraikiz.\nEkipajeen eta fardelen garraioa.\nGehienez ere 15 kilo pisatzen duten ekipajeak garraia daitezke maletategiak dituzten ibilgailuak erabiltzen dituzten lineetan. Ibilgailu horietan maletategian eramango da ibilgailuaren barruko apaletan dagoen espazioa baino neurri handiagoa duen edozein fardel.\nEskuko ekipajea autobusaren barruko apaletan jarri ahal izango da, baldin eta lekurik badago eta haren neurriek uzten badute. Bidaiariek ziurtatu beharko dute ibilbidean zehar eskuko ekipajea ondo kokatuta dagoela eta bidaiarien gainean erortzeko arriskurik ez duela. Horri buruzko ezadostasunik izanez gero, autobus-gidariaren irizpidea nagusituko da.\nDonostiako Bizkaia pasealekuko 12ko eskatu ahalako geldialdia ekipajeen eta fardelen garraioa:\nDonostia helmuga duten lineetan geldialdi hori egingo da; eskatu ahalako geldialdia izango da eta maletategia ez da irekiko. Autobus barruan kokatzeko moduko tamainakoak ez diren ekipajeak daramatzaten bidaiariek ezin izango dute geldialdia erabili.\nLagun egiteko animalien garraioa.\nBaimendutako lagun egiteko animaliak horretarako ezaugarri egokiak dituzten ibilgailuen barruan besterik ez dira onartuko. Hauek dira ibilgailuen barruan sartzeko baimena duten lagun egiteko animaliak: espezie eta ezaugarri guztietako txakur eta katuak, arriskutsuak izan daitezkeenak izan ezik.\nBaimendutako animaliak garraiatzeko baldintzak, espezieak eta ezaugarriak dagokion eranskinean adierazitakoak izango dira.\nDena den, lagun egiteko animaliekin bidaiatzeko baimena ematen duten zerbitzuetan baldintza hauek errespetatu beharko dira:\na. Animaliekin haien ekintzen erantzule izango den pertsona batek bidaiatu beharko du.\nb. Animaliak lehentasunez kaiola, ontzi edo edukiontzi homologatu itxi baten barruan eramango dira, zaintzailearen eserlekuaz bestelakorik okupatu gabe, ez dute eragozpenik sortuko usain edo zarataren ondorioz, eta ez dute eraginik izango gainerako bidaiarien erosotasunean. Horri buruzko ezadostasunik izanez gero, autobus-gidariaren irizpidea nagusituko da.\nc. Maletategia daukaten ibilgailuetan animaliek bertan joan beharko dute nahitaez, kaiola, ontzi edo edukiontzi homologatu itxi baten barruan. Ontzi horrek animalien gorozkiak eduki eta erretiratzeko aukera emango duen gailuren bat eduki beharko du.\nd. Ontzietan garraiatzen ez diren txakurrak ibilgailuaren plataforman eraman daitezke, baldin eta animaliaren ezaugarrietarako uhal egoki batekin lotuta badoaz, une oro bere zaintzailearekin kontaktu fisikoa mantenduta, muturrekoa jarrita, albaitaritza-zentro baimendun batek jaulkitako osasun-txartelaz eta erantzukizun zibileko aseguruaz hornituta, indarreko legerian aurreikusitako higiene-, osasun- eta segurtasun-baldintzetan. Autobus-gidariak animaliaren osasun-txartela eska dezake, baldin eta gutxieneko higiene- eta osasun-baldintzak betetzen ez dituela uste badu edo harekin zerikusia duen edozein eztabaida sortzen bada.\nDena den, arestian adierazitako osasun-txartela eta aseguru-poliza erakusteko eska dezake pertsonei edo ondasunei kalterik eragiten dien gorabeheraren bat gertatzen bada.\ne. Gaueko zerbitzuetan ezin izango da animaliarik eraman. Bustita edo araldian dauden animaliak ezin dira autobusean sartu.\nf. Bidaiari bakoitzak animalia bat besterik ezin du eraman.\ng. Ibilgailu batean gehienez ere bi animalia eraman daitezke aldi berean.\nh. Animaliak eragin ditzakeen kalteen erantzukizuna haren eramaileari dagokio, erantzukizuna hirugarren batena edo garraio-enpresarena dela egiaztatzen denean izan ezik.\ni. Bidaiariren batek adierazten badu animaliaren batek eragozpenak sortzen dizkiola (adibidez, erreakzio alergikoak, usainak edo zaratak) eta autobusera animalia horren zaintzailea baino lehen igo bada, azken horiek ibilgailuaren beste leku batera joan beharko dute.\nArtikulu honetan adierazitako guztitik salbu geratzen dira itsu-txakurrak eta laguntza-txakurrak, baldin eta zentro homologatuek funtzio horietarako baimena dutela egiaztatzen badute. Kasu horretan, laguntzen dioten pertsonaren ondoan egin dezakete bidaia, aplikatzekoa den araudian ezartzen diren baldintzetan.\nMaletategia duten autobusetan bizikletak garraia daitezke, baldin eta bizikleta dagokion babes-zorroan sartuta badoa (aurreko gurpila desmuntatuta) eta eramateko lekurik badago. Baldintza horiek betetzen ez badira, ezingo dira garraiatu. Bizikletak ezin izango dira inola ere ibilgailuaren bidaiari-lekura sartu. Ekipajeek edo fardelek ibilgailuaren maletategia erabiltzeko lehentasuna dute, bizikleten gainetik.\nIbilbide laburreko hiriarteko autobusetan bizikleta tolesgarriak ibilgailuaren bidaiari-lekuan garraia daitezke. Bizikleta tolesgarria une oro zaindu beharko du eramaten duen pertsonak, gainerako bidaiariei eragozpenik edo kalterik sor ez diezaien. Maletategia duten autobusetan bizikleta tolesgarria maletategian kokatuko da, garraiorako babes-zorroan sartu beharrik gabe. Horri buruzko ezadostasunik izanez gero, autobus-gidariaren irizpidea nagusituko da.\nMaletategia duten autobusetan surf-taulak garraiatu ahal izango dira, baldin eta bi metro baino gehiago neurtzen ez badute, dagozkien zorroetan sartuta badoaz eta maletategian lekurik badago. Ekipajeek edo fardelek ibilgailuaren maletategia erabiltzeko lehentasuna dute, surf-taulen gainetik. Horri buruzko ezadostasunik izanez gero, autobus-gidariaren irizpidea nagusituko da.\nBezeroentzako informazioa. Iradokizunak eta erreklamazioak.\nBidaiarien eskueran jartzen dugu bezeroentzako arreta-telefonoa —900 12 14 00— astelehenetik igandera, 07:30etik 21:30 arte. Telefono horretan aukera izango duzu informazioa eskatzeko, zalantzak argitzeko, zure iradokizunak edo erreklamazioak planteatzeko eta gure autobusetan galdu dituzun gauzen berri emateko.\nWeb-orrian (www.pesa.net) gure lineak eta bidaldiak kontsultatu ahal izango dituzu, eta posta elektronikoaren bidez jakinarazi galdu dituzun gauzak eta hobetzen lagunduko diguten iradokizunak eta erreklamazioak, zerbitzua herritarrek behar eta merezi duten kalitatearekin egitea lor dezagun.\nEra berean, gure zerbitzuen funtzionamenduari buruzko informazioa eskatu ahal izango duzu gure txarteldegietan.\nGure txarteldegi eta autobusetan eskuragarri dituzu erreklamazio-orriak.\nGure autobusetan zerbait galdu baldin baduzu, bezeroentzako arreta-telefonora —900 12 14 00— hots egitean esan iezaguzu zein egun, ordu eta lineatan galdu duzun, deskribatu galdutakoa nolakoa den eta eman zure izen-abizenak eta harremanetan jartzeko telefono bat. Une horretatik aurrera, ahalegina egingo dugu galdutakoa aurkitzeko, eta lortuz gero, jabearekin harremanetan jarriko gara galdutakoa itzultzeko.\nTransportes Pesa SAk ez du erantzukizunik hartzen jabeek diotenez galdu zituztenean beren poltsa, maleta eta/edo motxiletan zeuden gauzak falta badira. Aurkitutako gauza bere jabetza egiaztatzen duen pertsonari emango zaio aurkitu den bezala.\nTransportes Pesa SA ez da izango aurkitu ezin izan dituen objektu edo gauzen erantzule.\nNahi izanez gero, galera posta elektronikoaren bidez ere tramita dezakezu, www.pesa.net web-orriaren erabiltzaileentzako arretako atalaren bitartez (atencionaclientes@pesa.net), aurretik eskatutako datuak idatzita.\nAurkitutako objektua galkorra bada edo iraungitze-data badu, osasun-arrazoiak direla eta, berehala botako da zaborretara.\nGainerako objektuak, aurkitu zirenetik gutxienez hiru hilabete igaro ondoren, kudeatu egingo dira eta erakunde humanitarioei emango zaizkie, kasuak kasu.\nIradokizunei eta erreklamazioei erantzuteko konpromisoa.\nIradokizunek eta erreklamazioek gure zerbitzuak hobetzen laguntzen digute. Horregatik, Transportes Pesa SAk iradokizun eta erreklamazio guztiei erantzuteko konpromisoa hartzen du, baldin eta bertan honako datu hauek adierazten badira: erreklamatzailearen izen-abizenak, telefonoa, helbide elektronikoa edo posta-helbidea. Erantzuteko epea gehienez ere hamabost egunekoa izango da, erreklamazioa aurkezten den egunetik aurrera.\nEskerrik asko bidaiatzeko hautatzean gugan jarri duzun konfiantzagatik.\nIndarrean: 2019ko otsailaren 1ean


Albisteak - COVID 19 Antigenen Azkar Azterketa Alemanian arrakastaz erregistratuta\nImmunobio COVID 19 Antigenen Azkar Azterketa Kit Alemanian arrakastaz erregistratu da. Erregistro proben emaitzek erakusten dute gure produktuek errendimendu bikaina dutela eta bezeroek oso ezagunak direla\nEpidemia berria (COVID 2019) 2019 amaieran piztu zen eta 2020an hasi zen Txina. IMMUNOBIOko langile guztiak kezkatuta zeuden epidemiaren garapenarekin eta herrialdearen epidemiaren aurkako borrokan lagundu nahi dute. Testuinguru horretan, Hangzhou Immunuo bioteknologia I + G taldeak COVID 2019 IgG / IgM proba azkarraren kit-a garatu du 2020ko otsailaren hasieran, eta 2020ko irailean I + G taldeak 2019-ncov antigenoak hautemateko proba kit garatu du.\nGure I + G taldeak aurkitu du merkatuan 2019-ncov antigenoaren azterketa oso erraza dela positibo faltsuak sortzea listu-estutuetan erabiltzen denean. Arazo hau gainditzeko asmoz, ingeniariek kontratuan egindako esperimentu ugari egin zituzten merkatuan AG test kiterako. Etengabeko ahaleginen bidez, azkenean I + G taldeak 2019-ncov antigenoaren proba-kit propioa garatu du, sudurreko swab proba egiteaz gain Saliva swab testerako ere erabil daitekeena. Milaka Saliva test esperimentua egin genuen kit-a merkatuan jarri aurretik, inork ez zuen miss possitive-rekin esperimentatu.\nGure bezero alemaniar MXX jaunak jakin zuen IMMUNOBIO COVID 19 antigenoaren kitak listua hautemateko erabil daitekeela, berehala erabaki zuen produktu hau Alemanian erregistratzea eta saltzea. Erregistratzeko probarako Saliva ale probaren lagina eman genuen eta erregistroaren emaitzek erakusten dute antigenoak hautemateko erreaktiboaren sentsibilitatea eta berezitasuna oso onak direla. Laginak hautemateko sentsibilitatea% 100ekoa da, eta espezifikotasuna% 95,6koa.\nGaur egun, produktua Alemanian arrakastaz erregistratu eta saldu da eta Europar Batasunean ere erregistratu da.