Gauezko Españarik gauezkoena - Honore de Balzac\nVendômetik ehun bat urratsetatik ez areago, Loiraren ur-bazterretan hain zuzen —esan zuen— eraikirik dago etxe arraildu nabarxka, aski sabai garaiez atzendua, bakandua zeharo; izan ere hango ingurumarietan ez baitzen ez larru-hondategirik ez ostatu txirorik antzematen herri guztietako auzaterietan ohi direnen legez.\nEtxe aitzinean lorategia hazten da, erriberara begira; bertan sasoi batean bideak marrazten zituzten ezpel soilduak gaur egun erruz zabarturik dira.\nLandaretxar harroek oparotasun joriaz apaintzen dituzte ur-bazterraren aldeak. Frutondoak berriz, duela hamar urtetatik inoren eskuaz erreparatu gabeak, antzutu egin dira dagoeneko eta adaxkak sastrakadi modura antolatuak daude. Landare keretek, erroiz-txerpiak ziruditen. Aspaldi hondarreztaturik zeuden bidexkak, alderik alde liska berdexkaz josiak daude honez gero; hala ere, egia esan behar bada, gaur egun ez da bertan xenda arrasto izpirik ere ageri. Vendômeko dukeen gaztelu zaharraren hondakinei eusten dien mendi gailurretik gainbehatuz gero, hango bazterretako gunetarik, hura baitzen begi-bista nagusi bilakatzen zen bakarra, norbaiti bururatuko zitzaion, zehatzik gabeko iraganetan jaun presturen bat gogoz olgatuko zela, lur magal hauetan, tulipan eta arrosak hazi, ortuan otzan jardunez, baina batipat, fruitu gozoen litxarrerietara emanda. Lorategiko itzaltegi bat ere ageri da, edo hobe, itzaltegia zenaren aztarnak, denborak oraindik irentsi gabeko mahai ajatu baten gordeleku ederra. Gorputza jadanik galdua duen lorategiaren izaeran, bizimodu probintzial lasaiaren gozamen gordinak igartzen dira. Bai eta tratalari dirutsua ere bere hilobiko epitafioa irakurtzen. Gogoa kuzkurtzen duten ideia hits eta gozoen koroa gisa, azkenik, murrailetarik batek eguzki erloju bat erakusten du, honako izkribu burgestu honen aginpean: «Ultimam cogita!».\nEtxebizitzaren sabaiak izugarri okertuak daude, pertsianak aldioro itsu, balkoiak enaren habia-lastoz estalirik, ateak harri eta buztinaz betirako kondenan. Ferradurak lizunaren mendera abandonatuak; harmailetako hirrikidurak belaxka luzeek txertxelada berdez marraztuak. Ilargi, eguzki, negu, udara eta elurrak ere zarrastatu dute egurra, oholak okertu, pinturak irindukatu; katagorri, arratoi eta saguek bakarrik hausten dute bertan jabetu den ixiltasun goibela, beraien joan-etorri urduritsuak, elkarrekiko borrokak eta otorduetako durrunda direla medio. Esku ikusezin batek antza denez nonahi «Misterio» hitza izkiriaturik laga digu. Jakin nahiak eraginda etxea kale aldetik begiztatzera hurbiltzen bazarete, ate mardul handia nabarituko duzue, gaineko borobilekoa, herrialdeko mutikoek zulo ugariz zipriztindu dutena. Geroago jakin dut ate hori hamar urte direla kondenaturik dagoela. Itxura gabeko erroitz hauetatik zehar, lorategi eta patioaren aitzinaldeen arteko oreka erabatekoa antzeman dezakezue. Nahas-mahas bera han ere jaun eta jabe. Belar multzoak harlauzen mugatzaile, sugandila eskergak harresietan zehar gora eta behera hatsegean, hormetako galdur belztuak, ziguaren milakako lili-txortatan korapilaturik. Eskailerako harmailak enardaturik daude, ezkiltxoaren soka usteldua, ur-hodiak ere hondaturik. Zeruko zein sugar igaro zen handik?, zein epaileren agindua izan zen etxebizitzaren orubea gazitua izan zedin? Jainkoa suharrarazi al zuten, apika, bertakoek?, Frantzia traizionatu ote? Horra hor buruan dabilkidana. Narrastiak beren legera labaintzen dira enpatxurik gabe. Etxe huts eta soildu hark misterio paregabea gordetzen zuen bere baitan, gako ezkututako enigma! Aitzinean feudo txikia zen eta Grande Bretèche izenaz ezaguna zen. Despleinek atso gaixo aberats baten jagole utzi ninduenez geroztik, Vendômen eman nuen denboraldian, etxebizitza berezi horren ikusmira nire plazerretarik kuttunena izatera iritsi zen. Ez ote zeukan bada, hark hondar puskak baino mamitsuagorik? Hondakinei, izan ere ukaezinezko oroimenak itsasten zaizkio, baina artean bizileku tente hura, nahiz mendekuaren esku erauzlea mantsoki zebilkion, sekretu baten jabe zen, pentsamendu ixildua, edo behintzat, gutizia adierazten zuen. Behin baino gehiagotan, gauez, ingurua babesten zuen hasi, dagoeneko zangar, hartara abiatua naiz. Zarramazkei desafio eginez, nagusirik gabeko lorategian barrena sartu, ondasun ez publiko ez pribatu hartan zehar, eta anabasari begira eman izan ditut ordu luzeak.\nHango ikuskizun estrainu hark zeraman historiazko zamaren ordainez edo, inolaz ere ez nukeen nahi izan bertako vendometar berritsuei galdezka aritu. Hantxe sortzen nituen nik nobela eztiak eta hala moduz malenkoniazko orgia liluragarrietan nire gogoa asetu ere. Soiltze, akaso arrunt haren zergatia ezaguna banu, garai hartan arima horditzen zidaten bat-bateko poesiak, ziur, galduak nituzkeen. Ezbeharrez txertxelaturiko giza-moduaren irudikapen ugariren islada hisiatu zitzaidan babesleku hura; zirt batean abadeek abandonaturiko monastegia, edota heriotza mintzairaz jarduten zuten hildakoz husturiko kanposantua; gaur, legenak jotakoaren etxauntza, Atridatarrena biharkoan; denen gainetik ordea, probintzia eta honen ideia mordoiloaren ispilua zen, hondarrezko ordulariak zuzenduriko bizitza.\nMalkoak bai, bota izan ditut han, barrea berriz, sekula ere ez zait aurpegiratu. Behin baino maizago, nire buru gainetik iragandako mendiuso atzeratuen hegalkadaren zizta gorra entzutean izutu egin izan naiz nahigabean. Heze dago zorua eta han-hemenka, Naturaren askatasun basatiaz dabiltzan sugandila, igel eta sugeen motiboz, argi ibili behar da; eta batez ere, hotzari adorez erantzun behar zaio, zeren alditan bizkarretik behera oharkabean, jelazko soinekoa abailtzen baita, Komendadoreak Don Juani lepo ingurua estutu zionekoan bezalaxe. Arratsalde batean barruak uzkurtu egin zitzaizkidan; haize boladek beletatzar bati eragiten zion, eta sortaraziriko kirrinkadak, bukatu berria nuen drama goibeltsuaren azkenean etxeak jaurtiki zuen erostaren antzekoak ziren; gisa honetara konpreniarazten nion nire buruari izaki haren oinaze poztua. Gogoeta ilunbeltzez zamatua iritsi nintzen ostatura. Afal ostean ostalaria sartu zen gelara eta misterio kutsuan esan zidan emakumeak: «Monsieur, hemen daukazu monsieur Regnault», «Eta nor ote da monsieur Regnault?», «Baina nola liteke!, ez al du jaunak monsieur Regnault ezagutzen?, bai gauza barregarria!», marmartu zuen aldegiterakoan. Eta segituan, gizon melar, luzanga eta beltzez jantzia jalgi zitzaidan aurrera; kapela eskuan zeramala, etsaiari topaka erasoko dion ahariaren presentzia azaltzen zuen, bekoki iheskorra, buru txiki zorrotza eta musualde zurbila, uherraren kolorekoa. Ministrari baten atezaina ematen zuen. Arrotz honek lebita urratua zeraman soinekoz, xare tolespuntuetan, alkandoraren zirripileran diamante bat eta belarri aldeetan urrezko kizkurrak erakusgarri zituen arren, «Jauna, norekin daukat mintzatzeko grazia?» esan nion. Aulkian jezarri zen, nire musuaren aitzinera, mahai gainean laga zuen kapela eta eskuak bata bestearen kontra lauskituz erantzun zidan: «A!, hau da bada, hotza!, jauna, monsieur Regnault nauzu». Ni makurtu egin nintzen, nire artean «It bondo cani!, Bila ezak!» pentsatzen nuelarik. «Ni —jarraitu zuen— Vendômeko eskribaua naiz». «Ikaragarri pozten naiz jauna —adierazi nion— oraindik ez nago baina, testamentua egiteko sasoian, zergatia niri bakarrik dagokit». «Zaude momentu bat mesedez —gehitu zuen hark, eskuz ixilarazteko imintzioa eginez—. Utzidazu, jauna, utzidazu. Aipatu izan didate, nonbait Grande Bretèche aldeko lorategira paseatzera joana ohi zarela». «Hala da bai, jauna». «Momentu bat! —jarraitu zidan keinua errepikatuz— legea hautsi duzu! Jauna, Merreteko kondesa zenaren izenean natorkizu eta bere testamentu zaina naizen aldetik, bisitaldiok eten ditzazun erregutu behar dizut. Momentu bat!, ez naiz ni bada turkiarra eta ez dut horrelakoetan gaiztakeria dagoenik esan nahi. Bestalde, Vendômeko bizilekurik ederrenari bere onetik behera hondatzen uzteko agintzen didaten egoeretatik kanpo egotea bidezkoa zaizu. Zuk ordea jauna, irakurria dirudizu eta hala izanda, propietate hesitua bortxatzea debekatzen duten lege latzen berri izango duzu honez gero. Harresiak bezainbat balio du hesiak. Etxearen aspaldi honetako egoera ordea, zure ikusgurarako aitzakia izan liteke. Nire esku balego, ez nuke besterik desiratuko, etxauntza hartan zeu zeure gisara joan-etorri askean ibiltzea baino, baina egilearen azken hitzaren zaindari naizenez, lorategira berriro sar ez zaitezen erregua igorri behar dizut. Ordeinua zabaldu zenetik, jauna, neronek ere ez ditut hango lurrak zapaldu; lehentxoago, aipatu dizudan legez, madame Merretek bizitza honetan legatu zituenetariko atala dela bide izana naiz han. Leiho zein ateetako tajuketa besterik ez dugu egin, kondesa zenak intentzio horrexetarako utzitako diru hondotatik urtero berdindu beharreko zergaren zenbatekoa tasatu asmotan. A! jaun atsegin hori!, ederra zirimola jaso zuen Vendôme aldean haren testamentuak!».\nLipar honetantxe diskurtsoa eten zuen gizonak zintz egiteko. Arreta eta begirunez jarraitu nion hitz-jarioa zeren bai ederki bainekien madame Metteten ondarea bere bizitzako gertaera nagusitzat jotzen zuela; eta beretzat aipu, ondra eta kemenaren iturria zen. Beraz nire amets liluragarriak, nire nobelak baztertu beharrean nintzenez, ezin eutsi niezaiokeen egia, modu ofizialez bederen, nozitzearen plazerrari. «Jauna —zuzendu nintzaion— atrebentzia al liteke xelebrekeria guzti honetaz argia eskatzea?». Hitzok entzun ahala betarteak, gizon matrakazaleen ditxa goiena salatu zion eskribauari. Atorraren lepahegalak jaso zituen asturuki, toxa atera, ireki, tabako hautsa eskaini egin zidan eta nire ezetzaren aurrean, lagin sobera sudurreratu zuen. Bere aintzako patxadan zegoen! Matrakarik gabeko gizonak deusik ez daki bizitzaren zukuaren zaporeaz. Matrakak, monotonia eta grinen arteko erdibideko tamaina zertu ohi du beti. Une honetantxe Sterneren hitz polito haien adierazpen osoa konprenitu nuen eta Tobias zaharrak, Trimen laguntzaz, bere trotaldietako zaldira igotzean azaltzen zuen bozkarioaren ideia bururatu zitzaidan. «Jauna —hasi zen monsieur Regnault esaten— ni Parisen nintzelarik, Roguin maisuaren lehen eskribaua izan nauzu. Hura zen bai bulego galanta; horren berri ere iritsiko zitzaizun, ezta? Bada, ezbeharrean erori eta porrot egin ostean jadetsi zuen omena. Ondoren, Parisen jardun nezan lain ondasunik ez izaki, mila zortziehun eta hamaseigarren urtetan karguek ezarria zuten prezioa zela bide, honantz etorri eta nire aurrekoaren bulegoa erosi nuen. Vendômen askazirik baneukan eduki ere, izeba dirugaritsu bat besteren artean, eta haren alabarekin esposatu nintzen. Jauna —jarraiki zuen pausaldi laburra berriz hautsiz—. Monsinorek zigiluzain izendatu ninduenetik hiru bat hilabetetara, gau batez, ohantzerako ahaleginetan nengoela (artean senargai), Merreteko gazteluan bizi zen Merreteko kondesaren izenean abisua ekarri zidaten. Haren neskamea, bihotzoneko emakumea, gaur ostatu honetan zerbitzari dagoena, kondesa andrearen zalgurdiarekin nire aiduru nuen. A!, momentu bat!, ezin esateke utzi Merreteko jaun kondea, ni iritsi aurreko bi hilabete zirela Parisa abiatua zela herioa bidailagun hurkoa izanik. Han zirtzilkeria eta zorigaitz zekena adiskide, galdu egin zuen bizitza jite guztietako okerbidetara emanda. Argi dagoela uste dut. Joan zen egunean bertan, andere kondesa ere lekutu zen Grande Bretèchetik berarekin batera mobleria guztia jasorik. Bada inguru hauetan sutara bota zituztela baieztatzen duenik, modu berean tapizeria ere eta hitz batean, aipaturiko jaunak gaur egun alogeran utzitako bazterrek babesten zuten objektu oro, zernahi izanda ere... (Alajaina!, zer esaten ari naiz ordea?, barkaidazu jauna baina alogerako tratua diktatzen ari nintzelakoan nengoen...). Kiskali egin zituela bai —jarraiera eman zion—. Merreteneko ordokietan. Merretenean egona al zara jauna? Ez —ihardetsi zuen nire ordez—.\nA!, inguru miresgarria benetan hangoa. Hiru bat hilabete zeramatzaten —segi zuen buru keinu arin baten ondoren— jaun konde eta andere kondesak bizimodu nahasian murgildurik; ez zuten engoitik inoren bisitarik onartzen, kondesa beheko solairuan kokatu zen, lehenean jauna zegoelarik. Kondesa bakarrik gelditutakoan, eliztarrengandik ere ezkutatu zen. Etxauntzara, gaztelu hartara bisitan zihoazkion lagun minei ere uko egin zien. Zeharo gogoaldatua zegoen jadanik Grande Bretèche utzi eta Merretera aldendu zenerako. Maitagarria emakume hura... (maitagarria diot zeren berari esker baitaramat diamantea, behin baizik ikusi ez nuen arren). Hariari ostera helduz, emakume bihotz zintzo gajoa, gaixorik zegoen oso; zalantzarik gabe sendatzeko itxaropenez agortua zegoen, medikuaren laguntza arrentzeke iraungi baitzen; honek gure arteko andere askori, ezinbestean sena galdua zegoela pentsatzeko bidea eman zion. Halaxe bada, madame Merret nire mesederen premian zegoela jakitean, jakin grina ere hein horretantxe kitzikatua sentitu nuen. Ez nintzen ni istorio hark ernaraziko zuen bakarra. Egun hartako iluntzerako, berantegi izanda ere, herri osoak jakin zuen nire bisitaren berri. Neskamea txit soslai suertatu zitzaidan harako bidaian, erantzunetan bederen; baina ordez, aipatu zidan nola Merreteko abadeak egun hartan bertan azken igurtzia eman zion bere andreari eta, itxura osoz, gau hartatik ez zen jalgiko. Hamaikak joak ziren hara iristerako. Eskailera nagusietatik gora hartu nuen. Saloi neurtezinak igaroz, sabai garaiak, ilun, hotz eta infernu guztietako hezetasun ikaragarria nagusi, kondesaren ohorezko ganbarara iritsi nintzen. Andere handi haren aitzakiaz barreiaturik ziren marmarioen arabera (izarrak zenbatzea baino luzeago joko luke haren bizkar esaniko zirtzinkeria guztiak errepikatu behar banizkizu), goizolandaren usaina hartua nion. Pentsa, nire lana kostatu zitzaidan zetzan ohantze zabalean kausitzea. Ohantzea, lehengo aitzindarien garaiko friso zenbaitekin ornaturik zegoena, hautsaz zipriztindurik, ikustera gerturatutako edonori usaina eragiteko lain egon ere, aintzinako Arganteko lanpara haietariko batek argitua azaldu zen. A!, zu ordea, ez zara sekula Merreten egon! Ohantzea jauna, aspaldikoen modukoa zen, trozel altua, hornidura indiarra aldaxkaz osaturik. Alboan gau-mahaitxoa zeukan, eta han, Jesukristo Jaunaren irudia, hitz artean, nire emaztearentzat geroago nireganatuko nuena, hala nola lanpara ere. Bertan halaber, neskame kuttunarentzako besaulkia zegoen eta bi jesarleku. Su izpirik ez, bestetik. Hura zen mobleria osoa. Bi lerrotara ere ez zen iritsiko gai-zerrendan. A, nire jaun gogokoa, zerorrek ere, nik orduan egin bezala, tapizeria ilunean bilduriko gela goitiar hura ikusi izan bazenu, nobela atal batean baitzinen irri egingo zenukeen...! Izotzezkoa zen, hilkutsua, hobe esanda —erantsi zuen hitzei besoez laguntzen ziela, eta pausalditxo bat egin zuen—. Begiez miatuaren miatuaz, ohantzera hurbilduz, azkenerako ikusi ahal izan nuen, lanpararen zirt-zirtak almohadetaraino gidaturik. Argizariaren pare zeukan aurpegia zurbil eta bi esku elkartuen antzera. Buruan, zetazko txanoa jantzita zuen kondesak, honetatik behera adats laztangarriak, lihoaren kolore zurixkaz tindaturik jausten ziren. Aurrerantz pittin bat makurbildua zegoen eta argi zegoen jarrera honetan ez zegoela erosoegi. Begi-ale azabatxe nekosoak, sukarrak kasik iraungi arte behartuak ziur aski, doi-doi kolokatzen ziren bekain aldeko hezurren azpian. «Horixe!» —esan zidan begimakoa erakutsiz. Bekokitik behera izerdi tantak zituen eskegita. Esku arrailatuek, azal xamur esnetsuak estaliriko hezur-takela ziruditen; zainak eta giharrak ageri agerian nabarmentzen ziren; gaztetan benetan ederra izandakoa bide zen; trantze hartan ikusita ordea, sentimendu ezkutu batek eraman ninduen. Ehortzi zutenen hitzetan, behin ere ez da gizakirik bizitzan horren zimeltzeko hurrenean egon. Izuikarak harrapatzen zintuen hura begiztatzean. Hain sakoneraino zeukan gaitza errokitua zeren emakumea ez baitzen jadanik lehengoaren itzal agortua baizik. Ezpain ubel zurbilak, gogortuak iruditu zitzaizkidan berba egin zidanean, nire ogibideak tankera horretako ikuskari beldurgarrietara ohiturik banauka ere, hainbatean hil-hurrenen azken nahien lekuko izanik, zin dagizut senitarteen malkoak eta ikustatu ditudan hiltzori atzenek ezer gutxi suposatzen zutela gaztelu eskergan galduriko emakume bakandu eta ixil harekin alderatuz. Azantz ñimiñoena ere ez zen entzuten; gaixoaren arnasak maindiretan barreiatzen zuen ugaxka bera ere ez nuen nabarmendu; lagorri espantagarri batek bildua jarraitu nuen nire lekuan haren ikustearen arduraz. Oraindik hantxe nagoela iduritzen zait. Azkenik, begitzar haiek lokatu egin ziren, eskubi eskua jaso antza egin zuen, ohantzera berriz indarge erori zelarik, eta barrenetik aho haizearen antzera, berea ez baitzen jadanik ahots, honako hitzok irten zitzaizkion: «Aiher handiz ninduzun zure aiduru». Biziki oskorritu zitzaizkion musualdeak. Esfortzu ikaragarria exigitzen zion hitz egiteak. «Andrea», esan nion. Ixiltzeko keinua egin zidan orduan. Neskame zaharrak jaiki eta ahapeka esan zidan belarrira: «Etzazu hitzik egin, andere kondesari soinu xumeena ere jasangaitz gertatzen zaio eta zuk aipa zenezakeena kalterako baino ez lihoakioke». Jezarri egin nintzen. Segundo batzuen buruan, iheska zihoazkion kemen guztiak bildu zituen eskubi beso unatua ozta-ozta higitzeko, ezarri egin zuen azkenerako burukoaren gainean eta une batez geratu egin zen, jarraian ahalegin gaindiezinaz kendu egin zuen berriro eta, behin paper sinatu bat atera zuelarik, izerdi tanta anpolaiak isuri zituen kopetatik behera. «Zure eskuetan utzi dut nire ordeinua —esan zidan—. A! Jainko maitea! A!». Ez zuen besterik erantsi. Ohantze gainean zegoen gurutzea hartu eta urduritsu eraman zuen ezpainetara, handik deusera azken hatsa zendu zitzaion hortzartean. Begitarte haren oroimenak oraindik hotzikaratu egiten nau burutik orpoetaraino. Zenbat sufritu ote zuen! Pozkarioa zerion azken begirada horri, begi hiletan marraztua iraun zuen sentimendua. Testamentua nirekin eraman nuen eta irekitzean, Merreteko andereak bere testamentuzain izendatu ninduela idoro nuen. Ondasun oro, zenbait eskaintza partikular salbu, Vendômeko ospitaleari laga zizkion. Grande Bretèchearekiko berriz, bestelako agindurik zuen gorde: Bere heriotza egunetik berrogeita hamar urtetako bitartera arte, etxauntzari, bere hartan zegoen bezalaxe, bere kasa utz niezaion, bertaratu edonori sarrera galarazi hala nola edonolako konponketa lana ere, deus xumea bazen ere; halaber, honekin batera, bere nahiak ahalik hoberen bete zitezen, behar ziren zaintzaileei ordainarazteko errenta bat ere. Epea amaitutakoan eta sinaduraren gurariak kontutan hartuak badira, etxea nire hurrenen ondasunetara igaroko litzateke, zeren jakin ere badakizuke eskribauok ez dezakeguna jabegorik onartu; aitzitik hala ez balitz, Grande Bretèche, horretarako eskubidea lukeenari legokioke, harik eta testamentuari gehituriko izkribu batean, berrogeita hamar urte hauen buruan ezik zabalduko ez dena, agindutakoak betetzen duen arte. Gaurdaino inork ez du berau jazarri, beraz...». Azken berba hau ahoskatzeaz batera, eta esakunea josi gabe utziz, zabal baino luzeago geratu zen eskribaua arrakastazko zuziak begitartea argitzen ziola, eta neuk zenbait losintxa zuzendu nizkiolarik, alai asko sentituko zen. «Jauna —edasi nion bukatzean— hain hunkigarriki ukitu dizkidazu barruak zeren hiltzoria izarak baino xurixkago sumatzen baitut begiaurrean gorputz harturik; begi xaxta beldurgarri horiek buruan dabilzkit oraindik eta gero ere amets artean izango ditudala ziur nago. Neurri batean baina, ez al zara zeu ere nonbait testamentu estrainu horren edukiaz hausnarka aritu?». «Jauna —herabetasun komikoaz ihardetsi zidan hark— nik ez dut inoiz auzitan jartzen, diamante opariaz goraldu nauenaren jokaera». Berehala ordea, mihia askatu traza hartu nion vendômetar zehatzari; azkenerako, inguru-minguru amaiezinen buruan, Vendômen hitz-lege diren bi sexuetako politiko sakonengan aurrera eramandako ikerkuntzaren berri izan nuen. Xehetasunak, alabaina, hain kontraesanguratsu eta lanbrotsuak ziren non lokartzeko suertean gertatu bainintzen, benetako istorio hark ardura izugarri isiotzen zidan arren. Eskribauaren hitz tonu gor eta bakarra, zalantzarik gabe bere buruari entzuten eta baita bezero eta herritarrei ere entzunarazten ohitua, nire jakin grinatik gaindi zegoen dagoeneko. Aldegin zuen, eskerrak. «Ah, Ah, jauna! zenbatek emango ote lukeen zerbait oraindik beste berrogeita bost urtez bizirik irauteko! —erantsi zuen behin harmailetan geundela—. Baina momentu bat! —eta zuhurki eskubi eskuko zukuatza sudur puntan ipini zuen, esanez bezala: «Entzun ezazu hau, horraino iristeko, horraino— esan zuen, hirurogei eduki behar da».\nAtea hertsi nuen behingoan; eskribauari antza denez argia iruditu zitzaion azken ateraldi hau eta neu ere gogaitetik pittin bat suspertu ninduela sumatuz, besaulkian jezarri nintzen, beheko suaren burdinetan hankak erosoki egokitu nituen eta Regnault jaunaren datu juridikoetan oinarrituta, Radclifferen antzerako nobela batean amildu nintzen buru-belarri; zeregin honetan niharduen, ate-gontzeek, esku eme batek eraginda, bira egin zutenean, nire etxeko andrea sartzen ikusi nuen, andre alaia, umore onekoa, bizibide zapuzturikoa; Teniersen lientzoren batean jaioa izan behar zuen nonbait flamendar hura. «Eta? —esan zidan— Monsieur Regnaultek xuxen liluratuko zintuen Grande Bretècheko kontuarekin, ezta?». «Bai, amona Lepas». «Eta zer berri jakinarazi dizu?». Hitz urritan errepikatu nion madame Merreteren historia hotz tristea. Esaldi bakoitzeko, etxeko andreak lepoa luzatu egiten zuen, ostalariaren zuhurtasunaz kontutan hartzen ninduelarik, alegia jendarmeren gaiztakeriaren arteko neurria. «Nire Lepas andere maitea —gehitu nuen nik bukatzean—- honetaz zerbait gehixeago ote dakizun susmoa daukat, e?, hala ez balitz zer dela eta igoko zinen bada nire gelara?..». «A!, emakume zinezkoaren berba, nire Lepas izena bezain egiazkoa...». «Zinik ez, mesedez, begiak sekretu batez nabarrituak dituzu eta. Zuk Merreteko jauna ezagutu omen zenuen. Zer nolako gizona zen?». «Arraioa, monsieur Merret, begira gizon segaila zen, bukaezinezko irudia, hala moduz zen luze. Jaun prestua zen, maltzurkerietan sortua eta hemen esaten den bezala, gandor arineko oilarra. Den-dena eskudiruz ordaintzen zuen inorekin berdintzekorik ez edukitzeagatik. Begira; nortasun bizikoa zen. Bertako emakumeei oso atsegin zitzaien». «Nortasun bizikoa zelako», edasi nion etxeko andreari. «Litekeena, bai —-baieztatu zuen—. Konprenituko duzunez aurretik zerbait eraman beharko zuen, hemen esaten den bezala, madame Merret esposatzeko, zeina, inor gutxietsi nahi gabe, Vendómeko andere eder eta aberatsena baitzen. Errentan hogei bat mila libera zeukan. Herri osoa azaldu zen ezteietara. Emaztegaia, polit eta atsegina zen, benetan emakume aparta. Bikote zoragarria osatzen zuten». «Eta zoriontsu izan al ziren ezkonbizitzan?». «O!, o!.., bai eta ez, pentsatu daitekeen legez, zeren agerian baitago gu ez ginela beraien mahai berbereko kide. Madame Merret emakume zintzoa zen, joria oso, eta halabeharrez, noizik behin senarraren seta izekiaren eztenkada mingarria jasan beharko zuen; guk baina, zertxobait barro eta handinahia izan arren, bihotzeko genuen senarra. Ba!, berak ba al zeukan bada, Jaungoikoak horrela sortzearen errua? Norbait prestua denean... badakizu...». «Hondamendiren bat gertatu beharko zen alabaina, monsieur eta madame Merret elkarrengandik hain bortizki aldendu zitezen». «Nik ez dut horrelakorik aipatu, jauna, horretaz zipitzik ez baitakit». «Oraintxe nago bada ziur den-dena dakizula». «Ederki jauna, oso-osorik azalduko dizut. Monsieur Regnault zure gelarantz gora antzeman dudanean, Grande Bretèche zela aitzakia, madame Merretez mintzatuko zitzaizula uste nuen. Hortaz bada, jaunari itauntzea bururatu zait, sena zuzenekoa baitirudi, nire moduko andre gajo bat inolaz ere salatuko ez lukeen ziurtasunez, sekula santan inori kalterik sortu ez eta orain burua zimikoz nahasturik baitut. Egun arte ez naiz behin ere ausartu hemengo ahobero mingain zorrotz hauengan konfidatzen. Eta azkenik, etxean ez dut egundaino zu bezain bidazti iraunkorrik eduki, hamabost mila liberen istorioa kontatzeko moduan ez behintzat...». «Nire Lepas amona maitagarri hori! —ihardetsi nion, haren berba jarioa etenez— zure hizpea, ni arriskuan sarrarazteko adinekoa bada, ezeren truke ere ez nizuke entzun nahi». «Ez zaitez deusen beldur izan —moztu zidan berak—, ikusiko duzu». Egoskortasun hartan sumatu nuen nonbait emakume hark sekretua idoro ziezaiokeen bakarra ni ez izan arren, neu izango nintzela haren andel bakarra eta belarriak erne egin nituen. «Jauna —esan zuen berak— Enperadorek honantz igorritako gerra-gatibu espainiarrak edo beste nonbaitekoak ageri zirenean, Gobernuaren kontura eman behar izan nion ostatu gazte espainiar bati, honen hitz-emanaren pean. Hitza hartua izanagatik, ordea, egunero aurkezten zen subprefektoaren aurrera. Españako noble hurrenetakoa zen! Ez zen bada huskeria! Abizenak «os» eta «dia»-z ziren bukatzen, Bagos de Feredia edo horren itxurako zerbait. Nire zerrendetan dut bere izena idatzia, han irakurriko duzu gura baduzu. O!, sotila zen mutila Españakoa izateko, zeren diotenez denak arras itsusiak baitira. Bost bat oin eta bizpahiru hazbete baino ez luzeran, dena dela ongi eraikia zen; esku pildin bezain zaituak... Ikustekoa, eskuekiko zuen ardura! Eskuetarako, emakumezkoek beren xahutasunerako hainbat igurki zeukan. Ile jori gorria zeraman, txinpart begiak eta aurpegi azal arre xamar baina hala eta guztiz nire gustukoa zen. Ohi zuen azpiko arropa zuria, inorena ez bezalakoa zen, fina eta urguria, eta nire ostatutik ez da bada nolanahiko jendea igaro, printzesak ere izan ditut, eta beste pertsonaia artean, Bertrand jauna, Abrantèseko dukeak, monsieur Decazes eta Españako Erregea. Apenas jaten zuen baina hain aire gurin eta otzanekoa izaki, ez zitekeen begi txarretik hartu. O!, izugarri estimatzen nuen, nahiz egun osoan lauzpabost hitz baizik ez zituen ahoratzen, harekin ezin berriketarik egin, berari zuzendu eta ez zuen arraposten, diotenez espainiarrek duten halako kasketaldi lixturtsua omen da. Ofizio liburuan atxikitzen zitzaizkion begiak, abadearen modura; meza eta elizkizun guztietara huts gabe aurkezten zen. Eta non kokatzen ote zen ba al dakizu? (geroago jakin dugu honako hau), Madame Merreten eliztokitik bi urratsen hurbilera. Elizara ageri zen lehendabiziko egunetik hantxe plantatu zelarik, hartan propio lekutu zen trazarik inortxok ez zion igarri. Hartaz gain, gizarajoak ez zituen begiak ofizio liburutik aldentzen. Sasoi hartan arrastiria nagusitzerako, paseatzera joan ohi zen mendi muino aldera, gazteluaren hondakin artera. Zoritxarreko haren laxotasun soila zen, era honetara bere lurraldeak oroitzen zituelarik, zeren diotenez, Espainian leku oro mendi bilakatzen baita. Atxilotu berri zenetik hasi zen berantatzen. Kezkatu egiten ninduen, hamabiak pasata baizik itzultzen ez zela nabarmentzean, denboraren poderioz ordea, ohitu egin ginen nahikari horretara; alde egiterakoan, berarekin batera ateko giltza eramaten zuen eta ez ginen aurrerantzean bere begira geratzen. Caserneseko karrikan daukagun etxean hartu zuen ostatu. Orduko egunetan, gure zaldi-mutiletako batek esana, arrats batez, zaldiak bainatzera eraman eta han ibairen urrutian arraiaren pare igerika Españako hurrena begiztatu uste zuen. Itzuli zenean neronek aipatu nion ur ertzeko belartzari arreta eduki ziezaion, eta uretan sumatua izanak, antza, zimikoa sentiarazi zion. Labur esanda jauna, egun batez, edo hobe esanda, goiz batez itzulia ez zela ohartu ginen. Txoko bazter guztietan arakatuz, azkenean, bere mahaitxoko kutxabaldan, kutxatila itsu batean, idatzi bat topatu nuen, berrogeita hamar urrezko txanpon espainiarrak, portugesa deritzagunetakoak, bost mila liberaren tamainakoak eta baita hamar mila liberen balioko diamante ugari. Idatzian jakinarazten zuenez, itzuli ezean, diru zein diamanteak guretzat ziren guztiak bere ihesa eta salbazioaren alde Jainkoaren eskerrean otoitz eta elizakoak ordain genitzan. Nire senarra, artean bizirik eta tente zegoela, bilaka hasi zitzaion. Hau da historiaren penagarria!, espainiarraren jantziak eskutan zeuzkala itzuli zitzaidan etxera, harritzar baten azpian, ur bazter aldeko makilpunta batean eskegirik, gazteluko eremuetatik bertan, Grande Bretèche-ren pare-parean aurkitu zituelarik. Egunsentiaren usainarekin batera abiatu zen nire senarra inork ez antzemateko moduan. Eskutitza irakurrita su eman zien arropei eta Feredia kondearen apetarekin bat etorriz, itzuria zegoela deklaratu genuen. Gendarmeria osoa jarri zuen subprefektoak bere arrastoetara, baina, ze arrasto eta ze ondoko!, ez zuten aurkitu. Lepasek urpean itota zegoelako hipotesia mantendu zuen. Nik jauna halere ez nion sekula sinetsi. Bestelako iritzia daukat eta madame Merreten arazoan zerikusirik ez ote zuen pentsatzen dut, zeren Rosaliak kontatu baitzidan nola bere andreari ebano eta zilarrezko gurutzearekin ehortzia izan nahi zuelako tema sartu zitzaion eta etorri berriaren haserako egunetan, Feredia kondearena ebano eta zilarrezkoa zen, behin desagertu eta harrez gero ez dut berriz ere gurutzea begi-bistan izan. Esadazu orain, jauna, espainiarraren hamabost mila liberak direla eta, baietz lasai egon naitekeela eta nireak oso direla». «Zalantzarik ez; baina ahalegindu al zara Rosaliari itauntzen?». «O!, horixe baietz!, baina, zer egingo diogu!, neska hori zerraldo baino mutuagoa da eta. Eduki, zerbait badauka gordeta, sustraietatik atera ezinezko zerbait». Nirekin esamesean ederki jardunda, kanporakoa hartu zuen etxekoandreak, pentsakizun itzel eta nahasien mendera utzi ninduelarik, jakin grina nobelakoia, izuikara erlijiotsua, gau zarratuan elizaren ilunpetara labaintzen gareneko sentimenduaren tankerakoa, behin barruan gaudela, koro garaipeen urrunean, argi errainu mendre bat erreparatu, gona ala sotana igurtzotsa sumatu... eta gorputz osoa agi danez bihurritzen zaigu.\nGrande Bretèche, kondenaturiko leihoak, ferradura lizuntsuak, ate itsu, gela bakartiak, belartza altu eta margul artean, begi aurrera azaldu zitzaidan fantastikoki. Etxauntza misteriotsuan barrena ausartu nintzen, entzundako istorio goitiarraren korapiloaren begira, hiru pertsona akabatu zituen tragedia. Rosalia bihurtu zen niretzat Vendômeko pertsonaiarik onuratsuena. Hura aztertu ondoren, mami-mamiko pentsamenduaren aztarnak idoro nituen beregan, aurpegi malatsean osasun ziratuaren seinaleak azaltzen baziren ere. Itxaropen eta erredura izpitxoen ñir-ñirra zerion; sekretua salatzen zuen bere jarrerak, gehiegizko otoitzetan bizitza ematen duten emakume saindujale horien modura; edo haurra akabatu duen neskatxaren legez, semearen azken txilio sarkorra etengabe bihotzondoan duelarik. Molde inuxent eta arruntekoa zen bestela, bere irribarre ttunttunak ez zuen bada, hiltzaile izatetik deus ere, eta dudarik gabe errugabetzat hartuko zenuketen lehen bistakolpean, soingain sendoa estaltzen zion oihal koadroduna urdingorrixkaz jantzita ikusi bazenute: enkoadraturik, estua, traje marra zuri eta ubelean bildurik. «Ez —oldoztu nuen nire artean— ez naiz Vendômetik urrutiratuko Grande Bretèche-ren historia pitzik gabe jakin arte. Hori lortzeko, beste erremediorik ezean, Rosalia lagun egingo dut». «Rosalia!» —esan nion arratsalde batez— «Esan jauna!». «Esposatua al zaude?», bihotzikaratu zen, «O!, zorigaiztoa izateko apeta izanez gero, ez nuke bada, gizon falta izango!», erantzun zidan barre artean. Berehala etorri zitzaion onera barrualdeko pirpira, jakina baita andre sorta orok, hurrenetatik, ostatu txirotako neskame zikin eta tentelenetara, denek salbuespen gabe, odol-hotz berexia ohi daramatela. «Gurin eta fresko xamarra zara, inoren gogoan ez ibiltzeko! Esadazu halere, Rosalia, zein arrazoirengatik sartu zinen ostatuan neskame, madame Merret utzita?, ez al zizun andreak ezer utzi testamenuan?». «O!, horixe utzi zidala!, baina jauna, Vendôme osoan ez dago eta nirea bezain ofizio onik». Honako erantzuna epaile eta abokatuek luzakor deritzatenekoa zen. Istorio nobelatsu honetan, Rosaliari, dama taularen erdian dagoen laukiaren kutsua hartu nion; egia eta interesaren gune-gunean kokaturik zegoen. Korapiloaren kakoan korapilaturik iruditu zitzaidan. Ez zen hura saiatu beharreko hurrengo lorpena; emakume harengan nobela baten azken atala zetzan. Gisa honetara beraz, Rosalia instant horrexetatik nire nahikarien jomuga bilakatu zen. Neskaren ikerketa sakonaren atarramenduz, burubihotzean nagusitzen zaigun edozein emerengan bezala, kualitate baliotsu lagin handia ikuskatu nuen beregan; arduratsu eta gozoa zen, polita zer esanik ez, eta aurki, gure desirak bultzatuak, emakumeengan, nolanahiko mailan daudela ere, sortu ohi diren atraktibo guztien jabe egin zen; arrats batean, edo hobe, goiz batean, eguna hastapenetan baitzegoen oraindik, Rosaliari esan nion: «Zergatik ez didazu behin betikotz madame Merretez dakizun guztia kontatzen?». «O! —izuikaraz erantzun zidan— ez iezadazu horrelakorik agindu, arren!». Betarte panpina ilundu egin zitzaion, kolore bizi eta oparoak zurbilean nahastu eta begi inuxentetan beraien distira hezea galdu. «Beno! —deliberatu zuen azkenean— zure seta ikusita azaldu egin beharko dizut, baldin eta ixilpean gordetzen baduzu!». «Jakina neskatto, zure sekretu guztiak lapurraren zindasunaz, denen artean benetakoena, gordeko dizkizut». «Berdin badizu —erantsi zuen berak—, zure zindasunaz bada nahiago dut». Jarraian mototxa apaindu eta kontatzeko moduan alogatu zen, zeren zerbait kontatzerako konfidantza eta ziurtasun jarrera premiazkoa denik inork ez baitu ukatuko. Ipuin kuttunenek, beren tenorea daukate, denok mahai inguruan eserita gaudenekoa alegia. Ez dago inolaz zutik edo baraurik dagoela funtsezko ezer kontatu duenik. Hala ere, Rosaliaren berba jario hedatsua berriztuko bagenu, liburu oso bat ere murritz litzaiguke. Nahas-mahas artean aditzera eman zidan gertaera ordez, iskribaua eta madame Lepasen hizkortasunen artekoa zenez, proportzio aritmetikoaren bataz besteko terminoak bi muturren bitartean dauden bezalaxe, berau hitz guttitan azaldu besterik ez daukat. Labur izango naiz orraitio. Grande Bretècheko madame Merreten babesgela, beheko solairuan zegoen kokatua. Jantzi-arasa gisa, hormaren sakonari jandako lau bat oinetako zuloa erabili ohi zuen. Jarraian aipatuko dudan gertaera jazo zen gaua baino hiru hilabete aurretik, hain ondoezak larriki joa gelditu zen, zeren senarrak hura laga eta lehen solairuko geletarik bat hautatu zuen lotarako. Zehazki neurtzen ez dakizkigun kasualitate horietariko batengatik, ohi zuen baino bi ordu beranduago iritsi zen iluntze hartan herrikoekin politikaz mintzatu eta egunkariak irakurtzera joaten zen elkartetik. Emazteak, harrez gero itzulia, etzan eta lokartua zegoela igarri uste izan zuen. Frantziako inbasioak ordea, eztabaida sutsuaren iturria ireki zuen elkartean, bilar partida berotu eta monsieur Merretek berrogei libera galdu zuen posturan, gehiegizko kopurua Vendômerako, non mundu guztia xoxa mozkintzalea baita eta ohiturak apaltasun goralgarriaren mugartean tinkatzen diren; paristarrek kontutan hartzen ez duketen benetako zoriontasuna, apika. Ordurarteko garai luzaroan, Merretek, anderea etzana ote zegoen itaun lehor eta soila egin ohi zion Rosaliari, eta neskamearen baiezkoaren ondoren, artez bere gelara jotzen zuen besterik gabe, konfidantza eta ohiturak hezituriko atsaintasunez. Iluntze hartan etxerako bidean, aitzitik, otu bide zitzaion zuzen emaztearen gelara igarotzea jokoan izandako adurtxarra kontatzeko asmoz, bere burua lasatzeko xedez nonbait. Afaldu bitartean nabarmena iruditu zitzaion emaztearen apaindura irtirin eta txanbelin xamarra eta etxerako bidaian elkartetik bueltan, emaztea zeharo sendaturik zegoela oldoztu zuen, gaisoaldiak are ederragotu egin zuela eta bera senarrei aldioro gertatzen zaien legez, berandutxo kargutu zela hartaz. Rosaliari hots egin ordez, lipar horretantxe sukaldean zebilen hura, eta gurdizaina eta sukaldeko emakumea briskako suerte gaitzan zihardutela ikusita, monsieur Merretek emaztearen logelara zuzendu zituen pausoak, lehen harmailan aldez aurretik utzitako kriseilu baten argitara. Bere oinkada ezaguterrezak, anbareko gangetan jo eta ozendu egiten ziren. Odolgarbiko jaunak, emaztearen logelako giltzari bira ari zitzaion uneantxe, lehen aipatu dizuedan jantzitegiko atea ere ixten zela nabaritu uste zuen; barrurakoan ordea, su bajuaren alboan zut zirauen, madame Merret salbu beste inor ez zegoen. Bete-betean pentsatu zuen senarrak Rosalia zela arropategian zegokeena; halere belarrondoan susmo bat dilingatu zitzaion kanpainotsaz eta ernatu egin zen; emazteari begiratu eta begietan zehazgabeko keinu uger eta larraberetia antzeman zion. «Arras berandu zatoz», esan zion emazteak. Eta honen aboska, bestetan hain garden eta atseginkoia, lehunki bortxatua figuratu zitzaion. Senarrak ez zuen fitxik erantzun instant horretantxe Rosalia barrura agertu baitzen. Xaxtadaren antzo gertatu zitzaion hau guztiau. Handik hona eta hemendik harakoari ekin zion gelan zehar, leihotik leihora, besoak gurutzaturik urrats erritmo neurtuaz. «Ezer ezatsegina antzeman duzu ala bestela ondoezik al zaude?», itaundu zion herabeti emazteak, Rosaliak eranzten zuen bitartean. Itxiltasunean errotu zen. «Joan zaitez —edasi zion madame Merretek otseinari— kizkurrak neuk egingo ditut». Ezbeharren bat asmatu bide zuen senarraren aurpegira so egin ahala, eta bakardadean geratu nahi zuen harekin. Behin Rosalia kanpoan zelarik edo kanporako itxura eginda bederen, pasiloan mantendu baitzen une batez, monsieur Merretek emaztearen parean plantatu eta hozki esan zion: «Madame, gelato honetan norbait badago». Emazteak nasai eta otzan begiratu zion senarrari eta hitz-lauz ihardetsi zion: «Ez jauna!». Ezezkoak nahastu zeharo egin zuen monsieur Merret. Honek ez zion sinestu baina hein berean emaztea, inon deneko emakume garden, oso eta iaioa suertatu zitzaion. Arropategia zabaltzeko asmotan jaiki zenean, Madame Merretek eskutik heldu zion, indarrez, eta begietan malenkonia isuri, emozionaturiko ahots doituaz honela esan zion; «Hor barrena ez baduzu inor aurkitzen, kontu egin ezazu gure artekoak hondoa jo duela». Emaztearen jarreran tinkatu zen dignitate izugarria nabarituta, hidalgoari harenganako estimazio osoa itzuli zitzaion eta eszenatoki landuago batean inmortala izango zen erabakia biztu zitzaion gogoan: «Ez —erantzun zion— ez naiz begiratzera joango, Josefina, bestela elkarrengandik landara aldendu beharko genuke. Aditu; zure arimaren garbia ezagutzen dut eta hala moduz badakit bizimodu saindua zaintzen duzula eta, ezta zure izatea salbatzearren ere, ez zinatekeela bekatu larrian eroriko». Hitzok entzutean, arras begi-galduaz so egin zion senarrari. «Begira —segi zuen honek— hemen duzu gurutzea, Jainkoaren aurrean hor barrena inor ez dagoela zin egidazu eta sinestu egingo dizut eta ez dut behin ere atea irekiko». Andreak gurutzea hartu zuen eskuartean eta hala egin zuen: «Zin dagizut». «Ozenago —esan zuen senarrak—. Eta errepikatu: Jainkoaren aurrean zin dagizut arropategi horretan inor ez dagoela». Sena osoz errepikatu zuen esaldia emazteak. «Ongi da», ahoskatu zuen lehor monsieur Merretek, isilune motz baten ondoren gehitzeko: «Benetan gauza ederra daukazu hemen, nik orain arte ohartu gabea», esan zuen zilarrezko xartaketak zeramatzan ebanozko gurutzearen tailu artistikoa aztertuz. «Duvivierrenean topatu nuen; honek iaz prisionero andana hemendik igaro zenekoan espainiar erlijiotsu bati erosia ziolarik». «A!», ahoratu zitzaion monsieur Merreti gurutzea bere iltzetik eskegiz eta txirrina jo zuen. Rosalia ez zen berandutu. Monsieur Merret bidera atera zitzaion lehiatsu, lorategirantz zabaltzen zen leiho-egiara eraman eta ahapeka esan zion: «Jakina dut, sobera ere, Gorenflotek esposatu nahi zaituela eta diru eskasia dela hein handi batean ezkontzaren engara bakarra eta zerorrek ere esana omen diozula, igeltsero moduan lanik aurkitu ezean ez zaituela inola ere esposatuko... ederki bada! Bila joan zaitez eta hona etortzeko esaiozu, plaunkaia eta bestelako lanabesak hartuta. Hura ez beste inor iratzar dadin arduraz ibil zaitez eta bere ondasunek zuen desira guztietan gainezka egingo dute... Baina, batipat, hemendik fitsik atera gabe jalgi zaitez, bestela...», betartea kakotu egin zuen. Irten zen bada Rosalia eta berriro ere hots egin zion: «Hartzazu nire giltza», esan zuen. «Juan!», oihu egin zuen trumoi hotsez monsieur Merretek pasiloan. Juanek orduan, bere zalburtzai eta neurri batean konfidantzazko gizona ere izaki, briska jokaldiari laga eta tximista baino lehenago zegoen jaunaren aurrera. «Zoazte denok oheratzera», esan zion jaunak, hurbiltzeko imintzioa eginez, ondoren bajuagatik gehitzeko: «Denak lo zerraldo daudenean, zerraldo, konprenitzen?.., esatera jaitsi hadi».\nMonsieur Merret, aginduak banatu bitartean emazterengandik begirik aldendu ez zuela, honen albora itzuli zen lasaiki, sutondora, eta gaueko billar jokaldia eta eztabaiden gorabeherak aipatzen hasi zitzaizkion. Rosaliak bueltatzerako han topatu zituen biak, berriketa animatsu eta onean. Denbora gutxi zen etxeko jaunak beheko solairuko bere lantokia osatzen zuten gela guztiak igeltsuztatzeko agindua eman zuela. Ez dago bestela ere igeltsu ugari Vendôme aldean eta garraioak goititu egiten zion prezioa; hau dela eta aristokratak samalda handitan ekarrarazi zuen, ederki bai baitzekien soberako gainezko guztirako erosleak errez topatuko zituela. Abagune honetaz baliatuz, gero praktikan ipini zuen ideia iradoki zitzaion. «Jauna, hortxe duzu Gorenflot», esan zion Rosaliak ahots bajuz». «Sartzeko!», ihardetsi zuen altutik kapare zitalak. Madame Merret, igeltseroa ikusitakoan, zurbildu egin zen leunki. «Gorenflot —gehitu zuen senarrak— zalgurtegira adreiluketara joan eta gela honetako atea itsutzeko bezainbat ekartzak; hormak zuritu genuenean sobratutako igeltsua erabili dezakek». Gero Rosalia eta langilea bereganatuz; «Aditu, Gorenflot —aipatu zuen ahots geldoan— gaur gauean hemen egingo duk lo. Bihar ordea, goizez atzerrira joateko pasaportea gertu izango duk neuk adieraziko diadan hirira joateko. Bidaiarako sei mila libera eskuratuko diat. Bertan hamar urte igaroko duk eta, lekua ezatsegina balitzaik, beste batera mugitu hinteke, baldin eta herrialde berean badago. Paristik zehar pasako haiz eta han nire aiduru gelditu. Itunpenez beste sei mila gehiago bermatuko diat, itzulitakoan emango zaizkianak gure tratuaren legeak aintzat hartu badituk. Horren ordainez, gaur gauean hemen egingo duanaz isiltasun erabatekoa gorde beharko duk. Zuri berriz, Rosalia, hamar mila libera emango dizkizut, zure ezkontza eguna arte jasoko ez dituzunak eta Gorenflotekin esposatzeko baldintzapean, baina esposatu ere, ixilpean egin beharko duzue. Bestela balitz, doterik ez». «Rosalia —esan zuen madame Merretek— zatoz orraztera!». Senarra hemendik harako paseo lasai eta mantsoan zebilen, atea, igeltseroa eta emaztea batera begian zeuzkala, ezelako mesfidantza sutsurik agertzen utzi gabe baina. Gorenflotek zaratotsa atera behar izan zuen. Honek adreiluak deskargatu eta senarra gelaren beste puntan zegoeneko unea ustiatu zuen Rosaliari esateko: «Mila liberetako errenta zuretzat Gorenfloti azpitik zarratada bat uzteko esaten badiozu». Gero, ahots ozenez erantsi zion guztiz odol-hotz: «Zoaz laguntzera!».\nGorenflotek atea itsutzen eman zuen denboraldian ez zuten ez gizonak, ez madame Merretek txintik esan. Honako ixiltasuna senarrarengan kalkulu bilakatzen zen ez baitzion emazteari gibelasmoko berbarik jaurtitzeko ziorik eman nahi; emaztearengan berriz, zuhurtzia eta harrotasuna ziren jabetu. Behin pareta bere erdiraino eraikia zelarik, igeltsari maltzurrak, jauna bizkar emanda zegoeneko unea probetxatuz, ateko kristal bietariko bati tankada bat jo zion pararen laguntzaz. Honek konpreniarazi zion madame Merreti, Rosalia Gorenflotekin hitz egina zegoela. Hirurok orduantxe gizon aurpegi bat antzeman zuten, beltzaraxka eta itzaltsua, adats beltzak, txinpart begirada. Senarra ohartu aurretik atzerritarrari buru keinu adierazgarri bat egiteko beta izan zuen emakumeak: «Itxaron!». Lauretan, ia egun argiz, hau dena iraila aldera gertatzen ari baitzen, lana burutua zegoen. Igeltsaria Juanen zaintzapean gelditu zen eta monsieur Merret emaztearen logelan oheratu zen. Biharamun goizean jaikitzean, soraioz esan zuen: Arraioa!, alkatetxera joan beharra daukat pasaportea jasotzera!». Kapela kaskoan sartu, aterantz hiru bat pauso eman, iritziz aldatu eta gurutzea hartu zuen. Emaztea pozarren dardaraka hasi zen: «Duvivierrenera abiatuko da», zioen bere artean. Senarra atera baino ez zen egin eta han ekin zion Rosaliari deika eta ahots beldurgarriaz esan zuen: «Pikotxa, azkar, pikotxa!, ekiogun lanari! Bart gauean Gorenlotek nola egin duen kontu hartu dut; zuloa ireki eta ixteko nahiko bitarte badaukagu!». Begi ireki batean, Rosaliak egurra mozteko halako aitzur antzekoa eraman zion bere andreari eta honek, kurai paregabeaz pareta desegiteari ekin zion. Zenbait adreilu aldetik joanak ziren eta koipe sendoago bat erauzteko ahaleginetan ari zela, bere gibelean monsieur Merret nabaritu zuen, eta konortea galduz, ziplo erori zen. «Eraman ezazue andrea ohantzera!» esan zuen hozki aristokratak. Bere faltan gertatuko ote zenaren susmoaz, artea jarri zion emazteari; alkateari idatzi eta Duvivierri hots egitea izan ziren bere zeregin bakarrak. Bitxi saltzailea, logelako nahaspila atondu berri zutenean azaldu zen. «Duvivier —galdegin zion etxeko jaunak— erosi al zenion gurutzeren bat hemendik iragan ziren espainiarren bati?». «Ez, jauna». «Ondo da, milesker», esan zuen, emazteari tigrearen modura so eginez. «Juan —gehitu zuen, bere konfidantzazko morroiari zuzenduz— otorduak andrearen logelara ekar diezazkidaten mandatua hartzak, ondoezik baitago eta ez nuke bakarrik utzi nahi zeharo sendotzen ez den arte». Hogei egun igaro zituen hidalgo ankerrak emaztearen ganbaran. Hasieran, kondenaturiko zuloan hotsen bat entzun eta Josefinari ezezagunaren alde erregutzeko trazarik sumatzen zionean, hitzak ahoratzeke utzita ihardetsi ohi zion: «Gurutzearen gainean zin egin zenidan hor barrenean inor ere ez zegoela».\n© itzulpenarena: Anjel Valdes\n"Honore de Balzac: Gauezko Españarik gauezkoena" orrialde nagusia


Urumeako natura iraunkortasunaren begiradatik - - Kronika.eus\nUrumeako natura iraunkortasunaren begiradatik\nIñaki Sanz Azkue 2021-06-05 00:00\nHainbat herritar artasoroan, Urumeako erriberan, Karabelen. Hernaniko Kaxkoa ageri da atzean. Argazkia: Hernaniko Udal Artxiboa\nIraunkortasunari begira, atzerako eta aurrerako begiradak garrantzitsuak dira. Atzera begiratzeak erakutsiko digulako nondik gatozen, zein akats egin ditugun, eta zein indargune ditugun. Aurrera begira, iraunkortasunaren begiradapean irakurri beharko genuke Urumea bailara bere osotasunean. Udalerri mailako mugek zentzua galtzen dutelako arroaren barruan. Etorkizun ederra izan dezakeen eremu batean gaude. Horretarako, ordea, lehen hausnarketa bat egin beharko genuke: Nolako Urumea nahi dugu etorkizunean?\n1663a. Hernaniko Artiga barrutian kokatua zegoen Zabalaga baserriaren (egungo Chillida-Leku) jabea zen Sebastian de Zavalegui. Ez dakigu Sebastian gizon ezaguna ote zen garai hartako Hernanin, baina bere gertakizuna sonatua izango zela herrian, nahiko ziurra da. Izan ere, Sebastianek bere baserriko ganaduarentzat otea moztu zuen. Udalak zioenez, debekatua zegoen eremuan. Hala, Sebastianen eta Udalaren arteko liskarrak Valladolideko kantzelaritzaraino iritsi ziren. Sebastianek Udala ere salatu zuen, Urumeako zilegimendietako basoetan zegoen egur guztia burdinolentzat zen ikatzerako erabiltzen zenez, otea moztea debekatzea behartsuen kontrako neurria zela esanez.\nIzan ere, XVII. mendeko Urumean, basoaren eta naturako beste hainbat lehengaien ustiaketa handia egon zen. Baso asko zen bailaran, baina egur gutxi etxeko sutarako. Otea ere, oso preziatua zena, gero eta gehiago ebakitzen zen. Hala, herri mailako ustiaketa ez zen jasangarria. Gehiegizko mozketa horrek desoreka sortzen zuen gizartean, denek ezin zituztelako euren beharrak ase, eta etorkizunera begira, jarraibide horrek, lehengaien eskasia sor zezakeen. Beraz, Udal mailan neurriak hartu behar izan ziren horien ustiapenerako.\n1824a. Goizuetako, Aranoko eta Hernaniko Udaletako ordezkariak Donostiako Udaleko ordezkariekin bildu ziren Loiolako plazan (Donostia). Aurreneko hiru herriak kexu ziren, Donostian eta Astigarragan izokinak harrapatzeko jarriak zituzten sareek ez zietelako arrainei errioan gora igotzen uzten. Horrek, bi kalte nagusi sortzen zituen: batetik, Donostiatik gora bizi ziren eta izokinen arrantza bizibide zuten familiek, ezin zutela lanik egin. Bestetik, izokina itsasotik erriorako bidean zihoala harrapatzen zutenez, arrainek ez zituztela jarriko arrautzak Urumeako goiko erreketan, eta hala, etorkizunean ez zela izokinik izango Urumean. Horrek, noski, kalteak sortuko zituen bertako ekonomian eta ingurumenean. Alegia, sare horiek erabiltzea ez zen jasangarria. Ez zuen izokin populazio iraunkorrik baimenduko, eta horrek orduko Urumeako biztanleei kalte egiteaz gain, etorkizuneko belaunaldietan arazoak eragingo zizkien.\nIraunkortasun kontuak urteetan izan dira; egun, ordea, ezaugarri bat nabarmentzen da: sortzen diren inpaktu asko oso zailak dira konpontzen\nIzan ere, iraunkortasunaz edo jasangarritasunaz hitz egiten dugunean, ez gara soilik XXI. mendeko Urumeaz hitz egiten ari. Iraunkortasuna egungo beharrizanak asetzea da, baina, betiere, etorkizuneko belaunaldien aukerak baldintzatu gabe, eta oreka mantenduz, ekonomia, ingurumena eta gizartearen ongizatearen artean. Hala, Urumeako zilegimendietan egiten zen baso egurraren ustiaketa, edota izokinen afera, batzuen ekonomiarentzat onuragarria zen, baina, momentuko gizartearen ongizatearen kaltetan, eta, hein handi batean, etorkizuneko belaunaldiak baldintzatuz egiten zen. Iraunkortasun kontuak, beraz, urteetan izan dira. Egun, ordea, ezaugarri bat nabarmentzen da: sortzen diren inpaktu asko oso zailak dira konpontzen, eta gainera, haien inpaktua ez da soilik herri mailakoa. Gizartea bera bezala, globalizatu egin da. Urumea bailarako iraunkortasuna oso garrantzitsua da bertako herritarrentzat, baina baita hortik kanpo bizi direnentzat ere.\nUrumeatik mundura, mundutik Urumeara\nDuela mende batzuetako Urumeatik egungora asko dira aldatu direnak. Iraunkortasunari dagokiolarik, agerikoa da aurretik erakutsitako adibideetan ekonomiari eta gizarte mailako arazoei ematen zitzaiela garrantzia. Ordutik hona, ordea, zientzia mailan aurrerapen handiak egin dira, eta horiekin batera etorri da ezagutza. Hala, badakigu egun, ingurumenean egiten diren inpaktu ezberdinak ez direla neurtu behar soilik ekonomikoki eta gizarte mailan izan ditzaketen ondorioengatik. Izan ere, bertako ekosistemenetan, faunan, floran, edota orokorrean, biodibertsitatean sortzen diren inpaktuek eragin zuzena izan dezakete gizakiaren ongizatean, eta beraz, iraunkortasuna deitzen diogun kontzeptuan.\nEta hori horrela da, besteak beste, ingurumenak berak zerbitzu ekosistemikoak eskaintzen dizkigulako. Alegia, ekosistemek gizakiarentzat onuragarriak diren, edota kasu askotan bizitzeko ezinbestekoak diren baliabideak eta prozesuak eskaintzen dizkigulako. Horien barnean sartuko genituzke, esaterako, uraren eta janarien ekoizpena, edota klimaren erregulazioa eta gaixotasunen kontrola, elikagaien zikloak eta uzten polinizazioa eta aisialdirako ematen diogun erabilera, ongizate fisiko eta mentalarekin loturik dagoena.\nHala, mundu mailan gertatzen diren inpaktu ezberdinek eragina izan dezakete Urumea bailaran, eta horren adibide dugu, esaterako, Klima Aldaketa edota gaixotasun berrien etorrera. Eta alderantziz, inpaktu lokalek eragin globalagoak izateko arriskua ere badute, isurtzen diren karbono dioxidoaren kasuan bezala, edota bailarako ekosistemetan gerta daitezkeen eraldaketa bortitz ezberdinek ez dutelako eragingo soilik Urumean, baita inguruko herrietan ere.\nHala, iraunkortasunaren bidean, badira ingurumenari lehentasuneko lekua eman behar zaiola irizten duten zientzialariak ere. Stockholm Resilience Centreko Johan Rockströmek eta Pavan Sukhdevek, esaterako, iraunkortasuna bada jomuga, ingurumenak oinarrian beharko lukeela adierazi dute, eta hala, haiekin bat egin dute mundu mailako beste hainbat adituk ere. Horretarako, Nazio Batuen Erakundeak, planetaren garapenerako bidean kontuan hartu beharko liratekeen 17 Garapen Iraunkorreko Helburu finkatu zituen (18 EAEn), eta horiek taldekatu: Gizarteari, ekonomiari eta ingurumenari loturiko helburuak daude horien artean. Rockströmek eta Sukhdevek proposatzen dutena da, ez dagoela gizarterik, ezta ekonomiarik, biosfera osasuntsurik gabe. Alegia, ingurumen helburuak zaintzea ezinbestekoa dela, gainontzeko atalak ere iraunkorrak izateko. Hargatik, mundu mailan iraunkortasuna lortzeko helburuak sailkatzeko orduan, piramide bat eraiki zuten, eta piramide horren oinarrian, ingurumenari loturiko helburuak jarri: ingurumena da iraunkortasunaren oinarria.\nEta alde batetik, ez da harritzekoa haien proposamena. Izan ere, aurretik aipatu diren adibideetan ikusi den moduan, ingurumenak, gizarteak eta ekonomiak lotuta egin dute haien ibilbidea historian zehar, eta batean ematen den aldaketak, bestean ere eragin dezake. Dudarik ez da, ordea, gizakiak mundu honetan aurrera jo nahi badu, kontuan izan behar duela ingurumenean sortzen dituen eragin guztiek ez dutela atzera buelta egiteko aukerarik ematen, eta hala, gizakia naturaren parte den heinean, haren beharra duela ere aurrera jo ahal izateko. Nahi eta nahi ez.\nGipuzkoa parteko Urumea bailaran, eremurik aberatsenetakoa da Kartola erreka, baina eukaliptoz bete nahi dira magalak.\nUrumea bailarako ingurumenaren iraunkortasunaz\nHori hala izanda, eta lehentasunezko kontuez hitz egiten ari garela, pentsatzera jo genezake ingurumenak lehen lerroan beharko lukeela administrazioaren agendan; baina egun, zoritxarrez, usteetatik errealitatera salto handia dago. Aurrekontuak begiratu besterik ez dago hortaz ohartzeko. Eta hala, otsoaren uluak entzuten ditugunean hasten gara gure ardiak zaintzen. Alegia, ingurumen inpaktua nabarmena ez den heinean, kasu gutxi egiten diogu inguratzen gaituen biodibertsitateari eta paisaiari. Eta bertan egiten ditugun aldaketak modu errazean barneratzen ditugu, egunen batean konturatu(ko) garen arte, atzera buelta orain oso zaila dela.\nKontuz ibili beharko genuke, pentsatzean bertako inpaktuak bertako ingurumenaren iraunkortasunean baino ez duela eragiten\nHargatik, ingurumenaren iraunkortasunaz hitz egiten dugunean, ezinbesteko lana izan beharko litzateke (eta era berean, lan eredugarria suerta daiteke) Urumea bailarako udalerrientzat bertako ingurumena etorkizunean nola ikusten duten hausnartzea. Alegia, Urumea bailara iraunkor bat lortu nahi badugu, ingurumen ustiaketa eta kudeaketa aldetik paisaiak zein antolaketa izango duen aztertzea, eta erabakitzea, nora jo nahi dugun. Zer nahi dugun. Izan ere, zentzu gutxi du udalerri bakoitzak bere zilborrari begiratzea, jakinda, esaterako, Urumeako herritar askok Añarbeko urtegitik, alegia, bailarako leku jakin batetik hartzen dutela ura, eta beraz, inguru horretan egiten den paisaiaren kudeaketak guztioi eragingo digula. Edota jakinda, esaterako, Gipuzkoa parteko Urumea bailaran dagoen eremurik aberatsenetakoan, Kartola errekan, eukaliptoz bete nahi direla magalak, eta beraz, bailara mailan biodibertsitatearen kontserbazioan garrantzitsua den eremu bat ari garela hipotekatzen.\nKontuz ibili beharko genuke pentsatzean bertako inpaktuak bertako ingurumenaren iraunkortasunean baino ez duela eragiten. Izan ere, Vandenboschia speciosa iratze paleotropikalaren Europa mailako ikerketa batek erakutsi duen moduan, Urumea bailaran hartu zituzten laginek Europa mailako haplotipo dibertsitate handiena dute. Eta beraz, bereziak dira Europan hartu dituzten gainontzeko laginekiko. Kontuan izanda, ezagutzen den populazio handienetako bat Kartola errekan dagoela, eta ikerketek dioten moduan, bertan landatzen ari diren eukalipto landaketek errekako hidrodinamikan eragina izan dezaketela, ez ote gara gure ondarea ez ezik, Europa mailako ondarean ere eragiten ari?\nBertako Vandenboschia speciosak du haplotipo dibertsitate haundiena Europan.\nArgiak eta itzalak Urumeako iraunkortasunaren bidean\nUrumea bailararen historian zehar asko izan dira hartu beharreko erabakiak. Garai batean, ikuspuntu ekonomikoa, eta gizarte mailakoa, ziren kontuan hartzen zirenak bereziki. XXI. mendeko Urumean, ordea, iraunkortasunerako bidean badakigu naturaren funtzio ekosistemikoak kontuan hartu beharrekoak direla, eta gure erabakiek eragingo dutela egungo eta etorkizuneko belaunaldietan, Urumeakoetan, eta baita Urumeatik kanpora daudenetan.\nBere garaian, iratze eskasia ikusita, arauak jarri ziren iratzea mozteko, eta harrapazka eguna sortu zen hala Hernaniko udalerrian. Basoaren kudeaketa, nekazaritza eta abeltzaintza erabilera, uraren erabilera, eta eraikitzeko baimenak zehazten joan dira, besteak beste, eta horiek joan dira egun dugun paisaia eraikitzen. Baina etorkizunera begira, pentsatu beharko genituzke hainbat kontu ere. Azken hamarkadetan lurrik emankorrenak diren erriberak zementuz eta asfaltoz bete ditugu, eta egun, ezinezkoa da erribera huts bat aurkitzea ia arro osoan. Aurretiko antolaketa faltak eragin du, pixkanaka Urumea errioari lekua kendu izana, eta hala, bere hidrodinamikan eta habitatetan eragin zuzena izan dugu. Uholdeek, errioaren prozesu natural moduan, aberasten zituzten garai batean artoa landatzeko, baratzak egiteko, eta beste hainbat uztarako jarri ziren lurrak. Iraunkortasunaren ikuspuntutik akats handia da erriberarik gabe uztea errioa. Hortik, beraz, etorkizunera begiratzeko garaian, erabaki egokiak hartzeko beharra.\nNekazaritzari loturiko lanbideen beherakadarekin etorri da bertako basoaren etorrera ere. Eta hala, iratze-toki zirenak, edota otadi, edo larre, ari dira baso bihurtzen. Bertako basoaren etorrera berri ona da dudarik gabe, baina paisaiaren dibertsitatean ere eragina izan dezake nekazal eremuaren desagertzeak. Hala, paisaia dibertsitatea bultzatze aldera, interesgarria izango litzateke hausnarketa bat egitea, eta ikustea, ea Urumea arroak bere osotasunean hartzen ote dituen paisaia horiek, non espezie ezberdinen beharrizanak aseko dituen, eta era berean, gizakiarentzat ezinbestekoak diren zerbitzu ekosistemikoak bultzatzeko balioko duen.\nBasoaren etorrerak erakarri du egun arte oso gutxi ikusten zen okil beltza. Basakatuak, orkatzak, azeriak eta lepazuriak gure bailaran dabiltza. 70. hamarkadan izokina desagertua zegoen, eta berreskuratu da populazioa pixkanaka. Errioak bere uren kalitatea asko hobetu du, Gipuzkoako ur garbienetarikoak, garbienak ez badira, ditugularik Urumean. Horrek aisialdirako aukera ematen digu, biodibertsitateari dagokion inguru aberats batean, Europa mailan babestua dagoen, eta hainbat espezie mehatxatuen bizilekua den gunean, bainatzeko aukera dugularik. Ez dakit ohartzen garen, estrategia on batekin, iraunkortasuna ardatz hartuta, etorkizuna argitzen joan gaitezkeela, eta gure bizi kalitatea hobetu, ekonomia, gizartea eta ingurumenaren artean oreka sanoago bat bilatuz. Horretarako, ordea, lanak aurretik egitea komeni da. Alferrikakoa da oilategia ixtea katajineta dagoeneko barruan sartu denean. Eta uste dut, egungo Urumeak nondik arnasten duen ikusita, momentu eder batean gaudela erronkari eusteko, eta denon artean hausnartzeko: Nolako Urumea nahi dugu etorkizunean?


EH Bildu Ugaoko Agurtzane Fresnok hartuko du Julen Rozas zinegotziaren kargua | Geuria\nEH Bildu Ugaoko Agurtzane Fresnok hartuko du Julen Rozas zinegotziaren kargua\nUgao EH Bildu taldea. Agurtzanek jertse gorria darama // EH Bildu Ugao\nIazko abenduaren 22ko Ugaoko Osoko bilkuran, EH Bilduko Julen Rozas zinegotziak kargua utziko zuela iragarri zuen: “Urtarriletik aurrera atzerrian bizitzera joango naiz eta bertan bizpa hiru urte emango ditut. Horrexegatik aurkeztu dut dimisioa”, azaldu du EH Bildukoak.\n“Udalari, Udal gobernuari eta bereziki EH Bilduko kide guztiei eskerrak ematea gustatuko litzaidake”. Ekaitz Mentxaka alkateak eskerrak eman nahi izan zizkion Osoko bilkura hartan: “Alkate bezala, eta EAJ alderdiaren izenean ere, eskerrak eman nahi dizkizugu bertan egin duzun lanagatik. Bizitzako etapa berri bat hasiko duzu eta espero dugu zorte handia izatea. Etorkizunean bueltatuko zarenean bertan izango gaituzu ongi etorria emateko”.\nJulenen karguaren ordezkoa Agurtzane Fresno izango da. Fresnok ingeniaritza kimikoetako ikasketak burutu ditu eta laborategi kimikoko arduraduna da. Hilabete honetan bertan hasiko da Ugaoko EH Bildu taldean: “Erronka gogoz hartzen dut eta herritarrentzat zein herrirako gogotsu lan egingo dugu”, izan dira Agurtzaneren hitzak.\nSailkatuta: agurtzane fresno, eh bildu ugao, Ugao, Zinegotzia\nPandemian zehar Etxebarrin sortutako ekimenak aintzatetsi ditu Udalak


Kalera atera dute magia beste urte batez - Azpeitia - uztarria.eus\nKalera atera dute magia beste urte batez\nMaialen Etxaniz 2021-10-02 17:27\nHerritarrak aho zabalik utzi dituzte beste urte batez Txisteratik eguneko magiapoteoan parte hartu duten magoek. Era guztietako trikimailuez gozatu ahal izan dute gaur eguerdian kalean ibili diren lagunek. Gala nagusian jakinaraziko dute zein izan den Magia-poteo Lehiaketaren irabazlea. Arratsaldean sanagustinpean zein azoka plazan eskaini dituzte magia ikuskizunak. 19:00etan hasiko den gala nagusiak borobilduko du eguna.\nGiro ederrean eman diote jarraipena atzo hasitako V. Txisteratik Egun Magikoari. Eguraldia lagun zela, magiapoteoaz gozatzeko aukera izan dute Alde Zaharreko kaleetatik ibili diren herritarrek. Izan ere, urteroko ohiturari jarraituz, 12:30ean hasita gertuko magia egiten aritu dira zenbait mago Azpeitiko plazan nahiz inguruko tabernetan. Adin guztietako herritarrek gozatu dute magoen trikimailuekin, eta umorerik ez da falta izan. Aurten, gainera, lehiaketa formatua izan du magiapoteoak, Magia-poteo Lehiaketa antolatu baitute. Epaimahaia publiko artean ibili da, eta arratsaldeko gala nagusian jakinaraziko dute zein den txapeldunaren izena. Magia-poteo lehiaketa irabazten duenak Txisteratik Egun Magikoaren seigarren edizioan kontratatua izango du.\nArratsaldean ere kalera atera dute magia, eta 16:30ean hasita, hainbat ikuskizun eskaini dituzte Azoka Plazan nahiz Sanagustinpean. Julen eta Aritz magoak izan dira arratsaldeko emanaldiak eskaini dituzten artistak. 19:00etan hasiko den gala nagusiak borobilduko du eguna. Iagomago, Jaime Figueroa, Gisell, Dala Illusions bikotea eta Imanol Ituño igoko dira agertokira, eta haiek arduratuko dira ikusleak txundituta uzteaz.


Gizon bat atxilotu dute Tolosan, beste bat edalontzi batekin jo ondoren. Noticias de Gipuzkoa\nSan Frantzisko pasealekuan\nGizon bat atxilotu dute Tolosan, beste bat edalontzi batekin jo ondoren\nEUROPA PRESS - 2017(e)ko otsailaren 28a, asteartea - 11:14etan eguneratua\nErtzaintzaren agenteek 21 urteko gizonezko bat atxilotu dute astearte honetan Tolosan, lesioen delitu baten egilea delakoan, beste gizon bat edalontzi batekin jo omen duelako, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.\nDONOSTIA. Astearte honetan, goizaldeko 04:30ean, Tolosako San Frantzisko pasealekuko taberna batetik polizia agertzeko eskatu dute. Adierazi dutenez, pixka bat lehenago borroka bat izan da eta gizonezko bat zaurituta zegoen.\nHerritarren segurtasunerako patruila bat establezimendura bertaratu eta agenteek ikusi dute gazte batek buruan odola zerion zauri bat zuela. Jakin ahal izan dutenez, beste gizonezko batek edalontzi batekin jo du buruan.\nOsasun zerbitzuko kideak etorri eta, zauria ikusi ondoren, ospitale batera eraman dute.\nLiskarraren lekukoek adierazi dute une horretan establezimenduaren aurrean kalea gurutzatzen ari zen gizonezkoa izan zela erasotzailea. Hortaz, ertzainek geldiarazi dute. Susmagarria identifikatu, eta, beharrezko egiaztapenak egin ondoren, lesioen delitu baten egilea delakoan atxilotu dute.\nAtxilotua polizia egoitzara eraman dute, izapideak egiteko, epailearen aurrera eraman aurretik.


Larunbat goiza da. Eta han noa, itsas albotik, Urgull azpira, Jose Ramon Amondarainen Espazioaren barrea (Gernika) ikustera. Hamaikak jotzear sartu naiz San Telmora, lehen aldia dudan arren, bai baitakit orduan direla euskarazko bisita gidatuak. Sarrerakoak aurkeztu dit bisita egingo didan langilea, dei dezagun, M.\n“Badirudi zu bakarrik egongo zarela”, diost. Tira, sorbaldak jaso, eta atzetik noa. Ate bat igaro, eta erakusketan sartu aurretik, sarreratxoa egin dit M-k. “Jendeak uste du Picassoren Gernika-ri buruzkoa dela erakusketa, baina ez: J.R. Amondarainen erakusketa bat da. Gernika aitzakia baino ez da”.\nBidelagun bihurtu gara, hemen eta orain, M eta biok. Erakusketaren atarian gaude, eta egurrezko zortzi kaxa handi ditugu parean. 2012an, Gernikaren 75. urtemugan, Dora Maarrek artistari egin zizkion zortzi argazkiak margotu zituen Amondarainek Gernikaren tamainan, Gasteizko Artiumerako. Picassoren oinordekoek jabetza eskubideak baliatuta, lanak kentzera behartu zuten. Bada, debekatutako oihal horiek daude kaxetan, azaldu dit M-k. Eta hor, lanok erakusteko ezinean eta arte sistemaren arrakaletan, ardaztu du Espazioaren barrea (Gernika) Amondarainek.\nOrain bai, erakusketa aurrez aurre daukagu. Eskuineko bidean, hiru koadro daude –zuri-beltzean, koloretan eta kamuflaje koloretan–. “Gernikaren figurak ezin dira kopiatu, estiloa bai”, azaldu du antzekotasuna M-k. Hiru margolanetan azkena tamaina bikoitzekoa da. “Zergatik?”, diot. “Bisitaria txikiago sentiarazteko Gernika den ikonoaren aurrean”, dio. Ezkerraldean, olioa lehortuz egindako eskultura txikiak daude zintzilik. “Macguffin-ak” direla dio M-k, aitzakia bat. Kiskalita dirudite, eta bonbardaketaren usain errea dakarte. “Picassoren munduko sinboloak koadrotik atera ditu: margoaren materializazioa”. Ados diot buruarekin, ukitzen dut ideia.\nJarraitzen dugu erakusketatik pasieran, eta, iruditzen zait, azkena erakutsi didanak harrapatu nauela gehien. Argazkiak dirudite, baina margolanak dira, ikusleak gurutzatu eta eztabaidan jarri beharrekoak: Reina Sofian Gernikaren kontserbazioa egiten duen Pablito ordenagailua, Artiumeko sala bat, Gernikaren graffiti bat Gernika Espainiara heldu zenekoa, soldadu estatubatuarrak IwoJima-n eta hala hamasei lan denera. “Gernikaren biografiari buruzko marrazkiak dira”, dio M-k.\nHorrekin amaitutzat eman ditu azalpenak. Niretzat baino ez, eta, halere, gogo biziz aritu da. Arratsaldean beste bisita bat duela diost, espainolez, eta hor bai, talde majoa elkartu ohi dela. Horma kontrako aulki batera itzuli da M, eta ibilitako bidea desibiltzen joan naiz ni. Gomendioa esan gabe doa: otsailaren 25era arte ibili ahalko dira Gernikaren zidorrak.\nKanal hauetan artxibatua: Artea | Donostia | Gernika 1937


Lege oharra - Antonio Mercero Museo birtuala\nInformazioaren eta Merkataritza Elektronikoaren Gizartearen Zerbitzuei buruzko uztailaren 11ko 34/2002 Legea betez, jakinarazi nahi dizugu www.antoniomercero.eus Interneteko domeinuaren titularra honako hau dela:\nHelbidea: Kale Nagusia, 22,\nwww.antoniomercero.eus webgunera erabiltzailea borondatez sartu ahal izango da eta gainera, sartzea doakoa da. Webgune honetan nabigatzeak esan nahi du erabiltzaileak ezagutzen eta onartzen dituela bertako lege-oharrak, erabilera-baldintzak eta bertako pribatutasun-politika.\nErabiltzaileek galarazita izango dute eduki faltsuak edo okerrak txertatzea edo jakinaraztea; esan nahi baita, ezingo dutela eman Lasarte-Oriako Udala, beste erabiltzaile batzuk edo hirugarrenak nahasteko moduko edukirik. Erabiltzailea bera izango da, horrenbestez, ematen dituen datuekin eragindako kalteen erantzule bakarra.\nLasarte-Oriako Udalak ahalegin handia egiten du webgunean argitaratzen diren edukietan akatsik egon ez dadin. Beraz, beretzat gordetzen du noiznahi horiek aldatzeko eskubidea. Lasarte-Oriako Udalak berariaz uko egiten dio webgune honetako edukietako akats edo hutsegiteengatiko erantzukizunari eta baita horien egiazkotasun-, zehaztasun- eta gaurkotasun-faltaren ondoriozko kalteengatiko erantzukizunari ere.\nwww.antoniomercero.eus-ek beste webgune batzuetarako estekak jar ditzake. Lasarte-Oriako Udalak ez du bere gain hartzen estekatutako gune horietako ezein edukiren erantzukizunik. Zerbitzu horien helburua, hain zuzen, erabiltzaileei beste informazio-iturri batzuen berri ematea da; horregatik, erabiltzailea soil-soilik bere erantzukizunpean sartuko da eduki horietara, bertan araututako baldintzen arabera.\nLasarte-Oriako Udala ez da webgune honen edo bertako edukien erabileratik eratorritako zeinahi ondorio edo kalteren erantzulea izango, informatika-kalteak eta birusak txertatzea kontuan hartuta.\nLasarte-Oriako Udalak beretzat gordetzen du noiznahi, aldez aurretik oharrik edo azalpenik eman gabe, webgune honetako diseinua, konfigurazioa eta informazioa aldatzeko edo ezabatzeko eskubidea, baldin eta beharrezkoa dela irizten badio. Lasarte-Oriako Udalak ez du bere bizkar hartuko aldaketa horiek ekar ditzaketen kalteen erantzukizunik. Dena den, eskura dituen bitarteko guztiak erabiliko ditu, erabiltzaileei aldaketa horien berri emateko.\nWebgune honetan bildutako materiala Lasarte-Oriako Udalaren jabetzakoa da.\nBaldintza hauek guztiak aldatu ahal izango dira, baldin eta Lasarte-Oriako Udalak noizbait egokitzat jotzen badu; bai lege-aldaketei egokitzeko, bai bestelako hobekuntza batzuk egiteko. Aldaketa horiek indarrean egongo dira webgune honetan argitaratzen diren unetik aurrera. Lasarte-Oriako Udalak eskura dituen bitarteko guztiak erabiliko ditu, erabiltzaileei aldaketa guztien berri emateko.\nLasarte-Oriako Udalaren eta erabiltzailearen artean sortutako harremana, hain zuzen, aplikatzeko modukoa den legediari eta eskumena daukan jurisdikzioari buruz indarrean den araudian xedatutakoak arautuko du. Nolanahi ere, araudiak aurreikusten badu aldeek eskumen baten mende jarri behar dutela, Lasarte-Oriako Udala eta erabiltzailea, dagokien beste zeinahi eskumeni espresuki uko eginda, Donostiako Epaitegi eta Auzitegien mende jarriko dira.\n5. Cookie-n politika\nwww.antoniomercero.eus webguneak, erabiltzailearen nabigazioa errazteko eta hobetzeko asmoz, cookieak erabiltzen ditu. Web-zerbitzari batek erabiltzailearen disko gogorrean utz dezakeen testu fitxategia da, hain zuzen, cookie bat; berriz konektatzen denean identifikatu ahal izateko. www.antoniomercero.eus webguneak berak sortutako cookieak baino ez ditu irakurriko. www.antoniomercero.eus webguneak erabilitako cookieak, beraz, erabiltzaile eta ordenagailu bakar bati lotutakoak izango dira; eta ezingo da beste datu pertsonaletara sartu. Webgune honetan agertzen den Cookien politikaren mezuari onarpena emanez gero, erabiltzaileak espreski baimentzen du cookien erabilera www.antoniomercero.eus webgunean.\nEra berean, webgune honen bitartez zerbitzu hobea eskaintzeko asmoz, www.antoniomercero.eus webguneak IP helbideak erregistratzen ditu. Era horretan, gerora, datuak prozesatu ahal izango dira, esate baterako, ikusitako orrialdeen kopurua, bisiten kopurua eta web-orriko bisitarien jarduera eta erabilera-maiztasuna zein izan den aztertzeko.\nAipatutako helburua lortzeko, Google Analytics-ekin ari gara webgune hau neurtzen eta aztertzen. Aztertzaile horrek orrialdeetako markak eta cookieak erabili ahal izango ditu, webguneko orrialdeetan gertatzen dena aztertu ahal izateko.\nLasarte-Oriako Udalak beretzat gordetzen du bere lege-oharra aldatzeko eskubidea, bai ordura arteko irizpideak aldatu dituelako, bai lege- edo jurisprudentzia-aldaketak izan direlako. Lasarte-Oriako Udalak aldaketaren bat eginez gero, ordea, testu berria webgune berean argitaratuko du. Erabiltzailea webgunean sartzen den unean bertan aurreikusita dauden arauek arautuko dute erabiltzaileekiko harremana.


G.product decision 7 by Atish Rambojun 757 views\nEthicsandbehaviorinorganizations 11... by HARESH215 168 views\nRichmond Castle Inn, Richmond, NSW ... by richmondcastleinn 229 views\nCS Circles: Learning Python in One ... by daveagp 2054 views\n5S Lucy Civilization by gsbSS 322 views\nAi by A-NKR Ning 243 views\n1. ITUREN ETA ZUBIETA\n2. HISTORIA

Herri hauetan urtarrilako azken igandean ondokon astelehen eta asteartea ospatzeko dira inauteriak , bi herrietako mutilek elkar hartuta erabakitzen dutenean . Joaldunak dira inauteri hauetako protagonistak , bi herrietako taldeak . Ezaugarri nagusia gerrian daramaten zintzarria da , “joare” deitzen zaiona . Horregatik deitzen zaie joaldunak . Gerria astinduz izugarrizko hotsa ateratzen diete zintzarrioi . Zubietako joaldunak alkandora zuria , ardilarru bakarra eta zapi urdina eramaten dute , eta Iturengoek ardilarru bikoitza eta zapi gorria .

\n3. PERTSONAIAK

Euskalerriak hain berandu eta era motelean izandako kristasunak izugarrizko desberdintasunak sorraratzen ditu euskal folkloren gaur egun irauten dutenak . Esan dezakegun kristautasun aintzineko eta gibeleko ohiturez mitoz eta leiendaz , hots , elkarrekin iraun egin duten bifolklorez desberdinez .

\n4. Dantzak

Ituren eta Zubietan beraiek landutako dantzak egiten dituzte.

http://www.youtube.com/wa tch?v=Z7ikZG0caBA\n5. Galderak:

Non dago?\n6. Zer egiten dute inauterian?\n7. Nola joaten dira jantzita?

\n8. ERANTZUNAK

Ituren eta Zubietan.\n9. Dantzatu eta oso ondo pasatu.\n10. Txaleko bat ardizko azalarekin,bi kampaila ipurdian eta ez izan lotsa.

\n12. GURE IRITZIA

Espero dugu asko gustatzea gure lana ez da asko izan baina pentsatsen dugu zuek ulertzea,eskerrik asko entzuteagatik.

\n13. IMANOL JAIONE OIHANE AINHOA


Trumpek 8 urteko epea ezarri du Martera iristeko\nPublikatuta: 2017/04/24 21:38 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/04/30 12:17 (UTC+2)\nBere lehen agintaldian edo, "kasu okerrenean", balizko bigarrenean lortu nahi du.\nExoMars espazio-ontzia. EFE\nDonald Trump AEBko presidenteak zortzi urteko epea ezarri du estatubatuar astronauta bat Marten lurreratzeko. Lehen agintaldian, hau da, lehen lau urteetan lortu nahi du, edo balizko bigarrenean “kasu okerrenean”.\n“Nor dago prest Martera joateko?”, galdetu du Trumpek Nazioarteko Espazio Estazioarekin egindako bideokonferentzia batean. Solasaldi horretan, zoriondu egin du Peggy Whitson astronauta, espazioan egun gehien (534) eman dituen estatubatuarra bihurtu baita.\nWhitsonek adierazi du “gutxi gorabehera 2030eko hamarkadan” helduko direla gizakiak Martera. Trumpek, ordea, lehenago lortu nahi dugu: “nire lehen agintaldian egin nahi dugu, edo kasu txarrenean, bigarrenean; beraz, bizkortu egin beharko dugu”.


Dantza eta genero-identitatea aztertzen dituen doktore-tesiaren defentsa — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Komunitatea › Oier Araolaza › Dantza eta genero-identitatea aztertzen dituen doktore-tesiaren defentsa\nArgazkia: Vicente Martin / Kutxateka CC BY-NC 4.0 2015\nApirilaren 30ean, osteguna, 11:00etan izango da doktore-tesiaren defentsa, eta bideo-konferentziaz burutuko da saioa. Ekitaldia jarraitu nahi duzuenok bete formulario hau eta emailean jasoko duzue ekitaldian sartzeko lotura. Hori bai, ohartarazi didate kontu hartzeko kamera eta mikrofonoa itzalduta izateaz bertan sartzerakoan eta horrela mantentzeaz ekitaldiak iraun bitartean. Berez martxoaren 20an UPV/EHUren Leioako kanpusean aurreikusita zegoen saioa, baina COVID-19 birusak eragindako larrialdia dela eta, bertan behera geratu zen ekitaldia eta bideo-konferentziaz egingo dugu orain.\nEuskal dantza eta genero-identitatea\nDoktore-tesiaren defentsa ekitaldian euskal dantza eta genero-identitatea aztertuz eginko ikerketa lana aurkeztuko dut. Euskal dantzetan indarrean izan ditugun genero-identitateak eta rol estereotipatuak noiz eta nola eraiki ziren ikertu dut doktore-tesian.\nUPV/EHUren Mikel Laboa katedraren bekarekin egin dut ikerketa eta Ikusentzunezko Komunikazioa eta Publizitatea sailaren Gizarte Komunikazioa doktorego programaren baitan aritu naiz. Leire Ituarte eta Nerea Aresti izan ditut zuzendariak eta epaimahaia honakoek osatuko dute: Melania Moscoso (CCHS), Xabier Itzaina (Sciences Po Bordeaux) eta Miren Llona (UPV/EHU).\nUrriaren 14an erregistratu nuen tesia eta matrikularen inguruko gatazka administratibo bat dela medio atzeratu egin da aurkezpena, baina azkenean arazoak konponduta 2020ko martxorako ezarri zen ekitaldia, eta azkenik apirilaren azken hondarretan burutuko da. Doktore-tesien defentsak ekitaldi publikoak izaten dira eta horregatik bideo-konferentzian ere sarrera irekia izango da. Hori bai, epaimahaiak bere balorazioak agertu ondoren aretoan direneei ekarpenak egiteko aukera eskaintzen zaie, baina hitza hartzeko aukera doktore titulua dutenek soilik izaten dute. Ez dakit oraingoan, bideo-konferentzia izanik nola kudeatuko duten puntu hori.\nTesiaren izenburua: Genero-identitatea euskal dantza tradizionalaren eraikuntzan.\nDoktoregaia: Oier Araolaza Arrieta\nTesi-zuzendariak: Leire Ituarte eta Nerea Aresti\nEpaimahaia: Melania Moscoso (CCHS), Xabier Itzaina (Sciences Po Bordeaux) eta Miren Llona (UPV/EHU).\nData: 2020ko apirilaren 30ean, 11:00etan\nTokia: EHUren e-gela birtual batean egingo da, bertan izateko interesa izanez gero bete formulario hau eta emailean jasoko duzue ekitaldian sartzeko lotura.


EUSKADI-CUBA: “HERRI DUIN BATEN ALDEKO ELKARTASUNA”\nIkusi Euskadi-Cuba 2007ko Txostena (pdf)\n"Euskadi-Cuba" euskarazko bideoa ("Solidarioak" bideo-saila )\nEUSKADI-CUBA Cuba herriarekiko laguntasun eta elkartasun politikorako elkartea da.\nGure elkartasunaren abiapuntua oinarrian politikoa dela kontuan edukita, arlo desberdinetan hainbat ekintza egiten ditugu, baina hori guztia Cubako Iraultza eta bere giza-garapenaren programaren defentsa ardatzatzat hartuta.\nEstatuko Cubarekiko Elkartasunaren Koordinakundearen eta Euskal Autonomi Erkidegokoa GKE Koordinakundearen parte gara.\nEUSKADI-CUBA 1989an jaio zen eta 2009an 20 urte betetzen du.\nBideoa: EUSKADI-CUBAren 19. urteurrenaren jaia (2008)\nBideoa: EUSKADI-CUBAren 20. urteurrenaren jaia (2009)\nBideoa eta testua: EUSKADI-CUBAko bazkideak Adiskidetasun domina jasotzen du\nZergatik adierazten dugu elkartasuna Cubarekiko?\n1. Gaur egun munduan agintzen duen globalizazio neoliberalaren testuinguruan, bidegabekotasun ikaragarriak daudelako:\na) Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko ezberdintasun ekonomikoak, baita herri bakoitzaren barrukoak.\nb) Estatuaren rolaren galtzea, aberastasuna banatzeari eta giza-garapenari dagokienez.\nc) Inolako hautaketa demokratikoetatik kanpo dagoen kapital transnazionalaren erabateko boterea, zeinek nazioarteko politika eta ekonomia agintzen duen.\nd) Kontsumismoak eta kanpo zorra ordaintzeak garapen jasanezina eta ekologiaren suntsipena dakartzate.\nEta mundu honetan, Cubak kontzeptu alternatibo bat islatzen duelako: elkartasunaren globalizazioa.\na) Herri txirotuetako milaka ikasleek dohainiko heziketa jasotzen dute Cuban.\nb) Milaka mediku eta irakasle kubatarrek herri txirotuetan lan egiten dute, elkartasuna erakutsiz.\nc) Cubak beste herri batzuetan osasun eta hezkuntza garapenen barnean hainbat ekintza antolatzen ditu, “Hego-Hego” kooperazioaren ikurra izanik.\n2. Cubak lortutako gizarte-lorpenak defendatzen ditugulako, hori guztia gizartearen eta elkartasunaren justiziari esker lortu delarik.\na) Kubatarren %100ak dohako osasun zerbitzua jasotzen du.\nb) 193 biztanleko mediku bat, mundu osoko zifrarik aurreratuena.\nc) Herri garatuenaren bezalako itxaropen bizitza: 76 urte\nd) Umeen heriotza tasa 1000 jaiotzetatik 4,7 Hego Amerikako 52ren aurrean.\ne) Ez dago ia-ia analfabetismorik.\nf) Emakumearen berdintasunean egindako aurrerapausu nabariak.\n3. Cubak AEBen bidegabeko blokeo ekonomikoa jasaten duelako , zeinek bere garapena oztopatzen duen eta herritarren artean gabezi nabariak sortzen dituen.\nEUSKADI-CUBA berez sortzetik GKE bat ez bada ere, kubatar agintarien eskariei jarraituz, kooperazio proiektuetan lan egiten du eta Cubara dohaintza materialak bidaltzeko azpiegitura sortu du. Arlo horietan ere lan egiten dugu, Cubako borroka politikoaren aldeko elkartasunaren barruan oinarrizko tresna direla uste dugulako.\nHorregatik EUSKADI-CUBAren proiektuak Cubako gizarte-garapen nazionalerako eskemaren barruan daude, kubatar administrazioak puntu garrantzitsuenak jartzen dituelarik. Beraz, ez ditugu “garapen-irlak” sortu nahi Cuban, baizik eta AEBko blokeoaren aurka borrokatzen duten kubatar estatuari eta elkarteei laguntzea, Cubako gizarte-justiziaren proiektua mantentzen eta sakontzen lagunduz.\nSIERRA MAESTRA elkartearekin aliantza\nAzpimarratzekoa da 2008an SIERRA MAESTRA elkartea sortzea. Elkarte hau Euskal Herrian bizi diren kubatarrek osatua da, eta EUSKADI-CUBAko lokalean du helbidea.\nBi elkarteek helburu eta filosofia berberak dituzte, eta hainbat ekimen eta proiektu burutzen dituzte elkarrekin.\nBideoa: SIERRA MAESTRA elkarteko dantza taldea. "Munduko jendea" jaialdia. Bilbon, 2008ko ekaina\nBideoa: SIERRA MAESTRA elkarteko dantza taldea. Gasteizko Casa de las Americas-eko III Kulturarteko Topaketa. 2008ko iraila


Euskal Herria Bildu - Irun eta Hondarribiako Alarde parekideetara Berdintasun Batzordeko ordezkariak joateko aukera ukatu dute EAJ-PSEk\nIrun eta Hondarribiako Alarde parekideetara Berdintasun Batzordeko ordezkariak joateko aukera ukatu dute EAJ-PSEk\nGipuzkoako Batzar Nagusietako Berdintasun Batzordeak Irun eta Hondarribiako Alarde parekideetara ordezkaritza ofiziala joateko aukera ukatu egin dute EAJ eta PSEko batzarkideek, berriro ere bizkarra emanez emakume eta gizonen arteko berdintasunari. Oso larria da, gainera, EAJren bozeramaileak batzordean esandakoa, adierazi duelako “berdintasun eskubiderik ez dela urratzen alardeetan, eta ez dagoen arazoa planteatu nahi dela, berdintasunarena, alegia”.\nEH Bilduko batzarkide Ainhoa Beolak eskaera zuzena egin dio Berdintasun batzordeari, “- emakume eta gizonen berdintasunaren aldeko ekimen oro sustatu, bultzatu eta babestea duenez helburu- ekainak 30ean Irunera eta Irailak 8an Hondarribiara ordezkaritza igortzeko, bertako alarde parekideei babesa eskaintzera”. EAJk eta PSEk, aldiz, bere gehiengo osoa erabili dute Batzar Nagusietan ekimen hau blokeatzeko, alarde baztertzaileen alde modu ageri bezain lotsagabean jokatuz.\nAinhoa Beolak adierazi duenez, “oraindik ere alarde parekideak ez du erdietsi alor instituzionalaren merezi duen babesa. Aurreko legealdian, aurrerapauso nabarmenak eman ziren, bai Foru Aldunditik, bai Batzar Nagusietatik. EAJ eta PSEren gehiengo osoak, ordea, berriro ere atzera eraman nahi du Gipuzkoa zentzu askotan, emakumeon eskubideen arloan ere. Benetan kezkagarria da Berdintasun batzordeak emakume eta gizonen parte-hartze parekidea burutzen dituzten herritarrei bizkarra ematea”.\nBeolaren hitzetan, "EAJ eta PSEren ordezkari publikoek ezin dute jarraitu beste aldera begiratzen tamaina honetako eskubide urraketak gertatzen diren bitartean".


ARGIAko kazetari gehienok abuztuan egiten dugu opor, gure irakurleak ezagun duen moduan hilabete honetan ez baita aldizkaririk kaleratzen. ARGIA.com-ekoak geratzen dira lanean. "Deskonektatu eta indarrez itzuli", luzatzen diogu elkarri. Hala behar du eta horretan saiatuko gara, baina uztailean egin dugun akziodunen batzarrak ez du aho-zapore onik utzi. Krisia ate joka da.\nGure diru sarreretan hiru zutabe nagusi ditugu: aldizkariaren salmenta, publizitatea eta diru-laguntza publikoak. Publizitate sailean %25eko beherapena aurreikusi genuen urte hasietan eta, hala ere, borroka latzean ari gara helburuetara iristeko. Baina gogotik lan eginez gero, eremu pribatuak oraindik ere erantzuten du; sektore publikoan ez dago borrokatzerik, ez ei da dirurik –guretzat behintzat– eta listo.\n2010ko uztailaren 29a\nTsunamia Gipuzkoako Foru Aldunditik (GFA) iritsi zaigu aurten: 2009an 71.000 euro jaso genituen eta aurten 26.000, hau da, %63 gutxiago, 45.000 euro gutxiago. Pentsa daitekeenez, gu moduko 21 langileko enpresarentzat kolpe itzela da hori. Krisi doinuekin akaso beherapenak izan zitezkeela pentsa zitekeen. Jakin zenean Diputazioko departamentu guztietatik 2010eko aurrekontuetan Kultura eta Euskara sailak izan zuela mozketarik handiena (%23), gu ere tankerako beherakadarako prestatu ginen. Baina ez, %23 ez, %63 murriztu zaigu laguntza. Murrizketa orokorrak denok kaltetu gaitu, baina batzuk bereziki, eta horiek prentsa orokorrekoak gara. Berbarako, Gaztezulok %81eko beherakada izan du eta Jakinek %69koa.\nZergatik? Nola ulertu hori? Non zigorraren arrazoia? Eta hori galdetzera joan ginen Diputaziora. "Ez dago dirurik, sentitzen dugu" (Eta guk, besteak beste, AHT buruan, erraustegia, Realari emandako 1,2 milioi extra horiek...). Ez genuela ulertzen, beste hedabide asko ere ari zela %25eko murrizketaren bueltan, baina aldizkari orokorretara jauzia sekulakoa zela. Eta orduan azaldu ziguten banaketa irizpideak aldatu zituztela: diru gutxi zutela eta poltsaren banaketa hala egitea erabaki zutela: %60 herri aldizkarientzat, %25 eskualdekoentzat eta %15 orokorrentzat. Eta hori guztia diru-laguntza deialdian ezer jakinarazi barik edota aldez aurretik inongo jakinarazpenik egin barik. Ez idatziz ez ahoz.\nErantzuna izan zen Jaurlaritzak arduratu behar zuela aldizkari orokorrez. Eta guk "ea haiekin hitz eginda zegoen horren gainean". Ezetz, datorren urterako koordinatu beharko zutela. Eta gu zur eta lur emandako erantzunekin. Ez litzateke leiala gure agintariekin izandako bilera pribatuetan esandako guztiak publiko egitea, baina aipatutakoa bederen bai, hor dagoelako banaketaren gakoetako bat eta hori, gutxien-gutxienez, aldez aurretik publiko egitea edo jakinaraztea litzateke garbiena.\nAurten ARGIAk Rikardo Arregi Kazetaritza Saria jasotzerakoan esandako berbok balio dute oporretara joan aurreko artikulu hau bukatzeko: "Askotan konplexua sortzeraino entzun behar izan ditugu kultura eta hizkuntza subentzionatuarena, artifizialki bizitzearena eta gisakoak. Eta orain zer eta gobernuek bankuak salbatzen dituzte. Eta milioika euro bideratzen dira autoen lantegietara, altzarien salmentara, eliteko kirola bultzatzera, azpiegitura erraldoietara... Eta gu ginen diru-laguntza publikoetatik bizi ginenak". Bai, zalantzarik ez, Euskara Biziberritzeko Plan Nagusia oraindik ere indarrean dagoenean, gobernantza eta 2.0-ren garaian, guk ere sukaldeko garbigailuak beste izan nahi dugu. Zeuretzat ere opor on irakurle.


Gesto por la Paz-en deialdiari babesa | EAJ-PNV Zarautz\nYou are at:Home»Agenda»Gesto por la Paz-en deialdiari babesa\nGesto por la Paz-en deialdiari babesa\nBy on\t 02/09/2012 Agenda, Euskadi, Gipuzkoa, Zarautz\nZarauzko EAJk bat egin du erakundeak bilbon egingo duen agur manifestaldiarekin\nZarauzko EAJk bat egin du Gesto por la Paz erakundeak ‘Lortu dugu – El futuro es nuestro lemapean’ egindako manifestaldirako deialdiarekin, etzi, larunbaterako -hilaren 11-, Bilbon 17:30ean. PSE-EE, Ezker Anitza-EB eta PP alderdiekin egindako agerraldi bateratuan, Imanol Lasa bozeramaleak eta Maribel Albizu zinegotziak –eta urte askotan erakundeko kide izandakoak- Gestok tolerantziaren eta askatasunen defentsan egindako ibilbidea aitortu nahi izan dute, agur manifestazioarekin bat eginik.\nGogoratu dutenez, 2006ko uztailean Zarauzko Udalak aho batez eman zion Gesto por la Paz-i Zerbitzu Berezien domina (Eusko Alkartasunak barne, nahiz eta orain, Bilduren barruan, uko egin dion deialdia babesteari). Beraz, errekonozimendu horri jarraipena eman nahi zaio orain. Autobusa antolatu da joan nahi dutenentzat, Karmelitetatik abiatuta, larunbatean 15:45ean. Izena eman nahi izanez gero batzokian badago horretarako aukera.\nArestian aipatutako alderdietako ordezkariek azaldu dutenez, Gesto por la Paz-en bidea ez da batere samurra izan, mehatxua, irain eta eraso ugari pairatu behar izan baitituzte bere kideek. Erakunde honen eta beste batzuen, zein beste eragile askoren konpromisoa funtsezkoa izan da egungo egoerara iristeko, azpimarratu dute. Ilusioz eta baikortasunez begiratzen diote datorrenari: “Denok eman beharko dugu pauso bat elkarrekin bakean bizitzeko, ideologien gainetik hurkoa errespetatuz”.


Sanz Enea Liburutegia\nUrte osoan (udan izan ezik)\nHelduen Liburutegia: 09:00-14:00 / 15:30-20:00 / 10:00-13:00\nHaur Liburutegia: 16:00-20:00\nUda (ekainak 23 - irailak 10)\nHelduen Liburutegia: 09:00-14:00 / 17:30-20:00 / 10:00-13:00\nHaur Liburutegia: 10:00-14:00\nHaur eta Gaztetxoen Liburutegia\nTxiki-txoko: 0-5 urte bitarteko haurrek heldu batekin egon behar dute, elkarrekin irakurketaz gozatzeko: haurra nekatzen bada, joateko garaia da.\nHemeroteka: egunkariak eta aldizkariak\nHerriko atala (Zarauzko bilduma)\nEntziklopediak, hiztegiak, atlasak... Hainbat gairi buruzko dokumentuak\nIzena emateko, izen-emate orri bat bete behar da (14 urtetik beherakoen kasuan, gurasoek sinatu beharko dute).\n14 urtetik beherakoek interneta erabili nahi izanez gero, gurasoek baimena sinatu beharko dute.\nBazkide txartela egitea doakoa da, baina txartela galduz gero, 3,10€ ordaindu beharko da.\nHelbide edo telefonoa aldatuz gero, edota bazkide txartela galduz gero, Liburutegian jakinarazi beharko da\nLiburutegian jasotako bazkide-txartela Euskadiko Udal Liburutegietan erabili ahal izango da (Donostian eta Bilbon izan ezik), eta beharrezkoa izango da mailegu zerbitzua erabiltzeko.\nMaileguan har daitekeen dokumentu kopurua:\nZure liburutegian, 3 liburu (15 egunetan), eta 3 ikus-entzunezko (7 egunetan).\nSareko beste liburutegietan, beste 5 liburu eta 5 ikus-entzunezko gehiago.\nSanz Eneako sarreran, liburutegia itxita dagoenean, bertan mailegua itzultzeko aukera.\nDokumentu guztien epea behin luza daiteke, bai liburutegian bertan, bai telefonoz, bai Internetez, erreserba duten dokumentuak eta epez kanpo daudenak izan ezik.\nBeste liburutegietatik dokumentuak eskatzeko aukera\nZerbitzua erabiltzeko baldintzak\nSareko mailegu moduan eskatutako dokumentuak (SM) etxeko mailegu moduan eskuratu ahal izango dira, salbu eta aparteko arrazoiren bat tarteko betekizun bereziak ezartzen badira.\nLiburutegiek bideratuko dute liburutegiarteko mailegu-zerbitzua. Horretarako eskaria, baina, zerbitzu horretan sarbidea duen edozein erabiltzailek egin dezake.\nSM zerbitzuan honako hauek izango dute sarbidea:\nEuskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen on-line sareko edozein liburutegitan alta emanda dagoen edozein erabiltzaile helduk (AHE).\nErakunde erabiltzaileek (DER) eta beste liburutegiek (EBL), baldin eta zerbitzuan parte hartzen duten on-line sareko liburutegiak badira, eta Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen on-line sareko edozein liburutegitan alta emanda badaude. Isunen bat edo maileguak garaiz kanpo dituzten erabiltzaileek ezingo dute sareko mailegu-zerbitzura jo.\nEskaria egiten duen liburutegiak erabakiko du aukeran dauden ale guztietatik zein eskuratu nahi duen, alegia, mailegua bideratzeko zein liburutegitara joko duen.\nEskaria liburutegi batean edo bestean egiteko, hurbiltasun-irizpideak erabiliko dira, bai eta liburutegi bakoitzaren baliabideak zein diren eta kasu bakoitzean SMren kargak zein nolako eragina duen ere.\nMailegatu daitezkeen dokumentu motak\nSM zerbitzuari atxikitzen zaizkion Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen on-line sareko liburutegi guztiek konpromisoa hartzen dute tokian tokiko liburutegiaren katalogoan mailegatzeko modukotzat jotzen diren monografia inprimatuen SM zerbitzua emateko.\nHala eta guztiz ere, ez dira eskatuko liburutegi eskatzaileak bere bildumetan edukitzeko edo eskuratzeko modukoak diren dokumentuak (best-sellerrak, kaleratu berriak eta abar).\nEz da sareko mailegurik emango, halaber, maiz samar kontsultatzen diren eta ale bakarra duten dokumentuen kasuan.\nHelduentzako SMtik kanpo geratuko dira liburuz besteko materialak. Erakunde erabiltzaileek (DER) eta beste liburutegiek (EBL), ordea, sarbidea izango dute dagokion liburutegian mailegatzeko moduko kategoria duten liburuz besteko materialetan.\nBai liburutegi eskatzaileak bai eskatutako dokumentuaren titulartasuna duen liburutegiak, beraiek adierazten dituzten arrazoi objektiboak direla-eta, uko egin ahal izango diote hasiera batean mailegatzeko moduko dokumentuen artean sailkatutako lanen SM zerbitzua emateari.\nMailegatu daitekeen dokumentu kopurua\nErabiltzaile heldu bakoitzak (AHE) sareko mailegu-zerbitzuko 3 dokumentu eskuratu ahal izango ditu gehienez aldi berean, betiere sareko maileguei buruzko araudi orokorrak monografien gainean ezartzen duen gehienezko kopurua gainditzen ez bada.\nErakunde erabiltzaile bakoitzak (DER) sareko mailegu-zerbitzuko 60 dokumentu eskuratu ahal izango ditu gehienez (40 monografia eta bestelako materialeko 20 dokumentu), betiere sareko maileguei buruzko araudi orokorrak dokumentuen gainean ezartzen duen gehienezko kopurua gainditzen ez bada.\nBeste liburutegi batzuetako erabiltzaileek (EBL) sareko mailegu-zerbitzuko 25 dokumentu eskuratu ahal izango ditu gehienez (15 monografia eta bestelako materialeko 10 dokumentu), betiere sareko maileguei buruzko araudi orokorrak maileguen gainean ezartzen duen gehienezko kopurua gainditzen ez bada.\nErabiltzaile helduek (AHE) euren liburutegian edo beste edozein liburutegitan eska dezakete zerbitzua. Behin liburutegia aukeratuz gero, geroko tramite guztiak bertan egin beharko dira (dokumentua jaso, mailegua berritu, itzuli...).\nDokumentu bat edo batzuk eskatzeko liburutegi jakin bat aukeratzeak ez du esan nahi derrigorrez liburutegi hori erabili behar denik beste dokumentu batzuen liburutegiarteko mailegu eskaera egiteko. Erakunde erabiltzaileek (DER), berriz, atxikita dauden liburutegian eskatu beharko dute zerbitzua.\nMaileguak eskatzeko (baita baliogabetzeko ere) berariaz prestatutako inprimakiak erabiliko dira, edota, hala badagokio, inprimaki horietan agertzen diren datuak.\nMaileguak honela eskatu, berritu edo baliogabetu daitezke:\nZuzenean, sareko edozein liburutegitara joanda.\nOPAC bidez (berritzeko bakarrik)\nMailegua eskatu aurretik beharrezkoa da kontsultatzea ea eskatutakoa eskuragarri dagoen Euskadiko Irakurketa Publikoko Sareko liburutegien funtsetan (Absysnet-en sartutakoak eta erregelamendu honen mende daudenak).\n1. Erabiltzaileak. Eskaera.\nMailegu-eskabidea. Erabiltzaileak urrats hauek jarraituko ditu:\na.- Dokumentua edo dokumentuak bilatu Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen on-line katalogo kolektiboan.\nb.- Egiaztatu dokumentua edo dokumentuak ez daudela liburutegiarteko mailegua egiteko aukeratu dugun liburutegian, baina katalogoan eskuragarri daudela.\nc.- Bete liburutegiarteko mailegu-eskaera egiteko inprimaki bat, eskatu nahi den dokumentu bakoitzeko. Eskaeraren egoeraren berri emateko, liburutegiak behar dituen datu guztiak jasoko dira inprimakian.\nd.- Erabiltzaileari jakinarazi ondoren dokumentua eskaera egin duen liburutegian dagoela, erabiltzailea bertara joango da, jakinarazpenaren biharamunetik bi eguneko epean, bidezko prozedura formalizatzera.\n2. Erabiltzaileak. Berritzea.\na.- Dokumentuaren eskaera eginda, mailegua berritu nahi bada, erabiltzaile helduen kasuan (AHE), OPACen bidez egin ahal izango da edo liburutegiarekin harremanetan jarrita, betiere maileguei buruzko araudi orokorrak horretarako ezarritako denbora-epearen barruan.\nb.- Erabiltzaile helduen kasuan (AHE) eta betiere beste erabiltzaile batek egindako erreserbarik ez badago, mailegua behin bakarrik berritu ahalko da. Berritzeak esan nahi du dokumentuari hasieran esleitutako denbora-tarte berean luzatzen dela mailegua.\n3. Erabiltzaileak. Baliogabetzea.\nErabiltzaileak eskaera bat bertan behera utzi nahi badu, lehenbailehen jarriko da harremanetan eskaera egin duen liburutegiarekin, ezarritako prozeduraren arabera bere asmoaren berri emateko.