Geoparkea | Algorri zentroa: Zumaiako Flyscha ezagutu, Gipuzkoa. - Part 2\nHasiera Artxiboaren kategoria "geoparkea" (Page 2)\nEuskal Herriko historia geologikoa landu dugu Laudioko batxilergo mailako ikasleekin.\n10 apirila, 2018\tegilea adminalgorri\tkategoria geologia\nEuskal Herriko historia geologikoaren tailerra eta oinezko irteera burutu dugu Laudioko batxilergo mailako ikasleekin.\nGasteizko ikasleekin Aste Santuaren bezperan\n27 martxoa, 2018\tegilea adminalgorri\tkategoria bisitak\nOporrak hartu aurretik fin aritu dira Gasteizetik etorritako ikasleak, jai egunak gozatu eta eskerrik asko bisitagatik!!\nOñatiko ikasleekin harrizko liburua irakurtzen\n23 martxoa, 2018\tegilea adminalgorri\tkategoria bisitak\nOñatiko DBH 4. mailako ikasleek adi adi jarraitu dituzte gure azalpenak, plazer bat izan da goiza zuekin konpartitzea!\nOndarruko ikasleek eguzkia ekarri dute!\n22 martxoa, 2018\tegilea adminalgorri\tkategoria bisitak\nOndarrako ikasleekin batera eguzkia etorri da! Gure eskerrik beroena!! ???\nUrteroko zita, Gironako ikasleekin\n21 martxoa, 2018\tegilea adminalgorri\tkategoria bisitak\nUrteroko zitari hutsik egin gabe, aurten ere Gironako DBH 3.mailako ikasleen bisita izan dugu Algorrin. Beti bezala plazer bat izan da. Eskerrik asko eta beste bat arte!\nBartzelonako ikasleekin Zumaiako flyscha aztertzen\n19 martxoa, 2018\tegilea adminalgorri\tkategoria flyscha\nBartzelonako ikasleekin irteera geologikoa burutu dugu gaur arratsaldean. Lekeitio aldean euria bazetorrela ikusi dugu, ederra zegoen Algorri aldea lainotzarrekin.\nFlyscha lantzen zuen ikastetxean\n23 ekaina, 2016\tegilea adminalgorri\tkategoria bestelako ekintzak\nEkainaren 16ean, Elorrioko Biologia eta Geologiako 4. mailako ikasleek Zumaiako Algorri Zentrotik etorritako teknikari batekin Euskal Geoparkeko flysch-aren inguruan aritu ziren beraien ikastetxean bertan. Azalpen teoriko bat jaso ondoren tailer


Bikingo ontziak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAntzinan, bi ontzi bikingo zeuden, alde batetik, gerraontziak, eta bestetik, merkataritza-ontziak, laburragoak eta zabalaoak zirenak. Merkantziak edo animaliak hobeto garraiatzeko zabalagoak izateaz gain, gerraontziak baino tripulazio txikiagokoak ziren.\nOntzi mota biek kasko trinkoa zuten, masta eraisgarria, eta arinak eta sakonera txikikoak ziren; ezpata-lema bat zuten, gilaren azpian metro bat bakarrik ateratzen zena, eta bikingoei abantaila taktiko handia eman ziena abiadurari eta maniobragarritasunari dagokienez. Horri esker, itsasbazterretan sartze azkarrak egin ahal izan zituzten, baita hondartzan gora egiteko, sakonera txikiko ibaiak igotzeko eta ur-jauziak egiteko ere.\nEra berean, brankaren eta poparen artean alde handirik ez zuen ontziaren forma estilizatuak, bela handi bakar baten laguntzaz, abiadura eta maniobragarritasun handiagoa ematen zion bere garaiko itsasontzi handien aurrean; beraz, bikingoak erraz urrundu zitezkeen jazarleengandik, baita haizerik ez zegoenean ere bai, kasu horietan arraunak erabiliz, ontzi askok ez baitzuten arraunik eta haizearen mende baitzeuden.\nAztarna arkeologiko edo piktorikorik ez dagoen arren, zenbait iturrik gainegiturak dituzten ontzi bikingoak ere aipatzen dituzte, hala nola gerraontzi greko-erromatarren dorreak. Arietez hornitutako ontzi bikingoak ere aipatzen dira, baina ez da mota horretako lagin arkeologikorik aurkitu.\nBikingo ontzien garaitasuna beste ontziengan, estalki altuagoak zituzten ontziak eraikitzen hasi zirenean amaitu zen; esate baterako, kokak kikingotik abiatuta garatu ziren, eta honen hedapena bat baitator bikingoen gainbeherarekin.\nEsan beharra dago, bikingoek ontzi txiki asko erabiltzen zituztela, bai belaontzikoak bai arraunketakoak, hala nola arrantzarako edo ferjurako, eta hortik dator gaur egungo ferrya.\n1 Gerra ontziak\nGerra ontziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGokstad-en itsasontzia, 23 x 5 m-ko karvi bat, 890ean eraikia eta 1880an aurkitua. Kasko trinkoaren gainean gainjarriak ikusten dira. Ontzi Bikingoen Museoa (Oslo).\nBikingo ontzi luzetzat hartzen da, 0,2 luze/zabal indizea duen ontziari, hau da, kroskoaren luzera haren zabalera halako bost da gutxienez. Bost mota zeuden (handienetik txikienera ordenatuta): busse, dreki, skeid, snekke edo snekkja eta karve.\nIslandiako sagen arabera, ontzi luzeek hamahiru eta hogeita hiru arraun-pare bitarte dituzte. Baina Gokstad bikingaren ontziaren erreplikak (karvi bat), Bergenetik New Yorkerako bidaia egin zuenak, hamabi laguneko tripulazioa bazuen ere, 70 lagun ere eraman zitzakeela kalkulatzen da.\nOrain arte aurkitutako ontzi bikingo luzeena, Kroskilde 6 izenekoa, K.o. 1025. urtearen ondoren eraikia, 36 m luze da gutxi gorabehera.\nBusse ontziak, ordea, tamaina handiaren ondorioz, arraun bakoitzerako gutxienez bi gizon behar zituzten baina Era Bikingaren amaieran baino ez da agertzen. Sagetan aipatutako busse handiena Olaf Trygvasonen Ormen Lange da, 998. urtean eraikia, eta ustez 52 metro neurtzen zituen,\nViking ontzia Gokstad ontziaren erreplika da. Atlantikoa zeharkatu zuen Bergenetik (Norvegia) Newfoundlandera (Kanada), 26 egun behar izan zituen Chicagoko Erakusketara (1893) joateko. 4800 mi-ko bidaiak (7724,8 kilometro) bi hilabete iraun zuen guztira.\nNahasmen pixka bat dago drakkar terminoari buruz (dragoiak); izan ere, ziurrenik skeid hutsak ziren, baina buru bakoitzak apaingarri gehiago zituen, hala nola, herensuge-buruaren itxurako branka. Hala ere, iturri historiko askok diseinu horiek aipatzen dituzten arren, oraindik ez da aurkitu maskara horien aztarna arkeologikorik. Arraun- eta bela-ontzi gisa diseinatu ziren, eta 8028 gizonetik ehun gizonera baino gehiagora garraia zitzaketen (nahiz eta ohikoena 50 eta 60 gizon izan).\nSnekkea, suge itxurako maskaroia zuena brankan, skeid-a baino txikiagoa izan ohi zen. Segur aski, gerraontzi mota erabiliena izan zen, 40 bat gizon garraiatzeko gai zena. Bestalde, snekkar daniarrek, norvegiarrek eta islandiarrek baino sakonera txikiagoa zuten, fiordoetan eta itsaso irekian nabigatzen baitzuten.\nKarveak gerra-ontzi gisa nahiz merkantzia-ontzi gisa erabiltzeko diseinatuta zeuden, eta, beraz, knarr-en antza zuten, nahiz eta haiek baino txikiagoak izan.\nMerkataritza-ontziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMerkataritza-ontzi handiak, ask eta karv direlakoen artean banatzen dira nagusiki. Karv-ak ask-ak baino txikiagoak ziren eta erabilera anbibalentea zuten, hau da, gerra-ontzi gisa nahiz salgaientzat balio zuten. Era berean, litekeena da IX. eta X. mendeetan ez egotea alde handirik gerra-ontzi baten eta merkataritza-ontzi baten artean, haien formari eta tamainari dagokienez; beraz, zentzuzkoa da pentsatzea ontzi-mota bera zela.\nNolanahi ere, X. eta XI. mendeetako skejdarrak baino motzagoak eta zabalagoak ziren, erabilera militarrerako nahigabe diseinatutako ontziak. Beste merkataritza-ontzi bat, byrding-a, karv-a baino txikiagoa, 10-15 arraun-pare artekoa, erabili ohi zen tokiko garraiorako, baita Norvegiatik Islandiara bidaiak egiteko ere gai zen.\nOntzi bikingo baten egituraren xasisa ikus dezakegu hemen.\nLehen bikingo-ontziak kalitate oneneko haritz-zurez egin ziren arren, denborarekin eta haritz helduen urritasunarekin, gero eta zur gehiago erabiltzen hasi ziren, batez ere pinua eta, neurri txikiagoan, lizarra. Kalkuluen arabera, 20 metroko ontzi tipikoa eraikitzeko, bost metro luzeko eta metro bateko zabalerako hamaika haritz-enbor behar ziren, eta gilarako 18 metroko enbor bat. Oholak, eskuarki 2,5 cm-ko lodierakoak, riving-aren bidez lortzen ziren. Orduan, zerrak erabili ordez, ziriak erabiltzen ziren enborra bere zainean zehar ateratzeko. Horrela eginez, taula sendoagoa lortzen zen, eta, aldi berean, malguagoa eta gogorragoa, eta horrek asko murriztuko zuen zerraz ebakitako enborrak bezala deformatzeko aukera.\nHalaber, aztarna arkeologiko batzuen arabera, beste ontzi batzuetako zurak birziklatzen ziren ontziak eraikitzeko edo konpontzeko. Bestalde, kalitate nahikoko zura duten zuhaitzik ez zegoenez, Islandiara zura inportatzen zen Eskandinaviako penintsulatik, eta askotan, ur gaineko zura erabiltzen zen ontziak eraikitzeko.\nMultimedia: Viking ships\nOrriaren azken aldaketa: 14 apirila 2021, 11:54.


LIDLekin EAE mailan adostutako akordioan ez da Gipuzkoako langileen iritzia kontutan hartu | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Pribatuak Merkataritza LIDLekin EAE mailan adostutako akordioan ez da Gipuzkoako langileen iritzia kontutan hartu\nLIDLekin EAE mailan adostutako akordioan ez da Gipuzkoako langileen iritzia kontutan hartu\nGaur goizean jakin dugu ELAk EAE mailako akordio bat adostu duela LIDLen, COVID19ak eragindako ondorioen aurrean. Egun ELA sindikatuak EAE mailan gehiengoa badu ere, Gipuzkoan errealitatea bestelakoa da. LAB sindikatua da ordezkaritza zabalena duena herrialde honetan, eta inolako momentutan ELAk ez du gurekin negoziaketa marko hau dagoenik ofizialki konpartitu, eta are gutxiago bertan lantzen ziren edukiak helarazi, edo deialdiak konpartitu.\nLarriena da, bereziki, Gipuzkoako langileekin ere ez dela inolako lanketarik egin. Egun batetik bestera eta whatsapp bidez heldu zaizkien lanuzte deialdiez gain, Gipuzkoako langileen gehiengo ia osoak ez du marko hau dagoenik jakin, eta are gutxiago bertan lantzen zena ezagutu. Baina paroak bai.\nLAB sindikatutik gogor salatu nahi dugu, eta are gehiago egun bizi den tentsio eta giro nahasian, ELAk Gipuzkoako langileen izenean negoziatzea, haiekin hitz egin eta konpartitu gabe, eta Gipuzkoan gehiengoa duen sindikatuari bizkarra emanez. Langileen beharrizanak baino, helburu korporatibo eta elektoralak lehenetsi dituzte.\nGipuzkoako komitetik aldarrikapen batzuen inguruko sinadura bilketa bat abiatu genuen. Lehenik, langileek komiteko kideen irakurketa konpartitzen zuten ikusi; ondoren, aldarrikapenak egoki ikusten zituzten jakin eta amaitzeko, kolektibo gisa enpresaren aurrean aurkezteko. EAE mailako aipatu akordioan aldarrikapen hauetako batzuk jaso dira, beste batzuk ez. Eta azken asteetan enpresak ere Gipuzkoako denda batzuetan kontratazio eta lanaldiak handitu ditu. Azken hau, ekiteari esker.\nHorregatik, komiteko kide garen LAB sindikatuko delegatuok, Gipuzkoako langile askoren babesa jaso duen sinadura bilketan markatutako eta jasotako aldarrikapen berriekin aurrera jarraituko dugu.


Galdeketaun lehiaketa gaur amaituko da - Nontzeberri\nHasiera/BESTELAKOAK/Galdeketaun lehiaketa gaur amaituko da\nGaldeketaun lehiaketa gaur amaituko da\nBilboko Udaleko Euskara, Gazteria eta Kirol Sailak sustatuta, eta Notzeberri.com atari kulturalaren laguntzarekin, Galdeketaun lehiaketa sortu da. 12-17 urteko gazteentzako joko interaktiboa (euskarazko APP) da, non gure neska-mutilek kulturari buruzko galderak landu ahal izan dituzten.\nParte-hartzaileak ahalik eta punturik gehien lortu behar izan ditu. Nahi beste aldiz olgetako aukera eman du bi hilabete iraun duen lehiaketak, eta hau datu inportantea da, izan ere ia ehun jokalari ibili dira norgehiagoka interesgarri honetan, baina harrigarriagoa da ia 4500 bider jolastu dutela.\nSaridunak datorren astean jakinaraziko ditugu.\nMiguel de Unamuno Saiakera Sariaren XVI. edizioa\n“Labo” eta “Kimuak” programetako filmak, Donostian


PSE EUSKADI: Berriak: Idoia Mendia: “Euskal gizartean inposizio, sektarismo eta zatiketa ahalegin oro lehertuko duen harresia gara”\n2021 IRA 15 • Ramón Rubial Fundazioa\nIdoia Mendia: “Euskal gizartean inposizio, sektarismo eta zatiketa ahalegin oro lehertuko duen harresia gara”\nPSE-EEren idazkari nagusi eta lehendakariordeak erailketa terroristen helburu politikoa gogorarazi du Enrique Casas. Un socialista entre balas [Enrique Casas. Sozialista bat balen artean] liburuaren aurkezpenean\nIdoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusi eta lehendakariordeak krimen terroristen helburu politikoa eta sozialistak fisikoki desagertzeko era azpimarratu du, eta esan du Enrique Casasen bezalako erailketa estrategia horren parte zela. “Hori da terrorearen historiaren zentzu politikoa. Ezberdina dena txikitzeko ahalegina, sozialismoarekin ahalegin oso zehatza izan zena, desager gintezen. Euskal gizartean inposizio, sektarismo eta zatiketa ahalegin oro lehertuko den harresia ginelako eta garelako”, azaldu du Ramón Rubial Fundazioak Pedro Ontosoren Enrique Casas. Un socialista entre balas [Enrique Casas. Sozialista bat balen artean] izenburuko liburuaren aurkezpenean.\nIdoia Mendiak argitalpenaren egilearekin eta Bárbara Dührkop-ekin, senatari sozialistaren alargunarekin, partekatu izan du ekitaldia. Ramón Rubial Fundazioko presidenteak, Eider Gardiazabalek, ere parte hartu du era birtualean. PSE-EEko buruzagiak 1984an Komando Autonomoek burututako erailketaren sinbolismoa nabarmendu du.\n“Enrique Casas sozialista zelako erail zuten. Aurpegia emateagatik erail zuten, udal bakoitzetik eta kalean basakeriaren aurrean erresistente demokratikoen altxamenduaren buru izateagatik. Irungo Udalean gordinki adierazi izan zen altxamendu horrek herritarrak bereganatu zituelako erail zuten. Ordutik sozialistek gobernatzen dugu herri horretan, hain zuzen ere. Giza eskubideak errespetatzetik kanpo zen terrorearen edozein erantzun politikoki salatzeari ekin ziolako erail zuten. Izan ere, egia da, lehen minututik egon zen GAL erakundea arbuiatzen", adierazi du lehendakariordeak.\nIdoia Mendiak Gernikako Estatutuaz egindako defentsa ere azpimarratu du, eta terroristek nahi zutenaren kontrakoa lortu zutela: “Hemen jarraitzen dugu sozialistok. Inork ez gintuen bota. Eta gobernu guztietako protagonistak gara. Gaur egun, Euskadin ekimen bat aurkeztu nahi duen orok kontuan izan behar du alderdi hau".


Zorionak "Humanity at Music, Sinfonia Kooperatiboa", lehen urtemugan — TUlankide MONDRAGON\nTestigantza eta oroitzapenak bildu ditugu ekitaldiaren lehen urteurrenean.\nUrtebeteko perspektibarekin, protagonista izan zirenen iritziak jaso nahi izan ditugu. Lurrikara kooperatiboa eta kulturala bertatik bertara bizi izan zuten pertsonei galdetu diegu nola gogoratzen duten esperientzia. Lehenik eta behin, Sinfonia Kooperatiboaren konposatzailea den Fernando Velazquezekin egon gara; baina, gure harridurarako, beste formatu batean adierazi digu bere poza, urtebete igaro ondoren. Berak dakien modurik hoberenean, musikaren bidez.\nUrtemugaren inguruan zenbait testigantza batu ditugu. Besteak beste, MONDRAGON Korporazioko Harreman Instituzionalen zuzendaria, Iñigo Albizuri; MONDRAGONeko Kongresuko lehendakaria den Javier Goienetxea; Fagor Industrialeko presidentea den Jone Urzelai; eta Copreciko presidentea den Kuireka Etxebarria, elkarrizketatu ditugu.


Erromeriarekin amaitu ziren Anoetako Korputs jaiak | El Diario Vasco\nErromeriarekin amaitu ziren Anoetako Korputs jaiak\nTio Teronen Semeak taldeak dantza ikuskizun bikaina eskaini zuen.\nNÚÑEZ Martes, 20 junio 2017, 00:11\nAnoetako Korputs jaiak bere amaierara iritsi ziren igandean. Goizean pelota txapelketako finalak eta kantu jira izan zen. Arratsaldean, erromeria giroa izan zen herrian. Beroari aurre eginez ikusle ugari elkartu ziren Tio Teronen Semeak taldearen dantza ikuskizunera. Guztiek ederki pasa zuten eta gogoz txalotu zuten dantzari zein musikarien lana. Mus Txapelketa ere jokatu zen Ateaga elkartean eta aurten Antonio Iztueta eta Imanol Sarasola izan ziren garaileak.\nJarraian, Elizagoien ahizpekin erromeria izan zen plazan. Ikusle ugari animatu ziren doinu ezagunekin dantzatzera kukuaren igoera iritsi arte. Kanpaien hotsekin batera igo zen udaletxeko balkoitik kukua kanpandorrera jaiei amaiera emanez.\nOspakizunek datorren asteburuan izango dute jarraipena San Joan, herriko zaindariaren inguruko ekitaldiekin. Ostiralean, San Joan egunaren bezperan buruhandi eta erraldoiak kalejiran aterako dira 18:00etan. Ondoren, herri afaria izango da plazan eta 22:15etan sua piztuko da eta ondoren San Joan zortzikoa dan-tzatuko da eta erromeria egongo da.\nLarunbatean, berriz, jubilatuek beren eguna ospatuko dute. 10:00etan haurrentzako krosa egingo da plazan eta ondoren helduentzako Ivan Torresen oroimenezko III. lasterketa antolatuko da. Eguerdian jubilatuen omenezko meza egingo da eta amaiera herriko dantzariek agurra eskainiko diete. Jarraian, bazkaria izango dute.\nJoxe Mari Etxebestek eskuratu zuen bola lehiaketa Lopez-Cozarrek irabazi zuen larunbatean San Joan Txirrindulari proba


EUSKADI.-Euskaltzaindiak bere 2006ko hamaika osoko batzarrak zenbait euskal idazleri omenaldi eta urteurrenekin tartekatuko ditu\nEuskaltzaindiak 2006ko osoko batzarren egutegia aurkeztu du gaur goizean Bilbon prentsaurreko batean eta guztira hamaika batzar izango direla, EAEko hiru lurraldeetatik, Nafarroatik eta Lapurdin ospatuko direla eta Euskaltzaindiaren hileroko ostiral hauetan lan akademikoez gain, arratsalde parteetan zenbait euskal idazleri, beren urteurren ezberdinen arabera, omenaldia egingo zaiela jakinarazi du.\nBatzar orokor hauetariko lehena jadanik ospatua izan da iragan ostiralean Donostian. Gipuzkoako lurraldeak beste hiru batzar jasoko ditu aurten, hain zuen ere apirilak 27koa Urnietan, ekainak 30ekoa Zaldibian eta uztailak 21koa Debarroan.\nBizkaiak beste lau batzar jasoko ditu, hoietatik hiru Euskaltzaindiaren Bilboko egoitzan, otsailak 24, irailak 29 eta azaroak 24 alegia. Beste batzar bizkaitarra Elantxoben izango da maiatzak 26an.\nNafarroako Foru Erkidegoak Euskaltzaindia jasoko du urriak 27an, aurten Beran ospatuko den Nafarroa Oinez ekimenaren alde. Bestalde, Gasteiz eta Baionako ordezkaritza-bulego berriak bere estreinaldia izango dute martxoak 31 eta abenduak 22an, hurrenez hurren.\nBatzar arrunt hauetan goizeko bileretan lan akdemikoak izango dira hizpide eta arratsaldean omenaldiak izango dira nagusi. Eta hauen artean, 2006an berezi bezala ospatuko diren ekimenen artean gasteiztar ordezkaritzaren aurkezpena, Ana Toledoren sarrera hitzaldia euskaltzain oso bezala edota Jean Haritschelhar-i omenaldia nabarmentzen dira.\nEuskaltzaindiaren 2006ko osoko batzarren egutegi osoa eta berauetan hizpide izango diren gai zehatzen informazio gehiago euskal hizkuntz akademia beraren webgunean, www.euskaltzaindia.net helbideko zer berri atalean aurki daiteke.


Gipuzkoaturismo.net Gipuzkoako Foru Aldundiaren turismo-informazio atariak beren bidaia prestatzen lagundu nahi die gure lurraldera datozen guztiei. Gu ezagutzera etortzeko asmoa baldin baduzu, web gune honetan nahi beste informazio gaurkotu aurkituko duzu Gipuzkoako kulturaz, naturaz, aisiaz, gastronomiaz eta ostatuez.\nNekazal turismoa ostatu zerbitzuen eskaintzari deritzo, mantenu eta bestelako osagarrizko zerbitzuekin edo gabe, prezioaren bidez, landa inguruan kokatutako establezimenduetan, maiatzaren 28ko 128/1996 Dekretuaren arabera. Horren bidez, landa inguru8ko ostatu turistikoko establezimenduak araupetzen dira, iraileko 23ko 210/1997 Dekretuak aldatuta.\nNekazaritza ustiaketen barne egon beharko dira, eta mendiko arkitektura tradizionalak edo landa inguruko berezkoak eduki beharko dituzte. Bizitzeko eta nekazaritza ustiaketa baten premiak batera asetzen dituen gela batek edo batzuek eratuta egon beharko dira.\nEusko Jaurlaritzaren Turismoko webguneak Bergarari buruz jasotako orria.\n‹ Publicaciones arriba


Azaroaren 25erako adierazpen instituzionala | Herribizia\nBerdintasuna | Udal komunikabidea 2018-11-23 | 0\nAzaroaren 25a dela eta, Emakumeen aurkako indarkeria desagerrarazteko Nazioarteko Egunean, indarkeria matxistatik libre egongo den gizartea eraikitzearekin dugun konpromisoa eta betebeharra berretsi nahi dugu.\nGurean estatistikak aspalditik ari dira agerian uzten indarkeria matxistak gora egiten jarraitzen duela. Eta hau horrela da, biolentzia adierazpen gehienek, egunero gertatzen direnak, normalizatuak eta inbisibilizatuak jarraitzen badute ere.\nEra berean, nazioarteko marko juridikoarekin bat, berriz azpimarratu behar dugu badagoela loturarik genero-arrazoiengatiko bazterkeria eta desberdintasunaren eta emakumeen aurkako indarkeriaren artean, azken hori emakumeen aurkako indarkeria giza eskubideen urraketa bat bezala ulerturik.\nTokiko Erakundeetatik gure egin behar dugu gizarte bat eraikitzean daukagun ardura sozial eta politikoa, gizarte horrek biktimen egiarako eskubidea bermatuko badu.\nHorretarako, Errenteriako Udalak ondokoak gauzatzeko konpromisoa hartzen dugu:\n• Zerbitzuak hobetzen lagundu, sostengu-zerbitzuzko sare bat gauzatzearekin batera emakumeei arreta osoa bermatzeko bere onera etor daitezen, ahalduntze feminista eta banakako erreparazioa ikuspegi nagusi harturik.\n• Bizirik atera diren emakumeak entzun, prebentzio eta segurtasun neurriak diseinatzeko, emakumeei bizirauten eta babesten balio dieten aurre-emate estrategiak balioan jarriz.\n• Emakumeen ondoan egon, laguntza-zerbitzuetatik hasita eta bizi izandako indarkeriari buruzko beraien errelatoa sortzeraino, ulertzen baita indarkeria hori menderapen- eta kontrol-mekanismoa dela, gizarte-sistema patriarkalean eraikia.\n• Ekimen kolektiboei laguntza eman (laguntza-taldeak eta plataformak), hartara bizirik irtendako emakumeek indarkeria horri buruzko errelato kolektiboa landu dezaten eta hautsitako eskubideak zein erreparazioa aldarrika ditzaten.\n• Biktimen salaketa- eta erreklamazio-prozesuetan laguntza eman, emakumeek adierazitako testigantza eta beharrak egiaztatzeko.\n• Aldiro indarkeria matxistaren biktimen aldeko aitorpen publiko eta erreparazioko ekitaldiak egin, indibidualak zein kolektiboak: emakumeen erresistentzia-memoria berreskuratzeko ikerketak; omenaldi-ekitaldiak; emakumeen memoria eta errelatoak jakinarazteko jardunaldiak; gazteekiko sentsibilizazio-tailerrak, e.a.\n• Errenteriako Udalak gure herriko Mugimendu Feministak egindako deialdiekin bat egiten du eta gizartea animatzen du ekintza guzti hauetan parte hartzera.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Erakunde arteko ekintza Euskadiko bainurako eremuen informazioa eta seinaleztapena hobetzeko\nErakunde arteko ekintza Euskadiko bainurako…\nEzbairik gabe uda ura aisialdian erabiltzeko une gorena da Euskadiko hondartzetan. Herritarrek, gero eta gehiago, erabilpen hau ziurra eta atsegina izan dadila eskatzen dute, bainu eremu horien eta bere inguruaren hobetzearekin batera. Horregatik bainu denboraldi bakoitzean hondartzetako oinarrizko zerbitzu asko berriro hartzen dira eta berritu egiten dira, urtean zehar hartzen diren beste neurri batzuekin osatzen direnak bainu eremuan ematen den aisialdia errazteko.\nBainu guneen kudeaketa egokia ondorio nabariak ditu osasunean, ingurumenean eta ekonomian eta horrek, beste batzuen artean, interesaturik dagoen jendea behar bezala informatua egotea eskatzen du bainu eremuen uren kalitateaz, neurri zuzentzaile eta prebentiboez, edo bainu gunean eragina izan dezaketen eta bainu-hartzaileen osasunarentzat arriskutsuak izan daitezkeen beste edozein alderdiz.\nLan horretan diharduten administrazioen ekintza planifikatu eta bateratuari esker 2006/7/CE Zuzentarauak ezartzen duen informazio publikoa eskaintzeko beharra bete da, zuzentarau horrek ezarritako irizpideak jarraituz.\nKudeaketa honetan hainbat erakunderen lankidetza ezinbestekoa da horien artean: Eusko Jaurlaritzareko Osasun eta Kontsumo Saila, Uraren Euskal Agentzia-URA, Ebroko Konfederazio Hidrografikoa, Foru Aldundiak eta Udalak. Guztiek elkar ulertu dute hondartzetan ikusgai egongo diren kartelak formatu eta eduki komuna izan dezaten.\nLan horri esker, beraz, kartel informatzaileak egin ahal izan dira. Horiek bainurako ur gune bakoitzean kokatuko dira, sarrera erraza duten lekuetan, eta ondorengoei buruzko informazioa izango dute: ezaugarri fisiografikoak, osasun arloko sailkapen eta kalifikazioa, ingurumenerako dauden arriskuak, osasun eta ingurumenaren kontrolerako puntuak, eta behar izanez gero, bainua debekatzeko zergatiak eta debekuaren iraupena. Horrez gain, eskaintzen diren azpiegitura eta zerbitzuen inguruko informazioa barne hartzen dute (sorospen, komun, aldagela, zaintza postuen ordutegiak, aparkalekuak...)\nKarteletan dagoen ingurumen informazioa hainbat agiritan oinarritzen da: alde batetik "bainu uren profiletan" 2011. urtean egin eta berraztertuak, Uraren Euskal Agentziak EAEko kostaldeko hondartzetarako, eta, Ebroko Konfederazio Hidrografikoak Ulibarri Ganboako urtegiko bainu eremuetarako; beste alde batetik, bainurako eremuen sailkapenaren azken lau denboraldietako osasunaren inguruko informazioan; eta, azkenik, Udal eta Aldundiek eguneratuko informazioan.\nHorrez gain, guzti horiek astero eguneratzen den uren kalitateari eta beste edozein gertakariren inguruko informazioarekin osatuko da, eta Osasun Sailak astero egindako analisien emaitzen osasun-informazioarekin. Kartel hauetan, gainera, bainu eremuen urteroko sailkapena agertzen da (Bikaina, ona, nahikoa eta eskasa), azken lau urteetako analisien emaitzetan oinarritua\nBeste alde batetik administrazio hauek beste informazio bide batzuk dituzte haien web orrien bidez bainurako uren kalitateari buruzko informazioa eskuragarri egoteko eta behar izanez gero, hondartzena. (www.osakidetza.euskadi.net; www.uragentzia.net; www.nayade.msc.es; www.gipuzkoa.net; www.bizkaia.net, eta hainbat udalen web orrietan ere bai)\nInformazio panelen kokapena jadanik hasia da Bizkaian, eta ondoren Gipuzkoako kostaldean eta Ulibarri-Ganboako urtegian jarraituko du.


Auzolanean, emakume artzainen egunerokora gerturatuz - Antzuola - Goiena.eus\nAuzolanean, emakume artzainen egunerokora gerturatuz\nIker Oñate 2018-01-27 17:00\nHamalau emakume bildu dira Antzuolako Pikunieta baserrian, bertako eguneroko lana gertutik ezagutzeko eta egiteko; hausnarketarako tartea izan dute ostean. Hiru taldetan banatu dira zeregin horietarako. Emakumeen Etxalde mugimenduak bultzatu du egitasmoa.\nEmakume artzainaren egunerokoa ezagutu ahal izan dute bildutakoek. Eta, horretan geratu barik, gaurko lanak egiten lagundu diete baserrikoei. Ekimenak, dena den, hausnarketa zuen erdigunean. "Lanak egin ostean, emakume artzainen egoeraz hausnartu dugu. Finean, hori da helburu nagusia, lanean dihardugun bitartean hausnartzea", azaldu dute bertaraturikoek. "Asko ikasten da halako ekimenetan", gaineratu dute. Hori horrela, biltegia zein gaztandegia margotu eta artegia garbitu dituzte parte hartzaileek.\nHorrenbestez, antolatzaileak "pozik" azaldu dira egunak eman duenarekin. "Saio emankorra izan da, duda barik", diote. Eta, hala, urtaro bakoitzean gaurkoa moduko hitzordua finkatzeko asmoan dihardute –urtean lau–. Egin duten bigarren saioa izan da gaurkoa; Zeberion egin zuten lehena.\nBaserriaren eta feminismoaren arteko zubia\nEmakume baserritarren problematikari erantzuna emateaz gain, baserritarren borrokaren eta feminismoaren arteko aliantzak sortu gura izan ditu gaurko egitasmoak; horren bidean, Etxalde mugimenduak ekintza ezberdinak antolatzen ditu urtean zehar.


Aranbaltza eta Castillo\n- Zumeltzu'tar Ander'i\nLudi onen bestaldez loratzen diran landaraen usañak goxalde bakotxak dakarkidaz. ¡Auxe da neure sakona! Bestiak entzuten eztaben egal-otsa neure gelara yatort eta barneko zugatz onettatik txorijak aidatu ziranarren, abar-dardarea ezta amattu.\nNeurez betirarte ixilduko nintzan, barruko ixurpen oneintzat ezpaitago azal ederrik. ¡Euzkeraz batez-be! Erabillijak ixan diran izkuntzak bost jarrai-bide erakutsi dagiskegubez, baña ele onen iruliak gerau gara.\nArrokerijaren abotsai jaramon-egin ba-neutsoen, idazkirik ezeukazuben, iñoren aburubak atzaldu dagikiezan akatzak eta bost neronek dakidazalako. Baña adibide bati gagokijozan. Aberatsaren semiak eskutau dagikez bere laukuak arein zain ezpaitagoz ogittarako. Txiruari etxagoko orren besterik.\nElerti-zale nazan onek ziarkeri ta pirtxilleritzat daukodaz olerkijok. ¡Maisialarijak esango dabez esatekuak! Baña ele lander baten seme jayo nintzan ezkero bertso ñimiño oneik, be, argittara datorz.\nAmaika bidar jagi ixan naz izneurtuben ala, amaika bidar, ostera, erri onenganako mattasunak olerkijetara nauzu. ¡Elerti-zaliak ezetz, abertzaliak bayetz! ¿Nori nagokijoke? Bestiai txaluak jo edo noxian-bein sorayokeriz barre-egittia, eztijagua neuretzat litzake.\nSolasketan ibilteko bixija nozu, orrattiño aberrijaganako larrijak jaso nau. Agur, ba, seme xurrok. Elertijak etzaube babestuko, abertzaletasunak baño.\nErranak eder, egiñak lander.\n¡Geure neskatxu gorriskea,\nargi utsa don goiz betea!\nUrre dozan artotzak,\nzidar dozan errekak.\nzetan agon eguzkittara?\nDardai bixiz, eure mattale,\nargi ori yatorn landara.\n¡Eguzkija don edertzale!\nnoruntz galdu intzanatan?\n¡Ene usoño zurijok\nzuaze aren billa!\nnastau egixube txorijok!\n¡Argizko goiz betea\naguan eder muñoetan!\n¡Geure neskatxu gorriskea\ngaldu azanat eguzkittan!\nZelaira dua neskatxa:\n—axia dabil loretan—.\nZelaira dua neskatxa\nArgi daukazuz begijok\ngorputza dozu liraña:\nabestu daigun bi-bijok.\nAbestu daigun zelayan\nsoin orren lilli-usaña,\nmillazkaen antzo dantzan.\n—erliak mur-mur loretan—.\nmattasun ona topetan.\nAra txindor bi zugatzan.\nTxirula ta danboliña\nentzuten dira mendijan.\n¡Zeruba dagon oztiña!\n—ingumak dardar loretan—.\nmattasun deuna gordetan.\nbarre auxe dan ixilla!\n¡Tanbolin, abil, astiro!\nMendiko axe biguna\nator zelaira lora-billa,\nlorak eta mattasuna.\nZelaira dua neskatxa;\n—¡Urretxindor bi kantetan!—.\n¡Bai eder urten zala basora\ngoiz utsa jaurti eban lepora.\n¡Zelan joiazan aren uztattik\netxaken geldi uso ederrik.\n¡Mendiko ixiltzain zaran otsua!\n¡Orru bat baño etzan basua!\nGoxa janzkitzat soñuts-ganian,\nbai eder zala\n¡Errege bat zan pagodi-pian!\nOyanak dettu euzan odeyak,\natsegin dabe urtzi ayerlak!\nEzer bakanen baten eiztari\njaurti eutsozan baso ittunari.\n¿Norena ixan zan ayots sotilla?\n¡An zetzan illik\natera zana! ¡Mendiko ixilla!\n¡Eiztari Aundi, —zeure aztarra—\nestu eguan goiko ostadarra!\n—¡zuriz jantzi zadi!—.\nNeskatxa zuriz dago\nKopeta daukan eder\n¿Leyuan zagoz gertu?\n¡Senargaya or dozu!\n—iñor dator larri—\n¡Or dator mattasuna\nArin dabiltz liparrak,\ngordez duaz ixarrak.\n—galdu dira urruti—\n—Ene ama, ezkondu\nezkondu gura naz.\nGoiz-goiz erdija dogu,\n¡Itxasua dan urdin,\n—¡baltzez jantzi zadi!—.\neta mattasun baten poza.\nontzi betia ustu\nmatte danarekin batean.\neta ezpan-arin muin bat ostu arrats-berean.\nberein gauza txukun\nludi onek daukaz grazian.\neta mattasun baten poza!\n¡Ollarren zidarrezko turutak\ngoxaren bidietaz yatorzak!\nLotan zagozen egal zurijok\notsez bete egixubez lerdijok.\n¡Etxeñoi, goxaldeko bakian\nederren ago areitz—artian!\nGaritzetan dardaiz dok argija\nta urrezko eurittan yagok mendija.\nItturri baten txirula-otsak\nmusker-musker yaukezak artotzak.\n¡Etxeñoi, egurdiko bakian\nIkus-eziñak dozan gotzonak\njoten yuezak amets-kanpayak.\n¡Gabaren begija dokan urdin!\n¡Ego-ertzi, otoirik, egon-ezin!\n¡Etxeñoi, gabaro argitsuban\nBide luzez lagun ixan aut illargi\nbaña ire kiñurik baratzan etxagok.\nZidarrezko bitsa zaldijak jarijok\neta lora-artian dana dok barreirri.\nEgun-trukez goxak yaukokan saneurri\nurre-duket bati antza kendu dautsok.\n¿Oxin-ertzan lokiz yagokan zaldittok\nosorik edan au? ¡Or yatork ortzargi!\nErroma alai baten zaldiño gogorra\nazkar mendi orreik igaro egixak\nostu yuaguk, ba, gabaren altxorra.\nIrrintzi ta jauzkaz goxaren bidetan\nneure Julenetxu'k dizdiz bekusazak\nlau illargi zuri eure zangopetan.\nBedar ezez burdija,\n—¡arrats onen usaña!\nAin samur abestija,\n¿norantz zuaz burtzaña?\neta zumak dantzari.\nLanda zabalen jaunoi,\nburdi orrek darua\nzelaiko gentz osua.\nLerdijak ez bijotzik,\nezta arratsak samiñik.\nZeuri adi neskatxak\nitxi dabe biarra.\nAkulu orren puntan\ndizdiz daukozu ixarra?\n¡Gorri daukez gingillak\n¡Landa zabalen jaunoi,\n—gentzaz burdi aztuna—\nArtalarrea'tar Miren Terese'ri\n¡Itxaso orren narru nabarra\npantera batena dirudi!\nEspetxeko atezain zarra\nitxi nagik goxeko bidari.\n—Tori giltzok, urrezko giltzok,\nta bete egikek itxas-miña.\n¡Axioin egal-puntan daukok\niñok txastau-bako lurriña!—\n—Noiz arte lagako nauk azke\nzidarrezko itxaso zabalan?—\n¡Azke az gura dokan arte\ngoiz ederroi matte-dagijan!—\n¡Neure mattiaren oñotsak,\n—urretxindor ori ago ixillik—\nbide argijetaz yatorzak!\n¡Atezaña, azke laga nagik!\nmattasuna yabilk landetan.\nEsku zurijan muin-egijok\neta laztan bat begijetan—.\n—¿Mattasun pozkarri orrentzat\nazke nabilkek ler-artian?—\ngiltzik etxagok espetxian!—\n¡Aberri amaren negarra\nneugana yatork mendijetatik!\n¡Espetxeko atezain zarra\nbein sollik azke laga nagik!\n—¡Agur giltzok, urrezko giltzok,\nguda-otsak dozak landetan!\nArren, itxi ondo atiok\neta galdu zatteze uñetan—.\n—¿Baña aberri ama aldezteko\nenauk itxiko kate-barik?—\n¡Eure erri orri azkatzeko\netxak iriko espetxerik!—\n¡Murko eder au ñori, Dukeme argijoi!\nSévres'ko urre-sutan ar eban oztiña,\n—euriz-gero dakuskun zeru-arte diña—.\nMun batez bemotsozu ezpanen gorrijoi,\nTa txistu eze orrek, artzain irarrijoi,\naintziran igiko dau kisñien pinpiña.\nAbade gaste batek diño matte-miña\neta bere neurtitzak bai-dirudi otoi.\nNeure egarrijen ura murkuan daukazu\ngarilleko urbelak dagerren gardenaz.\nOrdez ixuri eizu irrijoin altxorra.\nEta ederkun osoz bete bemostazu;\nedari zerutar bat bai'litzan edanaz\nezpan oneik daukentzat ozko betikorra.\nZortzi arraunlari barruban\nontzi zurija arin eroyan.\n¡Nok lekijan aren kantea\nKanta ori dantzun neskea\nbati dago lillura leunai.\n¡Itxasuan diran izpijak!\n¡Zenbat uso-itzal goiz argijan!\n¿Kaya matte-dozu, neskatxa?\n¡Diz—dizko tantaz dozuz oñak!\nnabaitzen dabe uin urdiñak.\n¿Zortzi arraunlari barruban,\nnoruntz ete-dua itxontzija?\n¡Axioi, putz-egik eunetan\niradu dok, ba, goiz garbija!\n¡Abestiz datorren ontzijan;\n—ura bare, ortzia oztin—,\nabestiz datorren ontzijan\nnor aldendu datteken urrin!\n¡Ekin, arraunlari gastiok;\norain agertu zeben ala!\nZidar utzezko arraun miok\nebai begije itxas zabala.\nAxoyalak axian duaz\nta onduan dantzan arrañak.\nIzlapurren kanta leunakaz\nbaretzen dira uin urdiñak.\n¡Ontzi-puntan nagosi jauna\nzein arin ixontzija joyan!\n¡Urrunan zan barre leunena\neta iñor etzan kai-ganian!\nbusti begistaz ezpanak!\nbetiko moskortu nedin.\nGauza danetan dakusat\nbarre ta kanten prisea.\nsoin gaste onen lorea!\nedan daidan neurri-barik.\nsoin onek mun-miña diño.\nArinka duaz urtiak\nbaña pitxerra beti on.\nezpanak legor ez egon!\nostuten daustaz jorralak,\nbaña neure lagun adi.\nGastaro au galtzekuan,\nedontzi baten kolkuan!\nITXASTAR GASTE BATI\n¡A itxastar lerdena,\njun yakun ipar-edurretara!\n¡A itxastar lerdena\nsolo-jaube zan itxas-ertzian\nta sartu euzan berein landara!\nUr ta lur-zale ziran begijak\npozik eukozan baratz-ganian\nnoiz sortuko, be, lilli argijak,\nmosu samurrez eldu zanian,\na itxastar lerdena\ngoiz abil alai!\n¿Billoxik noruntz ua mutil?\n¡Altza-peko itturri gardenak\nbere txirulak jotzen yozak!\n¡Sugar utsetan berein pipil?\n¿Lamin-batza yagok uretan?\n¡Goxeko axe ozkirrijak\ndantzan yarabiltzak lillijak!\n¡Zenbat ispillu zidarretan!\n¡Ur garbijan eure begijok,\nta lorak eure niñi-barnan!\n¡Narkis, jausi-barik errekan\nsoñoi argijegija baitok!\n¿Begijotan zer daukak mutil?\n¡Muño-ganetan berein pipil,\nlorarik ederrena uretan!\n¿Nun don goiz argi?\n¡Goxa don landan!\n¿Nun dan goiz argi?\ndindon ta dindan,\n¡Goxa don garbi\n¡Ixarño erriko asele oztiña!\nBakalgayak loraz baitaukaz baratzak.\n¡Baña Erijo'k ain matte dauz loratzak!\nBakaltseña datza. ¡Goxea zein eder,\nate bat, odol-lits,\nGentz bare orretan bakaltseña zurbil:\n¿erle batek dausi loraen ederra?\nErijo ori dabil!\n¡Erijo anderak kiñua bai ankerra!\nBakaltseñak: ¡Nuan, Izpiñe'ra nuan,\nantxe gorde nadin\n—Bakalgai erruki; ekarzuz zaldijak,\nzaldi azkarrenak axe mien lagun.\nGogua dot orain, gau-margoz gain, illun—.\nJaunaren zaldijak kanpuan irrintsi,\neta axia aulez\nIbar-gentzan dardar, lurrak ez, ostruak;\nta zaldijak arnas, aboz-barik, ulez.\nUrrun, oztiñaz bat\nbegi illunen bijak, gabaz ezik, autsez.\n¡Arratsa dagon me, odol-litsa, urria!\nLora-artian Andra Erijo ikusiki\nesan eutson meki, itzak izpi-antzo:\nBildurrez ikusi yok eure azken—zantso.\nErijo tokija ez neure baratza.\n¡Emen soil il bedik\n—Ene Bakalgaya: eztautsot kiñurik.\nNabarizkua zan neure irri-kiñuba,\nIzpiñe'n gaur berton\notseña il biarrik!\nUrrunan, oztin zan, ixar-eun, zeruba,\nTa zaldi—oñotsak etziran entzuten.\n¡Betazal bat legez\ngaba zan bilduten!\n¡Artaldiak be-beka duaz\narrats leun onen bidietaz!\nduazen ardijoi begira\nlausotan dozubez begijok!\nBedar berde usañez beterik\nlanda zabal gustijak dira.\n¡Muño-ertzetan eztago otsik\narran-ots artegak langorik!\nIxarren zain dagon basuak\nabarretan nai dauz usuak\nta begijetan muin-dagitse.\n¡Urretan datzan itxasuak\nego-bako egadun axez\n¡Ardi-nausi, labitta pozez,\norak dantzan txirula-otsez!\nTa artaldien ordu onetan\nartzain-matte diran neskatxak\npozkiro dagoz gorubetan.\nNoren kantea dan beretzat\njakin gura leuke bakotxak.\n¡Esan zarrak betorz agorat\nBidetako arrats garbijan\nbijotzak dagoz min bixijan.\nNeskatxak diñoen kantea\ndardaraz galtzen da mendijan.\n¡Bere sakona nok ulertu!\nGentz betetan datza landea.\n«Basoko artzañak akartu,\nbertantxe gastayak agertu».\n¡Eta arrats a baxen samurrik\netzan ixan leyar mietan!\nAren soin ederra langorik,\niñoiz etzan auldu laketan.\nIrri ta dantza-zale eguan\natzak marpilla baxen zuri.\nTa pijanu aren kolkuan\neun txindor ebiltzan urduri.\nBidaldi luzerako deya\nGauza argijenganako leya\nortzi—ziar igasi yakon.\nBere Agur Miren zurija\nSchubert'i ostu gura eutsan.\nEsku arein dardar bixija\nizpi-otsa zan ler-ostrotzan.\nAlan geratu zan ixillik\nkantarik leunena kantetan.\nGauza orotzatz itz—dagin\nezpan gorridun andera.\nzabaltzen dozan mosumin\n¡Eure Itz-jarijon orrekin\negunak yaukok gelkera!\nUrre-zar don arrats-bera\neta lerdijoi ereskin\nbegizten aunat barreka\nBaña jarrai-egin karden,\neresa baiton ederren\nandera baten itzetan.\nAprilleko goiz argijan\nazkar etorran Rui-Albar.\nGaroz ziran landak-ziar\njaun ederren zan zaldijan.\n¡Bide au dagon loratsu\nespañartxu janzki gorri!\nGaimelur kolore bixi\nitza lar labana dozu:\n—Landan agon euzkotarño,\nusotxu bat don ortzian:\natorn neurekin bidian\nzugatz-puntan ene usua.\nBaso-bidez, azkar ua\nkolore ederdun Rui-Albar—\nOndo entzunen ementxe\ngaste aren berresana:\n—Neure gaztelu gurena\nlitxaken eure jauretxe.\nZidar utzezko janzkijak\nemonen dauznat dotetzat\nAmar neskame laguntzat;\nargiz zarrak. gauz gastiak.—\nEspañar zaldun lerdena\netxuat biar doterik.\nEz-ta jauregi ederrik.\nAski yuat attarena.\nIru gixalan yaukodaz\nlarrosa gorri mayetzan.\nEun ardi zuri larrean\neun ardi euren labittaz.—\n—Baña mendarte onettan\nmattale onik eztaukon. —\n—¡Neure mattez milla gixon\nkantaz yabiltzak landetan!—\n¡Amar gasteren lerdena\n¡Or duan ozte-aldrea\nittunik yagokan mutxurdin\npoztu egik zurrut batekin.\nEuki neban, euki antziña\n—a zan ezkontsari panpiña—\nantxe bai-nebala topetan\nAren nayez eldu yatazan\nsenargai bi, bijak konkorrak.\nalan kentzeko esperantzan!\nArdo gozoena edanik\nzato batekin nintzalarik,\n—ilgo al da betiko—\netorri yatan, bein, etorri,\nmutil maingo, aurpegi-gorri,\nMattasun zin asko egiñik\nedan eustan zato gustija.\n¡Ene ordi txarrija\ngero laga nindun bakarrik!\nOrain aukot euki zatua\n—gatz-barik ene lapikua—\nsamin danen pozkarri.\nArtu nagik eure mattetzat\nemongo aut eskontsaritzat\nlaztan samurra sarri.\nGoxian goiz ardanetxera\nbete-bete egunez aguan.\nTa gabaz sotonduan\nsorgin ipuñak kantatzera.\nibai ori dokan zabala!\nBeste aldian ba'engo\narkume eukek jan ala.\nGose orrentzat bazkari\nbildots zurijak yagozak\nbedar ezian dantzari.\n¡Metu egixak agiñak!\nZidar uledun otsoko\nibai ori dokan sakona!\n¡Sakerak yaukon ontzitto\nibairako dokan ona!\n—Sakera, saker lagunoi,\npagua eder mendijan;\nbaña ire tayu lerdenoi\nederrago dok ontzijan—.\n—Neure otsoko potoko\ntxorija eder egaizka:\nekar egistak usoko\nta iragoko aut arinka—.\n—Sakera, saker argija,\niru egi ixango dozak\neure lan orren sarija.\nIgi egixak arraunak—.\n—Neguba baño leunago\nudea yabilk baratzan—.\n¡Urretxindor ori ago\nau zan bigarren egija:\n—Iñoiz etxuak upela\neure jarrai, moskortija—.\nBeste aldia ikuturik\nolan mintza zan otsoko:\n—Lana ba-dagik dubarik\neztok jango ogittan asko!—\nibai ori dok sakona!\nSakerak yaukon ontzitto\nOtsoko eta sakera\nalkarren jarki yabiltzak.\nEne artzain bildur-bera\nbildots zurijak nun dozak?\n—bare dok ibai zabala—\notsoko ba-yabilk dantzan\narkuma yok, ba, jan ala.\n(Bixitza onek itxasua iduri)\n¡Uñak jaurtiki bixitzara\nbete baten itxartu nintzan!\n¿Zein bidez nuake leara?\n¡Galdu naz, galdu, neure battan!\nZador baten igeri nabil\nsentiki, ez ikuski, ura.\n¡Zabal au begitzez ezin bil\nta nerau naz orren bakura!\nGoguak zabal dauz begijak;\n¿bakarrik enintzan uretan?\n¡Emen igeri ume gustijak;\nbeso-oska bat dantzut uñetan!\nSoña gel, baña ez gogua,\n¿Uberaldi au nondik dator?\n¡Azalez dan bake osua!\n¿Nora narok beraldi gogor?\nBaña enedin auldu urean\ngentza yagok ba, itxas-ganian.\n¡Natzan lotan zabal neurgian\nerijotz-uin otzak naruan!\nzenbat itxaro-orduz egiñak!\nKai argijak margoz beterik\nta ontzijak dantzan uretan,\narraunak, ego-ordez, zabalik.\n¡Eme azan itxas urdiña!\nitxastar orrein begijetan\nnok jarri yok arrisku-miña?\nUsain ta edari bakanak\nbatzen dabez kai gustijetan.\n¡Muñentzat prest daukez ezpanak!\ngaltzori danen seme zara\nta ibilkorra dozu gogua!\nLurrera zatorzan orduban\nbarriz zagoz uñai begira.\n¡Deiren bat dantzuzu barruban!\n¡Orra or berein zapi zuri!\nAgur baten uso-dardara\neuren gora-berak iduri.\nOr ba-duaz urdin-ganian\nbaña kayan dagoz mattiak\nzapi zurijak atz-artian.\n¡Alkarren zain egongo dira\nitxaso ta liorrekuak:\noneik ur, areik lur-begira!\nbakarrik andra eta umiak\nzintzo iraungo dira lanetan.\nARDUA TA ATSUA\nArdua eta atsua\n¡Ai geure lapikua\nzelan matte audan nik.\neldu intzan Nabarra'tik.\nEldu intzan Nabarra'tik\nainbat zango egiñik.\n—¡Geure buskentz gozua\nbeste senar bat don ik.\nekar non ardetxetik.\nEkar non ardetxetik\naren praken trukerik.\n—¡Ene, bixar moltsua\nerre yaka atsuari!—\ngixon bat dilindan.\n—¿Zer egin dozu pekatu\npagoen lagun bakarra?—\neta samindu dot larra—.\n¡Zabalik dozuz zerubak!—\n—Abo gorri bat laztandu\naxe yatan, ba, mattia—.\npiztijen etsai ankerra?—\n—Ene emaztetxuba urkatu\nordia zan, ba, ta alperra—.\n—Ori, eztozu pekatu.\nOdol gorrijaz eskubak\n¡Zabalik dozuz zerubak—\nzelai ezeko anka-arin?—\naxe bai-yatan atsegin—.\n—¡Ori da, ori pekatu!\ngogua dautzu orbandu.\n¡Eruan zagiz txerrenak!—\nLarratik ittun dator,\nittun, bai, neskea.\nillun dozu gogua!\ngaldu dau gogua.\ngaldu dau beria.\nMayatzeko gurutz donia\nbaserrijetan jaya zara\n¡Lora barriz azan bidia\nzuzendu nagik ermittara!\n¡Mayatz-axio, geldi ago!\nLoraz, eder. latxin gustija,\nbaña gaste dan a ariago.\nBatan-usañez kutxan dauka,\nkutxan dauka gona gorrija.\n¡Oi, atera egin lasterka!\nGona gorri, burzapi zuri,\nzein lirain aznat iduri\nalai abilñan neska-barri!\nOnetsirik dagoz zelayak:\nsoloz-solo apeza ibilki\nesan dauz oi-diran otoyak.\ntanbolin orrek zein ederki\npozten dauzan. ¡Ots mattatijak!\nGastaro, eder dan lorea,\neugaz yabilk mutil-kantea\nta neskatxen dantzaketea.\n¡Senargayok, arin mendira!\nMayatzeko Gurutz deunetan\ngustijak matte-mintzen dira.\nAmasei jorraildun neskatxa.\n—¿egak dozan orkatilletan?—\n¡Axe miak daunan bekatxa!\n¿mattasuna dautsan norbatti?\n¡Pozez abiln dantza-dantzari!\nMayatzeko Gurutz(a) donia\nIgande goiz au landa-gain dager\n—egal urdiñak dardarka airian\nZugasti, itxartu barri, bai eder!\nKanpai-otsa zein karden axian.\nGauz orok dauke Jainko betia;\narnas deunak muin dautse niñijan,\n¡Oi latxin zabal orren bakia,\n«Ziñismen neure begija zanian\nBaña bein barna lañotu yatan\neta inguruban dodan illuna!»\nOdei zuri bat —itzal baltziskaz—\nMuga leunenak aurkhintzak daukaz\nBarne ta kanpo Jainko aztarrak\nbaña ilta daukot fede dirdaya.\nSoil matte dodaz latxin ta lerrak;\nitxas urdiñak dauken alaya.\nEta goiz garden onen bakian\nbarriz ots-dagit, ¡au ots bixija!\nsamin ta poza azan begija!»\nIrisarri'tar Joseba Koldobika'ri\n¡Goiz utsaren zubi zabalaz\niru zaldun argittan duaz!\n«Atsegina dok bixitz-muina»\nesan eban zaldun zurijak.\n¡Leyar landuzko ontzi mioi\nmalko-antza yaukok ardauak!\n¡Eta goiz-zubittik jaustian\nardoz busti euzan espanak!\n«Emia dok ludiko poza»\nzaldun gorrijak esan eban.\n¡Bere mosu leunen ederra\nurre zarra dan arrats mian!\n¡Ta usañez espanak eukozan\ngoiz-zubittik jausi zanian!\n«Aberrija dok zorun-utsa»\nzaldun berdiak ots-egijan.\nBurnizko ezpaten dirdiraz\nberein gixon ziran mendijan.\naintzak muin-eutsan bekokijan!\nAndaparan ura dago\nain zuri zagoz urunez!\niri egixuz atiak\nura dabil, ba, lasterrez.\n—zamarijak emen dira—.\nBolutxuko goiz erdija,\nzamaldunak or begira.\nEio bolu orrek, eio,\nbaratzan dabil axia,\nzangorriz dauko ulia.\narinka yabilk unia!\nBolutxuko iluntz argija,\nixarrak dagoz urdiñan\nboluba gelditzen dua!\n—orra or ixar dirdira—.\nBolutxuko gau argija,\n¡zamaldunak galdu dira!\nARTZAIN BATEN ERIJOTZEAN\nZidarrezko bost sastakai\nnok jasan daikez aldian?\nzeure itzak dantza-aldijan.\nLapur-gaba baltz onetan\nzaldi zurixka arin ua,\nArtzain: zer dok begijetan?\nErijo'k ete arua?\nEspa urten yaken lerdijai;\n¡a zan espa gau baltzean!\n¡Urrun zara, urrun mendija,\nborde ori urrunago!\nSoil dator zdldi zurija:\nzeure jaube illa nun dago?\n¡Arin zuaze ler-barna\npagoen itxal baltzera!\n¡Ixarrok, bedartzak barna!\nSaspi arratsez ardijak\nekin eutsen negarrari.\nSaspi goxaldez tordantxak\nekin eutsen ixillari.\nOrok negar-egin eutsen,\norok, neska batek ezik.\nUra joian negar baten,\nlorak ziran zimeldurik.\n¡Ilda zan-arren, bai nasai\nzauririk ez aragijan!\n¡Zidarrezko bost satakai\nsakon eukozan ariman!\n(aita nuen saltzaile)\n¡Arrats-autsak daukoz bidiak!\nLau zaldun datorz España'tik\nMairu-erriko mairu baltzak\nzidar eta urrez zamaturik.\nLau zaldi zuri, ugel gorri,\nzidarrezko aukoz bitsetan.\nArin-arin, axia iduri,\neguak daukez zangoetan.\nZidar eta urrez zamaturik\nLau zaldun datorz España'tik.\nEtxeko alaba liraña\nitxi eyozu dantzeari.\nTxirula alai dabil, baña\neder zayakoz mairuari.\nJantzi zadi gonantza gorriz\nzaldi-otsak dira landetan.\nZagoz lirain, aurpegi argiz,\nirrizko lorak ezpanetan.\nItxi eyozu dantzeari\n—Neure alaba, ez negarrik\nondo zaldu zaugu dirutan.\nBerreun urre-dukat arturik\neta saspi dupa eztittan—.\nmairu-errira zailu duaz.\n—Txiribogin: ardua neuri,\nedontzi au bete naparraz.\n¡Berreun urre-dukat arturik\nneure alaboi, ez negarrik!—.\nLandak zidar diran unian\ngogai au ba-juat airian!\nLora-erditze leuna dauko\neuri-mattale zan latxiñak,\nEta irustatzak, apez-antzo,\nburuban daukez purpesentak.\nGari gotti eta arto musker\nnok jarijok ainbeste atzon?\n¡Sasitzak eurek zein eder!\n¡Baña gogai au ezin-egon!\ngogai au ba-juat airian.\nSamurki dabiltzan axiok\nkantari dirautse bidian:\n«Tori usañezko egalok\nlatsak laztandu dagixuzan»\nTa begi-zabal dan loreak:\n«Ago beti neure mattale\noraintxe dira mayetz-pestak\nta abarrak dagoz txinta-zale».\nBeretzat eztago zugatzik\nnaiz ta loren eztegu-iduri.\nSagardi orrek zer dagik\nezkonbarri bat legez zuri?\nNeure gogai au egaz dua\noyanok baño urrunago.\nNaikun bixi batek darua\nta atxillotuko daunik eztago.\nBaña zeure balkoi-ondotik\ndardar igarotzen danian\nmauak irri-dagitse pozik.\n¡Egal-otsak dabiltz airian!\n¡Orduban bai geratzen dala\nzaurittu dan uso bat legez!\n¡Mayatzeko elai apala\ntxirrika dabil zeure ederrez!\ngogai au ba—juat airian!\ngorputz baltziskadun umia!\nkendu orri pattar—laketa\nixai zaurittu bat yirudik.\nalkondara ta praka urdiñak.\nbai eder edontzi-artian!\n¡Gixonak dedaten unian\nezpanetan dozun barreirri!\nIrri orrek illundu daike\ngoxez argijen dan eguna.\n¡Ura ba'litz zeure ederkuna\niñor, be, egarri elitzake!\nBaña askotxuk edan nai zattu\nta odol bigurtuko da ura.\nGiriñak dauken aizto-itxura\nzeure irrijak, ba, metzen dittu.\nItzal balzdun ordi mindubak\njokuan dabiltz mai-ganetan.\nGau ta egun daukoz kartetan\nArdoz ez, moskorti, ederrez,\nabesten dabez kanta loyak.\nTa tinko ditxaro bakotxak\nrri orrein jaube-ixan nayez.\nBaña napar-ardua baño\ntabernereak eztau saltzen.\nMoskorti ezta iñoiz egoten\nberak barnean daukon matteño.\nNorentzat baña ete-dira\nsamin utsa diran irrijak?\n¡Airian duaz edontzijak!\n¡Bixi dabil aizto-dirdira!\n¡Zenbat neke-ots, zenbat oyu!\nLurrera jausten dira itzalak,\nmoskortijen itzal mindubak.\n¡Danak dagoz zauriz urratu!\nOdol-litsa datza tabernan\nmattasun-oben bat iduri\n¡Tabernerea barriz, leunki\nirripar dago ontzi-artian!\n—mertxikondua dago loretsu–.\nmatte-min diran begi argijak\neztabez biar zeure gezijak.\nMattagar dabil kantari\n—tinko urrezko uztaya—\n¡Oi, egadun aur itsuba,\njaurti egixu dardaya,\nirrijen dardai sutsuba!\n—bitxidor ori dago argitsu—:\n¡Ixil zagoze zugatzok,\naxioi abil leunkiro\nMattagar dua eiztari:\nbaña neskatxak mekiro\neragin dautso dardari.\n—ollar gorrija dago arrotsu-:\n—Dardairik gabe neskutza,\nzaurittu dozu, zaurittu\nMattagar aurran gorputza—.\n¡Abestu alai txorijak!\n¡Oi zelan diran ñirñirtu\nneskatil aren begijak!\n—baratz osua dago usaintsu—:\n(Y ese castillo de Maya\nque el duque me lo tenía).\nAntzola'tar Joseba Mirena' ri, mattez\nIzkillu gorriz zenbat gaste\nbildur-bako mendittar lerden.\nEta orreik, Yatsu jaun orreik,\nJabier' eko zaldun guren.\nIkurrin bat —kate ta lilli—\ntorre gottijan zabal dago.\nmendi onetan ezta jayo.\nAmayur'ko ate-zain orrek\nzidar turutaz oyu-egik.\n¡Baztan-ibarran zenbat etsai,\nEsitturik Amayur dauko\n¡Orreik bai burnizko janzkijak,\nLerin'go eto orren semia.\nTxakur txarrak jango al abe\nerri-bako zaldun dongia.\nGoiko aldetik asten dira,\nasten dira subaga-otsez.\nOrma-kontretan zenbat zurgu,\nBaña torrean zabal dabil\n¿Nok zapaldu ete dagikez\nberreun gudari orok zoli?\n—jausi yatzuz torre gottijak—.\nnapar-seme dira gustijak.\n—zein gitxi diran zaldun orreik—.\nMiranda'ko konde gaizto orrek\nOrdutik ona, —zenbat laño—,


Etxarri Aranazko udal langileen aurkako eraso larriak salatu dituzte - Euskal Herria - Berria\nEtxarri Aranazko udal langileen aurkako eraso larriak salatu dituzte\nAbuztuaren 3an udal langile baten etxeak su hartu zuen, itxura guztien arabera, norbaitek eraginda. Etxarriko Udalak aurreratu du aztertzen ari dela prozesuan akusazio partikular moduan agertzea.\nAlkatea, zinegotziak eta langileak, prentsaurrekoan. / Idoia Zabaleta/ARP\n2012ko abuztuak 9\nEtxarri Aranazko hautetsi eta udal langileek prentsaurrekoa eman dute, azkenaldian jaso dituzten irain, mehatxu eta eraso larriak salatzeko. Hainbat gizarte eragileren babesa izan dute.\nAbuztuaren 3an udal langile baten etxeak su hartu zuela salatu dute, itxura guztien arabera, norbaitek eraginda. Une horretan, etxe barruan omen zeuden langilea bera eta hainbat senide ere. Zorionez, erasoaz konturatu eta suhiltzaileei garaiz abisatu zietela azaldu dute. Suteak kalte materialak besterik ez zuen eragin. Etxarriko jaien bezperan gertatu zen erasoa, gauez, eta bozeramaileek azaldu dute gaia ez dutela orain arte kaleratu nahi izan, "herriko giroa ez nahasteko".\nEz da azken asteetan herrian jazotako gertaera larri bakarra. Ekainaren 16an, Etxarri Aranazko Udaleko alkate, zinegotzi eta langileen kontrako mehatxuak agertu ziren San Adriango baselizako horman margotuta. Eta, gauean, langile baten bordak su hartu zuen, kiskaltzeraino. Egun batzutara, udalbatzak, aho batez, gertaera larri horiek salatu zituen mozio bidez.\nUdalak jakinarazi du kaltetuek salaketa egin dutela epaitegian, eta aurreratu du aztertzen ari direla prozesuan akusazio partikular moduan agertzea. Udaleko kideek gogor salatu dituzte gertaerak, eta babes osoa erakutsi diete irainak eta erasoak pairatu dituztenei; "udal hautetsi eta langileak iraintzea etxarriar guztiak iraintzea delako". Halaber, konpomisoa hartu dute beharrezko erabaki administratiboak hartzeko.\nBozeramaileen esanetan, "erasotzaileak, herriko giroa pozoitu nahi badute, oker dabiltza". Herritarrei elkarbizitzaren alde eta gizarte demokratiko bat eraikitzearen alde lan egiteko eskatu diete.


Barride bati ortzilarean entzun nion aspaldiko erranairua , ” Auzako kaskoan bertza, bihar egun beltza” ,eguna freskua zen baini eguzkitsua eta Auza kaskoa beitu eta odei, laino beltz bat inguratzen zion, hau da goibeltzen ari zitzaion tontorra.\nHori erran ta hori izan, Larunbatian berriz egun euritsua hotza eta ekaitzaren ondorioz arratsaldeko azken orduak beltzak izan genun, iluntasunean pastu genun argia joan zizaigulako bi ordu paretan, behinpin zoko hontan.\nOrduan bururu etorri zizaidan bertze erranairu bat “kasu! Auzan baduk gauza, baina nehork ezin har” . Baztango mendi honek bere 1.305 metrokin bailarako bigarren mendi altuena da Saioaren atzetik baina Baztango mendirik misteriosuna edo magikoa da. Baztango herri eta leku askotatik ikusten edo nabari agertzen da, sendotasunez altxatzen bai da, bere albo batean aspalditako graziar batek utzitako arrastroa ere dauka, Jana deitzen diote zoko hori.\nAuza majikoa da hasierako denboretatik bere inguruan harrespilak eta bertze eraikun megalitikoak aurkitzen ahal ditugu eta bere inguruan hainbertze kontu eta kondairak iritsi zaigu.\nKontatzen da orain dela 100 urte baino gehiago , sekukako idorte baten ondoren Auzak su artu zun, baino ez zen sute normal bat baizik sugarrik gabeko sute bat bakarrik kea eta kea ikusten zen. Ke hori egun aunitz igaro omen zun (sumendi bat zirudien) eta Baztango jendia komentatu zun egun hoietan sorgiñak, deabruak, Mari eta bertze ispirutuak batzarrtu eta bere parrandetan zebiltzatela. Pentsatzen ahal da sute hori lurpeko sutea izango zela, orain dela bi uda Gorramendin gertatutakoa bezalaxe, beroarengatik belar idorra, ostoak pixkanaka pixkanak erretzen dira eta arras zaila da itzaltzeko.\nargazkiaren egilea inaxio da eta euskal-herria.org webgunetik artuta dago\nAuzako kaskoan paraje ikusgarria du, Pirineoak eta itxasoa ikusten dira, bere kaskoan ere Arrigorria haizak daude, ikusteko politak! eta baita, kaskoan den ziloa ikusten ahal d eta zilo honek bere historioa dauka!. Erraten dute Erratzuko baserri bateko jaunak in zula, gizon honek egunero igozen bai zen bere aizur, pala, piko ta guzti kaskora , eta egunero mendia zilotzen zuen urrea aurkitu nahiez eta hau ez zen agertzen , egunero ta egunero hola, baserritar honek baizekien urrea baizela kondaira zahar batek hori erraten bai du. Kondaira dionez , Auzan leitze bat ba omen da eta leitze hortan urre auniz, Aker beltz bat eta sugetzar batek zaintzen dute sarrera. Erraten dutenez Alduidesko apaiz batek igo zela urre hori artzera, urrea hori behar zuela bai eliza konpontzeko eta baita ere bertze gauz batzuetarako. Han iritsi zen eta leize pare parean gelditu, akerrak apaiza ikusi bezain laster, sugetzarrari deitu zion, honek agertu eta sarrera guztia okupatzen zun, apaiza ezin sartuz, errezatzen asi zen apaizak eta errezuen ondorioz sugiak mehatzen eta argaltzen hasi zen, baina harengana hurbildu bezala, berriz loditu egiten zen!, alako batean sugezaharrak apaiza atakatu zion eta eskerrak bularran ostia saindua bat eramaten zula, ba hori babestu bai zion sugetzarraren bazkaria izateaz.Hortik etoriko da, “Kasu auzan! han baduk gauza, baina nehork ezin har”\nSugetzar hori ez zen edozein sugetzar baizik Sugaar zen Mariren maitalea eta senarra (euskal mitologian Mariren parekoa baino gizontasuna adierazten duena eta bertze izenakin ezagutzen dena Sugoi, Maju…).Batzuta Mari bisitatzen dio Auzan eta bere amodiotasuna bizitzen dute eta hau gertatzen denean bere sexu txinpartak tximistetan , ortosetan ekaitzan.. bihurtzen dira, hori erraten bai da ( Mari eta Maju junto daudela) Auza gainean goibel beltza. eta kriston ekaitza sortzen denean.\nEta bi jeinu hauen azken aldiz bere sexu plazerretan murgildu ziren eguna 1913k0 ekainaren 2an izan zen. Egun hartan Auzako kaskoan goibel ikaragarri bat lehertu zen eta kriston ur hori erdia Banka aldera joan zen eta bertze eria Baztanen ixuri zen kalte haundiak sortuz. Uholdeak, bete betean harrapatu zun Erratzu, zenbait etxe eta zubi botaz eta sekulako kalteak bazter guztitan. Gero uberroak Elizondo eta Elbete ere harrapatu zitun eta bi herri hauek desegin zitun, bi pertson ito ziren eta etxe, zubi , komertzioak desegin, Jaime Urrutia karrikan ura 4 metrotara igo zen, hondakinez eta zaborrez bete zuen herri guzia.\nGarai hartako mundo grafico gazetaren erreportajia. Argazkiak Felix Menak in zitun (garai artako Felix Menak) eta uholdeko argazki asko ikusten ahal dira www.gourmet-image.com/ elbidean.\nSugarren marrazkia “Mitologika” liburutik artuta dago eta marrazkiaren egilea Ricardo del Rio da.\nAuzaren buruz zerbait gehigo jakiteko Mariano Izetaren “Baztango kontuak” liburuan aurkitzen ahal da\nIpuin ta kondairak-n argitaratua | Iruzkin 1


Oinarriak – Eskala San Marko\nLEHIAKETAREN OINARRIAK: ESKALA SAN MARKO\nSan Markoko Mankomunitateak (Gipuzkoa) antolatzen du lehiaketa, irabazi-asmorik gabeko Ecoembes eta Ecovidrio erakundeekin elkarlanean. Etxean sortzen ditugun hondakinak behar bezala bereizteko premiaz jendea kontzientziatzea du helburu lehiaketak. Deialdia irekia da, eta banaka zein taldeka egindako lanak aurkez daitezke, betiere hondakinak egokiro bereizi beharra sustatzea helburu dutela. Lehiaketarako hautatutako lanak (24) San Markoko Mankomunitatearen barrutiko eremu publikoetako eskailera eta harmailadietan erakutsiko dira 2019ko apirilean eta maiatzean.\nLehiaketaren oinarriak publikoak dira, eta Mankomunitatearen webgunean daude kontsultagai. Lehiaketaren berri zabaltzeko, Espainiako estatu osoko diseinu grafikoko eskolei eta arte ederren fakultateei eman zaie lehentasuna, kalitateko eta maila artistiko egokiko lanak jasotzearren.\nLanak noiz aurkeztu behar diren.\n2019ko urtarrilean eta otsailean.\nParte hartzeko baldintzak.\nLehiaketaren gaiari lotzea: hondakinak gaika jasotzea eta birziklatzea, arreta berezia jarrita bide publikoetan dauden edukiontzi hori, berde eta urdinetan jasotzen diren bilgarri eta ontzietan. Gai horien bilketari buruz informazio gehiago nahi izanez gero, begiratu erakundeen webguneetan (https://www.ecoembes.com eta https://www.ecovidrio.es/) eta Mankomunitatearenean (http://www.sanmarkos.eus). Zenbait ideia jaso daitezke webgune horietatik, eta haietako bakoitza nahiz guztiak inspirazio-iturri gisa erabili, lehiaketarako aurkeztu behar diren lanak egiteko:\nHondakinak gaika biltzeak daukan garrantzia, eta ondo bereiztea edukiontzi bakoitzean —urdina, berdea eta horia— zein utzi behar den eta zein ez.\nHerritarren esku-hartzea birziklatze-katean, ekonomia zirkularraren parte gisa.\nBirziklatze-lerro bakoitzean material desegokiak saihestu beharra, batez ere edukiontzi horikoak, horiek sortzen baitizkiete zalantza gehienak herritarrei, material-mota ugari hartzen dituztenez gero.\nZer ingurumen-onura dakarren hondakinak birziklatzeak: energia, lehengaiak eta ura aurreztea, eta gas kutsatzaile gutxiago aireratzea.\nBilgarriaren kontzeptua edo ideia, etxean hondakinak bereiztean, eta puntu berdearena, jakiteko zer den bilgarri bat eta zer ez eta, hartara, bilgarriak dagozkien edukiontzian uzteko.\nOinarri hauetan dagokion atalean azaltzen diren xehetasun teknikoak betetzea.\nDatu hauek idaztea aurkezten den lanean: lanaren egile den edo diren pertsonaren edo pertsonen izen-abizenak, helbidea, izenburua, lanaren deskribapena eta harremanetarako telefono-zenbaki bat. Datu horiek ez dira erabiliko lehiaketa honetarako ez den inongo helburutarako. Lehiaketatatik kanpo geratuko dira datu horiek guztiak ez dituzten obrak.\nLan bakarra aurkez dezake pertsona edo pertsona-talde bakoitzak. Originala izan behar du lanak, eta beste inongo ekintzatarako hautatu gabea.\nOndorengo informazio-jarduerarako hautatutako lanetan aldaketak egin ahal izango dira, behar izanez gero, haien kokagune izango diren harmailadietara egokitzeko eta kanpaina sustatzen duten erakundeen logotipoak txertatzeko.\nLehiaketaren antolatzaileei soilei dagokie erreferentziako 24 harmailadiak hautatzea eta haietako bakoitzari zer lan esleitu erabakitzea.\nUrtarrilaren 10ean hasten da lehiaketarako lanak aurkezteko epea, eta 2019ko otsailaren 28an amaitzen da.\nLehiaketa sustatzen duten erakundeetako ordezkariek eta diseinu grafikoaren alorrekoek osatuko dute epai-mahaia, eta berak banatuko ditu lehen hiru sariak; opari-txekeak, material grafikoa erosteko, hala nola programa informatikoak, pinturak, arkatzak, periferiko grafikoak eta/edo digitalak…. Lehen saria 400,00 eurokoa da; bigarrena, 300,00 eurokoa, eta hirugarrena, 200,00 eurokoa. Publikoaren accesit bat ere emango da, sentsibilizazio-kanpainaren amaieran, hautatutako 24 lanak instalatzen direnean. Material grafikoa erosteko opari-txeke bat, 150,00 eurokoa, emango zaio accesitaren irabazleari.\nLanak bereizmen handian bidali behar dira lehiaketaren antolatzaileek horretarako jarritako helbidera: eskala@sanmarko.eus. Fitxategia bolumen handikoa baldin bada, wetransfer edo antzekoren baten bidez bidali behar da lana aipatutako helbidera.\nLehiaketan parte hartzeak berekin dakar hautatutako lanaren hedapena onartzea, baldin eta lana onartzen bada, Creative Commons (BY/NC/ND) lizentziaren pean.\nLehiaketan parte hartzeak berekin dakar oinarri hauen atal guztiak onartzea.\nPrograma hauetan aurkeztu behar dira fitxategi originalak: Illustrator, InDesign (.idml, bertsioen arteko bateraezintasunak saihesteko).\nDiseinuak egiteko irudiak erabiliz gero, irudiok lotetsita egon behar dute eta JPG, TIF edo EPS formatuan entregatu behar dira, CMYKn, kanalak eta geruzak sartu gabe. Jatorrizko irudi lotetsiei dagokien bereizmenak 60 dpi-ko kalitatea izan behar du gutxienez, hots, interpolatu gabe egon behar du irudiak, eta jatorrizko fitxategiaren tamainari egokituta.\nJatorrizko fitxategiaren tamainak aurreikusitako harmailadien formatu estandarra izan behar du: 6 x 2,5 metro, edo 7 x 2 metro, zeinek 25 cm-ko 24 eta 30 kontramaila sortzen baitituzte, hurrenez hurren.\nTesturik baldin badago, trazatuta egon behar dute edo, bestela, zer tipografia erabili den adierazi behar da. Landutako irudiekiko independenteak izan behar dute testuek, hau da, 1. puntuan aipatutako oinarrizko programetatik sartuko dira.\nTestuek ez dute izan behar kontramaila baten tamaina estandarra baino handiagoak (25 cm). Hautatutako lanak hala behar izanez gero, lehiaketaren antolatzaileek egokitu egingo dituzte testuaren tamainak lana jartzeko hautatutako harmailadiko kontramailaren tamainaren arabera.\nTestuak aurkezten badira eta hizkuntza bakar batean baldin badaude idatzita, EAEko hizkuntza-politikara egokitu ahal izango dira, eta lehiakideek onartu egin behar dute antolatzaileek erkidegoko bi hizkuntza ofizialetara moldatzea: euskara eta gaztelania. Egokitzapen hori ezinezkoa baldin bada, lehiaketatik kanpo geratuko da lana.\nCMYKn tratatu behar da kolorea, errazago inprimatu ahal izateko.\nFormatuek proportzio angeluzuzena izan behar dute, eta formatu bertikala izan.