BAIONAKO ELIKAGAIEN BANKUAK 30 URTE BETETA, BEHARTSUAK BAINO EZ DITU IRABAZI | Euskal Herria | GARA\nBAIONAKO ELIKAGAIEN BANKUAK 30 URTE BETETA, BEHARTSUAK BAINO EZ DITU IRABAZI\nIpar Euskal Herriak, eta batez ere Lapurdiko kostaldeak, aberats fama du, baina luxuzko hotel eta auzoetatik harago, jan ahal izateko laguntza behar duen jende kopuruak gora egin du. Baionako Elikagaien Bankuak 1.762.000 otordu banatu zituen 2016. urtean.\nAEBetan jada martxan zen kanpaina batetik hartu zuen eredua Louis Seguin jaunak, eta Ipar Euskal Herrian ere eguneroko jakiak eskuratzeko zailtasunak zituen familia ugari zegoela ikusita, Baionako Elikagaien Bankua sortu zuen 1987an. Lehen urtean 45 laguntzailek 13 tona elikagai banatu zituzten. Egun, astelehenetik ostiralera, goizero 130 boluntario biltzen dira jakiak bildu eta sailkatzeko. Iaz, 950 tona janari banatu zuten behartsuenen artean.\nGoizeko 7.30ean, Donapaleu, Baiona eta Hendaia artean diren hamaika saltoki handitara abiatzen dira zazpi kamioi eta despentsak beteta itzultzen dira Baionara. Batez ere, haragi, barazki eta frutak biltzen dituzte, alegia, lehenbailehen jan beharreko jakiak, horregatik egin behar izaten dute lan azkar. «Zailena produktuak hotzean mantentzea da», azaldu du François Ribeton, bankuko lehendakariak, «delikatuena» kamioi batetik bestera elikagaiak pasatzeko momentua izaten dela gehituta.\nJasotako alimentuak hiru zatitan banatzen dituzte. Atal batean fruitu eta barazkiak biltzen dituzte; beste batean, haragi, jogurt, arrain eta antzeko jangai freskoak. Produktu hauetako asko egunean bertan kontsumitu beharrekoak direnez, zuzenean ateratzeko prestatu eta gainerakoak frigorifiko handi batean gordetzen dira.\nHirugarren atala, berriz, zereal, pasta, gailetak, eta antzeko janariek osatzen dute. Azken horiek gordetzeko biltegia, ordea, Baionako beste leku batean aurkitzen da; hau da, biltegi nagusitik aparte, eta horrek zailtasunak sortzen ditu. Hala ere, datorren urterako «teilatu bakar baten azpian bildu ahal izango dira produktu guztiak, lokal berri bat eraikitzeko proiektua martxan baita», nabarmendu du elkarteko lehendakariak. Eraikin berria egiteko erakunde publiko desberdinetatik 1’5 milioi euro jaso dituzte.\nProduktu freskoak biltzeko ez dute arazorik, baina Ribeton kexu da: «Ez da nahikoa, zeren, zereal gutxi biltzen da». Horregatik, bat egiten dute urtero azaroko azken asteburuan Estatu frantses osoan egiten den bilketarekin.\nIpar Euskal Herriko supermerkatuetako sarreretan zehazki, 400 bat laguntzaile jartzen dira eta erosketak egitera doanari poltsa bat ematen diote irteeran kontserba edo iraungitze data luzeko produktuekin beteta itzul dezan.\nRibetonen aburuz, «azaroko ekimena ere motz geratzen da eta horregatik urtean zehar beste bilketa egun bat egin behar da». Iaz, ekainean egin zuten aparteko bilketa eguna, E. Leclerc supermerkatu sareak Baiona inguruan dituen saltokietan eta aurten Carrefourreko denden kanpoaldeetan elkartuko dira erosleen ekarpenak jasotzeko.\nEguneroko bilketaz eta saltokien atarian egiten dituzten ekimenez gain, norbanakoek zein enpresa batzuek beraien kabuz eskainitako donazioak ere jasotzen dituzte. Batzuek laguntza ekonomikoak ematen dituzte, baina gehienek produktu sortak erregalatzen dituzte. «Gaur esaterako, Pierre Oteiza hesteki enpresak emandako saltxitxoiak jasotzera joan gara. Horretarako erabili dugun kamioia ere bere garaian EDF elektrizitate enpresak egindako oparia da. Horregatik da guztiz urdina», adierazi du irri-mirrika Ribetonek.\nLanerako jendea behar\nGurutze Gorri, ekimen sozialetarako zentro eta udaletxe batzuetako garraioak iristen doazen neurrian, operazioa errepikatu egiten da, jada ongi antolatuta dituzten elikagai multzoekin zamatzen dira ibilgailuak, eta hortik aurrera, haiek arduratzen dira laguntza behar duten familia, jantoki sozial, eta abarretara jakiak eramateaz. Haiek dira behardunekin bitartekari lanak egiten dituztenak. «Elikagaien bankuak ez du janaria jasotzen duten pertsonekin lotura zuzenik», zehaztu du elkarteko arduradunak.\nHalere, Elikagaien Bankuak jende askorekin ditu harremanak, baina, Ribetonen ustez, «gazteak falta dira». Izan ere, egun, boluntario guztiak erretiratuak dira eta batez besteko adina 60 urtekoa da. Horrek arazoak sortzen ditu, esaterako, «haurrek oporrak dituztenean laguntzaile falta handia izaten da, aitona-amonek beren bilobak zaindu behar izaten baitituzte».\nLanerako gogoa duenak Elikagai Bankuak Baionan duen egoitzara gerturatu besterik ez du, eta han, Ribeton jauna bera arduratzen da «hamaika euroren truke, zapatak eta eskularruak banatu eta asegurua egiteaz».\nboluntarioak eskertzeko bazkari eder bat 30. urteurrenean\nElikagaien Bankuaren 30. urteurrena ospatzeko pasa den martxoaren 10ean kontzertu bat antolatu zuten Angeluko Andre Maria elizan. Bertan, 400 lagun bildu ziren Oldarra eta Adixkideak abesbatzek eskainitako kantaldia entzuteko.\nEz da, ordea, aurten egingo duten ospakizun bakarra. Egunero musu-truk lanean aritzen diren kideei esker ona erakusteko jatetxe batean elkarrekin bazkaltzera gonbidatuko dituzte. «Jendeak urte osoan gogor lan egiten du, behar duen jendeari laguntza emateko. Beraz, momentu gozo bat ere merezi dute, ezta?», erantsi du, umoretsu, elkarteko lehendakariak.H.L.A


38/2021 DEKRETUA, irailaren 17koa, lehendakariarena, SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko prebentzio-neurriak testu bakar batean bildu eta eguneratu eta zehaztekoa. - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\n34/2021, 35/2021 eta 36/2021 Dekretuen bidez, neurriak berregokitzeko erabakiak hartu dira dekretu hartan agindutako etengabeko ebaluazioan eta jarraipenean.\nHorrela, bada, dekretu berri honen bidez, Labiren foroan hainbat zehaztapen eta neurri sakon aztertu ondoren, aurreko zehaztapenak bateratu egin dira, haien egoeraren araberako eguneratzearekin.\nHartzen diren neurriak bat datoz egiten den ebaluazio epidemiologiko iraunkorrarekin, eta, beraz, justifikatuta daude eta proportzionalak eta egokiak dira lortu nahi den helburu nagusirako prebentziorako, alegia, betiere Legean aurreikusitako eta aurrez zehaztutako esparruan. Neurriak aplikatzeko, egungo egoera 1. alerta-mailan sailkatzen da.\nAdierazleen bilakaera onak aukera ematen du, une honetan, indarrean dauden neurrien zorroztasuna pixkanaka arintzea eta berrikustea aurreikusteko eta proiektatzeko, gizarte-jardueraren aniztasuna hain mugatua izan ez dadin. Hori guztia, zuhurtzia eta prebentzioa alde batera utzi gabe; izan ere, SARS-CoV-2ren eta haren aldaeren infekzio-gaitasunak bere horretan dirau.\nCOVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko ekainaren 24ko 2/2021 Legearen 4. artikuluan aurreikusitako osasun-larrialdia deklaratuta eta indarrean dago; beraz, dekretu honetan zehazten diren neurriak aplikatu behar dira, egindako ebaluazio epidemiologikoaren arabera, eta 1. alerta-mailarako aurreikusitako neurrien lege-esparrua kontuan hartuta, eragin zuzeneko eta osagarriko adierazleen multzoari jarraikiz, lege horren 7. artikuluarekin bat etorriz.\nNahitaezkoa izango da maskara erabiltzea erabilera publikoko edo jendearentzat zabalik dagoen edozein gune itxitan sei urtetik gorako pertsonentzat.\nMerkataritza-, gizarte- eta kultura-jarduera guztietarako ezarrita dagoen ixteko muga-ordutegia 03:00ak arte ezartzen da, hargatik eragotzi gabe bakoitzari dagokion ordutegira doitzea, goizago bada, hala agintzen duen ordutegi-arau arrunten bat badago. Irekitzeko ordutegia ohiko arauen araberakoa izango da.\nJardueretan baimendutako gehieneko edukiera ehuneko 75ekoa izango da lokal eta instalazio guztietarako, muga espezifikoren bat aplikatu behar duten lokal eta instalazioetarako izan ezik. Maskara etengabe erabili behar da. Lokal eta instalazio guztiak etengabe aireztatu beharko dira. Garraiobideek berariazko araudian baimendutako edukiera osatu ahal izango dute.\nOro har, edozein motatako gizarte-, kultura- edo kirol-ekitalditarako esparruetan gehienez ere 1.500 pertsona bildu ahal izango dira barnealdeetan eta 1.800 pertsona kanpoan. Berariaz:\n000 lagunetik gorako edukiera duten esparru itxietan, ez da gehieneko edukieraren ehuneko 40a gaindituko, eta esparru irekietan, ehuneko 60a. Maskara etengabe erabiltzea nahitaezkoa da esparru horietako edozein ekitaldietan. Ahal den guztietan, 1.000 pertsona baino gutxiagoko eremu independenteak ezarriko dira, sarbide eta pasabide independenteko guneekin.\nOstalaritza- eta jatetxe-establezimenduen barrualdeetan, edukieraren ehuneko 75eko muga ezartzen da, baita barran edo zutik kontsumitzeko debekua ere. Barnealdeetan, zerbitzua gehienez zortzi lagunekoa izan daiteke mahai edo mahai-talde bakoitzeko, eta gehienez hamabikoa terrazetan. Maskara nahitaez erabili behar da, irensten denean izan ezik.\nJoko- eta apustu-establezimenduen barruko edukiera ehuneko 75ean ezartzen da. Ostalaritza- edo jatetxe-zerbitzua badute, sektore horretarako aurreikusitako baldintzak beteko dituzte.\nEdukieraren ehuneko 75eko muga eta barran edo zutik kontsumitzeko debekua dago xedatuta, bai eta maskara nahitaez erabiltzea ere, irensteko unean izan ezik.\nErabiltzaileak mahai bakoitzeko zortzi pertsona baino gehiago ez esertzeko moduan antolatu beharko dira.\nLonjak, gazte-lokalak eta antzekoak berriro ireki ahal izango dira 16 eta 29 urte bitarteko adin-tartean txertaketak jarraibide osoarekin % 85 gainditzen duen unetik aurrera. Osasun Sailaren webguneak (https://www.euskadi.eus) informazio hori zabalduko du, eta erreferentzia eraginkorra izango da esparru horiek irekitzeko. Berriz irekitzen direnetik, erregela hauek bete beharko dira:\nEdukieraren ehuneko 75eko edukiera-muga zehazten da, barran edo zutik kontsumitzeko debekua, bai eta maskara nahitaez erabiltzea ere, irensteko unean izan ezik.\nMahai edo aulki-multzo bakoitzeko zortzi pertsona baino gehiago ez antolatzeko moduan antolatu beharko dira erabiltzaileak. Nolanahi ere, mahai edo talde desberdinen artean gutxienez 1,5 metroko distantzia mantentzen dela ziurtatu beharko da.\nDiskotekek eta gaueko aisialdiko gainerako establezimenduek jarduerari berrekin ahal izango diote, honako arau hauen arabera:\nAireztapen egokia eta konstantea mantentzea eta barrualdean edukiera-muga ehuneko 50ean jartzea erabaki da, eta barran edo zutik kontsumitzea debekatuta dago. Maskara nahitaez erabili beharko da, irensten den unean izan ezik.\nMahai batetik bestera 1,5 metroko tartea utzi beharko da. Barrualdean, gehienez zortzi laguneko zerbitzua antolatu ahal izango da mahai edo mahai-talde bakoitzeko, eta hamabi lagunekoa terrazetan. Dantza-pistak maskararekin erabili ahal izango dira soilik.\nMuseoetan, erakusketa-aretoetan, natura-turismoan eta aisialdi- eta turismo-zentroetan, barrualdean egiten diren bisitetan, taldeak gehienez ere 20 pertsonakoak izango dira. Eskola-talde egonkorrak gida bakarrarekin joan ahal izango dira museoetara.\nBarruko instalazioetako kirol-jarduera gehienez ere 16 pertsonako taldeetan antolatu ahal izango da. Gehieneko edukieraren ehuneko 50ean erabili ahal izango dira aldagelak, eta dutxak banaka edo pertsonen arteko bi metroko distantzia mantenduz. Horrez gain, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak oro har edo haren eremu espezifikoetan kirol-jarduera garatzeko ezartzen dituen gidalerroak eta gidak errespetatu beharko dira.\nAdministrazio publikoek eta enpresek aurrez aurreko jardunera itzultzea erabaki ahal izango dute urrutiko lanari edo telelanari buruzko araudiak arautzen ez dituen lanpostu guztietan. Zehaztapen horrek kontuan hartu beharko ditu lan-esparru bakoitzaren tipologia eta baldintza bereziak, eta oinarrizko prebentzio-neurriak mantendu beharko ditu, hala nola maskara erabiltzea eta aireztatzea, laneko osasun-zerbitzuek adierazitakoaren arabera.\nVitoria-Gasteizen, 2021eko irailaren 17an.\nDeuseztatutakoa: 39/2021 DEKRETUA, urriaren 6koa, lehendakariarena, COVID-19aren pandemiaren ondoriozko osasun-larrialdiko egoera Euskadin amaitu dela adierazten duena eta normaltasun berri batean sartzeko neurriak zehazten dituena.\nIkus: 36/2021 DEKRETUA, abuztuaren 30ekoa, lehendakariarena, zeinaren bidez hirugarren aldiz aldatzen baita honako dekretu hau: 33/2021 Dekretua, uztailaren 7koa, SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko prebentzio-neurriak eguneratu eta zehaztekoa.\nIkus: 35/2021 DEKRETUA, uztailaren 23koa, lehendakariarena, zeinaren bidez bigarren aldiz aldatzen baita honako dekretu hau: 33/2021 Dekretua, uztailaren 7koa, SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko prebentzio-neurriak eguneratu eta zehaztekoa.\nIkus: 34/2021 DEKRETUA, uztailaren 15ekoa, lehendakariarena, zeinaren bidez aldatzen baita honako dekretu hau: 33/2021 Dekretua, uztailaren 7koa, SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko prebentzio-neurriak eguneratu eta zehaztekoa.


Sail homogeneoak – Gizapedia\nKostuen kontabilitatean, sail homogeneoak kostuak produktuei egotzi aurretik helburu edo lan mota bakar bati (eta hortik homogeneo hitza) dagozkion baliabide biltzen dituen arlo bat da, eta beraz baliabide horietako kostu guztiak barnehartzen dituena. Definizio hori 1957ko kontabilitate-plan frantsesak ezartzen duena da.Sail homogenoa enpresako sail erreal edo fisikoa zein alegiazko edo fiktizioa izan daiteke, hau da, kostu-zentroak dira, eta ez dute zertan enpresaren organigraman islada zuzena edukirik. Beste alde batetik, kostuak biltzen dituztenez, kontrolatu beharreko eremuak dira, arduraduna izan beharko luketenak. Azkenik, kostuak biltzen dituztenez, kostu horiek fisikoki eta modu homogeneo batean jasotzeko, lan-unitate izeneko unitatetan jaso behar dira beti.\nBeste hizkuntzetan: gaztelaniaz, sección homogénea.


Gure proiektua eredu! - Elorrioko Txintxirri Ikastola\nGure proiektua eredu!\n» Gure proiektua eredu!\nAste honetan bi ikastoletako ordezkariak izan ditugu gurean, La Puebla de Labarca-ko Assa ikastola (apirilak 15) eta Leioako Betiko ikastola (apirilak 16).\nBi ikastoletako irakasleek gure HH proiektua bertan ezagutu nahi izan dute. Helburu hori izanik, bisita antolatu dugu eraikinak ezagutzeko eta ikasleekin egiten den lana ikusteko. Hau guztia solasaldi polit baten barruan.\nUrte batzuk badira ikastolak bere HHko marko pedagogikoa osatzen hasi zela eta gure etengabeko hobekuntzan filosofian oinarrituta, egun erralitate dira eraikin berria, txokoen antolaketa, ebaluazio sistema berritzailea…besteak beste.\nHorrelako ekimenek ikastolen arteko sarea eta izaera indartzen dute, talde lana ezinbestekoa baita gure moduko hezkuntza proiektu bat aurrera eramateko.\nPozik hartu ditugu beste ikastoletako kideak eta pozik gaude gure ikastolako HH proiektua eredua delako.


Ezkontza Barkamena Olerkiak: Esan ezin dudanean idatzi egiten dut - Laguntza Ezkontzan Barkamenarekin\nDibortziorako Dokumentuak Eta Inprimakiak HornitzeaSexu Bereko LegeakKomunikazioa Hobetu EzkontzanEzkontza ZergakEzkontza LizentziakZodiako ZeinuakAdopzioaOpari IdeiakNola Gorde Zure EzkontzaLaguntza Ezkontza Bereizketarekin\nNagusia / Laguntza Ezkontzan Barkamenarekin / Ezkontza Barkamena Olerkiak: Esan ezin dudanean idatzi egiten dut\nBARKATU ETA BARKATU\nBARKAMENA- EZPATA INDARGARRIA\nBere bikotearekin aurrez aurre egotea eta damutzen ez diren bazkide askok idatzitako hitzera jo dezakete ahozkoaren ordez. Ezkontza barkatzeko tresna lagungarrienetako batzuk dira ezkontza barkamen olerkiak ezpainek artikulatu ezin dutena izan daitekeena adierazten dutenak.\nJarraian barkamen poema zoragarrien adibide batzuk aurkituko dituzu. Irakurtzen dituzunean, kontuan hartu egilearen ikuspuntua eta nola adierazten duten mina eta itxaropena.\nAukerak eta aukerak\nPrest zaudenean, pentsa ezazu zure maiteari zeure olerkiak barkatzeko nahiaren eta itxaropenaren berreskurapenaren adierazpen gisa. Sortu barkamen kutxa bat ere eta gorde olerkiak kutxan zure bikotearekin gauza bera egitera animatuz. Harritu egingo zara praktika honek ateak eta bihotzak nola irekitzen dituen ikusita.\nZergatik gogoeta egiten du nire bihotzakbihotz hunkigarria da barkamenduaren inguruko oem bikotekideari min egitea damutzen ari den bikotekideari buruzkoa da. Ezkontza poema salbatzailea ere deitu dakioke, delitugilea benetan erruduna baita eta bikoterik gabe bidea galdu duelako.\nZERGATIK NIRE BIHOTZAREN PONDERATZEA\n- Surajit Dahal\nZergatik gogoeta egiten du nire bihotzak\nZergatik pentsatzen du nire bihotzak?\nNi, zure arau-hauslea ..\nZer eman nuen?\nMaitasun iluna haitzulo batean & hellip;\nMila lur agindu nizkizun\nEz al zuen nahikoa harea eman & hellip;\nNi eta nire maitasuna aldatzen,\nZapi beltzaren atzean ezkutatuta ..\nEzkutatuta ezin nuen hitz egin,\nLerro batean galtzeko beldurra.\nHau zen nire arrazoi bakarra\nBaina denboraldi pasa nuenean ...\nOrain karraska egiten dut,\nGanadu ergela bezala\nZure lurra eta gazta utzita,\nHala ere, bakea eta hellip;\nBarkamenaezkontza barkatzeko poema onenetarikoa da, beste bikotekideari laguntza eman eta bikotekidea barkatzeko mugimendua erakartzeko deia egiten duena. Arima hunkigarrietako bat bezala maitasun eta barkamen olerkiak, adierazpen hunkigarria egiten du Barry Maltese-k' Eta leku horretatik, barka dezakezu bertan itxaropena eta maitasuna ere hazten eta bizi dira. '\nZure bihotzaren barrura begiratzen baduzu,\nbarkamena edo gutxienez hasiera aurki dezakezu\nEta barka dezakezun leku horretatik\nbertan itxaropena eta maitasuna ere hazten eta bizi dira\nEta ematen saiatzen zaren urrats bakoitzarekin\neta zure bihotza hausteko aukera horrekin\nHainbeste zoriontasun eta hainbeste indar etortzen da\nBakarrik luzera zoragarria eraman dezake\nZeren gorrotoak eta amorruak ez zaituzte eramango\neta esan arren ez duzula axola\nERRAZ saihestu dezakezu gorrotoak elikatzen duen mina\n& hellip; inork ez duen min mota\nEgin mugimendua, eman lehen pausoa\nutzi 'Harrotasun ergela' izenarekin ezagutzen dena\nAgian, iragana konpontzen has zaitezke\nzerbait sendoa, konponduko duena eta iraungo duena!\nBarkatu eta Barkatu ezkontza barkatzeko olerkien zerrendako beste bat da berarentzat. Hau barkamenari buruzko poesia iragana lurperatzea eta alferrikako borrokak eta nahigabeak uztea da. Barkatu barkamena eskatzeko 'Barka iezadazu maitasun olerkiak' bihotz-urtzen ari zaiena.\nOrain lurperatu hildako urteetako gatazkak hilda\nEgun freskoekin guztiak berriro hasi daitezen.\nZergatik luzaroago uzkurtu diren hosto-zapalen artean\nKimuak puzten direnean, lore-zorroak arakatzen?\nUrte desagertuen ikuspegia ikusita,\nZein hutsala dirudien borroka eta koroa,\nZein alferrikako iraganeko liskarrak, malkoak uztartzean\nKurtsoa desagertu egin zen kopeta desagertuta.\nZein gutxik esan nahi duten mingostasunaren erdia!\nSentimenduak baino gehiago hitzak oraindik bereizten gaitu,\nEta, pasioaren edo pikaren beroan,\nMihia bihotza baino krudelagoa da.\nMaitasunak bakarrik bizitzea merezi duenez,\nBarkatu ditzagun guztiak, eta barka.\nBarkamena- Ezpata Ahaltsua barkamenduaren inguruan oso hitz egiten duten ezkontzaren barkamen poemetako bat da. Norbait barkatzen duenarentzako ezpata gisa hartzen ari da.\nEzpata ahaltsuena da\nBeldur zaretenen barkamena\nSari handiena da\nHitzekin zauritzen zaituztenean\nTxikia sentiarazten zaituztenean\nHartu zailena denean\nEz duzu ezer egin behar & hellip;\nFedearen parabola istorioa da, eta barkamena bertute handienetako bat dela erakusten du. Hau da ezkontza barkatzeko olerkiak, atsekabea barkamen prozesuaren parte izatea onartzen dutenak. Hala ere, horren gainetik igo behar da eta iragana askatu.\n- Louise zortea\nOrain, ilunabarrean, jauregiko eskaileretan\nerregeak bere andreari barkamena eskatzen dio.\nbikoiztasuna; izaten saiatu da\nuneari egia; ba al dago beste izateko modu bat\nezkutatzen du aurpegia, zertxobait\nitzalez lagunduta. Negar egiten du\nbere iraganagatik; bizitza ezkutua duenean,\nnorberaren malkoak ez dira inoiz azaltzen.\nHala ere, pozik jasango luke erregeak\nbere andrearen atsekabea: berea\nbihotza eskuzabala da,\nmina pozez bezala.\nzer esan nahi du barkamenak? Esan nahi du\nmundu osoak bekatu egin du, munduak\nbarkatu behar da\nNicholas-ek komatxoak pizten ditu\nEgin lan batzuk maitasun hizkuntzei buruz, lagun. Zure bikoteak besarkada bat edo oinak igurtzi nahi ditu beste ezer baino gehiago. Ezagut ezazu zure bikotea haien bihotza elikatzeko modu batean komunikatu nahi baduzu. Entzun bikotearen beharrak eta izan pazientzia sendatzeko denbora emanez.\nBeheko bideoak zure maitasun hizkuntza aztertzea ahalbidetzen dizu zure harremanean gatazka eta kaosa murrizteko.\nBeraz, saihestu zure harremanean gaizkiulertuak zure maitasun hizkuntza ezagutuz. Sortu litezkeen egoera negatiboak izanez gero, erabili ezkontza barkatzeko olerki hauek zure barkamena hitz idatzietan adierazteko.\nharreman homosexualen arazoak\nemaztea aurrekontu gisa hartuz\nharremanetarako terapeuta aholkua\nnon elkartzen dira bikote gehienak\ngure sexua sutan dago


Okendo plaza, Lasarte-Oria | Zinema\nCampeones filma ikusi ahalko da, udako zinea atalean. Okendo zinema taldeak antolatuta. Marco saskibaloiko entrenatzaile profesionala da. Garai zailak bizi ditu. Lanetik botako dute eta adimen urritasuna duten pertsonek osatutako talde bat entrenatzen hasiko da. Filma Aderes Burjassot elkartearen saskibaloi taldean oinarrituta dago. Javier Fressenen filma hainbat zinema jaialdietan ikusgai izan da, Donostiako Zinemaldian, esate baterako. Hiru Goya sari lortu zituen: pelikula onenaren saria, aktore berri onenaren saria (Jesus Vidal) eta abesti original onenarena (Coque Mallak sortua). Espainiako Oscar sarietarako hautagaia izan zen.\nCampeones filma Okendo plaza\nCampeones filma ikusi ahalko da, udako zinea atalean. Okendo zinema taldeak antolatuta.\nMarco saskibaloiko entrenatzaile profesionala da. Garai zailak bizi ditu. Lanetik botako dute eta adimen urritasuna duten pertsonek osatutako talde bat entrenatzen hasiko da. Filma Aderes Burjassot elkartearen saskibaloi taldean oinarrituta dago.\nJavier Fressenen filma hainbat zinema jaialdietan ikusgai izan da, Donostiako Zinemaldian, esate baterako. Hiru Goya sari lortu zituen: pelikula onenaren saria, aktore berri onenaren saria (Jesus Vidal) eta abesti original onenarena (Coque Mallak sortua). Espainiako Oscar sarietarako hautagaia izan zen.


ABADIAKO JAUREGIA, LAPURDI – BIXITALEKUAK\nHendaiako itsaslabarren gainean dago Abadiako Jauregia, Santa Ana muturraren eta Ondarraitz hondartzaren ondoan. Anton Abadiak eraikiarazi zuen 1860 eta 1870 artean eta hortik datorkio bere izena.\nAnton Abadiaren 1865eko aurrekontu batean, gaztelua egiteko 172.887 libera gastatu beharko zituela aurreikusi zuen (altzariak kontuan hartu gabe). Baina bera hil aurretik, Anton Abadia berak gaztelua eta lur sail guztia Frantziako Zientzia Akademiari utzi zizkion.\nGuk zorionez, berari esker, jauregi liluragarri hau ikusteko aukera dugu Euskal Herriko bazter txiki honetan.


Bakartxo Ruiz: “Gobernagarritasuna lotu gabe, irreala da inbestidurara aurkeztea” - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nBakartxo Ruiz: “Gobernagarritasuna lotu gabe, irreala da inbestidurara aurkeztea”\nEuskalerria Irratia 2019-05-30 15:15\n> “Dioena dioela, azkenean Maria Txibitek Ferrazetik esaten diotena eginen du”.\n> “Laukoak bloke moduan jokatu behar du, eta hala parlamentari gehiago ditu PSNk baino”.\n> “Surrealista da planteatzea Asiron ez aurkeztea, eta botoak Esporrini ematea”.\nEH Bilduko parlamentari Bakartxo Ruizen irudikoz, Nafarroan eragin zuzena izanen dute Espainiako Gobernua osatzeko negoziaiozek: “”Ferrazetik esaten diotena eginen du Maria Txibitek, eta aurrekariak badira hori pentsatzeko”, eta “Ciudadanosekin egiten duten jokaldiak alda dezake Nafarroan gertatuko dena”. Ruizek, halaber, presioak ekarri ditu gogora: “Madrilgo egunkariek batere berriak ez diren 2007ko kontuak argitaratzen hasi dira, esanez PSEk Nafarroa oparitu nahi ziola ETAri. Eta enpresarien elkarteko Sarria ere azaldu da Navarra Sumaren eta PSNren arteko gobernu baten alde”.\nRuizek laukoak bloke moduan jokatzearen aldeko apustua egin du: “Aldaketa sustengatzen aritu garenok datozen egunetan azterketa bateratua egin beharko genuke, eta aukera guztiak aztertu. Fase berri bat dator, baina azken lau urte hauek ezin dira ezerezean gelditu”. Haren hitzetan, “laukoak atzerakada ahalik eta txikiena izateko lan egin behar du, orain ere bide orri bat adostuz”. Lauon artean 19 parlamentari dituztela azpimarratu du, “eta PSNk 11 besterik ez”.\nTxibite “oraingoz” ez da EH Bilduko eledunarekin harremanetan jarri. PSNko buruak esana du prest legokeela EH Bilduren botoak jasotzeko, baina betiere deus negoziatu gabe. Haatik, Ruizen aburuz, “gobernagarritasuna lotu gabe, irreala da inbestidurara aurkeztea”.\nIruñeko Udalera begira are argiago mintzatu da Bakartxo: “Surrealista da planteatzea Asiron ez aurkeztea, eta botoak Esporrini ematea, aintzat hartuz bion artean 10.000 botoko aldea dagoela”. Gauzak horrela, “alderdi sozialistari dagokio Mayaren eta Asironen artean aukeratzea”.


Euskaralai, Donibane Lohizuneko euskaldunen hitzordua | elinberri\nXX. mendeko hogeita hamarreko hamarkadan, Lapurdiko Donibane Lohizune ederrean hainbat jende kezkatzen hasi zen euskararen eta euskal kulturaren gibelatzea ikustean. Hori zela eta, lau emakume kementsuk –Madalena Jauregiberri, Antoinette Lakarra, Madeleine Bribet eta Elise Aramendik—Bildu eta “Begiraleak” kultur elkartea sortu zuten. Berehala, donibandar ainitz hurbildu ziren elkartera. Orduz geroztik, elkarte horren izarrak Donibane Lohizuneko euskaltasuna argitu du, eta nola, gainera!\nElkarte honetan militatu zuten Lapurdiko itsas-hegiko euskal kulturgintzan ospetsuak izan ziren pertsonak: Piarres Lafitte, Iratzeder, Piarres Larzabal, Telesforo Monzon, Betti Betelu, Xanpun… Hastapenetatik euskarazko antzerkia erabili zuten euskalduntasunaren adierazpide eta zabalbide gisa. 1935eko martxoaren 3an, lehen antzezlana jokatu zuten, A. Hillau anderearen “Supazter xokoan” izenekoa.\nGeroxeago, euskal kantuek eta dantzek toki handia hartu zuten elkartearen langintzan, batez ere, Betti Betelu dantza-maisu mitikoaren garai oparoan. Donibane Lohizunen Begiraleak elkarteak antolaturiko kantu eta dantza egunak ospe handikoak izan dira Euskal Herri osoan.\nUrtetan ehundaka eta ehundaka euskaltzale izan dira Begiraleak elkarteak urtero maiatz aldean antolatzen zuen Kantuaren Egunera hurbildu direnak. Azken urteetan, berriz, garai bateko arrakasta galtzen ari zen Euskal Herriko edozein herritan, jadanik, horrelakoak ospatzen direlako. Hori ikusita, eta gainera, elkarteak aurten laurogei urte beteko dituela kontuan harturik, elkarteak besta berezi bat egitea deliberatu zuen; horixe da igande honetan, apirilaren 19an, Dukontenea parke ezin ederragoan ospatu dutena.\nLarunbatean, Lapurdiko kostaldeko herriak astindu zituen galerna ikaragarriak ez zuen deus onik iragartzen. Igande goizean, oraindik, euri zaparrada ttikiak ziren nagusi Donibaneko zeru ilunean. Hala eta guztiz ere, begiraleek besta egiteari ekin zioten. Hamaiketan, Donibane Kantuz hasi zenean, hodei beltzak barnealderantz abiatu ziren, ongi zigortutako kostaldetik urrunduz. Momentu horretatik aitzina eguzkiak saritu zituen Dukontenera hurbiltzen ari ziren euskaltzaleak.\nEguerdirako ainitz ziren bertara hurbildutakoak, haurrak zein helduak. Orotarik izan zen: kantuak, pailazoak, dantzak, taloak, piknika… Begiraleak dantza taldeko gazteek saio bikaina burutu zuten eta publikoak esker onez txalotu zituen. Ikastolako haurrek abestu zituzten kantu goxoak arras hunkigarriak izan ziren.\nAurtengo “Euskaralai” jaia lehen aldiz ospatu badute ere, xiur naiz, donibandarren erantzun eta kemena ikusita, hurrengo urteetan jarraipen egokia ukanen duela. Donibane Lohizunen, Euskal Herri osoan bezala, euskaraz nahi dute bizi, euskaraz egin nahi dute egin hitz eta solas, eta bertakoen adoreaz eta grinaz oharturik, begi bistan da Lapurdiko herri horretan, euskararen geroa oparo eta aberatsa izanen dela. Axularren itzalak donibandarrak babes ditzan! Hala bedi!


Lasai eta bero: - - Tolosaldeko ataria\nLasai eta bero:\nIker Ibarluzea 2020-09-15 06:59\nGiro nahiko lasaia eta beroa izango dugu gaur. Goizaldean eta goizeko lehen orduetan zaparradaren bat edo beste egin dezakeen arren, gainontzeko orduetan giro ateria izango da, nahiz eta, zeruan hodeigune asko ikusi.\nHaizeak goizean hegotik joko du, baina arratsaldean iparraldetik finkatuko da. Tenperatura maximoa 30-31 gradun errendituko da.\nBihar ere bero egingo du. Zeruan hodeiak eta ostarteak izango ditugu tartekatuta egun guztian zehar, baina orokorrean giroa nahiko argia izango da eta ateri eutsiko dio. Haizeak hego-ekialdeko ukitua hartuko du eta termometroak igo egingo dira, maximoa 32-33 graduan errendituz.


Memoria historikoa: Gerra Zibilean kanporatuak izan ziren emakumeei aitortza\nBerriak Memoria historikoa: Gerra Zibilean kanporatuak izan ziren emakumeei aitortza\n2017/04/26, Asteazkena - 10:58\nAzkoitiak gerra zibilean kanporatuak izan ziren emakumeak gogoratuko ditu memoria historikoa osatzeko saiakera eginez eta isilik eta ezkutuan mantendu diren bizipenen protagonista anonimoei merezitako tokia emanez.\nBakea eta elkarbizitza aldarrikatuz, berriro inorri, inon, gerta ez dakion, Udalak aitorpen ekitaldi bat antolatu du gizonak frontean zituzten bitartean, euren etxeak abandonatu eta noraezean ihes egin behar izan zuten emakumeak oroitzeko.\nMemoria berreskuratzea historia errepikatu ez dadin. Mezu horrekin gogoratu nahi ditu Udalak, jasotako datuen arabera, 1937an Azkoititik kanporatuak izan ziren 29 emakumeak. Haiekin batera beste 32 ume atera ziren ihesean. Horretarako bi hitzordu antolatu dira.\nApirilaren 28an, Baztartxon “Ama nora goaz?” pelikula-dokumentala aurkeztuko da. Pasarte beltz hura bizitzea egokitu zitzaien emakumeak dira filmeko ardatz. Haien artean, sasoi hartan artean ume ziren bi azkoitiar daude: Agate Sudupe eta Tere Larrar.\nPelikula emanaldia 19:00etan izango da eta ondoren filmaren ekoizle Karmelo Vivancorekin solasaldia egingo da, eta amaitzeko, emakume erbesteratuen oroimen ekitaldia.\nEgitaraua Kirmen Uribe idazle ondarroarraren solasaldiarekin osatuko da. Elkargunean izango da maiatzaren 4an, 18:30ean. Berriki kaleratu du “Elkarrekin esnatzeko ordua”, Espainiako Narratiba Saria eta euskarazko bertsioan Kritika Saria jaso dituen nobela. Argitalpena abiapuntutzat hartuta solasean arituko da bertaratzen direnekin. Liburuan Karmele Urrestiren historia kontatzen du. Gerrak jaioterrian, Ondarroan, harrapatzen du eta herritarrak erbestera ihes egiten duten bitartean, berak herrian geratzea erabakitzen du zaurituak zaintzeko eta espetxeratutako aita askatzeko.\nUdalak herritarrak ekitaldi hauetan parte hartzera gonbidatzen ditu elkarbizitza eta garai berriengatik.\nEkitaldi biak irekiak dira eta sarrera doan izango da.


aurki.com > Jarioa > Idazleak > Volgako Batelariak\nOhar labur hauen bitartez, Gema Lasartek idatzitako "Orgasmus" liburuaren gaineko ustezko kritikaren irakurketak produzitu dizkion durduza eta dardarak adierazten saiatuko da Iban Zaldua. 2015/03/05 - 17:41:03\nâ¥ â¥ Nire irakurketa hautatuak â¥ â¥\nSautrela (gogoan bego) saiorako hamalau testu aukeratu nituen iaz. Nik dakidala, ez ziren guztiak emititu. Horregatik, denak bildu eta hona ekartzea erabaki dut; horregatik, eta baita telebistako programa, aukeratutako egileak eta, batez ere, neure burua omentzeko ere. 2015/03/05 - 17:41:03\nDuela bizpahiru aste ekitaldi bitxi batean parte hartzera gonbidatu ninduten: Euskal Herriko Unibertsitateak Leioako Kanpusean eraiki duen Poesiaren Bidearen inaugurazioan. Arrazoia, antza denez, duela urte batzuk plazaratu nuen âPoesiaren Kontrako Manifestuaâ izan zen: antolatzaileek, ez galdetu zergatik, nik hura errepikatzea nahi zuten. Ziur aski ez da unerik onena aldarrikapen moduko hau argitara emateko, are gutxiago kontuan hartuta gure artean Nazioarteko Poesia Jaialdi bat ospatu berri dela -antolatzaileek berek, apalki, "munduko gertakizun kultural onenetakoa" izendatu duten hura alegia-, baina, egiazki, sekula ez da Poesiarekin, Arte Goren eta Garai horrekin sartzeko abagunerik egokiena. Beraz, hona hemen, addenda gutxi batzuekin, Leioan irakurri nuen testua. 2015/03/05 - 17:41:03\nKolaborazio batekin gatoz, aspaldiko partez. Santi LeonÃ© historialari eta irakasle nafarrak âezaguna egingo zaizuena, "The Simpsons"-eko Troy McClurek esango lukeen bezala, hala "Euskal Herria imaginario baten alde" saiakeragatik (Elkar, 2008) nola Berria egunkarian astearteetan idazten dituen zutabe mamitsuengatik, duela ez hainbeste itzuli duen Mario Vargas Llosaren "Pantaleon eta bisitariak" (Elkar, 2011) ahaztu gabeâ, Santi LeonÃ©k, genion, "Irakurle paraleloa" ipuin-saiakera âedo saiakera-ipuinaâ eskaini digu opari, testu bat zeinetan, bide batez esanda, Joseba Sarrionandiak âgure literaturako "untouchable" urrietako batekâ protagonismo berezia baitu. Guk poz-pozik jaso eta Volgako Batelariak aldizkariko artikulu bihurtu dugu. Hona hemen. 2015/03/05 - 17:41:03\nDuela hilabete batzuk, literaturaren inguruko biltzar batean, ponentzia bat deigarri gertatu zitzaidan. Arturo PÃ©rez-Reverteren obrari buruzkoa zen. Egiazki, kontrastea egiten zuen gai orokorrean âgaraiagoekinâ, baina hitzaldia ez zuen edonork ematen, Espainiako giro unibertsitarioan oso ondo kokatutako ikertzaile batek baizik, pisu astun batek. Hizlariak PÃ©rez-Reverteren ibilbidearen analisi nahikoa oso bat jorratu zuen, eta idazlea bera zuen iturri nagusi, adibidez, best seller estatubatuarraren eta europarraren ezberdintasunen gainean PÃ©rez-Revertek (auto)teorizatutakoa hizpidera ekarri zuenean âseriotasun osozâ. Halako batean, hitzaldia amaierara iristen ari zelarik, eta âirudipena daukatâ entzule askoren sinesgogortasun eta are harridura keinuen eraginpean, ikertzaileak bere burua behartuta ikusi zuen PÃ©rez-Reverteren âliteraturaâ gustatzen ez zitzaiola aitortzera. Bere diskurtsoaren ezordukotasuna are gehiago azpimarratzeko efektua izan zuena, zer esanik ez. Eztabaidaren txanda iritsi zelarik, hitz gogorrak entzun behar izan zituen entzuleriaren aldetik, bereziki literaturako katedradun apokaliptiko bezain jakintsu baten ahotik. 2015/03/05 - 17:41:03\nBeste kolaborazio bat heldu zaigu, kasu honetan Juan Luis Zabalak bidalia, Jokin Muñozen Ohe azpia hitzaldiari erantzunez: iragarri genuen bezala, aldizkari hau eztabaidarako espazioa izatea nahiko genuke, eta horregatik dago hemen. Eta orain utz diezaiogun hitza Juan Luis Zabalari: Ez dakit oso ondo zergatik, Jokin, ez ditut horretarako arrazoiak oso ondo neurtu, baina Volgako Batelarien blog honetan zure hitzaldiaren testua irakurri ahala erantzuteko gogoa piztu zait. Seguru asko kezkatzen nauten gai batzuk jorratu dituzulako, seguru asko nire zalantza batzuk astindu dituzulako. Eskerrik asko, horrenbestez. Testu hau duzu erantzuteko piztu didazun gogo horren emaitza. Zaharrak berri Abertzaletasunaren monolitismoari eta ikuspegi itxiegiari egiten dizkiozun kritika horiek guztiek ezer gutxi dute, nire ustez, edo nire pertzepzioarentzat behintzat, berritik. Kritika horiek txiste-iturri oparo agortezin bihurtzeraino ditut nik entzunak (ETB-2ko Vaya semanita ko lehen emanaldia baino 22 bat urte lehenagotik; zer urtetakoa ote da ba, esaterako, adibide ezaguna jartzearren, Hertzainaken Drogak AEKn kantua ?), ezker abertzaleko (edo, gutxienez, sistemaren nolabaiteko aurkakotasuneko) zirkuluetatik irten gabe. Literaturari edo hitz kultuari dagokionean ere, ez dira inondik ere berriak kontu horiek. Iñaki Segurolaren liburu argitaratu berrian ( Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo , Alberdania, 2005) aurkitu ditut oraindik orain, dotore eta zintzo asko adieraziak. Baina Iñigo Aranbarri, Koldo Izagirre, Jose Luis Otamendi, Joseba Sarrionandia eta beste hainbat ez dira atzo goizekoak, ezker abertzaleko jende askorentzat (hori egia da, horretan arrazoi guztia ematen dizut) molestia huts badira ere, traba baino egiten ez duten "intelektualak" edo antzeko zerbait (Sarrionandia salbu da ikuspegi horretatik, jakina, bere borondatearen kontra seguru asko). Har dezagun Otamendi, esate baterako: ezker abertzaleko militante deklaratua duzu; ados, ongi da. Baina Markos eta Manexak ipuinak idatzi zituen, besteak beste, Euri kontuak (Susa, 1999) ipuin liburu hezur-muinetaraino "konprometitu" eta (ondorioz?) arinegi ahantzian; areago: askok (ondorioz?) irakurri gabe baztertuan. Horretaz guztiaz aparte, ezker abertzaletik eta inguruko zirkuluetatik kanpo ere (delako "el entorno" horren zabal horretatik kanpo, alegia), maiz jaurti dira gisako kritikak, batzuetan dotore eta errespetuz, beste batzuetan... beste modu batzuetan. Borroka armatua, ETA eta beste kontu batzuk Ez dakit beharrik dagoen, baina, inozo samarra naizenez, esan egingo dut, ez zait inporta: ez nago borroka armatuaren aurka "horrela", en plan grande , Juanjo Olasagarrek esango lukeen moduan (eta ez dut sinesten inor benetan egon daitekeenik ere, gogora dezagun The Clashen The guns of Brixton kantuko galdera), baina ez naiz inondik ere ETAren aldekoa; gaitzesgarriak eta salagarriak iruditzen zaizkit ETAk egindako ekintza asko eta asko, oso aspalditik, eta bai, nik, neure aldetik, ez daukat inolako arazorik esateko ETAk egin dezakeen gauzarik onena eta, niretzat behintzat, pozgarriena desegitea dela. (Ñabardura txiki bat: ez daukat arazorik hori hemen esateko; beste leku batzuetan, aldiz, ez nuke esango, eta gero azalduko dut zergatik.) Baina... "Zalantzaren etorrera ikusten ari gara" diozunean, niri galdera batzuk datozkit burura arrapaladan. Noren zalantzez ari zara baina? Ikusten al duzu zalantzaren izpirik txikiena ere, adibidez, Vocentoko hedabideetako editorialetan? (Gipuzkoakoak Bizkaikoak baino pixka bat leunagoak dira, eta Bizkaikoak Madrilgoak baino leunagoak, baina horiek ez dira prezixo zalantzak eragindako gorabeherak.) Ikusten al duzu zalantzaren izpirik txikiena ere Espainiako Estatuaren indar-agerpen terroristetan? ETA eta ezker abertzaletasunaren itxikeria al dira Euskal Herriko gurasook seme-alaben etorkizunaz (eta osaba-izebok ilobonaz) serio eta larri kezkatuta egoteko duzuen arrazoi nagusia? Non, eta gaurko mundu globalizatuan? Non, eta politika botere ekonomikoaren menpeko gune hezur-muinetaraino biziatu eta ustela bihurturik dugun gizarte honetan? Noiz, eta hala errepresioaren eta torturaren inpunitateak nola langileen prekarietateak Francoren garaiko markak gainditzen dituzten garai honetan? Gisa berean, Adolf Eichmannen aipamenak ere galdera baterako bidea eman dit: ETAkideak eta ezker abertzaleko kide itxiak baino ez dizkizu ekartzen gogora Adolf Eichmannek? Ni ez naiz ETAren aldekoa. Baina ez daukat bihotzik edozein lekutan eta edozein plazatan ETAren aurka agertzeko; ez baztertua izateko beldurrez, ez adiskideak galtzeko beldurrez, baizik eta ETAren Aurkakotasuna bera bihurtu dutelako erakunde, ETA bera baino erakunde terroristago eta izugarriagoa, nola begiratzen zaion. Ez ala? Ez al zaizu zuri, neurri apalagoan bada ere, niri bezala gertatzen? Literatura, ideologia, konpromisoa eta kontaduriak Ondo da, Jokin. Arrazoia daukazu: ideologia batetik eta ideologia baten zerbitzuan idaztea ("ezkutu ideologiko" batek edo "aterpe ideologiko" batean babestuta, zeure hitzekin esateko) oso kaltegarria da (edo izan ohi da gehienetan edo askotan behintzat, ez dezagun aterik itxi, ez dezagun gogorregi dogmatizatu) literaturarentzat. Baina bi kontu horren inguruan: batetik, inolako fede eta ideologia gabekorik ez dago inor; fedearen eta ideologiaren arriskuez ohartu eta ohartarazteak ez du inor ez fedetik, ez ideologiatik eta ez bien arriskuetatik libratzen, mediku izateak gaixotasunetik babesten ez duen bezala. Bestetik, arrazoi osoa zuten Beñat Sarasolak eta Gorka Bereziartuak Juanjo Olasagarreri esaten zioten hartan: ideologiak hondatutako literatura salatzen hasita, nekez ulertzen da zertaz ari garen adibide zehatzik jartzen ez bada. Idazle batzuen kasuetan, konpromiso literarioak ideologia gainditzen du, eta horiek dira, nik hala uste dut, benetako idazle konprometitu estimagarriak (gogoratu zer esan dudan lehen Otamendiz eta haren Euri kontuak ipuin bildumaz). Beste idazle batzuen kasuan, zirrikitu gutxiegi uzten dio ideologiak zalantzari, heterodoxiari eta, azken batean, literaturari, benetako konpromisoari. Baina inork egin al du kontaduria zehatzik, ziurtasunez egiaztatzeko ezker abertzalekoak direla ideologiak "desliteraturizatutako" liburu gehienen egileak? Nik ez dut kontaduria zehatzik egin, baina euskal literaturaz dudan ezagutzak eta (ona edo txarra) berezkoa dudan intuizioak ez naute susmo hori sinesteko bidean jartzen. Bere akats eta bertuteekin Ondo da, Jokin. Arrazoia daukazu: aspergarritik eta artifizialetik asko du euskal abertzaletasunaren eta euskaltzaletasunaren inguruko kulturak. Oraindik ere Aitzol, Arana eta are Santa Kruz apaiza ere bizirik daude gure artean, biziegiak aukeran. Ados. Euskararen Kontseilua, ustez behintzat, hiru pertsonaia historiko horien alderdirik itzaltsuenen gainetik dago, baina niri ere, zuri bezala seguru askorik, arreta, nahi gabe ere, beste norabait joaten zait irratian Kontseiluaren inguruko albisteak entzutean edo egunkarian Kontseiluaren inguruko albisteak irakurtzean (Euskal Tonbola izan da salbuespena: horrek behintzat badu grazia, ezta?). Guztiarekin ere, ordea, herri honek munduari ezer erakusteko edo eskaintzekorik badu, ezer bizi, estimagarri eta zinez poetikorik, hori, nik ikusten dudan moduan behintzat, ez da ez euskal gatazka deitzen den hori eta ez euskara bera, baizik eta euskararen alde egin den eta egiten ari den lana eta borroka, euskararen erresistentzia (barka biktimismo ukitutxoa, oi, ez naiz ohartu!), bere akats eta bertuteekin, bere Euskararen Kontseiluarekin, bere trogloditazaleekin, bere kaiku eta lekeitiar guztiekin, bere filologo armada osoarekin, bere Volgako Batelariekin eta bere putetxeko madrearekin. Lizardiren poesia bera ere, zer litzateke gai horri heldu ez balio, euskararen zoroak poeta hezur-muinetaraino bizi ez balu? Orduan ez zatekeen seguru asko Rimbaud Lizardiz galdezka etorriko gurera. Gogoratzen al duzu Bitoriano Gandiagaren arima barruan hazitako lore gorri hura: "gogorragoa giroa eta / gorriagoa orduan"? Uste dut lore gorri xume horixe dela, bere akats eta bertuteekin, bere egoskorkeria arrazoimenaz gaindiko horrekin, munduari eskain diezaiokegun gauzarik aberatsena (uste dut nire aurretik eta nik baino hobeto esan zuela horrelako zerbait Joxe Azurmendik, Manifestu atzeratua poeman). Ez dugula hori sakralizatu behar? Ados. Ironiaz ere mintza gaitezkeela lore gorri horretaz? Aurrera, beldurrik gabe. Euskal gatazka ("La Cosa", Iban Zalduak dioen moduan) baliatu behar dugula munduari interesatuko zaion literatura egiteko? Primeran! ETAk mehatxatu eta hildakoen errealitateari ere lotu behar zaiola euskal literatura? Jakina! Ari ez da ba! Non dago arazoa? Ez duzu zehazten! Zuk, Jokin, euskal literatura "dinamikoagoa, biziagoa, pluralagoa" nahi duzu. "Hizkuntza eta identidadearen inguruan kolore eta norabide bakarreko diskurtsoa egin eta egiten dugula iruditzen zait". Zergatik ote? Nork uxatzen ditu beste kolore eta norabide batzuetako diskurtsoak dituztenak euskaratik eta euskal kulturatik? ETAk? Ezker abertzaleak? Nazionalismoak? Ikastolek? Udalbiltzak? Euskaltzaindiak? Euskararen Kontseiluak? Laborantza Ganbarak? Euskal prentsak? Euskal kritika literarioak? Euskal Idazleen Elkarteak? Sautrela k? Sorginen laratza k? Arantzazuko fraileek? Ramon Labaienen berunezko soldadoek? Pirritx eta Porrotxek? Bi aitorpen eta despedida Badakit, bai, ez dizut ukatuko, euskararen inguruan botere-gune batzuk sortu direla, edo sortzen ari direla, eta botere-gune horiek, indarra bereganatu ahala, aski jokabide larderiatsu eta gaitzesgarriak erakutsi dituztela kasu batzuetan, indarra bereganatzen duten botere-guneen ohiko joera tamalgarriari jarraiki. Baina nik behintzat ezin dut ahaztu euskararen inguruan sortutako botere-gune batzuetan larderiatsu horiek nondik datozen eta nola eraiki diren, ezta ere zein zelaitan eta nolako arbitroekin eta nolako joko-arauekin ari diren lehiatzen. Gai honek Gari Berasaluzek duela hilabete batzuk Berria n idatzi zuen artikulu bat ekarri dit gogora: Mozorroa aurpegi . Artikulu hartan, Garik zioen orain, Urola Kostako Hitza egunkariko zuzendaria denez geroztik, ezin duela askatasun osoz idatzi, edo ezin duela behintzat nolanahi eta non-nahi idatzi. Neurri apalago batean bada ere, nik ere sentitzen dut lotura hori, muga hori, Berria ko erredaktorea naizen aldetik. Baina Gari bezala, ni ere jakinaren gainean nago, eta, Garirena bezala, nire aukera ere kontzientea da. Batetik, uste dut gure askatasunaren murrizpen hori oso lausoa eta oso txikia dela, eta formei dagokiela edukiari baino gehiago (eta, nire kasuan behintzat, neuk onartu nahi ez arren, forma epatante eta probokatiboetarako joeraren garaia pasatuxe dudala uste dut, zoritxarrez); bestetik, nire ustez, oraingoz bederen, lanak ematen didanak (ez naiz diruaz soilik ari, jakina) ordain hori aise merezi duela iruditzen zait. Eta zu, Jokin, benetan guztiz libre zara nolanahi eta non-nahi idazteko? Ez dakit artikuluaren hariarekin ondo lotzen diren bi aitorpen horiek. Eta batez ere ez dakit oso ondo ulertzen den zer adierazi nahi dudan bi aitorpen horiekin. Alegia: zilegiak direla euskal kulturaren periferiaren (edo ezkaratzaren?) aldeko aldarrikapenak, zilegiak direla askatasun indibidualaren aldeko aldarrikapenak... Ongi. Baina hemen eta orain, euskararen aldeko lana, borroka eta militantzia (barka hitz itsusia, oi, ezin izan dut sihestu!) periferiarik periferikoena bezain periferikoak dira gutxien-gutxienean, eta, aldez edo moldez, askatasun indibidualaren aldeko agerpenak. Beste modu batera esango dut: euskara jolaserako nahi dugu, nahi duguna esateko eta nahi duguna egiteko, askatasun osoz, arau eta obligazio guztietatik kanpo, kontsigna guztien gainetik, militantzia guztietatik haratago, "barruko koskorretatik" ateratzen zaigulako, Iñaki Segurolak dioen moduan. Ongi ere, oso ongi. Baina kontuak dauden moduan, gauza jakina da: "Egon hadi lo, eta jango duk mehe!" Beste modu batera antola daitezkeela euskararen nekeak eta lanak? Ez al daude ba bideak libre, ibili nahi dituenarentzat? Nik ez nuen ikusi, baina Patxi Lopezek baimena eskatu omen zion Juan Jose Ibarretxeri Eusko Legebiltzarrean euskaraz hitz egiteko. Ez dakit zer irudituko zaizun, Jokin, baina zuk esandakoek Patxi Lopezen ateraldi hori ekartzen didate behin eta berriro gogora. Zorionez, ordea, inori baimenik eskatu gabe ari zara idazten, euskaraz idazten gainera, matxetearekin bidea zabaltzen, eta segi gogor horretan, denon mesederako izango da eta, benetan diot. Oharra : argazkia Giovanni Berengo Gardin-ena da (1974). 2013/10/18 - 19:51:11\nIban Zalduaren paradisua\nOraingoan Iban Zalduari egokitu zaio Audenen galdetegiari erantzutea, kritikak argitaratzen hasi aurreko ezinbesteko urratsa ( Volgako Batelariak en, behintzat). Paradisua Paisaia : Berdea, Baztan aldekoaren tankerakoa, baina oasi hiritar ugariekin. Klima : Aurrekoarekin ez da ondo konpontzen, baina mediterranearra ondo legoke, udako bero saparik gabe noski. Hizkuntza : Komunikazio telepatikoak obsoleto samar bihurtu du edozein hizkuntza, baina bertako biztanleak, esnob jartzen direnean, elkarrizketa fonikora jotzen dute. Halakoetan hizkuntza hilak dute gustukoen: latina, sanskritoa, irokesera, erromatar konkista garaiko protoeuskara. Biztanleen jatorri etnikoa : %40 lurtar, %25 arkturustar, %10 andromedar, %9 vulkanotar, %16 izar-jatorri anitzetakoak eta hibridoak. Pisu eta neurriak : Izan gaitezen erosoak: sistema metriko hamartarra (arkturustarrek edo andromedarrek ezer errazagorik asmatu ez badute behintzat). Erlijioa : Axolagabe praktikatu daitekeen (edo ez) horietako bat, greziar panteoiarena adibidez, edo Robespierrerik gabeko Izaki Supremoaren kultua. Hiriburuaren dimentsioak : Bi milioi biztanle gehienez. Gobernu-modua : Legegintza-boterea : demokrazia elektronikoa; botere judiziala : Asimoven Hiru Robotika-Legeez eta Aranzadi osoaz hornitutako robot epaileen esku; botere exekutiboa : infinituki jakintsua izango litzatekeen ordenagailu zentral baten esku (zeina, oso noizean behin, erotu egin beharko bailitzateke, HAL 9000ren antzera, populuak altxamenduaren ohitura gal ez dezan). Natur energia iturriak : Hidrogeno atomoen fusioa. Jarduera ekonomikoak : Industria izango litzateke nagusi; garai bateko Italia bezala, produktuen diseinuagatik izango litzateke ezaguna. Garraiobideak : Teletransportazioa, bizikleta estatikoa, motor sidekardunak. Arkitektura : Neogotikoa, 1920-30ko arrazionalismoa, barroko pixka bat. Modernismorik ez; are gutxiago Gaudí. Altzariak eta etxeko tresnak : Zenbat eta pop-ago, hobe. Labazko lanparak egongo lirateke alde guztietatik. Janzkera formala : Txilaba, sari-a, kimonoa. Korbata debekatuta. Hedabideak : The Times zaharraren tamainako egunkari luze-zabalak eta albiste-blog-ak. Monumentuak : Oteizaren eta Txillidaren gauza erraldoiak nonahi. Dibertsio publikoak : Zuri-beltzeko zinema, rol-jokoak, brilé-a (barkatu aldaera donostiarregiagatik: "balón quemado", "campo quemado"...); poesiaren irakurketa publikoa planetaren ilargi izoztuko auditoriora mugatuta egongo da (bi espaziontzi-bidaia hilabete bakoitzeko). 2013/10/18 - 19:51:11\n"Zirkulua" nobelaren kritika\n2013/10/18 - 19:51:11\nJuanjo Olasagarreren paradisua\nHona hemen, beti ere Audeni jarraituz, batelarion bigarren paradisua, Juanjo Olasagarrerena hain zuzen ere. Horrek esan nahi du laster argitaratuko dugula hemen Juanjok idatzitako lehenengo liburu-kritika... PARADISUA Paisaia : Hiritarra baina hirietatik kanpo muino eta etxe bakanak ageri dira, kolore askotakoak paisaiari halako jolas puntu bat erantsiz. Klima : Hotza. Eurite eta bero urtaro bat dago Hizkuntza : Etxean bakoitza bere jatorriarena. Hizkuntza guztien artean egindako neolingua. Urtean astebete jendea mututu egiten da. Biztanleen jatorri etnikoak : Denetarik. Nagusiki eslabiar arrazakoak baina beltzak dexenten daude eta baita ekialdekoak ere. Pisu eta neurriak : Sistema metriko dezimala, dena dela Mututasunaren astean antzinako sistema erabiltzen da, besoka eta eskukadaka neurtuz. Erlijioa : Jainko partikular pila daude eta bakoitzak bereari otoitz egiten dio horretarako prestatutako aldaretan zeinak lehen aipatu muinoetan dauden. Jainkorik arrakastatsuena mutuena da. Hiruburuaren dimentsioak : 10 miloi. Hiri txikiagoak daude eta gero herriak, 500.000 mila biztanle ingurukoak. Gobernu modua : Aldamenez osatutako batzarra, urtero osatzen dena. Bizitzan behin populazio guztiak pasatu behar du gobernutik. Urtean behin, Mututasunaren astean ez dago gobernurik. Natur energia iturriak : Zaborra. Jarduera ekonomikoak : Zinema. Intzentsu industria eta sukaldaritza. Literatura baita ere. Garraiobideak : Trena. Arkitektura : Gotikoa Bauhausekin nahasita. Altzariak eta etxeko tresnak : Hornidurarik gabeak. Garbiak eta funtzionalak Jantzi formala : Gizonak zein emakumeak trajez zera formaletarako. Aisialdirako eklektikoa: gonatik hasita galtzetaraino, sexu desberdintasunik gabe. Debekaturik dago, Mututasun astean ezik, kolore marroia erabiltzea. Hedabideak : Zurrumurruak. Monumentuak : Abstraktoak. Debekaturik dago gobernuan izandakoei estatuak eraikitzea. Dibertsio publikoak : Irakurketa. Paseoak. Eztabaida publikoak. Mututasunaren astean sexua. 2013/10/18 - 19:51:11\nVolgako Batelariak inoizkarian kolaborazioak argitaratuko genituela iragarri genuen, eta hona hemen lehenengoa, Jokin Muñozek eskaini diguna. Idazle nafarrak lagun batekin batera Iruñeko Hizkuntz Eskolan aurtengo martxoaren batean eman zuen irakurketa-hitzaldia jasotzen du, eta testuaren ardatza Bizia lo ipuin-liburua da, 2003ko Euskadi Literatur Saria jaso zuena. Interesgarria eta eztabaidarako zinez aproposa iruditu zaigu batelarioi. BIZIA LO OHE AZPIA Semeak begiak itxi ditu. Erabat isildu da azken eztularekin batera, eta geldi-geldi dago orain, burua pareta aldera emanik. Burua alde honetara jarriko diat, Andres, mekanoari begira, esan dio aitak, eta xuabe-xuabe heldu dio lepo atzetik. Burua gora, sapai aldera begira jarri dio, ordea. Gero laztan egin dio kopeta izerdi hozten hasian. Ze lanak hartu dituen beti kopeta gaineko ile-punta bihurri horiek orrazten! Jarraian eseri da, aulki txikian oraingo honetan, belaunak bular parean kuzkur-kuzkur eginik. Burua belaunen gainera erori zaio, eta horrela egon da, tarte batez, ezpainak galtzen kontra estuturik. Ez dio jada emazteari entzuten, baina haren eskuak sorbalda gainean sentitu ditu halako batean, eta ezin izan dio eutsi begietara etorri zaion aurreneko negar kolpeari. "Mekanoa", Bizia lo , 32 orr. DENBORA-PASA Arratsalde on. Tristea pasartea, ezta? Lagun batek esan dit hitzaldi baten aurreneko legea dela jendea entretenitzea: zerbait alaia, txisposoa, okurrentea esan behar duzula tarteka, alegia, eta, batez ere, ez dela irakurri behar. Ikusten duzuenez, ez diot kasu piperrik ere egin lagunari. Barkatu didazue, ordea. Gertatzen dena da elkarrizketa eta komentario gaizto bat edo bestek bultzatu nautela dena goitik behera idaztera, badezpadere, nahiz nire estiloa ez den. Beste kontuari dagokionez, zuek esango didazue, irakurri baduzue, liburu honi umore apurrik atera ote dakiokeen. Beraz, hemen naukazue, irakurtzen eta triste. Bestelako liburuak idatz nitzakeen, noski. Baina horregatik ni idazle alaiagoa izango nintzateke? Nik uste dut liburu tristea=idazle tristea eta liburu alaia=idazle alaia elkarketak ez direla zuzenak. Irakurleak entretenitzeko soilik idazten duen idazlea ez da ni baino alaiagoa. Kontrakoa esango nuke nik. Berak, nik ez bezala, irakurlea errealitate, egunerokotasun mikatz eta tristetik urruntzeko beharra ikusten du fikzio zoragarrien bidez. Irakurlea zoritxarrekoa da, eta ahazteko bideak eman behar zaizkio. Nik, berriz, kontrakoa uste dut. Irakurleak, orohar, bizipoza daukala, zoriontsu bizi dela, baina, noiz edo noiz, zenbait gauza triste, mikatz gogorarazi behar zaizkiola. Gertatzen dena, beharbada, zera da: jendeak ez du buruko minik nahi. Egunean zehar lanpetuta egoten da, eta ez du eseri nahi mutiko baten azken hatsaren kronika ralentizatua irakurtzeko, adibidez. Konfliktorik gabeko gizartea da Mendebaldeko Europaren azken 50 urteetakoa. Konflikto, gatazka politiko-armaturik gabekoa, diot. Bi tokitan bakarrik izan dugu horrelakorik: Irlanda eta Euskal Herria. Gainerakoan, esan bezala -Yugoslavia ekialdeko Europan dago-, ez dugu konfliktorik izan azken 50 urteetan. II gerrate mundiala bukatu zenez geroztik, alegia. Hartara, mendebaldeko gizartea bizi omen den asperdura horretan, irakurleak distraitu, distraitzen dira denborapasako literatura irakurtzen. Buruko minik hartu gabe. Zer pentsatua eduki gabe. Heriotzerako bide geldo horretan, asperdura horretan, "nobelak leituz distraitzen gara". Nik uste dut, halere, gatazkarik gabe, tentsiorik gabe ez dagoela literatura ona egiterik. Badago esaten duenik ere gaur egun nobela onak bakar-bakarrik 3.mundutik etor daitezkeela. Noski, esageratzen ari da. Baina nik zera diot: hemen, Euskal Herrian ere, nobelarako, fikziorako aukera itzelak daude. Gure gizartean fikziorako sustrato aparta daukagu, erabili beharrekoa zerbait ezberdinik eskainiko badugu Europako literaturen mapa errepikakor betiberdin honetan. Euskal Arazoa. "La Cosa", nire lagun batzuek dioten bezala, hain baita amorfoa, hain baita handia, hain baita omnipresentea. Eta ez da bakar-bakarrik han barna tiroka dabiltzan burugabe batzuen kontua. Gizarte osoa hartzen du goitik behera. Nik uste dut, neurri handi batean, gizarte hau, eta euskararen mundua bereziki, gaixo dagoela. Niri, behintzat, telediarioak deitzen dit behin eta berriro. Obsesio bilakatu zait "La Cosa" deitzen dugun hori. Idazten dudanean beti agertzen zait bizkarrera, eta sorbaldetan kas-kas- kolpetxoak ematen dizkit. Aspaldi jada Julio Llamazaresenen estiloko bidai liburu bat idatzi nahi izan nuen - En Babia , El rio del olvido , Tras-os-montes en antzekoa-, Etxauritik Castejonera oinez joanez, eta Astraineraino iraun zidaten asmo nobleek, Astrainera iritsi gabe "La Cosa" bidera atera zitzaidan-eta. Stephen King idazleak esaten du idazten duenean, sortu nahi duen beldur eta ezinegon efektu hori eragiteko, bizkarrean monstruo baten arnasketa sakona sentitu behar duela -affff!, affff!-. A ze umekeria, ezta? Nirea terrorifikoagoa dela uste dut. Nik idazten dudanean eulitzar bat entzuten dut kortina atzean, -tzzzzzz- ito beharrean, eta deitu eta deitu aritzen zait. Bai, gure konfliktoak erromantizismo dexente galdu du dagoeneko. Jada ez da Victor Hugok esaten zuen orgen kirrinka amaigabe hura entzuten dena, hemengo arazo politiko konpongabearen erakusgarri. Keba. Euli tzar nazkagarria dugu, kortina atzean harrapatuta, ari eta ari aspergarri-temosoan. Baina hori beharbada ni bezalako obsesibo batzuen kontua besterik ez da. Light denaren gizartean bizi gara: alkoholik ez, tabakorik ez, proteinarik ez, pikanterik ez... No problem . Eta light izate hori gure literaturara, gure fikziora pasatu da. Dena arina izan beharra. Liburuak zerbait inokuoa behar du, eta kritikarik egiten bada, izan dadila beti amablea. Terrenoa betiere ondo mugatua. Hor dugu pornografia, kleroa... Hor ditugu batzokiak, joder...! Terreno ezin hobea probokaziorako. Baina, gure zoritxarrerako, Mirandek aurre hartu zigun duela 30 urte, edo Boccacciok duela 600. Berandu iritsi gara. Terreno horretan egin dezakeguna beti boy-scout batzuen bihurrikeria bat izango da. Inokuoa. Esaneko literatura baita, gurea. Non dago, ordea, pentsamendu basatirako terrenoa? Nora bideratu gure zalantzak, gure amorruak? Non daude, hitz batez esanda, gure tabuak? Euskaldunen terreno debekatua? IDENTIDADEAn, noski. Politikan. "La Cosa"-n. Gertatzen dena da gai batzuek denbora behar dutela fikzio bilakatzeko. Hain dira mingarriak! Hain dira gertuak! Baina ni horrekin ez nago erabat ados. Ez da bakar-bakarrik distantzia kontua. Neurri handi batean, euskal idazleek errealitate mikatzari bizkarra erakusteko joera izan dute beti. Hor ditugu, esaterako, exilioko idazleak eta gerraondokoak, lubakietako trajediak, miliziano eta gudarien heriotzak kontatu beharrean, baserrian, amonaren gonapean giltzapetu zirenak. Ez ziren hurbildu gerraren izu-laborrira. Eta ez dakit zergatik. Guk, bestalde, zerbait egin badugu gure tragedia moderno honekin azken 30 urteetan, izan da kritika nahiko gainetikoa - hi, gure mutilak dituk-eta! -, fikzio metaforiko-poetikoa edo, okerrena dena, panegiriko bat edo beste. Orain, berriz, ematen du garaia dugula "La Cosa"-ri alde guztietatik heltzeko. Akaso izango da denboragatik beragatik. 30 urteko tregua bat eman diegu gure askatzaileei, eta, hortaz, hau ez da, jadanik, anekdota historiko hutsa. Nik esango nuke kodigo existentzial bat dela, gure jarrera, iritzi guztiak baldintzatzen dituena. Mundu ikuskera berezi bat da konflikto luze honek gugan txertatu duena. Eta mundu ikuskera horrek, neurri batean, ahoa itxi ez, baina lokartu bai, lokartu egin gaitu. Beha itzazue Euskadi Sarietarako aurtengo hautagaiak . Denek ukitzen dute konfliktoa zuzen edo zeharka. Klabe historikoan batek, beste batek klabe errealista-poetikoan, beste batek klabe filosofikoan, eta beste bik - Bizia lo barne- klabe, nola esango nuke, intrahistorikoan? Gordin-errealistan? Eta atea zabalik dago, zeren, irakurri duzue Juanjo Olasagarreren azkena? Eider Rodriguezena? Iban Zalduarena? Heldu behar diogu, bai, gureari, kupidarik gabe heldu ere bai. Ezeroso, minduta sentitzeraino zenbaitetan, zergatik ez. Tregua bukatu baita. Nahikoa kasu egin diegu gure gurasoei, gure aiton-amonei... Jon Juaristik ez du arrazoirik esaten duenean "gurasoek gezur esan zigutela". Ez, ez ziguten gezurrik esan. Lokartu egin gintuzten, eta ez dugu -ez dut- lo gozoan segitu nahi. Nirea ere entzutea nahi dut. Senarraren aldera jiratu da, nekatu itxurak eginez. Ohe buruan eserita dago, burkoa bizkarrean jarrita, eta telebistaren argiek tarteka aurpegia argitzen diote, orain piztu, orain itzali. Kaskorik gabe dago, baina ez dio telebistari begirik kentzen. Iragarkiak dira. Yankee itxurako umekozkor batzuk ageri dira bizikleta gainean, ziztu bizian maldan behera. Nesquick. Ezagutzen du iragarkia. E.T. filma ekartzen dio gogora. Jonekin ikusi zuen, aspaldi. Akaso segidan ezohiko informatibo bat jarriko dute. Egun osoa pasa dute leherketaren gaineko aldiroko informazioa ematen. Eta horixe dator orain. Teleberriaren ohiko aurkezpena ikusten ari dira, hain juxtu. Doinua kanta lezake irudiekin batera. Kaskoak pasabidean geratu dira, telefonoaren ondoan, baina bietatik inork ez du ohetik jaikitzeko keinurik egin. Beste behin ere, irudiekin etsi behar. Aurkezlea ageri da orain. Aurpegian larridura eta kezka nabari zaizkio, beste askotan bezalaxe. Eta beste askotan bezalaxe ere, auto hondarrak ikusten dira ondoko irudietan. Karrozeria eta kristal puskak han-hemen, eta arropa zati odolduak nonahi. Akaso izen bat edo beste esango du aurkezleak, irudiak kendu eta berriz ere enfokatzen dutenean. Baina kieto daude biak, nor bere aldean. Ez dute entzungo. Ez dute entzun nahi. "Ixiluneak", Bizia lo , 55-56 orr. URRUTIRATU BEHARRAZ Batzuetan errealitatea edozein ametsgaizto baino aberats, harrigarri eta izugarriagoa da, ez da hala? Horretaz aparte, fantasia dago. Baina fantasia literaturan ez zait batere interesatzen. Nahiago dut imaginazioa. Amos Oz idazle israeldarrak -ez sionistak- esaten du imaginazioa dela fanatismoaren kontrako antidotorik onena. Egingo dugu aproba?: Sartu da Idoia. Ume guztien begiradek bat egin dute bere gainean. Maixua gela erdian dago, mahats mordo bana belarrietan eta masailak gorriz margotuta. Antzerkia prestatzen ari gara!, oihukatu dio ume ilegorri batek; Bako da! esan dio beste batek, maixua seinalatuz. Idoia bi-hiru pauso eman eta parean jarri zaio maixuari. Tiro egin dio. Lurrera erori da maixua, eta lau hankatan hasi da ihesi arbel aldera, mahats mordoak oraindik belarrietan. Ume guztiak oihuka bizian hasi dira. Bigarren tiroa sorbaldan egin dio, berta-bertatik, baina maixuak arrastaka segitu du, aulki eta mahai txikien artetik odol arrasto bat utziz. Jon heldu da orduan. Maixua arbelaren azpian aurkitu du, paretaren kontra jarria. Mahats mordo bakarra belarri batean, eta masailen gorria ezabatuxea aurpegi odoleztatuaren azpian. Iritsi da Idoia bere parera. Jarri dio Browning-a bekokian. Maixuak eskuak aurpegira eraman ditu, oihu eta oihu. Eskua dardarka ari zaio Idoiari. Hor dago, tiro egin-ez egin. Jon umeak ostikoka baztertuz hurbildu da, eta tiro egi dio lokian, inpentsan. Tiro bakarra. "Elurraren isila", Bizia lo , 146-147 orr. Idazle bakoitzak bere barrenak agerian uzten ditu fikzioaren bidez. Bere intimidadea agertu, kontatu dioten Historia Nagusi horretan sinisten ez duela azaltzeko. Baina toki bat behar du, bertatik errealitatea ikusteko. Nondik idatzi, ordea? Lizardik Muttitegitik idazten zuen. Arestik Bilbotik. Ez dira beti geografia jakinak izaten. Balkoi ideologikoak ere erosoak dira. Baina problema da behe-lainoak begiak itsutzen dizkigula zenbaitetan. Herri honetan aktualitateak errealitatea jaten du. Periodikuek ez digute inguruan dugunaren ñabardurak antzematen uzten. Errealitatearen parte handi bat ezkutatzen digute. Arreta desbideratzen digute. Horrela, garrantzitsuena ahazten dugu, premia handikoa iruditzen zaigunari heldu behar diogulako. Zeren, aktualitatea ez baita errealitatea. Aktualitatea, esan bezala, periodikuetan dago. Baina errealitatea? Non dago errealitatea? Eta oraina? Oraina ulertzeko klabeak aspaldiko liburuetan aurki daitezke, eta orainaren berri ere eman daiteke aspaldian kokatutako fikzio baten bidez. Nik, esaterako, Robinson Crusoe nobelan aurkitu dut gure herriaren orainaren metaforarik behinena. Bukaeran irakurriko dizuet, zalantzaren gainean hitz egiten dizuedanean. Esaten nizuen aktualitatetik urrutiratu beharra dagoela errealitatea ondo ulertzeko. Kanpotik idazteak beti propuesta literario interesgarriak eragin ditu. Mirandek Parisetik idazten zuen. Arestik Bilbotik. Biek euskararen herriaren kanpo aldetik, ohartu zarete? Urrutitik gauzek esanahi sekretu eta harrigarriak hartzen dituzte. Pessoak esaten zuen ETXEA -Aitaren etxea- toki bat dela non ez den sentitzen. Barruan egoteak bihotz-begiak isten ditu. Ikustea, ondo ikustea, urrutikoa izatea da. Argi ikusteko urrutiratu eta gelditu beharra dago. Begi arrotzekin begiratu beharra dago. Garai batean PERIFERIAren kontzeptua erabiltzen nuen esan nahi dudana adierazteko. Orain, berriz, gehiago gustatzen zait EZKARATZA kontzeptua. Ezkaratzan, etxeko sarreran, alegia, ez zaude ez barruan ez kanpoan. Ez zeruan ez infernuan, batek baino gehiagok aurpegiratuko lidakeen bezala. Toki hori, ezkaratza, exilio txiki bat da. Nahi duzunean sartu, nahi duzunean ateratzen zara. Gero bidaia dago, noski. Erabateko urrutiratzea. Baina kontuz bidaiekin. Ulises urrutira joan zen, baina etxera bere ideiak indartuta itzuli zen. Horiek bidaia zirkularrak dira, alperrikakoak. Marra zuzena nahiago dut nik. Bidaia rektilineoak, alegia. Halakoetan hasten dena askotan etxera itzuli ezinean geratzen da, bidean identidadea eta beste gauza asko ere utziz. Biluztu beharra dagoela iruditzen zait, aldean daramagun ezkutu ideologikoa lurrera bota. Ez ditut aterpe ideologikoak maite. Ideiak argi edukitzea ez dator bat idazle izaerarekin. Idazleok behar dugun babes bakarra norberaren kaskezurrak ematen diguna da. Harago joango nintzateke gogoeta horrekin. Beharbada bidaia rektikineoan jada, baina, tira, botako dut: ez gara herri, nazio bateko idazleak, hizkuntza batekoak baizik. Euskal idazleak baino areago, euskarazko idazleak. Motibo bat baino gehiago dugu-eta Euskal Herriaz esateko Cernuda poeta gaztelaniazkoak Espainiaz esaten zuena, alegia: "soy un español sin ganas". Ba, horixe: zenbaitetan, gogorik gabeko euskalduna naiz. -Hara! Zezenplaza! -esan dio Aitorri. Urrutian, kaitik harago, zezenplaza ageri da mendixka baten gainean, garabiek inguratuta. -Etxea ere ikusten duk! -esan dio Aitorrek, zigarroa ezpainetatik apartatu gabe. Kaioen garrasiak baino ez dira entzuten, itsasoaren arnasarekin batera. Gutxi dira hegan ari direnak. Gehienak arroken gainean daude anabasean, ur zikinak isurtzen dituen hustubidearen arrimora etorriak. -Polita duk paisaia, ezta Gabi? -segitu du Aitorrek, badia osoa aurrean dutela-. Ez fidatu, ordea. Hor behean kaka eta miseria besterik ez zegok. Gabik sudurra maukarekin lehortzeko keinua egin du, baina anaiak, eskua kolpe batez baztertu, eta bere muki-zapia eman dio. -Erabili hau, Gabi! Horrela tontoa ematen duk-eta! Gabik muki-zapia sudurretik pasa du, etsipenez. -Tontoa nauk, Aitor. -Zer diok? -Hala esaten zidatek auzoko guztiek: tontoa. -Nork? -Guztiek -erantzun dio Gabik-. Beno, Joxek eta Manuk ez. Aitorrek beste zupada bat jo dio zigarroari, eta, ia-ia hasi berritan, behera bota du, arroketara. Gabik begiradarekin segitu dio zigarrokinari amildegitik behera, eta lagunekin gogoratu da. -Niri ere hala esaten zidatean -segitu du Aitorrek-: tontoa, leloa, babua... Begiradak orain, ordea! Begiradak! Zer naizen ni eta zer diren beraiek! Lezio ederra eman zieat! Arnasa sakon-sakon hartu du. Gero anaiari bekoz-beko begiratu dio. Zapia sudurretik pasatzean mukiak masailetik zabaldu baino ez ditu egin gixajoak. Ez dio ezer esan, ordea. Zapia kendu eta berak garbitu dio muki-arrasto hori, xuabe-xuabe. -Ez utzi inori hitaz barre egiten, Gabi. Hi ez haiz tontoa. Egunen batean goitik begiratuko diek, nik bezala. "Xantilli", Bizia lo , 88-89 orr. UNIFORMIDADEAREN KONTRA Askotan kexatu izan gara espainiarrek euskaldun guztiok -ez baskoak, euskaldunak- uniformizatzen gaituztelako. Ematen du euren begien aurrean halako logia edo tribu bat osatzen dugula, denok bat egiten dugula beti. Gogoratu: "La cuadrilla". Hori, beharbada, ikusirik zer-nolako irudia ematen dugun kanpora begira, ez da oso harritzekoa. Nik esango nuke euskal idazle guztiok, den-denok, aurrena "euskal" garela, eta gero "idazle". Eta hizkuntzak, beste inon ez bezala, batu egiten gaituela ezeren gainetik. Eta kasu askotan, gehiegitan esango nuke nik, hizkuntza bainoago "baskoa" izatea da lokarria. Basko abertzalea, gainera. Kezkatzen nau, bai, uniformizazioak. Nik beti kulturaren alorrean indibidualismoa aldarrikatu izan dut. Errebeldia indibiduala, norbanakoa, ez errebeldia hiper-antolatua. Horretaz nazka-nazka eginda nago aspalditik. Kezkatzen nau uniformizazioak, eta batez ere guk geuk geure buruei ezartzen dieguna. Gurean pentsaera, jarrera, mundu ikuskera askozez ere pluralagoak egon behar lirateke. Oso prebisibleak garela esan nahi dut, eta handik espainiarren, arrotzen pertzepzio okerra. Alde horretatik, uste dut gureak, euskarazko literaturak, dinamikoagoa, biziagoa, pluralagoa behar lukeela izan. Akaso horregatik sentitzen naiz erosoago erdal munduan euskal munduan baino. Akaso horregatik nire lagunik onenak hemen, Nafarroan, erdaldunak dira. Guztiagatik ere, uste dut mundu sinboliko berriak sortzen ari direla euskararen munduan, euskaldun tradizional eta uniforme-zaleei arrotz eta ezerosoak egiten zaizkionak. Eta hori ez dugu gure literaturan islatzen jakin. Hizkuntza eta identidadearen inguruan kolore eta norabide bakarreko diskurtsoa egin eta egiten dugula iruditzen zait. Eta esango nuke belaunaldi berriak gogaitu egin ditugula dagoeneko. Adibide bat jarriko dizuet. Gazte jendearekin lan egiteak errealitatera hurbiltzen zaitu. Nik ikasleak ditut. Euskarazko ereduko ikasleak. Orain urte batzuk -ez da oraingo kontua, hortaz, aspaldixkotik datorren jarrera baten erakusgarri izan daiteke-, orain urte batzuk, diot, idazlan bat proposatu nien ikasleei. Bertan kexa gutun bat idatzi behar zioten institutuko zuzendariari, institututik etxera bidaltzen zituzten eskutitz guztietan bere izena ageri beharrean -hau da: Andoni- Antonio azalten zelako. Hara ikasle gaiztoaren idazlanaren hasiera: Institutuko zuzendari jauna: Honakoaren bidez adierazi nahi dizut zinez gogaituta nagoela, ez baitidazue kasu izpirik ere egin orain artean. Hamaika aldiz esan dizuet nire izena ez dela Andoni, ez Antton, ez, mesedez, Andolin ere, Antonio baizik. Antonio Gerrikagoitiagomezkorta. Gure esparruak, euskarazko kulturarenak eta, askotan ere, literaturarenak, halako kibbutz handi bat ematen du, eta hizkuntzak, eta hizkuntzarekin batera korrekzio ideologikoak ezartzen dizkigun mugetatik hara ez gara apenas ateratzen. Oso argi dugu zer esan dezakegun eta zer ez. Euskaldun zintzoaren txipa oso ondo txertatua daukagu. Eta euskal idazle zintzoarena ere bai. Zein manifestu sinatu behar dugun, zein ez. Zein manifestu ez sinatzeak ekar diezagukeen problema bat edo beste... Ez da harritzekoa. 30 urteko abertzaletasun soziologiko baten ondorioa besterik ez da hori. Gogoratu lehen aipatu dudan kodigo existentzialaren kontu hori. Oraindik gogoan duk argazki hura. Egin egunkarian presoei animoak emateko ia egunero ateratzen zituzten horietako bat zuan. Lagun koadrilla bat ageri zuan. Zorionak Ina zioen haietako bik erakusten zuten pankartak. Denak pozik zeudean, benetan pozik. Han inor ez zuan alai itxurak egiten ari. Hiruk-edo ukabila gora jasota zeukatean, hiri horren inozoa iruditzen zaian jarrera hartan -egia esateko, urteak dituk abertzaleen parafernalia hori guztia barregarri samarra iruditzen zaiala-, eta neska batek -Mariasunek- ume txiki bat, hilabete eskasekoa, besoetan zian. Umea kamarara begira jartzen saiatzen ari zuan, presoak -Inaziok- bere semea ondo ikus zezan. Harrez geroztik, ia-ia urtero segitu diok koadrilla horren -Mariasunen- arrastoari. Lehenengo hiru-lau urteetan jende berbera agertu zuan, bizpahiru gazte sutsuk lagunduta. Hauek ikurriñak, arrano beltzak-eta erakusten zitiztean, Zorionak Ina zioen pankartari betiko lagunek eusten ziotean-eta, aurreneko argazki haietan behinik behin. Urte batzuk geroago betiko lagun horiek ere ezari-ezarian argazkitik desagertuz joango zituan. Azaldu bitartean, baina, urtero pankarta berria atera zitean, okasiorako propio egina, beti mezu berarekin -Zorionak Ina-, eta zenbaitetan xelebrekeriaren bat eta guzti -txanpaina freskatzen jarri diagu; marmitakoa punttu-punttuan zegok, eta antzekoak-. Haiek argazkian agertzeari utzi ziotenetik, ordea, inork ez zian hartu pankartaren ardura, eta urtetik urtera pankarta bera ateratzen hasi zituan, ziurrenera urte osoan Herriko Tabernan bertan gordea, eta batere mezurik gabe. Zorionak Ina, Zorionak Ina, Zorionak Ina... "Azterketa", Bizia lo , 101-102 orr. Baina mundu ikuskera hori amiltzen ari da, biolentziaren kulturarekin batera, eta ez gara enteratzen ari. Edo ez dugu enteratu nahi. Transizio garaiak zailenak izaten dira antzematen. Literatura, gainera, ez da oso tresna egokia aldaketak deskribatzeko. Gauza iraunkorrak deskribatu nahiago ditu. Hilotza hobeto deskribatzen du hilzorian dagoena baino. Espainian, adibidez, Franko azkenik hilotz bilakatu zenean, eta demokraziaren hasierarekin batera, literaturaren alorrean testimonio literatura, literatura autobiografikoa etab.. nagusitu zen. Atzean bazegoen zer kontatua, eta halako batean, une egokia ikusi zuten idazleek horretarako. Nik uste dut hemen, biolentzia politikoaren amaierarekin batera, antzeko zerbait gertatuko dela. Alegia, begirada, sentsibilidade, mundu ikuskera berriak sortuko direla euskaren eta euskal literaturaren alorrean. Eta orduan bai, izango dugula munduari zer kontatua. Eta irrikaz eta interes handiz entzungo digutela uste dut. Neurri handi batean, gure literaturari begirada berriak, mundu ikuskera berriak, kolore berriak eskaini nahia da ni euskal literaturan segitzera animatzen nauena. Behin baino gehiagotan galdetu didate nolatan, Castejonekoa izaki, ama hizkuntza gaztelania izaki, idazten dudan euskaraz. Eta halakoetan metafora batekin erantzuten dut beti. Hizkuntza handietan idaztea -frantsesa, espainiera, inglesa- autopista batean ibiltzea bezalakoa da. Bideak eginda daude. Zure aurretik milaka pasatu dira. Dena eginda dago. Dena esanda dago. Euskaraz idatziz gero, berriz, askotan kontua ez da autopistatik errepidera, edo errepidetik mendiko pistara pasatzen zarela -gogoratu Atxagaren trikua -, baizik eta, nire kasuan, matxetazoka zabaldu behar duzula bidea, Mato Grosso -an barrena ibiliko bazina bezala. Adibidea oso ilustratiboa da, baina, tamalez, areagotzen du kanpoko zein barruko askori gustatzen zaion tribu irudi hori. Badakizue, Europako herri indigena bakarra garela eta beste trogloditakeria horiek... Bai, gureaz, gure gaixoaldiaz hitz egitea izango da, finean, gure literatura kanpoko irakurleei ere erakargarri egingo diena. Planteamendua klabe komertzialetan ere egin daiteke. Kontradiktorioa da, euskaraz idaztearen aldeko apostua egin eta gero, baina galdera botako dut. Hara: zerk erakartzen edo erakarriko ditu kanpoko irakurleak gure literaturara? Zer eskain diezaiekegu autopistetan ibiltzeaz gogaituta dauden kanpoko irakurleei? Jadanik euren hizkutzetan irakurritakoa? Nobela beltza? Intriga historikoa? Alegia, gauza bera? Gauza izango al litzateke, demagun, irakurle ingles bat, hamar libururen artetik euskaratik itzulitakoa antzemateko? Beste modu batera planteatua: Zerk egiten du gure literatura hemengo, hizkuntzaren erreferentetik harago? Zerk definitzen digu hemengotasuna, hizkuntza ez bada? Orain, eta batez ere gure harresia erortzen denean, gure literatura definitu eta, aldi berean, harenganako interesa piztuko duena "La Cosa" da. Biolentzia politikoak eragindako kodigo existentzial hori, alegia. Gure mitikotasuna, poetikotasuna, unibertsaltasunaren kontu hori Obabarekin batera agortu baitzaigu. Gizarte gaixotu baten berri eman behar dugu. 30 urtetako gaixoaldi baten berri. Eta hori gertatuko da gure transizioa pasatzen dugunean. Kibbutz eko alanbradak mozten ditugunean. Gutaz gehiago hitz egitea da falta zaigun bakarra. Eta besteek gugandik esperoko dutena, dudarik gabe. Aldaketarako prestatu behar gara. Bizia lo eskuan duela euskarazko irakurleak, eta erdarazko irakurle baskoak, zera pentsatu behar du: liburu hau ez da bakar-bakarrik biolentzia politikoaz ari. Liburu hau gutaz ari da. Liburu hau nitaz ari da. Lasaitu itxurak egiten saiatu da senarraren ondoan etzan denean. Ez al du esaten, ba, histerika hutsa dela? Gertatutakoaz ez du ezer ere komentatu. Bazkaldu eta gero banketxera joan da, eta orain burua egunkariaren atzean ezkutatzen du. Horrek ez du harritu, halere. Berak ere nahiago du isilik egon. Zertarako hitz egin, ba? Giroa gaiztotzeko? Garai batean, beste gixajo bat esaten zuen norbait hiltzen zutenean, eta senarra aztoratzen zen. Bai; baina besteak ere.... Horixe esan zion, gogoratzen da, tregua hautsi zenean. Bai; baina besteak ere... ez dira gelditu. Behinik behin aspalditik dago pasaportearena entzun gabe, eta ez da gutxi. Ez-dakit-nori pasaportea eman diote, esaten zen garai batean. Edo matarilea. Orain, berriz, mutu biak. Mutu, adibidez, bonba-auto hura telebistan ikusi zutenean, manta baten azpian zetzan politiko ezagun haren gorputik ez oso urruti; eta mutu ere gaur, beste bonba-auto batek lau gixajo -bai, gixajo, esan du berekiko- inork ez ezagutzeraino txikitu dituenean. "Isiluneak", Bizia lo , 35 orr. ANAEROBIOAK GARA Biologian anaerobioak esaten zaie airerik gabeko giroetan bizi diren mikroorganismoei. Nik uste dut, neurri handi batean, anaerobioak garela, airea falta dugula. Matematika eragiketa sinple batek eman dezake gure gaitzaren tamainaren berri. Egin dezagun kontua: 700 preso, 1000tik gora hildako, ehundaka iheslari... Jar dezagun kopuru bat preso, hildako eta iheslari bakoitzeko: 4 senitarteko eta 20 bat lagun kaltetu bakoitzeko. Ikaragarria da minaren hedapen soziala. Ez zen beharrezkoa Oldartzen-ek sufrimendua sozializatzea. Gure artean bazegoen-eta. Hiru belaunaldi anaerobio, hortaz. Hiru belaunaldi gaixo, ezin hel daitekeena, ezin koka daitekeena gizartean. Hiru belaunaldi frustrazioaren eskolan heziak. Eta paranoia luze baten gainbeherak, gogoratu, umezurtzak uzten ditu bidean. Horror vacui. Hutsune esistentziala. Ez iraganik, ez gerorik. Baina epikaren ahuldadeak onik ere badakar. Nekea, adibidez. Eta nekea hasten denean kreatibitatea indartzen da. Autozentsura ahuldu egiten da, eta kontu eske hasten gara, dagokionari kargu hartzen. Autokritika indartzen da, hitz batez esanda. Eta imajina ditzakegu sekulan imajinatu ez ditugun ñabardurak eszena zoritxarrez ezagunetan: Bi gazteei bizkar emanda, belauniko, Aitor dago, Che Guevararen kamiseta beltza jantzita. Inguruan, azken orduetako langarrak sortutako putzuetan sartuxeak, lata, kartoi eta plastiko hondarrak ageri dira nonahi. Manuk bere amak erabiltzen duen garbigarri ezagun baten pote handi hustu bat hauteman du Aitorren oinetatik gertu. (...) Aitorrek karkaisa bat bota du, inoiz baino lodiago, inoiz baino ozenago, aurreneko tiroa buruan jaso aurretixe. Karkaisaren beraren gainean erori da gorpua, garbigarri potearen ondo-ondoan, eta gero beste bi-hiru aldiz gehiago egin diote tiro, denak buruan. Zezenplazatik datorren zaratak ez du ito tiroen eztanda, baina, horrela ere, ez dute Gabiren arreta berenganatu. Gero bi gazteak lasterka ikusi dituzte eskaileretarantz. Bertan hirugarren gazte bat zain daukate. Joxek ederki ezagutu du, urruti dagoen arren. Txima luze horiek, lasterka egiteko modu hori... Etxera iristen denean, ez dio esango, ez, amari, nor ikusi duen gaur arratsaldean zezenplazako hareatzan. "Xantilli", Bizia lo , 98-99 orr. Giza arima, ideia nobleek bultzatuta, ezin krudelagoa izateraino hel daiteke. Gizakiak ongia edo gaizkia egin dezake. Gizaki izatez gaiztoak zenbaitetan ongia ere egin dezake, baina gizaki izatez onak gaizkia egin dezan gauza bat behar du, bakarra: Fedea. Ideologia. Fededun militantea altruista hutsa da. Eskuzabala. Interes handiagoa dauka besteen (herriaren, aberriaren) zorionean bere zorion propioan baino. Besteen arima salbatu nahi du. Besteak bekatutik urrundu, bekatuan gozo-gozo badaude ere. Okerrena da gaizto amorratua denak hiru-lau hildako eragin ditzakeela gehienez ere, baina militante zintzoak, soldadu esanekoak dozenaka, eta lasai arraio geratu. Ongia eta gaizkiaren kontu honek Adolf Eichmann-en kasua dakarkit gogora, nahiz eta, ziurrena, adibide oso egokia ez izan. Zer egingo diogu, ba. Batek uzten die bere gogoetei libre mugitzen, paperik eskatu gabe. Autozentsura eskasa, nonbait. Edo autokritika sobera. Auskalo. Baina goazen harira: Badakizue nor izan zen Adolf Eichmann ? SS-ko Teniente-koronel bat, gerra kriminala. Jerusalemen epaitu zuten 61ean. Eichmann ez zen, itxuraz, mamu hiltzaile bihotzgabe bat. Epaitu zutenean ez zuten halakorik ikusi beregan. Oso humanoa zen. Oso atsegina tratuan. Bere familia giroa, gainera, eredugarria zen. Oso pertsona kezkatua eta arduratsua bere lana ondo egiteko. Badakizue zein izan zen funtzionario, soldadu baten efikaziaz bete zuen lana? Judutarren kontzentrazio esparruetarako deportazioa ondo antolatzea. Izaera arrunta, normalekoa zen. Gaizkiaren banalidadea deitu izan dio bere kasuari batek baino gehiagok. Horixe zen Eichmann-en problema: bere normalidadea, bere gertutasuna. Normalidadea tratuan, familian, bizitzan.. Horixe da, bai, Eichmann bezalakoen problema, normalidadea. Borgesek badu El Aleph liburuan ipuin bat ideia honekin nahiko lotua.: "Deutsches Requiem". Bertan azaltzen da Otto Dietrich Von Linde delako bat. Otto halako batean atxilotzen dute, Tarnowitzen-go kontzentrazio esparrua zuzendu izanaren akusaziopean. Atxilotuak honela dio epaitzen ari direnean: "Ez dut zuen barkamenik nahi, nigan ez baitago errurik. Ulertua izatea besterik ez dut nahi". -Hotzak negok, Jon esan dio neskak. Elurra egiteari utzi dionetik, mutila hiru aldiz gelditu da horrela, sorgortuta, inguruko bazter zuriei begira. Astebete zeramaten lokatz izoztuaren gainetik aurrera egiten, botak apenas busti eta zikindu gabe. Orain, baina, elurraren etorrerak ekarri die, atzera berriz, behatz busti-hoztuen sentsazio mikatza. -Zer duk, Jon? Lautadan jada ez dira antzematen galsoroek bezpera arte erakusten zituzten berde argi-ilunak. Zuriak berdindu du paisaia, udan urreak berdindu ohi duen gisara. Eskua luzatu du txakurraren lepo ingurura. Dobermanak ez daude hotz horietara eginak, pentsatu du. Ondo-ondoan eraman du denbora guztian, isil-isilik eta burumakur. Lekutan geratu dira erbien atzetik lasterka egiten zuen sargoriko egun haiek. -Mapa behar duk, Jon? "Elurraren isila", Bizia lo , 129 orr. ZALANTZA AKUILU Idazleok zalantza eduki behar dugu akuilu eta gidari. Begibistakoa dena, denon ustea dena ezbaian jarri. Ume esku batek bezala ukitu behar dugu dena, eta ume-begiekin begiratu, denak berri antza har dezan. Idazteak beti transgresio bat dakar. Profanazio lan bat da. Eta mendeku ekintza bat, zergatik ez esan. Sufriarazi digun, angustia ekarri digunaren kontrako mendeku ekintza bat. Absolutuen atzetik tematu gara azken 30 urtetan, eta orain, periodikua zabalten ez badugu, ingurura begiratu eta gauzatxoak, gertakaritxoak besterik ez dugu ikusten: autobusa hartzera doan aguretxoa, semetxo bihurriari erritan egiten dion ama, ezinegonak hartuta azterketa egitera doan ikaslea... Bi mende, bi milenioren ondotik, eta hainbeste izu, sarraski, barbaridaderen ondotik, badirudi mundua, eta munduarekin batera gu, ideia absoluturik gabe bizitzen ikasten hasi garela. Zalantzaren etorrera ikusten ari gara. Hamlet moderno egin da azkenik, eta moderno izatearen angustiak bizi du, zalantzaren akuiluak. Edozein barbaridaderen kontrako antidotoa. Eta ez gaizki ulertu, mesedez. Kontua ez da nihilismoa aldarrikatzea, baizik eta dogmatismo ororen arbuiaketa, ideologiak dakarren sinplismoa eta ustezko seguridadea arbuiatzea. Ez naiz Robinson Crusoerekin ahaztu. Hitzaldiaren hasieran esan dizuet pasarte bat irakurriko nuela, zalantza hizpide hartzen nuenean. Eta zalantzaren apologia egiten ari naizenez, segidan doakizue, ezin egokiagoa iruditzen baitzait hitzaldi honen amaierarako. Geroaz ari da. Etor dakigukeenaz. Robinson Crusoek beste naufragio bat izan zuen denok ezagutzen duguna gertatu baino lehen. Imagina dezagun eszena: Beste marinel batzuekin batera doa Crusoe txalupa batean, barkua itsasoak irentsi ondoren. Itsasoa zakartua dago, eta olatuek gora eta behera erabiltzen dute txalupa txikia. Halako batean, urrutian, lur desiratua ikusi dute, eta haruntza bideratzen dute txalupa, ilusioak akuilatuta. Horrela dio Robinson Crusoek: Ez genekien nolakoa izango zen kostaldea. Denok espero genuen badia bat izatea sikiera, edo ibaia baten bokalea, txalupa olatuen eta ur bizien batere beldurrik gabe lehorreraino eraman ahal izateko. Baina ez zen horrelakorik gertatu. Ez genuen horrelakorik ikusi. Aitzitik; kostaldera hurbiltzen ari ginen heinean, lehorrak itsasoak berak baino beldurgarriagoa eta mehatxagarriagoa ematen zuen. Eskerrik asko 2013/10/18 - 19:51:11


Hasiera Erakustaretoa Erakusketak Tony Oursler\nOsteguna, 2001(e)ko iraila(r)en 20-(e)an 01:00etan\tErakustaretoa\n2001/9/20 - 2001/11/17\nKomisarioa: Teresa Millet\nArtistak: Tony Oursler\nDonostiako Koldo Mitxelena Kulturunean 2001eko irailaren 20tik azaroaren 19ra bitartean zabalik izango den erakusketa Institut Valenciá d’Art Modern erakundeak antolatua da. Lehenengoz, Valentziako Centre del Carme-n erakutsi zen 2001eko otsailetik apirilera bitarte, eta segidan Lisboako Belem-go Kultur Etxean egon da ikusgai 2001eko maiatzetik uztaila bitartean. Tony Oursler, arte-bideoa erabiltzen aitzindari den artistaren lanaren alderdi guztiak erakutsi nahi izan ditugu.\nTony Oursler (New York, 1957) arte lanerako eta esperientzia estetikoa sortzeko bideoa darabilten artista garaikide sendoenetakoa da. Ourslerrek halako aztikeria eransten dio bideo sorkuntzari, eta bere eskulturetan hedabideek eta telebistak duten boterea eta eragin gaiztoa salatzen ditu; halaber, nortasunaren gaitzak eta gure garaiotako traumak eta antsietateak azaltzen ditu.\nIkusleak Ourslerren lanak ikusten ahal izango ditu Hamabost obra dira, formato digitalean eginak, 1980tik 1998ra bitartekoak, horien artean besteak beste bere ibilbidean guztiz esanguratsua izan den Judy (1994), nortasun anizkoitzaren gaitza salatzen duena.\nErakusketa honetan Tony Ourslerren beste alderdi bat ere jaso dugu, paper gainean egindako lana alegia. Teresa Millet komisarioak azaltzen duenez, “ezinbestekotzat jo dugu marrazki bilduma zabala erakustea, ez baita oso ezaguna orain arte, baina guztiz beharrezkoa bai, ordea, artistaren lana bere sakonean ulertzeko”.\nGuztira, 40 bat marrazki jaso ditugu erakusketa honetan. Guztiak 1976 eta 1999 bitartean eginak, Tony Oursler-en margolaritza hastapenak azaltzen dituzte. Marrazkiok ikusita, begitazio ezinezkoen munduan murgiltzen gara, gordin samarra gertatzen zaigun unibertso poetikora era samurragoan hurbilarazten gaitu.


Astelehenean epaituko dute Josu Arruti oriotarra, maiatzean protesta baketsu batean atxilotu ostean - Orio - Karkara.eus\nKarkara 2018-09-14 15:47\nTurismoaren Mundu Erakundeak goi bilera egin zuen maiatzean Donostian, eta Bizitza da handiena mugimenduak protesta baketsua antolatu zuen agintariei beren ikuspuntua azaltzeko asmoz. Ertzaintzak elkarretaratzea desegiteari ekin zionean atxilotu zuen gazte oriotarra.\nMaiatzean Josu Arruti oriotarra eta Mikel Zabaleta zarauztarra atxilotu zituen Ertzaintzak Bizitza Da Handiena mugimenduak deitutako protesta batean parte hartzen ari zirenean Tabakaleran, Donostian. Turismoaren Mundu Erakundeak Donostian egin zuen goi bileraren kontra deitu zuen protesta mugimenduak, eta aste osoan zehar hainbat ekintza antolatu zituen, baita bost urtez hutsik egondako eraikin publiko bat okupatu ere. Goi bilerako kideak luntxean zeudela, Tabakalera kanpoan egindako elkarretaratze zaratatsuan atxilotu zituzten Arruti eta Zabaleta. Protesta baketsua zen, gure helburua goi bilerakoek herriak pentsatzen duena jakitea zen. Hasi bezain laster ertzain multzo batek inguratu gintuen, hala adierazi zuen Arrutik Argiak egindako elkarrizketan.\nBizitza Da Handiena mugimenduak jakinarazi duenez, datorren astelehenean deklaratuko dute Arrutik eta Zabaletak, eta hainbat mobilizazio daude iragarrita datozen egunetarako. Herenegun, Tabakalera aurrean bi auzipetuei babesa adierazteko elkartasun argazkia atera zuten. Datorren astelehenerako, berriz, mugimenduak elkarretaratzera deitu du Donostiako Egia auzoko epaitegien parean 09:30ean. Horiez gain, izan ditzaketen gastuei aurre egiteko ekimen desberdinak antolatu dituzte.\nBi auzipetuei autoritatearekiko desobedientzia eta lesioak egozten dizkiete, eta asteleheneko deklarazio hartzearen ondoren jakingo dute prozesuak aurrera jarraituko duen edo ez. Oraindik ez dakite, gero epaiketak aurrera jarraituko duen. Ondorioz, fiskaltzak oraindik ez du zigor eskaerarik egin, eta okerragoa izan daitekeenaren beldur diren arren, bi auzipetuek guztia isun batean geratzea espero dutela azaldu dio HITZAri Arrutik. Astelehenekoa igaro arte, ezinegonez jarraituko dugu. Bizitza Da Handiena mugimenduaren esanetan, erabat faltsuak diren akusazioak egin dizkiete bi auzipetuei. Maiatzeko egun hartako mobilizazioa erabat baketsua eta zilegia izan zela nabarmendu du mugimenduak.\nEskualdeko biak deklaratzera deituak dauden arren, Bizitza Da Handiena mugimenduko beste bi kide okupazioa egotzita deituak zeuden deklaratzera irailaren 25erako. Baina epaiketa hori behin-behinean bertan behera gelditu dela jakinarazi zuen atzo mugimenduak. Esan duenez, defentsa abokatuak jarduketak baliogabetzeko eta auzia artxibatzeko eskatu dio epaileari, eta hark epaiketa etetea erabaki du, eskaria aztertu artean. Defentsa abokatua ere auzipetuta dago.


Eskualdean «enpresak ixten» baino ez direla ari salatu dute Agoitzen | Gizartea | Berria\nEskualdean «enpresak ixten» baino ez direla ari salatu dute Agoitzen\nSiemens Gamesak Agoitzen duen lantegia ixteko erabakia salatzeko manifestazioa egin dute. «Konpromisoak» eskatu dizkiote gobernuari\nIrati Bizirik taldeak atzo Agoitzen antolatutako protesta. JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n239 langileren etorkizuna defendatzeko, baina baita eskualde oso batena ere: asmo horrekin atera ziren atzo kalera ehunka pertsona Agoitzen (Nafarroa), Siemens Gamesak herri horretan duen lantegia ixtearen aurkako manifestazioan. Irati Bizirik herri plataformak deitu zuen protestara.\nSiemens Gamesako beharginek ekainaren 30ean jakin zuten enpresak lantegia ixteko asmoa zuela. Hasieratik salatu zuten erabakia «deslokalizazioa» dela, lantegiak ez baitu galerarik, eta hori bera azpimarratu zuten atzo ere: «Enpresak are diru gehiago irabazi nahi du, gure etorkizuna kontuan hartu gabe», adierazi zuen Ainara Lizarraga fabrikako langileak, industrialdetik abiatu eta herriaren erdiguneraino heldu zen martxaren amaieran.\nLizarragak gogorarazi zuen enpresak diru laguntza publiko asko jaso dituela hamar urteotan, eta orain Nafarroako Gobernuaren babesa «ezinbestekoa» izango dela itxiera eragozteko. «Ez dugu elkartasun faltsurik nahi, konpromisoak baizik».\nBide beretik, martxaren antolatzaileek gogorarazi zuten aurretik ere langabezia eta despopulazioa pairatzen ari den eremu bat joko duela itxierak. Eskualdeak urte luzez «promesa faltsuak» jaso izana salatu zuen Iñaki Itoizek, Irati Bizirik ekinbidearen izenean: «Enpresak itxi baino ez digute egin, eta gobernuak gutxi inplikatu dira».\nAmaitzeko, langileek eta plataformako kideek nabarmendu zuten lanpostu horien aldeko borrokak bateratua izan behar duela: «Ahaleginak batuz gero, lortuko dugu eskualde honen etorkizuna ez dadila izan ezartzen saiatzen ari zaizkiguna», laburbildu zuen Itoizek. Hori dela eta, herritarren babesa eskatu zuten.


Folk Lore 2008 jaia apirilaren 5ean ospatuko da Iruñean — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Folk Lore 2008 jaia apirilaren 5ean ospatuko da Iruñean\nFolk Lore 2008 jaia apirilaren 5ean ospatuko da Iruñean\n1996tik artero antolatzen du Amaiur Dantza taldeak Folk Lore jaia bere lagunei ongi etorria emateko. Helburua egun atsegina pasatzea da. Azken urteotan dantza talde, musikari, laguntzaile eta lagun ugari bildu gara, giro ezin hobea lortuz goizetik gauera.\nAurten, Folk Lore jaia apirilaren 5ean ospatuko da. Ziur gaude agertuko zaretela eta itxaroten zaituztegu. Egitaraua aurreko urtetakoen antzekoa izanen da: goiza txikienei eskainiko zaie; gero, bazkaria eta honen ostean txikientzako jarduerak eginen ditugu.\nArratsaldeak aurrera egin ahala, kaleetan barrena hasiko gara eta bertan trikitilari eta zanpantzar, fanfarre eta abarrekin bat eginen dugu. Arratsaldeari amanera emateko, egun horretan bisita eginen diguten hainbat talderekin ikuskizun bat antolatzeko asmoa dugu. Ondoren sagardotegiko menua dastatzeko aukera izanen dugu bertso afari potente batean eta hemendik aurrera gorputza aguantatzen duen arte!\n11:00 Errekoletas plaza hamaiketakoa.\n11:30 Kalejiraren hasiera (ibilbidea) 13,00 Burgoen plazan txikien ikuskizunak\n15:30 Txikientzako jarduerak: (Modestorekin Berbenatxoa, herri kirolak, esku lanak,...)\n17:30 Dantza ikastaroa "Danzas sin fronteras"\n18:30 Burgoen plazatik Kalejira helduen taldeekin (Dantzariak, trikitilariak, fanfarreak, zanpantzarra, albokariak)\n20:00 Burgoen plazan kalejiraren amaiera eta ikuskizunaren amaiera-jaia. Ortiz dantza taldeko pertsonai mitologikoen ikuskizuna.\n22:30 Afaria + Gaupasa.\nHau da gonbidatuko ditugun dantza taldeen zerrenda:\nAmaiur Dantza Eskola (Iruñea - Nafarroa)\nLarraiza (Lizarra - Nafarroa)\nMurixka (Lezo – Gipuzkoa)\nEreintza (Orereta – Gipuzkoa)\nJakintza (Ordizia - Gipuzkoa)\nBerriozarreko Zanpantzarrak (Berriozar – Nafarroa)\nIdoskia (Atarrabia - Nafarroa)\nRocamador (Zangoza - Nafarroa)\nOrritz (Irurtzun - Nafarroa)\nUharteko dantzariak (Uharte – Nafarroa)\nBegiraleak Dantza Taldea (Donibane Lohizune - Lapurdi)\nEta gainontzeko partaideen Zerrenda:\nZurgai Herri Kirola (Iruñea- Nafarroa)\nIhauteri eta Mitologia pertsonaiak (Irurzun – Nafarroa)\nOrtzadar fanfarrea (Iruñea - Nafarroa)\nUhartzeko zanpantzarrak (Uharte – Nafarroa)\nAlbokalariak (Iruñea – Nafarroa)\nMikelats (Atarrabia - Nafarroa)\nIruña Folklore taldea fanfarrea (Iruñea – Nafarroa)\nEzpela Dantza Taldea (Ezpeleta - Lapurdi)\nZudaireko dantzariak (Zudaire -Lapurdi)\nZirikolatz Dantza Taldea (Senpere - Lapurdi)\nBastoners colla de Sants (Bartzelona - Katalunia)\nXinglar Grupo de Folklore Tradicional Aragonés\nSenegaleko perkusio talde bat\nIrlandako musika talde bat


Debagoiendarrak nagusi izan dira lasterketa Gatzagara Igoeran - Debagoiena - Goiena.eus\nDebagoiendarrak nagusi izan dira lasterketa Gatzagara Igoeran\nJosu Bilbao 2019-07-13 20:46\nAitor Zabaleta bergararra izan da azkarrena gizonezkoetan, eta Monika Muñoz oñatiarra emakumezkoetan. Gainera, bailarako beste pilotuek "lasterketa bikaina" egin dute orokorrean.\nEtxeko pilotuek nagusitasuna erakutsi dute, orokorrean, Leintz Gatzagako igoeran. Eskoriatzako pilotuak (Gorka Urrutia, Aitor Frutos, Gorka Idigoras, Mikel Fernandez de Arroiabe, Mikel Oiartzabal eta Emilio Rodriguez) "gustura" gelditu dira euren lasterketarekin.\nAzkarrena, beste behin, Bergarako Aitor Zabaleta izan da bere eserleku bakarreko LOLA T298 ibilgailuarekin. Bigarren, segundo gutxira, Bruno Scherer izan da Porsche autoarekin eta hirugarren, 11 segundora Euke Olabarria izan da (BRC R-15). Emakumezkoetan, Monika Muñoz oñatiarra (Citroen ZX) gailendu da, eta bigarren Maialen Iarza arrasatearra izan da (Peugeot 205).\nEuren kategorietan onenak ere izan dira, besteak beste, Iñigo Errasti bergararra (Renault Clio Sport), Aitor Frutos (Renault Clio Sport) eskoriatzarra edota Eneko Uribe aramaioarra (Mitsubishi Evo VI). Uribek Formula Askean denborarik onena lortu du.\nIgoeran parte hartu duten auto guztiek lazo beltz bat eraman dute, Bizkaiko Balkoiko rallyan zendu zen kopilotu gernikarraren omenez.\nAntolatzaileak "oso pozik" agertu dira igoerak eman duenarekin. Auto batek bakarrik izan du talka txiki bat, eta "gidariari ez zaiola ezer gertatu" eta "lasterketa berriro azkar abiarazi" ahal izan dutela azpimarratu dute.\nXXII Gatzagara Igoerako irudiak\nImanol Soriano uzt 13 Leintz Gatzaga\nAitor Zabaleta nagusitu da beste behin Gatzagako Igoeran. Debagoiendarrek lasterketa bikaina egin dute orokorrean.


Haritz Garate lekeitiarra, zazpigarren Santanderko triatloian - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nHaritz Garate lekeitiarra, zazpigarren Santanderko triatloian\nMaila handiko triatletek parte hartu zuten norgehiagokan, eta irabazlea Javier Gomez Noya triatleta ezaguna izan zen.\nAritz Garate, Santanderko triatloian. Argazkia: Amandarri\nHaritz Garate Txurruka lekeitiarrak zazpigarren postua eskuratu zuen atzo [irailak 13] Santanderren (Kantabria, Espainia) jokatu zen triatloi olinpikoan. Maila handiko triatletek parte hartu zuten norgehiagokan, eta irabazlea Javier Gomez Noya triatleta ezaguna izan zen (1.40.41), bost aldiz munduko txapelduna. Emakumeen kategorian Sara Perez izan zen irabazlea.\nCiudad de Santander triatloia drafting gabeko distantzia olinpikoko proba bat da, eta parte-hartzaileek 1.6 kilometro igerian, 36 bizikletan eta 10,6 lasterketan egiten dituzte. Guztira, 230 kirolarik parte hartu zuten, eta 1.50.55 denbora bikaina eginez ailegatu zen Garate helmugara.\nAmandarri Triatloi Taldeko Julen Sagastibeltza Lasartek ere parte hartu zuen Santanderko proban, 22. postua lortuz. 1.56.24 denboran osatu zuen proba.\nAmandarriko triatletek adierazi dutenez, “poz pozik” bueltatu dira normalitate berri honetako triatloietara. Izan ere, Santander Hiria 2020 triatloiari esker, triatleta askok berriro ekin ahal izan diote jarduerari, Osasunaren Munduko Erakundeak pandemia deklaratu zuenetik lehen aldiz.