Ana Laura Aláez bilbotarraren erakusketa monografikoa Azkuna Zentroan - bizkaie.biz\nBizkaie! 2021-05-13 12:55 Kulturea\nArtisteak azken hiru hamarkadetan egin dauen ibilbidea batzen dau.\nErakusketako obra bat, Madrilen ikusgai egon zanean (argazkia: CA2M) | Ikusi handiago | Argazki originala\nJaioterrira bueltau da Ana Laura Aláez bere artelanen bidez, Bilbon jaio zalako, eta Azkuna Zentroan ikusi ahal izango da azken hiru hamarkadetako obrak batzen dituan erakusketea, maiatzaren 20tik irailaren 26ra, Todos los conciertos, todas las noches, todo vacío izenburupean. Azkuna Zentroak Madrilgo CA2M zentroagaz alkarlanean antolatu dau erakusketea.\nAláezen obrea aztertzeko orduan, orain arteko ikuspegia zabalduko dau erakusketa honek, Azkuna Zentroko arduradunek azaldu dabenez. 1980ko hamarkadan ekin eutsan sormenari, baina lehenengo obretan agirikoa da lehenagoko Euskal Eskultura Barria mobimentuaren eragina.\nHasierako urteetan, ganera, Aláezen obrea lotuta egon zan orduko Euskal Herriko egoera sozialagaz: krisi ekonomikoak, indarkeria, itxaropenik ez... Emakumeen lana izkutuan geratzen zan sarri, baita kulturan be, eta horrek be eragin eban bilbotarraren obran. Bere genero, klase eta jatorrian oinarritutako kritikea agirikoa da. Eguneroko materialak eta eskulturea buztartzen dira Aláezen obran.\nHortaz, erakusketea Alaézen obrearen hasierako lanetara bueltetako ahalegina da. Baina, 30 urte baino gehiagoko ibilbide oparoa batzea danez asmoa, badagoz sasoi barriagoetako piezak be. Gorputza euskarri lez, eskulturea kantu lez, gaua material lez eta identidadea gatazka lez, horra artisteak azken urteotan landutako gai nagusietako batzuk.\nErakusketearen inaugurazinoaren bezperan, maiatzaren 19an, topaketea antolatu dau Azkuna Zentroak Ana Laura Aláez bera, Bea Espero komisarioa eta Alicia San Juan protagonista dirala. 18:30ean hasiko da ekitaldia, entzungelan.\nErakusketara sartzea doban izango da, baina edukiereagaz lotutako arauak bete beharko dira. Azkuna Zentroko erakusketa-eremua goiz eta arratsalde dago zabalik, martitzenetik domekara. Bagilean hasita, eguen arratsaldeetan bisita gidatuak egongo dira, doban, gehienez sei leguneko taldeetan.\nAna Laura Aláez (Bilbo, 1964), bere belaunaldiko eskultore esanguratsuenetako bat da. Arte Ederretan lizentziaduna, pintura arloan espezializau zan, baina 1980ko hamarkadearen amaieratik eskulturan dabil bete-betean. Nazinoarteko topaketa garrantzitsuetan erakutsi ditue bere obrak (Istanbul, Venezia, Buenos Aires...) eta erakusketak egin ditu Madril, Paris eta Helsinkin. 2013an Gure Artea Saria irabazi eban.


Euskal Elezaharrak - JENTILAK\n1. JENTILEN AKABERA (Tes, Aud)\n2. JENTILA ETA KRISTAUA (Tes)\n3. JENTILAK ETA ATSO ZELATARIA (Tes)\n4. JENTILAK: URREZKO IZARA (Tes)\n5. JENTILKOBAKO JENTILAK (Tes)\n6. ZAITEGIKO ATSOA (Tes)\n7. BOLUNAKO JENTILA (Tes)\n1. Jentilen akabera\nAtaungo Leizadi mendian\nJentilak Leizadiko koba batean bizi zirela, sekulako izar eder bat hodeietan agertu omen zen. Halako izarra ikusi zutenean, jentil horiek erabat ikaratuta munduan zer gertatu behar ote zuen ezin asmaturik omen zebiltzan. Halako batean, koba barruan erdi itsututa zegoen jentil zahar bat ataka aurrera atera eta zabaldu endaiekin betazalak eta hodeietara begira jarri omen zuten, hark izar hari zer zen antzemango ziola eta.\nIkusi orduko deiadar egin omen zuen: “A, nire umeak: Kixmia jaio dek, galduak gaituk oraintxe. Bota nazazue ni hemendik gainbehera!"\n"Kontakizunaren esanahi historikoa argi azaltzen da, zeren eta bera dena bi gertakari historiko oroitaraztera zuzentzen baita: Jesu Kristo G.J.aren etorrera eta jentiltasunaren deuseztatzea."\n"...Ataunen nire haurtzaroan, maiz entzun nuen bertsio baten arabera, behin jentilak Aralarko Argaintxabaleta zelaian jolasean ari zirelarik, beraiengana zetorren laino argidun bat sumatu zuten Ekialdetik. Agerkundeak izuturik, zahar jakintsu bati hots egin eta haien artera ekarri zuten, laino harrigarria ikus zezan eta haren esanahia argi ziezaien. Zaharrak zera esan zuen: "Kixmia jaio duk eta gure arrazaren denbora joan duk! Amil nazazue mallo horretan behera!"\nBesteek bertan amilarazi zuten, eta lainoa atzetik zutela -lainoari iheska alegia-, mendebalderantz jo zuten lasterka estuan, eta Arraztarango harantxora heldu zirelarik, anabasan sartu ziren denak batera geroztik Jentilarri deritzan harlauza handi baten azpira: Jentilarri hau, zenbait urte beranduago Arantzadi eta Eguren doktoreekin batera miatu nuen ganbera bikoizko trikuharria da. Honela egin zuen jentilenak, elezaharrak dioskunez.\nMairuak zuloetan bizitzen omen ziren. Orduan, lainorik ez zen ikusiko noski, eta, behin batean, laino polit bat agertu omen zen zeruan, eta denak harrituta geratu omen ziren.\nAitona zahar-zahar bat ba omen zuten, aspaldian itsu zegoena, eta lainoak zer esan nahi zuen harexek jakinen zuela eta, zuloko txoko batean zegoen hartatik hartu, eta atarira argitara atera omen zuten. Itsua nola baitzen, basora joan eta pago urkuluak egin, eta pago urkuluekin begiak ireki omen zizkioten.\nAitona zaharrak lainoa ikusi eta “Gazteak! — esan omen zuen— "gazteak, gure denbora joan duk: Jesus mundura jaio duk eta gu galduak gaituk”.\nHori esan, eta denak kuzkur-kuzkur zuloan sartu eta akabo!, ez omen ziren gehiago sekula atera.\nHorregatik esaten zigun askotan aitonak zerbaitetan trabatu eta erortzen ginenean: "Mairuari bezala pago urkuluekin begiak zabaldu beharko ote dizkizuegu?"\nJesu Kristo G.J. mundura jaio baino lehen, jentilak bizi omen ziren Balankalekun. garai hartan ez omen zuen euririk egiten, eta ez omen ziren lainoak ikusten zeruan. Han urrunean aurreneko lainoa agertu zenean, denak beldurtu omen ziren. Haien artean ba omen zen bere bordan erretiraturik bizi zen 400 urteko aitona zahar bat. Handik atera omen zuten agerkundea ikus zezan, baina alferrik!, ezin baitzituen begiak zabaldu. Orduan, balenka batzuen laguntzaz zabaldu omen zizkioten betazalak. Aitona zaharrak lainoa ikusi zuenean deiadar egin omen zuen: "Gure arraza galduko duk".\nEta, izan ere, une beretik, kristaugoa barreiatuz hasi omen zen eta jentilak desagertu egin omen ziren.\n2. Jentila eta kristaua\n3. Jentilak eta atso zelataria\nAtaungo plazako eliza jentilek egina dela esan ohi dute.\nKristauak orain hilerria dagoen tokian hasi omen ziren eliza egiten, baina egunez han biltzen zituzten harri guztiak, gero, gauez, Jentilbaratzako jentilek beheko erreka ondora, orain eliza dagoen lekura, jaisten omen zituzten.\nGau batean Zaindegiko andre bat etxeko leihotik begira zelatan jarri omen zen, harriak behera nork jaisten zituen ikustearren.\nJentil bat idiekin lanean omen zebilen, eta Zaindegi ondotik igarotzean esan omen zion:\nOrdutik aurrera andre hura begibakar gelditu omen zen, eta geroztik denak jentilen esanetara makurtu eta orain dagoen lekuan eliza egiten jarri omen ziren.\n4. Urrezko Izara\nEgun batean, etxekoandrea gaixotu egin zen, baina, hala ere, egunero jaisten ziren jentilak. Orain, ordea, urrezko hariz egindako izara bat ekartzen zuten eta ohe gainean zabaltzen zuten. Gaueko hamabietan, oilarrak jotzen zuenean, izara bildu eta alde egiten zuten.\n-Konturatu al zara zer izara? -galdetu zuen emazteak eta senarrak baietz erantzun zion-, Urrezkoa da... -jarraitu zuen etxeko-andreak- erreal politak emango lizkigukete horrengatik...\nBiharamun gauean jentilak beti bezala agertu ziren, garai-garaian eta ohazal eder harekin, ohe gainean zabaltzeko. Gaua giro ederrean igaro zuten, baina bi baserritarrek diruzalekeria barru-barruraino sartua zuten eta, erraldoiak bestetan zeuden une batean, gizonak iltze batzuk hartu eta ohezurari josi zion izara.\nOilarrak jo zuenean, jentilak izara asotzera joan ziren, baina ezin izan zuten, iltzez josia zegoelako. Indarrez tira eta hautsi egin zuten. Haserreturik, aide egin zuten handik etxeko jabeei madarikazio bat bota ondoren:\n5. Jentilkobako Jentilak\nEgino herriko gizaseme bat mendira joan zen beste askotan bezala, baina zoritxarrez Jentilak topatu zituen eta bereraien bizilekua zen Jentilkobara eraman zuten.\nBertan, Jentil amon bat zegoen eta gizona ikustean esan zuen:\n- Gibeltxo freskoak nahi ditut! Gibeltxo freskoak nahi ditut!\nEginoko gizona egoera larriaz ohartuta, ihaes egiteko asmoz, tripak nahastuta zeuzkala eta beharrak egitera kanpora ateratzen uzteko eskatu zien. Jentilak gizonaren asmoak antzeman zituztenez, soka batekin hanka lotu zioten eta harkaitz baten atzera joateko esan zionten. Denbora gehiegi zeramala eta, zertan ari zen galdetu zioten, eta gizonak ez zuela amaitu erantzun zuen.\nOndoren soka adar bati lotu zion, eta jentilek sokari ten egitean bertan jarraitzen zuela pentsatu zuten. Gizonak mendian gora ihaes egin zuen, baina Jentilak konturatu zirenean, erabat oldarturik, txakur piztiak lagun zituztela gizonaren atzetik abiatu ziren. Baina, maldan gora zihoazela, une batean txakurrak eremu baten inguruan biraka hasi ziren, eta aztarna galdua izango zutela pentsatu zuten. Gizona alde eginda, urrun izango zela pentsatu zuten, eta haitzulora itzuli ziren.\nEginoko gizasemea ordea, haritz batera igota zegoen, eta horrelaxe jentilen atzaparretatik ihes egitea lortu zuen.\n6. Zaitegiko atsoa\nPlazako eliza jentilek egina dela esan ohi dute.\nJentil bat idiekin lanean omen zebilen, eta Zaindegi ondotik igarotzean esan omen zion: Aida zurie, aida gorrie,\n7. BOLUNAKO JENTILAK\nGarai baserriko andre bat Goikolako errotatik etxera zihoala, Boluna ondoko kurtzeroan emakume bat ileak orrazten topatu zuen. Hura ikusi zuenean, bere orrazia utzi eta alde egin zuen. Garaiko andre horrek, orrazia hartu eta etxera eraman zuen.\nHurrengo gauean etorri egin zitzaion orraziaren bila etxera ileak orrazten egon zena, eta esan zion emateko, bestela mendekua hartuko ziola. Gero eman zion eta jentila joan zen kobara.\nKortezubiko Tomas Kobeagak kontatuta 1919an


Larrabetzuko Udala - 2020an LUK berria Larrabetzun\n2020an LUK berria Larrabetzun\nUdala | LUK\nAbian da aurtengo Larrabetzuko Umeen Kontseilua, laugarrenez. Zozketa eta aurkezpenak eginda, urtarrilaren 23an ospatu genuen lehen bilera lantalde berriarekin: gure herriarentzako lan egitera hilean behin elkartzen den 9 eta 11 urte bitarteko neska-mutil taldea. Alkatearen eskariz eratzen da Jakintsuen Kontseilu hau, ume begirada herrigintzan aintzat hartzeko xedearekin.\nZirkuluan jesarrita hasi genuen saioa, iaztik jarraitzen duten pertsonek aurten hasten direnei Kontseilua zertan datzan azalduz eta denon artean zalantzak argituz. Daniel, Ximun, Nerea, Malen, Asier, Assa, Siena, Malen, Kimetz, Aimar eta Lander gustora aritu ziren solasean hasieratik, Patri eta Peru hezitzaileekin batera.\nTalde-erronka txiki bat jarri genien orduan. 1etik 20ra kontatu behar zuten. Ba al dakizue hori egiten? Jakina baietz!! Batbihirulaubostseizazpizortzibederatzihamarhamaikahamabihamahiruhamalauhamabosthamaseihamazazpihemezortzihemeretzitahogei. Ba orain denen artean egingo dugu, txandaka esanez zenbaki bakoitza eta elkar zapaldu gabe. Bi pertsonek batera esanez gero, berriro batetik hasi behar. Hasi ginen eta behin eta berriro zapaldu... Hori jada ez da hain erreza! Talde bezala topatu zuten egiteko modua ordea, ez dira makalak!\nElkar ezagutzeko joko txiki bat egin genuen jarraian, bakoitzak lagunari zenbait gauza kontatu behar zizkiola. Hala jakin genuen batzuek zein besteek ez dutela oso gustoko brokolia, estudiatzea edota etxerako lanak egin behar izatea, baina bai dutela gustoko kalean lagunekin jolastea, zenbait kirol egitea, Larrabetzuko plaza edota munduan bidaiatzea. Jakin genuen ere hegan egitea, telekinesia, teletransportazioa eta ikusezin edo elastiko izatea bezalako superbotereak dituztela ume hauek, eta argi ibili, ze orohar oso kezkatuta baitaude Mitxilota denda zarratu dalako eta ez litzateke harritzekoa horren kontura ekintzaren bat egitea!\nUdaletxera bisitaldia egitera joan ginen gero, Iñigo Gaztelu Alkatearen eskutik, bertan dauden gela eta pertsona ezberdinak ezagutzera. Nahiko formal ibili ginela esan behar da, katakunbatako artxibategiak ikustera jaitsi ginen arte eta korridoreetan zehar ilunetan korrika ibiltzera...\nPleno Aretoan jezarrita, bertan udaletxeko plenoak nola egiten diren azaldu zien Alkateak, eta umeek hainbat proposamen egin zizkioten. Skate parke inguruetan agertu diren margo ugariei buruz berba dexente egin zuten, ea gustoko ditugun edo ezabatu beharko ote liratekeen... Larrabetzuko mapek arreta handia deitu zien harreratik pasatzerakoan, eta bakoitzak bana eraman zuen etxera poz pozik.\nOtsailaren 14an ospatuko dugu LUKen hurrengo bilera.\nHemen ikus eta jaitsi ditzakezue bilera honetako argazki guztiak: https://flic.kr/s/aHsmL2Xn1a


Txertoen erdiekin iritsi da Pfizerren asteroko bidalketa Hego Euskal Herrira | Gizartea | Berria\nTxertoen erdiekin iritsi da Pfizerren asteroko bidalketa Hego Euskal Herrira\nEztabaida piztu da ordezkari politikoen artean, dosien banaketa dela eta\nErizain bat, Pfizerren txertoa jartzen. EFE Tamaina handiagoan ikusi\nHeldu da agorraldia. Pfizer farmazia konpainiak aldi baterako murriztuko du txerto banaketa Europan, ekoizpen gaitasuna handitu ahal izateko, eta, hori dela eta, Espainiako Gobernuak orain arte ezarritako banaketa eredua aldatu du, bigarren dosia bermatu ahal izateko. Hartara, dosi gutxiago igorriko dituzte aurreko asteetan txerto gutxiago jarri dituzten erkidegoetara, eta, gehiago, berriz, aurreko dosi guztiak edo ia guztiak jarri dituztenetara. Erabakiak kalapita sortu du talde politikoen artean: Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak argudiatu dute txertoen «erreserba estrategikoa» egin zutela, ekoizpen edo hornidura arazorik balego, txertoa jaso zutenen bigarren dosia bermatu ahal izateko (bigarren dosia ezinbestekoa da immunitatea lortze aldera); beste zenbait ordezkarik, ordea, «utzikeriaz» jokatzea eta «mantsoegi ibiltzea» leporatu diete administrazioei.\nPolemikaren erdian iritsi da Pfizerren asteroko bidalketa eta, espero bezala, dosien erdiak jaso dituzte Araban, Bizkaian, Gipuzkoan eta Nafarroan: 8.736 jaso ditu Osakidetzak (espero zirenen %56) eta ia 3.000, Osasunbideak (%50).\nIñigo Urkulluk ez du begi onez ikusi banaketa hori. Atzo, Eusko Jaurlaritzako lehendakariak esan zuen «onartezina» dela, eta «kalte» egiten diola «aurreikuspenez jardun duenari». «Erabakia bidegabea da Euskadirentzat», salatu zuen sare sozialetan zabaldutako mezu batean. Mezu horri erantzun dio gaur Denis Itxasok, Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen ordezkariak: Urkulluri esan dio txertoak «jartzeko» direla, «ez gordetzeko».\nOsasun sailburu Gotzone Sagarduiren ustez, ordea, «azken egunetako gertakariek frogatu dute» Eusko Jaurlaritzak hartutako bidea «egokia» zela: «Kanpoan erosteko gaitasunik ez duzunean eta laborategi bakar baten menpe zaudenean, nolabait bermatu beharko duzu 21 egunen buruan bigarren dosia eman ahalko duzula». Gogoratu du Pfizerren bidalketa atzeratu egin zela duela bi aste: «Gero elurtea heldu zen, eta orain, murrizketak».\nJaurlaritzaren eta Espainiako Gobernuaren arteko tirabirak «oilar jokotzat» jo ditu PPko ordezkari Carlos Iturgaitzek: «Ikuskizun tamalgarria eskaintzen ari dira Urkullu eta Sanchez, egunero mokoka».


Irailera arte 5.043,4 milioi euro bildu dira, duela urtebete baino 1.091,5 milioi gutxiago - Área de prensa - Bizkaia.eus\nIrailera arte 5.043,4 milioi euro bildu dira, duela urtebete baino 1.091,5 milioi gutxiago\n2020(e)ko urriaren 16(a) 09:34\n2020ko irailera arte zerga itunduen bilketa metatua 5.043,4 milioi eurokoa izan da Bizkaian. Kopuru hori 2019ko epe berean lortutakoa baino 1.091,5 milioi txikiagoa da, hau da, %17,8ko jaitsiera gertatu da. Lehenengo bederatzi hilabeteetan 2020ko ekitaldi osorako zerga-sarreren aurrekontuan sartutako guztizkoaren %61,9 bildu da (8.141,1 m €).\nZuzeneko zergapetze osoa 2.448,7 milioi eurokoa da, eta %16,8 jaitsi da 2019arekin alderatuta (-493,3 milioi euro).\nPFEZ, oro har, %11,9 jaitsi da, eta kontzeptu nagusien artean, laneko atxikipenen (+29,8 M €) eta ondare-irabazien atxikipenen (+7,5 M €) igoera nabarmentzen da. Aitzitik, erorketak gertatu dira lanbide-, enpresa- eta arte-jardueren zatikako ordainketen bilketan (-20,8 M €), zati batean ordaintzeko agindutako salbuespenaren ondorioz, eta PFEZaren kuota diferentzialean (-220,5 M €), 2019ko PFEZren kanpaina irailaren 30era arte atzeratu izanaren ondorioz. Halaber, PFEZn behera egin dute sarien gaineko karga bereziaren bilketak (-44,5 M €) eta kapital higiezinaren atxikipenek (-4,3 M €).\nSozietateen gaineko Zerga, oro har, 506,8 milioi eurokoa da 2020ko aldi honetan, eta aurreko ekitaldian, berriz, 686,5 milioi eurokoa, batez ere higiezinen kapitalaren etekinen atxikipenen eta kuota diferentzialaren bilakaera negatiboaren ondorioz (irailera arte 397,3 milioi eurokoa izan da, eta 2019koarekin alderatuta %31,9 jaitsi da). Jaitsiera hori, besteak beste, Sozietateen gaioneko Zergaren aurkezpenaren epean onetsi zen atzerapenagatik gertatu da.\nOndarearen gaineko Zergaren kontzeptuan 1,5 milioi euro sartu dira, 2019ko 76,8 milioien aldean, tributu horren likidazioan irailaren 30era arte izandako atzerapenaren ondorioz; izan ere, 2019an ekainaren amaieran likidatu zen.\nZeharkako zergen bilketa 2.320,4 milioi eurokoa da, eta %16,6 jaitsi da 2019ko datuekin alderatuta (-463,5 M €).\nIrailean, BEZaren barne doikuntzen eta doikuntza berezien lehen bi epeak zenbatu dira, eta Bizkaiak 565,3 milioi euro ordaindu dizkie Arabari eta Gipuzkoari.\nKudeaketa propioko BEZa %17,3 jaitsi da (-374 M €), eta zerga berezien artean, hidrokarburoena %13,2 jaitsi da (-93,2 M €), tabako gaiena %0,5 jaitsi da (-0,5 M €) eta elektrizitatearena % 12,8 jaitsi da (-3 M €).\nTasak eta bestelako diru-sarrerak 29,3 milioi eurokoak dira, 2019ko epe berean baino 20,7 milioi gutxiago.\nKudeaketa propioa eta Estatuarekiko doikuntzak\nKudeaketa propioko zerga itunduak, guztira, 4.798,4 milioi eurokoak dira, eta %16,9 jaitsi dira 2019ko aldi berarekin alderatuta.\nIrailera arte BEZagatiko eta zerga bereziengatiko bi doikuntza egin dira Estatuarekin. BEZaren doikuntzen emaitza 392 milioi eurokoa izan da Bizkaiaren alde, eta berezietan 147 milioi euro ordaindu dizkio Bizkaiak Estatuari, 2019an baino 41,6 milioi gehiago.


Gorbeiako Parke Naturala eta Kontserbazio Bereziko Eremua - Sarrera - Geografia eremua - Bizkaia.Eus\nParkera nola heldu\nEuskal Herrian dago kokatuta Gorbeiako mazizoa, Araba eta Bizkaia lurralde historikoen arteko mugan, eta Kantauri itsasorantz abiatzen diren urak eta Mediterraniar arroan barrena itsasoratzen direnak banantzen dituen mendilerroaren atala da.\nNerbioira isurtzen dira bere urak iparraldetik, Altube eta Zeberio ibaien bidez eta Ibaizabalen barrena Arratian zehar. Hegoaldean, berriz, Ebrora iristen dira bertako urak, Baia eta Zadorra ibaiei esker. Bizkaia osatzen duten bailaren labirintoa eta Arabar Lautada banantzen ditu beraz. Bi Lurralde Historiko horien arteko administrazio-mugak bat egiten du inguru hauetan isurialdeen banaketa-marrarekin, Altubeko goian izan ezik, eta esan beharra dago horixe dugula Kantauri itsasora begira dauden arabar bailara bakanetako bat.\nMendi-mazizoak bertan antzeman dakiokeen mendirik altuenetik hartzen du izena: Gorbeia mendia dugu bertan gailur, 1.482 metrorekin. Profil biribildu eta zanpatuak kontrastea egiten du paisaian nabarmentzen diren aldameneko beste erpinen erliebe malkartsuarekin, Aldamin edo Arroriano aipa ditzakegularik horien artean.\nGorbeiako mendi-puntaren baldintzarik gabeko adiskide ageri zaigu iparraldeko hegian Aldamin izeneko haitza(1373 m), eta esan beharra dago bera dugula mazizoan bigarren gailurra. Lurralde honetako orografiaren aldetiko punturik nabarmenen dira biek osatzen dutena. Hareharrizkoa eta profil biribilduaz altuena; kareharrizkoa, malkarra eta pikoa, ordea, txikiena, mazizoa osotasunean harturik erliebearen bi motarik ohikoenen erakusgarri.\nIparraldeko isurialdean Itxinako Haitzak nabarmentzen dira, triangelu tankerako prisma gisa ageri den kareharrizko molea amildegiek inguraturik. Lekanda Haitzak (1306 m) ekialdeko erpin gisa eta Aizgorrigane mendiak (1100 m) iparraldean eta Gorosteta (1261 m) eta Ipergorta mendiek (1236 m) hegoaldean osatuko lituzkete irudi geometriko horren bertizeak.\n1994.eko ekainaren 21ean, Eusko Jaurlaritzaren Dekretuaren bidez, Parke Natural izendatu zen, bertako natura-ondarea babesteko, landa-garapenaren alde jarduteko eta bertako tokiak ezagutzea eta gozatzea sustatzeko xedearekin.\nHegoaldeko isurialdea hegi uhintsuetan behera doan bitartean, iparraldeko aldearen ezaugarri dira bertan paseatzen dabilena gailurrik altuenaren 1.482 metroetatik haran-hondo batzuen 250 metroko altuerara daramaten maila-aldaketak, sakonuneak eta tontor zorrotzak\n20.000 hektareako azalera bereganatzen du, gutxi gorabehera, Parke Naturalak, eta Bizkaiko Areatza, Artea, Orozko, Zeanuri eta Zeberio eta Arabako Zigoitia, Zuia eta Urkabustaiz udalerriek altuen dituzten inguruak hartzen ditu.


EHUko talde batek test bat baliozkotu du gidatzean gazteek duten inteligentzia emozionala neurtzeko - Noticias de Gipuzkoa\nEmakumeek gizonek baino adimen emozional handiagoa dute, eta puntuazio altuena lortu zutenek oinezko eta txirrindulariekin enpatia handiagoa dute\nep 26.08.2020 | 12:39\nDONOSTIA - EHUko Qualiker ikerketa-taldeak, Eusko Jaurlaritzako Trafiko Zuzendaritzarekin lankidetzan, test bat garatu eta baliozkotu du, gidatzen ari diren bitartean gazteen adimen emozionala neurtzeko.\nEmovia izeneko galdetegiak gidari gazteen emozioak ulertzeko eta kudeatzeko gaitasuna ebaluatzen du, eta adimen emozionalak trafiko-istripuetan duen eragina ezagutzea du helburu, ezbehar horietan gazteen giza faktoreak duen garrantziaren arabera.\nEHUk jakinarazi duenez, ikerketak eskala bat sortu du gidariak emozioak kudeatzeko eta bide-segurtasuna hobetzeko arreta jartzeko eta ulertzeko duen gaitasuna neurtzeko, izan ere, "gazteei eragiten dieten zirkulazio-istripuak munduko osasun-arazo bihurtu dira".\nIkerketatik ateratako ondorioek agerian utzi dute adimen emozional handia duten pertsonek ez dutela bizitzarako arrisku handirik. Gainera, Aritzetak adierazi duenez, "testean puntuazio altua lortu zutenek, adibidez, enpatia handiagoa zuten oinezkoekin eta txirrindulariekin".\nGenero-ikuspegitik, frogatu dute "adin-tarte horretan, emakumeek gizonek baino adimen emozional handiagoa dutela. Eta horrek ekarpen interesgarria du, gizonezkoetan bakarrik aurkitu baita lehenengo heriotza-arrazoia istripuena dela, baina ez emakumezkoetan. Emakumeek portaera ertain-altuagoa dute, eta adimen emozionalaren puntuazio altuagoa Emovialen", gaineratu du.


«Medikuek esaten zidaten zoratuta nengoela. Izugarria zen» | Gizartea | Berria\nNoiz sortua: 2018-12-26 00:30:00\nMarine Martin. Apesac elkartearen sortzailea\n«Medikuek esaten zidaten zoratuta nengoela. Izugarria zen»\nDepakinerekin estu lotuta dago Marine Martineren izena. Pollestresen bizi da, Ipar Katalunian. Botika hartu zuen berak ere, eta arazoak dituen seme bat du. «Ibiltzen hasteko adinean, ez zebilen; mintzatzen hasteko adinean, ez zen mintzatzen. Bila eta bila nenbilen». Depakineren ondorioen berri izan zuen. 2011n, arazoaren larriaz jabetu, eta Apesac elkartea eratu zuen, antzeko egoeran zeuden familiekin. Frantziako osasun sistemak auzia aintzat hartzea lortu dute. Ez arazorik gabe; osagile askoren mespretxua jasan behar izan zuen hasieran. «Medikuek esaten zidaten zoratuta nengoela, eta ea nor nintzen ni esateko Depakine txarra zela haurdun daudenentzat. Izugarria zen». Bidean zarata egin behar izan dute. «Hedabideen laguntzari esker egin ahal izan dugu presioa gauzak aldatzeko».\nEta badira presiorako motiboak. ANSM Frantziako Botiken eta Osasun Produktuen Segurtasun Agentziaren arabera, 2.150-4.100 haurrek izan ditzakete malformazio larriak. Erresuma Batuan ere elkartuta daude familiak, eta bi herrialdeetako kaltetuek lortu dute Depakineren gaineko kontrol neurriak zorroztea. «Europako Botiken Agentzian sendagaiaren berrebaluazio bat egitea lortu genuen. Egun Frantzian indarrean dagoen protokoloa ezarri zen horrela, 2015ean». Esan du, ordea, hainbat medikuk botika errezetatzen jarraitu zutela ondoren ere; kamera ezkutuen bidez eman izan dute horren berri.\nOsagile askok uzkur jarraitu dute. «Zaila izan da, adibidez, diagnostikoa egingo zuten medikuak aurkitzea ere». Aldiz, horretarako protokolo bat ere lortu dute. Baita auzitarako bidea urratzea ere; horretarako heldulekuak badirela dio. «Literatura zientifiko oparoa dago gaiari buruz». Aitortza ere badute: Frantziako Gai Sozialen Ikuskaritza Nagusiak 2014an nabarmendu zuen Frantziako agintariek berandu erreakzionatu zutela.


Mondragon Unibertsitateak eta init-ek akordio bat sinatu dute — TUlankide MONDRAGON\nMondragon Unibertsitateak eta init-ek akordio bat sinatu dute\nMUk eta initek Bilbao Berrikuntza Faktoria proiektua martxan jartzeko aurrerapausoa eman dute. Akordio honen helburua, ekintzailetza eta berrikuntza proiektua garatu eta martxan jartzea da.\nMondragon Unibertsitateak eta initek (enpresa-ekimen berriak garatzeko korporazioa) aurrerapausoa eman dute, Bilbao Berrikuntza Faktoria proiektua martxan jartzeko. Izan ere, bi erakundeok ekintzailetza eta berrikuntza proiektu hori garatzeko akordioa sinatu dute. Hala, Euskadin aitzindaria izateaz gain, Bilbao Berrikuntza Faktoriaren behin betiko onespena izango da proiektua.\nBilbao Berrikuntza Faktoria proiektuak bi helburu ditu; batetik, berrikuntzarekin eta ekintzailetzarekin lotutako hezkuntza eta enpresa ekimenak eraikin berean biltzea; eta bestetik, enpresa-ekimen berritzaileak sustatzea. Init Berrikuntza eta Ekintzailetza Zentroa garatzeaz eta kudeatzeaz arduratuko da eta bien bitartean, Mondragon Unibertsitateak unibertsitate-heziketaren, ikerketaren eta transferentziaren ardura izango du. Bilbao Berrikuntza Faktoria ekimenaren esparru-hitzarmena Bilboko Udalak eta Mondragon Unibertsitateak sinatutako lankidetza-hitzarmena da.\nHitzarmen horretan adostutakoaren arabera, Bilboko Udalak Nerbioi kaleko 3ko eraikineko lehen, bigarren eta hirugarren solairuak lagako dizkio unibertsitateari. Han, Bilbao Berrikuntza Faktoria berrikuntza eta ekintzailetza ekosistema bat eratzensaiatuko da. Horretarako, alde batetik, berrikuntzarekin eta ekintzailetzarekin lotutako hezkuntza eta enpresa-ekimenak esparru berean bilduko ditu eta betetik, aukera-sektore berrietan enpresa-ekimen berritzaileak bideratuko dira enplegua sortzen laguntzeko.\nEsan moduan, Mondragon Unibertsitateak unibertsitate-heziketarekin, ikerketarekin eta transferentziarekin lotuta Bilbao Berrikuntza Faktorian sortzen diren jarduerak garatzeaz eta kudeatzeaz arduratuko da. Atal horretan, unibertsitate-graduko programekin lotutako jarduerak sartuko dira (Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntzako Gradu Ofiziala – LEINN, jadanik martxan dagoena), bai eta master-programak ere (hala nola Intraekintzailetza eta Berrikuntzako Nazioarteko Masterra – MINN, Team Mastery, Diseinuko aditua ikastaroa, Lidergo eta Coachingeko Masterra, etab.)


AGIFES elkarteak buru gaixotasunari buruz ikasi eta familien bizikidetza hobetzeko ikastaroa antolatu du Arrasaten. — Oñatiko udala\nAGIFES elkarteak buru gaixotasunari buruz ikasi eta familien bizikidetza hobetzeko ikastaroa antolatu du Arrasaten.\nIkastaroa Debagoienako familiei zuzenduta dago.\nAgifes elkarteak buru gaixotasuna duten pertsonen senide edo zaintzaileei zuzenduta doako ikastaroa emango du Arrasaten. Helburua, beren senitartekoekin duten bizikidetza hobetzeko teknikak ikasteko aukera eskaintzea da. Elkarteak aurrera daraman “baikor pentsatu nahi duzu?” izeneko sentsibilizazio kanpainaren barne antolatutako prestakuntza ekintza hau bost saiotan gauzatuko da, orain irailean hasi eta azaroa bitartean. Ikastaro egunak konkretuki: irailaren 20a, urriaren 4 eta 18a, eta azaroaren 8 eta 22 izango dira, arratsaldeko 6.30tatik 8etara Arrasateko kultur aten.\nGipuzkoako Foru Aldundiak babestutako ikastaro honen antolakuntzan eskualdeko udalek eta Arrasateko buru osasun zentroak lagundu dute.\nBuru nahasmendua, hala nola eskizofrenia, nahasmendu bipolarra edota nortasun-nahasmendua duen pertsona bat zaintzea edo berarekin bizitzea zaila izan daiteke. Izan ere, gaixotasun horien ondorioz, senideen arteko giroa eta harremanak ezegonkor bihur daitezke. Horregatik, ikastaro honetan, parte-hartzaileek gaixotasunaren inguruko ezagutza zabaldu eta euren senideekiko harremana hobetzeko baliabideak erabiltzen ikasiko dute. Era berean, tratamendu mota desberdinen, egitura sanitario eta soziosanitarioen eta eskura dituzten baliabide eta gizarte laguntzen berri izango dute. Horrez gain, gaixotasun mentala duen pertsonak dituen babes juridikoak ezagutuko dituzte. Ikastaroa Agifese elkarteko hainbat profesionalek emango dute: psikologo, gizarte langile eta abokatuek. Parte hartzeko interesa duenak, Agifesen egoitzara deitu behar du izena emateko: 943 474337 telefonora.\nEkimen honi esker, Agifesek buru eritasuna duten pertsonen senide eta zaintzaileenganako laguntza indartu nahi du. Eurak baitira elkartearen oinarrizko zutabe eta buruko gaixotasuna duten pertsonen sendatze prozesuan berebiziko garrantzia dutenak. Izan ere, Agifes elkartea buru gaixotasuna zuten pertsonei eta euren senide edo zaintzaileei laguntza emateko asmoz sortu baitzen 1985ean. Gaixoarengandik hurbilen dagoenari laguntzeko baina baita ere, buru gaixotasunari buruzko informazioa eta ezagutza gizartean zabaltzeko. Erakundeak 1.000 bazkide baino gehiago ditu gaur egun baina kolektibo handiago bati ematen dio zerbitzua. Errehabilitazio psikosozialerako hiru zentro ditu Gipuzkoan: bi Donostian eta hirugarrena, Eibarren. Gainera, zaintzapeko zortzi pisu kudeatzen ditu. Hurbilenak: Eibarren, Zumarragan eta Elgoibarren.\nBestalde, harrera eta orientazio programak, laguntza taldeak, etxez etxeko esku-hartze psikohezitzailea, senideentzako eta buru nahasmendua dutenentzako talde terapiak, aholkularitza juridikoko programak eta aisialdi taldea ere eskaintzen ditu elkarteak.


«Agur esateko eskubidea ez da bigarren mailako kontua» | Gizartea | Berria\nKoronabirusa. SERIEA. Izurriaren kantoietan (III). Jon Mirena Landa eta Izaskun Andonegi.\nJon Mirena Landa legelariak (Bilbo, 1968) oroimenean iltzatuta ditu, ia orduz ordu, amaren azken egunak, harengandik nahi baino aparteago egon bazen ere. Izurria heldu berria zen egun nahasi haietan izan zen: iktus baten ondorioz, ama erietxean zuten orduan, eta hura ondoan edukitzetik «arrastoa» galtzera eraman zituen epidemiak. Halaxe hil zen: etxekoak ondoan izan gabe. Bakartze giro hartan, hileta ere ezin izan zuten egin, eta orain egitekoak dira. Aste batzuen buruan, Landak iritzi artikulu batean adierazi zuen zer bidegabekeria egon den birusa saihesteko neurrien zurrunaren ondorioz bakarrik hil diren pertsonen heriotzen atzean: «COVID-19aren krisialdiaren zurrunbiloan, isolamenduaren inertziak aurretik eraman du agur esateko eskubidea». Ondo ulertzen du ohartarazpen horren funtsa Izaskun Andonegi zaintza aringarrietako erizainak (Donostia, 1967); horren atzean dagoen oinazea ere bai. Aditua da dolu eta trauma prozesuetan, eta izurriak ekarritako neurriek prozesu asko zaildu eta korapilatu dituztela onartu du. Ez du aurrez inoiz Landarekin hitz egin. Ezer baino lehen, «besarkada» bat helarazi dio, online bada ere. Eskertu ere egin dio gaiaz publikoki aritzea: «Ez da erraza».\nIzurriaren hasierak hauskortasun egoera batean harrapatu zuen zuen ama, Jon Mirena...\nJON MIRENA LANDA (J.M.L.): Bai, bi iktus izan zituen. Hala ere, aurrera atera zuten. Pixkanaka aurrera ari zen: errekuperazio bidean. Basurtuko erietxetik atera eta Gorlizera eramatea zen asmoa, han errehabilitazioa egiteko. Dena geldiarazi zuten, ordea, bere aldamenean zegoen pazienteak COVID-19an positibo eman zuelako. Nire amak ere eman zuen positibo, eta orduan galdu egin genuen amaren arrastoa. Azken goiz bat egin ahal izan genuen berarekin, eta gero geuk ere joan egin behar izan genuen etxera, bakartuta. Horrek eragin du egonezina, urruntasuna.\nIZASKUN ANDONEGI (I.A.): Komentatu duzu, Jon, amaren arrastoa galdu zenutela...\nJ.M.L.: Dena zegoen primeran amak positibo eman zuen arte. Positibo eman zuenean, sartu zuten gela batean, hor zegoen, eta inor ere ez zen sartzen. Eta une haietan garbi zegoen ez zegoela protokolo garbi bat han. Esaterako, proba egin zioten babestuta, baina gero inor ez zegoen han babestuta. Orduan, ez genekien zer egin: «Etxera joan behar dugu? Sartu behar dugu? Nor sartuko ote da?». Azkenean, ni sartu nintzen; sartu nintzen, nolabait ere, protokoloaren kontra, eta egon nintzen goiz osoan: gauzak normalizatu ziren arte. Gero ja sartzen hasi ziren erizainak, haiek ere babestuta, eta orduan gu —hiru anaia gara— bidali gintuzten. Esan ziguten lasai joateko, haien eskuetan gelditzen zela; ordutik amaren jarraipena egin behar izan genuen etxetik. Aurrena pabiloi batean egon zen, gero beste batean, ondoren Santa Marina erietxean bukatu zuen... Larrimin handia zen; deitzen baduzu esaten dizute, ez dizute esaten, ez dago erarik kontaktatzeko... Lau egunean joan zen, baina amaigabea izan zen niretzat: oso luzea.\nCOVID-19ak, beraz, ekarri zuen aldaketa erabatekoa...\nJ.M.L.: Alde batetik, nik ez dut kritikatu nahi sistema: sinpleegia litzateke. Bertan egon ginenean, primeran tratatu gintuzten. Eta uste dut borondate on osoz esan zigutela: «Segi etxera. Batetik, zuek isolamenduan egon behar duzuelako. Gu arduratuko gara». Alde horretatik, uste dut ondo jardun zutela. Gertatzen dena da ez zegoela pentsatuta, oro har, horrek esan nahi duela zuk galtzen duzula kontaktua. Eta nik etxean nengoela esaten nuen: «Joan behar dut? Joaten banaiz kutsatu naiteke, eta ekarri dezaket gaitza etxera?». Eta, aldi berean, haiek ere lanean daude, eta ikaragarrizko olatua izan zen. Dena hasi zen unea zen; gainezka zegoen, eta ez duzu trabarik egin nahi, baina zure ama dago tartean. Azkenean, lortu genuen komunikazioa izatea, baina ez zegoen protokolizatuta horretarako bidea. Horri begiratu beharko litzaioke hurrengo baterako. Ez dut esaten haiek gaizki aritu zirenik, baina bizitzaren amaierako eskubideak eta agur esateko eskubidea ez dira bigarren mailako kontuak: lekua egin behar zaie. Hori protokoloetan txertatu behar da. Gainera, egoera horietan, behin esaten dizutenarekin ez da nahikoa. Nire burutik pasatu zen, esaterako, konfinamendua apurtu, eta amaren ondora joatea.\nI.A.: Noski, nola ez. Nola ez.\nHilabeteotan izan diren arazoen adibide argi bat Jon Mirenaren bizipena. Halako asko ikusten ari zarete dolu prozesuetan laguntzen ari zareten adituak?\nI.A.: Bai. Ikusten ari gara kasu oso antzekoak. Batez ere konfinamenduaren hasierakoak, zeinean izugarrizko ezjakintasuna baitzegoen. Profesionalei ere laguntzen aritu naiz prozesuan, eta haiek ere ez zekiten nola jokatu. Gero, kanpotik zetozen arauak politikariek hartutakoak ziren, ez ziren osasun arloko profesionalek hartuak. Osasun arloko profesionalenak balira, bizitzaren amaierako erabaki horiek seguruenera beste modu batean hartuko ziren. Ulertu egin behar da; larrialdia oso handia izan da, baina nahi gabeko ondorio handiak utzi ditu. Bizitza bukaerako zenbait eskubide ez dira kontuan hartu, batez ere behar emozionalak, psikologikoak eta espiritualak. Hala ere, esan nahi dut osasun arloko profesionalek, oro har, oheburuetan egon diren horiek, hilzorian zeuden pertsona horien familia bihurtu zirela puntu kritiko batean: humanizazio horren eskuak izan ziren. Horren lekukoa izan naiz ni. Baina orain dolu horien liseriketa egin behar dugu.\nJon Mirena Landa. / Luis Jauregialtzo, Foku.\nJ.M.L.: Hor gakoa da ziurtasuna behar duzula. Komunikazio kanal bat ezarrita egotea eta norbaitek esatea: «Joan etxera, eta hitz egiteko aukera izango dugu arratsaldeko zortzietan». Aldiz, esaten badizute lasai joateko, baina gero ibili behar baduzu nora deitu, nora ez deitu, zoratu egiten zara.\nI.A.: Jonek esan duen hitz gakoa da ziurtasuna. Gizakiok behar dugu segurtasuna gure bizitzan zehar, eta, halako momentu zail batean, pertsona maite baten arrastoa galdu duzunean, ildo bat ezarri behar da esateko nolako kontaktua mantendu behar den.\nJendea sendatzeko asmoz hartutako erabakiak izan ziren, birusari hesia jartzeko...\nI.A.: Bai, larrialdi horretan garrantzitsuena izan zen bizitzak aurrera ateratzea. Baina beti iristen da une bat zeinean ezin baita pertsona bat sendatu. Prozesu guztietan badago puntu bat non pertsona begiratu behar den, ez gaitza. Pertsona osotasunean begiratu behar da, haren sendia ere bai, eta ezin dira ahantzi beste beharrak. Ez dago aitzakiarik.\nBaina beldurra zegoen...\nI.A.: Bai, beldurra zegoen, kaosa, ados nago. Baina beste neurri batzuekin egongo zen era beste modu batean jarduteko, eta ez da egin. Hiltzera doan pertsonaren ondoan egon da profesional bat, egon da pertsona bat. Zer alde legoke, esaterako, pertsona hori egon beharrean Jon Mirena egotean amaren ondoan? Edo beste senide bat... Eta hori, beharra baldin badago. Izan ere, batzuetan familiek ez dute ondoan egon nahi. Badakit oso polemikoa dela hori, baina beti errespetatu behar dira familien eta hiltzera doan pertsona horren beharrak. Eta aukera eman behar da. Ez da gauza bera aukera ematea edo ez ematea. Gero bakoitzak erabakiko du: hor dago askatasuna.\nDolua ondo bideratze aldera, kontu horiek guztiak oso garrantzitsuak direla nabarmendu ohi duzue sarri askotan arloko profesionalek. Gainerakoan, pisutsuagoa da prozesua, ezta?\nJ.M.L.: Bai, hau guztia landu egin behar duzu. Egoera oso arraroa izan da. Bakartuta geunden etxean, eta mundu guztia zegoen halako egoera arraro batean. Guk hileta, esaterako, orain egingo dugu. Une hartan informazioa falta zen hori egiteko moduen inguruan ere, eta laga egin genuen. Eta falta zaizkizu euskarriak dolua egiteko. Ordezkatu egin behar dituzu; nik ordezkatu nituen, adibidez, idazten. Gero, nire ama oso positiboa zen. Aspalditik esaten zidan aitarekin joan nahi zuela. Guk heriotzaz hitz egin dugu etxean, eta gauza positibo horietara jotzen duzu. Baina zailagoa izan da; euskarriak falta zaizkizu.\nIzaskun Andonegi. / Jon Urbe, Foku\nDistantziei eutsi beharrak, oro har, dolu prozesuak zaildu egin ditu. Besarkadarik gabeko doluak dira, agurrik gabekoak...\nI.A.: Bai, batzuek esaten dute dolua diferituan bizitzen ari direla. Erritualek badute beren pisua eta esanahi antropologikoa. Adibidez, Jonek esan du orain egingo dutela agur kolektiboa... Baina agurra ekintza intimo bat ere bada. Jonek bere prozesu propioa egin beharko du amarekin, eta bere anaiek ere bai: bakoitzak berea. Prozesu horiek bakarrik ere egin behar ditugu; gero partekatzeak gertatutakoari zentzua ematen laguntzen digu, eta errealitatean horrekin topo egiten.\nJ.M.L.: Bai, bakoitzak bere prozesua egin behar du. Baina egia da, baita ere, badaudela zati batzuk izoztuta geratu zitzaizkigunak. Errautsak hartzea, hileta prestatzea... Hori guztia izoztuta zegoen; bazenekien helduko zela, baina ez zenekien noiz helduko zen ere. Hori kontu arraroa da. Baina guztiz ados; bakoitzak sortu behar du bere prozesua. Dimentsio indibidual hori ere hor dago.\nBirusa hor dago. Etorkizunera begira, protokoloak behar dira halakoak saihesteko, ezta?\nJ.M.L.: Bai, ezustean harrapatu gaitu honek, baina gerora begira buelta bat eman beharko litzaioke. Nola antolatu behar da hau? Zer aukera eman behar dira? Nola? Zer baldintzatan? Eskaintza bat egoteko. Gero jendeak erabakiko du hartu nahi duen edo ez.\nI.A.: Hori da, aukera eman, eta gero norberak erabakitzeko askatasun hori izan dezala.\nJ.M.L.: Hor badago sakoneko kontu bat. Nik ez daukat erabat garbi, baina gauza bat da erlijioa, eta beste bat da gu hiltzen garenean, edo gure senitarteko bat hiltzen denean, hor badagoela zerbait oso sakona gure eskubideen barnean dagoena. Hori bidera daiteke modu erlijiosoan, edo erlijiotik kanpo. Baina kontua ez da: «Hil da, eta kito». Ezin ukituzko hori bada eskubideen barruan kudeatu beharreko zerbait. Hor oso gauza serio bat dago, eta modua egin behar da horri bide bat emateko eta guk erabakitzeko, baita salbuespeneko egoeretan ere. Jakina, ez badago prestatuta, ez dago egiterik. Baina baldin badakigu berriz antzeko egoera bat etor daitekeela, presta dezagun. Badakit zaila dela, baina ezin dugu esan: «Besterik gabe, kendu egingo dugu». Eta hori, alde batera utzita bakoitzak zer pentsatzen duen: beste mundurik badagoen, ez dagoen... Duintasun kontua da.


Tokiak – Iruñea Gaztea\n>>AURKITU ZURE TOKIA\nGogaituta al zaude lagunekin elkartzeko lekurik ez izateaz? Ez duzu tokirik aurkitzen lasai-lasai ikasteko? Guneren bat behar al duzu zure lanak erakusteko, antzezteko edo zure taldearekin jotzeko? Gazteriaren Etxeko guneak zure eskura daude gehien gustatzen zaizkizun jarduerak egin ditzazun. Zatoz eta ezagut itzazu behar adina aldiz gozatzen ahalko dituzun instalazio guztiak.\nHalaber, zure ekimena, ideia edo jarduera abiatzera animatuz gero, erabilgarri izango dituzu Gazteriaren Etxeko guneak Muntatu zure ekitaldia ekimenaren bidez, eta laguntza jasoko duzu, baita ere, beste udal-baliabideak edo -guneak bilatzeko, halakorik behar baduzu.\nZure kasa dantza egitea gustatzen bazaizu baina entseatzeko tokirik ez baduzu, Gazteriaren Etxeak gune bat eskaintzen dizu. Aretoak soinu-tresneriaz hornituak daude eta behar bezalako baldintzak dituzte eroso dantzatzeko. Etorri Etxera eta erreserbatu areto bat. Kito. Baina dantzan ikasi nahiago baduzu, bota begirada Gazteriaren Etxeak eskaintzen dizun ikastaro-programazioari.\nGazteriaren Etxeko Erakusketa-aretoa da lekua Iruñeko artistarik gazteenak zer egiten ari diren jakin dezazun, eta era berean, nahi baduzu, zure lanak eta zure artea erakusteko.\nEtorri Etxera eta gakoak emanen dizkizugu zure erakusketa muntatu dezazun.\nBehar duzu areto bat lan bat egiteko, entseguetarako edo zure taldearekin edo elkartearekin bilera egiteko?\nGazteriaren Etxean daukazu gazteei aretoak lagatzeko zerbitzu bat.\nZibergunean ordenagailuak daude erabilgarri, ofimatika-programez hornituak eta Internetera doan konektatuak. Bertan lanak egin ditzakezu, eta bada, baita ere, agiriak inprimatu eta eskaneatzeko zerbitzua. Zure ordenagailu eramangarrian ere konektatu zaitezke Internetera.\nIkastaro eta lantegi batzuk ere eskaintzen dira, urte osoan zehar, horietako asko, doanekoak.\nGazteriaren Etxeak WIFI seinalea dauka, doan.\nIruña Gaztemaker Space robotika eta 3D modelatuko laborategia da. Bertan aukera edukiko duzu 3D inprimaketak egiteko, materialaren kostuaren prezioan, 3D eskanerrak egiteko eta robotika-kitak maileguan hartzeko; halaber, ordenagailuak eskura edukiko dituzu 3D diseinuak egiteko eta robotak programatzeko, eta banakako aholkularitza teknikoa jasoko duzu.\nLantegi batzuk ere programaturik daude robotikaren ezagutzan hasteko edo sakontzeko.\nGazteriaren Etxeak areto bat dauka, Internetez hornitua, ikasteko bakarrik erabiltzen dena, bertan estutasunik gabe ikasi ahal izateko. Areto honek osatu egiten du Iruñean erabilgarri dauden udal-guneen eskaintza. Halaber, Internetera konektatu zaitezke.\nEkitaldi-aretoa hornituriko gunea da eta, beste kultur ekitaldi batzuen artean, kontzertuak, antzezlanak, poesia-errezitaldiak, hitzaldiak eta diapositiba-emanaldiak ematen dira. Jarduera horiek guztiak doan dira eta urte osoan antolatzen dira.\nOrobat, zure ekitaldia edo jarduera egin dezakezu hemen. Informa zaitez Muntatu zure ekitaldia ekimenean.\nEtxeak sukalde industrial bat du, guztiz ekipaturik, ikastaroak eta lantegiak egiteko.\nGazteria Unitateak antolatutako jarduerak egiteko baino ezin da erabili.\nEtxeak Pintura-ikasgela bat dauka zabalik modu iraunkorrean, taldean edo bakarka pintzelekin aritu nahi dutenentzat, eta, are garrantzitsuagoa dena, interes berberak dituzten beste pertsona batzuekin zuen zaletasuna partekatzeko.\nEntseguak egiteko lokal baten bila bazabiltza, hau da zure tokia.\nZure aretoa erreserbatzeko, bete eskabidea eta aurkeztu Gazteendako Informazio Bulegoan. Aretoak unean-unerako ala era egonkorrean erreserbatu daitezke.\nKontsulta ezazu, baita ere, Musika martxan musika-taldeendako laguntza-programa.


Gregorio Muxika - Wikipedia, entziklopedia askea.\nOrmaiztegi, 1882ko abenduaren 24a\nDonostia, 1931ko uztailaren 22a (48 urte)\nJosé Mujika Mujika\nGregorio Muxika Muxika (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1882ko abenduaren 24a - Donostia, Gipuzkoa, 1931ko uztailaren 22a) euskal idazle eta euskal herritar kazetaria izan zen. Gaztelaniaz ere, idazle trebea. Ahoz aho zebiltzan Pernando Amezketarraren pasadizoak bildu eta lehen aldiz idatzita argitaratu zituen, Pernando Amezketarra izeneko liburuan (1927); gaurko best-seller liburuen moduko arrakasta izan zuen garai hartan. Ordu arte euskal testuetatik urrun izandako baserritar eta euskaldun xeheen artean irakurzaletasuna bultzatzen saiatu zen, liburuan bildutako ipuin umoretsu eta errazen bitartez.\n2.3 Herri literatura\nIngeniari mekanikoa eta ingeniari teknikoa zen lanbidez eta ikasketaz, baina lanbidez kanpoko denbora guztia euskararen alde eman zuen. Hogeita bost urte zituela, 1907an, Euskal Esnalea kultura elkarte euskaltzalea sortzeko batzarrean parte hartu zuen —Serapio aitarekin, Arturo Campiónekin, Karmelo Etxegarairekin, Txomin Agirrerekin, Julio Urkixorekin eta abarrekin batera—, eta elkarteko idazkari izendatu zuten. Euskararen aldeko hizlari nabarmen bilakatu zen. 1907an bertan sortutako Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkarian artikuluak idazten zituen. Aldizkariaren lehenengo zenbakian bertan argitaratu zuen artikuluak zalaparta handia eragin zuen. Hona hemen artikuluaren muina jasotzen duen pasarte bat, hitzez hitz:\n« Eta guk, euskaldun gazteak, arnasa eta otsarearen adiñetan gauden euskaldun gazteak, egon bear degu geldi, ixilik eta besoak gurutzetuta gure izkuntza nola galtzen dan ikusiaz? Itxi egin bear ditugu begiak eta utzi kanpoko jendeari, guk geiena maite bear degun gauza izkutatzen? Euskaldun gazteak, badegu biotzik ala ez? Maite degu euskera edo ez? »\n1911n, Euskalerriaren Alde aldizkaria sortu zuen, Txomin Agirrerekin eta Karmelo Etxegarairekin batera, euskal kultura ikertu eta ezagutarazteko, eta euskara iraunarazi, zabaldu eta lantzeko asmoz. 1918an, Oñatin egin zen Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko I. Biltzarreko idazkari izan zen. Gero, Eusko Ikaskuntzaren zutarrietako bat izan zen, erakunde horretako idazkariorde izan baitzen 1918tik 1930 arte.\nMuxika hedatzaile eta eragile izan zen batez ere. Jakintzaren zabaltzaile izan zen, eruditoen eta jende arruntaren arteko zubia eginez, betiere hizkuntza eta herri honetako kultura ardatz hartuta. Euskara erabiltzearen alde —eta txukun baina garbizalekeriarik gabe erabiltzearen alde— egin zuen, eta ederki erabili ere, kazetari idatzietan. Kontuan hartu behar da garai hartan oraindik euskaltzale eta euskalariek erdara —gaztelania Hegoaldean, frantsesa Iparraldean— erabiltzen zutela gehienbat beren idatzietarako. Gainera, ez ziren gutxi euskarari mezpretxua erakusten ziotenak.\nHitzaldien bidea ere landu zuen. Gogoko zituen historia eta tradizioko gaiak, hala nola sorginak edo zezenzaletasuna. Baina gainera propagandista izan zen, mitinzalea nolabait, batez ere hizkuntza gatazkaren arloan. Euskal jai eta ospakizunetan, sarritan aurkituko dugu hizlari modura, batez ere Gipuzkoa eta Nafarroan. Berebiziko dohaina zuen era guztietako entzuleengana iristeko, haiengan arreta bizia piztuz. Idazkeran bezalaxe, ulerkorra eta argia hizkeraren aldetik, eta aldi berean su eta garra zeriola bihotzak ukitu ahal izateko.\nHeriotzak gerarazi zuen euskaltzale haren jardun nekaezina, 1931ko uztailaren 22an, 49 urte zituela.\nGregorio Muxikaren uzta Euskalerriaren alde eta Euskal Esnalea aldizkarietan geratu da nagusiki.\nLorak eta Ogia. Ipuia (1910, Valverde)\nNaitasunez erein! (1930, Gipuzkoako Aurrezki Kutxa)\nHerri literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nPernando Amezketarra. Bere ateraldi ta gertaerak (1925, Iñaki Deuna)\nElkarrizketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLos titanes de la cultura vasca (1962, Auñamendi): garaikide zituen Euskal Herriko kultura gizon ospetsuenei 1917tik 1920 arte egindako elkarrizketak. Txomin Agirre, Telesforo Arantzadi, Aita Donostia, Karmelo Etxegarai, Juan Carlos Guerra, Arturo Campión, Pierre Lhande eta Julio Urkixo izan zituen, besteak beste, bere galdeketa zehatz eta zorrotzen gai. Pertsonaia horien erretratu bizia eman zigun, bakoitzaren giroa eta bizimodua ere jasota.\n↑ a b c d e Elixabete Garmendia (1998): Gregorio Mujika: Euskalerriaren alde eta Euskal-Esnalea, Bidegileak bilduma, 11. zenbakia, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia.\n↑ Bernardo Estornés Lasa: «Gregorio Mugica Mugica», Auñamendi Eusko Entziklopedia.\nGregorio Muxika, Literaturaren Zubitegian.\nGregorio Muxika, Euskonews Gaztean.\nLiteraturaren Zubitegia: 465\nBNF: 13509854r (data)\nOrriaren azken aldaketa: 9 apirila 2021, 17:01.


Ocañako espetxea - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEspetxearen aurrean txongilari eskainitako monumentua dago.\nOcañako espetxea, gaur egun Ocaña I espetxea (gaztelaniaz: Centro Penitenciario de Ocaña I), Ocañan (Toledon) dagoen espetxea da. Espainiako espetxe zaharrenetariko bat da. 1883an inauguratu zen. Ondoan Ocaña II espetxea dago, 1980an eraikia. Frankismo garaian oso espetxe gogorra izan zen eta hilarazteak eguneroko kontua izaten zen. Bereziki ezaguna tiroz presoak hil arazten zituen apaiz borreroa izan zen, Ocañako apaiz beltza eta Apaiz borrero gisa ezaguna.\nInstalazioak 1883an inauguratu ziren eta lehen unetik garrantzi handia izan zuen. 1914an aldatu zuten eta preso arrunteen espetxetik helduentzako erreformatorioa bihurtu zuten. Espainiako Gerra Zibilean Errepublikako Gobernuan militar-ospitalea bihurtu zuten, fronteko zaurituak zaintzeko. Gerra behin amaituta berriro ere espetxea izan zen, Espainiako gogorrenetariko bat. Diktadura garaian Espainiako espetxe handienetariko bat izan zen, 15.000 preso izanik. Espetxe horretan Miguel Hernández idazlea entzerratu zuten 1940-1941ean; beste antifrankista ospetsua, Marcos Ana, 1944tik aurrera egon zen. Miguel Hernandez poesia irakasten zien beste espetxeratuei; horrela oso ezaguna den "El cura verdugo" poema idatzi zen; poemaren egilea ez dago oso garbi. Apaiz horren identitatea oraindik ez da argitu baina, dirudienez, tortura eta afusilamendu saioetan laguntzailea izaten zen. Tulio Riomesta-ren arabera espetxean gutxienez 1300 preso errepublikarrak erail zituzten.\nOcaña II espetxea\n(Gaztelaniaz):Meggy Williams-en artikulua.


Lekeitio bat Tabakaleran | Kultura | Berria\nItxaro Borda, Maialen Lujanbio eta Xabier Erkizia, atzo, Tabakalerako patioko ekitaldian. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nOholtza ez oso altu bat eta, bertan, hiru aulki. Atzean, pantaila bat, hitzak gurpil izpiak balira bezala idatzita: Munduak euskaratzen, Tutto e niente, Instrumentala, Karawane 2018, Zine-proiekzioa, Walled Unwalled, Esperimentazioaren tradizioak, Seaska kanta bat, Sound-Speech, Eus, Erresonantzia eta Kiromantzidxa... Tabakalerako patioa prest zegoen 18:00etarako, Hizketaldi Handia: Non dago Lekeitio? jardunaldiei hasiera emateko. Tantaka sartu ziren entzuleak, eta Donostiako kultur zentroko zuzendariak hartu zuen hitza lehenik, Edurne Ormazabalek, jardunaldiok udaberriarekin etorriko den Komunikazio-Inkomunikazio erakusketaren atarikoa direla nabarmentzeko.\nOier Etxeberriaren sarrera hitz batzuen ondoren igo ziren oholtzara Itxaro Borda idazlea, Maialen Lujanbio bertsolaria eta Xabier Erkizia musikari eta soinu artista. Ordena horretan eseri ziren oholtzan, ezker-eskuin zeuden aulkietan. Eta gurpil bat sortu zuten ahoz, hitzak biraraziz, murtxikatuz, errepikatuz, elkarri oihartzun eginez. Biradera hark eragindako zorabioan, hitz eta esaldi solteak harrapa zitezkeen: «Mila bederatziehun eta... Garai bat historian... Herri bat lurrean... Munduko borroka politikoen.... Euskal Herri soziopolitikoki ito batean. Hezkuntza bat, euskara, gutxietsia... Herri kulturaren ondare aberatsa ekarri eta espresio modu garaikideekin parez pare jarriz doinu zaharrak, forma berriak... Lekeitioak... Borroka politikoen erdian... Mikel Laboaren ekarpena. Lekeitioak...».\nEuskara, gaztelania eta frantsesa tartekatuz aritu ziren hirurak. Eta beste buelta bat eman zieten hitzei: «Garai bat historian, herri bat lurrean... Hizkuntza bat, gutxietsia eta galarazia, eta beste zenbait hizkuntza. Hizkuntzetan hotsak, eta, tarteka, esanahiak, Eta esanahietan, zenbaitetan, mezuak. Esplizituak ala ez, ulertzekoak eta ez ulertzekoak; mutuak, mutatuak; esanak eta emanak; kantatuak eta kantu hiztunak. Bilaketa estetikoa eta jolasa bat direla irudi luke Mikel Laboaren jardunean, herri kulturaren ondarea berrirakurri eta...».\nNon dago Lekeitio? galderatik hasi eta gaurko diseinatu dituzten lan mahaien abiapuntua azaltzeko tartea heldu zen. «Komunikatzeko modu asko dago, ez komunikatzeko bezainbat. Komunikatzea zer den eta zergatik maite dugun komunikatzea, edozein dela ere gure egoera, fisikoa, filosofikoa edo kulturala; hori da Hitz ezin / Hitz egin mahaiaren inguruan landuko duguna», esan zuen Bordak, 11:00etatik 13:30era gaur gidatuko duen tailerraz. «Kantari bat, filosofo bat, idazle bat eta itzultzaile bat elkartuko gara mahaian. Hizkuntzak, esperientziak eta jokoak gurutzatuko dira», erantsi zuen. Galdera batekin bukatu zuen: «Hitz eginez, ezinekin ekinez, ez ote gara Lekeitioetarat helduko?».\nLujanbiok, segidan, XXI. mendeko testuinguruan kokatu zuen 15:30etik 18:00etara zuzenduko duen Ze distantzia behar du mirak? mahaia. «Europa ez da lehengoa; ezta Euskal Herria ere. Egoera soziopolitikoa zeharo aldatu da. Kulturaren lekua ere bai. Garaikidetasuna, herri kultura, tradizioa, abangoardia... zer da non zer?». Arte garaikidearen prestigioaz ere mintzatu zen bertsolaria, eta bizirik dagoen herri kultura ere, definizioz, garaikidea dela nabarmendu zuen. «Laboak inor gutxik bezala bat egin zituen herri kantuaren isuria eta forma esperimental berriak. Baina ez da beti hain parez parekoa izaten tradizio deituaren eta abangoardia delakoaren arteko harreman hori». Non egiten dute bat, orduan? Nondik hurreratzen zaio garaikidetasuna herri kulturari, eta zeren bila? Zertarako? Noiz? Ze distantzia behar du mira izateko? Galderok egin zituen Lujanbiok, eta berehala batu zitzaizkion oholtzan lagun zituen besteak, hitzen arrabola berriz jirarazteko: «Zer da orain abangoardia? Nondik heldu dira? Ze soinu dira orain tradizio? Non egiten dute bat? Zer da non garaikide? Zer esaten dute orain hitzek? Nondik datoz eta nora doaz gaurko artebideak?».\nErkiziaren txanda etorri zen gero, 18:30etik 21:00etara gidatuko duen Belarriaren amilizuak mahaiaren muina azaltzeko: «Noizean behin gertatu ohi da, ez maizegi, eskala neurtu ezineko plaka tektonikoak balira bezala, hitzek eta hotsek bat egiten dutela, elkarren kontra, elkarrengandik bereizi ezin diren arte. Halako seismoak gertatu ohi direnean, lehen kolpean behintzat, entzuleok deseroso jasotzen ditugu, aditu nahi ez dugun zerbait entzunaraziko baligute bezala». Eta propio nabarmendu zuen: «Belarriek, berez, ez dute tonuz edo konpasez ulertzen, zauriez baizik». Jendearen iritzi ikasiaren kontra, gizakiaren zentzumen primitiboenak komunikazio gaitasunean ez du sinesten, Erkiziaren aburuz: «Zentzumen horrek gaur inkomunikazio edo, zuzenean, zarata deitzen diogun anabasa horretan sinesten du».\nOholtzakoek gurpila dantzan jarri zuten atzera, hiru ahotsetara osatuz azken galdera soka: «Non dago Lekeitio? Non dira Lekeitioak? Nondik da Lekeitio? Nondik dago urrun Lekeitio? Nondik nora Lekeitio? Non daude gure gaurko Lekeitioak? Gernikan ote daude? Non dago Gernika? Gernikara goaz? Non dago Lekeitio? Gernikan geratu ote zaigu? Non dago gure gaurko Gernika, gure gerra? Non daude gure gaurko Gernikak?».\nAzken galdera hori egin, eta oholtzatik jaitsi ziren. Laboaren Lekeitioak (Elkar, 1988) diskoko Gernika-ren doinuak entzun ziren Tabakalerako patioan. Kanta isiltzean, Lawrence Abu Hamdan soinu artistaren Walled Unwalled (2018) filma proiektatu zuten, gaztelaniazko azpidatziekin. Frederic Jouanlongek Hugo Ballen Karawane dada testuari egindako interpretazioarekin bukatu zen atzoko saioa.\nGaurko saioak, atzokoak bezala, zuzenean ikusi ahalko dira online.tabakalera.eus gunean.


'Dantza', Glocal in Progress ekimenean\nBy Erredakzioa|2017-08-18T09:16:16+02:0010 abuztua, 2017|\nTelmo Esnalen Dantza, Miha Mazzini esloveniarraren Izbrisana eta Hadrian Marcu errumaniarraren Un om la locul lui film luzeak aukeratu dituzte irailaren 25ean, 26an eta 27an Donostia Zinemaldian egingo duten Glocal in Progress ekimenaren lehen edizioan eskaintzeko. Hizkuntza gutxituetan egindako zinemagintza sustatzea du helburu jarduerak.\nEusko Jaurlaritzaren Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak Europako hizkuntza ez hegemonikoetan (hau da, alemana, errusiera, frantsesa, gaztelania, ingelesa eta italiera ez direnetan) errodatutako filmen garapena eta ikusgarritasuna sustatzeko eta zinematografia horien artean sareak sortzeko garatu duen ekimena da Glocal in Progress.\nLanak jasotzeko deialdia iragan apirilean zabaldu zuten, eta aurkeztutako proiektuen artean, postprodukzio fasean dauden hiru aukeratu dituzte Donostian eskaintzeko:\nDantza, Telmo Esnal (Euskal Herria, euskaraz)\nEuskal dantzen sinbolo eta metaforak oinarri hartuta, sormenezko film libre bat osatu nahi izan du Esnalek, bizitzaren zikloaren istorioa eta gizakiaren garapena erakutsiz.\nIzbrisana, Miha Mazzini (Eslovenia, Kroazia eta Serbia, eslovenieraz)\n36 urteko Ana gazteak ospitale batean erdituko da. Itxuraz, dena ongi irten da, baina arazo txiki bat dago: ez da datu-base informatizatuan ageri. Hala, labirinto burokratikoan harrapatuta ikusiko du bere burua.\nUm om la locul lui, Hadrian Marcu (Errumania, errumanieraz)\nPetru petrolio-industriako langilea da; haurdun dagoen Laurarekin ezkondu behar da, baina lankide baten emazte Soniarekin ere maitasun harreman bat du.\nHirurak lana amaitzen eta nazioartean banatzen lagunduko dieten ekoizle, banatzaile, saltzaile eta programatzaile profesionalen aurrean eskainiko dituzte irailaren 25etik 27ra, 65. Donostia Zinemaldian.


Beste negozio bat pikutara\nGari Araolaza 2015/10/01 09:15\nJuan Gisasola kalean beste negozio bat ixtera doa: josteko eskulanetarako materiala saltzen zuen negozio bat. Agian Eibarko beste kale batzuetan ere gertatuko da, baina kale horretan bizi naizenez, horretxekin fijatzen naiz.\nHorren aurretik zenbat eta zenbat negozio itxi ote dira kale honetan? Ikaragarria da, zenbat kreditu eta zulo egiten ari ote dira?\nZorrak lagatzen dituztenak ere izango dira ziurrenez, baina normalean zulo ekonomiko handiena negozioa jarri duenak eta bere familiak asumitzen du. Lokalaren jabeak hilero kobratzen du alokairua, Udalak IAE-a kobratzen du, zabor eta ura ere kobratzen da, telefono konpainiak, jestoriak, lokala egokitzeko obrak gremioek... eta abar.\nJende ekintzailea ikusten dut negozio polit batekin ilusionatuta, normalean kobratu gabe hainbat ordu eta amets bertan jarrita, eta azkenean zorrarekin eta denbora galdutako sentsazioarekin doa etxera.\nZorte txarra egongo da kasuren batean, baina hainbeste eta hainbeste negozio itxita ikustean, pentsatzen dut badaudela faktore amankomunak, eta egoera honen inguruan hainbat erantzule ikusten ditut nik, zerbait egin dezaketenak.\nEkintzailea bera: errealitatea ondo neurtu eta negozioa modu egokian planteatu gabe jartzen dira sarri negozioak. Are gehiago krisi garaian. Garapen agentzia batetako batek esan zidan krisiarekin jende asko dabilela suizida moduan negozioak jartzen, etxea edo familia hipotekatuta.\nLokalen jabeak: Argi dago behin eta berriz negozioak ireki eta itxi dabiltzan kale batean lokala daukanak beste modu batean planteatu behar duela bere lokalaren kudeaketa. Lokala urtean 6 hilabete alkilatuta eta beste 6 hilabete alkilatu gabe eduki dezake, edo agian errenta erdira jeitsi (gutxienez hasierako urte batzuetarako) eta negozio berriak aurrera ateratzea erraztu. Beti ere negozioa jarri behar duena ezagutu, ulertu zertaz doan bere negozioa eta zer arriskatzen duen ulertuta.\nUdala, Debegesa eta administrazioa orokorrean: negozioak irekitzeko aholkularitza inplikatua behar da ahal den azkarren. Ez du balio "dirulaguntza hauek hor dituzu" edo "ikastaro hau han duzu" bezalako aholkuekin. Jende askori argi esan behar zaio "gure ustez negozio hori pikutara joango da, honengatik, horregatik edo hango hargatik". Edozein asesoriatan badakite ondo zein negozio dabilen ondo, zein negoziok daukan ikuspegi okerra edo zein kasutan dagoen aurrera ateratzeko probabilitate baxua. Orduan, zergatik ez dago inplikaziorik negozioa jarri behar duenarekin? Ekintzaileak behar ditugula bai, baina benetan, zein laguntza ematen zaie? (laguntza hitza "lagun" hitzetik dator, eta benetako lagunek egia esaten dizute, zurekin inplikatzen dira)\nBeste kontu gehigarri bat, gure Udalak "bertako komertzioa" eta "zerbitzuen hiria" bultzatzeko izan duen grina da. Oso eztabaidagarria, eredua beragatik. Aurreko batean komentatu nuen nolako soldata eta lanpostu kalitate baxua ematen duen komertzioak, marjinak oso txikiak dira (beraz aberastasun gutxi gelditzen da bertan), lokalak garestiak... Hor etorkizun oso gutxi dagoela iruditzen zait. Marc Andreesseni aspaldi irakurri nion denda tradizionalak (txikiak eta handiak) hilko direla: Retail Stores will die\n¡Habla en cristiano!\nGari Araolaza 2015/04/29 08:01\nGaritano affaireak Juan San Martini entzundako ipuinak ekarri dizkit burura\nHainbat aldiz entzun behar izango zituen Juan San Martinek euskaraz hitz egiteagatik, eta erantzunak prest zituen. Berak kontatzen zuen trenean zihoazela eibarko euskara ederrean hizketan:\nHable en cristiano\nYo no sé arameo, estoy hablando la lengua más antigua de España. Yo no soy separatista, pero ¡usted es separador!\nGooglen bilatuta, elkarrizketa honetan aurkitu dut San Martin berak zuzenean aipatuta: Juan San Martin, Euskonews-en elkarrizketa\nEuskaltelen wifi sare berriaz\nGari Araolaza 2015/03/17 15:15\nAzken egunotan irakurri dugu nola Euskaltelek WIFI bidezko sare bat sortu duen etxe bakoitzeko routerrak erabiliz.\nZer den sare berri hau\nHemendik aurrera, Euskaltelen bezeroen etxeetako wifi routerrak aparteko sare bat emango du, Euskaltelen edozein bezerorentzat erabilgarri izango dena.\nSistema honekin, nik Eibarren Euskaltelen konexioa baldin badut, Bilboko kale batean beste norbaiten etxeko wifia erabili ahal izango dut, bere etxe parean jartzen banaiz adibidez.\nIdeia ez da originala\nIdeia ez da berria. Martin Varsavskyk 2005-ean sortu zuen FON enpresa, eta hori zen bere ideia. Kontua da sare hau oso poliki hazi dela, eta toki askotan gutxira ere joan da. Horregatik, FONen estrategia azken urteetan operadoreekin tratuak egitea izan da.\nHorrela lortu dituzte sare zabalak hainbat herrialdetan, Frantzian adibidez: SFR enpresarekin tratua egin eta SFR-ren wifiak bi sarerekin konfiguratuta bidali dituzte etxeetara. Sare bat norberarena, pribatua, eta bestea FON-ena, pasahitz batekin harpidetutako edonork erabiltzeko moduan.\nWifia konpartitzearen alde nago\nNi ekimen hauen alde nago printzipioz. Internet konexioaren kapazitatearen ehuneko oso txikian erabiltzen dugu. Orduan, zergatik ez partekatu beste batzuekin?\nGorroto dut "wifia lapurtu" entzuten dudanean. Nire sarea norbaitek erabiltzen badu eta niri ez badit enbarazu egiten, zergatik ez diot utziko erabiltzen?\nRouterra ez da zurea (normalean)\nBestalde, askori irakurri diot "nire routerra ez dut utziko" eta horrelako hainbat. Bada, normalean router hori ez da zurea. Nik Pepephoneren ADSL dut etxean, eta kasu horretan bai, routerra nirea da, nik eskuratu dut eta nik konfiguratu dut nahi nuen moduan. Hor nik erabakitzen dut.\nEuskaltelen kasuan, beste sare hori baldin badaukazu, uste dut routerra ez dela zurea, Euskaltelena da, aizu. Euskaltelek zuri Internet zerbitzua ematen dizu, eta ematen jarraituko du.\nGainera, ez bazaizu ideia gustatzen (beste arrazoi pertsonalen batengatik, wifiaren radiazioen beldur bazara adibidez), deitu Euskaltelera eta blokeatzeko eskatu. Akabo arazoa.\nSegurtasun eta abiadura kontuak\nEz dut uste sare berri bat jartzeak segurtasun arazo gehigarririk sortuko duenik. Sistema konplexuagoa denez, agian arazo puntualen bat egon daiteke egoera egonkortu arte, baina besterik ez litzateke egon behar.\nAbiadurari buruz, printzipioz kable bidezko konexioak direnez abiadura gehigarria handitzeko aukera gehiago izango dute, ADSL batekin gertatzen ez dena.\nEuskaltelek ez du behar den bezala komunikatu (historikoki Euskaltelen komunikazioa oso txarra iruditu izan zait, kasu honetan ere antzera). Agian zabalkunde honek zer ikusia du burtsako operazioekin (ideiarik ez nuen, oraintxe enteratu naiz), baina niretzat 2005. urtean ideia ona zen eta jarraitzen du ona izaten.\nNagusituko gara: Pete Seeger eta Arrieta familia\nGari Araolaza 2014/07/01 23:35\nGure etxean beti ezagutu dut "Nagusituko gara" kantua, elkartzen gineneko errepertorioko parte zen. Duela gutxi Pete Seeger kantari ipar-amerikarra hil da eta kantua berea dela deskubritu dugu.\nKantu hau Pete Seeger kantari ipar-amerikarrak eman zuen ezagutzera protesta kantu moduan eta munduan zehar erabilia izan den arren, jatorrian Ipar-Amerikako beltzen eskubide zibilak aldarrikatzeko erabili zen. Charles Albert Tindley reberendoak konposatutako gospel kantu batean du oinarria kantuak.\nGure artean Joan Baezek egindako bertsioa egin zen ezagun. Gehiago, Wikipedian: We shall overcome\nLurgabe eta Arrieta familia\nKantua Joan Baezi entzunda, Lurgabe taldeak bertsio bat prestatu zuen, Juan San Martinen hitzak eta Jose Mari Altunaren arreglo eta armonizazioarekin.\nLurgabe taldea hiru neskek osatzen zuten eta 1968-1969 inguruan ibili zen kantuan, hainbat txapelketa eta jaialditan. Gehiago jakiteko: Lurgabe (Soundcloud)\n1971. urteko ekainaren 4ean, Elgoibarko Odeon antzokian ospatutako jaialdi batean kantatu zuen kantua Arrieta familiak, Regina Arrieta bera Lurgabeko partaide bait zen.\nEzkerretik eskumara: Regina Arrieta, Arantza Arrieta, Pello Arrieta, Ion Arrieta eta Juanjose Araolaza. Aurrean, Jaime Arrese haurra. Elgoibarko Odeon antzokia, 1971-6-4\nGeroztik, kantu hau Arrietatarren familia ospakizun gehienetan kantatu izan dugu, baita ere lagunen ezkontzetan eta beste ekitaldietan.\n2014ko ekainak 23an kantuaren bertsioa grabatu dugu San Juan bezperako Arrietatarren ospakizuna aprobetxatuz.\nKantuaren hitzak: Nagusituko gara\nNausituko gara (hiru aldiz)\nbarne gogoz gu\negunen baten nausi\nBakezko bizitza (berriz)\nbakez bizitza gu\nbakez biziko gara\nElkarturik joanez (berriz)\nEz dugu beldurrik (berriz)\nBildurrik gabe gu\nDakigula, kantuaren euskarazko beste bi bertsio prestatu dira:\nJosu Landak Pete Seegerren omenez euskaratutakoen artean: Garaituko dugu\nGarik, Fermin Etxegoienek prestatutako hitzekin: Eutsiko diogu\nIurgi Arginzoniz, FON eta Gramofon\nGari Araolaza 2014/06/27 09:42\nHainbat gauza ikasi genituen atzo Iurgiren hitzaldian egon ginenok: garapen arina, negozio ikuspegi zabal eta internazionala, gaitasun teknikoa eta hori apaltasun naturalarekin.\nAtzo arratsaldean BETORren ekitaldian Iurgi Arginzoniz izan genuen. Hurrengo egunotan publikatuko dugu ekitaldiko bideoa, laburpen eta dokumentazioa, baina handik ateratakoan lankideekin (Mikel eta Josu) konpartitutako batzuk hauek dira:\nDenok garapen arinak egiten ditugula saltzen dugun garaian, Iurgi etorri eta erakusten digu nola sortu honelako trasto bat urtebetean. Pentsa dezagun honelako teknologia garatzeko gai den euskal enpresa batengan eta esaidazue zeinek egingo duen hori urtebetean eta dozena-erdi pertsonako garapen taldearekin.\nNolako ikuspegi internazionalarekin egin duten lan: Espainia bai, baina mundu osoan lanean. Fabrikazioa Taiwanen, diseinua New Yorken, eta abar.\nNegozioetarako FON-eko nagusiaren gaitasuna eta abilezia.\nSorpresa, jakitean I+G eta prototipoaren garapena Getxon egin zela, bi pertsonak eta bi hilabetez. Asko dugu ikasteko, dudarik gabe.\nZe garrantzitsua den enfokea. Gauza gutxi egiten ditu Gramofonak, milaka feature eta aukera gabe, sinpletasuna enpresaren helburuetara zuzenduta eta ahalik eta erabiltzaile gehienengana iritsi ahal izateko.\nPena, Euskal Herria galtzen ari dena Iurgi Madrilen edukitzeagatik. Beno, inbertsio modura hartuko dugu, etortzen denerako. ;-)\nMutrikuko olatu energia zentrala ezagutzen\nGari Araolaza 2014/06/22 10:55\nDuela pare bat hilabete azkenean izan nuen Mutrikuko olatu zentrala ezagutzeko aukera. Ez galdu aukera, urte osoan hilean behin izango bait da horretarako modua.\nAskok pena handia dugu 2006. urtean hasi ziren Mutrikuko portu berriaren lanengatik, baina gutxienez energia berriztagarriak frogatzeko pauso garrantzitsu bezala gelditu da tokia.\nOrain, hainbat urteren ondoren zentrala kudeatzen duen EVE-k bisitatzeko aukera eman du eta orain hilean behin tokia ezagutzeko aukera dago.\nZentrala, olatuekin energia sorkuntza ikertzeko azpiegitura esperimentala da, Europako lehenengoa ez bada, bai bere estiloko lehenengoa. Hau dela eta, bere helburu nagusia ez da produkzioa, baizik eta energia sorkuntza mota berri honen baliagarritasuna frogatu ahal izatea, bide batez akatsak egiteko aukera izan eta horietatik etorkizunerako ikasteko.\nGure itsasoaren olatu jarduna oso aldagarria denez (konparatu aurtengo neguko ekaitzak, atzoko itsaso barearekin adibidez), garrantzitsua da hainbat urte jarraian aztertu ahal izatea, ea zenbat eman dezakeen x urtetan, zein arazo sor daitezkeen eta abar. Eta horretan ari dira.\nHorregatik ez dute zentzu askorik zentral honi potentzia aldetik egiten zaizkion kritikek, eta hala ere ez dut uste gutxi denik:\nInstalatuta dagoen potentzia 296 KW-koa da. Hau da egoera idealetan, olatu komenigarrienak dauden egunetan (ziurrenez ez handienak) lortu dezakegun potentzia maximoa. Gure etxe bakoitzean maximoa 3 edo 4 KWtan egoten denez, kalkulatu dezakegu gehienez-gehienez 100 etxetarako argindarra eman dezakela momentu onenetan. Urte guztian zehar gertatzen diren gorabeherekin (aberiak, olatu falta, olatu gehiegi eta abar), kalkulatzen da 600.000 KWh-ko energia ematen duela.\nHala ere, elektrizitate sorkuntzan ohituta gaudenerako zentral txikia da. Adibidez Oiz mendiko haize errotek 26 MWko potentzia dute (hau da, 26000 KW Oizen vs. 296 KW Mutrikun), hau da, Oizkoa Mutrikukoa baino ia 100 aldiz handiagoa da.\nPotentziaz eta energiaz:\nNola erlazionatzen dira aipatutako 296 KW (potentzia, ahalmena une jakin batean), 600.000 KWh (energia, urte bukaeran lortutako agregatua) hauekin?\nZenbat ordu ditu urte batek? 24 x 365 = 8760 ordu\nUrte osoan zentrala topera ibiliko balitz (olatu idealenak urte osoan, aberiarik ez eta abar): 296 KW x 8760 ordu = 2.592.960 KWh\nBeraz, 2.5 miloi KWh lor genitzazke kasu idealean baina 600.000 KWh lortzen dira. Horrek esan nahi du, kasu idealenean egin lezakenaren %23a dela lortzen den energia. (datuen iturria, Wikipedia)\nBeraz, pentsatzen dut EVEko teknikarien lanak horretan datzala orain: ehuneko hori handitu eta bide batez geldiuneak eta efizientzia-galerak zergatik gertatzen diren aztertzean, instalazio hauen bideragarritasuna neurtzeko eta teknologiaz ikasteko. Ez dezagun ahaztu oker egindakoetatik ikasten dela gehien.\nEsan bezala, orain bisitatzeko aukera dago. Normalean hilabeteko azken asteburuan izaten dira, eta tokiak eta instalazioak merezi du. Noemi gidaren azalpen interesgarriek ere bai.\nNiretzat ikaragarriena portu berriaren tamaina da. Argazkiek ez dute benetan adierazten nolako tamainako tokia den. Kantauri itsasoko olatuetaz babesteko egindako egiturak honek, 450 metro zabaleran eta altueran 17 metro inguru ditu.\nBisita Mutrikuko portuaren historia ezagutuz hasten da eta gero sorgailuen gela barrua ikusten da, horretarako prestatuta dauden bideo eta azalpen panel batzuek lagunduta. Zirrara handia sortzen du han barruan zaudela olatuek turbinetan sartzean eragiten duen zarata eta bibrazioak.\nBisita egutegia Mutrikuko Udalaren webgunean\nIzen ematea Mutrikuko Turismo bulegoa\nGidaria: The Basque Way, Noemiren enpresa. Benetako euskal esperientziak eskaintzen ditu kanpotarrentzat: zesta puntan jokatu, arrain enkantera, pintxo dastaketak, soziedadean afariak historia ibilaldiak eta abar, ingelesez eta alemanez ere bai.\nHondartza eta babes dikea, 2011. urtean.\nBabes dike aurreko plaza ikusgarria\nEzarrita dauden 16 energia sorgailuetako bat.\nNoemiren azalpenak entzuten, zentral barruan horretarako prestatuta dagoen gelan.\nMichael eta bluesa\nGari Araolaza 2014/03/19 09:10\nBere karreraren uneren batean Michael Jackson karikatura bat bihurtu zen, baina artifizio guztiak kenduta atzean bluesa zegoenaren froga.\nMichael Jackson Thriller eta Bad disken artean jarraitu nuen. Aurrez ez nuen ezagutzen eta gerora atzera botatzen ninduen, esajeratuegi iruditzen zitzaidan.\nBaina Los Reyes del K.O. bikoteak erakutsi zigun Michael Jacksonen kantu askoren atzean rhythm & blues purua zegoela.\nHemen Michael Jacksonen originala:\nGari Araolaza 2014/01/19 10:35\nDirección y datos de contacto de la oficina del INSS en Eibar.\nEl Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) o Tesorería de la Seguridad Social dispone de tres oficinas en Eibar en dos localizaciones para la realización de consultas, altas, bajas y otras gestiones relacionadas:\nCentro Comarcal, en Arragueta (Entrada por Arikitza)\nUnidades de Recaudación Ejecutiva y Administraciones, en Zezenbide\nCentro Comarcal de la Seguridad Social en Eibar\nTeléfono: 943 20 33 11\nHorario: de 9:00 a 14:00. Sábados cerrado. Atención preferente con cita previa\nEsta sede se encuentra en la parte baja de Eibar, cerca de Urkizu y la estación de tren de Eibar. Un bar cercano donde quedar previamente puede ser Baratze Gourmet (en Bidebarrieta 39)\nAutobús: parada de Urkizu.\nTren: Euskotren estación Eibar.\nCoche particular: parking de Txomo, Bidebarrieta 38 (GoogleMaps)\nUnidades de Recaudación Ejecutiva y Administraciones\nUnidad de Recaudación Ejecutiva de Eibar\nZezenbide kalea, 5\nTeléfono: 943 82 17 65\nHorario: de 9:00 a 14:00. Sábados cerrado.\nTeléfono: 943 82 17 60\nEstas dos oficinas se encuentran en la misma dirección, muy cerca de la plaza Untzaga de Eibar, donde está también el Ayuntamiento. Para llegar a esta dirección lo mejor es dirigirse al centro de Eibar. Un lugar cercano para quedar previamente es el O'jays Irish Tavern (en Untzaga plaza 8).\nAutobús: parada de Untzaga, Egogain o calle San Juan.\nTren: Euskotren estación Ardanza.\nCoche particular: parking de Txaltxa-zelai, Juan Gisasola 4-6 (GoogleMaps)\nElgoibarko Sputnik-aren historia\nGari Araolaza 2013/07/17 11:05\n80. hamarkada erdi aldera Elgoibarren gertatutakoa.\nPasa den astean Eibarko Alfa enpresan egondako sute eta eztanda dela eta, txikia nintzeneko ipuin bat etorri zitzaidan burura.Maalako etxe berrien inguruan (orain Eroski dagoen inguru horretan), taller asko zeuden, gure aitxitxa eta amamaren etxearen atzeko aldean. Ni txikia nintzenerako taller asko itxita zeuden ya, baina beste batzuk martxan.Egun batean tallar horietako batean arazo bat izan zuten, eztanda bat, eta gero azido isurketa bat. Gure tallarra zegoen kaletik behera azido edo behintzat likido pozoitsu baten erreka bat egon zen, Maalan behera dena errekara joan zen. Kalea moztuta, jendea aztoratuta eta abar. Bueno, tallar horretakoak barkatu, problema bat izan dugu eta listo. Hor gelditu zen kontua.Baina aitxitxa eta amama handik egun pare batera sagastira igo ziren, sarri egiten zuten moduan, eta hara iristean demaseko sorpresa aurkitu zuten. Gure zelaian, orain fruta arbolak ditugun toki horretan, metalezko deposito handi bat aurkitu zuten.Joan ginen ikustera eta nik kalkulatzen dut pare bat metro luzeera eta metro bateko zabalerakoa izango zela metalezko deposito hori. Ez zegoen ezerren markarik inguruan, igual zelaia azidoaz erreta bezala, baina besterik ez, ez kotxe edo kamioi marka edo ezer ere ez. Hau da, trasto hura airez etorri zen toki hartara.Garai hartan denak beldurtuta ibili ginen Skylab-arekin. Skylab estazio espazial bat zen, amerikanoek bidalitakoa eta bere bizitza bukatu eta lurrera erori behar zen, ez genekien munduko zein lekutan, baina akordatzen naiz alarma sortu zuela. Ba hori etorri zitzaidan neri burura, Skylab-en estiloko txatarra izan zitekeela.Kontua da norbaitek bi gertaerak lotu zituela, eta aitxitxa joan zen eztanda eta isurketa izan zuten tallar hartara kontuak eskatzera. Tallar hartakoak etorri ziren sagastira, ikusi zuten trastoa, flipatu zuten (eta flipatu genuen denok) pixka bat (konfirmatu zuten beraien deposito "desagertua" zela) eta autoritateei ezer esan gabe, trastoa hurrengo egunean ixil-ixilean jaso zuten "y a otra cosa mariposa".Kalkulatu nahi dut distantzia, jakiteko zenbat metro egin zituen trastoak hegan. Esango dizuet beste momentu batean.Hori bai, aitxitxak reklamatu zien han autopista alderako hesi metalikoa depositoaren azidoak izorratu zuela (ejem... bere urteak izango zituen hesiak) eta tallarrekoek pega handirik jarri gabe hesi guztia berriztu ziguten doan, pentsatzen dut konpentsazio modura edo. Aitxitxa negoziante ona zen.. ;-)\nPasa den astean Eibarko Alfa enpresan egondako sute eta eztanda dela eta, txikia nintzeneko ipuin bat etorri zitzaidan burura.\nMaalako etxe berrien inguruan (orain Eroski dagoen inguru horretan), taller asko zeuden, gure aitxitxa eta amamaren etxearen atzeko aldean. Ni txikia nintzenerako taller asko itxita zeuden ya, baina beste batzuk martxan.Egun batean tallar horietako batean arazo bat izan zuten, eztanda bat, eta gero azido isurketa bat. Gure tallarra zegoen kaletik behera azido edo behintzat likido pozoitsu baten erreka bat egon zen, Maalan behera dena errekara joan zen. Kalea moztuta, jendea aztoratuta eta abar. Bueno, tallar horretakoak barkatu, problema bat izan dugu eta listo. Hor gelditu zen kontua.Baina aitxitxa eta amama handik egun pare batera sagastira igo ziren, sarri egiten zuten moduan, eta hara iristean demaseko sorpresa aurkitu zuten. Gure zelaian, orain fruta arbolak ditugun toki horretan, metalezko deposito handi bat aurkitu zuten.Joan ginen ikustera eta nik kalkulatzen dut pare bat metro luzeera eta metro bateko zabalerakoa izango zela metalezko deposito hori. Ez zegoen ezerren markarik inguruan, igual zelaia azidoaz erreta bezala, baina besterik ez, ez kotxe edo kamioi marka edo ezer ere ez. Hau da, trasto hura airez etorri zen toki hartara.Garai hartan denak beldurtuta ibili ginen Skylab-arekin. Skylab estazio espazial bat zen, amerikanoek bidalitakoa eta bere bizitza bukatu eta lurrera erori behar zen, ez genekien munduko zein lekutan, baina akordatzen naiz alarma sortu zuela. Ba hori etorri zitzaidan neri burura, Skylab-en estiloko txatarra izan zitekeela.Kontua da norbaitek bi gertaerak lotu zituela, eta aitxitxa joan zen eztanda eta isurketa izan zuten tallar hartara kontuak eskatzera. Tallar hartakoak etorri ziren sagastira, ikusi zuten trastoa, flipatu zuten (eta flipatu genuen denok) pixka bat (konfirmatu zuten beraien deposito "desagertua" zela) eta autoritateei ezer esan gabe, trastoa hurrengo egunean ixil-ixilean jaso zuten "y a otra cosa mariposa".Kalkulatu nahi dut distantzia, jakiteko zenbat metro egin zituen trastoak hegan. Esango dizuet beste momentu batean.Hori bai, aitxitxak reklamatu zien han autopista alderako hesi metalikoa depositoaren azidoak izorratu zuela (ejem... bere urteak izango zituen hesiak) eta tallarrekoek pega handirik jarri gabe hesi guztia berriztu ziguten doan, pentsatzen dut konpentsazio modura edo. Aitxitxa negoziante ona zen.. ;-)\nPasa den astean Eibarko Alfa enpresan egondako sute eta eztanda dela eta, txikia nintzeneko kontu hau etorri zitzaidan burura.\nMaalako etxe berrien inguruan (orain Eroski dagoen inguru horretan), taller asko zeuden, gure aitxitxa eta amamaren etxearen atzeko aldean. Ni txikia nintzenerako taller asko itxita zeuden , baina beste batzuk martxan. Egun batean tallar horietako batean arazo bat izan zuten, eztanda bat entzun zen eta ondoren azido edo likido pozoitsu baten isurketa bat. Sugar goxoki dendako aldapatik behera likido ezezagun horren erreka bat azaldu zen eta Maalan behera Deba ibaira isuri zen. Kalea moztuta gelditu zen, jendea asaldatuta eta abar; emerjentzia txiki bat. Taller horretakoek barkamena eskatu, "problema bat izan dugu" eta listo, hor gelditu zen kontua.\nBaina nire aitxitxa eta amama handik egun pare batera gure sagastira igo ziren, nire familiak daukan terreno txiki batera, sarri egiten zuten moduan. Hara iristean demaseko sorpresa aurkitu zuten: gure zelaian, orain fruta arbolak ditugun toki horretan, metalezko deposito handi bat aurkitu zuten.\nAbixatu ziguten, joan ginen ikustera eta nik kalkulatzen dut pare bat metro luzeera eta metro bateko zabalerakoa izango zela metalezko deposito hori. Ez zegoen ezerren markarik inguruan, agian zelaia azidoaz erreta bezala, baina besterik ez, ez kotxe edo kamioi marka edo ezer ere ez. Hau da, trasto hura airez etorri zen toki hartara. (!!!)\nGarai hartan denak beldurtuta ibili ginen Skylab-arekin. Skylab estazio espazial bat zen, amerikanoek bidalitakoa eta bere lana bukatu eta lurrera erori behar zen, ez genekien munduko zein lekutan, baina akordatzen naiz alarma sortu zuela. Ba hori etorri zitzaidan neri burura, Skylab-en estiloko txatarra izan zitekeela.\nKontua da norbaitek bi gertaerak (eztanda/isurketa eta depositoa azaltzea) lotu zituela, eta aitxitxa joan zen taller hartara kontuak eskatzera. Taller hartakoak etorri ziren sagastira, ikusi zuten trastoa, flipatu zuten eta flipatu genuen denok pixka bat. Beraiek konfirmatu zuten beraien deposito "desagertua" zela hura, eta ixilean inori ezer esan gabe trastoa hurrengo egunean zatitu eta kotxe batean eraman zuten.\nKalkulatu dut distantzia eta 300 metroko ibilbidea egin zuen trastoak airez. Hori horizontalean, ze gure sagastia herriarekin alderatuta egongo da 50 metroko altuera diferentzian. Tartean, tallerrak, errepideak, trenbidea eta A-8 autopista pasatu zituen hegan. Txiripa izan zen, ze 10 metro gutxiago eta autopista erdi-erdian eroriko zen.\nGure aitxitxak erreklamatu zien autopista alderako hesi metalikoa azidoak izorratu zuela eta tallerrekoek arazo handirik jarri gabe hesi guztia berriztu ziguten, pentsatzen dut konpentsazio modura edo. Gure aitxitxa negoziante ona zen. ;-)\nMetalezko deposito hark egin zuen ibilbidearen teorizazioa. Etxe horiek dauden tokian lehen hainbat enpresa industrial zeuden eta hor ingurutik atera zen trastoa. Argazkia b5m-ri esker.\nNola bidali fitxategi handi bat\nGari Araolaza 2013/07/12 08:39\nFitxategi handi bat lagun bati pasatzeko modu berri bat asmatu dute: nabigatzailetik zuzenean nabigatzailera.\nLagun batekin txatean edo hizketan zaudela, "dokumentu handi hori pasatuko didazu?" galdera nahiko arrunta da. Biok ordenagailu aurrean zaudete, toki desberdinetan. Eposta erabili zenezake baina sarritan tamaina aldetik mugatuta egoten dira. Zein da fitxategia pasatzeko modu azkarrena?\nSharefest P2P sistema bat da.\nZure fitxategia ez da cloud-ean gelditzen. Zure ordenagailua eta lagunarenean bakarrik\nLagun askori pasatzeko aukera dago.\nNabigatzaile leihoa ixterakoan, akabo karga edo deskarga.\n« Aurreko 10 elementuak Hurrengo 10 elementuak » 1 2 3 4 5 6 7 ... 30


XVIII. 'Ciencia en Acción' programaren amaiera ekitaldia hartuko du Eibarrek asteburuan — Eibarko Udala\nXVIII. 'Ciencia en Acción' programaren amaiera ekitaldia hartuko du Eibarrek asteburuan\nInaugurazio ekitaldia urriaren 6an izango da Ermuko Izarra Centre eraikinean, 19:00etan. Amaiera ekitaldia, berriz, Eibarko Coliseo Antzokian ospatuko da datorren igandean, urriak 8, 11:00etan. Bertan, sari banaketa egingo da. Aldez aurretik, 10:00etan, Enrique Zuazua matematikari eibartarrak hitzaldia eskainiko du toki berean, "Matematicas: pasión y profesión" izenburupean. Programa horren helburua da zientziaren komunikazio soziala sustatzea, zientziaren irakaskuntza berritzea eta hori nahiz teknika modu errazean gizartera zabaldu eta hedatzea.\nErmuak eta Eibarrek XVIII. ‘Ciencia en Acción’ nazioarteko programaren inaugurazio eta amaiera ekitaldiak hartuko dituzte urriaren 6an eta 8an hurrenez hurren eta 160 proiektu zientifiko baino gehiago ikusteko aukera izango dugu. Ekimenaren helburua da zientziaren komunikazio soziala sustatzea, zientziaren irakaskuntza berritzea eta hori nahiz teknika modu errazean gizartera zabaldu eta hedatzea. Programak heziketa zientifiko eta horren zabalkunderako plataforma eskaintzen du, ekimena hedabide eta ikastegientzat, nahiz hezkuntzaren maila guztietako irakasleentzat –unibertsitatea barne-, adin eta maila guztietako ikasleentzat zabalik dagoelarik. Programak zientzian trebatu eta hori hedatzeko plataforma eskaintzen du, portugesez nahiz gaztelaniaz hitz egiten dugun herrialdeentzat.\nXVIII. edizioak "Ciencia en Acción" eta "Adopta una estrella" izeneko atalak hartzen ditu bere gain. Inaugurazio ekitaldia datorren ostiralean, urriaren 6an, izango da Ermuko Izarra Centre eraikinean, 19:00etan. Amaiera ekitaldia, berriz, Eibarko Coliseo Antzokian ospatuko da igandean, urriak 8, 11:00etan. Bertan, sari banaketa egingo da eta 475 pertsona baino gehiago egotea aurreikusten da. Ekimena babesten duten enpresa batzuk (AVIA, Tekniker, SD Eibar Fundazioa, Caja Laboral Euskadiko Kutxa) banatuko dituzte sariak. Estatu osoko ikastetxeetako 600 ikasle eta irakasle baino gehiagok eman dute izena Ermuan eta Eibarren izango diren ekitaldietan parte hartzeko. Guztira, 442 lan aurkeztu dira 'Ciencia en Acción' lehiaketara, eta, horietatik, 164 pasa dira urriaren 6an eta 7an Izarra Centren izango den finalera. Bertan, autonomia ezberdinetako eta Frantziako, Portugalgo, Kolonbiako eta AEBetako neska-mutilek egindako lanak ikusteko aukera izango da.\nUrriaren 7an, beste hainbeste jarduera zientifikoak gauzatuko dira Ermuko Izarra Centre-en, Merkatu Plazan eta San Pelayo plazako kioskoan, 10:00etatik 20:30era. Halaber, Izarra Centre eraikinean egingo diren ekitaldietara autoz joateko interesa dutenei arren eskatzen zaie, aldez aurretik, 943 708 706 telefono zenbakira deitzea, beren izen-abizenak eta ibilgailuaren matrikula adieraziz.\nAurten, Ciencia en Acción programaren egoitza nagusi dira Ermua eta Eibar eta erakunde publiko eta pribatu askoren babesa izan dute programa aurrera ateratzeko, esaterako, CSIC, Lilly Fundazioa edo Fisika, Kimika eta Astronomiako elkarte espainiarrak, besteak beste. Hurbileko kolaboratzaileen artean ere aipatzekoak dira EHU eta Tekniker eta enpresen artean Tenneco edo Alfa Taldea. Halaber, Ermuko eta Eibarko Udalek “Ciencia en Acción” antolatzen duen erakundearekin lankidetza hitzarmena sinatu zuten.\nEnrique Zuazuaren hitzaldia\nBai inaugurazio ekitaldian (Ermuko Izarra Centre-en) bai amaierakoan (Eibarko Coliseo Antzokian) hartuko dute parte Ermuko Carlos Totorika eta Eibarko Miguel de los Toyos alkateek, baita Ciencia en Acción erakundeko zuzendari den Rosa Mº Rosek ere. Azken horrek, dominak eta diplomak banatuko ditu zientziaren zabalkundea sustatzen duten parte-hartzaileak saritzeko. Eibarren ospatuko den amaierako ekitaldian, José Ramón Urquijo Goitiak, CSIC-eko ordezkariak, eta Enrique Zuazuak, matematikari eibartarrak, ere hartuko dute parte. Azken horrek, amaierako hitzaldia eskainiko du, "Matemáticas: pasión y profesión" izenburupean, 10:00etan.\nEgitarau osoa kontsultatzeko SAKATU HEMEN.\nEibar eta Ermua "Ciencia en Acción" XVIII. edizioaren egoitza nagusi izango dira


Galder Perez: Sormen prozesua magia hutsa da — Gaztezulo\nGalder Perez: Sormen prozesua magia hutsa da\nGalder Perez: Sormen prozesua magia hutsa da https://www.gaztezulo.eus/albisteak/galder-perez-sormen-prozesua-magia-hutsa-da https://www.gaztezulo.eus/albisteak/galder-perez-sormen-prozesua-magia-hutsa-da/@@download/image/20112156105galder_perez.jpg\nNick gisa Maritxu eta Bartolo duten neskak eta mutilak txat batean elkar ezagutu, eta zita egin dute. Opera bateko biltegian elkartu dira, eta imaginazioari hegan egiten utzi diote. Jolasa, umorea, erotismoa eta dantza nagusi dira antzezlan honetan. Glu Glu etxeak ekoitzia, Ugaitz Alegria eta Ylenia Baglietto aktoreak ditu protagonista 'Nick Maritxu nick Bartolo' obrak. Zuzendari lanetan, baina, Galder Perez ari da. Antzezlana Bergaran, otsailaren 4an, estreinatu ostean, berarekin hitz egin dugu.\nZeinek esango luke halako abesti herrikoi batek hainbesterako emango lukeenik...\nHorrela da. Abesti, kontu eta kantu guztiek mila gauza gordetzen dute atzean eta, kasu honetan, hain herriko bihurtu den kanta honi hegoak jarri dizkiogu, mila zentzu bilatu, asko aurkitu eta denak hegan jarri ditugu. Kanta horren atzean, gainera, oso pertsonaia politak zeudela pentsatu genuen eta horiek dira agerian utzi nahi izan ditugunak.\nNoiz eta nola sortu zen ideia?\nAspaldikoa da. Ideiak botatzeko bildu nintzen egun batean Glu Glu ekoiztetxekoekin; ideia atera, forma hartzen joan zen eta aurrera egiteko eskatu zidaten. Egia da gero buelta asko eman dituela obraren formak, gaur egun den komeria eroa bihurtu arte.\nZer gertatzen da ideia sortu eta taularatu arteko denbora tarte horretan?\nMagia hutsa da sormen prozesua. Abiapuntu gisa testu bat egon badago ere, antzerkia testua baino askoz gehiago da, benetako bizitza izan behar baitu taula gainean. Horrela, behin imaginario baten zegoen hori, talde oso baten errealitatea bihurtzen da. Apurka-apurka forma hartzen doa dena. Aktoreekin lana lehenengo pertsonaiak esploratzeko, mugimenduetan jarri ondoren (kasu honetan dantzak barne, Maitane Zalduegiren koreografia), pertsonaia horiek jantzi (gero biluzteko, noski), espazio batean kokatu, argiekin koloreztatu... Itzela da antzezlanean bakoitza nola hazten den ikustea, bat-batean denak osotasun eder batean zentzua hartzen du eta badoa berez ibiltzen, korrika edo dantzan...\nZein da euskal antzerkigintzak egun duen oztopo edo zailtasunik handiena?\nZiurrenik konturik latzena gabezia da. Arlo askotako gabezia. Guk geuk sortzaileok ditugunak eta behar ditugunak, batetik. Eta bestetik, kanpotik espero ditugunak. Baina hain da eztabaidagarria eta luzea kontua...\nZer moduz gabiltza talentuz?\nFaltan ez gaude. Herri txikia gara eta antzerkiari dagokionez, forma oso ezberdinetako sormen oparoa dago. Oso bestelako kontua da honek guztiak gero duen zabalkundea edo oihartzuna.\nZergatik Ugaitz Alegria eta Ylenia Baglietto?\nUgaitzekin lan asko, mordoa, egin izan dut. Oso ondo ulertzen dugu elkar eta horrela lan egitea plazera da. Bestetik, Ylenia aspalditik ezagutzen genuen, gauzaren batean koinziditu izan dugu ere, eta bere aktore ezaugarriak primerakoak ziren lan hau sortzeko. Oso esperientzia polita izan da biekin lan egitea, benetan pozik aktoreekin izandako esperientziarekin.\nFuntzionatzen al du umore erotikoak Euskal Herrian?\nBai, eta primeran gainera. Aurrekoan Bergarako estreinuan momentu askotan eszenatokira begiratu beharrean ikusleen aurpegietara begiratzen nuen. Denek zuten irribarrea aurpegian. Momenturik erotikoenetan oso polita zen denen erreakzioa, oso ezberdinak: batzuek barre, beste batzuk gorritu aurpegia estaliz, beste batzuk\nPublikoak erreakzionatzen du, eta hori gauza handia da.\nSaldu iezaguzu obra, zergatik merezi du sarrera erosi eta Nick Maritxu Nick Bartolo ikustera joateak?\nDibertimendu hutsa da, antzezlana hasten denetik bukatzen deneraino. Helduentzat fantasia hutsa da, edonork amets egin izan duen gau ero eta bero horietakoa. Beraz, gure fantasiak errealitate izatea hainbeste kostatzen zaigula dirudienez, ba ze demontre, goazen antzerkira ikustera eta harekin gozatzera!\nZe aurreikuspen duzue?\nEz da jakiten erraza. Antzerki programazioa oso momentu zailean dago krisia dela eta. Are okerrago euskaraz, beraz, batek daki! Dena dela, ni oso itxaropentsu nago, lanaren emaitza ikusita aukera asko dituelako plazarik plaza ibiltzeko. Guk horretarako sortu dugu behintzat, ikuslegoak goza dezan.


Euskerabili: UDABERRIAREN ERAGINA\nAldatuko al da datozen urteotan edertasun eredua?\nHIZKA-MIZKA: ORDUTEGI ALDAKETA\nEnergia aurrezteko modu bat .\nOrdubete aurrerago edo atzerago izateak ez du eraginik gure bizimoduan.\nBizitza pribatuan ere aprobetxa dezakegu argitasuna.\nHerrialde gehienetan egiten bada zerbaitengatik izango da.\nEz da hainbeste energia aurrezten.\nOsasun-arazoak ere sortzen ditu.\nOhitu arte aldaketa asko gure egunerokotasunean.\nHerrialde askotan egiteak ez du ezer esan nahi.\nEtiketak: ROLAK, UDABERRIA


Joseba Beitia: "Dena irabazi dugu, eta zaleen aldetik oso maitatua izan naiz" - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nJoseba Beitia: "Dena irabazi dugu, eta zaleen aldetik oso maitatua izan naiz"\nIndian jokatzeko aukera sortu ondoren, erdilari mutrikuarra ezinbesteko jokalaria bihurtu da Indiako Mohun Bagan taldean. 10 zenbakiarekin, sekulako denboraldia egin du.\nJoseba Beitia futbol jokalari mutrikuarra\nJoseba Beitia Agirregomezkorta (Ondarroa, 1990) futbol jokalari mutrikuarra ibilbide profesionaleko unerik atseginena bizitzen ari da. Indian jokatu duen estreinako denboraldian I-League liga nagusia eskuratu du Mohun Bagan klubarekin, eta taldeko jokalaririk onena ere izendatu dute, “jokoaren ikuspegi bikaina, paserako gaitasuna eta zelai erdia kontrolatzeagatik”. Ligako partidu guztietan titularra izan da mutrikuarra; 5 gol sartu eta 16 asistentzia eman ditu. Datorren urtean ere Indiara itzultzeko asmoa du, baina bere etorkizuna Asian ospea eman dion klubetik urrun egon daiteke.\nCalcultako Mohun Bagan taldearekin bertako liga eskuratu duzu lehen denboraldian. Zer nolako esperientzia izan da zuretzat?\nBizitzan jokatu dudan denboraldirik onena izan da. Mohun Bagan taldea herrialdeko talderik zaharrena da, eta oihartzun oso handia du Indian, Espainia mailan Real Madriden bestekoa. Denboraldiari begira goitik behera talde berria eratu dute, eta lehen urtean liga irabaztea ikusgarria izan da. Lau jardunaldiren faltan, liga matematikoki irabazi dugu, bigarren taldearekiko 16 puntuko aldearekin.\nOro har, zelakoa izan da liga?\nBertara joan ginen momentutik aurreikuspen onekin gindoazen; irabazteko asmoarekin fitxatu gintuzten. Hemen jokatzen den joko mota han ez dago oso ikusia, eta Kibu Bikuñak horrekin asmatu egin du. Denboraldiari dagokionez, jokatu genuen lehen Kopan finalera ailegatu ginen, baina galdu egin genuen. Liga ofiziala hasi aurretik jokatu genuen Calcutako ligan ere bigarren geratu ginen. Egia esan, talde osatu berria izateko emaitza onak ziren, baina zaleentzat hori ez da nahikoa.\nHan irabaztea berebizikoa da, bestelakoan hutsaren hurrengoa zara. Bigarren geratzea ere galtzea bestekoa da eurentzat, ez duzula aurreikuspenik bete. Liga ofiziala hasteko garaian, sekulako presioarekin hasi ginen, baina, zorionez, ondo egin ditugu gauzak. Ligako lehen partidua berdindu, bigarrena galdu eta handik aurrerako guztiak irabazi ditugu.\nZein izan da I-League ligan bizi izan duzun unerik politena?\nEast Bengal taldearen aurkako derbia, dudarik gabe. Asiako derbirik historikoena eta garrantzitsuena da. 70.000 zale batzen dira harmailetan, eta partidu hori irabaztea hil ala bizikoa izaten da. Bi derbiak irabazi ditugu, eta ni, hain justu, bi partiduetako jokalaririk onena izendatu naute. Partidua irabazteaz gain, gola sartu eta asistentzia ere eman nuen; niretzat horixe izan zen jokatutako partidurik gogoangarriena.\n“Indiako kirol nagusia kriketa bada ere, Calcutan futbolak zale gehiago ditu”\nLigari dagokionez, zer desberdintasun ikusi dituzu?\nEuropako futbola teknikoagoa eta taktikoagoa da, baina Indiakoa, berriz, fisikoagoa da. Indiako futbol jokalariek, esate baterako, gure aldean, lau aldiz korrika gehiago egiten dute. Egia esan, Indiako jokalarien maila fisikoa hemengoa baino altuagoa da. Azkenean, bertakoen mailak asko ematen dio taldeari.\nZelakoak dira Indiako zaleak?\nIndiako kirol nagusia kriketa bada ere, Calcutan futbolak zale gehiago ditu. Harmaila guztiak bete-beteta egoten dira, eta zaleak oso sutsuak dira. Irabazten baduzu onena zara, baina galtzen baduzu, etxera etorriko zaizkizu harriak botatzera.\nEta zelako esperientzia eduki duzu zaleekin?\nZorionez, dena irabazi dugu, eta zaleen aldetik oso maitatua izan naiz.\nEzizenik edo jarri dizue?\nOlagarro berdea (Green octopus) ezizena ipini zidaten zaleek, eta kantua ere egin zidaten. Horrelakorik sekula ez zait gertatu.\nEta zergatik olagarroa?\nHasieran ez nekien zergatik jarri zidaten izengoiti hori, baina zale batek esan zidan olagarro batek modura zortzi hanka ditudala, eta horri esker edozein egoeratan taldeko edozein kideri asistentzia emateko gai naizelako ipini zidatela ezizena.\nOspe hori zelan eramaten da?\nDenaren gainetik naturala izan behar zara. Ni pertsona bera izan naiz, han zein hemen. Umea nintzenean Julen Guerrero ikustera joaten nintzen, eta hark nirekin argazkia ateratzea nahi izaten nuen, eta orain niregana hurreratzen direnekin berdina egiten saiatzen naiz.\nMohun Bagan taldetik zerk harritu zaitu gehien?\nAldagelek. Errespetuan oinarritutako sekulako giro ona eduki dugu, eta hori liga irabazterako orduan giltzarria izan da.\n“Beroari eta hezetasunari ohitzea gehien kostatu zaidan gauzetako bat izan da”\nZelan sortu zitzaizun Indiara joateko aukera?\nHamar bat urte neramatzan hemen 2B mailan jokatzen, eta atzerrira joateko gogoa nuen. Halako batean, Indiara joateko aukera sortu zitzaidan. Kibu Bikuña bertako entrenatzaileak niri buruzko hainbat erreferentzia zituen, eta nire ibilbidea ezagutzen zuen. Deitu egin zidan, eta ea bere taldean jokatzea interesatuko litzaidaken komentatu zidan. Liga ona eta talde irabazle batera nentorrela esanda, azkar konbentzitu ninduen. Bi aldiz pentsatu gabe, bere eskaintza onartzea erabaki nuen.\nTaldearekin zenbat denborako kontratua duzu?\nDenboraldi bakarrerako kontratua izan dut, baina hurrengo denboraldian ere Indian jokatzen jarraitzeko asmoa daukat. Beste talde bategaz negoziaketan ari naiz.\nIndia oso herrialde hezea da. Zer moduz ohitu zara?\nKlimara ohitzea kostatu zait. Uztailaren 12 batean ailegatu nintzen hara: 42 gradu zeuden, eta %93ko hezetasuna. Arnasarik ezin hartuta ibili nintzen hasierako egunetan, egia esan, beroari eta hezetasunari ohitzea gehien kostatu zaidan gauzetako bat izan da. Lehenengo hilabetea bereziki gogorra izan zen alde horretatik.\nKoronabirusaren osasun krisiak eztanda egin zuenean, gainera, bertan zeunden.\nHilabete eta erdiko konfinamendua bete behar izan dugu. Urbanizazio batean bizi ginen, eta atzerriko beste hainbat taldekide ere bertan bizi ziren. Urbanizazio barruan bizitza normala egiteko aukera izan dugu, eta horri esker, urbanizazio bereko lagunen etxebizitzetara joateko baimena eduki dugu konfinamenduak iraun duen tartean. Urbanizaziotik irten ezin izan badugu ere, alde horretatik, zer edo zer samurragoa izan da. Hori bai, mugak itxita egon dira, eta ezin izan dugu Indiatik irten. Amona gaizki jarri zen, eta hil egingo zela jakinda ezin izan nuen hona bueltatu; ez zegoen hegaldirik.\nEta koronabirusak ezelako zerikusirik eduki du ligan?\nLiga irabazi, eta biharamunean konfinamenduan jarri gintuzten. Liga, ondorioz, bertan behera geratu zen lau jardunaldiren faltan. Hori bai, zaleekin ospakizunik egiteko aukerarik gabe geratu ginen.


Herri Ondarea :: Bolalekua eta frontoia\nHerrian bolalekua eukien eta afizino handia euki be. Domeketan olgetan eben meza ostean. Hiru meza egozan: goizeko zazpi eta erdietan lehenengoa, eta horretara baserriko beharretan ebilzanak joaten ziran; zortzi eta erdietan bigarrena, eta horretara gazteak joaten ziran; eta, hamar eta erdietan azkena, meza nagusia eritxona. Horretara jente nagusia joaten zan. Handik urten orduan, tabernara eta bolalekura. Frontoia be badago, eta urtero-urtero pelota-txapelketak egiten izan dabez punta-puntako pelotarikaz. Ordukoak ziran: Cerbera, Beitia, Aurtenetxe…\nInformer: Carmelo Artetxe