roncal-erronkari - Roncal-Erronkari\nErronkarin gertatzen denari buruzko berriak.\nErronkariko Gazta Eguna jarduera anitzekin itzuliko da\nCOVID-19ak eragindako bi urteko etenaldiaren ondoren, Erronkariko Gazta Eguna berriz ospatuko da Erronkarin, zenbait egunetan banatutako jardueren egitarau zabalarekin.\nErronkariko kale-izendegi bat berrargitaratu da, turismoari zuzendua\nErronkariko Udalak 2011n argitaratu zuen kale-izendegia berrargitaratu du, gure herriko zerbitzu, leku eta eraikin interesgarri, ostatu eta merkataritza-establezimendu nagusiak biltzen dituena.\nEkainak 27 Nafarroako Goi Mailako Musika Kontserbatorioko Kantu Gelako Gayarreren omenezko kontzertua\nAbesbatzen kontzertua eta Museoen Nazioarteko Eguna\nErronkariko Udalak abesbatzen kontzertua antolatu du In Tempore Abesbatzaren eskutik, “Tejiendo sueños-Ametsak ehuntzen” izenburupean eta Carlos Etxeberriak zuzenduta. Hitzordua maiatzaren 22an, larunbatean, izango da, 19: 30ean, San Esteban elizan.\nErronkari, ibarreko hiriburua\nErronkari ibarreko hiriburua da, batetik Ibar-etxea bertan dagoelako, eta bestetik ibarraren erdigunean dagoelako. Gaur egun 250 biztanle inguru daude erroldan, baina erdiak bakarrik bizi dira urte osoan.\nEzka ibaiak herria zeharkatu eta bitan banatzen du. Ezkerraldean Gaztelu auzoa dago eta eskuinean erdigunea, bere bi auzoak barne: Arana eta Iriartea. Ibaiaren alde horretan udaletxea, pilotalekua eta Julian Gaiarre eskola, eliza, Julian Gaiarre Museo-Etxea eta Ibar-etxea daude, baita zenbait denda eta taberna ere.\nErronkari Pirinioetako gune menditsu batean dago, 700 metroko altueran. Mugartean Argible (1.203 m), Punta Barrena (1.494 m) eta Santa Barbara (1.578 m) mendiak daude.\nSanta Barbara (1.578 m)


Herri Ondarea :: Errotearen soinua\nLekukoak gehien gogoratzen dauana errotearen soinua da. Gauez ibilten zan errotea klan-klan-klan-klan… Horregaz soinuagaz hartzen eben loa. 3 anaiek gela baten egiten eben lo. Albokoan osaba gaztea egoan. Noizean behin jagi egiten zala entzuten eben. Doinua gelditzen zanean, errotaria izartu egiten zan.\nErrekea handia izan arren, ur gitxikoa zan. Ordu bi joten eban gehien erroteak. Ordu bi garrenean agortu egiten zan ura. Anteparako ura agortu egiten zan, eta orduan errotea gelditu egiten zan. Orduan katea altzau behar zan.


Zolda buruan ibili behar munduan... | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nArazo estetikoa ez ezik, gaixotasun dermatologiko baten sintoma ere izan daiteke zolda, psoriasiarena edo dermatitis seborreikoarena esaterako\nGaitz dermatologikoa da zolda. Berdin eragiten die emakumeei zein gizonei, eta aldi jakinetan agertzen da, batez ere urtaroa aldatzen den garaian, udazkenean eta udaberrian adibidez. Gerta liteke, hala ere, urte osoan irautea, eta horrek esan nahiko luke osasun-arazoren bat dagoela azpian. Bat baino gehiago izan daitezke eragileak: psoriasia izan daiteke horietako bat (herritarren %2ri eragiten die) edo dermatitis serborreikoa (herritarren %5ek daukate).\nZolda: geruza korneoko zelulak\nPertsona guztien larruazalean Pytirosporum izeneko onddo bat bizi da, eta bereziki sentibera direnengan, antigeno gisa joka dezake eta erantzun alergenikoa eragin; ondorioz, buruko larruazala ezkatagabetu egiten zaie. Ezkatagabetzen diren zelulak -zolda esaten zaie- korneozitoak dira, hau da, larruazaleko geruza korneoko zelula epitelial nukleorik gabeak edo hilak (epidermiseko geruzarik kanpokoena da geruza korneoa).\nArina bada, estetika-arazoak baino ez ditu emango, baina zolda ugari agertzen bada, gaixotasun baten sintoma izan daiteke: psoriasia, dermatitis seborreikoa edo bestelako prozesu patologikoak, larriak edo atipikoak. Zolda, askotan, pitiriasi gisa agertzen da, ezkatagabetze filiforme gisa alegia (hari itxurakoa): ezkata txikiak izaten dira, hauts izpien antzekoak eta luzexkak. Buruko larruazaletik bereizita agertzen badira, pitiriasi lehorra esaten zaio, baina zertxobait itsatsita badaude, zolda izaten da. Eta ezkata horiek neurri handixeagokoak badira, psoriasiaren sintoma izan daiteke.\nZolda: noiz joan medikutara\nIle-apaintzaileak aholku egokiak eman ditzake zoldari aurre egiteko, baina beti ez da nahikoa izaten. Orduan, noiz komeni da medikutara joatea? Bada, zolda erruz agertzen bada eta modu iraunkorrean, ez aldiren batean soilik. Zolda normala denean, izpi txikiak soilik ikusten dira, baina ugari samarra edo oso ugaria denean, dermatitis seborreikoa izan daiteke (beste eremu seborreiko batzuk ere agertu ohi dira halakoetan, aurpegian, sudurraren alboetan, bularraren erdialdean edo belarrien atzean).\nZolda arina edo bakana denean, zoldaren aurkako xanpuek balio dezakete desagerrarazteko, baina ile-apaintzaileak edo botikariak gomendatu duen xanpua aski ez bada, medikutara edo dermatologoarengana jotzeko aukera aztertu beharra dago.\nAzpian gaixotasun dermatologiko bat badago, zoldaren aurkako xanpua erabiltzeaz gain, medikuak arazo dermatologikoa -dermatitis seborreikoa edo psoriaria- sendatzeko agindu duen tratamenduari ere jarraitu egin behar zaio. Kortikoideak dituzten kremak edo produktuak izaten dira, azido salizilikoa, kalzitriola edo D bitamina.\nIleko higienea eta zoldaren aurkako xanpu berriak\nUneotan, lau ezaugarri mota dituzten xanpuak daude merkatuan: maiz erabiltzekoa edo ile normalentzat egina; koipearen aurkakoa, buruko larruazal koipetsuentzat; egokitzailea duena, ile lehor, ahul edo mengelarentzat; eta zoldaren aurkakoa. Zolda arina denean, azken horiek ongi funtzionatzen dute, nahiz eta ez den pentsatu behar lehenengoz garbitu eta arazoa konponduko denik; egun batzuk behar izaten dira eragina sumatzeko.\nIlea egunero garbitu daiteke xanpuarekin, eta norbera ere egunero dutxatu daiteke, eta egunean bitan ere bai hondartzara edo igerilekura joan eta kresala eta kloroa kendu nahi baditu. Baina ahalik eta xaboi gutxiena erabiltzea komeni da, luzera lehortu egin baitezake larruazala eta ekzemak eragin, batez ere psoriasia dutenei. Era berean, gezurra da ez dela komeni ilea egunero garbitzea.\nZoldaren aurkako xanpurik berrienak alfahidroxiazidoak dituztenak dira, zeinak peeling efektua sortzen baitute: aurpegiko peelingetan ematen diren azidoek bezala jokatzen dute. Azido glikolikoa da ezagunenetakoa, eta familia horretan badira beste batzuk ere xanpuetan erabiltzen ez direnak (azido askorbikoa eta azido mandelikoa, esaterako). Zoldaren aurkako ohiko xanpuek zink piritiona izaten dute, piroktonolamina edo selenio sulfuroa, eta horiek ere eraginkorrak dira.\nIturria: Juan Ferrando, Dermatologiako irakasle tituluduna Bartzelonako Unibertsitatean, mediku aholkularia Bartzelonako Clinic Ospitalean, Espainiako Dermatologia eta Benereologia Akademiako kidea (AEDV) eta akademia horretako Espainia Trikologia Taldeko kidea.


Nola diseinatu logotipo ona, oinarrizko ezaugarriak | Sormenak linean\nLogotipo ona nola diseinatu, oinarrizko ezaugarriak\nJorge Neira | | logos, Baliabideak\nOngi diseinatutako logotipoa da hori enpresei balioa ematen die, hauen balioak eta filosofia bezeroen eta publiko orokorraren aurrean islatzen dituenez, lehiaketatik bereizteko aukera ere ematen du eta hori da logotipoa izan eta diseinu onarekin enpresaren markaren alde egiten du, hau da, pertsona batek edo gehiagok enpresa edo marka batekin duten buruko irudikapenen multzoa, afektiboa edo kognitiboa izan.\nLehen urrats gisa eta horretarako logotipo ideala lortu hau da, markaren beharretara egokituta, bezeroek zehatz-mehatz komunikatu behar dizkiote diseinu grafikoko estudioari beren enpresak dituen ezaugarriak, zuzentzen den merkatukoak eta helarazi nahi duten mezua. Geroago, diseinatzaileak lehiaketaren azterketa egingo du, eta gero logotipoa sortzeko prozesua hasiko du.\n1 Logotipo ona diseinatzeko urratsak\n1.1 Ikusmen pertzepzioa\n2 Zer berezitasun ditu logotipo on batek?\n2.2 Gogoangarria izan\n2.5 Polifazetikoa izan behar du\nLogotipo ona diseinatzeko urratsak\nPertzepzio prozesuaren barruan ikusizko hainbat elementuk hartzen dute parte, hala nola, pertsona bakoitzaren ezaugarri kultural eta psikologikoak.\nHasieran geroztik burmuinak formak hautematen ditu horrek oroimenean inpresioaren alde egiten du; gero koloreek emozioak suspertzen dituzte eta azkenean deskodetu beharko duten hizkuntzaren bidez edukia.\nHona hemen zure logotipoa optimizatzen lagunduko dizuten zenbait ezaugarri.\nLogotipoa profesionalki egiten ikasi nahi al duzu? Beno, orain posible da lineako ikastaro hau prezio ikaragarria duena denbora mugatu baterako> Ikastaroan sartu\nZer berezitasun ditu logotipo on batek?\nLogotipo bat erraza izan beharko luke, irudikatzen duen marka bera ikustearekin bakarrik antzemateko moduan, errazagoa izango da hura gogoratzea, elkartzea eta gero erreproduzitzea.\nInprimatzeko teknika desberdinen bidez edo aplikazio desberdinen bidez logotipoen erreprodukzioa errazteko, mugikorrak edo pantailak izan arren, beharrezkoa izango da kolorea aplikatzea bezain erraza dahau da, 2-3 kolore soilik erabili.\nItzal edo gradiente efektuak erabiltzea ere saihestu behar duzu.\nRAEren arabera, gogoangarria "memoria merezi duHau da, logotipoen diseinua benetan beharrezkoa dena soilik gordetzea litzateke, kontsumitzaileek zein publiko orok ezagut dezaten.\nBatasunak eta originaltasunak logo bat ere sor dezaketela kontuan hartuta.\nKoloreak emozioak, arbuioa edo erakarpena sor ditzake pertsona bakoitzaren aldartearen, banakotasunaren eta testuinguru kulturalaren arabera.\nEra berean, asko eragiten du produktu bat edo beste eskuratzean, horregatik kolore erabakia arretaz aztertu beharko zenuke logotipoa egiterakoan erabiliko duzula, koloreak markaren kontzientzia sortzen baitu, merkatuan ezagutzea eta gogoratzea ahalbidetzen duena eta bereizketa sustatzen duena, konpainiaren misioarekin eta filosofiarekin bat etorri behar baitu.\nLogotipoaren tipografia hautatzea eta modu egokian erabiltzea publikoak modu hobean hautematen duen edo ez araberakoa izango da. markak helarazi nahi duen mezua. Beraz, guztiz irakurgarria izan behar du, beraz, gorputzaren tamaina, malda, lodiera eta kolore egokia izan behar du.\nEsan nahi dut, Gehienez 2 letra mota erabili behar dira Logotipoa sortzerakoan, bestela publikoa nahastu liteke, orobat, testuaren tamaina irakurgarria izan behar da nahiz eta tamaina oso txikiak izan, beraz, formatu desberdinetara egokitzeko letra mota aukeratu behar duzu.\nPolifazetikoa izan behar du\nIzan behar da erraz moldatzen eta antzematen den logotipoa bere tamaina, laguntza edo aplikazioa edozein dela ere.\nHau da, eraikinaren fatxadan dagoen iragarki handi batean edo luma txiki bateko iragarki gisa nahiz sarean erabiltzeko modukoa izan behar du. Beraz, gomendagarrienak bektoreen logotipoakErabilteko oso erabilgarriak diren logotipoak, baina beste artikulu batean hobeto azalduko dugu.\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » Baliabideak » Logotipo ona nola diseinatu, oinarrizko ezaugarriak\nDiego Rueda esan zuen\nBai, estimazio onak, oihal asko dago mozteko, oso gai konplexua da, non hainbat puntu garrantzitsu sartzen diren, hala nola proportzioen manipulazioa, estetika, elementuen banaketa, beraren hierarkia, beste asko sartu ziren.\nErantzun Diego Ruedari\nKonbinatu tipografia bere barneko irudiekin Photoshop-en\nHelvetica letra-tipoaren arrakastaren sekretua


Dinamizazio soziokulturala / Aiarako Kuadrillak haisera eman dio KiloxKilo kanpainiari\nAiarako Kuadrillak eta ECOVIDRIOk jasotako beirazko ontzien kg trukea planteatzen du, beirazko ontzi kilo bakoitzeko, elikagai kilo bat emango da elikagai bankuan.\nEcovidrio beirazko ontzien hondakinak birziklatzeko kudeaketaz arduratzen den irabazi-asmorik gabeko erakundeak eta Aiarako Kuadrillak kanpaina solidarioa jarriko dute abian datozen 15 egunetan, FESBALen mesedetan, herritarren artean beirazko ontzien birziklapena sustatzeko eta prestatutako edukiontzietan bildutako beira janari bihurtzeko. Ekimena Aiarako Kuadrillan baino ez da garatuko Euskadin, 2020ko abenduaren 1etik 15era bitartean, eta eskualdeko herritarrak animatu nahi ditu beirazko ontzien ahalik eta hondakin gehien botatzera kanpainako irudiarekin gaitutako edukiontzietara. Ecovidriok botatzen duen beira-hondakinen kg bakoitzeko kilo bat janari emango die Elikagaien Bankuei. Kanpainaren helburua da, alde batetik, solidarioa izatea, eta, bestetik, beirazko ontziak birziklatzeak ingurumena zaintzeko duen garrantziaz ohartarazteko. Kanpaina garatzeko, Ecovidriok ekimenaren irudia duten zazpi edukiontzi binilatu jarriko ditu, honela banatuta:\nLaudio: Zumalakarregi etorbidea udaletxe atzean eta Areta kalean, Santa Ana Elizaren plazaren ondoan\nAmurrio: Anton Plazaren inguruan eta osasun zentruaren aurrean\nAiara: Luiaondoko Padura kalean\nArtziniega: Hiriko atean\nOkondo: Osasun zentroaren aurrean\nBeira birziklatzearen ingurumen-onurak\nEdukiontzietara botatzen den beira % 100ean birziklatzen da eta ontzi berriak fabrikatzeko erabiltzen da, mugarik gabe eta jatorrizko propietateak galdu gabe. Beira birziklatzea funtsezko elementua da klima-aldaketaren aurkako borrokan. Ontzi berrien fabrikazioan kaltzina – Beira birziklatua – erabiltzean, naturako lehengaiak ateratzea saihesten da, lurzoruen higadura eta gure inguruko baso-soiltzea saihestuz. Gainera, CO2 isurketa minimizatzen da fabrikazio-prozesuan, energia aurrezten da eta zabortegien hazkundea saihesten dugu.\nAiarako Kuadrillako beira birziklatzeari buruzko datuak 2019ko azken datuen arabera, Aiarako Kuadrillako biztanleek guztira 920 tona beirazko ontzi birziklatu zituzten, hau da, biztanle bakoitzak 27 kg birziklatu zituen lurraldeko batez besteko ekarpenaren gainetik.\nEra berean, Aiarako Kuadrillak irailean egindako azken karakterizazioen arabera, beirazko ontzien % 79 gaika biltzen ari dira.\nEdukitze-tasari dagokionez, Aiarako Kuadrillak 136 biztanle ditu batez beste edukiontzi bakoitzeko, eta guztira 251 iglu ditu instalatutako beirazko ontzien hondakinetarako.


Puntuak ez galdu nahi\n03 iraila, 2012 Iritzia, Itzainak 752\nInoiz gertatu izan da eztabaidarik jatorrizko botikaren eta botika generikoen inguruan. Batak, ez direla maila berekoak; besteak, baietz. Batak, bere buruan esperimentatu izan duela maila berekoak ez direla; besteak, farmaziako langileak, baietz, denek esaten dutela hori, oso jakintsu agertu nahiz. Puntuak pilatu nahi?\nDuela gutxi, Donostiako Ospitaleko izen handiko espezialista batek gaixoari, buruko gaixoa duenari: «esaiozu familia-sendagileari jatorrizko botika eman behar dizula». Gaixoak: «ez dit eman nahi, puntuak galduko lituzkeela halakoa emanez». Espezialistak: «niri bost axola puntuak; botika horren generikoak badira hamar; denek dute zerbaiten falta jatorrizkoaren ondoan». Zorioneko puntuak!\nJosu Uribetxebarriaren auzian, Madrileko auzitegi nazionaleko Carmen Baena auzitegi-medikuaren erabakia ezaguna da. Ez omen da Josurena gauetik goizera hiltzeko gaixotasuna.\nZein du Carmen Baenak Donostiako Ospitaleko sendagile handien iritziaren kontra joateko arrazoia? Arrazoia ala harrokeria? Zein du bere formazioa, bere eskarmentua, espezialista horiei kontra egiteko? Azala ere behar delakoan nago horrelako jarrera bat hartzeko. Azala, eta handia!\nBaina tira, emagun baduela arrazoiren bat. Puntuak ez galtzea? Apika. Gorrotoa? Seguruago.\nNolanahi ere jarrera tristea. Urtebete inguruko bizia omen duen baten inguruan horrelakorik? Nago, zentzu komunak ezin duela ulertu hori.\nEta Almeriako beste haren jarrera: esperantza duela Josu goseak hilko dela. Animaliei ere opa ez zaiena, pertsona bati opa izatea. Kirtenkeria handiagorik! Jendearen aurrean puntuak irabazi nahia? Nonahi ere, politiko baten kasua izateko, demagogia izugarria.\nEta, azkenik, biktimen talde batekoen jarrera: Josu aske uzten badute, gose-grebara joko dutela. Benetan, gizakiaren bihotza gauza misteriotsua da. Gorrotoan bizitzea hilik bizitzea ote den nago. Hobeto esan, agian, ez-bizitzea ote den. Garai batean esaten ziguten infernuko egoera horixe izango litzatekeela: gorrotoaren gorrotoz bizitzea (?) edo existitzea (?). Agian, horixe bizi lezake zenbait jendek mundu honetan berean: gorrotoa. Hiltzen ari den pertsona bati etxeko sukaldea ere ez opa izateko adinekoa. Erruki dut horrelako jendea. Bihotz-bihotzez.\nEta Josu? Ez zekiat juxtu ez hire bizitzaren berri. Ez oraingo osasun-egoeraren berri. Nolanahi ere, guztia beharrekoa omen duk oraingo egoera. Opa diat azken egunak etxeko sukaldean eman ahal ditzaan. Opa diat heure barnea bakean izan dezaan. Nahi niake zerbait gehixeago egin. Agian, lagunartean komentatu lerro hauetan aipatu ditudan kasuak. Gaur, igandea, abuztuaren 26a, zerbait egina nauk alde horretatik.\n« Joanes Etxaide, kulturaren sehaskan\nIosu Garai: «Ametsak egi bihurtu ditudala esan nezake; gustura nago alde horretatik» »


Exekutibo bidezko Diru Bilketa\nKuoten Ordainketari buruzko oharrak\nBetearazte-bidea hasitakoan, zordunak enbargatutako ondasunen esleiparen aurreko premiamendu-prozeduraren edozein unetan zorrak ordaintzea, hau da errekargu, interes eta sortutako kostuak ordaintzea erabakitzen duenean, Nahitaezko Diru-Bilketako Atalak onartu egingo du bere ordainketa. Ordainketak aipatutako kontzeptu guztiak erabat barne hartuko ez balitu, lehenengo eta behin kostuei aplikatuko zaie eta ondoren, geratzen den gainerako zordunketari eta premiamendu-prozedurarekin jarraituko da ordaindu gabeko gainerakoarengatik nahitaezko titulu horren arabera.\nPremiazko administrazio-prozeduraren baitan Gizarte Segurantzari ordaindutako zergak eskudiru, legezko diru, txeke, banku transferentzia, zor- edo kreditu-txartel bidez ordainduko dira, edo Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorrak baimendutako beste edozein ordainketa-moduren bidez egin beharko da.\nLegezko dirua. Legezko dirutan ordainduko da, edozein kasutan, helburu horretarako baimendutako edo prestatutako erakundeen bidez.\nTxekeak, dagokion legeria espezifikoan ezarritako baldintza orokorrez gain, honako ezaugarri hauek izan beharko ditu:\nGizarte Segurantzako Diruzaintza Orokorraren izenean egon beharko da eta organo-biltzaile edo kolaboratzaileak behar bezala baimendutako kontua duen Erakundearekiko zeharkatua.\nDagokion Erregimenean behar bezala baimenduta eta izena emanda duten eta lurralde nazionalean dauden Erakunde Finantzario edo Kreditu Erakundeei igorritakoa izan beharko da.\nEntrega egiten den egun bereko edo, gehienez ere, aurreko bi egunetako data izan beharko du.\nErakunde igorleak adostu, bisatu edo egiaztatutakoa izan beharko da eta gutxienez, txekea igorri eta hogeita hamar egunetara txekeak adierazten duen zenbatekoa gorde ahal izango du, txekea aurkeztu arte.\nIgorlearen izena edo enpresaren izena adierazi beharko da, eta hala badagokio baita identifikazio fiskaleko zenbakia edo kodea ere. Datu horiek sinaduraren azpian adieraziko dira argi eta garbi. Ahaldundu baten bidez egiten denean, aurreko datuez gain, kontu korrontearen titularraren izen osoa ere adierazi beharko da sinaduraren aurretik.\nBanku transferentzia. Transferentzia aginduak Bankuaren edo horien Erregistro ofizialean inskribatutako Bankarien bidez egin ahal izango dira, baita Aurrezki Kutxen, Finantza Erakundeen edo Kreditu eta Gordailu Erakundeen bidez ere, zenbatekoa diru-bilketa exekutiborako diru-sarrerentzat mugatutako kontu berezietan sartzeko; eta honako datu hauek adierazi beharko dira: diru-sarrera zer kontzepturi dagokion eta zordunaren kotizazio kontuaren kodea eta gainerako identifikazio datuak. Banku-transferentzia bidez ordaintzerakoan, Finantza Erakundean diru-sarrera egin den egunean ordaindu dela ulertuko da.\nZor eta kreditu txartelak. Betearazpen bidean dauden Gizarte Segurantzarekiko zorren ordainketak zor txartelen edo kreditu txartelen bidez egin ahal izango dira. Egoitza Elektronikoan sartzeko ez duzu ziurtagiri digitalik behar; bertan, ordainketa egin dezakezu "Ordainketa Gizarte Segurantzako zor-txartelarekin" izeneko zerbitzuaren bitartez.\nGizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorrak baimentzen dituen gainerako bide guztiak.\nGizarte Segurantzari zor baten ordainketa egiten dionak egindako ordainketaren egiaztagiri bat jasotzeko eskubidea izango du.\nPremiamendu-bidean dirutan egindako ordainketen egiaztagiriak bilketa exekutibo bidez egindako ordainketetarako kontu berezi mugatuan ordainketa egiten deneko Gizarte Segurantzako Diruzaintza Nagusiaren bilketa-organoetako Erakunde Finantzario edo Agente Kolaboratzaileek egindakoak izango dira\nKotizazio oinarriak eta motak


Irakaslearen defendatzailea | Consumer\nLaguntza, orientazio eta aholkularitza zerbitzua, irakasleei laguntzeko ikasgeletako edozein gatazkaren aurrean.\nIrakasleen Defendatzailea, Irakasleen Defendatzailea edo SOS Bullying dira Irakasleen Elkarte Nazionalaren (ANPE) ordezkaritza autonomikoek edo eskualdekoek irakasleen zerbitzura jartzen dituzten izendapenetako batzuk, ikastetxeetako jazarpen- eta indarkeria-egoerak etengabe hazten ari baitira. Zerbitzu honetarako bereziki gaitutako telefono-lineen eta helbide elektronikoen bidez, irakasleek modu anonimoan salatu ditzakete irakaskuntzan gertatzen diren gatazkak.\nEskolako jazarpena, mobbing, bullying… dira ikasleek ikasgeletan izaten dituzten gatazkak maiz salatzeko moduetako batzuk, baina zer gertatzen da biktima irakaslea denean? Diziplinarik eza, bandalismoa, hitzezko erasoak edo eraso fisikoak, larderia edo mehatxuak dira gaur egun ikastetxeetako irakasleek izaten dituzten egoeretako batzuk, irakaskuntza-jardueraren garapen normala oztopatzen edo galarazten duten egoerak sortuz, eta irakaskuntzaren kalitateari, lan-osasunari eta irakasleen egoera emozionalari eragiten dietenak. Arazo horien aurrean, irakaslea askotan babesgabe sentitzen da.\nArreta eta laguntza psikologikorako doako zerbitzua, kasu batzuetan juridikoa\n“Nire lana alferrikakoa da”, “etsita nago”, “umiliatuta sentitzen naiz” edo “nire osotasun fisikoagatik beldur naiz” esaldietako batzuk dira Irakasleen Elkarte Nazionalak (ANPE) hainbat autonomia-erkidegotan abian jarritako Irakaslearen Defentsarako zerbitzuak erabiltzen dituzten irakasleek adierazten dituztenak. Arreta eta laguntza psikologikorako doako zerbitzua, kasu batzuetan juridikoa, elkarte honek duela bi urte abian jarri zuena, irakasleen eta ikasleen arteko bizikidetza arazoak areagotu zirelako.\nANPE Madril izan zen laguntza-zerbitzu hori ezarri zuen lehena, hasiera batean bere erkidegoko irakaskuntza publikoko irakasleentzat, baina hasieratik, ikastetxe itunduetako eta pribatuetako irakasleez gain, beste erkidego batzuetatik ere dei ugari jaso zituen. Hala, ANPEk, hala eskatzen dutenei eraginkortasuna eta arreta pertsonalizatua errazte aldera, zerbitzu hori beste hamalau autonomia-erkidegotan ezarri du.\nIrakaslearen Defendatzailea doako telefono-zerbitzu bat da, eta irakasleak zerbitzu horretara jo dezake gatazka-egoera azaltzeko. Normalean, irakasleen antsietatearekin eta estresarekin zerikusia duten arazoen arretan aditua den psikologo edo psikopedagogoak hartzen du deia. Deia erabat isilpekoa da, eta une horretan bertan har daiteke, komunitate bakoitzaren ordutegiaren arabera, edo erantzungailu automatiko batera bidal daiteke. Bertan, interesdunak bere arazoa azaldu dezake eta, ondoren, arreta-taldeak jar dezake harremanetan.\nDeiak hiru ordu laurden inguru irauten du, eta batzuetan ordubetera arte luzatzen dira.\nKasu bakoitza banan-banan aztertzen da, pertsona bakoitzari aholkuak emanez eta, beharrezkoa bada, gizarte-eragileek arazoa geldiarazteko esku har dezaten egin daitezkeen ekintzak gomendatuz. Batzuetan, laguntza psikologikoa da deia, eta irakasleak bere arazoa kanporatzeko modu bakarra bilatzen du; beste batzuetan, ordea, egoerak hala eskatzen badu, laguntza administratiboa eta profesionala ere ematen da ANPEren azpiegitura sindikalaren bidez, eta, beharrezkoa bada, erakundearen zerbitzu juridikoaren aholkularitza eta laguntza. Are gehiago, interesdunak baimena ematen badu, zuzenean azter daiteke gaia, eskualdeko ordezkari sindikalaren bidez. Ordezkari hori arduratuko da ikastetxearekin edo lurraldeko ikuskatzailearekin hitz egiteaz. ANPE Madrileko Irakaslearen Defendatzaileak emandako informazioaren arabera, egunean zazpi dei jasotzen dira, batez beste, eta hiru ordu laurden inguru irauten dute, ia inoiz ez ordu erdi baino gutxiago, eta, batzuetan, ordubete ere bai.\nBestalde, irakaslearen defendatzaile gehienek posta elektronikoko kontu bat dute, beren arazoen berri bide horretatik eman nahi duten irakasleentzat bereziki prestatua. Ondoren, behar adina datu emanez gero, arreta zerbitzua igorlearekin harremanetan jartzen da, gai garrantzitsua bada.\nIrakasleen% 60 kexu dira eskolak emateko zailtasunak dituztelako\nIrakasleei arreta emateaz gain, Irakaslearen Defendatzailearen beste helburuetako bat haiei iristen zaien informazio guztia biltzea da, hala, eskola-indarkeriaren eraginari eta horrek irakasleekin dituen ondorioei buruzko behatoki bihur dadin. Informazio hori gero administrazioari helaraz dakioke, irakasleek ikasgelan dituzten arazoak konpontzeko beharrezko neurriak ezar ditzan.\nAlde horretatik, joan den urtean, ANPEk Irakaslearen Defendatzailearen zerbitzuaren lehen urteko datuak argitaratu zituen, eta datu esanguratsu batzuk eman zituen: Arartekoarengana jo zuten irakasleen % 65i ez zioten jaramonik egiten irakasten ari zen ikastetxeak, edo % 30ek depresio diagnostikatua zuten. Era berean, jasotako 1.400 deietan oinarritutako azterlan horrek datuak ematen ditu irakasleek gehien erreklamatzen dituzten arazoei buruz: %60 kexu dira eskolak emateko zailtasunak dituztelako, %20 ikasleen irainak jasotzen dituztelako eta beste %20 gurasoen irainak eta mehatxuak. Bestalde, azterlan horretan nabarmendu behar da erreklamazioen %58 bigarren hezkuntzako irakasleenak direla eta %30 lehen hezkuntzako irakasleenak; gainerako %12, berriz, beste maila batzuetakoak dira, hala nola haur hezkuntzakoak eta lanbide heziketakoak.\nIrakaslearen Defendatzailearen telefonoak\nMadril: 91 522 08 27\nExtremadura: 924 24 24 99 24\nGaztela eta Leon: 902 10 54 13\nErrioxa: 941 25 47 36\nKantabria: 646 652 524\nAndaluzia: 902 10 46 38\nValentzia: 676 269 768\nMalaga: 952 27 40 88\nJaen: 953 22 39 13\nMurtzia: 902 07 51 01\nGaztela-Mantxa: 679 461 155\nKatalunia SOS Bullying: 620 489 332\nEAE: 945 25 42 23\nOurense: 663 596 959\nGalizia: 650 375 050\nNafarroa: 676 559 699\nIrakaslearen Defendatzailearen figura sortu baino urtebete lehenago, ANPEk SOS Bullying sortu zuen. Antzeko ezaugarriak dituen zerbitzua da, baina hezkuntza-komunitate osoari zuzenduta dago, eta gurasoek, ikasleek eta irakasleek ikastetxeetan jasaten duten edozein jazarpen-egoera salatzeko aukera dute. 2004ko azaroan sortu zenetik, 24 orduko telefono bidezko arreta-zerbitzu horrek ANPE Bartzelonan du egoitza, eta 30.000 dei baino gehiago jaso ditu Espainiako estatu osotik eta, azkenaldian, baita Latinoamerikatik ere; horietatik %67,3 gurasoenak ziren, %19,2 irakasleenak eta %9,4 ikasleenak.\nBestalde, Katalunia, Madril eta Valentzia dira eskola-jazarpeneko salaketa gehien jasotzen dituzten erkidegoak; Extremadura, berriz, beste muturrean dago, hiru urtean 219 salaketa besterik ez baititu jaso.\nanpe arreta Defendatzailea profesor-eu zerbitzu


Farmazia-prestazioaren austeritate-neurriek 2.400 milioi euro aurreztuko dituzte. | Consumer\nFarmazia-prestazioaren austeritate-neurriek 2.400 milioi euro aurreztuko dituzte.\nSendagaien eta osasun produktuen preskripzioa printzipio aktiboaren edo izendapen orokorraren arabera eginen da.\nDefizit publikoaren murrizketa bizkortzeko Gobernu zentralak onartutako Errege Lege Dekretuak austeritate-neurriak jasotzen ditu farmazia-prestazioan, eta horien helburua “osasun-zerbitzuetako finantza-zailtasunak arintzea” da. Gobernuak aurreikusten du xedapen horiek Osasun Sistema Nazionalari 2.400 milioi euro aurreztuko zaizkiola urtean, eta 167 milioi euro herritarren ekarpenean.\nAurrezpen hori iaz 4/2010 eta 8/2010 Legegintzako Errege Dekretuen bidez lortutakoei gehituko zaie. Dekretu horiei esker, Osasun Sistema Nazionalaren historian lehen aldiz, farmazia-fakturaren hazkundea murriztu ahal izan da; izan ere, 2010. urtean % 2,36 jaitsi zen, eta 2003. urtean farmazia-gastuaren urtetik urterako hazkundea % 12,15ekoa izan zen. Abuztuaren 19an Ministroen Kontseiluak onartutako neurriak uztailaren 21ean egindako Osasun Sistema Nazionalaren Lurralde arteko Kontseiluan aurkeztu ziren aldez aurretik.\nAusteritate-xedapenez gain, Errege Lege Dekretuak kalitatea, ekitatea eta kohesioa hobetzeko beste ekintza batzuk ere jasotzen ditu, teknologia berriak osasun-informazioko sistemetan aplikatuz. Halaber, koordinazio soziosanitarioa hobetzea ere aurreikusten da, horretarako estrategia bat prestatuz.Sendagai bat bere izen komertzialaren arabera agintzen denean, botikariak preziorik txikiena duena emango du.Araudi berrian jasotako neurrien artean, printzipio aktiboaren araberako preskripzioaren orokortzea nabarmentzen da. Horrela, sendagaien eta osasun produktuen preskripzioa printzipio aktiboaren edo izendapen orokorraren arabera eginen da, hurrenez hurren. Preskripzio horretatik aurrera, prezio txikiena duen sendagaia edo osasun-produktua farmazia-bulegoetan aurkeztuko da. Hala ere, behar terapeutikoek hala justifikatzen dutenean, bai eta sendagaiak sendagai batek eta haren lizentziek osatutako multzoetakoak direnean ere, prezio berean, sendagaia edo osasun-produktua izen komertzialarekin identifikatuz agindu, adierazi edo eman ahal izango da.\nGainera, preskripzio-banatze prozesua errazteko, sendagai bat bere izen komertzialaren arabera agintzen denean, botikariak agindutako sendagaia emango du, baldin eta bere multzoko preziorik txikiena badu. Bestela, merkeenarekin ordeztuko da, halako moldez non beti banatuko baita merkeena den sendagaia: printzipio aktibo bera, dosifikazio bera, aurkezpen bera eta emateko bide bera.\nErrege Lege Dekretuak ere aldaketak ezartzen ditu erreferentziazko prezio-sisteman, sendagai-multzo homogeneo berriak sortzeko prozedura eta erreferentzia-prezioak bizkortzeko. Horretarako, multzo berri bakoitza eta dagokion erreferentzia-prezioa berehala sortuko dira, erreferentziako sendagaiari dagokion lehen generikoa finantziazio publikoan sartu ondoren. Era berean, egun dagoen aukera kentzen da, alegia, erreferentzia-prezioa duen multzo batean sartu behar den sendagai bat bi urtean pixkanaka merkatzea. Hemendik aurrera, beherapen horrek berehalakoa izan behar du, aldi iragankorrik aplikatu gabe, eta horrek “gastu farmazeutikoaren kontrol handiagoa ekarriko du”, defendatu zuen Gobernuak.Botikariek botikak dosifikatzeko sistema pertsonalizatuak ematen ahalko dizkiete hala eskatzen duten pazienteei.Espainian generikorik edo bioantzekorik ez izateagatik erreferentziazko prezio-sisteman sartu ez diren sendagaiei %15eko kenkaria aplikatzea jasotzen du testuak, nahiz eta zentzuzko denbora-tarte bat igaro den (hamar urte) laborategiak medikamentua merkatuan jartzeko egindako inbertsioak amortizatzeko. Kenkari horretatik kanpo geratuko dira, bakar-bakarrik, arestian aipatutako baldintzak bete arren, Europar Batasuneko estatu kide guztietan patentez babestuta dauden “modu frogagarrian egiaztatzen dutenak”.\nGobernuak nabarmendu zuenez, sendagaien erabilera arrazionalaren esparruan, Errege Lege Dekretuak ezartzen du Sendagaien eta Osasun Produktuen Espainiako Agentziak botiken ontzien edukia tratamenduen iraupen errealera egokitzen lan egingo duela, praktika klinikoaren arabera. Ildo beretik, Agentziak urtebeteko epean amaitu beharko du dagoeneko baimenduta dauden sendagaien berrikuspena.\nPazienteek, bereziki kronikoek eta polimedikatuek, sendagaiak hobeki erabiliko dituztela bermatzeko, botikariek medikuek ezarritako jarraibide terapeutikoak betetzen direla zaindu beharko dute, eta tratamenduen jarraipenean lagundu beharko dute. Sendagaia eman ondoren, botikariek dosifikazio-sistema pertsonalizatuak eman ahal izango dizkiete hala eskatzen duten pazienteei, tratamenduak hobeto betetzeko.\naurrezki banatze pertsonalizatu medicamento-eu precios referencia-eu


Txerri eguneko giro petrala jendeak alaitu zuen atzo | El Diario Vasco\nOiartzunTxerri eguneko giro petrala jendeak alaitu zuen atzo\nTxerri eguneko giro petrala jendeak alaitu zuen atzo\nKanpainaren bukaerako argazkia. / ARGAZKIAK BASTEROBERRI\nGoizeko 10:00etan hasi zen azoka Madalensoro pilotalekuan\nBASTEROBERRI OIARTZUN. Domingo, 17 diciembre 2017, 13:21\nAtzo larunbata, Txerri Eguna ospatu zen. Urtero legez, San Tomas egunaren aurreko larunbatarekin ospatzen da Txerri Eguna Oiartzunen. Festa egun hau Ttur-ttur Euskaltzaleon Bilguneak antolatzen du Udalaren eta beste hainbat herritarren laguntzarekin, besteak beste animaliak dakartzaten baserritarren laguntza. Betiko moduan, artisau azoka ederra izan zen, kanpoan animaliak ikusteko aukerarekin eta beste hainbat ekintzarekin.\nLauzpabost urte izango dira Txerri Eguna Done Eztebe plazatik Madalensoro pilotalekura mugitu zela. Madalensoro pilotaleku barruan izan zen atzokoan ere artisauen azoka. Artisau mordoa bertaratu zen beren produktuak saltzeko asmotan, herrikoak zein herritik kanpokoak. Oiartzuarren artean Arraztalo gaixo psikikoen aldeko elkartea, Labore Oarso, herriko bi ikastetxeak, Oiartzuarren Baitaneko langileak mahai jokoa saltzen ...\nHerriko bi ikastetxeek kanpoan tabernak jarri zituzten. Kanpoan egon ziren baita ere herriko talogileak. Ez zuten denek ere eguraldi ona izan zuten kanpoan egoteko. Baina, halere ez omen zuten galera handirik sumatu. Jendeak dagoeneko ohitura hartua du urtero azokara joanez zerbait jan eta edateko. Beste hainbatek aitortu du gabonetako opariak egiteko aprobetxatzen duela, denetarik egoten baita.\nAzokan erosketak egitearen truke Errigorako saskiak ere izan dira zozketan. Goiz guztian zehar, bi ikastetxeetako ikasleak euren ikasbidaiarako dirua ateratzeko errifak saltzen ere aritu dira.\nTxerri Eguna aitzakia polita izan zen hamahiru egunen ondoren ahobiziek eta belarriprestek beren txapak kentzeko. Madalensoro atzeko gradetan jarri eta ekimenaren bukaerako brindisa egin zuten kanpainan parte hartu dutenek. Abenduaren 2an hasi ziren batzuk belarriprest txapa laranjarekin eta ahobizien txapa berdeekin besteak. Lehenek euskaraz arin hitz egin ez arren, ulertzen dutela identifikatzeko jan-tzi dute txapa. Bigarrenek aldiz, ahal duten guztietan euskaraz hitz egiteko konpromisoa hartu zuten.\nEkimena bukatu da, baina ba-tzuek dagoeneko esan zuten txaparekin edo txapa gabe ere euskaraz eta euskara egiten segituko dutela. Eta honekin batera, orain ekimenak izan duen jarraipenaren balorazioa egin beharko dute. Eta antolatzaileei parte hartu dutenen esperien-tziak jasotzea ere gustatuko litzaieke.\nEguraldia lagun izan ez zuten arren, goiz polita izan zuten atzokoa. Festa giroa nabari zen Oiartzunen goiz goizetik, eta askok eta askok lagun edo senitartekoekin bazkariarekin segida eman eta gaueraino luzatzeko asmoa agertu zuten.\nComète sareari buruzko erakusketa ikusgai OKEko Ohorezko Erregionaleko mutilen garaipena


Diesel Innova | AVIA Energias\nDiesel belaunaldi berria zure\nibilgailuaren prestazioak hobetzeko\nHasieraPartikularrakErregaiakZure autorako erregaiakDiesel Innova\nINNOVA DIESEL erregaia, POWER teknologiarekin. Bere formulazio bereziari esker, potentzia handiagoa eta motor garbiagoa izango dituzu, baita gidatze leunagoa eta azelerazio-erantzun hobea ere. Zure deposituaren edukiera maximizatzen du, apar gutxiago sortzen baitu, korrosioa saihesten du, eta ingurumena errespetatzen. Erregairik onenari eska diezaiokezun guztia du POWER teknologiadun INNOVA DIESEL erregaiak.\nINNOVA DIESEL erregaia, POWER teknologiarekin, gasolioak jatorrizko produktuaren kalitaterik handiena eta teknologiarik aurreratuena uztartzen ditu. Horren emaitza motorra piztean igartzen da; motorraren prestazio orokorrak hobetu egiten dira.\nEdozein ibilgailutan erregaiaren kontsumoa gidatze motaren araberakoa bada ere, ziurta dezakegu INNOVA DIESEL erregaia, POWER teknologiarekin, gasolioak ibilgailuaren errendimendurik handiena lortzen duela erregai litro bakoitzeko. Abantailak erregulartasunez erabiltzean aprobetxatu arren, INNOVA DIESEL erregaia, POWER teknologiarekin, beste gasolio batzuekin batera ere erabil daiteke.\nHaren formulazioan, sufre-kantitatea nabarmen txikiagoa da: milioiko 10 parte baino gutxiago. Oso berritasun handia da ingurumena zaintzeari begira, kontuan izanda sufrea dela gure hirietako airea kutsatzen duten substantzia nagusietako bat.\nEzagutu power teknologia berria\nAurrezte handiagoa erregai litro bakoitzeko\nMotorra babesten du bestelako gehigarrien beharrik gabe\nIsuri gutxiago sortzen ditu, eta iraunkorragoa da


Txomin Sagarzazu Ancisar Hondarribiko alkateari gutun irekia | Angula Berria\nHasiera » Txomin Sagarzazu Ancisar Hondarribiko alkateari gutun irekia\nsugorri argitaratua 9 / Ira / 2017\nEz nian uste, baina bai, hi marka guztiak hausteko prest hago. Benetan, alkate aukeratu hindutenean zerbait aldatuko zela uste genian, bai zera! Egia esan, zerbait aldatu duk, baina okerrera.\nAurten, hire jokabide maltzurra programaren kartelarekin hasi zuan, Jaizkibel Konpainia de facto baztertzen zuen kartela aukeratuta.\nHasiera horren jarraipena atzo izan zian. Goiz-goizetik, udalaren arkupetan, zenbait kargudun politikari bildu zituan Jaizkibel Konpainiari —giza-eskubideak errespetatzen duen konpainia bakarra— harrera egiteko, besteak beste: Hondarribiko bi zinegotzi, senatariak, foru-diputatuak, biltzarkideak, batzarkideak, eta abar.\nOrain arte, horiek guztiak espaloiaren ertzean jartzen zituan, baina atzo ez, atzo bi hesi zituan espaloi-ertz horretara ez iristeko; bat, egurrezkoa, espaloiaren ertzean; burdinazkoa, arkupeen barruko aldean bestea.\nZinegotzi batek burdinazkoa ireki eta egurrezkora hurbildu nahi izan zian; orduan, udaltzain bat hurbildu eta oso modu erasokorrean, herriko udaltzaingoak herriko zinegotzi bati zor zaion inolako errespeturik gabe, atzera bidali zian; hire aginduak betetzen egongo zuan; bestela, ulergaitza duk. Gero bai, gero burdinazkoa ireki eta aurrekora hurbildu ahal izan zitean. Han zegoen jende multzoa bi hesien artean aurkitu zuan, hesia aurretik, hesia atzetik. Parean, inolako oztoporik gabe, emakume multzo bat beren pankarta, plastiko beltz eta gorroto aurpegiekin.\nBitartean, hi, legeak ezartzen duten agindu guztiak ankapetik pasatuz, alarde baztertzailea den eta emakumeen eskubideak zapaltzen duen hori auspotzen. Jakingo duk legeek erakunde publiko guztiei debekatzen dietela giza-eskubideak betetzen ez duten talde edo ekintzei inolako laguntzarik ematea, baina horrek hiri ez dik axolarik, hik Ama Guadalupekoaren ukitua daukak, bedeinkazioa, alegia.\nIzan ere, hire agindu zapaltzaileak, eguna aurrera joan ahala, aurrera egin zitean. Hondarribiko gazte talde batek —Jaizkibel Konpainiari beren sostengua eta laguntza adierazi nahirik— pankarta bat zintzilikatu zitean harresietako zubitik, baina hor zuan hire udaltzaingoa —ez diat gogoan dudan beste hitz bat erabili nahi— pankarta, ia-ia jarri baino lehen, kentzeko; berek kentzeko ez, Txingudi Zerbitzuak SAko langileei kenarazteko. Hori ere, hire agindua izango zuan, noski, haiek hire aginduak bete baino ez baitute egiten.\nBaina Jaizkibel Konpainiaren aurkako hire jokabide maltzur eta zikina ez zuan hor bukatu; horrekin guztiarekin ez zuan nahikoa izan, eta jakinik Jaizkibel Konpainiak bere ibilbidea Gipuzkoa Plazan bukatzen duela eta bertan Konpainiaren jarraitzaile asko biltzen dela oholtza handi bat utzi zuan bertan jarrita: esanez, hurrengo egunean dantza-emanaldi bat zela aurreikusita eta euri-arriskua zegoela. Hik duk hik larrua.\nBeno, Txomin Sagarzazu Ancisar, Hondarribiko Alkatea —ez diat jauna esango, zeren gure herrian, Euskal Herrian, alegia, Jauna deitzailea irabazi egin behar baita—, hasieran adierazi nahi nian bezala, hire aurreko alkateak txiki utzi dituk giza-eskubideen aurkako jazarpenean, eta gauza bat pentsatu beharko huke, historia urteetan gertatutakoetan oinarritzen duk. Historialariek garaietan idatzitakoetan oinarritzen dituk, eta gutun hau, beharbada, egun hauetan zer gertatzen zen, eta bakoitzaren jokabidea zein zen jakiteko balioko dik noizbait.\nHondarribian, 2017ko irailaren 9an


Udalerrian segurtasun arazorik ez dagoela dio Getxoko alkateak - Hiruka.eus\n2017-04-05 18:48 Udalerrian segurtasun arazorik ez dagoela dio Getxoko alkateak\nGetxoko segurtasuna "zalantzan" ipini izan da azken egunotan sare sozialetan eta komunikabideetan. Salatzen denez, "Juntilla Mala" izeneko gazte-talde bat ibili ei da Neguri eta Areeta artean, "bertako gazteak izutuz". Horren aurrean, Imanol Landa Getxoko alkateak argitu gura izan du ustezko "segurtasun eza" hori agerian utz lezaketen datu objektiborik ez dagoela. Era berean, salatu duenez, aipatutako ezinegon hori "estetika zehatza" daramaten gazte batzuen jarduerek sortu dutela. Horrek zurrumurruak hedatzea eragin du, "sareetan arduragabekeriaz zabaldu direlako".\nGetxoko udaltzain bat zaintza lanak egiten, artxiboko irudian.\nImanol Landa alkateak azaldu duenez, Getxoko Udaltzaingoak udalerriko gune guztietan pertsona-talde denen arteko bizikidetza "segurtatzeko" zaintza-lanak egiten ditu egunero, Ertzaintzagaz batera. "Egonezin hori sortu zenetik, Udaltzaingoak lanok areagotu ditu gazteen artean arazoak sor litezkeen tokietan eta ordutegietan, eta orain arte, ustezko 'segurtasun eza' hori agerian utz lezaketen datu objektiborik ez da egon", gaineratu du. Era berean, gaineratu du 50.000 biztanle baino gehiagoko sei udalerririk seguruen artean dagoela Getxo, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak egindako Euskadiko Delinkuentziaren memoria aipatuta. "Getxo udalerri segurua da eta horrela hartzen dute gure herritarrek, azken urteotako asebetetze inkesten datuen arabera. Udalak, beraz, tinko jarraitzen du auzo guztietan udalerri seguru mantentzeko konpromisoarekin, eta horregatik herritarrek segurutzat ere jotzen dute herria", azpimarratu du Landak.\nAipatutako ezinegona "estetika zehatza" daramaten gazte batzuen jarduerek sortu dutela uste du alkateak. Horrek denak zurrumurruak hedatzea eragin du, gizarte sareetan "arduragabekeriaz" zabaldu direlako, deitoratu du. "Udala duela urte asko elkarbizitza eta kohesio soziala kaltetzen dituzten zurrumurruekin, estereotipoekin eta aurreiritziekin amaitzeko lan egiten ari da, era aktiboan".\nGainera, ikusmiran jarritako gazteak adingabeak direla jakinarazi du alkateak, eta horregatik babesteko eskubideak dituztela azaldu du. Hala ere, gertakariren bat frogatuko balitz, heziketa sozialeko neurriak hartu beharko liratekeela agindu du.\nAmaitzeko, sare sozialen erabiltzaileei eta alderdi politikoei erantzukizunez jokatzeko eskatu die Landak, "zurrumurruak edo sasi-informazioak ez elikatzeko, horrek ekar ditzakeen ondorio negatiboengatik".\nGetxoko Garbigune Mugikorraren erabilera %40 handitu da\nZerga-egutegia aldatu du Getxoko Udalak\nGetxoko Turismo Bulegoak 57 plan aurkeztu ditu Aste Santuan gozatzeko\nTxakurrak solte ibiltzeko ordutegia zabaldu du Getxoko Udalak


Larrialdietarako sukaldaritza: Anana carpaccioko entsalada epela\nBai, anana zerbait “epelarekin” batera konbinatzea arraroa izan daiteke, are gehiago eta entsalada bati buruz hitz egiten baldin badugu, baina badakizue gehienetan gauza guztiak azalpen bat daukatela. Hori dela eta, guk azalpen hori errezeta honi esker emango dizuegu.\nOndo dakizuenez, etxean entsaladak asko gustatzen zaizkigu afaltzeko, baina noski, beti zerbait desberdina egiten saiatzekotan. Gaurko errezeta hurrengo izenarekin bataiatu dugu: “Anana carpaccioko entsalada epela”.\n2 xerra ahuntz edo ardi errulo\n90 g anana\n2 entsalada tomate\n2 ogiko molde xerra\nEntsalada hau nahiko erraza da, baina guri asko gustatzen zaigu eta sarritan prestatzen dugu afaltzeko.\nHasteko, tomatea garbituko dugu segidan xerretara mozteko (oso finak, milimetro pare batekoak ahal izatekotan) eta platereko oinarrian jarriko ditugu. Tomateen gainean uraza orri batzuk banatuko ditugu gutxi gorabehera kantitatearen erdia).\nOndoren, ananarekin gauza bera egingo dugu. Hau da, ananari azala eta bihotza kenduko dizkiogu, baita ananaren haragian gera daiteken begiak ere bai. Gau egin eta gero, anana xerretara moztuko dugu (oso finak izan behar dira ere bai, milimetro pare batekoak ahal baldin badugu), geroago xerra horiek urazaren gainetik banatuz.\nAzken-aurreko pausoa entsaladako parte epela prestatzea izango da. Hori egiteko, olio ugari jarriko dugu zartagin batean berotzeko. Bitartean, ogi xerra bakoitza moztuko dugu hurrengo moduan: alde bakoitzeko tira bat moztuko duzue (gutxi gorabehera zentimetro batekoa) bost ogi zati lortuz, hau da, karratu handi bat eta lau makila lortuz. Olioa beroa dagoenean ogia frijituko dugu ondo urreztatu arte eta, momentu horretan, paper xurgatzailean ipiniko dugu soberan dagoen olioa kentzeko.\nAzkenik, ahuntz edo ardi gazta xerrak frijituko ditugu minutu batez alde bakoitzetik.\nAzkenik platera aurkeztuko dugu. Guri horrela geratu zitzaigun:\nBidaltzailea Joan R. López a 19:42


Udalak herrian drogen eta IKTen erabilerari eta kontsumoari buruzko iritzia eta ikuspegia jakin nahi du galdeketa baten bidez — Amorebieta-Etxanoko Udala\nUdalak herrian drogen eta IKTen erabilerari eta kontsumoari buruzko iritzia eta ikuspegia jakin nahi du galdeketa baten bidez\nUrteak dira gure herriaren errealitatea aldatzen joan dela, baita drogen kontsumoari eta Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologien (IKT) erabilerari dagokionez ere. Aurrekoek sor ditzaketen ondorio negatiboei aurre egiteko, Adikzioen Prebentziorako Tokiko Plana erabiltzen dugu. Tresna horrek drogen eta IKTen erabilera okerrak eta abusuak eragindako arazoak prebenitzeko egiten diren ildo estrategikoak, objektiboak eta ekintzak jasotzen ditu.\nAurten, Amorebieta-Etxanoko Adikzioen Prebentziorako II. Tokiko Plana prestatzen ari gara (2021-2025). Horretarako, kontsumoari buruzko inkestak egin ditugu udalerriko ikastetxeetan (lehen hezkuntzatik batxilergo eta lanbide heziketara).\nHalaber, uste dugu Amorebieta-Etxanon bizi diren pertsonen ikuspegiak eta ezagutzak ezinbestekoak direla plan berri hau eratzeko. Horregatik, lau eztabaida-talde egin ditugu osasun arloko langileentzat, udaleko langileentzat, ikastetxe eta familientzat, bai eta merkatari, ostalari eta elkarteentzat.\nOrain, zure jakintza izatea gustatuko litzaiguke, eta, batzuetan parte hartzea zaila dela dakigunez, hemen duzu inkesta labur batera eramango zaituen esteka bat, herrian drogen eta IKTen erabilerari eta kontsumoari buruz duzun iritzia eta ikuspegia uzteko aukera izan dezazun. Uztailak 5era arte bete ahal izango duzu.


Zer neurtu eta nola ebaluatu ikasleak\nSelektibitateak Hegoaldean, Baxoak Iparraldean, goi mailako gradu bat egin nahi duten milaka ikasleren etorkizuna baldintzatuko dute egunotan. Egun gutxitan egiten diren azterketa masiboak dira, aldaketarako tarte mugatua uzten dutenak eta Europako herrialde askotan egiten dituzten errebaliden antzekoak. Bi norabidetan baldintzatzen du hautaprobak: aurretik, Batxilergoko ikasketak azterketa gainditzera bideratzen dira; ondoren, karreratarako hautaketa azterketaren irizpideen arabera egiten da. Beraz, hautaprobak batez ere edukiak neurtzen dituela kontuan hartuta, konpetentziek apenas duten lekurik Batxilergoan. Ordea, horiek aintzat hartzen dituen bestelako ikasleak demandatzen ditu unibertsitatean Boloniaren etorrerak. Nola egin aurre kontraesan horri? Mahai-inguruaren abiapuntua dugu. Osatzeko, unibertsitatea euskaraz egin nahi duten Iparraldeko herritarrek dituzten zailtasunez artikulua idatzi du Gillermo Etxebarriak, eta nazioarteko unibertsitate prestigiotsuek darabiltzaten hautaketa irizpideez Ramón Flechak.\nLARRUN Selektibitatea eta Baxoa, zer motatako azterketak dira? Zein helburu dute eta zer hartzen dute kontuan?\nJosu Agirre: Selektibitatean oso ariketa klasikoak dira eta azken urte hauetan aldaketa nahia-edo agertu du unibertsitateak, baita Hezkuntza Sailak ere, gaur egun proba hori bien artean antolatzen dutelako. Baina aldaketa horiek oso konplexuak dira, zaila da hain azterketa masiboan aldaketak sartzea. Planteatzen ari den azkena da 2012rako atzerriko hizkuntzan ahozko azterketa jartzea. Hasieran ematen zuen aldaketa interesgarria izan zitekeela gauza berriak arakatzen hasteko, baina azkena entzun duguna da oso aldaketa xumea izango dela, entzutezko ulermen ariketa bat baino ez dela sartuko, eta ez norberak ekoiztutako ahozko ezer, azterketak duen konplexutasunagatik eta hain masiboa izateagatik. Nola egin milaka ikaslerekin?\nJ. F. Lukas: Bi arazo bereizi behar dira: arazo soziologikoa eta arazo teknikoak. Arazo soziologikoa litzateke zertarako den hautaproba hori edo zer den selekzionatu nahi duena. Unibertsitatean gertatuko balitz nahi adina leku dagoela ikasle guztientzat, hautaproba horrek helburu bakarra izango luke: zein da gai unibertsitatera joateko? Urteak joan urteak etorri, ikusten dugu %90ak baino gehiagok gainditzen duela azterketa EAEn, beraz hori ez du neurtzen. Jartzen duena da zer nota atera duzun eta horren arabera zein aukera dituzun gauza bat edo bestea ikastera joateko. Karrera batzuk modan jartzen dira eta ikasleek hori ikasi nahi dute, baina urte batetik bestera ezin daitezke irakasle berriak sartu, fakultate berriak sortu, eta handik bost urtera horiek denak kanporatu. Zenbat arkitekto edo ingeniari edo… behar ditugu? Zenbat lizentziatu? Galdera hori ere badago arazo soziologiko horren atzean. Eta beste arazoak, teknikoak, Josuk komentatutakoak dira: nola egiten dugun proba hori.\nJ. Agirre: Unibertsitaterako selekzionatzeko proba bat da, gradu ezberdinetara zein sartuko den antolatzeko. Baina badauka beste helburu bat ere: sistema homologatzeko funtzioa. Eta nik uste geroz eta indar gehiago eman nahi zaiola funtzio horri. Duela gutxi idatzia jaso dugu ikastetxeok, esanez Ikuskaritzak xehetasunez aztertuko dituela hautaprobako emaitzaren eta ikastetxean ematen diren emaitzen artean desberdintasun handia erakusten duten ikastetxeak. Europako nazio askotan, ez dago hautaprobarik baina errebalida dago, eta errebalidak batez ere funtzio homologatzailea dauka. Presioa handia da: hainbat gradutara sartzeko batez besteko oso altuak eskatzen dituzte, eta ikastetxe batzuetan joera dago batez bestekoa pixka bat igotzeko, beraien ikasleek aukera hobeak izan ditzaten lehia horretan.\nMaria Luisa Jaussi: Kontua da %95ean dagoela proba gainditzen dutenen kopura, hortaz selekzioaren helburua ez da betetzen. Batxilergoak egiten du selekzioa, baina Batxilergoa gainditzen duten ia denek gainditzen dute Selektibitatea, eta azterketa hori bihurtu da sari bat: nota altuak dituztenek aukeratu dezakete nahi duten karrera, baina agian ez du zerikusirik aurretik ikasitakoarekin. Ez da selekzioa egiten maila altuko graduetarako, demandaren araberako hautaketa egiten da.\nJ.F. Lukas: Bai. Adibidez garai batean Magisteritza Eskolak ikaslerik gabe zeuden eta gaur egun nota altuenetarikoa Magisteritzak eskatzen du, demanda handia dagoelako.\nM.L. Jaussi: Eta Ikus-entzunezkoan ere nota oso altua eskatzen ari dira, demanda handia dagoelako, baina gero Selektibitateko ikasgai askok ez du zerikusirik karrera horretako edukiekin, beraz ez da selekzio bat karrera horretarako, lasterketa bat da.\nJ.F. Lukas: Homologazioaren harira, aldaketak egin dituzte ikastetxeko notaren eta Selektibitatekoaren artean batez bestekoa ateratzeko bakoitzari ematen zaion portzentajean: lehen erdia eta erdia zen, eta badirudi gobernuak zenbat eta progreagoa izan Batxilergoko kalifikazioari garrantzi handiagoa eman beharko liokeela eta gutxiago Selektibitateari; eta eskuineko gobernuak alderantziz. Eta juxtu alderantziz da: lehen aipatu den presioa egia delako, baina non egin dezakete presio handiagoa gurasoek? Ikastetxe pribatu-kontzertatuetan, ikastetxe publikoetan zerbait ona dutelako irakasle funtzionarioek: independentzia, ez daude gurasoen menpe, zentzu horretan. Eta ikusten da pribatuetatik datozen ikasleei publikoetatik datozenei baino gehiago jaisten diela batez bestekoa Selektibitateak; homologazio hori ere beharrezkoa dela uste dut.\nJ. Agirre: Unibertsitaterako sarrera kalkulatzeko Batxilergoan atera duzun notak %60 balio du eta hautaprobakoak %40. Eta kezka hori badago, baina inor ez da ausartu neurriak hartzera, nahiz eta oso nabarmen izan den kasuetan (bi puntu baino gehiagoko aldea Batxilergoko notaren eta hautaprobakoaren aldean) atentzioa deitu dioten ikastetxeari. Kezka hori konpontzea ez da erraza, dena den.\nHomologaziorako azterketa da orduan. Baina horrelakoa izan behar du gero unibertsitatera zeinek joan behar duen erabakiko duen azterketak?\nJ. Agirre: Orain arte neurtu dena da ikasleak dakiena; horretarako dago diseinatuta azterketa: zer daki ikasleak? Eta ematen du beste bide batetik jo beharko genukeela: zer egiteko gai da ikaslea? Ea ezagutza horiek testuinguru ezberdinetan erabiltzeko gai den. Horrek probaren ikuspegi aldaketa ekarri beharko luke. Kanpoko probak ere (PISA eta modu horretakoak) eta ebaluazio-diagnostikoak ikuspegi berri horretatik prestatuta daude. Hala ere, esan dudan moduan, ez da batere erraza hain azterketa handian fundamentuzko aldaketak sartzea, ez dut oso argi ikusten nola egin litekeen, baina bai ikuspegia aldatu beharko litzaiokeela ebaluazioari.\nM. L. Jaussi: Nik uste dut frogatuta dagoela azterketa hau ez dela selekziorako. Eta homologaziorako baldin bada, nahiz eta printzipioz ez zen bere helburua, beste bide batzuk pentsatu behar dira. PISA eta azterketa horiek adibidez gehiago balio dute homologaziorako, sistema ebaluatzeko. Eta ikasleek ikasi nahi duten ikasketaren arabera unibertsitaterako sarrera ahalbidetzeko, beste bide asko daude, aproposagoak. Europan, egiten dira antzerako azterketak, baina leku askotan beste baldintza batzuk ere eskatzen dira azterketaz gain, unibertsitatean sartzeko. Finlandian adibidez, Irakaskuntza karreran sartzeko proba pertsonalak egiten dira, enpatiarako, aniztasuna lantzeko… eta beharrezko diren beste hainbat gauzatarako duzun gaitasuna kontuan hartzeko. Edo AEBetan, ez dago halako proba orokorrik. Kolokan ipini behar da ea beharrezko den, ez ote litzatekeen jarri beharko ikasketa bakoitzari dagozkion gaitasunak neurtzeko beste irizpide batzuk, adibidez gaitasun horiekin lotuta ordura arte ikasleak egindako ibilbidea.\nJ.F. Lukas: Baina AEBetan diruak asko mugatzen du. Han, lortzen dituzun beken arabera edo gurasoek duten diruaren arabera unibertsitate batera edo bestera joateko aukera daukazu, unibertsitate publikoak ere oso garestiak direlako, ez hemen bezala. Kontuak kontu, sistemaren bat behar da ikasleak bideratzeko; azterketa hau onena da? Ba ziurrenik ez, PISA eta halako probak nola egiten diren hartu behar dugu aintzat, gaitasunak edo konpetentziak ebaluatu nahian. Edo hobe esanda, neurtu, neurtu egiten delako gehiago, ebaluatu baino. Azken finean, zenbaki bat ateratzen da. Zenbait gauzetan aurreratu da, atal espezifikoak deiturikoak daudelako orain eta horiekin ikasle bakoitzak aukeratu ditzake gero bere karrerarako baliagarriak izango diren ikasgaiak, horietan puntuazio gehiago ateratzeko. Hori da modu bat. Beste modua da zuk, Maria Luisa, komentatu duzuna: karrera bakoitzak jarri ditzala bere azterketa edo proba espezifikoak edo eskatu ditzala bere baldintza espezifikoak; batzuetan izango dira edukiak, bestetan konpetentziak eta bestetan ezaugarri psikologikoak. Baina horretan ez gara inoiz sartu. Orain arte unibertsitatean pertsona batek lizentziatura bat bukatu zezakeen bere eduki maila onargarritzat hartzen bazen, baina inoiz ez da kontuan hartu pertsona hori nolakoa den; gaizkilea bada, edo arrazista… ez da inoiz kontuan hartu. Orain, berriz, Boloniarekin suposatzen da hori ere kontuan hartu behar dela, unibertsitatea ez dela soilik prestakuntza akademikoa, integralagoa baizik. Esan behintzat esaten da, gero hori posible den edo ez, konplexuagoa da.\nM.L. Jaussi: Lehengoan lagun batek komentatzen zidan Ikus-entzunezko karreran arazo handiak dituztela, eskaera handia dela-eta nota altua eskatzen dutelako sartzeko, baina hor behar diren gaitasunak beste motatakoak dira. Ikasle sortzaileak nahi dituzte, eta hor hutsune handia du askok, ikasteko gaitasuna izan arren. Bestalde, Finlandiako unibertsitateko batek komentatu zuen Magisteritza ikasteko joera handiagoa dagoela emakumeen artean gizonen artean baino, eta geroz eta nota altuagoa eskatzen zutenez, ez zuten lortzen beraien asmoa: geroz eta mutil gehiago erakartzea. Horri buelta emateko, aipaturiko neurriak (psikologikoak, pertsonalak…) gehitu zituzten irizpideetan.\nJ. Agirre: Horrek, dena den, konplexutasun izugarrira eramango gintuzke: fakultate eta gradu bakoitzak bere sarrera proba egin behar duela esaten ari gara?\nM.L. Jaussi: Edo bere irizpideak zehaztu behar dituela...\nJ. Agirre: Debate hori Selektibitateari buruzko azken lege aldaketaren aurretik egon zen: ea guztientzako sarbide proba bakar bat antolatu behar zen ala fakultate bakoitzak berea. Nik ez diot abantaila ikaragarririk aurkitzen bakoitzak berea egiteari, ikasleak erotu egingo genituzkeelako. Zenbat sarrera proba egin beharko lituzke ikasle batek? Niretzat egokia da unibertsitaterako sarrera antolatzeko zerbait homologatzailea izatea. Egia da aldaketa batzuk egiten ari direla gaur egun zenbait gradutara sartzeko, proba espezifikoak, koefiziente ezberdinak… Gorputz heziketarako, Arkitekturarako edo Itzulpengintza eta interpretaziorako, esaterako, proba bereziak daude, fakultate horietara sartzeko. Baina gradu bakoitzean proba bana egitea...\nM.L. Jaussi: Ni ez naiz ari esaten gradu bakoitzarentzat proba bat egin behar denik, esaten dudana da beste baldintza batzuk hartu beharko liratekeela kontuan, ikaslea beste irizpide batzuen arabera baloratu beharko litzatekeela.\nEta orduan zer egon beharko luke Batxilergoaren eta unibertsitatearen artean?\nJ. Agirre: Garbi dagoena da proba mota hauek badutela nolabait zenbait gaitasun neurtzeko balioa: jakintza gaiei lotuen dauden gaitasunak. Eta zeintzuk dira horiek? Lau gaitasun: hizkuntza konpetentzia, matematika, osasun eta zientzia alorra, eta artea eta historia motatakoak. Zer ez du batere neurtzen? Transbertsalagoak diren lau gaitasunak: ikasten ikasi, hiritartasuna eta elkarbizitza, ekintzailetasuna, eta konpetentzia teknologikoa edo IKT konpetentzia. Bai beharko litzatekeela zerbait unibertsitatean konpetentzia transbertsal horiek neurtzeko, gerta litekeelako, lehen aipatu den bezala, gradu titulu bat ateratzea eta lizentziatua izatea ahozko konpetentziarik batere izan gabe; ikastetxe batera klasea ematera joan eta ezin klaserik eman!\nM.L. Jaussi: Hala da, eta gainera izendatu dituzunak oinarrizko konpetentziak baino ez dira, karrera bakoitzak behar dituen konpetentziak baloratzera sartu gabe…\nNola baldintzatzen du Selektibitate azterketak Batxilergoa?\nM.L. Jaussi: Kanpotik begira (ni ez bainaiz Batxilergoko irakaslea), ematen du guztiz baldintzatzen duela, batez ere bigarren maila. Beraz, azterketak konpetentzia guztiak baloratuko balitu ondo egongo litzateke, baina batzuk bakarrik hartzen dituenez kontuan, asko murrizten du Batxilergoan irakasten dena.\nJ. Agirre: Esperientziatik kontatuta, Batxilergoa oso etapa laburra da, bi urtekoa, lehenengo urtea ikasturte nahiko lasaia da, ez dago hainbesteko presiorik, baina bigarren maila ia guztia eta jakintza ia guztietan (hautazkoetan izan ezik) bideratuta dago hautaproba modurik hoberenean gainditzera. Horretarako, ikasturte guztia bideratzen da hautaproban planteatzen diren motako galderak erantzutera. Hori alda dezakegu? Oso zaila izango da, ikasleari eta familiari eskaini behar dioguna da unibertsitatera sarbide ahalik eta egokiena izateko modua, eta hori horrela izanik, prestatu behar ditugu hautaproba gainditzeko.\nJ.F. Lukas: Proba batek mugatzen baldin badu ikas-irakaskuntza prozesuan egingo dena, zalantzan jarri beharko litzateke proba hori. Selektibitatearekin gertatzen da, eta orain Lehen Hezkuntzan eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan egiten ari diren ebaluazio-diagnostikoek ere arrisku hori izan dezakete. Alegia, azterketa batek baldintzatu behar badu prozesua, kontuz ibili beharko ginateke. Eta azterketa horiek mantendu egin behar badira, soluzio bat izan daiteke azterketa horiek hobetzea. Azterketek zenbat eta konpetentzia gehiago eta hobeto neurtu, ikas-irakaskuntza prozesua ere aberatsagoa izango da. Historiako azterketan, jo dezagun, galdetzen badugu urteei, pertsonei eta gertakariei buruz, hau da memoria bakarrik lantzen badugu, ikas-irakaskuntza prozesuan ere memoria baino ez dugu landuko. Baina historiako azterketan arazo konplexuagoak jartzen baditugu eta ulertu nahi badugu zergatik gertatu zen hau edo hura halako urtetan, horrelako kontuak landuko ditugu. Egungo probarekin, gai batzuetan sormena lantzen da (adibidez, testu komentario bat egiteko, testua beti berria izango baita), baina beste arlo batzuetan oso errepikakorrak dira galderak, baita matematikan eta zientzietan ere: matematikako buruketa mota zehatz bat galdetzen denean, esaterako, agian ez dut ulertzen buruketa, baina badakit zein pauso eman behar ditudan emaitza lortzeko. Irakaskuntza mekanizista horrek ez dauka inongo zentzurik. Konponbidea, esan bezala, azterketa hobetzea izan daiteke, konpetentziei lotuago.\nBeraz esan daiteke azterketa gaizki planteatuta dagoela?\nJ.F. Lukas: Gaizki dagoela esatea asko da, baina hobetu beharko litzateke. Azterketa horren helburua hasiera batean zen ikustea ikastetxeek ikasleak prestatzen al zituzten unibertsitatera joateko; hori gainditua dago gaur egun, arazoa da denek ezin dutela nahi duten karrera ikasi notaren arabera, selekzio hori zerbaiten arabera egin behar da, eta oraingoz pentsatu den modurik onena azterketa hori da.\nJ. Agirre: Nik ere esango nuke hobetu egin behar dela. Kanpo-probek aldaketa metodologikoa ekar dezakete. Ikusten ari gara gaur egun erabiltzen ditugun metodologiak pixka bat zaharkituak daudela, ikasleari protagonismo handiagoa eman behar zaiola, berak gidatu behar duela bere ikaskuntza… eta kanpo-proba hauek aprobetxatu beharko genituzke aldaketa metodologikoa sustatzeko. Horretarako, azterketa eredua bera modifikatu egin beharko da, aldaketak sartu. PISArekin ere berdin gertatzen da, konturatzeko balio baitu agian ez garela hain ongi egiten ari, beraz, goazen metodologian aldaketak egitera.\nM.L. Jaussi: Ebaluazio-diagnostikoetan eta PISAn erabiltzen diren probak ez dira azterketa tradizionalak eta hori nabaritzen da ikastetxetan. Hasi dira pentsatzen zerbait aldatu behar dutela, ez bakarrik emaitzengatik, konpetentzia berriak neurtzen direlako baizik, eta horiek lantzeko beharra ikusi dute. Ikastetxeak oso tradizionalak badira, proba horietan ez dituzte emaitza onak lortzen.\nJ.F. Lukas: PISAz eta ebaluazio-diagnostikoez ari garela, LHn eta DBHn lantzen diren zortzi-bederatzi konpetentzietatik zeintzuk dira PISAk eta ebaluazio-diagnostikoek kontuan hartzen dituztenak? Bietan, ia-ia errepikatu egiten dira: hizkuntza beti, matematika ere beti, eta gainontzekoak, egokitzen bada edo inoiz ez. Eta badira beste konpetentzia batzuk hizkuntza eta matematika bezain garrantzitsuak edo garrantzitsuagoak direnak. Finlandiak oso emaitza onak lortzen ditu PISAn, baina agian beste arlo batzuetan, PISAn kontuan hartzen ez direnetan, ez dira hain onak.\nM.L. Jaussi: Adibidez?\nJ.F. Lukas: Adibidez, hainbat ikaslek bere buruaz beste egiten du…\nM.L. Jaussi: Beste lekuetan ere halakoak gertatzen dira, ez du zerikusirik.\nJ.F. Lukas: Esan nahi dudana da kontuan hartu beharreko gauza gehiago daudela eta adibidez ezinezkoa da guk atera nahi izatea Finlandiak PISAn ateratzen dituen emaitzak. Zenbat urte beharko diren horretarako ez dakit, baina bi urtetan ez da lortuko.\nM.L. Jaussi: Beste irakaskuntza eredu bat dutelako.\nJ.F. Lukas: Eta beste gizarte eredu bat.\nM.L. Jaussi: Irakaskuntza eredua aldatuko bagenu, gauza asko aldatuko genituzke.\nJ.F. Lukas: Baina beraien emaitzetara ez ginateke iritsiko urte askotan. Gurasoen maila sozio-ekonomiko-kulturala aldaera garrantzitsua da ikaslearen errendimendua azaltzeko eta Finlandiako DBHko ikasleen gurasoak hartzen badituzu, bigarren mailako ikasketak dituzte portzentaje altuan; aldiz, hemen portzentajea askoz txikiagoa da.\nM.L. Jaussi: Kontuan hartu beharreko beste faktore bat dago: han, lehenengo unetik gurasoa inplikatuta dago curriculumaren diseinuan, ikasketetan dagoen dinamikak ebaluatzen, eta abar. Ikusi da parte-hartze hori pauso garrantzitsua dela ikasleek emaitza onak lortzeko, gurasoen maila kulturalaz gain. Nahiz eta gurasoek maila handia ez izan, parte hartzen dutenean askoz emaitza hobeak lortzen dira, eta hori Finlandian sistematikoki dago antolatua, ez hemen bezala.\nSelektibitateak gehiago jo beharko luke PISA motako eredurantz?\nJ.F. Lukas: Neurtu nahi denaren arabera, bai. Selektibitatean oraindik zenbait azterketa oso lotuta daude edukiekin, eta PISA gehiago lotzen da konpetentziekin.\nM.L. Jaussi: Bai, eta konpetentziak neurtzea da garrantzitsua.\nJ. Agirre: Lehen aipaturiko konpetentzia transbertsal horiek neurtze aldera zerbait egin beharko genuke, ariketa zabalagoak planteatzera jo.\nEta aldaketa horiek, aipatu dituzuen egin beharreko hobekuntzak, noren ardura dira? Zein dago horren guztiaren atzean eta ba al dago aldatzeko intentziorik?\nJ. Agirre: Duela gutxira arte, unibertsitatearen ardura zen; gaur egun, unibertsitatearen eta Hezkuntza Sailaren ardura banaketa dago. Nik uste horiek biek sustatu beharko luketela azterketa ereduaren aldaketa, baina beti ere ikastetxeekin elkarlanean. Elkarlan hori oso-oso garrantzitsua da eta egia da EHUk harreman dezente daukala ikastetxeekin, hala izan behar duelako. Eta hala ere, azken urteotan beti gertatu da okerren bat, gauza bat adostu eta gero beste zerbait galdetu edo horrelakoren bat.\nM.L. Jaussi: Sortzen den arazoa da konpetentziak neurtzeko ez dagoela eredurik. Hiritartasunaren proba egitea planteatu zenean, adibidez, asko kostatu zitzaien eredu homologatuak eta esperimentatuak lortzea. Zalantzak ditut sortu den probak benetan neurtzen ote duen hiritartasuna, baina suposatzen dut beraiek ere zalantza hori izango dutela. Beti gauza berdinak neurtzen dira esperientzia hori daukagulako…\nJ.F. Lukas: Bai, konpetentzia batzuk neurtu daitezkeen ere zalantzagarria da, ezta?\nM.L. Jaussi: Bai, gainera horrela modu masiboan…\nJ.F. Lukas: Edozein kasutan, azterketak aldatzen badira ere, eta jo dezagun azterketa askoz ere hobeak egiten ditugula, konpetentziekin lotuta eta osatuta, lehenengo puntuan aipaturiko arazo soziologikoa beti egongo da: batzuk geldituko dira egin nahi duten karrera egin gabe. Lortu behar duguna da azterketa hori ahalik eta justuena izatea, baina justua zeren arabera? Ikasleak lortu dituen konpetentzien arabera? Tira, ba egin dezagun hori, baina jende guztia ez da gustura geldituko, ebaluazio hau ez delako jendea gustura gelditzeko, selekzionatzeko baizik.\nM.L. Jaussi: Justiziari tiraka, batez ere eduki akademikoak neurtzen dira Selektibitatean eta hori inguru sozio-ekonomiko eta kultural batzuetan umea jaiotzen denetik lantzen da, baina beste inguru batzuetan ez. Hortaz, beste inguru horietako ikasleek zaila daukate Batxilergora heltzea, eta heltzen direnek ere, zaila daukate nota altuak lortzea. Ezberdintasunak sortzen ditu sistemak, eduki akademikoak neurtzen dituen unetik. Karrera bat edo bestea egiteko irizpide egokiena edukiak diren zalantzan jartzeaz gain, zalantzan jarri behar da baita ere justua al den neurria hori izatea.\nEntzuten dizuedanagatik, argi dagoena da ebaluazioak asko baldintzatzen duela ikasketa prozesua bera, azterketa motara egokitzen da irakasten dena.\nJ.F. Lukas: Unibertsitatean gertatu da orain arte: irakasleak lehenengo egunean ikasgai horren ebaluazioa nolakoa izango den azaltzen duenean, ikasleak horretara egokitzen dira eta ikasgaia horren arabera lantzen dute. Orain Boloniarekin suposatzen da azterketak bere garrantzia izan dezakeela, baina beste ebaluazio mota bat egongo dela eta beraz beste mota bateko ikas-irakaskuntza prozesuak sortuko direla. Dena den, Selektibitatearen kasuan zerbait alda dezakegu, baina beste zenbait gauza nik uste ezin direla aldatu.\nJ. Agirre: Proba bakarra izanda, emaitzei begirako proba izan beharra dauka nahitaez. Egun pare batetan, ariketa ezberdinetan lortu dituzun emaitzak. Kito. Ebaluazioaren kontzeptua hori baino askoz zabalagoa da. Ikastetxeetan ebaluazioa erabiltzen dugu ajusteak egiteko, prozesua bera neurtzeko (ea ongi ari garen edo ez, zerbait aldatu behar al dugun)… Hautaproba ez, hautaproba da bukaerako ariketa bat, unibertsitaterako sarbide den aldetik emaitzak neurtuko dituen zerbait: ez dago eragiteko beste modurik, baina bai egin dezakeguna da proba hori ongi diseinatu eta egun daukagunarekin alderatuta modu zabalagoan planteatu.\nNolako ikasleak nahi ditu unibertsitateak? Zer da “ikasle on” bat?\nJ. Agirre: Orain dela bi urtera arte, espediente onena zuena. Hori zen unibertsitateak nahi zuen ikaslea. Ordutik hona, hautaproba berriarekin, ajuste txiki bat sartu diote horri: espediente onena dutenak, baina jakintza arlo zehatzetan. Hori da proba espezifikoen helburua: Medikuntza graduan begiratuko dute ikasleak espediente ona izatea, baina batez ere ona izatea Kimikan eta Biologian. Ajuste interesgarria eta nahiko justua da.\nEta enpresa munduak zer eskatzen du? Ez du eskatzen sekulako espezializazioa duen inor, baizik titulua duena, oinarrizko gaitasun onak dituena, eta geroz eta gehiago, pertsona ona dena, taldean lan egiteko gai, harremanetarako… Hori da inguruak demandatzen duena eta hori detektatua daukagu, baina nola neurtzen da hori?\nJ.F. Lukas: Bi alderdi daude hor. Batetik, gutxiengo konpetentzia batzuk beharrezkoak dira, edukiekin lotuak: irakurketa-idazketarako gaitasuna, matematika zenbait karreretan, hizkuntza… Baina gero bigarren atal bat dago. Nahikoa dira jakintza arlo horietan gutxiengo konpetentziak izatea? Ez, unibertsitatean esaterako landuko delako taldean lan egiten jakitea, eta hori txikitan, LHn… lantzen da, baina DBHn eta Batxilergoan geroz eta gutxiago, eta unibertsitatera etortzen direnean ikasleek hori oraindik ikasteko daukate. Enpresetan eta edozein lekutan jakin beharreko zerbait da, ezinezkoa da pentsatzea gradu bat bukatu ondoren bakarrik egingo duzula lan, beti beste batzuekin arituko zara. Horrez gain, pertsona integrala, hiritarra izan behar duzu; medikua ez da bakarrik ebakuntzak egiteko gai den pertsona, enpatia bat ere beharrezkoa da eta gauza horiei geroz eta garrantzi handiagoa ematen zaie. Gai transbertsalak ere hor daude, unibertsitatean garrantzitsuak direnak: jendaurrean hitz egiteko gaitasuna izatea, besteak beste.\nJ. Agirre: Azken finean, ebaluazioa planteatzeko moduak izugarrizko eragina dauka metodologian. Adibide bat jartzearren: lantzen da ahozkotasuna Batxilergoan? Ba zenbaitetan bai, baina ez hautaprobak hala eskatzen digulako, EGA azterketa prestatu behar delako baizik. Beraz, ebaluazioek aldaketa garrantzitsuak ekar ditzakete metodologietan, baina horretarako modu egokienean planteatu behar ditugu ebaluazioak.\nM.L. Jaussi: Bai, eta aipatu da hautaprobak neurtzen duela idazten eta irakurtzen ondo al dakiten, baina Batxilergoan dauden guztiek ziurtatuta daukate hori eta gainera nota altuena eskatzen duen karreran agian hori ez da hain justu beharrezkoena, nota altua ez delako gaitasunen araberakoa, demandaren araberakoa baizik. Unibertsitatea galtzen ari da arlo batzuetan gaitasun handia izan dezaketen ikasleak baina Batxilergoa gainditu ezin izan dutenak, Selektibitateak baldintzatuta Batxilergoan edukiek dutelako pisua. Ikasle horiek guztiak galtzen ari gara gure sisteman.\nJ. Agirre: Nik beste pertzepzio bat daukat. Gaur egun, gure bailaran esaterako DBH 4n dauden ikasleen %85-90ak egiten du Batxilergoa. Eta horien gainditze tasa oso altua da, %91 ingurukoa. Bestela, bizpahiru urtetan ikasle ia guztiek gainditzen dute, eta behin Batxilergo titulua izanda, hautaproba gainditzea oso erraza da. Zailagoa da Batxilergoa gainditzea, hautaproba gainditzea baino. Iaz, Gipuzkoan aurkeztu zirenetatik %97ak gainditu zuen hautaproba. Unibertsitaterako sarrera, beraz, ia-ia unibertsala da une honetan. Beste gauza bat da zuk nahi duzun gradua egingo duzun edo ez.\nM.L. Jaussi: Baina leku guztietan ez da horrela...\nJ. Agirre: DBHko titulaziorik gabe %12-14 geratzen da EAEn, Espainian %30 inguru.\nM.L. Jaussi: %15a kanpoan geratzea asko da niretzat, %15 horretan gainera beti berdinak daudelako; faktore sozio-ekonomiko eta kulturalak daude hor barruan.\nJ.F. Lukas: Bai, lehen nioen, besteak beste faktore sozio-ekonomiko eta kulturalek desberdintasuna markatzen dute Finlandiaren eta gure artean.\nM.L. Jaussi: Gure sistema antolatuta dagoen moduan, garrantzitsuak dira faktore sozio-ekonomiko eta kulturalak, baina eredua aldatuko bagenu, ezberdintasun horiek gaindituko genituzke.\nJ. Agirre: Zaila ikusten dut horri buelta ematea. Efektu sozio-ekonomikoa oso garrantzitsua da eta azken urteotan gehitu behar dira atzerritik etorrikoak. Horiek osatzen dute gaur egun titulaziorik gabe geratzen direnen nukleoa.\nM.L. Jaussi: Hori ez da horrela berez, sistemaren baitako efektua baizik. Eztabaidatu dezakegu ebaluazioa hobetzearen inguruan, konpetentzia gehiago sartzeaz eta abar, baina niretzat oso inportantea da kanpo-ebaluazioak egitea ikastetxeei beraiei, ikusteko zein ikastetxetako planteamenduak diren arrakastatsuenak eta eredu horiek errepikatzeko, zeren maila sozio-ekonomiko baxua duten hainbat ikastetxe gainditzen ari dira baldintza hori eta emaitza onak lortzen ari dira. Ikastetxe batzuek besteengandik ikastea interesgarria litzateke, baina zoritxarrez konfidentziala da azterketa horien emaitza.\nJ. Agirre: Ados nago. Ebaluazioari buruz orokorrean hitz eginda, alde batetik ditugu une jakin batean egindako azterketak (hautaproba, PISA, ebaluazio-diagnostikoak…) eta horiek informazio jakin bat ematen dute, momentu bateko argazki txiki bat egiten da. Baina aldatu nahi badugu eta ikasleei aukera hobeak eman nahi badizkiegu, prozesuak neurtu behar ditugu, ez emaitzak bakarrik. Eta horrek batez ere zerikusia dauka barne-ebaluazioarekin, ikastetxeen barne-ebaluazioarekin, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuan ematen diren elementu nagusienak ebaluatzeko. Izugarri garrantzitsua iruditzen zait baita ere irakasleen ebaluazioaz edo gutxienez auto-ebaluazioaz hitz egitea. Adostu dugu kontzeptu bat: irakaskuntza-ikaskuntza prozesua. Prozesu horretan bi elementu parte-hartzaile daude: garrantzitsuena da ikaskuntza egiten duen agentea, ikaslea, baina irakaslea-dozentea ere elementu garrantzitsua da. Arrakastarik handiena duten sistemetan, Finlandian esaterako, prestatuenak eta hoberenak irakasle bukatzen dute. Gurean, ikasleak etengabe ari gara ebaluatzen, eta irakaslearen eta ikastetxearen ebaluazioaz ez da inor arduratzen. Prozesu horretan ispilu efektu bat dago: ikasleak ikasten duen horretan faktore askok eragiten dute, faktore sozio-ekonomikoa inportantea da, baina ikastetxeak ere zeresan handia dauka, dozenteak, ikastetxearen sistemak, elkar eraginak, inguruak, motibazioak… Eta ispiluaren beste aldean dago irakaslearen-dozentearen zeregina, ikastetxearena, hori ez da ebaluatzen, eta nekez emango da ikaskuntza-irakaskuntza prozesuan hobetze handi bat, ez badira bi elementuak ondo neurtzen. Orain hasi gara auto-ebaluazio sistemak ezartzen ikastetxeetan, baina oso modu xumean.\nM.L. Jaussi: Esan duzun moduan diagnostiko-ebaluazioa egun batean egiten da eta argazki bat da, baina hori ere kontrastatu daiteke ikastetxeko emaitzekin eta normalean orain arte ez da desoreka handirik egon emaitzetan. Ezagutzen ditudan ikastetxeetan nahiko parekatuta ikusten dute argazki horretako emaitza eta ikastetxekoa. Prozesuak inportanteak dira, baina ezin dira emaitzetatik banandu: prozesuak inoiz ez dira onak izango, emaitzak txarrak badira; lotuta daude. Nire ustez asko azpimarratu da prozesua, emaitzak ahaztuta, eta niretzat garrantzitsuena emaitza da, horretarako gaude eta ikasle guztiek ikasi egin behar dute.\nEta ikasleen eta irakasleen garrantzia nabarmendu duzu, Josu, nik gaineratuko nuke baita ere inguruaren eta familien parte-hartzea. Finlandian hori guztia kontuan hartzen dute eta nik orain arte ikusi dudana da oreka, berdintasuna eta efikazia lortzen duten ikastetxe eta sistemek aintzat hartzen dutela hirugarren faktore hori ere.\nJ.F. Lukas: Ebaluazio ezberdinak aipatu dira, helburu ezberdinak dituztenak. Ebaluazio-diagnostikoari buruz hitz egiten badugu, egia da argazki edo emaitza zehatz bat ematen duela, baina teorian behintzat asmoa da argazki hori urtero ateratzea eta bilakaera ikusteko aukera izatea. Urte batean ikastetxe bateko gela batek ateratako emaitzarekin ezin da ondorio handirik atera, baina hainbat urtetan ikusten badugu konpetentzia batean emaitza eskasak errepikatzen direla, horrek esan nahi du zerbait ez garela ari ondo egiten, ebaluazio-diagnostikoak neurtzen dituen konpetentzien arabera behintzat. Eta ebaluazio-diagnostikoaren asmoa da hobekuntzarako ebaluazio bat, suposatzen delako diagnostiko horrekin gero ikastetxeak bere barne-ebaluazioa egin behar duela, hobetzen joateko. Nik nire zalantzak ditut barne-ebaluazio hori egiten ari ote den, eta egiten ari baldin bada ere, alderdi batzuk errazagoak dira ebaluatzeko, baina beste batzuk (irakasleak ebaluatzea, adibidez) konplexuagoak dira.\nLehen ebaluazioaren asmoa zen feedback edo atzera-elikadura motako informazioa ematea, baina gaur egun hitz egiten da forward edo aurrera-elikaduraz. Ebaluatzen dugu (ikastetxeak edo ikasleak izan) aurrera jotzeko; informazio hori erabiliko dugu gure egoera hobetzeko. Albo batera utzita, hala ere, Selektibitatea, bere asmoa ez delako hori.\nBestalde, 60ko hamarkadan Colemanek eta beste batzuek egin zituzten ikerketetan argi ikusi zuten gurasoen maila sozio-ekonomiko-kulturalak ikaslearen errendimendua baldintzatzen duela. Hori desgrazia handia izan zen hasiera batean, “ikasle txarrak hartzen baditugu, gureak egin du”, baina gero konturatu ziren, zuk diozun moduan, Maria Luisa, maila sozio-ekonomiko-kultural berdineko ikasleek emaitza ezberdinak lortzen zituztela ikastetxe batean edo bestean. Beraz, eskola efektua badago. Zer gertatzen da eskola barnean? Batzuetan kaxa beltza dirudi; zer gertatzen da eskolan eragina izan dezakeena emaitzak hobetzeko? Metodologiak zerikusia duela esango nuke eta beste faktore ugari aipatu dituzue. Nik pare bat gehituko nituzke: batetik, zuzendaritza taldea inportantea da, ikastetxeak ondo funtzionatzeko, eta bestetik, igurikapenak edo espektatibak. Guk pentsatzen badugu gure ikasleek ezin dutela asko aurreratu, ez dute aurreratuko, eta pentsatzen badugu aukera badutela hobetzeko, hobetuko dute.\nIkasleak etengabe ebaluatzen ditugula aipatu du Agirrek. Non kokatu behar da prozesuaren eta ebaluazioaren arteko oreka?\nJ.F. Lukas: Lehen, unibertsitatean, baita aurreko mailetan ere, inportanteena irakaslea zen; irakatsi egiten zuen irakasleak, eta hortik aurrera ikasleak neurtu edo ebaluatzen ziren, egindako lanaren eta lortutako emaitzaren arabera. Emaitza hori ikaslearen arazoa zen, ez irakaslearena, baina orain hori aldatzen ari da: inportanteena ez da irakasleak irakasten duena, ikasleak ikasten duena baizik. Bera da inportantea, eta ikasteko ez da nahikoa irakaslearen oharrak hartzea, berak egin behar du lana. Boterea galtzen du irakasleak, orientatzaile edo gidari lanak egin behar ditu, eta etengabe ikuskatu behar du ikasleek egiten duten lana, prozesua. Suposatzen baita prozesua hobetzen bada, hobea izango dela emaitza.\nM.L. jaussi: Esan duzunarekin lotuta, Colemanen eta ondorengo beste hainbat ikerketekin geratu den ondorioa da maila sozio-ekonomikoaren araberakoak direla emaitzak eta prozesu onak planteatuta emaitza txarrak lortzen badira, ikaslearen arazoa dela, ez ikastetxearena, espektatibarik ez da jartzen. Gero zuk esandakoa ikusi da, hori ez dela hala, baina nik uste oraindik geratu zaigula beste ideiaren eragina, eta emaitzak ahazten baditugu, prozesuak ez dira onak izango. Eta ikusi da baita ere, gurasoen formakuntza baino garrantzitsuagoa dela gurasoek formakuntzan parte hartzea, oso eraginkorra delako emaitzetan.\nJ. Agirre: Gure hezkuntza sisteman irakasleriaren zati handi bat gauden adinean gaude, 40 urtetik gora, denak bateratsu sartuak, eta gure irakasteko metodoa oso tradizionala izan da, besterik ez dugulako ezagutu. Formazioarekin izugarrizko arazoa daukagu eta teorikoki agian badakigu ezagutzak nola sortzen diren, norberak sortu behar dituela, ikasleak, baina gero hori praktikara eramateko zailtasunak ditugu, ez gaude formatuak, eta hor erronka handia daukagu. Ikaskuntza kooperatiboa eta horrelako kontzeptuak bultzatzen ari dira, baina kostatzen zaigu aldatzea. Hala ere, belaunaldi aldaketa ikaragarria emango da hezkuntzan datozen hamar urteotan, irakasle gehienak aldatu egingo gara, eta momentua aprobetxatu behar da ikuspegia aldatzeko.\nM.L. jaussi: Irakasleei aldaketetara egokitzea kostatzen zaiela egia da, eta egunero ikusten dugu Ikas-komunitate proiektuan, talde dinamiketan. Taldeak antolatzen ditugu eta talde dinamika gidatzen pertsona bat jartzen dugu (unibertsitateko ikasle bat, gurasoa…); dinamizatzailearen papera irakasleak egiten duenean, onartu ohi dute asko kostatzen zaiela rol hori hartzea, klaserik ez ematea.\nBoloniak nola eragin du eta eragingo du ebaluazio sisteman?\nJ.F. Lukas: Unibertsitatera sartu aurreko ebaluazioetan ez dakit nola eragingo duen, baina garbi dago unibertsitatean eragingo duela, benetako aldaketa egiten bada, ez soilik arautegietan. Ikasleek beste era batera egingo dute lan, jada ez dira klase magistralak izango, proiektuak baizik, talde lanak… Eta hori horrela bada, suposatzen da unibertsitateak eskatuko dituen ikasleak ere horrelakoak izan behar dutela, aktiboak. Gaur egun oraindik ikasleak atzeko ilaran esertzen dira unibertsitatean eta ez daude dinamikak egitera ohituta. Ezta auto-ebaluaziora ere, eta auto-ebaluazioa oso garrantzitsua da, ez bakarrik unibertsitatean, baizik Lehen Hezkuntzatik hasita, ikasleen nahiz irakasleen kasuan, zeren ez banaiz gai jakiteko non nagoen, zer dakidan eta norantz joan behar dudan...\nJ. Agirre: Nik uste dut optimista izan behar dugula eta Bolonia eta hezkuntza sistema oro har hartzen ari den neurriekin bide egokian jarrita gaudela. Denbora behar dugu eta gauzak transformatzen hastea ikastetxeetan, baina nahia badago, ez dakigu oso ondo nola egin aldaketa, baina nahia badago. Bigarren Hezkuntzan ere entzuten da dagoeneko, irakasleak protagonismoa hartu beharrean hori banatu egin behar dela, ikasleak hartu dezan, bakarka eta taldean. Baina hasiberriak gara, Bolonia, PISA… bost urteko kontuak dira, pazientziarekin hartu behar dugu. Esate baterako, Hezkuntza Sailak atera duen azken curriculuma izan da Batxilergoko hautazkoena, proiektuka lan egiteko. Eskuratu nahi izan da Katalunian zegoen gauza interesgarri bat, Batxilergo amaierako proiektua, jakintza gai guztietatik lortutako gaitasunak biltzen dituen proiektua. Beste gauza bat da noiz iritsiko garen gela barruan lan egitera ikuspegi curricular horrekin, baina iritsiko gara.\nBukatzeko, nahiz eta atzerriko beste eredu batzuk aipatu dituzuen dagoeneko, Batxilergotik unibertsitaterako jauzi horretan zein irizpide hartzen dituzte kontuan nazioartean?\nJ. Agirre: Nik ezagutzen dudana da Europan egiten dena: Italian, Frantzian, Alemanian, Erresuma Batuan errebalida antzeko bat egiten dute. Eta helburua oso garbia da: sistema homologatzeko bidea da, eta behin homologatu ondoren, emaitza onenak dituztenak unibertsitatera edo goi mailako lanbide heziketara bideratzen ditu. Inpresioa da, gainera, gizarteak nahiko ongi ikusten duela, ez duela uste hori aldatu beharko litzatekeenik. Are gehiago, askoren inpresioa da errebalida horrek ebaluatzeko izan behar duen modua nahiko klasikoa izan behar duela, akademizista: emaitza onenak ematen dituena aurrera eta kito. Frantzian adibidez eztabaida egon da ea errebalida aldatu behar zen edo ez, eta azkenean erabaki da ezetz, oso bide justua dela, ez delako derrigorrezko hezkuntza; eta derrigorrezko hezkuntzak denei erantzun behar die, baina gero jada onenek egin behar dute aurrera.\nJ.F. Lukas: Hemen sistema mistoa dugu nolabait. Ez dago errebalida, baina dago Selektibitatea eta aurreko bi urteetan egindako lana kontuan hartzen duen sistema. Boloniarekin beldurra ematen didana da, metodologiari dagokionez ados nagoen arren, gero atzetik ekartzen badu unibertsitatea pribatizatzea edo plazak murriztea... oso arriskutsua da. Horrelako sistemek hori errazten dute: 1.000 plaza daude eta 1.001.a baldin bazara, ez zara unibertsitatean sartuko. Hemen oraingoz denek dute unibertsitatera sartzeko aukera Selektibitatea gainditu ondoren (eta Selektibitatea %95ak gainditzen du), eta beldurra ematen dit zer gerta daitekeen Boloniarekin. Hala ere, batzuek kontrakoa ere badiote: zertarako hainbeste leku unibertsitatean, gero gizarteak ezin baditu denak hartu lanerako? Kontua da bi gauza desberdin direla, unibertsitateak formakuntza ematen dizulako, ez soilik lanbide bat lortzeko ibilbidea. Horrela izango balitz, karrera batzuk desagertu egin beharko lirateke.\nM.L. Jaussi: Lehenago ere komentatu dudan moduan, alde batetik ondo dago proba bat egitea ikastetxe guztiak homologatzeko, baina beste aldetik sistemak ikasleak galtzen ditu, nota nahikoa atera ez dutenak eta bestelako gaitasunak dituztenak. Horregatik, beste bide batzuk gehitu behar dira hori ez gertatzeko.\nJ. Agirre: Lukas, esan duzunari erantsi nahi diot plazak mugatzeak-eta denoi beldurra ematen digula, bai, baina era berean gure gizarteak egin beharreko hausnarketa dela ea jasangarria den ez dakit zenbat unibertsitate eta fakultate izatea, ikasle bakoitzak nahi duen gradua egiteko. Seguru aski ez, eta hori erregulatu egin beharko da. Horri lotuta beste kontu bat: duela hiru urte, gure bailarako enpresarik punteroenek, CAFek tartean, arazoak zituzten profesionalak kontratatzeko. Horrekin guztiarekin gogoeta egin beharko dugu ikasketak antolatzeko, bestela ez dakit nora goazen. Eta hirugarren elementu bat: profesional gisa oso kezkatuta gaude zenbait gradu (esate baterako garai bateko zientzia klasikoak ziren graduak: matematika, fisika, kimika…) ez dituelako ia inork egiten; hemendik hamar urtera zer pasako zaigu, Holandan bezala ez dugula profesionalik izango espezialitate horietarako?\nJ.F. Lukas: Espezialitate horietan gertatzen dena da exijentzia maila oso-oso altua dela lehenengo mailan eta akademikoki ez badira maila altuko\nXX. mendearen bigarren zatian jaio zen Selektibitatea, aurretik zegoen errebalida ordezkatuz, eta unibertsitaterako sarrera ordenatzea du helburu. Azterketara aurkezteko beharrezkoa da Batxiler titulua izatea eta Espainiako unibertsitate ikasketak egin ahal izateko proba gainditu behar da. Zehazki, batez bestekoa kalkulatzeko ikaslearen Batxilergoko espedienteak %60 balio du eta Selektibitateko notak, %40.\nBere historian hainbat aldaketa izan ditu probak. Iaztik, adibidez, bi zatitan banatzen da: fase orokorrean, ikasle guztiek ematen dituzten lau ikasgaiak eta bakoitzak egin duen Batxilergo motaren araberako bosgarren bat gainditu behar dituzte. Fase espezifikoa deiturikoa borondatezkoa da, ikasleak unibertsitatean egin nahi dituen ikasketekin du zerikusia eta nota igotzeko balio du. Halaber, ikaslea deialdi batean baino gehiagotan aurkeztu ahal izango da fase orokorreko kalifikazioa edo fase espezifikoko gairen batekoa hobetzeko. Azken deialdian lortutako nota hartuko da kontuan, aurrekoa baino hobea bada.\nIkasgaiak: Gai orokorrak (Alemana; Euskara eta literatura; Filosofiaren historia; Frantsesa; Gaztelania eta literatura; Historia; Ingelesa; Italiera). Modalitateko gaiak (Analisi musikala II; Artearen historia; Biologia; Diseinua; Elektroteknia; Enpresaren ekonomia; Fisika; Geografia; Grekoa II; Gizarte zientziei aplikaturiko matematika II; Ikus-entzunezko kultura; Industria-Teknologia II; Kimika; Latina II; Literatura unibertsala; Lurraren eta ingurumenaren zientziak; Marrazketa artistikoa II; Marrazketa teknikoa II; Matematika II; Musikaren eta dantzaren historia).\nNoiz: Ekainaren 8, 9 eta 10 (ezohiko deialdia, uztailaren 6, 7 eta 8an).\nZenbat: Iaz, Hego Euskal Herrian 10.266 lagun aurkeztu ziren ohiko deialdian.\nGainditua: Iaz, Hego Euskal Herrian %96,9ak gainditu zuen proba ohiko deialdian.\n1808an sortu zen Baxoa eta Europako azterketa zaharrenetakoa da. Napoleon Bonapartek bultzatuta jaio zen, Frantzian ezagutza eta kultura zabaltzeko asmoz, eta Frantziako Iraultzaren balioak aintzat hartuz sortu zen: eskola errepublikanoa, laikoa, publikoa eta derrigorrezkoa. Batxilergoa amaitzerakoan, lortutako ikasketa maila egiaztatzen duen proba da Baxoa, eginiko ikasketei balio ofiziala ematen diena, eta hortaz, unibertsitatera joan ahal izateko Baccalauréat diploma lortzea beharrezkoa dute Frantziako Estatuko ikasleek. Selektibitatetik ezberdintzen duen gauzetako bat da Frantziako Estatuan Baxoko azken nota baino ez dela hartzen kontuan; Espainiako Estatuan aldiz, Batxilergoko notaren eta Selektibitatekoaren arteko batez bestekoa egiten da.\nBaxoko azterketak bi etapatan egin ohi dira: lizeoko bigarren urte amaieran zenbait ikasgai egiten dituzte, eta gainerakoak Terminala bukatzean. Hiru Baxo mota daude, lizeoan jarraitutako hiru bideen araberakoak: Baxo orokorra, teknologikoa eta profesionala.\n20ko eskalan puntuatzen da azterketa eta 8 baino gutxiago ateratzen duenak hurrengo urtean errepikatu beharko du proba. 8-10 arteko nota lortzen duenak errepexarako aukera dauka: idatziz gainditu dituen bi gai hautatu eta ahoz egin.\nIkasgaiak: Baxo orokorraren baitan daude Ekonomiko eta soziala, Literarioa, eta Zientifikoa; teknologikoaren baitan, Kudeaketaren zientziak eta teknologiak, Zientzia eta teknologia industrialak, Laborategiko zientzia eta teknologiak, Osasun eta gizarte zientzia eta teknologiak, Bizitza eta agronomiaren zientzia eta teknologiak, Musika eta dantzaren teknikak, eta Ostalaritza; eta Baxo profesionalaren baitan, 80 espezialitate inguru daude (Aeronautika, Okina, Karrozeria, Modaren lanbideak, Argazkilaritza, Idazkaritza…)\nNoiz: Ekainak 16, 17, 20, 21, 22.\nZenbat: Iaz, Pirinio Atlantikoen departamenduan, 3.305 lagun aurkeztu ziren Baxo orokorrera, 1.519 teknologikora, eta 1.108 profesionalera.\nGainditua: Iaz, gure departamenduan %91,4ak gainditu zuen orokorra, %87,9ak teknologikoa eta %90,4ak profesionala.\nJ. F. LUKAS.\nOrion (Gipuzkoa) jaioa, 1963an. Pedagogian doktorea, Filosofia eta Hezkuntza Zientzietan lizentziatua eta Maisu-Maistra ikasketetan diplomatua, aditua da hezkuntzaren neurketan eta ebaluazioan. Egun, irakasle titularra da EHUko Filosofia eta Hezkuntza Zientzien fakultatean, eta Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren Irakas-Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundearen (ISEI-IVEI) Batzorde Zientifikoko kidea da. Ikerketa ugaritan hartu du parte, hainbat aldizkaritan publikatu du eta hezkuntzarekin (gehienetan hezkuntza sistemaren ebaluazioarekin) lotutako liburuak idatzi ditu, bakarka eta beste batzuekin.\nBeasain BHIko zuzendaria\nAtaunen (Gipuzkoa) jaioa, 1956an. Filosofia eta Letratan lizentziaduna da, eta Hezkuntza Guneen Antolakuntzan, Zuzendaritzan eta Kudeaketan diplomatua. 32 urte daramatza irakaskuntza munduan eta Bigarren Hezkuntzako katedraduna da Euskara eta Literaturan. BiHeren (Bigarren Hezkuntzako Zuzendarien Elkartea) eta FEDADIren (Federación Estatal de Asociaciones de Directivos de IES) sortzailea, Kalitatea hezkuntzan eta ikastetxearen autonomia proiektuan hartu du parte. Hainbat aldizkaritan eta kongresutan hartu du parte. Beasain BHIko zuzendaria da egun.\nMARIA LUISA JAUSSI\nPortugaleten (Bizkaia) jaioa, 1960an. Psikologo eta pedagogo titulazioak ditu. CEI-IDCn gizarteratze programan hamar urte inguru egin ditu eta ISEI-IVEIn urte pare bat. Egun, Txurdinagako Berritzegunean Hezkuntza Premia Bereziko aholkularia da gizarteratze programan eta EAE mailan Ikas-komunitate proiektuko koordinatzaile lanak egiten ditu. Horrez gain, Adarra Pedagogia Berritzeko Mugimenduko partaide ere bada.


kritiken hemeroteka » Erdara bizi eta euskaraz idatz\n« Ezten gorriak | Zer dugu Orixeren kontra »\nEhun metro / Ramon Saizarbitoria / Ustela, 1976\nErdara bizi eta euskaraz idatz Andolin Eguzkitza / Anaitasuna, 1976-06-01\n“Ehun metro” elaberri eder eta zolia irakurri berri dudalarik, Zeruko Argian eginiko maiseakuntza batetan, uste du, Ramon Saizarbitoriak bere obra horretan sartzen dituen erdarazko esaldi eta textuez zertxobait ikusi dut. Lertxundiri, nik uste; ez du seguritik gomuta. Xabier Kintanari noizbait entzunda eta bera bat etorritako bezala, Saizarbitoriak sartzen duen erdara guztia du Lertxundik zuzenesten, h.d., oraingo egoeraren isladatze benetako bat egin nahi izanez gero, gauzak gerta eta jazotzen diren erara berregin eta berpentsatu egin behar direlakoa, erdara hutsez, halegia. Hau litzateke beraz elaberrigintza errealista baten irtenbide bakarra. Aiputan darabilen kasuan beharbada hala dateke, hots, orain arteko edozein eskolgiroa aitatzerakoan Espainiako bandera “roja y gualda” dela esateko. Horregatio hatsarria ezin dezaket onhar ez eta ontzat jo.\nSaizarbitoriaren elaberrian oso ondo dago oreka mamitua, eta hainbeste erdara sartu arren ez da arrotz gertatzen; hor dagoke seguru asko, beste zertzelada askogaz batera, jakina, obraren literaturtasuna, arintasuna eta kondabideez gain. Baina bide hori hatsarri irmo bezala ezin ontzat eman, bizi ez gintezkeelako, euskal literaturarik ezin egon bailiteke, erdara bizi gara eta. Eta hau ez da nahikunde hutsa edo beste edozelako kontu, eguneroko errealitate latza baizik. Euskarak ez du gure gizarteon, oraingoz, ezer askorik balio, gero eta gehiago balioztatzen bada ere. Saizarbitoriak berak aipatua: “joder, ¿escribes en vasco? Oye, no te entiendo”.Honegaz zera esan gura dut, erralista izatea erdara bizi izatea duela ondorio, eta beraz gure errealitatea ondu eta eraiki behar dukegula. Erdara joan, etor, baina EUSKARA BIZI, eta beraz Euskarazko eta Euskal Literaturari euts.\nEbazpena agerian dago, lehen esandako halako kasuetan izan ezik, Eskizofrenikoak bihurtu behar dugu, bizi ez garren errealitatearen isladatzaile zehatzak izan behar dugu, errealismoa zuzentzat kontsideratzen baldin badugu, errealismoaren bideei atxikitzen baldin bagatzaizkie, noski. Eta beroni ez badiogu eusten, are arrazoi handiagoz, euskadunon mundu irrealak kreatzerakoan.\nAzkenez, eta amaieratik urruti gabe, zera duket aipatzer, Saizarbitoriak darabilen euskara formalki desitxuroso eta lantzean behin lar korrontoso. Hori bai dela kontu apur bateko lana, eta horretan bai ez dagoela erdararekiko atralaka zertan ekartzerik. Eta kritika ez dator garbizalekeriaren ezein egongunetik etor, sentimendu linguistiko hutsetik baizik, munduko edozelako hizkuntzatako mintzatzaileren batek duen sentimendu linguistiko hutsetik, hots, nor bere hizkuntzagaz harro senditzeko sentimendu eta eskubidea.


Larraul-Hernio-Larraul proba, errotuta dagoen mendi lasterketa - Larraul - Tolosaldeko ataria\nLarraul-Hernio-Larraul proba, errotuta dagoen mendi lasterketa\nImanol Garcia Landa 2019-03-15 19:59\nLarraulgo plazatik abiatuko dira igandean, 10:30ean hasita, IX. Larraul-Hernio-Larraul mendi lasterketako parte hartzaileak. Hamabost kilometro inguruko luzera duen proba da, eta Hernioko gurutzerako bidean Zelatun lepotik pasatu beharko dute, eta baita beherako bidean ere.\nIzen ematea aspaldidanik itxita dago, dortsal guztiak hartuta baitaude. «202 daude izena emanda, eta beti izaten da azken momentuan parte hartzera etortzen ez den norbait, eta egunean bertan izan daiteke aukerarik parte hartzeko», esan du Iñigo Ruiz antolakuntza taldeko kideak. «Jasotzen ari gara parte hartu nahi dutenen deiak, eta guk esaten diegu, nahi badute, Larraulera etortzeko egunean bertan ea dortsalen bat libratzen den. Hori bai, ezin diogu inori ziurtatu, parte hartzeko aukera izango duenik».\nBerrehun parte hartzaile ingurura mugatuta dute proba. «Alde batetik, Larraulek berak muga bat du kotxe kopuru jakin bat hartzeko», esan du Ruizek. «200 parte hartzailerekin, izan daitezke ehun kotxe baino gehiago, eta horiek denak sartzea, dagoeneko, arazoa izaten da». Bestalde, ibilbideak ere bere mugak dituela dio Ruizek: «Zelatunetik Herniora joan-etorria bide beretik egiten da eta nahiko estua da. 200 pertsona baino gehiago izatea arriskutsua izan daiteke». Horrez gain, Ruizek azaldu du, probaren helburua ez dela dirua ateratzea. «Nahi duguna da, parte hartzen duten guztiei zerbitzu ona ematea: dutxatzeko aukera izatea, hamaiketakoa ematea... Gure asmoa ez da sekulako arrakasta izatea parte hartze kopuruaren aldetik, baizik eta modu txikian egitea, diru gutxi kobratuz eta zerbitzu on bat emanez».\nRuizek nabarmendu du, Larraul-Hernio-Larraul probak ez duela helburu lehiakor hutsa. «Proba batzuk badute hori, baina gureak ez du asmo hori, Hernio mendira modu polit batean igotzea baizik», esan du Ruizek, eta horren adibide moduan herriko elkartean probaren ondoren ematen duten hamaiketakoan sortzen den giroa aipatu du.\nKorrikalari ugarik errepikatu egiten dutela ere nabarmendu du Ruizek. «Hernio mendia oso ezaguna da. Gainera, nahiko ibilbide laburra da. Beste mendi lasterketa batzuk badaude, maratoiak direnak; ezagunena Zegama-Aizkorrikoa, adibidez. Eta horiek ezin ditu edozeinek egin. Gure proba gutxieneko prestaketa fisikoa duen orok egiteko modukoa dela uste dut». Horrez gain, Hernio mendiak duen esanahia eta Zelatundik dauden ikuspegiak nabarmendu ditu, probak duen erakargarritasuna azaltzeko. «Gainera, Larrauldik Herniora igotzeko hain ezaguna ez den bidea ezagutarazteko aukera ematen du probak».\nAndres Aristi herritarrak bultzatu zuen Larraul-Hernio-Larraul mendi lasterketa. «Ia mendi guztietara igotzeko lasterketak zeudela ikusi zuen, eta Herniok ez zuela horrelakorik», esan du Ruizek. «Komentatu zuen agian antolatuko zuela, eta beste batzuk esan genion lagunduko geniola, eta azkenean herri mailan ohitura bihurtu den ekitaldi bat da egun». Antolakuntzan herritar ugari daudela nabarmendu du Ruizek: «Batzuk mendian izaten dira, beste batzuk elkartean hamaiketakoa prestatzen, beste batzuk kotxeen aparkalekuak kudeatzen...». Ruiz bera Zelatunen izaten da, bertan jartzen duten anoa gunean, eta hango bordetakoek ematen duten laguntza eskertu du: «Iaz, adibidez, sekulako elurtea bota zuen, eta guk ezer esan gabe salda atera zuten korrikalarientzat. Benetan eskertzekoa da horrelako keinuak izatea».