"Euskarak diplomatikoak behar ditu"\nLiburu bat izan genuen aspaldi euskaldun askok gure mahai gainean irakurgai : Etre Basque (Izan Euskaldun) zeritzana, Jean Haritschelhar-ek publikatua. Zer da euskaldun izatea?\nEuskaldun izan? Bi ardatz nagusi dauzka galdera horrek: odola eta lurra. Odola aipatzen dudalarik oroitarazten dut familia bakoitzaren historia, arbasoek hasia eta belaunaldiz belaunaldi doana XXI. mende hau arte. Odolak egiten du leinua, euskaldun hasia, euskaldun segitzen duena, euskara izan delarik Xalbador zenak hain ederki deitu zuena «Odolaren mintzoa».\nLurra aipatzen dudalarik da Euskal Herria bere osotasunean. Ez dio bakarrik odolak emaiten norbaiti bere nortasuna, lurrak ere emaiten dio, euskalduna baita Euskal Herrian sortu dena. Kasu horretan nahiago dut hautatu bertze hitz bat, Sabino Arana Goirik sortua: euskotarra. Alabainan, Frantzian sortua dena frantsesa den bezala Euskal Herrian sortua euskotarra da.\nHistoriak erakusten du Euskal Herritik kanpo joan eta bizi izan direla euskaldunak, Ameriketan Mexikotik hasi eta Hego Amerika kasik guzian Brasil ezezik, Ipar Ameriketan ere eta nahiz Estatu Batuetan, nahiz Kanadan eta mundu zabaleko toki hanitzetan. Ez dut uste ukatzen ahal zaien euskaldun izaitea. Nahiz atzerrian biziz ez dakiten euskararik hala nola Euskal Herrian bertan euskaldun familietan arbasoen hizkuntza baztertua izan delarik, odolak emaiten die euskal nortasuna.\nLurraren kasuan, atzerritik jinikako jendeen haurrek Euskal Herrian sortzen direnak euskotarrak balin badira behar lukete euskara ikasi. Ez balin badute ikasten galtzen dute herriak daukan altxorraren parte bat, bainan segitzen dute euskotar izanez. Halere Hegoaldean nabari da gero eta euskotar haur gehiago gomitatua dela euskararen ikastea eta hala egiten duela, giro politikoa halakoa baita. Iparraldean aldiz, bi kategoriakoak badira. Badira atzerritar izanikan ere, nahi dutena euskal giroan murgildu igortzen dituztelarik haurrak ikastoletan edo B ereduko eskoletan publikoak edo pribatuak. Euskalduntzeko urrats ederra. Bertze batzuk, aldiz, Euskal Herrian bizi dira kanpotiar gisa, kolonia batetan balire bezala. Jende horiei behar zaie galdegin eman diezaietela Euskal Herriari eta euskaldun jendeari merezi duten errespetua.\nJakinik Euskal Herrian bizi direnak euskotarrak direla denek helburu berbera behar dute ukan. Euskotar euskaldun denak, behar du euskara bizirik atxiki, familian, eskolan, kalean, toki guzietan, euskotar ez euskaldunak aldiz, behar ditu euskararen ikasteko baitezpadako urratsak eman eta orduan euskaldundu.\nDefinizio horrek adierazten ditu nolabait muga etikoak bainan antropologikoki begiratuko bagenu euskaldun izateak aldatu ditu bere koordenadak. Eta aldatuko ditu askoz sakonago aurrera begira. Nola ikusten duzu prozesu horretan, bere garaian Jose Miguel Barandiaranek definitzen zuen euskal gune hori?\nNik zabalago ikusten dut dudarik gabe, bainan denbora berean galdegiten dut honerat etortzen direnek behar dutela ukan errespetu hori, bai Herriari bai eta hizkuntzari. Nik uste dut hortan emeki emeki euskarak ere bere duintasuna ukanen duelarik osoki 100eko 50a iragaiten dugularik. Orduan bai euskarak ukanen duela bere duintasuna, ez dela izanen txokokeria nahi balin baduzu eta orduan, nik uste dut hemen biziko direnek beharko dutela dudarik gabe bi hizkuntzak jakin. Erran nahi baita guk sortzez euskara ukan dugunek baliatu behar dugula nahitaez eta osoki bainan denbora berean ere hemen bizi direnek beharko dutela ikusi geroari buruz, beharko dutela hemengo hizkuntza, hemengoa baita, ikasi.\nAdibide bat emanez hartzen dut Belgika; hor dira Neerlandera dakitenek eta frantsesa dakitenek eta Belgikak nahi balin badu iraun beharko dute bai alde batetik frantsezdunek neerlandera ikasi eta neerlandera dakitenek frantsesa ikasi. Hola elgarrekin biziko dira eta neretzat, jakinez ez dela sekulan Euskal Herria izanen hizkuntza batekin bainan bi edo hirurekin eta hortan muga kentzen dut, hiru hizkuntza bait ditugu. Nere ustez, egun batez bai Hegoaldean bizi direnek beharko dutela dudarik gabe bi hizkuntzak, bai euskara eta espainola, jakin eta hemen iparraldean bizi direnek beharko dutela frantsesa eta euskara jakin. Hori baita egiazko bi hizkuntzen arteko jokoa. Erran nahi baita orduan bi hizkuntzak mail berean direla. Hori da emeki emeki edo zuek erraiten duzuen bezala poliki poliki hori erdietsiko.\nNik daukat inpresioa Ipar Euskal Herrian euskara eta, nolabait esatearren, abertzaletasuna ez direla batera joan. Nik uste dut hegoaldean euskaraduna pittin bat abertzaleagoa dela.\nEz osoki !\nBainan zati batean bai, bederen. Hezkuntzak, estatuak berak egiten al du ? Edo Hego Euskal Herrian eduki genuen berrogei urteko tunel horrek eman al du konexioa, hemen izaten ez duena?\nNik uste dut, egia erran, arrazoin duzula hortan eta zuek ukan duzue historia bat guk ukan ez duguna. Hiru gerla izan dira bai alde batetik 19. mendean Karlistadak eta gero hortik sortu da dudarik gabe abertzaletasuna eta bukatu da nik deitzen dudan hirugarren karlistadarekin, erran nahi baita gerla zibila.\nBeraz, hiru horiek izan dira nahi baduzu pixka bat Madrileren kontra eta aldiz hemen zer gertatu da? gertatu da 19. mendean Frantziak galdu duela bere gerla Alemanen kontra eta orduan sekulan baino gehiago sortu dela frantsez nazionalismoa eta horrekin lehenbiziko gerla galdua, bigarrena 14 eta 18ko arteko gerla hori irabazia, baina orduan Euskaldunak joan dira armadetarat Frantziaren alde, beste batzu joan dira bai hegoalderat eta Ameriketarat eta hirugarrena izan da 1939an iraun duena bospasei urte eta bukatu dena 1945ean. Horrek sortu du giro bat erran nahi baita hemen beti frantses nazionalismoak irabazi duela. Beraz hortan dira diferentziak, zuen artean zuek beti Euskal Herriaren alde eta Madrileren kontra eta hemen, aldiz, Frantziaren alde eta hortan sortzen da desoreka.\nTirano arrotza, alemana?\nHori da gertatu dena. Orai zer gertatzen da ? Adiskidetu girela gu Alemanekin eta Europa dela helburu, nahi baduzu. Nahiz emeki emeki eginen den hori ere. Eta nik argi eta garbi aldi bat baino gehiagotan errepikatu dut, ni euskalduna naizela sortzez, frantsesa legez eta europarra ametsez. Europa dut nere helburua ez dakit zenbat urtez oraindik...\nEgia da Ipar Euskal Herrian europar sentimentu hori askoz ere errotuagoa dela hegoaldean baino, aipatzen duzun arrazoi horengatik. Eta ez duzu uste hemen Ipar Euskal Herrian herritartasun sentimentu hori piskanaka gorantz doala?\nNi hortaz segur naiz zeren eta guk ukan dugu sekulako beherakada eta egia da hori, eta nik ez dut horren kontra ezer, hori egia baita, baina denbora berean sortu direlarik ikastolak gero. Eta gehiago ikusten dugula euskara onartua dela, nahiz eta gure agintariek, agintari handiek, ez dakiten batere euskararik, bainan onartzen dute, erran nahi baita emeki emeki euskarak hartzen duela bere duintasuna. Eta ikusten dut azken zenbakiek ematen dutena beherekada hori bukatua da, holako ordoki batean izan gara garai batean eta orai pixka bat goiti ari gara. Eta pentsatzen dut, hain zuzen ere, gero ta gehiago goiti ariko garela. Zertako hori?\nZeren eta emeki emeki ikusi baitugu gure joka molde horrekin, erran nahi baita euskarak behar zuela bere tokia. Ikusi dugula besteek onartzen zutela eta orai ikusten dutalarik, eman dezagun, Euskal Kultur Erakundea bere biltzar nagusian emaiten dituela denak euskaraz eta itzulpena egiten dela, eta orduan nahi dutenek aski dute itzulpena hartzea bainan euskaraz egiten da. Ikusten dut ere edozoin inauguraketan euskara delarik hain zuzen beti. Euskal Kultur Erakunde horrekin mintzaldiak egiten direla lehenik euskaraz eta gero frantsesez eta gure agintariek onartzen dutela euskara izan dadin lehen. Nik pentsatzen dut hortan urrats pollita egin dugula. Are gehiago, azken egun hauetan eta hain zuzen urtarrilaren 24an ene omenaldia egin zelarik Bilbon, denbora berean izenpetzen zen hitzarmen bat eta hortan hemengo Euskararen Ofizio Publikoak, eta ofiziala da hortan sartzen direla Estadua Akitania Kontseilu Orokorra gehi hemengo herrien sindikata denek onartu dutela Euskaltzaindia dela aholkularia Euskararen zeretan. Hori, nere ustez, urrats handi bat da ere denbora berean. Nik uste dut giroa aldatzen ari dela emeki emeki ; ez dut uste iraultzarik beharko den, nik nahiago dut urratsez urrats ibili eta hori izan da nere bizian egin dudana, beti urratsez urrats joan eta egun batez hori azkenean lortuko da.\nZiur aski, hegoaldetik datorkeen indar apurrak ere bere ukitu ona egingo du, uste baitut iparraldekoak behar duela halako oinarri bat...\nEz da apurra izan hegoaldetik jin den laguntza. Nik uste dut hortan badirela gauza batzu erraiteko eta hemen azpimarratu nahi dut Josemari Muñoak egin duen lana. Harekin egona naiz ez dakit zenbat urtez Uztaritzen, hain zuzen Euskal kultur Erakundearekin, eta badakit zer lan egin duen hor. Hortan ikusten da zinez gizon argia izan dela, zabala ere, bainan denbora berean erakutsiz euskarak behar zuela bere tokia. Eta nola ez aipa, biziki maite baitut, Miren Azkarateren jokabidea ere. Zeren eta orai hor ere hitzarmenak sinatu dira, bai Ofizio Publikoarekin eta bai Kultura Sailarekin eta noiz nahi ikusten dugu hemen etortzen dela Miren, eta harremanak badirela ez bakarrik Euskaltzaindiarekin bainan Gobernuarekin ere; ez pentsa garai batean izaiten ahal zirela harreman batzu Eusko Jaurlaritzarekin; orai normalki egiten direlarik horiek. Hor ere bada urrats handi bat.\nDudarik gabe, izan ere oraindik gogoratzen ari gara bere garaian Ardanza lehendakariaren eta Bayrou Kontseilu Orokorreko lehendakariaren arteko elkarrizketak. Hego Euskal Herria Marte balitz bezala, oso urruti ikusten baitzuen Bayrouk. Zorionez, gutxika gutxika bi sentsibilitateak hurbiltzen ari direla dirudi...\nNahi nuke ere Bayrou-ren jokamoldea aztertu pixka bat eta erran nezake alde batetik Bayrou biarnesa dela eta biarnera badakiela. Erran nahi baita gutaz hurbil dagoela, Hezkuntza ministro zelarik Bayrou-k onartu zituela ikastolak. Seaskarekin egin zuen konpon bide bat eta hori ez dugu ahantzi behar. Denbora berean ere, nahi nuke erran egun batez Bayrou izendatua izan zelarik Kontseilu orokorreko buru, harekin harremanetan sartu nintzela eta hemen Baionan ukan zuela bilera bat Bayrourekin Euskaltzaindiaren zuzendaritzak. Eta hor esplikatu nion zer zen Euskaltzaindia, zertan ari ginen, zer zen gure ikus moldea eta egun hartan, 1992a zen, gomitatu gintuen Pauerat. Euskaltzaindiak egin zuen bilera bat Pauen, lehenik gutartean ohikoa, gero idekia eta hortan Bayrou zela ongietorri emaile nik erantzun nion eta erantzun nion bai euskaraz lehenik, frantsesez gero, espainolez gero, hor baizen ere Nafarroatik jinikako Hezkuntza Sailburua Allik igorria, eta hor ziren ere Ardanza jauna, Eli Galdos Gipuzkoako diputatu nagusia, Jose Alberto Pradera Bizkaiko diputatu nagusia eta Ansolak igorri zuen norbait Arabatik. Erran nahi baita egun hartan, 1993ko uztailaren 30ean, zazpiak bat hor egin zela Pauen, Nafarroako Parlamentuan, hala deitzen baitute. Beraz hor ere urrats bat izan da eta gero badakit Euskaltzaindiak ukan zuela onura publikoa 1995ean bi gizonei esker, horiek ziren Bayrou Hezkuntza ministroa eta Lamasoure, Europako ministroa. Biek lortu zuten Pascuarenganik onura publikoa Euskaltzaindiarentzat. Erran nahi baita mintzatzen zarelarik euskara ez dakitenek jende batzuekin eta ikusten dutelarik zertaz ari garen nola jokatzen garen, erran nahi baita zuzenki eta ez azpiz, orduan heiek ere ulertzen dute nor garen.\nNire iritzia da, Euskaltzaindiak ere begi handiz jokatu zuela Haritschelhar izendatu zuenean euskaltzainburu, euskarari sekulako mesedea egin diolako izendapen horrek. Eta ez bakarrik Haritschelharek euskararen inguruan lan bikaina egin duelako baizik eta zubi lanak ere egin dituelako, bi aldeetara. Orain planteatzen ari zarena diplomatiko baten lana da. Auskalo zer gertatuko zatekeen Haritschelhar bat izan beharrean, adibidez, arabar bat izan bazen presidentea, Ipar Euskal Herriarekiko sentsibilitate gutxiagorekin...\nHor gertatu dena da Villasantek istripu bat ukan zuelarik mendian. Ikusi zuen behar zuela utzi kargua eta egun batez aipatu zidan behar bada ni Euskaltzain buru izaten ahal nintzela eta berehala erran nion hea uste zuen posible zela. Onartua izanen naiz ? Eta berak erran zidan orduan ikusiko zuela hori eta bizpahiru hilabeteren buruan etorri zitzaidan erranez baietz, segurki onartua izanen nintzela benetan. Orduan egin zen aldaketa eta oroit naiz aldaketa hori egin zelarik, hain zuzen Bizkaiko Aldundian, hor zela Ardanza eta haren aintzinean egin zela hori. Oroi naiz ere, Krutwig-ek erran zidala orduan: “zer gertatu da egun? Nolaz ez da sekulan holakorik egin ?” eta nik erantzun nion: “bainan Krutwig, gauzak aldatuak dira ez dira berdin, orai beste egoera batetarat joana gara eta nik uste dut hori guretzat interesgarria dela”. Orduan hamasei urtez izan naiz Euskaltzainburu. Denbora berean ere erranen dut Frantzian ere Jack Langek orduko Kultura ministroak igorri zidala gutun bat zorionak emanez. Ez da gutti ! Hori etxean daukat eta lehen aldikotz aipatzen dut eta ikusten dut ere gauza horiek ere behar direla erran. Erran nuen kargu aldaketa hortan jadanik Euskaltzaindia sartua zela lan sakonetan eta guk dudarik gabe segitu beharko genituela eta hola egin da.\nZuk aipatu dituzu zure ibilbide horretan izandako kontaktuak eta ni lekukoa naiz, adibidez, Eusko Ikaskuntzak 2005an Manuel Lekuona Saria eman zizuenean Baigorrin, zure sort herrian, hara agertutako jende andana eta iritzi politiko guztietako politikoak. Horek esan nahi du ondo hezi dituzula harremanak, diplomazia ondo jorratu duzula. Euskarak eta Euskal Herriak diplomatikoak behar ditu, ezta?\nHain zuzen, oroit naiz Baigorrin egin zelarik delako ekintza hori etorri zirela Joxe Juan Gonzalez de Txabarri eta bai ere Lasserre. Erran nahi baita Gipuzkoako burua eta Pyrenees Atlantikako burua. Biak hor ziren eta neretzat hori izan da pixka bat estonagarri ez bainuen pentsatzen emanen zidatela holako ohorea. Nik uste dut onartua naizela, bai alde batetik eta beste aldetik. Bai, noski! Euskarak diplomatikoak behar ditu.\nEsan diguzu nola egokitu zitzaizun Euskaltzaindiarren buru izatea. Niretzat miresgarria izan da zure lana, oreka bati eustea jakin izan duzu. Baina nahi nuke jakin zeintzuk izan diren zure ustez unerik onenak eta latzenak...\nGarai batean sinatu ginuelarik 1989ko hitzarmena hiru diputazioekin eta Nafarroko Gobernuarekin, hor denek aitortzen zuten Euskaltzaindia zerbait zela euskarari buruz, behar zela lagundu. Hori izan da nahi baduzu goxoa. Bainan gero etorri dira garai latz batzu ere eta bereziki diruaren aldetik. Gu sartuak ginen lan sakon batzuetan eta lan sakon horiek denbora galdegiten dute eta nik uste dut behar bada jende batzuk pentsatu dutela ez ginela behar den bezala lanean ari eta orduan murriztu laguntzak. Bainan emeki emeki konturatu dira guk eginikako lanak zinez lan sakonak zirela.\nHartzen dituzularik orokorreko hiztegiaren hamasei liburuak, ikusten duzu ez dela egunetik bertzera egiten lan hori. Ikusten dituzularik Atlas-eko inkesten emaitzak, argi dago biltzen dituela Euskaltzaindiak bere ikertzaileen bitartez, alde batetik euskara idatzia bost mendez eta euskara mintzatua, orotara altxor paregabekoa. Hala nola Frantzian baden «Le trésor de la langue française», Euskaltzaindiak ere egun batez beharko du bildu «Euskararen altxorra» deituko den hiztegian euskara idatzia eta euskara mintzatua zazpi probintzietan euskalki guziekin.\nGarai latza ere Nafarroaren jokamoldearekin, Nafarroak hautsi zuelarik 1989-an sinatu zuen hitzarmena, ez baitzuen harremanik nahi Euskal Autonomia Erkidegoarekin. Berriz harremanetan sartu ginen Nafarroarekin bainan haustura hori ene gogoan daukat oroitzapen ilun gisa.\nGero oroitzapen goxoa enetzat euskaltzainburu izendatu nindutelarik eta ere joan ginelarik Madrilera errege-erreginaren jauregian, pentsatuz Iparraldeko bat mintzatuko zela haien aitzinean, argi eta garbi naukala ene euskaltzain kideek idatzi behar zutela, nihaurek galdeginik, han emanen nuen mintzaldia. Denekin mintzatuz erakusten du Euskaltzaindiak euskararen zaintzea eta bultzatzea dela bere politika bakarra.\nHarrituta egongo zen erregea ikusita Frantziako herritar batek egiten zuela euskararen defentsa. Hark pentsatuko zuen, ziur aski, euskara bakar bakarrik espainiar estatuko altxorra zela...\nEz dakit, nahi nuke erran ere ekintza bukatu zelarik erregeak erran ziela hor ziren kazetariei nahi zuela gurekin segitu eta joan zitela. Orduan oroit naiz, erreginak galdegin zidala zertan zen Euskara Frantzian. Erantzun nion eta bukatzean, agurtu nuen erregina lehenik eta gero erregeak erran zidan eskerrik asko. Bederen hori bazakien.\nLehen esan duzu Euskaltzaindiak politika ez duela egin behar?\nBakoitzak bere lana : politikariek egin dezatela politika, euskaltzainek herritar gisa nahi balin badute, Euskaltzaindiak aldiz ez du politikan sartzerik, badu bertzerik egiteko. Hola denek onartzen dute. Adibidez Bizkaiko Foru Aldundiak eman zigularik Plaza Barriko egoitza diru asko xahutu zuen, barneko apailuak Eusko Jaurlaritza, Nafarroako gobernua eta bi bertze Foru Aldundien laguntzarekin. 1991-an egin zelarik inaugurazioa, zinez egun zoragarria izan zen agintari guziak hor zirelakotz Ardantza, Alli, bi gobernu buruak eta hiru diputatu nagusiak.\nEgia da agintari bat kargutan sartzen delarik Euskaltzaindiak egiten diola jendetasunezko bisita, edozein koloretakoa izan dadin karguduna. Hala jokatu da bi gobernu buruekin, diputatu nagusiekin, hiri handietako alkateekin, Bayrou-rekin ere. Denekin harreman onak ukan ditut, ongi hartua izana naiz ez bakarrik Hegoaldean eta Iparaldean, bainan ere Madrilen, Bartzelonan, Valentzian...\nGauza bera gertatzen zaio oraiko euskaltzainburuari, hala nola Baionan ordezkaritza berria estrenatu delarik edo Senpereko « Herri urrats »-ean dagolarik. Euskaltainburua da eta euskaldunarentzat, euskaltzalearentzat berdin zaio izan dadin Hegoaldekoa edo Iparraldekoa. Euskaltzainburua da.\nJean Haritschelhar: gizon euskaltzalea, politikoa, hizkuntzalaria. Bordeleko Unibertsitateko irakasle emeritu bezala nola ikusten duzu Ipar Euskal Herriko unibertsitari egoera? Noizko unibertsitate propioa?\nEz dakit noiz izanen den, bainan egun batez izanen dela seguru naiz. Denek erraiten didate baikorra naizela, esperantzaz betea naizela. Bainan hortan ere behar da urratsez urrats jokatu eta erranen dizut zer gertatu den. Garai batean pentsatu ginuen behar zirela gauzak behar den bezala ereman. Erran nahi baita euskara bigarren hizkuntza gisa zela, bai Bordelen eta bai Pauen, ez zela beste hizkuntzen mailan eta gure ametsa euskara izan zadin lehen mailean. Lehen urratsa izan zen UEU sortzea (hemen sortua baita, frankismo garaian, orduan gu ginela askatasunaren sinboloa) Xarriton eta beste batzuk sortu ginuen Udako Euskal Unibertsitatea, bainan ez nola nahikoa, erran nahi baita ukan nuela Bordeleko Errektorearenganik baimena hori Donibane Lohizuneko Maurice Ravel lizeoan egitea. Erran nahi baita toki ofizial batean, eta hala egin zen hiru urtez. Gero leku eskasez joan ginen Uztaritzeko Landagoien etxe hortarat eta hor lau urte egon ginen eta gero pasatu ginen Hegoalderat. Gu izan gira sortzaile eta denbora berean erabaki ginuen euskaraz emanen zirela klase guziak.\nGero etorri da bertze garai bat, Mitterrand izendatua izan zelarik Frantziako presidenta. Bigarren urratsa eman ginuen orduan, talde bat sortu baiginuen anartean xede batekin: euskal istudioak sortu Baionan unibertsitateak zuen eremuan. Bordeleko unibertsitateak sortu zituen Perez orduko presidentaren baimena lorturik. Bordele II unibertsitateak ere bere baimena eman zuen, Pauekoak, aldiz, ez. Hori azpimarratzen dut ez baititut ahantziak Paueko ordezkariekin ukan ditudan gatazkak.\nHalere erran behar dut Baionako fakultateko buru zena orduan, nahiz Paueko unibertsitateko erakasle izan, ideki zizkigula ateak, baliatzen ahal ginuela ere administrazioko ahalbideak. Estrena egunean 1981-eko urrian, mintzatu ziren Henri Grenet Baionako auzapeza, Lavrof jauna Bordele II-ko presidenta, Perez Bordele III-koa eta gure taldearen buru zen Julian de Ajuriagerra Collège de France-eko erakasle ohia. Emaiten ginituen diplomak unibertsitateko diplomak ziren, lau UV (unité de valeur) eta zertifikata hirugarren urtean. Estudio horiek kudeatu ditut 1981-tik 1986-arte, urte hartan joan bainaiz erretretara. Harriturik egon nintzan 129 ikasle etorri baitziren lehenbiziko urtean, zenbaki horrek salatzen zuela bazela holako egitura baten beharra.\nHirugarren urratsa eman da geroxago. Anartean legundu ziren Bordele III eta Paue-ko unibersitateen arteko harremanak eta, hain zuzen 1985-1986 ikasurtean hitzarmen bat izenpetu zen onartuz bi unibertsitateko erakasleek emanen zituztela klaseak eta bi unibertsitateen sigiluekin emanen zirela diplomak. Bi urteren buruan, Mitterrand-ek berriz irabazi zuelarik, Jospin Hezkuntza ministroak onartu zituen euskarazko diploma ofizialak, DEUG, lizentziatura, masterra eta ere irakasle izateko oposizioak. Orduan gure ametsa egiaztatua izan zen. Euskara, bertze hizkuntza guzien artean sartu zen, lehen hizkuntza gisa, bertze hizkuntzek zituzten diploma berekin. Geroztik Baionako fakultatean moldatzen dira euskaraz lehen eta bigarren maileko irakasleak, lehen aldikotz egiten zela Frantzian.\nDenbora berean, 1983-an oroit balin banaiz, sortu nuen Bordelen Iker talde bat, Pariseko C.N.R.S.-arekin lotua. Hiruzpalau ikerle ginen orduan. Ni joanez gero Orpustan-ek hartu zuen ene segida, gero Beñat Oyharzabal-ek eta orai Rikardo Etxepare-k. Erakunde horretan bi unibertsitateak (Bordele eta Paue) sartuak dira. Iker deitzen da orain hogei ikerle biltzen dituen taldea, Orpustan-en garaian sortu zelarik agerkari berri bat «Lapurdum» deitua. Ikus daiteke mende laurden batek eman diren urratsak unibertsitate mailan.\nBaionak unibertsitate proprioa, hori bertzerik da, gobernuak sortzen baititu unibertsitateak eta Paue beti kontra jokatuko dela, ez baitu bipildua izan nahi. Departamendua eta unibertsitatea elgarrekin doaz.\nItxaropentsu! Alkate ere izan zara, zure afiliazio politikoa sozialista da...\nNi ez, sekulan! Ez, ez, nik Mitterranden alde bozkatu dutala, hori argi eta garbi dago ez banuen onartzen ez Chirac ez Giscard d’Estaing eta horiek guziak, bainan afiliatua ez naiz sekulan izan.\nBarka! Dena den baduzu halako perspektiba, aseptikoa. Nola ikusten duzu Ipar Euskal Herriko egoera politikoa Frantziari begira?\nIparraldean frantses alderdi politikoek gehiengoa badute, erran nahi baita UMP aldekoak, zentristek eta sozialistek biltzen dituztela hautetsi guziak. Bainan emeki emeki abertzaleek ere beren tokia hartzen dute. Nere kontseilari orokorra, Baigorrin bozkatzen baitut, abertzalea da, Jean Michel Galant1, eta berriz orai aurkezten da. Ikusten da ere abertzale batzu sartu direla beste alderdiekin ez dutela osoki oposizioa egiten ; sartu dira Biarritzen eta hor Jakes Abeberry-k erakutsi du abertzaleek ere bazakitela behar den bezala gauzak eramaiten eta zabalki. Hortan nik uste dut izan dela lehenbiziko mezua ; gero emeki emeki ikusten da abertzale batzu alkate izan direla. Hartzen dut etsenplu bat : Hiriburun Alain Iriart denek badakite abertzalea dela, bainan ez dakit orai zer gertatuko den Hiriburun. Herriko bozetan orai arte ez da nihor ere aurkeztu haren kontra ; horrek erran nahi du behar den bezala eramaiten dituela gauzak eta aurkezten da ere Kontseilu Orokorrean. Batzuk diote utzi duela bere abertzaletasuna bazterrean. Hori da estrategia, besterik ez. Nik badakit abertzalea dela ta abertzale bezala jokatuko dela. Erran nahi baita irabazten badu Hiriburun eta pentsatzen dut baietz eta Jean Michel Galant-ek irabaz baleza Baigorrin, bi abertzale izanen direla. Emeki emeki abertzale sartzen dira herri bakoitzean eta nik uste hori beharrezkoa dela. Alabainan gehiengoan zaudelarik zerbait egin dezakezu. Oposizioan zaudelarik idealki ez duzu ezer egiten. Hor ere, urratsez urrats, emeki emeki, behar da herriko kontseiluetan sartu, dudarik gabe. Hor erakutsi abertzaletasuna agertzen duen jokamolde bat euskarari buruz edo beste gai batzuri buruz ere. Abertzaleek ideiak badituzte eta argi eta garbi dago orai emeki emeki abertzaletasunak bere bidea egiten duela Iparraldean ere.\nPentsa dezagun 1895an Arana Goiri anaiek sortu zutelarik PNV, zonbat denbora pasatu den? 1917a arte orduan ukan zutelarik gehiengoa Bizkaiko Foru Aldundian, erran nahi baita 20 urte edo zerbait holako. Ez dira gauzak egunetik bertzerat egiten. Aldaketak bere garaia behar du eta Mitterrand-ek erraiten zuen bezala behar zaio denborari eman denbora.\nDenborak ba al du euskal departamenduaren gaineko ametsak?\nBerrikitan Attali jaunaren pean bildu den batzorde batek bertze proposamenen artean proposatu du kentzea departumenduak. Horrekin, dudarik gabe, adios erranen ahal diogu euskal departamenduari. Bainan proposamen horren kontrako oihuak entzunik Sarkozy-k jakin arazi du berehala ez zuela hunkiko departamendua. Departamenduek iraunen dute, beraz, bainan ez dut uste frantses gobernuak erabakiko duen oraino departamendua zatitzea.\nErran behar da zatitzearen kontra direla hautetsi nagusiak, diputatu, senadore, Baiona, Miarritze, Angeluko auzapezak eta nola ez Donibane Lohizuneko auzapez izana eta orain frantses gobernuko barne ministro dena. Egia da, halere, badirela Frantzian ttipiagoak diren departamenduak, bai eremuz, bai biztanlez, orotara hogeita hamar bat. Bainan euskaldunez mesfidatzen dira frantses agintariak, beldur baitura bil diten egun batez Hegoaldea ea Iparraldea. Jadanik erran dudan bezala departamendua eta unibertsitatea elgarrekin doaz eta gehi genezake Laborantza ganbara eta euskararen ofizialtasuna. Frantziak, giza eskubideen herriak, bainan denbora berean osoki jakobinoa, ez du berehalakoan holakorik onartuko. Egun batez beharbada. Bainan noiz?\nEta Euskal Herri osoari begira nola ikusten duzu?\nErran dutalarik europarra naizela ametsez, pentsatzen dut egun batez Europa Federal bat izanen dela. Ez gara bidean eta orai onartuko den Lisboako hitzarmen hori ez du horrek bidean emaiten, bainan nik uste dut egun batez beharko duela Europak erakutsi bat dela. 27 gara eta behar bada urte zenbaiten buruan 30 izanen gara, bainan beharko dira gauzak pixka bat legundu denen artean.\nEgun batez, nahita ez, Europa Federal bat izanen da. Noiz hori ez dakit? Bainan Europa Federal hortan beharbada Euskal Herri oso bat ager daiteke! Eskualde gisa nork daki? Ez dut beste ametsik ikusten.\nEta Baionako euskal museoaren zuzendari ohi bezala, ez duzu inondik ere ikusi nahi izango Ipar Euskal Herria, museoko pieza bat bezala...\nEz! Hor nahi nuke pixka bat kanbiatu ikuspegi bat. Museoa ez da gauza hila. Museoa bizi da eta museoaren ondoan badira indar batzu, hala nola Euskal museoaren adixkideak eta horiek ere badute beren garrantzia. Museoa da altxor bat eta altxor hori beharrezkoa du Euskal Herriak. Altxor hortarik jalgitzen baitira ikerketak. Hartzen dut nere garaiko egoera; berriz sortu dut le Bulletin du Musée Basque eta hortan agertu dira ez dakit zenbat eta zenbat ikerketa mota unibertsitarioek eginak. Hortan ikusten da ez dela bakarrik erakuts toki bat bainan denbora berean ere erakuts toki horrek sortzen dituela ikerketak eta hor dagoela bizia. Orduan Euskal Herrian, Iparraldea ez da sekulan museoko pieza bat izanen; bistan dena erakusten du zer zen garai batean Euskal Herria, bainan garai hori iragana baita, sarrarazten dira beste gauza batzu eta hortan ikusten da ere nola aldatzen ari den Euskal Herria.\nNik uste dut museo batean hori erakutsi behar dela. Hortan nihaur ere hala jokatu naiz zer aldaketa mota ezagutu dugun azken 50 urte hauetan eta nola museo batek behar duen hori ere agertu.\nBukatzera noa, bainan Jean Haritschelhar jaun handiari eta polifazetakoari –museoko zuzendari, unibertsateko irakasle, euskaltzain, alkate– zenbat geratzen zaio ikusteko Euskal Herrian?\nGero ta gehiago euskarak har dezan indarra, gero ta gehiago onartua izan dadin, errespetatua, gero ta gehiago transmisioa egin dadin. Ikastoletan izan diren haurrak euskaraz ari izan dira, euskaraz egin dituzte estudioak eta horiek egun batez aitama bilakatuko dira. Pentsatzen dut denbora berean nahiko dutela transmisioa egin eta heien haurrek euskara jakingo dutela eta emeki emeki hola gauzak aldatuko direla. Erran nahi baita geroari buruz ikusiz zer lan oparia egin duten ikastolek, ikusiz ere azkenean bai Eskola Publikoetan eta Eskola pribatuetan B eredua suztatzen dutela, nik uste dut bide onean girela.\nHasi da 1969an sortu direlarik ikastolak Iparraldean, orai beren ofizialtasuna badutela beste eskolek bezala. Nere illobatxoak hortik pasatu dira ere eta pentsatzen dut hor zinez iraultza bat izan dela. Ez egunetik biharrerat egiten dena; ez ez, iraultza sakona, polliki polliki aldatzen direla gauzak. Nik hortan badut nere fedea eta ikusten dut Iparralde bat osoki aldatua. Zendako ez, ikastolek berek ofizialtasuna ukan duten bezala, Laborantza Ganbarak ez du ukanen. Egina da gure laborarien laguntzeko beste laborantza mota baten sortzeko. Euskal Herriak horren beharra dauka eta hor pentsatzen dut gauzak aitzinatzen ari direla hemendik 12 urteren buruan, 2020ean gauzak osoki aldatuak izanen direla.\nEuskaldunak ez dira lehen zen bezala, neskak sehi Baionan, Bordelen edo Parisen eta mutikoak Ameriketara, Parisera edo Bordelera, hemen ez baitzen lanik, bainan orai neskak sartzen dira unibertsitatean, beren estudioak egiten dituztela; gero ta gehiago Euskalduna ez da bere zokoan bizi den gizon bat bere laborantzarekin; ez orai gure laborariek bereziki, batxilergoa badute, beraz gaur gauzak eramaiten dituzte beste manera batez eta hori da azken berrogei urteetan edo berrogeita hamar urteetan egin den aldaketa nagusia. Hortan biharko EuskaI Herria ez da atzokoa bezala izanen, biharko Iparraldeak erakutsiko du gai dela zerbaiten egiteko eta gauzen behar den bezala kudeatzeko...\nBaionara etorri garenean konturatu gara Biriatun desagertzen ari direla mugako txabola horiek. Baina inoiz desagertuko al dira gure baitan dauden mugak, Ipar eta Hego Euskal Herriari dagokienez?\nPentsatzen dut estadoen artean muga bat desagertzen ahal dela bainan jendeek beren muga hor daukate beren buruan. Halere, ikusiz zenbat hegoaldeko jende bizi den Hendaian, pentsatzen dut giroa alda daitekela, erran nahi baita emeki emeki Hego aldekoek hobeki ezagutzen dutela Iparraldea, hala nola Iparraldekoek hobeki ezagutzen duten hegoaldea. Bukatua da XIX. mendeko garaia, erran nahi baita bakoitzak bere ibarrean biziz eta handik sekulan ez jalgiz.\nAnedoktxo bat dut hortarako : banuen lagun bat Baigorriko eskolan, Belexin bizi zena eta Belexi da mendian den auzo bat ; jiten zen beraz eskolarat Baigorrirat eta berriz joaiten etxerat eta 1942an, Alemanek gazteak bildu zituzten; lehenik lanean ari ziren Baigorriko harrobi batean eta gero STO (Service du Travail Obligatoire) behar zuten Alemaniara joan. Zer egin zuten Baigorriko gazte horiek ? Gehienek dudarik gabe muga pasatu zuten, egiazko muga, Erratzun, eta Elizondon ta gero joan ziren Miranda de Ebro hartara eta gero hortik joan ziren Marokorat. Orduan abilki jokatu zen Franco, zeren eta Espainia neutro izanez ez zuen sekulan utzi behar harat joaitea jendea. Han armadan sartu zen, hain zuzen atxeman baitzuten Baigorriar batzuk, han zen Baigorriar bat Minjonet komandanta, gero Baigorriko alkate izanen zena nere aitzinean, kolonel gisa bukatu zuela gerla eta bigarren DB delakoan sartu ziren. Joan ziren Marrakechetik Londresera, sartu ziren Frantzian ekainaren 1944an eta libratu zuten Parise eta hortik libratu zuten Estrasburgo eta hortik joan ziren Hitleren zoko hartarat. Permizionez jin zen mutiko hori berriz etxera. Jin zen trenez eta Baionako geltokian jalgi zelarik ikusi zuen Katedrala, Aturri ibaia eta erran zuen: zoin ederra den Baiona! Lehen aldikotz Baionara joaiten zela! Horrek erran nahi du, Baigorritik Baionara joaiteko ainitzek ez zutela parada hori ukan. Hala zen 1939-1940an, bakoitza bizi zen bere tokian. Ezagutzen zituen beste herriko jendeak, behar bada Baigorritik joaiten ziren Garazira merkatu egunetan. Orai aski duzu beribila hartzea Maulen eta bi ordu eta erdiz Bilbon zira. Harreman gehiago bada Hegoalde eta Iparraldekoen artean. Beraz ikusten duzu ere gauzak ez direla batere lehen bezala, giroa osoki aldatu dela.\nErabat itxaropentsu ikusten zaitut eta benetan urte askotarako horrela jarrai dezazula...\nBai, erraiten didate baikorregi naizela, horrek ez du erran nahi ez dituztala gauzak diren bezala ikusten, bainan ikusten dut ere ibilbide berri bat. Ni berriz etorri naiz 1962an Euskal Herrira ; Euskal Herritik urrun bizi nintzen bai Parisen eta Agenen; etorri nintzen Euskal Erakustokirat eta badu orai 46 urte hemen bizi naizela ; nere orduko oroitzapenak hor ditut eta oraikoak ere eta ikusten dut zer zen lehen eta zer den orai, zer aldaketa handia ezagutu duen Iparraldeak.\nBainan ezagutzen zenuen Baiona, ezta?\nNik ezagutzen nuen Baiona, baigorriarra nintzen arren.\nBarkatu, ez dizut ongi aditu: baigorriegi edo baikorregi esan duzu?\nBaigorriarra naiz eta baikorra.\nJean Haritschelhar Duhalde Baigorrin jaio zen 1923ko maiatzaren 13an. Lehen ikasketak bertako eskola publikoan egin zituen. Ondoren, Baiona, Mont-de-Marsanen eta Tolosan ikasi zuen. Letretan doktore da Sorbonne-Parisen, tesiok aurkeztu zituelarik: “Le poète Pierre Topet-Echahun” eta “L’ouevre poètique de Pierre Topet-Etxhaun”, 1969an.\nArlo profesionalean, irakasle izana da, 1952tik 1959ra Ageneko lizeoan eta 1962tik 1986ra Bordeleko Unibertsitatean, Euskal Hizkuntza eta Literaturako katedradun. 1962an Baionako Euskal Museoko buru izendatu zuten eta berpiztu zuen gerla aitzinean Boissel komandanteak, Erakustokiaren sortzaileak, argitaratzen zuen aldizkaria, Bulletin du Musée Basque deitua, baina 1943 isildua.\n1949ko abenduaren 19an Colette Neveu anderearekin ezkondu zen. Boulogne-sur-Seineko hirian eta Gaskoiniako Agen hirian bizi izan ziren seme-alabekin.\n1962an ere, Euskaltzaindiak euskaltzain oso hautatu zuen. 1966. urtetik 1988ra bitartean euskaltzainburu orde izan zen eta 1989an izendatu zuten euskaltzainburu, Luis Villasanteren lekuan 2004. urte arte.\n1971tik 1980ra bitartean Baigorri bere herriaren alkate izan zen.\n1988an Euskal Herriko Unibertsitateak “Doktor Honoris Causa” izendatu zuen eta 2004. urtean Eusko Ikaskuntzak Manuel Lekuona Saria eman zion Jean Haritschelhar Duhalderi.\n1 Elkarrizketa burutu ondoren izandako hauteskundeetan ez zen Galant aukeratua izan.


Euskaltzaindiak eta Eusko Ikaskuntzak Arabako Domina jasoko dute | El Correo\nZurekinEuskaltzaindiak eta Eusko Ikaskuntzak Arabako Domina jasoko dute\nEuskaltzaindiaren egoitza nagusia, Gasteizen. / Europa Press\nArabako Foru Aldundiko gobernu bilerak aitortu nahi du «Arabaren eta Euskal Herriaren hizkuntza, gizarte eta kultur ondarearensustatzaile eta eragile moduan egindako lan itzela eta goresgarria»\nELCORREO.COM Miércoles, 14 febrero 2018, 23:12\nArabako Domina Euskaltzaindiari eta Eusko Ikaskuntzari ematea onetsi du astearte honetan Arabako Foru Aldundiko gobernu bilerak, bi erakundeak sortu zireneko 100. urteurrenean. Arabako Domina da foru erakundeak ematen duen sari handiena, eta bi erakunde horiei emanez, «Arabaren eta Euskal Herriaren hizkuntza, gizarte eta kultur ondarearensustatzaile eta eragile moduan egindako lan itzela eta goresgarria» aitortu nahi du.\nRamiro Gonzalezek, Arabako ahaldun nagusiak, gobernu bileraren ondoren egindako agerraldian gogorarazi du astearte honetan betetzen direla ehun urte Eusko Ikaskuntzaren lehen biltzarra egin zela Oñatin, bi erakundeen abiapuntua izan zela, eta Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako aldundiek lagundu eta babestu zutela. Hain zuzen ere, orduko Arabako Aldundiko presidente Dionisio Aldama han izan zen.\n«Nahiz eta ez duten ibilbide erraza izan, Eusko Ikaskuntzak eta Euskaltzaindiak jakin dute bizirik irauten. Are gehiago, jakin dute beren inguruan jatorri geografiko, akademiko eta ideologiko ezberdinetako emakume eta gizonak biltzen, egiteko zehatz baten inguruan: Euskal Herriaren oraina, iragana eta etorkizuna, haren hizkuntza eta kultura ikertzea. Erakunde biak izan dira funtsezkoak Euskal Herriarentzat, oro har, bai eta Arabako Lurralde Historikoarentzat ere, bereziki», adierazi du.\nHori dela eta, Arabako Foru Aldundiak «ezagutza eta esker ona» agertu nahi izan dizkie Eusko Ikaskuntzari eta Euskaltzaindiari, «aintzat harturik zer bide eta lan berebizikoa egin duten lurralde historiko honetan bizi izan diren eta bizi diren pertsonek arabar eta euskal herritar diren aldetik dauzkaten alderdi, berezitasun eta ezaugarri berezko, nabarmen eta bereizgarriak defendatzen, sustatzen eta eguneratzen».\nEnpresa-ideia bat garatzeko mila euroko laguntza eskainiko du Arrigorriagak Atsedenik gabe


Aurpegiko Ingurunea eta GazteagotzeaDra. Olatz Alcelay2020-11-05T14:07:39+02:00\nEdertasuna harmonia da eta askotan gure aurpegiko ingurunean gabezia batzuk biltazen ditugu eta hauek harmonia hori hausten dute. Esaterako, sudur handiegiak, belarri zabalegiek edo aurpegiko koipe pilaketa batek deserosotasuna sor dezake gugan.\nAurpegi inguruko kirurgiak bere barnean hartzen ditu aurpegiko ezaugarrien arteko harmonia hori berreskuratzeko gauzatzen diren ebakuntzak. Rinoplastia sudurreko itxuragabetasunak zuzentzeko, otoplastia belarri zabalegiak dituztenentzako, infiltrazioarekin eta lipofilling-a aurpegiko bolumenak berreskuratzeko.\nBestalde, zimurrak ez dira politak izaten, eta zimurren agerpena saihetsezina den arren, zorionez posible da hauei ihes egitea beraien agerpena atzeratuz edo beraien itxura disimulatuz. Denbora aurrera doa eta honek bere aztarnak uzten ditu azalean, baina gazte itxura mantentzea, heldutasuna luzatzea edo zahartasuna gazteagotzea posible da.\nPertsona askok kirurgia estetikora jotzen dute beraien itxura fisikoa beraien edertasun eredu pertsonaletara egokitzea nahi izaten dutelako.\nIVANCE-n 20 urteko esperientzia daukagu aurpegiaren ingurunearen eta gazteagotzearen kirurgiaren munduan. Gure esperientzia zure eskuetan jarriko dugu zure arazoa konpontzeko. Jarri zaitez adituen eskuetan. Deituiguzu 943 297 588 telefonora edo jarri zaitez kontaktuan gurekin.


Musika estilo guztiak Artean\nSanta Zezilia edo Xixili deuna zemendian ospatuten dala eta Arteako Udalak, eskoleak, tabernak, Musika Eskoleak, guraso alkarteak, Andra Mari parrokiak eta AKKTk zemendi musikala antolatu dabe, aurten hirugarrenez. Eskolan, tabernetan eta kalean ume, gazte zein helduentzako estilo guztietako kontzertuak egongo dira.\nArteako III. Azaro Musikala, hilaren 4an abiatuko da, 19:00etan, txotxongilo ikuskizun bategaz. Rosa Martinezek Hala bazan eskeiniko dau ludotekan.\nHurrengo egunean, Four Friends taldeak kontzertua joko dau Artea tabernan, iluntzeko 21:30ean. Batez be jazz, blues eta swing estiloko musikea egiten dau taldeak.\nHilaren 11n ume eta gazteentzako joko korala egongo da musika eskolan, arrastiko seiretan, hurrengo egunean, hilak 12, Moonshine Wagon taldearen txandea izango da Ekomuseoan 21:30ean. Gasteizko hirukoteak, Estadu Batuetako musikea egiten dau, country eta bluegrass estilokoa, gitarrea, bibolina, kontrabajua, mandolina, banjoa eta aho-soinua joaz.\nZemendiaren 18an, Arteako eskolan jardunaldi irekiak egingo dabez 15:15ean. Eguen berean, arrastiko 19:30ean, San Migeleko eleizan, Luis Iruarrizaga Abesbatzak, Arratiako Musika Eskoleak eta Arteako umeak emonaldia eskeiniko dabe. Hurrengo egunean, Herriko Bentan, Mikel Inuntziaga "Inun" kantautorea egongo da 21:30etik aurrera.\nSanta Zezilia egunean, hilak 22, 18:00etan, kalejirea egingo dabe Musika Eskolakoak: Batzokitik, plazara eta handik Ekomuseora. Ostean txokolatea egongo da.\nEta amaitzeko, hilaren 25ean kontzertu bi aukeran. Bilbo Musika Eskolako Ahots Konboak, jazz, blues eta soul kontzertua eskeiniko dau San Migel eleizan, arrastiko 20:00etan; eta Batzokian, 21:00etan, rock kontzertua egongo da Sonic Free Station taldearen eskutik.


Elur Equipment-ek merkatuko erreskate-dispositibo "balioaniztunena" sortu du - SPRI\n2015ean Nepal suntsitu zuen lurrikararen ostean sortu zen ideia, eta larrialdi egoeretan eta erreskate lanetan laguntzeko teknologia berrietan oinarritzen da\nKonpainia 2014an hasi zen lanean, mendiarekin eta eskiarekin lotutako esperientziak sortzeko asmoarekin. Baina 2015ean Nepal suntsitu zuen lurrikarak enpresa bultzatu zuten hiru ekintzaileak -Jon Barredo, June Saenz de Urturi eta Asier Palacio– markatu zituen, eta enpresak bere helburuak aldatu zituen, horrelako hondamendietan biktimak erreskatatzeko irtenbide teknologiko bat garatu nahian.\n“Elur-jausietako bizi-detektagailuek edo DVAek ez dute berrikuntza handirik izan 1980an agertu zirenetik”, adierazi du Barredo enpresako zuzendari estrategikoak, “ez da aldaketa disruptiborik izan”. Orain arte, erreskate proposamen ezberdinak egin dituzte, ABS motxila puzgarriak eta beste batzuk, baina “ez da garapen handirik egin gailu lokalizatzaileen arloan”. Elur Equipment marka komertziala duen konpainiak teknologia berriak erabiltzearen aldeko apustua egin du bere tresna garatzeko, eta larrialdietan gailu bikiak bilatzeko gai izango da. “Merkatuko balioaniztunena da”, azpimarratu dute.\nHasiera batean, Barredok azaldu duenez, gailua talde profesionalen esku egongo da, eta, horrela, gailuarekin lan egingo dute tresna hobetzeko. Bereziki aipatu ditu euskal erreskate taldeak, hasieratik aktiboki lagundu dutelako proiektuan eta dispositiboaren jabe egiten lehenak izatea nahi dutelako. “Erreskate taldeek garapenean lagundu digute, eta horrelako soluzioak gehien behar dituztenak dira, egunero haien bizitza arriskuan jartzen dutelako“.\n“Nazioarteko mendiko merkatua” dute helburu bezala, “bereziki Ipar Amerika eta Alpeak, munduko mendiko kirolarien kopuru handiena biltzen duelako”. 2021ean hasiko den ezarpenaren bigarren fasean, azken bezeroarengana jo eta beren gailua denda espezializatuetan eskaintzeko asmoa dute.


Digitalizazioaren ingurumen-kostuaren inguruan alarmak jotzen dute - EU Reporter\nDigitalizazioak onura ekonomiko asko ekartzen dituen arren, ingurumenean duen eragina askotan ahaztu egiten da.\nBaina azkar hazten ari den ekosistema digitalak kalte handia eragiten ari zaio planetan, ohartarazi zuen Gerry McGovernek, "World Wide Waste" liburuaren egileak, apirilaren 26an. saioa of UNCTADen merkataritza elektronikoaren astea 2022.\n"Planeta hiltzen ari gara teknologiaren erabileraren bidez", esan zuen McGovern jaunak.\nUrtero bidaltzen diren 120 bilioi spam mezuak aipatu zituen, 36 milioi tona CO2 isuriak sortuz. Urtero 3.6 mila milioi zuhaitz inguru landatu beharko lirateke kutsadura konpentsatzeko.\nMcGovern jaunak arreta jarri zuen digitalizazioak Lurrean eta sistema bizidunetan duen eragin material izugarriaz.\nSmartphone batek, adibidez, 1,000 material eduki ditzake. Gizateriak urtero 100 mila milioi tona lehengai ateratzen ditu planetaren ehunetik, 12 hilabetero Everest mendiaren masaren bi heren suntsitzearen baliokidea.\nGarapen digitala ez da "ekologikoki neutrala"\nIsabelle Durant UNCTADeko idazkari nagusiordeak lehenago azpimarratu zuen garapen digitala ez dela "ekologikoki neutrala".\nMezu elektroniko bat, txio bat edo sarean bilatzen dugun bakoitzean, kutsadura sortzen dugu eta berotze globalari laguntzen diogu, esan du Durant andreak. "Beraz, paradoxikoki, digitala oso fisikoa da".\nGaineratu zuen: "Datu zentroak ez daude hodeian. Lurrean daude, energia intentsiboko ordenagailuz betetako eraikin fisiko masiboetan”.\nDigitalizazioa ikusezina dirudi eta askotan teknologia aske gisa saltzen zaigu, esan zuen. «Baina ez da. Eta tresna digitalak nola garatzen eta erabiltzen ditugun serio kontuan hartu behar dugun zerbait da».\nHondakinen arazo handia\nMcGovern jaunak esan zuen datuen % 5 bakarrik kudeatzen dela, gainerakoa hondakin digitala den bitartean. “Hondakinen arazo handia dago digitalean. Sortutako datu masibo gehienek ez dute baliorik».\nTeknologiako enpresa handiei kritika egin die maiz eguneratu edo ordezkatu behar diren eta birziklatzeko zailak diren gailuak diseinatzeagatik, telefono, ordenagailu eta pantailetako hondakinak azkar pilatzen ari direla ohartaraziz.\nHondakin elektronikoen % 20 baino gutxiago birziklatzen dela esan zuen, eta "birziklapenaren" gehiena oso kutsagarria den modu batean egiten da, askotan "hondamendiaren ontziek" isurtzen dute garapen bidean dauden nazioetan, eta ingurumenari kalte handirik gabeko kalteak eragiten dizkiote.\nDigitalizazioak planetari lagun diezaioke\nBaina beste etorkizun digital bat posible da. Zentzuz erabiltzen badira, esan zuen McGovern jaunak, tresna digitalek planeta salbatzen lagun dezakete, gauzak eraginkorragoak eta ingurumena errespetatzen dituztenak eginez, bizi-maila hobetuz.\nHonek teknologiari buruz birplanteatzea eskatzen du, beti bezala negozioak "ingurumeneko Armageddon" ekarriko lukeela ohartaraziz.\nMcGovern jaunak tresna digitalen erabileran portaera errotiko aldaketa eskatu zuen, jendeak sortzen dituen adina datu digital ezabatu behar dituela esanez.\nGainera, prestakuntza eta heziketa gehiago eskatu du informazioa eta datuak antolatzeko pertsonen gaitasunak sustatzeko. "Teknologikoki garestiak ez diren baina gizarteari onura asko ekartzen dizkioten gaitasunak dira", esan du.\nHondakinen kultura aldatzeko beharra azpimarratuz, McGovern jaunak jendeari bi aldiz pentsatzeko eskatu dio tramankulu bat berritu aurretik.\n«Eutsi gauzak apurtu arte eta gero konpondu. Gauzak irauten eta iraunarazi behar ditugu».\nGai erlazionatuak:digitalizazioa2022ko merkataritza elektronikoaren asteadigitalizazioaren ingurumen-kostuaUNCTAD.Osasunaren Mundu Erakundeak\nArrantzaleek eta urpekariek indarrak batzen dituzte Odiseo uhartea garbitzeko\nTransformazio digitalak CEE ekonomiak turbokargatu ditzake\nEraldaketa digitala: garrantzia, onurak eta EBko politika


Erakusketa: 'Bote prontuan', Las4Laurok\nAzaroak 13 - Abenduak 7 — Oxford aretoa\nLau artistaren lanak bilduko ditu Bote prontuan erakusketak: Gema Durán, Arri Bidasoro, Ana Cabezas eta Olatz Goiburu, edo bestela esanda, Las4Laurok. Liburu eraldatuen sorkuntzak elkartu zituen batik bat, eta Oxforden elkarlan horren emaitza ikusgai egongo da: liburu eraldatuak, eta baita marrazki eta margo batzuk ere. Aldi berean, artistek banaka sortutako lanak ere aurkeztuko dituzte, jorratzen dituzten diziplina ugaritakoak: Ana Cabezasek pintura, Gema Duránek zeramika, Arri Bidasorok artista liburuak, eta Olatz Goiburuk margoak eta zeramika.\nAntzerkia: '¡Ave, Osos!', El mono habitado [gaztelaniaz]\nAzaroak 27, ostirala, 19:00. Sarrerak 9,5€/6€ aurrez bakarrik (Turismo Bulegoan) — Aita Mari\n[*ERNE, SARRERAK AURREZ BAKARRIK. ANTZERKIETARAKO EZ DA IREKIKO AITA MARIKO TAKILLA]. Etxe bat obretan, non "hartz" bikote bat bizi den, berrogeiak beteak dituzten bi gay, alegia. Halako batean, leihotik ustekabeko bisita bat iristen da, Mesias berri baten gurasoak izateko aukeratuak direla iragarriko dien usoa.\nAntzerkia eta zinema: "¡Ave, osos!" + "Ane" + "Trolls 2"\nAzaroak 27-30 — Aita Mari zinema\nZinema haurrentzat azaroko asteburuetan\nAzaroko asteburuetan, zinema haurrentzat — Aita Mari zinema\nHaurrentzako zinema emanaldiak Aita Marin 16:30ean. Hil honetan etorriko diren pelikulak: 'Koko dragoi txikia oihanean', 'Shin Chan en Australia', 'Como perros y gatos' eta 'Trolls 2'. Sarrerak zineman bertan emanaldiaren aurretik.\nAita Mari zinema azaroko asteburuetan\nAzaroko asteburuetan, zinema helduentzat — Aita Mari zinema\nHelduentzako zine emanaldiak 19:00etan dira. Azaroko filmak: 'Falling', 'Greenland, el último refugio', 'No matarás' eta hila amaitzeko 'Ane'. Sarrerak Aita Marin bertan emanaldiaren aurretik\n'Euskaratik euskarara elkarrizketak', Jon Maiak gidatuta [EUSKARALDIA]\nAbenduak 1 (asteartea). 19:00 — Aita Mari zinea\nEuskaraldiaren baitan antolatutako kultur ekitaldia. Gonbidapenak turismo bulegoan.\nZine forum: 'About endlessness' (Sobre lo infinito)\nAbenduak 2, ASTEAZKENA, 19:00 — Aita Mari\nJBA. Zuzendaria: Roy Andersson\n'Baga, biga, higa' emanaldia [EUSKARALDIA]\nAbenduak 3 (osteguna). 10:00 — Aita Mari zinea\nDBH 4ko ikasleei zuzendutako ekitaldia.\nJulene Azpeitia 32. ipuin lehiaketaren sari banaketa eta 'Agur eta dolore' antzezlana [EUSKARALDIA]\nAbenduak 3 (osteguna). 19:00 — Aita Mari zinea\nGonbidapenak turismo bulegoan.\nAntzerkia: 'Ene ba!!', Txalo produkzioak\nAbenduak 11, ostirala, 19:00. Sarrerak 9,5€/6€ aurrez bakarrik (Turismo Bulegoan) — Aita Mari\n[*Erne, SARRERAK AURREZ BAKARRIK, TURISMO BULEGOAN. Antzerkietan takilla itxita] Gure protagonistak aita izan behar du lehen aldiz, eta hori ospatzeko afaritan poza eta aldarte ona izango dira nagusi, ume jaio-berriari jarri behar dioten izena aditzera eman arte. Ene ba! Trumoi hotsak eta txinpartak, baina guztia umore ikuspegi batetik atonduta.\nAntzerkia haurrentzat: 'Meri, Mari eta Lari', Eidabe\nAbenduak 13, igandea. 12:00. Sarrerak 4€, aurrez bakarrik (Turismo Bulegoan) — Aita Mari antzokia\n[*ERNE, SARRERAK AURREZ BAKARRIK. ANTZERKIETARAKO EZ DA IREKIKO AITA MARIKO TAKILLA] Meri haurdun dago, eta Mari badator betiko galderarekin: zer izango da, neska ala mutikoa? Ba betiko galderari, erantzun desberdina: nahi duen guztia izango da, ameslaria, dantzaria, pilotaria, borrokalaria... eta horregatik jarriko diote Lari izena.\nZine forum: 'The Gentlemen'\nAbenduak 17, osteguna, 19:00 — Aita Mari zinema\nJBA. Zuzendaria: Guy Ritchie\nAntzerkia haurrentzat:'Olentzero kuttun', Kiliklon\nAbenduak 20, igandea, 12:00. Sarrerak 4€, aurrez bakarrik (Turismo bulegoan). Takilla itxita — Aita Mari antzokia\n[*ERNE, SARRERAK AURREZ BAKARRIK. ANTZERKIETARAKO EZ DA IREKIKO AITA MARIKO TAKILLA] Askotan entzun ditugu Olentzeroren istorioak. Eta hauek entzuteaz, ez gara inoiz aspertuko. Hala ere, badira Olentzeroren gertaera batzuk, oraindik ere ezagutzen ez genituenak. Olentzero eta Miru oso lagun onak dira. Bien arteko kontutxoak entzunez eta kantu alaiekin, primeran pasatzeko aukera izango duzu.


Suhiltzaile Batuak Sin Fronteras elkarteak hamar urte bete ditu hondamendien ondorioak arintzen mundu osoan | Consumer\nSuhiltzaile Batuak Sin Fronteras elkarteak hamar urte bete ditu hondamendien ondorioak arintzen mundu osoan\nGKEak 400 kide baino gehiago ditu gaur egun\n38 urteko Ángel García Lorite suhiltzaile madrildarra, Estatu Batuetako Sin Fronteras (BUSF) erakundeko lehendakaria, azken hamarkadan aritu da lankidetzan, “Mitch” urakanaren, Indonesiako tsunamiaren edo Pakistango azken lurrikararen ondorioak arintzeko.\nSuhiltzaile horrek hondamendien aurrean erantzuten eta Hirugarren Munduan lankidetza-proiektuak gauzatzen laguntzen du BUSFen. Zeregin horiek duela hamar urte bete ziren maiatzaren 8an. “Gure guardia guztiak beste edozein suhiltzaile normal bezala betetzen ditugu, eta, gero, gure aisialdiaren edo oporren zati handi bat antolakuntzari eskaintzen diogu borondatez”, azaldu du Loritek.\nLoritek gogorarazi du bere erakundeak Madrilgo Udalarekin duen hitzarmena. Akordio horrek “bakarra” dela esan du Espainiako GKE guztien artean. “Udalak hegazkin pribatuak finantzatzen ditu hondamendiak gertatu eta 24 ordura soilik”, zehaztu du Loritek, eta gaur egun BUSF osatzen duten kideak 400 baino gehiago dira.\n“Bizitza aktiboa eta dinamikoa daramagun pertsonak gara, eta BUSF gure lanbidearen proiekzioa da”, dio Loritek. Lan humanitarioak gogorrak izan arren, “lankide askok laguntzen jarraitu nahi dute, eta txirrinak entzuten dituztenean, hondamendi garrantzitsu bat dagoenean eta atera behar denean, hori jendez gainezka dago”, dio Loritek. “Edozein kultura- edo erlijio-mugari lagundu behar diozunean, hautsi egiten da”, dio, “eta elkartasun hitzak oso esanahi sakona hartzen du, eta horrek ateak irekitzen dizkie batzuei eta besteei”, gehitu du.\nbusa fronteras-eu hondamendiak lorite-eu urteak


Zer dira sare sozialak eta identitate digitala? | julenmartinez\nZer da Multikulturalitatea? →\nZer dira sare sozialak eta identitate digitala?\nPublicado el noviembre 10, 2011 por Julen Martinez\nSare sozialak entzun eta internet etortzen zaigu gogora gehienoi, baina sare sozialak internet baino lehen ere bazeudela dio Gorka Juliok. Bere hitzetan:\nSare sozialak harreman sozialen sareak dira eta harreman horietan lotura gogorrak eta lotura arinak bereizten dira. Lotura gogorrak lagunekin, familiakoekin… garatzen ditugu eta arinak aldiz informazioa garraiatu edo komunikazio ekintza bat garatzeko baliatzen ditugu.\nHemen erantsi dut Gorka Julioren esteka: http://teketen.com/aurkezpena/ Gorkak web garapena, tresna sozialak, sare sozialak, mugikortasuna, e-irakaskuntzak izan ditu lan lerro nagusienak.\nSare sozialak interesak edo zaletasun komunak konpartitzen dituzten komunitate birtualak dira. Interneten nabigatuz erabiltzaileek beraien identitate digitala sortzen dute haien nahierara, berau oso interesgarria da nerabeentzat. Ezagunetarikoak Tuenti, Myspace eta Facebook dira. Hauek sare sozial irekiak dira, non partaideek bata bestenganako sarrera librea duten.\nOndorengo bideoan facebookaren inguruko informazioa azaltzen da.\nHain zuzen bata besteenganako sarrera librea izateagatik argi ibili behar gara zer eta non jartzen dugun, izan ere, sarean badira hainbat arrisku eta horiek saiezten ikasi beharko genuke. Internet BitDefenderrek, segurtasunerako emaitzak ematen dituen proveedoreak iruzur berri batez oharrarazi gaitu. Facebookeko iruzur honek erabiltzaileei haien sarrera datuak eskatzen dizkie. Facebookeko arduradunen gezurrezko eskari batean erabiltzaileek haien kontuko sarrera datuak konfirmatu behar dituzte, honela hackerrak erabiltzaileen sarrera datuak eskura ditzakete. http://www.consumer.es/web/es/tecnologia/2011/10/07/203881.php\nSare sozialak modu didaktikoan erabili daitezke ere. Oso interesgarriak dira irakasleagoaren artean komunikazioa eta eztabaida suspertzeko. Ikasteko tresna informalak dira eta erraztasun handiz zabal daitezke berriak. Sare sozialek elkarbizitza lantzen dute eta gainera komunikazio erraztasun handiak eskeintzen dizkigu, denok gaudelako orrialde berean. Ikasgai bakoitzeko taldeak sor daitezke, lanak bertan argitaratu, etxerako lanak bidali etab. Beraz, hezitzaileak tresna horietara gerturatzen badira eta gaztetxoei tresna horiek egoki erabiltzen irakasten badiete, ikaskuntza prozesuak hobetzeko aukera berriak eta egokiak izan daitezke.\nXabier Mujikaren esanetan, IKT programa hezkuntza sailekoa, sare sozialak ez dira berez kaltegarriak, baina, arriskutsuak izan daitezke eman diezaiekegun erabileraren arabera, beste jardunbide askotan bezala. Beraz eta hasteko, ez genituzke baztertu edo debekatu behar, ikasketa sozialerako eta hezkuntzarako dituzten ahalmenak kontuan izanik.\nArtikulu honetan(http://www.hikhasi.com/artikulua/1675) hainbat irakasle ezberdinen iritziak ematen dira. Bertan azaltzen dute ikasketetan web guneak erabiltzeraen abantailak.\nMaite Berriozabal, Emuneko teknikaria, 2011/7/3, http://www.lantalan.com/265\nJosi Sierra, Luistxo Fernandez, Maite Goñi, Xabier Mujika, 2009ko maiatza, http://www.hikhasi.com/artikulua/1675\nVirginia Wolf-ek idatzitako Orlando liburuaren genero azterketa\nOasis musika taldea


Altsasuko auziko “hedabideen erasoa” gogora ekarri dute - Altsasu - Guaixe.eus\nAltsasuko auziko “hedabideen erasoa” gogora ekarri dute\nGuaixe 2018-10-15 15:32\nHilabete barru antolatuko duten hausnarketa gunean parte hartzera deitu dute.\nFrontisa pantaila bihurtuta, bigarren koadrotik errebotera arte kantxa jendez beteta. Bideo bidez duela bi urte Gartzia Ximenez kaleko taberna batean hasi eta kalean segitu zuten gertakariak gogora ekarri zituzten Altsasu Gurasoek eta Altsasukoak aske herri asanbladak. Zerbitzuz kanpo zeuden bi guardia civilen eta haien bikoteen eta herritarren arteko liskarrari hurrengo egunetan hedabideetan emandako tratamenduari erreparatu zioten bereziki atzokoan. “Goizeko lauretan herriko taberna batean izandako gertakari batek hedabideen jomugan jarri gintuen, era guztiz desitxuratu batean gure herria deskribatuz; helburu anker eta ilunak zituzten”.\nHilaren 14a zen atzo. Hilabete bakoitzeko egun horretan ekitaldi bat antolatzen du herri asanbladak. Helburua 2016ko azaroaren 14an izan ziren atxiloketak gogoraraztea. Atzo 700 egun bete ziren atxiloketak izan eta Adur, Jokin eta Oihan preso daudela. “Hedabideen muntaiak ondorengo polizia-, politika- eta zuzenbide-muntaiari bide eman zion. Hedabideek gezur nabarmenak modu ofizialean azalarazi zituzten. Horregatik daude preso”. Gogorarazi zuten euren eskubideak asko murriztu zituen FIES erregimenean izan zirela. Gogorarazi zuten Aratz, Iñaki, Jon Ander eta Julen “gaur egun euskal espetxeetan bahituta” daudela gogorarazi zuten. Atzo 131 egun ziren eta horiei 2016an egondako 37ak gehitu behar zaizkie. Epaiketan izandako irregulartasunak salatu zituzten eta egindako mobilizazioak gogoratu ere. “Lanean segitu beharra dugu, nahiz eta beldurrera eta isiltasunera zigortu nahi gaituzten. Borrokan eta kaleak okupatzen segitu behar dugu”.\nBeste bideo batean makina bat altsasuarrek egun haiei buruzko iritzia eman zuten hiru galderei erantzunez: zer sentitu zenuen irudi haiek ikustean? Uste duzu Altsasuko errealitateari egokitzen direla? Nolakoa da Altsasu? Eta, azkenik, zein da honen helburua?\nGurasoek eta herri-asanbladak jakinarazi zutenez, “gure helburua eskubideen eta askatasunaren alde indarrak batzea eta gizartea elkartzea da. Guztien artean zentzu komunari indarra ematea lortuko dugu. Zentzua da gure arma, eta egunero gehituz, egunero lan eginez, gizarte justuagoa lortu arte”. Bide horretan heldu den hilabeterako, azaroaren 14rako hitzordua jarri zuten. Egun horretan atxiloketak izan zirela bi urte beteko dira, auzipetuetako hiru espetxean 730 egun eginen dituztela.\nEgun horretan, “begi-bista etorkizunean duen jardunaldi zabal eta anitz baten” antolakuntzan ari direla aurreratu zuten. “Hausnarketa, eztabaida eta aglutinazio” jardunaldia izanen dela esan zuten, “egoera makabro honi aurre egiteko, eta ikuspuntuan etorkizun justu, sano eta bidezko bat duena”.


Getxo - Getxon bizi - Hirigintza - Proiektuak - Aparkalekuak\nHasiera Getxon bizi Hirigintza Proiektuak Aparkalekuak\nJuan Bautista Uribarri (103 aparkalekuren alokairua)\n103 aparkalekuren alokairua (Juan Bautista Uribarri kaleko 2-4-6-8. zenbakietako babes ofizialeko eraikina)\nUdalak alokairu-araubidean eskainiko ditu Juan Bautista Uribarri kaleko 2-4-6-8. zenbakietan dauden babes ofizialeko etxebizitzen eraikineko 103 garaje-partzela, udalaren jabetzakoak direnak. Erabaki hori hartzeko kontuan hartu da hango bizilagunek bertan aparkatzeko adierazitako interesa, baita gune horretako biztanleen kopurua areagotu izana ere.\nHori guztia Algortako erdigunea berrantolatzeko proiektuaren barruan, oinezkoentzako espazioak sustatuko dituen eta herritarren zein merkataritzaren bizi-kalitatea hobetuko duen espazio lagunkoia, segurua eta irisgarria sortze aldera.\nAlokairu-kontratuak urtebetekoak izango dira gutxienez, eta gehienez hiru urtez luzatu ahalko dira, partzela bakoitzeko hilean 60 euroko zenbatekoan.\nAparkaleku horren eragin-eremuan bizi diren herritarrek aipatutako partzeletako bat eskuratu ahalko dute; horretarako, euren eskaera eta pleguetan ezarritako dokumentazioa aurkeztu beharko dituzte.\nBehin-behineko adjudikaziodunak (Mugikortasun urria)\nBehin-behineko itxaron zerrenda\nZozketan onartutakoen eta baztertutakoen behin betiko zerrenda\nEbazpena. Zozketa: 2019ko azaroaren 6an, 09:30ean, Fadura Kirol Hiriko ekitaldi-aretoan.\nZozketan onartutakoen eta baztertutakoen behin betiko zerrenda: dekretua\nOnartutakoen eta baztertutakoen behin-behineko zerrenda (PDF / 423KB)\nEbazpena. Juan Bautista Uribarri kaleko 2-4-6-8 zenbakietako bizilagunentzako egoiliarren aparkalekuak alokatzeko zozketan parte hartzeko onartutakoen eta baztertutakoen behin-behineko zerrenda onetsi eta argitaratzea.\n10 eguneko epea zure eskaerako akatsak zuzendu ahal izateko, beharrezko dokumentuak erantsita.\nEskaera (PDF / 107 Kb)\nAdministrazio baldintzen plegua (PDF / 6 Mb)\nAparkalekuen planoa (PDF / 7 Mb)\nEragin-eremuko planoa (PDF / 9 Mb)\nEragin-eremuko atarien eta kaleen zerrenda (PDF / 122 Kb)\nSan Nikolas plazako aparkalekuak\n1. eragin-eremuko partzelen zozketa eta 2. eragin-eremuko plazen eskaera berrietarako epea.\nSan Nikolas plazako ibilgailu automobilebtzako egoiliarren aparkalekuetako aparkaleku-plazen emakida demanialerako administrazio baldintza berezien plegua (Plegua)\nSan Nikolas Plazako lurpeko aparkalekuen emakida demaniala esleitzeko zozketarako oinarriak (Zozketa)\nSan Nikolas Plazako lurpeko aparkalekuen zozketarako onartu direnen behin-betiko zerrenda (Zerrenda)\nDekretua: Aurkeztutako ukoak onartzea, eta ondorioz, dekretu honetan aipatzen direnei fidantzak itzultzea adostea, zozketan parte hartzeko onartutakoen behin-betiko zerrendak onestea, zozketaren oinarriak onestea eta zozketa egiteko eguna zehaztea, eragin-eremua handitzea partzelak norgehiagoka araubidean esleitzeko San Nikolas plazako aparkalekuak zozketatuz. (Dekretua)\nGetxoko San Nikolas Plazan dagoen ibilgailuentzako aparkaleku leku baten esleipenean parte hartzeko eskaera (Eskaera)\n2. Eragin-eremua. Getxo udalerri osoa.\n- San Nikolaseko lurpeko aparkalekua dagoeneko zabalik da (2013/06/04)\n- San Nikolaseko lurpeko aparkalekuko lehen 19 partzelak esleitu dira (2012/06/26)\n- Dekretua: Aurkeztutako uko egiteak onartzea eta, ondorioz, ondorengo NANak dituzten pertsonei egindako fidantzak itzultzea erabakitzea eta Egindako ukoen ondoren, behin betiko esleitzea San Nikolas plazako parkingeko aparkaleku-plazak\nAlgortako Manuel Gainza aparkalekuko egoiliarren eta abonatutako pertsonen plazak esleitzeko prozesua\n2021eko apirilaren 15ean egindako zozketaren ondoren Manuel Gainza izeneko aparkaleku publikoan dauden 86 egoiliarren lurzatien esleipendunen behin-behineko zerrenda argitaratzea, dokumentazio-errekerimenduaren zain, eta, ondoren, 920/2021 zenbakidun Alkatetza Dekretuaren bidez onartutako deialdian ezarritako baldintzak betetzen direla egiaztatzea.\nTxanda irekiko behin-behineko esleipendunaren zerrenda: zerrenda\nTxanda libreko itxarote-zerrenda: zerrenda\nMugikortasun murriztuko esleipendunen behin-behineko zerrenda: zerrenda\nZozketa eginda: zozketa\nZozketaren oinarriak: oinarriak\nEskatzaileen zerrendak onartu eta argitaratzeko ebazpena: dekretua\nEskatzaileen behin-behineko zerrenda: eranskina1\nZozketaren oinarriak: eranskina2\nEragin eremua - Oinplano orokorra: planoa\nEragin eremuko atalondoak: zerrenda\nAparkaleku zerbitzuko egoiliarren eta abonatuen plazak esleitzeko deialdia: deialdia\nEskaera EGOILIARrentzako leku bat esleitzeko: 2. eranskina\nEskaera ABONATUentzako leku bat esleitzeko: 3. eranskina\n-3. solairua EGOILIARrentzat: planoa\nEskaerak Administrazio Elektronikoko bulegoaren bitartez egin daiteke (https://eudala.getxo.eus/SolucionUnica/Autentificacion/EGestionInicial.aspx?ChangeIdioma=EU) edota Algortako Torrene aretoan dagoen Herritarren Arretarako Bulegoan, 10:00etatik 13:00etara.\nEskaerak aurkezteko 2021.eko martxoaren 9tik 30era bitartean.\nEspedientea irekitzea, P-2ko bazkideentzako 40 plaza eta P-3ko egoiliarrentzako 86 plaza lehia-erregimenean esleitzeko: espedientea\nEsleitzeko prozedurak. Abonatuen aparkalekuak 12. klausula zuzentzea.920/2021 Dekretuaren eranskin gisa ageri diren abonatuen lurzatiak: zuzenketa\nAparkaleku horren eraikuntza Algortako hiriguneko bidea berrantolatzeko proiektuaren barrukoa da, udal Gobernuaren (EAJ/PNV eta PSE-EE) eta PPren arteko akordioaren emaitza dena. Aparkalekuak 243 aparkatzeko toki ditu, hiru solairutan banatuta. Guztira eraiki den azalera 7.000m2-koa da eta Algortan, txandatze sistemako lehenengo aparkalekua da, egoiliar eta abonatuentzat. Sarrera Telletxetik da eta irteera Bolue kaleko jaitsieratik.\nManuel Gainza Aparkalekua erabiltzeagatiko Prezio Publikoen onespena\n“Manuel Gainza" aparkalekuko barne arautegia (Hasieran onetsia, 2020ko urriaren 29ko 127. Osoko Bilkuraren Erabakiaren bidez)\nErregelamendua sortzeko ekarpenak. Manuel gainza lur azpiko aparkalekua erabili eta jarduteko barne araubidea\nUdalak Manuel Gainza aparkalekuan egingo diren erabilera edo zerbitzuen ondoriozko diru-sarrerak arautzeko ordenantza fiskala egin aurreko kontsulta publikoaren iragarkia\nAlgortako Manuel Gainza aparkalekua zabalik, merkataritzaren gabonetako kanpaina eta herritarren joan-etorria bultzatzeko


Antzaran EPSZ Korrikarekin\nAurten jaso duten gizarte-laguntzaren artean gure Irungo EPSZk emandakoa nabarmendu da. Bandera eta kartelen ilarak egiten lagundu dugu, eta Korrika animatzera hurbildu gara Hendaiatik Irunera heltzen zen egunean, Donostiarantz jarraitzeko.\nDuela egin batzuk amaitu da Korrikaren hogeigarren edizioa. Martxoaren 30ean abiatu zen Otxandiotik, eta 11 egun igarota eta 2.535 kilometro eginda amaitu zen joan den apirilaren 9an, Iruñan. Korrikaren hogeigarren edizioaren lekukoa esku batetik bestera igaro da egun hauetan Euskadiko, Ipar Euskal Herriko eta Nafarroako herrien artean. Aurten jasotako gizarte-laguntzaren artean Irungo EPSZrena nabarmendu da, izan ere, bandera eta kartelen ilarak egiten lagundu zuen, modu aktiboan euskararen erabilera sustatzeko eta aldarrikatzeko. Horrez gain, Donostiarantz jarraitzeko, Hendaiatik Irunera heltzen zen egunean Korrikara animatzera hurbildu zen.\nMota honetako ekimenetan parte hartzeak gure zentroetako erabiltzaileen gizarte-funtzionaltasuna lantzen, haien gaitasunak nabarmentzen eta interesak eta itxaropenak errespetatzen laguntzen gaitu. Kasu honetan, AEKrekin (Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea) aktiboki lan egin dugu. AEK 1976. urtean sortu zen erakundea da, eta euskara irakasten aritzen da. Gure hizkuntzaren alde antolatutako martxan lagunduz parte hartu genuen. Erkidegoan gizarte-gaitasuneko eginkizun aktiboa izateak nortasun positiboa eraikitzen du, norberaren eraginkortasuna hobetzen du, asetzen du. Horrela, pertsonen ahalduntzea lantzeko aukera emateaz gain, erkidegoan txertatzen ere laguntzen du.


Informazio gizartearen eta merkataritza elektronikoari buruzko (LSSI) uztailaren 11ko 34/2002 Legearen 10. artikulua betetzeko, www.aktuarioak.org domeinua internet domeinua dela jakinarazi nahi dizuegu eta, horren titularitatea Colegio de Actuarios del País Vasco - Euskal Herriko Aktuarioen Elkargoak, aurrerantzean CAPV/EHAE, duela. Elkargo honen IFK G9551121 da eta helbidea:\nLehendakari Agirre kalea 11, 5. solairua 8 A atala, 48.014 Bilbao\nTel.: (+34) 94 944 477 113\nCAPV/EHAE, 2005eko irailaren 8an, ostegunez, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu zen abuztuaren 25eko 229/2005 Dekretuz eratu zenak, Eusko Jaurlaritzaren Elkargoen erregistroan inskribatuak, Sarbide eta Erabilera baldintzak jakinarazi nahi dizkie bere titularitatekoa den www.aktuarioak.org web orriaren erabiltzaileei.\n"www.aktuarioak.org" web orriaren sarbidea eta erabilera, Baldintza Orokorrek arautuko dituzte eta hauen mendean izango dira. CAPV/EHAEren titularitatekoa den edozein web orriren erabilerak zera dakar, Erabiltzaileak erabat onartu dituela orrira sartzen den une bakoitzean indarrean dauden Sarbide eta Erabilera Baldintza Orokorrak. Baldintza Orokorrak edozein unetan aldatzeko eskubidea bere esku du CAPV/EHAEk.\nBaldintza Orokorrak eta Erabilera\nJatorria aipatu gabe edo baimenik eskatu gabe, debekatuta dago www.aktuarioak.org web orriaren kopiarik egitea, ez osorik ezta atalka ere. CAPV/EHAEren web orrien eduki guztiak (testuak, entzutezkoak, bideoak, softwarea, diseinua eta nortasun-ikurrak, besteak beste), Jabetza Intelektuala eta/edo Industrialaren gaineko araudiaren mende daude. CAPV/EHAErenak dira edukien gaineko eskubideak. www.aktuarioak.org gunearen web orrietan sartzeak, inoiz ez dakar Jabetza Intelektualaren eta/edo Industrialaren eskubideen gaineko lagatzerik, transmisiorik edo inolako uko egiterik.\nErabiltzaileak ezin ditzake, inola ere, edukien gaineko CAPV/EHAEren edo, hala badagokio, hirugarrenen eskubideei buruz dauden nortasun-datuak aldatu edo kendu. CAPV/EHAEren web orrietan, helburu honetarako eskura jarri diren baliabide edo prozeduren bidez baino ezin daiteke sartu Erabiltzailea edukietara, edo Interneten helburu honetarako erabili ohi diren baliabideen bidez, beti ere Jabetza Intelektualaren eskubideen hausterik ez badakarte edo www.aktuarioak.org gunearen web orrietarako eta/edo bere informaziorako eta eskaintzen dituen zerbitzuetarako kalteren bat.\nwww.aktuarioak.org web orriaren informazioak eta zerbitzuak, legearen arabera, Baldintza Orokorren arabera, moralaren arabera, ohitura onak eta ordena publikoaren arabera erabiltzeko konpromisoa hartu du Erabiltzaileak. Bereziki, zerbitzu eta edukien erabilera zuzena eta legezkoa egiteko konpromisoa du erabiltzaileak, baita honako jarduerarik ez egitekoa ere:\nLegezko titularren Jabetza Intelektualaren eta/edo Jabetza Industrialaren eskubideen kontrako ekintzarik burutzea.\nHonako izaera duten edukiak edo propaganda hedatzea: arrazista, xenofoboa, pornografia ilegala, giza-eskubideen kontrakoa, terrorismoaren apologia.\nwww.aktuarioak.org gunearen edo bere hornitzaileen edo hirugarrenen informatika-sistemetan kalteak eragitea, eta/edo birus informatikoak sartu edo hedatzea ezta informatika-sistemetan kalteak eragin ditzaketen beste sistema fisiko edo logikoak ere, esate baterako, eskatu ez diren mezu elektronikoak etengabe bidaltzea.\nPublizitatea bidaltzea edo mezu elektroniko ez eskatuak edo ez baimenduak.\nCAPV/EHAEk ez du bere gain hartuko, www.aktuarioak.org gunearen web orrietara sartzearen ondorioz edo bertan dagoen informazioa edo aplikazioen erabileraren ondorioz erabiltzailearen softwarean edo hardwarean sor litezkeen kalte edo galeren gaineko erantzukizunik.\nCAPV/EHAEk ez du bermatzen www.aktuarioak.org guneko informazioa edo zerbitzuen egokitasuna, fidagarritasuna, eskuragarritasuna, bidezkotasuna edo zehaztasuna eta, eguneratu, aldatu edo ezabatu egin litezke aldez aurretik jakinarazi barik; edozein kasutan ere, informazio legezko aurreikuspenak errespetatuko dira.\nCAPV/EHAEk ez du bermatzen bere web orrietako edukiak Espainiatik kanpo egoki edo erabilgarri direnik. Espainiatik kanpo CAPV/EHAEren orrien eduki osoak edo zati batzuk legez kanpokoak badira, debekatuta dago erabiltzaileak bertan sartzea zein erabiltzea eta, debeku hau bete ezean, Erabiltzaileen ardurapean izango da; beraiek bete behar baitituzte ezargarriak diren lege nazionalak.\nCAPV/EHAEk ez du bere gain hartuko hirugarrenek orri honetan aipatzen diren hiperloturetan sartu dituzten edukietatik eratorritako inolako erantzukizunik. Hiperlotura eratzeak ez du esan nahi harremanik dagoela CAPV/EHAE eta lotura ezarritako Web orriaren jabearen artean, ezta edukiak edo han eskainitako zerbitzuak onartu eta ontzat eman direnik ere.\nBere web orrietarako sarbidea, aldez aurretik jakinarazi barik eta edozein unetan, aldi baterako eteteko eskubidea bere esku du CAPV/EHAEk, baita Orrietan, eskainitako zerbitzu eta informazioetan, hauen aurkezpen edo kokapenean eta Sarbide eta Erabilera Baldintza Orokorretan beharrezko aldaketak egiteko ere. www.aktuarioak.org gunearen web orrietan jasotzen den informazio oro, CAPV/EHAEri doan lagatzat hartuko da.\nPosta elektronikoa ez da bide onargarria izango, erreklamazioak aurkezteko. Horretarako CAPV/EHAEren Marketing Sailera jo beharko da, eta honek, kasuan kasuko bideak zehaztuko ditu.\nCAPV/EHAEren web orrien gaineko gai guztiak Espainiako legediak eraenduko ditu, eta Bilboko Epaitegi eta Auzitegien eskumenekoak izango dira, egokitu litekeen edozein foruri uko eginda.


Osteopatiaren desegintza | begiradak | GAUR8 - mila leiho zabalik\nDuela hamar urte hementxe «Osteopatia, modetatik harantzago» artikulua idatzi nuenetik gauzak nahikotxo aldatu dira. Nire belaunaldiko fisioterapeutendako (karrera 1993an amaitu nuen) osteopatia errebultsibo handia izan zen: artean fisioterapian nagusi ziren eskema zaharkituak gainditzeko giltza eman zigun, lanari ekiteko ilusio berria lortuz.\nHutsuneak ere ikusten genizkion osteopatiari, bistan da; batez ere, formakuntzaren negozioa, zenbait teknika sinesgaitz eta oinarri zientifikoen falta. Azken horretaz osteopatiaren teorikoak ere jabetuta zeuden: euren alde, esan beharra dago ikerketa zientifikoaren metodologia bultzatzeko ahalegin handia egin zutela, osteopatia ebidentzian oinarritutako osasungintzaren (EOO) bidetik sarrarazteko. Baina bide estua da hori, eta osteopatiaren korpus osoa ez da bertan kabitzen. Beste modura esanda: idia eta ahuntza nekez lot daitezke uztarri berean.\nUrteen poderioz “osteopatia” izen ez oso egokiarekin ezagutu den teoria multzo horren barruan, ebidentziadun teknikak (alegia, EOOren araberako entsegu klinikoetan balekotasuna frogatua dutenak) zein ebidentziarik gabekoak metatu dira. Gainera, ebidentziarik gabeko tekniken barruan nahastean ditugu teknika eraginkorrak (baina entsegu klinikoen arau zorrotzekin frogatu ezin direnak), eta beste batzuk, fisioterapiarekin baino, sorginkeriarekin zerikusi handiagoa dutenak. Azken horiek, argi eta garbi, baztertzeko modukoak dira. Baina eraginkorrak diren ebidentziarik gabeko teknikekin gauza ez da hain erraza: ezin dugu lastoa eta garaua sutan batera erre.\nGaur egun, osteopatia biszeraleko eta kranialeko teknikek eragiten dituzten aldaketa fisiologikoak neurtzeko prozedura fidagarririk ez dago; garatu egin beharko dira. Argi dago jada ezin dela osteopatia korpus monolitiko bezala hartu («dena ala ezer ez»), eta, nolabait, desegin egin behar dela, itsasontzi zaharrak legez: fisioterapiaren barruan baleko parteak hartuz, eta, besteak, baztertuz.\nProzesu hori luzea izango da (belaunaldietakoa), eta, bitartean, teknika osteopatikoen multzo handi bat linboan geratuko da: baztertu gabe (eraginkorrak direnez) baina EOOren arabera balioztatzeke. Halere, kontuan hartu behar dugu egoera hori ez dela berria, eta ez dela osteopatiara mugatzen: fisioterapia klasikoaren hainbat teknika egoera horretan daude (krioterapia, ultrasoinua eta masajea, esate baterako), baita beste osasun espezialitate askotakoak ere.\nEOOren izenean, ebidentzia maila sendoa duten teknikak soilik erabiltzea aldarrikatzen duten osagileak daude; azkenaldian, nire bizitzan estreinakoz, hori eskatzen duten pazienteak ere ezagutu ditut. Hori oso garrantzitsua da, eta zalantza barik datozen urteetako terapeutikaren norabidea markatuko du. Baina, gaur egun, fisioterapian behintzat, aldarri hori ezin da gauzatu: ebidentzia sendodun tekniketara mugatuko bagina, ia tresna barik geratuko baikinateke.\nHorren ordez, pragmatikoak izan behar gara: ebidentzia maila altua duten teknikei lehentasuna eman behar diegu, noski, baina horien arteko hutsune ugariak esperientzia klinikoaren bidez balioztatutako teknikekin betetzen jarraitu beharko dugu. Horrekin batera ikerkuntza bultzatu behar da, egunen batean gure jardun osoa EOOn osoki oinarrituta izan dadin. •


Urkulluk izurria eta aurrekontuak jarri ditu urte politikoko lehentasun | Politika | Berria\nEusko Jaurlaritza, iazko abuztuaren 25ean, Donostiako Miramar jauregian eginiko Gobernu Kontseiluaren aurretik. IDOIA ZABALETA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nIñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak atzo berrekin zion agenda publikoari uztailaren 30az geroztik. Urkulluk Labi teknikoaren bilera aukeratu zuen oporraldi osteko jardunera itzultzeko, eta, azkenean prentsaurrekora irten ez bazen ere, baliteke Jaurlaritzak hastekoa den urte politikoan izango dituen lehentasunen erakusgarri bat izatea. Izan ere, Lehendakaritzako iturriek egunotan zabaldu dutenez, COVID-19aren izurria eta hura hainbat arlotan eragiten ari den ondorioak izango dira Urkulluk datozen hilabeteetako jardunean izango dituen lehentasun nagusiak, 2022. urterako aurrekontuak prestatzearekin batera.\nUrteroko legez, Jaurlaritzak Donostiako Miramar jauregian egingo du urte politikoari ekiteko Gobernu Kontseilua. Abuztuaren 31n izango da hitzordua. Ordurako, premiazko lan batzuk aurreratuta izan beharko ditu: pandemiaren bilakaera kudeatzeaz gain, ikastetxeetarako itzulera nola egingo den zehaztu beharko du gobernuak. Irailean bertan izango da politika orokorreko eztabaida, Eusko Legebiltzarraren jardunari berrekingo diona.\nHoriez gain, datozen hilabeteetan Urkulluren gobernuak galtzak bete lan izango ditu estatutuaren arloan. Batetik, urriaren 1etik aurrera bere esku geratuko delako espetxeen eskumena; beraz, hari egokituko zaio Zaballako (Araba), Basauriko (Bizkaia) eta Martuteneko (Gipuzkoa) kartzelak kudeatzea, eta, horrekin batera, 700 bat langileren eta 1.300 preso ingururen gaineko ardura izango du. Jaime Tapia epailea ari da espetxe eredu berria diseinatzen, eta haren taldeak zehaztuak ditu irizpide nagusiak: besteak beste, presoen %40k zigorra erregimen irekian betetzea.\nBestetik, ordea, Espainiako Gobernuak eta Jaurlaritzak atzeratuta dituzte eskumenen transferentziei lotutako lanak; apirilean, bi gobernuek lau eskumenen inguruko akordioa itxi zuten, nahiz eta martxorako 11 ziren Jaurlaritzaren esku utzi beharreko eskumenak.\nGernikako Estatutua betetze aldera diseinatutako egutegiaren arabera, transferentzien hurrengo blokeak urrirako egon beharko luke itxita, eta multzo horretan sartuko dira, besteak beste, hidrokarburoak, estatuko sektore publikoa eta aireportuak. Erronken artean egongo da, halaber, bizitzeko gutxieneko diru sarreraren kudeaketa eskualdatzea.\nHaatik, gauza bat da 1979ko estatutua betetzeko falta diren eskumenen transferentzia negoziatzea, eta beste bat Euskal Autonomia Erkidegoak izan beharko lukeen autogobernu ereduaz edo estatus politikoaz eztabaidatzea. Urkulluk bederatzi urte egingo ditu aurki Jaurlaritzako Lehendakaritzan, eta harrezkero mahai gainean dago estatus politikoaren gaia, hura nola definituko. Jaurlaritzak legealdirako gobernu programatik kanpo utzi zuen gai hori, baina espero da talde politikoek eztabaidari berrekitea udazkenean; izan ere, udaberrian Urkulluk berak behin baino gehiagotan adierazi zuen estatusari buruzko eztabaida atzera ere martxan jartzeko beharra.\n2016-2020ko legealdian, bi dokumentu jorratu zituzten: estatus berriaren oinarri eta printzipioak, nagusiki EAJk eta EH Bilduk babestuta, eta bertsio diferenteak biltzen zituen testu artikulatu bat, EAJk, Elkarrekin Podemos-IUk eta PSE-EEk proposatutako adituek jorratuta. Datozen hilabeteetan ikusi beharko da bi testuek zenbaterainoko lekua duten abiatzekoa den eztabaidan.\nJaurlaritzaren beste egiteko nagusietako bat zera izango da, 2022rako aurrekontuak taxutzea. Oraingoan ere nahieran osatu ahal izango ditu, EAJk eta PSE-EEk Eusko Legebiltzarrean daukaten gehiengoak bermatu egiten duelako aurrekontuak onartzea, baina ikusi beharko da legealdiko bigarren urte politikoan Jaurlaritza gai izango den oposizioko talde politikoren baten babesa erakartzeko.\n2021erako, Pedro Azpiazu Ogasun sailburuaren taldeak 12.442 milioi euroko aurrekontua prestatu zuen, eta Jaurlaritzak Elkarrekin Podemos-IUrekin izan zituen elkarrizketa gehien, baina ados jarri gabe amaitu zituzten negoziazioak. Harrezkero, Jaurlaritzak ezkerreko koalizioaren babesa izan du, adibidez, Pandemiaren aurkako Legea aurrera ateratzeko, eta baliteke legealdiko bigarren urteak zehaztea Elkarrekin Podemos-IUk zenbaterainoko sostengua ematen dion Jaurlaritzari, hark gobernabidea bermatua izan arren. Legealdiko lehen urtea igarota, pandemiari aurre egiteko legea eta aurrekontuena izan dira legebiltzarrak onartutako bi arauak, baina hastekoa den urte politikoan legebiltzarrera heldu beharko lukete Jaurlaritzak legealdirako iragarritako 36 lege proposamenetako batzuk.\nHorrez gain, Urkulluk zeregin ekonomikoen zerrendan izango ditu Europako funtsen kudeaketa eta COVID-19aren izurriak ekonomikoki utzitako egoera suspertzea.


QAPF diagrama - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(Italieraz) Arroka plutonikoen sailkapenerako QAPF diagrama.\nQAPF diagrama edo Streckeisenen diagrama arroka igneoak sailkatzeko erabiltzen den hiruki bikoitzeko diagrama bat da. QAPF izena ingelesezko "Quartz, Alkali feldspar, Plagioclase, Feldspathoid (Foid)" hitzen akronimoa da, hau da kuartzo, feldespato alkalino, plagioklasa eta feldespatoide mineralen araberako sailkapen bat da. Mineral hauek erabiltzen dira sailkapena egiteko, %100era birkalkulatzen.\nQPAF diagramak arroka plutonikoak sailkatzen erabiltzen dira batez ere, arroka faneritikoetan, baina arroka bolkanikoak sailkatzeko ere erabili daiteke, mineralogia modala determinatu bada. Arroka piroklastikoak sailkatzeko ez da erabiltzen, horietarako TAS diagramak erabiltzen direlako. TAS ere beira duten arroka bolkanikoetan erabiltzen da, obsidiana kasu. Mineral mafikoak %90a baino gehiago badira (peridotita eta piroxenitak, adibidez) QAPF ere ez da erabiltzen.\nDiagramak erabiltzeko ikerketa mikroskopio bitartez egin behar da, portzentajeak zehaztu ahal izateko.\nMultimedia: QAPF diagrams


Iñarbegiko auzoa. Egilea(k) ARRIZABALAGA, Mikel. Berria, Euskal Editorea SM 2014 (1)\n...oko auzoak eta errekak ibarrean zehar egiten duen ibilguneak sortutako ur-jauzirik eder eta ikusgarrienetakoa da Xorroxi...\nLapatx itxiko da, baina barkatuko diguzue, sentitzen dugu. Egilea(k) UNANUE, Aitor. , Uztarria Komunikazio Taldea 2016 (1)\n...n toxikoak, arriskutsuak... denetik. Errekaren ibilgunea zaborrez erabat bete artean.\nTrafiko isunak jaitsi egin dira Aretxabaletan, azken urte honetan. Egilea(k) RAMOS, Imanol. El Diario Vasco, Sociedad Vascongada de Publicaciones, S.A. 2010 (4)\nIsun gehienak espaloietan, ibilguneetan eta zebrabideetan aparkatzeagatik ziren\n... herriko udaltzainek. Horietatik 373, espaloietan, ibilguneetan eta zebrabideetan aparkatzeagatik izan ziren. Gehien eman z...\nibilaldia. Egilea(k) F., I.. Deia, Editorial Iparraguirre, S.A. 2013 (1)\n...oaren 19a arte Auzokoa, Bake-Eder, Zimela, Ibilgunea (Ibilaldiaren denda) eta Seber Altube Ikastolan. Erreserbak...


Euskal Herria Bildu - Bakartxo Ruiz “Herritarrok gure etorkizunaren jabe izan nahi dugu, geure bizitzan eragina duten erabakien parte izan nahi dugu”\nBakartxo Ruiz “Herritarrok gure etorkizunaren jabe izan nahi dugu, geure bizitzan eragina duten erabakien parte izan nahi dugu”\nBilkura berezia izan da Nafarroako Parlamentuan, EH Bilduk eskatuta, erabakitze eskubidea eta hiritarren parte hartzearen inguruan. Alderdi bakoitzaren jarrera eta asmoak argi utzi dituen eztabaida izan da. Alderdi zentralistek, urduri erantzun diote eztabaidaren muinari, hiritarren borondatearen adierazpen librearen beldur. EH Bilduk, Nafarroako herritarren protagonismoa defendatu du, beren etorkizuna erabakitzerako orduan “Benetan sinisten dugulako jendartea protagonista dela. Auzolanaren herrian gaude! Herrietako auzolana bera, batzarrak, gizarte-eragile sare erraldoia, herritar mugimendu bizia... Auzolana eta parte hartze kolektiboa aski errotuta dago Nafarroan. Eta Nafarroako herritarrok subjektu politiko gisa ulertzen ditugulako. Batzuek erresistentzia argia erakusten duzuen arren, Nafarroa Jauntxo Feudalen moduan gobernatzea amaitu da” adierazi du Bakartxo Ruizek.\nZentzu horretan EH Bilduk erabakitze eskubidea indartzeko aldarria egin du parlamentuan “Gure autogobernua eta burujabetza defendatzeko eta indartzeko tresnak baliatzea, nafar herritarron ongizatea babesteko. Helegiteak ditugu Etxebizitza, osasungintza, fiskalitatea... nafarron eskubideak ukatzeko tresna izan diren neurrian, esparru horietan eta beste batzuetan Nafarroak bere herritarron ongizatea nola babestu nahi duen defendatu eta ekimen zehatzak abian jarri behar ditugu. Eskumenen eztabaida ere hortxe dugu. Akordioan jasotzen dira, kartzelak, trafikoa, I+D... Burujabetzarako bidean urratsak egin daitezke” azaldu du Bakartxo Ruizek.\nEztabaida amaituta, EH Bilduren ebazpen proposamenak, erabakitzearen bidetik aurrera egiteko ekimenak izan dira: Madrildik asmo zentralistekin Nafarroaren kontra izan diren eraso eta elegiteak salatu; Nafarrek beren eredu ekonomiko eta sozial propioa eraikitzeko bidea zabaldu; Konstituzioaren balizko erreforma edo "prozesu konstituziogilea" dela-eta, Nafarroak eskubidea duela subjektu politiko subirano gisa erabakitzeko aldarrikatu eta Nafarroako Parlamentuak prozesu parte-hartzaile eta parlamentario bat irekitzeko bere konpromisoa adieraz dezala eskatuz, Nafarroaren estatus politikoa zehazteko, eskumen berriak sartzeko eta eskubide sozialen aitorpenean sakontzeko, eskubide horiei ahal den lege-mailarik handiena emanez, benetan bete daitezen.


1960-1970 hamarkadan Lapurdi, Baxenabarre, Xiberuko Euskal Kultur aroa - Euskonews\n1960 1970 hamarkadan Lapurdi, Baxenabarre, Xiberuko Euskal Kultur aroa 1960 1970 hamarkadan Lapurdi, Baxenabarre, Xiberuko Euskal Kultur aroa * Traduction au français de l'original en basque Manex Pagola Kulturaren gaiaz orokorki baina zehazki ari behar den aldi oroz eta tokiko edozein kulturaz ere kasik muga gabeak eta zinez mugikorrak dira eremu berezi hori osatzen duten aldeak; lehenik alde materialak, teknikoak, laneko moldeak, biztzeko erak, espazioan barna joaitekoak , hots produkzio oro baldintzatzen dituztenak eta denbora berean nor bera nor edo zer egiten duten beste hainbat pondu garrantzizko, pentsonalak edo taldekoak. Hauk aldiz dira kultura baten alde intelektualak deituak; izpirituarenak, pentsamenduarenak, hizkuntzarenak, jakintzarenak, sentipenarenak, sinesmenarenak, ohidurenak, mementoko balorenak eta abar. hauk ere denak beti aldatuz baitoatzi. Alde hauk oro ahal bezala kondutan hartu gabe ezin egin behar bezala kultura baten egiazko neurtzerik edo haztatzerik. Hain xuxen, 1960 1970eko tarte hori aski berezia eta aberatsa gertatzen da Euskal Herri iparraldeko hiru probintzietan ere. Laburbilduz, hiruzpalau fenomeno nabarmen izanen dira bereziki altxatzeko. Laneko tresna berrien sartzea bai nekazaritzan (uraktoreak eta abar...) bai industrigintzan (ekai berrien lantzea eta lanen dibertsifikazioa ) , haurrak eta gazteak geroz eta gehiago eskolatzearen garrantzia, haurrak geroz eta gazteago sartzen direla eskoletan (frantsez hizkuntza eta mundu bakarrean nahi eta ez) gero 14 urtetatik 16etarat luzatzen dela gainerat eskolatzeko epea. Komunikabide berrien agertzea ere hor da (irrati, telebista, agerkari berri eta abar...denak frantsesezkoak) emeki emeki, azken etxetaraino heltzen direla, munduaren itxura berri bainan zabalago eta kontrastetuago bat ekarriz. 1960 arte ipar Euskal Herrian, sail askotan atzera edo gibelera gelditua frantses Estaduko zerbitxu publikoen faltaz, neokolonia baten gisarat, badirudi hemeretzigarren mendeko ohidura eta ikuspegiakdirela oraino gehienbat nagusi. Jendeak bakarka edo multzoan agertzen duen kulturak ohizkoak bezala dirudi "etxea" deituraren inguruan ohizko ikuspegi zahar eta balore tradizionaletan hartua, beti erlisione katoliko erromano garratz baten erran edo esanetik joan behar dela ongi ikusia izateko. Bereziki baserri aldean... Jende heldu gehiena, berez, euskal hizkuntzatik ari da hain segur oraino, salbu geroz eta gutiago hirixketan, Atarratzen, Maulen, (Xiberuan), Donapaleun eta Donibane Garazin (Baxenabarren), berdin Hazparren (Lapurdin) eta are gutiago kostaldeko hirietan: Baiona, Angelu, Biarritze, Donibane Lohitzune, Hendaian. Beste faktore batek ere bere garrantzia izanen du denbora horietan eta da besteak beste "turismo herrikoi" baten hedatzea eta hau berdin gure baserri askotaraino "gîtes ruraux" deitu udatiarrentzat eraiki egonleku txukunen bidez. Zer kolpea hau ere lehenago kasik lurreko lanetik bakarrik bizi ziren "etxe" eta ""etxalde"entzat! Hortik ikusten ahal da"diru berri baten agertzeak zer nolako ikuspegi berria sortzen ahal duen, ohizko bizi xume gogor eta xuhurra, iraganeko "autartzia" baten ordez merkatu zabalago baten sareetara gero eta gehiago bilduz. Baina horra non eraikipen ausart batzuek, iduriz elkarrekin batere lotura zuzenik gabekoak, euskal mundu tradizionala berbetan bezala hartzen duten nunbait kanpotik heldu diren haize berri handieri ihardokitzeko bezala: Jean Errecart ek Donapaleun "Lur berri" nekazarien edo laborarien produkzio koperatibaren sortzea, Piarres Charritton ek Hazparnen San Josepe kolejioan Eskola Tekniko baten abiatzea, Donibane Loitzuneko arrantzaleak atunketa Dakar eraino joaitea, Bokalen burdin edo burni ola handien ordez (hetsiko baitituzte) beste lan dibertsifikatu batzuen bidean ezartzea, bat bestearen ondotik ateratzen direla Bokale, Baiona, Angelu aldean lantegi berriak Satec, Socadour, Fertiladour, Breguett, Turbomeca, Angeluko eskola teknikoa indartzea eta abar... Nekazaritza bera aldatzen hasia den bezala, badirudiindustrian ere aro berri batean sartuak garela, diru fresko gehiagorenean. Oralkoan aski ahantziak behar bada 1914 18ko Gerra Handiaren Sarraskiak (iparraldea zinez odolhustua zutenak), berdin 1939 45eko hertsipenak. Frantses Estaduak Indochina eta Afrikako kolonia gehienak galduak ditu baina gogor dio Aljeriako kolonizatuen jezarpenari eta azkenean hemen ere galtzen du aski molde hitsez. Frantziaren ustez betiko puxantzia edo handikeria kolokan sartzen dela dirudi... Euskal Herri hegoaldean Español Estadu osoan bezala frankismoak beti garratz dirau, Eusko Jaurlaritza desterruan dugu. Beharrik ahots handi batzu ari direla horren guziaren ozenki salatzen bereziki intelektual eta Elizako batzuen bidez, horien zerbait berri heltzen dela noiztenka iparralderat ere. Mixel Labeguerie batek euskal aberri kanta berri sail bat ateratzen digu. Meyzenc argitaldariak Baionan Gogor izeneko dizka bere protesta sakon eta luzearekin... "Ez ez dut nai holako zibilizaziorik" Batikanoko II. Kontzilioa ere bildu da eta jadanik Belokeko komentuan Aita Iratzeder eta Lertxundik ixil ixila, euskaratuak eta musikatuak dituzte kristau liturgiako testu beharrenak. Dudarik ez da euskal kultura berritu nahiaren atarirat edo aterat heltzen ari garela. Ezin da ere ahantzi beti hor dugula Euskaltzaleen Biltzarra bezalako elkarte ospetsua bainan nekatuxea bezala dirudiena, hor ere Euskaltzaindia eta bereziki iparraldekotz beste erakunde ttipi bat 1957az geroz eskoletan euskara sartu nahiz ari dena ahal bezala, hau baita Ikas batasuna. Biarritzen Oldarra kantu eta dantza taldea euskal aberri edo nazionearen itxura eman nahiz ari da, Garain aski laster Garaztarrak izeneko "talde folklorikoa" deitzen dutena halaber. Uztaritzen Lapurtarrak deitua bereari doakigu eta ahanzten ditugun beste zenbait ere segurrenik ere. (Barka!) Beste sail batean, hala nola, Piarres Larzabal baten antzerkiak arrakastarik badu Heletako eta Hazpareneko taldekin bereziki Telesforo de Monzonek ere bere lan finak agertzen dizkigutalde berekin, hala nola, Menditarrak, Hazparenen Anderea... Maisan MALHARIN eta MINABERRI k lan ederrak daramazkite beren antzerki eta kantuekin batez ere, eskoletako haurrekin. Daniel Landartek antzerki engaiatua ekartzen digu samin samina: "Bai ala ez?" titulupean, jokatuz Baionako antzokian. Pilota jokoan badu arrakastarik orain herri ttipitan baina futbola eta errugbiaren konkurrentzia heldu zaio orain. Xiberuan Pierre Bordazarrek (Etxahun Ituri) gogoan hartu du pastorala berrieri jokatzea eta erlisiozko gaien gainetik bereziki tokiko historiaren aipatzea, bere antzerki ezagunetan lehenetarik izanen dela Barkoxen plazaratuko duen Etxahun (Barkoxe olerki dohakabe famatuaz). Baionako Euskal Museoan, Jean Haritschelhar ek horgo zuzendari berri jarriak, Buulletín du Musée Basque delakoa berriz abiarazten du euskal ikerketari bultzada berri bat eman nahian. Berritzapen nahi horien berri ekartzen digu astero bizpahiru mila aletan Herria, euskarazko astekari katolikoak. Gisa berdintsuan, Gazte, Euskaldun Gazteria, krixkatuaren hilabetekariak ere baderasa euskal gizartearen berritzearen beharrrik. Aro berri honetan horra non Lapurdi kostaldetik uhain intelektual berri bat agertzen dela euskal kultura berri nahia bera ozka batez gorago eraman nahi duena politikoki, erresistentzia oihu batek bazter ixilegi batzu iratzarri nahi lituzken bezala. Etorria da alabainan kondu zehatzen tenorea edo ordua. Gizarteak iparraldean ere aintzina edo aurrera eginik ere, baserriak husten ari direla, jendea geroz eta gehiago hiritartzen (eta automatikoki bezala erdalduntzen), ohidura asko galtzen halere beti (erlisio, euskal hizkuntza eta abar...). Uhain berriaren izena da orobat Enbata eta hor lehiatuko dira hanbat gizon eta emazte gazte eta gordin. Euskal Herri osoaren errealitate zauritu bat du denen begi bixtan eman nahi. Lan horietan direla gehienak agertzen ofizio eberdinetako gizon eta emazte, hanbat politikako esperientziarik gabe, halerez. Piarres Larzabal, Mixel Labéguerie, XimunHaran, Jean Etcheverry, Ainchart, Mixel Burucoa, Juana Idiart, Jean Luis Davant, Martxelin Arbelbide eta hain segur denen gibelean edo atzekaldean Telesforo de Monzon bat ere... (Denen akulatzaile suharrena beharbada?) Hortik laster abiatuko da Baionan Euskal Idazkaritza ipar eta hegoaldeko abertzale gazteak, berdin iheslari zenbaitekin ere lotuko dituena: Txillardegi bat, Julen Madariaga eta beste. Baionako seminario handian, Donostiakoan bezala, apezgai batzuek ere Euskal Herriaren aldeko kontestazio bipil bat abiatua dute eta zin entzunak izanez, zenbaitek kanporateko bidea hartuko dute. Gozitiri dizka eta liburu argitaldaria jada abiatua da... Iparraldean ere, euskal kantu berriak plazaz plaza bere aldea emeki emeki lantzen du gitarra soil bat besazpean dabiltzala. Eta goizago, hegoaldeko abertzale iheslari batzuek beren mailan euskarazko eskola baten entsegua eginik, Enbata ko militante batzuek 1969an abiatzen dute Baionan iparraldeko egiazko lehen ikastola bat Seaska deitua, Argitxu Noblia, Angeluar burraso gazte batekin, gero hortik, zenbat hilabetez Biarritzen gaindi ibilirik, Arrangoitzen zinez finkatuko dena. Eraiketa honekin, ondotik abiatuko diren beste ikastolen hazia botaia da. Bainan ezin halere ixilean utzi zein nekez eraiki diren euskararen saileko lan berriak. Beharbada sail hau politika giroari bereziki lotua izan delakotz, kasu honetan, abertzalegoari. Eta ez da ezer erraitea edo esatea zenbat hertsapen izan dituen abertzalegoak iparraldean tokiko "establishmentaren" ganik, horrela hortik ateratzen zen guzia abenturakeriarekin parekatu nahi izan baita herriaren aintzinean edo aurrean. Hain xuxen ordu haietan da ere gogortzen hegoaldean euskal erresistentzia berria, eta nahi eta ez, horren oihartzinak iparranderat ere noizbait heltzen eta ez beti beren alde hoberenarekin! Ikusten da 1960 1970 arteko hamarkadan izan dela mugidarik Lapurdi, Baxenabarre eta Xiberuko euskal kulturan . Zahar berrika aintzinatu bide dira urratsek, bainan euskal abertzalegoakdizkio beharbada gehienik eman hegal herriak. Bainan zinez nabaria dena, berritzapen horietan barna joateko, iparraldeak ez duela izan beharko zuen instituzio gutiena ere. Manex Pagola, Euskal Museoko zuzendaria Euskonews & Media 76.zbk (2000 / 4 28 / 5 5) gratuita | Abonnement gratuit | Free subscription Eusko Ikaskuntzaren Web Orria webmaster@euskonews.com http://ikaskuntza.org/cgiBanner/banner.cgi?datos=bizkaia&link=www.bizkaia.net/bizkaia/Euskara/Foru Aldundia/Kultura/eu cultu.htm http://ikaskuntza.org/\nATHARRATZE-SORHOLÜZE MAULE-LEXTARRE DONAPALEU DONIBANE GARAZI HAZPARNE DONOSTIA-SAN SEBASTIAN HENDAIA DONIBANE LOHITZUNE BIARRITZ ANGELU\nERRECART, Jean CHARRITTON, Pierre LABEGUERIE, Michel LARZABAL, Piarres BURUCOA, Michel Haritschelhar Duhalde, Jean Gratien ETCHEVERRY, Jean de ÁLVAREZ EMPARANZA, José Luis