Hamaika urte ditugu, 10+1, klima aldaketaren martxa eroa mantsotzeko. Berandu da, baina ez beranduegi. Lehenagoko egoerara ezin gara itzuli, baina gure esku dago ahalik eta kalte gutxien sortzea, natura kaotikoari neurria hartzen saiatzen garen bitartean. Lorea Flores Hego Euskal Herriko Greenpeaceko arduraduna da. Berak jarri digu puntua.\nLorea Flores Compains (Iruñea, 1985)\nIruñean sortu eta txikitatik Lesakan bizi da. EHUn Biologia ikasi zuen. Ikerkuntzan aritu izan da lanean, lehenbizi EHUko Ibaien Ekologia Taldean eta ondoren bi urte Frantziako Nekazal Ikerkuntzarako Institutuak Senperen duen egoitzan. Egur hilak ibaien ekosisteman duen eraginaren inguruan egin zuen doktorego tesia. Duela urtebete Greenpeaceko Hego Euskal Herriko arduraduna da.\nNondik datorkizu naturarekiko grina?\nBetidanik izan dut. Hasieran albaitaritza ikasi nahi nuen betidanik izan dudalako animaliekiko atxikimendu handia. 8 urte nituela etorri ginen Lesakara bizitzera, baina gogoratzen dut Iruñean bizi ziren atautxi eta amautxirekin askotan joaten ginela mendira eta Taxoaren zuten baratzera. Landareak eta animaliak ikusten genituen eta amautxik beti azaltzen zigun animalia txikienek ere berebiziko garrantzia dutela eta ez dutela zertan txarrak izan. Erleei, adibidez, ez geniela beldurrik izan behar esaten zigun. Hori dena izugarri gustatzen zitzaidan.\nIbaien ekologian aditua zara. Zertaz egin zenuen tesia?\nEgur hila ibaian birsartzeak ibaien prozesuetan eta bertako bizidunengan dituen eraginak aztertu nituen. Egur hilak laguntzen dio ibaiari forma bat hartzen, bertako sedimentuei eusten eta bertako bizidunentzako habitata ziurtatzen. Hori dena, tamalez, hemen ez da errespetatu urtetan eman den basoen ustiapen ereduagatik. Behin eta berriz esaten da hobe dela errekak garbi egotea, hau da, enbor, harri handi eta bestelako “oztoporik” gabe, baina erreka batek elementu horiek behar ditu bere ekosistema sendo mantentzeko.\nPresek ere preso edukitzen dute erreka?\nHala da. Mozten dute ibaiaren jarraikitasuna, traba dira bertako animalientzat eta aldatzen dituzte uraren ezaugarri fisiko-kimikoak eta tenperatura. Ekosistema guztiz aldarazten dute. Hemen ez da gelditzen ibai librerik. Artikutzan ere, nahiko toki naturala, ikusten da gizakiaren eskua noraino iritsi den eta nolako aldaketak dauden ubide guztietan.\nNola iritsi zara Greenpeacera?\nIkerkuntzan aritu naiz orain arte, baina gero eta gehiago eskatzen zidaten kanpora joateko, eta gainera, mundu hori hagitz konpetitiboa da. Halako zalantzekin nenbilela iritsi zitzaidan Greenpeacen aritzeko aukera. Neure burua aurkeztu eta hartu egin ninduten, eta Lesakatik egiten dut lan.\nZergatik erabaki dute Euskal Herrian bulego bat zabaltzea?\nEstrategia kontua da. Erakundeak 1984an zabaldu zuen Madrilgo bulegoa eta egun 130.000 bazkide ditu Estatuan, horietarik 11.000tik gora Hego Euskal Herrian (2.300 Nafarroan eta 9.000 EAEn.) Bazkide anitz dira bertako populazioa kontuan hartuta. Hemen mugimendu handia dago eta beharrezkoa zela pentsatu zuten bulego bat zabaltzea eta berdin egin dute Galizian, Katalunian eta Andaluzian.\nZer du berezia erakunde horrek?\nGreenpeace nazioarteko erakunde ekologista eta bakezalea da, ekonomikoki eta politikoki independentea, gobernuen, alderdi politikoen eta enpresen ez dohaintzarik ezta presiorik ere onartzen ez duena. Ez du laguntzarik hartzen, ezta eskatzen ere. Guk ekintza zuzenak eta ez bortitzak egiten ditugu inguruarekin zerikusia duten arazoenganako arreta deitzeko.\n"Bizirik iraun nahi badugu gauza gutxiago eta denbora luzegoan erabili behar dugu”\nNoiztik ari da lanean?\nLehendabiziko ekintza 1971n egin zuten. Kanadako aktibista batzuk Alaskara joan ziren arrantza-ontzian, AEBak egiten ari ziren proba nuklear batzuen aurka protesta egitera. Ez zuten hura geldiaraztea lortu, baina mediatikoki izugarrizko sona lortu zuten. Gaur egun, Greenpeace ingurumenaren aldeko erakunde garrantzitsuenetako bat da. Egoitza zentrala Amsterdamen dauka eta mundu guztiko 55 herrialdetan bulegoak ditu. Denera 3 milioi bazkidek ematen diote sostengua.\nEkintzen ikusgarritasuna da bere ezaugarrietako bat?\nBai. Halako gauza bisualak behar dituzu arazoa erdigunera ekartzeko. Estatuan, 1978ko eta 1980ko udetan, Rainbow Warrior lehen itsasontziak Espainian oraindik mantentzen zen balea-flotari aurka egin zion, bere harrapaketak galarazten saiatzeko.\nGreenpeaceren lorpen nagusien artean Zorita-ko zentral nuklearraren itxiera dago, deriba sareez egindako arrantzaren debekua, Kyotoko protokoloa, pertsonen aurkako minen eta barreiatze-bonben debekua eta Algarrobico hotelaren legearen aurkako izaeraren adierazpena. Euskal Herrian iaz Bilboko portuan Arabia Saudira bidaltzekoa zen arma kargamentu baten aurka aritu ginen eta Plastiko madarikatua erabilera bakarreko plastikoen aurkako kanpainaren barruan, dragoi bat, munstro bat ekarri genuen Gaztelugatxera.\nZenbat itsasontzi dituzue orain lanean?\nHiru: Rainbow Warrior, Esperanza eta Artic Sunrise. Egungo Rainbow Warrior hirugarren barkua da, belaontzi jasangarria, propio Greenpeacerentzat egindakoa. Uztailean geldialdia egin zuen Galizian erakusteko energiaren kontsumoan alternatiba herritarrak badaudela, gure Goiener eta Gure Energiaren tankerakoak. Uste duguna baino eskumen handiagoa dugu energia kontsumitzerakoan eta horrek izugarrizko garrantzia du klima aldaketa ekiditeko.\nArtic Sunrise eta Esperanza ari dira Pole to Pole edo Ipar Polotik Hego Polorainoko espedizioa egiten, ozeanoetarako hitzarmen global bat eskatzeko kanpainan. Artic Sunrise Bilbon gelditu zen ekainean ozeanoak babesteko beharraz ohartarazteko.\nHonetaz gain, zeintzuk dira orain esku artean dituzuen kanpaina garrantzitsuenak?\nOrain arte asko ibili gara plastikoaren inguruan lanean, enpresekin solasean, alternatibak bilatzen, baina azken hilabeteotan klima aldaketari heldu diogu bereziki. Duela urtebete kaleratu zen IPCC Intergovernmental Panel on Climate Change [klima aldaketa lantzen duen Nazio Batuen Erakundeko taldea] aditu taldearen bosgarren txostena eta aski ongi azaltzen da klima aldaketaren ondorioak uste zena baina askoz larriagoak izanen direla. Elkarlanean ari gara Fridays For Future gazteen mugimenduarekin mobilizazioak bultzatzen eta administrazioei neurri zehatzak eskatzen, klima aldaketa hain larria izan ez dadin.\nLarrialdia erabatekoa dela diote zientzialariek. Zer esan nahi du horrek?\nAldaketa jada ezin dugula ekidin. Aldaketa gertatzen ari da eta orain saiatu behar dugu ez dadin gerta aukeretan larriena. Horretarako agintariek onartu behar dute argi gorria piztuta dagoela. Hori da orain urgenteena eta norabide horretan ari gara azkar lanean Klima Larrialdi Aliantzan, beste erakunde eta kolektibo askorekin batera. Gure helburua da ahal den administrazio gehienetan mozioak aurkeztea larrialdi egoera deklaratu eta hainbat neurri onar ditzaten.\nEgia da, bestalde, hain helburu zabalak izanik ez zaiela zaila egiten proposamen horiek onartzea. Horrela, berriki ikusi dugu nola Urkulluk klimaren eta ingurumenaren larrialdi egoera deklaratu duen EAEn, nahiz eta, gure ustez, bere politikak bat ez etorri sinatutakoarekin zenbait alorretan, mugikortasunean kasu.\nLehenbizi, epe motzean, negutegi efektua duten gasen isurketa murriztea. 2050erako ezarria dago zero isurketen helburua, baina bitartean zer? 2008an, krisi garaian, ikusi genuen nola jaitsi zen maila pixka batean, baina berriro handitu da isurketen kopurua. Nafarroan hirugarren urtez igo da. Beharrezkoa da gobernuek argitzea zer egin behar duten honen aurrean. Energia berriztagarrien erabilera gehiago sustatu beharko lukete, adibidez. Orain arte zailagoa zen [Espainiako Gobernuaren] eguzkiaren zerga dela-eta, baina hori desagertuta, erraztasun gehiago eman beharko lizkiekete hiritar eta enpresa txikiei horiek erabiltzeko. Kontsumoari dagokiola, lan egin behar da erabilera bakarreko plastikoa egiten duten enpresekin.\nBestalde, argi dago orain dagoen birziklatze sistemak ez duela ongi funtzionatzen, alde batetik, zabor asko sortzen delako, eta bestetik, zakar ontzietara iristen dena ez delako beti behar bezala birziklatzen. Bilketa sistemetan pausoak eman behar dira eraginkorrago izateko. Orokorrean, munduan sortzen den plastikoaren %30 baino gutxiago birziklatzen da. Ecoembesekoek [ontziak birziklatzen dituen enpresa] diote beraien edukiontzietara iristen denaren %80 birziklatzen dela, baina ikusi beharko litzateke zer gertatzen den iristen ez denarekin.\nHasi beharko genuke gutxiago sortzen, gutxiago kontsumitzen, berrerabiltzen eta birziklatzen.\nEuskal Herrian nola gabiltza alde horretatik?\nOrokorrean nahiko aurrerapauso positiboak eman dira, baina horrek ez du esan nahi dena lortuta dagoenik, ezta gutxiago ere. Nafarroan irabazitako borroka da, erraustegia ez da martxan jarri, baina Bizkaian badago eta Gipuzkoako Zubietan ere abian jarri nahi dute. Ingurumenerako guztiz kaltegarriak dira. Berdin gertatzen da mugikortasunean. Hirietan gero eta bide gorri gehiago jartzen ari dira eta bestelako aurrerapenak badira, baina landa eremura joanda izugarrizko gabeziak ikusten dira, esate baterako garraio publikoan. Nik hori sufritzen dut Lesakan. Lan asko dago oraindik egiteke.\nNafarroan hondakinen legea lehendabizikoetako bat izan zen eta hagitz positiboki baloratu genuen. Hori bai, Madrildik zigorra heldu zen aurrerakoiegia izateagatik.\nNafarroan eta EAEn klima aldaketaren lege berriak ari dira prestatzen. Eraginkorrak izanen dira?\nNafarroako proposamena irakurri genuen eta lege ona iruditu zitzaigun, nahiz eta helburu batzuk oso orokorrak izan, horrek dakarren ur errean gelditzeko arriskuarekin. Egia esan irakurri ditugun beste batzuekin alderatuta nahiko proiektu ona dela esan dezakegu. Ea orain gobernu berria onartzera iristen den. Pentsatzekoa da Madrilen PSOE egonda legea aurrera aterako dela arazo handirik gabe, eta ondoren hor edukiko gaituzte zelatan ea esandakoa betetzen duten, noski. EAEn datorren udarako egin nahi dutela esan dute. Ikusiko dugu.\nKontzientzia eta presioa, lobby baten modura funtzionatzen du Greenpeacek?\nBai. Norbanakoek ezin dugu dena aldatu eta enpresek ez badute presiorik sentitzen ez dute ezer aldatuko. Hagitz eroso daude dirua egiten. Baliabide naturalen ustiaketan onurak ateratzen dituztenak ez dira kalteak jasaten dituztenak, orokorrean. Horrek ikusarazten digu zein injustua den gaur egungo sistema. Ez da soilik ingurumen krisia, krisi soziala baizik.\nAberastasun eta pobreziaren deslokalizazioa gertatzen ari da?\nBai. Amazoniako sutea, adibidez, haragiaren kontsumoarekin lotu dugu guk. Batzuentzat lotura antzematea ez da erraza izaten, baina dena uler daiteke ikusten badugu guk hemen kontsumitzen dugun haragi gehiena abeltzaintza industrialetik datorrela eta abere horiek elikatzeko Amazoniatik ekarritako soja erabiltzen dela eta han soja landatzeko lurrak lortzeko basoak erretzen dituztela. Haragia hemen ari gara jaten baina kaltea han jasaten dute.\nErrudun sentitzen gara. Hori ona da?\nEgia esan gero eta gehiago hitz egiten dugu horretaz. Puntu bateraino jendea errudun sentitzea ongi dago. Era berean, denok dugun ahalmenaz kontziente izan behar dugu. Aldaketak jendarteak eginen ditu eta keinu txikietatik hasi behar dugu guztiok ohiturak aldatzen.\nAusteritate mentalitatea berreskuratu behar dugu?\nHala da. Honek hartu duen tamaina izugarria da eta martxa mantsotu behar dugu. Kontsumitzeko eredua aldatu behar da. Bizirik iraun nahi badugu gauza gutxiago eta denbora luzeagoan erabili behar dugu. Mugikortasunaren alorrean, adibidez, batzuk esaten dute ohiko erregaiak erabiltzeari utzi beharko geniokeela eta soilik auto elektrikoak erabili, baina hori ere ez da soluzioa, auto horiek egiteko baliabide asko behar da eta horrek kutsadura handia sortzen du. Pentsatu behar dugu ea guztiok auto bana behar dugun eta beste modu batzuk badauden batera eta bestera ibiltzeko.\nItxurakeria eta zurikeria asko dago ekologiaren inguruan?\nEkologista agertzea modan dago, zalantzarik gabe. Enpresek maiz zuriketa berdea, greenwashing, erabiltzen dute irudi korporatiboa hobetzeko eta norbanakoen artean ere oso ohikoa da. Feminismoan eta beste mugimenduetan gauza bera gertatzen da.\nIrailaren 27an mundu mailako greba dago deitua. Zer egin behar dugu?\nHainbat aukera daude parte hartzeko. Ez da lan greba, sindikatuek ezin dutelako jendea mobilizazioetara deitu. Ikasleek bai, greba eginen dute, eta besteok manifestazio eta ekintzetan parte hartuko dugu.\nLehen alertan geunden eta orain larrialdi egoeran.\nHamaika urte gelditzen zaizkigu egoera aldatzeko. Tenperatura gora doa, eta komeniko litzateke 1,5 gradu baino gehiago ez igotzea.\nZer gertatuko da hamaika urte pasatakoan berdin jarraitzen badugu?\nDagoeneko nabaritzen ari gara bero kolpeak, lehorteak, suteak. Gero eta maizago gertatzen dira eta gero eta bortitzagoak dira. Oraingo sute askok hedadura izugarria hartzen dute eta askotan mendean ezin hartu eta zain egon behar izaten dute eguraldia aldatu arte itzali ahal izateko. Horri guztiari ur gabezia larria gehitu beharko diogu. Natura nahiko ziklikoa zen orain arte. Klima aldaketa dela-eta natura kaotikoa bilakatzen hasi da.\nEta, hemen, Euskal Herrian, ez gaude salbu…\nHemen beranduago iritsiko zaizkigu kalte larrienak, baina ez gara salbu. Ez dakigu nola eraginen digun hurrengo hamarkadetan eta beldurra ematen du. Gasen isurketa gelditzen ez badugu ur maila igoko da eta urte gutxi barru Donostian etxea non duzun, agian ur azpian geldituko zaizu.\nKanal hauetan artxibatua: Larrialdi klimatikoa | Gipuzkoako erraustegia | Hondakinen kudeaketa | Nafarroako errauskailua | Greenpeace | Iruñea | Ibaiak | Lesaka


Theodore Roosevelt - Wikipedia, entziklopedia askea.\n1Makila Handiaren politika\n26. Ameriketako Estatu Batuetako Presidentea\n1901eko irailaren 14a - 1909ko martxoaren 4a\n← William McKinley - William Howard Taft →\n25. Ameriketako Estatu Batuetako Presidenteordea\n1901eko martxoaren 4a - 1901eko irailaren 14a\n← Garret Hobart - Charles W. Fairbanks →\n33. New Yorkeko Gobernadorea\n1899ko urtarrilaren 1a - 1900eko abenduaren 31\n← Frank Swett Black (en) - Benjamin Barker Odell, Jr. (en) →\nAssistant Secretary of the Navy (en)\n1897ko apirilaren 19a - 1898ko maiatzaren 10a\n← William McAdoo (en) - Charles Herbert Allen (en) →\nManhattan, New York eta New York, 1858ko urriaren 27a\nOyster Bay (New York)\nSagamore Hill (en)\nSagamore Hill (en) , 1919ko urtarrilaren 6a (60 urte)\nYoungs Memorial Cemetery (en)\nAlice Hathaway Lee Roosevelt (en) (1880ko urriaren 27a - 1884ko otsailaren 14a)\nEdith Kermit Carow Roosevelt (1886ko abenduaren 2a - 1919ko urtarrilaren 6a)\nAlice Lee Roosevelt (en)\nTheodore Roosevelt Jr. (en)\nKermit Roosevelt (en)\nQuentin Roosevelt (en)\nElliott Bulloch Roosevelt (en)\nRoosevelt family (en)\nFriends Seminary (en)\nesploratzailea, historialaria, saiakeragilea, idazlea, politikaria, autobiografialaria, abeltzaina, naturalista, estatu-politikaria, conservationist (en) , ornitologoa eta eguneroko-idazlea\nfirst inauguration of Theodore Roosevelt (en)\nsecond inauguration of Theodore Roosevelt (en)\nSmithsonian–Roosevelt African Expedition (en)\nAfrican game trails : an account of the African wanderings of an American hunter-naturalist (en)\nHunting trips of a ranchman, sketches of sport on the northern cattle plains; (en)\nThe wilderness hunter; an account of the big game of the United States and its chase with horse, hound, and rifle; (en)\nBakearen Nobel Saria (1906)\nHonorary doctor of the Humboldt University of Berlin\nAmerican Historical Association (en)\nTheodore Roosevelt, (New York, 1858ko urriaren 27a - Oyster Bay, New York, 1919ko urtarrilaren 6a), Estatu Batuetako 26. presidentea. Politikari populista eta ekintzazalea, batzuek inperialismo estatubatuarraren aitatzat jotzen dute. 1904an Bakearen Nobel Saria jaso zuen.\nFranklin Delano Roosevelten lehengusua zen. Ipar Amerikan XVII. mendean egokitu zen familia holandar batean sortua,Harvard Unibertsitatean egin zituen ikasketak. Itsas armadako idazkaria izan zen MacKinley lehendakari errepublikarrarekin (1897) eta Espainiaren aurkako gerra prestatu zuen Kuban (1898). New York-en gobernadore hautatu zuten (1898-1900), eta McKinley-ren lehendakariordea izan zen 1900etik aurrera. Hura hil zutenean egin zuten lehendakari, eta 1904ko hauteskundeetan lehendakari aukeratu zuten.\nKapitalisten ekimena eta langileen interesak bateratzen saiatu zen, eta debekatu zion gudarosteari gizarte-gatazketan parte-hartzea. Naturaren baliabideak erabiltzeko arau bereziak bideratu zituen, eta kontrolpean ezarri zituen janari- eta farmazia-industriak. Kanpo-arazoetan autoritarismo eta bortxazko neurriak hartu zituen. Panamaren eta Kolonbiaren arteko bereizketa bultzatu zuen ubidea lasaiago eraiki ahal izateko, eta mundu osora zabaldu zuen Estatu Batuen interbentzio-politika (1904, bitarteko lanak Errusiaren eta Japoniaren arteko gerran, Hagako Nazioarteko Epaitegiaren bermea 1906, Algecirasko Konferentzia...\nHagako Nazioarteko Epaitegia bultzatzeagatik, Bakearen Nobel saria eman zioten. William Tafti lagundu zion 1908ko hauteskundeetan, baina arian-arian elkarrengandik urrundu ziren. 1912an errepublikarrek Taft moderatua nahiago izan zuten Theodore Roosevelt baino, eta haren ingurura bildu ziren alderdiko progresistak. Zatiketa hartaz baliatu zen Wilson demokrata hauteskundeak irabazteko. Lehen Mundu Gerran, Roosvelt-ek biziki kritikatu zuen Wilson lehendakariak 1914-1917 bitartean neutraltasunaren alde bideratu zuen politika.\nMakila Handiaren politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n"Ez da egia Estatu Batuek mendebaldeko hemisferioko beste nazio batzuen lurrak nahi dituztela edota haietarako proiektuak dituztela (...).\nGure herrialdeak nahi duen bakarra inguruko herrialdeetan ordena eta oparotasuna dagoela ikustea da (...) Nazio batek erakusten badu eraginkortasunez eta arrazoiz jokatzeko gai dela (...), ordenari eusten badio eta bere betebeharrak betetzen baditu, ez da zertan izan Estatu Batuen esku-hartzearen beldur. Gaitzak kronikoak badira eta gaitasunik erakusten ez badute, berriz, (...), bai Amerikan, bai beste leku batzuetan, esku-hartzea eragingo dute (...).\nMonroe Doktrina baieztatuz, Kuban, Venezuelan eta Panaman hartutako neurrien bidez, eta Ekialde Urrunean gerra mugatzeko ahaleginak eginez eta Txinako merkatua zabalduz, gure interesak eta gizadi osoarenak defendatuko ditugu (...)."\nTheodore Roosevelt lehendakariaren urteko mezua, 1904ko abenduak 6.\nGutenberg proiektua: 729\nOrriaren azken aldaketa: 2 martxoa 2021, 00:02.


Banakako Belbin Txostenak - Belbin euskaraz\nBanakako Belbin Txostenak\nHasiera » Belbin banakakoa » Banakako Belbin Txostenak\n9 roletatik zeuk zein konbinazio biltzen duzun identifikatuko du Banakako Belbin Txostenak, eta taldean zure indarguneak nola erabil ditzakezun azalduko dizu.\nOnline osatzen dira, oso erraz eta azkar:\nBete ezazu online galdetegia (Belbin Norberaren Pertzepzio Inbentarioa izenekoa) – 20 minutu inguru behar dira.\nMinutu gutxiren buruan, zeure Banakako Belbin Txostena jasoko duzu. Bertan, zeure buruaz duzun pertzepzioan oinarrituta, nahiago dituzun talde-rolen konbinazioa aurkeztuko zaizu.\nTxostenean orientazio eta aholku pertsonalizatuak eskainiko zaizkizu.\nIkuspegi osoagoa lortzeko, beste 4 – 6 pertsonaren pertzepzioa jaso beharko zenuke. Behatzaileen Ebaluazioa deitzen diogu horri, eta doakoa da Banakako Belbin Txostena erosita.\nGutxienez lau behatzaileren ebaluazioak jaso ondoren, zure Banakako Belbin Txostena dohainik egokituko dugu. Hala, zeure buruaz duzun pertzepzioarekin alderatuta, agerian geratuko da besteek nola ikusten zaituzten.\nTaldeko txostena honentzat: ereduaTxosten eredua ikusi\nEkipoko Txostenak eskuratu\nNola lagunduko dizute Belbinen Talde-rolek?\nGure portaera-estiloak identifikatzea da autoezagutza areagotzeko eta lan-praktika eraginkorrak eraikitzeko lehen urratsa. Gure indargune nagusiak ezagutu behar ditugu, eta jakin behar dugu nola nahiago dugun lan egin. Hori guztia argi edukitzeak langileen konpromisoa areagotzen du, arduradunek lan eraginkorragoak esleitzea ahalbidetzen du eta lan-harreman onuragarriak sortzen ditu.\nZure ekipo-rolak ezberdinak izan daitezke denboran eta espazioan zehar\nHainbat izan daitezke zure talde-rolak aldatzea eragin dezaketen arrazoiak: lan-eremua aldatzea, zure esperientziaren bilakaera edota lantaldea bera. Belbin txostena 2-3 urterik behin eguneratzea gomendatzen dizugu.\nBehatzaileen ebaluazioa funtsezkoa da Belbin prozesuan, zeure buruaz duzun pertzepzioan jasotako portaerak berretsi edo kontrastatzeko aukera ematen dutelako. Behatzaileen ebaluazioek zehaztasun eta balio handiagoa ematen dute: portaeraren “errealitate kontrola”. Ikasteko aukera erreala eskaintzen dute, ezadostasun edo gatazkak identifikatzen lagun dezakete eta garapen pertsonalerako baliozko eztabaida susta dezakete.\nNormalean talde-lanean kide duzun pertsona bat izaten da aproposena, ez senide edo lagun bat. Iritziak zintzotasunez emango dituen norbait; hau da, alderdi positiboak eta negatiboak nabarmenduko dituena (guztiok ditugu eta!).\nLan-harremanak 3 hilabetekoa izan behar du gutxienez. Belbin Txostenak hutsunerik eduki ez dezan, komeni da gutxienez 4 behatzaileren iritziak jasotzea, nahiz eta aproposena 6 ebaluazio jasotzea litzatekeen.


Aldaketak Kontenporanea jaialdiko egitarauan : Bidasoko Hitza\nAldaketak Kontenporanea jaialdiko egitarauan\nLarunbatean Doleur Dolores musika elektronikoko taldeak kontzertua eskaini behar zuen, baina haren ordez Irungo talde bat igoko da oholtzara.\nUdalak jakinarazi duenez, azken orduko aldaketa bat jasango du asteburuko Kontenporanea topaketak. Larunbatean, 20:30ean, Doleur Dolores musika elektronikoko taldeak kontzertua eskaini behar zuen San Juan plazan, baina haren ordez pop progresiboko Lanbroa talde irundarra igoko da oholtza gainera.\nInformazio gehiago eta egitarau osoa, albiste honetan kontsulta daiteke.\nErlazionatutako edukiaDena prest bosgarren Kontenporanea arte topaketarako


Etxetik ospatuta ere, Berriatuko San Gregorio jaiak arrakastatsuak izan dira - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nCOVID-19ak eraginda, herriko festarik kuttunenak beste modu batean ospatu behar izan dituzte berriatuarrek. Zalantzarik barik, egoerara egokituta ospatu behar izan dituzte sangregorioak. Itxialdian egonda, inoizko jairik berezienak ospatzeko aukera eduki dute etxetik festagaz bat egin duten herritarrek. Domekan [maiatzak 10] amaitu ziren jaiak, eta Berritxuko Jai Batzordeko kideek balorazio positiboa egin dute. “Jaiak etxetik denok ospatu ahal izateko egin genituen, eta izan duten erantzunagaz pozik gaude”.\nEgoerak hala behartuta jaietako ekimenei etxetik eta Interneten bidez eman behar izan diete zabalkundea, eta egin dituzten ekintzek erantzun ona izan dutela azpimarratu dute. “Ekintzekin zein jendearen parte hartzeagaz egun hauei zentzua ematea lortu dugu. Eskerrik asko ekintza desberdinak aurrera eramaten parte hartu duzuen denoi. Ahaztu barik pantailaren beste aldean egon zaren guztiok ere. Zuek barik ez zen posible izango jai berri hauek aurrera eramatea. Jai batzordearen eta Kaxeroren partetik, bihotzez, eskerrik asko”.\nTeknologia berriei esker herritar askorengana iristeko aukera eduki dutela esan dute jai batzordeko kideek. Barikuan [maiatzak 8] egin zen playback lehiaketak, esaterako, 800 bisitaldi inguru eduki ditu. Umorea nagusi, parte hartu zuten lau taldeek antzezten, dantzatzen eta abesten duten gaitasuna erakutsi behar izan zuten, eta horiek egindako ahalegina eskertu nahi izan dute jai batzordeko kideek. “Ideia garatu, bakoitzak bere zatia grabatu, eta ostean horren guztiaren muntaia egiteak ahalegin handia eskatzen du. Ideia oso originalak eta interesgarriak eta umorez zipriztindutako lan oso politak ikusteko aukera egon zen”.\nZapatuan [maiatzak 9], berriz, jaietako egun nagusia bestelako eran ospatu behar izan zuten. Paella jana klasiko bihurtu den urteroko hitzordua da berriatuarrentzat. Urtero 700 lagunetik gora batzen dira plazan, eta ohitura hori ez galtzearren, herritarrek etxean prestatu zuten paella goxoa familia giroan. Egun osoan bakoitzak etxean egindako paellaren argazkiak Facebookera bidaltzeko aukera egon zen, eta agertu dutenez, erantzun ona eduki du ekimenak. “Argazki asko jaso ditugu”.\nEguna alaitzeko bertso eta irrintzi saioak ere egin zituzten. Iñigo eta Joseba Goienola anaiek eta Julen Soroluzek “saio ikusgarria” eskaini zuten, eta Jitsi plataformatik egin zuten irrintzi saioan, ostera, zazpi lagunek parte hartu zuten. “Berriatua moduko herri txiki batentzako arrakastatsua da zazpi lagun irrintziak botatzera animatzea. Ez genuen hainbeste jende espero; zazpi lagunek parte hartzeak meritu itzela du. Pantailaren beste aldean ere nahikoa jende batu zen; 20 konexiotik gora ere egon ziren une batzuetan. Gainera, adin guztietako jendeak parte hartu zuen ekintzan”.\nJaietako azken eguna, berriz, danbor hotsekin hasi zuten. Etxeko txikienak danborrada birtualean batu ziren, eta ekimenak nahikoa jende batu zuela esan dute. Jaiak haurrentzako DJ saioagaz eta Marenen kantu emanaldiagaz agurtu zituzten.


Nola ezabatu Windows denda cache erraz | Gadgeten berriak\nEgoera hau oso erlatiboa dela esan liteke, guztia erabiltzaile bakoitzaren eta ingurune honetan bilatu duten informazioaren araberakoa baita; oro har, bada hori iradokitzen dutenak ez da zeregin hori egin beharrik, Windows Dendak errealitatean sortzen dituen aldi baterako fitxategiak ez baitira hain handiak disko gogorreko espazioaren kontsumoan oso pisu handia izateko.\nJakina, egoera oso desberdina izan daiteke eguneko 24 orduak Windows dendan aplikazio desberdinak arakatzen (eta deskargatzen) baditugu, gure disko gogorrean leku dezente egon baitaiteke. Dena den, jende askoren gustua bada ezabatu cache hau eta historia pribatutasun arrazoiengatik (inork dendan zer berrikusi dugun jakin ez dezan), jarraian jarduera hau aurrera eramateko ohiko prozesua zein den aipatuko dugu.\nExekutatu komando bat Windows dendaren cache-a garbitzeko\nSinestezina dirudien arren, komando bat exekutatuta jada gure cacheko informazio guztia ezabatuko genuke Windows denda; Egin behar duguna honako hau da:\nWindows RT, 8 edo 8.1 abiarazten dugu.\nProgramatu badugu salto mahaira, Windows tekla sakatu behar dugu P-ra joatekoHasierako pantaila.\nBehin bertan idazten hasi besterik ez dugu egin behar:\nIdatzi dugun agindua aipatzen da Windows Store (ws) berrezartzeko moduan; hitzaren lehen hizkiak idatzita, Windows 8 bilatzailea berehala aktibatuko da, Microsoft dendaren formako ikono bat agertuko da lehen unean.\nEsandakoa eta nola egin beharko dugun klik eta kito; prozesua nahiko azkarra da, beraz agian ez gara konturatuko segundo batzuen buruan komando terminal bat agertu dela (oso cmd modukoa) eta geroago, automatikoki itxi da. Horren ondoren, Windows denda guk eskatu gabe irekiko da, beraz, topatzea interesatzen zaigun edozein aplikazio bilatzen has gaitezke.\nArtikuluaren bide osoa: Gadgeten berriak » General » software » Trikimailua Windows dendaren cache eta historia garbitzeko


IZAN GURE LAGUN. Gure Nahia eta Gure Señak Elkartea – Zerbikas Fundazioa\nIZAN GURE LAGUN. Gure Nahia eta Gure Señak Elkartea\nBIZIPOZA. BIDEOKLIP ABESTIA.\nIZAN GURE LAGUN\nTtan, ttan, ttakun, izan gure lagun\nelkar ezagutu dezagun\nbadugu aski gaitasun.\nDiagnosi arraroa izan arren oso arruntak gara gu\njolastea maite dugu guk ere amets handiak ditugu.\ngure ahotsa ere entzun\nhurbil sentitu zaitzagun.\nEskuz esku señe bakoitza, señe guztien nahia bete arte\nborobilean, herrian, lekua dago ume guztientzat.\ngeroa ez dago hain urrun\nbidea egin dezagun.\nEz badute gertatzen zaiguna ikertu nahi elkarrekin biziz\nikas dezagun bakoitzari behar duena goxo ematen.\nGure señeak / Gure Nahia\nKasualitaterik ez dago. Denaren beharrean dagoenak, guztiarekin esaten digu zerbait: baita izenarekin ere. Nahiak bazuen bizitzeko gogoa, eta haren familiak bazuen Nahiari bizitza hobetzeko esperantza. Nahiaren inguruan sortu zen Gure Nahia, baina egun, hainbat umeri laguntzen die bizi baldintzak hobetzen. Berdin Gure Señeak elkarteak ere: hasieran ume bakarraren inguruan sortu arren, orain askotariko gaixotasun arraroak ditutzen umeei laguntzen die.\nSeñea haurra edo etxeko kuttuna da Bizkaiko leku askotan. Gure Señeak: gureak, guztionak. Edonor egon daitekeelako ume horiek dauden egoeran, eta haien bizitza errazten dugun neurrian, geurea ere hobetzen dugulako. Gure nahia: guztiok nahi dugu gure ingurukoek, batez ere zaurgarrienek, bizitza duina izan dezaten.\nGureak dira señeak eta gurea da nahia. Guztiok nahi dugu gure señeen bizitza oztopoak gainditzeko maratoi bat ez izatea. Guztiok nahi dugu gure señeak, gaixorik egon edo ez, onartuak izatea.\nBEÑATEK, ELKARTEKO ORDEZKARIAK, DIONA:\nElkarteari esker, etxeko señe izatetik, herriko señe izatera pasatu naiz.\nIKASKETA ZERBITZUA MODU ARDURATSUAN EGITEKO PISTAK21 febrero, 2022SE NUESTRO/A AMIGO/A. Gure Nahia eta Gure Señak elkartea26 febrero, 2022


Aizu! AEKren aldizkaria - Muturreko ideologien jarraitzaileek gehiago sinesten dituzte konspirazio teoriak\nKonspirazio teoriak ez dira gaur goizekoak. Egungo munduko agintari politikoak estralurtarrak direla dioten teoriak bezala, historian izan dira antzekoak, eta mota guztietakoak. Berriki, sineskeria horiek aztertu dituzte 26 herrialdetan eginiko bi inkestaren bitartez. Nature Human Behaviour agerkarian azaldutako emaitzen arabera, muturreko ideologia dutenen artean ugariagoak dira halako teoriak sinesten dituztenak; hots, politikan zentroa izendatzen den horretatik urrutien daudenen artean, izan ezkerrekoak ala eskuinekoak. Hori bai, ultraeskuindarren artean joera nabarmenagoa da. Guztira, 100.000 inkesta baino gehiago egin dituzte Ipar Amerikan eta Europako mendebaldean. Horrela, munduko beste herrialde askotako pentsamoldeak alde batera utzi dituzte; hortaz, nahiko azaleko ikerketa da. Zergatiak, faktoreak, hedatzeko bideak... galdera ugari sortzen dira. Ikerketaren egileak reptilianoak ote diren galdetuko duenik ez izatea espero dezagun, behintzat!


"Sagastiak loretan" ospakizuna Sagardoaren Lurraldean. - Sagardoaren Lurraldea\n“Sagastiak loretan” ospakizuna Sagardoaren Lurraldean.\nApi 13, 2015 Sailkatu gabea 0 comments\nUdaberriaren etorrerarekin batera, gure sagarrondoak lorez bete eta sagastiak txuri kolorez janzten dira. Urte sasoi honek gure sagastietan duen garrantzia ospatu eta sagastiek eskaintzen dizkiguten paisaia zoragarriez gozatu ahal izateko, apiriletik maiatzera bitartean “Sagastiak loretan” ekimena ospatu dugu.\nApirilak 23 – Maiatzak 24:\nApirilak 26, igandea:\n“Sagardoaren Lurraldea ezagutuz” ibilaldia\n– Astigarraga: Sagardoetxea, Udaletxea, Markesaren Jauregia eta Ergobiko zubia. Azalpenak Lourdes Odriozola Sagardoetxeako historialariak emango ditu.\n– Hernani: Urumea bailara, hirugune historikoa eta Santa Barbara. Azalpenak Jexux Mari Gomez Hernaniko Udaleko Artxiboko arduradunak emango ditu.\n– Usurbil: Kalezar, dema plaza eta Sariaundi baserria. Azalpenak Lourdes Odriozola Sagardoetxeako historialariak emango ditu.\nMaiatzeko zubia Sagardoetxean\nMaiatzak 17, igandea:\n“Markesaren alaba eta Luixen istorioa” Sagardoetxean


Pentsiodunak Madrilera iritsi bezperan, elkarretaratzeak egin dituzte Hegoaldeko hiriburuetan | Economía | Naiz\nIrailaren 23an abiatutako pentsiodunen martxa Madrilera iristeko bezperan, pentsiodunek Hego Euskal Herriko hiriburu eta herrietan elkarretaratzeak egin dituzte, martxan diren kideei elkartasuna adierazi eta jada betikotu diren aldarrikapenak gogoraraziz.\nPentsiodunak, goizean Bilbon egindako elkarretaratzean (Monika DEL VALLE/FOKU)\nBihar arratsaldean iritsiko dira Madrilera irailaren 23an Bilbotik abiatutako 35 pentsiodunak 400 kilometro oinez egin ostean, bidean Iparraldeko Zutabeari batu zatzaizkien beste erretiratuekin batera, eta bertan elkartuko dira Hegoaldeko Zutabearekin, Andaluziako Rotatik abiatu zirenekin. Madrilera iritsita, 1.080 euroko gutxieneko pentsioa eta KPIarekin lotutako igoera eskatuko dute asteazkenean, Pentsioen Sistema Publikoaren Defentsarako Estatuko Koordinadorak deitutako manifestazioan. Puerta del Soletik Kongresurako bidea egingo dute, 11.00etan hasita.\nBitartean, astelehenero legez, Hego Euskal Herriko hiriburuetan elkarretaratzeak egin dituzte pentsiodunek, oraingo honetan ere, bereziki Madrilera bidean ari diren lagunekin oroituz. Andrea Uña Bizkaiko pentsiodunen bozeramaileak Bilboko protestan nabarmendu du pentsioen auzia «borondate politiko» kontua dela, horregatik, martxan ari direnek «politikarien kontzientzia mugituko duten» esperantza agertu du.\nGaur 91. astelehenez bildu dira pentsiodunak, eta Uñak arbuiatu du, ia bi urteren ondoren, hasieran eskatzen zutenaren «berdin-berdina» galdegiten ari direla orain. «Orain arte, partxeak besterik ez ditugu izan», esan du Bilboko udaletxearen aurrean egindako elkarretaratzean.\nPentsiodunen plataformek jakinarazi dute, halaber, Madrilen ez ezik Hego Euskal Herriko hiriburuetan ere egingo dituztela manifestazioak, gazteen kolektiboekin eta feministekin batera, «udazken bero» bat bultzatzeko aldarrikapenei dagokienez, eta azaroaren 10eko hauteskunde orokorren karietara.


Ongizate emozionalean eragina du pandemiak\n11 abendua, 2020 Gazteak 156\nGazteen Euskal Behatokiak (GEB) bigarren aldiz neurtu du aurten pandemiak gazteengan sortu dituen eraginak. Lehenengo inkesta martxoan egin zuten, eta azken hau urriaren 30etik azaroaren 4ra egin da, EAEko 15 eta 34 urte bitarteko gazteen laguntzaz.\nGEBak argitaratutako txostenaren arabera, hautazko inkesta egin duten gehienek arduratsu bizi dute pandemia, eta ezarritako prebentzio-neurri gehienen alde egin dute. Horien artean, noski, ahots eta iritzi kritikoagoa izan dutenak ere badaude. Hartutako hainbat neurri beste batzuk baina nekezagoak izan dira. Hala nola, hezkuntza –eta kirol– zentroak ixtea edota ezarritako itxiera perimetrala.\nHarremanak eta aisialdia\nSozializatzea eta bikotekidearekin egotea oso garrantzitsua izan ohi da adin tarte horretan. Gainera, gazte gehienak gurasoekin bizi dira eta bikotekidearekin egoteko nahia ez da mugikortasun murriztuarekin bateragarria izan.\nBestalde, gazteak kontziente dira kale zurruta bezalako praktikek ekar ditzaketen arriskuez, baina beste hainbat esparrutan ere kutsatzeko arriskua handia dela nabarmendu dute. Esaterako, garraio publikoan. Mugikortasuna mugatua izanik ere, RadarCovid aplikazioa erabiltzeak kontrolpean jar ditzakeela irizten dute batzuek. Harreman-aisialdia itopuntuan dagoelarik, tabernarik eta jairik gabe, asko hazi da sare sozialen erabilera.\nBeste hazkunde bat ere sumatu da langabezia tasetan. Gazte askok uste dute langabezia aprobetxatzen ari direla eskaintzen diren lanpostuen lan-baldintzak kaskartzeko. Antza, aukera gutxi. Hamar gaztetatik batek bertan behera utzi behar izan ditu kanpora joateko, emantzipatzeko edo lanez aldatzeko proiektuak.\nAldaketa hauek guztiak kontuan hartuta, norberaren sentimenduak berreraiki dituzte: erantzukizuna eta konpromisoa gailenduz. Amorrua, kezka edota asperdura ere oso presente egon dira amaitzear dagoen urte honetan. Are gehiago, gazteen erdiek antsietatea, tristura edo bakardadea sentitzen dute egun bizi dugun egoeraren ondorioz. Alegia, hobekuntza-aurreikuspenik ez izateak zuzenki eragiten digu gure ongizate emozionalean.\n«Honek gertatu beharra zeukan, ezin zen gehiago itxaroten egon» »


2018ko ekainaren 24a, igandea | Ordua Euskal Herrian 09:06:40\nEskutan hartu orduko goxotasuna transmititzen du liburuak, gustu fina, zerbait atsegina. Antton Olariagaren azalak eta paper birziklatuak izango dute horretan zerikusia.\nGure lurra eta astroei begira\nHilean hileko eta astean asteko lanak\nLana zentzuz egiteko erremintak\nGida-liburuaren amaierako orrietan dugu "baratzea egiteko zortzi urrats" gida, inoiz lantegi horretan aritu ez dena ere "hurrengo urtean bai" tentatuko duena. Zein landare zein landarerekin ongi edo gaizki moldatzen den taula ere oso argigarria suertatuko da baratzea antolatzerakoan. Baita barazki bakoitzak noiz uzta ematen duen agertzen duen taula ere, urtaroak planifikatzeko.\nOngarriketari buruzko taulak esango digu landare bakoitzak zer ongarri klasetik zenbat behar duen. Eta gaitzak datozenerako, tratamendu naturalak nola egin erakusten digu liburuak.\nEuskal Herrian ekologikoan ekoizten dutenak\nIkasteko, erabiltzeko, eta eguneroko bizitzako bizipenekin norberak aberasteko irekia dago gida-liburua. Berau etxeratzeko edo besteri oparitzeko, ARGIAn duzue aukera: deitu (0034) 943 37 15 45 zenbakira, idatzi denda@argia.eus helbidera edo erosi internetez ARGIAren dendan.\n- Irailaren 20an Astigarragan: 19:00etan, lekua zehazteke.\n- Irailaren 23an Busturian, Axpe auzoan: 10:00etan, azoka ekologikoan.\n- Irailaren 28an Donostian: 11:30etan, Bretxako baserritarren azokan.\n- Irailaren 28an Azpeitian: 18:00etan, Kimu Baten.\nKanal hauetan artxibatua: Baratzetik mundura | Bizi Baratzea | Landareak lantzen\n2018-06-03 | Garazi Zabaleta\n“Lehen urteetan... [+]\n2018-05-27 | Iñaki Sanz-Azkue\nEuskal Herriko beste hainbat lekutan gertatu den moduan, etxeek hartu dituzte Lazkaon lehenago soro eta baratze ziren lurrak. Asfaltoak, zementuak, kultura hiritarrak, Enpaundi baserria inguratu dute. Baina Garin sendiaren hormen artean, oraindik, baserriak ez du izana galdu. Herriari bizkar eman gabe, baserriaren kultura taupaka ari da Enpaundin. Lazkaon Basherri Eguna egiten denetik, urtero langintza bat berreskuratzen dute, eta baserriko eguneroko lanetarako erabili. Esku trebeen eta sormen... [+]\n“Duela zenbait urte Katalunian bizi nintzenean, jada ezaguna genuen han Aretxabaletako tomatea”. Tomate barietate horren inguruan liburua aurkeztu berri du maiatzean Marc Badal Cristina Enea Fundazioko Haziera proiektuko koordinatzaileak. Azken bi urteetan Marta Barba Gassó ikerlariarekin batera egindako azterketa jaso du Aretxabaletako tomatea. Bioaniztasuna, lurraldea eta jakintza partekatua izeneko lanean. Euskaraz nahiz gaztelaniaz argitaratu dute.\nTomate mozkorraren... [+]


barren.eus - Alpinismoko eta Eskaladako film onenak ekarriko ditu Morkaikok Herriko Antzokira\nAlpinismoko eta Eskaladako film onenak ekarriko ditu Morkaikok Herriko Antzokira\nArgitaratua: 2021-10-26 17:33\nBilbao Mendi Film Festivaleko Alpinismoko eta Eskaladako film onenak emango dituzte Elgoibarko Herriko Antzokian, azaroaren 12an.\nUdazkeneko Mendi Emanaldi Zikloa (UMEZ) antolatzen du urtero Morkaiko Mendizale Elkarteak, sasoi honetan. Iaz moduan, aurtengorako ere ez dute hitzaldirik antolatu, eta Bilboko Mendi Film Festivaleko azken edizioko pelikula saritu eta arrakastatsuenen emanaldia izango da ziklorako antolatu duten ekitaldi bakarra, egun bateko formatuan eta ikusleentzako pelikula-sorta interesgarri bat eskainiz. Azaroaren 12an, barikua, izango da Elgoibarko Herriko Antzokian, 21:00etan hasita (2 orduko iraupena izango du). Sarrerak egunean bertan eskuratu ahal izango dira leihatilan, 4 euroan.\nAbentura eta natura uztartzen dituen zinema jaialdia da Mendi Film Festival. Urtetik urtera izen handia hartu du Bilbon egiten duten jaialdiak, eta era honetako jaildieetan munduko onenen artean lekua egitea lortu du, eta erreferentea da.\nIazko edizioan Bilbon eman zituzten bost film emango dituzte Elgoibarren. Hona bakoitzaren xehetasunak:\n2020, Kanada, 4 minutu\n2020ko MF-eko sail ofiziala\nSinopsia: Stan Rey, Leah Evans, Alexi Godbout, Josh Daiek eta Drew Petersen puntako freeskierrak dira. Columbia Britainiarreko Monashee mendien iparraldean astebeteko catskiing jarduera eroa osatuko dute; hau da, malda liluragarrien bila elur-makinekin ibiliz. Pizgarri bezala, taldeari Jordan Temkin batuko zaio, bitan munduko drone gidari txapelduna izandakoa, eskiatzaileen jarduna irudietan biltzeaz arduratuko dena. (ikus trailerra)\n2020, Espainia, 5 minutu\nZuzendaria: Ruben Crespo Perez\nSinopsia: Covid-19aren osasun krisiari aurre egiteko itxialdia ezarri da, eta Mikel Sarasola kayak gidaria eta abenturazalea monotonia behartuan murgilduta dabil eguna joan eguna etorri. Ezohiko egoera horri aurre egiteko lagungarri zaizkio iraganeko oroitzapen onak eta abentura berrietan pentsatzeak pizten duen ilusioa. (ikus aurrerapen bideoa)\n2020, Kanada, 15 minutu\nSinopsia: “Wasatch Ultimate Ridge Linkup” (WURL) mendiko lasterketa gogor baten izena da, Salt Lake Cityko (Utah, AEB) erdigunetik ikus daitekeen 58 kilometroko mendi gandor amaigabea osatuz egin ohi dena, uda sasoian. Mali Noyes eta Lani Bruntz prest agertu dira, eskiekin lagunduta, WURLeko ibilbidea neguan burutzen duten lehenak izateko. (ikus trailerra)\n2020, AEB, 31 minutu\nZuzendaria: Samuel Crossley\nJordan Cannon eskaladaren historiarekin maiteminduta dagoen eskalatzaile gazte bat da eta, halako batean, miresten duen legenda handi bat ezagutuko du: Mark Hudon, Yosemiteko horma handietako eskalatzaile aitzindarietako bat. Erronka baten inguruan batu eta sokakide bihurtuko dira: El Capitan-eko "Freerider" bide mitikoa eskalatu nahi dute, era askean. Cannon gazteak hasi eta buka egun bakarrean egin nahi du. Hudon, berriz, prest dago langintzarako behar adina egun hartzeko, El Capitan era askean eskalatzen duen pertsonarik zaharrena bihurtu nahi baitu. (ikus trailerra)\n2020, Euskal Herria, 58 minutu\nNazioarteko estreinaldia. Euskatazko Film Onenaren saria 2020ko MF jaialdian.\nHeriotzari buruzko solasaldia, mendia kalearekin konektatzen duena, eta kalea mendiarekin. Oroimenaren aldeko aldarrikapena. Itxaropenaren aldeko kantua. Doluari buruzko trilogia bat borobiltzen duen dokumentala. “Emango baziguten aukeran non hil, hil nahiko genuke bizitza gehien maite dugun lekuan”. 20 eta gutxi urterekin edo 100 urterekin ondo beteta. 7.000 metrotan edo itsas mailan. (ikus trailerra)


Arrain fluoreszentearen merkaturatzeari egindako kritikak | Consumer\nArrain fluoreszentearen merkaturatzeari egindako kritikak\narabera: Astelehena, 2002ko abuztuaren 12a\nEspainiako Akuariofiloen Elkarteak (AEA) bat egin du TK-1 merkaturatzearen aurkako kritikekin; hain zuzen ere, joan den astean Britainia Handian merkaturatzen hasi zen arrain fluoreszentea. Akuarioen zaleen kritikak erakunde ekologisten kritikei gehitzen zaizkie.\nPasa den astean, TK-1 zebra-arraina merkaturatu zuten, eta haren sortzaileek tonalitate fluoreszente berdexka-horia eman zioten. Aurreko astean, sortzaileek iragarri zuten, Taiwango Taikong enpresa.\nAsiako konpainiaren helburua haren bozeramaile izendatu zuten, merkatuan arrain “esteril” bat sartzea zen, akuarioek beren etxeetan “dekorazio-elementu” berri bat izan zezaten bezain erakargarria. Arrainak ziurtatzen du, erabat antzua dela, eta, horregatik, itsas habitatetan ustekabean sartzeak ez luke arazo ekologikorik sortu behar.\nEkimena, ordea, gogor kritikatu dute elkarte ekologistek eta komunitate zientifikoko askok, eta “alferrikako joko genetikoaren” esperimentua kalifikatu du. Haren ustez, genetikoki aldatutako animalia ustekabean askatzeak erraztu egingo luke elikadura-katean sartzea, eta, horrekin batera, zenbait itsas komunitatetan aldaketak eragin ditzakeen geneak aldatzea.\nZebra-arraina azterketa genetikoaren eredu gisa erabiltzen da mundu osoko laborategietan. Haren eraketa genetikoa eta manipulatzeko erraztasuna ozpin-euli ezagunaren edo saguaren baliokidea izan da ikerketa genetikoari dagokionez.\nOGM-eu pez cebra-eu


Flakezia bertute — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Flakezia bertute\nAurtengo edizioak, ordea, betiko formatuaren ezaugarriak berreskuratu ditu, baina bidean bost egunetik laura igaro da eta uztaileko lehen egunetatik martxo erdira etorri da, nahiz eta data hauetan ekitaldi asko izaten diren: Eibarko Antzerki Jardunaldiak, Bi Harriz lau Xori, Korrika Kulturala.... Hala ere, saio pilaketa horrek ez dio ikuslerik kendu eta emanaldien inguruko jakin-mina eta solasaldiak beti bezain animatuak izan dira kaleko ikusle soilen eta eskarmentu handiagokoen artean. DFeriak hitzordu garrantzitsua izaten jarraitzen du sektoreko profesionalentzat, eta horren lekuko dira egunotan ezartzen diren kontaktu informal ugariak eta alboko jarduerak. Esate baterako, aurten berebiziko ikusmina sortu du Besteok izeneko plataformaren aurkezpenak.\nHala ere, euskaldunon aspaldiko kezka da euskarak dFerian duen pisu urria. Donostiako euskarazko programazioa aztertuta, feriaren aurreko eta osteko asteburuetan euskarazko bi lan programatu dira —Baginaren bakarrizketak eta XL town— eta hilaren amaieran Errautsak antzeztuko da Victoria Eugenia antzokian. Beraz, ezin esan euskarazko lanik ematen ez denik, baina aldi berean, deigarria da feria barruan programatu ez izana.\nHorretarako argumentu nagusia izaten da dFeriara Espainiako programatzaile asko etortzen direla, baina aurten Koreako Cho-in Theatrek korear hutsez ekarri du bere lana eta Teatro de Marionetas do Portok ingelesez eta portugesez aurkeztu du berea. Lehena euskarazko zein gaztelaniazko goi-tituluekin ikusi zen eta bigarrenean hori ere ez da behar izan. Beraz, eta Espainiako lagunek hizkuntzak ulertzerakoan jaiotzetiko arazorik pairatu ezean, guztiz posiblea da euskarazko emanaldiak goi-tituluekin ematea. Gainera, nik uste dut oraingo flakeziari buelta emanda, bertute ere bihurtu ahal dela: gure feriak bere alde ditu giza ekipoaren gaitasuna eta dedikazioa, eta baita ere programazioaren antolamendua eta espazioen egokitasuna. Baina, esandakoaz gain, nortasun plus bat lortu ahalko luke euskarazko produktuen kalitatea jatorrizko bertsioan eta beren itzulpenekin aurkeztuta.\nAzkenik, aurtengo programazioari begira, argi daukat hautu okerra egin nuela Etxepare Institutuaren aurkezpena galtzean astearteko emanaldi makalak ikustearren, baina trukean, kalitatezkoak edo interesgarriak izan dira beste proposamen asko. Haien artean bereziki aipatuko nituzke Dantzaz konpainiaren Mintzo eta Tanttakaren No me hagas daño, bata zein bestea orriotan aspaldi komentatuak, eta baita ere Natxo Monteroren Carni di prima qualitá harrigarri kementsua, Noemi Vianaren Menu del día artegagarria eta, nola ez, Portokoen Wonderland zoragarria. Beste guztien gainetik, ordea, korearren Hotel Splendid nagusitu da, II. Mundu Gerran 200.000 neskatok japoniarrengandik jasandako sexu-esklabotza era poetiko eta soilduan eszenaratzeagatik. Emanaldiaren amaieran ikusle askok zutik txalotu zuten lanaren bikaintasuna. Beste asko, ordea, besaulkitik altxatu ezinik geratu ginen, gaiaren benetako gordintasunak jota.\nCho-in Theatreren Hotel Splendid. / -- / BERRIA


ULMA Handling Systems irakasle arituko da euskal herriko unibertsitatearen udako ikastaroen 38. edizioan — Begira - Ulma aktualitatea\n2019ko udan Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU/UPV) udako ikastaroen 38. edizioa egingo da. Ikastaroak gizarteak dituen erroken inguruan argi egiteko topaleku dira. 191 proposamen presentzial izango dira guztira.\nEkainaren 21ean ULMA Handling Systemsek irakasle gisa parte hartuko du “Transformación digital industrial y su influencia en la cadena de suministro” “Eraldaketa digital industriala eta horren eragina hornikuntza katean” ikastaroan, Donostiako Miramar jauregian.\nIkastaroan Euskadi Mugikortasun eta Logistika Klusterrak, Deusto Unibertsitateak, Mircrosoftek, PA Consultingek eta ULMA Handling Systemsek parte hartuko dute; horrela, adituen ezagutza jasoko dute udako ikastaro honetan parte hartu nahi duten pertsonek.\nIkastaroko irakasleek jakin badakite industriari aplikaturiko eraldaketa digitala negozioarentzat balio erantsia sortzeko aukera bat dela, prozesuei eraginkortasuna erantsita, kudeaketa optimizatuta eta bezeroei emandako zerbitzua hobetuta.\nIkastaro honen helburua izango da eraldaketa digitalak industria sektoreari eskaintzen dizkion aukerak ezagutzea. Horrez gain, gaur egun eraldaketa digital horretan murgiltzeko ezinbestekoak diren joera eta teknologiak eta horien norabidea aztertuko da. Horretarako, kudeaketa industrialean sartu daitezkeen produktu eta zerbitzuak errepasatuko dira eta negozio bakoitzarentzako dituen abantailak nabarmenduko dira, balio erantsiari eta errentagarritasunari dagokionean.


Koronabirusak kutsatutako getariarren kopuruak bere horretan jarraitzen du - Artzape\nKoronabirusak kutsatutako getariarren kopuruak bere horretan jarraitzen du\nEusko Jaurlaritzak atzo emandako datuen arabera, Getarian, Covid-19aren aurrean bi herritarrek eman dute positibo. Datuak onak dira, izan ere, azken egunetan, ez da gorakadarik izan. Eskualdeko herrietan, berriz, kutsatu kopuruak gora egin du: Zarautzen 30 dira, Zumaian hiru, Azpeitian eta Azkoitian bina eta Aian bat.\nGipuzkoako datuek, ere, goranzko joera garbia adierazi dute. Azken datuen arabera, Gipuzkoan, guztira, 563 pertsona daude kutsatuta, eta herenegun, soilik, 114 kasu berri atzeman zituzten. Orain artean, EAEn 3271 kasu positibo daude. Hildakoak 155 izan dira eta berreskuratutakoak 59. Pertsona ospitaliatuak, berriz, 1150 eta alta jaso dutenak 407.\nEgoera honen aurrean, osasun erakundeetatik herritarron jokaera arduratsuaren garrantzia azpimarratu dute. Hala nola, eskuak eta gainazalak arreta handiz eta sarri garbitzea eta beste pertsonekin gutxieneko metro eta erdiko distantzia mantentzea.


Jaio eta Meaberen nobela bana ingelesera itzuli dituzte | El Diario Vasco\nLibrosJaio eta Meaberen nobela bana ingelesera itzuli dituzte\n'Amaren eskuak' eta 'Kristalezko begi bat' Galeseko Parthian argitaletxe independenteak argitaratu ditu ditu, Europako emakume idazleei emandako sail baten barruan\nMartes, 7 agosto 2018, 17:46\nKarmele Jaioren aurreneko eleberria, 2006ko 'Amaren eskuak', Igartza Saria eman ziona, eta Miren Agur Meaberen 'Kristalezko begi bat' (2013) ingelesera eraman berri ditu Parthian Galeseko argitaletxe independenteak, 'Her Mother's Hands' eta 'A Glass Eye' izenburuekin.\nBiak daude argitaletxeak PEC (Parthian Europa Carnivale) deitzen duen egitasmoaren barruan, non sei herrialdetako zortzi idazleren lanak -denak dira emakumeak- dituzten. Euskal Herria, Errumania, Eslovakia, Alemania, Turkia eta Galeseko idazleok argitaletxearen ustez munta handikoak diren gaiei buruz aritu dira; gai unibertsalak, nahiz eta hurbilketa egin hizkuntza, herrialde eta kultura desberdinetatik. «Gaur egungoko emakume idazle talentudunenen» lanak bildu dituzte, alegia, 2015eko udalerrian abiatu zen bilduman.\nEkimena berria izan arren, badituzte ia hamar liburu kalean edo itzulpen fasean, eta datorren urtean argitaratuko direnen inguruko eztabaidan dabiltza orain. Liburu hauen itzulpenak egiteko Etxepare Euskal Institutuaren laguntza jaso du argitaletxeak, eta egitasmoak Etxepare eta Literature Across Frontiers erakundearen eskutik duela bi urte Euskal Herrira egindako bisitan du jatorria. Hain zuzen ere, Euskal Herrian sortutako lanak beste hizkuntza eta kultura batzuetara eramatea da Etxepare Institutuaren egitekoetako bat. 2016an, Donostiako Kultur Hiriburutzarekin batera, 'Itzultzaile berriak' egitasmoa gauzatu zuen; berak banatzen ditu garai batean Jaurlaritzaren Kultura Sailaren ardurapean zeuden euskal literatura beste hizkuntzatara itzultzeko laguntzak, eta 2015.ean Itzulpen Saria sortu zuen, Laboral Kutxarekin batera.\nKristin Addis eta Amaia Gabantxo\nKarmele Jaioren 'Amaren eskuak' «azken urteetan euskarazko narratibak eman duen liburu arrakastatsuenetakoa da». Ingelesezko azalean nabarmentzen den moduan, hainbat sari irabazitakoa da, horien artean English PEN Award. Laburpenal dioenez, «Nerea du protagonista. Kazetaria, gaztea, alaba txiki baten ama. Bere bizitzaren oreka eskasa guztiz apurtuko da egun batetik bestera bere ama amnesiaz jota erietxera eramaten dutenean. Amaren historia ezkutuak jakingo ditu bertan». Mireia Gabilondok pantaila handira eraman zuen istorioa eta Donostiako Zinemaldian eman zen estreinakoz. Abuztuaren 19an Jaio liburuaz mintzatuko da Edinburgoko Nazioarteko Liburu Azokan, Brian Conaghan idazlearekin solasean.\nItzulpena Kristin Addisek egin du. Eskarmentu handiko itzultzailea da, euskaratik ingelesera zuzenean itzultzen duen jatorri ez euskalduneko bakarretakoa. Euskal Herrian hainbat urtez bizitakoa, gaur egun AEBetako Iowan bizi da. Addisek, besteak beste, Lourdes Oñederra, Arantxa Urretabizkaia eta Harkaitz Canoren lanak ingeleseratu ditu.\nMiren Agur Meaberen 'Kristalezko begi bat' eleberriko protagonista ere emakumea da. «Maite-laguna uzteak eragindako minetik ihesi, bolada baterako Landetara (Frantzia) joango da. Eta han, idazten hartuko du sosegua, bizitzako galerei, bere izateari, desamodioari eta askatasunari, idazkuntzaren zentzuari buruzko gogoetak paperera ekarri ahala», dio laburpenak. Hiru Euskadi Sari irabazitakoa da Miren Agur Meabe eta hamaika liburu argitaratu ditu, poesia eta haur eta gazte literatura barne.\nMeaberen eleberria Amaia Gabantxok itzuli du. Addisen alderantzizko bidea egin zuen Gabantxok: Euskal Herrian jaio, elebidun hazi eta gaztetan bereganatu frantsesa eta ingelesa. Ingeles eta Irlandar literatura ikasi zituen Ulster-eko Unibertsitatean, nota onenak lortuz nahiz eta gelako atzerritar bakarra izan. Gero, Norwicheko East Anglia Unibertsitatean egin zituen itzulpelgintza ikasketak, euskaratik ingeleserako itzulpenen arloan aitzidari eta erreferente bilakatuz. Zenbait beka eta sari lortu dituen Gabantxo irakasle, kantari eta idazle ere bada, ipuinak idazten eta jendaurrean irakurtzen dituela, ingelesez.


«Kokuioak» aldizkaria argitaratu du Pamielak, Joseba Sarrionandia koordinatzaile duela | Kultura | GARA Euskal Herriko egunkaria\n«Kokuioak» aldizkaria argitaratu du Pamielak, Joseba Sarrionandia koordinatzaile duela\nPaperean ale bakarra izango du aldizkari literarioak. Kubaren eta Euskal Herriaren arteko harremanen ikerketa iturri da Joseba Sarrionandiaren iniziatibaz sortu den argitalpena. Jarraipena Interneten izango du.\n«Dagoeneko ez da sekretua. Hamarnaka urte daramatza Joseba Sarrionandiak Kuban eta aspalditik da bere kezka intelektuala Kubaren eta Euskal Herriaren arteko harremana. Gaiari heltzen dioten lan ugari argitaratu ditu Cecilia Arrozarena goitizenarekin, ‘El Roble y la ceiba’ edo ‘Los vascos en la guerras de independencia de Cuba’, kasu».\n2016an hartu zuen Joseba Sarrionandiak Habanako Unibertsitateko euskal irakurletzaren ardura eta bere asmoa agertu zion Pamiela argitaletxeari: modu sistematikoan Euskal Herriaren eta Kubaren arteko kontaktua eta harremana bere lanetako bat izango zela unibertsitatean. Hartara, aldizkari unibertsitario bat ateratzeko helburua agertu zien. Pello Elzaburu editoreak eman ditu xehetasunak. «Duela urtebete esan zigun paperean argitaratu nahi zuela aldizkari hori eta ea lagunduko genion. Izena bazeukan dagoeneko. ‘Kokuioak’. Gaztelaniako hitzetik euskaratutako elea da. Ipurtargi antzeko intsektu bat da, Kuban dagoena».\n«Euskal-kubatar ikerketa aldizkari» horrek –halaxe du azpititulu argitalpen literario berriak–, ordea, aurrekontu mugatua dauka. «Ikusten genuen ezinezkoa izango zela sei hilabetekari bat edo urtekari bat paperean argitaratzea. Paperekoa ale bakarra izango da. Liburugaixoentzat abisu bat! Kolekzionistentzat geratuko den aldizkari bat da. Baina jarraipena izango du Interneten. Webgunea ez dago oraindik martxan, baina laster abiatuko da», gaineratu du Elzaburuk.\nAldizkariak izaera anitza duela defendatu du Elzaburuk, «unibertsitateko aldizkari bat izateko oso heterodoxoa da». Badu literatura, badu anekdotarioa, baditu dibulgaziozko testuak... Eta lan filologoagoak ere. Sarrionandiak berak egindako aurkikuntza bat, esaterako. «XX. mende hasierako gutun batzuk dira, Kuban zeuden hazpandar batzuenak, Kuban gorde direnak, euskaraz idatziak, haien egoeraz mintzatzen».\nEdo dokumentu historikoak. Juan Miguel Dihigo linguista eta filologoaren hitzaldi bat, esaterako. «Habanako Unibertsitateko Letren Fakultateak bere izena darama. Dihigo zuberotarren semea zen, euskal kontzientzia bazuena. Gaur egungo eraikuntza hori inauguratu zenean eman zuen lezio magistral bat eta izan zen euskarari buruz. Horrek euskaldunak kokatzen gaitu», adierazi du.\nBada besterik. «Azken urteetan kubatar asko etorri da Euskal Herrira, baina lehenagotik ere kubatarren arrastoa handia da gure herrian. Harrigarria badirudi ere, kubatarren arrastoa Euskal Herrian XIX. mendean hasten da. Badaude bizpahiru pertsonaia, eta horietako bat da Jesus de Sarria, euskal nazionalismoaren garaian pisu handia izan zuena».\nJoseba Sarrionandiak irakurletza abiatu zuenetik, «ikasleekin eskolak emateaz gain, etengabeko aktibitatea izan du bere departamentuan. Hitzaldiak, hemengo jendearekin enkontruak... Beste inor baino askoz gehiago mugitu da. Eta hortik pasatako hainbat jenderen artikuluak ere badaude». Hainbat idazleren kolaborazioa izan du: Xabier Mendiguren, Koldo Izagirre, Bernardo Atxaga, Josu Landa, Edorta Jimenez, Ray Fernandez, baita Cecilia Arrozarenarena ere.


Lautadaren aurrekontua 78.000 euro handitzea proposatu du EH Bilduk - Lautada - Alea.eus\nLautadaren aurrekontua 78.000 euro handitzea proposatu du EH Bilduk\nErredakzioa 2021-01-13 14:11\nEuskararen erabileraren aldeko kartelak Aguraingo sarreran. / ALEA\n2021eko aurrekontuei babesa emateko, Lautadako Euskararen Komunitatearekin elkarlan-hitzarmena onartzea "ezinbestekoa" izango dela aurreratu du EH Bilduk. Euskara bultzatzeko, gizarte zerbitzuak indartzeko eta AHTaren aurka egiteko zuzenketak aurkeztu ditu.\nArabako Lautadako Kuadrillaren aurrekontuaren eztabaida asteazken honetan izango da, eta 78.000 eurotik gora handitzea proposatuko du EH Bilduk. Horretarako, hainbat zuzenketa aurkeztu ditu talde subiranistak, euskara bultzatzeko, oinarrizko gizarte zerbitzuak indartzeko eta Abiadura Handiko Trenaren egungo proiektuaren aurka egiteko.\nEuskararen erabilera bultzatzeko helburuarekin, Lautadako Euskararen Komunitatearekin elkarlan hitzarmena onartzea planteatu du EH Bilduk; eta hori izango da, hain zuzen, EH Bilduk aurrekontuak babesteko jarri duen "ezinbesteko baldintza". Izan ere, proposatutako diru partidarik handiena, 37.700 eurokoa, datorren urtean Euskaraldia bezalako ekimenak elkarlanean antolatzeko eta garatzeko izango da.\n"Orain arte, udalek zuten hitzarmenen bitartez garatu da hori, baina EAJk gobernatzen dituen hainbat udaletan sortutako ziurgabetasunaren aurrean, Kuadrillatik bultzatzea plantatzen da", azaldu du EH Bilduk. Horretarako, biztanle bakoitzeko 2,9 euro bideratzea proposatuko du.\nGizarte zerbitzuak eta AHTa\nHorrez gain, Oinarrizko Gizarte Zerbitzuak indartzeko beste 26.000 euro bideratzea proposatu du EH Bilduk, lanaldi erdian administrari lanak egingo dituen pertsona bat gehiago kontratatuz. Horrez gain, beste 12.300 euro proposatu ditu lanpostuen zerrenda berraztertu eta langileen hainbat eskaerari erantzuteko.\nAzkenik, EH Bilduk 2.000 euroko partida bat jarri du mahai gainean, Sustapen Ministerioak Arabako Lautadan eraiki nahi duen Abiadura Handiko Trenaren proiektuaren aurkako jarduerak eta sentsibilizazio kanpainak bultzatzeko. "Eskualdeko bizilagunek behin baino gehiagotan erakutsi dute proiektu horren aurka daudela, eta, aldi berean, tren publiko eta sozial bat eskatu dute, bertako herritarren mugikortasun beharrei erantzuteko", azpimarratu du EH Bilduk.


Gasteizko gaztetxean ertzainak pilota-jaurtigailuekin sartu direla salatu dute - GARA\nGasteizko gazteek Gaztetxearen aurkako beste eraso bat salatu zuten atzo. Azaldu zutenez, pasa den ostiralean, Ertzaintza muinoko etxean sartu zen Auzitegi Nazional espainolaren «ustezko» agindu baten mandatuari jarraituz. «Gaztetxea ekintza ezberdinetan ari ziren gaztez beterik zegoen, eta bat-batean modu autoritarioz, aurpegia estalita eta `peloteraz' armaturik eraikina okupatu zuten», nabarmendu zuten.\nGaztetxean egindako prentsaurrekoan, Julen Ormaetxea eta Galder Ruiz Gasteizko Gaztetxeko asanbladako ordezkariek salatu zutenez, etxean bilduta zeuden kide guztiak patiora jaitsi eta paretara begira jarri zituzten ertzainek. Azaldu zuten, halaber, zer gertatzen ari zen ikusteko «burua bueltatzen zuen edonor mehatxatzen» zutela poliziek.\nBaina, pasa den astean Arabako ezker abertzaleak egin zuen bezala, gazteen salaketa nagusiak euskal presoekin du zerikusia. Antza denez, Ertzaintzak Gaztetxean zegoen gazte bati egotzi zion eraikinaren arduradun izatea, eta berarekin «etxe osoa miatu zuten, aurrekoetan egin izan duten moduan».\n«Oraingoan, guztia hankaz gora jarri beharrean, ate guztiak ireki eta bideo kameraz grabatzeari ekin zioten. Azkenik ustezko arduradunari taberna irekitzea agindu zioten, eta bertan, atestatuaren arabera, 39 argazki kendu zituzten paretetatik», salatu zuten.\nRuizek eta Ormaetxeak argi utzi zuten Alde Zaharreko gazteek ez dituztela onartuko halako ekintza polizialak . «Nekatuta gaude. Gorputz polizial honen inpunitatea salatzen dugu, kolektibo eta norbanako askoren salaketen gainetik nahi dutena egiten jarraitzen baitute».\nGogora ekarri zuten Gasteizko Gaztetxea hiriko gazte ezberdinek eraikitzen duten esparru asanblearioa dela, eta poliziak ez duela bertan inolako lekurik: «Eta errepikatu nahi dugu argi gera dadin, gaztetxean ez dugu inolako poliziarik nahi. Kokoteraino gaude, honako hau ez baita izan sartu eta gure adiskide presoen argazkiak eramaten dituzten lehenengo aldia».\nBukatzeko, Gaztetxean bildutakoek Plazara! mugimenduaren deialdiarekin bat egin zuten azken erasoa salatzeko eta Xuban Nafarrateri elkartasuna adierazteko. Eragile sozialen elkarretaratzea bihar izango da, 19.30ean, Olagibel kaleko Ertzaintzaren komisariaren aurrean.\n«Bertan egongo gara inpunitate poliziala salatzeko eta Xuban Nafarrateri gure elkartasuna adierazteko», azpimarratu zuten Ruizek eta Ormaetxeak.\nBilduko udal taldeak gogor salatu zuen atzo gaztetxearen kontrako azken erasoa. Galdetu zuen, halaber, ea Ertzaintzaren jarrera horrek zerikusia duen EAJk martxan jarri nahi duen polizia «zibil, hurbil eta eraginkorrarekin».


Haurra | Consumer\nMundu osoan hondamendi naturalak eragiten dituen fenomeno klimatikoa\nEl Niño fenomeno klimatiko ziklikoa da, eta mundu osoan hondamendi naturalak eragiten ditu. Hala ere, Hego Amerika eta Indonesia eta Australia arteko eremuak dira kaltetuenak. Peruko kostaldeko arrantzale batzuei zor zaie izen hori. XIX. mendearen amaieran, “El Niño Jesús” deitu zioten hegoaldeko itsaslaster bero bati, zeinak, normalean, Gabonetan, arrantzatzen zuten iparraldeko korronte hotza mugitzen baitzuen.\nGaur egun, ENSO (El Niño Oszilación del Sur) ingelesezko siglekin ezagutzen den fenomeno zabalago bati dagokio terminoa; ekainetik azarora bitartean planetari eragiten dioten aldaketen ziklo jarraitu eta irregularra da. Fenomenoa Ozeano Bare tropikalean hasten da, Australiatik eta Indonesiatik hurbil, eta, harekin batera, presio atmosferikoa aldatu egiten da elkarrengandik oso urrun dauden eremuetan. Horrek aldaketak eragiten ditu uren azaleko tenperaturan, haizeen abiaduran eta eskualde tropikaleko euri-eremuetan. Fenomeno beraren bi zatiei dagokienez, El Niño esaten zaio Ozeano Bareko ekialdeko eta erdialdeko tenperatura igotzeari, eta La Niña, berriz, Hego Amerikako eta Ozeaniako kostaldeak estaltzen dituen eremu batean uraren azaleko tenperatura jaisteari. El Niñoren baldintzetatik La Niña baldintzetara aldatzea eta El Niñoren baldintzetara berriro aldatzea lau urte inguru irauten du. Ikertzaile batzuek diote El Niño duela 40.000 urtetik behintzat existitzen dela.\nEl Niñok zeharkatzen dituen eremuetan izan ditzakeen ondorio larrien artean, Indonesian, Australian edo Afrikako hego-ekialdean gertatzen diren lehorte larriak eta basoko sute izugarriak dira aipagarrienak; Ekuadorren edo Perun, berriz, uholde eta lur-irristatze larriak eragin ditzaketen euriteei aurre egin behar diete. Horregatik, El Niñoren efektuei lotutako biktimak milaka dira mundu osoan,El Niñoren efektuei lotutako biktimak milaka dira mundu osoaneta galera materialak milaka milioi eurotan.\nZientzialariek oraindik ez dute fenomeno hori guztiz ezagutzen, eta zaila da iragarpenak egitea. Hala ere, fenomeno atmosferiko eta klimatiko hori eta beste batzuk aztertzeak, zientzia atmosferiko eta ozeanografikoen garapenarekin eta fenomeno naturalak aztertzeko zientzialariek eskura dituzten baliabideekin batera, aurrerapen handiak ekarri ditu. Fenomenoari jarraitzen dioten ikertzaileek hilabete batzuk lehenago El Niñoren mehatxu berri baten berri eman diezaiekete arriskuan dauden biztanleei; beraz, ondorio okerrenak arintzeko neurriak har daitezke. Hala, 1997 eta 1998 bitartean gertatutako fenomeno horrek ondorio latzagoak izan zitzakeen, baldin eta Brasilgo ipar-ekialdeko nekazariei lehorteak jasateko eta beroarekiko erresistenteak diren espezieak landatzeko aukera eman zien aldez aurretik ohartarazi ez baziren. Kaliforniako Los Angeleseko bizilagunek, berriz, urez betetako kanalak ireki, dikeak indartu eta harea-zakuak banatu zituzten uholdeak izateko arriskua zuten eremuetan.\nBeraz, 500 edo 1.000 urtean behin Mega Niño izeneko hondamendi handi bat gertatzen dela kalkulatzen da, kaltetutako eremuetan kalte larriak eragiteko gai dena. Alde horretatik, uste da halako fenomenoek iraganean zenbait zibilizazio desagertzea eragin zutela. Bestalde, "Haur oso indartsuak", 1925, 1983 edo 1997, gutxi gorabehera 50 urtean behin gertatzen dira; "Haur arruntak", berriz, 3 edo 4 urtean behin gertatzen dira, eta, sarritan, ingurunerako ondorio onuragarriak izaten dituzte, hala nola ur-baliabideak sortzea, nahiz eta kalte nabarmenak ere eragin. Zientzialari askok ohartarazi dute gizakiak eragindako klima-aldaketak ere eragiten diola El Niñori, eta, beraz, ‘Haur oso indartsuak’ maizago gertatzeko arriskua dagoela.\nEl Niñok eragindako tenperatura-aldaketek eragina dute uren gazitasunean, eta horrek eragina du itsas ekosistemetan eta, ondorioz, arrantza-jardueran. Atmosferaren zirkulazioan gertatzen diren aldaketek klima globala aldatzen dute, eta, ondorioz, nekazaritza, baliabide hidrikoak eta planetako eremu zabaletako beste jarduera ekonomiko garrantzitsu batzuk ere kaltetuta daude. Alde horretatik, ikerketa berri baten arabera, El Niñok arrisku larrian jar zezakeen Afrikako 20 milioi pertsonen elikadura.Haurrak arrisku larrian jar lezake Afrikako 20 milioi pertsonen elikadurauztak ukitzean.\nBeste eragin kaltegarri batzuk hauek dira: basoko suteen maiztasuna handitzea, uholdeak, kostako higadura, itsas hegaztien habiaratzearen eta koralezko arrezifeen aldaketak, eta ekaitz tropikalak. Bestalde, ikertzaile batzuen esanetan, datozen urteetan klima-aldaketak eragingo ditu, eta, horren ondorioz, uraren bidez edo inguruko hezetasunaren mende dauden eltxo edo mikrobioen bidez transmititzen diren gaixotasunek eragin handiagoa izango dute.\nhondamendiak medioambientales-eu ondorioak umea\nZein dira gure uretara iristen diren objektu plastiko nagusiak?


"Oporrak bakean" programa eten da, Saharar umeak ezingo baitira Aiaraldeko familiengana etorri - Aiaraldea - Aiaraldea.eus\nIzar Mendiguren Cosgaya 2020-04-07 08:58\n"Oporrak bakean" jaiko irudi bat. / Aiaraldea.eus\nRASD elkarteko kideek jakinarazi dutenez, larrialdi egoera dela medio, oporretan ezingo dute Saharako haurrik lagundu.\nUrteak dira "Oporrak bakean" egitasmoaren baitan Aiaraldera Saharako zenbait ume etortzen direla. Bi hilabete inguru igarotzen dituzte ohikoan bailaran, bertako familien etxeetan, euren osasun egoera hobetzeko asmoz. Alabaina, Espainiako Saharar Ordezkaritzak komunikatua atera du, aurtengo ekimena bertan behera geratuko dela iragartzeko.\n"Munduko egoera aztertu eta baloratu ostean" hartu dute erabakia, aipatu dutenez. "Egungo egoerak Oporrak bakean programa etetera behartzen gaitu, nahiz eta oso mingarria zaigun. Munduko egoera ikusita, aukera onena da", azaldu dute.\nSaharar herria indartsu eta elkartuta dagoela azpimarratu dute, "eta munduko herrialdeekin euren elkartasuna adierazi nahi dugu". Frente Polisarioa egoeraren jabe da, oharrean argitu dutenez: "Kontziente gara konpromiso politiko, etiko eta sozialaz. Horregatik, alternatibaren bat bilatuko dugu zenbait jardueren bidez heziketa, osasun, kultur eta kirol beharrei erantzuteko, eta modu horretan milaka haur saharauiarren sufrimendua arintzen laguntzeko".\nAzken urteetan 10 familia inguru izan dira eskualdean ume sahararrak hartu dituztenak.


kritiken hemeroteka » Zertarako poetak after Banksy?\n« Narrazioak funtziona dezan | Pobreak baina aberats »\nAfter Banksy / Eric Dicharry / Maiatz, 2014\nZertarako poetak after Banksy? Ignazio Aiestaran / argia.eus, 2015-02-27\n“Ogi eta ardo” ereserkian galdetu zuen Friedrich Hölderlinek: zertarako poetak lazeria-garaian? Gaurko galdera dugu: zertarako idatzi, politika oro slogan bilakatu denean? Edo azokatik: zertarako liburuak finantza-ordenagailuen garaian? Edo ikuskizunaren merkantzien aurrean: zertarako kultura, hiritarra kontsumitzaile zordun bihurtu ondoren? Edo Hölderlinen itauna berrituz, zertarako poetak after Banksy?\nGarai gorri honetan, Eric Dicharryk izkiriatu du lan baliosa, After Banksy izenburupean. Liburu hau karrikaratu baino lehen, Xan Airerekin solasean eta Xiberoako maskaradak buruan, gure errealitatea miatzeko kode batzuk azalerazi dizkigu Baionako idazle euskaldun honek:\n“Guattarirentzat, kultura kontzeptu erreakzionario bat da: harekin ados naiz. Kultura-balorea bada, alde batetik, lehen sailkapen bat ekartzen duena. Eta merkantzia-kultura bada. Artetik errateko, maskaradak horretan ere dira interesgarriak, ez baitute deus saltzeko. Merkantzia-kultura horrek ekar dezakeena nahiko beldurgarria da: liburu azoka batean, adibidez, konturatzen zara jendeak zein jakin-min gutxi duen. Ezagutzen dutenera joanen dira! Zein formatatuak garen! Toki ezagun batetik bertze toki ezagun batera joatea. Bazterreko guztia ez da ikusten! Eta hedabideek ere badute joko horretan sartzeko ohidura: ezaguna ezagun atxiki, eta hor konpon. Pentsatzeko molde bakarrari zinez kasu egin behar dugu. Liburuen munduan ere deklinatzen da… Eta arima-kolektibo kultura ere badago. Begira Europako antropologoek nola lan egin duten Afrikan: mitologia, kantua, dantza… Dena zatitu dute, baina kultura zatiezina da! Jendartean artikulatua den gauza da. Instituzioetan ere, ezin duzu bulego bat egin dantzarentzat, bertze bat antzerkiarentzat… Etiketak hain dira erosoak… Baina bitxi da, gauzak kantonatu ahala, eta zentzua galtzen da; zuhaur ere galtzen zara. Gainera, berehalakoaren eta ahanztearen jendartean bizi gara. Desikonifikatu behar da dena; jendetik hasiz, beren presondegi publikoetatik ateraraziz. Denbora hartu, Xiberoan egiten badakiten bezala”.\nGure merkantzia-kulturan, Europa osoan bezala, jendarte (des)ikonifikatu huts batean bizi gara. Iruñean paseatuz, kasu, Jorge Oteizak sorturiko eskultura ederrenetako bat Yamaguchi parkean marraztua eta pintatua aurkitzea arruntatzat jotzen da. Nerabe eta gazte batzuen grinak artelan hau hartu du artezkar. Ez dira graffiti landuegiak, baizik eta marrak, esku azkarren arraiak, hitz koloredunak altzairuaren gainean, aurka. Horrela betetzen da Oteizaren kutxa metafisiko huts hau, “Une espirituala” deiturikoa, Banksyren garaian.\nArte oro dei bat da, graffiti oro politikoa den bezala, Iruñeko udalak ongi dakien moduan. Alde batetik, arraiek eta marrek haustura kultural bat markatzen digute: antza, gaurko nerabeek eta gazteek ez dute atzoko artisten lana miresten edo ulertzen, gure tradizioa desikonifikatuz, edota soberan konprenitzen dutelako, performantzia berri batetik pintaketan aritzea erabaki dute, kaxa metafisiko hutsa irekiz. Bertze aldetik, marraztutako eskultura oteiziarra ez da hegemoniaren indar politikoetarako arriskua eta horrexegatik urtean zehar denbora gehienean garbitzeke mantentzen du udal iruindarrak. “Pintaketa politikoak” bistan geratzen direnean, kentzeko agindua ematen du alderdi hegemonikoak: kaleko horma batean “Creo en la utopía porque esta realidad me parece imposible” (“Utopian sinesten dut errealitate hau ezinezko iruditzen zaidalako”) erraldia idatzita topatu nuen egunetik astebetera ezabatua geratu zen.\n“Arima-kolektibo kultura” dagoela erran digu Dicharryk aipaturiko elkarrizketan, eta jendetik hasiz “desikonifikatu” behar dela. Betebehar hau ez da hain eroso eta erraz, herria ez den herri honetan. Europa osoan ere ez. Londreseko Islington barrutian Guantanomoko preso torturatu bat marraztu zuen Banksyk karrikan, “war on terror” salatu nahian jendarte-herri demokratiko sofistikatu baten erdian. Kasu hauetan ez dakigu non hasi lirismo grafikoa eta non bukatu performantzia aldarrikatzailea, zer den kultura eta zer ez den publizitatea, … edo dena batera, ezta?\nMundua alimaleko link bat bihurtu denez, teleteknologiak eta hauteskunde mediatikoak direla medio, agora demokratikoak reality-show baten antza hartu duen egunotan, zertarako poetak after Banksy, hots, Walter Benjamin eta Slavoj Žižek, Joseph Kosuth eta Samuel Beckett, René Char eta Paul Celan, Gabriel Aresti eta Joseba Sarrionandia, Eider Rodriguez eta Hedoi Etxarte, Adrienne Rich eta Ixiar Rozas, Guy Debord eta Banksyren ondoren? Nola pitz dezakegu berba, zelan irauli elea, nola aldarrikatu hitz berriekin, aforismo eta hausnarketa erromantiko higatuetatik at, egungo txio eta graffitiek antzinako haiku eta bertsoak ordezkatu dituzten heinean? Agian Eric Dicharryk ekarritako gogoeta honetan aurki dezakegu erantzuna:\nManifesto: // Olerkiak publizitateak / bezala idatzi. // Formatatuak izan diren / burmuinentzat idatzi. // Olerkia amua bilakatuko / denean, performatiboa / bilakatuko denean, olerkiei / esker, // iraultza piztu.


marzo 2018 – Euskal Udalekuak\nGaur astelehena bada ere, danok poztu gara udalekuetan pentsatzen, nora joan, zein txandatara, norekin… eta nola ez urduri! Lasai egon! Martxoak 19 arte irekita egongo da izena emateko epea, eta oraindik plaza libreak dituzten txandetara joateko aukera izaten jarraituko dugu.\nIzen emateen inguruan emailera zeinbat kasu iritsi zaizkigu soluzio erraza daukatenak, adi:\nDaturen bat gaizki dagoela konturatu gara izen ematea egin ondoren. Idatziguzu izen ematearen zenbakia eta aldaketa zein den “udalekuak@udalekuak.eus” korreora.\nIzen ematea egin dugu baino beste lagun bat talde berdinean sartu nahi dugu. Izen emate berri bat egin hiru lagunekin eta idatzi emailera ezabatu beharrekoaren izen emate zenbakia emanda.\nIzen ematea ongi egin dudala uste dut baina etzait emailera konfirmazio mezurik iritsi. Aukera ezberdinak izan daitezke: 1) emaila gaizki idatzi duzu, 2) spam edo correo no deseadoan egon daiteke edo 3) izen emateko azken pausoan, datuak errepasatzerakoan, ez duzu izen ematea konformatu. Arazorik baduzu jarri gurekin kontaktuan emailez edo telefonoz (18-20:00 astean zehar).\nTxanda ezberdinetan apuntatzeko aukera dago? Noski, adin tarte berdineko txanda ezberdinak ditugu eta aukera dago bat baino gehiagotan izena emateko.\nGaurko egunean zerrendak garbitzen gabiltza jo ta fuego eta ikusi dugunez txanda batzuetan oraindik plaza libreak daudela, ahalik eta azkarren irekiko ditugu izena emateko aukera izan dezazuen!\nZER GERTATZEN DA JADA IZENA EMAN DUGUNOKIN?\nZure txanda itxita badago, plaza baino pertsona gehiago izena eman duzuelako da. Kasu horretan APIRILAK 16 arte itxaron beharko duzu aukeratua edo ez aukeratua izan zaren jakiteko.\nZure txanda ireki badugu, oraindik plaza libreak daudela esan nahi du. Kasu horretan adin tarte barruan izena ongi eman baduzu, ZUZENEAN ONARTUA zaudela jakin ezazu (dena dela apirilak 16 zerrendak argitaratuko ditugu baitare).\nORAIN IZENA EMAN NAHI BADUT?\nMartxoak 19 baino beranduago izena eman badut, txanda horretan plaza libreak daudela esan nahi du. Etzara “aukeraketan” sartuko, adin tarte egokian izena eman baduzu, ZUZENEAN ONARTUA izango zara.\nOndo ondo izan eta zorte on!!\nGaur da izena emateko azken eguna, bihar goizean txandak itxi egingo ditugu, beraz ez galdu aukerarik!\nGogoratu APIRILAK16 web orrian jarriko ditugula txanda bakoitzeko zerrendak, onartuak edo ez onartuak izan zareten.\nData hontatik aurrera txanda batzuetan plaza libreak badaude berriro ere irekiko ditugu, baina funtzionamendua ezberdina izango da, hau da, ez da aukeraketarik egongo. Horregatik, adin tarte egokia bada, ZUZENEAN ONARTUAK izango zarete.\nZorte on eta ondo ondo izan!


Nolatan ezagut diteken,\nea gizona hari den\nbere buruaz fidatu gabe,\neta Iainkoa baitan fidaturik\nHainitzetan iduri dagoka serbitzari burupetsuari ardietsi duela bere buruaz esfidatzeko bertutea, eta Iainkoa baitako Fidanza, egiaz halakorik eztelarik, errazki ikusiko duzun bezala, zure erorteak zure baitan eginen duen obraz.\nBada erori zarenean, asaldatzen bazare, eta tristatzen, sentitzen baduzu etsimendu zer batek zaramatzala, ezin zoazkeila aitzinago, eta ongirik ezin daidikezula, seinale ageria da zure baitan fidatu zinela, eta Iainkoa baitan ez.\nBaldin zure tristezia eta etsimendua handiak badire, zure baitan hagitz fidatu zinen, eta guti Iainkoa baitan; zeren bere baitan guti, eta Iainkoa baitan hagitz fidatu dena, erorten denean, ezta izitzen, ezta nahasten, ezta fastikatzen; ezagutzen baitu hori gertatzen zaiola bere flakotasunaz, eta Iainkoa baitan guti fidatuz; aitzitik zenbatenaz gutiago fida baita bere buruaz, hanbatenaz humilkiago fidatzen da Iainkoa baitan, eta bere falta eta pasioak desordenatuak gaitzetsirik, zeren hek direla kausa erori den, gero damu handi, ordea pausatu eta bakezko bat harturik, zeren Iainkoa ofensatu duen, bihurtzen da lehen hartu zuen lanera, eta bihotz handiago eta deliberatuago batez bere etsaiei darraizte, hek hil detzan artean.\nNahi nuke gauza hauk ongi konsidera eta pisa baletzate bere burua espiritual dadukaten presuna batzuk, zeinek, zenbait hutsetan erori direnean, ezin har baitezakete pausurik, eta ezpaitute hartu ere nagi, eta hainitzetan lehen bere libratzeagatik bere buruari diadukoten amudioak ekhartzen duen narriotik eta grinatik, ezen ez, bertze arrazoingatik, ezpaitute behin ere laster aski ikusten bere Aita espiritualagana ioaiteko ordua; zeinagana ioan behar bailukete beregainki bere bekhatuen kutsuaren garbitzera, eta hekin kontra indar hartzera Aldareko Sakramendu guziz sainduaz.


Provenchères-sur-Fave - Wikipedia, entziklopedia askea.\nProvenchères-sur-Fave Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 857 biztanle zituen.\n2007an Provenchères-sur-Fave udalerrian erroldatutako biztanleak 857 ziren. Familiak 343 ziren, horien artean 106 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 63 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 126 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 431 etxebizitza zeuden, 356 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 317 etxeak ziren eta 113 apartamentuak ziren. 356 etxebizitza nagusietatik 249 bere jabearen bizilekua ziren, 94 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 17 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 79 etxek lau zituzten eta 216 etxek bost zituzten. 312 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 172 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 149 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nProvenchères-sur-Fave udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 544 ziren, horien artean 410 aktiboak ziren eta 134 inaktiboak ziren. 410 pertsona aktiboetatik 357 lanean zeuden (204 gizon eta 153 emakume) eta 54 langabezian zeuden (23 gizon eta 31 emakume). 134 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Provenchères-sur-Fave udalerrian 360 unitate fiskal zeuden, 880,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.797 euro zen.\n2007an zeuden 42 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.\n2000. urtean Provenchères-sur-Fave udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.\n2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Provenchères-sur-Fave udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 285 ikaslekin.\nLe Beulay (1,1 km)\nColroy-la-Grande (2,3 km)\nLa Petite-Fosse (2,4 km)\nLusse (2,5 km)\nLesseux (2,7 km)\nCombrimont (3,8 km)\nOrriaren azken aldaketa: 28 abendua 2021, 01:07.


«INORK NAHI EZ ZITUEN HONDAKINAK JOATEN ZIREN VERTERRERA» | Gizartea | Berria\nLuizia Zaldibarko zabortegian. Testigantza\nGipuzkoako enpresa batentzat lan egin izan du Jokin Zelaiak —izena asmatua da—. Ezagun du hitz egiteko gogoa. Barrena mugitu dio Verter Recycling 2002 SMren zabortegiko luiziak, gertutik ezagutzen zituen desagertutako bi langileak: Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran, hondakinen artean lurperatuta desagertu direnak. «Hura gertatu eta biharamunean, sei-zortzi lagunek kartzelan egon beharko lukete, nire ustez, baina inork ez du ezer esango. Zaborren inguruan mafia handi bat dago, eta azpian geratu diren bi langileak ez zaizkio inori axola. Daukaten kezka bakarra da ea nora eramango dituzten zabor horiek denak hemendik aurrera».\nZelaiak lan egiten zuen enpresak, beste enpresetatik eta partikularretatik zaborra erosi, eta zabortegira eramaten zuen. Hondakindegira eramandako tona bakoitzeko diru bat kobratzen zuen haren nagusiak. Zabortegiak berak ere bai, jasotzeagatik. Zaldibarren mendian behera jausi den Verter Recycling 2002ra joaten zen Zelaia gehienetan. «Kamioia zamaz bete, eta hara eramaten genuen zaborra, inolako birziklatze prozesurik egin gabe. Han denetik ikusi izan dut: material korrosiboen bidoiak, suharberak, amiantoa...».\nZaldibarrera zaborra garraiatzen aritu den beste kamioilari baten lekukotza bildu du Euskadi Irratiko Amarauna saioak igande goiz honetan. Zelaiak esandakoak berretsi ditu hark ere.\nKontroletan eta prozeduretan ezaugarri bat zuen Verterrek, Zelaiaren esanetan: kontrolik eza. «Gu baskulara joaten ginen. Langile batek paperak ematen zizkigun sinatzeko. Eta, paperean, argi eta garbi azaltzen zen Eusko Jaurlaritzaren zigilua. Han apuntatzen zituen sartu eta irteteko orduak eta jasotako pisua». Paper horretan agertzen zen dena materia inertea balitz bezala. Baina Zelaiak ziurtatu du hor material geldoa zati bat besterik ez zela. Berez, obra hondakinak Verterren sartzen ziren zaborren zati txiki bat baino ez zen, haren esanetan: «%20 bat edo izango zen, gutxi-asko. Gai arriskutsuekin betetako kamioiak ere ikusi ditut bertan, ADR plaka bereizgarria itsatsita. Zama hustu, plaka kendu eta alde egiten zuten handik».\nVerter Recycling 2002k ez zuen halako materialik jasotzeko baimenik, gai ez-arriskutsuen zabortegi bat baitzen. Amiantoa hartzeko, Jaurlaritzaren baimen berezi bat zuen, baina betiere bereizi eta beste hondakinetatik aparte kudeatzeko baldintzarekin. Prozedura hori ez zuten inoiz betetzen. «Gu amiantoaren gainean ibili izan gara kamioiarekin. Askotan, nola puskatzen zen ere sumatzen nuen». Lan horietarako jantzi eta material egokirik ez dute erabili izan. «Neu aritu naiz Hernaniko etxebizitza batetik amiantoa jaisten, ez dut inoiz eraman ez jantzirik ez maskararik». Behin enpresako nagusiari eskatu zion babes jantzi berezi bat eros ziezaion, eta hark erantzun zion ez zuela balio jantzi hark adina.\nEta ez bakarrik amiantoa. Gertatu izan zaio, zaborra husteko tokiraino kamioia eraman, bertatik jaitsi eta ezin arnasa hartuta geratzea, horren handia zen amoniako usaina: «Kamiseta hartu, sudurra estali, ateak ireki, hustu ahal den azkarrena, eta alde egiten nuen ziztu batean. Hori neuri gertatu zait, ez bat, ez bi, eta ez hirutan».\nGogoan du behin Hondarribiko portura joateko agindu ziotela, itsasontzi baten hondarren bila. «Galdetu nien: itsasontzia hutsik al dago, gasolioa kenduta al dago? Baietz esan zidaten, baina hara joan, pintza sartu, eta gasolioa botatzen hasi zen... Kaka-nahaste hori nola edo hala hartu, kamioira sartu eta zabortegira eraman nuen». «Dena» hartzen zuten Verterren, «dena nahastuta». «Olio erabiliak, pinturak, aerosolak, plastikoak, kartoiak, obretako hondakinak».\nAntzeko beste zabortegi batzuetan baino kontrol gutxiago zegoen Zaldibarren; argi eta garbi esplikatu du. «Abenduaren 24 batean, Mallabiko [Bizkaia] Bete Artera joan nintzen kamioia hustera, eta hango kontrolatzaileak esan zidan zama aztertu behar zidatela. Hustu nuen edukiontzi bat, eta etorri zitzaidan esatera ezin nuela jarraitu, nire nagusiari askotan esan ziotela ezin zituela halako gaiak ekarri. Handik alde egin, eta Verterrera joan nintzen, han ez zuten-eta ezer ikusten: makinarekin bultzatu, eta kito. Inork nahi ez zituen hondakinak joaten ziren Verterrera».\nMutiloako (Gipuzkoa) zabortegira ere eraman izan du amiantoa, baina han kontrol prozesuak baziren. «Hura paketeetan jartzen zen, ondo forratuta, eta zinta batekin bereizgarria itsatsita: Kontuz, amiantoa! Nik Mutiloara eramaterako, hark bazuen zulo bat horretarako prestatuta, eta han hustu egiten nuen. Mutiloan, aldiz, bazekiten zamaren berri, eta enpresan papera ematen zizuten, zegokion baimenarekin. Eta zabortegira ez bazen azaltzen haiek erregistratuta zeukaten kamioia, bere matrikularekin, ez zen sartuko». Verterren, aldiz, ez du ikusi halako kontrol prozedurarik sekula.\nJaurlaritzak egindako hiru ikuskatzeetan (2015, 2017 eta 2019) ez dute inoiz aipatu amiantoa beste hondakinekin nahastuta zegoela. Are gehiago: 2015 eta 2017ko ikuskatzeetan Jaurlaritzak ez zuen irregulartasunik topatu, eta ingurumen baimen bateratuaren baldintzen betetze maila «handia» zela adierazi zuen. Iaz zerbait aldatu zen: txostenak irregulartasunak jaso zituen. Baina Zelaia ordurako ez zen han lanean ari: Jaurlaritzako teknikariek irregulartasunik atzeman ez zuten urteetan aritu zen bera Zaldibarrera zaborra eramaten.\nErtzaintzari izkin egiten\nFrantziatik eta Ipar Euskal Herritik ere askotan ekarri izan dute zaborra, Zelaiaren esanetan. «Material birziklagarriaren bereizgarria jarri, eta halaxe pasatzen zuen muga, baina gero Verterrera eraman, eta dena botatzen zen zulora».\nZelaiak egin izan ditu egunean bi eta hiru joan-etorri Zaldibarko zabortegira. Aldi bakoitzean, 50 tonako garraioa, batez beste. «60 tona ere eraman izan ditut, zapa-zapa, nahiz eta 40 tonakoa izan muga. Ertzaintzaren pisu kontrolak saihesteko [Zarauzko A-8 autobideko ordainlekuaren ondokoa, adibidez], agenteek txanda aldatzeko erabiltzen zituzten ordutegiak aprobetxatzera behartzen gintuzten».\nVerterren, azken bi urteotan, 500.000 tona hondakin pilatu zituzten urtero. Kopuru handi horri neurria hartzeko, Gipuzkoan, 2018. urtean, 325.000 tona hiri hondakin sortu ziren, eta haietako 141.000 tona joan ziren zabortegietara edo Zabalgarbira. Lana buru-belarri egin izan dute horretarako Zaldibarren. Egunean 230 bat kamioi sartu izan dira bertara. Haietako asko —40 bat kamioi egunean— paper fabriketako lohiez beteta sartzen ziren. «Lohiek ez dute lur zorua batere trinkotzen. Horren gainean sartzen zenuen kamioia, eta hondoratu egiten zen. Askotan, makinarekin bultza egin behar izaten zenion atera ahal izateko. Astetik astera, Verter hiru bat metro igotzen zen gora».\nZabortegiak derrigorrez bete behar zuen beste baldintza bat zen erabilitako eremua ezin zela hektarea bat baino handiagoa izan. Halako mugarik behin ere ez du ikusi Zelaiak. «Hura betetzen zenean, mendiari beste puska bat kentzen zioten, tokia ahal zen gehiena zabaltzeko. Mugako maldei oihal bat jartzen zieten, baina beste zabortegietan ezberdin jokatzen zuten: zati bat erabiltzen zuten, estali egiten zuten, beste zati bat erabiltzen hasten ziren, eta, betetzen zenean, hura ere estali eta lehendik zegoena atzera erabili, puskaka. Verterren ez, han dena batera erabiltzen zen. Nik galdetu izan nien: 'Noraino igo behar duzue?'. 'Haraino', erantzuten zuten. Eta nik, berriz: 'Ez al da gehiegi?'».\nIstripu bat zabortegian\nBerez, otsailaren 6koaren abisutzat jo zitekeen gertakari bat ere izan da Zaldibarko zabortegian. Duela ez asko —urte eta erdi edo, lekukoen arabera— mendi zati bat behera erori zen, zabortegia handitzeko maldari hozka ari zitzaizkiola. Zelaia ez zen lekuko izan, baina ongi daki zer gertatu zen, lankide batek kontatuta. «Esan zidaten Joaquinen [Beltran] semea zela, 20 bat urteko mutila. Garai hartan euri asko egin zuen. Ari ziren eremua zabaltzen eta hormigoia botatzen. Baserri gainean zegoen eremuaren maldari jan eta jan ari ziren, eta han gertatu zen luizi bat. Makina harrapatu zuen, estali eta irauli egin zuen. Lortu zuten mutila bizirik ateratzea. Baina hura isil-isilik pasatu zuten. Nik dakidala, larrialdietara ere ez zuten deitu».\nHango langileekin harreman ona izan zuen beti Zelaiak. Bereziki goraipatzen du desagertuta daudenetako bat, Alberto Sololuze. Gogoan ditu bertan ziren hiru behargin senegaldar ere, eta zenbat kexa zituzten euren lan baldintza «kaskarrengatik». Arduraz eta penaz bizi du gertatutakoa, eta itxaropen handirik ez du gorpuak ateratzeko gai izango diren.\nHondakinen atzean dagoen sarearen azpian «diru eta interes asko» mugitzen direla nabarmendu du. «Nik ikusi dut enpresa batek nola diruz sobornatzen zuen zabortegia, konpetentziako beste enpresa bati zaborra sartzen ez uzteko». Zelaiak dioenez, Verterren jaso duten material horrekin guztiarekin aberastu egin dira batzuk: zabortegiko arduradunak bai, baina baita hara zaborra eraman duten enpresa asko ere. «Eta Eusko Jaurlaritzak badaki zer gertatu den hor». Itxaropen izpi bat du: sortu den haserre giroak zerbait mugituko duela.


Batik bat Europa eta Asia ekialdean banatuta dagoen zuhaixka dugu hurritza. Hostozabalen oihanpeetako osagai garrantzitsua da eta, bertan gune heze eta itzaltsuak bilatzen ditu. Mesolitiko eta Neolitikoko fosilak aztertuz badirudi gizakiaren neguko dietaren osagarri garrantzitsu zirela hurrak. Euskal Herrian banaketa zabala du ipar isurialdean, hegaoldekoan berriz, urriagoa da eta ibai ertz eta amildegietan babesten da Ebro haranean guztiz desagertzen den arte.\n8-10 m-raino iristen den zuhaixka dugu hurritza, orokorrean oinetik adarkatzen dena, baina inoiz enbor argi bat azaltzen duena. Azalak, ia leuna denak, kolore arre-gorriska azaltzen du ale gazteetan; gero, urteen poderioz azala zartatuz joaten da eta kolore grisagoa hartzen du.\nHostoerorkorreko zuhaixka dugu. Hostoak 5-10 cm izan ditzakete, txandakatuak, forma borobilekoak, puntatxo batekin, peziolo txiki baten gainean, nahikoa zimurtsuak eta ertz bizerradunekin. Kolore berdekoak, intentsitate handiagokoak goialdetik. Hosto gazteak iletsuak izan ohi dira bi aldeetatik; heltzean goialdean glabroak eta, azpialdetik iletsuak nerbio eta ertzetan.\nMonoikoak dira, hau da, sexuak lore bereiztutan agertzen dira. Lore hauek airearen bidezko polinizaziora moldaturik daude. Infloreszentzia arra gerba zintzilikari bat da, 3-9 cm-koa eta zilindrikoa; hostoak agertu baino lehenago garatzen dira eta polena askatzen dute. Lore ar bakoitzak ezkata trilobulatu bat du, eta hauen barruko aldean txertazen dira 8 estaminak. Infloreszentzia emeei dagokienez, ez dira hain ikusgarriak estigmek ematen dieten kolore morea izan arren. Hauek, banaka edo bosnaka, adar lateralen puntetan agertzen dira.\nFruitua akenio bat da eta hurra izenaz ezagutzen da, forma globoso edo oboideduna eta, kolore arrekoa. Zureko perikarpoa du eta kanela koloreko testa leuna. Azpialdetik forma hortzduneko inbolukru hostokara batek estaltzen du, eta, honek, hur gazteek bezelako kolore berde argia izan ohi du.\nKlima epeletako landarea da, nahiz eta bere banaketa oso zabala den mundu zaharrean. Ia Europa osoan eta Asiako mendebaldean banatuta dago. Euskal Herriko iparraldean ugaria da eta hegoalderantz urritu egiten da, trokarte laiotzetan babestuz.\nUrteko tenperaturak 12 - 16 ºC ingurukoak izan behar dute, 7ºC-tik berako tenperaturetan gehienez 700 ordu iraun ditzake urtean eta tenperatura hotzenaren muga -8ºC-koa da. Apur bat azidoak diren (5.5 eta 7.8ko pH-ak) lurzoruak ditu gustuko, kararri-buztin-silizeoko sustratuak, alegia. Oso sentikorra da lehorteekiko, batik bat, lurzoruak hezetasunari eusten ez badio.\nHurra, duen olio kopuruagatik, balio nutritibo altuko fruitu lehorra da. Gordinik edo txigortuta jan daiteke, eta oso erabilia da gozogintzan. Kimu gazteak, bere malgutasunari esker, oso erabiliak izan dira otar eta saskigintzan. Azala lehorgarria da eta, hosto eta adasken propietateak onak dira zirkulazio errazteko. Ez dugu ahaztu behar betidanik euskaldunok hurritz-makilak erabili izan ditugula mendian ibiltzeko.\nEgilea: Ibon Aristi | Sorrera: 2009/03/12 | Azken eguneraketa: 2013/12/31 | Bisita-kopurua: 1742 | Argazki nagusia: JC Schou


Net Hurbil: Txina erraldoia, HIESak jo duen eredu alternatiboa\nTxinako inperio zaharberritua hazkunde harrigarri batean dago murgilduta. Urte gutxi barru munduko bigarren potentzia izango da, eta bidean, atzerapenetik atera nahian ari diren herrialdeei eredu alternatibo bat erakusten die. Baina dena baldintzatuko du gaur kontrolik gabe duen HIESak.\nProspektiba izeneko euskal blogean Eneko Astigarragak Ã»Sustatu web gunetik ezaguna batzuentzako eta Deustuko unibertsitateko irakasleaÃ» hainbat irakurgai eta erreferentzia interesgarri plazaratu ohi ditu, etorkizunaz eta aurrikuspenez okupatzen den disziplinaz, prospektibaz, alegia. Astigarragak irailaren 15ean eman zuen Londresko The Guardian egunkariaren sail berezi baten berri: Â«The World in 2020. Best and worst case scenarios for the world's political hotspotÂ» -Mundua 2020an. Gai politiko nagusietako aurrikuspen baikor eta ezkorrenak-.\nBritainia Handiko egunkari errefentzial horrek astero artikulu sail mamitsu bat eskaintzen dio 2020ko balizko gure mundua deskribatzeari. Eta jadanik bi erreportaia eman dizkio Txinari: Â«Ekialdea prest dagoÂ» idatzi du Mark Leonard geopolitikan adituak eta Â«Txinako harresiak erortzen ari diraÂ» Jonathan Watts egunkariaren Txinako korrespontsalak. Txinari halako garrantzia emateko arrazoia ulertzen errez ipini du The Guardianek: Â«2020.urte inguruan agian Txina aurrea hartzeko puntuan egongo zaie Amerikako Estatu Batuei mundua gidatzen duen aginte ekonomiko gisaÂ». Hamabost urte barru, alegia.\nTxina esan eta enpleguen deslokalizazioa datorkigu guri burura, eskulan merkeago bila hemendik haruntza doazen kapitalak, handik honuntza datozkigun manufaktura inportatuak. Baina hori baino aurreratuagoa omen dago fenomenoa. Adibide gisa, Mark Leonard adituak Hego Karolinako gobernadore errepublikarrak Pekinera egin duen bidaia aipatu du. Ez da Txinara enpresagizon amerikarren lana erraztera joan, txinatarrei bere estatua AEBrako sarbide ona izan daitekeela esplikatzera baizik.\nEz dira asko oraindik Ameriketan Sanford bezala pentsatzen duten politikariak, baina estatistikek ez dute barkatzen: mila milioiez goiti biztanle edukita eta urtero %8a hazten den ekonomiarekin, AEBra Txinatik sartzen diren inportazioak alderantzizko bidea egiten duten esportazioen halako bost dira. Hori horrela izatearen arrazoiak modu askotara esplika daitezke: aipa daitezke Txinako obreroek jasaten dituzten lan baldintza lotsagarriak, legez kanpoko inportazioak... Guregandik hurbilago ere entzun ditugu kexuok Ã»Alacanteko Elx hirian ikusi berri ditugu langabetuak txinatarren enpresak erretzenÃ».\nBaina salaketa horien gainetik, eta txinatarren konpetentziari neurri protekzionistekin aurre egin nahiko lioketen agintarien ahaleginen azpitik, globalizazioaren makinak bere ildoan segitzen du lanean. Eta Txinak beste inork baino abiadura azkarragoz hazten darrai.\nDolarra txinatarren esku\nTxinaren petrolio egarria gero eta handiagoa da. 2002 eta 2004 urteen artean munduak ezagutu duen petrolio eskariaren handitzearen heren bat Txinari egozten diote adituek. Gure energia iturri nagusiaren prezioa hain bero dabilen garai honetan, asko dira Txinari horregatik errezeloz begiratzen diotenak. Baina errezelo hutsetik haratago, Txinak leku nagusi bat du gaurko geoestrategian.\nBatzuek Txinak gaur duen eta ondoko urteetan handiagoa izango duen indar militarrari begiratzen diote gehienbat. Badirudi, adibidez, horretan zentratzen direla gehienik AEBko errepublikarrak. George Bush semeari lehendakari izatera iritsi ondoren CIAk egin zion lehen txostenean Txina aipatzen omen zitzaion etorkizuneko arrisku estrategiko nagusien artean.\nKontserbadoreen artean ikuspegi hau obsesio ere bihurtu bide da. Mark Leonardek dioenez, Â«aurreragotik, 1997an, Paul Wolfowitzek Ã»neo-kontserbadoreen ikurra denakÃ» Foreign Affairs aldizkarian idatzitako artikulu batean Txinaren XXI. mendeko indartzea aurreko mendean Alemaniak izan zuenarekin alderatu zuen. (...) Eta Txinarekin beste mundu gerra bat gerta zitekeela abisatzen zuenÂ».\nLogika horrekin badu zerikusirik Berlingo harresia eroriz geroztik AEBk Asia erdialdean egin duen lanarekin, base militarrak direla, hango erregimen berriak sustatzea dela eta beste. Badirudi Txinako buruzagiak logika horretatik ulertzen dutela Washington azken denbora hauetan Indiarekiko harremanak estutzen egiten ari den ahalegina.\nAlderantzizko keinuak egiten ditu Txinak, inguruko herrialdeekin ondo moldatu nahi duela erakutsi nahiz. Lasaitasunez jokatzeko karta handi bat dauka Txinak, Mark Leonardek idatzi duenez: Â«Txina amerikarren bankari nagusi izateko zorian dago: AEBren kanpo erreserbetan 400.000 milioi dolar dauzka pilatuta, honek laguntzen die amerikarrei beren aurrekontu defizit astronomikoa gainditzen. Pekinek ez balu gehiago dolarrik erosiko, AEBtako dirua erori egingo litzateke. Eta dolarra hankaz gora jaustearen eragina bonba nuklear batena adinakoa litzatekeÂ».\nTxina da, The Guardianeko azterketa honen arabera, herrialde pobreen eredu berria. Hazteko daraman estrategia propioari esker Â«Txina indartzen ari da bere independentzia Mundu Bankuaren, konpainia globalen edo Bushen administrazioaren laguntzarik gabe. (...) Errezeta hain da arrakastatsua ezen eta Iranen bezala Hego Afrikan, Vietnam, Brasil edo Indian izan naizenean, denetan ikusi ditut Ã¦garapen eredu txinatarrari buruzkoÃ† eztabaidakÂ».\nGauzek horrela jarraitzekotan, 2020rako Txinak Japon gainditua eduki behar du munduko bigarren ekonomi nagusiaren lekuan. Eta AEBko agintariak hainbeste kezkatzen dituen indar militarrean ere urratsak emanak izan behar ditu. Baina tartean oztopo bat agertu da azken urteotan: HIES epidemia.\nPekingo gobernuaren datuetan, 2003an 840.000 hiesdun zeuden herrialdean; hori hala balitz, populazioaren %0,01aren azpitik leudeke gaisotu horiek. Afrikako zenbait herrialdetan kopuru hori %35eraino iristen dela jakinda, gutxi dirudi. Baina urtero kasu berriak %20-40 ari dira hazten, eta Nazio Batuen Erakundeak abisatua du Txina 2010erako 10 milioi hiesdun edukitzera irits daitekeela.\nHIESaren kontrako aktibistek baina, gaurko eta etorkizuneko kopuruak askoz handiagoak direla diote, Henan probintzian bertan egon daitekeela milioia. Hori hala balitz, 2020rako non egongo dira kopuruak, 15 milioitan, ala 30etan?\nThe Guardianen artikulu sail hau etorkizuna aurrikusteaz denez, 2020ra begira, HIESaren kontrako borrokak Txinako sistema politikoa eta gizartea bera irekiagotzera eramango dituela iragartzen da bertan. Jadanik igertzen hasi omen da: gaitzari buruzko informazio gehiago, osasun sistema auzitan jartzea, homosexualitatea pittinka argitara ateratzea... Baina HIESak kontrolik gabe segitzen badu, hondamendiak ez al du gizartea bere osoan hankaz gora ipiniko?