Noiz asmatu zen lehen dieta? | Consumer\nNoiz asmatu zen lehen dieta?\nOrain dela milaka urtetik hona, dieta bidez pisua jaisteko ahaleginak daude eta proposamen horietako batzuk gaur egun mantentzen dira\nDieta hitza diaita hitzetik dator, baina ez du esan nahi greziarrek orburuaren dietari jarraitzen dionik. Haientzat, terminoak, oro har, bizi-ohiturak arautzen zituen. Ama on baten oinarria bizimodu onean oinarritzen da, eta horrek hainbat alderdi hartzen ditu bere baitan: amagandiko edoskitzea, ariketa fisikoa, ez erretzea eta elikadura osasungarria jarraitzea. Baina noiz hasi zen dieta gaur egun lagunarteko moduan erabiltzen? Hau da, noiztik uste dugu “dieta egitea” elikadura erregimen zorrotz eta monotonoa jarraitzea dela argaltzeko edo gaixotasun batzuk sendatzeko? Testu honek gai horri buruzko gertaera historiko oso interesgarri batzuen errepasoa egiten du.\nIrudia: Dennis Jarvis\n4.500 urteko antzinatasuna duten aholku dietetikoak\nKaloriaren murrizketa ez da gauza berria: gizentasuna konprenitzeagatik eta arrakastaz tratatzen saiatzeagatik, medikuntza behartu egin da mendeetan zehar. Elikadura eta nutrizioa historiaren bidez’ liburuak ‘Kagemni Jarraibideak’ lanaren zati bat zehazten du, gaur egun obesitatearen tratamenduarekin zerikusia duten irakaskuntzak barne hartzen dituena. “Baso batek egarria baretzen du. Barazki eskukada batek bihotza indartzen du. Gauza bakar bat hartzen du jaki baten ordez. Zati txiki bat, handi baten ordez”. Gogoeta zaharrak dira, baina ez dira batere desatseginak. Elikaduraren historialaria den Juanjo Caceres doktorearen arabera, gogoeta horiek 1929 eta 1895 urteen artean egindako papiro batean iritsi dira gugana. C., baina bere jatorria Seneferu faraoiaren garaira itzul liteke.2613 eta 2589 bitartean. C\nArgaltzeko dieta, duela 2.500 urte\nHipokrates mediku grekoa bizi zenean, gehiegizko pisu-tasak ez zetozen bat gaur egungo obesitate-pandemiarekin. Orduan, ordea (V. mendea C), berriz, gastatuek baino kaloria gutxiago hartzea. Hipokratesek (“zure janaria zure medikuntza izatea” zioen), zenbait jarraibide utzi zituen gizentasunerako. Horietako batzuek ez dute zentzurik gaur egungo medikuntzaren argitan (“janari lehorra” ematea “obesitate muskularrarekin eta gorpuzkerarekin”); beste batzuek, berriz, erabiltzen jarraitzen dute: “Obesoek eta pisua galdu nahi dutenek ariketa gogorrak egin beharko lituzkete bazkaldu aurretik”. 2006ko urrian, literatura zientifikoa sistematikoki berrikusi zuen, Cochrane Database of Systematic Reviews aldizkarian argitaratutako “Gehiegizko pisurako edo obesitaterako ekitaldia”.\nGosariak orekatzea gehiegikeriak konpentsatzeko, 2.100 urteko tradizioa\n“Elikagaiez betetako gorputz batek espiritua aberasten du, eta, horretarako, lur jainkotiarra bihurtzen du, eta animatu egiten gaitu”. Horrela, Horazio poeta aipatzen zen, ospakizun erromatarrak maiz ziren garai batean. Festinak, non klase erosoek hainbat kilo gehiago jaten zituzten eta festa pantagreliko horiek konpentsatzen saiatzen ziren, gosaria ur-edalontzi baten bidez ordezkatuz. Horacio, urteen artean bizi izan zena65ak. K. eta 8a. C, elikagai gehiegi hartzeak gaixotu egin dezake gizakia. Gaur egun, ez du inolako elikadura-batzorderik kenduko poetari, 13 heriotzatik bat, gutxienez, Europako gehiegizko pisuarekin lotuta egon baitaiteke. Osasun Ministerioaren txostenak ‘Gaixotasun kronikoen arrisku-faktore nagusien joera’ adierazten du, eta hauxe adierazten du: “obesitatea da helduen diabetes-kasuen% 80, helduen hipertentsio arterialaren% 55 eta gaixotasun koronarioaren kasuen% 35”.\nGaleno, lehen dietista: duela 1.800 urteko aholkuak\nElikadura eta nutrizioa historian zehar’ liburuak historiako lehen dietista izan nor izan daitekeen erakusten du, ikuspegi formal batetik behintzat. El grekoa de Galeno II. mendea C) honako gogoeta hau jaso zuen ‘De Sanite Tudende’ liburuan: “Paziente obesoa argaltzea lortu dut denbora laburrean, eta azkar zuzentzeko gomendatu diot. […]. Ekitaldiaren ondoren […] elikagarritasun gutxiko janari ugari ematen diot, asetzeko eta hura gorputz osoan banatzeko”. 2006ko Cochrane azterketak ere arrazoia ematen dio Galenori, eta ez da hori egiten duen dokumentu bakarra. Gizentasuna prebenitzeko eta tratatzeko Espainiako adostasun berrienak zehazten duenez, “pisu handitzea energi dentsitate baxuko elikagaiak dituzten dieten bidez prebenitu daiteke (A mailako gomendioa)”.\nAro Garaikidea: pisua, osasuna… eta edertasuna\n“Dietista kualifikatu” gisa egiazta daitekeen lehen sanitarioa aurkitu ondoren, Garai Garaikidera jauzi egitea komeni da, Gregorio Marañón doktoreari (1887-1960) “Gordos y flacos” monografiaren egile gisa lan egiteko. Bertan, mediku, historialari, idazle eta pentsalari espainiar entzutetsuek gogoeta argia egiten dute: “Obesoak, eratutakoak, kontuan izan behar du argaldu egiten dela plan mediko baten lana, baizik eta bizi-erregimenaren aldaketa erabatekoa”. Oraindik indarrean dagoen mezua. Gaixotasunak kontrolatzeko eta prebenitzeko zentroek diote gaur egun pisu osasuntsua “ez dela dieta bat, bizimodu bat baizik”.\nNolanahi ere, Marañonek garai hartako “argaltasunaren moda” ere aipatzen du. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, moda hori zabaldu egiten da, eta edertasun femeninoa aldatzen da gaur egun; ideal androginoa, tubularra (kurbarik gabe) eta, askotan, gaixotzen da, ‘Pisu ideala, errealitatea edo fantasia?’ testuak zehazten duen bezala. ‘EROSKI CONSUMErek argitaratua.\n1990ean, George Brayk International Journal of Oesesity aldizkarian adierazi zuen lehen “dieta”etako bat (gaur egun “dieta miragarria”) 1863an agertu zela, eta William Banting abokatua zela. Bantingek 21 orrialdeko panfletoa argitaratu zuen, ‘Carta destinado al público sobre la corpulencia’ izenburupean, proteina ugariko dieta sustatzeko. Dieta horrek ez du erakutsi etorkizun handiko probarik, baina modan dago. Proposamen dietetiko magiko, heterodoxo eta pintoreskoen hitzaurrea izan zen, eta urtez urte merkatuan sartzen dira, zehaztasun zientifikorik txikiena ez izateagatik.


Farmazialari Euskaldunen Elkarteak (FEUSE) bere 25. urteurrena ospatu du farmazietan euskararen erabilera sustatzen – GAUR DONOSTIA\nFarmazialari Euskaldunen Elkarteak (FEUSE) bere 25. urteurrena ospatu du farmazietan euskararen erabilera sustatzen\nFecha: 23 diciembre, 2020Autor/a: Gorri 0 Comentarios\nFEUSEtik, EAEko eta Nafarroako 219 farmazialarik osatzen dutena, azken 25 urteotan euskararen erabilerak gora egin duela eta normalizatzen ari dela, baina oraindik lan asko gelditzen dela diote, horregatik farmazialari euskaldunei elkartean sartzeko animoak bidali dizkiete.\nGaztelera-euskara hiztegi farmazeutiko bat egiteaz gain, FEUSEk euskararen erabilera sustatzeko hainabat ekimen egiten dituzte, sariak eta euskarriak eskainiz euskaraz egindako ikerketa-lanei eta aldizkari digital bat eginaz, besteak beste.\nFEUSE (Farmazialari Euskaldunen Elkartea) 1995. urtean sortu zen. Honen helburuak hitz farmazia alorrean euskararen erabilera ahalbidetu, bultzatu eta indartzea dira. Guztira 219 farmazialarik osatzen dute elkarte hau Euskal Herrian; 11 Araban, 49 Bizkaiak, 104 Gipuzkoan, 51 Nafarroan eta 4 gehiago besteetan.\nAzken 25 urteotan, euskara gero eta gehiago zabaltzen ari dela, edo gutxienez, normalizatzen ari dela uste dute FEUSE-n. “Orain dela urte batzuk oso arraroa egiten zen botika batera sartu eta lehen hitza euskaraz izatea, batez ere herri edo hiri handietan, eta esan dezakegu hori gaur egun ez dela arraroa egiten. Beraz, aurrera pauso bat dela iruditzen zaigu”, azaldu du FEUSE-ko presidenteak, Ibon Mokoroak.\nElkarteak dituen erronkei begiratuz, elkartea ezagutaraztea da beraien helburu nagusienetakoa; “Azken urteotan elkartearen digitalizazioan egin dugu lan, askoz presenteago egoteko eta zabalkuntza errazagoa edukitzeko”. Zenztu horretan, euskaraz mintzatzen duten farmazialariak elkartean sartzera animatu nahi dituzte.\nElkartearen funtsezko helburuak, farmaziaren alorrean euskararen erabilera ahalbidetu, bultzatu eta indartzea dira. Horretarako, hiruhilero boletin elektroniko bat, eta lauhilero Farmaberri aldizkari digitala argitaratzen dira. Urtean behin txango bat batzar orokor bat eta testu laburren sari bat antolatzen dute baita ere, beti prest eta presente egonda. Bi urtero, euskararen alde lan egiten duen farmazialari edo entitate bati FEUSE saria ematen dira baita ere, euskararekin izan duten konpromezua saritzeko.\nGainera, euskara normalizatzeko, FEUSE-k hainbat eginkizun ditu: farmaziaren inguruko testuak euskaratzea edo euskaraz idaztea, farmazietan erabilgarri izan zitezkeen testu edota dokumentuak euskaratzeko lana egin, etab.\nXXV. urteurrena izan denez, egin nahi ziren ekintzak bertan behera utzi behar izan dituzte, baina hemendik hilabete batzuetara ekitaldiren bat antolatzea dute pentsatua urteurrena kondizioz ospatzeko. Oraingoz, Farmaberri aldizkaria paperean argitaratu dute elkargokide guztientzat, non FEUSE-ko kide nabarmenduenek hitz batzuk eskaini dituzten, besteak beste.\nAnterior Entrada anterior: El cine de Luis Buñuel inaugura la programación 2021 en la pantalla de Tabakalera\nSiguiente Entrada siguiente: La Asociación de Farmacéuticos Euskaldunes (FEUSE) conmemora su 25 aniversario trabajando para potenciar el uso del euskera en la farmacia


Prentsa oharra: “Erkidegoko interinoek errazagoa izango dute lanpostu finko bat lortzea, lanpostu berean zortzi urte badaramatzate” izenburuaren hausnarketa - Steilas\nPrentsa oharra: “Erkidegoko interinoek errazagoa izango dute lanpostu finko bat lortzea, lanpostu berean zortzi urte badaramatzate” izenburuaren hausnarketa\nEusko Jaurlaritzak hezkuntzako publikoko behin-behineko langileen egoeraren aurrean pausurik eman gabe jarraitzen du. Administrazio publikoko edozein langilek izan beharko luke lanpostuan egonkortzeko aukera.\nOlatz Garamendik, Hezkuntzan, Administrazio eta Zerbitzuen sailburuordea izan zenak, atzo eginiko agerraldiak titularrak bilatzez gain bestelakorik emango ote duen ikusteko gaude. Batetik, interinitate tasa jaisteko argitaratu duen plan magiko hori egingarria izango den ez baitago argi. Bestetik, berak atzo esandakoaren arabera irakaskuntza publikoko irakasleek ez lukete beraien egoera hobetzeko aukerarik izango, eta hortaz, administrazioak, iruzur eginez, langile hauek erabiltzen jarraitzeko aukera izango du.\nEusko Jaurlaritzari atzo iragarritako neurriak eragingo dieten langileen egoera berberean dauden irakasleentzat berehalako irtenbidea bilatzea exijitzen diogu.\njoakin2020-12-02T12:45:02+01:002 diciembre 2020|Notas de prensa, Noticias, Pública CAPV|


Zabortegiaren inguruko etxeak ez aireztatzeko eta kalean kirolik ez egiteko gomendio eman du Eusko Jaurlaritzak - etakitto.eus\nZabortegiaren inguruko etxeak ez aireztatzeko eta kalean kirolik ez egiteko gomendio eman du Eusko Jaurlaritzak\nEuskoa Jaurlaritzak aditzera eman duenez, dioxina maila altuak topatu dituzte Zaldibarko zabortegian. Plastikoak erretzean sortzen diren dioxinak antzeman dituzte. Neurketa otsailaren 9an egin zuten eta gaur iritsi da emaitza . Dioxina tasak zentro urbano batean egon ohi direnak baino 40-50 aldiz handiagoak dira.\nAzaldu dutenez, “dioxina horiek arriskutsuak izan daitezke bakarrik epe luzera eta metatzen badira. Hala ere, aholku batzuk eman dituzte: inguruan dauden herrietako etxeak ahalik eta gutxien aireztatzeko (batez ere, gauez leihoak itxita eduki) eta kanpoan ariketa fisiko handirik ez egitea.\n« Brexita eibartarron ahotik Baserritarrekiko begirunez, koko-eskean irten da koko-marruen konpartsa »


eta irabaziak ez du inolako zerikusirik ez katalanaren normalizazioarekin ezta beste ezein borondaterekin ere.\nEnpresariak, irabaziaren logikarekin, bere ustez probetxua emango dion guztia sartzen du bere negozioan, esaterako, informatika eta publizitatea une honetan.\nInork ez du zalantzarik faktore horiek garrantzi handikoak direla enpresari etekinik onenak ateratzeko.\nBaina hori, egoera bakoitzari dagokion eran egitera zuzena izanik, mito bihurtu da; enpresarien usteetako bat da.\nAsko dira enpresak informatikaren bitartez nolako probetxua lor daitekeen ikertu gabe eta zertarako erabil daitekeen ere ondo ulertu gabe informatizatu direnak, horrela eginkizunak bikoiztuz, etab.\nKasu honetan, sistemaz egiten da publizitatea, egin beharrekoa dela USTE DELAKO.\nBaina horren atzean ez dago analisirik; azken finean, faktore subjektibo asko baitago hor.\nZergatik? Enpresariak ere bere usteak dituelako, beste guztiek bezala; egia ala gezurra izango dira, baina bereak ditu eta horien arabera jarduten du.\nNegozio batzuen planteamendua entzute hutsak lur eta zur uzten zaitu (negozioen munduan sartuta ez dagoenak pentsatu ere ezin egin dituen inbertsio-proiektuen zerrenda luzea egin daiteke).\nJarri berri ditugun adibideak egiazkoak dira, adituen ustez; gehiago ere jarri ditzakegu.


Canal+ – Ekografiak\n2016-05-17 Aritz GalarragaCanal+\nHainbeste dokumental, azken egunotako telebista notizia garrantzitsuena ahaztu zaigula: Yann Barthes aurkezleak ez du jarraituko Le Petit Journal saioaren buru. 2004an hasi —lehenik Le Grand Journal-en baitako tarte bezala; saio propio gisa azken bost sasoitan—, eta ekainaren 23an izango du hondar emanaldia. Aurkezleak: aktualitateko magazin bat gidatuko baitu TMC katean datorren denboraldian, eta asteroko inkontru bat TF1en. Programak jarraituko omen du, ordea, Barthes gabe, formula berritu batekin. Baina ez da gauza bera izango. Ezin. Les Inrockuptibles aldizkariko zuzendari Pierre Siankowski urrunago joan da: «Yann Barthesen irteera Canal+en akabua da. Canal+ bukatu da».\nIzan ere, pagamenduzko katearen saio ireki arrakastatsuena da Le Petit Journal, milioitik gora jarraitzalerekin. Umorea eta informazioa nahasten ditu, infotainment tarte bat da. Gazteentzat, bereziki, 30 urtetik beherakoak ditu publiko. Eta estilo markatu bat, ez gutxik imitatu nahi izan dutena. Ugari izan dira utzi dizkigun momentu historikoak: erakutsi dizkigute adatsa askatzen duten politikariak —Manuel Valls txispatuta, adibidez, nekazaritza azoka batean—; ikusi dugu Nicolas Sarkozy diskurtsoak birziklatzen, edo, hobeto, kopiatu-itsasten; Jacques Chiraci emazteak errieta nola egin zion beste emakume batekin dragatzeagatik. Baina besteren gainetik gogoangarriak izan dira Front Nationalarekiko ika-mikak —Notre belle famille deitu izan dituzte Le Pendarrak, telesail bat balitz bezala—.\nKritikak ere ez ditu urrun izan, noski. Beti bezala, Arrêts sur images webak eman dio fuerteen. Klase politikoaren gaineko begirada eztenkari bat dela, ados, baina muntaia arte bat ere bai, tarteka manipulazioaren mugetara iristen dena. Eta informazioaren eta dibertimenduaren arteko intereferentzia etengabeko bat. Sarkozy platoan elkarrizketatu zutenean, esaterako: haren politiken legitimazio ikuskizun bat izan zela, bufoiaren eskutik. Gehiago, posizio anbibalente bat duela: hainbeste desdramatizatzen du, hainbeste gauza ez serios erakusten, azkenerako ezer ez dela larria bukatzen dugula pentsatzen. Eta bai, akaso bai, auskalo. Baina behin Biriatuko plazako etxe batean ikusi nuen Le Petit Journal ari zirela so egiten. Eta pentsatu nuen ez zela leku txarra izan behar bertan bizitzeko.


Elkartasuna Euskal Herritik Venezuelako Iraultza Bolibartarrarekin | LAB SINDIKATUA\nNazioartea Idazkaritza Elkartasuna Elkartasuna Euskal Herritik Venezuelako Iraultza Bolibartarrarekin\nLAB sindikatutik elkartasun mezu bat bidali nahi diogu Venezuelako herriari, bere erakunde demokratikoei eta demokratikoki aukeratutako Nicolas Maduro Venezuelako presidenteari, Nicolas Madurok eta estatuko beste funtzionario batzuek narkotrafikoarekin dituzten ustezko loturei buruz inperialismo iparramerikarrak eginiko salaketa faltsuen harira.\nJarrera hori oldarkorra eta ekintza inmorala da, are gehiago aro garaikidean ezagutu diren pandemia larrienetako baten erdian. Gainera, eraso berri hau AEBk eta bere bazkide inperialistek nazioarteko zuzenbidearen edozein kontzepturen aurka egindako urraketa sistematiko batzuei gehitu behar zaio,\nEgun batzuk lehenago bai Europar Batasunak bai Estatu Batuek Venezuelaren laguntza eskaerari uko egiten ziotela salatu genuen, are gehiago koronabirusaren pandemiari aurre egiteko blokeo ekonomiko hiltzailearen ondorioz Venezuelak laguntza behar duen garai zail hauetan. Azken bi gertakari hauek eskalada inperialistan urrats bat gehiago dira, demokratikoki aukeratutako presidentea den Nicolas Maduro boteretik kendu eta Juan Guaido bere txotxongiloa inposatzeko, Venezuelako erakunde demokratikoekin eta hainbeste aldiz adierazitako herri-borondatetik eratorritako subiranotasun nazionalarekin amaitzeko.\nGurea bezalako Euskal klase sindikalgintza eta herri mugimenduak, Iraultza Bolibartarraren alde egin dugu, eta nahiz eta inperialismoak, Europar Batasunekoak nahiz Estatu Batuetakoak, Venezuelako herriari, bere erakunde demokratikoei, demokratikoki hautatutako bere presidente Nicolas Madurori eta, ondorioz, bere subiranotasun nazionalari mehatxu egin, Venezuelarekin eta bere prozesu eraldatzailearekin solidarioak garen erakundeok ez dugu gure elkartasunean amore emango.\nVenezuela beti izan da euskaldunontzat herrialde laguna, denbora luzez Latinoamerikako nazio honetan harrera, elkartasuna eta oparotasun leku bat aurkitu baitugu. Horregatik, une zail hauetan, Venezuelak luzaroan eman digun guztia itzultzea dagokigu.\nBukatzeko berriro ere munduko txoko txiki honetatik gure elkartasuna eta babesa bidali nahi diogu Venezuelako herriari.


Gurutz Ansola Larrañaga otsailaren 1ean hil zen eta otsailaren 18an Juan Miguel Gutiérrez, biak Donostian.\nCasilda Iturrizarren biografia egin du Eduardo J. Alonso historialariak\nCasilda de Iturrizar Urquijo. Viuda de Epalza (1818-1900). Una biografía izenburua du Eusko Ikaskuntzako bazkide eta historialari Eduardo J. Alonso Oleak idatzi duen liburuak. Bilbogileak / Memoria de Bilbao bilduman argitaratu da.\nJavier Echeverría, 2019ko Unibertsitate Danborra\n2016ko Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saridun Javier Echeverría Ezponda bazkideak UPV/EHUko Donostiako campusak urtero ematen duen Unibertsitate Danborra jaso zuen urtarrilaren 20an.\nElixabete Garmendia Lasak idatzitako 'Carlos Garaikoetxea. Lider bat lehendakari'\nElixabete Garmendia kazetariak elkarrizketa luzeak izan ditu Carlos Garaikoetxea eta bere inguruko zortzi pertsonarekin liburu hau idazteko. Lekukotasun guztiek toki berera eraman dute, duen lidergo gaitasunera. Hortik dator izenburua.\nEmaitzak: 31-tik 40-ra, guztira: 151.


Zinebonua - Elgoibarko Udala\nHERRIKO ANTZOKIKO ZINE-BONUA: 5 pelikula ikusi eta 4 ordaindu.\nBonuak, Kultur Etxeko Kultura Sailean, doan jasoko dira. Bonu bakoitzean erabiltzailearen izena eta NAN zenbakia idatziko dira. 13 urtetik gorakoentzat da. Bonuak, gutxienez, bi urteko iraunaldia izango du.\nBonua eskatzen dituztenen datuak Kultur Etxean hartuko dira datu-base bat egiteko eta zine-erabiltzaileei zineari buruzko informazioa emateko. Gainera, hala nahi izanez gero, beste kultur jardueren gaineko informazioa ere bidaliko zaie. Bonua Herritarrentzako Arreta Bulegoan ere tramitatu ahal izango da.\nBonuak zinerako 4 sarrera izango ditu. Bonu jabea leihatilara joango da zinerako sarrera erostera eta txartel-saltzaileak bonuan azaltzen diren lau laukitxoetako bat zigilatuko dio.\nTxartela transferiezina da, eta txartel-saltzaileak sarrera ematerako orduan nortasun agiria eska diezaioke erabiltzaileari, jakiteko ea bera den txartelaren jabea.\nErabiltzaileak lau laukitxoak zigilatuta dituenean, hurrengo zine-emanaldian, leihatilan, txartela entregatuko du eta txartel-saltzaileak sarrera bat emango dio, doan. Txartel-saltzaileak beste txartel bat emango dio erabiltzaileari, eta bertan, berriro ere, izena eta NAN zenbakia idatziko ditu. Txartel-saltzaileak erabilitako txartela Kultura Sailean entregatuko du.\nKultura Sailak, txartela agortu duen erabiltzaileari puntu bat emango dio opari, eta 10 puntu lortutakoan, bi zine emanaldirako sarrerak oparituko zaizkio.


Ni ez naiz feminista, berdintasunaren aldekoa naiz. Momentu bat... gogoratu dezagun zer den feminismoa... bidegabekeriarik gabeko jendarte eredu bat lortzea... matxismoaren aurkako borroka bereizkeri egoerak ekiditzeko... Beraz, berdintasuna aldeko borroka bat da feminismoa. Zergaitik kostatzen da ordea norberaren burua feministatzat hartzea? Zuk zure burua feminista bezala definitzen duzu?\n"Yo no soy feminista, estoy a favor de la igualdad". Un momento... vamos a recordar qué es feminismo... crear un modelo social sin injusticias... que lucha en contra del machismo para evitar situaciones de desigualdad... Asi que, el feminismo es una lucha a favor de la igualdad. ¿Por qué cuesta tanto definirnos como feministas? ¿Te defines como feminista?\nHemen duzue Faktoria Lilaren bideoa, oso ondo laburbiltzen duena "Yo no soy feminista, soy..."\nFeminista... ¿por qué esa palabra se ha convertido en una palabra tan incómoda? zergaitik hitz hori hain hitz desegoki edo deserosoan bihurtu da? Emma Watsonek hala agertzen digu Nazio Batuetan emandako hitzaldi batean. Emma Watson-ek esandakoa ikusten al duzu? Compartes lo que dice? Zure burua egoera hoietan ikusten duzu?\nFEMINISMOARI BURUZKO TOPIKOAK (I)\nZer dakigu feminismoataz? Zein iritzi dugu bere inguruan? Zertaz dijoan jakin gabe ere, ia guztiok dugu gai honen inguruko iritziren bat, aurreiritziren bat hobeto esanda. Askotan besteek kutsatutako ideiak dira, beste batzuetan ezjakintasunetik eraikitakoak. Aste honetan zehar ohikoak ezagutuko ditugu. Hona hemen lehenengoa:\nFeminismoa da matxismoa dena baina alderantziz.\nMatxismoa da emakumeen desbalorizazioan eta zapalketan oinarritzen den kultura eredu eta gizarte antolaketa. Gizonen, gizon izateko eredu baten, abantailak eta boterea bilatzen ditu, bidegabeko egoerak sortuz emakumeengan.\nFeminismoa, ordea, gizarte mugimendu bat da, zeinaren helburu nagusia den bidegabekeriarik gabeko jendarte eredua lortzea. Feminismoak borrokatzen du matxismoaren aurka emakumeengan bereizkeria egoerak sortzen dituelako. Horretarako, gizarte-kritika eta kuestionamendua sustatzen du, eta jendarte eredu berri baterako harremanak, izaerak eta antolamenduak proposatzen ditu.\nMAIATZEKO GAIAREN AURKEZPENA: FEMINISMOA EZAGUTUZ\nAzken belaunaldietako gazteok berdintasunean hazi omen gara. Berez, nahi duguna egiteko aukera berberak ditugu neska zein mutil izan: inork ez digu ukatuko, aurpegira, zerbait egitea. Orduan, zergatik gauzak egiteko aukera desberdinak? Zein da desberdintasun horren zergaitia berdintasunean jaio bagara?\nNeskek kirola modu profesionalean praktikatu ahal izateko baliabide gutxiago dituzte. Ikasketa orduetatik kanpo sos batzuk irabazteko lana bilatzen ari garenean, sarri askotan aurkituko ditugu kaleko hormetan kartelak esanez umeak zaintzeko neska bila dabiltzala: zergatik ez mutilak ume zaintzan?\nNoski, inork ez dizu esango, aurrez-aurre, neska edo mutil izateagatik baterako edo besterako eskubide ezberdinak ditugunik. Baina ohikoak izaten dira jarrera ezberdinak zuritzeko era askotariko aitzakiak: mutilak genetikoki indartsuagoak direla, eta, beraz, kiroletan hobeak; neskek badituztela harremanetarako eta zaintzarako mutilek ez dituzten doai bereziak\nMutil guztiak, fisikoki, indartsuak izango balira bezala. Neska guztien nahia umeak erditzea balitz bezala.\nAitzitik, pertsonak oso anitzak gara, bai fisikoki, bai trebetasun eta izaera aldetik: ezin gara orokortu eta sailkatu bi kategoriren arabera. Orokortze horiek aurreiritziak dira, estereotipoak. Zer dira estereotipoak? Pertsona talde bati komunean duten zerbaitengatik (azaleko kolorea, jatorria\n) izateko eta jokatzeko moduak orokortzea. Sinismen horiek dira, hain zuzen ere, pertsonen arteko trataera ezberdinak finkatzen dituztenak.\nFeminismoa da trataera ezberdin horiek sortzen dituzten ezberdintasun egoerak nabarmendu dituen mugimendu soziala. Ikusarazi du emakumeen eta gizonen artean dauden ezberdintasunak jendarte eredu batek sorrarazten dituela: patriarkatuak. Zer da hitz potolo hori? Gizonengan kontzentratzea, gizon izateko eredu batengan, pribilegioak. Eta nola inposatzen da gizarte antolaketa hori? Kultura matxistarekin. Alegia, emakumeekin zerikusia duen ororen desbalorizazioa bultzatuz eta gizonekin lotutako oro goraipatuz eta nabarmenduz.\nFeminismoaren xede nagusia da patriarkatuaren aurka jardutea, guztiok jendarte eredu justuagoa izateko. Ezbaian jartzen dituenez harremanak eta identitateak ulertzeko moduak, gure barrenak mugitzen eta astintzen ditu, eta, horregatik, sarri asko, deseroso egiten zaigu. Batez ere, beraien pribilegioak kolokan ikusten dituztenak sentitzen dira ezerozo feminismoaren planteamenduekin eta aldarrikapenekin. Ondorioz, mugimendu honen aurkako jarrera oldarkorrak ugariak dira eta asko hedatu dira aurkako usteak eta aurreiritziak.\nEzagutzen al ditugu, halere, zeintzuk dituen aldarrikapenak eta proposamenak? Feminismoa edo feminismoak? Nondik dator eta nora joan nahi du? Hilabete honetan, feminismoaren inguruan hitz egingo dugu, berau hobeto ezagutu ahal izango dugu eta ekarpenak eztabaidatuko ditugu.\nGuerrilla Girls eta soldata arraila\nGuerrilla Girl-en erakusketan sartzen garenean arreta deitzen duten irudietatik bi ekartzen dizkizuegu gaur\nAgian batzuk arreta deitzearen zergaitia planteiatzen ari zarete orain. "Beno, jakin badakigu emakumezkoek gizonezkoek baino gutxiago kobratzen dutela, baina ez da hainbesterako izango" behin baino gehiagotan entzun behar izan dugun (ni gutxienez) argudioa da. Baina benetan jakin badakigu zer nolako desberdintasuna dagoen emakumeek eta gizonek irabazten dutenaren artean?\nLos últimos datos nos demuestran que la brecha salarial de género (la diferencia entre lo que cobran las mujeres y los hombres) no sólo no ha desaparecido con los años, sino que estos momentos de crisis han acentuado todavía más esas diferencias. Hablamos de una diferencia más que importante. A nivel europeo, en 2011 las mujeres cobraron un 16,2% menos que los hombres por hora trabajada y, a nivel estatal, un 33% menos. En Euskadi, los últimos datos (de 2009) nos dicen que el salario anual medio de los hombres es de 25.376  y el de las mujeres de 14.242 . ¡Hay una diferencia de 11.134 !\nSoldata desberditasunaren arazoa ez da diru arazo bat bakarrik. Diruak independentzia ekonomikoa ekartzen digu eta honek, beste pertsona batek gu "zaindu" eta "mantendu" behar ez izana. Nahi edo behar dugunean dena alde batera utzi ahal izatea eta bizi berri bat hastea, noski, baina sotilak diren beste gauza asko daude. Lanaren aintzatespena, beste gauza batzuen artean, soldataren bidez erakusten den sistema batean soldata baxuagoa izateak emakumeen lana gizonena baino gutxiago balio duela aditzera ematen du. Edo txarrago lan egiten dutela. Honek emakumeen autoestimuan bere ondorioak ditu, askotan gizonek bezain onak (edo hobeak) direla frogatzeko bizitzaren beste arlo batzuk alde batera uztera bultzatuak sentitzen dira asko, bere bizi kalitatea arriskuan jarriz.\nEs importante ser conscientes de que estas desigualdades siguen estando ahí. Luchar por romper estereotipos que hacen que para las mujeres sea más difícil acceder a un empleo y que se les pague menos que a un hombre por él. Seguir formándonos para ser profesionales con la mejor preparación y capacidad posible, seguir reclamando nuestros derechos y no dejarnos pisotear. Demostrar una actitud Beldur Barik cuando veamos que estas discriminaciones suceden, porque nunca podremos tener iguales derechos si se valora nuestro trabajo de forma diferente.\nFormatzearen garrantzia azpimarratzen dugularik, urriaren 25, 26 eta 27an Alhóndiga Bilbao-n Ikuspegi feministak produkzio artistikoetan eta artearen teorietan izeneko ikastaroa aurerra eramango dutelaz informatzen zaituztegu. Ikastaro hau bi bloketan egituratuta dago eta hainbat gai jorratzen ditu: ezagutza ez-sexista sortzen jarraitzeko ikerlari feministek aurre egin beharreko arazo teoriko eta politikoak, eta artearen erakundearen askotariko dimentsioak jartzen dituzten praktika artistikoak, sexu-desberdintasunaren irudikapen hegemonikoen kritika azpimarratuz.\nSi quieres apuntarte al curso (gratuito) rellena la hoja de inscripción y sigue las instrucciones que aparecen en ella.


Ni naiz naizena — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Ni naiz naizena\nAmatiño 2021/09/04 23:50\n“Yo soy el que soy” antzerki-saioaren formulak aurreneko minututik funtzionatu ez ezik, azken momenturaino eutsi ere eusten dio goiari, eta egiazko historiaren protagonista beraren hausnarketa pertsonalaz amaitu. Hasi eta buka, benetan ziraragarria\n“Yo soy el que soy” beste ezer baino lehenago, eraz eta moldez, berria da. Ezohikoa. Hiru interpretek --Aaron Lee (biolina), Maria Romero (ahotsa) eta Miguel Ángel Castro (pianoa)--, 75 minutuko antzerki-saioa etenik gabe aurkeztea ez da batere arrunta. Are gutxiago hiruetatik bat egiazko historiaren protagonista berbera baldin bada. Eta, zer esanik ez, protagonistak, berari gertatua kontatu beharrean, biolina baino ez badu jotzen.\nMoldeak harrapatzen zaitu ezustean eta zenbait pasarteren garraztasunak ikaratzen, izugarria baita sumatzea zelan formazio sasi-oneko senar-emazte bikote erlijiosoari gehiago ardura izan zitzaion gizartearen zer esana semearen izaera baino. Jainkoaren eta semearen artean aukeratu beharra, nonbait.\nSegurutik argiztapena lantzerik badago, ahotsa eta musikaren arteko balantza hobetzerik ere bai, baina gaiaren indarra, fikziorik ezaren sinesgarritasuna, ahotsa jartzen duen aktorearen adierazkortasuna, biolin-jotzailearen birtuosismoa eta pianoaren goi-maila apartekoak suertatzen dira.\n“Yo soy el que soy” antzerki-saioak lehen minututik funtzionatu ez ezik, azken uneraino eusten dio goiari, eta egiazko historiaren protagonistaren hausnarketa pertsonalaz amaitu. Benetan ziraragarria.\nAaron Lee, María Romero eta Miguel Ángel Castro, Donostiako Antzoki Zaharrean.\nAaron Lee Madrilen jaioa (1988) da, korear jatorrizko familian. Ama piano-jotzailea eta aita orkestra-zuzendaria. Biak ala biak 'ondo' hezituak, errotik tradiziozale eta elizkoiak (ebanjelikoak). Giro horretan, 4 urte baino ez zituen Aaronek biolinari ekin zionean eta 16, gurasoei –sumatzen zutelakoan eta lagunduko ziotelakoan— homosexuala zela aitortu zietenean. Guztiz bestelakoa izan zen, ordea, erantzuna: ezustea, ulertu nahi ezina, lotsa, onespenik eza, tratu txarrak, isekak, irainak, mehatxuak, zigorra, eta mendekua. Baita, engainuz, Koreako uharte batera eraman eta bost metro karratuko gelan bahitu ere, “sendatzen ez zen artean”.\nOrdainetan, engainuz ere, Aaronek “sendatuarenak” egingo ditu, egoera hartatik ihes, Madrila itzuli, gorriak pasatu, kalez kale biolina jo eta lortuko, 20 urterekin, Espainiako Orkestra Nazionalean sekula sarturiko musikaririk gazteena izatea.\nSei urtez besterik ez zuen iraun, ordea, funtzionari gisa. Gaur egun Arte que Alimenta fundazioaren sortzaile eta buru da, LGTBIQ mugimenduko nerabeen eta tratu txarrak jasandako emakumeen faboretan.\nHau guztia idatzi zuen “Yo soy el que soy” delako liburuan eta izen bereko antzerki-saioa ari da han-hemenka eskaintzen.