Euskal baladak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEuskal baladak, erromantzeak edo kontapoesiak istorio bat kontatzen duten poema tradizionalak dira. Poema neurtuek sentimenduak kontatzen dituzte, baina baladek gertakariak kontatzen dizkigute, ahoz aho transmititu diren gertakariak. Horregatik, kontapoesia izenez ere ezagutzen dira. Literatura idatziak eragin gutxien izan duen lekuetan gorde dira baladak, Zuberoa, Bizkaia eta Nafarroa Garaian. Bizkaiko Bermeo, Lekeitio eta Ondarroan itsasoa gaitzat duten balada asko bildu izan da, baina azterketarik sakonenak Arratia haranean egin dira, Arratia baita balada bilduma-lekurik aberatsena.\n1 Balada eta erromantzea\n2.1 Euskal balada ezagunenak\n3 Euskal baladari buruzko ikerlan historikoa\n3.1 Metodo historikoa\n3.2 Metodo estilistikoa\n3.3 Metodologia semiotikoa\n3.4 Baladen lengoaia eta narratibitatea\nBalada eta erromantzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nArtikulu honetan nahiago dugu «balada» hitza erabiltzea, garai batean, eta gaur egun ere, erabili izan ohi den «erromantzeak» esatea baino. Hautua ez da erromantze hitzaz bereizteko irizpideen ondorioa, baizik eta irizpide zientifiko hutsarena. Balada beste poesia generoetatik bereizten duen ezaugarria kontakizun-tonua da. Bestela esanda, istorioren bat kontatzen duten poemak dira. Tradizionalki istorioa jatorrian epikoa zela uste bazen ere, XVI. eta XVII. mendeetan, baladak garatu ahala, bestelako gai narratiboak ere jorratu dira. Erromantzea baladaren azpimultzo bat da, mundu hispanikoan –Espainia, Portugal, Hego Amerika– eta, migrazio eta konkisten ondorioz, gaztelania zein portugesa mintzatzen diren beste alderdi batzuetan zehar hedatua, eta berezitasun partikularrak dituena, neurkera kasu. Balada Europa mailako poema narratiboa izendatzeko erabiltzen den termino ez-markatua da eta, erromantzeaz bestela, neurkera finkorik ez du. Hizkuntza, geografia eta neurkeraz gain, multzo orokorra eta espezifikoa bereizten duten beste osagai batzuk badira: baladak fantasiazko gaiak onartzen ditu, erromantzean gai horiek estatistikoki urriago jorratzen direlarik, hau da, erromantzean gai historikoak gailentzen dira, eta baladetan gai horien garrantzia txikiagoa da.\nEuskal balada, neurkera eta gaiari begira, europar baladetatik gutxiago urrundu dela kontuan izanik, egokiagoa dirudi euskal genero horri balada esatea. Izan ere, euskaraz, guk dakigula, erromantze bakar bat gorde da: Beotibarko kanta (Jon Juaristi, 1986, 845856), Juaristiren arabera, beste zenbait adibide leudekeen arren. Edonola ere, 8/8 hemistikiodun 16 silabako bertso asonante errima bakarreko poema narratibo bakar bat heldu zaigu. Badirudi, gainera, hitz orokorrena balada dela, eta eremu hispanikoetan balada mota jakin bat garatu dela: erromantzea.\nTestu-bilduma[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEuskal baladak ez dira gai eta argumentu aldetik oso oparoak. Argumentu gehienak europar baladen aldaerak dira. Alabaina, baladen aberastasuna zalantzan jar daitekeen arren, ez dago alor horretan ikerketak uzteko arrazoirik. Hain zuzen, ahozko tradizioen ikerketen barruan alor nahikoa emankorra gertatu da.\nGaur egun burutzen ari diren ikerketak bilduma historikoetan eta ahozko bertsio modernoetan oinarriturik daude, generoak euskaraz eremu urria hartzen baitu.\nBilketaren lau aldiak. Joseba Lakarrak eta (1983, 107-150) euskal baladen bilketan lau aldi bereizi dituzte:\n1. Lehen testigantzak XVI. eta XVII. mendekoak dira. Baladetan gertakari historikoen arrastoak gordetzen zirelarik, Garibai, Zaldibia eta Isastik beren obra historikoetan jaso zituzten.\nModu horretan iritsi zaizkigu, besteak beste, Beotibarko Kanta, Arrasateko Erreketaren Kanta, Juan de Lazkaoren Kanta eta Urrexolako Borrokaren Kanta. Alfonso Otazuk berriki Bretainiako kantorea estalgabetu du, eta Oihenartek Andre Emilia gorde zuen.\nKanten tonu epikoa bat dator bildumari historikoen asmoekin.\n2. Bigarren aldiko testigantza: Ikerlari erromantikoen asmoa bestelakoa zen, XIX. mendearen bigarren erdian. Haien xedea herri literaturan jasotako testigantza herrikoiak biltzea zen, herriaren arimaren oihartzun zirelakoan. Kontinente aldeko Euskal Herrian, Euskal tradizioaren mistifikazioa Agosti Xahok hasi zuen, eta horretarako baladaren adibideak baliatu zituen. Penintsula aldeko Euskal Herrian, berriz, Iztuetak bere Gipuzcoaco dantza gogoangarrien condaira edo historia gogoangarrian folklorearen bilketa egin zuen; lan horretan, ordea, ez zuen balada bakar bat jaso.\nHaatik, mendearen amaieran, Francisque Michel, Sallaberri eta Mdme. Villéhélioren lanari esker, kontinente aldeko Euskal Herrian literatura folklorikoaren ezagutzak, bilketak eta ikerketak susperraldi nabarmena bizitu zuen.\nMichelek ehun euskal kanta inguru argitaratu zituen bere Le Pays Basque... (1857) eskergan, eta horien artean dozena bat balada nabarmenduko ditugu: horietako batzuk historialariek argitaratutako kanta epikoen bilketa dira, baina beste batzuk, ordea, beste inon bildu gabekoak dira, Ahetzeko anderia kasu.\nMdme. Villéhéliok euskal kanta-bilduma txiki bat argitaratu zuen 1869an, eta kanta horietako bat Egun bereko alarguntsa zen. Urtebete beranduago, argitara eman zuen Sallaberrik Chants populaires du Pays Basque, kanta lirikoen bilduma garrantzitsu bat, balada gutxi batzuk bildurik: Egun bereko alarguntsa, Musde Sarri, Bereterretxen khantoria, Atharratzeko gazteluko kantua.\nLa tradition dans le Pays Basque argitaratu zen, 1898an, Donibane Lohitzunen burututako folkloristen biltzar batean egin ekarpenak jasotzen dituen liburukia. Txostenen artean nabarmentzen dira Charles Bordesen musikologiakoa eta Jean de Jaurgainen historikoa.\n3. Hirugarren aldia. Bildumen zaletasuna 1900 eta 1936 bitartean penintsula aldeko Euskal Herrira heldu zen. Garai hartako bildumen artean nabarmentzen dira Resurreccion Maria Azkueren Cancionero Popular Vasco (1922) eta Aita Donostiarenak. Azken horren bildumagile eta hedatzaile lana berrogei urtez baino gehiagoz luzatu zen, baina bere lanik garrantzitsuena Euskel Eres Sorta (1921) bide da.\nBi bildumagile handi horien lanari aldizkari eta egunkarietako ahozko testuen argitalpenak jarraitu zitzaizkion, besteak beste, Gure Herria edo Eusko Folklore aldizkarietan argitaratutakoak edo Lauaxeta poetak Euzkadin egindakoa.\nMonografia bat argitaratu zen, 1935ean, gai honi buruzko lehenengoetakoa: aita Manuel Lekuonaren Literatura Oral vasca, garai hartan ahozko literaturaz ezagutzen zena sistematikoki jaso zuen lana. Manuel Lekuonak ahozkotasunean aditu zen Parisko Jousseraren ikasbideak jarraitu zituen, eta, ikasbide horiek oinarri hartuta, ahozko literaturen testuaz kanpoko hainbat alderdiren garrantzia azpimarratu zuen, eta ahozko literatura bera interpretatu, bertsolaritzaren argitan.\n4. Laugarren aldia. Salbatore Mitxelena bitarteko, 1936ko gerra zibilaren ondoren, literaturan ahozkotasunak zuen interesari eutsi egin zitzaion, baina bildumak egiteko grina ahuldu egin zen, kasik oraintsu arte. Izan ere, baladen bilketa berriki suspertu egin dute ostera bi erakundek, Maria Goiri Mintegiak Euskal Herriko Unibertsitatearen Filologiako Fakultatean, eta Mikel Zarate Ikerketa Mintegiak Bilboko Labayru Ikastegian.\nBilketa ahalegin horretan, Lakarra, Biguri eta Urgellek argitaratutako 28 balada eta 235 aldaeren corpus bat osatu dute.\nEuskal balada ezagunenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEuskal baladari buruzko ikerlan historikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMetodo historikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nJean de Jaurgainek, «Quelques légendes poétiques du Pays de Soule» artikuluan, XIX. mendearen amaieran, intuizio bat abiapuntutzat hartuta, baladetako datu historikoak eta pertsonaiak identifikatu ahal dira. Baladak eta dokumentu historikoak alderatu zituen, eta baladetan kontatutako zenbait gertakari benetan jazo zirela egiaztatu.\nHorrela jakin zen Bereterretxen khantoria 1434 eta 1449 bitartean bizitako egoera historiko bat kontatzen dela, Atarratzeko anderia baladako gertaerak 1584an jazo zirela, eta 1633an Musde Irigarairen eta hildako baten amorantearen arteko ezteiak ospatu zirela. Jaurgainek ondorioztatu zuen data horiek balada jakin batzuen jaiotzarenak zirela.\nDiego Catalánek adierazi bezala, metodo historiko horrek ez zuen kontuan hartzen baladak ez direla gertakari jakin baterako sortutako poemak, baizik eta gertakari jakin bati egokitzen zaizkion aldaerak. Hildako baten maitemindua, adibidez, Katalunian eta Gaztelan erromantzeak eta Zuberoan balada bat eman dituen balada egiturako poema bat da. Zuberoako balada, beraz, ez zen sortu 1633an, Musde Irigarairen ezkontzarekin. Gaia lehendik zetorren, gai horren egitura kontakizun moduan, eta Zuberoan –gertaera historiko bati lotua ziur asko eta haren kariaz– aldaera jakin bat hezurmamitu zen.\nHitz batez, metodo historikoak kontakizun eta literatur egituraketa nahiz baladen jokabide testuala bazter uzten ditu.\nMetodo estilistikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nOn Manuel Lekuonaren lanak, eta zehazki Literatura Oral vasca, oinarri harturik garatu zen beste korronte kritiko bat, batik bat literatura folklorikoaren balio estetiko eta poetikoei erreparatzen ziena. Korronte horrek ez zuen bereizten, egia esan, kanta herrikoaren barruan baladaren generoa.\n1982an Joan Mari Lekuonaren Ahozko euskal literatura argitaratzen denean, baladari –beste izen batez, bada ere– berezko generoaren izaera onartu zitzaion.\nJoan Mari Lekuona eta Luis Mari Muxikaren lanek zein argitaratu ditugunek euskal baladaren balio poetikoak zehaztea zuten xede. Saialdi horien euskarri gisa jokatu zuen korronte teorikoa estilistika izan zen. Saialdi horiei alderdi lirikoaz narratiboaz baino gehiago arduratzea lepora dakieke (Biguri, 1990, 90). Gainera, testuak aldagaitzak eta genero idatziaren baitakoak balira bezala aztertu ziren, inkontzienteki bada ere.\nMetodologia semiotikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nJesus Antonio Cid Euskal Herriko Unibertsitatera heltzearekin eta Jon Juaristiren ekarpenekin, euskal baladaren ikerketan aldi berri bat ireki zen. Diego Catalánen jarraitzaile, honek erromantze hispanikoak jorratzeko baliatzen zituen eskema metodologiko zorrotzak euskal baladari ezarri zizkioten (Catalán, 1984).\nLaburbilduz, Diego Catalánek eta honen lankideek ahozkotasuna lantzeko azterketa metodo nahikoa baliagarria moldatu dute, arin agertzen, batetik bestera ibiltzen eta desagertzen diren ahozko testuen kontzeptua jorratuz.\nMetodoaren oinarria (Catalán, 1978) da, erromantzea –eta hedaduraz balada– egitura ireki gisa hartzea, non aldagaitz irauten duen makroegitura eta mikroegitura estilistiko aldakorra uztartzen baitira.\nHortik abiatuta, testua azterketa semiotiko batez azaltzen da, eta honako maila hauek bereizten ditu:\n• Diskurtsoa-Intriga • Intriga-Alegia • Alegia Kontakizun eredua • Kontakizun ereduaMitoa • MitoaHistoria\nMetodo honen aldeko argudia izan daiteke xehea izateaz gain baladak aldatuz doazen testu moduan hartzen dituela eta, hala, hizkuntza bereko edo beste hizkuntzetako beste aldaera batzuekin erkatzean baladaren ulermena errazten duela. Bestela esanda, balada, azkenean, idatzizko testu itxitzat baino, ahozko diskurtso ireki baten zatitzat hartzen du.\nCid eta Juaristiren ikasle Joseba Lakarra, Koldo Biguri eta Blanca Urgell izan ziren 1983an Euskal baladak lanaren argitaratzaileak. Liburu horrek euskal esparruan baladari buruz ezaguna den ia guztia jaso du. Testuak beste ahozko euskal testu batzuen baitan kokatzen du balada, balada tradizional eta arrunten arteko bereizketa egiten du eta baladen lengoaia eta kontakizuna ikertzen ditu, eta, bestalde, baladaren historia, geografia eta bilakaera historikoa aztertzen. Ahozko euskal generoa ikertu nahi duenak nahitaez ezagutu beharreko testua da, beraz. Liburua euskal balada ezagun guztien aldaera testualen antologia batek osatzen du.\nOrdutik, Erromantze bildumen gaineko nazioarteko mahaiinguruetan gero eta euskal ikertzaile gehiagok parte hartzen du, aipatu ikertzaileen eta Menéndez Pidal Mintegiaren arteko lankidetza gero eta estuagoari esker. Horren emaitza dira euskal baladei buruzko lan monografikoak.\nCorpusaren urriak lan monografikoa errazten du. Lan horien artean aberasgarrienetako bat Jesus Antonio Cidek 1985ean argitaratutako «Estudios sobre la balada tradicional vasca, 1: Peru gurea (EKZ, 115), der Schwank von alten Hildebrand, y sus paralelos románicos (Aa.Th., 136OC)» dateke, lan zinez eredugarria, non Peru gurea Europako testuinguruaren baitan ikertzen baita. Lan horretan, XIX. mendearen hasieran Iparraldean juglaretza berri bat jaio zela proposatzen du Cidek, eta juglaretza horrek frantsesezko zenbait erromantze euskarara egokitu zituela. Modu horretara moldatutako erromantzeek aldaera gutxi dituzte, eta jatorrizko frantsesarenaren antzekoak dira oso (cfr. Juaristi, «La balada vasca de la muchacha ciervo», 1987, 919).\nJon Juaristik Beotibarko Kantaren erromantzea (1986, 845856) eta Oreinneskatoaren balada (1987, 917 926) arretaz eta zehatzmehatz aztertu ditu. Hirur kapitainaki buruzko lan bat ere iragarri da. Igone Etxebarriak Ana Juanixeri buruzko monografia bat (1988, 129177) argitaratu du. Nik neuk, bestalde, duela asko Prantzie kortekoari buruzko monografia bat (1980, 97128) argitaratu nuen. Jesus Antonio Cidek ere bere lanekin jarraituko omen du.\nAita Antonio Zavalak euskal baladaren corpus orokor bat argitaratu du, Erromantzeak izenburupean.\nBaladen lengoaia eta narratibitatea[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBaladak, erromantzeen antzera, «egituratutako diskurtso baten zatiak dira eta bizitza imitatzen dute, eta modu zatikatu eta soilean erreferentearen sistema sozial, ekonomiko eta ideologikoak irudikatu, eta, ondorioz, zeharka kritikoki aztertzeko [..,] narrazio tradizionalak dira, gizarte egitura ororen eta artearen adierazpide kolektibo ororen transmisioa eta bilakaera gobernatzen dituzten bi indar osagarrien jokoari lotuak: oinordetza eta berrikuntza» (Catalán, 1984, 19).\nBaladetan bi moldaketa-maila nabari daitezke: batetik, lengoaia, baliatutako estilo poetikoa, eta bestetik, kontaketa, morfosintaxi narratiboa. Maila bakoitzak berezko adierazpideak ditu, bananbanan azalduko direnak.\nBalada batean eguneratutako diskurtso batek berez mugagabea dirudien arren, praktikan ez da horrela, baladen errezitatzailea hizkuntzak aurretik zehaztutako eremu batean sartzen baita. Baladetako lengoaia diskurtso tradizional bat, lexiko batean eta gramatika batean oinarriturikoa erabiliz gauzatzen da (Catalán, 1984, 24), diskurtso tradizional hori irudi bidez osatzen delako, hau da, formulen hiztegi itxi bat moldatzen duten esaldisinboloez. Catálogo General del Romanceroren egileek adierazten duten moduan: “Erromantzeak lerroz lerro eta diskurtsoaren formula oro bilduz memorizatzen eta gogoratzen dira –sarritan musika lagun. Kantariek edo errezitatzaileek ez dituzte intriga eta hitzezko osagai esanguratsuenak baino ikasten –egitura laxoagoko beste kontakizun tradizional batzuetan gertatzen den moduan–, intriga garatzen duen diskurtsoa ere ikasten dute» (Catalán, 1984, 160).\nBaladaren diskurtsoa, bada, formulistikoa da. Formula bat esaera zehatz bat da, adierazten duena baino zerbait gehiago» esatean tropo bihurtzen dena. Eskuarki metonimiak izan ohi dira, zeren eta, ikusi dugunez, ahozkotasunaren lengoaiak nahiago baitu zehatza abstraktua baino, egoeraren araberakoa edo, hobeto esanda, esperientziazkoa, abstraktua baino (Ong, 1987, 54). Baladek lexikoformulak baliatzen dituzte. Formularen hitzez hitzeko esanahia ezin bazter liteke, baladak adierazten duen argumentuari lotzen baitzaio, baina, aldi berean, metonimia joko bat agertzen du, irakurlea, ondorioz, berori interpretatzera behartuta dagoelarik.\nNolanahi ere, formulek balada berean aldakuntzak ager ditzakete, edo baladaz balada doazen formula bidaiari bilaka daitezke.\nAdibidez, Marinel batek bahitutako neskatoa baladan, honek bere buruaz beste egiteko erabiltzen duen figura objektu zorrotz moduan deskriba daiteke. Aldaera bakoitzean, lexema hori egokitu egiten da, eta ezpata, aizto edo guraize moduan agertzen da. Formula egoki daiteke, baina esanahia, oinarri duen metonimia, ez da aldatzen, formula hitzezko artikulazioari ez dagokiolako, figuratiboari baizik (Catalán, 1984, 180).\nFormulen egokitzapena. Formulak testuinguru historikora ere egokitzen dira, homeostasi legeari jarraiki (Ong, 1987, 52 eta hur.) egoera historikoa aldatzen denean eta testuinguru berrian formula ulertzen ez denean, egokitze aldera egiten baitu. Gorago aipatu adibidea ahozko poetikoaren faktu hori azaltzeko baliagarri gerta daiteke.\nFormula gehienek unitate metriko bat osatzen dutenez, aldaketa errazagoa da, honek ez baitu neurkeraren erregulartasuna apurtzen.\nZenbait formula. Formulek baladen lengoaia ikertzeko oinarria eskaintzen dute. Ikerlana, ordea, ez da hor amaitzen. Formula batzuk beste batzuk baino ugariago agertzen dira. Lakarra, Biguri eta Urgellek, adibidez, hauek nabarmendu dituzte:\n- X/X/Y formula: «Itxasoko aldetik/itxasoko aldetik eta untzian kantaturik».\n- Zenbakiekin egindako jolas sinbolikoak.\nEgiaz, baliabide horiek ez dira baladetan baino ematen. Batzuk mnemoteknia-formulak dira, eta ahozko adierazpide orotan agertzen diraka. Beste adierazpide batzuk beste zenbait genero lirikotan nahiz bertsolaritzan ikus daitezke, zenbakien esanahi sinbolikoekin moldatutako formulak barne.\nEsamoldearen maila poetikoa. Esamoldearen maila poetikoan, baladek hizkera landua agertzen dute, “adierazpenaren soiltasuna eta naturaltasuna” mantendu arren (Catalán, 1984, 170), erromantzeetan eta ahozko sorkuntzetan derrigorrezkoak, elitearen literaturaz bestelakoak direlako eta horien estetikak arte nagusiaren berezko ezaugarriak jarraitzen ez dituelako.\nLehenago esan bezala, sorkuntza mota horretan troporik erabiliena metonimia da: zehatza abstraktuaren ordez erabiltzea. Baladen beste ezaugarri bat ekintzen irudikapena da –formulen ezin eskertuzko laguntza medio. Ekintzak dramatizatu behar direlarik eta entzulearen begi aurrean geratu behar dutelarik, elkarrizketaren erabilera ezinbestekoa da. Poema narratiboak izaki, ahozkotasunaren eragina agertzen da, baliabide narratibo modernoak barne: kronologiaren etena izan ezik, baladetan eten narratiboen bilduma oparoa ikus daiteke, horien artean leunenak espazio eta denbora arteko jauziak direlarik. Testuan, halaber, hainbat narratzaileren erabilera eta in medias res tankerako hasierak topa daitezke.\nEgia da baladen lengoaia poetikoan oroimena akuilatzeko baliabideak ugari agertzen direla. Bada, ordea, aipatu beharreko bestelako baliabide estilistikorik: adibidez, lehenengo ahapaldiko kontrastea, irakurlearen jakinmina pizteko baliabide gisa. Adjektibo gutxi erabiltzen da, baina epiteto homerikoa, baladetan amultsua izan ohi dena, formula bereizgarri moduan baliatzen da beti.\nBaladetan ohiko baliabideak dira ekintzak irudikatu eta dramatizatzeko genero aldaketak, estilizazioa, anbiguotasunaren eta zehaztasunaren arteko kontrastea, epiteto homerikoa, motiboak espazioetan eta zenbakietan –zenbaki magikoak–, gorespenaren topikoa, estilo zuzena, entzuleei igorritako inplikazio eta madarikazioak, errepikapenak eta paralelismoak eta kontrasteak (Kortazar, «Euskal lirika...» 1980).\nMotiboa eta sekuentzia. Motiboa funtsezko baliabidea da baladen kontaketan. Motibo bat tradiziotik datorren eta hainbat testuingurutan txerta daitekeen baladen oinarrizko kontakizun-unitatea da.\nAzterketa semiotikoan motiboa eta sekuentzia antzeko kontzeptuak direnez, komeni da bien arteko ezberdintasunak azaltzea.\nSekuentzia. Edozein testu narratibo sekuentzien bidez osatzen da. Diego Catalánen hitzetan, kontakizun bateko gutxieneko unitatea da sekuentzia, non subjektu batek objektu baten gainean ekintza bat gauzatzen baitu, ekintza horrek narrazioaren ildoa aldatzen duelarik (Catalán, 1979). Motiboak, bestalde, eduki semantikodunak dira kontakizun-zatiak eta, horrexegatik, bertsio batetik bestera aldagarriak. Sekuentziak bertsio baten barruan ikertzen dira, eta motiboak ikerketa konparatuan aztergarriak dira.\nMotiboa. Catálogo General del Romancero delakoaren egileek motiboa horrela definitzen dute: “Ahozko tradiziotik hartutako alegiak neurri handi batean intriga zati batzuk alegiaren planoan esanahi bertsua duten beste batzuez ordezkatuta berritzen dira. Ordezko zati horiek gehienetan kantari eta errezitatzaileek, erromantzearen kontakizun-lengoaiaren jakitun, eskura dituzten kontakizun-unitateen ondarea osatzen dute, motibo tradizionalak dira” (Catalán, 1984, 128).\nMotiboak, tradizionalak izaki, erraz deskriba daitezke. Hain zuzen ere, motiboen aurkibide bat bada, non, hiztegi batean bezala, ahozkotasunean agertzen diren terminoak jasotzen baitira. Mundu osoko folklorearen motiboak biltzen dituen A. Thompsonen Motifs Index lanaz ari gara.\nMotiboak bereizteko irizpide bat litzateke funtzio adierazgarria duten ala ez aztertzea, baladaren intrigaren mailan dirauten edo, aitzitik, maila semantikora aldatzen diren ikustea. Motibo adierazgarriek entzuleari informazio sinbolikoa eskaintzen diote.\nFigura sinboliko horiek izenak nahiz ekintzak medio sor daitezke. Jakina da, adibidez, jateko edo musika-tresnak jotzeko erreferentziek esanahi sexualak gordetzen dituztela.\nMotiboak ildo bikoitz bati jarraituz agertzen dira diskurtsoan: narratiboliterala, eta sinbolikoa. Balada bat interpretatzea motiboen balio sinbolikoa interpretatzea da.\nNarratibitatearen zenbait bereizgarri. Motiboak aldakorrak eta ibiltariak direlarik, baladaren narratibitatean aztertu beharreko beste zenbait bereizgarri agertzen dira. Elezahar batean lehen agertzen ez zen motibo bat agertzeak ekarritako aldaketen ondoriozko bereizgarriak dira.\nEzaugarri ugariena kutsua da: balada batek beste balada bateko motibo bat jasotzen du. Batzuetan, jasotako mailegua baladaren alegiarentzat aproposa da. Beste batzuetan, ordea, motibo berriak mailegua jaso duen baladan interpretazio berri bat eskaintzen du eta ezohiko irakurketak eta berrikuntzak dakartza, baladak ustekabeko intriga zatiak garatzen dituelarik.\nBaladaren moldaketan eta narratibitatean eragiten duten beste bereizgarri batzuk aitzinsolasak dira, eta horiek paranarratiboak nahiz prenarratiboak izan daitezke. Paranarratiboetan baladaren alegia narratiboaren eta aitzinsolasaren artean nolabaiteko loturaren bat dago, eta paranarratiboetan, aldiz, loturarik ez dago –Berreterretxeren incipit atalean agertzen dena kasu.\nBaladen moldaeraren arabera, tradizionalak eta arruntak izan daitezke. Balada tradizionalek –tradizioa modernoa izanda ere– moldaera narratibo bakarra dute, eta arruntek, berriz, hiru zatitan egituratutako egitura bat dute:\n- Lehenengo zatian egileak bere izena, gertakariaren nondik norakoak, narrazioaren motiboa edo poemaren data ematen ditu;\n- bigarren atalean narrazioa bera garatzen da,\n- eta azkeneko zatian egileak ikasbide bat eskaintzen du edo topikoen bidez bere egoera azaltzen du. Balada arrunten egiturak maiz erabiliko dira XIX. mendeko bertso berri direlakoetan, egilea anonimoa izan edo ez. Istorioa kantuz kontatzen dute baladek, izan ere, memoriaren lagungarria da doinua. Baina, horrez gain, badira memoriaren prozesuari laguntzen dioten bestelako formula edo baliabideak. Hona horietako batzuk:\nErrepika[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBaliabide erabiliena da. Ideia, hitz edo hitz multzoak errepikatzean datza.\nGuzurre diño mediku onek\nnik eztot amore miñik.\nAmore miñak badodaz bere\nez entrañetan sarturik.\nEgun batian ni banenguan\nkostela kostel gaiñian.\nNi banenguan kostel saltzian\nezpabe gari saltzian.\nParalelismoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEgitura sintaktiko bat errepikatzean datza.\nZazpi zaldi deukadaz zer (kopurua) izeraz jantzita zerez\nzotzigarrentxoa barriz perlaz estalita.\nZazpi izera dodaz zer (kopurua) odolez mantxaurik zerez\nzortzigarrentxu onek naroia ni mundutik.\nErrima[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBi bertso-lerroren edo gehiagoren amaierako hots berdintasuna da errima.\nEnian uste erraiten ziela\nElkarrizketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGarrantzi handia du baladetan. Gehienetan ez da esaten nor den hitz egiten duena, baina normalean esaten duenetik eta tonutik igartzen da nor den.\nArtikulu honen edukiaren zati bat Euskal Herri Enblematikoa entziklopediako Euskal Literatura liburutik txertatu zen 2016-04-21 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, liburu hori eta entziklopedia horretako beste zenbait Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.\n↑ Antonio Zavala Euskal erromantzeak / Romancero vasco Auspoa. Sendoa ISBN: 84-89080-68-2\n↑ Euskaltzaindia. Literatura terminoen hiztegia. Balada\n↑ Juan Mari Lekuona, "Kontapoesiaren modulu metrikoak hegoaldeko usarioan"\nArejita, Adolfo; Etxebarria, Igone; Ibarra, Jaione, Mendebaldeko Euskal Baladak. Antologia, Labayru Ikastegia-Bilbao Bizkaia Kutxa, Bilbo, 1995.\nBillelabeitia, Miren M.; Kortazar, Jon, Euskal baladak eta kantu herrikoiak, Palas Atenea, Madrid, 2011.\nCid, Jesús Antonio, "Tradición apócrifa y tradición hipercrítica en la balada tradicional vasca: I. Las falsificaciones de cantos populares en Europa, ensayo de tipología", Anuario del Seminario de Filología Vasca Julio de Urquijo. XXVIII-2, 1994.\nGoyri, Maria, "Aplicación del modelo romancero de análisis a la balada vasca: bereterretxen khantoria".\nGuerra, Juan Carlos, Los cantares antiguos del Euskera, Euskalerriaren Alde, Donostia, 1924.\nJuaristi, Jon, Euskal baladen lorea = Flor de baladas vascas, Visor, Madrid, 1989.\nKalzakorta, Jabier, Euskal baladak: azterketa eta edizio kritikoa (I-II), Labayru Fundazioa-Bilbao Bizkaia Kutxa Fundazioa, 2017.\nKalzakorta, Jabier, euskal baladak = baladas vascas (antología), Muelle de Uribitarte Editores, 2017.\nLakarra, Joseba; Biguri, Koldo; Urgell, Blanca, Euskal baladak. Antologia eta azterketa (I-II), Hordago, Donostia, 1983.\nUrkizu, Patri, "Viejas baladas vascas del cancionero de Chaho", Revista de lenguas y literaturas catalana, gallega y vasca, 11, 2005, 29-110.\nZavala, Antonio, Euskal erromantzeak - Romancero Vasco, Auspoa Liburutegia, Oiartzun, 1998.\nOrriaren azken aldaketa: 26 otsaila 2021, 19:51.


txintxarri.eus: Cristina Cabello: "Hitz egiteko lotsa ari naiz galtzen 'Solaskide'-rekin"\nCristina Cabello: "Hitz egiteko lotsa ari naiz galtzen 'Solaskide'-rekin"\nLau urte eman ditu 'Solaskide' programan, eta euskaraz hitz egiteko konfiantza irabazteaz gainera, lagun onak ere egin ditu. Gustora joaten da ostegunero saioetara\nCristina Cabellok lagunak egin ditu Solaskide programan.\nAdrian Garcia 2017/09/29 10:50\nLaugarren urtea du Cristina Cabellok Solaskide programan. Burgosekoa da bera, eta orain dela hamabost urte iritsi zen Lasarte-Oriara. Orain zazpi bat urte pausoa eman zuen, eta euskara ikasten hasi zen. "Erabaki nuen hemen geratuko nintzela, eta jendearekin hitz egiteko eta lana aurkitzeko euskaraz ikasi nahi nuen".\nNolakoa izan da zure azken lau urteetako esperientzia Solaskide programan?\nOso ona. Solaskideri esker jariotasun asko irabazi dut. Euskara ikastean beti gehien kostatu izan zaitena da ahozkoa, eta, batez ere, bat-bateko elkarrizketa. Gauzak aldez aurretik prestatu ditzazket, baina bat-bateko elkarrizketa oso zaila egiten zait. Nire Solaskide taldearekin oso ondo moldatzen naiz, eta asko laguntzen dit lotsa kentzen.\nHori al da zailena zuretzat, euskara hitz egiteko lotsa galtzea?\nBai. Nik badakit pertsona jakin batzuekin euskaraz hitz egin behar dudala. Baina gero kalean ezin dut. Ezinezkoa egiten zait ogia euskaraz erostea. Solaskiderekin hitz egiteko ohitura hartzen ari naiz, eta pixkanaka-pixkanaka beldur hori ari naiz galtzen.\nNola dira Solaskide saioak? Zer egiten duzue?\nLau lagun gara, eta astero elkartzen gara Ttakun-Enean, ostegunetan normalean. Euskara hitz egin bitartean kafetxo bat edo freskagarri bat hartzen dugu. Batzuetan ere aprobetxatzen dugu eta pintxo-potera joaten gara. Kideak oso atseginak dira, oso jatorrak, eta harreman ona egin dugu. Oso gustora nago ni.\nZertaz hitz egiten duzue?\nDenetatik. Normalean bakoitzak kontatzen du zer egingo duen asteburuan. Eta denon artean plan berriak ezagutzen ditugu.\nLau lagun zarete, eta euskaldu zahar bat duzue taldean, ezta?\nBai. Asun euskaldun zaharra da. Beti moldatzen da, eta ostegun batean ezin badugu, beste egun batean elkartzeko proposatzen du.\nIrakasle lanak egiten al ditu berak?\nEz, ez, ez. Hitz egin besterik ez dugu egiten. Ikasteko, euskaltegira noa. Nik solaskideekin bilatzen dudana da jariotasuna hobetzea, eta beldurra kentzea. Badakit haiekin hitz egitean akats asko egiten ditudala, baina helburua ez da zuzentzea, hitz egitea baizik. Zuzentzeko irakaslea badut euskaltegian. Galdera bat egiten badiogu, zalantzak argitzen dizkigu, baina ez ditu irakasle lanak egiten.\nOsagarriak dira, beraz, euskaltegia eta Solaskide programa?\nNiretzako hala da. Euskaltegian asko hitz egiten dugu, baina Solaskidek asko laguntzen du ausartzeko.\nGiroa ere desberdina izango da, ezta? Eskoletara joatea baino hobe izango da lagunekin kafe bat hartzea.\nBai. Ez dira eskolak. Orain, nire solaskideak lagunak ere badira. Hain zuzen, oso gustora joaten naiz eskolak ez direlako. Adibidez, uda honetan Asun Burgosera joan zen, eta deitu egin zidan jakiteko nora joan behar zuen turismo egitera.\nZure inguruan ba al duzu aukerarik euskaraz hitz egiteko?\nBai, aukera badut, baina asko kostatzen zait. Lagun asko dauzkat euskaraz dakitenak. Baina bakarrik Solaskiden erabiltzen dut euskara, asko kostatzen zaitelako. Badakit txipa aldatu beharra dudala. Horretan laguntzen dit Solaskidek; gero eta jende gehiagorekin hitz egiten dut euskara. Talde askotan egon naiz, eta jende asko ezagutu dut horri esker; guztiekin kalean euskaraz hitz egiten dut. Gero eta aukera gehiago dauzkat euskaraz hitz egiteko.\nZer esango zenioke Solaskiden hasteko zalantzan dagoen pertsona bati?\nHasieran zalantzak izaten dira, ez dakizulako zer jenderekin egingo duzun topo. Baina oso atseginak dira denak; haien denbora eskaintzen dute zuk euskara ikasi dezazun. Oso hurbileko harremana lortzen da.


Datorren astean hasiko dira ‘Patria’ grabatzen - Soraluze - Plaentxia.eus\nDatorren astean hasiko dira ‘Patria’ grabatzen\nUbane Madera 2019-03-13 16:34\nEzustekorik ezean, datorren astearen erdialdera hasiko dira Patria telesaila grabatzen. Egunotan buru-belarri dihardute udalerriko erdigunea eraldatzen, 80.-90. hamarkadako herri baten itxura har dezan. Figurante izango diren herritarrak jantzi probak egiten ere hasita daude.\nEgunotan Soraluzeko erdigunea plato erraldoi bilakatzen dihardute, Patria telesailaren grabazioak egiten hasteko. Batetik, Santa Ana kaletik Plaza Zaharrerainoko tarte guztian, kolore gorria kendu eta beltzez margotu dute, Zubi Nagusia barne. Eta zubiko baranda ere “jantzi” egin dute, zaharrago baten itxura har dezan.\nFarolak ere aldatu dituzte\nPlaza Zaharreko farolak ere aldatu dituzte, modernoegiak direlako, eta haien ordez klasikoago batzuk ipini dituzte. Udaletxeko kontzejupeko arkuak ere “dekoratu” dituzte. Arku bi tapatu egin dituzte, bietako bati garaje itxura emanez, eta erdiko arkuan ate bat ipini dute. Eta, besteak beste, Bolian ere badihardute guztia grabazioetarako prestatzen.\nFigurante modura agertuko direnetako herritar heldu askok joan den astean egin zituzten jantzi probak, eta gauza bera egingo dute gaur arratsaldean, eguaztena, umeek.\nAzken ordukorik ez bada, datorren astearen erdialdera hasiko dira grabatzen.\nUbane Madera ots 27 Soraluze\nErrabaleko obrek atzeratu egin dute Patriaren grabazioa, nahiz eta udalak aldez aurretik eman zien haien berri. Kontuak kontu, egin dituzte figuran...\n250 bat lagun izan ziren ‘Patria’ telesailerako castingean, Soraluzen\nUbane Madera ots 01 Soraluze\n“Pozik” dago Yael Moreno casting egilea atzo Batzokira bertaratu zen jende kopuruarekin, 250 lagun inguru. “Hala ere, gehiago beh...


Karmele Artetxe Sanchez / Historialaria - Elkarrizketa - Euskonews\nHistorian doktorea, ikertzailea eta une honetan UEUko zuzendaria. Orain arte UEUko Proiektu Arduraduna izan da eta aurretik UEUk sortu eta garatutako Inguma datu-basean dokumentalista gisa lanean aritu zen.\nGasteizen Historia karrera ikastean ezagutu zuen UEU. Laster bazkidetu zen. Geroztik Historia Sailaren zenbait proiektutan parte hartu du, hala nola, Historialari Euskaldunen topaketen antolaketan zein liburu argitalpenetan, adibidez, Historia eta fikzioa: Karlomagno Euskal Herrian VIII. eta IX. mendeetan eta Ikerketa berriak Euskal Herriko Historian.\nInguma datu-basetik abiatuta, Komunitate Zientifiko Euskalduna. Azterketa historikoa eta bibliometrikoa izenburuko doktorego-tesia defendatu zuen 2010ean. Bertan goi mailako euskarazko produkzioa, kide kopurua eta azpiegitura deskribatzen dira, baita beronen bilakaera historikoa azaldu ere. Hala historialari eta dokumentalista gisa, jardun esparru biak uztartu zituen tesian. Une honetan bere ikerketa ildo nagusia da, euskara zein beste hizkuntza gutxituen erabilera goi mailan, XX-XXI. mendeetan.\nKarmele Artetxe Sanchez / Historialaria\n"Nahiko fenomeno normala da unibertsitatean egotea eta lukuru asmorik gabeko erakundeetan parte-hartzea"\nHistoria ikastea bokaziozkoa izan zuela esan digu Txorierriko alaba honek. Halere, bokazioa askotan engainagarria izan daitekeela jakitun da. Jakitun da, halaber, hartu berri dituen arduren nondik norakoez. Ez alferrik, txoriak legez habiara itzultzen baita egunero.\nZamudioztarra zara, Txorierriko eskualdekoa. Zer eman dizu txori-herrietako Zamudion jaio izanak?\nNoranahi noala bai fisikoki bai metaforikoki ere, Zamudio niretzat abiapuntu eta itzulerako leku bat da.\nTrantsizio garaian jaio zinen, Franco hil eta berehala. UEU (gero hizpide izanen duguna) orduan jaio zen. Zer izan ote zen garai hura —zuk “bizi” gabe ere, besteek kontatua— historia ikasi duzun horrentzat?\nUEU 1973an sortu zen eta ni 1976an jaio nintzen. Bi une horiek, jakina, ez ditut oroitzen, baina ezagutzen dut ueukide beteranoek edo gurasoek kontatu didatena, edo irakurri dudana. Inpresioa daukat frankismoa amaitu zenean, jendeak bete-betean sinesten zuela aldaketa posible zela, ez soilik aldaketa politikoa, oro posible zela aldatzea. Askorentzat iraultza posible zen. Euforia garai bat izan zela iruditzen zait. Orain berriz, sinesmen kolektibo hori galdu da, eta gure eguneroko bizitzarekin lotutako aldaketa xumeak eragitea, paradoxikoki utopikoa bihurtu da.\nZamudio herri txikia da, ia biztanleren erdia euskaraduna. Zein gizarte mota bizi —izan— duzu zuk?\nZamudioztarrak askotarikoak gara, zorionez, euskaldunak barne. Bestalde, eta euskararen erabilera dagokionez, euskara kalean ez da asko entzuten baina aldaketako zantzu batzuk antzeman daitezke. Orain, Bolivian, Marokon eta bestelako herrialdeetan jaiotako gurasoak dituzten gaztetxo euskaldunak ditugu auzokide.\nZer eman dizu Zamudiok?\nHausnarketarako abiapuntu bat. Zamudio, Euskal Herriko beste edozein herri moduan, munduan gertatzen diren hainbat fenomenoren ispilutxo bat da: garapen industrial eta teknologiko basatia, hizkuntza gatazka, gehiegikeria politikoak, desberdintasun sozialak... Esan daiteke Zamudiok neurri batean lokalizatu egiten duela nire kontzientzia.\nZergatik ikasi duzu historia? Zerk —edo nork, balego— bultzatu zintuen horretara?\nHistoria ikastea erabaki nuen eskolan nengoela eta Gizarte irakasgaiko testuliburuei esker. Une hartan, iragandako bizitza, geologikoa zein historikoa, ezin interesgarriagoa iruditu zitzaidan. Historia karrera egitea beraz, bokaziozkoa izan zen. Dena den, imajinatzen dut historia ikasi dugun gehienontzat bokaziozkoa izan dela.\nOngi bideratuta al daude historiari buruzko ikasketak?\nHistoria karrera amaitu nuen duela hamaika bat urte, eta egon diren ikasketa plan berriak ez ditut jarraitu, ezin dezaket horren gaineko iritzi orokor bat eman. Hala ere, badira hutsuneak, esate baterako, hizkuntzen historia soziala lantzeko orduan. Eta gure kasuan, euskara tarteko, oso lagungarria litzateke horretan formatzea. Dena den, agian hutsuneak ikasketa planean baino, irakasteko moduan egon litezkeela iruditzen zait. Irakasleak adituak dira beraien arloan, baina ez dute normalean pedagogia edo didaktika arloko prestaketa berezirik izaten, eta senarekin funtzionatzen dute. Senak asko laguntzen du baina ez da nahikoa. Beraz, horretan zer hobetu asko badago.\nZuk landu duzun bidean, zure esperientzian, eman dituzun urrats —guztiak— gustukoak izan al dituzu?\nAlde horretatik zorteko pertsona izan naiz eta oro har bai, gustukoak izan dira, koskak egon badira ere. Aukeratutako karrera eta horren ostean egindako ibilbidean hartutako erabakiak, orokorrean ez dira izan ez praktikoak, ez erosoak, ez aberats bihurtzekoak. Esate baterako, UEUn dokumentalista gisa lanean sartu nintzenean 2001. urtean, oso gustura nengoen, lana interesgarria zen, lan giroa bikaina zen eta lanpostu finkoa neukan. Hala ere, lana utzi eta tesia egitera menturatu nintzen. Aspalditik bainuen gogoa tesia egiteko eta azkenean adoretu nintzen, bide berriari ekiteko.\nArgazkia: Udako Euskal Unibertsitatea.\nBadaude onurak eta desbenturak, badaude koskak...\nDesbenturak badira, baita koskak ere. Izan ere, tesia egitea erabaki nuenerako, “zaharregia” nintzen, 28 urte nituen: ohiko beka predoktoralak karrerako titulua eskuratu eta lehen hiru urteetan baino ezin eska daitezke. Bizi irauteko beste laguntza mota bat eskuratu nuen, UPV/EHUren Euskara Errektoreordetzak emandakoa euskarazko tesiak egiteko. Diru-laguntza oso txikia zen eta horrekin bizitzea ezinezkoa zenez, familiak lagundu ninduen tesia amaitu bitartean. Nire kasuan, familiaren laguntza ezinbestekoa izan da, aurrera egiteko. Ibilbide akademikoa egitea ez baita erraza. Zorterik onena dutenek —eta ez dakit zortetzat har daitekeen ere— beka bat beste batekin lotzen dute. Ibilbide zuzen hori gutxik egiten dute, besteok, askok, bestelako bide ez hain zuzenak egin behar ditugu.\nDena ez da laua bide horretan, ageri denez.\nBistan da, bidea laua izatea ezinezkoa dela. Nirea behintzat ez da izan. Hasiera batean, Historia karrera egitea deliberatu nuen, Arkeologia interesatzen zitzaidalako. Horretan espezializatzeko aukera gutxi zegoen, irakasgai gutxi zeudela gogoratzen dut, eta espezializatzeko praktikak egin behar ziren irakasleen indusketa proiektuetan. Irakasle batzuekin egindako praktikak izaera formatiboak izan zuten, beste batzuentzat berriz, lan esku merkea ginen. Genero arazoak ere tartean egon ziren. Garai hori oso gogorra izan zen eta uztea erabaki nuen. Karreran ikusi, ikasi eta ezagututako jendearekin, eta bereziki UEUko Historia sailkideen eskutik, bestelako aukera interesgarriak berehala agertu ziren.\nUnibertsitatera bidea hartzeko zorian dagoen gazte bati zer aholku emango zenioke?\nIkasketak aukeratzeko orientazioa behar badu, UEUko Iparrorratza orientazio zerbitzua erabiltzeko. Eskatu gabeko bestelako aholkuak ematea protekzionista eta alferrekoa da.\nHistorian doktore, dokumentalista eta ikerlaria zara. Zer dira bi zeregin horiek historiaz jarduteko unean?\nHistorialaria naiz formazioz. Historia ikastean, liburutegi, artxibo eta dokumentazio zentroekin trebatu egiten gara karreran bertan. Gerora trebakuntza hori fintzeko eta doitzeko aukera izan nuen Inguma datu-basean lanean aritu nintzenean. Historialari eta dokumentalista naiz beraz, eta nire ikerketetan biak uztartzen ahalegintzen naiz. Esate baterako tesian horixe egiten saiatu nintzen.\n“Mediku hala nola irakasle izateko, bokazioa behar, bestela malo!” Ados?\nBokazioa berezkoa izan daiteke, baina lanketarekin ere ernatu daiteke. Edozein kasutan mediku batzuen bokazioaren inguruan nire dudak ditut.\nLore Erriondok esana: “Karmele Artetxe UEUko zuzendari hautagairik onena zen, oso ondo egingo du bere lana, oso pozik nago”. Zer duzu esateko?\nLore eta biok aspalditik elkar ezagutzen dugu. Badakigu nola egiten duen lan bakoitzak eta moldatzeko arazorik ez dugu izan. Imajinatzen dut horregatik esan zuela hori, baina hoberena litzateke berari galdetzea.\nZuzendari kargua hartu duzunetik, zein da egin duzun lanaren balorazioa/balantzea?\nUrrian sartu nintzen eta oso goiz da balorazioak egiten hasteko. UEUko Proiektu arduraduna izan naiz orain gutxira arte, eta beraz, egokitzapena nahiko modu lasaian egiten ari gara, zuzendaritzan egonik banekielako zuzendari izateak zelako betebeharrak zituen. Niretzat, agian aldaketarik handiena izan da orain komunikabideetan agertzea.\nNola ikusten duzu UEU epe ertainean?\nFuturologo txarra naiz, seguru aski horregatik aukeratu nuen Historia. Hala ere saiatuko naiz galderari erantzun. Oraingoz argi dudan gauza bakarra da epe ertainean UEU inguratzen gaituen krisitik indartuta irteten ikusiko dugula. Krisiak txarrak dira, estuasun ekonomikoak eragiten dituztelako, baina oxigenatzeko balio dezakete. Esate baterako, denboraren poderioz eta konturatu gabe finkatzen diren inertziak berrikusteko aukera ematen dute. Den dena berraztertzeko aukera irekitzen dute.\nProiektu bezala epe luzera?\nEpe ertainera zer gertatuko den esateko nire burua estu ikusten banuen, epe luzerako aurreikuspenak egitea are zailagoa egiten zait. Baina pentsa dezagun epe ertain-luzera Euskal Unibertsitatea sortuko dela eta testuinguru berri horretan UEUk bere izaera eta egitekoak birdefinitu beharko dituela.\nNola definituko zenuke UEUren zeregina euskal gizartean?\nEuskal gizartearen baitan UEUren egitekoa unibertsitario euskaldunen topagune izatea da. Unibertsitate eta bestelako ikastetxe eta zentroetan sakanabatutako ikasle, irakasle, ikertzaile eta profesional euskaldunen elkarlanerako baratze izatea.\nZein leku dute irakasleek, zein ikasleek?\nUEUn parte hartzen dugunon artean ez dago mota horretako bereizketarik. Unibertsitate batean irakaslea dena, UEUko ikastaro batean ikaslea izan daiteke eta are gehiago, bere ikasle bat irakasle izan dezake gure ikastaroan. Unibertsitate batean kide bakoitzaren rolak erabat finkatuta daude, UEUn berriz, horrelakorik ez dago eta elkarrekin aritzeko, ikasteko edo jarduteko aukera gehiago sortzen dira. Agian hori izan zen gaztetan gehien gustatu zitzaidan gauzetako bat UEUn.\nArgazkia: Diario de Noticias. Patxi Cascante.\nLore Erriondoren garaia, Karmele Artetxeren garaia, irakasle hasi berrien garaia: belaunaldiak, hots.\nIrakasle lanetan hasi berria naizen arren, Lore eta bion artean belaunaldi aldaketarik egon denik ez nuke esango. Bistan da Lore baino gazteagoa naizela, baina zuzendaritza taldean parte hartzen dugunok adin guztietakoak gara, batzuk nagusiagoak dira eta badira gazteagoak ere bai. Gainera, Lore baino lehen, Aitzpea Leizaola izan zen UEUko zuzendaria, eta Aitzpea nire adin bueltakoa izan zen. Beraz, ez dut uste belaunaldiaren faktoreak funtzionatzen duenik une honetan UEUn.\nBadago segidarik, antza.\nErabateko segida dago. UEU ez da erakunde presidentzialista, non elkartearen zuzendari bakoitzak erabakitzen duen erakundearen ildoak zeintzuk diren. Egiteko horren ardura zuzendaritza talde osoak bere gain hartzen du. Elkartearen zuzendaria ere, noski, zuzendaritza taldean partaide da. Gainera Batzar Nagusia ere badago, non zuzendaritza taldeak prestatutako balantzea eta egitasmoa onartu edo baztertzen den. UEU lukuru asmorik gabeko kultur elkarte bat da, 1.200 bazkidez osatua eta izaera parte hartzailea duena. Ikuskera hori zuelako onartu nuen elkartearen ordezkaritza nire gain hartzea.\nBa al dago etenik?\nEzin da ukatu bestalde, UEUko zuzendari bakoitzak bere ukitua eman diola erakundeari. Izan ere, zuzendari bakoitzaren ibilbidea desberdina da eta beraz, erakundeari egin dion ekarria desberdina. Lore Erriondo pedagogoa da, bere aurrekoa, Aitzpea Leizaola, antropologoa, lehenago, Xabier Isasi, psikologoa, eta izan dira biologoak, kimikariak eta abar. UEUko zuzendari bakoitza desberdina izanik, bai lanbideari bai pentsaerari dagokionez, bakoitzak bere abiapuntutik jakin du UEU aberasten eta behar diren erabakiak hartzen erakundea garaiotara egokitzeko. Nire ukitua zein izango den, oraindik ez dakit, denborak esango du.\nEuskal Herriko Unibertsitatea (EHU) eta balizko Euskal Unibertsitatea\nEHUko irakaslea zara eta UEUko zuzendaria —eta irakaslea— ere bai.\nEzin dut baieztapen hori guztiz sinatu, ez baitira parekoak. UEUko Batzar Nagusiak zuzendari gisa hautatu ninduen. UEUkoa borondatezko lan bat da, ez da lan profesionala. Nahiz eta euskal kulturgintzan aritzen diren hainbat erakunde eta elkarte profesionalizatu diren, UEUk jarraitzen du erakundearen izaera soziala, borondatezko lanean oinarritua eta lukuru asmorik gabean sinesten. Nik ideal horiekin bat egiten dut. EHUko irakaslea izatea berriz, une honetako nire ogibidea da eta azken orduko kontu bat izan da. Urritik irakasle gisa ari naiz lanean EHUn, ordezkapen bat egiten, kontratu partzial batekin. Hortaz hiru hilabete daramat EHUn, besterik ez. Aurretik HUHEZIn ere egon naiz, eta bestelako lanak ere egin izan ditut.\nLan osagarriak egiten dituzue UEUko kideek?\nEdozein herrialdetan oso ohikoa da unibertsitateko irakasle eta ikertzaileak elkarte zientifikoetan kolaboratzea. Hementxe bertan UPV/EHU zein beste unibertsitate publiko zein pribatuetan ari diren unibertsitarioak Eusko Ikaskuntza, Aranzadi Zientzi Elkartea edota bestelakoetan parte hartzen dute. Hortaz, nahiko fenomeno normala da unibertsitatean egotea eta lukuru asmorik gabeko elkarte eta erakundeetan parte-hartzea.\nZergatik dago UEUren beharra?\nEuskara goi mailan, edo unibertsitatean nahi bada, normalizatu gabe dagoelako, bai erregistroa, baita erabilera ere.\nNoizko Euskal Unibertsitatea?\nUnibertsitate berriak parlamentuen erabakiz sortzen dira. Espainian hainbat unibertsitate pribatu sortu dira modu horretara azken urteotan. Euskal Unibertsitatea sortzeko beraz, borondate sozialaz gain, erabaki politiko bat behar da. Horretaz guztiaz arduratzeko, Euskal Unibertsitatearen aldeko Fundazioa dago. Bertan UEUk beste zazpi elkarte eta erakunderekin indarrak bildu ditu, Euskal Unibertsitatea egingarri egiteko.\nUnibertsitateko etorkizuna: goi-mailako ikaskuntza\nBolonia Plana hitzetik hortzera dabil azken urteotan. Boloniaren aurreko garaia eta ondokoaz mintzatuko al da etorkizunean?\nBai, nik uste baietz. Izan ere, Europar Unibertsitate Eremu Bateratua edo Bolonia izenarekin ezagutzen den prozesua, Europa mailako unibertsitate ikasketak bateratzeko asmoz sortu zen. Proposamena 90eko hamarkadan abiatu zen, txanpona bateratzeko asmoaren testuinguru buelta horretan. Txaponak bere bidea egin zuen, eta horren ostean, zenbait estatuk europar unibertsitateen tituluak harmonizatzeko/bateratzeko beharra adostu zuten. Funtsean Europar Unibertsitate Eremu bateratuak, zer bateratzen du? Karrerako tituluak eta kredituak neurtzeko unitatea.\nEta horrelako homologazio edo harmonizazio prozesuak mugarriak izaten dira. Noski, etorkizunean berrikuntza eta aldaketa gehiago izango dira, baina Bolonia prozesuaren mailakoak gutxi izango direla uste dut.\nNolako eragina izango du ikasleentzat Bolonia Planak?\nUnibertsitateko ikasketek berrikuntza pedagogiko sakonaren beharra zuten, eta berrikuntza badirudi Boloniarekin etorriko dela, bestela ere egin zitekeen baina Boloniarekin etorri zaigu. Boloniaren berrikuntza pedagogikoen onuradun nagusiak ikasleak dira. Izan ere, Boloniarekin ikasketa unibertsitarioak ikaslearengan zentratzen dira, bere lanean. Horregatik ECTS kredituetan ikaslearen lan orduak neurtzen dira. Aurreko kredituetan berriz, irakasleena neurtzen zen.\nNola eragingo du irakasleen jardunean?\nIrakasleria osoaren sakoneko berrikuntza pedagogikorik gabe, modu berrian irakatsi nahi izatea, ez da ezinezkoa, baina bai oso zaila. Tentsioak badira, hori ezin da ukatu, baina ez daukat zalantzarik irakasle batzuk ahalik eta ondoen egokitzen saiatuko direla. Badakit ere, beste batzuk betiko moduan jarraituko dutela.\nEtorkizuneko Euskal Unibertsitatearen proiektuan nola eragingo du?\nUEUk 2006. urtean kaleratutako “Euskal Unibertsitatearen oinarrizko ezaugarriak” dokumentuan Euskal Unibertsitatearen oinarrizko bost ezaugarrien artean bosgarrena honako hau zen: “Europako unibertsitate-esparruan homologagarria”. Hain zuzen ere, Euskal Unibertsitatea Europako unibertsitate sisteman parte hartzen zuen unibertsitate gisa irudikatzen genuen. Urte batzuk igaro dira aipatutako dokumentua prestatu zenetik, eta iaz UEUk Fundazioaren eskariz Euskal Unibertsitatearen Hezkuntza Proiektua prestatu zuenean ere, esate baterako, Boloniak hezkuntzaren alorrean ezarritako konpetentziak aintzat hartu zituen.


Igandean bisita gidatua izango da Loiolan - Azpeitia - uztarria.eus\nIgandean bisita gidatua izango da Loiolan\nJulene Frantzesena 2021-08-21 08:00\nLoiola Iñigoren umearoan eta gaztaroan izenburupean eskainiko du bisita Vicente Davilak. 11:00etarako jarri dute hitzordua, eta hara joan nahi dutenek aurrez eman beharko dute izena.\nLoiola Iñigoren umearoan eta gaztaroan izenburupean, bisita gidatua izango da igandean, abuztuaren 22an. Saioa 11:00etan hasiko da Loiolako Turismo Bulegoaren aurretik, eta Vicente Davilak egingo ditu gidari lanak.\nBisita doakoa izango da, baina aurrez izena eman behar da 943-15 18 78 telefono zenbakira deituta, i-loiola@urolaturismo.eus e-posta helbidera idatzita edo Loiolako turismo bulegora joanda. Bi orduko bisita gidatua iznango da igandekoa.


ASORNA - Directorio de Entidades Erakundeen direktorioa\nPosted on 28 August 2018 17 September 2020 by auxiliar\nNafarroako Gorren Elkartea\nHelbidea: Monasterio Irache zehb., 2, 1. C 31011 Iruñea.\nPosta elektronikoa: asorna@asorna.org\nTelefonoa: 948 257 162 / 619 709 040\nWeb: www.asorna.org (lehio berri batean irekitzen da)\nSare Soziala: Facebook, Youtube, Linkedin, Twiter: @ASORNA eta Instagram: @asornalse\nIrabazi-asmorik gabeko GKE bat gara, 1957an fundatua eta 1986tik onura publikokoa deklaratua. Pertsona gorren aukera-berdintasunaren aldeko lana egiten dugu, haien eskubideak gauzatzeko aukera galarazten duten oztopoak desagerrarazten laguntzen duten ekintzen bitartez.\nPertsona Gorren Espainiako Konfederazioan (CNSE) afiliatuta gaude, eta gure filosofiak desgaitasunen bat duten pertsonen eta desgaitasunik ez duten pertsonen arteko eskubide-berdintasunaren printzipioa hartzen du oinarri.\nArreta sozial eta juridikoko zerbitzua\nInformazioa, aholkuak eta laguntza eskaintzen dugu, banaka eta/edo taldeka, bai entzumendesgaitasuna duten pertsonei, bai haien familiei.\nHeziketa integraleko zerbitzua pertsona gorrentzat\nProgramak bost jarduketa-arlo hartzen ditu:\nKonpentsazio-heziketa haur eta gazteentzat.\nIrakurtzeko eta idazteko tailerrak pertsona helduentzat.\nAlfabetatzea eta komunikazioa, Espainiako keinu-hizkuntzaz, etorkin gorrentzat.\nBide-prestakuntza gidabaimena lortzeko.\nAutonomia-tailerrak adineko gorrentzat.\nIrisgarritasun zerbitzua gorrendako eta gor-itsuendako.\nZerbitzuaren helburu nagusia entzumen-desgaitasuna dutenen autonomia sustatzea da, komunikazio-hesiak ezabatuz.\nZerbitzuak sei jarduera mota egiten ditu:\nInterpretazio zerbitzu presentzialak, telefonikoak eta testu itzulpenak.\nWeberako ikus-entzunezko irisgarritasuna, bideo korporatiboak, etab.\nInterpretazio-gida zerbitzuak gor-itsuekin.\nOnline interpretazioa SVisual Plataformaren bidez. Gorrak berak komunikabidea aukeratzen du: zeinu-hizkuntza, lan irakurketa edo txata.\nFM irratien mailegua.\nKeinu-hizkuntza irakastea eta hedatzea\nIrakaskuntza: zeinu-hizkuntzetarako ikastaroak hizkuntza hori ikasi nahi duen edonorentzat dira. Maila hauek eskaintzen dira: A1, A2, B1 eta B2. Modalitateak: presentziala eta online, Europako MCER Planarekin bat.\nHedapena: Hitzaldiak, tailerrak edo ipuin-kontalariak antolatzen ditugu, entitate publiko zein priba-tuentzat, keinu-hizkuntza eta Gorren Komunitatea hedatzeko.\nAisia, Kultura eta Kiroleko zerbitzua.\nPertsona gorrentzat erabilerrazak diren jarduerak eskaintzen ditugu, besteen baldintza berberetan goza daitezen antzerkiaz, hitzaldiez, txangoez, bisita turistikoez edo haien beharretara egokitutako kirolaz.\nKomunikaziorako Bitartekaritza zerbitzua.\nBatetik, bideo-arretarako eta lagun egiteko sistema berariazko bat eskaintzen die Hirugarren Adineko pertsonei eta, horrekin batera, gizarte jarduera osasungarriak, talde hain zaurgarri hori gizartean isolaturik ez gelditzeko eta haien artean zahartze aktiboa sustatzeko.\nBestetik, gorrei laguntza, orientabide eta jarraipen zerbitzua eskaintzen die; zehazki, entzumen-desgaitasunaz gain, bazterketa eragiteko arrisku handiagoa duten beste faktore batzuk dauzkatenei, hala nola bestelako desgaitasun bat, immigrazioa, pertsona ijitoa izatea, etab.\nEntzumen-desgaitasuna duten pertsonak eta haien familiak.\nKeinu-hizkuntzari buruzko interesa duen edozein pertsona.\nArreta sozial eta juridikoko zerbitzua: baldintzarik ez.\nHeziketa integraleko zerbitzua pertsona gorrentzat: entzumen-desgaitasunagatik desgaitasunaren ziurtagiria duten haurrak, gazteak edo helduak.\nIrisgarritasun Zerbitzua: ez dago betebeharrik.\nKeinu-hizkuntza irakastea eta hedatzea: baldintzarik ez.\nAisia, Kultura eta Kiroleko zerbitzua: baldintzarik ez.\nKomunikaziorako Bitartekaritza Zerbitzua:\nHirugarren Adinerako: 65 urtetik gorakoa izatea eta isolamendu egoeran egotea.\nBazterketa arriskuan dauden gorrentzat: Arreta Sozial eta Juridikoak baloratuko du.\nPosted in 0-6 urte, 18-65 urte, 6-18 urte, 65 urte gorakoak, Arreta adinak, Boluntariotza, Boluntariotza BAI, Desgaitasuna, Emplegua, Entzumen desgaitasuna, Erabilerraztasuna, Erakundeak, Familiarentzako arreta, Harrera/Arreta soziala, Jarduketa esparrua, kirola, aisia, denbora librea eta kultura, Nafarroa, Sentsibilizazioa, Zerbitzuak


Urkulluk eta Barkosek ezin dute beste aldera begiratu\n2019ko apirilaren 20a, larunbata | Ordua Euskal Herrian 14:43:45\nEuskal pentsionisten etengabeko mobilizazio masiboek ezin dituzte Hego Euskal Herriko arduradun politikoak axolagabe utzi, Uxue Barkos eta Iñigo Urkullutik hasita. Ezin dute Madrilera begiratu eta ezikusiarena egin, arazoa beraiena ez balitz bezala.\nUrkulluk eta Barkosek erantzukizun handia dute, euren eskumenekin milaka euskal pentsiodunen ordainsari miserableak hobetu ditzaketelako. Badakite Madrilek, Mariano Rajoy buru duela, ez dituela pentsionisten eskakizunak aseko. Alargunen gutxieneko pentsioak baino ez ditu ukituko, jasotzen duten kopuru eskasa apur bat igoko du besterik gabe.\nBi lehendakariek badakite euren lurraldeetako 200.000 pertsonek 300 euroko alarguntza pentsio negargarriak edo 700 euroko pobreziaren langatik azpikoak kobratzen dituztela. Europako Gutun Sozialak 1.080 euroko gutxieneko pentsioak ezartzen ditu. Urkulluk agintzen duen erkidegoaren kasuan diputazioek 1.200 milioi euro gehiago bildu dute aurten. Eta Barkosenaren kasuan diru bilketa ona izan da baita ere. Testuinguru horretan, zergatik ezin da onartu euskal erakundeek Estatuko miseriazko pentsioak osatzea, kontuan izanik europar gutunak hori eskatzen duela? Urkulluk eta Barkosek ondo dakiten bezala, gutxieneko pentsioak DSBE eta antzeko laguntza bidez osatzen segitzea erabat urria da: 1.080 eurotik oso urrun, pentsioak hutsalak dira hala ere.\nPentsioak duintzea lehentasun kontua da, aberastasuna banatzeko orduan jartzen dena. Oinarrizkoa da kalean dauden pentsionisten aldarrikapenak entzutea, denak oso arrazoizkoak eta onargarriak baitira. Borondate politikoa besterik ez da behar.\nKanal hauetan artxibatua: Iritzia | Pentsioak


Joseba Alvarezi 240 euroko isuna ezarri diote, Moussa saltzailearen atxiloketan "udaltzainei aurre egiteagatik" : Irutxuloko Hitza\nJoseba Alvarezi 240 euroko isuna ezarri diote, Moussa saltzailearen atxiloketan "udaltzainei aurre egiteagatik"\nMoussa artisautza saltzailea eta Joseba Alvarez Piztu Donostia plataformako kidea. (Argazkia: Piztu Donostia)\nJoseba Alvarez ekintzaile donostiarrari 240 euroko isuna ezarri dio zigor arloko Donostiako epaitegi batek, 2018an, Moussa kaleko artisautza saltzaile subsahariarraren atxiloketan “udaltzainei aurre egiteagatik”, sententziak dioenez. Donostiako Udaleko LABeko sail sindikalak sententzia salatu du, “jarrera arrazista eta biolentoei aurre egitea” zigortzen duelako, eta hori “oso larria” dela deritzo sindikatuak: “Nahiz eta Udaltzaingoak pertsona migratzaile bati tratu arrazista eta biolentoa eman, haiei modu ez biolentoan aurre egitea eta giza eskubideak errespeta ditzaten eskatzea delitutzat jo du epaiak; atentatua ez, baina autoritateekiko erresistentzia leporatuz”.\nFiskaltzak eta udalak urtebeteko kartzela zigorra eta inhabilitazioa eskatzen zuten Alvarezentzat, baina zigorra txikiagoa izan da azkenean. “Argi geratu da udaltzainen aldetik gezurretan oinarrituriko muntaia poliziala martxan jarri zutela, Joseba Alvarezi atentatua leporatu eta zigor gogor zein eredugarri bat jar ziezaioten. Helburu horretan porrot egin dute, epaileak ez baitu atentatuaren inolako arrastorik ikusi gertatutakoan. Baina, bestalde, argi geratu da epailea bera ez dela ausartu absoluzioa ematen, Fiskaltza, Donostiako Udala eta Udaltzaingoaren jokabidea hankaz gora ez uzteko”, salatu du LABek.\nAlvarezek ere sententziaren inguruan hitz egin du, eta berriro egingo lukeela nabarmendu du: “Epaiketaren egunean azken hitza epaileak eman zidanean esan nuen bezala, horrelako gertakari baten aurrean, berdin jokatuko nuke, berriro egingo nuke, herritarron lana baita gehiegikeria polizialen aurrean edo jokabide arrazisten aurrean, aurre egitea”.\nHorrez gain, Alvarezek gogorarazi du oraindik ez dutela egin Moussaren aurkako epaiketa: “Epaileak egin duen gertaeren irakurketa ikusirik, espero dugu sententzia honek arinduko duela […]. Bere egoera administratiboa epaiaren zain dago. Moussak ez zuen inolako delitu penalik egin, eta bere epaiketak ez du zentzurik”.\nEra berean, Alvarezek eskerrak eman dizkie azken hilabeteotan babesa adierazi dioten herritarrei eta eragileei, baita mobilizazioetan parte hartu duten guztiei ere.\n“Gaur argi dago Udaltzaingoaren aldetik, gezurretan oinarriturik, muntaia poliziala babestu zela Joseba Alvarezi existitu ez zen atentatua leporatzeko asmoz”, salatu du LABek, eta udalaren jarrera kritikatu du: “Argi geratu da Donostiako Udalaren jarrera ez dela onena migrazioaren auzian aurrean. Donostian ez dira migratzaileen eskubide zibil eta politikoak errespetatzen […]. Kale saltzaile hauen gainean izugarrizko presioa eragiten du Udaltzaingoak eta poliziak hiriko zona noblean egon ez daitezen. Intentsitate baxuko arrazakeria da, horrela denik onartuko ez duten arren”.\nHorregatik, hiru eskaera zehatz egin dizkiote Eneko Goia alkateari: “Gertakari hauetan Udaltzaingoak izan duen jokabidea ikertu dezala, Udaltzaingoana jarrera biolento eta arrazistak saihesteko neurriak har ditzala eta Donostian inor ilegala ez delako printzipioan oinarriturik, migratzaileen eskubide sozial eta politikoak errespeta daitezen neurriak har ditzala”.


Lautadako berbalagunak: 2013\nEMAKUMEEN AHALDUNTZEA; ALDAKETARAKO GILTZA\nOstegunean, abenduak 19, dokumentala zabalarten, arratsaldeko 19:30ean\nEmamukeak, munduko leku guztietan eta baita Indian ere, garapenaren eragile eta erregai dira. Horregatik, emakume eta gizonen arteko berdintasunean sinisten dugulako, justiziagatik eta eraginkortasunagatik (egiaztatuta dago emakume eta nesken formakuntza laguntzeak eta hauen aukerak handitzeak onura dakarrela komunitate osora), gure garapenerako lankidetzako ildo nagusia da emakume eta nesken ahalduntze prosesuak laguntzea Indian.\nCalcuta Ondoan GKEren lana\nEgilea: Koldo Leniz\nEkoizlea: Kar Etxabe\nBideo post-produkzioa: Juan Luis Garikano eta Koldo Leniz\nAudio post-produkzioa: Iñaki Arregi\nGrafismoa: Ane Ormaetxea\nGaur, asteartea, abenduak 3,\nEuskararen Nazioarteko Eguna dela eta\nAGURAIN KANTARI ekimena\nantolatu dute Udaleko Euskara Batzordeak eta berau osatzen duten elkarte/erakunde guztiek.\nArratsaldeko 18:00etan, Ibaia tabernaren ondoko Dulantzi plazatik Santa Maria enparantzaraino\nKantutegiak bertan banatuko dira eta musikariak ere egongo dira!\nAnimatu eta etorri, ahots-tonu guztiak baitira elkarren osagarri eta ezinbesteko!\nZUZENEKO INSTANTEAK erakusketaren aurkezpena\nEderki joan zen ostegunean ZUZENEKO ISTANTEAK erakusketaen irekiera ekitaldia Agurain-en 'Musika eta Euskara' jardunaldien barnean. Jende asko bildu zen, giro edera eta oso rollo ona! Mila esker bertara azaldu ziren guztiei. Joseba, Gustabo, Unai (Eratu) eta Josune (disaster people), AEKko jendea, aguraingo peña.... Milaskerrrrr!\nEUSKARAZ BIZI NAHI DUT kamisetak(10 euro) eta banderolak(3 euro) salgai Lautadako AEKn. Zatoz!!\nEUSKARA KLASEAK, EMAN IZENA!!\nBERBALAGUN 2013/2014: Eman izena!\nUda bukatzear dago eta ikasturte berriaren hasierarekin batera Berbalagun egitasmoa martxan jarri nahi dugu. Euskara praktikatu nahi baduzu edo ikasten ari direnei lagundu eman izena Lautadako AEKn, facebook-ean edo gure blog-ean. IZAN ZAITEZ BERBALAGUN!!\nAEK Euskara praktikoa EUS ES


Udako Arrats Musikalen egitaraua - Ayuntamiento de Barañain/Barañaingo Udala HOME\nUdako Arrats Musikalen egitaraua\nUda honetan ere Arrats Musikalen 3 kontzerturekin gozatu ahal izango dugu abuztu amaiera ta iraila hasiera bitartean.\nUrtero bezala, kontzertuak Lakuko Anfiteatro naturalean izango dira 20:00etan. Eguraldi txarra izatekotan, aurten, Kultura Etxeko Erakusketa aretora eramango dira.\nHona hemen aurreikusitako programa:\nAbuztuak 22 – The Good Time Rollers\nAbuztuak 29 – J. E. L. Trío + Hutsun Txalaparta\nMusika fusio proiektu berriak Hutsun Txalapartaren tradizioa, J.E.L Trío.ren modernitatearekin bateratzen du, eta 2016ko Jazzferminen estreinatu zuten.\nTxalaparta: Anai Gambra eta Mikel Urrutia\nAkordeoia: Javier López Jaso\nContrabaxua: Marcelo Escrich\nBateria: Dani Lizarraga\nIrailak 5 – Ez da kasualitatea!! Emakumezkoen bertso saio musikatua (euskaraz)\nBertso-saio musikatua. Hiru bertsolarirekin batera (Nerea Ibarzabal, Alaia Martín eta Irati Majuelo, Barañaingo bertsolaria) Alaitz Rekondo aurkezlea eta Araitz Bizkai eta Gari Otamendi, bi musikari arituko dira.\n* OHARRA: Aldaketa bat egon da eta Nerea Ibarzabal Uxue Alberdi ordez etorriko da.


Gurpil - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGurpila (etimologia: gurdi bil) edo txirringa ardatz baten inguruan bira egiten duen pieza mekaniko biribila da. Oinarrizko makina elementu bat da, eta makina sinpleen taldean sailkatu ohi da.\nGizakiaren asmakuntza funtsezkotzat jotzen da, suarekin batera. Garraioa ikaragarri errazteaz gainera, hainbat tresna eta gailutan funtsezko elementua da, errota, tornu eta abarretan, adibidez.\nGurpilaren ezaugarri garrantzitsuena honako hau da: biratu arren gurpilaren puntu bat beti kontaktuan dagoela lurrarekin, eta kontaktu puntu honek ez duela abiadurarik lurrarekiko, hots, ez da irristatzen (edo behintzat hori da helburua). Hori da gurpilaren oinarrizko printzipioa. Irristatzean sortzen den marruskadura indarra ezabatzea lortzen da, eta gurpila mugitzeko egin beharreko lana txikiagoa da.\nGurpila garai eta kultura ezberdinetan asmatu izana litekeena bada ere, historialarien ustez Mesopotamiakoak dira lehen gurpilak, neolitoaren bukaerakoak, eta piezaren lehen erabilera eltzegile-tornua dela dirudi.\nGerora gurdietan erabiltzen hasi ziren, eta animaliek tiraturiko gurdien erabilerarekin batera Mundu Zaharrean zehar zabaldu zen gurpila.\nAmerikako kulturetan ez zen hedatu, garraiorako baliagarri liratekeen animalia handien faltagatik eta lurraldearen irregulartasunak erabilera mugatuko zukeelako, agian. Ekonomikoki erabilerarik ukan ez bazuen ere, gurpila ezagutzen zuten bertako kultura batzuek behintzat, europarren etorrera baino lehenagoko gurpildun jostailuak topatu baitira.\nEltzegintzan eltzegile-gurpila edo tornoa erabiltzen da.\nGurdiak gutxienez bi gurpil eduki behar ditu.\nAzken aldaketa 31 martxoa 2021(e)an, 10:53(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 31 martxoa 2021, 10:53.


Ikasleen buruhausteak – Finanzas para la vida\nSaio hauetan gure ikasleak, finantzen ezagutzak ikasteaz gain, haien bizipenak eta zalantzak partekatzen dituzte. Haien kideekin eta baita dinamizatzaile eta irakasleekin ere, haien buruhausteei buruz mintzatuz.\nPeio Quintana dinamizatzailea, aspektu garrantzitsu bat azpimarratzen du; “Ezinbestekoa da kontzeptu korapilatsuekin ikasleak ez nahastea. Garrantzitsuena oinarrizko ezagutzak ondo ulertzea da, finantzen kontuekin konpontzeko eta etorkizunean etor ahal diren arazoei aurre egiten jakiteko”.\nIkasleek dirua irabazteko hainbat ekintza proposatzen dituzte, baina honen helburua ez da soilik dirua irabaztea, pertsona moduan haztea baizik. Horretarako haien gustoko ekintzak egitea da aukera onena eta haien proposamenen batzuk hauek dira: arbitro-lanak egitea, kirol entrenatzaile moduan aritzea, gurasoei laguntzea edo borondatezko lanak egitea.\nkutxabell\t2016-06-02T11:00:30+00:00\tekaina 2nd, 2016|0 Comments


Migratzaileen artean pandemiari buruzko informazioa zabaltzeko agenteak - Deia\nMigratzaileen artean pandemiari buruzko informazioa zabaltzeko agenteak\ndeia.eus | bilbao 30.06.2021 | 20:51\nMigratzaileen artean pandemiari buruzko informazioa zabaltzeko hiru gizon eta hogeita sei emakume prestatu egin ditu Bilboko Udalak, Emakumea, Osasuna eta Indarkeria Programaren bitartez.\nPrestakuntza jaso duten pertsonak 11 jatorri desberdinetakoak dira, Hego Amerikakoak eta Saharaz hegoaldeko Afrikakoak, batez ere, Bilboko 11 auzotan bizi dira eta batez beste 40 urte dituzte.\nAuzolan Moduluko lantaldeko osasun publikoan aditua den erizain baten eskutik, Bilboko Udalaren helburua covid-19 Agenteek pandemiari buruzko informazioa ezagutzea eta euren komunitateetan zabaltzea da.\n2020ko azken hilabeteetan egin zen aurreko edizioarekin alderatuta, edukiak zabaldu egin dira, egungo testuingurura eguneratuz eta txertoei buruzko datuak azpimarratuz, beste gai batzuk ere kontuan hartu diren arren, higiene-ohiturak, mito eta sinesmen faltsuak, prebentzio-neurri espezifikoak, kutsatzeko bideak eta beste zalantza batzuk, besteak beste.\nParte-hartzaileek oso positibotzat jo dute Udalak informazio fidagarria eta profesionalek bermatua eman izana, modu ulergarrian eta eskuragarrian. Funtsezko gaia da, egunero etxeetara iristen den gehiegizko informazioaren aurrean. Gainera, prestakuntzaren izaera praktikoa nabarmendu dute.\nModu berean, ikasitako edukia, besteak beste, euren lanetan eta aisialdiko espazioetan aplikatzeko gai izan direla adierazi dute. Izan ere, euren komunitateetara iristeko eginkizunean, inguruko pertsonak sentsibilizatu ahal izan dituzte, 600 pertsona inguru, gehienak batez beste 39 urteko eta Hego Amerikako, Afrikako eta Europako beste 27 herrialdetako emakumeak.\nItziar Urtasun Bilboko Udaleko Lankidetza, Bizikidetza eta Jaietako zinegotziak azaldu duenez, "zeregin hori positiboa izan da bai informazio hori jaso dutenentzat, bai covid-19 Agente gisa prestatutako pertsonen ongizaterako eta integraziorako. Covid-19 Agenteak herritar partaide sentitu dira Bilbon covid-19ari galga jartzeko lanean, eta gure eskerrik beroenak eta zorionak ematen dizkiegu".


Euskadin 58.951 enpresa zeuden 2016 bukatzean . diariovasco.com\nEuskadin 58.951 enpresa zeuden 2016 bukatzean\nHazkundea motela bada ere, abendu baten erregistratutako enpresa kopururik haundiena da 2011 urteaz geroztik\nConfebask Euskal Enpresarien Konfederakuntzaren azken txostenaren arabera, 2016. urteko abenduaren 31ean 58.951 zeuden erregistratuta Gizarte Segurantzan Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), hau da, urte bat lehenago baino %0,4 gehiago.\n«Igoera hau motela da, aurreko bi urteetakoa baino apalagoa, eta krisiaren aurreko kopuruak berreskuratzeko zailtasuna argi erakusten du», dio enpresarien elkarteak.\nHalaber, azaroarekin alderatuta, 96 enpresa gutxiago zeuden EAEn abenduaren amaieran, berriro ere 59.000 enpresatik behera kokatuz. Hala ere, abendu baten erregistratutako enpresa kopururik haundiena da 2011. urtetik.\nBeste alde batetik, 2016. urtea bukatzean, eta abenduan igoera txikia izan arren, autonomoen kopurua jaitsi egin da. Hain zuzen, gaur egun, 173.644 langile autonomo daude Euskadin, krisiaren aurreko ia 190.000tik nahiko urrun oraindik.


Informazioa eta erabilera baldintzak\nwww.visesa.eus webgunearen titularri buruzko datuak:\nTitularra: EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A.\nEgoitza: Gamarrako Atea kalea, 1A – 2. solairua, 01013 Gasteiz (Araba) – Espainia\nHelbide elektronikoa: gasteiz@visesa.eus; bilbao@visesa.eus; donostia@visesa.eus\nErregistroan inskripzioaren datuak: EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. 2007ko azaroaren Alfredo Pérez Ávila notarioaren aurrean 12an protokoloaren 4.092 zenbakiarekin baimendutako eskrituraren babesean eratu zen. Arabako Merkataritzaren Erregistroan 1.381 liburukian, 40 folioan, VI-13561 orrian inskribatuta dago.\nwww.visesa.eus webgunea erabiltzean erabiltzaileak legezko ohar hau, erabilera baldintzak, pribatutasun politika eta webgunean dauden gainerako ohar edo argibideak oso-osorik eta eragozpenik gabe irakurri, ulertu eta onartu ditu eta legearekin, moralarekin eta ordena publikorekin bat erabilera ona egiteko konpromisoa hartzen du.\nErabiltzailea ados ez badago, ez du www.visesa.eus webgunea erabiliko.\nVISESAk edozein unetan edukiak, informazioak, webgunearen baldintzak, erabilera baldintzak, pribatutasun politikak eta gainerako legezko oharrak aldatzeko eskubidea gordetzen du. Halakoetan, webgunearen bidez jakinaraziko diegu erabiltzaileei.\nwww.visesa.eus webgunean hirugarrenen beste toki edo web orri batzuetara estekak egon daitezke, baina ez du horien gaineko erantzukizunik izango, horiekiko inolako kontrolik ez baitu. Horregatik, erabiltzailea bere erantzukizun esklusibopean sartuko da eskaintzen duten edukira eta erabilera baldintzetara.\nErabiltzaileak aitortu eta onartzen du marka, merkataritza izen edo ikur bereizgarri, eduki, jabetza industrial eta intelektualaren eskubide guztiak edo bestelako edozein elementu, webgunean txertatuta badago, esklusiboki VISESAren edota hirugarrenen jabetzakoak direla, beraz, trafiko ekonomikoan beraiek bakarrik erabiltzeko eskubidea dute.\nNahiz eta web orrira sartu ez zaie inolaz ere uko egiten eskubideei, oso-osorik edo zati batean eta ez dira eskualdatuko ala lagako edo ez zaie lizentzia emango, berariaz kontrakoa xedatzen denean izan ezik.\nAurreko paragrafoan azaldutakoarekin bat, webgune honetako erabiltzaileek debekatuta dute webguneko informazio eta edukiari dagokionez, zati batean edo oso-osorik, erreproduzitzea, kopiatzea, lagatzea, banatzea, aldatzea edo beste edozein erabilera ematea, aldez aurretik eta idatziz VISESAk baimendu ez badu.\nWebgune honetako edukia ezingo da zati batean edo osorik erreproduzitu, eskualdatu, ezta erregistratu ere informazioa berreskuratzeko sistema erabiliz, inolako moduan eta inolako bitartekoarekin, aldez aurretik idatziz aipatu erakundeak baimendu ez badu.\nVISESA honako guztien titularra da: webgunearen diseinu grafikoa osatzen duten elementuak, menuak, HTML kodea, testuak, markak, logotikoak, koloreen konbinazioak, botoiak, irudiak, grafikoak eta webguneko beste edozein eduki, baita edukien egitura, hautespena, antolamendua eta aurkezpena ere. Bestela, elementu horiek guztiak erabiltzeko baimena du.\nBeraz, erabiltzaileak webgune hau, edukiak eta zerbitzuak arretatsu eta behar bezala erabiliko ditu, lege, moral, erabilera on eta ohitura, ordena publiko eta fede onarekin bat eta erabilera baldintza orokorrei erreparatuko die. Horrez gain, VISESAri dagozkion jabetza intelektualaren eskubideak zuhurtziaz errespetatuko dira.\nErabiltzaileak berariaz debekatuta du webgunea legez kanpoko helburuekin, debekatuekin edo hirugarrenen eskubideak urratzen dituztenekin erabiltzea. Gauza bera gertatuko da edozein modutan VISESAREN marka, irudia edo ospea kaltetzen badute.\nErabiltzaileak baldintza aplikagarri hauek betetzen ez baditu eta VISESARI kalte-galerak sortzen bazaizkio, erabiltzaileak berak erantzungo du. VISESAK eskubideak defendatzeko legezko ekintza egokiez baliatzeko eskubidea gordeko du.\nwww.visesa.eus webgunean datu pertsonalak zenbait bide erabiliz lortzen dira, bai inprimakietan, bai gurekin harremanetan jartzeko gaitua dagoen posta elektronikoaren helbidearen bitartez.\nDatu horiek une bakoitzean datu pertsonalak babestearen eremuan indarreko araudia errespetatuz tratatuko dira eta webgune honetan deskribatzen den pribatutasun politika kontuan hartuko da, beraz, erabiltzaileek datuak eskuratu baino lehen irakurri beharko dute. Nolanahi ere, datu pertsonalak jasotzeko inprimakian tratamenduari buruzko informazio klausula gaitu da.\n34/2002 Legeak, uztailaren 11koak, informazioaren gizarte eta merkataritza elektronikoaren zerbitzuei buruzkoak; eta 56/2007 Legeak, abenduaren 28koak, lehenengoa aldatuta informazioaren gizartea bultzatzeko neurriei buruzkoak; xedatutakoaren arabera, www.visesa.eus webguneko erabiltzaileei jakinarazten zaie posta elektronikoz edo bestelako komunikazio elektronikoaren bitarteko baliokidea erabiliz ez zaiela publizitaterik edo merkataritza komunikaziorik bidaliko aldez aurretik eskatzen edo baimentzen ez badute. Hori lortzeko, inprimatuak gaituak daude.\nNolanahi ere, erabiltzaileek bitarteko elektronikoen bidez merkataritza informazioa hartzearen kontra egin edo ezezkoa azal dezakete eta, horretarako, posta elektronikoa bidaliko dute honako helbideren batera: gasteiz@visesa.eus; bilbao@visesa.eus; donostia@visesa.eus. Dena delakoa, bidaltzen den komunikazio bakoitzean aukera hori emango da.\nVISESAK ezin du bermatu edukietan birusik edo bestelako elementurik ez dagoenik, beraz, webgunean nabigatzen ari diren bitartean birus informatikoak hartzen badituzte, erabiltzaileen ekipoetan edo sistemetan sor ditzaketen kalteengatik ez du erantzukizunik onartuko.\nEra berean, www.visesa.eus webgunearen titularrak honakoak ez ditu kontrolatu eta bermatuko: etengabeko atzipena eta webguneko elementuak nahiz informazioak behar bezala ikusi, deskargatu edo erabiltzea. Nolanahi ere, kontroletik kanpo gelditzen diren faktore edo gorabeherek saihets, zail edo eten dezakete. Hala, zerbitzua etenez, atzeratuz edo gaizki funtzionatuz gero, ez da arduradun egingo EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. enpresaren kontrolpetik kanpo gelditzen badira, ezinbestekoa bada edo erabiltzailearen dolozko edo erruzko jardueraren ondorioz eraginak badira.\nEUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. konpainiak ez du erantzukizunik onartuko bere inguruan hirugarrenen webguneetan izan daitekeen informazioagatik, ezta hirugarrenen esteka edo bilatzaileen bitartez gure www.visesa.eus webgunean sartzean lor daitekeenagatik.\nwww.visesa.eus webgunea adingabeentzat ez izan arren, atzipena uzten zaie. Hala ere, adingabeak informazioa eskatu nahi badigu, bakarrik berez egin dezake 14 urtetik gorakoa denean. 14 urtetik beherakoen kasuan, guraso-ahala duenak, tutoreak edo legezko ordezkariak egin beharko du eta bigarrenak lehenengoaren izenean enpresak datu pertsonalak tratatzeko baimena emango du. Ildo horri eutsiz, adingabeak bere kargura dituztenek adingabearen adinaren arabera webguneko zerbitzu eta eduki egokiak zehazteko erantzukizun esklusiboa onartuko dute.\nEUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. enpresak ez du erantzukizunik izango, adingabe horiek aipatu eskakizunak bete gabe datu pertsonalak eskuratzen badituzte.\nBeste webgune batzuetatik www.visesa.eus webgunera estekak\nwww.visesa.eus helbidearen edozein orrialdera EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. konpainiarekin zerikusia ez duen web orritik “hiperesteka” egin nahi edo gauzatzen duten pertsona edo erakundeek honako baldintzak bete beharko dituzte:\nEzin dira erreproduzitu www.visesa.eus webguneko zerbitzuak eta edukiak oso-osorik edo zati batean.\nwww.visesa.eus webguneko orrialdeei buruz ez da onartuko azalpen faltsu, zehaztugabe edo okerrik.\nNahiz eta “hiperesteka” egin, ez du zertan harremanik egon behar EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. eta egiten den web orriko edo atariko titularraren artean. Halaber, baliteke EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. konpainiak atari horretan eskaintzen diren zerbitzuak eta edukiak ez ezagutu eta onartzea.\nEUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. ez da “hiperesteka” egin den web orrian edo atarian eskura jarritako edukien eta zerbitzuen arduraduna izango eta horretan dauden informazio eta azalpenen erantzukizunik ez du.\nKukiak testu fitxategi txikiak dira eta ordenagailuaren disko gogorrean edo memorian gordeko dira, webgune zehatzetako orrietan sartu ala horiek bisitatzeko. Hala, berriz konektatzean erabiltzailearen lehentasunak ezagut daitezke. Erabiltzailearen disko gogorrean gordetako kukiek horretan dauden datuak ezin dituzte irakurri, ezin dute informazio pertsonala lortu, ezta beste hornitzaile batzuek sortutako kukiak irakurri ere.\nIkusi webgune honetan erabilitako kukiei buruzko informazioa “kukien politika” atalean.\nGizarte sareei buruzko informazioa\nIkusi “Pribatutasun Politika” atalean informazio zehatza.\nwww.visesa.eus webgunearen bidez garatutako jarduerak Espainiako indarreko legeria aplikagarria bete beharko du.\nEUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA E.A. eta www.visesa.eus webguneko erabiltzaileen artean edozein eztabaida edo gatazka sortuz gero, aldeek berariaz onartzen dute Espainiako auzitegi eta epaitegien eskumena, zehazki, Gasteizko hirikoa (Araba) beteko dutela eta hala balute, beren foruari berariaz uko egingo diotela.\nNortasuna: VIVIENDA Y SUELO DE EUSKADI, S.A.-EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A.\nPosta helbidea: Gamarrako Atea kalea, 1A – 2. solairua, 01013 Gasteiz (Araba)\nTelefono-zenbakia: 945 21 40 50\nInteresdun guztiak, datu pertsonalak tratatzeari dagokion guztian, datuak babesteko ordezkariarekin harremanetan jar daitezke. Lehen adierazitako posta helbidera jo daiteke edo postal elektronikoa bidal daiteke hurrengo helbidera: dpo@visesa.eus.\nBezeroen datuak. Bezeroekin kontratua eta eskatzen dituzten zerbitzuak behar bezala mantendu, garatu, bete eta kontrolatzeko.\nAdjudikaziodunen datuak. Etxebizitzen adjudikazioak kudeatzeko, salerosketa kontratua sinatzen denera arte.\nHornitzaileen datuak. Hornitzaileekin kontratua eta eskaintzen dituzten zerbitzuak behar bezala mantendu, garatu, bete eta kontrolatzeko.\nLangileen datuak. Gure langileekin kontratu harremana eta lan, gizarte segurantza eta lan arriskuak prebenitzeari buruzko araudia mantendu, garatu, bete eta kontrolatzeko.\nHautagaien datuak. Egiten ditugun langileen hautespen prozesuetan interesdunen partaidetza eta VISESAren lan-poltsa kudeatzeko.\nHarremanetarako inprimakiaren bidez jasotako datuak. Horren bidez kontsultak, iradokizunak, informazio edo zerbitzu eskaerak kudeatu eta erantzuteko.\nIragarkietan izena emateko inprimakien bidez jasotako datuak. VISESAren lehiaketa eta lizitazioetarako iragarkien eta argitalpenen izen-emateak kudeatu eta horiei arreta eskaintzeko.\nBezeroen datuak. Datu pertsonalak tratatzeko legezko oinarria kontratuak gauzatzea eta eskatutako zerbitzuak eskaintzea da.\nAdjudikaziodunen datuak. Datu pertsonalak tratatzeko legezko oinarria kontratu aurreko neurriak aplikatzea da.\nHornitzaileen datuak. Datu pertsonalak tratatzeko legezko oinarria beraiekin kontratuak gauzatzea da.\nLangileen datuak. Datu pertsonalak tratatzeko legezko oinarria beraiekin kontratuak gauzatzea da.\nHautagaien datuak. Datu pertsonalak tratatzeko lege oinarriak lanpostuak bete daitezen langileen hautespen prozesuak kudeatzean enpresak dituen legezko interesak eta interesdunek parte hartzean ematen duten baimena dira.\nIragarkietan izena emateko eta harremanetarako inprimakien bidez jasotako datuak. Inprimakiak betetzean eskuratzen zaizkigun datu pertsonalak tratatzeko lege oinarria horien bidez gurekin harremanetan jartzean emandako baimena eta, beraz, eskaera, kontsulta edo kontaktuari erantzun eta arreta eskaintzeko tratamenduaren beharra da.\nBezero, hornitzaile eta langileen datu pertsonalak, bidezkoa bada, zerga administrazioari jakinaraziko zaizkio lege eta zerga eskakizunak betetzeko, baita finantza erakundeari ere, VIVIENDA Y SUELO DE EUSKADI, S.A.-EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A. konpainiak horren bidez kobrantzak (bezeroen kasuan) eta ordainketak (hornitzaile eta langileen kasuan) kudeatzen baditu.\nBezero eta hornitzaileen datuak. Datu pertsonalak kontratu harremanaren indarraldian kontserbatuko dira eta hori amaitutakoan, legezko xedapen aplikagarrietan ezartzen diren erantzukizunak preskribatzeko epeetan.\nAdjudikaziodunen datuak. Datuak salmenta kontratua sinatu edo uko egin arte eta legezko eskakizunak betetzeko epeetan zehar kontserbatuko dira.\nLangileen datuak. Langileen datu pertsonalak kontratu harremanaren indarraldian kontserbatuko dira eta hori amaitutakoan, legezko xedapen aplikagarrietan ezartzen diren erantzukizunak preskribatzeko epeetan.\nHautagaien datuak. Hautagaien datu pertsonalak enplegu poltsaren indarraldian kontserbatuko dira.\nBisiten kontrol datuak. Bisitarien kontrol datuak gehienez bi hilabetez gordeko dira.\nHarremanetarako inprimakiaren bidez jasotako datuak. Inprimakia betetzean erabiltzaileak eskaintzen dizkigun datu pertsonalak bakarrik eskaera kudeatzen den bitartean gordeko dira. Izapideak amaitzen direnean, ezabatuko dira.\nIragarkietan izena emateko inprimakien bidez jasotako datuak. Datu pertsonalak interesdunak lehiaketa eta iragarkien iragarki eta argitalpenei buruzko informazioa jasotzen jarraitzea ezetsi edo kontra egiten duenera arte gordeko dira.\nNola erabili datuak babesteko eskubideak? Zure eskubideak erabiltzeko idatziz eskabidea bidali behar diguzu: VIVIENDA Y SUELO DE EUSKADI, S.A.-EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A., Gamarrako Atea kaleko 1A – 2. solairua – PK: 01013 Gasteiz (Araba). Bestela, posta elektronikoa bidal dezakezu dpo@visesa.eus helbidera. Bi kasuetan, NANaren fotokopia erantsiko da.\nVIVIENDA Y SUELO DE EUSKADI, S.A.-EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A.k eskabide guztiak datu pertsonalak babestearen arloan indarreko araudiak eskatzen dituen epe eta baldintzetan erantzungo ditu.\nNola aurkeztu erreklamazioa Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren aurrean? Zure ustez datu pertsonalak behar bezala tratatu ez baditugu edo datuak babesteko eskubideei modu egokian erreparatu ez badiegu, erreklamazioa aurkez dezakezu Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren aurrean, bai egoitza elektronikoa erabiliz, bai honako helbidera bidaliz: Jorge Juan kalea, 6, 28001 PK Madril.\nDatuak babesteko eskubide eta erreklamazioei buruzko informazio gehiago kontrol agintaritzan: www.agdp.es\nDBAOk 32. artikuluan xedatutakoaren arabera, VIVIENDA Y SUELO DE EUSKADI, S.A.-EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A.k arriskuarekiko segurtasun maila egokia bermatzeko neurri tekniko eta antolakuntza neurri aproposak onartu ditu.\nVIVIENDA Y SUELO DE EUSKADI, S.A.-EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A.k bere agintaritzapean diharduen edozein pertsonak erabiltzaileen datu pertsonaletan sartzeko aukera badu, bakarrik enpresaren argibideei jarraiki tratatzen dituela bermatzeko neurriak hartu ditu; beraz, behin betiko sekretu profesionala gordeko du denbora mugagabez.\nErabiltzaileei eskatzen diegu adingabeek web orria erabiltzeko politikak irakur ditzaten. Izan ere, horiek gure webguneko “Legezko oharra” atalean argitaratu ditugu.\nIkusi webgune honetan erabilitako cookie-ei buruzko informazioa “cookie-ien polotika” atalean.\nEtxebizitza babestutako zozketen esleipedun zerrendak\nZerrenda hau argitaratzen da urriaren 1eko 39/2015 Legearen, Administrazio Publikoen Administrazio prozedura Erkideari buruzkoaren, 45.1 artikuluan xedatutakoaren ondorioetarako, 2016ko apirilaren 27ko Europako Parlamentuko eta Kontseiluko 2016/679 (EB) Erregelamenduak xedatutakoarekin bat etorriz. Erregelamendu horrek datu pertsonalen tratamendua eta datu horien zirkulazio askea direla-eta pertsona fisikoak babesteari buruzko arauak ezartzen ditu, eta 95/46/EE Zuzentaraua indargabetzen du.\nZerrenda horiek ez dira publikoki eskuragarriak eta ezingo dira osorik edo zati batean kopiatu, ezta informazioa berreskuratzeko ezein sistemaren bidez zabaldu edo erregistratu ere, eragindakoen oniritzia eduki ezean.\nPosta elektronikorako lege-oharra\nMezu honek eta bere dokumentuek informazio pribilegiatua edota konfidentziala izan dezakete eta dagokion hartzailearentzat da bakarrik. Bidalketa edo igorpen akatsen bategatik mezu hau jaso baduzu eta dagokion hartzailea ez bazara, mezu hau eta atxikitako bere dokumentuak ezingo dituzu ezein bitartekoren bidez erabili, berridatzi, banatu, inprimatu, kopiatu edo zabaldu EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A. sozietateak espresuki emandako baimenik gabe eta ezabatu edo deuseztatu egin beharko dituzu. Halaber, guri jakinaraztea eskatzen dizugu honako helbidera posta elektroniko bat bidaliz: dpo@visesa.eus\nEUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A. sozietateak ez du inolako legezko edo bestelako ardurarik hartzen mezu honen edukiari dagokionez. Helarazitako edozein iritzi idazleari soilik dagokio eta ez du derrigorrez enpresaren iritzia denik esan nahiko berariaz aurkakorik adierazi ezean.\n2016/679 Erregelamenduan (EB), 2016ko apirilaren 27koa, Europako Parlamentuarena eta Kontseiluarena, datu pertsonalen tratamenduari eta datu horien zirkulazio askeari dagokionez pertsona fisikoak babesteari buruzkoan adierazitakoarekin bat etorriz eta ondorioz 95/46/CE Zuzentaraua indargabetuz, mezu honetan ager daitezkeen zuri buruzko datu pertsonalak (identifikazioko datuak, posta-helbidea edota elektronikoa) zurekin harremana, beharrezko komunikazioa edo harreman komertziala zein indarrean den negozio edo kontratuzko harremana, betiere uneko beharraren arabera, mantentzeko helburuarekin erabiltzen direla jakinarazten dizugu.\nOinarri juridikoa zu zeu parte zaren negozioko, kontratuko edo kontratu aurreko harremana gauzatzean datza.\nPosta honetan ageri diren datu pertsonalak ez zaizkio hirugarren pertsona bati emango aurreko paragrafoan aipatutako negozio-harremanaren kudeaketarako edo legezko betebeharren baterako ezinbestekoa izan ezean.\nDatu pertsonal horiek negozioko, kontratuko edo kontratu aurreko harremanerako beharrezkoak diren epean gordeko dira.\nEdozein unetan eskatu ahal izango duzu zure datu pertsonaletarako sarbidea, datuak zuzentzea, ukatzea, ezabatzea, tratamendua mugatzea edo berauen eramangarritasuna, honako helbide honetara idatziz zuzenduta: EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A. sozietateak, Gamarra Atea 1.A, 2. solairua – 010113 Gasteiz (Araba) edo NANaren fotokopia batekin batera honako helbide elektronikora idatziz: dpo@visesa.eus.\nDena dela, EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A. sozietateak zure datu pertsonalak ez dituela behar bezala tratatu edo zure datuen babesa ez duela behar bezala errespetatu uste baduzu erreklamazio bat aurkeztu dezakezu Datuak Babesteko Espainiako Agentzian.\n“Ez itzazu mezu hau edo bere eranskinak inprimatu benetan beharrezkoa ez bada. Ingurumena errespetatzen laguntzea gure ardura da".\nDatuen tratamenduan honitzailearen betebeharrak\nI. Posta honen bitartez onartzen dugun aurrekontuan aipatzen diren zerbitzuak emateko soilik erabil ditzakezu eskuragarri dituzun izaera pertsonaleko datuak, fitxategiaren arduradunak zehaztutako jarraibideen arabera, eta ez dituzu aplikatu edo erabiliko aipatutako zerbitzua emateko beharrezkoak ez diren helburuetarako.\nII. Bertan ageri diren fitxategi edota datu pertsonalak zerbitzua emateko beraien eskuhartzea beharrezkoa den langileek soilik erabili ahal izango dituzte eta sarbidea izango duten datu pertsonal horiekiko dagokien konfidentzialtasuna eta sekretu profesionala gorde beharko dituzte.\nIII. DBEO-ko 32. artikuluaren arabera, zuk edota zure enpresak, tratamenduaren arduradun gisara beharrezko segurtasun neurriak hartu beharko dituzu, izaera tekniko eta antolatzailekoak, sarbidea duzun datuen tratamenduan eta zainketan bertan ageri diren datu pertsonalen segurtasuna ziurtatzeko. Horrela, berauen aztoramendua, galera, baimenik gabeko tratamendua edo sarbidea ekidingo da, teknologiaren egoerarekin, gordetako datuen izaerarekin eta izan ditzaketen arriskuekin, giza-ekintza baten ondorioetatik nahiz ingurumen fisiko edo naturaletik eratorritakoekin bat etorriz. Ezingo da fitxategiaren arduradunak emandako informaziorik kopiatu edo erreproduzitu.\nIV. Inolaz ere ezingo dituzu datu pertsonalak argitaratu, besterendu, ezingo dizkiozu eman ere, ez hitzez ezta idatziz ere, bitarteko elektronikoekin, paperean edo sarbide informatiko bidez, ezta mantendu ahal izateko ere, hirugarren pertsona bati.\nBetebehar honek, kontratu-harremana bukatu ondorenean ere iraungo duen honek, alde guztien artean ezarri den zerbitzuen kontratuaren arabera, izaera pertsonaleko datuetara sarbidea duen edozein pertsonari eragiten dio.\nV. Behin kontratua amaitu denean, VISESAk erabakiko du izaera pertsonaleko datu horiek desegin egin beharko dituzun ala VISESAri edo honek izendatutako arduradunari itzularazi beharko dizkiozun. Berdin egingo da tratamendurako helburuarekin izaera pertsonaleko daturen bat ageri den bestelako edozein euskarri edo dokumenturekin ere.\nVI. VISESA-k agindutako inolako tratamendurik ezingo duzu egin azpikontratatutako hirugarren batekin, horretarako baimenik izan ezean. Kasu horretan, kontratazioa beti VISESAren izenean eta bere bitartez egingo da..\nVII. Datuak onartutako aurrekontuan zehazten diren helburuen ordez beste helburu batzuetara bideratuz gero, hirugarrenei jakinarazi edo hemen zehaztutako betebeharrak betetzen ez badira, tratamenduaren arduraduna ere izango zara eta pertsonalki parte hartutako arau hausteen eta bertatik eratorri daitezkeen ondorioen aurrean erantzun beharko duzu, fitxategiaren arduraduna arau hauste honengatik hirugarren pertsonen bidez etor daitekeen edozein kexaren arduratik erabat at mantenduz.\nZehazki, VISESAri egotzi dakiokeen ardura osoa onartu beharko duzu, dagozkien aginteek ezarritako edozein administrazioko isunen ondorio gisara edota prozedura judizial edo estrajudizialetan aitortutako fitxategiaren arduradunaren aurka egindako kalte-galeren kalte-ordainarekiko gaitzespen modura, bertatik erator litezkeen abokatu, prokuradore edo bestelako ezein profesionalen zerbitzuen gastu guztiak barne.\nHornitzailearen betebeharrak datu pertsonalen tratamenduari dagokionez\nTratatzen dituzun datu pertsonalak edo jasotzen dituzunak mezu honen bidez onartzen dugun aurrekontuan adierazitako zerbitzuak emateko soilik erabiltzea. Datuak ezin izango dituzu inolaz ere zure helburuetarako erabili, ezta bertan jasotakoez bestelako helburuetarako ere.\nDatuak VISESAren jarraibideen arabera tratatzea. Jarraibideetako batek DBEO edo datuak babesteko beste edozein arau urratzen duela uste baduzu, berehala jakinarazi behar diozu VISESAri.\nVISESAren jarraibideren bat argi ez baduzu eskura dituzun datu pertsonalei buruz jarduteko moduari buruz, inolako datu-tratamendurik egin aurretik, VISESArekin jarri beharko duzu harremanetan, eta jarraibide hori argitu.\nVISESAren kontura egindako tratamendu-jardueren kategoria guztien erregistroa idatziz jasotzea, DBEOk eskatzen duen informazioa jasoz.\nEzin izango dizkiezu datuak hirugarrenei jakinarazi, VISESAren berariazko baimenik izan ezean, legez onargarriak diren kasuetan.\nNazioarteko datu-transferentziarik egin ezin duzun arren, egin behar izanez gero, EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A.ri jakinarazi beharko diozu, eta transferentzia hori egin aurretik idatziz egiaztatu beharko duzu datuak babesteari buruz indarrean dagoen araudiak eskatzen dituen baldintzak betetzen dituela, eta ziurtatu beharko duzu datuak jasotzen dituen erakundeak segurtasun bera duela eta Datuak Babesteko Erregelamendu Orokorrak eskatzen dituen baldintza guztiak betetzen dituela.\nKontratu honetan aipatzen diren eta datu pertsonalen tratamendua dakarten prestazio eta tratamenduetako bakar bat ere ezin izango duzu azpikontratatu, zerbitzuen funtzionamendu normalerako beharrezkoak diren zerbitzu osagarriak izan ezik. Tratamenduren bat edo prestazioren bat azpikontratatu behar izanez gero, aldez aurretik eta idatziz jakinarazi beharko diozu VISESAri, 15 egun lehenago, azpikontratatu nahi diren tratamenduak adierazita eta argi eta garbi identifikatuta enpresa azpikontratista eta haren harremanetarako datuak (gutxienez, izen soziala, IFZ, helbidea eta helburu soziala). Azpikontratazioa egin ahal izango da ezarritako epean VISESAk kontrakorik adierazten ez badu.\nZerbitzua ematearen ondorioz eskuratu dituzun datu pertsonalak isilpean gordetzeko betebeharrari eustea, baita bukatu ondoren ere.\nDatu pertsonalak tratatzeko baimena duten pertsonek, berariaz eta idatziz, konfidentzialtasuna errespetatzeko eta dagozkion segurtasun-neurriak betetzeko konpromisoa hartzen dutela bermatzea. Horiei buruz behar bezala jakinarazi behar zaie.\nArduradunaren esku uztea aurreko atalean ezarritako betebeharra betetzen dela frogatzen duten agiriak.\nDatu pertsonalak tratatzeko baimena duten pertsonek datu pertsonalak babesteko behar duten prestakuntza dutela bermatzea.\nVISESAri laguntzea datuak babesteko eskubideak baliatzeko erantzunean. Eskubide horien inguruko eskaeraren bat jasotzen baduzu, berehala jakinarazi beharko diozu VISESAri, edo, gehienez ere, 24 orduko epean. Horretarako, mezu elektronikoa bidali beharko duzu dpo@visesa.eus helbidera.\nVISESAri jakinaraziko dizkiozu, beharrezkoa ez den luzamendurik gabe, 24 orduko epea baino lehen, eta dpo@visesa.eus helbide elektronikoaren bidez, zure ardurapean dituen datu pertsonalen segurtasunaren inguruko urraketak, gertakaria dokumentatzeko eta jakinarazteko esanguratsua den informazioarekin batera.\nArduradunaren eskura jartzea bere betebeharrak betetzen dituela frogatzeko behar duen informazio guztia, bai eta arduradunak edo hark baimendutako beste auditore batek egiten dituen auditoretzak edo ikuskapenak egiteko ere.\nSegurtasun-neurri tekniko eta antolatzaile aproposak ezartzea, arriskuari egokitutako segurtasun-maila bermatzeko. Neurri horiei esker, igorritako, gordetako edo bestela tratatutako datu pertsonalak suntsitzen, galtzen edo istripuz edo legez kanpo aldatzen ez direla, eta datu horiek baimenik gabe komunikatu edo eskuratzen ez direla ziurtatuko dugu.\nKontratua amaitu ondoren, VISESAri edo izendatutako tratamendu-arduradunari itzuli beharko dizkiozu datu pertsonalak eta, egokia bada, horiek agertzen diren euskarriak. Itzultzearekin batera, zuk erabilitako ekipamendu informatikoan dituzun datuak guztiz ezabatu beharko dituzu.\nVISESAren esku jarri beharko duzu dokumentu honetan ezarritako eginkizunak bete dituzula frogatzeko beharrezko informazio guztia. Horrez gain, informazioa beharrezkoa izango da entzunaldiak egiteko aukera eman eta horiei laguntzeko, VISESAk edo horrek baimendutako beste entzule batek egindako ikuskatzeak barne.\nDatuak onetsitako aurrekontuan jasotakoak ez diren beste helburu batzuk lortzeko erabiltzen badituzu, hirugarrenei jakinarazten badizkiezu edo agiri honetan adierazitako eginkizunak bete gabe erabiltzen badituzu, tratamenduaren arduradun izango zara, eta zuk zeuk egindako arau-hausteen eta horien ondorio posibleen erantzule izango zara. Hori dela eta, arau-hauste horretan oinarrituta hirugarrenek egindako erreklamazioek ez diote inongo kalterik eragin beharko VISESAri.\nHain zuzen ere, VISESAri eragin ahal zaion kalte ororen ardura zure gain hartuko duzu. Kalte horietan sartuko lirateke agintaritza eskudunak ezarritako edozein administrazio-zigor mota, bai eta VISESAren aurkako prozedura judizialetan eta estrajudizialetan deklaratutako kalte-galeren ordainketak ere, abokatuen, prokuradoreen eta beste edozein profesionalen fakturetatik eratorritako gastuak barne.\nDatuak Babesteko Erregelamendu Orokorrak eta Datu Pertsonalak Babesteko abenduaren 5eko 3/2018 Lege Organikoak ezarritakoarekin bat, zure datu pertsonalak tratatzen ditugun moduari buruzko honako auzi hauen berri eman nahi dizugu:\nTratamenduaren arduraduna: EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A., IFZ A20306775 duena eta helbidea Gasteizen duena (Gamarrako atea, 1A – 2. solairua, P.K. 01013, Gasteiz, Araba).\nDatuak Babesteko Ordezkariaren kontaktu-datuak: Gamarrako atea, 1A – 2. solairua – P.K. 01013, Gasteiz (Araba). Posta elektronikoa: dpo@visesa.eus.\nBildutako datu pertsonalak: zuri buruz bildu ditugun datu pertsonalak kontratu-harremana aurrera eramateko beharrezkoak dira. Beraz, nahitaezkoa da horiek ematea, izan ere, eman ezean, ezingo da harreman hori abiarazi.\nTratamenduaren helburua: jakinarazi nahi dizugu zure datu pertsonalak kontratu-harremana behar bezala mantendu, garatu, bete eta kontrolatzeko erabiliko ditugula.\nTratamenduaren legitimazioa: zure datu pertsonalen tratamendua legitimatzen duen oinarri juridikoa da hori beharrezkoa dela kontratu-harremana aurrera eramateko, eta DPBLOren baldintzak betetzen badira, interes legitimoa da.\nDatuen hartzaileak: egokia bada, zure datu pertsonalak zergen administrazioari helaraziko dizkiogu, zerga- eta lege-eginkizunak betetzeko, bai eta finantza-erakundeari ere, horren bidez kudeatzen ditu-eta gastuak enpresak.\nHalaber, zure datu pertsonalak Kontuen Euskal Epaitegiari jakinarazi ahalko dizkiogu, gure jardueraren erakunde ikuskaria da-eta. Horrek ez du galaraziko VISESAren Gardentasun Atarian, web-orrian, argitaratzea.\nHorrek guztiak ez dio kalterik eragingo alderdi bakoitzak izan ditzakeen arduradunei. Alderdi bakoitzak arduradun horiekin dagokion datuen tratamendu-kontratua sinatu ahal izango du, DBEOren 28.3 artikuluan ezarritakoaren arabera.\nDatuen nazioarteko transferentziak: jakinarazten dizugu ez dugula datuen nazioarteko transferentziarik egiten.\nDatuak gordetzeko epea: zure datu pertsonalak kontratu-harremanak iraun bitartean gordeko ditugu eta, gero, lege-eginkizunak bete ahal izateko beharrezko epeak iraun bitartean.\nDatuak babesteko eskubideak: zure datu pertsonalak eskuratzea eta horien zuzenketa, ezabapena, tratamenduaren mugatzea, aurkaritza edo eramangarritasuna eskatu ahalko dituzu, EUSKADIKO ETXEBIZITZA ETA LURRA, E.A. enpresari (Gamarrako atea, 1A – 2. solairua – P.K. 01013 Vitoria-Gasteiz, Araba) zuzendutako idatzizko eskaera bat bidaliz, edo dpo@visesa.eus helbidera mezu bat bidaliz. Edonola ere, eskarian zure NANaren fotokopia txertatu beharko duzu.\nErreklamazioa AEPDren aurrean: erreklamazioa aurkeztu dezakezu Datuen Babeserako Espainiako Agentziaren aurrean, horren egoitza elektronikoan nahiz helbidean, Jorge Juan kalea 6, P.K. 28001, Madril.\nAzken aldaketako data: 2022/04/07


Euskal presoen eskubideen aldeko elkartasun txokoa San Tomas Azokan - Noaua.eus\nNoaua Aldizkaria 2017-12-15 13:21\nHainbat postu aurkituko dituzue igandean, NOAUA! Kultur Elkarteak antolaturiko San Tomas Azokaren baitan. Tartean, euskal presoen eskubideen aldeko laguntza biltzeko txokoa. 2018ko egutegiak, banderolak edota zapiak eskuratzeko aukera izango da bertan. Bide batez, aipatu baita Etxerat-ek "Etxerat lagun" elkartasun kanpaina abian duela. Informazio gehiago: etxerat.eus