Oliteko negua: mahasti eta olibadietan barrena - Lazzaretto vecchio | Lazzaretto vecchio\nHasiera » bAst » Oliteko negua: mahasti eta olibadietan barrena\nMahastia Oliteko sailetan argazkia: Karlos Azkarate Gorri\nJose Maria Pérez Marañón\nINGURUNEA: LURRA, AIREA, URA\nNafarroa mendi, lehor eta ortuaren arteko batura da. Eta Olite, aniztasun lur horren topalekua. Zeru ona eta zoru ona.\nOlitek, klima sanoa du, lehorra eta leuna; mahasti, ereintza eta olibadien artean dago, eta aitzi egiten dio ziertzoari, ezustean agertu ohi den gonbidatuari.\nZidakos ibaia, bertakoa, guztiz nafarra, txikia baina kunplitua, batzuetan menderaezina.\nArtzainak eta Mestako abeltzainak San Antonen. Dula, ahunztegia.\nOlite, Nafarroako erdigune funtzionalean dago, lurralde honen bihotzean. Mugatzen du, iparraldean Tafallarekin; ekialdean, San Martin de Unxekin; hegoekialdean Caparrosorekin, eta mendebaldean, Marcilla eta Falcesekin.\n[Nafarroa, Espainiaren sintesi bat da: mendia, hezea eta basotsua, Erdiko Zona zereal, mahats eta olibaduna, eta Erribera, ortu, erregadio eta orografia bereziko basamortu ttipiduna -Bardeak-. Eta Olite, aniztasun horren guztiaren topalekua da.\nErdiko Nafarroa, non Olite dagoen, trantsizio gunetzat har daiteke, bizi baitira bertan otzandurik klima atlantikoa, piriniotarra eta mediterraneoa. Klima atlantikoak du euri aunitz, negu leun eta uda ez oso beroa. Piriniotarrak, euri asko, negu luze hotz elurtsuak eta uda leunak. Mediterraneoak, euria eskas –udaberri eta udazken-negu-, jasa, negu leun samarrak, izotz gutxikoak eta uda lehorrak, oso beroak.\nKlima sanoa, lehorra eta leuna da.\nNagusi da landaredi mediterraneo kontinentala.\nFauna aberatsa, ehiztarien atsegina. Garai batean basahuntzak, basurdeak, otsoak, azeriak,…\nLur, ur eta klima hauekin, Nafarroan landu daitekeen lur sail handienetakoak dituen herria da Olite. Zereala, mahastia eta olibondoak dira hiru zutabeak, eta horri baratzea edo ortua gehitu behar zaio.\n[Historikoki, uste da erromatarrek ekarri zutela mahatsa; Teobaldo I eta Teobaldo II erregeek, Champagne Etxekoak, eta Carlos III Nobleak, Evreux-en haziak, Frantziatik mahats barietate berriak ekarri zituzten eta bodegak eraiki zituzten; Kontzejuak, mendeetan, taberna publikoak errentan ematen zituen, debekatu egiten zuen “ardoa kanpotik ekartzea” eta garapiteroa izendatzen zuen, nork gehiago eman hura, eta honek esklusiban saltzen zien mandazainei ardoa, eraman zezaten Mendi aldera, Bizkaiko Jaurerrira, Gipuzkoara edo Frantziara.\n1892-1896 urteetan filoxerako birusak Nafarroako eta Oliteko mahasti guztiak hondatu zituen, eta horregatik mahasti “amerikarrak” ekarri behar izan ziren, bertako barietateetan txertatuta; eta horrela konpondu zen egoera. Victoriano Flamarique apaizak Bodega Cooperativa Olitense jarri zuen martxan 1911n, Espainiako lehenengoetako bat, eta haren atzetik sortu zen Cosecheros Reunidos, 1913an.\n[Mahats-biltzea mekanizatzen duten kosetxadorak erabiltzeak ekarri du mahastiak berrantolatzea, eta betiko kentzea neure haurtzaroko estanpa haiek: mahats-biltzaileak sailean bere inausteko igitaitxoarekin, mahats-karroak, bodega aurrean ilada…\n[Zereal eta jatekoen lurrek Oliteko sailen parte handi bat hartzen dute, 5200 Ha sekano Nafarroako Kanala egin aurretik. Mendia labakituz sortu dira, jendearen beharrak eta Kontzejuaren diru-premiak eraginda.\n[Nekazari-bizitzaren aldaketa, eskuz lana egiten zutenena, zerealean ikusten da. Goldetik traktore klimatizatu informatizatura.\n[Olibondoa, Oliteko armarrian dagoena, langitza tradizionala izan da, seguru asko erromatarren garaitik. Garai batean orain baino olibondo sail gehiago zeuden. Carlos III.ak olibondoak landatzea bultzatu zuen, 1399ko ordenantzarekin. Carlos V.ak 1520an, nafar bakoitza behartu zuen 10 olibondo-oin landatzera urtean, 10 urtean zehar.\n[Oraindik orain, azkar hazten diren olibondo barietateek animaturik, olibadi berriak jartzen ari dira. Urrun dago esaera hura, “olibondo bat landatzen duenak ez du hartatik janen”. Txiroentzat, beti zegoen olibak “buruxkatzeko” aukera, atzera utzitako galburuak eta mahats lukuak bezala.\nOlibadia Oliteko sailetan argazkia: Karlos Azkarate Gorri\nOlibadia Oliteko sailetan (II) argazkia: Karlos Azkarate Gorri\nAbeltzaintza: Mesta, Dula eta Ahuntzak\n[Olite leku ona zen era guztietako animaliak larratzeko.\n[Oliteko abeltzainek, Mestan bilduak 1572tik, eta seguru asko lehenagotik, korliza eta larre zabalak zeuzkaten ganaduarentzat. Kontzejuak bazeuzkan herri-lurrak, mugarriztatzen zituenak, herritarrek balia zitzaten.\n[Era berean, bazen Oliten ahuntz-taldea, eta hara uzten zituen bereak herritar bakoitzak, gutxienez pare bat familiako. Ez dezagun ahantz ahuntza zela pobrearen behia, eta astoa pobrearen mandoa. 1605ean Kontzejuaren erabakiz ahuntz kopurua mugatu zuten: sei ahuntz familiako.\nBeste erakunde historiko bat Oliten dula zen, honek zaintzen eta larratzen zuen herritarren ganadu nagusi guztia El Prado de El Fenero-n. Kontzejuak dulari bat izendatzen zuen, eta 1604an taia bat ordaindu zitzaion buruko eta hilabeteko. Ondoren, 1776an, dulan 270 animalia zeuden: 64 behor, 10 zaldiko, 4 moxal, 1 zaldi aita, 5 zaldi hezi, 132 mandeme, 50 mandar eta 4 morroi haiek zaintzeko.\nUrtzaldiek eta ur-erasoek ematen diote emaria. Argazkia: JMP (Olite. Historia, Artea eta Bizitza)\nZidakos, ibai errebelde bat\nDiotenez Zidakos hitzak arabieraz (cid-acos) “igel putzu” erran nahi du, baina ez dakit ba sinistu ala ez, garai hartan igel-hanka goxoak guri eman zizkigun arren. Zidakos ibaiari ertaraoko testuetan Çedaquos, Çidacos edo Zidakos (ç hori z bihurtzen da) deitzen zioten; geografo askok Zidakos deitzen diote, errioxar Zidakos-etik bereizteko. Karraskal inguruan jaiotzen da, biltzen dituelarik Zemborain eta Leoz-eko errekastoen urak, Izko mendizerrakoak, eta Albusia-rena, Alaizko Mendizerrakoa, Untzueko Haitza duela.\nBere ibilbide laburrean, igarotzen ditu Barasoain, Garinoain, Puiu eta Tafalla herriak. Olitera heltzean, harresiak higatzeko lotsati edo, “balezta bihurgunea” egiten du Ekialderantz, Beire, Pitillas eta Murillo el Cuendeko bidean, eta isurtzen ditu urak Aragoi ibaian, eskuin aldetik, Traibuenas inguruan. Airetik begiratuta, haren ubide estua zeharka-meharka ezkutatzen da ibar-baso eta erriberako makalen artean. Bertako erreka da, gurea guztiz, Nafarroan jaio eta hiltzen dena.\n[Zidakos-ek, urri baina konplitu, ase ditu ahal bezala edateko eta ureztatzeko premiak, eta baita errotadun industriaren batenak ere.\n[Beraren urak, Ertarotik, auzigai izan dira herrien artean. Maiz Tafallarekin, presen giltzak baitzeuzkan, eta batzuetan San Martin de Unx-ekin eta Caparrosorekin.\n[Ur emari txikiko Zidakos horrek, baina, batzuetan, izotzak urtzean eta erauntsietan, gainez egiten du eta uholde historikoak sortzen ditu, gehienetan La Serna ingurutik, burdinbideko Burdinezko Zubiaren ondotik.\n[Oliteko mapa hidrografikoa osatzeko, Zidakosez gain, hor dira iturri asko eta putzu ugari, euri-idoiak eta noizean behingo azekiak. Nafarroako Kanalaren azpiegiturak, Oliteko 4.020 hektarea ureztatzen baititu, asetzen du ongi, lur hauen egarri betidanikoa.\nIturrietan ezagunena, urtsua eta osasungarria baita, 1818an gomendatua Joaquin de Miguel medikuak, El Chorron iturria da, Gaixoena ere deitua garai batean, eta hartaz dio herriak: “Quien bebe agua del Chorrón deja en Olite su corazón” (Txorronen ura edaten duenak, Oliten uzten du bihotza” eta berriro etorriko da bisitan.\nZezenak esparruan, Oliteko sailetan (II) argazkia: Karlos Azkarate Gorri\nOrratz-dorrea, Oliteko ikurra. Argazkia: Rafael Pellejero\nOliteko plaza, atzean udaletxea, aurrean gaztelua. Argazkia: Rafael Pellejero\nGaztelu zaharra, aurrean arrautza (garai bateko hozkailua) Argazkia: Rafael Pellejero\nOliteko gaztelua, berreraikia. Argazkia: Rafael Pellejero\nOliteko inguruak Argazkia: Rafael Pellejero\nTailada, garai bateko zanga (urez betea egon ohi zen, lurrez estali arte) Argazkia: Rafael Pellejero\nGaztelua bisitatzeko ostiral, larunbat eta igandeetan daude bisita gidatuak.\nErriberri hiria den arren, herri baten antza du. Nafarroako Erdialdean dago eta 3.000 biztanle inguru ditu. Bisitak Erdi Arora eramango zaitu, torneoak, erregeak eta printzesak, magoak eta juglareak zeuden garaira… Bisita ezinbestekoa da eta, tokiko gidariek kontatzen badizute, are gehiago disfrutatuko duzu.\n“Erriberriko sekretuak” ibilaldi gidatu bat da, hiriko kale estuetan barrena eramango zaituena, bazter liluragarriak erakutsiko dizkizuna, eta baita errege-egoitza izan zeneko historia mamitsua eta herriko kontakizun dibertigarriak ere. Errege-jauregia izan zena ezagutuko duzu, gaur egun paradore nazionala. Andre Maria eliza ere ezagutuko duzu , eta, orain dela gutxi zaharberritu denez, jatorrizko polikromia ikusteko aukera izango duzu. San Pedro eliza, armarridun etxeak, Erdi Aroko galeriak… Bisita ezin da amaitu kopa bat garnatxa-ardo eta mokadurik jan gabe.Guiarte (948 741 273) bisita orokorrak antolatzen ditu egunero, eta haurrentzako eta antzeztutako bisitak egun zehatzetan. Halaber, sarrerak online eros ditzakezu eta sarreran ilara egitea saihestu.


ANDREA HEUSCHMID: “Oroimen historikoa oso garrantzitsua da etorkizunari begira” - Uriola.eus\nANDREA HEUSCHMID: “Oroimen historikoa oso garrantzitsua da etorkizunari begira”\nbertonaldizkaria 2013-12-09 11:12 Bilbo\nBremenetik Begoñako mugetara bizitzera etorri zen Andrea, Mallonako galtzadek Zazpi Kaleekin bat egiten duten etxaldera. Herri mugimenduak ekarri zuen gure artera, eta etorri zenetik ez da gelditu. Baskale elkarteko kide da, besteak beste, memoria historikoa lantzen du elkarteak.\nZer egiten du turista ez den alemaniar batek Bilbon?\nHamabi urte daramatzat hemen, eta zer esan. Euskal Herria ezagutzen hasi nintzen 1988an. Lehenengo aldiz etorri nintzen orduan, Arabara, Bremen hiriko talde batekin. Garai hartan harreman batzuk bazeuden hemengo jendearekin irrati libreen aldetik, gero herri mugimenduetako beste pertsona batzuekin ere, talde feministekin... Euskal Herriko taldeak bitan etorri ziren Bremenera, eta horrela ezagutu genuen jendea. Otxarkoagako batzuk ere egon ziren garai hartan Bremenen. Denborarekin etorri ginen talde txiki bat, nire bikotekidearekin urtero. Eta une batean erabaki genuen ez zela nahikoa, eta bizitzen geratu ginen.\nEz zen erabaki erraza izango.\nEsan behar dut maiteminduta nagoela bai jendearekin, bai ingurunearekin. Asko gustatzen zait itsasoa eta mendia elkarren ondoan edukitzea. Baina batez ere, jendea. Alemaniako jendearen izaera hurbilekoa da, baina hemengoa baino hotzagoa. Harremanak serioagoak dira. Adibidez, Andaluzian egon nintzen behin, baita Uruguayn ere, eta hor ezin naiz bizi. Niretzat zabalegiak dira, baina baita azalekoak ere. Hemengo mugimenduak gustatzen zaizkit, elkarteen ingurukoak. Jendea biltzen da kaleetan, txokoetan, elkarteetan.... eta oso aktiboa da. Beste aldetik esan behar da ez dela erraza lan kontua.\nEtorkinak zarete, azken finean.\nHori da. Hona etorri nintzenetik, lanpostuek beti hitz egiten ditudan hizkuntzekin zerikusi zeukaten, batez ere alemaniera eta ingelerarekin: teleoperadore Suitzako empresa batentzat, turismo arloan, alemanierako klaseak, itzulpenak, etab. Baina inoiz ez nire ikasketekin eta formakuntzarekin lotutakoak. Beti lan prekarioak. Gizarte laguntzaile naizenez, Pedagogia ikasita, hizkuntza oso garrantzitsua da, esan nahi dut bezeroen hizkuntza primeran jakin behar dela, eta nire gaztelania eta euskara maila ez dira hain altuak. Igeltsero, arotz edota argiketariek zentzu horretan abantaila daukate: bere lana edozein hizkuntzetan egin dezakete.\nKontraesana dirudi: Alemaniatik etorri hona eta, krisiaren eraginez, han baino okerrago egotea.\nBai. Horrezaz gain, nire lana oso berezia izan da: sexu-abusuen aurkako kontsultegi batean egiten nuen lan eta gai horiek hemen ez daude oso landuta. Emakume batzuek muntatutako proiektua zen. Gainera arlo horretan sartzeko aukera galtzen da adinarekin, hemengo unibertsitatean ez egoteagatik, kontaktu faltagatik… Normalean gazteago hasten da ibilbide profesionala hartzen. Banekien lan kontua zaila izango zela hemen eta, egia esan, hori da gehien kostatzen zaidana; beti zerotik hastea gauza berriak egiten. Baina ez dut kexatu nahi, nire erabakia izan da eta pozik nago hemen.\nNabaritu duzu aldaketarik azkenaldian?\nBai. Etorri nitzenean alemaniarra nintzen, baina jendeari ez zitzaion inporta. Ezagutzen ginenean, ez ziren horretaz kezkatzen, denborarekin galdetzen zidaten nongoa nintzen. Baina azken urteotan nabaritzen dut horrelako aldaketa. Esaterako, jendeak bereizten duela nor den “hemengoa” eta askoz zuzenago galdetzen dizu nongoa zaren. Eta nire galdera da: orduan, “hori da interesatzen zaizuna? Ez duzu jakin nahi nor naizen, zer egiten dudan”. Ez dakit krisialdiaren ondorioa den, baina badago zerbait. Eta ni alemaniarra naiz, aurpegian ez zait nabaritzen asko; kalean pertsona “normala” naiz, europarra. Baina nire atzetik etorriko dira, jakina, latinoak, Magrebeko jendea... eta haiek zailago daukate.\nHain nabaria da?\nKanpotik etortzen bazara ez duzu iraganik, orri zuria zara. Jendeak ez daki nor zaren, zer egin zenuen, ez du zure haurtzaroa ezagutzen, ezta zure ibilbide politikoa, soziala edota profesionala. Beraz, jendearen konfiantza lortu behar duzu zuretzat leku bat zabaltzeko. Bere denbora behar du eta zabala izan behar zara. Hor ere aukera handia ikusten dut eta oso jende jatorra, eskuzabala eta kompremituta ezagutu dut, gaur egun lagun minak direnak.\nBertoko hizkuntza ezagutzeak lagundu dizu harremanak zabaltzen?\nHizkuntzaren aldetik erraza ez da. Bi hizkuntzetan bizi naiz: gaztelaniaz eta euskaraz. Beti bereiztu behar dut, eta batzuetan nahaste-borrastea daukat. Lanean, askotan, ingeleraz eta alemanieraz hitz egiten dut. Orduan, zentzu horretan, ez da erraza. Oraindik nabari dut gauza batzuk, medikuarengana joatea edota sentimenduak azaltzea, zaila dela beste hizkuntza batean. Ama hizkuntzan askoz errazagoa da.\nLanagatik ez zinen, orduan, euskara ikasten hasi?\nEz, lanagatik ez. Bertako hizkuntza zelako batez ere, errespetu kontu bategatik. Euskaltegian baten batek esaten zuen euskara dela “el idioma más difícil del mundo”. Hori ezin da esan. Ezin daitezke hizkuntzak konparatu. Niretzat gaztelania ere zaila da. Hasieran, baliteke errazagoa izatea, baina gero aditzak, lehenaldia... Alemaniera ikastea ere zaila da oso irregularra baita. Euskararen arazoa da hizkuntza nagusia ez izatea. Horrela izan balitz errazagoa zitekeen euskara ikastea.\nHerri mugimendua aipatu diguzu lehen. Zein arlotan ari zara lanean?\nOrain dela bi urte sortu genuen elkarte bat, bertako eta Alemaniako jendeak osatua: Baskale elkartea. Eusko-alemaniar elkarte sozio-kulturala da, 2012ko irailean antolatu genuen Alemaniara joateko brigada. Hamaika lagun joan ziren Alemaniako oroimen historikoan lanean diharduten taldeak ezagutzera eta kontzentrazio esparruak eta museoak bisitatzera. Bilbo faxisten esku erori zenekoa gogoratzeko, 1937ko ekainak 19, bi gauza antolatu genituen: ekainaren 19an hitzaldi bat eta ekainaren 23an Burdinezko Gerrikoa ezagutzeko bisita. Avril eta Ganguren mendietara bisita. Gaur egun esku artean daukagun proiektua Condor Legioari buruzko erakusketa da. Gernikan abiatu zuen ibilbidea, eta gero, Laudio, Urduña, Orereta, Elgeta, Algorta eta Donostian egon da. 2014an Gernikan egongo da berriro eta ostean Durango, Sestao, Artziniaga, Ugao-Miraballesen, etab. Alemanian egindakoa da, eta guk testuak itzuli eta bertan erakustea da helburua.\nZergatik kezka hori?\nOrain dela 10 urte hasi ginen honetaz hitz egiten. Ez genekien hain ezkutuan zegoenik. Garai gogorra izan zela, bai. Alemanian gerra garaia askoz laburragoa izan zen, eta hortik aurrera hasi ziren eztabaidak eta mugimenduak berriro ez gertatzeko, baina hemen oso luzea izan da. Eta nire ustez, oroimen historikoa oso garrantzitsua da etorkizunari begira. Uste dut “Zero Puntua” bezalako legearekin, hau da, “ahaztu dena eta segi aurrera” delako horrekin, arazo psikologikoa transmititzen ari garela belaunaldiz belaunaldi. Konponbidea behar dugu. Hasi ziren gorpuak hobi komunetatik ateratzen, trantsizioan gertatu zenari buruz hitz egiten, baina asko falta da oraindik. Horregatik Ahaztuak 1936-77 elkartearekin harremaneta hasi ginen eta aurrerago Lau Haizetara Gogoan elkartearekin.\nZiur beste saltsetan ere bazabiltzala.\nOrain dela sei urte Berbalagun talde batekin hasi nintzen, eta jarraitzen dut. Niretzat oso aukera ona da hitz egiteko, edozeri buruz, eta oso ondo antolatuta dago. Antzerkira goaz, zinemara, mendira... Euskaraz hitz egiteaz gain, oso aukera ona da harreman sozialak egiteko.\nAlemanian, naziak etorri aurretik, mugimendu sozialista bazegoen. Naziek mugimendu horren abestiak “okupatu” zituzten; beretzat hartu zituzten. Ez da abesti horien transmisioa egin, ez hemen bezala, omenaldietan izaten den bezala, adibidez. Kanta horiek berreskuratu nahi dutugu. Beste aldetik, bisita antifaxistak antolatu nahi dugu, Bilbon geratzen diren ikur faxistak ezagutarazteko. Eta hemengo liburuak alemanierara itzuli nahi ditugu. Eta lokal egoki bat aurkitu nahi dugu kontzertuak, hitzaldiak eta bestelakoak egiteko.\nSEI GALDERA LABUR\nKalimotxoa ala Alemaniako garagardo epela? Garaiaren arabera\nAlemaniako saltxitxa ala odolostea? Galdera zaila da, odolostea asko gustatzen zait eta\nEuskal Herriko leku bat: Orokorrean, Nafarroa\nLiburu bat: Galtzerdi suizida, Mariasun Landarena\nMusikari bat: Ruper Ordorika\nAlemaniar musikari bat: Ton, Steine, Scherben...


Barikuan, 16 musika talde arituko dira “Parkea Musik Fest” jaialdian - Derio - 2019-06-07 - Aikor.eus\nBarikuan, 16 musika talde arituko dira “Parkea Musik Fest” jaialdian\nAikor aldizkaria 2019-06-04 11:51\nEkainaren 7an, “Parkea Musik Fest” jaialdia egingo da Txorierriko Baserri Antzokian, Derion. Egitasmoa Euskadiko Parke Teknologikoen Sareak antolatu du, eta bertan 16 musika taldek hartuko dute parte. Jaialdira edonor hurbildu daiteke musikaz gozatzera. Jatekoak, edaria eta zozketak ere egongo dira.\nEuskadiko Parke Teknologikoen Sareak “Erronka bat Parkearentzat” lehiaketa antolatzen du urtero, eta ideia berritzailerik onenak saritzen ditu. “Parkea Musik Fest” egitasmoak lehiaketa irabazi, eta aurten hirugarren aldiz egingo da. “Helburuak dira, modu ludikoan, jendeak elkar ezagutzea sustatzea eta bakoitzak egiten duena elkarbanatzea. Era berean, adierazi nahi dugu artea eta kultura eta zientzia eta teknologia ez direla antagonistak, baizik eta dena kultura dela”, azaldu du Xabier Diaz Silvestrek. Hori Bizkaiko Zientzia eta Teknologiaren Parkeko Lankidetza eta Zerbitzuen arduraduna da.\n“Parkea Music Fest” festibala ekainaren 7an, barikuan, izango da Baserri Antzokian. Aurreikuspenaren arabera, kontzertuak 14:00etan hasiko dira. Agertoki bi ipiniko dira –bata, Baserri Antzokiaren kanpoaldean; eta bestea, barrualdean– eta talde bakoitzak 20 minutuko saioa eskainiko du. Talde eta musikari hauek joko dute: Kevin Portune, Carlos Tego, Bilongo Latin Trio, Rockopop Park, Gorka Endaya, Bordeline, Part Time Job, The Timpanos, Daniel Guantes, El Viejo Chimango, Desert Tracks, Red Night Man, Winterafter, Red Cocodrile, Rojo Nieve eta Old Skull. Hainbat musika estilotako taldeak eta musikariak dira, hala nola hard rocka eta popa, eta gehienak talde amateurrak dira; hala ere, diskoa grabatu dutenak ere badaude, esaterako, Rojo Nieve taldea. Agertokian ibili ahal izateko baldintza bakarra egon da: gutxienez taldekideetako batek Euskadiko hiru parke teknologikoetako bateko langilea izan behar du. Horri lotuta, aipatu beharra dago aurreko edizioetan, guztira, 17 musika taldek egin zutela bat egitasmoarekin, eta, gainera, talde horietako batzuk jaialdirako apropos sortu ziren; hau da, parkeetako langileak batu –bakoitzak musika-tresna bat jotzen zuela–, eta taldea osatu zuten.\nAntolatzaileek bost euroko bonuak ipiniko dituzte salgai eta prezioaren barruan hiru txartel egongo dira: bi, edatekoa hartzeko; eta bestea, jatekoa hartzeko. Jatekoari dagokionez, zenbait aukera izango dira, adibidez, taloa txorizoarekin. Bonuak Euskadiko Parke Teknologikoen egoitzetan, Leioako Parke Zientifikoan eta Baserri Antzokian Bertan eskura daitezke. Bestalde, fotomatoia ipiniko da eta haurren gunea, kirol jarduerak, zozketak eta nekazaritza ekologiko postua egongo dira. Aurkezlea Iker Villa Revolta Permanent taldearen abeslaria ibiliko da.\nJaialdira parkeetako langileak ez ezik, edozein herritar ere joan daiteke. “Parkean dauden enpresen eta pertsonen zerbitzura gaude, baina hori baino lehen, gizarte osoaren zerbitzura. Txorierrin gaude eta, beraz, oso harreman zuzena eduki behar dugu bertako erakunde, elkarte, herritar eta eragileekin; eta gure ekitaldiek ere oso zabalak izan behar dute”. Lehenengo aldia da festibala Bizkaian egiten dena, eta antolatzaileak gogotsu dabiltza erronkari heltzen. “Erantzuna ona izaten saiatu behar dugu, eta horretarako, ditugun bitartekoak ipini”. Diazek bereziki azpimarratu du lotura egon behar dela teknologiaren eta kulturaren artean. “Zientzia eta teknologia ez dira bakarrik banaka batzuentzako gauza; gizarte osoaren zatia dira. Garena eraikitzeko, kultura, artea, hezkuntza… derrigorrezkoak diren heinean, zientzia eta teknologia ere badira derrigorrezkoak. Arlo horiek guztiek elkarlanean aritu behar dute, eta Baserri Antzokia, kultura azpiegitura dena, Parkean bertan dago; ez da kasualitatea. Parkea denon zerbitzura dago, eta honen moduko ekitaldietan hazia ereiten da”. Zientzia eta Teknologiaren Parkean musika entzun dadila, beraz.


Pantaila laborategi bihurtuta - Gipuzkoako Hitza\nPantaila laborategi bihurtuta\n2019, urtarrilak 18 Albisteak, gipuzkoa, Kultura 209\nBitxia izan zen ekimenaren sorrera. “Urtero Gustukoena izeneko saioak eskaintzen ditugu gurean”, hasi du azalpena Joxean Fernandezek, Euskadiko Filmategiaren zuzendariak. “Eta Euskal Herriko pertsona ezagun bati bere film gustukoena aukeratzeko gonbita egiten diogu bertan. Filma proiektatu aurretik, aurkezpena egiteko eskatzen diogu beti, film hori zergatik gustatzen zaion azaltzeko argudio pertsonalak eman ditzan”. 2016ko otsailaren 25ean hala egin zuten Pedro Miguel Etxenike zientzialariarekin ere, eta Stanley Kubricken Espartacus filma aukeratu zuen nafarrak. “Zinemaren eta zientziaren arteko loturaz hizketan hasi zen berehala, eta orduan pentsatu genuen oso ideia ona izan zitekeela bi arlo horiek lotzea”.\nBuruan sortu zitzaien ideia gauzatuta, hari horri tiraka sortu zuten iaz Hor Kanpoan. Zinema eta Zientzia zikloa. “Bi arlo horiekin zerikusia zeukaten hamabi film eskaini genituen urtarriletik martxora, Bilbon eta Donostian, eta zientzialariek egin zituzten film guztien aurkezpen lanak. Horrek izugarrizko garrantzia eman zion, noski, zikloari”. Fernandezen hitzetan, ikusleek ere “estimu handiarekin” hartu zuten Euskadiko Filmategiaren proposamen berria —Donostia International Physics Centerrekin batera sortutako proiektua da—. “3.000 lagun elkartu ziren guztira, eta aurretik halakorik lortu gabe geunden”. Herritarren erantzuna ikusita, egitasmoa ezin zela urte bakarreko kontua izan erabaki zuten antolatzaileek.\nZientzialari baten aurkezpena, filmaren proiekzioa eta ondorengo solasaldia. Egitura hori izan zuten iazko saioek, eta hala hasi ziren atzo ere, Euskadiko Filmategiaren egoitzan, Donostiako Tabakaleran —Bilbon ere eskainiko dituzte filmak, Arte Ederren Museoan—. Ezezaguna. Zinema eta Zientzia da aurtengo gaia, eta hamabi zientzialari gonbidatuko dituzte bigarren ekitaldian ere. Bestela ezin eta, Etxenike bera izan zen atzoko lehen gonbidatua, eta 2001: A Space Odyssey [2001: Espazioko Odisea] filma aukeratu zuen —Gines Morata, 2007an Asturiasko Printzea saria irabazi zuen zientzialaria ere aritu zen aurkezpen lanetan—. “Ezinbesteko klasikoa da film hori”. Atzo lehen pausoa emanda, martxoaren 30era arte gozatu ahal izango da hurrengo emanaldiekin.\nFilmen zerrenda aztertuta, “klasiko modernoak, gaur egungo film modernoak eta pantaila handian ikusten zailak diren filmak” uztartuko dituzte aurten ere. “Alex Garlanden Annihilation [Deuseztapena] filma ikusiko dugu, adibidez. Netflixek ekoitzi du eta ez dute eskaini pantaila handian; guk proiektatuko dugu”. Beste adibide bati helduta, Bang Bang Zinemaren saio bikoitza antolatu dute martxoaren 16rako. “Blade Runner eta Blade Runner 2049 filmak eskainiko ditugu, eta uste dut plazer handia izango dela film horiek pantaila handian ikustea”.\nEskolentzat ere prestatu dute saio berezi bat, martxoaren 21erako, eta Hidden Figures [Figura Ezkutuak] filma aukeratu dute. “Emakumeek zientzia arloan egiten duten lana jorratzen du filmak, eta guretzat oso garrantzitsua da emakumeen rol hori islatzea”. Hainbat eskolatako haurrak bertaratuko dira filmaren proiekziora. “Iaz zoragarria izan zen The Martian [Martetarra] filmaren proiekzioa. Plazer izugarria izan zen ikasleen poza bertatik bertara sentitu ahal izatea. Eztabaida zoragarria sortu zen behin filma amaituta. Zinemarako zaletasuna indartzeaz gain, etorkizuneko zientzialariak sortzen ari ginela sentitu genuen”.\nBi saio berezi\nFernandezek berebiziko garrantzia eman dio film bakoitzaren aurreko aurkezpenari. “Filma desberdin ikusten da zientzialarien hitzak entzun ondoren”. Eta, zentzu horretan, Euskadiko Filmategiaren zuzendariak goratu egin nahi izan du Donostia International Physics Centerrek egiten duen lana. “Bidelagun ezin hobearekin egin dugu topo, eta oso harreman polita sortzen ari da bion artean”. Zinema zaleak zientzia kontuekin janztea da egitasmoaren helburuetako bat. “Baina zientzialariek eurek zientzia kontuak bakarrik ez, zinema arloko hainbat gauza ere irakatsi dizkigute, izugarrizko zaletasuna daukatelako askok eta askok”.\n3,50 euro ordaindu beharko dira film gehienak ikusteko, eta bereziak izango dira bi saio: “Netflixek hala eskatuta, martxoaren 16an doakoa izango da Annihilation [Anikilazioa] filmaren proiekzioa, eta martxoaren 2an 14 euro balioko du Bang Bang Zinemaren emanaldi bikoitzerako sarrerak. Noodleak dastatu ahal izango dira bertan, eta edari bat ere eskainiko dugu”.\nFernandezek onartu du batzuetan zaila dela zinemarekiko kultura edo lotura hori sortzea eta jorratzea. “Baina lortzen ari garela uste dut”. Zinema eta zientzia, bi alor horiek gustuko dituzten guztientzat eginda dago gonbita.


Gizonen Orrazkerak | Urria 2021\nCornrows gizon beltzentzako orrazkera ezagunenetako bat da. Laburretik luzera eta txikira handira, cornrow txirikordek estilo, diseinu eta mozketa ugari dituzte ...\nBrad Pitt ile mozketa aspaldiko itxura onaren eta estilo freskoen sinonimoa da. Pitt-ek ile luzea edo motza, burua bizarra edo tripulazioa moztu edo ...\n17 Justin Bieber orrazkera\nJustin Bieber-i dagokionez, ia ez duzu testuingururik behar, eta gauza bera esan daiteke Justin Bieber-en ilea mozteko eta orrazkerari buruz. Pop izar tarteko bat zen ...\n35 buru-orrazkera onenak gizonezkoentzat\nKopeta handia duten gizonek kopeta ezkutatzeko edo estaltzeko moduak aurkitu nahi dituzte maiz. Eta mutilek aurpegiaren eta buruaren forma beti kontuan hartu behar dituzte ebakiak aukeratu aurretik ...\nGizonezkoentzako azken orrazkera freskoak aurkitzea ez da inoiz erraza izan. Urtero agertzen diren mutilentzako hamarnaka ilea mozteko fresko berriekin, gizonen orrazkera motzak bezain ezagunak dira ...\nGizonentzako ilea mozteko diseinu freskoek estilo berezia sortzeko modu dibertigarria eskaintzen dute. Izan ere, ilearen diseinuak zure mozketa edo ilea moztu dezake hurrengo mailara. Eta ...\n2021ean gizonezkoentzako orrazkera berri onenei buruzko gure gida lortzeko, munduko barberarik trebeenen modako gizonezkoen ile mozketa nagusiak aztertu genituen. Askoz ere ...\n35 Slicked Itzulerako orrazkera gizonentzat\nBizkarraldeko ilea gizonezkoen orrazkera ezagunenetako bat izaten jarraitzen du. Bizkarraldeko ilea moztutako modernoarekin, mutilek ilea apala edo altua konbinatzen dute ile luzearekin ...\nIle kizkurreko gizonentzako produktu onenak\nIle kizkurreko gizonentzako produktu onenen bila? Ile kizkurra duten mutilek badakite zein gogorra izan daitekeen estiloa eta kontrolatzen dute ile lodia, zakarra eta ilea. Ile mozketa bikainak diren bitartean ...\ntaper ile luzearekin\ngizonentzako orrazkera berriak


Uzta oparoa ibarretik euskal liburu eta disko azokara - Debagoiena - Goiena.eus\nUzta oparoa ibarretik euskal liburu eta disko azokara\nUsoa Agirre 2009-12-04 11:51\nBost egunez, Durango euskal liburu eta diskoaren hiriburu izatea. Horixe da Gerediaga elkarteko arduradunen asmoa. Gaur zabaldu ditu ateak Durangoko azokak eta datozen egunotan milaka lagun hurbilduko dira bertara, erromesaldian, euskarazko kultura produkzioarekin bat egitera. Aurtengoa azokaren 44. ekitaldia da, eta, antolatzaileek emandako datuen arabera, 490 produktu berri baino gehiago egongo dira. Debagoiendarren produktuak ere izango dira bertan.\nDebagoienak ere aurkezpen zabala izango du Durangoko azokan. Hainbat egilek euren azken produktuak eramango dituzte Durangora. Horien artean, zalantzarik gabe, Ruper Ordorika dugu Durangoko beteranoetako bat: 18. diskoa kaleratu berri du kantari oñatiarrak, Haizea Garizumakoa. Karmele Igartua aretxabaletarrak Denbora enaren hegaletan liburua kaleratu du eta Durangora urtero joateko ohitura dauka. Aurten, gainera, liburua irakurleen aurrean defendatzea tokatuko zaio: "Poz handia da Durangora joatea euskal literaturaren bilgune handia delako. Askotan kanpokoari jartzen diogu arreta eta Durangon ikusten da badirela euskal egileak eta badagoela zer erosi". Zapatu eguerdian Pamielako standean liburuak sinatuko ditu Igartuak.\nJoan den zapatuan Arrasaten aurkeztu zuten hirugarren diskoa\nArrasatearrek 13 abesti batu dituzte lan berrian.\nHegazkadak dakar ekaitza\nOñatiarren pop-rock dotorea eta pieza orkestralak.\n30 urte erdiko kaletik\n30 urteotako ibilbidea jasotzen duen DVDa eta diskoa.\nThe Beatles eta ni\nJ. C. Irizar\nThe Beatles taldea omendu nahi izan du konpositore oñatiarrak.\nKarmele Igartua aretxabaletarraren bigarren poesia liburua.\nJaponian ere izan dira arrasatearrak hirugarren diskoa aurkezten.\nNew Yorken eta Euskal Herrian grabatu du Ruperrek azken diskoa.\nKazetari oñatiarrak lehen\neleberria kaleratu du.\nIzadiaren gramatikan sartzea da Pello Zabalaren asmoa.\nIruña-Veleiaren historia eta istorioak, argazkiak, testuak...\nDietista oñatiarrak haurrak ondo elikatzeko 200 errezeta batu ditu.\nArgizaiola saria, andereñoei\nBihar, zapatua, Argizaiola saria jasoko dute 1960-70 hamarkadetan ikastolen alde lan egin zuten andereñoek. San Agustinen izango da ekitaldia, 20:30ean, Felipe Barandiaranek aurkeztuta. Iparraldeko, Bizkaiko, Gipuzkoako, Arabako eta Nafarroako andereño banak izango du frankismo garaian ikastolak aurrera atera zituzten andereño guztien ordezkaritza. Azken ekitaldietan, Juan Zelaia enpresaburu oñatiarrak (2008), Maiatz aldizkariak (2007), Jakin-ek (2006) eta Gotzon Garate idazleak (2005) jaso dute Argizaiola saria.\nGoiena Telebista Durangoko azokan izango da. Hain zuzen, azokak leiho berria izango du: Azoka Telebista. Gipuzkoako Foru Aldundiaren bultzada eta babesari esker gauzatutako proiektua da eta, GOITBrekin batera, ETB3k eta Hamaika TBk hartuko dute parte.


Altitudea: 281 metro.\nBiztanleria 2005ean: 253 biztanle.\nIruñetik 58 km-ra dago. Herrira heltzeko N-121-B errepidea hartu behar da, eta Otsondo mendatea igotzen hasita, eskuinera dagoen desbideratzean herrira eramanen gaitu.\nAipatzekoak dira Amaiurren:\nAmaiur 1665ean banandu zen Baztandik, eta 1969an, alegia, hiru mende gerora, berriz ere bat egin zuen Baztanekin.\nHerriaren sarreran arkua dago, herriaren ataria; herrigunearen muga adierazten du. Arkua baino lehen XVII. mende-bukaerako gurutzarria dago.\nAmaiur ohiko karrika-herria da, kilometro erdiko luzeran hedatua. Etxeen aitzinaldeak ez daude lerrokatuta, eta ez dira denak berdinak; hartara, karrikaren monotonia hausten da, eta perspektiba ezin hobeak ematen ditu. Amaiurko etxeak arkitekturaz anitzak eta aberatsak dira; izan ere, ibarreko kategoria tipologiko gehienak ageri baitira bertan.\nBertzalde, ondoren aipatzen diren etxeen eta jauregien jauregi-arkitekturaren itxura nabarmendu beharra dago:\nArretxea jauregia (45. zenbakia). XVI. mendean nagusia zen.\nBorda jaurekia. 1728an lortu zuen oinetxe kategoria.\nArriada etxea. Bertan egiten ziren batzarrak XVI. mendean.\nHala ere, Amaiurko lekurik aipagarriena monolitoa da, inolako zalantzarik gabe. Monolitoa Nafarroako dinastiak bere lurraldea berreskuratzeko egin zuen azken ahaleginaren oroigarria da. Naxerako Duke eta Leringo Konde beaumondarren armadek gogor setiatu zuten gaztelu zaharra artilleria baliatuta. Jaime Velaz Medrano alkaidearen agindupean zeuden soldadu-talde agramondarrek gaztelua adore handiz defendatu bazuten ere, 1522an guztiz suntsitu zuten.\nArmarrian ezkila eta xake irudia ageri dira, ibarrekoan ez bezala; honetan xake irudia baizik ez baita ageri. Erraten dute ezkilak Nafarroako Erregeak Lapurdirekiko mugan zuen zaintzailea adierazten duela. Erraten dute, halaber, Gazteluan zeuden soldaduei herriko aferen eta gorabeheren berri ematen zien ezkilaren oroigarria dela armarriko hori.\nHerriko eliza, Jasokundearena, Erdi Arokoa da, XVI. eta XVIII. mendeetan hainbat aldiz berreraikia. Elizak “Cavaille-Col” organo erromantiko ederra du.\nHerriko bestak abuztuaren 15ean dira, Jasokundearen Ama Birjinaren omenez.


heriotza Archives - Page 2 of 3 - Arrosa\nDuintasunez hiltzeko eskubidearen inguruan hausnartu nahi genuke jarraian, gaiari tira egiteko hainbat hari mutur badirelako. Hilaren 12an hasita, bi astez egin dute Nicolas Bonnemaisonen aurkako bigarren epaiketa, adibidez, eta kartzelara joan beharko ez badu ere, bi urteko espetxe zigorra ezarri diote, hilurren zeuden zazpi gaixoei hiltzen lagundu zielako. Bestetik, hilurren diren gaixoei hiltzen lagundu edo […]\nBilb Hiria irratiko koordinatzaile Mieltxo Monfortek Josu Larrinaga EHUko irakasle eta soziologoarekin izandako solasaldiari egin diogu lekua gaurko saioan. Andrea Lago neskato galiziarrak mahai gainean jarri duen duin hiltzeko eskubidearen inguruan hausnartu dute.\nOstiralero bezala, Gaur8 astekariko arduradun Amagoia Mujika batu zaigu, eta astekariaren biharko alearen aurrerapena egin digu. Honako gaiak nabarmendu dizkigu, besteak beste: duintasunez hiltzeko erabakiari buruzko erreportajea; euskal iheslarien errealitatea ezagutarazteko Kaxa Hutsak egitasmoari buruzko erreportaejea; eta euskarazko zinema sustatzen duen Tinko elkarteko kide Marian Galarragari elkarrizketa.\nAste honetako gaia Lutoa da eta saioa bereziki Teodoro Alberdi Alberdiri eskainitakoa, berriki hil dena. Heriotzaz, hiletaz eta beste hainbat gaiez gogoeta egiteko aukera eskaintzen du gaurko saioak.


Olo egokia zeliakoentzat | Consumer\nOlo egokia zeliakoentzat\nGlutena duten zerealak ukitzeagatik oloa kutsatzen bada, zaila da gaixotasun zeliakoa tratatzeko dietetan sartzea.\nZeliakia hesteetako gaixotasun kroniko bat da, eta, genetikoki aldatuta dauden pertsona batzuen artean, glutenarekiko intolerantzia du ezaugarri. Proteina-konplexu hori zerealen konposizioaren parte da, hala nola garia, garagarra, zekalea eta tritikalea (gariaren eta zekalearen arteko hibridoa). Intolerantzia glutena osatzen duten proteina edo prolaminetako batean gertatzen da, gliadina garian, sekalina zekalean eta hordeina garagarrean.\nGlutenik gabeko oloa\nZeliakiaren tratamendu dietetikoak eta, kasu askotan, baita dermatitis herpetiformeak ere (larruazalaren gaixotasuna, maiz glutenarekiko intolerantziari lotua), konposatu hori duten zereal eta deribatu guztiak dietatik kanpo uztea dakar. Horien ordez, arroza, artoa eta gure elikadura-kulturan hain ohikoak ez diren beste batzuk (mijoa eta sorgoa) dituzte.\nGlutenaren, proteina toxikoaren, gliadinarekiko intolerantziak erantzun immunologikoa ematen du, eta horrek heste meharreko mukosa kaltetzen du, eta, ondorioz, elikagaien mantenugaiak gaizki xurgatzen dira. Malabsortzioaren proportzio handiagoa edo txikiagoa kaltetutako heste meharreko zatiaren araberakoa izango da. Dietoterapiari esker, hesteetako mukosa berreskuratu egin daiteke, eta, hala, mantenugaien xurgapena hobetu eta horrekin lotutako nahasteak gertatzeko arriskua murriztu egiten da, hala nola egoera orokorra ahultzea eta, kasu larrienetan, anemia edo osteoporosia.\nEz da ziurra oloak zeliakian duen eginkizuna. Elikagai oso elikagarria denez, aspalditik ari dira ikertzen medikuen eta nutrizionisten zalantzak argitzeko zeliakoen tratamendu dietetikoan duten eraginari buruz.\nOloa ez da aleak jaten, baina funtsezko osagai gisa erabiltzen da produktu eratorri ugari egiteko, hala nola malutak, galletak edo olo-opilak. Baieztatzen badugu oloak ez duela gliadina, gluteneko substantziarik toxikoena (prolamina honi abena deitzen zaio, eta kantitate txikiagoa du), zereal interesgarri hori zeliakia duten pertsonen plan dietetikoan sartu ahal izango litzateke, onartutako elikagaien sorta handituz.\nEgiaztatutako emaitza onak\nZeliakia duten pertsona gehienek glutenik gabeko dieta batean sar dezakete oloa, neurriz bada ere.\nAspalditik ari dira ikertzen oloak zeliakoen gaixotasunean duen eragina. Hala ere, egindako ikasketa asko lagin ez oso esanguratsu eta ugarian oinarritzen ziren (batez ere haurrek parte hartzen zuten). Era berean, segimendu dietetikoaren aldiak oso laburrak ziren, ondorio erabakigarriak atera ahal izateko.\nKuopio Unibertsitate Ospitaleko Gastroenterologia Unitateko (Finlandia) Esko Janatuinen izan zen ikerketa sendoena, duela hamar urte baino gehiago. ‘New England Journal of Medicine’ aldizkarian argitaratu zen. Ausazko saiakuntza horretan, ikertzaileek aztertu zuten zer ondorio dituen glutenik gabeko dieta batek oloarekin eta olorik gabe, igortzen ari ziren gaixotasun zeliakoa zuten 52 heldurengan eta zeliakia diagnostikatu berri zuten 40 pertsonarengan.\nAzterketaren hasieran, eguneko zereal horren 50-70 g olo-kantitate moderatutzat hartu zuten, eta hiru modutan aurkeztu zuten: gari-irina, olo-kantitate berarekin nahasita; ‘muesli’, %60 oloarekin; eta gosariko olo-malutak. Bidaltzen ari ziren eritasun zeliakoa zuten pazienteei jarraipena egin zitzaien 6 hilabetez. Duela gutxi zeliakia diagnostikatu zaien pertsonen tratamenduak bi aldiz iraun zuen. Guztiei hesteetako biloen biopsia egin zitzaien ikerketaren hasieran eta amaieran. Azken biopsian ikusi zen ez zegoela alde nabarmenik pazienteen artean (hesteetako biloen egiturak ez zuen okerrera egin). Laborategiko analisiek ere ez zuten alderik izan oloa kontsumitu zuen taldearen eta kontrol-taldearen artean. Duela gutxi egindako zeliakiaren diagnostikoa duten eta oloa kontsumitu zuten paziente guztiak, bat izan ezik, azterketa hasi eta urtebetera bidaltzen ziren.\nIkerketa horren bidez berresten da olo-kantitate neurritsuak, kontrako ondoriorik gabe, gaixotasun zeliakoa duten pertsona heldu gehienek glutenik gabeko dieta batean sar ditzaketela. Azterketaren amaieran, paziente gehienek 30 g oloa kontsumitzen zuten eguneko (bidaltzen ari ziren pazienteen %81ek eta diagnostiko berria zuten pazienteen %74k).\nJanatuinen ikerketak aurrera egin zuen, oloaren epe luzeko segurtasuna aztertzeko, kasu honetan 5 urtez. Denbora horretan, aurreko azterlanean parte hartu zuten 23 pazienteren jarraipena egin zen. Paziente horiek oloaren ohiko kontsumitzaileak ziren. Emaitzak kontrol-taldearekin (olorik gabeko glutenik gabeko dieta) alderatu ziren. Ikerketaren emaitzak ‘Gut’ aldizkarian argitaratu ziren, eta horien bidez, zelulia duten pertsona helduentzako glutenik gabeko dieta baten barruan, olo-kontsumoaren epe luzeko segurtasunaren lehen ebidentzia zientifikoa lortzen da.\nHaurretan ere badira horrelako ikasketak, baina laburragoak. Horregatik, adituek uste dute gehiago ikertu behar dela, glutenik gabeko haurren dietan oloak epe luzera duen segurtasuna zehazteko.\nEz jaitsi guardia\nGaur egun, eta ikerketek emaitza onak eman dituzten arren, gaixotasun kroniko horretan oloa saihesteko aholku bat ematen da zereal hori eta haren deribatuak (malutak, irina, opilak edo galletak) prozesatzean glutena duten beste zereal batzuekin (garia, garagarra edo zekalea) kontaktuan egoteagatik kutsatzeko arrisku handia dagoelako (uzta, garraioa, ehotzea edo ondorengo tratamenduak).\nEspainiako Zeliakoen Elkarteen Federazioaren (FACE) kalkuluen arabera, 100/150 pertsonatik bat zeliakoa da, baina %10 baino ez daude diagnostikatuta. Espainiako biztanleen artean zeliakiak duen prebalentzia handia kontuan hartuta, oso interesgarria litzateke laborantza, garraio eta ehotze metodoak garatzea oloa purua eta kutsatzailerik gabea lortzeko. Horrek aukera emango luke oloa glutenik gabeko dietan sartzeko, eta orekatuagoa eta askotarikoagoa izango litzateke nutrizio-mailan.\nAzken berritasun gisa, "glutenik gabeko elikagaien zerrenda"ren azken aldaketa argitaratu berri du FACEk bere webgunean.\ngaixotasun gluten-eu olo zeliakia Zerealak


Indarkeria matxista kasuak nola komunikatu ikasten | Lezoko Unibertsitateko Udala\nHasiera » Berriak » Indarkeria matxista kasuak nola komunikatu ikasten\nIndarkeria matxista kasuak nola komunikatu ikasten\n2018ko Abenduak 04\nUdal ordezkari eta teknikariek indarkeria matxista kasuak nola komunikatu behar diren ikasteko formakuntza saio bat jaso dute\nGaur goizean, Pasai Donibaneko Udaletxean, Lezoko udal ordezkari eta teknikariek indarkeria matxista kasuak nola komunikatu behar diren ikasteko formakuntza saioa jaso dute. Bertan, Lezoko Udaletxeko ordezkariez gain, Oiartzun, Pasaia eta Errenteriako ordezkariek ere parte-hartu dute.\nFormakuntza saioa June Fernandezek gidatu du, Pikara online magazinearen sortzailea eta kazetaria. Ezinbestekoa da indarkeria kasuen komunikazio trataerari garrantzia ematea eta horregatik bultzatu da udaletxeetatik horrelako saioa egitea.\nLezoko Udalak gogorarazi nahi du horrelako gertaerak ez ditugula gure gizartean onartzen, eta erakunde, elkarte eta herritarrok lanean jarraituko dugula, emakumeok indarkeria matxistarik gabe bizi gaitezen.


Bilbo, Estatuko bigarren hiririk garbiena\nIrudia: Mikel Agirregabiria\nGetxo herri bizkaitarra seigarren postuan dago, eta Donostia zazpigarrenean\n1995etik lau urterik behin, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Erakundeak (OCU) bide-garbitasunari buruzko azterketa bat egiten du. Aurtengoaren arabera, Bilbo da Espainiako estatuko bigarren hiririk garbiena, lurralde osoko 60 hiritako udal garbiketa-zerbitzuak aztertu ondoren.\nAzterketan, hainbat konturi erreparatzen zaio, hala nola kudeaketa-motari, aurrekontuari biztanleko eta erabili diren baliabideei, eta gero biztanleek zenbait alderdiren gainean duten iritziarekin alderatzen dira: kale eta espaloietako garbitasuna, parke eta lorategien egoera, gorozkiak dauden ala ez, pintadak eta kartelak, edukiontzien ingurua, kutsadura eta auzo periferikoetako garbitasuna.\nAzterketaren ondorioetako bat da azterturiko Euskadiko hiriek gainditu egin dutela tokiko biztanleek garbitasunaren egoerari dagokionez duten batez besteko asebetetzea. Hiri horien artean, Bilbo nabarmentzen da, 100 puntutik 77 eskuratu baititu. Getxo (65) eta Donostia (64), berriz, seigarren eta zazpigarren postuan daude, hurrenez hurren.\nBilbo, gehien hobetu den hiria\nBilbo da, alde handiz, gehien hazi dena azken 24 urteotan, hiriko biztanleen asebetetze-mailari dagokionez: 31 puntu hazita, 77 puntu lortu ditu, eta egun bigarren postuan dago. Donostiak eta Getxok ere hobetu dituzte beren emaitzak: lehenengoa 11 puntu hazi da, eta bigarrena 7.


Baditu –besteren artean– bi gabezia euskal literaturak: liburu elektronikoen urritasuna eta literatur lanen ibilbide laburra. Aritz Brantonek Booktegi ataria sortu du joera horiek aldatzeko. Euskarazko lanak formatu digital zainduan eta doan eskaintzen ditu bertan. Hilabete gutxian 9.000 lagunek bisitatu dute webgunea.\nEuskarazko liburu digitalak plaza berri bat du Aritz Brantonen ekimenari esker (argazkia: Lander Arretxea).\nIzenak ez, baina abizenak eta guztiz ezkutatzen asmatzen ez duen azentuak salatzen dute Aritz Branton. Ez da sudur finegia behar abizen horren atzean istoriorik badela usaintzeko. Topikoak betez, maiteminak jota erabaki zuen Erresuma Batua utzi eta Euskal Herrira etortzea. Pertsona hark adina maitemindu zuen bere hizkuntzak ordea. Hamabi urte dira etorri zela, eta nahikoa izan ditu bertako literaturan murgildu ez ezik, astintzen ahalegintzeko.\nZergatik egin zitzaizun horren deigarri euskara?\nFilologia eta Historia ikasi nituen nik, eta beti izan dut hizkuntzak ezagutzeko interesa. Baina euskaratik erakarri ninduena ez zen bere jatorri urrun eta ezezaguna izan. Euskararen sistema da miraria iruditzen zaidana. Oso elementu gutxirekin asko egin dezakegu, eta oso modu naturalean gainera, sintaxiari esker batez ere. Hitzen ordenak esaldiari ematen dion ñabardura adibidez, oso berezia iruditzen zait. Bere ezaugarrien berri izan bezain laster erabaki nuen ikasi eta neure egingo nuela.\nEta egin duzu, bai. Hainbeste non, gaur egun, euskarazko testuak itzultzen dituzun…\nBai, nire ogibidea itzulpengintza da, eta 11itzulpen enpresa sortu nuen beste bi bazkiderekin batera. Baina itzultzaile xumea naiz, ez pentsa.\nTartean, Ramon Saizarbitoriaren Martutene eleberria itzuli duzu ingelesera. Nola sartu zinen halako lanean?\nNire ekimenez izan zen. Beharrezkoa iruditzen zitzaidan ingelesez ere izatea, gaur egungo Euskal Herria oso ongi islatzen duelako. Renoko Unibertsitatean proposatu nuen, eta haiek onartzearekin batera Etxepare Institutuak diru-laguntza bat eman zigun. Aurrerago erabaki zuten Madrilgo Hispabooks argitaletxeak aterako zuela, eta egia esan horrek dena jarri zuen kolokan. Arazoak izan genituen: zuzenketa egin behar zuenak ez zekien euskaraz, eta beraz, gaztelaniazko itzulpenari erreparatu zioten nirea zuzentzeko. Baina kontua da gaztelaniazko itzulpena oso desberdina dela; paragrafo osoak falta zaizkio. Horrekin nahikoa ez eta esan zidaten bertakoak ziren hitz batzuk ez zituztela ingelesera aldatu nahi. Ez zituzten euskaraz utzi nahi ordea, gaztelaniaz baizik. Esaterako, “farm” beharrean “caserio” jarri nahi zuten. Azkenean, borrokatu nuen pixka bat eta itzuli gabe gelditu diren hitzak euskaraz jarri dituzte.\n“Krisi askoren erdian gaude: literaturak garrantzia galdu du oro har, eta uste dut euskara eta euskalgintza ere garai txarrean daudela”\nPentsatzen dut Erresuma Batuko zure lagunek nekez ulertuko dutela euskal literaturak zugan sortzen duen interesa. Baduzu haiei zer gomendatu? Nahikoa itzultzen da euskaratik ingelesera?\nZaila da ezer gomendatzea itzulpen faltagatik. Zerbait badago: Atxagaren baten bat, Kirmen Uriberen besteren bat… Baina ezer gutxi. Itzulpen guztiek gaztelaniaren galbahea pasa behar dute lehenengo, eta hori delitua da. Dena den, bat hautatu beharko banu, nire gomendioa Harkaitz Canoren Twist izango litzateke, ziur asko.\nGoazen Booktegira. Zerk bultzatu zintuen itzulpegintzatik apur bat urrundu eta halako zerbait sortzera?\nBooktegi 11itzulpen enpresak egin du berez, baina proiektua nik aurkeztu nuen enpresan. Bazkideek baietz esan zidaten, baina baldintza batekin: nik arduratu beharko nuen guztiaz. Eta halaxe izan da.\nBi ahulezi ikusten nituen euskal literaturan: liburu elektronikoaren erabilera urria batetik; eta bestetik, liburu askok kalitate handia izan arren, ibilbide laburra egiten dutela. Asko gelditzen dira apaletan ehun irakurle eskas izan ondoren. Paperean argitaratzea garestia delako plazaratzen ez diren liburuak ere badaude. Nik gabezi horiek nerabiltzan buruan, eta bururatu zitzaidan halako liburuak Booktegi bidez doan eskaintzea.\nSusa bada aitzindarietako bat formatu elektroniko edo digitalari dagokienean. Sarean erosgai eta eskura daude plazaratu dituzten liburu gehientsuenak.\nHarreman ona dugu Susarekin, eta beraien liburu batzuk ere baditugu katalogoan. Laster gehiago izango ditugu gainera. Dena den, Booktegiren asmoa ez da inori kalterik egitea, kontrakoa esango nuke: literatura gehiago eskainiz literaturara gerturatzen den jende kopurua handitzea nahi dugu. Beste liburu batzuei eta beste publiko batzuei tokia egin nahi genieke.\nAspaldi berrargitaratu gabeko liburuak sarean eskaintzea bada bide interesgarria. Landu duzue harremana beste argitaletxeekin?\nEz dugu asko landu ez, baina sakondu nahi dugu horretan. Besteak beste, Anjel Lertxundiren Hunik arrats artean argitaratuko dugu laster. Idazle batzuekin harremanetan jarri eta euren ipuinen bilduma bat osatzeko asmoa ere badugu, liburu batetik eta bestetik hartuz. Horretarako ere beharrezkoa izango da argitaletxeen konplizitatea.\nDiozunez, euskarazko literatura apenas irakurtzen da formatu elektronikoetan. Zergatik uste duzu dela hala?\nAlde batetik, batzuetan zaila da ohiturak aldatzea. Bestetik, krisi askoren erdian gaude. Literaturak garrantzia galdu du, oro har. Denbora asko ematen dugu mugikorrari begira, eta liburua galtzen ari gara, edo gu galtzen ari da liburua. Bestetik, uste dut euskara eta euskalgintza ere garai txarrean daudela. Horren guztiaren batura dela esango nuke. Gu ez gara liburu elektronikoen talibanak. Paperezko liburuak ere maite ditugu. Baina elektronikoena bada abantaila nabarmenak dituen beste bide bat: hitz bat hautatu eta zuzenean hiztegia ikusteko aukera dago; liburu bakarrean mordo bat eraman daitezke; eta gainera askoz merkeagoa da liburuak egitea.\nLiburuek ibilbide laburregia egiten dutela ere badiozu. Badago zer hobetua sustapenean?\nOro har interes gutxi dago euskarari dagokionez, eta zer esanik ez euskarazko literaturaz. Liburutegi batean sartzean ere, euskarazko liburuak bazter batean daude. Euskadi Irratian, Faktorian astero liburu batzuk gomendatzen dituzte, eta normalean ez dira euskarazkoak, ezta itzulpenak ere, gaztelaniazkoak baizik. Hori, kanpotik ikusita, ulertezina egiten zait. Ziur nago Radio Euskadi eta ETB2n ere ez zaiola tokirik egiten. Eta noski, Sautrela desagertzea ere oso albiste txarra da. Bere kultura zaindu eta bultzatzen ez duen herri batek jai du. Guk, gure xumean, badugu ikus-entzunezko elkarrizketak eta antzekoak lantzeko asmoa.\n“Euskadi Irratiko Faktorian astero liburu batzuk gomendatzen dituzte eta normalean ez dira euskarazkoak, gaztelaniazkoak baizik. Ulertezina egiten zait”\nBeste argitaletxe batzuek baztertutako testuak ere jasoko dituzue akaso. Kalitatea da argitaratu edo ez erabakitzeko irizpidea?\nAsko ez, baina hilean behin-edo jasotzen dugu proposamenen bat. Orain arte, behin bakarrik eman dugu ezezkoa kalitate faltagatik, eta beste behin eskubideekin zegoen arazo bat medio. Baina kalitatea garrantzitsua da, bai. Booktegin ez dugu edozer plazaratzen.\nJasotzen duzuena editatu egiten duzue. Neurri batean, ataria baino gehiago argitaletxea zarete.\nKasu batzuetan auto-edizioa dela esan daiteke, baina berredizio lana gure gain hartzen dugu. Zuzenketaz gain, saiatzen gara balioa gehitzen testua elkarrizketekin, irakurketekin edo ilustrazioekin osatuz. Eskubideak idazlearenak dira beti, hori bai.\nBa al duzue babesik erakunde publikoren baten aldetik?\nDiru-laguntza txiki bat eskatu dugu, eta oraindik ez dakigu jasoko dugun edo ez. Lan hau doan egiten dugu, baina lan handia da: edizioa, sustapena, webgunea bera… Uste dut elkarlanerako bide asko daudela erakunde publikoekin: eskoletan, adibidez, edo zergatik ez, klasikoen eskubideak erosiz. Azken finean, Booktegin egiten duguna zerbitzu publikoa ere bada.\nArgitaletxe gehienek urtearen amaieran, Durangoko Azokaren buelta honetan iragartzen dituzten euren nobedade gehienak. Zein izango da Booktegiren uzta berria?\nLiburu asko daude zain: Juan Luis Zabalaren poesia liburu bat, Aritz Galarragaren artikulu-bilduma, Bertsolari filmaren liburua, Uxue Alberdiren bertsoak, Lutxo Egiaren antzerki-lan bat, Anjel Lertxundiren Hunik arrats artean, Joxe Mari Pastorren Darwin eta gu bilduma, Markos Zapiainen bi hausnarketa liburu eta abar. Webgunea ere berrituko dugu gainera.\nKanal hauetan artxibatua: Liburu digitalen arorantz? | Itzulpengintza | Euskal literatura | Ramon Saizarbitoria\nLiburu digitalen arorantz? kanaletik interesatuko zaizu...


Txiste bizi naiz eta – BARRETARTIA\nTxistelaritzak badu tradizioa euskaraz (honetaz Kike Amonarrizi galdetuko diogu). Herri bakoitzak izaten ditu bere txistelariak, publikoan pasadizo dibertigarriak kontatzeko trebezia duten pertsonak (gizonak, ia beti). Umorearen esparru hori ekarri nahi izan dugu Barretartiara, eta horretarako bi kolaboratzaile finen laguntza izan dugu: Joxe Torregarai eta Paulino Ibargoien usurbildarrena, hain zuzen ere.\nBi lagun hauen arteko txiste-adiskidetza aspaldikoa da, tabernetako txikiteoan zaildutakoa. Duela ia 20 urte, Paulinok ETBko Txiskola lehiaketa irabazi zuen, beste usurbildar batzurekin batera. Joxe beraien “managerra”, prestatzailea izan zen. Gaur egun Paulino ETBko Kontrako Eztarria programan dabil eta Joxe, beti bezala, bere umore ona herrian zabaltzen.\nHona hemen biak:\nPD. Eskerrik asko @ionmarkel -i, bideoaren edizioagatik\nEntrada anteriorGaur zoro hura


Astelehena 29Asteartea 30Asteazkena 31Osteguna 1Ostirala 2Larunbata 3Igandea 4Astelehena 5\nBernardo Atxagari eginiko elkarrizketa esklusiboa, gaur ETB-2n\nGaueko hamabiak eta gero, "La Noche De..." saioko filmaren ostean, "Sautrela"ko emanaldi berezia, lehenengo aldiz gaztelaniaz >>\n07:10 DEL PAIS DE LOS VASCOS\n"EL MUNDO EMPIEZA EN ZEANURI"\nKoldo San Sebastianek zuzenduriko saio honek Euskal Herriari buruzko erreportajeak eskaintzen dizkigu.\n07:35 RUTAS DE SOLIDARIDAD\n"BOLIVIA II: LIBERAR CONTRA CORRIENTE"\nDokumental sail honek Hirugarren Munduko jenderaren eguneroko bizitza erakusten digu. Kooperanteen lanaren bitartez euren kultura, bizimodua eta abar ikusten ditugu. Kooperanteen lana Eusko Jaurlaritzako Kanpo Harremanetarako sailari esker ematen da, euskaldunon diru languntzaz.\n08:10 BALI, PARAISOS NATURALES\n"BALI, PARAISOS NATURALES"\n09:00 LA CASA DE LA PRADERA\n"MIENTRAS ESTEMOS JUNTOS(II PARTE)"\nIngalls familiak, aita, ama, Mary, Layra eta Carrie, Wisconsineko basoetan duten etxola utzi eta indioen lurraldea den Kansasera dihoaz bizitzera. Familiak biziko dituen abenturen partaide izango gara.\n"XIMENA DE LA BARRA, UNICEF INTERNACIONAL"\nDavid Barberoren eguneroko elkarrizketek gizarte, kultura eta zientzia gaiak aztertzen dituzte.\n10:40 EL PRINCIPE DE BEL AIR\n(Duala) Will Smith aktorea protagonista duen Estatu Batuetako umorezko telesaila.\n11:00 EL PRINCIPE DE BEL AIR\n11:20 PACIFIC BLUE\n(estereoa) Bizikletaz dabilen polizia taldeak Santa Monica leku zoragarriko gaizkileei egin behar izango die aurre.\n12:20 MATRIMONIO CON HIJOS\n"UN AMIGO SIN PAREJA"\n12:45 LA COCINA DE PEDRO SUBIJANA\n"CHAMPIÑONES CON MEJILLONES"\nPedro Subijana Donostiako sukaldari handiaren asmoa, gastronomia jendarteratzea da, beti ere, erabilgarritasunaren ikuspuntutik, baina jatetxe garrantzitsuetako sukaldaritza ahaztu gabe.\n13:00 EUSKADI DIRECTO\nAdela Gonzalezen eskutik, informazioa eta entretenimendua uztartuko duen saioa.\n13:55 DATE EL BOTE\nCarlos Soberak aurkeztutako lehiaketa honetan, hamar lehiakide elkar kanporatzen saiatuko dira. Helburua, astean astean gehitzen joango den potsako dirua eskuratzea izango da.\n15:45 LO QUE FALTABA\nTxetxu Ugaldek eta Yolanda Alzolak aurkeztutako bazkal osteko magazin honek pertsona ezagunei buruzko erreportajeak, moda desfileak, jaiak, inaugurazioak...eskaintzen ditu. Halaber, dekorazio, estetika, moda eta protokolo eta aktualidadeko gaiei buruzko solasaldiak ditu barne.\n17:50 SIEMPRE CINE\n"EL EXTRA (EXTRA, EL)"\nIraupena: 106 min. - 1962\nZuzendaria:Miguel M. Delgado\nAntzezleak:Mario Moreno, Alma Delia Fuentes, Carmen Molina\nKomedia honek western baten filmaketa du oinarri eta Cantinflas da aktoreetako bat.\n20:00 ESTA ES MI GENTE\nKlaudio Landak gai baten inguruan zer esana duten gonbidatuak biltzen ditu egunero estudioan.\n21:55 LA NOCHE DE...\nFelix Linaresek aurkeztutako zine saioak aktore, zuzendari eta filmei buruzko erreportajeak eskaitzen ditu, baita zazpigarren artearen gaineko bitxikeriak ere.\nLa Noche de... saioaren orria\n22:30 LA NOCHE DE...\n"LEYENDA URBANA (URBAN LEGEND)"\nIraupena: 100 min. - 1998\nAntzezleak:Jared Leto , Alicia Witt , Rebecca Gayheart\nBadira hirietan sortutako ipuin batzuk, beldurrezko ipuinak. Hauen arabera New Yorkeko estoldetan krokodiloak bizi dira eta gaur egun organo-trafikoa dago. Pendleton Unibertsitateko irakasle batek gai hauek aztertzea proposatuko die ikasleei. Bestalde, urte batzuk lehenago, Unibertsitate berdineko psikologia irakasle batek hainbat ikasle hil eta gero bere buruaz beste egin zuen. Orain, badirudi, istoria errepikatu egingo dela.


OMEk Libanoko osasun-laguntzarako dirua biltzeko deia egin du | Consumer\nOMEk Libanoko osasun-laguntzarako dirua biltzeko deia egin du\nHalaber, adierazi du beharrezkoa dela ondo hornitutako eta seguruak diren ospitaleak izatea.\nAsistentzia sanitario “urgentea eta segurua” behar duten Libanoko herritarren osasuna zaintzeko, Osasunerako Mundu Erakundeak (OME) 32 milioi dolar (25,7 milioi euro inguru) biltzearen alde agertu zen atzo. OMEk uste zuen kopuru horrekin 800.000 pertsonaren osasun beharrak ase zitezkeela hurrengo hiru hilabeteetan.\nUNICEF, UNFPA eta UNRWA bezalako elkarteekin batera egindako ekintzak eta jarduerak sartuko lirateke kopuru horretan; OMEk, berriz, 14 milioi dolar inguru eskatu zituen jarduera zehatzetarako. Izan ere, gatazka horretan 346 pertsona hil ziren eta 1.200 zauritu ziren. Libanoko hegoaldean segurtasunik eza, azpiegituren suntsiketa eta elektrizitate-eskasia direla eta, beharrezkoa da “herritarren bizia salbatzeko zaintza jarraituak eta botikak” izatea.\nOMEk adierazi zuen, halaber, zaurituek, gaixo kronikoek, diabetesa dutenek edo bihotzeko arazoak dituztenek, eta emakumeek, haurrek eta adinekoek ospitaleetara “ondo hornituta eta seguru” sartu behar dutela, osasun-zerbitzuak, iturriko ura, janaria eta aterpeak. OMEren krisi-garaietako Osasunerako zuzendari nagusiak, Ala Din Alwan doktoreak, esan zuen, gatazka horretan esku hartzeko nazioarteko komunitateak dituen zailtasunak ikusita, funts horiek herrialde horretako “bizitzak salbatzeko eta mina arintzeko” aukera emango dutela.\nFunts horiek Osasun Ministerioarekin lan egiten duten osasun-laguntzako taldeei lagunduko liekete neurri erabakigarriei aurre egiten, hala nola errendimendu humanitarioa koordinatzen, osasun-inpaktua baloratzen eta eremuan gaitutako zentroetan osasun-unitateak ezartzen, OMEk zehaztu zuenez.\nfondos-eu Líbano-eu oms-eu


Porthgain - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPorthgain, galeseraz Porth-gain, "portu eder" esan nahi du, Galesko udalerri bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. St David's eta Goodwick udalerrien artean dago, Llanrhian udalerriaren iparraldean.\nPembrokeshire Kostaldeko Parke Nazionalan dago. 2011ko erroldaren arabera 897 biztanle zituen.


Asteroko kronikie: Larra 2015 - Lehen eguna\nGaur Larra 2015 kanpainarako porteoen lehen asteburuan parte hartu dugu Idoia eta nik, Josuk. Beste ondarrutar bat ere, Eneko, laguntzera etorri da, kiloak soberan egon baitira porteatzeko.\nLintzan goizeko 8etan jende asko zegoen bilduta. Gehienak turistak, Hiru Erregeen Mahaia igotzera seguraski. Baina beste talde batek, ez hain itxurosoa, Lintzako parking-a bereganatu, eta probisioz beteriko bidoi urdinez josi du kotxe artea. Egunon-ak emon, sokorroetan ikusten ditugun lagun askorekin hitz egin, eta jendea mendian gora bidaltzen hasi dira arduradunak.\nNire taldean, Iñaki Latasa, Sergio (FUE), Eneko eta ni "Hoya de la Solanako" bidean gora hasi gara. 18kg eraman arren ez da oso luzea egin bidea, Iñakiren azalpenak entzuten igo baitgara aldapan gora. Poeta bat. Motza egin zaigu. Aurreko taldea ere harrapatu egin dugu.\nBehin gora igota, ura edan eta "Hoya del Portillo"-rako bidea hartu dugu. Bertan, bidoi guztiak ustu eta janarien sailkapena egiten hasi gara. Bitartean Koldo, David eta Pedro igotzeko zain geratu gara.\nBazkaltzeko tarte bat hartu eta gero, bost taldetan banatu da jendea. Talde bat BU-56 ekipatzera sartu da, eta beste talde batek, Eneko eta nireak, aurrekoei materiala leizearen sarrera eramaten lagundu diegu. Sarrera dagoen lekua ikusgarria benetan. Sartzen joan diren heinean, inbidiaz sufritzen geratu besteok kanpoan. Tenperaturagatik bada ere.\nBeste talde bat, Lintzara jeitsi da bigarren porteo buelta bat egitera!! Idoia bertan. Eta azkenik beste bi talderen artean janaria leize izoztu batean gorde eta komunak eraiki dituzte.\nGuzti hau 35ºC-ko tenperaturekin. Tostadora bat zirudien Larrak.\nBatzuk leheenago beste batzuk beranduago, danok aterpetxera jeitsi gara zerbeza bila.\nBatu garenean, aurtengo kamisetak banatu, eta Zurizako kanpinean afaldu dugu. Bukatzear geundela, BU56ra sartu den taldea agertu da, azken berriekin.\nAfaldu eta lotara, hurrengo egunean Idoiak, Enekok eta nik, Atxar de Alano mendira bisitatu nahi genuen eta. Jendea agurtu, eta bi aste barruko porteoan leizera jeistea adostu dugu. Ongi etorriko omen zaigu. Kontuan hartuta, bi egun baino gehiago emango ditugula egun argia ikusi gabe, ongi etorriko zaigu, leizea ezagutzea. -800m... beldurra eta dena ematen du...\nBien bitartean, ADES-eko benetako espeleologoak Galarregi desekipatzen eta Zona C-ri agur egiten.... momentuz. Pena bat bertan ez egotea.


Elikagaien, irakaskuntzaren eta medikuntzaren prezioak igo egin dira pandemia-urtean\nOstiral honetan argitaratutako Kontsumo Prezioen Indizearen arabera, 2019ko azarotik prezioek gora egin dute.\nAzken urtean, covid-19aren osasun-krisiak eraginda, Nafarroan izan da prezioen igoerarik handiena elikagaien eta alkoholik gabeko edarien sektorean ( % 2), eta ondoren, irakaskuntzan ( % 1,6) eta medikuntzan ( % 1,1). Jaitsiera handienak garraioan (-% 5,9), komunikazioetan (-% 4,4) eta etxebizitzan (-% 4,2) izan dira.\nEAEn, prezioak igo egin dira elikagaietan eta alkoholik gabeko edarietan ( % 1,9), hoteletan, kafetegietan eta jatetxeetan ( % 0,8), jantzietan eta oinetakoetan ( % 0,8), irakaskuntzan ( % 0,4), medikuntzan ( % 0,3) eta tresnerian ( % 0,2). Bestalde, urtetik urterako jaitsierarik handiena garraioak (-% 4,9), komunikazioak (-% 4,1), etxebizitzak (-% 1,9), aisialdia eta kultura (-% 1,3) eta edari alkoholdunak eta tabakoa (-% 0,1) izan dira.\nAzaroko Kontsumorako Prezioen Indizearen (KPI) urte arteko aldakuntza-tasa % 1 jaitsi da Nafarroan, urrian erregistratutakoaren berdina, Estatistikako Institutu Nazionalak (INE) ostiral honetan argitaratutako datuen arabera.\nHego Euskal Herrian izan den jaitsierarik handiena izan da, nahiz eta beste hiru lurraldeetan ere prezioek behera egin duten. Gertutik jarraitzen dio Arabak ( % 0,9), Gipuzkoan ( % 0,6) eta Bizkaian ( % 0,4).\nHilero, KPIa % 0,5 aldatu da Nafarroan, eta elikagaien eta alkoholik gabeko edarien sektorea da egonkor mantendu den bakarra. Bizkaian % 0,1 igo dira prezioak, eta Araban eta Gipuzkoan egonkor mantendu dira.


Hoteleko hall-etik blogeatzen\nLeire Narbaiza 2009/08/10 23:14\nLanzaroten nago, Costa Teguisen, ordenagailura entxufatuta!\nEgun batzuetarako Lanzaroteko puntaraiñok etorri eta blogian idazten. Zeiñek esango lestake neri oin hillabete batzuk!\nEgixa esateko, kezkatzen hasi bihar naizela uste dot. Geek bihurtu ete naizen edo (okerragua dana) frikixa. Jakin nebanian hoteleko hall-ina wi-fixa zeguala eta duan, jirautrako portatillakin etorri nintzan. Gaiñera hainbateri normala eta dana begittandu jakon frikismo hau.\nOrdenadoria jirau, bai, ondo entzun dozue! Ez da neria portatilla, ez. Eruateko baimena lortu nebanez, plaiako eskupaiñua, krema "protección 50", pareua, ulerako gantxua, eta txankletekin batera sartu neban makiñatxua. Eta portatilla izango da, baiña pisutsua be bai, horraittiok!\nKarga-karga eginda (bost liburukote mardul be ekarri dittut eta) hona etorri, pasa-hitza eskatu eta hamen nabil klik-klik-klik. Bakarra naizela esan bihar dot, lotsa puntu bat be emoten desta, dana esan bihar da. Horregaittik, erretratuak flikr-era kargatzia, kamara, kable eta abarrak erabilitta........larregi. Gaiñera, ezpilluz eta dorauz betetako super-mega-makro hotel honetan, bonbillak ugari, baiña iputargixak dira danak. Oso efekto politta egingo dabe, baiña pantailla aurrian egoteko oso eskasak dira. Beste alde batetik, esan bihar dot mahaitxo hau erretzailliena dala; hortaz, hautsontziz beteta nago, baitta kez be. Zoragarrixa!\nBestetik, portatillakin arazotxo bat dakat, sekula ez dodanez desentxufauta erabilli ez dakit zelan kargau, zenbat aguantatzen daben baterixiak, arratoiari ze pasatzen jakon (askotan ez dabil) eta ni atzamarrakin ez naiz ondo moldatzen. Dana izango da ohitzia.\nGabeko animazuñuak jartzen dau kaparradia joten! Gustora egon leike holako bat ikusten? Ingurukuak, behintzat, kokoteraiño gagoz, auzo pobre bateko berbenia gelako aitian bertan dakagu-eta! Zelan amaittuko dittut holan nire 5 liburuak? Telebisiñua jarri biharko dot ostera be topera!\nZe gogorra dan turistian bizitzia!!


Sopelako eta Larrabasterrako jaietan 3x3 Basket Txapelketak\nKategoria gurasoa: Sopela\tKategoria: Kirolak\tNoiz sortua: Ostirala, 19 Ekaina 2015\tArgitaratua: Ostirala, 19 Ekaina 2015\nSopelako jaietan 3x3 Mini txapelketa\nAurten Sopelako jaietan 3x3 Mini Basket txapelketa jolastuko da, 8 urtetik 12 urtera (2003 tik 2006ra biak barne) jokatzeko aukera izango dute ekainak 28an.\nEmakumezko,Gizonezko zein talde mistoak, izen ematea sopela3x3@gmail.com edo ekainak 28an Zipiriñe eskolan 10:00etatik 10:30tara.\nLarrabasterrako jaietan 3x3 Txapelketa\nLarrabasterrako jaietan basketean aritzeko aukera egongo da ere, Uztailak 18an jokatuko da txapelketa.\nPartehartzaile guztientzako Kamisetak egongo dira eta lehiaketaren irabazleentzako opariak ere.\nJunior/Senior (1998 baino nagusiago)\nIzen-ematea (larra3x3@gmail.com) Uztailak 3a baino aurretik egin beharko da.\n(Jokatzeko 30€ ordaindu beharko dira)\nInfo gehiago 627954709\nSopelako jai batzordeak antolaturiko IX.eskupilota txapelketa\nKategoria gurasoa: Sopela\tKategoria: Kirolak\tNoiz sortua: Asteartea, 02 Ekaina 2015\tArgitaratua: Asteartea, 02 Ekaina 2015\nSopelako jai batzordeak antolaturiko IX.eskupilota txapelketa.\nUrtero lez, aurten ere Sopelako jaietako eskupilota txapelketa antolatuko dogu. Ekainaren 7-an lehenengo partidak ospatuko direnez, Ekainaren 6-an, txapelketako zozketa izango da 18:00etan (frotoian)eta bertan apuntatu zaitezkete, bertara apuntatzeko epea bukatuko da. Bikoteek apuntatu nahi izan ezkero, sopelakojaibatzordea@hotmail.com helbidera izenak eta kontaktua bidaltzea besterik ez dute. Aurten partida guztiak domekan izango dira, aldaketarako posibilitaterik gabe. Beraz, kirolarentzat tartetxo bat egin, animatu eta eskupilotaz gozatu!!\nSopelako Pala txapelketa parekidea\nKategoria gurasoa: Sopela\tKategoria: Kirolak\tNoiz sortua: Osteguna, 16 Apirila 2015\tArgitaratua: Osteguna, 16 Apirila 2015\nPasadan astean Jai batzordeak antolaturiko PALA TXAPELKETA parekidea berri ematea tokatu jakun, gaurkoan bideo polit hau hedatzea tokatzen jaku.\nGogoratu bihar Apirilak 17 bilera informatiboa herrriko plazan 19.00tan.\nGora jai herrikoi eta parekidea!\nIker eta Xabier eskupilota txapelketan txapeldunak!\nKategoria gurasoa: Sopela\tKategoria: Kirolak\tNoiz sortua: Igandea, 30 Ekaina 2013\tArgitaratua: Igandea, 30 Ekaina 2013\nAtzo eskupilota txapelketa herrikoiaren finala jokatu zuten. Oier eta Ager bikotea, Iker eta Xabierren aurka aritu ziren. Giro ezin hobean Iker eta Xabier gailendu ziren eta txapela haien buruan paratu zen Saioa alkatesaren eskutik. Dudarik gabe, ekimen herritar hau, urtez urte Sopeloztarron agendan tokia irabazten ari da. Zorionak guztioi!!! Hemen duzue partidaren laburpena.\nOskar López Barakaldarrak garaipen itzela lortu zuen\nKategoria gurasoa: Sopela\tKategoria: Kirolak\tNoiz sortua: Igandea, 21 Apirila 2013\tArgitaratua: Igandea, 21 Apirila 2013\nPasa den larunbatean Sopelako plazan ezhoiko lehiaketa ikusi ahal izan genuen. Bertan, Getxoko kirol taldeak eta Sopelako Udalak antolatuta txinga desafio itzela egin zuten Juanjo Agirregabiriak debatarrak eta Oskar Lopez Barakaldotarrak. Juanjo Agirregabiria Euskal Herriko txapelduna da eta Oskar Lopez euskal kiroletan goi mailako kirolaria da.\nBiek gogotsu ekin zioten desafioari epaileekin lagunduta eta bertan zegoen publikoaren animoak jasoz. Juanjo Agirregabiriak erritmo biziagoa markatu zuen. Oskar Lopezek aldiz, martxa lasaiagoa baina sendoa eraman zuen. Lehenengo 100 iltze bete ostean eta 200era hurbiltzen ari zirenean, Juanjo Agirregabiriak izerdiarekin arazoak izan zituen eta txingek eskuetatik ihes egin zioten. Oskar Lopezek aldiz, bere erritmo sendoarekin jarraitu zuen.\nJuanjok 188. iltzean txinga bat galdu zuen eta bere lana bertan amaitu zuen. Oskarrek aldiz, burua eta indarrak ondo neurtuz izugarrizko espektakulua eskaini zuen Gabixola esatari ezagunak une oro animatuta. Gauzak horrela eta jendearen txaloen eta animoen artean Basatxukoak 360 iltzeak bete zituen marka historikoa jarriz. Azkenean Oskar Lopezek txapela jantzi zuen eta gainditzea zaila izango den marka Sopelako plazan ipini zuen. Zorionak!


Fortel-en-Artois - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBoubers-sur-Canche, Ligny-sur-Canche, Nœux-lès-Auxi, Vacquerie-le-Boucq, Villers-l'Hôpital, Boffles eta Bonnières\n106 (%50) 105 (%49.5)\nFortel-en-Artois Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 208 biztanle zituen.\n2007an Fortel-en-Artois udalerrian erroldatutako biztanleak 208 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 38 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.\n2007an 92 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek hitu gela zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nFortel-en-Artois udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (53 gizon eta 27 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Fortel-en-Artois udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 238 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.001 euro zen.\n2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.\n2000. urtean Fortel-en-Artois udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nVacquerie-le-Boucq (1,2 km)\nBoffles (1,8 km)\nBonnières (2,6 km)\nVillers-l'Hôpital (3,3 km)\nLigny-sur-Canche (3,8 km)\nBoubers-sur-Canche (3,9 km)\nBNF: 15268788j (data)


Teresa Toda aske geratu da | Euskal Herria | Berria\nTeresa Toda aske geratu da\nBihar zen Kordobako espetxetik ateratzekoa, baina gaur 08:30ean geratu da aske. 'Egin' egunkariko zuzendariorde izan zen, eta 18/98 sumarioan zigortu zuten; sei urte egin ditu espetxean.\nToda, 2007an, epaiketaren aurretik. / A. Canellada/ARP\nTeresa Toda kazetari eta Egin egunkariaren zuzendariorde izandakoa aske geratu da gaur, sei urteko espetxe zigorra bete eta gero. 18/98 sumarioan zigortu zuten, 2009an. ETAri laguntza eman izanaren delitua egotzita kondenatu zuten.\nMaite Ubiria Sortuko kideak eman du Twitterren albistearen berri:\nTeresa Toda aske. Bihar ateratzeko zen, baina gaur 8.30etan libre gelditu da Kordoban. Zorionak kazetari aparta eta lagun handiari !\n— Maite Ubiria (@Maite_Ubiria) November 27, 2013\n1998ko uztailaren 15ean eman zuen Baltasar Garzonek, orduan Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile zenak, Egin egunkaria eta Egin irratia ixteko agindua. "ETAk gidatutako erakunde sare baten parte" izatea leporatuta itxi zituzten bi komunikabideak. Todarekin batera, Egin-eko zuzendari zen Javier Salutregi ere zigortu zuten, eta preso jarraitzen du hark.\nHoriez gain, hauek ere zigortu zituen Auzitegi Gorenak: Xabier Alegria (hamabi urte eta bederatzi hilabete), Jose Luis Elkoro (zortzi urte), Carlos Trenor (hamar urte eta erdi), Manuel Intxauspe (zazpi urte eta zortzi hilabete), Isidro Murga (zortzi urte), Patxi Murga (zortzi urte), Jexuxmari Zalakain (zortzi urte), Pablo Gorostiaga (zazpi urte eta zortzi hilabete), Xabi Otero (urte bat eta hamar hilabete) eta Iñaki Zalakain (urte bat eta hamar hilabete). Denek ere Orain SAn ziharduten, kazeta argitaratzen zuen enpresan.


Indarkeria politikoak eragindako eskubide-urraketak aztertuko ditu Aranzadik Orion, gerra zibilaren garaitik hasi eta gaur egun arte - Orioko Udala\nIndarkeria politikoak eragindako eskubide-urraketak aztertuko ditu Aranzadik Orion, gerra zibilaren garaitik hasi eta gaur egun arte\nIrailak 24, 2020\nOrioko Udalak eta Herritarren Foroak hala adostuta, herrian izandako giza eskubideen urraketak aztertuko ditu Aranzadi elkarteak datozen hilabeteotan. Azterketa horren bidez, gertatutakoa argitu eta herritarren testigantzak bildu nahi dituzte. Indarkeria politikoak min eta sufrimendu asko eragin ditu gure herrian ere eta gai hori landuko du Aranzadi elkarteak, «gertatu dena ezagutzeko».\nAranzadiren azterketak bi aldi hartuko ditu: batetik, gerra zibilean eta ondoko bi hamarkadetan (1936-1959) izandako giza eskubideen urraketak (memoria historikoa) eta, bestetik, 1960tik gaur arte izandakoak (gertuko memoria). Horrelako azterketak egin dira beste herri batzuetan ere azken urteotan, baina lehenbiziko aldia da bi aldi horiek batera aztertuko direna.\nInformazioa eta jendearen bizipenak jasotzeko, bulego bat jarriko du Aranzadik kultur etxean, urriko eta azaroko lau asteazkenetan:\nBulegoa irekita izango da egun horietan 09:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 19:00etara.\nTelefonoz edo emailez ere kontaktatu ahal izango dute herritarrek Memoriaren Bulegoarekin: 943 466 142 / memoria@aranzadi.eus\nGaiari buruzko bi hitzaldi ere antolatu dituzte Udalak eta Herritarren Foroak, Aranzadiren laguntzarekin: bata datorren asteazkenean eta bestea hurrengoan:\nIrailak 30, 19:00etan, kultur etxean: «Errepresioa genero-ikuspegitik». Hizlaria: Lourdes Herrasti, Historian doktorea EHUn eta Aranzadiko kidea.\nUrriak 7, 19:00etan, kultur etxean: «Biktimen politikak: azterketa kritikoa». Hizlaria: Jon Mirena Landa, EHUko Zuzenbide Penaleko katedraduna.\nHitzaldietan parte hartzeko, izena eman behar da aldez aurretik, 685 720 032 telefonora deituta.\nAzterketaren berri atzo arratsaldean eman zuten prentsaurrekoan Udaleko eta Herritarren Foroko ordezkariek eta Aranzadiko Javier Bucesek.\nAurrena, Anuska Esnal Oliden alkateak hartu zuen hitza, Udalaren izenean, herriko alderdi politiko guztietako ordezkariak ondoan zituela. Hauek izan ziren bere hitzak:\n2012an, orduan Udalean zeuden alderdiek adostuta, «Orioko bizikidetza eta giza eskubideen egoeraren diagnostikoa eta plana» egin ziren. Hurrengo urtean, 2013an, indarkeriak Orion eragindako giza eskubideen urraketen lanketa egitea erabaki zuten. Alderdietako kideek gai horren inguruan modu babestuan hitz egiteari ekin zioten.\nIbilbide horren baitan, herritarrei ere elkarrekin hitz egiteko aukera ematea erabaki zuen Batzorde hark, eta, hartara, «Herritarren Foroa» sortu zen. Urte hauetan guztietan hainbat pertsona pasatu da Foro horretatik, eta beren bizipenak partekatu eta indarkeriak eragindako sufrimenduen inguruan hitz egiteko aukera izan dute.\nOrain, bai Herritarren Foroko kideek eta bai politikarien mahaiak Orion gertatu dena zehatz-mehatz ezagutzeko beharra agertzen dugu, ezagutzen ez diren egoeretara gerturatu eta horien berri izateko beharra. Hori dela eta sortu zen, iaz ikerketa hau egiteko ideia.\nUdalean gauden alderdi guztien adostasunarekin, pausoa eman eta Aranzadi Zientzia Elkarteari eskatu diogu 1936tik gaur egun arte izandako giza eskubideen urraketen azterketa egiteko, nazioarteko legeriak eskatzen dituen irizpideak jarraituz.\nIkerketa horren bidez, bizi izan diren sufrimendu guztietara gerturatzeko aukera izango dugu. Norbanakoak berak badaki zer egoera bizi izan duen. Batzuek dagoeneko partekatu izan duzue, beste batzuek, agian, isiltasunean daramazue. Ikerketa honetan, bakoitzak bere testigantza emateko aukera izango du, berea azaltzeko. Eta ikerketa honek, besteena ezagutzeko aukera ere emango digu. Urte hauetan guztietan isilpean igarotako era askotako sufrimenduak jasoko baititu.\nGainera, ikerketaren beste funtzio nagusia memoria egitea izango da, Orion bizi izandakoa jasotzea, gordetzea, protagonisten bizipenen testigantza biltzea eta ziurtatzea hau guztia ez dadila ahaztu. Gainera, belaunaldi berrientzat ere garrantzitsua da herrian bizi izandakoaren berri izatea, eta, horretarako, pauso hau ematea, ikerketa egitea, oso garrantzitsua da.\nNazioarteko araudiak dioen moduan, biktima guztiek dute egia, justizia eta erreparazioaren eskubidea. Udalaren eginbeharren artean daude erreparazioa eta ez errepikatzeko bermeak jartzea, eta, horretarako, ezinbestekoa da egia jakitea. Gaurkoan pauso hori eman nahi dugu. Ikerketa honen bidez, gure herrian gertatutakoak jaso nahi ditugu.\nEta, horretarako, ezinbestekoak zaituztegu. Zuek oriotarrak, zuen bizipenak partekatzea nahiko genuke. Badakigu zuen aldetik eskuzabaltasun handia agertuko duzuela testigantza ematerakoan. Orain zuen historia eta lekukotza behar ditugu, Orioko historia ahalik eta gehien ezagutu dezagun.\nHerritarren Foroa: Jokin Uranga\nOndoren, Jokin Uranga oriotarrak hartu zuen hitza, Herritarren Foroaren izenean, eta hau esan zuen:\nOrioko herritar-talde bat gara eta urteak daramatzagu indarkeria politikoak gure bizitzan eta herrian izandako eraginaz hitz egiten. Ezberdinen arteko bizipenak partekatu ditugu eta hainbat egoerez jabetzeko aukera izan dugu. Baina haratago joan nahi dugu, beharrezko ikusi dugu Orioko herritarrek bizitutakoa ezagutzea, gure herrian zer gertatu den jakitea.\nGuk bizi izan dugunaz jabetzen gara, badakigu zer den bizi izan duguna, baina gure ondorengoek ere gertatutakoaren berri izatea garrantzitsua eta beharrezkoa ikusten dugu.\nHerri gisa aurrera begiratu nahi dugu eta, etorkizuna elkarrekin izan nahi badugu, gaur egun dauden zauriak ezagutzen ditugun heinean sendatzen joan gaitezke. Une honetan, elkarrekin hitz egiteko garaia da, aukera dugu elkarri entzuteko, askotariko sufrimenduez jabetzeko, elkarren mina ezagutu eta gainditzen hasteko. Aukera sortuko da pertsonen jokabideak ezagutu eta ulertzeko (horrek ez du esan nahi jokabide horiek justifikatuko direnik). Gainera, besteen kontakizuna entzuteak eta bestearen sufrimenduak ezagutzeak, enpatizatzeko aukera emango digu. Egia jakin behar dugu, justizia eta aitortzak burutzeko.\nInformazio guztia ez dago artxiboetan. Artxiboek informazio hutsa jasotzen dute, datuak, gertakariak; baina datuak hotzak dira, ez dute transmititzen sentimendurik, ezta bizipenen emoziorik ere. Horretarako, lekukotzak behar ditugu, elkarrizketa zuzenak egin eta bizipena partekatu nahi duten guztiei entzun. Horrek sinesgarritasun handiagoa emango dio ikerketari. Gainera, eskubide izateaz gain, aukera ere bada: gure bizipenen berri emateko aukera. Isiltasuna amaitu eta bizi izandakoari ahotsa jartzeko unea da, eta herritarrak protagonista zuzenak izateko.\nHerri batek bere historia dauka, eta hori ezagutzea garrantzitsua da, pisuzkoa. Orain aukera dugu historia hori jasotzeko; eta hori egiteko modurik onena bertatik bertara egitea da. Horretarako aukera daukagunez, askoz hobe izango da.\nGuretzat, talde bezala, ikerketa hau abian jartzea mugarri eta lorpen handi bat da. Pozik gaude emandako pausoarekin, eta itxaropentsu jasoko den informazioarengatik. Anima zaitezte! Eman pausoa zuek ere.\nAranzadi elkartea: Javier Buces\nAzkenik, Javier Bucesek hartu zuen hitza, Aranzadi Zientzia Elkartearen izenean, eta honela eman zion bukaera ekitaldiari:\nLehen entzun duzuen bezala, Orion konpromiso bat dago gertatutakoa ezagutzeko. Ezagutzeko azken 80 urteetako sufrimenduak eta giza eskubideen urraketak.\nBeraz, gu, Aranzadi, hemen gaude lan horretan laguntzeko. Nazioartean, giza eskubideei dagokienez, biktima guztiek dute egiarako, justiziarako eta erreparaziorako eskubidea. Gu, Aranzadi bezala, ikerketa historikoaren bidez saiatuko gara gertatutakoa ezagutarazten, egia bilatzen. Hori da gure lana. Justizia eta erreparazioa beste esparru batzuetan daude, baina egiarik gabe, gertatutakoa jakin gabe, biktima horiei izen-abizenak jarri gabe, ezinezkoa da justiziaren eta erreparazioaren beste bi printzipioak lortzea.\nIkerketari dagokionez, bi esparru bereizten ditugu: oroimen historikoa eta gertuko oroimena. Oroimen historikoaren esparruan, 1936 eta 1959 bitartean gertatutakoa eta biktimak ikertuko ditugu, hau da, gerraren eta diktaduraren lehen bi hamarkadetako biktimak. Gertuko oroimenak, bestalde, 1960tik gaur egun arteko garaia hartzen du. Beraz, hiru garai politiko ezberdinetan gertatutakoak aztertuko ditugu: diktaduran, trantsizioan eta demokrazian.\nBi ikerketa horiek batera egingo dira. Horretarako, hainbat artxibotan ikertuko dugu: tokikoak, probintzialak, estatalak eta militarrak, besteak beste. Baina proiektu hau ondo atera dadin, herritarren laguntza behar dugu. Bere testigantzak, bere argazkiak eta bere oroitzapenak ezinbestekoak dira. Horretarako, gurekin harremanetan jartzeko, helbide elektroniko bat eta telefono bat (943 466 142) jarriko dugu. Eta, gainera, «Memoriaren Bulego» bat jarriko dugu martxan eta hor edozein bizilagunek eskatu edo eman ahal izango du informazioa.\nEdozein modutan, guretzat garrantzitsua da parte hartu nahi duten pertsonen konfidentzialtasuna errespetatzea. Badakigu oso gertakari eta sufrimendu berriak daudela, eta, horregatik, eskatzen duenaren anonimotasuna errespetatuko dugu. Hala ere, guztiak animatu nahi ditut parte hartzera. Orain garrantzitsuena informazioa eta zuen testigantzak biltzea da, berandu baino lehen. Orain jasotzen ez dena ez da etorkizunean existituko. Gerran gertatutakoarekin esperientzia dugu: testigantza eman zezaketen pertsona asko hil dira dagoeneko.\nBestalde, ikerketa honi hasiera emateko, herritarrak partaide egiteko, bi hitzaldi eskainiko ditugu irailaren 30ean eta urriaren 7an. Lehenengoa Lourdes Herrasti historia garaikideko doktore eta Aranzadiko kideak emango du. Errepresioa genero ikuspegitik aztertuko du. Bigarrena, Jon Mirena Landa zuzenbide penaleko katedradunak emango du eta gaia biktimen politika publikoen ikuspegi kritikoa izango da. Biak kultur etxean izango dira 19: 00etan.\nAzkenik, lan honen garrantzia azpimarratu nahi nuke. Errespetu guztiarekin, hau ez da nobela bat, edo telesail bat, hau ikerketa zientifiko bat izango da. Eta hemen, berriz ere, Oriok horrelako lanen alde egindako apustua azpimarratu nahi dut. Desberdintasun ideologikoen gainetik, gertatutakoaren errealitatera modu inpartzialean hurbiltzeko apustua egin dute; inolako biktimarik ahaztu gabe, eta informazioa urratutako giza eskubideen arabera sailkatuz, ez biktimarioaren arabera. Horregatik, uste dut, Aranzadik bere konfiantzagatik eskerrak emateaz gain, oriotarrek oso modu positiboan baloratu behar dutela udalbatza eta Herritarren Foroa memoria historikoaren arloan egiten ari direna.\nOrio, Hernani, Azpeitia eta Tolosarekin batera, Euskal Herriko laugarren herria da, bi garai historikoak (oroimen historikoa eta gertuko Oroimena ikertzen) ikertzen duena. Lehena, hasietatik bi garai historikoa aldi berean, paraleloki, hasten dena. Eta esfortzu hau azpimarratu behar dugu.


Nik ez dakit deus Baztanen antolatzen ari diren Nobela Beltzaren asteaz | Boligrafo gorria\nHasiera » Literatura » Nik ez dakit deus Baztanen antolatzen ari diren Nobela Beltzaren asteaz\nNik ez dakit deus Baztanen antolatzen ari diren Nobela Beltzaren asteaz\nZerbait oso ilun eta deliktiboa gertatuko da Baztanen urtarrilean. Ez galdu!\nNik ez dakit kontu honetaz gauza handirik detektibe andrea, han eta hemen entzun dudana bakarrik. Baina esan diezazuket, hau segurua baita, krimenak Baztan hartuko duela 2015eko urtarrilean.\nEz eskatu xehetasunik, detektibe andrea, pasaeran entzun nuen zerbait baina ez naiz gaiztaginen aurpegiaz ere akordatzen. “Ilbeltza”, izen hori esaten zuten behin eta berriz. Eta noizko planeatzen ari ziren ere gorde nuen kasko txar honetan: datorren urteko lehenbiziko hilaren 21etik 25era.\nIzenak, izenak… Esan ez dizut ba ez niela arreta askorik jarri. Eneko delako bat 21ean. Aizpurua, Aizpurua… bai, baliteke. Herensuge bat eta ez dakit zer.\nGero Marianori buruz ere aritu ziren, baina ez pantaila batean gordeta agertzen den horretaz, ez, beste Mariano bat zen, hori bai geratu zitzaidala gogoan: Mariano Izeta. Elizondokoa, bai, horixe bera. Berriz publikatu behar omen dutela bere libururen bat. Baina isilpean ari ziren, seguru klaberen bat bazegoela hor nik harrapatu ez nuena, hainbeste kontu liburu batengatik. Diru beltza liburuaren barruan ezkutatu? Ez zitzaidan bururatu detektibe andrea, baina bai, segur aski. Gero badakizu, Jon Abril izenez ezagutzen duten horrek ere egingo duela kalakan eta, gauza onik ez.\nEz dakidala ba gehiago! Ba, bueno, uzten ari naiz baina, zer arraio, rubio baten gorabehera… Sua bai? Eskerrik asko. Ba horrelako kontuak, Elizondoko gazteren bat ere inplikatu omen dute beraien okupa etxe horretan asuntoari kobertura emateko.\nKrimena non dagoen? Hori zuk bilatu beharko duzu detektibe andrea, zera, ni eskribanotarako estudiatzen ari naiz, ez bilatu ezkurrik sagastian.\nPortzierto, orain jabetu naiz zure patrikari begira. Txiki xamarra, ez al da? Zimurtuta eramango dituzu hor billeteak, hau fundamentu eskasa, katzu, katzu, horiek plantxatu bitartean hasiko da kopetaren atzeko makina hau ere martxa hobean.\nA, bai, bai, orain akordatzen naiz. Beno, baina hau gu bion artean, e? Nire izenik ez aipatu, bale? 24ean eta 25ean paraje hauetako familia guztietako buruak juntatuko omen dira. Baionako Borda hori, Iruñeko Alonso, azkenaldian Gasteizko barrioen kontrola hartu duen Elustondo…\nItxoin, itxoin, badago gehiago: Igerabide. Zer iruditzen? Eta gazte bat ere bai, asko hitz egin zuten horretaz. Laletxe! Ez, itxoin, Larratxe, Joseba Larratxe.\nBadakizu jendilaje horrek nola egiten dituen gauzak, bazkaldu, afaldu, zurruta… enpo egiten dutenean joaten dira. Igandean jaitsi nahi omen dituzte bezperakoak ibilaldi batekin, auskalo zein zokotan sartu nahi duten komanditan konspiratzera. Baina gutxi fida, bazkalordua oso peligroso dator. Lau pistolero biltzekoak omen, Alaia Martin, Maialen Lujanbio, Odei Barroso eta Unai Iturriaga; kontu garbitze usaina dauka.\nNi zikulu saltsa horretan? Ez, detektibe andrea, ez, esan dizut, ni txintxo-txintxo ibiltzen naiz, baina denok tokatzen gara noizbait behar ez den lekuan momentu txarrenean. Belarria jarri nuela, horixe nire bekatu bakarra. Bai, bai, noski, beste zerbait jakinez gero zu izango zara enteratzen lehenbizikoa, nola ez. Zaindu. Eta nik ez dizut ezer esan, e?


OSTIRALEAN, KAFKAREN AULKIA HERRI ANTZOKIAN - ORDIZIAKO UDALA\nOSTIRALEAN, KAFKAREN AULKIA HERRI ANTZOKIAN\nIrailak 7, ostirala, 22:00 HERRI ANTZOKIAN / Patxi Zubizarreta idazlea, Uxue Alberdi eta Jon Maia bertsolariak eta Pello Ramirez musikaria.\nOstiral honetan, gaueko 22:00etan aurkeztuko da Ordiziako Herri Antzokian KAFKAREN AULKIA emankizuna, ordu eta erdi inguruko jarduna txirikordatuko dute idazle batek, Patxi Zubizarreta ordiziarrak kasu honetan eta bi bertsolarik Uxue Alberdi eta Jon Maia, Pello Ramirezen txeloaren eta akordeoiaren doinuen gainean. Hitza izango da emanaldiaren ardatza: hitz idatzia eta kantatua, neurtua eta laua, bat-batekoa eta patxadaz hausnartutakoa. Bertsolarien jarduna inprobisatua izango da eta idazleak sorturiko errelatoan txertatuko da hark agindu ahala.\nPatxi Zubizarretak osatuko du emankizunaren ardatz izango den errelato nagusia, berak hautaturiko genero, molde eta tonuan. Patxi berak ekitaldiaren inguruan segidakoa adierazi digu: “Egun seinalatua izango da Kafkaren aulki honek eskaintzen didana: alde batetik, Pello Ramirezekin berriro aritzeko aukera izango dut, ordiziarra bera ere, lotura berezia dut berarekin eta bere musikak hotzikara are bereziagoa eragiten dit; bestetik, sekula ez dut bertsolariekin lan egin, eta horrek bereziki motibatzen nau, batez ere hain maila onekoak izanda. Irrikaz nago, egia esan. Baina egun seinalatua izango da beharbada nire lanik pertsonalenetako bat eskaintzeko asmoa dudalako, ekitaldi hau behin bakarrik gertatuko delako: gehienetan, idazlearen mozorrarekin ibiltzen naiz, idazlearen ikuspegitik, baina oraingo honetan jaioterrian zer nolako bizipenak izan ditudan kontatu nahi nuke, lehen pertsonan: zein pertsonak markatu nauten, inguruak zenbateraino eragin didan… hori guztia herriaren 750 urteurrenarekin lotuta, nire historia pertsonala jaioterriaren historia nagusian txertatuta.\nEntzuleei halako telegrama sentimentalak bidali nahi dizkiet, labur, arin, musika lagun identifika daitezen, aspaldiko kontuak gogoratu ditzaten, irribarre egin dezaten, nor sentitu daitezen, antzokitik arteak indarberrituta atera daitezen, etorkizunari aurre egiteko gogotsuago…; nik neuk behintzat horrela atera nahi nuke.” Bertsolariek pertsonaia literarioen ahotik zein euren ahots propiotik kantatuko dute, narrazioari koloreak, atmosferak eta kanpo-begiradak gehituz.\nIdazlearen emana eta bertsolarien ekinaldiak txandakakoak izango dira eta, Pello Ramirez musikariarekin batera, emankizun oso bat eratuko dute.\nEsan dugun bezala Herri Antzokiko saioan Patxi Zubizarretak idazleak parte hartuko du, ordu erdiko irakurraldia eginez, baina tarteka etenaldiak eginez, Uxue Alberdik eta Jon Maiak irakurketa horretan oinarritutako bat-bateko bertsoak kantatuko dituzte, testua —edo testuak— aldez aurretik ezagutu gabe. Pello Ramirezek, aldiz, aurretik jakingo du idazleak zer irakurriko duen, eta irakurketa horretan oinarrituta sortuko du emanaldian testuari laguntzeko biolontxeloarekin nahiz esku soinuarekin joko duen musika. Amaieran, Alberdik eta Maiak okasiorako jarritako bertsoak kantatuko dituzte, emanaldia egiten den herria, parte hartu duen idazlea eta eguneko bestelako xehetasun batzuk aintzat hartuz.\nUxue Alberdi (1984) Elgoibarren jaio eta bertan bizi izan zen 18 urte bete arte. Kazetaritza ikasteko aitzakiarekin Bilbora joan zen. Igartza bekara aurkeztu eta eman egin zioten. “Aulki bat elurretan” liburua osatu zuen hala (Elkar, 2007). 2006an kazetaritza ikasketak amaitu eta itzultzaile lanetan dabil. Hainbat hedabidetan ere kolaboratzaile ari da, irrati nahiz prentsa idatzian. 2007an Gipuzkoako txapelketako final aurrekoetara heldu zen.\nJon Maia Urretxun jaio zen baina Zumaiara joan zen bizitzera sei urte zituela. Euskal Filologiako lizentziaduna da. Euskal prentsan kazetari eta kolaboratzaile aritu da, iritzi-emaile moduan, idazle lanetan ere aritzen da, eta Euskal Herriko musika talde askorentzat idatzi izan ditu abestien letrak. Karidadeko Benta musika taldeko sortzaile eta abeslaria izan da. Bertsogintza du bere jarduera nagusi baina kultur eragile lanetan ere aritzen da.Bertsoarekin lehen harremana eskolan izan zuen, eta Zumaiako bertso-eskolan trebatu zen. Joanito Dorronsoro bertso-doinu biltzaile eta ikertzailea izan zuen irakasle. 1997an, 2001ean 2005ean eta 2009an Txapelketa Nagusiko finalista izan zen, eta baita Gipuzkoakoan ere 2003, 2007 eta 2015 urteetan.\nPello Ramirez, Ordizian jaioa 1966an. Euskal biolontxelo eta akordei jolea. Euskal Herriko musika eszenan eskari handiena duten musikarietakoa izateaz gain (Benito Lertxundi, Pier Paul Berzaitz, Olatz Zugasti, Xabier Lete, eta abar) konposatzailea ere bada. Bere disko propioen artean Haize oihalak (2005, Elkar) eta Eskuz lurrari (2010, Elkar) ditugu.\nPatxi Zubizarreta (Ordizia, 1964).Euskal Filologian lizentziatua da. Haur eta gazte literatura idatzi izan du batik bat, baina, horrekin batera, helduentzat ere idatzi izan du. Itzulpengintzan ere aritua da, eta hainbat egunkari eta aldizkaritan kolaboratzen du. Hiru aldiz eskuratu du Haur eta Gazte Literaturaren Euskadi Saria: 1997an, Gizon izandako mutila lanarekin; 2006an Pantaleon badoa liburuarekin; eta 2010ean Xia Tenzinen bidaia miresgarria lanarekin. Nabarmentzekoak dira hainbat musikarirekin eskaini izan dituen errezitaldiak (Jabier Muguruza, Pello Ramirez, Mikel Urdangarin, Joserra Senperena...).


IMG PHARMA NEURON aldizkarian – Bic Bizkaia\nIMG PHARMA NEURON aldizkarian\nVictor Barahona, gure 3D aretoko arduraduna, “Planeta inteligente” n elkarrizketatua\nProvider proiektuen defentsa\nIMG Pharmak “Subcellular specificity of cannabinoid effects in striatonigral circuits” lanean parte hartu du eta nazioarteko argitalpenik eraginkorrenetakoa den NEURON aldizkarian argitaratu da.\nArtikuluak kanabinoide hargailuak zirkuitu neuronal bereko hainbat kokapen azpizelularretan aktibatzeak ekar ditzakeen portaera desberdinak azaltzen ditu.\nLana INSERMeko (Frantzia) “Endokanabinoideak eta neuroadaptazioa” ikerketa-taldearekin lankidetzan egin da. Giovanni Marsicano doktoreak zuzendu du, nazioartean ezaguna den adituak, lehen mailako argitalpen zientifikoen zerrenda luze bati gehituz, konpainiako CSO den Gabriel Barreda Gómez doktorearen zuzendaritzapean.\nNazioarteko aldizkari ospetsuetan egindako argitalpenok Bizkaiko enpresa horren bikaintasun zientifiko-teknikoa ikusarazten laguntzen dute. BIC Bizkaian dago kokaturik, bio-mikro-nano teknologietan, manufaktura aurreratuan eta teknologia garbietan espezializatutako inkubagailuan, Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak sustatua eta Beazek kudeatua.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Zabortegietan espezializatutako enpresa holandar batek aholkua ematen dio Ingurumen Sailari Zaldibarren\nZabortegietan espezializatutako enpresa…\nZabortegietan espezializatutako enpresa holandar batek aholkua ematen dio Ingurumen Sailari Zaldibarren\n\n\n\n\n\nZaldibar_5.jpg Iturria: Irekia\nRichard Gronert, zabortegien kudeaketan aditua, bertan dago goiz-goizetik lur-eremua ebaluatzen\nIkuspuntu teknikotik eraginkorrak eta bideragarriak diren irtenbideak aurkitzeko xedez, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Sailak hainbat adituren lankidetza bilatu du. Gaurtik aurrera, ingurumen-kudeaketan espezializatutako Afvalzorg Holandako sozietate publiko-pribatua ere arituko da haiekin batera.\nRichard Gronert, erakunde horretako proiektu-burua, Zaldibarrera joan da goiz-goizetik, zabortegia egonkortzera zuzendutako geoteknia-lanak gauzatzen ari den taldearekin bat egiteko. Talde horren partaideak ingurumen-ingeniaritzako enpresa bat eta eraikuntza-enpresa espezializatu bat dira.\nIngurumeneko sailburuorde Elena Morenok, Natura Ondare eta Klima Aldaketako zuzendari Aitor Zuluetak eta Ingurumen Saileko pertsonal teknikoak lagunduta, holandar aditu hau zabortegiko kota goreneraino igo da, zabortegiko ontziaren oraingo egoera egiaztatzeko eta arazo premiazkoenak eta bideratu beharreko lehentasunak identifikatzeko. Gainera, Sailean dagoen dokumentazio tekniko guztia eskuratu ahal izan du.\nRichard Gronert zabortegietako biogasa energia bihurtzeko proiektuetan dago espezializatuta, eta baita zabortegi eta hondakinen kudeaketa jasangarrian ere. Esperientzia luzea du hondakinen kudeaketa jasangarrirako irtenbide praktikoak eta hobekuntzak eskaintzeko lanean. Hainbat proiektuetan parte hartu du, besteak beste herrialde hauetan: Myanmar, Indonesia, Turkia, Eslovakia, Tailandia, Nepal, India, Georgia, Curaçao, Aruba, Fiji, Herbehereak eta Espainia.\nZaldibar_video1.mov 10 MB\nZaldibar_video2.mov 30 MB\nZaldibar_4.jpg 10 MB (jpg)\nZaldibar_3.jpg 2 MB (jpg)\nZaldibar_1.jpg 10 MB (jpg)\nZaldibar_2.jpg 10 MB (jpg)\nZaldibar_5.jpg 3 MB (jpg)\nFRIBASA enpresara egindako bisitaldia


Euskal Herria Zuzenean, musika jaialdi bat baino zerbait gehiago. Noticias de Gipuzkoa\nEuskal Herria Zuzenean, musika jaialdi bat baino zerbait gehiago\nHogeita bigarren edizioa gaur arratsaldean hasiko da Lapurdiko Lekorne herrian\nFRANCK DOLOSOR - 2017(e)ko ekainaren 30a, ostirala - 06:03etan eguneratua\nAntolatzailetako batzuk Euskal Herria Zuzenean jaialdiaren txartelarekin. Argazkia: Frank Dolosor\nBAIONA. Sorgin zelaian gurea asma lelopean Euskal Herria Zuzenean musika eta kultura jaialdi erraldoiaren hogeita bigarren edizioa hasiko da gaur 17.30ean Lekornen, Lapurdin. Hiru egunez ehun kontzertu eta mota guztietako ekitaldiak ospatuko dituzte Garroa gazteluaren inguruan dauden bost gunetan. Zea Mays eta PiLT taldeek kontzertua eskainiko dute gaur gauean, bihar Gatibu eta De Staat eta etzi Huntza eta La Cafetera Roja agertuko direlarik oholtza gainean. Asteburu osoan bederatzi mila lagun eta musikazale espero dituzte Lapurdi eta Nafarroa Beherak bat egiten duten eskualde orlegian.\nUrte osoan, 60 bat lagunek lan egiten dute EHZ prestatzen eta asteburuan 300 pasa izango dira, hauen artean Jon Irazabal ainiztarra. “Musikak leku handia du baina ondoan ikusgarri mota guztiak eskaini nahi ditugu: zirkoa, antzerkia edo dantza Elirale konpainiarekin”, dio nafar gazteak. Gainera, jaiaren ondoan hainbat eztabaida antolatu dituzte gazteen gogoetak sustatzeko. Beste mundu bat eraiki litekela erakutsi nahi dute antolatzaileek. Aurten, burujabetzaz ariko dira sail desberdinetan, besteak beste tokiko janaria banatuz eta horren garrantziaz ohartaraziz.\nArrosan sortuaEHZ jaialdi herrikoia 1996an sortu zen Arrosan, Nafarroa Beherean, eta geroztik Idauze Mendin ere ospatu izan da, Zuberoan. Azken urteetan Lekorneko Garroa gazteluaren eremuetan egiten dute Luhuso ondoan. Globalizazioaren aurrean herrien Europa eraikitzearen beharra aldarrikatu dute bi hamarkadetan zehar. Idoia Rodriguez EHZko kideak dio hainbat baloretan oinarri-tzen dela beren lana: garapen jasangarria, elkartasuna edo feminismoa. “Eta hori guztia euskaraz egiten dugu baina euskara ez dakitenak ere ongi etorriak dira”. Antolatzaileen arabera “bururik gabe nahi gaituzte baina burujabe izan nahi dugu, zapalkuntzarik gabe eta euskaraz bizitzeko aukerarekin”.\nMusikaren ondoan, eztabaidek tokia izango dute aurten ere Maddi Sarasua itsasuarraren arabera “ideiak elikatzeko hausnartu behar delako”. Europako Batasunari buruzko azterketa kritikoa, Irlandako bake prozesua eta Gasteizko Errekaleor auzoaren inguruko gatazka sakon aztertuko dituzte adituekin.\nEHZ familien topagunea denez umeen txoko zabala prestatu dute haurrak integratzeko. Idoia Rodriguezen arabera “ezin dira bakarrik umeak gune batean eman gurasoak lasaiago egoteko kontzertuetan. Benetako eskaintza eman nahi diegu”. Horretarako larunbatean eta igandean, goizeko 10etatik arratsaldeko 6ak arte, tailerrak, antzerkia, gastronomia dastaketak, dantza, musika eta arte martzialak proposatuko dizkiete gaztetxoei.\nMaddi, Idoia eta Jonek diote “eskaintza zabala eta oreka” bilatzen dituztela Euskal Herriko eta atzerriko taldeen artean edo kontzertu eta beste ekitaldien artean. Garroaren ateak zabalik daude Ipar Euskal Herriko giza eragileak eta kultura giroa hobe ezagutu eta gozatzeko.