1972ko hauteskundeak baino lehen, Washington Post egunkariko Bob Woodward erreportariak itxuraz garrantzirik ez duen Alderdi Demokrataren egoitza nagusiko lapurreta bat ikertuko du. Auziaren defentsan lehen mailako abokatuak ikusteak harritzen badu ere, are susmagarriagoa da akusatuaren eskuetan kanpaina errepublikarreko antolatzaileen izenak eta helbideak aurkitzea. Post-eko e...\nAnd the Band Played On / AND THE BAND PLAYED ON (ZALANTZAREN INGURUAN)\nEstatu Batuetan hiesaren izurriaren historiaren lehenengo bost urteak kontatzen ditu (1980-1985). Hasiera batetik burutu zen ikerketa zientifikoa du hizpide, eta birus misteriotsu eta ezezagun baten aurrean medikuek zuten ezjakintasuna nola ikerketaren finantzaketari ezetz esan zion Reaganen administrazioaren axolagabetasuna deskribatzen ditu. Batzuren eta besteen artean, une h...\nEstatu Batuetan hiesaren izurriaren historiaren lehenengo bost urteak kontatzen ditu (1980-1985). Hasiera batetik burutu zen ikerketa zientifikoa du hizpide, eta birus misteriotsu eta ezezagun baten aurrean medikuek zuten ezjakintasuna nola ikerketaren finantzaketari ezetz esan zion Reaganen administrazioaren axolagabetasuna deskribatzen ditu. Batzuren eta besteen artean, une hartan deus ere ezagutzen ez zen gaisotasunari jendeak, eta bereziki gay komunitateak, dion beldurra dago.\nEstatu Batuak Vietnamgo Gerraren sarean harrapatuta daude, vietcongdarrak ezin sartuzko oihanetik irtenarazi nahian. Willard kapitainak Kanbodiako mugako indigena menditarren komunitatean bere legea ezartzen duen ?txapel berde? izandako Kurtz jenerala hiltzeko mandatu berezia jasoko du. Bere helmugara heltzen den heinean, Willard pixkanaka bere gizonak galduz joango da infernur...\nBrother, Can You Spare a Dime? / BROTHER, CAN YOU SPARE A DIME? (ANAIA, UTZIZKIDAZU HAMAR ZENTIMO)\nDokumental honek 30eko urteetako albistegi eta pelikuletako zatiak biltzen ditu, 1929an New Yorkeko Burtsaren behera etortzeak ekarri zuen Depresio Handiak eragindako hamarkada oso bat deskribatzeko. Garai hartako kantuak ere biltzen ditu eta beraz, amerikar historiaren une etsigarri horren funtsezko testigantza izango da.\n30eko hamarkadaren hasieran, irakaskuntzan aritzeko asmoz, Berlinera doan Brian Roberts idazle britainiarrak Sally Bowles amerikar artista bitxia ezagutzen du. Sallyk Kit Kat-en egiten du lan, kabaret berlindar batean, non gauero Zeremonia-maisu androgino batek bere publiko libertinoaren aurrean jazzaren erritmoan larrugorritze-ikuskizun bat aurkezten duen. Klub barruan hedonis...\nPortugal - Espainia - Italia - Frantzia\nPortugalen, 1974ko apirilaren 24tik 25erako gauean, irratian debekatutako kantu bat entzuten da: Grandola, vila morena. Kontsigna bat da, Europako diktadura zaharrenetako batean armak baztertzea erabaki duten militarrek matxinada has dezaten. Txilen Pinocheten kolpea gertatu zenetik hilabete gutxi bakar batzuk igaro dira, baina altxamendu hau oso bestelakoa da. Testuinguru hone...\nFranco jeneralaren altxamendua eta ondoren etorri zen Espainiako Gerra Zibila kontatzen dituen dokumentala (1936-1939), bai errepublikar ikuspuntua, bai falangistena kontuan hartuz. Borrokaldian filmaturiko sekuentziak eskaintzen ditu, gerran zuzeneko informazioa izan zuten idazle ezagunen testigantza narratiboak eta liskarrean parte hartu eta bizirik atera zirenei egindako bis...\nChile, la memoria obstinada / CHILE, OBSTINATE MEMORY (TXILE, MEMORIA TEMATIA)\nTxileko erregimen militarra amaitu ondoren, Patricio Guzman bere herrira itzultzen da agintariek ordurarte debekatutako La batalla de Chile bere dokumentalaren emanaldira. Iraultza sozialista eta ondorengo estatu-kolpe pinotxetista ia gogoratzen ez duen txiletar belaunaldi berri bat osatzen duen bere publikoak gogoeta egiten du hainbeste urteetako debekuaren ondoren pelikula ik...\nTxileko erregimen militarra amaitu ondoren, Patricio Guzman bere herrira itzultzen da agintariek ordurarte debekatutako La batalla de Chile bere dokumentalaren emanaldira. Iraultza sozialista eta ondorengo estatu-kolpe pinotxetista ia gogoratzen ez duen txiletar belaunaldi berri bat osatzen duen bere publikoak gogoeta egiten du hainbeste urteetako debekuaren ondoren pelikula ikusi izanak eurentzat duen esanahiaz. Guzmanentzat, diktadoreak ezarritako ahanzturak herri baten memoria eta kemena noraino suntsi ditzakeen ikusteko aukera da honako hau.\n1961ean gaude, Berlingo Harresia eraiki zuten urtean. Harryk ez du jada Ekialdeko Berlingo errepresioa gehiago jasaten; bere arreba Lotterekin ihes egin nahi du, baina Mendebalde Berlinerako ihesaldia haren alaba txikiarentzat arriskutsuegia ote den beldur da. Harryk Mendebaldera aldegitea lortuko du azkenean, baina bila itzuliko zaiola agintzen dio bere arrebari. Behin salbu d...\nDie Fälschung / DIE FÄLSCHUNG (IRUZUR ZIRKULUA)\nGeorg Laschen izeneko kazetari aleman batek argazkilari batekin bidaiatzen du Beirutera, non enbaxada germaniarreko enplegatu bat topatzen duen, Arianna. Ariannak haur bat adoptatu nahi du eta Georgek beharrezko izapideak egiten laguntzen dio. Ordurarte, Georgek ez du ez inorrekin, ez ezerekin konprometitu nahi izan, baina libanoar gerraren krudelkeriak eta Ariannarekin duen ha...\nGeorg Laschen izeneko kazetari aleman batek argazkilari batekin bidaiatzen du Beirutera, non enbaxada germaniarreko enplegatu bat topatzen duen, Arianna. Ariannak haur bat adoptatu nahi du eta Georgek beharrezko izapideak egiten laguntzen dio. Ordurarte, Georgek ez du ez inorrekin, ez ezerekin konprometitu nahi izan, baina libanoar gerraren krudelkeriak eta Ariannarekin duen harremanak den-dena birplanteatzera behartzen dute. Neskak amorante palestinar bat duela jakitean ordea, gatazkak suntsitutako hiria uztea erabakitzen du. Hamburgora itzultzen denean, halako gerra errukigabeaz informatzeari uko egiten dio.\nMundua menperatzeko konplot komunista bat dagoela sinestuta, Aireko Estrategia Komandantziako jeneral batek bere kabuz agintzen du Moskuren aurkako eraso nuklear bat, eta atxilotu ez dezaten basean bere jarrerari eusten dio. Hortik aurrera, burutik eginda dagoen jeneralaren, Sobietar Batasunera abiatu diren bonbaketarien eta Pentagonoko gerra-kabinetearen artean akzioa atsedeni...\nBurgosen 1970eko abenduaren egindako prozesuaren auzipetuek ETAko kide nola egin ziren eta Manzanas komisario torturatzailea hil zuen atentatuaren ondorioz izandako sarekada izugarrian ETAko 13 gizon eta 3 emakume atxilotu zituztenekoa kontatzen dute. Prozesatutako bederatzi lagun heriotz-zigorrera kondenatu zituzten, baina Franco jeneralak, iritzi publiko espainol eta nazioart...\nExodus / EXODUS (EXODUS)\nIsraelgo estatuko sorreraren historian oinarritzen den pelikula honek holokaustotik bizirik ateratako 611 gizon-emakume zeramatzan ?Exodus? itsasuntziaren abentura kontatzen du, zeinak Palestinako kostaldera iristeko britainiar okupazio-agintariak derrigortutako blokeoa desafiatu behar izan zuen. Ibilbide bera jarraitu zuten milaka judutar gehiagok. Pelikularen azken zatiak ind...\nIsraelgo estatuko sorreraren historian oinarritzen den pelikula honek holokaustotik bizirik ateratako 611 gizon-emakume zeramatzan ?Exodus? itsasuntziaren abentura kontatzen du, zeinak Palestinako kostaldera iristeko britainiar okupazio-agintariak derrigortutako blokeoa desafiatu behar izan zuen. Ibilbide bera jarraitu zuten milaka judutar gehiagok. Pelikularen azken zatiak independentzia deklaratzen deneko Israelgo egoera erakusten du, barneko tirabirak eta ekialde ertaineko bizilagunen gerra-deklarazioa.\n1945eko maiatza. Big Red One izeneko Itsas infanteria estatubatuarraren dibisio ospetsuak Europako bere azken borrokaldia irabazten du Sudeste txekoslovakiarretan eta Falkenauko kontzentrazio-esparruan giltzapean zeuden presoak askatzen ditu. Orduan kabua zen Samuel Fuller, gero zine-zuzendari aintzatetsia bihurtuko zenak batailan parte hartu eta gertakari hau filmatu zuen. Fil...\n1945eko maiatza. Big Red One izeneko Itsas infanteria estatubatuarraren dibisio ospetsuak Europako bere azken borrokaldia irabazten du Sudeste txekoslovakiarretan eta Falkenauko kontzentrazio-esparruan giltzapean zeuden presoak askatzen ditu. Orduan kabua zen Samuel Fuller, gero zine-zuzendari aintzatetsia bihurtuko zenak batailan parte hartu eta gertakari hau filmatu zuen. Filmaketaren baldintzak aurkezten dituen sarreraren eta kontzentrazio-esparruaren askapenaren pasartearen ondoren, Fullerrek duela berrogei urte filmatu zituen hogei minututako soinurik gabeko irudiei buruzko azalpenak ematen ditu.\nGeneral Idi Amin Dada 1971 eta 1979 bitartean 300.000 herrikideen heriotzaren erantzule izan zen diktadore ugandarrari buruzko dokumentala da. Nazioarteko gaurkotasunean ezagun egin zen bere herritik asiar jatorria zuten biztanleak kanporatzea agindu zuenean, eta gero basatikeria franko egin zuen. Amin beraren onespenaz, kamerak diktadorea safari batean, igeriketa lehiaketa bat...\nAlemania ?Zero urtean? dago, gerra osteko berreraikuntzaren hasiera. Alemaniar hiritarrak porrotaz eta Hitlerren jarraitzaileek buruturiko genozidio ikaragarriaz jabetuta daude. Edmund izeneko 12 urteko ume batek hilzorian dagoen bere aita zaindu behar du. Merkatu beltzean lanean ari dela, Edmundek aspaldiko bere irakasle bat topatzen du, nazien jenerala izandako bati mutikoak ...\nEgileak filmatutako materiala albistegien sekuentziekin nahasiz, Hollywood on Trial Joseph McCarthy senadoreak gidaturiko komunisten aurkako ?sorginen ehizari? buruzko dokumentala da. ?Hollywoodeko Hamarren? kasuan oinarritzen da zehazki, 1947an Amerikarkontrako Ekintzen Komitearen galderak erantzuteari uko egin zion gidoilari eta zuzendariz osaturiko talde horretan. Horren ond...\nFugui jokuarekiko duen zaletasun neurrigabearengatik zorrak jandako gizon aberatsa da. 40 urteak dira Txinan, eta Fuguik eta Chunsheng bere lagunak itzalen antzerki talde bati esker diraute bizirik. Guda zibilean garaipen komunista gertatuz gero, Fugui bere emazte Jiazhenekin, zeinak bera abandonatu zuen, adiskidetzen da. Antzerki taldeak iraultza bultzatzen du herritarren mora...\nJim Garrison, New Orleanseko fiskala, Kennedy presidentearen hilketarekin zerikusia duen kontu bat ikertzen ari da, eta egia aurkitu arte jarraitzea erabaki du, bere karrera, bere bizitza eta bere familiarena arriskuan jarri arren. Billdutako frogen arabera, Kennedyren hilketa, presidentea erditik kentzeko konspirazio baten emaitza izan zen, amerikarrak Vietnametik erretiratzek...\nJoe Hill sindikatu-buruzagia exekuziora eraman zuten 1915eko gertaerak kontatzen dira. Istorioa Joeren bidaia batekin hasten da, bere jaioterri Suediatik Estatu Batura etorkin gisa doanean. Behin bertara iritsita, Wobblies sindikatuarekin harremanetan jartzen da (benetako izena International Workers of the World zen, baina azkenean beste izen hori hartu behar izan zuten etorkin...\nJudgment at Nuremberg Alemanian Bigarren Mundu Gerran batik-bat kontzentrazio-esparruetan egin ziren gerra-krimenen kontakizun arduragarria da. Basatikeria hitleriarrak mundu osoari jakinaraziz, pelikula Nurembergen ospatu ziren epaiketetan oinarritzen da eta gerra-krimenak burutu zituzten gizabanakoei erantzukizunak eskatzearen beharraz gogoeta egiten du, epaitutako askok eure...\nIzenburuak Hiroshiman bota zuten lehen bonba atomikoaren ondorengo euri erradioaktiboa aipatzen du. Yasuko, neska ezkongai gazte batek, zoritxarrez Hiroshima bixitatzen du eztandaren egunean. Harrigarriro, ez du inolako zauririk eta badiaren bestaldean dagoen bere herrira itzultzen da. Tamalez, eskualde osoan eragin izugarria izan du ?euri beltzak? eta hurrengo urteetan erradio...\nLa batalla de Chile (1ª Parte): La insurrección de la burguesía / THE BATTLE OF CHILE (PART 1): THE INSURRECTION OF THE BOURGEOISIE (TXILEKO GATAZKA (1. ZATIA): BURGESIAREN ALTXAMENDUA)\nSalvador Allende presidentearen agintaldiaren hirugarren urtean, eskubiak eta ezkerrak irrikaz bizi dute parlamenturako hauteskunde kanpaina, eta kamera kalera aterako da bitartekorik gabe zer gertatzen den jasotzera. Burgesia eta patronala gobernu sozialista bertan behera botatzen saiatuko dira. Politikariak, militanteak eta hiritar xeheak euren iritzia adierazten dute, 1973ko...\nSalvador Allende presidentearen agintaldiaren hirugarren urtean, eskubiak eta ezkerrak irrikaz bizi dute parlamenturako hauteskunde kanpaina, eta kamera kalera aterako da bitartekorik gabe zer gertatzen den jasotzera. Burgesia eta patronala gobernu sozialista bertan behera botatzen saiatuko dira. Politikariak, militanteak eta hiritar xeheak euren iritzia adierazten dute, 1973ko iraileko tragedia ekarriko zuten gertakizunen kronika zuzena eta bizia eskainiz. Txileko herria da protagonista anizkoitza igarotako urteen poderioz gero eta interesgarriago den ikuspegia erakusten duen kronika horretan.\nLa batalla de Chile (2ª Parte): El golpe de Estado / THE BATTLE OF CHILE (PART 2): A BLOW AGAINST THE STATE (TXILEKO GATAZKA (2. ZATIA): ESTATU-KOLPEA)\n1973ko ekainean arrakastarik izan ez zuen erreboltatik hasi eta militarrek urte bereko irailean Monetaren jauregia bonbardatu eta Allende presidentea Konstituzioa defendatuz hil zuteneko estatu-kolperainoko guztia jasotzen du kronikak eta honen osteko errepresioa. Dokumentala zehatza da oso, negu austral asaldatu horretan eskuinaldeko oposizioaren aurrerakada eta bat egiteko ga...\n1973ko ekainean arrakastarik izan ez zuen erreboltatik hasi eta militarrek urte bereko irailean Monetaren jauregia bonbardatu eta Allende presidentea Konstituzioa defendatuz hil zuteneko estatu-kolperainoko guztia jasotzen du kronikak eta honen osteko errepresioa. Dokumentala zehatza da oso, negu austral asaldatu horretan eskuinaldeko oposizioaren aurrerakada eta bat egiteko gai ez ziren ezkerreko alderdien antolakuntzarik eza erakusterakoan. Une batzuk, gainera, maisu-lantzat har daitezke behaketa zinematografikoaren aldetik: Allenderen landa-laguntzailearen ehortzea, auzo marjinaletako emakumeei egindako elkarrizketak edo Txileko gizartearen zatiketaren sintesi ona bihurtzen den telebistako eztabaida-saio bat.\nAljerian 130 urteetako galiar kolonialismoaren ondoren, 1954an Askapenerako Fronte Nazionalak (AFN) independentziarako borroka hasi du bertan finkaturiko frantsesak erasotzeari ekinez. Gobernadoreak AFN-ren babesleku den kasbah hesituz ito nahi du altxamendua, baina erasoak bertan darraite. Frantsesek jausgailuen dibisio bat zabaltzea erabaki dute Mathieu koronelak gidaturik, z...\nDiktadura militarra garaiko Argentinan, Alicia eta Roberto senar-emazteak ondo bizi dira gizonak goi-mailan dituen adiskideei esker. Alaba adoptatu bat daukate, Gaby. Egun batean, Aliciaren lagun izandako Ana azaltzen da, Europan hainbat urte erbesteraturik egon dena. Aliciak orduan Anak hilabete baino gehiago kartzelaratua eta torturatua izan ondoren aldegin zuela jakiten du. ...\nLehen Mundu Gerra ondoren desmobilizaturik eta inolako lanbiderik gabe, Domenicok delitu txikiei esker nekez bizirauten du Milanen. Egun batez bere kapitaina izandakoa, Paolinelli, topatzen du, oraindik ernatzen ari den mugimendu faxistaren buruzagietako bat, eta haiekin elkartzen da. Manifestazio batean Umberto ejerzitoko bere laguna topatzen du eta honi Ator Beltzeetan parte ...\nLehen Mundu Gerra ondoren desmobilizaturik eta inolako lanbiderik gabe, Domenicok delitu txikiei esker nekez bizirauten du Milanen. Egun batez bere kapitaina izandakoa, Paolinelli, topatzen du, oraindik ernatzen ari den mugimendu faxistaren buruzagietako bat, eta haiekin elkartzen da. Manifestazio batean Umberto ejerzitoko bere laguna topatzen du eta honi Ator Beltzeetan parte har dezaten sartuko dio buruan. Kale-garbitzaileen greba batean, aurka egingo diote poliziari eta horregatik, bi urteko kartzela-zigorra bete beharko dute. Alabaina, faxistek handik hilabete batzuetara kalean utziko dituzte, Erromako Ibilaldirako garaiz.\nFrantzia - Ipar Vietnam\nIpar Vietnam eta Hego Vietnamen arteko mugaketa marran, hau da, 17.paraleloan kokatzen den pelikula honek bertako jendearen eguneroko bizitza eta era berean, amerikarren aurkako borroka kontatzen digu. B-52en bonbardaketa etengabeak zirela eta, zonalde honetako vietnamdarrak egunez lur azpian bizi eta gauez soroak landu behar zituzten. Aste gutxitan, eskualde honetan bonbaketar...\n1940tik 1944ra bitartean Vichyren gobernuaren administraziopean zegoen Frantziaren zati batek nazien Alemaniarekin kolaboratu zuen, eta horrek aztarna polemikoa utzi zuen historia galiarrean. Marcel Ophülsek artxiboko sekuentziak eta Frantziako erdialdeko Clermont-Ferrand eskualdeko kolaborazionistei eta erresistentziako kideei 1969an eginiko elkarrizketak nahasten ditu, baita...\nPariseko 68ko Maiatzeko Michel Récanati buruzagiak denboraldi iraultzaile haren ondoren bere iharduera politikoa jarraitu zuen. 1973an bolada labur batez gartzeleratu egin zuten. Mugimendu haren porrotagatik etsiturik, eta maite izan zuen emakume bakarraren heriotzagatik lur jota, bere bizitza itxaropen eta aktibismo denboraldi batetik etsipen sakoneko beste batera pasa zen, 1...\nPariseko 68ko Maiatzeko Michel Récanati buruzagiak denboraldi iraultzaile haren ondoren bere iharduera politikoa jarraitu zuen. 1973an bolada labur batez gartzeleratu egin zuten. Mugimendu haren porrotagatik etsiturik, eta maite izan zuen emakume bakarraren heriotzagatik lur jota, bere bizitza itxaropen eta aktibismo denboraldi batetik etsipen sakoneko beste batera pasa zen, 1978an bere buruaz beste egitera bultzatu zuena. Romain Goupil bere lagun eta militantziako kideak zuzendu zuen Récanatiren bizitzan oinarrituriko dokumental hau.\nAlain Resnaisi labur hau egitea agindu zitzaion, Bigarren Mundu Gerraren historia kontatzen zuen proiektu baten barnean. Izenburua Hitlerren aginduaren itzulpen literala da, zeinaren arabera Alemaniako segurtasuna arriskuan jartzen zuen edozeinek ?desagertu egin behar zuen, Hirugarren Reicharen gauean eta laino artean arrastorik utzi gabe (Nacht und Nebel)?. Pelikula Auschwitze...\nOktyabr / OCTOBER (URRIA)\nUrriko Iraultzaren hamargarren urteurrena ospatzeko eta 1917ko gertakari haietako protagonista izan zen herri sobietarraren omenez egindako pelikula. Petrogradon aipatu iraultza piztu zuten gertakizunak berreraikitzen ditu. Filma estatu sobietarraren ideologia eta propaganda-bide izan arren, Stalinek zentsuratu egin zuen bertan iraultzaren arrakastarako funtsezkoa izan zen pert...\nUrriko Iraultzaren hamargarren urteurrena ospatzeko eta 1917ko gertakari haietako protagonista izan zen herri sobietarraren omenez egindako pelikula. Petrogradon aipatu iraultza piztu zuten gertakizunak berreraikitzen ditu. Filma estatu sobietarraren ideologia eta propaganda-bide izan arren, Stalinek zentsuratu egin zuen bertan iraultzaren arrakastarako funtsezkoa izan zen pertsonaia bat agertzen zelako: gero zoritxarra gertutik ukan zuen Leon Trotsky, alegia. Beraz, hura azaltzen zen sekuentzia gehienak moztu zituzten.\nBigarren Mundu Gerraren amaiera gertu dago. Armada aliatuak Pariserantz doaz eta Erresistentzia galiarraren bando ezberdinak hiriburu barnean iharduten eta matxinada bat antolatzen saiatzen dira. Paris kargupean duen Dietrich von Cholitz jeneral alemanari, hiriaren kontrola galduz gero, edo aliatuak gehiegi hurbilduz gero, hiriari su emateko eta bertako monumentuak suntsitzeko ...\nLubakietan gerra lokara iritsi da, ez aurrera ez atzera. Frantziako Estatu Nagusiak iritzi publikoa lasaituko duen ekintza entzutetsu bat behar du. Honela, Broulard jeneralak Mireau jerenalari alemaniar posizio bat bereganatu dezan eskatzen dio. Mireauk Dax koronelari Estatu Nagusiko planaren berri emango dio orduan. Hura gauzatzeko ardura duen Daxi plana zentzugabea iruditzen ...\nPermiso para pensar (PENTSATZEKO BAIMENA)\nJuan Domingo Peronen bizitzari, lanari eta el Justizialista, bere alderdi politikoari buruzko dokumental itxurako pelikula da, 1943 eta 1955 bitartean Errepublika Argentinarrean kokatua; hau da, estatu-kolpe peronistatik erregimenaren erorialdi bitartekoa. Pelikulen aurretik zine-aretoetan derrigorrez proiektatu behar ziren Prentsa eta Zabalkunde Idazkaritzak ekoiztutako albist...\nJuan Domingo Peronen bizitzari, lanari eta el Justizialista, bere alderdi politikoari buruzko dokumental itxurako pelikula da, 1943 eta 1955 bitartean Errepublika Argentinarrean kokatua; hau da, estatu-kolpe peronistatik erregimenaren erorialdi bitartekoa. Pelikulen aurretik zine-aretoetan derrigorrez proiektatu behar ziren Prentsa eta Zabalkunde Idazkaritzak ekoiztutako albistegi zinematografikoen eta dokumentalen sekuentziekin osatua dago.\nPlace of Weeping filmak Weenen (Hego Afrika) eskualdeko landa-komunitate batean langile nekazari beltzek jasan behar dituzten bidegabekeriak kontatzen ditu. Gracie izeneko gazte ausartak beste langileentzat jarraibide bilakatuko den askatasunaren aldeko borroka pertsonalari ekiten dio, emozio-traumari, bere patroi zuri arrazistaren aldetik jasandako abusu lotsagarriei, eta bere...\nPlace of Weeping filmak Weenen (Hego Afrika) eskualdeko landa-komunitate batean langile nekazari beltzek jasan behar dituzten bidegabekeriak kontatzen ditu. Gracie izeneko gazte ausartak beste langileentzat jarraibide bilakatuko den askatasunaren aldeko borroka pertsonalari ekiten dio, emozio-traumari, bere patroi zuri arrazistaren aldetik jasandako abusu lotsagarriei, eta bere heriotzari berari aurre eginaz. Hego Afrikako zine-areto guztietan zabaldu zen apartheida kritikatzen zuen bertako lehen luzemetraia izan zen, eta ez bakarrik beltzentzako areto bereizietan.\nManchevskiri pelikula hau egiteko asmoa hainbat urtetan kanpoan izan ondoren, Mazedonia bere jaioterrira egindako bidaia batean bururatu zitzaion. Bere herriko gerra zibilean inspiratu, eta argumentu unibertsalak zituzten hiru kontakizun xalo idatzi zituen: Hitzak narrazioan ezinezko maitasunaz hitz egiten zuen (monje ortodoxo batek albaniar neska gazte izu bati babesa ematen d...\n1997ko udan girotua, Britainia Handiak Hong Kong Txinari eman aurreko eta ondorengo hilabeteetan, pelikulak ejerzito britainiarrean militarra izan den baina bere unitatea desegitean langabe geratu den Hong Kongeko biztanle baten bizitza kontatzen du. Enplegu berri bat aurkitzeko ez da gai, eta orduan bere anaiarekin elkartu da, gaizkile-talde bateko nagusi batentzat txofer gisa...\n1997ko udan girotua, Britainia Handiak Hong Kong Txinari eman aurreko eta ondorengo hilabeteetan, pelikulak ejerzito britainiarrean militarra izan den baina bere unitatea desegitean langabe geratu den Hong Kongeko biztanle baten bizitza kontatzen du. Enplegu berri bat aurkitzeko ez da gai, eta orduan bere anaiarekin elkartu da, gaizkile-talde bateko nagusi batentzat txofer gisa lan egiten duenarekin. Euren bizitzekin gustura ez, eta bi anaiek beste lagun batzuekin banku bat lapurtzea pentsatu dute, zeinean beste soldadu-ohi bat segurtasun-goardia den. Lapurreta desmasia hutsa gertatuko da, bidean askoz ere bortitzagoa den lapur-talde bat gurutzatuko baitzaie.\nRoma, città aperta / ROME, OPEN CITY (ERROMA, HIRI IREKIA)\nErromako okupazio naziaren garaian, Manfredi injinerua, alemaniar poliziarengandik ihes dabilen partisanoen buruzagiaren eta Francesco erresistentziako militantearekin ezkontzera doan Pina alargunaren bizitzak gurutzatu egiten dira. Gestapok bere arrastoa jarraitzen duen bitartean, Manfredik, Francescoren laguntza zorionekoari esker, On Pietro erretorearen etxean babesa aurkitu...\nErromako okupazio naziaren garaian, Manfredi injinerua, alemaniar poliziarengandik ihes dabilen partisanoen buruzagiaren eta Francesco erresistentziako militantearekin ezkontzera doan Pina alargunaren bizitzak gurutzatu egiten dira. Gestapok bere arrastoa jarraitzen duen bitartean, Manfredik, Francescoren laguntza zorionekoari esker, On Pietro erretorearen etxean babesa aurkituko du. Haatik, Manfrediren amorante-ohia den aktoresa batek saldu egingo du, haren ezkutalekua ezagutzera emanez. Francesco atxilotu egiten du Gestapok eta bere gizona daraman kamioiaren atzetik doanean Pina metraileta-segida batek akabatzen du. Ezerk ez du nazien amorrua gelditzen. Manfredi torturapean hiltzen dute eta On Pietro bere eliztarren begirada sinesgogorraren aurrean fusilatzen dute.\nMendebaldeko Alemania - Txekoslovakia\nRosa Luxemburg (1872-1919) ekintzaile germaniar-poloniarraren erretratua, Alemaniako Alderdi Sozialista Demokratikoko kide, eta ondoren Espartakisten mugimendu iraultzailearen sortzaile-kide Karl Liebknecht eta Leo Jogichesekin batera. Borrokan emandako bizitza baten ondoren, bai arlo politikoan (bederatzi bider kartzeleratu zuten) nola maila pertsonalean, azkenik hil egin zute...\nRichard Boyle kazetari iparramerikarrak 1980 eta 1981 bitartean El Salvadorreko altxamenduan izandako bizipenetan oinarritzen da. Boyle, alkoholak eta drogak areagotutako krisialdi pertsonal eta profesionalean bete-betean murgilduta zebilela, El Salvadorrerantz abiatzen da gerra-berriemaile gisa. Harekin bere lagunik onena doa, jota dagoen disc-jockey bat. Bertan gerrillen eta ...\nSingin' in the Rain / SINGIN' IN THE RAIN (EURIPEAN KANTARI)\nZinema mutuko bi izar handik, Don Lockwood eta Linda Lamontek, arazo larri bati aurre egin behar diote: zinema soinudunaren agerpenari. Euren produktoreak, lanean jarraitu nahi badute, lehenbailehen moda horri egokitu beste erremediorik ez dutela jakinarazten die. Alabaina, Lindaren ahotsa jasanezina gertatzen da, eta horregatik iritsi berria den Kathy Selden abeslariarengana j...\nZinema mutuko bi izar handik, Don Lockwood eta Linda Lamontek, arazo larri bati aurre egin behar diote: zinema soinudunaren agerpenari. Euren produktoreak, lanean jarraitu nahi badute, lehenbailehen moda horri egokitu beste erremediorik ez dutela jakinarazten die. Alabaina, Lindaren ahotsa jasanezina gertatzen da, eta horregatik iritsi berria den Kathy Selden abeslariarengana joko dute, Lindaren karrera salbatzeko hura bikoiztu dezan. Pelikularen estreinaldi arrakastatsuaren ondoren, Linda harrotasunez eszenategira igotzen da horrek ekar ditzakeen ondorioak kontuan hartu gabe. Donek publikoa neskari kantu bat eska diezaion adoretzen du, eta Linda tarte batez barregarri utzi ondoren, talentu berri liluragarri bat aurkeztuko du: Kathy Selden.\nThe Big Red One / THE BIG RED ONE (BAT GORRI, BORROKA DIBISIOA)\nInfanteriako Lehen Dibisioak II. Mundu Gerran Ipar Afrikan eta Europan eginiko kanpainetan oinarritua, akzioaren zatirik handiena 1942 eta 1945 bitartean gertatzen da, gerra lehenbailehen bukatzearren aliatuek borrokaldia areagotu zuten sasoian. Sarjentu beterano baten agindupean, heroi izateko gaitasunik ez duten lau gaztek adiskidetasuna, gabeziak eta heriotzaren etengabeko e...\nInfanteriako Lehen Dibisioak II. Mundu Gerran Ipar Afrikan eta Europan eginiko kanpainetan oinarritua, akzioaren zatirik handiena 1942 eta 1945 bitartean gertatzen da, gerra lehenbailehen bukatzearren aliatuek borrokaldia areagotu zuten sasoian. Sarjentu beterano baten agindupean, heroi izateko gaitasunik ez duten lau gaztek adiskidetasuna, gabeziak eta heriotzaren etengabeko erronka ezagutuko dituzte ongia eta gaizkia biziraupenak baldintzapetuta dauden mundu batean.\nGypo Nolan, dublindar inozo samar eta dirurik gabea, salatari bihurtzen da Sinn Fein-en 1922ko errebolta bitartean, poliziari bere lagun Frankie McPhillipen ezkutalekua jakinaraziz. Gypok bere 20 librako ordainsaria jasotzen duen unean, poliziak Frankie aurkitu eta honek bere buruaz beste egingo du. Iraultzaileen buruzagi Dan Gallagher txibatoa nor izan den ikertzen hasiko da e...\nUrte askotan eztabaidatu ondoren, Estatu Batuetako auzitegiek arraza-integrazioa aginduko dute hezkuntzan, 60ko hamarkada hasieran. Ikasle beltzek ordura arte zurientzat bakarrik ziren eskoletara joan ahal izango dute. Beste hainbat lekutan bezala aldaketa honek astindutako Hegoaldeko hiri txiki batera, eskola-bereizketa defendatzen duen erakunde arrazistako kide Adam Cramer he...\nThe Last Emperor / THE LAST EMPEROR (AZKEN ENPERADOREA)\nPu Yi, Txinako azken enperadoreari, garai historiko nahasia bizitzea egokitu zitzaion. Japoniarrek okupatutako Mantxuriako gobernadore-txotxongilo moduan erabili zuten, eta komunistek berreziketa politikorako esparru batera bidali zuten. Gorteko oparotasuna ezagutu ondoren, bere azken urteak lorazain moduan igaro zituen. Gizon honen bizitzaren kontakizunak Txinako historiaren o...\nPu Yi, Txinako azken enperadoreari, garai historiko nahasia bizitzea egokitu zitzaion. Japoniarrek okupatutako Mantxuriako gobernadore-txotxongilo moduan erabili zuten, eta komunistek berreziketa politikorako esparru batera bidali zuten. Gorteko oparotasuna ezagutu ondoren, bere azken urteak lorazain moduan igaro zituen. Gizon honen bizitzaren kontakizunak Txinako historiaren oinarrizko sei hamarkada berrikustea ahalbidetzen du.\nThe Longest Day filmak Bigarren Mundu Gerran erabakigarria izan zen gertakari baten lehen 24 orduak deskribatzen ditu: Normandiako inbasioa aliatuen aldetik 1944ko ekainaren 6an. Eisenhowerrek ematen du agindua eta gerra-makineria indartsu bat jartzen da martxan, alemanak ezustean harrapatuz, ez baitzuten erasoa egun horretan espero. Indar aliatuek hondartza normandiarrak dituz...\nThe Making of the Mahatma filmak Mohandas Karamchand Gandhi mendebaldar bihurtutako abokatu indiarra Mahatma Gandhi pertsonaia historikoa bihurtzen deneko aldaketa-prozesua deskribatzen du, bere bizitza profesional eta familiarrean itxuraz zaurgarria zenarena. Gandhi Indiatik 1893ko apirilean atera zen Hego Afrikan urtebete igarotzeko, herrialde horretan kokaturiko indiar batzu...\n40ko urteen amaieran, Estatu Batuetako Aire indarren entseiu-pilotuek erronka bikain bati heldu beharko diote, itxuraz lortezina dirudienari: soinu-laga haustea. Horietako batek abiadura horretara heltzeko saio batean lurra jotzen du, eta bere hilobian haren lankideetako batzuk biltzen dira, Chuck Yeager kasu, euren arteko pilotu nabarmenena. Yeager soinu-langa gainditzea lortz...\nMadrilen eta Valentzia artean kokaturiko Fuentedueña herriska txikiko biztanleek lur-jabeei berriki konfiskatutako lurraldeetan ureztapen-planak garatzen dituzte. Bienbitartean, Espainiako beste zonalde batzuetan Franco buru dutela matxinatuak aurrera egiten dute eta errepublikar indarrak Madril defendatzen saiatzen dira. Bertsio ingelesaren kontakizuna Ernest Hemingwayk egite...\nThe Thin Red Line / THE THIN RED LINE (LERRO GORRI MEHEA)\nJames Jonesen eleberrian oinarritzen den The thin red line filmak Bigarren Mundu Gerran Guadalcanalgo Batailan fusilari-konpainia bateko kideen transformazioa, sufrimendua, eta, azken finean, euren buruen aurkikuntzaren istorioa kontatzen du. Aerodromoaren konkista da Ozeano Barearen zonalde zabal baten kontrola ahalbidetzen duena. Amerikarrek bataila hori irabazten badute, uha...\nJames Jonesen eleberrian oinarritzen den The thin red line filmak Bigarren Mundu Gerran Guadalcanalgo Batailan fusilari-konpainia bateko kideen transformazioa, sufrimendua, eta, azken finean, euren buruen aurkikuntzaren istorioa kontatzen du. Aerodromoaren konkista da Ozeano Barearen zonalde zabal baten kontrola ahalbidetzen duena. Amerikarrek bataila hori irabazten badute, uhartez uharte doazen japoniarren aurrerakada gelditzea lortuko dute. Erabat akituta dauden marinen unitateak ordezkatzeko burutzen den tropen lekualdatzean gertatzen da akzioa. Lurreratzea, harrigarriro, erresistentziarik gabe gertatzen da, baina gero bizirik atera direnak ateratzeko borrokaldi izugarriak piztuko dira.\nPearl Harbour-en dagoen Bareko itsas armada estatubatuarrak, Hitlerrekin aliantza sinatu berri duen Japoniaren zabaltzeko borondatea mehatxatzen du. Yamamoto almirantea, itsas armada japoniarraren komandante burua, ontzi amerikarrak suntsitzeko plana azkentzen ari da, baina ontziteria estatubatuarraren arduradunek ez dute eraso baten aukera onartu nahi. Halere, Japoniaren gerra...\nWei dai huang hou (The Last Empress)\n1969ko musika-jaialdi gogoangarriaren kronika filmatua da, Woodstock filmak Joan Baez, The Who, Joe Cocker, Crosby, Stills & Nash, Carlos Santana, Jimi Hendrix eta Janis Joplinen emanaldiak ikusteko aukera eskaintzen digu; baina ez da musikaren inguruko dokumental bat soilik, hori baino gehiago da, urte haietan amerikar gazteriaren zati baten giroa primeran islatzen baitu.


ELHUYAR Basque Research - Albistea: Zelula-terapia egiteko estrategia berriak infartua izan duten bihotzak beren onera ekartzeko\nHasiera > Albisteak > Zelula-terapia egiteko estrategia berriak infartua izan duten bihotzak beren onera ekartzeko\nZelula-terapia egiteko estrategia berriak infartua izan duten bihotzak beren onera ekartzeko\nNoiz argitaratua: 09/05/20 | Kategoria: Ikerketa | Gaiak: #Osasuna #Teknologia\nIkerketa Mediko Aplikatuaren Zentroan (CIMA) eta Nafarroako Unibertsitatea Klinikan egindako ikerketa batean frogatu dute hezur-muinetik eta ehun adiposotik eratorritako zelula amek hobetu egiten dutela infartua izandako bihotzaren funtzioa animalia-ereduetan. Ikertzaile nagusiak, Manuel Mazo biokimikariak, azaldu du hezur-muinetik hartutako zelulek kaltetutako ehunean jarduten dutela, eta gantz-zelulak gai direla odol-hodi nahiz bihotz-zelula bilakatzeko, eta, gainera, arratoietan lortutako emaitzek denbora luzea iraun dutela.\nPertsona batek infartu bat izaten duenean, buxatu egiten zaio bihotza irrigatzen duen arteria. Kaltetutako eremua hil egiten da, eta gelditzen den orbaina ez da uzkurtzen. Ikertzaileak azaldutakoaren arabera, oso arazo larria da, muskulu kardiakoa ez baita leheneratzen, eta horrek eragin nabarmena du bihotzaren jarduera-gaitasunean; gerta daiteke azkenean bihotzak huts egitea.\nGaixotasun kardiobaskularrek eragindako heriotza-tasa\nInfartua da mundu mailan intzidentzia handiena duen patologietako bat. Hain zuzen, Europako heriotzen % 50 baino gehiago gaixotasun kardiobaskularrek eragiten dituzte, oro har, Munduko Osasun Erakundearen arabera.\nOrain dela hamar urte hasi ziren aztertzen gene- eta zelula-terapia berriak, bihotzeko orbainean zelulak sartzeko eta bihotza bere onera ekartzeko. Manuel Mazo doktorearen ustez, CIMAn lortutako datuek iradokitzen dute erabilitako prozedurak potentzial handia duela klinikoki erabiltzeko. Horretarako, animalia-ereduetan eta hainbat zentrok batera egindako entsegu klinikoetan dagoeneko lortzen ari diren emaitzak hobetu behar dituzte. Ildo horretatik, zelula-terapia eta bioingeniaritza konbinatzeko lanak egingo dituzte, funtsean, etorkizuneko ikerketetan, eta, hala, genetikoki eraldatutako zelulak lortu ahal izango dituzte, bihotzeko kondizio kaltegarrietan bizirik iraungo dutenak.


"Egunean Behin" jokoa astelehenetik aurrera berriz ere bueltan da! — Gaztezulo\n"Egunean Behin" jokoa astelehenetik aurrera berriz ere bueltan da! Jokoaren 9. denboraldia izango da eta urtarrilaren 31tik aurrera jokatu ahal izango da. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/egunean-behin-jokoa-astelehenetik-aurrera-berriz-ere-bueltan-da https://www.gaztezulo.eus/albisteak/egunean-behin-jokoa-astelehenetik-aurrera-berriz-ere-bueltan-da/@@download/image/egunean1.png\nEgilea: Jaione Dagdrømmer @hellehellei\nJokoaren 9. denboraldia izango da eta urtarrilaren 31tik aurrera jokatu ahal izango da.\nDenboraldia hamar astekoa izango da, Aste Santua bitarte, eta aurreko biak bezala EITBk babestuko ditu. Egunean Behin jokoaren 9. denboraldia izateaz gain, martxoan hiru urte beteko ditu aplikazioak. "Milaka erabiltzaileren laguntzarekin, honaino iritsi izanarekin harro gaude. Orain, presta zaitezte datorren astelehenetik aurrera jokatzeko", diote Code Syntax-eko antolatzaileek.\nAurreko bi denboraldietan EITBren babesletza lortu zuen eta finalak telebistan zuzenean ikusi ahal izan ziren Biba Egunean Behin! saio berezian. Hauek uztailean eta abenduan izan ziren. Denboraldi honetan ere finala antolatzeko ideia dago, baina oraindik ez dago zehaztua nola izango litzatekeen.\nEta noski, denboraldi berri honetan ere sari teknologikoak egongo dira sailkapen nagusirako: Samsung telebista erraldoi bat, Android telefono euskaratua... Guzti honetaz gain, martxoaren 4an hiru urte beteko dituenez jokoak, antolatzaileek adierazi dute ez dela zifra hori ospatu gabe geratuko.


Longvillers - Wikipedia, entziklopedia askea.\n49° 03′ 06″ N, 0° 37′ 52″ W / 49.0517°N,0.6311°W / 49.0517; -0.6311Koordenatuak: 49° 03′ 06″ N, 0° 37′ 52″ W / 49.0517°N,0.6311°W / 49.0517; -0.6311\nAunay-sur-Odon, Épinay-sur-Odon, Maisoncelles-Pelvey, Le Mesnil-au-Grain, Saint-Georges-d'Aunay eta Seulline\n171 (%47.4) 189 (%52.4)\nLongvillers Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an 375 biztanle zituen.\n2007an Longvillers udalerrian erroldatutako biztanleak 329 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 138 etxebizitza zeuden, 130 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 134 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 130 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 64 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nLongvillers udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 224 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (87 gizon eta 66 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Longvillers udalerrian 131 unitate fiskal zeuden, 344,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.595 euro zen.\n2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2000. urtean Longvillers udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 792 hektarea erabiltzen.\nLe Mesnil-au-Grain (2,2 km)\nÉpinay-sur-Odon (3,1 km)\nMaisoncelles-Pelvey (3,1 km)\nAunay-sur-Odon (3,3 km)\nVillers-Bocage (3,9 km)\nSaint-Georges-d'Aunay (4,0 km)\nSaint-Agnan-le-Malherbe (4,0 km)\nBNF: 15247793g (data)


Adinekoentzako laguntza eta osasuna - Bizi Bizitza | ABANCA\nGurutze Gorriaren etxeko telelaguntzatik hasi eta zure beharretarako pentsatutako aseguruetara arte.\nZure eta zure familiaren lasaitasunerako.\nHobeto bizi: osasuna, laguntza eta ongizatea\nLasaitasuna zoriontasunaren osagai nagusietako bat da. Horregatik laguntzen dizugu kezkarik gabe bizitzen, zaren bezalakoa zarela eta dituzun urteak dituzula. Zure ingurukoak ere lasai egon daitezen.\nMendekotasuna duten pertsonak zaintzeko\nAukeratu lasaitasuna Pensium-ekin\nPensium irtenbide pertsonalizatua da menpekotasun-zainketen ordainketari aurre egin behar dioten familientzat. Menpekotasuna duen senitartekoren bat baduzu, programa honek zure interesekoa den egoitza pribatua ordaintzen lagun diezazuke, zure jabetzako etxebizitza alokatuz.\nSegurtasuna eta independentzia zuretzat eta zure familiarentzat\nGurutze Gorria: telelaguntza\nEgunean 24 ordu, urteko 365 egunetan. Gurutze Gorriko telelaguntza inoren beharrik izan gabe bizi nahi dutenentzako irtenbide ezin hobea da. Botoi bat baino ez duzu sakatu behar, behar duzunean lantalde profesional baten laguntza jasotzeko.\nBehar dituzun estaldurak hautatu ahal izango dituzun aseguruak\nEstaldura onenak eta zure beharretara egokitzen den mediku-koadro zabalena eskaintzen dituzten Estatuko konpainiekin lan egiten dugu. ABANCAren Senior osasun-aseguruari esker, epezialista onenak (geriatria, oftalmologia, podologia edo fisioterapia) eta arreta pertsonalizatua zure eskura izango dituzu, baita itxarote-zerrenda laburragoak ere.\nOsasun-aseguruaren inguruko informazio gehiago\nKontsulta itzazu estaldura espezifikoak\nEz zaudenerako zure familia kezkarik izan ez dezan ABANCAren ehorzketa-asegurua dugu. Aseguru honen bidez izapideak burututa eta gastu guztiak estalita utz diztakezu. Gure adituen laguntzari esker, edozein arazo saihestu ahal izango duzu, zure familia eta lagunei inolako gasturik edo eragozpenik eragin gabe.\nKontsulta ezazu hileta-asegurua\nABANCArekin aseguruak badituzu, aseguru-tarifa lauaren bidez, ordainagiri bakarrean batera ditzakezu. Gainera, 12 hilabetetan ordanin ditzakezu, interesik eta komisiorik gabe (% 0 UTB). Gehienez % 7 ordainduko duzu!


Agian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar • ZUZEU\nAgian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar –\nUZEI.eus ataritik jasoa.\nUrte osoa pasatzen dugu guk hitzei erreparatuz, eta aurtengoan ere albiste izan diren gertakariei errepasoa egiteko moduko aukera eman digute denon ahotan ibili diren hitz batzuek: berriak edo berri-antzekoak dira batzuk, baina badira zaharrak ere, askok lehen aldiz aurten entzungo zituzten arren. 20 hitz hautatu ditugu guztira, eta horiexekin ekingo diogu 2018. ekarri digunaren laburpentxo honi.\n1. Zerrendako lehen hitza ez da aurten asmatua, ezta hurrik eman ere. Urtea hasi berritan, urtarrilaren 3an hain zuzen ere, harridura dezente eragin zuen gure artean Euskadi Irratian egin zioten elkarrizketan Aitor Estebanek erabili zuen hitz batek: «jaurri» aditzak. Entzule gehienek ez zekiten ‘gobernatu’ esan nahi duela, ezta «Jaurlaritza» hitzak ere aditz hori duela oinarrian. Hala azaldu zuen, behintzat, Ibon Sarasolak hurrengo egunean Faktoria irratsaioan hitz horren erabileraz galdetu ziotenean.\nBa al zenekiten Jaurlaritza hitzaren atzean jaurri aditza dagoela? @AITOR_ESTEBAN-i entzun diot aditz hau 1.go aldiz @faktoriaEITB-n. pic.twitter.com/ulHjdAipa7\n— mikel elosegi ? (@Mikelelosegiazp) January 3, 2018\n2. Urtarrilean bertan beste hitz bat ikasteko aukera izan genuen gutako gehienok. Hondarribiko aireportuan 30 kilo «qat» atzeman zituztela entzun genuen albisteetan, eta albistean bertan droga horren inguruko azalpenak eman behar izan zituzten kazetariek, albistea behar bezala ulertuko ez zelakoan edo. Hala, azaldu ziguten Catha edulis landarearen hostoak mastekatuta kontsumitzen direla, eta mendekotasun handia sortzen dutela droga horren propietate psikotropikoen ondorioz.\n3. Egun batzuk aurrerago, iragarpen bat egin ziguten Nafarroatik: «gastu-araua» 2018ko hiztegian Nafarroan sartuko zutela esan zuen Joxerra Senar kazetariak. Artean Cristobal Montoro zen Espainiako Ogasun ministroa, eta, delako arau hori 2013an indarrean sartu zen arren, 2017ko abenduan oharra igorri zion Montororen taldeak Nafarroako Gobernuari gastu-araua ez betetzeko zorian zegoela ohartarazteko.\nDefizit helburua, zor helburua… eta orain gastu araua, Montororen hirugarren katea. https://t.co/E6ZDBN5L1B @isantamaria eta @berria\n— Joxerra Senar (@joxerrasenar) January 22, 2018\n4. Eta, nola ez! Urtero bezala, aurten ere izan dugu mendean behin bakarrik gertatzen diren fenomeno gogoangarri horietako bat. Aurtengoa «odolezko superilargi urdina» izan da. Esan zigutenez, duela 150 urte baino gehiago ez zuten bat egiten oraingo baldintza guztiek: Ilargia Lurretik bereziki gertu egotea (superilargia), hilabeteko bigarren ilbetea (urdina) eta tonu gorrixka (odolezkoa). Eta odolezko superilargi urdina gora, odolezko superilargi urdina behera ibili gintuzten egun batzuk, urtarrilaren 31aren inguruan. Nola ahaztu!\n5. Dagoeneko ahaztu samarra daukagula ematen duen arren, otsailean Kataluniako gorabehera politikoen inguruan puri-purian ibili zen beste hitz berri bat: «Tabarnia», independentziaren aurkako batzuk satira gisa asmatu omen duten ustezko herrialde baten izena, alegia. Iaz hasi ginen hitz hori entzuten, baina aurten, Espainiako telebista publikoak Albert Boadella Tabarniako lehendakari gisa aurkeztu zuenean, inoiz izandako oihartzuna lortu zuen, bolada batean behintzat. Edonola ere, ez du ematen bide luzea egingo duenik kontzeptu horrek, oraingoz behintzat.\n6. Batzuetan historia luzeko hitzak guztiz ezezagunak izan daitezke askorentzat albiste jakin batek denen ahotan jartzen dituen arte. Adibidez, gutako zenbatek genekien 2018a arte agente neurotoxikoen familia baten izena zela «novitxok»? Bada, martxoan, Salisbury-n (Ingalaterra) novichok familiako agente neurotoxiko bat erabiliz egindako erasoaren ondoren termino hori eta Theresa May-k adierazitako susmoa (Errusiak deklaratu gabeko arma kimikoak izateari buruzkoa) bolo-bolo ibili ziren medioetan.\n7. Aurten zeresan handia eman dute lanbide prekarioek. Horrela, zenbait banaketa-enpresarentzat lan egiten duten txirrindulari batzuk auzitara jo dute, eta Valentziako epaile batek lehen aldiz ebatzi du Glovo enpresarentzat lan egiten duten txirrindulariak langile autonomoak direla. Jakina da neoliberalek eufemismoak erabiltzen dituztela gaizki ordaindutako lanbide gogorrak erakargarriagoak egiteko: azken batean, denok dakigu bizikleta gainean mezulari-lanetan aritzea baino askoz ere modernoagoa dela (Hegoaldean) rider edo (Iparraldean) biker bat izatea.\n8. Epaitegiak (eta kasu honetan auzitegiak) alde batera utzi gabe, «Manada» kasuaren epaia ezagutu zain geundenean, berriro hizpide izan genuen askorentzat berria zen termino bat: «debeku-errorea». Horrela esaten zaio «Zuzenbidearen kontrakoa dela jakin gabe» delitu bat egiteari, eta halaxe daukagu jasoa Euskalterm terminologia-bankuan ere. Horrela, apirilean, Nafarroako Probintzia Auzitegiak «debeku-errorea» oinarritzat hartuta «Manada» taldeko bost akusatuei zigor arinagoa jartzea erabaki zezakeenaren beldurra adierazi zuen biktimaren defentsak.\n9. Maiatzean, berriz, harridura eragin zuen euskarak erdarari emandako hitz batek. Artean Espainiako Presidentea zen Mariano Rajoyk Albert Riverari deitu zion «aprobetxategi» deitu zion Kataluniari buruzko debatean.\n10. Eta behin umorearen bidea hartuta, ezin aipatu gabe utzi maiatzean atentzioa eman zigun beste hitz bat: «izorraitz». Hizpidea bidea eman zuen, jakina, Hernaniko pilotalekuan pintatuta agertu zen hitz horrek, ustez, euskara ondo menderatzen zuen norbaitek idatzitakoa. Horrek ere ez dirudi bide luzea egingo duenik gure hiztegietan eta gramatiketan, oraingoz, behintzat.\nQueridos @elmundoes , llevamos todo el día queriendo saber cómo dedujeron que #izorraitz era sangriento. Ni en @UZEI_ , ni en @ElhuyarHizk , preguntamos en Euskaltzaindia ( @plazaberri ) y oigan, que no hay manera. ¿Nos podrían citar fuente? Gracias de antemano. Agur.#zalantzak\n— Fantomastxiki (@fantomastxiki) May 16, 2018\n11. Ekainean Osasunaren Mundu Erakundeak aldaketa bat iragarri zuen: transexualitatea nahasmendu psikologikoen zerrendatik atera eta «genero-inkongruentzia» gisa sailkatuko du aurrerantzean. Erabaki horrek ez ditu asebete giza eskubideen aldeko ekintzaileak, baina aurrerapausotzat hartu dute gehienek.\n12. 2018. urteak ekarri dizkigun kirolaren munduko hitzen artetik «bideo-arbitro laguntzaile» («VAR») hautatu dugu. 2018ko munduko futbol-txapelketan lehen aldiz erabili den arbitraje-sistema berria izendatzen du termino horrek, eta dagoeneko badirudi bere bidetxoa egin duela zorioneko VAR horrek.\n13. Bestalde, Frantzian 16 urteko gazteentzat «Zerbitzu Nazional Unibertsala» indarrean ezartzeko egitasmoak, Edouard Philippe lehen ministroak ekainaren amaieran aurkeztu zuenak, zeresana eman zuen ekainaren amaieran. Eta ez da harritzekoa, besteak beste, horretarako Frantziako konstituzioa aldatu beharko zutela esan baitzen orduan.\n14. Eta konstituzioa aldatzen hasita, Espainiakoa ere alda daiteke, nonbait. Behintzat, Carmen Calvo Espainiako Gobernuko presidenteorde eta Berdintasuneko ministroak erreformaren alde zegoela esan zuen «urritu», «gutxitu» eta pertsonak izendatzeko gisa horretako bestelako hitz anakronikoak 1978ko Konstituziotik desagerrarazteko. Nork daki: desagerrarazten badituzte, agian jasoko ditugu hurrengo zerrendan.\n15. Okerrak zuzentzea beti da aberasgarri. Eta horixe egin du aurten gure @zaldieroa maiteak. Hain zuzen ere, Euskaltzaindiak uztailean 189. araua kaleratu zuenetik Berriako zintetan zuzendua ageri da egilearen izena: @zaldieroa (artikulurik gabe). Izan ere, Euskaltzaindiaren arabera amerindiar buruzagien izenak “ez dira izengoitiak, benetako izenak baizik, itzuliak baina benetakoak […], beraz, ez dute artikulurik”.\n– «Zaldi Ero» izena onetsi du @plazaberri-k…\n– Zorionak Miel Anjel Elustondo «Zaldi Ero» argazkilariari!\n— UZEI (@UZEI_) July 18, 2018\n16. Zaldieroaren izenak erakusten duenez, «a» soil batek garrantzi handia izan dezake. Eta ez hori bakarrik, gauzarik itxuraz ñimiñoenak ere herrialde baten osotasuna arriskuan jar dezake, dirudienez. Horrela, uztailaren amaieran Frantziak galarazi egin zuen haurrei zeinu diakritikodun izenak jartzea. Beraz, ñ-dun izenak jartzea galarazita egongo da Frantzian aurrerantzean: Begoña, Beñat, Garbiñe, Iñaki eta gisako izenak n-z idatzi beharko dituzte, gehienez ere, antza denez.\n17. Gauza serioagoetara bueltatuz, «quasar» terminoa ezaguna genuen gutako askok, baina quasar-mota bat, «blazar» delakoa, zer den aurten jakin dugu, seguruenik, gehienok. Izan ere, 2017ko irailaren 22an Hego Poloan dagoen IceCube behatokian detektatu zuten energia handiko neutrino baten jatorria TXS 0506+056 blazarra zela ikusi zuten, eta hariari tiraka ohartu ziren 2014 eta 2015 urteetan IceCuben detektatu zituzten beste zenbaitek ere blazar horretan zutela jatorria. 2018ko uztailean Science aldizkarian gaiaren inguruan argitaratutako bi artikuluren ondorioz izan ziren mintzagai blazarrak.\nEnergia handiko neutrinoen lehen iturria aurkitu dute. Blazar bat da, eta izpi kosmikoen iturri ere izan liteke blazar hori, ezagutzen dugun lehena litzateke https://t.co/n3JzBYj4iu pic.twitter.com/X6DyIeKaEs\n— Elhuyar aldizkaria (@elhuyaraldizk) July 12, 2018\n18. «Erraberoa» ere ahotan ibili dugu aurten. Horren lekuko, zerrenda hauetan ia urtero aipatzen dugun Angel Erroren artikulua, Katalunian erraberoa saltzea onartu zutela-eta idatzitakoa. Jetzi berria den esnea da erraberoa, eta bere horretan, egosi gabe, eros daiteke orain Katalunian.\nGARRO ETA ESNEA [@berria-ko nire gaurkoa] https://t.co/qaUTiV3VIZ pic.twitter.com/U4JrftXBbz\n— Angel Erro® (@angelerro) July 22, 2018\n19 eta 20. Amaitzeko, eta urtea biribiltzeko, Euskaraldiari zor dizkiogun bi hitz zoragarri aipatuko ditugu: «ahobizi» eta «belarriprest». Euskaraldian rol horiek hartu ditugun gehienok ikusi ditugu hobekuntzarako aukera berriak gure eguneroko hizkuntza-ohiturei eta -dinamikei dagokienez. Eta, egia esan, ezusteko ahobiziak ere aurkitu izan ditugu gutxien esperotako lekuetan: esate baterako, Europako Terminologia Elkarteko (EAFT) lehendakari Henrik Nilsson suediarrak euskaraz harrigarriki ondo egin zuen bere sarrera-hitzaldiaren hasierako partea UZEIk EAFTrekin batera antolatutako terminologia-gailurraren sarrera-ekitaldian.\nBeraz, biba zuek, ahobizi, belarriprest, eta Euskaraldiari babesa eman diozuen etxeko eta kanpoko gainerako lagun guztiak.\nHenrik Nilsson yn cau'r gynhadledd. Eskerrik asko, UZEI, #EAFTSummit2018 bikaina errealitate egiten laguntzeagatik eta zorionak 40. urteurrenean. Agur Donostia! @UZEI_ pic.twitter.com/dBBYqKlln4\n— techiaith (@techiaith) November 23, 2018\nAgian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar Agian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar Agian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar Agian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar Agian 2018an ikasiko zenituen 20 hitz berri eta zahar\nhitz berrituak, UZEI\nEl Campillo, Euskal Herrian


Sarean Euskaraz jardunaldiaren IV. Edizioak aurrera eginen du Nafarroan – Sarean Euskaraz\nXAREk Euskarabidea-Euskararen Nafar Institutuarekin batera antolatzen duen Sarean Euskaraz Jardunaldiak aurten formatua aldatuko du pandemia egoera dela medio. Baluarteko Jauregian beharrean modu deszentralizatuan antolatuko da Nafarroako 10 ikastetxeetan. DBHko 4. eta Batxilergoko 1. ikasmailetako ia 925 gaztek hartuko dute parte. 8 lantegi praktiko ezbedin eskaini dira eta ikastetxe bakoitzak ikasle kopuruaren arabera bat edo bi aukeratu ahal izango ditu.\nIkastetxeetan eginen den jardunaldi horretaz gain, 25 lantegi eginen dira Nafarroako 23 udalerritara iritsiko den ikastaro-zikloan. Hauek denak aurrez aurre egitea aurreikusi da, beti ere, segurtasun neurri guztiak modu zorrotzean betez parte-hartzaileen segurtasuna bermatzeko.


Botoak, kontinente guztietan | Mundua | Berria\nKataluniako erreferenduma. Galdeketak munduan\n1 GAILAN HAJI / EFE\nGutxienez XIX. mendetik erabili da erreferenduma estatu independente bat sortzeko metodotzat. Hala sortu zuten Afrikan Liberiako Errepublika 1846an, AEBetatik bereizita. 1905ean, Norvegiak erreferendumean erabaki zuen Suediatik bereizitako estatu bat sortzea, eta, ordutik, gutxienez halako 105 erreferendum egin dira mundu osoan. Gerra Hotzaren bukaeran (1989-1991), olatu bat sortu zen, eta hauek dira ordutik izan diren erreferendumen eredu nagusiak:\nQuebec eta Eskozia\nQuebecek 1995ean egin zuen erreferenduma. 1980an ere egin zuen bertze bat, eta bi kasuetan gidoi bertsua izan zuen: Partit Quebecois alderdia independentzia lortzeko proposamen batekin aurkeztu zen probintziako hauteskundeetara, eta, bozak irabazita, erreferendumera deitu zuen. Bi kasuetan, probintziako gobernuak Kanadakoarekin akordiorik egin gabe edo baimena bilatu gabe deitu zuen erreferendumera, eta Kanadak ez zuen eragozteko ahaleginik egin, ez judizialki, ezta ere, noski, indarrez —ahalegin bakarra Quebeceko herritar talde batek egin zuen 1995ean, baina probintziako Auzitegi Nagusiak ez zuen galdeketa debekatu—. Akordiorik ez zegoenez, independentzia gauzatzeak baiezkoak irabazi ondoreneko negoziazioen menpe gelditu behar zuen, Partit Quebecoisen bide orrien arabera.\nHala ere, independentistek galdu egin zuten; 1995ean, gutxigatik: %49,42 baiezkoak, %50,58 ezezkoak. Hirugarren ekinaldi baterako prestatzen hasi zen Partit Quebecois, baina Kanadako Gobernuak Auzitegi Gorenera jotzea erabaki zuen, oinarri juridiko bat ezartzeko. Gorenak 1998an eman zuen epaia, eta bi oinarri nagusi ezarri zituen: Quebecek ezin duela alde bakarreko independentzia aldarrikatu, eta herritarren «gehiengo argi batek» Kanadatik banatu nahi balu, Ottawako gobernuarekin negoziatu beharko lukeela Quebecekoak.\nHorretan oinarrituta, Kanadako Parlamentuak Argitasunaren Legea (Clarity Act) onartu zuen 2000. urtean. Lege horren bidez, Kanadako Ordezkarien Ganberak boterea du erabakitzeko independentziarako erreferendum baten galdera aski argia den edo ez, eta independentziaren hautuak irabaziz gero aldea behar adinakoa den edo ez. Gainera, lurralde baten independentzia baimentzeko konstituzioa zuzendu behar da, eta, horretarako, gainerako probintzien oniritzia behar da. Quebeceko Gobernuak ez zuen Argitasunaren Legea onartu, eta lege propio bat egin zuen independentziarako baldintzak zehazteko. Quebeceko Auzitegi Nagusia iragan martxoan hasi zen aztertzen Quebeceko lege hori bateragarria ote den Kanadako Konstituzioarekin.\nEskoziaren bidea Quebecekoa bezala hasi zen. SNP Eskoziako Alderdi Nazionala independentziarako erreferendum batera deitzeko konpromisoarekin aurkeztu zen hauteskundeetara, 2007an, eta irabazi egin zituen, baina gutxiengoan agindu zuen, eta ezin izan zuen mandatua bete. 2011n, ordea, gehiengo osoarekin irabazi, eta parlamentua erreferendumera deitzeko legeak prestatzen hasi zen. Quebecen ez bezala, baina, Eskoziako Gobernuak Erresuma Batukoari negoziatzeko eskatu zion, eta Londresek onartu egin zuen. 2012an, Edinburgoko Hitzarmena sinatu zuten bi gobernuek, eta erreferendumaren baldintza guztiak ezarri zituen. 2014ko irailean egin zuten, eta independentistek galdu egin zuten (%44,7 banatzearen alde, eta %55,3 aurka). Katalunian, Euskal Herrian eta Espainian sektore politiko anitzek eredugarritzat dute Eskoziaren adibidea, baina hark ere badu muga bat: ez da prozedurarik ezarri Erresuma Batutik banatzeko —Ipar Irlandan izan ezik, bake prozesuaren akordioak biltzen baitu Irlandako Errepublikarekin bat egiteko erreferendum batera deitzeko aukera—, eta, berriz ere independentziarako ekinaldi bat gertatuz gero, unean uneko borondate politikoaren menpe geldituko da.\nAlde bakarretik, eta gerra\nEsloveniak Jugoslaviatik banatu ala ez erabakitzeko erreferendum batera deitu zuen 1990eko abenduaren 23an. Europako mapa aldatuko zuen olatu baten lehenbiziko galdeketa izan zen. Independentziaren hautuak aisa irabazi zuen (%88 alde, %94ko parte hartzearekin). Jugoslaviak ez zion legezko baliorik onartu, konstituzioaren aurkakotzat jo baitzuen. Hala ere, ez zuen galdeketa eragotzi. Jugoslaviako segurtasun indarren sistema deszentralizatua zen, eta Esloveniako errepublika autonomoko indarrek ez zuten ahaleginik egin erreferenduma eragozteko. Nazioarteak ez zion baliorik onartu galdeketari. Tentsio handiko hilabeteak izan ziren hurrengoak, eta 1991ko ekainean, erreferendumaren emaitzak oinarritzat hartuta, Esloveniako Parlamentuak independentzia aldarrikatu zuen. Orduan bai, Jugoslaviak operazio militar bat hasi zuen errepublika autonomoa kontrolpean mantentzeko, baina huts egin zuen. Eslovenia de facto estatu independentea zen, eta 1991ko abenduan Alemaniak formalki onartu ondoren, nazioartearen onarpena erreskadan lortu zuen. Jugoslaviarekin 2000. urtean ezarri zituen harreman diplomatikoak.\nEsloveniako erreferendumaren eredua Kroaziak (1991ko maiatza), Mazedoniak (1991ko iraila) eta Bosnia-Herzegovinak (1992ko martxoa) jarraitu zuten hurrenez hurren. Eslovenian bezala, Jugoslaviako Gobernu Federalak ez zuen galdeketa bakar bat ere eragotzi. Gehiengo argiek babestu zuten independentzia, baina errepublika bakoitzeko gutxiengo etnikoak nagusi ziren eremuetan —Bosniako kroaziarren kasuan izan ezik— boikot zabala egin zieten galdeketei. Eslovenian bezala, independentzia deklaratu ondoren piztu ziren gatazkak —Mazedonian izan ezik—, baina Eslovenian ez bezala, Kroazian eta Bosnian dozenaka milaka herritar hil zituzten gerran.\n1991-1992 artean, erreferendum gehiago egin ziren Jugoslavian, nazioartearen onarpenik gabekoak horiek ere. Montenegroko errepublikak ere egin zuen, Bosniakoaren egun berean, baina ez zuen independentziari buruz galdetu, Jugoslavian gelditzeari buruz baizik. 2006an, ordea, Serbiatik bereizita estatu independente bat sortzeari buruz galdetu zuen. 2003ko konstituzioak baimentzen zuen independentziarako erreferenduma. Hala ere, EB Europako Batasunak gutxieneko langa bat ezarri zion Montenegrori, independentzia onartzeko: baiezkoak gutxienez botoen %55 lortzea. Ozta-ozta, %55,5ek bozkatu zuten alde. Parlamentuak 11 egunen buruan deklaratu zuen independentzia (ekainaren 3an).\nJugoslaviaren garai berean, SESB Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna ere kolokan paratzen hasia zen. Baltikoko hiru errepublikak izan ziren independentziaren aitzindariak. 1988an, perestroika-ren irekiera aroa baliatuta, mugimendu independentistak anitz azkartu ziren. Mobilizazio masiboak antolatu zituzten, eta 1990ean errepublika bakoitzeko sobieterako hauteskundeetan alde handiz irabazi zuten. Jugoslaviako errepublikek geroago egin zuten bidearen kontrakoa egin zuten Baltikokoek: lehenik, independentzia aldarrikatu zuten —Lituaniak lehenik, 1990eko martxoaren 11n—, eta ondoren egin zituzten erreferendumak —Lituaniak lehenik, 1991ko otsailean—. Guztietan, independentistek aisa irabazi zuten. Bitarte horretan, SESBek ez zituen independentzia aldarrikapenak onartu, eta errepublikak blokeatu eta zenbait operazio militar ere egin zituen. Hala ere, ez zituen erreferendumak eragotzi, eta ez zuen errepubliken kontrol eraginkorra hartu. Nazioartean, ez AEBek, ez Europako herrialdeek ez zieten independentzia onartu. Hilabeteetako ezegonkortasunaren ondoren, 1991n SESBeko Alderdi Komunistaren sektore batek emandako estatu kolpeak egoera aldatu zuen: kolpeak huts egin, eta irailean SESBek Baltikoko errepubliken independentzia onartu zuten. Jarraian, SESBeko errepublika gehiagok egin zituzten erreferendumak, eta abenduan batasunaren desegitea sinatu zuten Errusiak, Ukrainak eta Bielorrusiak.\nSESBen desegiteak, ordea, ez zituen lurraldetasun arazo guztiak konpondu. 1992tik hasi eta 2014raino, sortutako errepublika berrietan independentziarako erreferendum gehiago egin dira. Nazioartean onarpenik ez dute lortu, baina de facto independenteak diren estatu gehiago sortu dira: Abkhazia, Hego Osetia, Donetsk eta Luhansk...\nGaur arte, munduan egin den azken erreferenduma izan da Iraken barneko Kurdistango Eskualde Autonomoarena: joan den astelehenean bertan. %72ko parte hartzearekin, %92 independentziaren alde. Katalunian bezala, alde bakarrez antolatu da erreferenduma, Irakekin adostu gabe, eta nazioartearen onarpenik gabe. Baina Kataluniarekin ezberdintasun nabarmenak ditu Irakeko Kurdistanek: bata, ingurune geopolitikoa; eta, bertzea, lurraldearen kontrola, eskualde autonomoko gobernuak guztiz kontrolatzen baitu bere eremua, baita inguruan biztanle kurduak dituztenena ere. Ondorioak, oraindik, ikusteko daude: eskualde autonomoak ez du independentzia aldarrikatu, nazioarteak ez du erreferenduma onartu, eta Irakek eta inguruko herrialdeek erasokor erantzun diote.\nLegezkoa, ez loteslea\nIrakeko Kurdistanekin batera, Puerto Ricok ere aurten egin du independentziari buruzko erreferenduma; zehazki, aukeretako bat zen independentzia, eta bertzeak ziren egungo estatusari eustea (AEBen estatu elkartua) eta AEBetako estatu federal bihurtzea. %22ko parte hartzearekin, %97k estatu federal bihurtzearen alde egin zuten. Galdeketa legezkoa zen eta AEBek onartutakoa, baina uhartean egin diren gainerakoak bezala —1993tik, lau—, ez da betebeharrekoa, eta praktikan Washingtonen borondatearen menera dago irla.\nAfrikan eta Asian deskolonizazio prozesua ia erabat bururatu zen 1970eko hamarkadan, baina horrek ez zituen gatazka nazionalak bukarazi. Horietako batzuei konponbidea emateko, NBEk gainbegiratutako erreferendumak egin dituzte, eta 1993tik hiru estatu sortu dira horrela, nazioartearen eta banatutako estatuen onarpen osoarekin: Eritrea Etiopiatik (1993), Ekialdeko Timor Indonesiatik (1999an galdketa, 2002an independentzia) eta Hego Sudan Sudandik (2011). Ozeanian ere halako erreferendum bat egitekoa da 2019an, Papua Ginea Berriaren eta Bougainville uhartearen arteko gatazka bukatzeko. 2001ean sinatu zuten bake akordioan bildu bezala. Aste honetan, ordea, Peter O'Neill Papua Ginea Berriko lehen ministroak adierazi du erreferenduma gibelatu litekeela, eta horrek Bougainvilleko gobernu autonomoa haserrearazi du.\nEuropatik urruti, bai\nEskoziakoaz gain, EBko estatuek haien menpeko lurraldeetan independentziari buruzko erreferendum gehiago egitea onartu dute azken hamarkadotan, nahiz eta ez diren Europan izan. Erresuma Batuaren eta Herbehereen Karibeko hainbat uharteetan egin dituzte —guztietan independentziaren hautuak galdu zuen—, eta, Ozeanian, Kaledonia Berriak erreferenduma egitekoa du hurrengo urtean, 1998an Frantziarekin ala hitzartu ondoren.


Afari beganoa eta "Bertxortan" ikuskizuna gaur, Usurbilgo Gaztetxean | Noaua Kultur Elkartea\nHemen zaude: Hasiera » Aisia » Afari beganoa eta “Bertxortan” ikuskizuna gaur, Usurbilgo Gaztetxean\nAfari beganoa eta “Bertxortan” ikuskizuna gaur, Usurbilgo Gaztetxean\nBy\tnoaua\ton\t2016-11-10\tin\tAisia, Jendartea, Kultura\nHainbat ekimen antolatzen ari dira lau urte bete dituen Usurbilgo Gaztetxean, urte amaiera honetarako. Hasteko, afari beganoa ostegun honetan eta “Bertxortan” ikuskizuna:\n20:30 Afari beganoa borondatearen truke, Usurbilgo Gaztetxean.\nOndoren, Bertxortan (antzerki eta bertsoen ikuskizuna).\n3. Kaosa eta Lentejak jaialdia.\n“Hasi prestatzen dilista errezeta berriak txapelketarako, lehia ziurtatua baitago!”.\nKitarrentzako pedalen tailerra. “Kitarrentzako pedalak garesti daudela eta nazkatuta, geronek egin genitzake eta hori ikasteko tailerra egingo dugu. Horrela Olentzerori eskatu beharrik ez! Pedalen menua laster zabalduko dugu! Interesatuak deitu 608 566 683 zenbakira”.\nAntolatzailea: Usurbilgo Gaztetxea.


Fermin Muguruza eta Daniel G\nNo More Tour Fermin Muguruza - Daniel G\nNo More Tour dokumentala ikusten bukatu orduko, gogoeta eta idei batzuk etorriko zaizkio ikusleari arrapaladan. Horietatik, lehenetako bat Fermin Muguruza & Kontrakantxak joan berri zaigun 2013. urtean egindako biraren tamainaren ingurukoa da. Bagenekien aurretik ere (eta bitartean) hordagoa handia zela, baina pelikulak oso ongi islatzen du Europa, Hego eta Ipar Amerika, Asia eta Ozeanian barrena bost hilabetetan egindako biraren handitasuna.\nBigarren ideia Fermin Muguruzaren "gaitasuna" da zubiak eraikitzeko, munduan zeharreko txoko askotako eragile eta pertsonekin sareak jostekoa, hain zuzen ere. Eta honek, bat egiten du gainera, irundarraren filosofia eta mezu internazionalistarekin, mundu osoko errealitateetara egokitzen den diskurtsoa; herri-liberazioak, elkartasunak, berdintasunak, askapenak... dimentsio unibertsala baitute, tokian tokiko ezaugarri eta egoeretatik harago. Horregatik, DVDaren kontrazalean irakurri dugun esaldiarekin ("munduan barrena topatutako erresistentzia eta konplizitatez osatutako mapa bat marrazten du") bat gatoz.\nUrteen poderioz eraikitako sarea da, Kortaturen garaian hasi zena, Negu Gorriak-ekin segitu zuena... Zentzu honetan, esanguratsua izan da garai zaharretako hainbat pertsona dokumentalean hitz egiten ikustea.\nFermin barrutik zein kanpotik\nIzan ere, dokumental honek, kontzertu bira baten kontakizun klasikoa (bere zentzu hertsian ulertua) gainditzen du. Biraren pasadizo eta irudiekin batera, 50 urte bete berri dituen Ferminen ibilbidea, jarduna eta jarrera nabarmentzen dira bereziki, bere lan egiteko modua, aipatutako nazioarteko sarearen jostea... Eta, horretaz gain, taldearen barne funtzionamenduari buruzko hainbat xehetasun interesgarri eta argigarri aurkituko ditu ikusleak.\nInportantea da argitzea dokumental honetan Ferminek ez duela hitz egiten. Oraingo honetan, bere ingurukoek, edo modu batean edo bestean Ferminekin harremana izan duten pertsonek dute hitza: biran parte hartutako kideek eta musikariek, kontzertu programatzaileek, aktibistek, eragileek, lagunek, beste musikari batzuek... Elkarrizketatuen artean gainera, sorpresa bat edo beste aurkituko dugu, Lucio Urtubia anarkista nafarra kasu.\nNo More Tour 2012ko Donostiako lehorreratze piratarekin hasten da eta Tolosako Bonberenea Sutan jaialdiarekin bukatu, 2013ko abuztuaren 31n. Bi data hauen artean, Ferminek eta Kontrakantxak lau kontinente zapaltzen dituzte eta 55 kontzertu eskaini. Zuloak taldeko kideen presentzia ahaztu gabe noski.\nMomentu emozionanteak eta bereziak asko dira, Newroz jaialdiarena kasu. Hala ere, milaka pertsonen aurrean jo zein lokal txikietan aritu, zuzeneko irudiek taldearen energia uholdea erakusten dute. Dokumentalak ere, tourra martxan zegoela sortu ziren arazoak kontatzen ditu, Sorkunen "bajoia" edo Mikelek bira utzi behar izan zuenekoa... Zentsura eta debekuak eta hainbat herrialdetara sartzeko zailtasunak ere islatzen dira lan honetan.\nIkus-entzunezko hau DVD formatuan argitaratu du Talka Records & Films-ek. Biraren kontzertu guztien argazkiez osatutako koadernotxo bat dakar, eta estra ugari ere, tartean Balazalak, Shoot the Singer, Itzuliko naiz, Asthmatic Lion, Ezin ihesi Berlin eta Arnaldo Otegi aske bideoklipak.\nGauza gehiago konta genitzakeen, eta seguru beste asko aipatu gabe utzi ditugula nahi gabe. Hala ere, Daniel Gomezek zuzendutako (Fermin zuzendari laguntzailea izan da) dokumentalaren mamia laburbildu dugulakoan, hemen utziko dugu. Ziur ez dakiguna da No More Tour hau Irungo musikariaren azken bira izan den, edo, aitzitik, hemendik urte batzuetara berriz plazara ateratzeko arra sartuko zaion... Ikusiko dugu.


Portafolio on baten sekretuak | Sormenak linean\nPortafolio on baten sekretuak\nPortafolioa Lana bilatzerakoan eta gure identitatea modu sendo eta arrakastatsuan eraikitzerakoan konta dezakegun arma onena da. Guk sortutako eta arrakasta izan duten proiektuen aukeraketa bat erakusteko leihoa izango da. Aurreko artikuluetan gai hau landu dugu baina egia da inoiz ez dugula alderdi estrategikoenean sakondu. Gu ezagutzea ezinbestekoa da geure burua ondo saltzen jakin. Ezagutu gure historia, dugun potentziala eta enpresa bati ekar diezagukegun ezagutza. Dena ez dago hemen, profesional gisa ezagutzea oso garrantzitsua da, baina are garrantzitsuagoa da parte hartu nahi ditugun enpresak eta proiektuak ezagutzea.\nHori dela eta, gaur aprobetxatuko dut zure zorroak prestatzerakoan eta zure irudia diseinatzaile, artista eta batez ere adimen sortzaile gisa:\nHasi aurretik gogoratu nahi nuke zentzu honetan oso baliagarriak izan daitezkeen artikulu hauek bisitatu ditzakezula:\nKargokolektiboa: zure Portoflio-n lan egiteko alternatiba ona\nDiseinuaren munduko profesionalen zorroak\nDiseinatzaile Grafikoen Sormen Curriculum Inspiratzaileak\nBideo inspiratzaile eta harrigarria berreskuratzen da\nBuru sortzaileentzako doako curriculuma\nDiseinatzaile grafiko autonomo gisa bizirik irauteko aholkuak\nDiseinatzaile grafikoentzako lineako zorroak sortzeko aholkuak\n1 Nor zara? Nora zoaz?\n2 Zein da zure helburua?\n3 Zure bertsiorik onena\n4 Ideia materializatu bakoitza arrakasta da, tratatu horrela\n5 Diseinatu gutxienez bi zorro mota\nNor zara? Nora zoaz?\nArlo batzuetan oso indartsuak izateagatik bereizten diren enpresak eta agentziak daude, horietan espezializatuta daude, beste batzuetan baino gehiago. Zuk, edozein enpresak bezala, ezaugarri, trebetasun eta potentzial zehatzak dituzu. Zure egitekoa zure profilarekin bat datozen proiektuak edo enpresak bilatzea izango da. Oso garrantzitsua da nahi duzun enpresak eskaintzen dituen produktuak eta zerbitzuak aztertzea.\nSortu jakintza-arloen zerrenda, zure ustez ondo moldatzen zarela eta modu eraginkorrean funtziona dezazun. Ondoren, ikertu eskaintzen den proiektuaren beharrak zure esperientziarekin eta trebetasunekin bat datozen. Bisitatu konpainiaren webgunea, begiratu bere katalogoa, aurreko proiektuak ...\nLehen puntuan zure alde ustiatu ditzakezun puntu komunak daudela aurkitu baduzu, hurrengo fasera pasatzeko unea da. Orain zure helburua modu argi eta guztiz zehatzean zehaztu behar duzu. Helburu hori zure sormena eta zure ezagutza programa edo trebetasun jakin batean laguntzea izan daiteke edo, adibidez, hainbat produktu eta zerbitzu dituen ETE bati pakete bakarra eskaintzea ...\nZure helburuaren arabera, zure zorroa horretara egokitzen aldatuko da eta hau da, zehazki, edozein diseinatzailek bilatu beharko lukeena. Puntu honetara iristea lortu baduzu, dagoeneko enpresara iritsiko diren proposamen masetatik bereiztea lortu duzu.\nHautatu proposatutako helburuarekin bat datozen bost emaitzak, emaitza onena lortu dutenak eta nahi diren itxaropenak lortu dituztenak. Denbora oso baliotsua da bere proiekturako hautatzeko edo kontratatzeko erabakia hartuko duenarentzat; beraz, esplizitua izaten saiatu beharko zenuke sasoi betean ez jotzen eta konpainiaren guztiz osagarriak diren proiektuak aurkezten.\nIdeia materializatu bakoitza arrakasta da, tratatu horrela\nZure proposamena aurkezterakoan, sormen prozesuaren xehetasun interesgarrienak azaldu behar dituzu. Informaziotik hasi eta emaitzen ebaluaziora arte, xehetasunez, zehatz eta dotoreziaz landu beharko zenukeena. Zure proposamena inpaktu positibo handiagoarekin aurkezteak eta lortu nahi duzun arrakastatzat aurkezteak zuzendaritza taldeari zure proposamena serio hartzera bultzatuko du. Pantaila sinple bat baino askoz haratago doa hau, zure baliabide eta aukera arsenalak erakusteko da.\nDiseinatu gutxienez bi zorro mota\nZure burua aurkezteko modu desberdinak izan beharko zenituzke. Gutxienez jada esaten dizut bi liratekeela egokiena. Horietako batek Dribble edo Behance bezalako plataforma soziala erabiltzen du. Horrek zure burua modu arinean eta eraginkorrean erakusteko gaitasuna emango dizu denbora laburrean sormen gisa erakusteko.\nBigarren zorroa zabalagoa izan behar da, PDF edo inprimatutako formatuan. Honetan zure arrakasta kasuak zehatz-mehatz azaltzeko askatasun handiagoa izango duzu eta bertan xehetasun guztiak zaindu beharko dituzu (diseinua, zure nortasun grafikoa ...)\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » General » Diseinu grafikoa » Portafolio on baten sekretuak


LOMCE legearen mehatxua - Tolosaldea - Tolosaldeko ataria\nLOMCE legearen mehatxua\nAinhoa Oiartzabal 2013-11-07 12:03\nEskualdean hainbat protesta egin dira LOMCE legearen kontra. Irudian, Lizartzan eginiko bat. I. TERRADILLOS\nLaster onartuko du Espainiako Kongresuak LOMCE hezkuntza lege berria. Arauak euskal hezkuntza sisteman ekar ditzakeen ondorioei buruz aritu dira mahai inguru batean LAB, ELA eta EILAS sindikatuak. 'Ekimen euskaldunak auzolanean Elkarrekin' elkarguneak prestatu duen egitarau sortaren lehen ekitaldia izan da.\nEspainiako FAES fundazioak (Jose Maria Aznar Espainiako presidente ohiak gidatzen du ) duela urte batzuk argitaraturiko txosten bat da LOMCE-ren edo Hezkuntza Kalitatea Hobetzeko Lege Organikoaren ernamuina. Hala, ikaslearen hezkuntza integrala bermatuko lukeen hezkuntza ereduari baino gehiago, helburu neoliberalekin bat datorren sistemaren alde egiten du lege proposamenak. Ikasleei azterketa gehiago egingo zaizkie, ebaluazio sistema Madrildik ezarriko dute eta oro har, ikastetxeen eta tokiko hezkuntza komunitateen erabaki ahalmena nabarmen murriztuko du. Gainera, ikasleak espainiartzeko helburua duela ere aitortu dute haren sustatzaileek.\nAzken 30 urteotan unibertsitatez azpiko ikasketak arautzeko Espainian onartu eta Hego Euskal Herrian ezartzen duten zazpigarren hezkuntza legea izango da Wert legea delakoa, alderdi bakarrak sustatua eta defendatua. Izan ere, Espainiako PPren Gobernua bakarrik geratu zen joan den urriaren 9an Kongresuan legea onartzeko eginiko bozketan; legearen kontra bozkatu zuten oposizioko alderdiek, eta gainera, PPk gehiengoa galtzean, legea kenduko dutela ohartarazi zuten.\nGaur egun Espainiako Hezkuntza ministro den Jose Ignacio Wertek eskola porrota aipatzen du legearen defentsa arrazoitzeko: izan ere, Espainian, porrotaren datuak kezkagarriak direla dio (%26k uzten du eskola), eta emaitza horiek gastu handia sortzen dutela. Hego Euskal Herrian, ordea, askoz ere txikiagoa da eskola uzten duten ikasleen datua: %12-13 (%14 Europan). Eta datuen arteko alde hori, Espainiako eta Hego Euskal Herriko hezkuntza sistemaren arteko diferentziaren adibide bat besterik ez da.\nAzken aldian bai Hego Euskal Herrian bai Tolosaldean mobilizazio ugari egin dira Wert legea-ren kontra. Besteak beste, urriaren 12an Bilbon LOMCE-ren kontra antolatu zen manifestazioan hartu zuten parte Euskal Herrian Euskarazek, Ikasle Abertzaleek, Ikastolen Elkarteak edota LAB, ELA eta EILAS sindikatuek. Hain zuzen, hiru sindikatuotako ordezkariek hartuko dute parte gaur, 19:30ean Tolosako kultur etxean LOMCE legea. Zein ondorio izango ditu gure seme-alaben heziketa sisteman? mahai inguruan. Legeak proposatzen dituen aldaketak esplikatzearekin batera, zer ondorio ekarriko dituen eta horri aurre egiteko zein urrats eman daitezkeen azalduko dute.\nHona hemen legeak ezarriko dituen aldaketa nagusienak:\nEuskaraz ikasteko eskubideari eragingo al dio?\nIkasleek gaztelaniaz ikasteko eskubidea dutela jaso dute legean, baina horrek, ez du Hego Euskal Herrian aldaketarik eragingo; egungo hizkuntza ereduetan jasotzen baita gaztelaniaz ikasteko aukera (A eredua). Katalunian aldiz, hezkuntza publikoan katalana denez irakats-hizkuntza, norbaitek gaztelaniaz ikasi nahiko balu, hark ikastetxe pribatuetan gaztelaniaz ikasteagatik ordaindu beharreko gastua ordainarazi nahi diote administrazioari.\nHizkuntzen artean mailaketa egin dute: irakats-hizkuntza gaztelania dela jaso dute. Euskarak maila apalagoa izango du. Horrenbestez, eta gaztelaniaz ikasteko eskubidea bermatu behar dela jaso dutenez, egungo hizkuntza ereduak gainditu lituzkeen balizko murgiltze ereduari (Kataluniako eredua) ateak ixten dizkio legeak.\nZer aldaketa ekarriko du edukietan?\nEspainiako Gobernuak erabakiko du ikasgai nagusien curriculuma —Historia eta Geografia, Matematika, Gaztelania,...—. Beste ikasgai batzuetan, ordea, erkidegoek izango dute erabakitzeko ahalmen gehiago. Baina Espainiako, Hego Euskal Herriko, Galiziako eta Herrialde Katalanetako ikasleek, curriculumaren %65 bat eta bera izango dute eta gainera, ikasi dutela baloratzeko kanpo azterketak egingo dizkiete.\nZenbat azterketa berri egin beharko dira? Zeinek zuzenduko ditu?\nIrakastaldi bakoitza amaitzean, azterketa bat jarriko dute, eta gainditu egin beharko da titulua jasotzeko —DBHn eta Batxillergoan—. Azterketak Madrilek ezarriko ditu eta hark baloratuko ditu.\nEbaluazio sistema kanpotik ezarrita, eduki propioak lantzeko aukera nabarmen murriztuko da, eta ordu asko azterketa hauek prestatzeko bideratuko dira ikastetxeetan. Ondorioz, ikastetxeek akademien funtzionamendua har dezakete, eta azterketa prestatzera baino ez da joango eskolara jende asko.\nHorrekin batera, DBHa bukatzeko «zailtasunak» dituzten ikasleak Lanbide Heziketara bideratuko dituzte, Lanbide Heziketan oinarrizko maila sortuko baitute. Finean, «ikasle txarrak» bertara bideratu nahi dituztela uste dute legearen aurkako eragileek, eta hamarkadak atzera egitea dela diote.\nNoiz jarri nahi dute indarrean?\nEspainiako Kongresutik igaro ostean, Espainiako Senatua ari da legea aztertzen. Handik berriro Kongresura itzuliko da eta PPren gehiengoarekin onartu egingo dela espero da. Hala gauzak, bi ikasturteren buruan indarrean jartzea espero dute. Dena dela, Kataluniako Generalitateak adierazi du legea Auzitegi Konstituzionalera eraman nahi duela.\nErlijioak garrantzi handiagoa izango al du?\nIkasgaiaren pisua areagotu egingo du erreformak, hautazko ikasgaia izango baita, eta notarako balioko baitu. Gainera, Herritartasunerako Hezkuntza kendu egingo dute, eta kutsu politiko nabariko beste ikasgai bat jarriko dute.\nAutonomia urrituko al zaie ikastetxeei? Erabaki ahalmena galduko al dute inguruko eragileek?\nEskola kontseiluen indarra ahuldu egingo du erreformak: soilik kontsultarako izango dira. Beraz, zeresan gutxiago izango dute irakasleek, ikasleek eta gurasoek. Zuzendariei ahalmen handiagoa emango diete; besteak beste, langileak hartu ahal izango dituzte. Zuzendariak aldiz, titulu jakin bat lortu beharko dute zuzendari gisa lan egiteko eta Madriletik erabakiko dira.\nIkasle Abertzaleak: «Gure kultura eta hizkuntza zapalduak izango dira»\nHezkuntzako eragileekin batera, ikasleak ere kezkatuta daude lege berriarekin. Ikasle Abertzaleek adibidez, hainbat ekimen egin dituzte Lomce legearen kontra. Azkena, joan den urriaren 25ean egin zuten; herri eskoletan landu zuten gaia, «gizartea sentsibilizatzeko», Eider MIntegi (Lizartza, 1995) Ikasle Abertzaleak elkarteko kideak Tolosaldeko Ataria-ri adierazi dioenez.Bere ustez, legeak Euskal Herria eta Katalunia bezalako herrien kontra joatea du helburu: «Gure kultura eta hizkuntza zapalduak izango dira; ikasgaietan eman beharreko materia Madrilen erabakia izango baita» Gainera, sexu bereizketa bultzatu duela nabarmendu du; «emakumezkoak eta gizonezkoak bereizten dituzten ikastetxeei diru laguntzak emango dizkiete». Bestalde, ikasleak «zapalduak eta zapaltzaileak» izateko bereiziko dituztela dio, eta enpresa munduari begira heziko dituztela. Lege honen alternatiba Euskal Eskola Nazionala dela azpimarratu eta indarrak batzera deitzen dute.


barren.eus - Maite Maiora mendaroarrak, garaipena eta errekorra Zegama-Aizkorri mendi maratoian\nMaite Maiora mendaroarrak, garaipena eta errekorra Zegama-Aizkorri mendi maratoian\nArgitaratua: 2017-05-28 13:35\nZegama-Aizkorri mendi maratoia irabazi du Maite Maiorak, bere ametsetako bat egia bihurtuz. Mendi maratoiko Munduko egungo txapelduna den Maiorak mendiko maratoi prestigiotsuenetakoa, eta mendi lasterkarien kuttunenenetarikoa, irabazi du estreinakoz. Gainera, probako errekorra ondu du.\nHandia egin du Maite Maiorak, oraingoan ere. Zegama Aizkorri mendi maratoiaren 16. edizioa irabazi du emakumezkoetan. Maiorarentzat 2014an eskuratu zuen hirugarren postua zen orain arte Zegama Aizkorrin zuen posturik onena.\nMaite Maioraren aurkaririk gogorrena Silvia Rampazzo italiarra zan da gaur. Hogeigarren kilometrotik lehen postuan igaro da Rampazzo eta haren atzetik antxitxikari mendaroarra eta Megan Kimmel. Maiorak, baina, aurrea hartu dio Rampazzori, eta lidergoari eutsi dio, Rampazzo uneoro gertu izan badu ere. La Sportiva taldeko saltakariak lau ordu, 34 minutu eta 27 segundoan osatu du 42 kilometroko ibilbidea, Emmanuela Briziok zeukan probako errekorra onduz. Silvia Rampazzok egin du bigarren (04:37:17) eta Sheila Aviles sailkatu da hirugarren postuan (04:43:24).\n• Errekorra gizonezkoetan\nGizonezkoetan Stian Argermund norvegiarrak irabazi du Zegama Aizkorri maratoia hiru ordu eta 45 minutuko denbora eginda, eta hala, egunotan Everest inguruetan dabilen Kilian Jornetek 2014an ezarri zuen errekorra ondu du, hiru minutu baino gehiagoan ondu ere. Angermund munduko txapelduna da mendi maratoian eta kilometro bertikalean. Euskal lurretan eman duen asteburu hau ez du berehalakoan ahaztuko. Angermundek Zegama-Aizkorri kilometro bertikala irabazi zuen barixakuan eta mendi maratoia gaur, errekorra ezarriz gainera.\nMarco De Gasperi italiarrak eskuratu du bigarren postua (03:48:19), Marc Lauenstein suitzarrak egin dub hirugarren (3:53:26) eta Aritz Egea euskalduna ailegatu da laugarren postuan helmugara. Urretxuarrak gainera, euskaldunen errekorra hautsi du, 03:55:40ko denborarekin.\nElgoibartarrei dagokionez, Javi Dominguez 30. postuan sailkatu zen, 04:20:35eko denbora eginda. Dominguezekin batera sartu zen helmugan Ander Barrenetxea, 31. postuan. Gorka De La Horra 43. postuan sailkatu zen, 04:29:42ko denborarekin, Ioritz Conde 154. postuan (04:58:23), Mikel Arosa 259. postuan (05:39:50), eta 337. postuan Gorka Mir (06:21:26). Gotzon Zulaika mendaroarrak ere parte hartu zuen. 105. postuan sailkatu zen 04:48:22ko denbora eginda. (sailkapen osoa)\n*Argazkiak: Jordi Saragossa; Goierriko Hitza, YSF.


Anton Makarenko - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBilopillia (en) , 1888ko urtarrilaren 13a\nUkrainako Sobietar Errepublika Sozialista 1922)\nGolitsyno (en) , 1939ko apirilaren 1a (51 urte)\nPoltava National Pedagogical University (en)\npedagogoa, hezitzailea, ez-fikzio idazlea, idazlea eta irakaslea\nAnton Semionovitx Makarenko (errusieraz: Анто́н Семёнович Мака́ренко, ukraineraz: Анто́н Семе́нович Макаре́нко; Bielopolie, Ukraina, 1888ko martxoaren 13agreg./martxoaren 1ajul. - Mosku, 1939ko apirilaren 1a) sovietar pedagogo bat izan zen. Bere pentsamendu pedagogikoa hezkuntza jarduera kolektibista moduan ulertu zuen, aldi berean, garaiko sovietar ideologiari jarraiki, hezkuntzaren emaitza, errendimendu eta produktibitatea nabarmenduz. Eskolak komuna moduan antolaturik, ezaguerak transmititzeaz gainera, haur eta gazteen nortasun osoa osatu behar zuela aldezten zuen. Horrela, garaiko pedagogismo aurka jotzen zuen, hezkuntzaren helburua ideologia sozialistak eredutzat zituen pertsonak sortzea zela baieztatuz. Besteak beste, Gorki kolonia eta Dzerzhinski komuna eskola kolektiboak sortu zituen, non haur eta gazteek ikasiz gainera produkzio lan produktiboak ere egiten zituzten, antolaketa zorrotz batez. Bere lanetatik Poema pedagogikoa izenburukoa da ezagunena.\n2 Pedagogiarekin kontaktua\n3 Maila-igoerak eta lekualdaketak\n4 Urriko Iraultzatik aurrera\n5 Urriko Iraultzaren ondoren\nAnton Semionovich Makarenkok 15 urte zituela hasi zen hezkuntzan lan egiten, hasieran irakaslearen laguntzaile gisa eta 17 urte zituela irakasle bilakatu zen. 1920.urtean, adingabeko delitugileentzako zentru bat sortzea eskatu zioten Errusiako hegoaldean, hain zuzen ere Poltava inguruan, zentru horrek Colonia Maxima Gorki izena hartu zuen. Bertan kaleko haurrak hartzen zituzten, haien gurasoak Gerra Zibilean, epidemien edo gosearen ondorioz hildakoak ziren, haur horiek berehala gazte azkarrak, moral altukoak eta gustu estetiko altukoak bilakatzen ziren. Makarenkoren hitzetan, gazte bat gaiztoa izatekotan gizarte baldintza desegokien ondorioz da.  \nMakarenkok sistema pedagogiko berritzailea sortu zuen, hori eleberri, antzezlan eta gidoi zinematografikoen bitartez islatzen zen. Autorearen obrarik garrantzitsuena Poema Pedagogiko deiturikoa da, hura medikuak, pedagogoak eta ingenieroak antzezten zuten. \n1917ko Irailean, bigarren hezkuntzako ikuskatzailearen posizioa hartu zuen. Urte berean Errusiako Iraultza hasi zen, Makarenko bere burua identifikatu zuen eta une aproposa iruditu zitzaion eskoletan gizarte berriko izaera kolektibo eta produktiboa ezartzeko. Errusiako Iraultza garaian %80ko analfabetismo tasa zuen herri bati hezkunza eskeini ondoren 1939ko Apirilaren 1ean hil egin zen. \nPedagogiarekin kontaktua[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n1904ean 16 urte zituela, institutoa bukatu zuen ikasgai guztiak nota ezin hobeekin gaindituz eta urte bateko luzeera zuen pedagogia kurtso batean sartu zen, bertan langileria auzoetako haur hezkuntza klaseetarako irakasleak prestatzen zituzten. 1905eko udaberrian Makarenkok kurtsoa bukatu zuen eta urte bereko udazkenean irakasle gisa hasi zen bere aitak lan egiten zuen inguruko eskolan. Makarenko irakasle ezin hobea zen, ezagutza handiko gizona izateaz gain ezagutza horiek era magistralean transmititzen bazekien, gainera pentsatzen eta arrazoitzen irakasten zuen. Hala ere, esan beharra dago, ikasleek Makarenko errefusatzen zutela.\nMakarenkori pedagogiarekiko interesa ebaluaketa bateko noten oreka egitean piztu zitzaion, momentu hartan haurrekin esperimentatzea erabaki zuen. Horretarakohaur bakoitzaren batez bestekoa atera zuen eta lortutako emaitzaren arabera zerrenda bat egin zuen, lehenengo postutik azkenengora. Hori egiterako orduan, azkenengo postuan gelditu zen haurra samintasun sakonean sartu zen, horrek Makarenko hunkitu egin zuen. Ondorioz, Makarenkok zera ikusi zuen, irakasle ona izateko ezagutzak transmititzeaz gain ikasle bakoitzaren berezitasun guztiak ulertu behar zituela. \nMaila-igoerak eta lekualdaketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n1911an Makarenko hezkuntzako ikuskatzaile gisa Dolinskaiara bidali zuten. Bere klaseetan kognitiboa zena emozionalarekin batzen zuen, horrela bere ikasleen aisialdian esfortzu intelektual handia behar ez zuten ekintzen bidez, hau da, antzerki eta jolas desberdinen bidez hezitzen zituen.\n1914an Poltavan irekitako Pedagogia institutua sortu zuten, bertan bigarren hezkuntzarako irakasleak prestatzen zituzten. Makarenkok inoiz ez zuen galdu ikasteko gogoa, hori dela eta berehala izena eman zuen ikasle gisa. \nUrriko Iraultzatik aurrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]\n26 urte zituela Goi-mailako institutoan hasi zen ikasle gisa, haurrekin esperientzia zuen bakarra izanik, berehala hasi zen pedagogia eta literatura historiko-filosofikoa era sakonean lantzen. Lehenengo maila bukatzean, urrezko domina lortu zuen eta zuzendaritza postuak izan zituen bigarren mailako hezkuntza eskoletan. Makarenkoren bizitzan zein milaka pertsonen bizitza erabat aldatu egin zen Errusiako Iraultza gertatu zenean, gertaera hura milaka soldatapekok eta intelektualek amesten zuten. Horren eraginez gizarteko psikologia aldatzen hasi zen, emakume eta gizonezkoek aberastasun indibidualaren nahia garbitu zuten. \n1918ko hasieran, Makarenko pedagogiari hasiera eman zion eskolara bueltatu zen, bertan zuzendari izanik. Garai hartan Armada Zuriak gerra zibila hasi zuen sobietarren aurka, horren ondorioz Makarenkoren herria bizilagun Alemaniarrez bete egin zen. Azkenik, 1919an Armada Gorriari esker Kremenchug eta Kriukov libratu ziren eta 1920an botere sobietikoa Ukrania osoan ezarri zen. \n1919ko abuztuan, Makarenko Poltavara bueltatu zen eta lehen mailako eskolaren zuzendari bilakatu zuen. Hurrengo urtean lokal faltaren ondorioz, eskolako eremuan ekonomia nazionala ezarri zen, hori dela eta goizero ekonomilariak aritzen ziren, eta arratsaldean berriz haurrak joaten ziren, horrek ikasketak zailtzen zituen eta are gehiago esperimentu pedagogikoak. \nPoema Pedagogikoa deituriko obra, Makarenkoren obrarik garrantzitsuena izateaz gain autorearen gustokoena ere bada, hurak 1928an bizitako esperientziak kontatzen ditu. Obra hori 3 zatitan banaturik dago, L'anno diciassettesimo almanaka literiaroan argitaratua izan zen 1934-1935 urteetan. Bere obra guztiak hurrengoak izan ziren: \nPoema Pedagógico (1925-1935).\nBanderas Sobre las Torres (1938).\nProblemas de la Educación Escolar Soviética (1938).\nLibro para los padres o Conferencias a los padres sobre Educación infantil (1937).\nBere bizitzako azken urteetan, bere ideien aitorpen publikoa gogor borrokatu zuen, eta erantzukizun handiko postuak onartu zituen: 1935tik 1937ra, Ukrainako barne-gaietarako Langileen Komisariako kolonien ataleko zuzendariordea izan zen. Geroago, Moskura bizitzera joan zen, era sakonean egin zuen lan hezkuntza-programak antolatzeko eta idazle gisa jardun zuen. \n↑ [Pedagogia.mx/anton-makarenko/ Anton Makarenko. ].\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Anton Makarenko


Aurtengo Zinegoak jaialdia martxoaren 1etik 14ra ospatuko da — Gaztezulo\nAurtengo Zinegoak jaialdia martxoaren 1etik 14ra ospatuko da Antolatzaileek adierazi dutenez Zinegoak "zalantza izpirik gabe antolatuko da" martxoaren 1etik 4ra, aurrez aurreko egitarauari eutsiz eta aukera digitala hedatuz. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/aurtengo-zinegoak-jaialdia-martxoaren-1etik-14ra-ospatuko-da https://www.gaztezulo.eus/albisteak/aurtengo-zinegoak-jaialdia-martxoaren-1etik-14ra-ospatuko-da/@@download/image/Captura de pantalla 2021-02-24 a las 8.57.59.png\nAntolatzaileek adierazi dutenez Zinegoak "zalantza izpirik gabe antolatuko da" martxoaren 1etik 4ra, aurrez aurreko egitarauari eutsiz eta aukera digitala hedatuz.\nAurtengo edizioak gaurkotasun handiko gaiak landuko ditu: identitatearen eraikuntza, amatasun lesbikoak, talde-zaintza Sail ofizialari dagokionez, 18 pelikulez gozatu ahal izango da Golem Alhondigan eta baita modu birtualean ere Filmin plataformaren bidez. Film laburren sei zikloak berriz, Bilborock-en eskainiko dira doan. Ez da Bilbon bakarrik ospatuko ordea, Bilborekin batera Lekeitioko egoitza ere ofiziala izango da eta beste 40 udalerri baino gehiago ere egongo dira Zinegoak-en hedapenean.\nAtzo aurkeztu zen Zinegoak, Bilboko Gaylesbitrans Nazioarteko Zinema eta Arte Eszenikoaren jaialdiaren 18. edizioa. Aurtengoa martxoaren 1etik 14ra ospatuko da eta osasun-krisiak jaialdia baldintzatu duen arren, Zinegoak jaialdiak aurrez aurreko programazioaren aldeko apustua egin du, Filmin plataformaren bitartez leiho digitala irekitzen duen bitartean. Honela, beste urte batez, Bilbon kulturaz, zineaz eta aniztasunaz gozatu ahal izango dugu; baina Bilbora gerturatzeko aukera ez dutenek ere, Zinegoakez gozatzeko aukera izango dute Filmin plataforma digitalaren bidez.\nEdizio honetako leloa "Zalantza izpirik gabe" izan da, eta horrek lotura zuzena du Zinegoakeko kartelarekin eta aurtengo helburuarekin: "Aurtengo edizioan, beren identitatea, nortasuna eta etorkizuna duela gutxira arte kontzeptu edo ideia hutsak ziren tresnekin eraikitzen ari direnengan jarri dute begirada. Beren ikuspegia sexu-aniztasunerantz, askotariko orientazioetarantz, genero-identitatearen eraikuntzarantz edo sexualitatearekin loturiko beste edozein elementurantz modu natural batean zabaldu dutenengan".\nFilm laburrei dagokionez, Zinegoakek gai ezberdinei buruzko sei ziklo ezberdin antolatu ditu, eta horiek guztiak Bilborocken egongo dira ikusgai, 18:00etan, doako sarrerarekin. "Haurtzaroa-Nerabezaroa" edo "Emakume zuzendariak" ohiko zikloekin batera, "Drag life" eta "Erresilientziak" ziklo berriak ere izango ditugu. Halaber, "LGTBI+ Nagusiak" zikloa berreskuratu da eta urtero bezala "Euskal Begiradak", Euskal Herrian sortutako ekoizpenekin gozatu ahal izango da.\nHorrez gain, Arriaga Antzokian hasiera ekitaldia ospatuko da martxoaren 1ean, eta bertan Jose Antonio C. Amunarriz hondarribiarraren "Red Bay" film laburraren erabateko estreinaldia izango da. Ekitaldirako sarrerak otsailaren 24tik aurrera eskura daitezke antzokiaren webgunean bertan.


Olatz Pampliega: “Zilio primarioak aztertuz hainbat gaixotasunen oinarri biologikoak ezagutu ditzakegu” #Zientzialari (136) - Zientzia Kaiera\nDuela urte batzuk, Olatz Pampliegak, Achucarro Basque Center for Neuroscience eta UPV/EHUko Neurozientzia Saileko Ramón y Cajal ikertzaileak, zilio primarioak autofagia prozesua (zelula barneko birziklatze sistema) aktibatzeko gai zirela frogatu zuen.\nIkerketa lerro horretan oinarrituta, gaur egun astrozito eta neuronetan zilioak modulatutako autofagiarik dagoen aztertzen du bere taldeak. Baita zer nolako baldintzetan gertatzen den prozesu hau ere. Olatzekin lotu gara ikerketa honi eta bere erronka nagusiei buruz gehiago jakiteko.\nArgitalpen-data: 2020/07/16 · Atala: Dibulgazioa, Zientzialari\nMaddi Ibarbia: “Sormena trebatzeko sormen-prozesuan garuneko zein eremu aktibatzen den jakin behar da” #Zientzialari (105)\nSormena bizitzako arlo ezberdinetan azaltzen da, margolariak koadro berri bat egiterakoan, sukaldariak plater berri bat asmatzerakoan edo musikariak pieza berri […]\nJose Ramon Bilbao: “Gaixotasun zeliakoaren genetika oso konplexua da” #Zientzialari (122)\nAzken urteetako ikerketen ondorioz, gaur egun badakigu gaixotasun zeliakoa genetikoa dela. Baina, oso gaixotasun konplexua da eta gene desberdinek zer-nolako […]\n2016an Juno misioa Jupiterrera heldu zen planetaren barne egitura sakona ikertzeko. Misio hau oinarritzat hartuta, Peio Iñurrigarro, UPV/EHUko Zientzia Planetarioen […]


Game Dekorazioa zure hanburgesa Online. Play for free\nGame Dekorazioa zure hanburgesa\nPlay jokoa Dekorazioa zure hanburgesa Online:\nGame Description Dekorazioa zure hanburgesa\nZara oso hanburgesak gustuko baduzu, eta gero denbora ikasten nola egosten egoki egiteko da. Gure jokoa esango dizu nola betegarriak ezberdinak dituzten geruzak bun gainean zabaldu. Hau da, non bere burua hanburgesa bat egin dezakezu toppings edozein jada ez duzula hit spot. Barazkiak, haragi-produktu ugari klik egin dira eta zenbait sekuentzia roll batean instalatuko dira. . Play jokoa Dekorazioa zure hanburgesa konektatuta.\nTekniko jokoa Dekorazioa zure hanburgesa ezaugarri\nGame Dekorazioa zure hanburgesa gehitu: 09.09.2013\nBezalako jokoa Dekorazioa zure hanburgesa Jokoak\nSissi Hamburger Denda\nDeskarga jokoa Dekorazioa zure hanburgesa\nEmbed Joko Dekorazioa zure hanburgesa zure web orrian:\nJokoaren txertatu Dekorazioa zure hanburgesa zure webgunean, kopiatu kodea eta itsatsi zure webgunean html kodean. Gainera, nahi duzu jokoa bada Dekorazioa zure hanburgesa , eta kopia Posta elektronikoz edo zure lagun guztiekin lotura bidaltzeko, jokoa partekatu munduarekin!\nJokoa Dekorazioa zure hanburgesa -rekin, baita ere, jokoa jokatu zen:


Sagardo Mundua - Sagardoaren Bilakaera\nSagarrondoak eta sagardoak Euskal Herrian jatorria non duten datu garbirik ez dago, batik bat urteetan oso atzera egin beharko genukeelako. Jakinekoa dena da sagardoa izan dela Euskal Herriko edaririk ohikoena mende askotan zehar. Agiri eta aipamenik zaharrenak Jose Uria Irastorzak biltzen ditu Sagardoa liburu mardulean, eta berari eskerrak jaso ahal izan ditugu ondorengo datu eta aipamen historiko asko. Sagarra gure lurraldera nola iritsi zen azaltzeko iritzi ugari daude. Batzuek diote sagarra Afrikatik sartu zela Euskal Herrira, beste zenbaitek dio hazia migrazio-txoriek ekarri zutela ekialdeko lurraldeetatik, eta badira sagarra Euskal Herrian berez sortu ez bazen ere, aspaldiko garaietan kanpotik sartua izan zela diotenak ere. Sagarrak sagardoa berekin du eta honen inguruan badira teoriak diotenak, sagardoa arabiarrek ekarritako edaria dela, baina beste teoria batzuen arabera, erromatarrengandik ikasi zuten garai bateko euskaldunek sagardoa egiten.\n“Tolare sagardotegiak” sagardo naturala egiten dute sagardotegiek erabiltzen duten zigilua da. Sagardotegi sarreran edo barruan jartzen duten zigiluak ziurtatzen du, sagardotegi horretan sagardoa egiten dela, sagardoa saltzeaz gain.\nTolare sagardotegietan denboraldia urtarrilean hasi eta maiatzean bukatu ohi da, geroz eta sagardotegi gehiagotan urte osoan txotx-az gozatzeko aukera badago ere. Garai honetan kupeletik dastatu ahal izango dugu sagardoa, sagardogileari jarrituta: “txotx”, “txurrut” edo “mojon” oihu egingo du sagardogileak eta kupela bat ireki; jendeak sagardogileari segi eta sagardoa kupeletik hartuko du. Sagardo berriaren txinparta, kolorea, usaina eta zaporea gozatu ahal izango dira bertan. Txotxaren oinarria da erosleekin (jatetxe, elkarte gastronomiko, merkatari) egiten zen dastatze bat, hauek gustuko kupela eta gustuko sagardoa aukeratu eta erosiko baitzuten.\nDenboraren poderioz, jendeari ireki zitzaizkion ateak eta udaberri-neguko ekitaldi gastronomiko garrantzitsu bihurtu da Euskal Herrian.\nSagardoaren etorkizuna hiru ardatz nagusik zehaztuko dute: lehengaiaren kalitateak, produktuaren kalitateak eta baita sagardoa egiteko prozesuak berak ere. Lehengaiaren kalitateari dagokionean, kalitatezko produktu bat lortzeko ezinbestekoa da kalitatezko lehengaia, eta horretarako bertako sagarra bultza behar da. Produktuaren kalitateari dagokionean, produktua bera zaintzeaz gain, produktuaren aurkezpen modua ere zaindu behar da.\nProzesuaren kalitatea lortzeko, honoko alderdi hauek berebiziko garrantzia dute: garbitasun baldintzak; tenperatura, analisi eta bestelako baldintzen kontrolak; eta prozesuaren jarraipen eta neurketak. Horiez gain, produktua bezeroaren eskaeratara egokitzea ere izango da prozesuaren kalitatea zehaztuko duena.\nSektoreak baditu beste hainbat proiektu eskuartean bezeroari produktu gehiago eskaini asmoz; sagardo aparduna, ozpina, zukuak, sagardoz, besteak beste. Horrela, produktuetan berrikuntzak egiteaz gain, zerbitzuetan ere ekintza berritzaile batzuk ari dira bultzatzen sektorean. Txotxaren erritua eta zerbitzu turistikoak sortu eta birmoldatzen da helburua, ekintza hauek sagardoaren kultura sustatzen laguntzen dutelarik.


MCI JH-636 Mahaiaren Konponketa - Musikorta\nKondentsagailu hauek lortzeko Txinara joan behar izan naiz erosketak egitera, han fabrikatzen baita elektronika munduaren ehuneko handiena. Ez zait zaila egin sarean konponente hauek topatzea, pazientzia apur batekin, noski. Eskatu eta hilabete itxaron behar, baina. Bitartean badut zertan pasatu denbora. Adibidez, automatizazio sistemaz inbestigazioa lana, mahaiaren soportea hobetu (gurpilak txikituak ditu), moduluak konpontzeari ekin,…