Urtearen buruan egun bat oi zuen Joxe-Prantxiskok oso-osoan kirtenetik eutsiko ziotzana. Ain zuzen, Agorreko Santikutz. Edozer eginkizun zegoela ere, egon zitekean egun ontan. Biaramorean ere argituko zuen-da, zegoela.\nGabean lotaratzeko zoria izan ezkero beiñepein, beta au ere noiz-nai etzuen-da, goiz-goizetik jaikiko zen oe bigunetik, aurra Errege goizean gisa noski, ta egitekorik estuenei aalik beintzat, gosaldu aurretik atarramen emango ziotzen.\nSasoi ontan uztarik larrientxoa bildua izaki, etzuten izango Zabaletan lan esturik ere agian. Gariek jasoak, arbiegitaroa bukatua, garo ta gaztaiñak elduarin, udaazken aurretiko tartetxo ariña orduantxen ain zuzen, beti arrastaka ibilli batik.\nErrian jai bat izatekotan, onek bazuen bere garrantzia legazpiarrentzat. Seguraren uztarpetik askatu ezkeroztikoan batik-bat, jai au onen gomutaz zetorren-da. Alabeiñik, egunaren jaitzeaz beste, oroitamen berezia zuen Joxe-Prantxiskorentzat. Alegia, bera azitako elbarrengo Eguzkitzara, bularra artu zuen sukalde xotil antara, etxeratu zuten ezkeroztikoan urteero joan oi zenez, egun auxen mugatua zeukan-da.\nUrteko egunik zoragarriena Arriantxorentzat! Aurrenetik seguroxean, amona Mari-Andrexak eramango zuen, agian aitak edo amak kozkortuko zen arte, geroztik senar-emazte biek ere bai, ta sarriena bakarrik noski... Nola-naitara ere Eguzkitzan jakiñeko bazkaldar pijoa oi zuten Agorreko jaietan.\nGosaria izango zuen etxean egiteko otordu bakarra, ta egiñaz bereala Legazpiko Parrokira, Meza-nagusia entzutera. Ondorean, naiz auzotar, naiz egitar, edozein zirela ere, ezagupen estuak zituelarik, aiko-maikoz eliz-ateetan kokatuko, albokari, aurresku, aari-joku ta olatsuko ikuskizunik izatera.\nEgia zen, adiskiderik miñenak egitarrak zituela, bere adiñeko ta kidetsukoek batik-bat, eta urtearen erroan oi ziren gertakizunak berrituaz, luzakizun bederen, beranduegi barik, bazkal ordurako Eguzkitzara joko zuen.\nOtordu tarte aseroa Eguzkitzako sukalde zaarrean ezbairik gabe. Jango zutenak baiñan garrantzi geiago zeukan noski, elkarrekiko xaltxa betegarriak. Izan ere, gizona ogi utsaz bizitzekoa ez izaki, ta beren buruzko esamesak balio geiago zuten mai zabalera bildu zirenentzat. Ikusi... Galdetu... Erantzun... Ukulluko bei ta txekor, Arrola-mendian zuteneko artaldea, jaso zuten uztaren galga, arta-saillak zer ale mailla artu zuen, bear ainbat arbi-erne zetorren... Bi-orrian... Lau-orrian... Urteeroko esankizunen leloa, gutxi gora-beera! Baziruditen bigarrengoz, aioek zirela, edo gutxieneko beintzat, belaunaluiaren atzerapenez zeuzkatela urtetik-urterako esankizunik utsenak ere.\nBero itogarria zen eguzkia jeetxiaz zijoen urte sasoi artarako, Joxe-Prantxiskorentzat gogoangarri izan zitekean egun antan. Eta bazkaldu ondorean, bizitzaren erdia urratua zeukaten Joxe-Migel eta Joxe-Prantxisko bularkide biek, masailla mutturrak gorri-gorri, auek izan ziren leenen mai asero artandik altxa zirenak. Urteero gisa, etxe ingurumari jiratxoa egin-miñaz gilikatuek ain zuzen. Izan ere, begi betegarri izatekotan, ordungoxe irteera zitzaikien giligarrien. Etxepetik etxaburura, soro baxterrik-baxter lur-berri egalera, esiek zeartatu, armailletan igo, bide murkora jeetxi... Mingaiñera zetozenak aztartu, aaztuek berritu... Zeru txiki batean Aingeru bailirakean adiskide eldu biek...\nOntan, Argindegi-ko etxaburuan goruntz zijoen zaldizkoari begira jarri ziren bat-batean. Zaldian seiñaleetara, nor zitekean abian ezagutu ere. Ain zuzen, erriko sendagillea zen.\n—Jas...! Berri onik ez diagu auzoan... —Joxe-Migelek bularkideari.- Nora arraio joan ditekek ordea...? Ibarrolara...? Lakioletara...?\n—Ordu ontan, noiz eta gaur... Utsean-putzean etzebillek ori!...\nLankideko izaki... Iñoiz itzerdi trukatu ez arren, saieska begiratu oi ziotzan Arriantxori aitaturiko sendalariak. Alaere, etzen kukildu zabaletarra. Atariko ateetan etzegoen arren, bestea ere etzebillen oillalurrean. Zer arraio gero...! Larrurik ez ziotzan kenduko!\nEta laisterka-txikian Beoki-zabaleko bide-kurutzera aurreratu zitzaiekien zaldizkoa zetorrenarako, ta emen itxoin zer jakingo.\nBidean trikestean agur soilla bakarrik oi zuen aitaturiko sendakiñak. Iñoiz, zaldiari oinkada bakar-bat galeraziko ez ziotzan oietakoa zen bide batez. Alabeiñik, galtzadun bikoteakana iristean, batekoz-beste, zaldigaindik jeetxiaz, aparteko zerbait esangura bailitzan, orpoetara zetorkien.\n—Arratsalde on jaunak!\nBaita zeuri ere On Kaietano... —Biek bat-batean erantzun.\n—Ikusten degunez... badegu ezbearren bat auzoan...? —Joxe-Migelek jarrai.\n—Bai zera... Ez degu sendagai zeatzagorik jaia iristea baiñan... Erri zulo ortan zarata ta iskanbilla, arnas artzen ere uzten aldute gero... Zurrunbilloen igesi nendorren.\n—Gazteek, gazte...! —Arriantxok irripar jarrai—. Gu ere izanak gaituzu, On Kaietano...\n—Kontxo...! Zu ere emendik Joxe-Prantxisko? Ez nintzan zeu ziñanik konturatzen...\n—Zer esango dugu... Badakizu, guretzat ere Santikutz...\n—Izango zenuen zerekixeko eginkizunik...\n—Badakizu-ba, ementxen bularra artua naizela... Larremiñaz...\n—Ez nekian ala ziñanik, baiñan onez gaindik ere zerbait estua bai... Antziñako zaiñak ditut gero nik...\n—Azaleko zaiñak noski, ala uste badezu...\nOrdulaurdentsu egingo zuten elkarrekin zenezko bidekurutzean, eta geinbat, sendagillea aldarte oneko, zegoelarik, Joxe-Prantxisko tentatzearren asmatu zituen bere burutazko esamesetan mamituak noski.\nEgona aspergarri ordea, ta zinzurra ere legortuxea ainbat jarduteaz, eta azkenik Joxe-Migelek zaldunari:\n—Goazen emendik ate aurreraino bederen. Txurrut bat artu edo... bestela egonaren egonez, zaiñak emen bertan artuko ditugu...\nEtzuen gaiztzat artu onen esana, ta oinkada bakoitzeko Arriantxori eztenka, Eguzkitzako ateetaraiñokoa berealaxen egin zuten. Emen bizitza bietakoek, Santikutz usaira kaleratu etzirenez beste, etxearen itzalera ta arrizko exertoki otzean kokatuak, kartetan ziarduen.\nJoxe-Migel ao bustigarri billa joanaz batera, erriko sendakin jakituna, zerbait bear-da, arta-aleak jokatzen ziarduen etxepekoei, kartetarako griñak zekarkian ondorenaz mintza zitzaikien:\n—Egi uts-utsa diotzuet; luzerora, jokuak eta zurrutak galduko du mundua... Zuk Joxe-Prantxisko, jakingo dezu noski, aita-semeek zurrutean eta ama-alabak jokuan... dalazko zortziko ezaguna...?\n—A, bai... Badakit zer esan nai didazun...\nAurrera ere izango dira,\nsoiñeko zarrak kakoan... »\nAbian Joxe-Migel, pitxar bi esku banatan zituelarik eldu zen, eta kartetan ziarduen maitxoaren gaiñean utziaz mintzo:\n—Tira, artu dezagun ao-bete... Ardoa edo sagardoa artuko dezu, On Kaietano?\n—Napar-gorritik ttantton bat aski zait... Sagardoak moteldu egiten nau...\n—Arraioa, arraioa... Lentxoago aitatu dezunetan etzatoz bat... —Arriantxok itzetik ortzera—. Polliki biribildu dezu zeure kolkorako...!\n—Au izateko Arriantxo...! Agiñetan errotua zaude zu...\n—Ez zazula pentsa... Geientsuok eroriak dauzkat adiskidea...\n—Agin ateratzen pijoa izanik, zeure utsarteak osatzeko aiña, zergatik etziñuzan gorde...?\n—Zaratak bai... Urteak dire bakarrik atera ez detala.\n—Gazia izango ziñan-da...\n—Gazia... ? Bai, artara egin nituen galtza berriek!.. Bazeneki... Aurrez ontzika ardoa, zerbait txorabiatu zitezen, eta agiña kendu... Eskerren ordez biek! Eta alaere, pixkana-pixkana, lan au bukatu egin zait. Zer derizkitzu...?\nIrri-par algara nasaia altxa zen, Joxe-Prantxiskoren ateraldiaz, zer entzungo ao-zabal moltsoan zeuden aiengan. Baiñan kolpetik ixildu ere algarakoa. Ain zuzen ere, auzo etxeetako nexka-mutil koxkorrak etxaordean jostari zebiltzalarik, auen bat-bateko karraxi larriaz gaitz etsiek noski.\nZera, Argindegiko mutil kozkorrak, esku muturra autsi zuen zurriñetik erorita. Zalaparta estua uraxen kerizpetan patxadaz zeudenentzat...!\nEguzkitzako etxekoandreak abian magalera artu zuen oiñaze-larriz zegoen aurra, ta une artan norbaitek esan ere:\n—Bat bearrez... Sendagillea beintzat bertan degu-ta, gaitz erdi...\nAlabeiñik, On Kaietanok ez ziotzan jaramonik egin. Ukalondoa aterea zuela uste bai zuen, eta ostera giltzetan sartzeko, Arriantxoren artezia ezagutu naiaz, au ortara nola jarri zezakean zer asma zegoen iñolaz ere. Sendalari biek elkarri begirik kentzeke zirauten, osterongoek auei begira, zer gerta zitekean ausnartuaz...\nAzkenik, sendagilleak Joxe-Prantxiskori:\n—Tira... Zuk eldu zaiozu.\n—Nik... ? Ori zure egitekoa da.\n—Bai, nere egitekoa da... Arrazoi daukazu, baiñan nik agintzen dizudan ezkero... Ez didazu onartuko eskatzen dizudana...? Ez naiz txantxetan ari. Zer daukala iruditzen zaizu?\n—Nere ustez ezur-autsia.\n—Aterea ez ote gero...?\n—Dena duela, zerbait egin dezaiogun errukarriari.\n—Esaidazu Joxe-Prantxisko... Ni emen izan ez banintzan, eta ezbear au gertatu... Zuk zer egingo zenion aurrari?\n—Aal nezakeana bai...\n—Kontu, egin zazu beraz, ni emen ez nagoela ta zuri iruditzen zaizuna egitera zoazela... Edo, ni gaindik begira egoteak kezkatzen zaitu...?\n—Ez da gutxiagorik, ere. Batekoz-bestera. Naiago dut milla bidar, diardutanean aditzera eman, eta ez gero ondorean esames.\nIzoztuek gelditu ziren, gaindik zer gertako itxaroz zeudenak, sasikeriak madarikatzen jardun oi zuenezko sendagillean jokaeraz, eta bide batez, Joxe-Prantxiskok arekiko izan zuen azalagaitik. Norbaitek, ondorean zigorra etorriko zitzaiola, gogoetan artu ere bai noski, baiñan, Arriantxo xotillarentzat pentsaera bat-bakarra zen. Ezurra konpontzea alegia!\nIkusten... ? —Joxe-Prantxiskok autsia zeukan besotik aurrari elduaz, eta sendagille jaunari beatz mutturraz ukutu eraziaz—. Autsia duelarik, toki onean alabearrez...\n—Arrazoi zenuen... Autsia dauka bai...\nOn Kaietanok, ikus-miñaz bederen, ustekabeko aukera eman ziotzan ezkero, ganoraz astera zijoen Arriantxo argia.\nOzpin, olio ta eskuka bi gatz naastuaz, au urtu arte itxoin zuen. Onekin ongi busti ondoren, zapi xerrendaz autsia zeukan besa-makilla kiribilka arturik lotu ziotzan, aalik eta odol-bildua jango ziotzan arte, edo gutxienaz, bearko zituen antolamenak zuzendu bitarterako beiñepein. Txori-eztia, (Keriz-ondoei azaleratzen zaien lika.) ekarri zezatela agindu zuen. Atxur-kirten loditsuko saats araki bat ere bai, bi arrautzen txuringoek, eunezko zapi xerrenda bi, aalik bigunenak, ur irakiña ta osterontzekoek...\nBitartean, ool xaplata bat aizkoraz landu zuen, eta aurrak osorik zeukan besoaren neurria eman. Besapeko sabelunean tinkatuaz, esku-zabalaren erdiz-erdirakoa. Eskua potortzean beatzen indarrez, ez estu, ez nasai, geldituko zen neurrikoa alegia. Oiñazez kizkurturiko zaiñak, edo-ta, autsia zuen ezur-makilla, euren tokietan biltzea onekin iritxiko bai zuen. Saats arakia zumiztu zuen, txori-ezti kozkorra ur irakiñaz urtzen zijoen... Dena gertaturik orduantxen! Aitaren egitea aski, lanari eltzeko...\nAurrena, ortarako landu zuen ooltxoakana lotuaz, ezurrak leengo giltzetan sartzea iritxi zuen. Ondoren eunezko zapi txirdin aietako bat arrautz liketan bustirik, autsia zeukan ingurua aalik estuen lotzea. Onen gaindik, zumitz ezpalez gogortu ziotzan jira guzia; ta gaindik bigarren zapia txori-ezti lika bustiarekin lotuaz artu, esku muturretik ukalondorakoa. Ontara, auek legortuaz gero, gorputz bat egingo zutelarik, bat-bateko indarra ere bai noski, mugirarik txikiñena besoak egiteke eutsiaz, aalik eta ezur autsian bi ertzak bat egitera itxatsiko ziren arte.\nJoxe-Prantxiskok egin bearrekoa bukatu arteraiño, etzuen iñork ere txistik atera, ta ixiltasuna leenen urratua, zera, erriko sendagillea izan zen. Eta ain zuzen, beso bietatik eltzen ziolarik, bat-batean esku-zabaletan mun emanaz.\n—Jaungoikoak urte askotan gordeko aldizu esku arrigarri auek! ! Ikusi ezean ez nuen siñistuko zure arteziaz...\nArteraiñokoan gaindik maxeaz mutu zeudenak ere, erle burrunda gisara, batbateko elkarrizketa piztu zuten, onela leengo giro berean sartuaz.\nBaiñan arratsaldea aurreratzen zijoan kurpillean, Arriantxo elduari ere andik aldendu garaia aurreratzen zetorkion, illunerako etxeratuko bazen, eta onexengaitik, urtean beingoz atsedendu oi zen sukalde xotil bezin maitagarri zitzaion artandik irtetzera zijoan.\nAlabeiñik, On Kaietanoren egarria etzen egin zuen ardo txurrutaz bakarik ase. Ez-eta, leentxoago ikusi zuenarekin ere. Zerbait geiago nai zukean jakin Arriantxogan, eta ortarako, onez-on zaiñetik ateraziko ziotzala-ta, bidean aldi batean elkarrekin joan-zitezkela jaio zitzaion kolpetik.\n—Zuretzat irten ordua izanik neretzat ere egona oba ez da ta... Zergatik ez gera elkarrekin joango...?\n—Jas... ! Zure zaldi areari orpoek ikusi bearko diotzat beraz...\n—Ez gizona. Tipi-tapa, oiñez joango gera...\nBidean beera asiaz bat, mingaiña bere tokian gorde eziñik zeraman sendagille asegaitzak, eta Eguzkitzako atepetik aldenduordukoxen asi zitzaikion ariari nundik elduko.\n—Esan bear dizut Joxe-Prantxisko, zure konponketarekin arritua utzi nauzula. Egia da, leen ez dutala luzatu nai izan, gaindik begira zeudenakatik. Badakizu; azkazal dena esku-zabal ta eskua ukalondo izatera, geitu oi dela onelakoetan. Batik-bat onetxengaitik, esango nizukeanean ixildu egin naiz, Orain ordea, albotikorik ez degun ezkero, aoz-ao mintza gaitezen.\nEsan dizut arritua gelditu naizela zure osakuntzaz. Nik oso bestera uste bai nuen... Ikasia naizenez gero, egundo ez zitzaidan bururatuko, zuk ooltxoarekin egin dezuna egiterik. Burutamen izugarriak dituzu... Nolatan, nundik norakoa dezu argitasun ori?\n—Oitua nagolako seguroxean...\n—Eta gaixotasunari igarri aal izateko... ? Edo-ta, igarriaz gero, zer osabide erabilli...?\n—Ori, gutxi gora-beera zeuretik atera dezakezu.\n—Bai baiñan, ni ortarakoxe ikasia naiz. Urteek joan zitzaizkidan ikasi ta ikasi, liburu lodi aiek jateraiño maskatuaz...\n—Eta, liburu aiek ere norbaitek egingo zituen noski... ?\n—Noski barik. Beste sendakin obegorenbatek... Onelaxen da zientzia... Ezkuz-esku datorren jakituria!\n—Orrela izango da... Batzuek ikasteko jaioak dire noski, beste asko ez. Dakizunez, ni ezikasi oietako bat nauzu, ta jakiña, zueri eskolatzeak argi egiten, baiñan niri ere gure Jainkoak argirenbat eman zidan noski.\n—Leen aiñean uzten nauzu...\n—Eta zer nai dezu esatea?\n—Entzun izan dut alegia, sorginkeriz, edo deabrukeriaz baliatzen zeratela zeurenkix zabiltzatenok...\n—Eta uste dezu baietz?\n—Ez dakit zer esan ere... Ezer geiagorik adierazten ez didazunean...\n—Ez dut uste, sorgin eta deabruekin zer ikusirik dutanik gaixoei aztarkuntza egiterakoan. Egin izan dutana, batik-bat begietan ongi begiratu. Ñirñiran, argiegi edo motelegi, zaiñak gorriek edo ez, begiratu astuna duen... Ibillian-ibilliz, egitura bakoitzeko idurimen bat jasoa daukat. Oiñazez dagoenak, negartiago, gora-larri ta otzikarak, moteltasuna damaioe, zorne-kutsutuei, txatxartu egiten zaizkie, ta gaitza indartzeaz ñirñira galdu, txitxareak deuzkanari, goraka jiratuaz itxi-zabaldua gelditu... Eta olatsu osterontzeko gaitzekin...\nBegiez beste, adierazgarri diren egalak baditu giza-soinak noski. Lepazaiñetan zer-nolako gili-gilia daukan, biotz-tankakoa, arnas artzearen tarte neurtua, aotik botatzen duen usaia, ezur-katilluetako kili-koloa... Ezingo didazu esan deabrukeriek direnik...\n—Ez, ez. Oek guziak nik ere egiten ditut. Baiñan, ezaugarri auek sentituaz gaiñera... Nola igarriko diozu zeiñek zer adierazmen leukakean...? Nik bai liburuetatik ikasiaz gero...\n—Nik ere, nere liburuxka badut kaskarrean...\n—Ikusten dut trebea zerala. Utzi dezaiogun aztarkuntzari alde batera... Au jakiteaz gero, gaixotasun bakoitzarentzat osagaien asmakizunaz, nola baliatzen zera?\n—Ontan ere alatsu esan bearko. Gaitz bakoitzak du osagaia, ta geien-bat lurrak ematen dituen zugaitz eta belarrekin egiñak aberatsen.\n—Belar-urak eta abar... Ez aldira bigunegiak izango?\n—Zenbait, zertaz, ta nola artu, badago aldea... Gaitza berez, xomorrotxo bat dela diote. Nik bestera esango nizuke, Gaitza sortuaz gero, xomorro auek batera-bestera ekiten direla. Esaterako, adibidez jarri zagun okela zati bat. Elbiak ukutzen ez badio, etzaio arrik sortuko, ta ukutu ez dakion aski zaio esku bete gatz. Nik olatsu ikusten dut beiñepein.\n—Aizu-ta, ola izanik... Zerentzat zer erabilliko zenuka?\n—Esatebaterako... Buruko miñarekin: Ankabakar, zain-gorri, basaran... Agiñeko ta zaiñetakoa denean: Basa-millu, lapa-txurri, astalar, ta baratzuria. Zorne-kutsuarentzat: Mermen, zorne-belar, mirura, irukuitza, intxaur orriek... Odolak garbitzeko: Sorgin-idatz, astigar, karraskillu, zakur-belar, eta abar. Biriketako miñentzat, sudur eta eztarri itxientxat: Axal-buztan, errude, erramu, eta asta-mentaz lurrintzeak, eta belar-miñen ura ere artu diteke noski. Giltzurriñak garbitzeko: Lapa-txiki, arta-bizar, keriz-txurtenen ura artu diteke. Gora-larri ta beerakoentzat: Laar-kimuen ura, ta legorregi dabillenean: Tartaku-salda. Gerrietako miñakin: Suge-arto ta txori maats pipittekin igurtzi. Aunditu ta berezkoentzat: Liñaaziaz naasian, basa-porru, malmabelar, exalbuztan, intxusa, kalamillu, tipula ta onelakoekin loturak egiñaz, odol-bildua azaleratzen da.\n—Etzera makala Joxe-Prantxisko... Entzun, eta gaixo ondoren indartu aal izateko, zer janari dela onen iruditzen zaitzu... ?\n—Geien-bat, eztia esango nuka. Bide batez, lore kukulluetiko likaz egiña delako. Lorean baitago belar bakoitzaren azkuntza guzi-guzia. Onekin naasi, elorri ta arkasaats pipitten mamia, intxaur eta uurren mami irindua, arrautz gorringo, ta esne-gaiña ere indargarri dire.\n—Beste ixillekorik ezer...?\n—Ixillekorik ezertxo ez dut. Bat-batean gogoratzen ez naizen gaitz edo osakairen batzuek aitatu ez baditut ere. Alabeiñik, gaixoarentzat sendakillurik onena duenezko egoerari begiratuaz, argia, indarra, kemena, ta poza ematea da. Edozein delarik, eta gu ere bai, bakoitzaren zera ezagutu bear da, ta barruti ontan opildu bear... emen gilikatu bear...\n—Liburuxka ezik... Biblia lodia ere badaukazu zuk or barrenean...\nEtzegoen ez Arriantxoren ari albaiñua eten bildurrik. Milla aitakizun azaleratu zituen arren, beste ainbat ondoren bazituen noski... Ustebarik, baiñan azkenik Urzelaitako bide-kurutzera iritxi ziren, eta emen bide bana artu, ogipeko ta berekixko sendalari biek.\nBanakatu zirenerako ordea, On Kaietanok esan ere; alegia, ikusten zuen tokian, ikusten zuela, txapela kenduko ziotzala... Alaxen izan ere. Geroztikoan bidean trikextean ere, txapela kenduaz gero, burua makurtu oi ziotzan Arriantxo xotillari...


Asier Larrinaga : “Euskara batua plazarako ere bada, ez eskolarako bakarrik” :: Buruxkak Liburutegi digitala\nZertaz ari gara hizkera kolokialaz ari garenean?\nHizkera kolokiala konfiantzazko solaskideekin ari garenean erabiltzen dugun hizkera da. Beste modu batera esanda, lagunekin, ikaskideekin, senideekin edo lankideekin hitz egiten dugunean, hizkera kolokiala erabiltzen dugu.\nHizkera kolokiala formalaren beste muturrean dago. Horrek esan nahi du hizkera formala konfiantzarik ez dugun solaskideekin erabiltzen dugula; esate baterako, medikuarekin, epaiketa batean akusatzen gaituen fiskalarekin, unibertsitateko matrikula egin behar digun idazkariarekin eta abar.\nArgigarria izan daiteke adibide bat. Euskaraz, "egun on" esanez agurtu dezakegu jendea, goazen lekura goazela. Alde horretatik, egun on neutroa da, ez formala, ez kolokiala. Esapide formalago bat erabili nahi izanez gero, bankuko zuzendaria agurtzeko, egun on dizula daukagu aukeran. Lagunak tabernan agurtzeko, esapide kolokialagoak ere badaude: "iep", "zer berri?" eta beste.\nMito asko daudela diozu euskara kolokialaren inguruan. Zeintzuk dira?\nUne honetan, belaunaldi gazteetan batez ere, hutsune handia dago euskara kolokialaren ezagutzan. Azken hamarkadetan, hiztun asko eta asko ikastetxean euskaldundu dira, eta, horrenbestez, euskara formala ezagutu dute nagusiki; alegia, liburuetakoa, matematikaz edo natur zientziez aritzekoa. Askoz ere gutxiago landu dute kaleko euskara, eta horrek ekarri du lagunartean euskaraz txarrago egokitzea eta gaztelaniara igarotzea.\nHor arazo bat dago, baina hiztunena da arazoa, ez hizkuntzarena. Ez da pentsatu behar aisialdian edo giro informaletan ez dagoela euskaraz moldatzerik. Hiztun askok, ordea, horixe sentitzen dute, euskaraz ez dela erregistro kolokialik existitzen, eta euskara klaserako baino ez dela. Mito suntsigarria da hori, eta gainditu egin behar da. Horretarako, euskararen baliabide kolokialak hiztun berrien esku jartzeko moduak aurkitu eta landu behar dira.\nBeste hiztun askok, berriz, etxean edo kalean ikasitako herri-euskararekin ez dute arazorik erregistro informalean, eta, formalean, ondo moldatzen dira eskolan ikasitako euskara batuarekin, baina euskara biak hizkuntza ezberdintzat dauzkate. Beste hiztunok uste dute batua ez dela kalerako euskara, areago, euskara batu kolokiala ezinezko gauza bat dela. Hori beste mito suntsigarri bat da, Euskara kolokialaren eskuliburua-ren bidez gezurtatzen ahalegindu naizena.\n«Euskara, baturik gabe, eskolan euskaldundu diren gazteak kalean mutu uzteko mozal bat izango litzateke» diozu...\nHori diodanean, gorago aipaturiko bigarren mitoaz ari naiz. Hezkuntza sistemak euskaldundu dituen hiztunek euskara batua dute, eta batu horrekin irten daitezke euskararen plazara. Izan ere, euskara batua plazarako ere bada, ez eskolarako bakarrik. Euskara batu kolokiala errealitate bat da, eskuliburuan erakusten dudanez; eta hiztunari behar dituen hizkuntza-tresnak eskaintzen dizkio adierazkortasunean, bizitasunean eta grazian beste edozein euskaldunen parean jartzeko. Euskara batua hizketa akademikoaren mugen barruan konfinatuta egongo balitz, ordea, hiztun asko erabilera-eremu formaletara konfinatuta egongo lirateke, eta kalean, mutu.\nBatua, beraz, erregistro ezberdinetara irekita dagoen euskara da, eta horrez gainera, beste euskara guztien arteko zubiarena egiten du. Kolokialtasunari gagozkiola, horrek esan nahi du eskuliburuan bildutako ezaugarri, hitz eta esapide gehienak euskalkietan sortu direla eta batuak bere egin dituela lagunarteko erregistrorako. Berdin-berdin, eskuliburuko ezaugarri, hitz eta esapideak edonork har ditzake norberaren euskalkira eramateko.\nZati bi ditu liburuak. HIKEA datu basea du oinarri liburuaren bigarren zatiak. Zer da HIKEA datu-basea?\nHIKEA EITBren datu-base lexiko-terminologikoa da, 2006an sortua. Hiztegi elektroniko bat da, labur esanda. Ordura arte, Wordeko dokumentuetan gordetzen genituen albistegietan, bikoizketan eta programetan sortzen ziren hiztegi-zalantzei ematen genizkien erantzun eta konponbideak; baina dokumentuok kudeatzea gero eta zailago bihurtu zen. Azkenean, EITBko Sistema Sailekoei datu-base bat eta berori kontsultatzeko aplikazio bat sortzea eskatu genien 2005ean; eta, hurrengo urterako, abian zen.\nHIKEAko hitz (sarrera) bakoitzaren fitxan, euskarako forma, gaztelaniakoa —inoiz, ingelesekoa eta frantsesekoa ere bai—, definizioa, adibideak eta bestelako xehetasunak daude. HIKEAn, sarrerak gaika antolatuta dauzkagu, eta gai horietako bat hizkera kolokiala da. Hain esparru zabala izanda, azpigaiak ere bereizi ditugu; esate baterako, alkohola eta droga, sexua, errefrauak...\nEuskara kolokialaren eskuliburua-ren bigarren zatia HIKEAko fitxekin osatu dugu. Hiztegi bat da, beraz, baina hiztegi berezia, zeren kontsultatzen dugun berbaren ordain kolokialak eskaintzen baititu. "Azkar" begiratzen badugu, adibidez, herio batean, ziztu bizian, hanka soinu batean, popadan eta besteren batzuk aurkituko ditugu; eta atuna baino azkarrago, txioa baino arinago eta beste konparazioren batzuk, lagunarteko hizketan erabilgarriak. Hiztegiaren atal hau adibide ugariz hornituta dago.\nEskuliburuaren lehen zatiak ere adibide ugari ditu, baina teorikoagoa da, nolabait esatearren. Hizkera kolokiala zer den azaltzen da zehatz-mehatz, eta euskara kolokialaren ezaugarrien gainbegiratu osoa egiten da.\nNori zuzendutako eskuliburua da?\nFuntsean, Euskara kolokialaren eskuliburua EITBko sortzaileen beharrizanetan pentsatuta dago; hau da, ikus-entzunezkoen gidoilariei eta itzultzaileei zuzenduta dago. Zalantza barik, beste arlo batzuetako sortzaileei ere baliagarri izango zaie; esate baterako, idazleei, komikigileei eta antzerkigileei. Sorkuntzaren arlotik kanpo, irakaskuntzan ari direnentzat ere erabilgarria izan daiteke.\nHortik aurrera, hizkuntzan eta euskaran interesa duen edonork irakur dezake. Ez da liburu espezializatu bat, dibulgatiboa baizik, eta, aldi berean, kontsulta-lan bat ere bada.\nAzken hamarkadetan, era guztietako liburu eta materialak sortu dira euskaraz eta euskarari buruz, baina hutsune nabarmen bat zegoen, euskara kolokialarena. Baziren artikuluren batzuk lagunarteko edo gazteen arteko euskararen ezaugarri jakinen bat aztertzen zutenak, baina euskara kolokialaren deskribapen oso bat falta zen. Eskuliburu honen helburu nagusia hutsune hori betetzea da.\nAldi berean, eskuliburua baliagarria izatea da bigarren helburua, kontsultatzen duten erabiltzaileei laguntza ematea. Alde batetik, baliabideak eskaini nahi dizkiegu euskaraz lagunarteko hizketak landu behar dituzten gidoilari, itzultzaile, idazle eta gainerakoei; hizkuntza-tresnak jarri nahi ditugu sortzaileen esku.\nBeste alde batetik, irakaskuntzan pentsatuta, erreferentzia-materiala eskaini nahi diegu euskaltegi, ikastola zein institutuetan euskara lantzeko ariketak prestatu behar dituzten irakasleei. Irakasleon ardura da, hein handi batean, euskara kolokialaren baliabideak hiztun berrien esku jartzea —gorago erabili ditudan hitzak errepikatuz—, eta eskuliburu honetan helduleku bat aurki dezakete.\nEskuliburu hau erabiltzeko ez dago gaztelaniarik edo frantsesik jakin beharrik, ezta ingelesik ere...\nEuskara kolokialaren eskuliburua euskaraz, euskaratik eta euskararako eginda dago, baita hiztegiari dagokion zatia ere. Beraz, kontsultak euskaratik abiatzen dira, eta ez dago gaztelania, frantsesa edo ingelesa jakin beharrik.


Lehendakariaren bisita Albaola Itsas Kultur Faktoriaren bigarren urteurrenean\nEstas en Hasiera > Berriak > Lehendakariaren bisita Albaola Itsas Kultur Faktoriaren bigarren urteurrenean\nAlbaola Itsas Kultur Faktoriak bi urte betetzen dituen aste honetan, Iñigo Urkullu Lehendakariaren bisita izan dugu, eta berarekin batera hainbat erakundetako ordezkariak ere izan dira gurean, horien artean, Markel Olano Gipuzkoako Diputatu Nagusia; Eneko Goia, Donostiako Alkatea; Izaskun Gómez, Pasaiako Alkatea; Ana Oregi, Ingurumen eta Lurralde Politikarako Sailburua; Cristina Uriarte, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailburua; Ricardo Peña, Pasaiako Portuko Agintaritzako Presidentea; Marisol Garmendia, Gipuzkoako Foru Aldundiko Mugikortasun eta Lurralde Antolaketa Diputatua eta Joxean Muñoz, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailburuordea.\nGure erakunde publikoek adierazitako gertutasuna eta babesa eskertu nahi dugu, beraz, Albaola taldearen partez ESKERRIK ASKO!\nBi urte hauetan, 68.786 bisitari izan ditugu Albaola Itsas Kultur Faktorian, eta horietako asko munduko bazter ugaritatik etorri dira, gure proiektuak izaera internazionala izateaz gain, mundu mailako hainbat enpresa eta erakunderen esker ona eta babesa jaso izan baitu. Hauei ere ESKERRIK ASKO.\n2015.urteari begira, azpimarratzekoa da San Juan baleontziaren eraikuntzari UNESCOk emandako babes ofiziala. Zertan datza? UNESCOren logotipoa proiektu honekin lotura duten ekintza guztietan erabiltzea baimentzeaz gain, bere babes osoa bermatzen dio; alde batetik UNESCOren helburuekin bat datorrelako eta, bestetik, bere programetan proposatutako helburuei laguntzen dielako. Albaola Elkartearentzat eta San Juan baleontziaren eraikuntzarentzat aparteko bultzada izan da. Izan ere, aintzakotzat hartu da duela urte asko euskal itsas historiaren inguruan Albaolak hasitako lana, eta batez ere, Kanadako 16.mendeko euskal baleazaleen historiaren harira egindakoa. Urteetako zorroztasun zientifiko eta egite kalitatean egindako lanaren isla izan da. Gainera, 2001eko Urpeko Ondare Kulturalaren Konbentzioak San Juan baleontziaren saskarraren silueta logotipo gisa du, munduan dagoen urpeko ondare guztiaren errepresentagarri (UNESCOren babesaren inguran gehiago irakurri)\n2015. urteko datu orokorrak oso onak izan ziren; Faktoriak 38.157 bisitari izan zituen eta Albaolaren aktibitateak 2,6 milioi euroko inpaktu ekonomikoa sortu egin zuen. Gainera, aipatzekoak diren proiektu askotan murgildu ginen; hona hemen laburpentxo bat: ALBAOLA 2015 MEMORIA eta horren harira hedabide nazional nahiz internazionaleran izandako oihartzuna: CLIPPING 2015.\n2016. urtean norabide berdinean gabiltza. Lehen sei hilabeteotan, erreportai asko izan ditugu maila nazional eta nazioartekoan. Horien artean:\n“Pays Basque, la nouvelle vague”, France 3 kateko THALASSA programa\n“Mercaderes y balleneros”, TVE2 kateko Crónicas programa\nVagabrothers, mundo mailan ezagunak diren blogeroen bisitaren erreportaia\nExplore San Sebastian Region, Gipuzkoako Foru Aldundiko Turismo sailak bultzatutako promozio bideoa\nAurten ere bisita estrategiko ugari izaten ari gara:\nEuropako Parlamentuko Kultur Komisioak\nUNESCOren munduko geoparkeen 140 ordezkari\nArturo Rey da Silva, UNESCOko Urpeko Itsas Ondare Kulturalaren Babeserako Konbentzioaren idazkaritzaren kidea\nAlain Rousset, Akitania-Lemosin-Poitou-Charenteseko eskualdetako Presidentea eta Michel Veunac, Miarritzeko Alkatea.\nMichel Robitaille, frankofoniarako Kanadiako Lehen Ministroaren ordezkari pertsonala eta Quebekeko Elkarte Frantsesaren Zuzendari Nagusia.\nAzkenik, ekitaldi eta ekimenei dagokionez, hilabetean behin gutxienez ekitaldi bat antolatu dugu Faktorian eta gai eta mota guztietakoak gainera. Horien artean bi aipatuko ditugu baina beste danak webgunean www.albaola.com edo/eta Albaolaren sare sozialetan daude. Facebook / Twitter / Flickr / BIDEOAK.\nALBAOLA SMITHSONIAN FOLKLIFE FESTIVAL-en, Washington D. C. "There’s a Lot More to This Basque Boat Than Meets the Eye" Smithsonian magazine.\nHilabete hontan hasiko den GURDI BIDEA. "Gurdi Bidea: 18 egun Burgosetik Pasaiara", DSS2016 Europar Hiriburutasunean “Itsasgileak” egitarauaren barne dagoen ekimena, abuztuaren 31an hasiko da Burgosen. Burgos, Araba, Nafarroa, Gipuzkoa eta baita Errioxa (Foncea herria) korritu ondoren eta hemezortzi etapa beteta, irailaren 17an Pasaiako Albaola Itsas Kultur Faktoriara iritsiko da, San Juna baleontziaren erreplikarentzat bikea eta alkitrana ekarriz.


Nortzuk gara - Yantai Ramtec Engineering Machinery Co., Ltd.\nYantai Ramtec Engineering Machinery Co., Ltd. haustura hidraulikoaren fabrikatzaile profesionala da, ikerketa eta garapena, fabrikazioa, salmentak eta zerbitzuak integratzen dituena. Enpresak 6.000 metro koadroko produkzio planta estandarra eta 2.000 metro koadro ditu bulego espazioekin, baita 100 pertsona baino gehiagoko talde profesionala ere. Aldi berean zehaztasun handiko CNC makina-erreminta ugari ditu, eta urte askotan produktu hidraulikoen ikerketan eta ingeniarien, mekanizazioko goi-mailako langileen, ekipoen arazketako langile teknikoen eta muntaketako langileen garapenean dihardute.\nEnpresaren urteko diseinurako ahalmena 3500 makina osoko multzoa da. Gaur egun, produktu nagusiak RAMTEC, RB, KOYAMA, KYB eta arinetako haustura hidrauliko, erdi-mailako haustura hidrauliko, pisu handiko haustura hidrauliko, eta beste serie batzuk dira. produktuak erabilerarako inportatutako eta etxeko hondeamakina gehienetarako egokiak dira. Ekoizpen teknologia aurreratuarekin, prozesuen fluxu bikainarekin eta produkzioaren kalitatearen kudeaketa sistema zorrotzarekin oinarritzat hartuta, konpainiak goi mailako marken garapen bidearen aldeko apustua egiten du eta etengabe esportatzen du. kalitate handiko eta iraunkorreko haustura hidraulikoko ekipamenduak eraikuntzako makineriaren industria globalerako.\nEnpresaren hasieratik, ikuspegi handia sortu dugu Ramtec-ek ekoizten dituen gama altuko haustura ekipamenduak munduarekin sinkronizatzeko. Badakigu mendeko enpresa bateko helburu estrategikoa lortu nahi badugu, kalitatearen kudeaketa zorrotza. eta etengabeko berrikuntza eta garapena dira joan behar dugun bide bakarra. Diseinutik ekoizpenera, kontrataziotik ikuskaritzara, piezen kalitatearen azterketatik makina osoaren errendimendu-proba integralera arte, Ramtec-ek jendeak kalitatearen kudeaketa jartzen du beti. lehenik eta behin\nLehengaien hornitzaile kualifikatuak eta egonkorrak izateko, hautaketa estandar zorrotzak garatu ditugu; kalitatezko lehengaiak dira kalitate handiko produktuak ekoizteko oinarrizko premisa.\nProduktu akastun guztiak erabat ezabatzea da Ramtec-ek langile guztiek lan-maila betetzen dutela.\nBiltegiratze kudeaketako langile profesionalak ditugu, biltegiratze kudeaketa sistema moderno eta seguru eta ordenatuaren bidez, sail bakoitzaren konexio eraginkorraren esteka bihurtzeko;\nIkerketa eta garapen talde sendoa, produktuaren errendimendua etengabe hobetzea eta hobetzea, bezeroen erabilerari buruzko informazioaren bilketa puntuala, merkatuaren eskaerarekin bat etorrita, merkatuaren eskariaren zehaztasun kontrol hobea ahalbidetzen du.\nKonpainiak kalitate profesionalaren gainbegiratze eta kudeaketa saila ere badu, profesionalak, eraginkorrak eta zorrotzak dira; lehengaiak fabrikara, kalitatearen kudeaketa estandarrak, funtsezko zatiak ikertu eta garatzeko produkzioan tematzen dira, ekoizpen prozesua zorrotz kontrolatzen dute. instalatzeko torlojuaren txikiaren prozesuan, makina osoko muntaketa, geruzaz geruza, estandarra, ekoizpen esperientzia aberatsarekin konbinatuta, ekipamendu eta tresna aurreratuak erabiltzea neurketa eta kalkulu zehatzak egiteko eta produktu bakoitzaren ekoizpen prozesua. 360 graduko jarraipena egiteko.\nTaldea erakutsi zen\nRamtec makineria, energia berria ingeniaritza, azkartu Txinako ametsa!


Eider Rodriguez - Jakin.eus\n«Euskal literaturaren gaitzetako bat soberazko hitz-kopurua da»\nEider Rodriguez (Errenteria, 1977) euskal kondagintzako ahotsik originalenetako bat dugu. Konplexurik gabeko begirada ausart eta ziztatzailearen jabe, sekulako arreta eta interesa piztu ditu Rodriguezek irakurleengan zein kritikan bere ipuin-bildumen bidez. Eta handik gutxira gaur (Susa, 2004), Haragia (Susa, 2007) eta Katu jendea (Elkar, 2010) argitaratu ditu sorkuntzan, eta Itsasoa da bide bakarra. Sarrionandia irakurriz (Utriusque Vasconiae, 2014), ikerkuntzaren arloan, bere doktoretza-tesian oinarrituta. Irène Némirovskyren Le bal (1930, Dantzaldia, Txalaparta, 2006) eleberria euskaratu du, eta ediziogintzan ere aritua da Rodriguez. Gaur egun, Euskal Herriko Unibertsitatean ari da ikerlari eta irakasle. Hendaian (Lapurdi) bisitatu genuen abuztuan, oporretatik itzuli berritan, eta euskararen zein euskal literaturaren egoeraz harekin aritzeko parada izan genuen, baita haren obraren alde batzuetan sakontzeko ere.\nNik uste dut une interesgarria bizi dugula; gutxinaka-gutxinaka badugu geroz eta interesgarriagoa den corpus bat: klasiko irakurgarriak dauzkagu –klasiko irakurtezinak bagenituen, baina orain klasiko irakurgarriak baditugu–, eta klasiko ez diren hainbat liburu interesgarri. Beraz, aniztasun hori badagoela esango nuke; ez bakarrik estilo aldetik; genero eta hizkuntza aldetik ere badago. Beste kontu bat litzateke ea bizi gintezkeen gelditzen zaizkigun urteak euskal literatura bakarrik irakurtzen, baina nik uste dut badaukagula panorama polita, eta badaukagula zer irakurria denbora pixka baterako.\nUxue Apaolazak esandakoa da euskal literaturaren aniztasun tematikoa «klase ertain zuri-zuriarenera» mugatzen dela.\nBai, hala da, baina ez nuke esango klase ertainera bakarrik mugatzen denik; zurira, dudarik gabe, baina esango nuke klase ertain-altuxera eta klase ertain-baxuxera ere lerratzen dela, edo badagoela hor ere materiala, gai aldetik. Anitza esanda, ahots ezberdin dezente badaudela esan nahi nuen, betiere kontuan hartuta zein den gure komunitatea, eta nork osatzen duen. Nik uste dut, gaur egun, idazle-jendea eta euskal gizartea bera ere oso klasea ertainerantz dagoela mugatuta. Hortik behera eta hortik gora badago jende asko, baina literaturan geroz eta espazio gutxiago daukate. Gaur egun, klase ertainaz hitz egitea oso nahasgarria egiten zait; burgesia, klase ertaina, kontzeptu horiek oso lausoak egiten zaizkit, eta geroz eta gauza gutxiago esan nahi dute. Klase ertainaren barruan badaude hainbeste bizi direnak sekulako oporraldiak egiten, eta, era berean, badaude hainbeste ere langabezian daudenak, eta klase ertaintzat hartuak direnak. Klase ertaina oso anitza da, eta aniztasun hori uste dut badagoela gutxi-asko islatuta.\nKoldo Izagirrek esana du «gure angustia burges koskorrak ez zaizkit asko interesatzen literatura egiteko».\nInteresgarria da jakitea zeri deitzen diogun angustia burges koskor. Batentzat «angustia burges koskorra» dena beste batentzat oinarrizko eta biziraupenerako gainditu beharreko angustia da. Irakurketa edo irakurzaletasuna bera bada nahiko gauza burgesa. Niri beti ematen dit atentzioa nola askotan entzun dudan «langile-jendea agertu behar da». Jakina agertu behar dela, niri ere gustatzen zait agertzea. Gure begietara burgesak ez diren errealitate horiek erretratatu nahi ditugu. Baina, gero, liburu horiek irakurtzen dituztenak burges koskorrak gara. Alde batetik, hizkuntzak dauzkan berezitasunengatik. Hau da, ez da bakarrik euskaraz alfabetatuta egon behar dela, baizik eta euskal literatura irakurtzeko, zoritxarrez eta bizi dugun normalizazio faltagatik, behar dela plus bat sartzeko hainbat eremu literariotan. Beste hizkuntzetan ere bai, baina euskal literaturan esango nuke are gehiago behar dela plus bat, entrenamendu bat, itzulpenak, hainbat estilotako irakurgaiak, hainbat idazle irakurri ahal izateko. Nik uste dut best seller-ak ere euskaraz irakurri ahal izateko formakuntza berezi bat behar dela, eta formakuntza hori lortzen dutenak, formakuntza hori lortzeko astia eta plazerra, edo plazerra hartzeko gogoa daukatenak, normalean, ez dira langile xumeak izaten. Kontraesan bat da, itsusia da esaten ari naizena, baina nik neure ibilbide labur honetan hori ikusi izan dut. Beraz, gauza bat da zer nahiko genukeen, eta beste bat zer den. Nire ustez, interesgarria da ahalik eta zubirik ederrena topatzea, baina ez zubirik luze eta ibilezinena egitea.\nNiri beti ematen dit atentzioa nola askotan entzun dudan «langile-jendea agertu behar da». Jakina agertu behar dela, niri ere gustatzen zait agertzea. Gure begietara burgesak ez diren errealitate horiek erretratatu nahi ditugu. Baina, gero, liburu horiek irakurtzen dituztenak burges koskorrak gara.\nXabier Mendiguren Elizegiren iritziz, inguruko literaturekiko erabateko parekatzea lortzeko euskal literaturak gaur egun duen hutsunerik handiena literatur itzulpengintzan dago. Hain zuzen, apenas argitaratzen da euskarara itzulitako literatura, liburuaren salmentak itzulpena ordaintzeko ere emango ez duelakoan. Hori dela-eta, itzultzaileak musu-truk egindako itzulpenak edo editoreak, berariaz eta salbuespen moduan, ondo salduko direla garbi ikusten dituen liburuenak bakarrik argitaratzen dira.\nBatetik, niri, homologazioarena, gaur egun, ez zait hain lazgarria iruditzen, ez eta hain interesgarria ere. Niretzat, ez da hori hainbesteko erronka, eta egongo da hortik, baina ez dut uste hori denik euskal literaturaren arazorik handiena. Nik uste dut euskal literaturaren arazorik handiena dela –ez dakit arazorik handiena den, baina esan duzuna baino handiagoa– hizkuntzaren egoera bera. Nire ikasleen artean, hainbatek eta hainbatek ezin dituzte itzulpenak irakurri; ez daukate gaitasunik, eta pasa dute bizitza osoa murgiltze-eredu batean, eta asko dira guraso euskaldunak dituztenak, eta udalerri euskaldunetan bizi direnak; beste asko, ez, baina berdin zait, azken batean askok jotzen dute ez jatorrizko bertsiora, baizik eta gaztelerazko bertsiora. Beraz, nik uste dut hor dagoela zulo ikaragarri handi bat. Batetik, hizkuntzaren arazoa badago, ez dago behar beste zabalduta eta txertatuta, eta, bestetik, ez dela nahikoa lantzen aurreko urteetan. Zuk badaukazu Célineren Gauaren muturrerainoko bidaia, adibidez, eta emaiozu, euskaraz, hogei urteko gazte erdi pareko bati (ez bereziki irakurtzen duenari). Emaiozu Raymond Carverren liburu bat, Zertaz ari garen maitasunaz ari garenean, adibidez, Koro Navarrok itzulitakoa; hizkuntza aldetik, jatorrizkoa nahiko liburu soila da, ez dauka sintaxi bihurririk, ez dauka erregistro arrarorik, nahiko laua da, esaldi gehienak laburrak dira. Bada liburu hori irakurtzeko zailtasun asko dauzkate hogei urteko irakurleek. Eta okerragoa dena: baita berrogei urtetik gorakoek ere, noski. Beraz, itzulpengintzaren homologazioa? Homologazioa ez zaigula iristen ez dagoelako itzulpengintzarik? Beno, hori da, niretzat, icebergaren puntaren erpintxo bat. Horren azpian daude arazo are sakonagoak, benetan larriak direnak, eta, esango nuke, ez daudenak konponbidean, eta, gainera, eskatuko luketenak ez dirua bakarrik, baizik eta, benetan, konpromiso handia instituzio guzti-guztien aldetik. Eta, une honetan, ez dut ikusten asmoa, borondatea edo gogoa horrelako ezer egiteko. Uste dut Martxelo Otamendik aipatzen zuela lortu nahi zela tailerretako langileek ogitartekoa jaten zuten unean edukitzea Berria, eta irakurtzea. Nik uste dut hortik nahiko urruti gaudela, eta ez Berria-k gauzak gaizki egiten dituelako, baizik eta egoeragatik beragatik; ez Berria-k ez euskaraz idatzita dagoen prentsak ez du hori lortzen, gaur egun, ez Argia-k, ez The Balde-k. Papereko komunikabideek ez dute hori lortu, ez gai aldetik, ez hizkuntza aldetik. Hizkuntza aldetik irakurlego potentzial hori urruti dago, eta gai aldetik esango nuke prentsa bera dagoela urruti, ez dagoela mainstream-ean den komunikabiderik euskaraz. Agian horrela behar du, baina esan nahi dut horrekin urrun ikusten dudala hamaiketakoaren ordua iritsi, eta tailerreko jendeak, edo tailerrik gabe –beti aipatzen da mundu maskulino hori–, Zarako langile-jendeak, Berria edo euskarazko liburua zabalduko duen unea.\nEuskal hedabideen mugak eta eragileek hartu beharreko konpromisoa aipatuta, ez du ematen euskara hutsezko prentsa sustatzea Jaurlaritzaren lehentasuna denik.\nNik uste dut are sakonagoa dela arazoa. Nik uste dut hizkuntza politika, baina ez bakarrik Eusko Jaurlaritzarena, euskararen egoera hobetzeko egiten diren egitasmoak, ez direla serioak, ez dela nahikoa egiten. Oso egoera kaskarra bizi dugu. Nik Donostian irakasten dut, ikasle gehienak gipuzkoarrak dira, asko eta asko herri euskaldunetakoak, eta, oro har, zailtasun izugarriak dituzte euskaraz idatzi, irakurri eta baita hitz egiteko ere. Horri heltzen ez diogun bitartean, itzulpengintzarena, bai, euskal prentsarena, bai, baina zer gertatzen da, zergatik iristen dira hogei urterekin ikasle horiek –ez denak– hain maila kaskarrarekin? Hobe dezakegu euskal prentsa? Bai, eta hobetzea nahi dut, zeren eta nik irakurtzen dut, baina hori da adar bat, baina ez da enborra.\n«Konpromiso handiagoa» esaten duzunean, zer dabilkizu buruan?\nBuruan daukadana da nire lagun-taldea, adibidez: zortzi gara, hemezortzi urtera bitarte ikastolan ikasi dugu, eta pare bat ez dira gai 8-9 urteko seme-alabekin euskarazko elkarrizketa bat mantentzeko. 8-9 urtera bitarte gai izan dira, sintaxia, hiztegia, argudiatzeko behar diren tresnak infantilak izan direlako, baina aurrerantzean euskara eta gaztelania nahastuko dute, eta denborarekin akaso euskara nongotasun lanbrotsu bat adierazteko makulu gisa erabiliko dute, gainerako guztia gaztelaniaz egingo dutelako. Niretzat hori sintoma oso larria da, ez da nire bailaran gaitz berezi bat dagoenik, genetikoa dena, eta ez duena ahalbidetzen euskararen erabilera areagotzea, baizik eta iruditzen zait badagoela hor zerbait oso serioa dena, eta hori konpontzen ez dugun bitartean alferrik ari garela petatxuak jartzen beste toki guztietan. Alferrik ez, baina ez dugu konponduko beste arazo hori.\nErrenteriakoak izanda, familia erdaldunetakoak izango dira gehienak.\nDenetarik dago. Badira guraso biak euskaldun zaharrak direnak; beste baten kasuan bata euskaldun zaharra, eta bestea ez. Beste baten kasuan, biak erdaldunak, beste batean, euskaldun berria. Aipatu dizkizudan bi kasu horietariko baten guraso biak euskaldun zaharrak dira, adibidez.\nBikoteak euskaldun zaharrak izanda ere erdarara jotzen dute haurrekin?\nFamilia erdaldunean sortu eta ikastolan ikasitako norbait euskaldun zaharra al da? Agian, terminologia zabaldu behar genuke. Gurean oso arrunta da haurrak izan aurretik ere gai ez izatea lagunarteko elkarrizketak mantentzeko. Haurra izateko garaian, transmisioa utziko dute eskolaren eskuetan, baina transmisio hori ez da erabatekoa izango. Izan ere, badakigu hemezortzi urterekin bukatzen dutenek oso maila kaskarra dutela, herri askotan. Eta Gipuzkoaz ari naiz, baina Gipuzkoatik kanpo are ilunagoa da panorama. Nik haur- eta gazte-literatura ematen ditut, eta haur-literatura oso ondo ulertzen dute nire ikasleek, sintaxi eta hizkuntza oso laua delako, eta irudiz lagunduta dagoelako. Ikasle helduak dira, irakasle izateko bidean daudenak. Baina lehen hezkuntzako azken zikloko irakurgaiak ulertzeko ere zailtasunak edukitzen hasten dira. Zer esanik ez heldu-literatura irakurtzeko. Adibide hori oso grafikoa egiten zait niri. Oso irakurgaitasun infantila izaten dute. Iruditzen zait sintoma bat dela, ez beraiek bereziki daukaten zerbait.\nEuskal literaturara bueltatuz, Euskal Herriko gatazka politikoak nolako trataera jaso duen literaturan ikergai nagusi bilakatu bide da, Euskal Herriko unibertsitateetan eta, zer esanik ez, atzerrikoetan (non itzulitako idazleen obrak baizik ez ohi dituzten landu). Koldo Izagirrek ohartarazi du kostunbrismo berri bat eta gai bakarreko literaturaren irudia ekar diezazkiokeela horrek euskal literaturari. Euskal literaturaren beste alor batzuetako mugarriak, aldiz, ez dira ikertu, batez ere gutxi edo batere itzuli ez dituztenen egileenak.\nBatzuetan, deigarri egiten zait nobela bat hartzea, eta, bat-batean, gatazka. Ez bakarrik euskal literaturan, baita Espainiako literaturan eta zinemagintzan ere erabili da, pixka bat, gai hori thriller itxurako gaizto eta onen arteko liburu eta pelikula txarrak egiteko. Normalean, segituan erortzen dira eskuetatik liburu horiek. Kontakizunean benekotasun minimo bat ez dagoenean, irenstezinak egiten zaizkigu pelikula eta liburu horiek euskal gatazka gertutik bizi izan dugunoi. Nik uste dut badagoela euskal literaturan gailentzeko modu bat, gatazkari buruz idatzita, gatazkaren alde batean lerratuta baldin bazaude (ez beti, baina badira kasu batzuk), eta, agian, hortik kanpo gelditu diren hainbat idazlek, edo horri buruz idatzi ez duten hainbat idazlek, ez dute hainbesteko sona, nolabait esatearren (euskal idazleek ez dute sona inoiz), gelditu dira pixka bat bazterrerago, ez dira ikergai izan, kasu askotan. Nire liburu guztietan badago gatazkari loturiko ipuinen bat. Segituan: «honek gatazkari buruz idazten du». Baditut hainbat gai bestelakoak direnak, baina agian bai jarri dela hor fokua. Adibidez, antologietan, nire ipuinen bat jarri dutenean, uste dut gehienetan izan dela gatazkari loturikoa. Eta badira gaininterpretazio ugari, oso barregarriak egiten zaizkidanak. Orain dela gutxi, elkarrizketa-liburu baterako idatzi zidan emakume batek esanez Politika albisteak ipuinean «argi eta garbi» ari nintzela «terrorismoa kondenatzen». Intepretazio barregarri bat. Lehenengo egiten zuen bere tesia, eta, gero, galdetzen zizun tesi horri buruz, eta denak ziren halako zentzugabekeriak. Eta irakurketa ugari dira zilegi, baina guztiak, ez. Niri ere iruditzen zait nolabaiteko gaindosia egon dela, eta oraindik ere badagoela; baina, agian, gaur egun ertz gehiagotatik ari da ematen, eta iruditzen zait gaiztoen eta onen arteko eszenifikatze hori apurtu egin dela, gutxika-gutxika, zorionez, eta badagoela zintzoagoa den ikuspegi bat euskal gatazkaren inguruan, ez hain muturrekoa, manikeoa, zuri eta beltz, gudari-etsai, baizik eta gatazkaren inguruan sorturiko albo-min gehiago ari dira ikusten, euskal narratiban. Neuri, pertsonalki, oso zaila egiten zait gatazkaren inguruan idaztea, egin nahiko nuke baina ez dut asmatzen nola.\nBatzuetan, deigarri egiten zait nobela bat hartzea, eta, bat-batean, gatazka. Ez bakarrik euskal literaturan, baita Espainiako literaturan eta zinemagintzan ere erabili da, pixka bat, gai hori thriller itxurako gaizto eta onen arteko liburu eta pelikula txarrak egiteko. Normalean, segituan erortzen dira eskuetatik liburu horiek.\nPolitika albisteak kontakizun horretan, zer eta gatazka politikoaren metafora ikusi nahi izan du kritikariren batek, Idoiaren zilborraren lizunaren irudia aitzakia hartuta (errealitatearen eta paranoiaren muga nola lausotzen den besterik ez du ikusi irakurle arruntak). Gatazka politikoarekin dena estekatzeko hiperinterpretazioak gai egiteko diren kritikariek, ordea, ez bide dute harrapatu narrazio horretan bertan interpretazio-ardatz horrekin lotuta dagoen hari nabarmen bat: Idoiaren ama pertsonaiak 1936ko errepresioa sinbolizatzen duela, eta amaren zein alabaren istorioak 1936an hasi zen biolentzia politikoko ziklo bereko continuum-ean txertatzen direla.\nBai, hala da. Ni bi urte eta erdiz bizi izan nintzen Tafallan, eta orduan asko busti ninduen gerra zibilaren kontuak, istorio asko entzun nituen. Garai hartan Txalaparta argitaletxean egiten nuen lan, eta Altaffaylla Kultur Elkarteak egina zeukan gerra zibilaren inguruan testigantza jasotze-lan ikaragarri handia. Orduan ezagutu nituen hainbat eta hainbat kasu, eta beste modu batera ikusi nuen euskal gatazka deitua izan den hori, nola datorren aspalditik haustura, eta hor badago continuum hori erakusteko edo agertzeko nahi bat.\nLiburu bereko Bellevue kontakizunean, Marguerite Durasen estiloaren oihartzuna antzematen da, tonuaren urratuan eta zintzoan.\nAsko gustatzen zaidan idazlea da, oso gazte irakurri nuena lehenengo aldiz, eta ordutik beti akonpainatu nau, bai bere nobeletan, baita bere elkarrizketa-liburuetan ere. Berak egindako elkarrizketak zoragarriak dira, baina, batez ere, haren prosa dentso hori oso-oso erakargarria egiten zait. Ez dakit horren antza eduki dezakeen edo ez, nire lehenengo liburuan dagoen ipuin bat da hori. Berak fikziorantz ez du hainbeste, hain nabarmen, jotzen, eta nik bai. Beraz, hor aldea egon daiteke, tonuan, irakurleak pentsatzen duenez Durasen testuaren eta haren pertsonaiaren artean oso tarte gutxi dagoela, are urratuagoa ematen du. Baina asko interesatzen zait haren sintaxia, haren prosa hautsi hori.\nBellevue-n, irudi poetikoak eta egunerokotasunaren deskribapenak uztartzen dira.\nGogoratzen dut ipuin hori idatzi nuenean, gustura gelditu nintzela, seguraski lehenengo aldia izan zela sentitu nuena nik idatzitako zerbait argitaragarria izan zitekeela. Gogoan dut bai idaztean oso ongi pasa izanaren sentsazioa, baita emaitza finalarekin ere. Une horretan pentsatu nuen «hemen lortu dut nahi nuena», betetasun-sentsazio hori, ez dena beti gertatzen ipuin batekin. Ez dakit nori irakurri nion batzuetan gertatzen zaigula zerbaitek funtzionatzen duela, baina ez dakizula zergatik. Baina beste batzuetan ez dakizu zergatik ez duen funtzionatzen ipuinak. Uste dut, batzuetan, dela buruan gertatzen diren meandroetatik hartu duzula bide bat, eta oso zaila dela atzera egitea. Istorioak beste bide bat jarraitu du, eta, azkenean, ez da zuk kontatu nahi zenuen hura, eta uste nuen ipuin hori idatzi nuenean zortea aldeko nuela. Gero, inoiz ez gaude konforme idatzitakoarekin. Seguraski, gaur egun ez nuke ezta zoratuta ere ipuin hori horrela idatziko. Geroz eta gutxiago interesatzen zait lirismoa, neure testuetan, batez ere, eta geroz eta lerratuago nago soiltasunerantz. Izan ere, esango nuke euskal literaturaren gaitzetako bat dela soberazko hitz-kopuruarena. Seguraski badu zerikusia hizkuntza ez normalizatu bat izatearekin. Niri horrek, gaur egun, kalte egiten dit begietara, idazten dudanean.\nGeroz eta gutxiago interesatzen zait lirismoa, neure testuetan, batez ere, eta geroz eta lerratuago nago soiltasunerantz. Izan ere, esango nuke euskal literaturaren gaitzetako bat dela soberazko hitz-kopuruarena. Seguraski badu zerikusia hizkuntza ez normalizatu bat izatearekin. Niri horrek, gaur egun, kalte egiten dit begietara, idazten dudanean.\nEgunerokotasuna eta haren problematizazioa dituzu zeure ipuinen agertoki nagusia, kamera geldi baten antzera. Istorioa baino gehiago noiznahi hasi eta eten litezkeen errealitate-zatiak dirudite zure kontakizunek. Ildo horretatik, afinitateren bat ikusten dut zure ipuinen eta Uxue Apaolazaren Umeek gezurra esaten dutenetik bildumaren artean. Adierazgarriro, zera esan du Apaolazak: «drama handienak egunero bizi ditugun gauza txiki horiek dira».\nBai, bakarrik egunerokotasuna esaten denean, badirudi denon egunerokotasuna berdina dela, edo egunerokotasuna gauza geldi eta homologatu bat balitz bezala, eta, hain zuzen ere, jendearen egunerokotasunak oso-oso diferenteak dira. Nahiko ados nago Uxue Apaolazak dioenarekin, azkenean, drama handiak aurki daitezkeela egunerokotasun horien barruan. Edonola ere, ni ez naiz batere idazle razionala edo estetikoa idazterakoan, oso inpultsuka idazten dut. Beraz, batzuetan gertatzen zaizkit gauzak, edo ikusten edo sentitzen ditut gauzak, edo kontatzen dizkidate gauzak, eta idatzi egiten ditut. Askotan ez dut neuk aukeratzen, hau da, neuk aukeratzen dut, baina ez da nik razionalki aukeratutako zerbait; da badakidala hori kontatu egin behar dudala, istorio bat dagoela. Gutxitan egiten dut: «honi buruz idatzi behar da, idatzi nahiko nuke honi buruz». Gehiago da nik jasota ditudala hainbat gertakizun, gertatu direnak nire barnean, edo sortzen didatenak zirrara berezi bat, eta saiatzen naizela zirrara hori, nahiz eta ulertezina, inkontzientea izan, paperean biziarazten, eta irakurleari biziarazten, edo sentiarazten. Izan daiteke egunerokotasuna, baina nirea eta zurea ez dira igualak, Uxue Apaolazarena eta nirea ez dira igualak, nahiz eta, seguraski, gauza asko komunean eduki hirurok. Nire emaitza izan daiteke politikoa, soziala edo intimista, baina nire idazteko kontzeptua ez doa hortik, askoz organikoagoa, emozionalagoa da.\nPolitika albisteak eta T'es très belle-n batera irakurrita, kontrajartze moduko bat ikusi dut. Politika albisteak kontakizunean ekintzailearen bikotekidea nolako egoeratan geratzen den da arretagune. T'es très belle-n, aldiz, kalean dagoen ‘aktibismo’ arina eta kontsumista da kritikagai. Haragia-ren ardatza azken hori delakoan nago. Alegia, euskal gizartearen abangoardiako zati bat kontsumoaren gizartean integratu egin dela nabarmentzea.\nEgongo da horretatik, T'es très belle hori idatzi nuenean, aktibismoaren bi alde horiek kontrajarri nahi nituen, baina ez nuke esango, inolaz ere, hor badagoenik kritika bat kanpotik egiten den aktibismoari. Nire helburua ez zen hori, eta Politika albisteak-en protagonista ez da aktibista baten emaztea, edo neska-laguna. Niretzat da andre bat, haren errealitatea osatzen dena hainbat puskaz, eta puska horietako bat bada haren bikotekide izandakoa-edo erbestean egotea, edo aktiboan egotea, baina ez bakarrik, zeren eta haren errealitate puska bat ere baden haren ama, eta amaren iragana, eta haren errealitatearen puska inportante bat ere baden amatasun nahi gaixotiar hori. Horrekin esan nahi dizut ez dela bakarrik aktibista baten emaztea, nik ez nuen horrela formulatu, inolaz ere, baina bai gatazka politikoaren barruan badaudela aktore ugari, asko ikusezinak direnak, eta hori litzateke horietako bat. Eta T'es très belle-n, abokatua beste bat litzateke. Kasu horretan ez da onik ateratzen bere karakterizazioan, baina hor ari nintzen adierazten nork bere arazoak dituela, eta norberaren miseriak eta dramak oso diferenteak direla, bizi dugun egoeraren eta koiunturaren arabera. Eta, justu, kontrajarri nituen bikotea osatzen duten preso-abokatu bikotea, baina ez dago manikeo izateko gogorik kontakizun horretan. Hain justu, adierazi nahi nuena zen nork bere arazoak dituela, eta arazo horiekin egiten duela bakoitzak ahal duena.\nBaina presoa gose-greban ari den bitartean abokatua festibalean mozkortuta...\nBiek daukate arazo bera: neska-lagunarekin daude biak nahastuta, bakoitza berearekin, baina bai, badago bat mozkortuta hor Korsikan, eta bestea, ziegan erratza pasatzen...\nBadago une bat bi narrazio-planoak uztartzen dituena esaldi berean.\nNiri gose-grebek beti sorrarazi izan didate halako ezinegon mingotsa. Hor badago esan dizudan hori: batzuetan, edo gehienetan, kontatzen ditudala gauzak emozionalki zerbait eragiten didatenak, eta gose-grebek hori eragiten didate. Hor badago zerbait, zirrara berezi bat, ezin dudana ulertu edo jasan, asko mugiarazten nauena. Eta hortik sortu zen kontakizun hori. Ez da hainbeste plano orokorra hartzen dudala, eta hau eta bestea eszenifikatu nahi dudala; emozio batetik abiatutako kontakizuna da, gehienbat.\nZer hauskorrak diren edertasuna eta hari bide dagokion munduan egoteko era, hagin-pusketa soilak txiki ditzakeena.\nLehen aipatzen genuena: angustia burges koskor horiek zer diren bakoitzarentzat oso gauza erlatiboa da. Adibidez, edertasuna eta haren galera izan daiteke oso zera burgesa, nondik begiratzen diozun, baina gorputzaren higadurak edo aldaketak, eta gorputzaren ‘hondamendiak’ ez dute zertan izan gai burgesak, nola jorratzen dituzun. Eta baditut ipuin batzuk horri buruz aritzen direnak, eta, nire ustez, behintzat, ez dira ipuin «burgesak», nolabait esateko, baizik eta arduratzen dira jendarte honetan hain presente dauden, eta hainbat diru mugitzen duten industriez. Azkenean, diru gehien mugitzen duten industriak, gure munduan, dira armagintza, kosmetika, eta farmazia. Nola izan daiteke kosmetika industria garrantzitsuenetako bat gure munduan? Hori ezin da burgesa izan. Nire ipuin horiek badute nahi bat agertzeko kosmetikaren eta edertasunaren diskurtso hori, emakumeengan, eta geroz eta gehiago gizonengan, eragin suntsigarria duena. Farmaziara joan orkatila bihurtu zaizulako esprai baten bila, eta ematen dizutenean opari zimurrak leuntzeko lagintxo bat.\nEdertasunaren inguruko kezka hizpide, hona Uxue Apaolazak zer esan duen: «Gure kurrikulumean asko pisatzen duen zerbait da, presentziagatik, edo absentziagatik».\nNik uste dut aho biko arma dela edertasuna, eta esango nuke, askotan, arazoa dela konponbidea baino gehiago emakume askorentzat, batez ere edertasun-mota kanoniko horrek oso denbora gutxi irauten duelako, horren ondorengoa, askotan, delako drama; bost, sei, hamar urtez iraun dezake edertasun jakin horrek. Niretzat, hor inportanteena da edertasuna esanguratsua dela emakumeentzat, onerako zein txarrerako, eta, askotan, txarrerako. Ikusi besterik ez dago telebistan ez dakit zer programa aurkezten duten bikoteak, eta gizonezkoa izan daiteke orko bat, baina emakumezkoak beti eder izan behar du, eta erakusgai egon behar du; edo, bestela, oso termostato ezberdina dute gizon eta emakumeek, gizonak mahuka luzez eta alkondara lotuta eta emakumezkoak tiradunetan agertzen baitira. Baina tiradun emakume horrek ere bere urteak zenbatuak ditu; gizkonezkoak, ez. Esanguratsua da; horregatik interesatzen zait. Emakumea gorputza da, gizona ez.\nNik uste dut aho biko arma dela edertasuna, eta esango nuke, askotan, arazoa dela konponbidea baino gehiago emakume askorentzat, batez ere edertasun-mota kanoniko horrek oso denbora gutxi irauten duelako, horren ondorengoa, askotan, delako drama; bost, sei, hamar urtez iraun dezake edertasun jakin horrek.\nHagina kontakizunean, zerari erreparatu diot gehienbat: ‘edertasuna’ ezaugarri fisikoa baino gehiago munduan egoteko era izateari. Estatus bat ematen du.\nBai, ematen zaizu, gainera. Estatus hori higatuz joaten denean, edo edertasun hori eraldatuz, edo gastatuz, edo desagertuz joaten denean, jende asko galduta dago munduan, baina ez bera bakarrik galduta dagoelako, baizik eta haren inguruak ere hura eraiki, onartu edo ez onartu duelako edertasun horri erreparatuta. Beraz, ez da bakarrik aldatzen pertsona horrekiko, baizik eta baita munduarekiko harremanean ere. Hori interesgarria iruditzen zait, asko gertatzen dena adin jakin batean; adin ertainaren tarte batean maiz gertatzen den zerbait da, eta oso modu gogorrean, askotan.\nBortizkeria handiz idatzi zenuen Haragia. Haragia-tik Katu jendea-ra nabarmen aldatu zen tonua.\nNik uste dut geroz eta gutxiago epaitzen ditudala neure pertsonaiak. Esango nuke Katu jendea-n oso gutxi, edo gutxiago, epaitzen nituela neure aurreko liburuetan baino, eta uste dut geroz eta gutxiago epaituko ditudala, nire asmoa delako zirrara, ezinegona, bortizkeria edo halako aldarte berezi bat sortzen didaten errealitate-puska horiek ahalik eta modurik gordinenean ematea, anker jokatu gabe, tematu gabe pertsonaien eta pertsonen akatsekin, baizik eta korapilo diren kontraesan horiek azaleratuz. Azken batean, meategi bat egoten da kontraesanetan; epaileek baino askoz ere bazka handiago ematen diote irakurleari, hainbat eta hainbat bide zabaltzeko bere pentsamenduan, irudimenean eta literatura gozatzeko eran. Beraz, kontraesan horiek ahalik eta modurik aberatsenean erakustea lortzen baldin badut, iruditzen zait hor badagoela lotura bat, edo amu bat baduela irakurleak heltzeko ipuinari, eta jarraitzeko bukaeraraino. Agian, tonu-aldaketa hortik dator.\nTonu malenkoniatsua dario Katu jendea kontakizunari, ihes egiten utzitako aukerarengatik, bi bizilagunen arteko harremana euren katuenaz ironikoki metaforizatua. Itzulpen guztietan, baina, desagertu egin da azken esaldia («Desioaren usaina zen, hiltzen uzten denean»).\nBai, kendu egin nuen itzulpenetan. Euskarazko bertsioan ere zalantza handiak nituen, ipuin hori idatzi nuenean, idazten hasi aurretik azken esaldia neukan, baina, gero, ipuina idatzi nuenean iruditzen zitzaidan soberan zegoela. Aukera eduki nuenez gaztelerara itzultzeko, eta ni ez naizenez batere ortodoxoa itzulpenekin –seguraski, asko ikaratuz–, aukeratu nuen batean ematea esaldiarekin, eta bestean esaldirik gabe. Gaur egun ez dakit zer egingo nukeen, berriro idatziko banu. Iruditzen zait berriz ere egongo nintzatekeela erdibidean. Batak uzten du besteak baino irekiagoa, eta badirudi gaur egun moda dagoela ipuinak irekita utzi behar izateko. Baina ez nago batere ados literatur moda kontuekin; gustatzen zaizkit ipuin irekiak, gustatzen zaizkit ipuin itxiak, ez zait iruditzen batzuk besteak baino hobeak direnik. Gauza bat da murtxikatuta ematea dena irakurleari, hori ez zait gustatzen, baina zuk uzten dituzunean hariak solte, ateak irekita, irakurleak parte har dezan lerro artean dagoen hori interpretatuz, bukaerak ez dio zertan eman edo kendu, ez dizkizu zertan ondorioak atera esaldi bakar batean.\nHizkera literarioa da zenbait euskal idazleri sekulako kezkak sortzen dizkieten gaia. Koldo Izagirrek esana du «idazlea idazteko problemak dituen pertsona dela», eta «hizkera pedagogikoan jausi nahi ezik iritsi naiz estilo esan litekeen horretara». Uxue Apaolazak dio «ez dut nahi irakurleak esaldiaren bukaera jakin dezan hasi orduko», eta «diskurtso eginak, bukatuak, ziurtasuna ematen dizutenak» puskatzea duela helburu haren literatur programak. Antzeko helburua antzeman da zure obran. Hala ere, esana duzu hizkera literarioaren kontua ez zaizula bereziki interesatzen. Ez al duzu edukiaren eta formaren arteko loturaren arazorik sentitzen?\nZintzoki esandako zerbait da, nire lagun idazle edo literaturzale batzuk kezkatuta hasten dira hori esaten dudanean. Nik liburu asko irakurri ditut oso ongi idatzita daudenak, baina ez zaizkidanak piperrik interesatu, eta oso txarrak iruditu zaizkidanak. Beraz, nik bataren edo bestearen artean aukeratu behar dudanean, ez dut hizkuntzaren aldeko hautua egiten, inolaz ere. Biak uztartuta baldin badatoz, bikain, baina, hain justu, gure hizkuntzaren arazoetako bat hori dela jakinda (erregistro-faltarena), ni saiatzen naiz hori konpontzen ez hizkuntzaren bidetik, baizik eta literaturarenetik. Trakeskeria daukan, baina ona den liburua, istorioa ongi kontatuta baldin badago, hunkitzen, haserretzen, mugiarazten banau nagoen tokitik, chapeau. Oso ongi idatzita, baina ezer kontatzen ez duten edo, niretzat, literatura ez diren liburu horiek hor egongo dira euskal terminologia edo euskal lexikoaren corpuserako, oso ondo, baina niri ez zait interesatzen hori egitea. Irakurri hori irakur dezaket, batzuetan gustatu egiten zait hizkuntza-festa bat, besterik gabe, nahiz eta beste ezer ez egon. Maila gorena da biak uztartzen direnean, baina oso gutxitan gertatzen da herri honetan.\nNik liburu asko irakurri ditut oso ongi idatzita daudenak, baina ez zaizkidanak piperrik interesatu, eta oso txarrak iruditu zaizkidanak. Beraz, nik bataren edo bestearen artean aukeratu behar dudanean, ez dut hizkuntzaren aldeko hautua egiten, inolaz ere.\nHizkera literarioaz gain, Euskal Herriko hizkuntza-gatazkak ere berebiziko arazoak sortu ditu euskal idazlegoan. Ugalderengandik eta Saizarbitoriarengandik hasita, erdal errealitatea euskal literaturara ekartzean erdaraz, zuzenean, ematera jo izan duzue hainbat idazlek. Egiantzekotasunaren printzipioa mekanikoki aplikatzetzat jo daiteke hori. Izan ere, egongo dira literatur baliabideak hizlaria erdalduna dela adierazteko, haren hitzak erdaraz zuzenean eman gabe.\nNik bietara egin dut. Hasieran, Eta handik gutxira gaur-en, gazteleraz ematen nituen, baina, adibidez, Katu jendea ipuinean euskaraz ari dira. Katu jendea-n, haien arteko jarduna nire buruan frantsesez gertatzen da, nahiz eta gizonezkoa Ipar Euskal Herrikoa izan, eta emakumezkoa, jatorriz, Hego euskal herritarra, baina dialogo guztia euskaraz dago. Eta handik gutxira gaur-en dialogo batzuk frantsesez, eta beste dialogo batzuk espainolez daude. Nik uste dut kontakizunak eskatzen duela bata edo bestea egin. Batzuetan arazoa da niretzat, baina beste askotan ez da arazo; ez daukat irizpide markatu, zurrun eta finko bat, sistematikoki hori aplikatzeko. Izatez, esango nuke askotan gertatzen dela irakurtzen duzula testua, eta on egiten dio frantsesez zerbait irakurtzeak irakurleari, edo espainolez, edo ingelesez, eta, beste batzuetan, kalte. Nik uste dut istorioak berak, kontakizunaren erritmoak berak markatu behar duela hori, ez hainbeste arau batek, non denak jarriko ditugun euskaraz, nahiz eta polizia espainola izan, Andaluziatik etorria, edo guardia zibila. Askotan da testuaren araberako zerbait, ez dago errezetarik. Edo agian badago; nik ez dut aurkitu. Dena da posible nire mundu horretan. Emaitza ikusi behar da.\n2007an Utikan Euskadi Sariak manifestua izenpetu zenuen. Agiria bere horretan irakurrita lauso geratzen zen zer salatu nahi zenuten. Zure iritziz, aldatu egin da euskal sistema literarioaren egoera, ordutik hona?\n2007an bazegoen girotxo bat manifestu hori sinatzeko, bazegoen saretxo bat, eta esango nuke gaur egun ez dagoela. Bazeuden zumitz batzuk sari hori izan zedin emana euskal literaturak duen aniztasuna kontuan izan gabe. Nik uste dut garai hartan polita izan zela tenkatze bat sortzeko; jakin ere ez dakit horregatik izan zen, kasualitate izan zen, edo astroak ongi lerrokatu zirelako izan zen, baina gauza batzuk aldatu ziren Euskadi Sarien inguruan, eta, niretzat, hori ongi etorria da; sari bat izaten jarraitzen du, eta hori onartu dutenak oso ondo iruditzen zait onartu izana, zeren eta, azken batean, diru puska bat den hori, eta idazlea izatea oso zaila da, batez ere idazgintzatik bizi baldin bazara. Gaur egun, uste dut zumitz horietako batzuk aldatu direla, eta, nolabait, zabaldu egin dela euskal literaturaren espektroa aintzat hartzeko bidea. Topiko handi bat esango dizut, baina ez zaizkit bereziki interesatzen sariak, eta, askotan, kalte ere egiten diote mesede baino gehiago, ez idazlearen poltsikoari, baizik eta idazlearen idazgintzari. Areago, esango nizuke orain 2007an baino gutxiago interesatzen zaizkidala sariak. Nik uste dut idazleak eduki behar duela arroztasun puntu bat hizkuntzarekiko, baina baita munduarekiko ere, eta baita parafernalia horrekiko guztiarekiko ere. Eduki behar du halako autismo puntu bat, eta, aldi berean, sentiberatasun muturreko bat, eta geroz eta konbentzituago nago, azkenean, borroka nork bere buruarekin duela, idazten duenean; ematen diren borroka handiak, literaturan ere, norberaren barruan ematen dira. Horri heldu behar zaio, eta ez hainbeste kanpoko eragileei, zeinek askotan balio baituten gure barruko borroka horiek estaltzeko, eta, agian, ez emateko daukaten garrantzia. Eta, batzuetan, oso kontra agertzea da, hain justu, oso inplikatua egoteko modu bat, aparte ez mantentzeko modu bat ere. Horrek ere ez du laguntzen idazten. Erdibide bat aurkitzea interesgarria iruditzen zait, eta oso zaila.


Ibon Larrinaga All Stars Gasteiz sariaren finalean borrokatuko da zapatuan - Getxo - Hiruka.eus\nHiruka.eus 2016-01-20 09:30\nIbon Larrinaga boxeolaria. © IÑAKI MENDIZABAL - EUSKOBOX\nIbon Larrinaga boxeolari itzubaltzetarra All Star Gasteiz saria irabazten ahaleginduko da zapatu honetan. Larrinagak Esteban Jimenez gasteiztarraren aurkako pisu arinen finala jokatuko du, Judimendi Kiroldegian, 22:00etatik aurrera. Olinpiar erako boxeo-dema horretaz gainera, beste zazpi borrokaldi gehiago izango dira.\nFInalera heltzea ez da erraza izan Larrinagarentzat. Itzubaltzetarrak sufritu zuen lehenengo kanporaketan, eskarmentu handia duen Mirandako Kevin Baldospino boxeolariaren aurka. Finalerdian, berriz, Saul Luna ezkertiarraren arriskua ikusirik, Larrinagak teknikaz erantzun zuen eta joko hotza erabiliz aurre egin eta garaitu zion.\nIbon Larrinagak 25 urte ditu, bost urte daroatza boxeoan eta Euskadiko bere bigarren txapela lortu zuen iaz, Sebastian “Latigo” Perezen aurka. Lesio batek kendu zion Espainiako txapelketetan podiumean sartzeko aukera. Larrinaga burutsua da, diziplinatua eta sufritzen ere badaki.\nJudimendiko ring-aren beste aldean, Jimenez izango du Larrinagak. Gasteiztarra jatorri dominikarrekoa da eta, 19 urtegaz, eskarmentu gutxiago dauka. Finalera heltzea ezustekoa da, baina pisuzko arrazoi bat ere badu: gogor jotzen du. Horrela, lehenengo fasean Xabier Burgueño Gipuzkoako txapelduna KO utzi zuen, eta finalaurrekoetan Ionut Baluta Errumaniako selekzioko kide ohia birritan bota zuen olanara.


Ohiko galderak. - Ningbo AOK MERKATARITZA CO, LTD\nEzin lagin batzuk lortu dut?\nBai, ohoratu dugu ari zaren kalitate egiaztapena laginak eskaini, baina aparteko kostua eta bidalketa kostua gehituko zaie mezulari bidez.\nEzin dut eredu ezberdinak nahastu edukiontzi batean?\nBai, eredu ezberdinak edukiontzi batean nahastuta daiteke.\nEzin gure logo eta zer kolore buruz erabiltzen dugu?\nBai, edozein logo, eranskailua edo kolorea onargarria, zure beharren arabera bizikleta ekoizteko ahal izango dugu.\nZer ordainketa ez onartzeko?\nGure ohiko ordainketa praktika L / C, T / T, Western Union dira.\nGure denbora banaketa 15 lagin, 25 ~ 30 eguneko ontziratu egiteko laneguneko da.\nZein da zure MOQ mugikortasun scooter honetarako?\nmugikortasun scooter honetarako MOQ 20 pieza da.


Eap - datuak babesteko espainiako agentzian (AEPD) eta web orriak autoebaluazio Coronavirus buruzko apps-\nLarrialdi-egoera hori ezin du ekarri esekidura bat babesteko oinarrizko eskubidearen datu pertsonalak. Baina, era berean, datuen babeserako araudiak ezin da erabili, ez da inorri trabak jartzeko edo mugatzeko hartutako eraginkortasuna agintari eskudunek, batez ere osasun-, epidemiaren aurkako borrokan, baitaude ahalbidetzen dituzten irtenbideak erabilera bateragarri egitea bidezkoa izango dela aurreikusten dira datu pertsonalak behar diren neurriekin eraginkortasunez bermatzeko. Horretarako, agentziak agintari eskudunek lagunduko duten irizpideak compatibilizarlos behar dituzten egitekoetan ahalik eta gehien-rekin elkarlanean dihardu.\nLa Datu-Protcción espainiako agentzia (DATUAK BABESTEKO ESPAINIAKO AGENTZIA (AEPD)) egiaztatu du botatzen ari dira, bai eremu publikoan zein pribatuan, ekimen eskatzen duten herritarrek informazioa errazten dutenak; batez ere osasunarekin zerikusia duen babesean, larrialdi-egoera. Ekimen horiek espektro zabala dute bizi den toki esparrutik, global, eta web orriak edo erabiltzen apps.\nEgoera horren aurrean, DATUAK BABESTEKO ESPAINIAKO AGENTZIA (AEPD) aplikatu behar diren irizpideak gogoan ditu datu pertsonalen tratamendua bidezkoa bada.\nZuzenbideko oinarriak legitimatzen/ahalbidetzen artatzeko beharra egindako misioen tratamendu horiek dira, baita bizitza interesen eta interes publikoko helburuak ziurtatzeko, tartean direnen edo beste pertsona.\nZein helburutarako tratatu daitezkeen datuak jasoko ditu, ez besterik kontrolatzearekin zerikusia duten epidemia, besteak beste, hauek dira informazioa emateko erabiltzeari buruzko autoebaluazio-aplikazioak egindako administrazio publikoek edo estatistika-datuak lortzeko geolokalizazio-eskaintzeko buruzko informazioa ematen duten markak handiagoa edo txikiagoa, mapak agregatu Eremuak.\nLor daitezkeen datuak erabili eta izan behar dira, agintari publikoek eskudunak emandako/betetzeko behar diren aipatu xedeen konplimendua jotzen.\nDatu horiek bakarrik emanen dutenek 16 urtetik gorakoak. datu-Kasuan, 16 urtetik beherakoentzat, baimena, beharrezkoak izango dira haien gurasoei edo legezko ordezkariei.\nDatu horiek azter ditzakete Únicamente agintari publikoek arabera jarduteko eskumena, alarma-egoera deklaratzea, hau da, espainiako osasun ministerioak eta autonomia erkidegoetako osasun sailetarako laga daitezke, besteak beste, eta datu pertsonalak tratatzen dituzten profesional sanitarioei pazienteei edo parte hartzen duten epidemiaren kontrola.\nElkarlanean aritzen diren erakunde pribatuei bakarrik agintari horiek erabili ahal izango da, eta inoiz ere ez da datu horiek jarraibideen arabera, baimendutako bestelako helburuetarako.\nHerritarrek bada edo aplikazioak erabiltzen duten web-orriak ez dira titularrak agintari publikoen, baizik eta eskaintzen dituzte, ez da izango erreklamaziorako ez entitate edo pertsona pribatuek legitimitatea arestian aipatu den datuak tratatzeko. Hori dela eta, garrantzitsua da herritarrei gomendatu diren orduan adierazi behar dira, eta informatzeko nork, zertarako eta zer berme tratatuko diren datu pertsonalak.\nDela herritar guztiak dagokionez eman dituzten positiboa proban COVID-19 geolocalizados izan daitezkeen telefono mugikorraren bidez aldez aurretik eman dituzten, eta, beraz, burutu ahal izateko, koarentena-mailaren segimendua egin behar berri duen eskuduntza zabalen ohiko egoeretan, zalantzarik gabe gisa hau da, osasun-agintariek, eta gainera kontuan hartuko dute, epidemia, ohiz kanpoko neurriak bat kudeatzeko osasun-krisi-egoera eragindako COVID-19 da zirkulazio-askatasuna mugatzea.\nBerriro ere, ezarritako betebeharra baten aurrean gaude, osasun-agintariek birusaren hedapena saihesteko asmoz, eta zaindu behar dira daudenen emaitzak positiboak izan dira behar dute, eta etxean gelditzeko ezintasuna, eta, orobat, koarentenan ezagutzeko aukera ematen du eta kaltetutako gehien hartu ahal izango diren neurriak hartuko ditu.\nHala ere, datu bakarra ondorioei dagokienez geolokalizazioa nahitaez eman beharko luke, telekomunikazio-operadoreen, hala badagokio, litzateke telefono mugikorraren zenbakia behar den geolocalizar izan ezik, osasun ministerioak erraztea ezinbestekoa dela eskatu badu, beste daturen bat jarraipenaren ondorioetarako.\nNolanahi ere, nahi dutenek eta herritarren datuak tratatu beharko dira, eta erraz ulertzeko moduan emate aldera, erabaki alderdi guztiak argi eta garbi deskribatu dira.\nEra berean, DATUAK BABESTEKO ESPAINIAKO AGENTZIA (AEPD) du bere webgunean sartuta bi dokumentu interesgarriak herritarrei eta enpresei:\nDatuen tratamendua COVID-19 dagokionez buruzko txostena (PDF)\nOhiko galderak (PDF), eta herritarrentzako zein enpresak eta enpresa


Laguntasuna lehen lerrora | Kultura | Berria\nLaguntasuna lehen lerrora\nAlberdaniak euskaraz argitaratu du Lucia Baskaranen 'Gorputz madarikatuak'. Bikotea hil zaion emakume bat da protagonista\nLucia Baskaran idazlea, Gorputz madarikatuak eleberriaren ale bat eskuetan duela. JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2019ko maiatzak 21 - Donostia\nLucia Baskaran (Zarautz, Gipuzkoa, 1988) lagun batek kontatutako istorio batetik abiatuta hasi zen Gorputz madarikatuak eleberria idazten; hau da, benetan gertatutako istorio batetik abiatuta. Emakume batek eta gizon batek elkar ezagutu zuten nerabezaroan, harreman bat hasi zuten, eta, 25 urte ingururako, «heteroarauaren plana» zuten: ezkondu, etxe bat erosi, umeak eduki... Gizonezkoa hil egin zen istripu batean, eta emakumea haren anaiarekin harremanak izaten hasi zen. «Pentsatzen zuen anaiarekin haurdun geratuz gero haur horren bidez hildakoa bizitzara ekarriko zuela». Emakumeak ondorio horretara iristeko izango zuen prozesu mentalak eman zion atentzioa Baskarani, eta hala ekin zion liburua idazteari. Gaztelaniaz idatzi du jatorrizko bertsioa, baina Alberdaniak aldi berean argitaratu du euskarazkoa ere; hain zuzen, Joxe Antonio Sarasolak egin du itzulpena.\n«Nik emakume horrekin ez dut inolako harremanik. Istorioa erabat fikziora eramana dago; neuri interesatzen zaizkidan gaiei buruz idazteko erabili dut», zehaztu du Baskaranek. Alizia da eleberriko protagonista nagusia. Bikotekidea auto istripu batean hiltzen zaion unetik abiatzen da kontakizuna, eta noraezean dago protagonista hasierako momentu horretan. Baskarani kontatutako istorioan ez bezala, bestelako bide bat hartzen du, ordea, eta, bikotekidearen galerari aurre egiteko, adiskidetasunean bilatzen du heldulekua.\nBaskaranek pisukide duen Danele Sarriugarte idazlearekin batera egin du eleberriaren aurkezpena, eta hark egindako galderak erantzun ditu. «Liburua irakurrita, niri iruditu zait, erabateko maitasun erromantiko horren ideia hautsi egin denez, horri uko egitea eta laguntasunaren eta beste harreman batzuen aldeko apustua egitea erabakitzen duela Aliziak. Bat zatoz?», bota dio Sarriugartek. Baietz erantzun dio idazleak, emakumeen arteko laguntasuna dela liburuko gai nagusietako bat. «Familia tradizionalak osatu behar genituzkeela esaten digute; adiskidetasuna, berriz, bigarren mailako harreman gisa hartu ohi da. Emakumeok argi esaten badugu ez dugula ama izan nahi, jendeari susmoak pizten zaizkio; iruditzen zaio ez garela hain emakumeak, edo infantilagoak eta berekoiagoak garela. Niretzat garrantzitsua da jakitea horrek agenda politiko oso zehatz bati men egiten diola».\nAurkezpenean, atzera egin du XVI. mendearen hasierara, estatu modernoa eraikitzen ari zen garaira, herritarrak «doktrinatzeko» martxan jarritako estrategiak azaltzeko. «Familia bakoitza estatu txiki bat zen, eta denek batera estatu handi baten martxa bermatzen zuten. Horretarako, familiako kideek genero rol berezituak hartu behar zituzten». Kontatu du estatuak eta instituzioek legeak eta diskurtsoak erabili zituztela, eta Elizak, berriz, ordena morala ezarri zuela, jazartzen eta zigortzen hasita ugalketa helburu ez zuten sexu harremanak. «Jada ez gaude Erdi Aroan, baina halako ideiek gure iruditeria kolonizatu dute, eta emakumeen arteko laguntasuna, niretzat, gaur egun erresistentziarako modu bat da. Uste dut kontakizun gehiago behar ditugula elkar maite eta elkar zaintzen duten emakumeei buruzkoak, presentzia maskulinorik gabe eta bizitzako helburu bakar gisa amatasuna izan gabe».\nGorputz madarikatuak izenburuarekin bat eginez, Alizia protagonistak bere gorputzarekin duen harremana da beste gai nagusietako bat. «Ideia pixka bat da geure gorputzen poliziak garela, denbora guztian ari garela neurtzen zeinekin erlazionatzen garen, nola tratatzen dugun geure gorputza...». Gaineratu du indarkeria ez dela kanpotik bakarrik etortzen, baizik eta norberak barneratu dituen pentsamendu horiek ere badirela biolentzia. Alde horretatik, oin ohar batzuk ere sartu ditu, indarkeria horiei izena emateko.\nBaskaranen bigarren eleberria da Gorputz madarikatuak —aurretik Partir (2016) argitaratu zuen, eta Herralde sariaren finalean izan zen lan horrekin—, eta esan du «oso pozik» dagoela euskaraz ere kaleratu dutelako. Jorge Gimenez Bech Alberdaniako editoreak gogora ekarri du oso gutxitan gertatzen dela gaztelaniaz idatzitako liburu bat aldi berean euskaraz argitaratzea.\nEta kontatu du beraiek ere hasieran ez zutela argitaratzeko asmorik, Maria Cardona Baskaranen agentea argitaletxearekin harremanetan jarri zenerako itxita baitzuten urteko argitalpenen plana. «Irakurriko nuela esan nion, eta aitortu behar dut amaitu aurretik bidali niola mezu bat esateko guk ere nahi genuela liburu hori. Azkar eta modu bortitzean harrapatu gintuen».\nEleberrian erabiltzen den hizkera nabarmendu du Gimenezek, eta adierazi du zuzena eta zehatza izateaz aparte, modulazioan ere sekulako trebezia erakutsi duela Baskaranek: «Zakarrari zakar heltzen dio, samurrari samur, azkar aldatzen ere badaki, eta etengabe egokitzen da narrazioak eskatzen duen tempora». Era berean, Sarasola itzultzaileak egindako lana goraipatu du editoreak. «Luciaren hizkera ezohikoak itzultzaile ezohiko bat behar zuen. Oso lan fina egin du. Luciaren asmoetara erabat doitutako hizkera erabili du».


Arabako ESIko Egoiliarrei Agurra emateko Jardunaldia - Osaraba\nArabako ESIko Egoiliarrei Agurra emateko Jardunaldia\nJoan den asteartean, maiatzak 17, ikasturte honetan prestakuntza amaitu duten berrogeita hamar egoiliarren agur-ekitaldia ospatu zen AUO Santiagoko areto nagusian\nEkitaldiari ongietorria, Arabako ESIko zuzendari gerentea, Jose María Pérezek, egin zion. Egoiliar guztiei eskerrak eman zizkien gure erakundean jarritako konfiantzagatik, eta prestakuntza-aldia amaitzeagatik zoriondu zituen. Jarraian, María Jesús Sernak, Arabako Familia eta Komunitate Arretako Profesional Anitzeko Irakaskuntza Unitateko ikasketaburuak, eta Lander Hijonak, AUOko ikasketaburuak, egoiliarrek urte horietan egindako lana eta erakutsitako inplikazioa eskertu zuten, eta etorkizun profesional berrian arrakasta opa zieten.\nIñaki Aguirrezabal, Familia eta Komunitate Medikuntzako egoiliarren tutoreak, eta Marga Logroño, Anestesiologia, Bizkortze eta Minaren Terapiako egoiliarren tutoreak ere parte hartu zuten jardunaldian. Tutoreak boluntarioak dira eta egoiliarrak gidatzen dituzte, ikertzera bultzatzen dituzte eta erantzukizuna hartzen dute arazoak sortzen direnean. Gainera, prestakuntza-ibilbidea zaintzen eta egokitzen dute, eta egoiliarrentzat baldintzarik gabeko laguntza dira.\nEstibaliz Molinak, Barne Medikuntzako BAME 5ek, Miriam Fernándezek, Familia eta Komunitateko Medikuntzako BAME 4k eta Octavio Alonsok, Endokrinologia eta Nutrizioko BAME 4k, parte hunkigarriena egin zuten. Hirurek, jada espezialistek, egoitzan izandako bizipen batzuk partekatu zituzten, eta eskerrak eman zizkieten bai tutoreei, bai ikaskideei.\nAzkenik, egoiliarrek egoitzaldiaren amaiera egiaztatzen duten diplomak jaso zituzten María Jesús Sernaren eta Lander Hijonaren eskutik, eta Arabako ESIko Zuzendaritzaren aurrean.\nDatorren ekainaren 1ean, halaber, AUO Santiagon, Araba ESIn prestakuntza hasten duten egoiliarrak Harrera Jardunaldia egingo da.\nNext story Arabako Unibertsitate Ospitaleko Larrialdietan 35.500 paziente artatu dira instalazio berriak eta puntakoak ireki eta lehen 100 egunetan\nPrevious story "A Cirugía Cardíaca de Cruces y a la OSI Araba"


Hilabetea ez ezik, literatura ere iluna da Baztan bailarako (H)ilbeltzan | Kultura | GARA Euskal Herriko egunkaria\nHilabetea ez ezik, literatura ere iluna da Baztan bailarako (H)ilbeltzan\nEuskal Nobela Beltzaren Astearen hirugarren edizioak hartuko ditu Baztan bailarako zenbait herri hilaren 16tik 22ra bitartean. (H)ilbeltzak genero ilunenaren eleberriei tarte zabala eskainiko die; baina haiekin batera, estilo bera lantzen duten bestelako sormen lanei ere tokia egingo die. Udazkenean egindako diru bilketa kanpaina bati esker, antolatzaileek parte hartzen duten sortzaileei ordaintzeko aukera izango dute lehenengoz.\nJANA ETA LIBURUAK\nLarunbatean bazkaria egingo dute Erratzuko Etxeleberteko txokoa elkartean, 14.00etan. Jarraian, Eneko Aizpuruak, Itxaro Bordak, Miren Gorrotxategik eta Ander Odriozolak euren azken lanak aurkeztuko dituzte. Txartelak 15 euroan salgai daude.\nOrrialdeetan bakarrik gertatzen diren hilketak ikertzea gustuko dutenen hitzordua da (H)ilbeltza. Begi keinua eginez generoari eta hilabeteari –«ilbeltza» urtarrila da bailarako mintzoan– izendatu zuten, eta hirugarrenez, hitzek jantzitako hiltzaile, ikertzaile, polizia eta gorpuek Baztan hartuko dute hilaren 16tik 22ra. Izan ere, astelehenean hasiko dute aurtengo Euskal Nobela Beltzaren Astea. «Urtaro bakoitzak Euskal Herrian literatura arloan badu ekitaldi bat: Durangoko Azoka, Zarauzko Literaturia, Eako Poesia Egunak, eta gu gara negukoa», zehaztu du talde antolatzaileko kide Maitane Maritorenak.\nIdazleekin solasaldiak antolatzen ziren 2009an, sei urte geroago egitasmo hau abiarazi zuten arte, bailarak eta literatura ilunenak duten aspaldiko harremanari erreparatuta. Lotura ez baita hutsala, Mariano Izeta baztandarrak idatzi zuen euskarazko bigarren nobela beltza omen den “Dirua galgarri”. Urtetik urtera parte hartzea handitzen doa, besteak beste, bailarako 15 herrietara zabaltzeko egiten duten ahaleginagatik. Aurten, Lekaroz, Aniz eta Berrueta batu dituzte. Hori da berritasun bakarra, jarduerak bere horretan mantendu baitituzte.\nEzinbestean, literaturak astearen tarte handia hartuko du. Sorburuko jarduerari eutsiz ekingo diote astelehenean, Patxi Larrion idazlearekin “Feriatzaileak” eleberriari buruz mintzatuz Arizkunen. Jarraipena Migel Anjel Elustondok emango dio Anizen, euskal nobelagintza beltzaren erreferente den Gotzon Garateren lana omenduko duen saioan. Patziku Perurena, berriz, Leitzako hilketen kronikak gainbegiratzen dituen “Hilen xarma” liburuaz jardungo da. Eta nola ez, larunbatean aurtengo uzta beltzaren zenbait ale ere aurkeztuko dituzte Erratzun.\nEgun berean, halaber, jende gehien erakartzen duen jarduera egingo dute Elizondon: mahai-ingurua. “Fikzioaren argudioa, politikaren trama beltzetik” eztabaidagai izango dute Gorka Bereziartua kazetariak eta Iratxe Fresneda EHUko irakasleak, 11.00etan hasita. Maritorenak argitu duenez, «izenburuak iradokitzen dienarekin» prestatu behar izan dute mintzaldia. Nola bideratu, Txalaparta argitaletxeko Mikel Soto editoreak erabakiko du.\nIdatzizko sorkuntza baino gehiago da (H)ilbeltza. Esaterako, “Euskal Herriaren ABDak” bideo emanaldia, alfabetoko letra banarekin hasten diren 27 film labur ilunekin osatua. Era berean, antolatzaileen etorriaren erakusgarri den ipuin kontaketa teatralizatua ere egingo dute. Igandean izango da aktoreek eta kontalariek lagundutako osteratxoa Lekarozeko kaleetan barrena, baina Maritorenak zehaztu duenez, «egileek bakarrik dakite zein ipuin den». Isilpean gorde du ere larunbateko “Susmagarrien gaueko” talde jolas misteriotsua.\nIzenez betetako kartela, eskertza moduan\nEgitarauak berritasunik ez badakar ere, Euskal Nobela Beltzaren Asteak finantzabideak berritu ditu. 5.000 eurotik gora lortu zituzten udazkenean egindako diru bilketa kanpainan. Ekarpenak egin dituzten 74 lagunen izenak Xabi Baiarenak sortutako kartelean ageri dira eta dirua partaideei ordaintzeko erabiliko dute. Halakorik egin duten «lehen eta azken» aldia da. Elkarte gisa eratu dira eta aurrerantzean diru laguntza publikoen deialdietan parte hartu ahal izango dute.M. A:


Euskal Museora bisita gidatua DaraBilbo programarekin - Bilbo Zaharra Euskaltegia\nHasiera Euskal Museora bisita gidatua DaraBilbo programarekin\nEuskal Museora bisita gidatua DaraBilbo programarekin\n2013-11-25 2015-08-06 , Ekintzak, 0\nBihar, azaroak 26, Bilbo Zaharra euskaltegiari DaraBilbo programaren barruan antolatzen diren ekintzen artean Bilboko Euskal Museora bisita gidatua antolatzea egokitu zaigu. Bi txanda egingo dira, goizeko 11:00tan gure esku, eta 12:00tan Lizardi euskaltegikoen esku.\nGure ikasleetatik bi talde joango dira, eta Santutxuko Berbalagun taldeko zenbait lagun ere etorriko dira. Tamalez, taldeak bete-beteta daude, eta ez dagu leku gehiagorik. Hurrengoetarako erne ibili!!! DaraBilbok astero ekintza mordo antolatzen ditu, seguruenik bat bahino gehiago zuen gustokoak. Hemen aste honetako programazioa:\nAstelehena: trikot ikastaroa\nAsteartea: Euskal Museoari bisita gidatua eta euskolgeta.\nAsteazkena: dantza ikastaroa\nOstirala: garagardo dastaketa\nLarunbata: Hiri ibilbidea.\nDaraBilbok antolatzen dituen ekintzen berri izateko, bisitatu http://darabilbo.blogspot.com.es/ web orrialdea.


Bizkaiko Aldundiak pribatizatu egin du Artxandako tunelen segurtasuna | LAB SINDIKATUA\nServicios Públicos Administración Municipal y Foral Bizkaiko Aldundiak pribatizatu egin du Artxandako tunelen segurtasuna\nBizkaiko Aldundiak pribatizatu egin du Artxandako tunelen segurtasuna\nBizkaiko Aldundiko LABeko Atal Sindikalak lege-egintzak iragarri ditu Aldundiaren aurka Artxandako tunelean Sener ingeniaritzako enpresa pribatuko teknikari bat izendatu izanagatik. Atal Sindikalaren hitzetan "neurri horrek enplegatu publikoaren eginkizunak usurpatzen dituelako eta langile publikoaren irudia gutxiesten delako".\nBizkaiko Aldundiko LABeko Atal Sindikalaren irakurketa\n«Sener ingeniaritzako enpresa pribatuko teknikari bat izendatu du, nahierara, bide-azpiegitura polemiko honen segurtasuneko arduraduna izateko.\nLABeko Atal Sindikalak lege-egintzak iragarri ditu, neurri horrek enplegatu publikoaren eginkizunak usurpatzen dituelako eta langile publikoaren irudia gutxiesten delako.\nBizkaiko Foru Aldundiko Gobernu Kontseiluak, uztailaren 10eko bileran, erabaki zuen nahierara izendatzea profesional pribatu bat, Sener Ingeniería y Sistemas SA enpresakoa, Artxandako tunelen segurtasuneko arduradun lanposturako. Azpiegitura publiko horren kudeaketak arazo eta kostu handiak sortu dizkie kontu publikoei.\nLABek zentzugabekeriatzat eta xahubidetzat jo du tunel hauekin zerikusia duen guztia, eta izendapen horren kontrako errekurtsoa jarri du Aldundiko Gobernu Kontseiluaren aurrean, funtzionarioen berezko eginkizunen usurpazio bat dela uste duelako. Aldundiaren erabaki honekin zalantzan jartzen da enplegatu publikoen profesionaltasuna eta desitxuratu egiten da figura hori, enplegatu publikoak baitira publikoaren defentsan inpartzialtasuna eta objektibotasuna bermatzen duten bakarrak.\nHorrez gainera, izendapen horrekin eginkizunen bikoiztasuna ematen da, Foru Aldundiko Herri Lan eta Garraio Sailaren egitura administratiboan badaudelako izendapen honekin adjudikatutako eginkizunak dagozkien langileak, aurrekontuan diru-izendapen bat dutenak . Beraz, diru publikoa desbideratuko da nahierara egindako kontratu bat ordaintzeko. Erabakia baliogabetzen ez bada, LABek auzitegietara joko du erabakia deuseztatzeko eskatzeko.\nTuneletan ez dago krisirik\nDuela gutxi egindako izendapen eztabaidagarri hau dela eta, LABek gogorarazten du EAJ buru duen Bizkaiko Aldundiak Artxandako tunelak ustiatzen zituzten enpresen ekonomia erreskatatu behar izan zuela (enpresa horietako bat BBK-rena zen); enpresa horien kontuak onbideratu eta bere gain hartu behar izan zuen 61 milioi euroko zorra, adjudikaziodunek ordaindu beharrekoa (hala gertatzen da beste edozein negoziotan).\nDirudienez, Artxandako tuneletan erabilitako baliabide publikoetan ez da nabaritzen krisia, gutxiegi erabiltzen den egitura izan arren (egoera horrek eragin zuen tunelak ustiatzen zituzten enpresen erreskatea, 65,8 milioi eurotan), Aldundiak tuneletan inbertitzen jarraitzen baitu, kosta ahala kosta eta edonoren gainetik. LABek antzeko beste kasu bat ekarri nahi du gogora: Supersur errepidea, bidesaria duen bide-azpiegitura oso garestia, Aldundiak berak ezarritako erabilera-mailetatik behera dagoena.\nLABek adierazi du ere nahierara egindako kontratazioak oso arriskutsuak direla, ad gustum txostenak egiteko arriskua baitago, enplegu publikoaren jardun inpartziala eta objektiboa baztertuta, klientelismoen onerako eta zerbitzu publikoaren kantitate eta kalitatearen kalterako.\nBilbo, 2012ko urriaren 18a\nLAB-BIZKAIKO ALDUNDIA ATAL SINDIKALA»\nCondenamos la actitud de la Ertzaintza y la Policía Municipal de Bilbao en su actuación de hoy de Urazurrutia\nExigimos máximo control en el pago de las horas extras producidas por el COVID-19\nAbogamos por una negociación real con la dirección de Bomberos en Nafarroa


Gure webgunearen diseinua berritu dugu | Apel S.A\nHome/Berriak/Gure webgunearen diseinua berritu dugu, zuen beharretara egokitzeko\nWebgune berria dugu Apelen. Horri esker, sektorearen behar berrietara egokitu gara, eta modu erraz eta erakargarrian aurkezten ditugu gaur egun eskaintzen ditugun potentzia-elektronikako eta indukziozko berokuntza-ekipamenduetako konponbideak.\nGainera, atal eguneratu bat izango dugu aurrerantzean, makina-erremintaren eta potentzia-elektronikaren sektoreetako albisteak eta berriak emateko, baita newsletter buletinaren harpidedun izateko aukera ematen duen zerbitzua ere, Apel SAren informazioa eta jakinarazpenak posta elektronikoz jaso ahal izan ditzazuen.\nHorrela, harremanetan egongo gara zuekin, sektoreko profesional, bezero eta hornitzaile zareten guztiokin; informazio esanguratsua jakinaraziko dizuegu, eta enpresa-sare bat osatuko dugu I+G+Bri garrantzia ematen dioten eta sektorearen albisteen berri izan nahi duten punta-puntako enpresen artean.\nErabiltzeko prest daukazue gure webgunea. Zuen interesekoa izatea espero dugu, eta bertan informazio erabilgarria topatzea.


Reggae gaua — Kulturaz\nReggae gaua Bigarren urtez jarraian Reggae musika zabaltzeko beste gau bat antolatu dugu. Iazkoaren oroitzapen politekin, aurtengoa ederki aterako delakoan. Madrildik, Donostiatik eta Zarauztik https://www.kulturaz.eus/agenda/reggae-gaua https://www.kulturaz.eus/agenda/reggae-gaua/@@download/image/Reggae jaialdia_2016_ok_A3+_WEB.jpg\nBigarren urtez jarraian Reggae musika zabaltzeko beste gau bat antolatu dugu. Iazkoaren oroitzapen politekin, aurtengoa ederki aterako delakoan. Madrildik, Donostiatik eta Zarauztik\nNoiz 2016/12/10 22:00\nKilimanjahroren musikaren bitartez, atzera itzuliko gara, natura ardatz zen garaietara. Madrildik etorriko den talde handi honek Reggae musika bitartez azaleratzen dituzte euren pentsamenduak, letra eta soinu indartsuekin, kapitalismoari mugak jartzeko, aurre egiteko. Aurre, hitzen eta doinuen bitartez.\nJamaikar dancehall eta Reggae nu roots musika entzungo dugu madrildarrekin.\nEstatuko reggae esparruko erreferente argia dira Revolutionary Brothers-ak, hamabi urteko ibilbidea baitute. Azkeneko bost urteotan Estatuko Sound System aktiboenetakoa izan da, kontzertu ugari egin dituzte bai Euskall Herrian, penintsulan zein Atzerrian.\nUrteotan euren proiektua sustraitu eta sendotu dute estilo fresko eta moderno batez,zuzeneko sendoarekin, hip hop, dancehall, dubstep zein jungle puntuak nahastuz.\nBi anaien arteko konpenetrazioa garrantzitsua da oso ikuskizunean, euren plater, efektuetarako makinak, samplerak, sintetizatzaile eta produkzioekin sorkuntza eta mugimendua emanez ikuskizunari.\nRevolutioanry Bothers-en kontzetuen alderdi nagusietako bat da zuzenean artista internazionalekin egiten dituzten lankidetzak: Million Stylez, General Levy, Skarra Mucci, Tippa Irie, Sara Lugo, Hermano L, Raphael, Lion D, Marina P, Dr Ring Ding besteak beste.\nZortzi lan dituzte argitaraturik eta eurek produziturik Revolutionary Brothers gisa 2008 eta 2016 urte bitartean. Horietako bakoitza, gainera, aurrerapausu bat izan da musika bizitzeko euren forman.\n2013an pausu bat gehiago eman dute euren Revolutionary Brothers Music zigilua eratuz. Eta jada 4 proektu handi kaleratu dituzte bi urteetan hiru erreferentzi osatu dituzte: Markus Riddim (7” digital), Basque Times Riddim (bi binilo 10” eta CD bat) y Danger In Your Eyes Riddim (hiru binilo 7” eta CD bat), Remixed Riddim de Danger In Your Eyes (bi binilo 7” eta CD bat), konpromiso, pasio eta doinu aldaketaren erakusgarri direnak.\nTaldearen parte eta bloke propio moduan askotan King Konsul eta Yanu-rekin aritzen dira zuzenekoetan. 2008-tik aurrera talde polita osatu dute etakontzertu alaia, dantzagarria, sendia eta erritmoaren.\nEra berean, euren IndaGlory Elkartearen bitartez kultura mailako ekitaldiak antolatzen eta sustatzen aritzen dira etengabe.\nGHETTO FYAH SOLDIERS\nGhetto Fyah sound system reggaea zabaltzeko sortutako proiektua da, jamaikar jatorriko kultura sound system bidez zabaldu nahi dena.


Lá (egunkaria) - Wikipedia, entziklopedia askea.\n"Lá Nua" edo "Lá" egunkari irlandarra zen, gaeleraz egindako garrantzitsuena. Izenak "Egun berria" esan nahi du.\nBelfasten zeukan kazetak egoitza nagusia, "Belfast Media Group" taldeak argitaratutakoa. Halaber, MIDAS elkarte europarraren kidea zen.\n1980ko hamarkadan sortu zuten. Bost zuzendari izan zituen, lehenengo zuzendariak Gearóid Ó Cairealláin eta Eoghan Ó Néill izan ziren. Gainerakoak Ciarán Ó Pronntaigh, Concubhar Ó Liatháin eta azkenik Dónall Mac Giolla Chóill (2008ko otsaila-abendua tartean).\n2008 urrian, argitaratzeari utziko ziotelaren berri eman zuten. Izan ere, Irlandako gobernuak irlandar hizkuntza sustatzeko duen Foras na Gaeilge erakundeak La egunkariari ematen zizkion dirulaguntzak bertan behera geratuko zirela esan zuen. Erakunde honen arabera, zirkulazioa eta praktikotasuna eskasa zen. Azkenengo zenbakia 2008ko abenduaren 19an izan zen. Hainbat hilabeteetan interneten eskeini zituzten beraien artikulu zaharrak baina gaur egun interneten ere zaila da egunkari honen aztarna aurkitzea.\n(Gaeleraz) "Lá" egunkariaren webgunea


MACY-REN MARTHA STEWART BILDUMA EGIPTOKO KOTOIZKO PERKALEZKO SOLIDOEN MAINDIRE MAINDIREAK - ESTILOA\nAzkenean Nire Ametsetako Orri Merkeak, Leunak baina Kurruskariak aurkitu ditut (eta% 60ko beherapena dute oraintxe)\nKotoizko perkalazko maindire duinak aurkitzea beti izan da zail samarra. Ez dut asko ohean gastatzea gustatzen, beraz, urteetan zehar maindire oso ahulak, astunegiak edo, are okerragoak, papergintza eta kurruskariak barregarri geratu zaizkit (patata frijituen poltsan lo hartu al nuen) ? !!!). Saiakuntza eta akats ugari egin ondoren, azkenean saltoki handietako marka bateko aurrekontuetarako multzo bikaina aurkitu nuen. Azkenean, orri berriak erosteko garaia izan zen nire goiburua bihurtu zen, eta orduan Martha Stewart-ekin maitemindu nintzen. Ohekoa, ez emakumea. The Martha Stewart bilduma Cotton Percale multzoa Macy-tik orain arte aurkitu dudan aukerarik onena da eta inoiz ez naiz itzuliko.\nMartha Stewart bilduma Egiptoko kotoizko perkale solidozko maindire maindire multzoa, erregina160 $81,59 $Macy’s Erosi orain Gorde Gogokoen zerrendan\nMartha Stewart-en jantzi alternatibo baxuak Apartment Therapy-ren zerrenda onena egin du eta, beraz, ez da harritzekoa markako oheko maindireak ere wow-faktore bera izatea. Paketea ireki bezain laster, maitemindu egin nintzen. Orri hauek Aurreko aurrekontu marka baino askoz ere leunagoa sentitzen nintzen eta ehuna zertxobait lodiagoa eta luxuzkoagoa zen. 400 haria zenbatzeko multzoa kolore lasaigarrien artean dator - Uso Grisa, Pale Indigo, Esne Berdea eta Boli - besteak beste, White klasikoa aukeratu nuen, nire ohea oso garbia eta atsegina izan zedin behin osatuta.\nOheratu nintzenean, estalkien azpian sartu nintzen eta berehala ohartu nintzen maindireak zein freskoak eta freskoak ziren. 100 ehuneko egiptoar kotoizko ehuna oso leuna zen eta ez nuen zaratarik kiskali, finkatu nintzenean. Izara hauek ere ez zuten soinurik egiten gau osoan lo egiteko jarrera aldatu nuenean. Izarrak zein transpiragarriak ziren maite nuen. Edredoi arin batekin parekatuta ere, eroso mantendu naute eta ez dut sekula berotu.\nErabiltzen aritu naiz orri hauek orain dela hilabete batzuk eta oso pozik nago aldaketa egin dudalako. Garbiketa bakoitzarekin leunagoak bihurtu dira, baina, nolabait, kalitate pixka bat mantendu dute. Eta hozte faktore hori oso ondo etorri da eguraldia berotzen hasi eta arratsaldeak berotu egin direlako. Maindire hauetan lo egitea ia indulgent sentitzen da, eta zaila da sinestea ez dutela prezio gogorrekin etortzen. Izan ere, erregina multzo batek normalean 160 dolarreko prezioa duen arren, maindireak ia beti salgai daude eta oraintxe bertan 63,99 dolarren truke har ditzakezu. Nire aurrekontua hautsiko ez duten ohe bigunak, kurruskariak eta luxuzkoak? Amets bat da!\nErosi: Martha Stewart bilduma Egiptoko kotoizko perkalezko perkalezko erregina maindire sorta , 63,99 $ (normalean 160 $)\nJoera zahar hau itzuli da eta zure espazioak berehala itxura handiagoa izango du\nArrautza gogorreko ura gorde beharko zenuke zure landareentzat!