Uretako lorazainen kultura — Gaztezulo\nUretako lorazainen kultura\nUretako lorazainen kultura https://www.gaztezulo.eus/albisteak/uretako-lorazainen-kultura https://www.gaztezulo.eus/albisteak/uretako-lorazainen-kultura/@@download/image/gaztezulo_mundu_1465219159.jpg\nTestua eta argazkiak: Jon Goikouria Larrabeiti\nFrantziako mendebaldeak edozein paradisuk bete behar dituen osagarriak ditu: are fineko hondartzak, iluntze liluragarriak, istorio ahaztezinak eta, batez ere, gastronomiaren inguruan sortu den kultura erakargarria. Egun batzuez itsasoaren kresalaz gozatzeko ibilbide gastro-kulturala proposatzen dizugu.\nLandetako Pinus Pinasterrez osaturiko baso izugarriak atzean utziz, Arroxela hiriak ongi etorria ematen digu. Roche hitzak arkaitza esan nahi du frantsesez, eta Rochellak arroka txikia. Protestantismoaren hiri galiar erakusgarria izan zen Erdi Aroan. Hiriaren kokagune estrategikoak eta portuaren sarbideko bi dorreek kameren lehen argazkiak eragiten dituzte. Gaur egun, 76.850 biztanlez osatutako hiri jendetsu eta irekia da eta, egun batean goitik behera ikus daitekeen arren, alde zaharretik paseatzea eta bertako azoketako produktu freskoen usainaz gozatzea derrigorrezkoa da.\nEsaten dute Frantziako produkturik esanguratsuenak ardoa eta gazta direla, baina jende askok ez daki Frantziako mendebaldean badirela uretako lorazainak eta mundu osoan zehar oso preziatuak diren altxor izugarriak.\nCharente Maritime eta Vendée departamentuak arrantzatik eta bereziki ostrikulturatik bizi dira; ostrak hezitzeko tradizioaz, alegia. Oleron irlatik Noirmoutierrera doan 260 kilometro baino gehiagoko kostaldea benetan interesgarria da, bertako arrantzaleak ostrak ekoizteaz eta munduko bazter guztietara banatzeaz arduratzen baitira.\n175 km2 ditu Oleronek, eta bertan topa daitezken herrixken artean La Cotiniere eta Boyardville daude. La Cotiniere herri arrantzalea da, eta bertako portuak zur eta lur uzten ditu bisitariak. Oso gomendagarria da portu inguruko jatetxeetan bertan arrantzatzen duten arrain freskoa jatea. Boyardvillen, ostera, historia da nagusi. Kostaldetik kilometro batzuetara Fort Boyard izeneko gotorlekua dago, Napoleon Bonapartek eraikitzea agindu zuen kartzela. Espainian famatua egin zen 2001ean Telecinco telebista kateak izen bera zuen abentura-programa estreinatu zuenean. Oleronen ekialdean padura ugari daude eta bertako errepide ertzak koloredun arrantzaleen etxola zaharrez josita daude. Horietako asko, gaur egun artisten lonja edo estudio bihurtu dira.\nIparralderago, Re irla dago. Birjinagoa. 6.000 eta 8.000 ostra tona ekoizten dituzte urtero Ren. Estatu frantseseko ostren produkzioa 130.000 tonakoa izanik, irla honen ekoizpen-maila harro egoteko modukoa da, 85,32 km2ko azalera baino ez baitu. Esaten dute bertako gatz apur batek Renen bizitako esperientzia burura ekar diezaiokeela turista bati.\nOleron eta Re ezin dira azkar batean bisitatu. Irla bakoitzak bere denbora behar du, eta aukerarik onena bertako bidegorriak bizikletaz disfrutatzea da. Ez dago inolako aldaparik eta txirrindularientzat egokituriko bideek gatzagen artetik daramatzate turistak, errepide nagusietatik urrun.\nZenbat eta iparralderago joan, orduan eta nabariagoa izango da deskonexioa. Ez da inolako zaratarik entzuten, autobiak landa errepide txiki bilakatzen dira eta entzuten zen ingeles estandarrak betirako agur esaten digu. Vendée departamentura heltzean turismoa nabarmenki desagertzen da eta bide ertzean behiak baino ez dituzu ikusiko.\nEz dago hotelik. Horregatik, oso gomendagarria da Angles bezalako urrutiko herrixkako kanpinetan gaua igarotzea, gau itxiaren isiltasunaz gozatzeko, lasaitasunaren jabe izateko. Gainera, zibilizaziotik urrun egonda, ordaindu beharreko prezioak sinbolikoak izaten ohi dira. Egunean zehar, Anglesetik zazpi bat kilometrora Les Conches bezalako are fineko hondartzak daude eta horietako batzuetara animaliak eramateko aukera dago.\nAutoan sartu eta iparralderuntz gidatuz, Noirmoutier irlara helduko gara, Re irlako ostra-kulturaren esentzia berdintsua duena, baina are basatiagoa. Ostra ekoizpenaren tradizioa erruz ezarria dago, eta ostrak hazteaz ez ezik, horiek garbitzeaz arduratzen diren lantegitxoak ere badaude. Gainera, oso normala da lantegi hauen parean itsasotik ekarri berriak diren ostra fresko horiek jatetxe inprobisatu batean saltzea. Horren adibidea Bonhommeko portua da, antzinako etxolen artean ikus daitekeen ostra lantegi-jatetxea.\nNoirmoutierrera Passage du Gois izeneko errepide arraro batetik igarotzen dira autoak eta bideko seinale bertikalak algaz estalita daude. Astebururo, itsasbehera denean, bertako jendeak paduretara jotzen du ostren eta muskuiluen bila. Eszena xelebrea bezain normala da familiak hondartzako tramankuluz horniturik muskuilu bila makurtuta ikustea. Jende horren artean, badago txirla bila ari den senar-emazteak eta euren seme helduak osaturiko familia japoniar bat. Bertara hurbiltzean eta hor egotearen zergatia galdetzean, hurrengoa erantzun dute: "Gure bizitzako denbora gehiena Japonian igaro ondoren, duela urte batzuk hona etorri ginen oporretan. Ostren eta txirlen tradizio honetaz jabetu ginenean, dena bertan behera utzi, etxea erosi genuen Noirmoutierren eta horretatik bizi gara gaur egun".\nItsasoak gora egiten duenean, jendea autoetan sartu eta ezer gertatu ez balitz bezala etxera bueltatzen da. Passage du Gois urak guztiz estaltzen du eta ez dago bide beretik etxera bueltatzeko modurik.


Historiaren amaiera aldakorra — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Markos Zapiain / Historiaren amaiera aldakorra\nHistoriaren amaiera aldakorra\nmzap 2006/12/05 10:56\nKojèveren kontzepturik ezagunena, “Historiaren amaiera”, hainbat aldetatik izan da aztertua eta erabilia: Pentagonoak dioenez, giza zeregin historikorik garrantzitsuena, gaur egun, demokrazia liberala mundu osora zabaltzea da, Historia sekula betikoz burutzeko.\nHala ere, agian ez da behar adina azpimarratu kontzeptu horren alde komikoa. Joko umoristiko gehiago ematen du “Historia amaitu egin da honezkero, joan den mendean zehazki, Liburu batez bukatu zen, guztia goitik behera ulertu eta azaldu zuen jakintsua Prusian bizi izan zen...”: arreta deitzen du behintzat. Nietzschek prestaturik, XX. mendean iritsi du umore filosofikoak gailurra, inoizko kontzepturik barregarrienak sortu dira XX. mendean.\nKojève Historiaren amaieraren inplikazio guztiak ateratzen saiatu zen, zen paradoxa bati ahalik eta zehatzen erantzun behar zaion ber. Zein hots molde sortzen du eskuek topo egiten ez duten txaloak? Zein ondorio du Historia joan den mendean Hegelek liburu bat idatzirikoan amaitu izanak?\nKojève umorista bat zen, eta biziki gogoko zituen ekialdeko paradoxa pentsarazleak. Sanskritoz ongi zekien, hagitz maite zituen geishak, batez ere haiekin solastatzeko. Bestalde, azaldu zuenez geroztik ia urtero aldatu zuen Historiaren amaierak munduan eta gizakiarengan eragindako egoeraren deskribapena. Urte batean Amerikako Estatu Batuetako animaliatasuna nagusituko zen Historia amaiturikoan; hurrengoan, Japoniako kitsch-a; ondoren, Queneauren pertsonaia ergel bat izango zen Historiaren amaierako benetako jakintsua; gero ziurtatuko zuen jakintsuaren munduko agerpena ez dela egiaztatu gabeko hipotesia baizik, filosofoarena ez bezala; Kojèvek Historiaren amaiera aurreneko bider adierazi zuenez geroztikako epe laburrean adina aldaketa funtsezkorik ez da inoiz gertatu, ez munduan ez Kojèveren garunetan.\nHistoriaren amaiera delakoa hasieran erabili zuen Stalinen jarduna babestu eta hedatzearren; terrorearen beharraz mintzo zen orduan. Stalin hil ostean, marxismoa mendebaldean gauzatu dela esaten hasiko zen, Sobiet Batasunean XIX. mendeko kapitalismoa indarrean zegoen bitartean. Historia odolak mugiarazten duela pentsatzeari ez zion ordea inoiz utzi. 68ko maiatzeko gertaerei buruz hildakorik ba ote zen galdetu zuen aurrena; ezetz erantzun ziotelarik, deus ez zela aldatuko ziurtatu zuen. Besteak beste, horrexegatik dio Vincent Descombs-ek “terrorista” dela Kojèveren filosofia.


Familiaz - Anoeta - Tolosaldeko ataria\nOlatz Peñagarikano 2021-01-24 19:58\nOraindik arrazoia oso argi ez duzun arren, ama izatea erabaki duzu. Burua eta gorputz osoa absorbitu dizu haurdunaldiak, nahi baino gehiago, egia esaten hasita. Eta zure burbuilatxoan zaudela, halakoren batean anestesiatik esnatu eta ohartu zara zure barruko txikiak zer-nolako zortea izango duen munduratuko den tokian munduratzeagatik.\nEz baita botikarik apenas iristen den Libanon jaioko. Ez baitu lehen etxebizitza gisa errefuxiatu kanpamentu bat ezagutuko. Ez zaiolako janik faltako, ez fardelik, ezta babeserako arroparik ere. Aitzitik, mila eta bat gutiziarekin haziko da zuen miraria, arnasten hasi eta bizitzen ikasten joango den heinean.\nGaraiotan asko hitz egiten da zaurgarriak diren horiez hitzak berak ere nekatu egin zaitu dagoeneko. Bada, gainerakoekiko errespetu osoz, haurrak munduko izaki hauskorrenak direla esango zenuke. Haur batek ez duelako baliabide propiorik afera txikienei aurre egiteko; erakutsi egin behar zaio, babestu, eta beste ororen gainetik, mimoz eta maitasunez zaindu, kariñoa eta afektua transmititu. Horregatik miresten dituzu hainbeste euren etxeko atea ireki eta umeok beso zabalik hartzen dituzten familia horiek guztiak.\nZalantza duzu ume bat izateak ez ote duen egoismo purutik: zer eta munduan milaka haur etxe baten beharrean daudenean, gu geureak izaten tematzen gara\nBadira urte batzuk harrera familien berri izan zenuela. Oraindik ondo akordatzen zara zer-nolako txundiduraz entzun zenion harrera amari beren bizipena kontatzen. Ederra iruditu zitzaizun ekintza. Ez dakizu altruista ote den edo ez, baina argi duzu horrelakoak behar direla, eta babesa behar duten zientoka haurrek lehenengo aldiz familia baten goxotasuna zer den sentitu dezaketela.\nGogoetan murgilduta zabiltzala zure pentsamendua harago joan da. Zalantza duzu ume bat izateak ez ote duen egoismo purutik: zer eta munduan milaka haur etxe baten beharrean daudenean, gu geureak izaten tematzen gara. Baina zuk ere harreraren aukera buruan izanagatik, oraindik ez duzu pausoa eman. Norbait behar bezala zaindu eta maitatzeko gutxieneko eskarmentua behar dela iruditzen zaizulako. Edo aitzakia hori bederen sinesgarria egin zaizu.\nBadakizu guraso izateko moduak ugaritu egin direla; orain ez zara hasiko zerrenda egiten. Argi dagoena da beti ez dugula zertan naturaren esku utzi. Naturala ere badelako erditu ez duzun norbait berdin-berdin maitatzea. Zergatik ez egin are naturalago?


finantzatua 10 / 01 / 2016\n«MARGARITAK» | SAHARAKO LOREAK \n>> «Aprendiendo de los procesos de Paz» Liburua. Gakoa Bilduma, Mundubat-ekoa. 17. zenbakia. Liburuak «Visiones desde el Sáhara» atala dakar non Ahmed Ettanji-k Giza Eskubideen aktibista idazten du, "Equipe Media"-ko Presidentea izanik, Okupatutako Lurraldetako Mendebaldeko Saharan.\n«Basamortuko arrosak» | Saharako Loreak \n>> «Aprendiendo de los procesos de Paz» Liburua. Gakoa Bilduma, Mundubat-ekoa. 17. zenbakia. Liburuak «Visiones desde el Sáhara» atala dakar non Ahmed Ettanji-k Giza Eskubideen aktibista idazten du, "Equipe Media"-ko Presidentea izanik, Okupatutako Lurraldetako Mendebaldeko Saharan. >> "Saharako Loreak" kanpainako argazkia.\n«Haizeetako Arrosa» | FLORES DEL SÁHARA \n>> Higinia Garay-k marrazki eta ilustrazioekin eginiko eramateko poltsa. >> "Saharako Loreak" kanpainako argazkia.\n«Kalak» | PRODUCTO: FLORES DEL SÁHARA \n>> Higinia Garay-k marrazki eta ilustrazioekin eginiko eramateko poltsa. >> "Saharako Loreak" kanpainako argazkia. «Aprendiendo de los procesos de Paz» Liburua. Gakoa Bilduma, Mundubat-ekoa. 17. zenbakia. Liburuak «Visiones desde el Sáhara» atala dakar non Ahmed Ettanji-k Giza Eskubideen aktibista idazten du, "Equipe Media"-ko Presidentea izanik, Okupatutako Lurraldetako Mendebaldeko Saharan.\n«Saharako lorategia» | Saharako Loreak \n>> Higinia Garay-k marrazki eta ilustrazioekin eginiko eramateko poltsa. >> "Saharako Loreak" kanpainako argazkia. >> Higinia Garay-k Mundubat-i ilustrazioekin eginiko kamiseta.\n#SaharakoLoreak - Giza eskubideen defendatzaileei bideo-kameren eta grabazio-ekipamenduaren bidez laguntzea\nGiza eskubideen defendatzaileei bideo-kameren eta grabazio-ekipamenduaren bidez laguntzea\nGiza eskubideen defendatzaileentzako ekipamendua erostea eta bidaltzea (argazki-kamerak, grabagailuak, telefono mobilak)\nNBE-ren AURREAN AFAPREDESAri LAGUNTZEA\nGenevako Giza Eskubideen Kontseiluan, AFAPREDESAko ordezkaritzari Marokok Saharan egindako urraketak salatzen laguntzea\nGuztira € 6.000 € 26.000\n«SAHARAKO LOREAK» kanpainan, Saharako Herriaren giza eskubideen (GGEE) era guztietako urraketa etengabeei buruzko benetako informazioa eta tresnak sortuko dira.\nAzken berrogei urteotan, Mendebaldeko Saharan, Marokoko Erresumako legez kanpoko okupazio ankerra izan da nagusi, eta, bertan, Saharako Herriaren oinarrizko eskubideak urratzen dira etengabe. Okupazio hori, gainera, nazioarteko legezkotasunaren eta Nazio Batuetako Segurtasun Kontseiluaren nahiz Batzar Nagusiaren ezin konta ahala ebazpenen aurkakoa ere bada. NBEk Saharako Herriaren Autodeterminaziorako Eskubidea aitortzen du.\n«SAHARAKO LOREAK» kanpaina MUNDUBATek bultzatu du Saharako Preso eta Desagertuen Senideen Elkartearen (AFAPREDESA) eta Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoari (SEAD) laguntzen dioten beste erakunde batzuen koordinaziopean.\nKanpainak Saharako giza eskubideen defendatzaileei lagundu nahi die bideo-kameren eta zenbait tresna teknologikoren bidez. Ekipamendu horiei esker, hain zuzen ere, giza eskubideen urraketa etengabeak dokumentatu ahal izango dituzte arinago. Gainera, Saharako Herriko emakume eta gizonen lau belaunaldiren oroimen historikoa ere azaldu ahal izango dute 40 urteko kanporaketan eta okupazioan.\nMUNDUBATen JARRERA POLITIKOA\n«Mendebaldeko Sahara: 40 urte nahikoak dira. Konponbidean parte hartu dezagun. Madrilgo hitzarmenak salatu ditzagun». Horixe bera da SEADi eta autodeterminaziorako eskubideari laguntzeko eragin politikoari begira gaur egun abian jarri dugun kanpainaren leloa, Saharako Herriari lurraldeak eta nazio moduan bere estatusari buruz burujabetasunez erabakitzeko duen eskubidea kendu zizkioten Madrilgo Hitzarmenen sinaduraren 40. urteurrena betetzen denean.\nEstatu espainolak ez zeukan inolako eskubide burujaberik, Mendebaldeko Saharako lurraldea Mauritaniari eta Marokori transferitzeko, Madrilgo hitzarmenetan adierazi nahi duten bezala.\nMendebaldeko Sahararekin elkartasunez lan egiten dugun taldeok egoera bete-betean berrikusteko eskatzen dugu, bakerako eta justiziarako oinarriak kontuan hartuta. Honako hauxe eskatzen diegu alderdi politikoei, estatu espainoleko gobernuari eta nazioarteari:\nMadrilgo hitzarmenak salatzeko konpromisoa\nMendebaldeko Saharako deskolonizazioa\nSAHARAKO HERRIAREN GIZA ESKUBIDEEN EGOERA\nLau hamarkadotan, herri osoa biktimizatu eta haien giza eskubideak urratu dituzte modu larrian, eta ez da inolako nazioarteko mekanismorik abian jarri, egoera horiek egiaztatzeko eta, are gutxiago, justizia ezartzeko eta biktimei ordaina emateko.\nMendebaldeko Saharako Erreferendumerako Nazio Batuetako Misioak (MINURSO) ere ez dauka egiaztapenerako agintaldirik, bakerako beste misio batzuetan halakorik badu ere.\nNazioarteko mekanismo hori ez dagoenez, Saharako erakundeek eurek giza eskubideetako beste erakunde batzuen laguntzaz garatu dute Saharako Herriak giza eskubideen urraketa etengabearen ondorioz jasandako egoera larria behatzeko eta salatzeko funtsezko zeregina.\nErakunde horiek nahitaezko desagerpenak, judizioz kanpoko exekuzioak, atxiloketa arbitrarioak, torturak eta oinarrizko eskubideen beste urraketa larri batzuk dokumentatu dituzte egoera izugarri horren erakusgarri.\nEhunekotan, eraildakoen edo desagertutakoen kopurua giza eskubideen urraketa larri bezain ezagunetakoa baino handiagoa da; esate baterako, Argentinako edo Txileko diktaduretakoa edo talde sozial osoak eraildako herrialdeetakoa (Guatemalakoa, adibidez). Desagertuen eta ezkutuko atxiloketa-zentroetan sartutakoen ehunka kasu dokumentatu dira. Saharako emakumeek bete-betean jasan dute okupazioko indarren indarkeria.\nOso zaila da giza eskubideen urraketak behatzea eta salatzea. Giza eskubideetako erakundeak debekatuta daude Mendebaldeko Saharan, nahiz eta arlo horretan nazioartean dauden estandarrak zeharo urratzen diren.\nBiktimak, ekintzaileak eta giza eskubideen defendatzaileak jazarri eta eraso egiten diete etengabe. Izan ere, modu arbitrarioan atxilotzen dituzte, torturatu egiten dituzte, krudelkeriaz eta laidoz tratatzen dituzte eta behar besteko bermerik gabe prozesatzen dituzte. Askatasunez adierazteko, elkartzeko eta manifestaldiak egiteko eskubideak murriztuta daude erabat.\nZailtasunok zailtasun, erakundeek Saharako Herriaren giza eskubideen urraketak behatzen jarraitzen dute. Biktimen eta haien senideen lekukotasun historikoak eta oraintsukoak biltzen dituzte, eta legezko laguntza zein emozionala ematen dizkiete. Biktimen bozgorailuak dira, eta haien egoera salatzen dute nazioarteko jendaurrean. Horixe bera egiten du Saharako Preso eta Desagertuen Senideen Elkarteak (AFAPREDESA). Izan ere, nazioartean bertan, erreferente etikoa da Marokok Mendebaldeko Saharan egindako barrabaskeriak salatzeko orduan. «SAHARAKO LOREAK» kanpaina bera ere koordinatzen da AFAPREDESArekin.\nMendebaldeko Saharako giza eskubideen defendatzaileei zenbait frontetan lagundu behar zaie haien zeregin eskergan. Mendebaldeko Saharako egoera behatu beharra dago etengabe, eta, aldi berean, biktimen nahiz haien senideen bizipenak ere dokumentatu eta bildu egin behar dira (El Ajungo Kartzela Beltz ospetsuko lekukotasunak, esaterako). Modu berean, nazioarteko laguntza juridikoa ere eman behar zaie foru militarpean egindako epaiketetan, GdimIzikeko kanpalekuko ekintzaileen aurka egindakoetan bezala, esaterako. Horrelako egoerak etengabe salatu behar dira jendaurrean, komunikabideen eta giza eskubideak babesteko nazioarteko mekanismoen bitartez.\n«SAHARAKO LOREAK» kanpainak AFAPREDESAren gaitasunak indartu nahi ditu, Mendebaldeko Sahara Okupatuko giza eskubideen urraketak behatzeko, dokumentatzeko eta salatzeko funtsezko zeregina bete dezan.\n«SAHARAKO LOREAK» kanpainak ikus-entzunezko materialaren bidez lagunduko die giza eskubideen defendatzaileei, giza eskubideen urraketen jarraipena egin eta islatu dezaten. Kamerak, grabagailuak eta telefonoak erabiliko dira horretarako. Ekipamendu horiei esker, unean bertan, Espainiako antzinako koloniako lurraldeko benetako egoera eman ahal izango da jakitera sare sozialen bitartez, eta, horrez gain, giza eskubideen urraketei buruzko txostenak indartzeko ere erabili ahal izango dira.\nEra berean, salaketarako eta eragin politikorako ekintzak ere babestuko dira estatu espainolean nahiz nazioartean. Horrez gain, giza eskubideen defendatzaile gehiago ere egongo dira nazioarteko foroetan.\nSaharako giza eskubideen defendatzaileen aurkako indarkeria antzinakoa bada ere, Marokok errepresio-estrategia larriagotu berri du nazioarteko foroetan gero eta oihartzun handiagoa duten ahotsak isilarazteko, nazioartean bertan ospe marokoarra jarri dutelako kolokan.\nEstatu espainolak erantzukizun historikoa dauka Saharako Herriaren etorkizunean, gaur egungo Mendebaldeko Saharako administrazio-potentzia moduan. 2016. urtearen amaierara arte, Espainia Segurtasun Kontseiluko kide ez-iraunkorra izango da, eta kontseilu horrek nazioarteko segurtasunari eta bakeari eusteko funtsezko erantzukizuna dauka. Hori dela eta, zeresan handia izango du Mendebaldeko Saharako gatazka konpontzeko orduan.\nUne honetan, erabakigarria da Saharako Herriaren giza eskubideen urraketa estatu espainoleko agendaren barruan egotea Segurtasun Kontseiluan. Era berean, giza eskubideak babesteko nazioarteko tresnek ere izan behar dute urraketa horien berri, behar bezala aurre egin ahal izateko.\nSaharako herritarren giza eskubideen urraketa larrien jarraipena egitea, dokumentatzea eta salatzea.\nHonako ekintza hauek garatuko dira:\nGiza eskubideen defendatzaileei laguntzeko ekipamenduak hornitzea (kamerak, grabagailuak, telefono mobilak).\nBehaketako txostenak egitea eta giza eskubideen urraketa larriak salatzea.\nSalaketak giza eskubideetako nazioarteko erakundeen eta, batez ere, Nazio Batuetako mekanismo berezien aurrean aurkeztea.\nMUNDUBAT Garapenerako Lankidetzarako Gobernuz Kanpoko Erakundea da (GGKE).\nHiru hamarkada daramatzagu hegoaldeko emakume, gizon, elkarte eta erkidegoekin lan egiten, bertako garapen eta eraldaketa soziala lortzeko. Konpromiso solidario eta etikoa dugunez (iparraldean ere bai), giza eskubideak eta giza garapen jasangarria defendatu nahi ditugu bi hemisferioetan.\nMUNDUBAT 1988an sortu zen «Hirugarren Mundua ta Bakea» izenpean, gaur egun MUNDUBAT FUNDAZIOA bada ere.\nMUNDUBATek eta AFAPREDESAk urteak daramatzate elkarrekin lan egiten, Saharako Herriaren oinarrizko eskubideak defendatzeko. Harreman politiko eta instituzional horri esker, adiskidetasuna eta konpromisoa sendotu ahal izan dira bi erakundeen artean, eta Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoak (SEAD) bere etorkizuna askatasunez eta modu demokratikoan erabakitzeko daukan eskubidearen defentsarako helburu bateratuan daude oinarrituta.\nMUNDUBATeko taldeak etengabe daude Tindufeko errefuxiatu sahararren kanpalekuetan. Aldian-aldian bertara bidaiatzen duten 50etik gora teknikari eta boluntario ditugu. Kanpalekuetan bertan dago AFAPREDESAko egoitza nazionala.\n«Flores del Sahara» / «Saharako Loreak» [Bideoa]\n«Flores del Sahara» / «Saharako Loreak» [Bideoa] CC-By-Nc-Sa.\nBigarren eskuko ikus-entzunezko tresneria.\nDohaintza iraunkorra, bideo kamarak, portatilak, mugikorrak...etb barne; beti ere funtzionamendu onean egonda.\nGizarte sareetan eta beste hizkuntzatan zabaltzea.\nBai media ofiziala, blog-ean, twitter-en, facebook-en edota zuk erabilitako baliabideetan. Hona hemen oinarrizko zabalkundea egiteko pista. Ideiak sar\nKanpainaren itzulpenak beste hizkuntzetan\nKanpainaren testu garrantzizkoen itzulpenak beste hizkuntza batzuetan: Gaztelania, Ingelesa eta Euskera ez direnak. Azaroak 8ak (barne) arte batuko di\n<iframe frameborder="0" height="492px" src="//eu.goteo.org/widget/project/flores-del-sahara?lang=eu" width="300px" scrolling="no"></iframe>


Etxebideko aurkezpena - Etxebideko informazioa - Etxebide - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nEtxebide etxebizitzaren euskal zerbitzu publikoko prestazioak osatu eta babesten dituen sare publiko instituzionaleko pieza gakoa da, nahiz eta ez den inondik inora bakarra.\nEtxebidek Euskadin babes publikoko etxebizitzen alorrean dagoen eskaria kudeatzen du, etxebizitza eta lurzoruaren merkatuan esku hartzeko plan publiko desberdinen planifikazio eta programazioa eraginkortasunez eta era koordinatuan bete ahal izateko informazio estrategikoa emateko, unean-unean dauden gizarte-beharrizanak estaltze aldera.\nHorrez gain, sustapen publikoko etxebizitza-multzo zabalaren adjudikazioa kudeatzen du (gai horretako udal-eskumenak alde batera utzita, nahiz eta normalean horiekin lankidetzan aritu ahal den eta aritzen den adjudikazio-prozesuan, bere zerbitzuak ematearen bidez).\nZerbitzuak ematean, hain zuzen ere, gardentasuna, berdintasuna, eraginkortasuna eta gizarte-eragina printzipio nagusi eta saihestezinak dira, erakunde publikoa dela kontuan hartuta.\nPertsonak garrantzitsuak dira Etxebiden. Gure bezeroak garrantzitsuak dira, etxebizitzaren alorrean beharrizanak eta kezkak dituzten eta beren eskaria estaltzeko eskubidea duten herritarrak baitira. Eta Etxebiden lan egiten dugun pertsonak ere garrantzitsuak gara. Etxebizitzaren Euskal Zerbitzu kalitatezkoa eskaintzeko ahaleginean ari baikara, gure bezeroen beharrak ase ahal izateko.\nAzken eguneratzea: 2011/06/17


Ekoizpen kolektiborantz - Tolosaldea - Tolosaldeko ataria\nJon Miranda Labaien 2021-10-20 07:59\nAro berri bati ekin nahi diote Tolosaldean, elikadura osasuntsua, ekoizpen eredu duinak eta lantzen den lurrarekiko errespetua ardatz izango dituena: Lurtaro. Izen hori hartu du elikadura burujabetza bultzatzeko 2019ko uztailetik eskualdean lanean ari den elkarteak. Ekoizleek, kontsumitzaileek edota herri mugimenduetako kideek, askotariko pertsonek osatu dute bederatzi laguneko taldea eta elikadura kateaz bere osotasunean hausnartzeko aukera izan dute bi urteko prozesuan. Ez dira, soilik, maila teorikoan geratu praktikara eramateko proposamen bikoitza landu dute: Tokiko elikadura ardatz izango duen denda-kooperatiba bat sortzea; eta Tolosaldeko elikadura burujabetza bultzatzeko elikagaien ekoizpen kolektiboa sustatzea. Eskualdeko herritarrekin partekatu nahi dute orain proposamena eta lehen aurkezpena bihar egingo dute Anoetan, Mikelasagasti auditorioan, 18:30etan hasita.\nElikadura katea beste modu batean antolatzea ahalbidetuko duten proiektu zehatz eta praktikoak martxan jartzeko sortu dute Lurtaro elkartea. «Badakigu horrelako egitasmoak sortzen direnean maiz eztabaidarako eremu hutsean geratzen direla, baina aurrean ditugun erronkek ordea, ekitea eskatzen dute, ekimenak martxan jartzea eta balore hauetan gizartea heztea», esan dute taldekideek. Premia nabari da kideen hitzetan: «Krisi sakon batean murgilduta dago elikadura katea eta ereduak agortuta daudela ikusten dugu. Ekoizten dugunaren eta ondorioz jaten dugunaren kontrola ez dago gure esku. Elikaduraren barruan egon litezkeen arazoak elkarri lotuta daude eta beraz arazo horiei erantzun integrala eman behar zaiela uste dugu. Osoa den arazoari, osotasunetik erantzun nahi diogu».\nEkoizpena eta kontsumoa bi alor ezberdin balira bezala ulertu da, eta eten hori josten jardun nahi du Lurtarok. «Kontsumoa soilik antolatuta argi dugu ez goazela inora. Eskualdeko ekoizpena urrun dago kontsumo beharrak asetzetik eta etorkizunean ekoizpena handitu nahi badugu beste giltzarri batzuekin handitu beharko dugu. Orain arte ezagutu ditugun ekoizpen moduak agortzen ari direla uste dugu. Zein etorkizun dute familian kudeatzen diren baserriek? Edota eskakizun geroz eta gogorragoei erantzunez eredu industriala jarraituz antolatzen direnek? Uste dugu ekoizpena merkatuaren lehiakortasunetik atera eta modu antolatuan eta elkarren arteko sareak sortuz hastea dela gainbehera honi iskin egiteko modua».\nHutsetik abiatu gabe, hainbat puntu indartu eta beste zenbait eraldatzeko borondatez osatu du Lurtarok proposamena. Horretarako agroekologia hartu dute oinarri, «elikadura eredutik garatu daitekeen herri ereduaz ari garelako; hautu politiko bat ere bada elikadura eta bide ematen digu lurralde antolamenduaz, gizarte kohesioaz edota ekologiaz hitz egiteko». Hain zuzen, ekoizpenaren dimentsio ekologikoaz gainera, sozio-kulturala, ekonomikoa, politikoa eta pertsonala hartu dituzte kontuan proiektua taxutzerako orduan: «Garrantzitsua iruditzen zaigu ekoizpenen dibertsitatea, ziklo naturalak zaintzea eta tokiko lurraldeari eta eskaerei egokitutako ekoizpenak lantzea. Baina guretzat hori bezain garrantzitsua da genero, jatorri edo belaunaldi ezberdinetako jendeek irisgarritasun parekidea izatea natura baliabideekiko».\nLurtaroko kideek Talaios Kooperatibaren laguntza izan dute hilabete hauetan, eztabaidak bideratu eta edukiak ordenatzeko. «Ekoizpenak dibertsifikatua, herriko beharretara egokitua eta jasangarria behar zuela adostu genuen gure artean eta horrek ekonomia sozial eraldatzailearen oinarrietara eraman gintuen berehala. Agroekologiarekin batera, landu dugun proposamenaren beste zutabeetako bat da». KoopFabrikako formakuntza saioetan ere parte hartu dute kideek eta ondorioz, Lakari kooperatibako kide bat izan dute prozesuan bidelagun. «Eskualdez eskualde horrelako proiektuak sortzen ari dira azkenaldian eta zorionez ikusten dugu tokiko elikadura ekosistemak indartu eta sustatuz doazela».\nGEHIAGO EKOITZI BEHARRA\nEuskal Herrian kontsumitzen diren elikagaien %10 baino ez da ekoizten bertan. Azkenaldian sortzen ari diren kooperatibek egoera horri buelta eman nahi diote. Eskualdean ere, beharrezko ditugun elikagaiak bertan ekoiztetik urrun gaude eta helburu hori lortu bitartean, kooperatiba hauen saretzearen alde agertu dira elkarteko kideak. «Gure helburua Tolosaldeko elikadura beharrak asetzea da, horretarako ekoizpena modu duin, ekologiko eta kolektiboan antolatuz. Herritarrei elikadura osasuntsua eskura jartzea da asmoa eta ekoizpena indartzea».\nKontsumoaz gain, ekoizpenaren antolaketa kooperatiboa jarri du mahai gainean Lurtarok landu duen proposamenean: planifikazioa eta elkarlana. «Beste molde batzuk lantzeko garaia dela uste dugu. Ekoizleen arteko komunikazioa erraztu eta eskualdeari eskainiko diotena adostu daiteke. Gauden egoeran, bakarka nekez animatuko da ekoizle berri bat langintza honetan hastera. Alternatibak bestelakoa behar du. Ekoizleari ekoizten duen horrek irteera bat izango duela bermatzen badiogu errazago hasiko da jarduerarekin. Indarra ekoizpen hori antolatzen eta kolektibizatzen jarri behar dugu. Momentu honetan oso-oso gutxi ekoizten da eskualdean, eta daudenek oso gaitasun txikia dute gehiago produzitzeko. Gure konpromisoa kolektiboa da, dauden ekoizle horiek saretzea eta ahal dela gehiago erakartzea. Hasteko, ordea, baldintza egokiak beharko dituzte eta uste dugu kooperatiba batek eman diezaiekeela aukera».\nPraktikan, ekoizleak mahai baten bueltan antolatzea proposatu dute Lurtarokoek. «Egunero euren lana zailtzen duten arazo horiei modu kolektiboan nola erantzun aztertu ahal izango dute bertan. Kooperatibako gainerako kideok ere erraztu dezakegu bide hori, bitartekari lanak eginez, lur bila dabilen ekoizlea lur-jabe batekin harremanetan jarriz, adibidez».\nKooperatiba integrala sortzea dute buruan eta ekoizleekin batera, kontsumitzaileek, herritarrek, eskualdeko eragileek eta tokiko erakundeek parte hartzea. «Ikuspegi zabala eta partaidetza zabala duen kooperatiba bat izatea da aurreikusten duguna, baina hori hastera goazen sozializazio prozesuaren emaitza izango da, orain ehuntzen hasiko garen harreman sarearen ondorio».\nNorabide berean arraun egiteko beharra azpimarratu dute Lurtaroko kideek eta horretarako bide berriak jorratzea proposatzen dute. «Orain arte, baserria eta kalea aparteko bi mundu bezala ikusi dira. Ekoizleek ere, bere gisara jardun dute modu independentean. Guk kooperatibako kide eta kooperatibarentzat ekoizten ikusten ditugu proiektu honetan, berdinetik berdinera. Gero ekoizle profesionalak diren edo ez? Eztabaida antzua iruditzen zaigu, eskualde honek behar duena da elikadura ekoizten hastea. Gabezia ikaragarria dago, 49.000 biztanle gara eta ia ez da ezer ekoizten hemen».\nBalizko kooperatiba, gainera, ez litzateke etorriko inoren lekua okupatzera. «Baserritarrei beste aukera bat eskaini nahi diegu, segi dezakete azoketara joaten edo kontsumo taldeentzat saskiak prestatzen. Guk beste aukera bat zabaldu nahi diegu kooperatibarekin».\nHorretarako, tokiko elikadura ardatz izango duen denda-kooperatiba, biltoki, «edo logistika gune bat» irudikatzen dute Lurtarokoek. «Tokiko elikadura osasuntsua antolatuko duen gunea izango da, kontsumitzaileen erreferentzia gunea. Supermerkatuen eredutik harago, eskualdeko denda txikiak, nahiz zenbait tokitan sortu diren ekonomatuak hornitzeko gune bat izango da, biltoki gisa funtzionatuko duen gune partekatua». Tokikotasuna, gertutasuna, lurrarekiko harremana, kalitatea, pertsonen zaintza, zero zabor filosofia edota euskara dira, besteak beste, denda-kooperatiba hori ardaztuko duten gidalerroak. «Ez dugu gourmet edo delicatessen produktuen saltoki bat bezala irudikatzen, horrelakoak egon behar badute egongo dira, baina egunero kontsumitzen diren produktuetan jarri nahi dugu indarra».\nHemendik aurrera eta urtea amaitu bitartean proiektuaren sozializazioan jardungo dute Lurtarokoek. Izan dituzte lehenengo harremanak erakundeekin eta orain aurkezpen herritarrak egingo dituzte eskualdeko herrietan. «Orain arteko prozesua oso herritarra izan da eta izaera horri eutsiko diogu. Kooperatiba sortuko bada, izango da indar metaketa baten emaitza. Oinarri zabala behar du gisa honetako proiektu batek».\nBihar egingo dute Anoetan lehen aurkezpena. Hemendik aurrera eskualdean egingo diren azoketan eskuorriak banatu eta herritarren datuak bilduko dituzte. Herriz herri egingo diren aurkezpenetara gonbidatu eta proiektua azaldu ondoren, urtarriletik aurrera dute bazkidetza kanpainarekin hasteko asmoa. Azken urteetan antolatutako kontsumo kooperatibak sortu dira Euskal Herrian, baina Lurtaroren proposamenak buelta berri bat ematen dio ereduari: «Tokiko elikadura osasuntsu baten aldeko apustua egiten dugunez, ekoizpenetik eraikitako proiektua izan behar duela uste dugu, ekoizpenetik abiatuz elikadura kate osoan eragingo duena». Lurraren aroa hasi besterik ez da egin, elikadura burujabetzaren aldeko borroka luzea baina emankorra izatea espero dute Lurtaroko kideek.\n1- Planifikazioa eta elkarlana. Kooperatibarentzat egindako ekoizpenak lehenetsiko dira.\n2- Gertutasuna. Ezagutza eta kontrola errazteko, ekoizpena ahalik eta gertukoena izango da.\n3- Tokikotasuna. Euskal Herritik kanpoko elikagaiei baiezkoa ematen bazaie, oinarrizko produktuak soilik izango dira.\n4- Lurrarekiko harremana. Errespetuzkoa eta agroekologiaren oinarriekin bat.\n5- Kalitatea Lantaldeak kalitatearen jarraipena egingo du.\n6- Pertsonen zaintza. Ekoizpen katean parte hartzen duten pertsonen duintasuna bermatuko da. Ikuspegi feminista garatuko da eta pertsona arrazializatuen duintasuna bermatuko da.\n7- Zero zabor. Ahalik eta hondakin gutxien sortuko da eta birziklatutako materiala erabiliko da.\n8- Prezioaren duintasuna. Prezioa ekoizpenaren trazabilitateari egokitua eta duina izango da, bai ekoizlearentzat bai eroslearentzat.\n9- Euskara. Etiketen hizkuntzan, fakturetan eta bestelakoetan lehentasunezkoa izango da euskara.\n10- Txikitasuna. Lehentasuna izango dute ekoizle txikiek, enpresa handien aurrean.\n11- Kolektibotasuna. Horretarako prestutasuna dutenak edo jada antolatuta dauden ekoizleak lehenetsiko dira.\nAnoeta. Urriaren 21ean, Mikelasagasti auditorioan, 18:30ean egingo dute aurkezpena.\nVillabona. Urriaren 31ko azokan informazio postua jarriko du Lurtarok eta aurkezpena azaroaren 3an egingo du.\nBerastegi. Azaroaren 7ko azokan informazio postua jarriko dute Lurtaroko kideek.\nBaliarrain. Azaroaren 11n, 19:00etan egingo dute aurkezpena.\nAlkiza. Azaroaren 12an egingo dute aurkezpena, tokia eta ordua zehazteke daude.\nAduna. Azaroaren 17an kultur aretoan, 19:00etan egingo dute saioa.\nLarraul. Azaroaren 23an Antton Amonarriz kultur etxean 19:00etan aurkeztuko dute ekimena.


Ceit-IK4 zentroaren Batzorde Estrategikoari zentro teknologikoaren proiektu berriei buruzko informazioa eman zaio - CEIT-IK4\nCeit-IK4 zentroaren Batzorde Estrategikoari zentro teknologikoaren proiektu berriei buruzko informazioa eman zaio\nIoTSpace proiektua izango da nabarmenetako bat\n2017ko bigarren bilera burutu du Ceit-IK4 zentroaren Batzorde Estrategikoak; bertan, aurreko ekitaldiaren itxierari buruzko informazioa jasotzeaz gain, zentro teknologikoak abian jarri dituen proiektu berriei buruzkoak ere aditzera eman dira.\nJosé Mª Rodríguez Ibabe eta Alejo Avello izan dira 2016ko jarduera eta emaitzen berri eman dutenak, eta Paco Castro izan da, halaber, IoTSpace proiektuaren ildo nagusienak azaldu dituena. Ceit zentroaren proiektu nagusienetakoa den hau Carlos Bastero-k sustatua izan da.\nBatzordeko kideei pasa den 2016a ixterakoan erdietsitako emaitza ekonomiko nahiz zientifikoak jakinarazi zaizkie: zentroan 253 pertsona izan ziren ikerketan, eta horien artean 110 doktoreak ziren. Ikasturtean zehar 57 artikulu argitaratu ziren, eta Ceit-IK4 zentroko ikertzaileek ehun kongresu baino gehiagotan hartu zuten parte. Horretaz guztiaz gain, 12 doktorego-tesi aurkeztu ziren.\nEmaitza ekonomikoei dagokienez, zentroak guztira 16.184.615€-ko diru-sarrerak izan zituen eta 580.893€-ko irabaziak.\nGainera, Entsegu Ez Suntsikorrak, Robotika, Laser Zelulak eta IoTSpace taldeak kokatuko diren instalazio berriak bisitatu zituzten batzordekideek. IoTSpace proiektua, ikertzaile berrien talentua bultzatzeko helburuz sortu da.


Azkeneko asteetan hainbat arrain agertu dira hilda Aramaio errekan - Goiena.eus\nAzkeneko asteetan hainbat arrain agertu dira hilda Aramaio errekan\nUztaileko bigarren astean 32 amuarrain hilda agertu ziren Aramaio errekan. Gertatutakoaren aurrean, Aramaioko EAJk ohar bidez euren "kezka" azaldu du, eta bide batez, Udal Gobernuko ingurumen zinegotziari hainbat galdera egin dizkio.\nHildako amuarrainak. | Ikusi handiago | Argazki originala\nHilda agertutako arrainen gertakarien aurrean, EAJk "kezka" azaldu du, eta hainbat galdera egin ditu: "EAJk dituen datuen arabera, uztailaren 6an bitsa edo aparra erabili zuen ume-jarduera bat antolatu zuen Udalak. Garbiketa lanak egiteko orduan, aparra jaso zuen ura errekara bota zuten. Horren ondorioz, hurrengo egunetan hainbat eta hainbat ezkailu eta amuarrain agertu zen hilda Aramaio errekan", dio Aramaioko EAJk ohar bidez."Gertatutakoa argitze aldera EAJk azalpena eskatu dio Udalari", adierazi dute.\nHorrez gain, beste kezka bat ere agertu dute: parkeen eta berdeguneen "egoera eskasa", batez ere Zalgoko hilerriarena.\nUdal Gobernuak dio errekaren ardura Eusko Jaurlaritzarena den Ur Agentziana eta Foru Aldundiarena dela. Hala ere, hildako arrainen gainean galdetuta hau azaldu dute: "Guk ditugun datuen arabera, bero handiaren eraginez oxigeno falta izan dute arrainek eta horregatik hil dira". Gaineratu dute: "Uztailaren 4 eta 5eko aste bukaeran, Urretxun eta Oñatin ere arrainak hilda agertu ziren. Aurreko eguenean –uztailak 2– bero gogorra egin zuen eta hori da arrainak hiltzearen arrazoietako bat", diote. Azaldu dute bero handiak oxigeno falta eragiten duela uretan; hala, "hil diren arrainak arrain handiak dira, oxigeno asko behar dutenak". Ur agentzia\nUr Agentzian uztailaren 8an izan zuten gertatutakoaren abisua. Hurrengo egunean, hilak 9, agentziako teknikaria Aramaiora etorri zen. Ur Agentziaren informeak dio: "Erreken ur-emari txikia eta tenperatura handiak kontuan hartuta, edozein isurik eragin zuzena izan dezake arrainengan. Ezaugarri horiek kontuan hartuta ondorioztatu daiteke garbiketaren ondorioz isuritakoak eragin zuela arrainen heriotza, errekak muturreko baldintzak dituelako".\nParkeen egoeraren harira\nParkeen egoeraren gainean, Udal Gobernuak dio sasi-garbitzeko makina pasatzen dabiltzala herriko berdeguneetan.\nUdal Gobernuak Aramaiok dituen arazoak aipatu ditu\n"Udal Gobernuari arraroa egiten zaio Aramaiok dituen ingurumen arazoak –AHTko lanek eragindakoak, adibidez– kontuan hartuta EAJk arrainen gertakariarekin azaldu duen kezka", diote.\nErantzunak: 1 (Txantxangorri2)\nHau bai sorpresa! Aramaioko EAJ arduratuta ingurumenarekin! Eta non egon zarete orain arte, zuen taldeak izugarrizko amorruaz (edo/eta interesaz) bultzatzen ari den AHTren obrek eragiten ari diren kalteen aurrean? Kalteak asko eta asko dira Euskal Herri osoan baina Aramaion konkretuki eta Aramaioko erreketan zentratuta, zergatik ez zenuten Bolinburuko errekaren egoera salatu? Bolinburuko errekak amuarrainak zituen, hemengo kangrejuak (amerikarrak ez), askotariko hegaztien bisitak (koartza adibidez),… AHTko obrak hasi zirenean, erreka lokatz gris batekin bete zen eta bertako bizitza guztiarekin bukatu zuten (argazkiak erantsiko nituzke, baina "erantzunak" ez dit aukerarik ematen ). Urte askotan horrela egon da, salatu ere egin zen behin eta berriro, baina URAk ez du ezer egin (ez da izango horko agintariak talde berdinekoak direlako?). Obretarako urak hartzeko Aramaio errekan hodi, oholak eta inondikoak jarri dira egunero ur kamioikadak hartzeko. Eta URA, nora begira zegoen?. Mesedez, utzi politika eta interesen alde lan egiten, eta benetan herriaren eta honen ondasunen alde lan egiten hasi (ez suntziketan). Eta Fracking-a? Zuen taldeko agintariek Aramaion fracking teknika erabiltzea erabakitzen badute, beste aldera begiratuko duzue orain arte bezala? Edo herriaren eta ingurumenaren ongizatearen alde lan egingo duzue?\nKintelena denda berriro zabalik, hilabete batzuk itxita egon ostean\nOihane Pereak lortu du txapela; aramaioarrak, hirugarren eta laugarren\nFlamenkoaren erritmora ere, tipi-tapa\nAramaioko Korrika Jaialdia argazkitan


BERRI TXARRAK KOBETAMENDIN — Gaztezulo\nBERRI TXARRAK KOBETAMENDIN Taldeak bere agurra iragarri zuenetik kontzertu data ugari eman dituzte ezagutzera eta iragarri eta gutxira ia guztietarako sarrerak agortu dituzte. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/berri-txarrak-kobetamendin https://www.gaztezulo.eus/albisteak/berri-txarrak-kobetamendin/@@download/image/56603241_10157263339817698_4178340319525339136_o.jpg\nTaldeak bere agurra iragarri zuenetik kontzertu data ugari eman dituzte ezagutzera eta iragarri eta gutxira ia guztietarako sarrerak agortu dituzte.\nHori ikusirik, 2019an Euskal Herrian eman beharreko kontzertu guztietarako sarrerak ordu gutxitan agortu zirela jakinik, sarrerarik gabe gelditu zirenentzako albiste honekin dator taldea. Uztailaren 14an BILBOko KOBETAMENDIn Berri Txarrak zuzenean ikusteko aukera izango da.\nHirukoak aurreratu du ez-ohiko saioa izango dela, oraingo biran eskaintzen ari direnetik ezberdina. Bitartean, bada ez bada ere azkar ibili, sarrerak GAUR 12etatik aurrera (apirilak 8, astelehena) salgai egongo dira tickets.berritxarrak.net webgunean.


Lurralde Gehigarriak - IBERDROLA\nEtxetresna Elektrikoetarako Babesa 10\nGas-galdarak eta Berogailuak\nIrtenbidea Kargatu Jabeen Komunitateak\nAutonomia-erkidego batzuei eragiten dieten lurralde-gehigarriei buruz jakin behar duzun guztia aurkituko duzu hemen.\nAzkenik, 2018/3/6an, TEC/271/2014 Agindua, argitaratu zen, lurralde osagarriak ezartzen ditu Andaluzia, Aragoi, Asturiasko Printzerria, Kantabria, Gaztela eta Leon, Katalunia, Extremadura, Galizia, Madril, Murtzia eta Nafarroa Eskualdeak, 2013ko ekitaldiari dagokion energia elektrikoaren sarbide-bidesariekin eta lurralde-osagarriak likidatzeko prozedura finkatzen da.\nTitular aldaketa dago: gainontzeko zenbatekoa fakturan fakturatuko da.\nHornidura-puntua kentzen da: gainontzeko zenbatekoa fakturan fakturatuko da.\nMerkaturatzaile aldaketa bat dago: merkaturatzaile berriak erregularizazio prozesua jarraituko du.\nHori ez da aplikatuko jabetza aldaketaren bat izan duten edo 2013ko abenduaren 31tik kendu dituzten hornikuntza puntuetan.\nFakturazioa 2017ko uztailaren 27tik aurrera hasiko da (ETU/35/2017 Ministro Agindua [PDF] indarrean sartu eta 6 hilabete igarotzen direnean), eta honela ikusiko duzu:\nZergak sartu gabe, kontsumitzaile bakoitzarentzat 2 €-tik beherakoak diren zenbatekoak faktura bakarrean fakturatuko dira.\nFakturatu beharreko zenbatekoa 2 €-tik gorakoa balitz, 6 edo 12 kuotatan fakturatuko da bi hilabeteko edo hilabeteko faktura jasotzen duten bezeroentzat, hurrenez hurren.\nHona hemen zure eguneroko bizimodua erraz dezaketen beste zerbitzu batzuk\nZure matxura elektrikoez 3 ordu baino gutxiagotan arduratuko ditugulako lasaitasuna. Hilero 2,41 euroren truke\nIkasi fakturari buruzko guztia dena kontrolpean izateko.\nZailtasun-uneetan, ziurtatu zure lasaitasuna eta babestu fakturen ordainketa.


Ni ere Jaizkibelekin | Jo puntua | GARA Euskal Herriko egunkaria\nNi ere Jaizkibelekin\nJaizkibelek ohiko ibilbidea eta ordutegia izango du, baina proposamen horren atzean dagoen ikuspegia benetan kezkagarria da\nUda osoan, euskal hiriburu guztietako jaien harira, erakunde publiko nagusien iragarkiak eta kanpainak behin eta berriro ikusi ditugu: indarkeria matxistaren kontra, emakumeen kontrako erasoen aurka, edo jaien esparruetan gertatzen den gehiegikeria ororen desagerpenaren alde mezuak helarazten. Uda, alabaina, ez da bukatu, ezta jaiak ere. Igandean, irailak 8, Hondarribiak bere festa nagusia ospatuko du. Bertan, azken bi hamarkadetan bezala, ehunka emakumek eraso matxista larriak pairatuko dituzte, eta ez da ilunetan edota isilpean gertatuko; herriko kale nagusietan gertatuko da, aurrean ordezkari instituzionalak daudela.\nAurten, gainera, alardearen egunetik gertu inolako arrazoirik gabe tentsioa igoarazi egin du Txomin Sagarzazuk (EAJ), Hondarribiko alkateak, egin izan dituen adierazpenekin. Gizonezkoen desfilea antolatzen dutenen, hau da, alarde pribatuaren aldekoen, aspaldiko aldarrikapena berea egin du. Hala, proposatu du Jaizkibel konpainia parekideak beste ordutegi batean desfilatzea, «liskarrak» ekiditeko eta «lasaitasuna» lortzeko, alarde baztertzailearen zaleekin bat egingo ez lukeelako. Arazoa da, proposamen horren ondorioz, alarde publikoari ikusgarritasuna kenduko litzaiokeela, parekidetasunean desfilatzen duten emakume eta gizonak espazio publikotik desagerrarazita.\nAzkenean, ordutegia bere horretan mantendu egin da, eta Jaizkibelek ohiko ibilbidea eta ordutegia izango du, baina proposamen horren atzean dagoen ikuspegia benetan kezkagarria da. Eskubideak urratzen dituztenak eta beren eskubideen urraketa pairatzen dutenak espazioan eta denboran banatu nahi izan dira, horrela, talde bien jokaerei eta sentsibilitateei zilegitasuna aitortuz. Alardean izaten den banaketan sakontzea nola izango da lagungarria horrenbeste aldarrikatzen den bizikidetza sustatzeko?\nBada garaia instituzioen aldetik elkarrizketa serio bat bultzatzeko (horretan bai Udalak zeresan handia du). Bada garaia alarde bakarra baimentzeko, publikoa eta parekidea, bazterkeriarik onartuko ez duena. Horregatik: ni ere Jaizkibelekin!


Bilboko udalak magia ikastaroetarako eta lehiaketarako izena emateko epea ireki du. Deia, Noticias de Bizkaia\nXIV. Magia Topaketak\nBilboko udalak magia ikastaroetarako eta lehiaketarako izena emateko epea ireki du\nXIV. Magia Topaketak.\nInskribatzeko epea apirilaren 27an bukatuko da, ordurarte, www.bilbao.eus webgunean eman daiteke izena\nMaiatzean, Magiak, Otxarkoaga eta Txurdinaga auzoak hartuko ditu, eta, berriro ere, arte horren zaleen eta prestidigitazioaren munduan lehen pausoak eman nahi dituztenen topaleku bilakatuko da, XIV. Magia Topaketak egingo baitira bertan.\nDEIA - Lunes, 16 de Abril de 2018 - Actualizado a las 14:47h.\nBILBO. Bilboko Udalak antolatu duen ekimenak, hastapeneko ikastaroa, profesionalei zuzendutako mintegia eta amateur mailako “Atera ezazu barruan daramazun magia” lehiaketaren bosgarren edizioa biltzen ditu. Ikastaroetan parte hartzeko izena emateko epea apirilaren 27ra arte egongo da zabalik, www.bilbao.eus udal webgunearen bitartez, eta lehiaketan parte hartu nahi dutenek maiatzaren 2ra arteko epea izango dute, izena emateko eta euren bideoak www.kulturabarrutik.eus/magia helbidera bidaltzeko.\nImanol Ituiñok Otxarkoagako Udaltegian eskainiko duen magia hastapen ikastaroa, magiaren artea hobeto ezagutzeko interesa duten 16 urtetik gorako guztiei dago zuzenduta. 16 orduko iraupena izango du, maiatzeko astelehen eta asteazkenetan –7, 9, 14, 16, 21, 23, 28 eta 30ean– eskainiko da, arratsaldeko 19:30etik 21:30era, eta bertan, Imanol Ituiñok, ilusionismoaren oinarrizko printzipioak eskainiko dizkie bertaratutakoei, partaideek kartekin, sokekin eta bestelako materialekin jolasak egiten ikas dezaten. Ikastaroak 25 euroko prezioa izango du.\nImanol Ituiño ilusionismoaren promesa gaztea da, “hurbileko magia” espezialitatean gero eta garrantzi handiagoa lortzen ari dena. Modalitate hori ikus-entzuleengandik gertu egiten da, jende gutxiren aurrean, jolas interaktiboekin. 29 urte dituen Imanolek hainbat lehiaketa irabazi ditu. Horrela, 2008an, Almussafesen (Valentzia) egin zen nazioarteko hurbileko magia lehiaketa irabazi zuen, eta 2014an, Cacereseko Magia Kongresu Nazionalean Aretoko Magia Sari Nazionaleko bigarren saria lortu zuen. Irakaslea izateaz gain, ohikoa da lehiaketetan eta kongresuetan ikustea. Leku horietan espezialista handienekin aritu da. Beste alde batetik, magia mintegia Mohamed Alik eskainiko du, eta ilusionistei eta arte eszenikoekin erlazionatutako pertsonei dago zuzenduta. Ikastaro honetan, soinu eta argiztapen alorretan teknikariekin modu egokian komunikatu ahal izateko oinarrizko gauzak ikasiko dira, eta baita baliabideak ikuskizunaren alde zelan manipulatu eta baliatu ere. Mintegiak 9 orduko iraupena izango du, eta maiatzaren 14an, 21ean eta 28an eskainiko da, arratsaldeko 19:00etatik 22:00etara Harrobia Eskenan, Bilbo-Otxarkoagako Eszena Ekoizpeneko Berrikuntza Zentroan. 25 euroko prezioa izango du jende guztiarentzat, eta 20 eurokoa BilbaoEszenako erabiltzaileentzat eta Artekaleko bazkideentzat.\nV. MAGIA LEHIAKETA\nMagia Topaketek Amateur mailako Magia Lehiaketa antolatuko dute bosgarren urtez jarraian. “Atera ezazu barruan daramazun magia” goiburua eramango du, eta profesional izan barik, eszenatoki baten gainean magia efektu edo trukoren bat egiteko adina ezagutza eta praktika duten 16 urtetik gorako pertsona guztiek hartu ahal izango dute parte. Interesatuek, 2 eta 10 minutu arteko iraupena duen bideoa bidali beharko dute, gutxienez bi magia efektu erakutsiz, www.kulturabarrutik.eus/magia helbidera. Lehiaketarako bideoak aurkezteko epea apirilaren 17tik maiatzaren 2ra bitartekoa izango da.\nAukeratutakoek, maiatzaren 30ean, arratsaldeko 19:30ean, Otxarkoagako Udaltegian, egingo den ekitaldian hartuko dute parte. Bertan hiru sari emango zaizkie partaide hoberenei. Irabazleak, 300 euroko balioa izango duen erosketa balea eramateaz gain, 2019ko Magia Topaketetan parte hartzeko aukera ere irabaziko du. Bigarrenak eta hirugarrenak, 200 eta 100 euroko, hurrenez hurren, balioa duen magia materiala eta akreditazio diploma jasoko dituzte.\nLos primeros pisos de Zorrotzaurre serán así\nLa Bilbao Night Marathon afectará a la circulación de las principales calles\nTres detenidos y un investigado por traficar con drogas en un bar de Leioa\nLas instituciones garantizan el transporte público durante la MTV Music Week Bizkaia\nTres detenidos y un investigado por traficar con drogas en un bar de Romo\nLos buitres serán marcados por seguridad aérea\nMañana complicada en las carreteras de Bizkaia con accidentes y atascos\nUnzueta defiende la fumigación para tratar los pinos enfermos\nLa variante sur de Markina inicia su tramitación


Txolarte - etakitto.eus\nATZEGI adimen urriko pertsonen aldeko Gipuzkoako elkartearen barruan dagoen programa da Txolarte.\n16 urtetik gorako pertsonentzako aisialdi eta denbora libreko klubak dira Txolarteak, eta Gipuzkoako hainbat herritan daude. Eibarren Arane kalean elkartzen dira zapatu arratsaldeetan euren gustukoak diren gauzak egiteko: jolasak, tertuliak, festak, pintxo-potea… Taldea dinamizatzeko funtsezkoa da begirale boluntarioen figura. Eurei esker existitzen da taldea, eta azkenaldian boluntarioen faltan daude, inoiz baino behar handiagoa daukate. Edozein izan daiteke boluntario, behar den gauza bakarra gogoa izatea eta pertsonekin lan egitea gustatzea da.\nEibarko Txolartean taldetxoak egiten dituzte, bakoitzaren gustuen araberako gauza desberdinak egiteko: margotu, partxisean jolastu, musika entzun, gauzak komentatu, monitoreekin berba egin… Pertsona hauentzako oso inportantea da zapatuetako jarduera hau, aukera ematen dielako besteekin harremanak izateko eta taldean ibiltzeko. Pintxo-potea asko gustatzen zaie. Euren arteko harremana eta begiraleekin daukatena primerakoa da, eta Eibarko taldea eredugarria dela azpimarratzen dute leku guztietan.\nHelbidea: Arane 9, behea (Txomo)\nKontaktua: Esther Alonso\n« ODISEA Eibar Eibarko Klub Deportiboko Kultura Batzordea »


Azukriaz — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Azukriaz\nOier Gorosabel 2011/02/10 23:55\nAzukre baltzakin gertatzen dana ez siñistekua da. Produkto hau azukre zurixan ekoizpeneko hondakiña da, harek baiño gitxiago “kolokatzen” dabena, eta prozesu industrialeko residuo asko dakazena. Halan be ekologista eta naturzale askok, zurixa baiño hobia dalako ustian, barra-barra kontsumitzen dabe. ¡Orraittiokan!\nArgazkiak.org | Zaaaaaaaborrrr.....! © cc-by-sa: txikillana\nGai honi buruz informaziño billa hasi nintzanian, nere aurreiritzixak hónetxek ziran: azukre zurixa ez zala oso ona; azukre baltza hobia zala; eta edulkorante artifizialak oso txarrak zirazela, nahiz eta industria kimikuen aldetik hau ezkutatzeko ahalegiña zeguan. Informaziñua bildu ostian, barriz, iritzixa sustraittik aldatu dot, eta hónek diraz nere ondorixuak:\nAzukre zurixa oso txarra dala, eta honen frogak edozeiñen eskura dagozela. Harrigarrixa ze neurriraiñok hartzen dirazen normaltzat harekin zuzenian lotutako gaitzak (euforia/depresiño zikluak, diabetesa...).\nAzukre baltza, azukre zurixan produkziño industrialeko residuo bat baiño ez dala, eta haxe besain txarra ez izateko arrazoi bakarra rebajauta egotia dala (hondakiñekin). Zelan sartzen deskuen zirixa gero “ekologistoi”.\nEdulkorante artifizialak azukria baiño gozagarri indartsuaguak dirazela, eta asko ikertu eta gero, ondiokan ez dala frogatu euren eragin kaltegarririk osasunian.\nHonek ondorixo zuzenak izan dittu nere bizimoduan: batetik, gure etxian kolore guztietako azukria desagertu egin da (baitta osagai nagusitzaat daken gaixak: kolakaua, reposteria, galletak... ). Haren ordez, eztixa eta frutakixak baiño ez doguz erabiltzen. Eta etxetik kanpo, aukeran dagozenian behintzat beti edulkorante artifizialez egindako gozokixak hartzen doguz\n1. Sarreria. 3\n2. Ikuspegi historikua. 3\n3. Hiztegixa. 5\n4. Kañabera eta erremolatxian deribauak. 5\n4.1 Kañabera azukre industriala. 5\n4.2 Erremolatxa azukre industriala. 6\n4.3 Azukre artesanalak. 6\n4.4 Beste edulkorante industrialak. 6\n4.4.1 Jatorri naturalekuak. 6\n4.4.2 Jatorri artifizialekuak. 7\n4.5 Edulkorante naturalak. 8\n5. Azukrian eragiña gorputzian. 8\n5.1 Estraiñekotz kontsumitzian. 9\n5.2 Ohizko kontsumitzailliak. 9\n5.3 Beste edulkorantiak. 10\n6. Gozagarrixen erabilpen egoki baterutz. 11\n6.1 Gozokixetan. 11\n6.2 Desintoxikatze prozesuak. 12\n6.3 “Azukre baltzan” kaso harrigarrixa. 12\n6.4 Kirolarixen jatekua. 13\nInformaziño gehixago. 13\nOin dala denpora bat azukria aittatu neban idazki baten, “droga ezaugarri gehixago dittuala elikagaixana baiño” esanda. Ez dira gitxi izan horri buruz galdezka etorri jatazenak, eta AMAREN kontsumitzaille ekologikuen kooperatiban be izan dogu honi buruz berba egitteko aukeria. Horregaittik pentsau dot merezi dabela hontaz luzetxuago jardutia.\nHoni buruz informaziño pillua dago, eta batzutan gatxa da kontrastatzia bakotxak bere interesan alde egitten dabelako. Hónek apuntiak egitterakuan, Eneko Landaburu mediko eta lagunak lagatako materixaletan oiñarrittu naiz batez be, nahiz eta gero hainbeste itturrittan osatu eta kontrastau doten.\nHalan be ni terapia fisikuan naiz espezialistia, ez elikaduran. Horretara, bateronbatek esan leike: ¿ze kristo dabil fisioterapeuta bat elikaduriari buruz aholkuak emoten? Ba, hara: kokainian efekto kaltegarrixei buruz berba egitteko neurofisiologo titulua eskatzen ez dan modura, azukrian kasuan bardintsu gertatzen dala uste dot. Hain da gauza ebidentia eze, zentzuna dakan edozeiñek ulertzeko modukua da.\nHasteko, ideia konspiranoikuak baztartu bihar diraz: ez dago gu guztiok drogauta eta intoxikauta mantentzeko konplot judeo-masoniko-inperialistarik. Azalpena askoz be sinpliagua da: herri askotako industrixian oiñarri garrantzitsua da azukria aspaldittik, Ameriketan, Asian nahiz Ozeanian. Gaur egunian azukria etxe guzti-guztietan dago; ixa ez dago iñor egunero-egunero 40-50 gramo azukre kontsumitzen ez dabenik. Nahiz eta bere efekto guztiak kaltegarrixak izan (euforizante izatia ezin dogu-eta efekto ontzat hartu), dietetika eta osasun manualetan “benetako” elikagaixekin batera arautu eta ikertzen da. Bildur barik aldarrikatzen da dieta orekatu baten azukre kopuru minimua bihar-biharrezkua dala. Eta guzurra da hori.\nUme txikixenetatik hasitta aittitta-amama zaharrenetaraiñok, danok gagoz droga indartsu honetara engantxauta. Hónek apuntien helburua hortaz jabetzen laguntzia baiño ez da. Bapatian ez doguz gure ohitturak aldatuko, jakiña; baiña zentzunez jokatzen hasteko abiapuntua izan baleike, ni pozik.\n2. Ikuspegi historikua\nGaur egungo moduko azukrerik ez zan antxiñan ezagutzen. Liburu zaharretan aittatzen dan azukre-kañaberia osagai exotiko eta garestixa zan, baiña ez gure hauts zuri bera. Sanskritozko berbia da ezagutzen dogun lehelena, sharkara, eta kañabera-azalian gogortutako kostra gozua izendatzeko erabiltzen zan. Bere salerosketia errezte aldera, Persian jarabe hori (sakar) gogortu eta fintzen hasi ziran V gizaldixan. Artian, azukre kristalok batez be sendagai edo botika modura erabiltzen zirazen, eta dirudunak baiño ezin izaten zittuezen erosi, dosis txikixetan gaiñera. Grezian sakjar esaten jakon, gaur egungo Europako izenen aintzindarixa (azucar, sucre, sugar, zucchero...).\nWilliam Duffyn esanetan, azukria izan da Europako historian eragin gehixen izan daben produktua. Gurutzada Santuen berpizkundia XIV gizaldixan, esate baterako, azukre refinauan merkataritziakin lotzen dau, lehengaixetaz jabetzeko burrukiakin zihetzago esanda.\nNoel Deer-ek gauza ebidentiago bat aztertzen dau: azukrian industrixia eta esklabutzian arteko loturia. Historialari honen kalkuluen arabera, sasoi illun hórretan 20 bat milloi afrikar bahittu ziran, gehixenak azukrian truke salduta. Eta gaiñera:\nXIV gizaldixan kristauen aittasantuak esklabuen salerosketia bedinkatu zeban. Horretara, Madeira eta Kanaria ugartietako kañabera sailletan esklabuak erabiltzen hasi ziran.\n1500 inguruan lehelengo findegi industriala egin zan Antwerpenen. Portugal, Kanariak, Brasil, Espainia eta Boli Kostatik zetorren kañaberia bertan prozesau eta gero azukria Alemania, Inglaterra eta Europa ekialdera saltzen zan. Salerosketa hónek sortutako zerga kopuruaz jabetzeko, aittatu daigun Karl Habsburg enperadoriak horrekin ordaindu zittuala Madrid eta Toledoko jauregixak.\n1560 inguruan Inglaterra be Karibe parteko kolonietako azukrian industrixia bultzatzen hasi zan, esklabuak erabillitta noski. Hónek esklabuok izan ziran kañabera-zumuakin egindako pattarra asmau zebenak (rona), eta euren ugezaba inglesak etekin politta etara zetsen asmakizunari.\n1660rako, azukre eta ronan merkataritzia hain bihurtu zan rentablia eze, Britainiar Inperixuak kontrola mantentzeko neurrixak hartu zittuan, Ipar Ameriketako kolonixetako produktuak euren mugetatik kanpo saltzia debekatuta.\nXVIII gizaldi erdikalderako, Frantziar Inperixua be merkatuan sartu zan, azukria bere exportaziñuen gai nagusi bihurtuta. Halan be, Claude Adrien Helvetius filosofuak gogor berba egin zeban ekoizpen hau esklabutzan oiñarritzen zala salatuta.\n1812xan Benjamin Delessert-ek azukria erremolatxatik etaratzeko prozesua asmau zeban. Napoleonek kondekoraziñua emon zetsan honengaittik, Frantzia osuan erremolatxia sartzeko aginduta. Urtebete geruago 4.000 tonelada azukre ekoitzi zirazen bertan; eta artian esklabutzia txarto ikusten hasitta zeguanez, frantsesak egoeria aprobetxau zeben aboliziñua aldarrikatzeko.\nBritish East Indian konpainiak be, girua aprobetxau nahixan, upeletan “esklabu barik egindako azukria” letrerua ipintzen hasi zan propaganda modura (guzurra, hasieran).\nXIX gizaldi hasieran EEBB-ak be gogor sartu ziran azukrian negoziuan, hiru asmakizun garrantzitsuri esker: lurrun makiñia, hazur-ikatza egitteko metodua, eta presiño-lapikua. Orduan agertu zan estrainekotz azukre findua, gaur ezagutzen dogunanan antzekua.\n1865 urtiakin EEBB-etan esklabutza sistemia amaittu zan, eta errentagarrittasuna mantentzeko, kaiñabera saillak Cubara eruan ziran.\nIkusten dan modura munduan azukriakin lotutako gorabehera asko egon diraz, zuzenian edo zeharka. Honekin batera, kontsumua eten barik hazi da: 1800 urtian, mundu osuan ez ziran 250.000 tona ekoizten; 1900 urtian barriz, 10.000.000 tonatara hazi zan; eta 2000 inguruan, urteko 92.000.000 bat tona ekoitzi zirazen. Igoera honen arrazoi haundiña Europa eta Ameriketako herrialde aberatsen eskarixa izan da. Duda barik, negozio bolumen eta lanpostu kopuru haundixak dira. Nahikua arrazoi azukrian efektu kaltegarrixei buruz berba egitteko gogua kentzeko.\nAzukre berbiakin gai edulkorante bat baiño gehixago izendatzen danez, ondo etorriko da kontzeptu batzu bereiztia:\nAzukre zurixa: kañabera edo remolatxan prozesu industrialian patsa hiru bidarrez prozesatzen da. Lehelengo pasadan sakarosa puruena kentzen da, hau da, dendetan topatzen dogun azukre zurixa (%99xan sakarosia).\nAzukre baltza (morenua): azukre zurixan ekoizpen industrialian geratutako hondakiña, zenbat eta sakarosa gehixago kendu, orduan eta kolore baltzagokua.\nOrganiko, integral, ekologiko, biologiko etiketak: azukrian kasuan, ez dira fidagarrixak. Anbiguedade haundikuak dira, eta bardin erabiltzen dira jatorrizko landarian kultibo klasia adierazteko edo ekoizpen motia bereizteko (comercio justo, etabar). Hónei adjetibuei kaso egin baiño, hobe izango da produkto bakotxan ekoizpen sistemia ezagutzia.\nPanela edo rapadura: gai bera dira (bata osorik eta bestia zehetuta). Kañabera zukua modu artesanalian egostetik urtendako azukriak diraz, refinau barik.\nHónek produktuok banaka azalduko dittudaz oiñ, baitta erremolatxa eta kañaberiaz aparte beste jatorrixetako edulkorantiak be.\n4. Kañabera eta erremolatxian deribauak\n4.1 Kañabera azukre industriala\nKañaberia elikagai natural eta osasungarrixa da. Kañabera sailletako bihargiñak, biharrian dagozela, landare zatixak eten barik mizkatzeko ohitturia dake. Hegoafrikan, 2000 bihargiñen txixa analizau zeben eta ez zetsen glukosa arrastorik topau, nahiz eta bihargin bakotxak bataz beste killo bi kañabera mizkau.\nBaiña ikusi daigun zer gertatzen dan elikagai osasungarri horren prozeso industrialian, azukre zurixian amaittu arte:\nKañabera landarian zumua etara, patsa baztartuta.\nAnhidrido sulfurosua eta kare bizixakin zumua argittu.\nZumua 100 gradutan irakin.\nHazur-ikatza eta lurrakin iragazi.\nZumua konzentrau eta lurrundu.\nKristalizautako sakarosia kendu (1º maillako eztixa geratzen da).\nKristalok produktu kimikuekin zurittuta, 1º maillako azukria lortzen da (%99xan sakarosia).\n1º maillako eztixa barriro egosi.\nKristalizautakuakin prozesua errepikatuta, 2º maillako azukria (%97xan sakarosia) eta 2º maillako eztixa lortzen diraz.\n2º maillako eztixa barriro egosi.\nProzesu bardiñakin, 3º maillako azukria (%94an sakarosia, azukre baltza) eta azken eztixa lortzen diraz (ezti honi melaza esaten jako: %30ian sakarosia da, baiña ezin izaten da kristalizau).\n4.2 Erremolatxa azukre industriala\nKristalizautako azukria bardin etara leike erremolatxa landaretik, eta azken produktuan ez dago alde nabarmenik. Hauxe da erremolatxian prozeso industriala:\nErremolatxak garbittu eta zatittu.\nLixiviado prozesuakin zumua etara.\nZumua garbittu, kare bizixa gehittuta.\nLikiduari C02 gasa gehittu, karia prezipitatzeko.\nLikidua iragazi, zuku azukretsua eta hondakiñak bereizteko.\nKaltzio sulfatua gehittu, azido sulfurikuan eragiñez likidua zuritzeko.\nLikidua irakin, ura galtzeko.\nFindu eta zurittu.\n4.3 Azukre artesanalak\nAzukre artesanalak kultura tradizionalekin lotuta dagoz. Orokorrian, kañabera zumo gordiñan egosketa sinpletik datoz, likidua lurrundu eta gogortuta. Munduko leku askotan topau geinkez, izen desbardiñekin\nAmeriketan: panela, rapadura, atado dulce, chancaca, empanizao, papelón, piloncillo edo panocha.\nIndia-Pakistan: gur edo jaggery.\nMaurice islak: mascabado, mascabo, muscovado.\nEra honetan lortutako produktuak %80 sakarosa izaten dabe gitxi gora behera. Eta azukre industrialan aldian, balixo dietetikoren bat gordetzen dabe ondiokan: glukosa, fruktosa, proteinak, mineralak (Ca, Fe, P), C bitaminia... Nahiz eta berez osasunerako hobiak dirazen, herrialde ekoizle askotan paradoxikoki bere kontsumuak atzeraka egin dau, azukre zurixa hartzeko ohitturian aurrian.\n4.4 Beste edulkorante industrialak\nAzken urtietan, jatekuen ekoizpen industrialian batez be, beste edulkorantiak erabiltzen hasi dira. Gaur egunian gehixen erabiltzen dirazenak talde bittan banatu geinkez, jatorrixan arabera.\n4.4.1 Jatorri naturalekuak\nKasu hónetan, “natural” berbiak jatorrixa adierazten dau bakarrik: kañabera eta erremolatxiakin legez, beste landare batzu industrialki prozesau leikiazelako bitamina, mineral eta beste ezaugarri naturalak kendu eta gai edulkorantiak isolatzeko:\nDulcitol (C6H14O6): galactitol izenez be ezaguna. Esnetik edo melampyrum nemorosum landaretik etaratakua. Jateko industrian erabiltzen da.\nEsteviósido (13-O-beta-soforosil-19-O-beta-glucosil-steviol): stevia rebaudiana landaretik etaratakua. Sakarosian ordezko legez erabiltzen da.\nFructosa (C6H12O6): levulosa izenez be ezaguna. Fruta eta eztittik etara baleike be, normalian artotik etaratzen da. Sakarosian ordezko legez erabiltzen da.\nIsomalt: isomaltitol edo isomaltosa hidrogenatua izenez be ezaguna. Azukre industrialetik etaratako glucomanitol (C12H24O11 . 2H2O) eta glucosorbitol (C12H24O11) alkoholen nahaste bat da. 1960xan ekoitzi zan lehelengotz, eta jateko dietetiko eta botiketan erabiltzen da.\nLactitol (4-O-α-D-Galactopyranosyl-D-glucitol): polialkohola, Danisco eta Purac Biochem enpresak egindakua. Kaloria gitxiko edarixetan, koipe gitxiko jatekuetan, gozokixetan, mantekauetan, txokolatetan erabiltzen da.\nMaltitol (C12H24O11): almidoittik etaratako alkohola. Jateko dietetikuetan erabiltzen da.\nManitol (C6H14O6): manosa azukretik etaratako polialkohola. Jateko dietetikuetan, txiklietan, edo azukrian ordez erabiltzen da. Baitta medikuntzan, plasma artifiziala sortzeko.\nNeohesperidina dihidrocalcona (E-959): laranja mingotxetik etaratzen da. Jateko industrian erabiltzen da.\nSucralosa (E-955): 1976xan asmautakua, Splenda izenez be ezaguna. Sakarosiari aldaketa kimiko bat egin eta klorua sartuta lortzen da. Pasteletan, kaloria gitxiko edarixetan eta prestatutako jatekuetan erabiltzen da.\nTaumatina (E-957): katemfe arbol afrikarretik etaratakua. Botikak gozotzeko, txiklian, aromatizante eta gusto indartzaille modura erabiltzen da.\nXilitol (C5H12O5): urki arbolan egurretik etaratako alkohola. Txikle eta gozokixetan erabiltzen da.\nSorbitol (C6H14O6): glucitol izenez be ezaguna. 1872xan topau zan, sorbus aucuparia landarian, baiña gaur egunian glukosatik etaratzen da. Jatekuetaz aparte (gozokixak, jateko dietetikuak, txikliak) papelen, ehunen, pegamentuen eta kosmetikuen prozeso industrialetan erabiltzen da.\n4.4.2 Jatorri artifizialekuak\nLaborategixan sintetizatzen dira:\nAcesulfamo potasikua (E-950): 1967xan topau zan. Kaloria gitxiko edarixetarako erabiltzen da.\nArabitol (C5H12O5): lixitol edo arabinitol izenekin be ezaguna. Arabinosa edo lixosa konpuestuen redukziñotik egindako polialkohola. Jateko industrialetan erabiltzen da.\nAspartamo (E-951): 1965ian sortu zan, acido aspártico, fenilalanina eta metanol erabillitta. Natreen, Canderel edo Nutrasweet edulkorantien oiñarrixa da, eta Coca Cola produktuetan be erabiltzen da.\nCiclamato (E-952): berez, ciclohexilsulfamato izenekua. 1937xan sintetizau zan. Produktu askotan erabiltzen da, bestiak beste edari gasdunetan eta hagiñak garbitzeko pastan.\nEritritol ((2R,3S)-butano-1,2,3,4-tetraol): 1893an asmautakua. Legamiñak glukosan eraginda sortutako polialkohola. Edulkorantia bada be, sukaldaritza elegantian be refrigerante eta postrien gusto mentolaua indartzeko be erabiltzen da. Txokolate batzutan sartzen da.\nNeotame: Nutrasweet enpresiak egindakua. Jan-edarixetan erabiltzen da edulkorante eta gustu-emoille modura.\nSakarina (E-954): 1879xan sintetizau zan, ikatzetik, eta protesta haundixak egon ziran azukre industriatik (osasunandako kaltegarrixa izatia egotzitta). Gaur egunian petroleotik etaratzen da eta edari, yogur eta produktu dietetikuetan erabiltzen da.\n4.5 Edulkorante naturalak\nIzen hau prozesatu minimua eskatzen daben gozagarrixendako gorde bihar dogu:\nEztixa: edulkorante indartsua izatiaz aparte, balixo haundiko elikagaixa da: mineralak (Ca, Fe, P), olixo esentzial eta balsamikuak, azido formikua, bitaminak, glukosa, fruktosa, diastasak, dextrina, albuminak...\nStevia rebaudiana landaria: Paraguay eta Brasilleko indigenak erabilli izan dabe edulkorante modura. 1964an hasi zan sail haundixetan explotatzen, eta mundura zabaldu zan. Azukria ekoizten daben estaduak oztopo asko ipiñi detse (Europan be, ondiok debekatuta dago elikagai industrian).\n5. Azukrian eragiña gorputzian\nTxatal honetan aittatutakuak sakarosiari buruzkuak diraz bakarrik, hau da, kañabera eta erremolatxian prozesautik eratorrittako azukria (edozein koloretakua, bere purotasunan neurrixan). Beste edulkorantiak -industrial nahiz naturalak- aparte lagako doguz, azkenian aipamen berezi bat eginda.\n1912xan salatu zittuan Robert Boesler doktoriak azukrian eragiñak, eskorbuto, diabetes, hipoglucemia, hiperaktibidadia eta eskizofrenia kasuen ugalketiakin lotuta. Boeslerren esanetan, azukria luxuko produkto izatetik kontsumo masibora pasatziakin batera gehittutako arazuak diraz. 1929xan, Frederick Banting doktoriak (insulinian deskubritzailliak) zentzu bardiñian berba egin zeban: insulinia “txaplatia” baiño ez zala, eta diabetesa osatzeko modu bakarra haren sustraixa kentzia zala, hau da, azukria. Umien portaera arazuak be 1920 hamarkadan lotu ziran estrainekotz azukre kontsumuakin, baiña 1970 hamarkadararte ez da serixuan ikertu izan, batez be hiperaktibidadiakin lotuta. Nancy Appleton doktoriak frogatutzat jo dau ume hiperaktibo, psikotiko eta ikasteko arazodunen familixetan diabetes, hiper edo hipoglucemia inzidentzia altua egoten dala.\nBere eragiña deskribau baiño leken, kontuan hartu daigun ikuspegi dietetikotik azukria karbohidrato “hutsa” dala, hau da, bere jatorri naturalian dakazen kidietatik banandutakua (ura, mineralak, proteinak, bitaminak eta zuntza). Baiña hónek guztiok biharrezkuak diraz katalizadore modura. Horregaittik, azukre refinau dosisa hartzen dogunian, korputzak bere erreserbetatik etaratzen dittu azukria metabolizatzeko falta jakozen B bitaminia, kaltziua, fosforua, burdiña... Lehen esan dogu azukriak ez deskuala efektu mesedegarririk ekartzen; oiñ ikusten dogu hortaz gain, dakaguna kendu be egitten deskuala -.\nGarunan erregai nagusixa glukosia da, baiña gorputza ondo funtzionatzeko glukosa eta oxigeno maillak parekatuta egon bihar diraz. Azukre dosi batek oreka hau segundo gitxittan apurtzen dau, momentuko eragiñakin:\nEuforia sentsaziñua igartzen da.\nKorputzari kaltzio, gatz mineral, vitamina eta enzima jakin batzu “lapurtzen” jakoz, sakarosia metabolizau ahal izateko.\nMakrofaguen biharra oztopatzen da, inmunidade sistemak ahulduta.\nEpe motzeko efekto hónetxetaz aparte, azukriak beste eragin batzuk be ba dittu epe ertain eta luzera:\nObesidadia: beste edulkorante gehixenak baiño kaloria gehixago dakaz.\nArazo endokrinuak: gultzurrungaineko guruinak, are arazuak (diabetes), hazkundeko hormonen jaitsieria...\nUmien hiperaktibidaderako faktore predisponentia (fp).\nIkasketa arazuak fp.\nAlergia batzuk fp.\nNeurosis eta eskizofrenia fp.\nPortaera bortitzak fp.\nHagiñetako arazuak: caries (arrazoi bikotxa: bakteria ugalketia, eta hagiñetako kaltziuan “lapurretia”), posiziño txarra...\nOsteopenia (osteoporosisan aurreko pausua, kaltzio “lapurretian” beste eragiña).\nArteriosclerosis (cardiopatiak, zirkulaziño arazuak...).\nAzaleko arazuak (acne, dermatitis seborreica...).\nEraztun pelbikuan eta matrallian estuasuna fp.\nCandidiasis vulvovaginal fp.\n5.1 Estraiñekotz kontsumitzian\nEfektu hau ondo ikusteko, aurretik sekulan azukrerik hartu bako pertsona bat biharko dogu: ume txiki bat, esate baterako.\nAzukria berez glukosa sinplia da, dijestiño prozesu motzekua. Nerbio sistemara oso-oso bizkor allegatzen da, eta nahikua izango dogu gozoki bat emotia glukosa/oxigeno orekia apurtzeko. Honekin batera, umia euforia eta hiperaktibidade fasian sartuko da.\nOrduan, korputzeko mekanismo homeostatikuak martxan hasiko dira, desoreka hori konpentsau nahixan. Pertsoniak igarriko daben efektua hartutako kopuruan araberakua izango da:\na) Dosisa txikixa izan bada, umiak disforia ariña igarriko dau (euforixian kontrakua).\nb) Dosisa altua izan ba da, bajoi nabarmenagua izango dau, depresiño psikiatrikuan antzerakua (sugar blues izenakin ezagutzen dana).\nHalan be, tamalez, umiak gaztetandik ohitzen doguz azukre dosi altu eta etenbakuetara (galletak, gozokixak, kolakaua...). Horregaittik, laster “kontsumitzaille habitual” egoerara pasatzen dira, korputzeko erantzunak be aldatuta.\n5.2 Ohizko kontsumitzailliak\nNormalian azukria hartzen daben pertsonia desorekan egotera ohitzen da, eten barik glukosa mailla altua izatera. Gitxittan izaten dau orekatuta glukosa/oxijeno maillia, eta izaten dabenian txarto sentitzen da: triste, indar eta gogo barik, edozekin hasarre, urduri... hau da, gabezixa sindromiakin. “Monorik” ez sentitziarren, gorakadak bata bestiakin katiatzen saiatuko da, glukosa maillia denpora guztian altu mantentzeko. Honek arazuak ekarriko detsaz: neke fisikua, azeleraziño psikikua (egunan amaieran ezin deskonektau, ezin deskantsau), eginbiharrak burutzeko arazuak...\nElikagaixen klasifikaziñuan, azukria eta ogixa gluziduak diraz. Baiña bixak gluzido izanda be, korputzak oso modu desbardiñian metabolizatzen dittu:\na) Ogixan gari uruna gluzido konplexuak diraz, asimilaziño lentokuak: dijestiñuan, bere molekula luze eta astunak gluzido sinplietan zatitzen dira. Gluzido sinpliak odolera pizkaka pasau ahala ariak insulinia ekoizten dau, eta bere eragiñez, gluzido sinpliok gibelera pasau eta glukogeno moduan gordetzen diraz, bihar doguzenian energia itturri moduan erabiltzeko.\nb) Azukria barriz gluzido sinplez osatuta dago, asimilaziño bizkorrekuak: dijestiñua hain da bizkorra eze, masiboki allegatzen dira odolera. Orduan ariak insulina ufal bat askatu biharra daka glukosa guzti hori kaptau eta gorde ahal izateko, eta honek sistemia desorekatu egitten dau. Izan be, insulina deskargia larregikua suertatzen da eta azkenian odoleko glukosia bihar dana baiño gehixago jaitsiko da. “11.00etako bajoi karakteristikua” izaten da, adiktuak beste dosis batekin gainditzen dabena.\nBeste drogen aldian, azukriak sortutako dependentzixia nahiko altua da. Mailla psikiko nahiz fisikuan igartzen da hau, eta azukria laga eta geroko gabezixa sindromiak astiak iraun leikez (depresiñua, nekia, urdurittasuna, gozokixak jateko antsiedadia, konzentrau eziña, alergiak, hipertentsiño arteriala...). Gaiñera azukria urte luzez kontsumitziak korputza nahikua hondatu leike. Halako kasuetan, gabezixa sindromiak jota dagon pertsonian odoleko glukosa maillia larregi jaitsi leike hipogluzemia egoeran sartuta. Honen sintomak bereziki larrixak izaten diraz: izardixa, dardaria, antsiedadia, takikardia, buruko miña, gosia, ahulezixia, konbultsiñuak... Hipogluzemia krisi batek herixotzera eruan leikenez, halakuetan ezinbestekua izaten da pazientiari azukre dosis bat emotia.\nJakiña, pertsona osasuntsu eta indartsuak daken tolerantzixia eta pertsona gaisuena ez da bardiña. Bigarrenak errezago izango dittuez efekto kaltegarrixak, korputzak homeostasiara bueltatzeko ahalmena galdu arte.\n5.3 Beste edulkorantiak\nLehen aittatu dogun modura, XIX gizaldittik hona azukrian eragin kaltegarrixak ekiditzeko hainbeste edulkorante alternatibo garatu diraz. Jateko industrixan asko erabiltzen diraz gaur egunian. Osasun erakundien kontrola estua da baiña, eta edulkorante barri baten erabilpena ez da baimentzen gizakixari kalterik egitten ez detsala frogatu arte (kaso batzu eztabaidan dagoz). Edozelan be, denporian ikuspegixa falta da ondiok: ikerketak juan dan 25 urtian martxan badagoz be, epe luzeko eragiñak neurtzeko denpora gitxiegi da hau.\nEdulkorante kimikuak dakezen epe motzeko arriskuak ezagunak diraz. Esate baterako, sakarina, ciclamato eta aspartamo dira eguneroko produktuetan gehixen erabiltzen dirazenak: lehelengo bixak petroleo hidrokarburuetatik datoz (minbizi-sortzaille potentzialak) eta hirugarrenak hondakin kaltegarrixak sortu leikez odolian (metanol). Halan be, edulkorante bakotxak zehaztuta daka egunero hartu leiken gehixengo kopurua eta, esandako moduan, horren barruan ondiok ez da frogatu eragin kaltegarririk (salbuespen bakarra fenilcetonuria gaixotasuna dakenak dira). Baiña hónen gozagarrixon erabilpena gora doia –batez be light produktuetan- eta, horretara, gehixengo kopuru hori gero eta gehixagotan gainditzen da.\nHónek dira egunero gehixenez gomendatzen diran kopuruak (pertsonian pisuan arabera):\nAcesulfamo: 15 mg/kg (munduko osasun erakundiak) eta 9 mg/kg (Europakuak).\nAspartamo: 40 mg/kg (munduan eta Europan).\nCiclamato: 11 mg/kg (munduan) eta 7 mg/kg (Europan).\nNeohesperidina: 5 mg/kg (Europan).\nSakarina: 5 mg/kg (munduan eta Europan).\nSucralosa: 15 mg/kg (munduan eta Europan).\nHorretara, eta kontrakua frogatzen ez dan arte, hónek edulkorantien eragiña korputzian hutsa da: bai osasunian, baitta fisiologixan be.\n6. Gozagarrixen erabilpen egoki baterutz\nOsasun eta elikadura ikuspegittik, hobe da aditibo gozagarririk ez erabiltzia. Gozagarrixak ez detse premiñazko ezer gehitzen jatekuari, eta eurak erabiltzeko arrazoi bakarra gastronomikua da, plazerrezkua hala egixa.\nHalan be, kontuan hartu bihar dogu gizartia zihero ohittuta dagola sabore gozo indartsuetara, adikziño fisikua ahaztu barik. Beraz, banako batzu kenduta –zoriontzeko modukuak-, iñor gitxi ausartuko da edulkorantiak erabiltziari laga eta jakixen gozotasun naturalakin konformatzera. Gehixenak ohitturak gradualki aldatu nahi izango dittuez.\nUrte luzietako ohitturak aldatzerakuan, argi dago lehentasuna azukretik desengantxatzia izan bihar dala (industrialetik nahiz artesanaletik), baiña ¡ojo! errore bat izango litzake beste edulkorantiekin ordezkatzia. Izan be, txarto usauta gagoz: jateko gozuak ez dira egunero jateko, ezta naturalak be (eztixakin egindakuak, esate baterako). Hasteko, orduan, hortaz konsziente izan biharko gara eta gozokixak bakarrik egun berezixetarako gorde.\nHórrek egun berezixak datozenian... orduan bai: hasi gaittian pentsatzen ze edulkorante erabilli gure postria egitteko. Eskala bat egin geinke: gomendagarrixenetik txarrenera:\nFrutia: gordiñik onena, baiña fruta-pasak erabiltzia be ez da txarra, baitta koziñauta be.\nEztixa: erabiltzen dana baiño gehixago erabilli leike (azukrian erabilpen guztietarako, barrena). Eta nahiz eta egostian enzimak eta bitaminak galdu egingo dirazen, halan be, hobia izango da osasunerako azukria baiño. Halan be alimento oso kalorikua da, tamañuan erabilli biharrekua beraz.\nStevia rebaudiana landaria.\nEdulkorante artifizialak: mesederik egitten ez badabe be, neutruak dira eta momentuz ez da efekto kaltegarririk deskribatu. Prestatutako jatekuak erosi nahi badoguz (galletak...) aukerarik onena.\nAzukre artesanalak: azukre industriala baiño sakarosa kopuru bajuagua dakelako (kontuz: kantidade gehixago hartzen badogu, abantailla hau anulauko dogu).\nAzukre industrialak (zurixa nahiz baltza) azken aukeria izango litzakez.\nEsperimentuak egitten hasitta, laster konturatuko zarie gozoki gehixenak azukre barik egin leikezela (edo zer uste dozue ¿oin dala 300 urte gure arbasuak ez zittuezela gozokirik jaten, ala?).\n6.2 Desintoxikatze prozesuak\nEmon doguz bide onian abixatzeko pista batzu. Baina... errealidadera jaitsitta, azukre yonkixen gizartian bizi gara. Ume-umetatik erabilli dogun droga hau gitxien uste dogun lekuetan topatzen dogu: tomate potuak, foie-grasa, ogixa, barazki kontserbak... Horretara, barazki eta fruta gordin jaliak bihurtu ezian, ixa eziñezkua izango jaku azukre dosisa zerora jaistia.\nHorren ordez, zentzunak agintzen dabena azukria pausoka lagatzia da. Egunero 20 gramo hartzen baditugu, egunero 10 gramora jaistia aurrerapausua da, eta duda barik hobeto sentiduaraziko gaittu. Honek ondorixuak ekarriko dittu jakiña: hasieran tristiago egongo gara, logure, indar barik... batzutan, gabezixa-sindrome honek egun asko iraungo dittu gaiñera. Baiña gure gorputzak glukosa maillia orekatzia lortu ahala, estabilizau egingo garaz eta alaittasun nasai bat nagusittuko da gure bizitzan. Zerikusirik ez, lehenagoko euforia/tristura ziklo nekagarrixekin.\nGogotsuak, ostera, desengantxe totala aukeratu leikie, hau da: azukria guztiz baztartu. Adoria bihar da horretarako, batetik gabezixa-sindromia maximua izango dalako (depresiñua, dardarak, korputzeko miñak, azukria hartzeko desio haundixa, nekia, indar faltia, umore aldaketak, buruko miñak...) eta, gero, dieta hori mantentzia gatxa izango dalako gure gizartian. Baiña, duda barik, eragin sakonena modu honetan lortuko da. Zer esanik ez, adikziño kaso larrixetan mediku baten zaintzapian egin biharko da lehen aittatu dogun hipoglucemia arriskua kontrolatzeko.\n6.3 “Azukre baltzan” kaso harrigarrixa\nEdozelan be, azukre baltzakin gertatzen danak ez daka ez hanka ez bururik. Gogoratu produkto hau, azken fiñian, hondakin bat dala: ez daka azukre zurixan purotasuna (ezta beraz harek dakan “kolokatzeko” gaittasuna) eta bai prozesu industrialian zihar akumulautako hainbeste produkto: kaltzio sulfitua, sodio hidrosulfitua, azido fosforikua, sodio karbonatua... Halan be, ekologista eta naturzale asko guztiz sinistuta dagoz azukre hau zurixa baiño hobia dala, eta barra-barra kontsumitzen dabe. Azukregilliak, jakiña, pozik dagoz txartoulertu honekin eta ez dabe tautik be esaten. ¡¡Orraittiokan!! ¿zer esango dabe ba, 3º maillako hondakiña primerako produktua baiño karuago kolokatzen badabiz?\n6.4 Kirolarixen jatekua\nKirolarixan elikaduria planifikatzerako orduan be azukria ezinbesteko elementutzat hartzen da, bai kirol jardunan aurreko orduetan , baitta proban bertan (barrita energetiko eta edari isotonikuen osagarri nagusixa da); ideia hau be okerra da, jakiña.\nHontaz luze eta zabal jardun leikian arren, pista batzu baiño ez dittudaz emongo, interesa dakanak bere aldetik sakondu deixan:\nAurreko orduetan elikadura egokixa hartzen daben kirolarixak, ez dau bihar izaten glukosa “txuterik”. Lokomotora bati pago egurra sartzen badetsagu (elikadura egokixa) poliki erreko da eta kilometro asko egin ahal izango doguz; lastua sartzen badetsagu ostera (azukria), bapatian su haundixa eragingo dau, bai, baiña segiduan agortuko da. Hau batez be fondoko kirolarixen kasura egokitzen da.\nEpe motzian indar haundixa egin bihar izaten daben kirolarixak (velocistak, etabar), gatxagua izaten dabe azukrian erabilpena desengantxatzeko, kirol modalidadia bera droga euforizantien erabilpenera lotuta dagolako. Baiña errendimentu altuko kirola giza-injenieritza kontu bat da, eta osasun aldetik ez daka zentzurik hortan sartzia.\nNere kooperatibakidien osasunian pentsauta, asko poztuko nintzake dendan izaten dogun azukre baltzezko zaku haundi horrek gero eta kontsumitzaille gitxiago izango balittu. Eta horren atzetik azukrez egindako gozokixak ekartziari lagatzia baletor (eskari faltiangaittik, jakiña), ondo baiño hobeto.\n¡Ames egittia libre da, aizue!\nLas drogas tal cual http://www.mind-surf.net/drogas/azucar.htm\nEl azucar y los efectos del consumo en exceso http://www.zonadiet.com/alimentacion/l-azucar.htm\nEl azúcar, la droga que no parece tal http://www.alimentacion-sana.com.ar/Portal%20nuevo/actualizaciones/azucardroga.htm\nBruker MO. Azúcar, azúcar. Como evitar la perniciosa influencia del azúcar en la alimentación actual. Integral, 1994\nAppleton N. Lick the sugar habit. Avery, 1988.\nBrau JL. La historia de las drogas. Bruguera, 1973.\nBrailowsky S. Las sustancias de los sueños: neuropsicofarmacología. FCE-CONACYT 1995.\nEscohotado A. El libro de los venenos. Ómnibus– Mondadori, 1990.\nWeil A, Winfred R. Del café a la morfina. Integral, 1993.\n Azucarera Paraguaya http://www.azpa.com.py/ webgunian irakorri geinkiana ikuspegi konbentzionalan isladia baiño ez da. Gogoratu Espainian oin dala urte batzutako kanpañia: “Ponga azúcar en su vida”.\n Panelari buruzko artikulua Eroskiko aldizkarixan http://tinyurl.com/panelaeroski\n Edulkorante artifizialei buruzko artikulua Eroski aldizkarixan http://tinyurl.com/edulkoranteroski\n Alimentacion y deporte http://www.saludalia.com/Saludalia/servlets/contenido/jsp/parserurl.jsp?url=web_saludalia/vivir_sano/doc/nutricion/doc/doc_alimentacion_deporte1.xml\n Alimentacion y deporte http://www.uned.es/pea-nutricion-y-dietetica-I/guia/deporte/index.htm\n Dopatze librearen alde http://eibar.org/blogak/orakulua/archive/2011/01/24/dopatze-librearen-alde\nOnartu deidan hasi aurretik nik ez dakidala bape azukriaz. Ez dotela irakorri hik goixan emoten duan informaziño ugarixa. Eta ondoren esango dotena arinkerixia baino ez dala. Baina, halandabe, nik dakidanez, azukre zurixa eta baltza, onagua edo txarragua, bat besterik ez dok. Dana berbera dok eta kolorez, neurriz, itxuraz, formaz aldatzen juek merkatuan hainbat aukera diferente eskeintzeko baino ez.\nAzukre-merkatua, mundu guztian, gitxi batzuen eskutan dagok. Piramide-tontorrera joezkero, hiru edo lau uezaba besterik ez dagozak. Ni uezaba horretako baten biltegixan egon izan nok Londresen, eraikuntzan erabiltzen diran caterpiller garaueaz kargatzen diran azure-mendikada baltzak eta azukre-mendikada zurixak ikusi izan jittuat alkarren ondoan eta, hango nausixak argi eta garbi esan zestanez: "All is the same. Business are business"·\nBehar bada, sortzez, jatorriz, diferentiak izango zittuan, baina gaurregun errezena dok bat bakarra egin eta gero koloria, neurria, formia... komeni dan moduan egin eta kitto.\nazkenaldixan "aspartamo" ez ditsuen produktuak aukeratu izan ditsut. entzunda nekan minbixixa dala ta oso kaltegarrixa dala... baña egixa esan nik ez dot hori informaziñuori iñun kontrastau.\nberdiña pasatzen jata desodorantiekin. "aluminio cloridrato" dake geixenak eta merkatuan pare bat bakarrik topatzen ditsut hori barikuak. ia honen inguruan "ikerketa" txiki bat eitxia lortzen doten egunen baten.


Gaspar Noé - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBuenos Aires, 1963ko abenduaren 27a (57 urte)\nLucile Hadžihalilović (en)\nzinema zuzendaria, gidoilaria, zinema ekoizlea, aktorea, film-muntatzailea, zinema aktorea eta argazki-zuzendaria\nart film (en)\nGaspar Noé (Buenos Aires, Argentina, 1963ko abenduaren 27a) zinema zuzendari, gidoilari eta produktore argentinarra da. Frantzian bizi da gaur egun, non bere lan gehienak gauzatu dituen.\n2 Zinemaren mundua\n1963ko abenduaren 27an jaio zen, Luis Felipe Noé margolaria aita, eta ama, arlo sozialeko laguntzaile politikazale bat. Haurtzaroa Buenos Aires eta New Yorken artean pasa ondoren, 12 urte zituela Frantziara joan zen gurasoekin batera, eta Parisen finkatu ziren. Filosofia eta zinema ikasketak hasten ditu 17 urteko adinaz Louis-Lumière Goi Eskola Nazionalean, bi urte geroago bere diploma lortzen duelarik. Edonola, bere filosofia ikasketak jarraitzea erabakitzen du Tolbiaceko Filosofia unibertsitatean lan munduari ekin aurretik.\nZinemaren mundua[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBere zinema ibilbidea Carne laburmetrailarekin hasi zuen 1991-ean, baina 2002-an lortzen du bere arrakasta handiena Cannes-eko Zinemaldian aurkeztutako Irréversible filma polemiko eta bortitzarekin. Vincent Cassel, Monica Bellucci eta Albert Dupontel aktoreek parte hartzen duten filma honek era oso ezberdineko kritikak jaso zituen; maisu lan berritzaile eta urratzaile kontsideratzetik, porno pelikula erraz, huts eta eskasa dela esatera.\nPlacebo talde ingelesaren Protège-moi abestirako bideo-klipa ere grabatu zuen, bere edukiagatik zentsuratua izan zena.\n1991 Canneseko Zinemaldiaren Gazteen Saria, Carne filmarekin.\n1998 Mercedes-Benz saria, Seul contre tous filmarekin.\n2018 Sitgeseko zinemaldian pelikula hoberenari saria, Climax filmarekin.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gaspar Noé\n↑ «El premio Méliès de oro 2018 se entrega en el Festival de Sitges - Sitges Film Festival - Festival Internacional de Cinema Fantàstic de Catalunya» sitgesfilmfestival.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-15).\nMultimedia: Gaspar Noé\nBNF: 145126703 (data)\nArgentinako zinema zuzendariak\nOrriaren azken aldaketa: 15 otsaila 2021, 14:53.


Gure hitzak esan, galdu ez daitezen - - Aikor.eus\nt: Belen Gana, euskara-irakasle erretiratua 2021-01-08 07:31\nGure gurasoek kontatzen zizkiguten ingurukoen bizimodua eta gertaerak. Horrela dakigu gerra aurretik Loiun dantza-taldea zegoela, eta Sondikan, ikastola, Polisene Trabudua haien irakaslea zelarik. Baserrietako lanak sarri auzolanean egiten ziren, eskolara, talo hotza eta zeozer hartuta, askok oinez kilometroak egin ondoren, egun osorako joaten ziren.\nZelan jolasten ziren ere badakigu, eta inguruko mutilak errondan etortzen zirela. Ganadua zaintzeko, ermandadea sortu zen. Esnea edo bendeja saltzera Bilboko plazara joaten ziren; txarrriboda ostean odolkiak ordainetan auzoetan banatu. Kanpomartxoa egiten zen, eta labasua. Istorio eder eta atsegin asko.\nEstutasun eta egoera larriak ere. Gogorrenak, gerra- eta gose-garaikoak: miseria, desagertuak, osabak hiltzera edo “trabajadores”-era kondenatuak… Aitaginarrebak Elgetako frontean lagunak hiltzen ikusten sufritu zuena urte asko pasatu ondoren kontatu zigun.\nGeuk, beranduago, Burgoseko epaiketa nahiko hurbiletik bizi genuenok eta herri-mugimenduak antolatzen lan egin genuenok ere badugu zer konta: langile-borrokak, euskara eta euskal kultura indartzeko egindako lana eta abar. Ez daitezela ahaztu.


KONTSEILU ERREKTOREA 2021/03/25 | Arizmendi ikastola\n– KONTSEILU ERREKTOREAREN ARDURADUNAK BERRESTEA\nBi urte bete dira Kooperatibaren Kontseilu Errektorearen Lehendakaria, Lehendakariordea eta Idazkaria izendatu zirenetik. Orduan erabaki zenez, ardura horietarako hautatu ziren kideek bi urtez jardun eta gero, erabakia aztertu eta une honetan zegokiona ebatzi behar zen. Horrelaxe egin dugu eta une honetan ari garenok gure arduretan jarraituko dugu.\nGaurko bileraren denborarik handiena gai hau aztertzen erabili dugu. Zuzendaritzari azken bileraren ostean eskatu zitzaion balizko aukerak sortzea eta Kontseilu Errektoreari eskaintzea. Horrela egin da eta guztiak aztertu ostean ondoko erabakiak hartu ditugu:\n(1) GURA proiektua (6-10 urte) oraingo guneetan mantentzea. Alegia, Almen, Arimazubi, Gazteluondo eta Santa Teresa guneetan.\n(2) BATU proiektua (10-14 urte) inplementatzea 2021eko irailean.\n(3) Arrasaten inplementatuko dugun BATU proiektua ondoko era honetan kudeatzea:\n• Lehen Zikloa (10-12 urte) Santa Teresan eta Arimazubin. Gazteluondon diren adin honetako ikasleak Arimazubin bertakoekin batera arituko dira.\n• Bigarren Zikloa (12-14 urte) Gazteluondo gunean egitea. Santa Teresan diren adin honetako ikasleak Arimazubin ari direnekin bateratuko dira.\n(4) Inplementazioaren kanpo ebaluazioa 2023an eta 2025ean egitea, bai Almenen, baita Arrasateko guneetan ere.\n(5) Kanpo ebaluazioak agertuko dituen emaitza eta ondorioak kontuan izanez, hobekuntza pedagogikoekin batera, ikasle eta irakasle antolaketa berraztertuko da.\n(6) BATU proiektua inplementatzeko, Almenen, Arimazubin eta Gazteluondon beharrezkoak diren obrak planifikatzea eta egitea.\n(7) Erabaki hauen berri zehatza ematea, xehetasun guztiekin, prozesu parte hartzailean aritu diren profesionalei eta guraso ordezkariei Aste Santuko oporren osteko lehen asteetan zehar:\nApirilaren 12an, Zuzendaritza Kontseilua\nApirilaren 13an, Arrasateko laneko bazkideak (HH, LH eta DBH1\nApirilaren 15ean, Partaidetza Sozialeko Organoa eta Guraso Foroa (HH, LH eta DBH1eko guraso ordezkariak)


Hizkuntza eskakizunean iruzurra: 7 urteko kartzela eskaera Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nHizkuntza eskakizunean iruzurra: 7 urteko kartzela eskaera\n2008-07-10 : 10:07\nEuskarazko hizkuntza eskakizuna behar zuen lanpostu baterako, eta ez zen gauza bere kabuz azterketa pasatzeko: lagun euskalduna bidali zuen bere izenean azterketa gainditzeko 2005ean. Harrapatu egin zituzten ordea, eta orain epaiketan, fiskaltzak zazpi urteko kartzela zigorra eskatzen du funtzionariogai iruzurgilearentzat.\nGertakariak, 2005ean gertatu ziren. Akusatuak lehenengo hizkuntz eskakizuna gainditu zuen Donostian eta hilabete batzuk beranduago bigarren hizkuntz eskakizuna eskuratzen saiatu zen. Horretarako Oñatira joan zen azterketa egitera eta ez zuen gainditzerik lortu. Fiskaltzaren arabera, akusatua Arrasaten aurkeztu zen gero eta hor ere ez zuen azterketa gainditu. Ondoren, Bergaran aurkeztu zuen bere burua, eta azterketa gainditzerik izango ez zuela jakinik, beste pertsona bat bidali zuen azterketa egitera.\nHaren ordez aurkeztu zenak gainditu egin zuen azterketa eta iruzurtiak eskuratutako ziurtagiria erabili zuen Oreretan aguazil postua eskuratzeko, tartean ustez modu iruzurtian eskuratutako ziurtagiria erabiliz. Hainbat ikerketen ondoren, ustezko ekintzok azaleratu dira eta fiskaltzak zazpi urteko kartzela zigorra eskatzen du iruzurtiarentzat datuak faltsutzea leporatuta.\nInformazio gehiago Diario Vascon, eta albisteak jasotako erantzunean, tontokeria mordoa ere bai.


Kontu-unitatea – Gizapedia\nKontu-unitatea eskaintzen diren ondasun eta zerbitzuen prezioak adierazteko erabiltzen den patroia edo neurketa-sistema da. Egun, dirua da (dola, euro edo beste moneta batean, kriptodibisak adibidez) gehien erabiltzen den kontu-unitatea (hain zuzen ere, diruaren funtzio nagusia kontu-unitate izatea da), baina ez du zertan horrela izanik. Adibidez, dituaz gainera, kontu-unitateak izan daitezke adibidez ondasuna ekoitzi edo zerbitzua emateko behar izan den lanorduak, eta historikoki urrea eta zilarra maiz erabili baitira kontu-unitate gisa.\nBeste hizkuntzetan: ingelesez, account unit; gaztelaniaz, unidad de cuenta.\nEstatistikan, behaketa-unitatea lagin batean jasotzen den datu bakoitzak deskribatzen duen elementua da. Adibidez, ikasleen kalifikazioak jasotzen badira, behaketa-unitatea da ikaslea da, eta eskoletako ikasle kopuruak jasotzen badira, behaketa-unitatea…\nZor eta hartzeko kontabilitatean erabiltzen diren kontzeptuak dira, kontu bakoitzeko mugimenduak nolakoak diren adierazi eta gero horren saldoa kalkulatzeko. Kontuak enpresak dituen elementuen etiketak edo kategoriak dira eta…\nKontabilizazioa egitate ekonomiko eta finantzarioak, egitate kontableak alegia, kontabilitatean jasotzea da, idazpen baten bitartez, orokorrean kontu sail bikoitzaren sistema baliatuz.