Jaten dugun haragi guztiak ez du klima aldaketan berdin eragiten | herria | GAUR8 - mila leiho zabalik\n2020 URR. 19\nBehiak barrundiako larreetan, artxiboko irudian. (Jaizki FONTANEDA/FOKU)\nAmigos de la Tierra elkarteak klima aldaketaren ikerketan aritzen den BC3 zentroarekin elkarlanean abeltzaintzaren inguruko txosten bat aurkeztu du Elikaduraren Munduko Egunaren harira. Bertan, talde ekologistak eta ikerketa zentroak ohartarazten dute abeltzaintza industrialak lur-zoru naturalak nekazaritza-lurzoruak bihurtzea behar dituela eta horretarako baso tropikalak soildu behar direla, horrek eragiten duen karbono-aztarnarekin.\nLanak zehazten duenez, «berotze globala eragiten duten berotegi-efektuko gasak zenbatesteko gaur egun erabiltzen diren metodologiek mugak dituzte abeltzaintzak eragiten duen berotzea egozteko», eta ez dute «aukerarik ematen dauden abeltzaintza-eredu guztiek egiten duten ekarpena bereizteko».\nAgustin Prado BC3ko ikertzaile eta txostenaren egileetako batek azaldu du abeltzaintzaren aurkako salaketak nagusiki metano-isurietan eta lurzoruaren erabilera aldaketaren ondorioz izaten diren karbono dioxido isurietan oinarritzen direla eta, hein handi batean, bi faktore horiek «lotura» badute abeltzaintza estentsiboarekin. Hala ere, dioenez, mota horretako azterketek ez dute kontuan hartzen «abeltzaintzak oro har egiten duen ekarpenak, alde batera utzita berotegi-efektuko gasen isurtzea, ekoizpen eta kontsumo fase guztietan, barne hartuta sargaien fabrikazioa, prozesatzea eta garraioa, hala nola pentsuena, zeinak askoz gehiago erabiltzen baitira abeltzaintza intentsiboan».\nTxostenak «paradigma aldaketa bat» proposatzen du bi elementu kontuan hartuta: «abeltzaintzako jarduera osoaren ondorioz atmosferara sartzen den karbono fosil guztia zenbatestea –abeltegiko isuriak ez ezik, sargaien fabrikazioan, prozesatzean eta garraioan sortzen dena ere bai– eta abere espezie bakoitzaren eta ekoizpen eredu bakoitzaren inpaktua baloratzea».\nAndres Muñoz Rico Amigos de la Tierra elkarteko kideak adierazi duenez, abeltzaintza industrialak pentsuaren inportazioa du oinarri batez ere urdail bakarreko animalientzat, hala nola txerriak eta oiloak. «Ekoizpen horretarako, eskuarki, lurzoru naturalak –larreak eta basoak– laborantza lurzoru bihurtu behar dira, baso tropikaleko eremuak soilduz, Hego Amerikan nagusiki, eta horrek karbono-aztarna bat eragiten du».\nMuñoz Ricok gaineratzen duenez, egungo estimazioek «ez digute aukerarik ematen inpaktu larri horiek bistaratzeko», abeltzaintza estentsiboak eta ekologikoak klimarentzat dituen eragin onen aurrean.\nTxotenak gomendio batzuk egiten ditu gasen isuriak murrizteko helburuekin bat datorren haragien ekoizpena eta kontsumo-estrategia baten diseinuari begira; horien artean: «nekazaritza eta abeltzaintza ekoizpen agroekologikoa areagotzea, abeltzaintza estentsiboa sustatzea, galtzen diren elikagai kantitatea murriztea eta merkaturatze-kanal laburrak sustatzea».


Lankidetza-lan baten emaitzak: XVI. mendeko herri txiki baten eguneroko bizimodua gertutik ezagutzeko aukera, Zumarraga eta askoz gehiago...\nAntonio Prada Santamariak argitaratu berri du 'Zumarraga en el siglo XVI a través de la visión de los escribanos de la Alcaldía Mayor de Arería'. Zumarragako udal artxibozainaren ikerketa lanak garai hartako herritarren eguneroko bizimodua gertutik ezagutzeko aukera ematen du, Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoan gordetzen diren notario-dokumentuetan dagoen informazioaren bidez.\nHorrez gain, Antonioren lanaren ondorioz, Areriako Alkatetza Nagusiaren protokoloen notario-eskrituren erregistro deskribatzaile ugari sartu dira gure artxibo-atarian. Eta, horri esker, une honetatik aurrera edozein erabiltzailek informazio hori guztia modu eroso eta errazean aurkitu ahal izango du. Izan ere, artxibotik irudi digitalak lotu zaizkio eskritura horietako deskribapen bakoitzari.\nHiru urtetan zehar Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoak eta ikertzaileak egindako lankidetza-lanaren emaitza da liburu hau. Hau da, protokoloen kopia digitalak eman zaizkio ikertzaile- artxibozaina den Antoniori bere ikerketa lantzeko, eta, horren ordainetan, notario-eskriturei buruzko informazio egituratua jaso dugu. Horren ondorioz, herritarrek dagoeneko badituzte 11.452 notario-eskrituraren deskribapenak eta dokumentu horien irudi digitalak, 29.000 orrialde baino gehiago.\nIkus ezazu erreferentzia guzti horiek gure Artxibo Atarian\nMatxain etxearen ondoan zubi bat eraikitzeko eskritura.\nAzken eguneratzea hemen: Astelehena, 2020(e)ko urtarrila(r)en 13-(e)an 08:53etan


BALOREAK BALORATZEN: IJITOEN NAZIOARTEKO EGUNA\nNahiz eta oporretan egon, gaurko eguna aipagarria dela uste dugu. Ijitoen nazioarteko eguna da hain zuzen, eta gure eguneroko omenaldia eskaini nahi diegu. Gaurko sarreran herri honen inguruko hainbat kontu berri ikastea espero dugu. Adibidez: ba al zenekien 1430 urtearen inguruan ijitoak Euskal Herrira etorri zirela?\nUrrunetik etorritako artisauen hizkuntza Caló zen, eta gurea Euskara. Talde bien arteko komunikazioari ekiditzeko, erromintxela sortu zen. Hemen uzten dizkizugu adibide batzuk, agian baten bat ezaguna egingo zaizu...\nEtnia guztietan jende ona eta jende txarra dago, pertsonak garelako. Gure artean harreman hobeak izateko bi hitz dira garrantzitsuenak: errespetua eta ezagutza. Ezagutu behar ditugu besteen kultura, egoera, tradizioak... ezberdintasunak errespetatuz. Horrela lortuko dugu bestearen errespetua eta interesa.\nEtiketak nazioarteko egunak, ohiturak


Gobernuak Laxoa jokoa Kultur Intereseko Ondasun Inmaterial izendatu du - Mendialdea - Erran.eus\nGobernuak Laxoa jokoa Kultur Intereseko Ondasun Inmaterial izendatu du\nTtipi-Ttapa 2019-05-09 07:45\nArantzan laxoan aritzeko prest, XX. mende hasierako argazki batean.\nBaztanen eta Malerrekan baizik jokatzen ez den euskal pilotaren modalitaterik zaharrena aitortu du\nNafarroako Gobernuak Laxoa jokoa Kultur Ondasun Inmaterial izendatzea onartu du maiatzaren 8ko bilkuran. Izendapenerako espedientea 2018ko abuztuan ireki zuen Kultura, Kirol eta Gazteriako Departamentuak Laxoa Elkartea kultur elkartearen proposamenez. Laxoa Baztanen eta Malerrekan baizik ez da jokatzen da, eta baliteke euskal pilotan bizirik dirauen modalitaterik zaharrena izatea.\nPilota jokoaren historia, jeu de paume deritzon aitzindari zuzenetik hasita, laxoaren historia izan da XIX. mendearen bukaerako hereneraino, orduantxe sortu baitziren zeharkako modalitateak. Azken hauek eta bereziki xisterak lortutako arrakastaren harira, laxoa baztertuz joan zen XX. mendean, eta Baztanen eta Malerrekan baizik ez du iraun gaurdaino. Laxoatik sortuak dira egungo plaza eta frontoietan nagusiak diren modalitateak.\nLaxoa plaza librean jokatzen den zuzeneko jokoa da, eta lau pilotarik osatutako bi talde aritzen dira aurrez aurre. Sakea harri finko edo plazaren alde batean jarritako botarritik egiten da, eta jokalariek, larruzko eskularru espezifikoak jantzita, pilota zuzenean botatzen dute tantoa edo marra lortu arte.\nLaxoan aspaldi pilota-soroetan jokatzen zuten, herritik distantzia batera zeuden zelaietan. Beranduago, hiri-barrutiko plazetan jokatzen hasi ziren. Euskal pilotaren inguruko bertze joko batzuen antzeko ezaugarriak ditu; hala nola, bote luzea, errebotea edo paxaka. Euskal Pilotaren eremutik kanpo, badira antzeko bertze modalitateak, Espainian (Valentzia edo Lanzarote), Europan (Frantzia, Belgika, Holanda eta Italia) eta Amerikan (Mexiko, Kolonbia, Ekuador edo Argentina).\nKultur Ondare Immaterialaren ikuspuntutik, Nafarroarentzat «garrantzi berezia duen ondasuna da laxoa jokoa, berezia delako eta urteetan zehar iraun duelako, izan ere, pilota modalitate hau komunitate barneko transmisioaren adierazpen bizia da, bertan errotua eta partekatua».\nBerezitasun horiez gain, laxoa jokoan beste batzuk ere nabarmentzen ahal dira: herrietako plazak hartzen ditu; elizarekin arras lotuta dago, jokorako espazioa bezala (eliz atariak, hormak eta teilatua) nahiz apaiz pilotarien erreferentzia historiko ugariengatik edota egun ere errespetatzen diren erritu erlijiosoengatik, Angelusean partidak etetea kasu; eta lanbide tradizionalak bizirik irautea eskatzen du, hots, ezinbestekoak diren bi tresna egiten espezializatuak (pilota eta eskularrua). Baina, bizirik iraute hori zailtzen duten faktore ezberdinak izan badira; erraterako, lurralde-eremu gutxitan ezarrita egotea, jokalari gutxi izatea, arauak konplexuak izatea, alboko eraikinei edo jokatzeko lekuei kalteak egitea, eta beharrezko tresnak fabrikatzen dituzten artisauak pixkanaka desagertzen joatea.\nHorrekin batera nabarmendu behar da laxoa identitatearen osagaitzat hartzen dutela protagonistek nahiz komunitateek; harreman sozialak indartzen dituela komunitateko kideen artean; belaunaldiz belaunaldi gorde eta transmititzen dela haurtzarotik gozatu eta praktikatzen den heinean; erritualizazioak bereizgarritasuna, bateratasuna eta iraunkortasuna eman diola; eta zentzumen eta emozio bidezko esperientzia osatzen duela, zentzumen bidezko erregistro ugari bilduz, soinuak eta irudiak tarteko.


Iazko aurrekontua baino %19 handiagoa dauka Ispasterrek aurten - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nAho batez onartu dute aurtengo Ispasterko aurrekontua; guztira 1.169.649,45 euro edukiko dituzte kudeaketarako. Garbiñe Saenz de Buruaga Ispasterko alkateak azpimarratu du aurreko urteetan modura “landutako aurrekontua” dela aurtengoa ere: “Aurrekontuak onartzeko Ogasun batzordean hiru bat bilera egin genituen udal gobernuak eta oposizioak, eta abenduko osoko bilkurara eroan zen proposamena aho batez onartu genuen”. Ildo horretatik balorazio positiboa egin du: “Aho batez onartzea gauza esanguratsua da. Denok ibilbide beretik goazela adierazten du, eta datorren urtera begira ere horrela eroaten saiatuko gara, herrirako eta herritar guztientzako hoberena zer den denon adostasunez lortzen”.\nInbertsioen atalerako aurrekontuaren %36 izango da. Inbertsio nagusiak efizientzia energetikoa helburu duten proiektuetarako bideratuko dituzte. “Inbertsioetan partida batzuk urtero zehazten dira, guretzat garrantzia handia daukatenak. Denek daukate garrantzia, baina, batez ere, efizientzia energetikoarena azpimarratzen dugu”. Alor horretan 70.000 euroko partida daukate. Ibilgailu elektrikoa eskuratuko du udalak, eta kargatzeko bi gune ipiniko dituzte, bata herrigunean, eta bestea udal-pabiloian.\nEra berean, bero sarea handitzeko gordeko dute diru kopuru jakin bat. Hain zuzen ere, hainbat eraikin batuko dituzte biomasa-energiaren sistema horretara: “Eleizalden daukagun eraztun hori geratzen zaizkigun beste eraikin publikoetara heltzea da helburua: medikuaren kontsultategira, botikara eta udalak daukan beste lokal batera”.\nOinez eta bizikletan ibiltzeko moduko moduko ibilbideak sortu nahi dituzte, kategoria desberdinetakoak eta zailtasun mailaren araberakoak\nSaneamendua eta ibilbideak. 70. 000 euro saneamendu sarerako izango dira. Sarandu auzoan egingo dira saneamendu lanak. “Bizkaiko Ur Partzuergoagaz ikerketa bat egiteko proiektua daukagu; erdi bana ordaindu dugu. Aukerak aztertu ostean auzo horretan zer egin daitekeen proposatuko da”.\nBestalde, herriko ibilbideak eta bideak biltzeko proiektua ere egin nahi dute: “Oraindik ez daukagu proiektua, egiteko agindua eman dugu, eta espero dugu hilabete amaieran aurkeztuko digutela bera proiektua. Ispasterrek kultur zein orografia aldetik daukan balioa kontuan hartuta, ibilbide batzuk egiteko aprobetxatu nahi dugu”.\nBai oinezkoentzat bai bizikletan egin ahal izateko moduko ibilbideak sortu nahi dituzte. Kategoria desberdinetakoak eta zailtasun-mailaren araberakoak, “adin guztietarako egokiak izan daitezen”. Proiektu hori gauzatzeko 75.000 euro bideratzea aurreikusi dute.\nAurten zenbait lursail erosteko asmoa ere badaukatela zehaztu du alkateak. Besteren artean, Arginen daukagun ur-deposituaren inguruan dauden lursailak udalaren jabetzakoak izatea da nahi dute.\nErlazionatutako edukiaUdal tasak eta zergak aho batez eguneratu dituzte Ispasterren


Bittor eta Lide Olaeta irakasleak dantzaz omenduko dituzte Arriagan — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Bittor eta Lide Olaeta irakasleak dantzaz omenduko dituzte Arriagan\nOrain laurogei urte inguru sortu zuen Olaeta Balletak proiektua Segundo Olaetak. Geroztik, dantzari mordoa pasa da bertatik, ikasle zein irakasle, tartean Bittor Olaeta, sortzailearen semea. Duela urtebete pasatxo zendu zen Bittor eta orain, Olaeta Balletak elkarteak omenaldia eskaini nahi die hari eta haren arreba Lideri. Jone Goirizelaia eta Mari Carmen Muñoz elkarteko zuzendariek atzo azaldu zutenez, «omenaldia egiten dakigunarekin egingo dugu, dantza egiten. Bittor bizirik zela bururatu zitzaigun eta bera hemen egotea nahi genuke».\n«Bittor eta Lide Olaetari omenaldia» deituriko ikuskizuna dantza tradizionalaren eta Euskal Herriko folklorearen arteko fusioa izango da, ballet klasikoko pausoak gehituta. «Gainera, gure kultura eta balleta uztartuz, euskal sustraiak eta estiloa dituen koreografia eta argumentazioa erabiliko da», esan zuen Goirizelaiak. «Bittor eta Lide gure irakasleei egin nahi diegun omenaldia da, errespetuz eta adeitasunez, irakatsi zigutenetik baina baita urte askotan ikasitakoaren ekarpenekin ere. Hau da, gure ekarpenak ere baditu emanaldiak», gaineratu zuen.\nEkainaren 30ean, 20.00etatik aurrera, 90 dantzari inguru igoko dira Bilboko Arriaga antzokiko taula gainera. Alde batetik, balleteko dantzari ohiak izango dira, baina baita lau urtetik aurrerako haurrak ere, taldean oraintsu hasitakoak.\nEuskal dantzak zein aretokoak\nEmanaldian Bilboko Orkestra Sinfonikoa eta Bilboko Abesbatza izango dira, Jon Artetxeren zuzendaritzapean. Euskal dantza ezagunen bilduma batekin hasiko da ikuskizuna. Bittor Olaetaren koreografia eta Jesus Guridiren musika izango du arku-dantza, zahagi-dantza eta Zuberoako maskarada biltzen dituen «Kasket» piezak. Izan ere, konpositorea jaio zela ehun urte bete direla-eta, hari ere omenaldia egiteko aprobetxatuko dute.\nTradiziotik areto dantzetara egingo dute salto segidan. Ines Uriartek, balleteko dantzari ohiak, «Ilunbetik argitara» proposamena aurkeztuko du, bals ingelesa, slow fox-a, tangoa eta quick step dantzak uztartzen dituena. Berea izango da «Ondarruko Venezia» muntaia ere. Gaztetan dantzaleku hartan euskal musikarekin dantzatzen zituzten aretoko dantzak izango ditu oinarri. «Gogoratzen naiz nola `Furra-furra'-rekin pasodoblea dantzatzen genuen, tangoak, salsa...», esan zuen Uriartek.\nOlaetaren koreografietara bueltatuz, Guridiren musika izango du «Oinkarin» piezak ere. «Lau urtaroak» euskal balletak, berriz, Jose Luis Francoren musika izango du. Bukatzeko, «Ilargibetea eta Amaia operako ezpata-dantza» eta «Azkoitiko zalduntxoen minuetoa» eskainiko dituzte.\nEszenografia Irkus Roblesen esku egongo da, Bittor eta Liderekin dantza egin zuen margolariaren esku. Jantzien diseinua, berriz, Olatz Kaltzada dantzari ohiak egin du.\nTitulua: «Bittor eta Lide Olaetari omenaldia».\nTaldea: Olaeta Balletak.\nEguna: Ekainaren 30a, asteazkena.\nSarrerak: 5,60 eta 20 euro artean.\nBalletaren ibilbide aberatsa Baionako Euskal Museoan\n«Olaeta balletak: Amets baten koreografia» izeneko erakusketa zabalik dago Baionako Euskal Museoan irailaren 26ra arte. Olaeta Balletak proiektuaren ondareko materialekin osatu da eta dantza taldeak duen ibilbide luze bezain aberatsa ekartzen du gogora. Euskal dantzatik abiatuta, Olaeta familiak hizkuntza koreografiko klasiko baterantz eginiko bidaia atzeman daiteke bertan. 1930eko hamarkadatik hasita, ballet taldearen ibilbidea ezagutzera garamatza. Gerra Zibiletik ihesi, Bizkaiko Olaeta balleta Ipar Euskal Herrian, Biarritzen bereziki, kokatu zen. Olaeta balleten ondare aberatsaren balio historiko, artistiko eta sentimentala biltzen da Baionako Museoan, uda osoan zabalik izanen den erakusketan. Ondare zabal eta aberats batetik abiatuta, ia bi urteko ahalegina eskatu duen lan sakon baten ondorio da bilduma. Orain bi urte, Olaeta familiak Bizkaiko Aldundiaren esku utzi zuen bere ondarea. Erakusketaren komisario Cristina Gimenezek 100 elementurekin osatutako sorta bat hautatu du handik. Ondarean, 700 jantzi, 15 musika-tresna, 2.000 argazki, 180 afitxa eta ikus-entzunezko 200 orduko grabaketa baino gehiago biltzen dira. Kazeta.info


Zerrenda « ARANTZAZU EUSKAL-SINESMENAREN POEMA (1949)\nARRAINAK URA BAINO (1999) »\nEleberri honek narrazio-forma berritzailea dakar, eta alde horretatik, gogorarazi nahi genuke azal-hegalean egiten zaigun oharra abiaburu ezinbestekoa dela irakurlea eleberrian kokatzeko: “Narrazio-forma berritzailea [...], kontakizun ugariren (askotariko ikuspegien) arteko ispilu joko distiratsua lortu du”. Xehetasun gehiago ere bada ispilu-jokoez azal-hegalean: “ispiluek ez dute, ordea, isla laurik eskaintzen, sakonera lerrarazten baitute irakurlearen soa, argizariaren malgutasunez txirikordaturik heriotza, amodioa eta erotasuna dantza hunkigarri batean”. Eleberri honetako gai nagusiak uztartzeko ezinbesteko lokarria dugu argizaria –galdera erretoriko bidez iradoki bezala Eros eta Tanatos herio-dantzan elkarturik ageri dira, Danelen gonbita jaso baitu narratzaileak herio-dantza bateko eskribau izateko.\nEleberria bi planotan antolaturik dago, egileak dioenez “paraleloan eta lehian doaz bi testuak [...] ez dago garbi zein den testu nagusia eta zein menpekoa” (2003). Lehenengoan, narratzaile autodiegetiko baten gure garaiotako kontakizuna dugu, hasieratik ikus daitekeen moduan: “Estudioan free-lance gisa lan egiten genuenon postontzia zabaldu nuen” (9. or.); eta hiru pertsonaia nagusi ditugu hirukia osatuz –Ada, Mitxel eta Danel–, eta hiruren inguruan harilkatzen dira amodioa, jelosia eta beste, Mitxelen maitale Ada Danelen amorante ohia baita, kontakizunean barneraturik jakingo dugunez. Kontakizun nagusian hiru gai (heriotza, amodioa eta erotasuna) harilkatzen dira. Nobelak dituen hogeita bost ataletan barna, lehen planoko kontakizunaren zati baten segidan, bigarren planoa dator Orixek euskaratutako Urte Guziko Meza-Bezperak baliatuz. Lehen planoko kontakizunaren azterketa metaliterarioa egiten du narratzaileak bigarren planoan hainbat hilabetetan zehar –abenduko lehen igandean hasi eta Erramu Egunean, udaberrian, amaitzen baita–Reis-en Dicionário de narratologia erabiliz. Narratzaileak badaki kontakizun nagusia besarkatzen duen Heriok bere atzaparretan harrapatuko duela bera ere, baina ez dabil heriotzaren kontra soilik (IBARGUTXI 1998), eromenaren zurrunbiloan (literatura-)zuhurtzia pitin bat atxiki nahirik baizik.\nBarne-testuartekotasunak ugariak dira Lertxundiren azken hamar urteotako lanetan, batzuk ñabarragoak eta beste batzuk nabariagoak: Otto Pette-n ere ageri den herio-dantza aipatu du Olaziregik (2000: 569; 2002: 161). Gehiago ere aipa daitezke: Lertxundik dioenez, bada bere lanen artean paralelismo nabarmen bat, narratzailearen metamorfosia gertatzen baita hainbat lanetan –Otto Pette, Kapitain Frakasa, Carla eta Argizariaren egunak eleberrietan eta Piztiaren izena ipuin-liburuan–, eta egileak aitor du ez dela aldez aurretik mamiturikoa, eta ondoren ohartu zela horretaz, “galdera bakar bat erantzuteko ahalegin etengabea” dela bere lana (2001: 98). Bestalde, bada narratzailearen obsesio bat, Argizariaren Egunak eleberrian ez ezik Lertxundiren Konpainia noblean narrazio-liburuan ere ageri dena: narratzaileak erabiltzen dituen koadernoen berri ematen du zehatz-mehatz, marka, neurria eta kolorea aipatuz, narratzailea beste ezer baino lehen idazle dela nabarmendu nahirik-edo, eta idazleari koadernoak ezinbesteko zaizkiola iradokiz. Bada bi liburu hauen arteko beste paralelismorik ere: ahozko tradizioak bietan duen garrantzia, tradizioa berridaztea, narratzailea etxe batean bakarturik egotea (Konpainia noblean liburukoa zahar-etxe batean dago), aurretik idatziriko testuen kritika egitea eta beste.\nGaldera horri erantzuteko, Lertxundik esana digu literatura ez dela errealitatearen ispilua baizik: “Ispilu-joko bat izaki, literaturak errealitatearen errepresentazioa bilatu nahi du” (2001: 17). Metamorfosiaz mintzo delarik, Lertxundik bere buruari egiten dion galderak eta ispilu-jokoaz esanikoak pentsarazten digute literatura dela errealitatearen ispilua eta metamorfosia, eta baita fikzioaren edo beste fikzio batzuena ere –Argizariaren egunak nobelan edo Konpainia noblean liburuan esaterako–, metamorfosiaren prozesuarekin uztarturik baititugu ikuspegien ugaritasuna eta ispilu-jokoak: ispilu edo ikuspegi bakoitzak irudi bat ematen du, hots, metamorfosiaren urrats bat.\nAGIRRE, Joxean (1998): “Anjel Lertxundi: “Heriotzaz jakinmina diat, beldurrik ez”". Egin. 1998-05-24. 54.\nIBAN, Amagoia (1998b): “Anjel Lertxundi: “Gure kosmobisioa osatu beharra dugu”". Euskaldunon Egunkaria. 1998-05-27. 34.\n« ARANTZAZU EUSKAL-SINESMENAREN POEMA (1949)


Literatura Unibertsala - Batxilergoa 1 | Erein\nFecha de publicación en papel: 14-07-2016\nISBN de la edición en papel: 978-84-9109-057-1\n[PDF - 71.69 Kb.]\n[JPG - 595.06 Kb.]\n“Literatura unibertsala” Batxilergoko lehen urteko hautazko irakasgairako prestatu dugun liburu honek hiru helburu nagusi dauzka: literatura unibertsalaren bilakaera oparo eta ulergarria eskaini; mugimendu horiek ondo aukeratutako testu antologia egoki eta atseginez hornitu; eta testu antología horretaz baliatzeko galdera, iradokizun eta jarduera didaktiko ugari proposatu. Horregatik guztiagatik, tresna lagungarria izan nahiko luke liburu honek, bai irakasleak literatura unibertsalaren nondik-norakoak azaltzeko, baita ikasle gazteak ulertu eta irakurtzera bultzatzeko ere.\nLiteraturaren irakaskuntzan gaur egun indarrean dagoen metodologia geure eginez, disziplinen arteko harremanak azaleratu ditugu, zinemari,musikari, pinturari edo zientziari erreferentziak eginez, besteak beste. Euskal literaturaren erreferentziak ere aurkituko ditu irakurleak han eta hemen.\nBeraz, liburuaren oinarrian bi asmo biltzen dira: literaturaren ikuspegi sendoa eskaintzea, hau da, literatura dokumentu kultural eta historikotzat hartzen duena, eta aldi berean, irakurzaletasuna sustatzeko ahalegin atsegina gertatzea. Bi alderdiok ondo ezkontzen dira liburuan, eta erraz asmatuko du irakasleak une bakoitzean komeni diren baliabide eta iradokizunak proposatzen: testu hau aukeratu eta beste hura ez, jarduera didaktiko honek ikasleak beste hark baino ziurrago akuilatuko dituela ikusi, honako erreferentzia gunea gertuago legokeela ikasleengandik...\nBihoakizu, beraz, liburu antzera luzatzen dizugun irakurketa proposamen hau. Seguru gaude, zuk ere aurkituko dituzula hasieratik liluratuko zaituzten idazle eta obrak.


Epaimahaiaren erabakia - Ikusi dokumentua azkenean\nT-IKER INIZIA SARIAREN II. EDIZIOAREN DEIALDIA ARAUTZEN DUTEN OINARRIAK\nHorrez gain, hiru saridunek Inizia Arabacampuseko langile adituen laguntza jasotzeaz gain, 70.000 eurorainoko diru sari bat ere eskuratu ahal izango dute, BIC ARABAk kudeatutako eta Arabako Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Saileko SPRIk gauzatutako laguntzen bidez (Emprender en Álava, EKINTZAILE eta BARNETEKIN programak), proiektuak garatu eta abian jartzeko.\nHautagaitzak aurkezteko epea 2020ko azaroaren 22an amaituko da, eta dokumentazio hau aurkeztu behar da:\nEskaera eta eranskinak Arabako Campuseko Errektoreordetzako edo Campuseko ikastegietako Erregistro Orokorreko bulegoetan aurkeztu beharko dira, ordutegi honetan: astelehenetik ostegunera, 9:00etatik 13:00etara eta 15:00etatik 16:30era; ostiraletan, 9:00etatik 13:00etara.\nUPV/EHUren Erregistro Orokorreko gainerako bulegoetan ere aurkeztu ahal izango dira, hau da, UPV/EHUko idazkari nagusiaren 2018ko maiatzaren 21eko Erabakiaren —UPV/EHUko Erregistro Orokorreko bulegoen zerrenda eguneratua argitaratzekoaren— II. eranskinean aipatzen direnetan; baita Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko 39/2015 Legeak 16. artikuluan ezarritako moduan ere.\nInformazio gehiago nahi izanez gero, deitu 945 014307 telefonora edo idatzi ar-praktikak@ehu.eus helbidera (Arabako Campuseko Errektoreordetza).\nArabako Campusaren Garapenerako eta Kanpo Harremananetarako zuzendaria, edo hark eskuordetutako pertsona.\nSariaren zenbatekoa jarduera edota zerbitzu horietan erabili dela justifikatzeko, jatorrizko fakturak aurkeztu beharko dira 2020ko abenduaren 31 baino lehen; jasotako sariaren diru kopurura iritsi behar dute, gutxienez.\nJustifikazio agiri horiek 2021ko abenduaren 31a baino lehen aurkeztu beharko dira, agiri honi erantsitako ereduaren (III. eranskina) arabera, 6. oinarrian aipatutako bulegoetan.\n(Beste leiho bat zabalduko du)2020 OINARRIAK (pdf ,1,57 Mb)\n(Beste leiho bat zabalduko du)2020 ERABAKIA (pdf ,654,60 Kb)\n(Beste leiho bat zabalduko du)Eranskina I (doc ,545,50 Kb)\n(Beste leiho bat zabalduko du)Eranskina III (doc ,361,00 Kb)\n(Beste leiho bat zabalduko du)SARIEN EMAKIDAREN EBAZPENA (pdf ,189,73 Kb)


PDFa deskarga dezakezu hemen (113KB)\neremuak deialdiak zabalik irauten du, diskurtso garaikideen arloan jarduten duten banakako egileen edo herritar taldeen proposamen artistikoak hartzeko xedez.\neremuak-ek ateak ireki die produkzio artistikoaren inguruan testuinguruak sortzeko proposamenei. Nahiz eta obra-produkzioko proposamenak (proiektu zehatzak, aurkezpenak, argitalpenak …) aurkeztu ahal izango diren, ezinbestekoa izango da proposamenak testuinguruan eragina eta oihartzuna izatea, adibidez, lana jende aurrean erakustea edo aurkeztea eta hori euskal testuinguruan gizarteratzea.\nOnlineko orria betez eman dezakezu izena eremuaken deialdi jarraitua.\neremuaken deialdi jarraituan online parte hartzeko erregistratu egin behar duzu. Horretarako, sartu dagozkien hutsuneetan zure izen-abizenak, helbide elektronikoa eta erabiltzailea (hau sortu egin behar duzu).\nOndoren pasahitz bat jasoko duzu zure helbide elektronikoan, eta hori izena emateko orrian sartu eta prozesuari ekiteko erabili ahal izango duzu.


5 aholku zure seme-alabak pozik egoteko | Amak Gaur\nToñy Torres | 13/05/2021 20:00 | Aholkuak\nHaurrak pozik egotea da kezka nagusietako bat edozein aitarena edo amarena. Haurrak zoriontsu eta irribarretsu hazten ikustea, bizitzako sufrimenduekin eta arazoekin ez dakitenak, denak modu berean kezkatzen dituen zerbait da. Hala ere, askotan ahazten da umeak ez direla zoriontsuak soilik haien zoriontasuna neurri handi batean familiako bizitzaren araberakoa delako.\nHaurrak oso gutxirekin pozik daude, benetan behar dutena arreta, jolasak, maitatua sentitzea eta haurtzaroaz gozatzea da. Baina behar dute ere baloreak ikasi eta zenbait trebetasun garatu, epe luzera hori delako zure zoriontasunaren gakoa. Zure seme-alabak pozik egoteaz arduratzen bazara, ez galdu aholku hauek. Ama edo aita izaten ere ikasi eta egin beharko zenukeelako.\n1 Nola poztu haurrak\n1.1 Aholku hauek zure seme-alabak zoriontsuagoak izaten lagunduko dizute\nNola poztu haurrak\nZoriontasunaren kontzeptua deskribatzea zaila izan daiteke, batez ere zure burua eguneroko bizitzan zoriontsu sentitzen ez zarenean. Helduentzat zoriontasuna erlatiboa, iheskorra eta iheskorra da, izan ere, kasu gehienetan arazoek une zoriontsuak estaltzen dituzte. Kezka hori ezkutatzea ez da gakoa, haurrek zerbait ondo ez dagoela sumatzen baitute eta harrapatu egiten dute, zer den ez dakiten arren.\nPozik ez bazaude, momentu txikiez gozatu ezin baduzu eta zure seme-alabei erakutsi, ziurrenik zure antzeko pertsonaia bat garatuko dute. Haurren inozentzia inbidiagarria, edozerrek motibatuta egotea eragiten duena, harridura eta zoriontasun txikiena eragiten diena, ororen gainetik gorde behar da. Y ez dago hori egiteko modu hoberik hazten laguntzea baino, Bizitzan aurre egiten ikastea eta noski, egoera kaltegarriak maneiatzen ikastea.\nAholku hauek zure seme-alabak zoriontsuagoak izaten lagunduko dizute\nBeraien autonomia sustatu: Zoriontasuna arrazoi desberdinengatik gertatzen den emozioa da, baita helburua betetzen denean ere. Haur autonomoak zoriontsuagoak dira, aurkitzen duten erronka berri bakoitzarekin zoriontasun gailur garrantzitsu horietara iristen direlako. Irakatsi zure seme-alabei sukaldatu, jantzi, zeregin desberdinak burutu etxean edo enkargu txikiak egin.\nEa emozioak adierazten dituzten: Gogoa baduzu negarrez, kontrolik gabe hitz eginez, barre eginez edo haserrea eta frustrazioa sentitzen badute, adierazi dezatela ahal duten moduan. Agian ez dakite ondo nola hitz egin sentimenduei buruz, beraz, irakatsi adierazi zure emozioak zoriontsuagoak izateko aukera ere emango die.\nGaratu zure seme-alaben autoestima: Lehenengo maitasuna beti izan behar da norberarekiko sentitzen duena, hori funtsezko ikasgaia da haurren hezkuntzan. Onartu zeure burua, baloratu zeure bertute guztiekin eta ikasi zure akatsak lantzen, batez ere hazkuntzan funtsezko zeregina da. Autoestimu falta da denborarekin okerrera egin dezaketen arazo emozionalen arrazoi nagusia.\nPasa denbora zure seme-alabekin: Kalitatezko denbora ezinbestekoa da guraso-seme-alaben arteko harremanetan. Haurrek denbora eta arreta behar dituzte, bestelako distraziorik gabe. Jolastu zure seme-alabekin beste gauza batzuez jabetu gabe, nahiz eta egunero minutu batzuk besterik ez izan.\nMaitasuna, pazientzia eta enpatia: Haurrei eskaintzeaz gain, haurrei txertatu behar zaizkien balioak dira. Enpatiak besteen larruan jartzeko eta solidarioagoak izateko aukera ematen die. Pazientziak egoera zailak hobeto kudeatzen laguntzen die hori egunerokoan sor daiteke. Maitasuna zoriontasunaren oinarria da, zure maitasuna eta zure maitasuna da zure seme-alabak zoriontsuenak bihur ditzakeena.\nIrakatsi zure seme-alabei beraiek izateko, bizitza gustuko duten moduan gozatzeko, besteek pentsa dezaketenaz pentsatu gabe. Nortasun bat edukitzeak eta desberdina izatea berezia dela jakiteak zoriontsu izaten ere laguntzen die. Egin lan zure buruari, aurkitu zure bertsiorik onena eta munduko haurrik zoriontsuenak haziko dituzu.\nArtikuluaren bide osoa: Amak Gaur » familia » Aholkuak » 5 aholku zure seme-alabak zoriontsu izan daitezen\nHaurrek Europako geografia ikasteko 6 aplikazio


Munduko 4 hiri handi, diesel ibilgailuak debekatzekotan Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nMunduko 4 hiri handi, diesel ibilgailuak debekatzekotan\n2016-12-02 : 11:20\nMunduko 4 hiri handitako alkateek jakinarazi dutenez, datorren hamarkada erdirako debekatu egin nahi dute diesel ibilgailuak euren hiriburuetan ibiltzea. Madril, Paris, Atenas eta Mexikoko udalak izan dira erabakia jakinarazi dutenak, laurak ere kutsadura arazo handiak dituztenak. Hiriburuetako trafikoa (eta batez ere diesel ibilgailuena) murrizteko beste urrats bat.\nMexikon egiten ari diren c40 goi-bileran egin dituzte adierazpenok, munduko 40 hiriburu nagusienetako alkateak biltzen dituen kongresuan. Besteak beste, trafiko eta kutsadura arazoak izan dituzte hizpide (gaur egun hiriburu handietan dagoen arazo larrienetako bat), eta Paris, Mexiko, Madril eta Atenasko alkateak izan dira erabaki hori jakinarazi dutenak. Horrekin batera, garraio publikoa, bizikleta eta oinez mugitzea sustatuko dute.\nIbilgailuek sortutako kutsadurak 3 milioi heritz eragiten omen ditu urtero mundu mailan, Osasunerako Organizazioaren datuen arabera. Arazo horren zati handi bat diesel ibilgailuei dagokie, gainontzeko ibilgailuak baino askoz kutsakorragoak baitira. Kutsadura murrizteko hartutako erabakiak gero eta ugariago dira hiriburu handietan. Datozen urteotan bai ala bai hartu beharreko erabakiak izango dira.\nParis hasi da dagoeneko murrizketak ezartzen: 1997 aurreko ibilgailurik ezin da sartu hiriburuan (eta murrizketak handitzea aurreikusi dute datozen urteotan), eta 3km-ko autobide bat oinezko bihurtu berri dute; Bartzelonan bizikletaren erabilera bultzatzeko kanpaina zabalak egin dituzte, eta CO2 emisioak 9.000 tonatan murriztu dira; Tokyon dagoeneko debekatuta daude diesel ibilgailuak.


Sellos con RA: Numismática\nInprimatzeko prozedura: Offset con foil\nEzaugarri berezia: 2 Sellos con Realidad Aumentada\nZigiluaren tamaina: 57.6 x 40.9 mm y 32mm diametro\nZigiluen posta-balioa: 2 € cada motivo\nNumismatikari eskainitako serie filateliko berriak 1953.urteko pezeta baten billetearen atzealdea eta 1944. urteko pezeta baten txanponaren aurrealdea erreproduzitzen duten bi zigiluz osatuta dago hurrenez hurren. Bi baloreak kosketatik lotuta doaz eta Erreatitate Gehituko (EG) teknologia daukate, zeinek Smartphone-aren bidez atzemanda, Txanpon eta Tinbrearen Fabrika Nazionalak (TTFN) egindako txanpon eta billeteei buruzko animazio eta informazio-bideo batera bidaltzen duen. Zigilu biribilean erliebe txiki bat ikusten da, eta inprimatze sistemari cool stamping gehitu zaio, txanponen metalizatua simulatzen duena.\nNumismatika txanpon eta dominen ezagupena aztertzen duen zientzia da, antzinakoak batez ere. Historiaren zientzia osagarria da ematen dituen datuengatik, datak, dinastiak eta herrialdeen arteko harreman politiko eta ekonomikoak finkatzeko aukera emanez idatzizko dokumentazioa falta denean. Txanponei esker, herrialde baten historia eta bere garapen maila ezagutzen da, bere eboluzioa, txanponak deritzen pieza metaliko horien bidez.\nNumismatikaren beste alderdi bat artea eta txanpongintzaren prozedurarekin lotuta dago. Txanponik zaharrenek nekez zeramaten inprimatuta mailukadaz egindako diru-molderik, denboraren poderioz eboluzionatu eta jainko, animalia, arkulari, busto eta zaldizko irudien motibo arduratsuen bidez landutako txanponei bidea eman ziena. Karaktere artistikoek uneko gustua islatzen dute eta artearen historia aztertzeko informazioaren ekarpena egiten dute.\nTxanpona agertu baino lehen, gizonen arteko produktu eta merkantzien hartu-emana zegoen, trukea. Geroago, metala merkataritza-salerosketarako txanpontzat hartu zen, txanpona pisu, konposizio-metala (urrea, zilarra, brontzea, kobrea edo metal nahasiak) eta legearen (informatzen dituen metalaren purutasuna) arabera araututa geratzen zelarik.\nTxanponen bilduma egiteko interesa XVIII. mendearen bukaeran hasi zela dirudi baina XIX. mendean izan zen, bildumagile handiak agertu eta bildumak egiteko lehen aurkibide, katalogo eta gidak argitaratu zituzten nazioarteko elkarte numismatikoak sortu zirenean.


Zeregina Presentacion - Urrutiko Lanbide Heziketako Institutua\nHerrigintzan inplikatuko diren pertsonak hezitzea, giza balioetan irizpide zabal eta landuen jabe eta etorkizuneko teknologietan trebe izanik, ikasten jarraitzeko prestakuntza egokia izan dezaten.\n1-ETORKIZUNA ERAIKI: Inguruko beharretatik abiatuta, heziketa lanak ume eta gazteak etorkizunerako prestatu behar ditu, bakoitzaren gaitasunak garatuz. (Ikuspegi prospektiboa).\n2-SORTUZ IKASI: Etorkizun hori pertsona ireki, sortzaile eta kritikoen esku ikusten dugu eta hori metodologia aktiboaren bidez lor daiteke. (Ikuspegi proaktiboa).\n3-EUSKARATIK ABIATUZ: Euskal Herri normalizatu batean ikusi nahi ditugu gure ikasleak. Euskara, gizarte harreman guztietarako tresna landua izango dute gure ikasleek. (Ikuspegi euskalduna). Halaber, kalitatezko Euskal Eskola Publikoa gauzatzen ari diren beste ikastetxeekin harremanak izango ditugu.\n4-KULTURA GUZTIETARA ZABALIK: Norbere nortasunetik abiatuz, beste hizkuntza eta kulturetara ireki eta haiekin harremanak bultzatuko ditugu. Gaztelania ere bereziki landuko da, oinarrizko bi hizkuntzetan trebetasunez baliatzeko gaitasuna lortu arte (Ikuspegi zabala).\n5-PARTE HARTUZ HEZI: Eskola komunitatean (guraso, ikasle, irakasle, ez-irakasle), heziketa lanean partaide izango deneko eskola osatuko dugu. (Ikuspegi parte hartzailea).\n6-BEREZITASUNAK ONARTUZ HEZI: Ikasle bakoitzaren izaera eta egoera kontutan hartuz, ikasleak dagokion aurrerapena egin dezan saiatuko da eskola. (Ikuspegi pertsonalizatua).\n7-OSOTASUNEAN HEZI: Programazio akademikoez gain, ume eta gazteen bizitzan interesgarri diren gaietan ere heziko ditugu. (Ikuspegi hezitzailea).\nOSASUNAREN SUSTAPENA ETA HEZIKETA: Ikasleen heziketa integralaren barruan, ohitura osasuntsuak bultzatuko ditugu, alkohola, tabakoa eta beste drogen kontsumoaren prebentzioa sustatuz.\nELKARBIZITZAREN KULTURA ZABALDU: Jarrera bortitzen prebentzioa, biolentzia ezaren metodologia erabiliz istilu eta gatazken konponketetan. Eskubide eta aukera berdinen errespetoan eta aniztasunean oinarritutako elkarbizitza ereduak sustatu.\nSEXU DISKRIMINAZIO JARREREN ERRADIKAZIOAZ SENTSIBILIZATU: Orokorreko tratu desberdinen aurrean eta bereziki sexu diskriminazioaren aurrean, erantzun mekanismoetan hezitu.\n8-ETENGABE HOBETUZ: Inertzian erori gabe, beti ere arlo guztietan hobetzen saiatuko gara, Kalitate Batzordearen irizpidearen arabera . (Ikuspegi dinamikoa).


gunean chat erruleta\nGure gune lanean hasten norabidean online sare sozialetan oinarritutako komunikazio bidez, web kamera, non ikusi ahal izango duzu, argazkiak eta profilak bere lagunak, eta guztira ezezagunekin. Erraz dezakezu hasteko haiekin bideo-txata egin edo laguna haiekin.\nIf you are looking for fun Web chat, ondoren, ez duzu leku egokian etorri! Ez da izen edo jaitsi behar da.\nBesterik gabe, konektatu zure webcam, eta sartu ahal izango duzu doan korrontea online komunikazio berehala\nKonbinatuz hainbat teknologia komunikatzeko bideo, bat lortuko Duzu web chat ezaugarri bikainak. Ez ahaztu ahal izango duzu, ez bakarrik komunikatzeko webcam bidez, baina, halaber bidez mikrofonoa eta testu-txata.\nOraindik berria bada, munduko komunikazio-webcam bidez, edo erabiltzaile esperientziadun, ongi etorri Datazio web. Gure bisitariak dira, pertsonen bizitzako esparru guztietan eta ia herrialde guztietan hori da, Internetera konektatuta. Gogor lan egiten dugu bermatu gure erabiltzaileak gai dira chat Web chat dibertigarria, atsegina eta emankorra. Etorkizunean saiatuko gara elkartu, pertsona guztiak nahi duten txat eta ezagutu bidez webcam, online komunitate non aurkitu ahal izango duzu, lagun berriak eta ongi pasatzeko\n← Datazio gune erregistroa gabe doan\nDatazio free →


Zubietan bilduta milaka gipuzkoarrek “Errausketarik ez!” egin dute aldarri | Zero Zabor\nHasiera » Ekitaldia » Zubietan bilduta milaka gipuzkoarrek “Errausketarik ez!” egin dute aldarri\nAzken ekitaldia Zubietako frontoian. (Argazkia: Eguzki)\n[Pello Zubiria Kamino] Milaka herritarrek beren protesta azaldu zuten igandean, otsailak 28, Zubietan Gipuzkoako Foru Aldundiak eraiki nahi duenaren erraustegiaren kontra, lehenbizi “zero gunea” bertaraino bide lokaztuetatik iritsita, eta Zubietako plazan bertan gero.\nBezperako eguraldi oso txarrak eragindako beldurra gaindituta, iragarri bezala Hernani eta Añorgatik abiatutako zutabeak Lasarte-Orian elkartu zitzaizkien herri honetakoei elkarrekin Zubietaraino joaz.\nZutabeetako batzuk Lasarten bildu ziren, bertatik elkarrekin abiatzeko Zubieta aldera. (Argazkia: Xingola)\nHemen Zubietako jendearekin bilduta abiatu ziren Letabide gainera. Bertan bat egin zuten Usurbildik eta Aiztondoko Zizurkildik zetozenekin. 1.200-1.500 arteko kopuruan elkartu ziren.\nMila lagunetik gora igo ziren bide lokaztuetatik barrena erraustegia dagoen Letabide gaineraino. (Argazkia: Eguzki)\nBide lokaztuetan barrena bertaraino iritsitakoek, gain haietatik ikusi ahal izan zituzten Real Sociedaden futbol zelaien atzean egin diren lur urratze izugarriak, espetxeaz gain Gipuzkoako industriagunerik handiena edukiko dituztenak. Ikusi ahal izan zituzten ere Ertzaintzaren bi furgoneta eta lau patruila errauste plantarako sarbidea edonori galarazten GHK enpresa publikoaren lur eremuetara. Antza denez aurreko asteetan GHKk ez zuen ingurua zorroztasun berarekin zaindu, Letabideko lepotik garbi ikusten baitziren bertaraino axolakaberen batzuek eramandako zabor nahasiak pila handiak.\nGipuzkoako Foru Aldundiak 2014an lurperatu zuen eta 2016an berpiztu nahi duen errauste plantaren zulo erraldoia ikusi ostean, Zubietako kaxkora itzuli ziren ibiltariak eta hemen jende gehiago zeukaten zain plazan azken ekitaldirako. Estitxu Eizagirre kazetari eta bertsolariak irakurri zuen EAM Errausketaren Aurkako Mugimenduaren “Buru eta Bihotzaren Aldarria” Manifestua (testua osorik hemen). Eta Teresa Lopez de Munainek irakurri zuen EAMen azken mezu laburra: “Justiziagatik eta arduragatik: errausketarik ez, birziklatzea bai“.\nEAMeko arduradunek bukaeran azaldu zuten beren poza Zubietara hain kopuru nabarmenean hurbildutako herritarrek erakutsi dutelako errausketaren aurkako mugimendua berriro indarrez dagoela. Eta ondoko asteetarako bi zita aipatu zituzten: martxoaren 12an Andoainen manifestazioa eta maiatzaren 29rako beste ekitaldi berezi bat, zeinaren xehetasunak laster jakinaraziko diren.\n“[Estitxu Eizagirre] Erraustegia, indarrean den sistemaren ikono“, “Buru eta Bihotzaren Aldarria” (ARGIA)\n“Martxa jendetsuak egin dituzte errausketaren kontra” (Berria)\n“Errausketaren aurkako aldarria, zero punturaino eraman dute” (Noaua!)\n“Erraustegirik gabe bizi nahi dutela aldarrikatu dute” (Hitza)\n“2.000 lagun inguru, Zubietako erraustegiaren kontrako martxan” (Euskadi Irratia)\n“2.000 lagun inguru, Zubietako erraustegiaren kontrako martxan” (EITB)\n“Crónica de una martxa antincineradora multitudinaria“, “Zer egiten zuen Ertzaintzak Zubietan” (Eguzki)\n“Jendetza batu da Zubietako erraustegiaren kontrako martxan“, “Contra la incineradora, con la razón y el corazón” (Naiz)\n“Elur bola handi hasi da. Jendetza errausketaren aurkako martxan” (Zero Zabor IBE)\n“Siete marchas piden parar la incineradora de Zubieta” (Diario Vasco)\nEuriari eta lokatzari aurre eginez, Aiztondoko koadrila hau Zizurkildik ausartu zen Zubietaraino oinez. (Argazkia: Xingola)\nDonostiako zutabea Añorgako Rezola porlan fabrika aurretik pasatzen Lasarte-Oriarako bidean. (Argazkia: Eguzki)


Etxalar 800 biztanleko herria izanik, telezentroa martxan edukitzeko kanpoko finantziazio mota bat bilatu beharra zeukan. Azkenean bazkide sistema ezartzea erabaki zen. Honek arraskata handia izan zuen jende askok parte hartu baitzuen ekimen honetan. Gaur DOANEKO da zerbitzua.\nAstelehenetik ortzilera, arratsaldeko 4etatik 7:45 (Udan 10:00-13:45), telezentroak bere ateak irekitzen ditu, erabiltzaileak beraien eguneroko eginbeharrak egiteko; Interneten nabigatu, posta-e kontsultatu, ofimatika lanak egin. Maiz, IKT-an oinarritutako ikastaro eta mintegiak ematen dira. Aldi berean gunean informatikako manualen eskeintza zabala dago.\n6 ordenagailu sarean; DVD+RW, 17 eta 19"-ko monitoreak\nInterneterako 10MB-ko banda zabala, WI-FI sarea, Hp Officejet 7110 imprimigailua\nSoftware: Win7, Office 2007 euskaraz, Adobe Photoshop, Corel Draw 10.


Jasper konderria (Illinois) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJasper konderria (Illinois)\n1.280,77 km2 (%99.28)\n9,35 km2 (%0.72)\nJasper konderria (ingelesez: Jasper County) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Newton da. 2010eko zentsuaren arabera 9.698 biztanle zituen, Jasper kilometro koadroko azaleran.\nJasper konderriak 1.290,12 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,35 ura dira. Beste 1.280,77 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,52 da.\n2010eko zentsoan bizi ziren 9.698 pertsonetatik 9.596 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 79 dira. 10 beltzak edo afroamerikarrak. 12 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 24 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 53 pertsonek kokatzen zuten.\nMultimedia: Jasper County, Illinois\nOrriaren azken aldaketa: 13 abendua 2019, 22:01.


By admindeusto17 apirila, 20183 uztaila, 2018Alumni Gazte\nZerbaitek atzera egitea eragiten badizu hobe da zeure esperientzia izatea. Ezetza heldu behar bada, berdin helduko da, baina behintzat lasai geratuko zara, ahal duzunaren ehuneko ehun eman duzulako\nZure formazioa Durangoko Jesuiten ikastetxean hasi zenuen, graduko ikasketak Deustun egin dituzu eta master bat amaitzen ari zara Chicagon. Durangon jaio eta nola iritsi zara AEBraino?\nNorabide aldaketa asko dituen durangarra, asko laguntzen dion familia, irakasleak eta lagunak izanez gero, Chicagoraino iritsiko da tematu egiten delako. Kontua da probatzea, saiatzea, galdetzea, pertsona batzuei kasu egitea eta beste batzuei ez. Egia esan, Hizkuntza modernoak eta Kudeaketako ikasketak egiten hasi nintzenean Deustun, ez neukan ideiarik ere Chicagon amaituko nuela master bat egiten, baina argi nuen geldi ez nintzela egongo. Karrerako azken urtean praktikak egin nituen leku pare batean eta BCBL (Basque Center on Cognition, Brain and Language) zentroan egon ondoren, erabaki nuen Hizkuntzalaritza eta ikerkuntza zirela benetan erakartzen nindutenak.\nMotibazioa, ahalegin sendoa, ekimena, erantzukizuna, bost hizkuntza erabiltzea… dira zure ezaugarrietako batzuk. Horrela ikusten duzu zure burua islatuta?\nHori nahi nuke, ondo ematen du-eta. Egia esan, neurri batean bakarrik. Guztiak bezala, egun batzuetan ezaugarri horiekin ikusten dut neure burua eta beste batzuetan oso desberdina naiz. Uste dut hau maratoia barik bide luzeko lasterketa dela, horregatik landu behar da denetarik apur bat, bestela aspertu egiten zara edo zoratu, eta ez derrigorrez ordena horretan.\nZein aukera eskaintzen ditu Chicagok Deustoko Alumnientzat?\nChicagon aurkera asko daude arlo akademikoan, batetik nazioarte mailan itzal handia duten ikerketa taldeetan edo laborategietan lankidetzan aritzeko, eta bestetik, networkingeko hainbat ekitaldi, era guztietako hitzaldietara joateko aukera eta ikasleari dedikazio handia eskaintzen dioten irakasleak eta oso konprometituta daudenak.\nBeste maila batzuetan, Chicago hiri zoragarria eta bizitza handikoa da, hango gizartea oso desberdina da guk ezagutzen dugunaren aldean, gizarte hori ulertzen ikasten duzu eta maitatu egiten duzu.\nObamaren hirian, nola ikusten dira Trumpen politika babesleak?\nObamaren hiriak, jakina, oso faltan hartzen du Obama. Ameriketako Estatu Batuetako presidentzian egon den erabateko aldaketarekin, haserrea nabaria da. Chicago oso hiri liberala da, aurreko hauteskundeetan ikusi ahal izan genuen Illinois estatua “salbatu” egin zela gehiengo errepublikarra izatetik, Chicagori esker, izan ere ia guztia da demokrata. Trumpen politikei dagokienez, uste dut tamaina horretako politika diskriminatzaileak, zoritxarrez, herrialde askotan daudela, eta ez bakarrik Estatu Batuetan. Horrelakoei aurre egiteko beharrezkoa da hezkuntza sistema inklusiboa, autokritika egiten duena eta eztabaidarako irekita dagoena, beraz guztiok dugu zer egin, gizarte modura, gai horretan.\nZein aholku emango zenieke karrera akademiko eta profesionala Europatik kanpo egin nahi duten alumniei?\nEsango nieke gauza guztiei buruzko informazioa jasotzeko, galdetu dezatela, ez dezatela aterik itxi, “buff” ezinezkoa da edo “seguru ez nautela hartzen” esanda. Idatzi dezatela eta jarraitu dezatela “ondo hitz eginda urrun heltzen da” dioen filosofia, hori ama eta aitari zor diet, eta emaitza, neurri handi batean, positiboa izan da. Ez dut esaten dena izango dela polita eta larrosa kolorekoa, baina uste dut zerbaitek atzera egitea eragiten badizu hobe dela zeure esperientzia izatea eta horrela, gutxienez, zerbait ikasiko dugu horretatik. Ezetza heldu behar bada, berdin helduko da, baina behintzat lasai geratuko zara, ahal duzunaren ehuneko ehun eman duzulako.\nAmets egiteko hiria\nJenio bizikoa izatea\nAisialdian gustuko dudana\nPintatzea, eskalada egitea, idaztea\nGustukoen dudan kirola\nGustukoen dudan janaria


Fosilak iraganeko organismoen hondakinak dira, edo haien ihardueraren seinaleak, harri sedimentarioetan integratuak eta prozesu fisiko-kimiko konplexuen bidez sortuak.\nEzagutzen diren fosilek iraganeko bizitza izan bide zenaren errejistroa moldatzen dute, ez osoa, eta zeharkakoa arrazoi askorengatik, eta itsas organismoen nagusitasun nabarmena agertzen duena. Haren baliagarritasuna bizitzaren historiaren ezagupenaren alorrekoa da, bai eta geologia aplikatuko lanetako tresna gisa ere\nPliniok dagoeneko erabili zuen fosil hitza I.. endean, lurperaturiko gorputzaren izaera adierazteko. Izendatze hori bai antzinako izaki bizien eta bai mineralen hondarrei zegokien.\nJoan den mendean, bitasun hori alde batera geratu zen Lyell ingeles geologoak bere definizioa eman zuenean: fosilak harri sedimentarioetan integraturik dauden beste garaietakoorganismoen hondakinak dira. Egun, fosil hitzari esanahi zabalagoa ematen zaio, organismoen hondakinak ez ezik, haien ihardueraren seinaleak ere hartzen baitira fosiltzat, seinale horiek ere organismoen existentziaren testigantzak baitira (jokaeraren fosilak dei litezke). Adibidez, dinosauru baten oinatzak (icnita, I. Irudia) animalia horiek leku horretatik igaro zirela frogatzen du, halakoen hondakinik gelditzen ez bada ere. Horrenbestez, gorozkiak, koprolito deituak, harrek jalkinetan egindako zuloak, etab. fosiltzat hartu ohi dira.\nFosil mota horren sorburua animalia bizia da, eta ez dira, kasurik gehienetan gertatzen den bezala, animalia edo landarea hil ondoren pilaturiko hondakinak.\nFosilaren muturreko nozioa benetako fosil kimikoei dagokiena da, hau da, geruzetan ager daitezkeen gai kimikoak, beraien sortzaile izan ziren organismoen existentzia frogatzen baitute.\nNeurriaren ikuspegitik, mikrofosilak eta makrofosilak bereiz daitezke. Aurrenekoek neurri mikroskopikoa dute eta halakoak ikertu ahal izateko handiagotzeko tresna optikoak (mikroskopioa edo estereomikroskopioa) ezinbestekoak dira; bigarrenekoek, ordea, tamaina nabarmenekoak dira.\nNola eratzen diren. Tafonomia.\nOrganismo baten hondakinen kontserbazioa edota haren ihardueraren aztarnak irautea ohi ez diren gertakariak dira, eta harrigarria bada ere, eskala handiari dagokionez, aski maiz jazotzen dira era horretakoak. Fosilizazioa izeneko prozesu fisiko-kimiko baten bidez sortzen dira fosilak. Prozesu horrek denbora bitarte jakin bat behar du; ikerlari gehienek onartzen dutenaren arabera, duela 13.000 urte inguruko hondarrak dira fosil berrienak; geroagoko hondarrei azpifosil izena ematen zaie.\nHil ondoren, izaki organikoak aski laster desegiten dira, baldin eta hil eta han- 18dik gutxira eguratsaren, gainerako animalien eta mikroorganismoen eraginetik babesten dituen materialen baten azpian ehortzirik geratzen ez badira. Guztiarekin ere, eskeleto zati gogorrenak eta aurretik gai mineralez hornituak direnak fosilizatzen dira soilik.\nFosilizazio prozesuak (2. Irudia) eraldatze kimiko saila ekartzen du; eraldatze horietan, normalean, organismo hilaren gai organikoak izaera minerala duten beste gai batzuek ordezkatzen dituzte; gai horiek eskuarki kaltzio karbonatoa edo silizea izaten dira, baina beste batzuk ere izan daitezke, hala nola pirita, markasita, fosfatoak, hematiteak, etab. Eraldatzearen izaera zenbait faktoreren baitan dago, hots, hondakin organikoen jatorrizko konposizioa eta hondakinok prozesuan zehar aurkitzen zireneko baldintza geokimikoak, zeren eta hondakin horiek ehortzi zituzten jalkinen osagaiak baitira materia organikoarekin erreakzionatu eta ordezkatu ondoren, fosila ematen dutenak.Maskorrek eta ornogabeen zati gogorrek ziren bezala irauten dute edo aldaketak izaten dituzte beren konposizio kimikoan edo kristal egituran. Aragonitoa (CaCo 3 ), maiz aski soinberen maskorra moldatzen duena, kaltzita bihur daiteke (CaCo 3 ), konposizio bereko forma kimiko egonkorragoa alegia.\nSuntsitze mekanikoa , biologikoa eta kimikoa. Kontserbazioa.\nAztarnategi fosilen eraketa aztertzen duen Paleontologiaren adarrari tafonomia deritza.\nBereziki prozesu hori gauzatu dadin, edo ez, zein kausa biologiko eta geologiko diren aztertzen du.\nFosila izan dadin, jalkinek organismo osoa, haren zati bat edo haren iraganeko ihardueran aztarnak gorde behar dituzte. Hondakinak irauten badu, eta fosila eratzen bada, horrek esan nahi du organismo hilen eta haien ingurunearen gainean eragina duten prozesu suntsitzaile askoren parte bat bederen ez dela eraginkorra gertatu. Prozesu horien artean suntsitze biologikoa aipa daiteke: ajente patologikoak giro mota guztietan ageri dira. Organismo bat hil eta handik gutxira, beste ajente biologiko suntsitzaile batzuk erakartzen ditu, hala nola sarraskijaleak, bakterioak (onddoak), etab., hots, aprobetxa daitekeen guztia desagertzen laguntzen dutenak.\nSuntsitze mekanikoa: Eskeletoaren edo maskorren hondakinak, adibide batzuk aipatzearren, haustura mekanikoak eta eguratseko ajenteen higadurak desegiten ditu. Pentsatzekoa denez, hondar desberdinak suntsitze mekaniko desberdina izaten du eta badira hondar batzuk beste batzuk baino iraunkorragoak direnak —hortzak, esaterako—, izaera horrek errejistro fosilean irauteko probabilitate handiagoa edo txikiagoa dakarrelarik.\nLogikaren arabera, suntsitze bideak kontuan harturik, aise pentsa dezakegu animalia edo landare guztiek ez dituztela aukera berdinak irauteko eta errejistro fosilaren barne izateko. Zati gogorrak dituzten animaliak errazago kontserbatzen dira, hala nola soinbera maskordunak, koralak, etab. Bestalde, izaki biziak bizi direneko ingurugiro guztiak ez dira berdin lagungarri fosilizaziorako.\nOrganismo berdinek inguru jakin batean irauten ahal dute, eta beste batean suntsiturik gertatu. Oro har, fosilen kontserbazioa faboratzen duten jalkinen pilaketari begira, itsas mailaz beheragoko ingurunea egokiagoa da itsas mailaz goragokoa baino; arrazoi horregatik, itsas fosilen errejistroa lehorrekoa baino askoz ere handiagoa da.Kontserbazio kasu ezohikoak izan dira bizirik gabeko inguruetan gertatu ezohiko prozesu batzuen ondorioz, hala nola erretxina fosilean (anbar) kontserbatu diren intsektuena, edota putzu bituminosoetan, alkaternaren antzeko gaietan alegia, eroritako animalia askoren kasua.\nFosilak jalkin harrietan agertu ohi dira, nahiz eta haien artean oso pusketa handiz osatuak (konglomeratuak, bretxak) direnek oso gutxitan dauzkate. Ohikoak dira buztinetan, kare harrietan, margetan, hare harrietan, arbel buztintsuetan, etab. Harri metamorfikoek —presioak edo tenperaturak aldarazitako jalkinetatik datozenek— ere fosilak eduki ditzakete metamorfismoa oso handia ez bada izan, zeren eta halakoetan harriaren berregituratze prozesuek suntsitzen baitituzte fosilak. Berdin gertatzen da guztiz berkristalizaturik ez dauden marmoletan.\nFosilak ez dira harri igneoetan agertzen, granitoetan edo basaltoetan adibidez, ez eta arbel metamorfikoetan, edo eratze prozesu konplexuagoak izan dituzten harrietan (dolomiak adibidez).\nZergatik aztertu fosilak\nDenboran zehar, eboluzioaren eskalan, elkarren ondozka bizi izan diren izakietan gertatu zenaren testigantza zuzen bakarra dira fosilak: bizitzaren historiaren errejistroa eratzen dute. Darwinek Hego Ameriketan aurkitutako fosilak eboluzioari buruzko teoria formulatzera eraman zuten lehen aztarnetariko bat izan ziren. Fosilen ikerketa, zientzia alorreko interes huts horrez gainera, ezinbesteko tresna da Geologia orokorrean eta bereziki haren adar batzuetan (Estratigrafia).Fosil adierazleak edo fosil gidariak: estratigrafia erlazioak finkatzeko balio dutenak dira, eta beren geografia banaketa zabalaren, ugaritasunaren eta eboluzio azkarraren ondorioa da ezaugarri hori; azken puntu horrek esan nahi du denboran zehar halako fosil bat agerraldi laburrekoa izan zela (mota gisa gutxi iraun zuela) eta haren ezaugarri morfologikoak ondo zehazturik daudela.\nBaldintza horiek betetzen dituzte, adibidez, plankton organismo batzuek eta ammonites askok, horiek, estratu jakin batean aurkitu direnez, estratu hori denbora geologikoaren azpisail guztiz zehatz bati dagokiola adierazten baitiote geologoari.\nFacies fosilak: baldintza jakin batzuei eta ezaugarri litologiko eta paleontologiko multzo (facies) bati loturik agertzen diren fosilez esaten da; hain zuzen ere fosil horietako bat aurkitzen denean ezaugarri multzo osoa ateratzen baita ondorioz. Eredurik egokiena arrezifeetako organismoena da; hala, koral batzuk aurkitzen badira, badakigu, bestetik gabe, aztertzen ari garen estratuak koral tropikalen arrezife ingurunean jalki zirela.\nFosil biziak: iraganean oso zabaldurik zeuden zenbait talde biologikoren benetako erlikiak diren egungo animaliak edo landareak adierazi ohi dira berez batere egokia ez den izendapen honen bidez; halakoak ikergai ezin estimagarriagoak dira iraganeko bizitza argitu ahal izateko. Adibide gisa Zelakantoa (Latimeria chalumnae) aipa daiteke, Kretaziko aroan desagertutzat ematen zen arrain taldeko (Krosopterigioak) motaren ale bat harrapatu baitzen 1938. urtean Madagaskar aldean; edota Nautilus izenekoa, Mesozoiko aroko ammonites izenekoen kide dena. Landareen artean Zikadazeoak (zuhaitz erako iratzeen antzekoak) edo Gingko biloba izenekoa dira nabarmentzekoak, Lurrean Triasikoan eta Jurasikoan nagusi izan eta Kretazikoan gainbehera etorri ziren zuhaitz talde baten ondokoak direnak.\nErrejistroa noraino den adierazgarria.\nErrejistro fosila edo ezagutzen diren fosilen bilduma oso partziala da —ez baita osoa— eta ez du iraganeko biosferaren lekukotasun egokia ematen, aro guztietako jalkin harriak ez egoteak dakartzan hutsuneak direla eta. Ezagutzen diren fosilak milaka espezie (800.000 inguru) badira ere, halakoak iraganean bizi izan bide ziren izakien zati guztiz txikia besterik ez dira eta desagerturikoak betiko milaka milioitan kontatu behar dira zenbait autoreren arabera. Gainera, fosilizatzeko gaitasun desberdinaren ondorioz eta bizi ziren toki desberdinak — zenbaitetan fosilizazio prozesuak fabora zitezkeenak— direla eta, talde batzuk hobeto ezagutzen dira eta beste asko ezezegunak dira.