Hiztuna: Lorenzo Iriarte, Valeriana Iriarte\nGaiak: dantza , elikadura: ogia , euskara , ezkongaiak , gaztaroa , jaiak , musika , ogibideak: ikazkina , omenaldia , ostatuak , txondorra , zerrategia\n00:20:08 Etxean bizi diren hiru emakumeek dena euskaraz egiten dute. Eta bilobek baita ere. Agurra eta eskerrak.\n00:18:17 Ogia urte askoz egin dute etxean. Zortzi egunetarako ogia egiten zuten. Igandeetan ezkongai zegoenean irina pasatu eta orantza jartzen zuten. Bizimodu hartan ere pozik bizi ziren. Orain oso ongi bizi dela esaten du.\n00:16:05 Abaurregainako festak beti izan dira sanpedrotan. Hiru egun irauten zuten eta orkestra ona ekartzen zen. Erronda egiten zen goizean.\n00:14:58 Herrian hiru ostatu zeuden. Emakume eta seme-alabak ez ziren joaten, gizonak bakarrik. Herrian paseo asko egiten zituzten. Gero Inauteriak zetozen eta oso ongi pasatzen zuten.\n00:14:06 Ezkondu aurretik egiten zuten juerga, musika eta dantzan aritzen ziren. Herriko mutilek (bakarrik) jotzen zituzten instrumentu desberdinak: soinua, klarinete, biolina. Neskek ez zuten denborarik. "Belarriz" ikasten zen. Beraien artean entseiatzen zuten. Igandero egiten zen dantzaldia. Mezetatik eta arrosariotik atera eta solasean egoten ziren denbora luzez.\n00:11:33 Galdera pertsonalen bidez Valerianaren aurkezpena. Lehen gizona zen emakumea konkistatzen zuena, ez orain bezala. Ezkondu aurretik bost urtez egon ziren. Neskak ez ziren ateratzen, ezkongaia etxera etortzen zen emaztegaia konkistatzera. Hemeretzi urterekin ezkondu zen eta lan asko egin behar zuen. Mutilak kanpora joaten ziren lanera eta etxeko lanak emakumeek egiten zituzten.\n00:07:05 Gazte zirenean ongi pasatzen zuten nahiz eta hamabietarako etxean egon behar hurrengo egunean lan egiteko. Orain ezin du ahoskatu ere.\n00:04:50 Lorentzoren aurkezpena galdera pertsonalen bidez. Aurten omenaldia egin diote Abaurregainan zaharrenetarikoa izateagatik. Gaztea zenean ikazkin ibili zen urte batez. Bera mandoekin ibiltzen zen eta gero Iruñera eramaten zuten ikatza saltzeko. Txondorrak nola egiten ziren: lau-bost gizonen artean egiten zuten. Pila egin, ongi tapatu eta su eman. Betagarria hitzaren azalpena: txondorraren erdian egiten zen zulotik sartzen zen makila. Gero Frantziara joan zen, zerrategi batean trabesak egiten bi urtez. Bueltatu zenean ezkondu (bi etxe izenak) eta laborantzan eta abereekin aritu zen.


Dragon Ball: The Breakers-en mekanikak ezagutzera emateko trailerra prestatu du Bandai Namco-k - Berriak - Game Erauntsia - Bideojokoak euskaraz\nDragon Ball: The Breakers-en mekanikak ezagutzera emateko trailerra prestatu du Bandai Namco-k\nLander Unzueta | 2021/11/24 21:00 Berriak\nDragoi Bolaren unibertsoan girotutako multijokalari asimetrikodun proiektua prestatzen dabiltza. PC-ko jokalariek beta itxian parte hartu ahalko dute abendu hasieran.\nBandai Namcokoek pasa den astean iragarri zuten Dragon Ball: The Breakers. Proiektu bitxi hau Dragoi Bolaren beste bideo-jokoengandik urrunduko da proposamen interesgarria aurkeztuta; hori horrela, bilduko dituen mekanikak jokalariei erakusteko bideo luzea prestatu dute arduradunek.\nZazpi iheslarik munstro baten aurka egingo dute The Breakersen. Guztiak jokalariek kontrolatutakoak izango dira: multijokalari asimetrikoarekin, Dead by Daylight edota Evolve bezalako lanekin antzekotasun handiak edukiko ditu bideo-jokoak.\nMunstro edo raider-ak iheslariak akatu beharko ditu: honek Freezer, Cell edota Boo bilauen artean aukeratu ahalko du, hasiera batean behintzat. Iheslariek, berriz, ezkutatu eta ihes egin beharko dute denboraren makina erabilita; hainbat misio beteta borrokalekutik ihes egin dezakete, hau izanik helburu nagusia iheslarientzat.\nNola ez, munstroak gero eta iheslari gehiago akabatzen baditu zailagoa izango da hauentzat xedeak betetzea. Bilauak transformatu eta boteretsuagoak egiteko aukera dute, gainera: Cell munstroak, nola ez, pertsonak irensterakoan lortuko du perfekzioa. Indartsuago izanik iheslariak errazago aurkitu eta suntsipen handiagoa eragin dezake.\nIheslariek askotariko tresna eta baliabideak izango dituzte eskura erronkak betetzeko; armak ere erabili ditzakete, baina ez dute askotarako balioko munstro boteretsuen ondoan. Ez hori bakarrik, dragoi bolak bilduta manganimeko heroietako batean bilakatzea lortu dezakete: bideoan Son Goku azaltzen da, Cellen aurka egiten.\nGuzti hau probatzeko aukera egongo da laster: beta itxia agindu dute Bandai Namcoko garatzaileek abendurako. PCko jokalariek soilik parte hartu dezakete, eta izen ematea irekita dago jadanik: esteka honetan sakatuta sar daiteke.\nElden Ring-en beta itxiaren formatu bera mantenduko dute Dragon Ball: The Breakersekin; hau da, egun desberdinetan ordu zehatzetan soilik jokatu ahalko da. Hemen duzue egutegia:\n1. sesioa: abenduaren 4an, 03:00etatik 07:00etara.\n2. sesioa: abenduaren 4an, de 13:00etatik 17:00etara.\n3. sesioa: abenduaren 4an 19:00etatik 23:00etara.\n4. sesioa: abenduaren 5ean 03:00etatik 07:00etara.\nDragon Ball: The Breakers 2022an kaleratuko dute PC, PlayStation 5, PlayStation 4, Xbox Series, Xbox One eta Switch plataformetan.


Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - Erdi Aroko etxarteak - Turismoa Vitoria-Gasteizen\nErdi Aroko etxarteak – Turismoa Vitoria-Gasteizen\nEtxarteak Erdi Aroko hiri- esparru bereziak dira. Hasiera batean, muinoko etxebizitzetako ur beltzak botatzeko hustubideak izan ziren. Gaztelaniazko izena (caños) urea zeharkatutako lurren itxurari (cañada) zor zaio.\nMendez mende, ur horiek bideratzeko ubideak aire zabalean zeuden, eta horrek gaixotasunak sortzen zituen etengabe. Gasteizen izandako azken kolera- izurriteaz geroztik (1878), higienea zaintzeko hainbat araudi onetsi ziren, hiria garbi mantentze aldera. Gaixotasunak sortzeko gune nagusietako bat zirenez, besteak beste etxarteak saneatzeko neurriak hartu ziren, holako etxarte gehiago ez egiteko eta herritarren osasungarritasun- baldintza orokorrak hobetzeko. Orduan, urak bideratzeko eta lurzoruak zolatzeko erabakia hartu zen.\nGaur egun, erabilera murriztuko eta udal jabetzapeko esparru publikoak dira, Hirigune Historikoko etxadien barrualdean kokatuak daude, eta etxebizitzak aireztatzeko eta argitzeko lekuak dira. Egia da etxebizitzak zaharberritzeko prozesuetan aldatu egin dela kanalizazioa, ur beltzak kale nagusietako lurpeko hodi berrietarantz bideratzeko. Hala eta guztiz ere, Hiriguneko zenbait lekutan Etxarteek hasierako eginkizunari eutsi diote.\nEtxarteak hobetzeko jarduketarako arrazoibidea\nEtxebizitzen arteko etxadien barrualdean daudenez eta argitasun handirik ez dutenez, denboraren joanean hirigintza modernoan harrapaturik geratu dira, eta bazterreko hiri- esparrutzat jo izan dira.\nEgoera horretaz oharturik, eta tokiok hobetu beharraz jabeturik, GAIA Talde Ekologistak etxarteen esku hartzeko egitasmoa abiarazi zuen duela urte, etxarteen estatusa berreskuratzeko, merezi bezalako garrantzia emateko eta haien hasierako morfologia aldatzea xede duten esku- hartze publiko zein pribatu orotatik babesteko.\nHelburu nagusietako bat da etxarteei Erdi Aroko arkeologia- aztarnaren izaera eman diezaieten lortzea, aintzakotzat tratatzeko eta zaintzeko, eta mendez mende izan duten funtzioa berreskuratzeko: hots, auzokideek etxarteak erabiltzeko aukera izatea, nork berea. Beste helburu bat haietan poliki- poliki lorategi botaniko txikiak ezartzea da, haietariko batzuetan pilatutako zikinkeriaren eta kiratsaren ordez berdegune bihur daitezen.\nTurismo bulegoak antolatzen dituen bisita gidatuei buruzko informazioa\nLiburuxka: Un paseo por los caños del Casco Medieval .\nhttps://www.flickr.com/photos/vgturismo/sets/72157695368379130(Beste leiho batean irekiko da)


Tubacexeko zuzendaritzaren eta enpresa batzordearen gehiengoaren arteko akordioa balioztatu dute epaileek - Aiaraldea - Aiaraldea.eus\nAitor Aspuru Saez 2021-12-14 15:46\nEpaileek oniritzia eman diote ELAk, CCOOk eta Independenteek eta Tubacexeko zuzendaritzaren akordioari. / Aiaraldea.eus\nUrriaren hasieran sinatu zuten akordioa Tubacex konpainiako zuzendaritzak eta enpresa batzordeko sindikatu gehienek (hau da, ELAk, CCOOk eta Independenteek). Adostasunak amaiera eman zion 236 eguneko grebari eta apurka-apurka (Aldi Baterako Lana Erregulatzeko Espedientea indarrean dago oraindik), behargin gehienak itzuli dira lanera.\nEdonola ere, akordioa ez da indarrean sartu gaur arte. Azkenean, epaileek balioztatu dituzte borondatezko bajak, aurretik erretiratu nahi duten langileen eskaerak eta berriro onartuak izango diren beharginen kasuak. Horrez gain, Tubacexeko zuzendaritzak EAEko Auzitegi Nagusiaren epaien kontra aurkeztutako helegitea ere bertan behera geratu da.\nBi hilabete baino gehiagoren ostean, hortaz, ofizialki amaitutzat jo daiteke lan gatazka, otsailean hasi zena zuzendaritzak 129 kaleratze planteatu zituenean. Akordioaren atzerapenaren arrazoia izan da EAEko Auzitegi Nagusiak bertan behera utzi zituela enpresaren kaleratzeak eta, sindikatu guztiek ez zutenez akordioa sinatu (STATek eta LABek ez zuten babestu), beste modu batean "homologatu" behar zela.\nBi hilabete hauetan ezinegona sortu dute zenbait informaziok, zeintzuek iradokitzen zuten dokumentuak ez zuela izango baliorik, eta sindikatuek hori gezurtatu behar izan zuten.\nELA sindikatuak positiboki baloratu du ebazpena, eta nabarmendu du garaipena “8 hilabetez greba egondako langileei esker” lortu dela. “Garaipen honek frogatzen du langileak ahalegin puntualak egiteko prest daudela, enpresan baja traumatikorik ez egotearen truke. Hori da hasieratik markatu genuen helburua eta lortu egin dugu”.\nCCOOk ere bere iritzia zabaldu du afiliatuen artean eta, bide batez, azaldu du enpresak jakinarazi behar diela nola itzuliko diren langile guztiak beharrera hurrengo egunetan.


Biocrucesek 300.000 €-ko laguntza eskuratu du, minbiziaren ikerketarako | OSI EZKERRALDEA ENKARTERRI CRUCES\nInicio Biocruces Bizkaia Biocrucesek 300.000 €-ko laguntza eskuratu du, minbiziaren ikerketarako\nBiocrucesek 300.000 €-ko laguntza eskuratu du, minbiziaren ikerketarako\nIkerketa berriaren helburua immunoterapiaren eraginkortasuna areagotzea da, tumore-zelulak antzeman eta suntsitzen dituzten zelulen bidez, pazientearen odoleko zelula ama osasuntsuen transplantearekin konbinatuz.\nIkerketaren helburuetako bat gaixotasunaren pronostiko egokiarekin loturiko biomarkagailu berriak identifikatzea da.\nBioCruces da ikerketako buru, baina Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleak, Donostia Unibertsitate Ospitaleak eta Galdakao-Usansolo Ospitaleak ere esku hartuko dute. Gainera, Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroak eta biomaGUNE IKZ-k ere parte hartuko dute.\nBioCruces Osasun Ikerketa Institutuko Francisco Borrego doktoreak koordinatzen duen Immupatologiako ikerketa-taldeak 300.000 €-ko laguntza eskuratu du ikerketa honetarako: Natural killer zelulak (NK) eta minbizia: tumore-immunoterapiaren eraginkortasuna areagotzeko metodo berrien bila. Joan den ostiralean, urriak 22, AECC Zientzia Fundazioak Minbiziaren Ikerketarako Munduko Eguna (World Cancer Research Day) ospatu zuen Madrilen, eta bertan eman zuten diru-laguntza. AECCk ematen dituen diru-laguntzek minbiziaren kalitatezko ikerketa egiteko xedea dute, pertsonen bizitza hobetuko duten emaitzak eskuratu ahal izateko. Ideia berriak bultzatzen dituzte, eta amaierako emaitzak lortu arte sustatzen dituzte proiektuak.\nIkerketa sarituaren helburua da tumore batzuen tratamenduan, beste tratamendu batzuekin konbinatuz –esaterako, aitzindari hematopoietikoen transplante (AHT) autologoa (odoleko zelula ama osasuntsuen emaile eta hartzailea pertsona bera da)–, zelula hiltzaile naturalen (NK) erabilera potentziala zehaztea adopziozko zelula-terapia gisa.\nHauxe adierazi du Francisco Borrego Rabasco doktoreak: «Tumore-zelulak antzemateko eta suntsitzeko NK zelulek duten eginkizuna erabat dokumentatua dago. Gure proiektuan zenbait minbizi mota sartzen dira; minbizi mota horiek paziente heldu eta haurrengan eragina dute eta estrategia terapeutiko bera dute: aitzindari hematopoietikoen transplante (AHT) autologoa. Amaierako emaitza faktore askoren araberakoa da; adibidez, immunitate-sistema azkar oneratzea, NK zeluletan arreta berezia jarriz».\nProiektuan, biomarkagailu berriak identifikatzeko ikerketan ere sakontzen da: «AHT autologoa egin eta hilabete batera dauden NK zelulen kopuruaren eta gaixotasunik gabe bizitzearen artean korrelazio positiboa dagoela ikusi den arren, oraindik badaude erantzunik gabeko galderak zelula horiek pazientearen sendaketan izan duten eraginaren inguruan. Gure proposamena da AHT autologoaren ostean NK zelulen gordailua leheneratzeko ikerketa egitea, gaixotasun neoplasikoaren pronostiko onarekin loturiko biomarkagailu berriak identifikatzeko helburuarekin».\nBestalde, ikerketarekin, immunoterapiaren eraginkortasuna areagotu nahi da, laborategian zelulak kultibo bidez sortuz. «NK zeluletan oinarriturik, gure proposamena da NK «memory-like» zelulak edo NK CIML zelulak («cytokine-induced memory-like») sortzeko metodo eraginkorragoak ikertzea. Zelula horiek funtzio efektoreen areagotze etengabea eta batez besteko bizitza luzeagoa dute. NK CIML zelulak laborategiko kultibo bidezko metodo tradizionalekin sortuko dira, bai eta plataforma berritzaileagoen bidez ere; esaterako, zelulak sortzeko nanopartikulen biofuntzionalizazioaren bidez», adierazi du Francisco Borrego doktoreak.\nProiektua abenduaren 1ean hasiko da, eta hiru urte iraungo du. Taldea oinarrizko ikertzaile eta ikertzaile klinikoek osatzen dute, eta AHT autologoa egiten duten hiru euskal ospitaleek parte hartzen dute: Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleak, Donostia Unibertsitate Ospitaleak eta Galdakao-Usansolo Ospitaleak. Gainera, Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroak eta biomaGUNE IKZ-k ere parte hartuko dute.\nIldo horretatik, proiektua Osasun Sailaren estrategiaren barruan sartzen da, oro har, Eusko Jaurlaritzarenean, eta biozientzien euskal sektorea etengabe hazten ari den sektore gisa sustatzeko helburua du. Sektore hori I+G arloan oso intentsiboa da, eta arlo publikoaren eta pribatuaren arteko lankidetza eta transbertsaltasuna funtsezkoak dira.\nHorretaz gain, sektor horrek garrantzi handiko arazoentzat soluzioak eskaini nahi ditu, minbizia, esate baterako. Hain zuzen ere, arlo horretan Osasun Sailak osoko plan bat hedatzen ari da gaixoen onura lortzeko xedez.\nNoticia anteriorEspainiako eta europako erreferenteak goi-mailako kalitateko osasun-arreta eraginkorrean\nNoticia siguientePrestakuntza Ibilbideak


Uema: "Osasun zerbitzuan euskal hiztunen eskubideak egunero urratzen dira" - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nUema: "Osasun zerbitzuan euskal hiztunen eskubideak egunero urratzen dira"\nOsasun zentrora zoazenean euskaraz jasotzen duzu arreta? Zure familia medikua euskal hiztuna da? Euskal herritarren hizkuntza eskubideak bermatuta daude?\nUdalerri euskaldunetako osasun zerbitzuetako hizkuntza eskubideei buruzko datuak aurkeztu ditu Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak. Hain zuzen, Uemako kide diren 90 udalerrietako osasun zerbitzu publikoetako datuak behatu, aztertu eta herritarren hizkuntza eskubideak zenbateraino bermatzen diren neurtu du Uemak. Garikoitz Goikoetxea azterketaren arduradunak eta Iraitz Lazkano Uemako lehendakariak bildutako datuak azaldu zituzten Legebiltzarrean ekainean.\nUemak bi urtetik behin egin ohi du behaketa, eta aztertutako azken epetik hona geldialdi bat egon dela nabarmendu dute txostenaren egileek, ez dute “eboluziorik sumatu”. 2018an egin zuten aurreko azterketa, iaz zegokien berritzea, baina COVID-19ak eragindako osasun larrialdiak atzeratzea eragin zuen.\nAzken urteetan udalerri batzuetan «arazo batzuk betikotzen» ari direla iruditzen zaiela dio Goikoetxeak. Osasun zerbitzua euskaraz jasotzea herritarren eskubidea dela gogoratu du eta, beraz, “erakunde publikoen obligazioa”. Eskubide horiek bermatzeko azken hamarkadetan pauso handiak eman badira ere, oraindik, eskubideak egunero urratzen direla gogoratu du.\nAzterketa sakonagoa. Aurreko urteetan mediku eta erizainak aintzat hartuta egin izan dute txostena; aurten, baina, analisia osatzeko asmoz, Uemako udalerrietako osasun zentroetako langile guztiak kontuan hartu dituzte, eta Uemako kide diren udalerrietako bizilagunei zerbitzua ematen dieten erreferentziazko osasun zentroak eta ospitaleak ere aztertu dituzte.\nErakunde publikoen obligazioa da osasun zerbitzua euskaraz ematea bermatzea\nUemako 56 herritan daude osasun zentroak. Arabari, Bizkaiari eta Gipuzkoari dagokionez, zehazki, osasun etxeetan Osakidetzak 559 lanpostu dauzka Uemako kide diren 90 herrietan, eta ia guztietan zehaztuta dago hizkuntza eskakizuna betetzeko derrigortasun data: 548 postutan (%98).\nTxostenaren arabera, Uemako kide diren herrietan, osasun zerbitzu publikoetako bost langiletik batek ez du lortu bere postuari dagokion hizkuntza eskakizuna. Gaur egun Osakidetzako 106 langile daude udalerri euskaldunetan euskara gaitasuna egiaztatu barik. Zenbait arlotan, ehunekoak aldatu egiten dira. Pediatren kasuan, esaterako, hirutik batek ez daki euskaraz. “Osakidetzan langileen %27 ari dira beharrean dagokien eskakizuna bete barik. Proportzioan eskakizuna egiaztatu gabekoak gehiago dira pediatretan, emaginetan eta erizain laguntzaileetan”.\nAmoroto, Aulesti, Berriatua, Gizaburuaga, Lekeitio, Markina-Xemein, Munitibar, Ondarroa, Ziortza-Bolibar eta Mutriku daude Ueman.\nLekeitioko osasun zentroan erizain batek eta zeladore batek eta Markina-Xemeingo osasun zentroan erizain batek ez dute egiaztatu eskakizuna. Lekeitioko EAGn, berriz, larrialdietako mediku batek ez du aurkeztu. Ondarroako osasun zentroan familia mediku bat eta bi erizain laguntzailek ez dute egiaztatu hizkuntza eskakizuna, eta Ondarroako EAGn, berriz, bi zeladorek. Mutrikuko osasun zentroan zeladore bat dago hizkuntza eskakizuna egiaztatu gabe, eta Debako osasun zentroan pediatra bat.\nTxostenean jaso dutenez, oinarrizko osasun arretatik harago, udalerri guztiek izendatuta duten erreferentziazko ospitaleetan, berriz, ia langileen erdiak dira euskaraz ez dakitenak (%49). “Dena dela, alde handiak daude ospitale batetik bestera”. Gipuzkoako ospitaleetan eta Gernikakoan langile gehienek dute egiaztatuta eskakizuna, baina ez Arabako ospitalean eta Bizkaiko gainerakoetan. Gernikako ospitalearen kasuan, langileen %82,1ek egiaztatuta dauka dagokion hizkuntza eskakizuna.\nOsakidetzan langileen %27 dago euskara gaitasuna egiaztatu barik\nHizkuntza eskubideak bermatzeko helburua lortzea “kate baten azken begia” dela eta katea “begiz begi josi behar” dela gogoratu dute txostenaten egileek. Horretarako, profesionalen prestakuntzari dagokionez, euskarazko eskaintza osatzeko premia dagoela nabarmendu dute: “EHUn egin dira urrats batzuk urteotan, eta horiek sendotzea da eginkizuna; NUPen Medikuntza gradua ematen hasi dira, baina erdara hutsez. Horregaz batera, ez dira gutxi osasun ikasketak egitera kanpora jo behar duten ikasleak ere. Beraz, katebegiaren hasierako puntuan, ezinbestekoa da euskarazko eskaintza sendotzea, eta ikasle euskaldunek bertan ikasi ahal izateko bitartekoak taxutzea”.\nEra berean, kudeaketa arloan hizkuntza irizpideak bete-betean txertatzea proposatzen dute: “Erakundeek betebeharra daukate herritarren hizkuntza hautua bermatzeko, eta hori gogoan izan behar da. Eta osasun arduradunen eta profesionalen artean ere gizarteratu behar da hori: herritarrenak direla hizkuntza eskubideak, eta zerbitzuaren kalitatean ezinbesteko aldagaia dela pazienteak aukeratutako hizkuntzan jardun ahal izatea”.\nIldo horretatik, osasun zerbitzuan gertatu eta gertatuko den belaunaldi aldaketa ere aitatu dute ondorioen atalean. Euskarazko zerbitzua bermatzeko bidean pauso gehiago egiteko aukera izan daitekeela uste dute; “kontuan hartuta belaunaldi berrien artean handiagoa dela euskaraz dakitenen ehunekoa”. Horretarako, hizkuntza kudeaketa landu behar dela zehaztu dute: kontratazio irizpideak bete (ordezkapenetan ere bai), langile berriei hizkuntza irizpideak azaldu eta jarraipena egin, euskaraz aritzeko laguntza eman…\nHalaber diote euskararen erabilera normalizatzeari begira, bultzatu beharreko ildoa dela herritarrak ahalduntzea, “euskarazko zerbitzua eskatu dezaten eta osasun etxean euskaraz egin dezaten”.


Zer da Gipuzkoa Encounterra?\n15. Edizioa (2021)\n14. Edizioa (2020)\n13. Edizioa (2019)\n12. Edizioa (2018)\n943 22 45 30 / 688 92 90 88\nAtal honetan gure prentsa-oharrak argitaratuko ditugu.\nGipuzkoa Encounter 16aren balantze positiboa egin dute antolatzaileek, eta BECen gauzatuko den Euskal Encounterren jarri dute begirada\nGipuzkoa Encounterren 16. edizioari ere nota ona jarri diote antolatzaileek, teknologia zaleen inplikazioa eta parte-hartzea ikusita, bai 20 hitzaldi eta tailerretan eta bai partyko gainerako arloetan: sormen digitala, hardwarea, bideo-jokoak eta software librea. Euskaltel Fundazioko zuzendari eta topaketaren koordinatzaile Sabino San Vicente oso pozik agertu da online egindako lanparty honen emaitzarekin, eta balantze gisa, eskainitako edukien kalitate handia eta parte-hartzaile, babesle eta antolatzaileen arteko lankidetza bikaina azpimarratu ditu.\nInstagramen eta NFTen etorkizuna nahiz etxean energia aurrezteko gakoak jorratu dituzte adituek Gipuzkoa Encounterren\nInstagramen eta NFTen (mundu digitalean hedatzen ari diren aktibo "imitaezinak") etorkizuna edo etxean energia aurreztea dira Gipuzkoa Encounter 16an landutako gai deigarrienetarikoak. Antolatutako 20 hitzaldiak interes handia pizten ari dira parte-hartzaileen artean, eta topaketan izena eman ez dutenak ere saioetara batzen ari dira, eskaintza irekia eta doakoa dela aprobetxatuz. Bilkura amaitzean, prestakuntza-material hori guztia eskuragarri egongo da Euskal Encounterreko YouTubeko kanalean.\nGaur hasiko da Gipuzkoa Encounter 16 online, heziketa-apustu erakargarriarekin eta jardueraz betetako egitarauarekin\nGaur hasiko da Gipuzkoa Encounter 16 online, heziketa-apustu erakargarriarekin eta jardueraz betetako egitarauarekin. Parte-hartzaileak arratsaldeko lehenengo orduetatik hasiko dira beren etxeetatik ekitaldira konektatzen eta programatuta dauden teknologia-munduko gaurkotasunarekin lotutako dozenaka lehiaketa, jolas eta hitzalditan parte hartzen.\nGipuzkoa Encounter hitzorduak formatu birtualean elkartuko ditu aurten ere teknologia zaleak\nEkimenaren 16. edizioa martxoaren 18tik 20ra egingo da, eta 40 jolas- eta prestakuntza-jarduera inguru gauzatuko dira online. Horri esker, partaide guztiek beren etxeetatik parte hartu ahal izango dute.\nAurreko bi urteetan gertatu den bezala, COVID 19aren aurkako neurri soziosanitarioen ondorioz, antolatzaileek online formatua mantentzea erabaki dute, Tolosako Usabal Kiroldegira itzuli beharrean.\nAntolatzaileek eta laguntzaileek 2020 eta 2021 urteetan online ekitaldiak egiten lortutako esperientziari esker, topaketa erakargarria izango da datorren asteburuan, aurrez aurreko hitzorduek zuten egitura berarekin.\nTopaketak 400 plaza birtual izango ditu, bilkura presentzialak Usabal kiroldegian izango lukeen kopuru bera. Parte hartu nahi dutenek gipuzkoaencounter.org bidez erreserbatu dezakete beren lekua.\nGipuzkoa Encounter Euskaltel Fundazioak antolatzen du, Tolosako Udalaren, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Eusko Jaurlaritzaren (SPRI taldearen bidez) laguntzarekin.\n943-533696 (9:00-13:30 eta 15:30-19:30 CET, astelehenetik ostegunera eta 9:00-13:30 ostiraletan)\nIRC auzo ofizialak:


Abenduaren 23ko 7/2008 FORU ARAUA, Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorraren aurrerapen agiria (2008-2016) onartzen duena.\nERANSKINA.. Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorraren 2008-2016rako Aurrerapen Agiria (agiriak berak, ingurumen eraginaren baterako ebaluazio azterketak eta 2002-2016ko GHHKPOk osatzen dute).\nGipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko (2008-2016) Plan Orokorraren Aurrerapen Agiriko (2008-2016) ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketari buruzko herritar guztientzako adierazpen argi eta ulergarria.\nBOG 30 Abendua 2008\nBOPV 20 Martxoa 2009\nIkusi, 8/2012 Foru Dekretua [GIPUZKOA], otsailaren 28koa, Gipuzkoako Hiri Hondakinen Prebentzio eta Kudeaketarako Kontseilua sortu, egitekoak zehaztu eta funtzionamendu arauak ezartzen dituena («G.A.O.» martxoak 9).\nJakinarazten dut Gipuzkoako Batzar Nagusiek onartu dutela «abenduaren 23ko 7/2008 Foru Araua, Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorraren aurrerapen agiria (2008-2016) onartzen duena», eta nik aldarrikatu eta argitara dadin agintzen dut, aplikagarria zaien herritar guztiek, partikularrek nahiz agintariek, bete eta betearazi dezaten.\nGipuzkoako Foru Aldundiko Diputatuen Kontseiluak, 2002ko abenduaren 17an, Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorra onartu zuenetik bost urte baino gehiago pasa dira eta denbora izan da, hain zuen ere, Aurrerapen Agiria egitera bultzatu gaituen arrazoi nagusia, denboraren eraginez Gipuzkoako hiri hondakinen kudeaketan izandako aldaketak jasotzeko asmoz.\nGainera, hondakinen kudeaketako arteztarauak ezarritako proposamen berriaren arabera, Batasuneko estatuek hondakinak kudeatzeko planak ebaluatu eta berrikusiko dituzte gutxienez sei urtean behin. Bestalde, EAEko hiri hondakinen planifikazio eta kudeaketarako jarraibideek (alorrari dagokion Erkidegoko araudia) ezarritakoa betez, bost urtean behin eguneratu behar dira Erkidegoko hiru lurraldeetako hiri hondakinen sorrera eta kudeaketako eszenatokiak.\nHorregatik guztiagatik, beharrezkotzat jo da Aurrerapen Agiria idaztea, Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorrari dagokionez honako zeregin hauek egingo dituena: Hondakinen kudeaketari buruz Gipuzkoan eskura dauden datu berriak bildu eta aztertu; geroan sortuko diren hondakinen aurreikuspena eguneratu; hondakinen prebentzioari eta kudeaketari buruz dauden araudi eta estrategia berrien zehaztapenak gehitu; indarrean den hondakinen kudeaketari buruzko plangintzaren edukiak ebaluatu; hondakinak kudeatzeko bere garaian onartutako sistema orokorraren helburuak berrikusi; zirriborratutako antolaketa eta gizarte partaidetzako alderdiak garatu; eta kudeatzeko beste aukera batzuk proposatu -haien azpiegiturak barne-, politika, gizarte eta erakunde eztabaidari irekita.\nBeraz, Gipuzkoako Lurralde Historikoko hondakinen esparruko plangintza bi dokumentutan jasota geldituko da: Bata, plangintzari dagokion oinarrizko agiria, Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorra, eta, bestea, 2008-2016rako Aurrerapen Agiria; azken horrek aurrekoa eguneratzen du denbora eta material aldetik. Horregatik, eta plangintza guztia agiri bakar batean sartzeko asmoz, Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko Plan Orokorra Aurrerapen Agiriaren eranskin gisa joango da, hartara, Plan Orokorrak indarrean jarraituko du Aurrerapen Agiriak xedatu ez dituen gai guztietan.\nHalaber, foru arau honetan zehaztutako arloko plangintza Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko Azpiegituren Lurraldearen Arloko Planarekin osatuko da, plan hori lurralde-oinarri bat izango baitugu, Aurrerapen Agirian kudeaketari begira proposatzen diren irtenbideak berma daitezen.\nEuropako legediak nahiz estatukoak eta erkidegokoak, eta baita ere Garapen Iraunkorraren Ingurumen Estrategiak (2002-2020) ondorengo hierarkia ezartzen dute hondakinen kudeaketaren arloan lehentasunaren arabera: Prebentzioa, berrerabilera, birziklapena, baloraziorako beste operazio batzuk eta, azkenik, ezabapena. Printzipio horiek aplikatuz, Eusko Jaurlaritzak «Euskadiko Autonomia Erkidegoko hiri hondakinen plangintza eta kudeaketarako jarraibideak 2010" izeneko agiria onartu zuen 2007ko abenduaren 26an. Agiri horretan aipatutako hondakinen plangintza eta kudeaketarako oinarriak zehazteko jarraibideak jaso eta konponbideen osagarritasuna eta irizpideen homogeneotasuna bermatzen dira, betiere, hondakinei buruzko prebentzio, balorizazio eta ezabapen printzipioak kontuan hartuta.\nBestalde, 1998ko otsailaren 27ko 3/1998 Legeak, Euskal Autonomia Erkidegoko Ingurumena Babesteko Orokorrak, 74. artikuluan, lurralde historiko bakoitzeko foru organoen esku uzten du hondakinen kudeaketaren oinarrizko plangintza garatzea, horretarako dagozkion foru planak onartuz. Lege horrek ezarritakoa betez, lortu beharreko helburuak, garatu beharreko estrategia, azpiegiturak egiteko planak eta finantzaketa sistemak zehazten dituzten xedapenak jaso behar dituzte aipatutako planek.\nAurrekoarekin bat etorriz, 2008ko apirilaren 14ko Foru Aginduaren bidez, Garapen Iraunkorreko foru diputatuak hasiera eman zion Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko Plan Orokorraren Aurrerapen Agiria onartzeko prozedurari, abian jarrita aurreproiektuari buruzko entzunaldi, kontsulta eta jendaurreko tramitea. Tramite horretan ingurumen eraginaren baterako ebaluazio azterketa erantsi zaio agiriari, 2006ko apirilaren 28ko 9/2006 Legeak ingurumenarekin lotutako plan eta programa jakin batzuen eraginen ebaluazioari buruzkoak, eta 2003ko uztailaren 22ko 183/2003 Dekretuak, ingurumen eraginaren baterako ebaluazio prozedura arautzen duenak, ezarritako baldintzak aplikatuz; aldi berean, 2006ko uztailaren 18ko 27/2006 Legea aplikatu da, izan ere, lege horrek arautzen du, besteak beste, jendeak duen eskubidea ingurumenarekin zerikusia duten plan, programa eta izaera orokorreko xedapen jakin batzuen prestaketan parte hartzeko, eta horren ondorioz Planean aldaketa nabarmenak sartu dira. Halaber, Euskal Herriko Ingurumen Batzordeak eta Ingurumenaren Aholku Kontseiluak aurreproiektuari buruzko txostena egin zuten.\nForu Arau honek ezartzen du, era berean, Foru Aldundiak finantzatuko duela plangintzan onartzen diren hondakinak bideratzeko azpiegituren kostuaren %33, eta, horretarako, bost urtetan zehar aplikatuko diren konpromisoko kreditu berriak sartzen ditu 2007ko abenduaren 27ko 10/07 Foru Arauaren bitartez onartutako Gipuzkoako Lurralde Historikoko 2008ko Aurrekontu Orokorrean. Neurri horrek, ordea, Foru Arau horretako 11. artikuluak ezarritakoa gainditzen du, alde batetik, kredituak aplika daitezkeen ekitaldien kopuruaren 4ko muga gainditzen duelako, eta, bestetik, Foru Arau horrek onartutako konpromiso kredituen %10 baino handiagoa delako.\nBestalde, Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioan mankomunitateen bitartez Gipuzkoako udalerri guztiak daudela eta haien eskumenekoa den hiri hondakinak bideratzeko kudeaketa Kontsortzioak egiten duela kontuan hartuta, azpiegiturak finantzatzeko epe luzera hitzartzen diren kreditu eragiketak abal bitartez Foru Aldundiak bermatuko dituela aurreikusi da, baina foru arau honen babesean ematen diren abalak ez dutelarik konputatuko Gipuzkoako Lurralde Historikoaren Finantza eta Aurrekontu Araubideari buruzko 2007ko martxoaren 27ko 4/07 Foru Arauak ezartzen dituen mugen ondorioetarako.\nAzkenik, 2005eko uztailaren 12ko 6/05 Foru Arauak, Gipuzkoako Lurralde Historikoaren Erakunde Antolaketa, Gobernu eta Aministrazioari buruzkoak, 9. artikuluaren 3. atalean, lurralde osoari dagozkion sektoreko plan bereziak foru arau bidez erregulatu beharra aurreikusten du eta, beraz, Batzar Nagusiei dagokie bai Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko Plan Orokorra eta bai Foru Aldundiak emango dituen konpromisoko kredituen eta Foru Aldundiak emango dituen abalen mugak onartzea.\nGipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorraren Aurrerapen Agiria (2008-2016) onartzen da. Foru arau honekin batera doa eranskin gisa.\nGipuzkoako Lurralde Historikoko hiri hondakinak kudeatzeko politikaren helburu nagusia herritarrei ahalik eta kalitaterik eta kosturik homogeneoarekin zerbitzua ematea da, ingurumenaren babesean ahalik eta mailarik handiena eskainiz, eta indarrean dagoen araudiaren eskakizunak nahiz garapen iraunkorraren printzipioak betez.\nIkusi, 2009ko uztailaren 21eko 24/2009 Foru Dekretua [GIPUZKOA], Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko Azpiegituren Lurraldearen Arloko Plana behin betiko onartzen duena («G.A.O.» abuztuak 6).\nGipuzkoako hiri hondakinen kudeaketak honako printzipio hauek ditu oinarri:\na) Hondakinen kudeaketa iraunkorraren printzipioa.\nb) Erkidegoko kudeaketa hierarkiaren printzipioa.\nc) Kudeaketa osoaren printzipioa.\nd) Hiri hondakinen prebentzioaren printzipioa.\ne) Hiri hondakinen balorizazioaren maximizazio printzipioa.\nf) Hiri hondakinen isurketaren minimizazio printzipioa.\ng) Autosufizientziaren printzipioa.\nh) Hurbiltasunaren printzipioa.\ni) Administrazio-subsidiariotasunaren eta erantzukizun partekatuaren printzipioa.\nj) Prezio gardentasunaren printzipioa.\nk) Informazio-gardentasunaren printzipioa.\nAurreko artikuluan jasotako printzipioak eta Europa mailako hondakinen kudeaketa estrategia aplikatuz, foru arau honetako plangintzak proposatzen duen kudeaketa sistemak ondoren aipatzen diren aukera estrategikoak ditu oinarri eta benetako kudeaketa politika bihurtzen dira:\na) Prebentzioa maximizatzea.\nb) Ahalik eta lehen mailako hondakin gehien biltzea eta birziklatzea.\nc) Ahalik eta materia organiko konpostagarri gehien biltzea eta konpostatzea eta/edo biometanizatzea.\nd) Sortzen diren bigarren mailako hondakinak ahalik eta gehien balorizatzea.\ne) Lehen mailako hondakinik batere ez botatzea.\nKudeaketa politika horiek Aurrerapen Dokumentuaren hamahirugarren kapituluan adierazitako jarduketa zerrendan zehazten dira.\n1. Gipuzkoako Foru Aldundiak Gipuzkoako hondakinen Partzuergoaren azpiegitura kosteen %33 finantzatuko du. Foru Arauaren bidez onartutako plangintzan jasotzen den eduki ekonomiaren arabera hori baitagokio, eta Gipuzkoako Hondakinen Kudeaketa, S.A elkartearen bidez exekutatuko dira.\n2. Horretarako, erabakitzen da Gipuzkoako Lurralde Historikoko 2008ko Aurrekontu Orokorrei buruzko 2007ko abenduaren 27ko 10/07 Foru Arauak onartutako aurrekontuan 126.971.130 euroko konpromiso kreditu berriak sartzea, artikulu honetako bosgarren puntuan jasotako xehetasunekin.\n3. Foru arau honetan onartzen diren konpromiso kredituak eta horien urtekako banaketak ez dira konputatuko Gipuzkoako Lurralde Historikoko 2008ko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen 2007ko abenduaren 27ko 10/07 Foru Arauak 11. artikuluan ezartzen duen mugaren ondorioetarako.\n4. Gipuzkoako Foru Aldundiak esleipen prezioaren gainean eragin ekonomikoa duten kontratu-gorabeherak, baita proiektu aldatuak egitetik eta proiektu osagarriei dagozkien obrak egitetik datozenak ere finantzatuko ditu, % 33an. Halaber, inbertsioek hasieran aurreikusitakoa baino kostu txikiagoa badute, Gipuzkoako Foru Aldundiak artikulu honen lehenengo puntuan aurreikusitako kostu osoaren portzentajea finantzatuko du.\n5. Hona hemen bigarren puntuan adierazitako konpromiso kredituak, xehatuta:\n5.0620.210.761.02.05.2009 - I - Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoa 10.000.000,00 euro.\n5.0620.210.761.02.05.2010 - I - Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoa 30.000.000,00 euro.\n5.0620.210.761.02.05.2011 - I - Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoa 30.000.000,00 euro.\n5.0620.210.761.02.05.2012 - I - Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoa 30.000.000,00 euro.\n5.0620.210.761.02.05.2013 - I - Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoa 26.971.130,00 euro.\n1. Kontuan hartuta Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioa Gipuzkoako udalerri guztiek osatzen dutela (Mankomunitateen bitartez) eta udalen eskumenekoak diren hiri hondakinak bideratzeko kudeaketa egiten duela, salbuespen modura, Gipuzkoako Foru Aldundiak abala eman ahal izango dio Hondakinen Kontsortzioari edo bere sozietate instrumentala den Gipuzkoako Hondakinen Kudeaketa SA sozietateari, azpiegitura horiek finantzatzeko epe luzera hitzartu ditzakeen kreditu eragiketetan.\n2. Foru arau honen babesean emandako abalek ez dute konputatuko Gipuzkoako Lurralde Historikoaren Finantza eta Aurrekontu Araubideari buruzko 2007ko martxoaren 27ko 4/07 Foru Arauak 109. artikuluan ezartzen dituen mugen ondorioetarako.\n3. Mankomunitateek Partzuergoei egindako ekarpenen kobraketaren berme gisa eta bere zerbitzuak kobratzeko, Gipuzkoako Lurralde Historikoko udalez gaindiko entitateak arautzen dituen apirilaren 10eko 6/2007 Foru Arauaren 23 eta 15 artikuluetan aurreikusitakoaren arabera, Partzuergoko lehendakariak aipatu 15. artikuluan Mankomunitateko lehendakariari ematen zaizkion eskumenak izango ditu eta Mankomunitateari ekarpenik egiten ez dioten Udalen aurrean, edo, bestela, Mankomunitateen aurrean erabili ahal izango ditu.\nBaimena ematen zaio Gipuzkoako Foru Aldundiko Diputatuen Kontseiluari foru arau hau garatu eta gauzatzeko behar diren xedapen guztiak eman ditzan.\nGipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko 2002-2016ko Plan Orokorraren 2008-2016rako Aurrerapen Agiria (agiriak berak, ingurumen eraginaren baterako ebaluazio azterketak eta 2002-2016ko GHHKPOk osatzen dute).\n1998ko otsailaren 27ko 3/1998 Legeak, Euskal Autonomia Erkidegoko Ingurumena Babesteko Orokorrak, 74. artikuluan xedatutakoaren arabera, lurralde historikoetako foru organoen eskumena da hiri hondakinen kudeaketaren oinarrizko plangintza garatzea, dagozkion foru planak onartuz.\nEskumen hori gauzatuz, Gipuzkoako Foru Aldundiak Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko Plan Orokorraren (2002-2016) Aurrerapen Agiria (2008-2016) prestatu eta izapidetu du foru arau baten bitartez onartzeko.\n1998ko otsailaren 27ko 3/98 Legearen I.A) eranskinean, eta ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketa prozedura arautzen duen 2003ko uztailaren 22ko 183/03 Dekretuaren 3. artikuluan zehazten dira ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketa prozedura bete behar duten planak eta programak, eta horien artean daude lurralde mailako eragina duten planak, hala nola, hondakinen kudeaketaren inguruan egingo direnak.\n2003ko uztailaren 22ko 183/03 Dekretuaren 6. artikulua dela-eta 2006ko apirilaren 28ko 9/06 Legeak, ingurumeneko organoak Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketaren irismena, xehetasuna eta zehaztapen maila erabaki zitzan 9. artikuluan xedatutakoaren arabera, Ingurumeneko Zuzendaritza Nagusiak aurretiazko kontsultei buruzko txostena prestatu eta igorri zuen 2007ko azaroaren 16an, eta eragindako herri administrazioei eta interesdun guztiei kontsultak egiteko balio izan zuen. Hori dela eta, Aurrerapen Agiriaren inguruko erabakiak hartzeko prozesuaren lehenengo faseetatik hasita gardentasuna eta gizartearen zein erakundeen parte hartzea bermatzeko helburuz, kontsulta egin zitzaien hainbat erakunde, elkarte, pertsona eta gizarte- nahiz ekonomia-eragileei (auzo-elkarteei, talde ekologistei, hainbat elkarte-mugimenduri, unibertsitatearen eta irakaskuntzaren alorreko adituei, enpresaren eta merkataritzaren ingurunekoei, eta abarri), horiek guztiak Aurrerapen Agirian interesa duen publikotzat hartuta, bai lehenago hiri-hondakinen plangintza zein kudeaketarekin lotuta dauden informazio- eta partaidetza-prozesuetan esku hartu dutelako (Hiri Hondakinak Kudeatzeko Plan Orokorreko -aurrerantzean Hondakinen Plan Orokorreko- EASW eztabaida-lantegia), bai gaiaren inguruko lege- eta administrazio-prozeduretan interesdun gisa agertu direlako.\nProzedura horren ondorioz, Garapen Iraunkorreko foru diputatuaren 2008ko otsailaren 19ko foru aginduaren bidez Hondakinen Plan Orokorraren eta honen Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketaren Aurrerapen Agiriari buruzko Erreferentziako Agiria eman zen, eta otsailaren 25eko Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean (39 zk.) argitaratu zen.\nAurrerapen Agiria eta zegokion Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketa izan ondoren, eta 2006ko apirilaren 28ko 9/06 Legeak 10. artikuluan eta 2006ko uztailaren 18ko 27/06 Legeak, besteak beste, ingurumenarekin zerikusia duten plan, programa eta izaera orokorreko xedapen jakin batzuen prestaketan parte hartzeko jendeak duen eskubidea arautzen duenak, xedatutakoa betez, 2008ko maiatzaren 27an egunkarietan eta Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean (100 zk.) argitaratu zen jendaurreko informazio aldia zabaltzeko iragarkia, Departamentuaren web orrian dokumentazio guztia eskuragarri jarriz 45 eguneko epean kontsultatu ahal izateko eta bidezko irizten ziren oharrak zuzentzeko Ingurumeneko Zuzendaritza Nagusiari.\nAurreproiektua ikusgai egon zen bitartean hainbat ohar egin zituzten ondorengo erakundeek:\n1) EMAUS Gizarte Fundazioa.\n2) San Markos Mankomunitatea.\n3) Oiartzungo Udala.\n5) Hernaniko Udala.\n6) Lezoko Udala.\n7) Urola Kostako Mankomunitatea.\n8) Usurbilgo Udala.\n9) Lasarte-Oriako Udala.\n10) Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioa.\nHalaber, 2003ko uztailaren 22ko 183/03 Dekretuak 8. artikuluan xedatutakoa betez, 2008ko maiatzaren 21ean Ingurumen Eraginaren gaineko Aldez Aurreko Txostena eskatu zen, eta 2008ko ekainaren 17an eman zen. Txosten horretan ingurumen alorreko oharpen garrantzitsuak egin zitzaizkion Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketari, eta ondorioz berridatzi egin behar izan zen ingurumeneko organoak txosten horretan emandako zehaztapenak jasotzeko.\nJasotako oharrak aztertu eta zegokien txostena egin ondoren, neurri batean onartu ziren Emaus Gizarte Fundazioak eta Oiartzun, Hernani eta Usurbilgo udalek egindakoak - azken hauek bat zetozen Ingurumen Eraginaren gaineko Aldez Aurreko Txostenarekin Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketan antzemandako gabezien inguruko hainbat kontutan. Horiek horrela, berriz idatzi ziren bai Aurrerapen Agiria bai bere Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketa.\nOndoren, joan den irailaren 13an, 2003ko uztailaren 22ko 183/03 Dekretuak 11. artikuluan xedatutakoari jarraituz, ingurumeneko organoari eskatu zitzaion eman zezala Ingurumen Eraginaren Behin Betiko Txostena (Ingurumen Txostena, 9/2006 Legean esaten den moduan). Txosten hori 2008ko urriaren 2ko foru aginduaren bidez eman zen, eta bertan jasotako zehaztapenek, berriz ere, Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketaren edukia egokitu beharra eragin dute.\nBestalde, 2003ko uztailaren 22ko 183/2003 Dekretuak, ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluazio prozedura arautzen duenak, 14. artikuluan eta, 2006ko apirilaren 28ko 9/2006 Legeak, ingurumenarekin lotutako plan eta programa jakin batzuen eraginen ebaluazioari buruzkoak, 14. artikuluan aurreikusitakoarekin bat eginda, plana behin betiko onartzeko eskumena duen organoak herritar guztientzako adierazpen argia eta ulergarria idatziko du. Idatzi horretan labur azaldu behar du: Planean edo programan nola integratu diren ingurumen alderdiak, aintzat hartutako beste aukeren artean zergatik onartu den plan edo programa hori, eta plana edo programa gainbegiratzeko hartutako neurriak zeintzuk diren.\nGipuzkoako Lurralde Historikoaren Erakunde Antolaketari, Gobernuari eta Administrazioari buruzko 2005eko uztailaren 12ko 6/05 Foru Arauak 9.3 artikuluan aurreikusitakoaren arabera, Batzar Nagusiaren eskumena da lurralde osoari dagozkion aparteko alorreko planak onartzea eta, horrenbestez, 2003ko uztailaren 22ko 183/03 Dekretuak 14. artikuluan aipatzen duen herritar guztientzako adierazpen argia eta ulergarria egitea.\nHoriek horrela, ondorengo adierazpen proposamena aurkezten da Gipuzkoako Batzar Nagusiek onar dezaten:\n1. 2003ko uztailaren 22ko 183/2003 Dekretuak, ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluazio prozedura arautzen duenak, 14. artikuluan eta, 2006ko apirilaren 28ko 9/2006 Legeak, ingurumenarekin lotutako plan eta programa jakin batzuen eraginen ebaluazioari buruzkoak, 14. artikuluan aurreikusitakoarekin bat eginda, ondorengo adierazpena egiten da:\nLehenengo. Gipuzkoako Hiri Hondakinak Kudeatzeko Plan Orokorraren (2002-2016) Aurrerapen Agirian (2008-2016) berorri zegokion ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketatik ondorioztatutako ingurumeneko alderdiak jaso dira, eta horretarako aintzat hartu dira ingurumeneko organoak Aldez Aurreko Txostenean nahiz Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluazioaren Behin Betiko Txostenean egindako zehaztapen guztiak, baita Agiriaren jendaurreko fasean ingurumenarekin lotuta egin diren zehaztapen gehienak ere.\nHorrenbestez, zehaztapen horiek gehituta, zabaldu eta hobetu egin da ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketa azterketa, eta besteak beste, aipatzekoak dira ondorengo alderdi hauek:\n- Plan edo programaren helburu estrategikoen eta helburu horiek lortzeko hautabideen deskribapena: Aurrerapen Agiria egiteko kontuan hartu diren helburuak eta aukera estrategikoak labur eta argi deskribatu dira, eta proposatutako helburuak lortzeko kontuan hartu diren hautabide ezberdinak aurkeztu dira, baita plana betearazteko faseak eta garapen programak, eta Aurrerapen Agiria eta bere Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketa prestatzerakoan herritarren partaidetza bideratzeko erabilitako prozedurak ere. Programa ezberdinetan jasotako jarduketei dagokienez, eta zehazki prebentzio programakoei dagokienez, Aurrerapen Agiriak gaur egun gauzatzen ari diren prebentzioko ekintza eta kudeaketa lerro batzuk aipatzen ditu, horren inguruan abiarazten ari diren jarduera berri batzuekin batera etorkizunean bultzatu nahi direnak (Gipuzkoako Foru Aldundiaren ingurumena hobetzeko plana, ekodiseinuko ikerketa gela, etxean konpostatzeko programa, Berreskuratu eta Berrerabiltzeko Zentroa BBZ+, prebentzioko jarduerak diruz laguntzeko dekretuak, zerga neurriak sustatzea, informazio eta kontzientziazio jarduerak, elikagaien bankua, Gipuzkoako hiri hondakinen prebentzio eta kudeaketarako behatokia (PKB), eta abar).\n- Beste plan edo programa batzuekin dituen elkarreraginen azterketa: Atal hori osatzeko beterako ebaluaketa azterketan zehaztu da nola hartu diren kontuan zerikusia duten beste plan, programa eta estrategia batzuk, edukiak aukeratzerakoan eta Agiria bera idazterakoan.\n- Hirigintza jarduerako unitateen azterketa, diagnostikoa eta ingurumenaren gaineko balorazioa. Landutako alderdien artean, baliabideen kontsumoaren azterketa bat erantsi da (ura, energia, hondakinak, mugikortasuna eta garraioa).\n- Teknikoki aztertutako hautabideak. Erabakitako irtenbidea arrazoitzea. Bi hautabide multzo aztertu dira:\n* Prebentzio politiken ezartze mailarekin zerikusia duten hautabideak, hala nola prebentzio politikarik ezartzen ez dituztenak nahiz prebentzio aktiboko edo autokonpostajeko politikak martxan jartzen dituztenak.\n* Hondakinen kudeaketako hautabideak, bestelako balorizazioen programaren barruan. Hainbat egoera aurreikusten dira, eta diferentzia nagusia da aurretratamendu mekanikoa eta biologikoa egitea balorizazio energetikoa ekarriko duen errausketa egin aurretik.\nAzkenean erabakitako irtenbidea arrazoitzerakoan aipatu dira Aurrerapen Agiriaren eta beste plan eta programa batzuen printzipio estrategikoekiko koherentzia, eta zein mailatan laguntzen duen hautabide bakoitzak baliabide naturalen kontsumoa murrizten eta ingurumenaren gaineko eraginak gutxitzen.\n- Eraginen identifikazioa eta balorazioa Aipatutako Agiriaren ingurumen izaera kontuan izanda eta aintzat hartuta Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko 2002-2016 Plan Orokorrean bezala, Aurrerapen Agiriaren helburua dela hiri hondakinen etorkizuneko kudeaketaren bitartez, eta Gipuzkoako lurralde osoan ahalik eta homogeneoena izango den kostua izanda, kalitatezko zerbitzua bermatzea, eta, aldi berean, ingurumena ahal den hoberen babestea, indarrean dagoen araudia eta garapen iraunkorreko printzipioak betetzea ahalbidetuz; hau da, helburua hondakinek eta horien kudeaketak eragiten duten ingurumen eragina murriztea denez, baloratu egin dira ez bakarrik sortutako ingurumen eraginak, baita Aurrerapen Agirian aurreikusitako jarduerekin ekidin direnak ere. Horrela, bada, identifikatu eta baloratu egin dira Agiriaren helburuen ingurumenaren gaineko eraginak (positiboak), nahiz Agiriko bost programetako (prebentzioa, birziklatzea, konpostatzea, beste balorizazio batzuk eta isurketa) kudeaketa sistemetako jarduerek sortutako eraginak, erasanda gerta daitezkeen inguruneko hainbat elementu berezitan (positiboetan eta negatiboetan). Eraginetako batzuk ezin dira baloratu, Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko Azpiegituren Lurraldearen Arloko Planean azpiegitura bakoitzerako zehaztuko den behin betiko kokapenaren arabera egin beharko baita. Baloratu diren eraginei dagokienez, kalifikazioa Bateragarriaren eta Moderatuaren artekoa da, eta ez dago larria edo kritikoa den bakar bat ere.\n- Babes neurriak, zuzentzaileak eta konpentsatzaileak proposatzea. Ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketaren azterketan diseinatutako neurrien artean honako hauek daude: Aurrerapen Agirian sartzea bertan gordetzen den jarduera eremuaren barruan Foru Aldundiak egingo dituen ekintzak, Prebentzio Programan eta beronen inbertsio atalean bereziki garatuko den neurria; Gipuzkoako Hiri Hondakinak kudeatzeko Azpiegituren Lurraldearen Arloko Plana egiterakoan kontuan hartu beharreko gutxieneko irizpideak ezartzea, ingurumen eraginaren gaineko behin betiko txostenean aurreikusitakoaren arabera; eta mikrogarbiguneak eta garbiguneak kokatzeko kontuan hartu beharreko gutxieneko irizpideak ezartzea.\nAzkenik, kontuan izan behar da Ingurumen Eraginaren gaineko Baterako Ebaluaketa Azterketa eta Aurrerapen Agiria onartuz, neurri zuzentzaileak eta babesleak eta gainbegiraketa programa Agiriaren zati direla, bertan dauden gainerako zehaztapenen balio eta eraginkortasun berarekin.\nBigarren. Aztertutako bi hautabide multzoen inguruan azkenean erabakitako aukera arrazoitzeko aipatzen da Aurrerapen Agiriarekiko eta horrekin zerikusia duten beste plan eta programa batzuekiko koherentzia, eta ingurumenaren gaineko eraginak gutxitzea, ondorengo eran:\na) Prebentzio politiken ezarpen mailarekin zerikusia duten hautabideen kasuan: Hondakinen prebentzioa maximizatzen duen hautabidea aukeratzen da, plan nagusietatik datozen jarraibideekin, eta Aurrerapen Agiriaren aukera eta printzipio estrategikoekin gehien lerrokatzen dena eta ingurumenaren kalitatea hobetzeko eta ingurumenaren gaineko eraginak gutxitzeko apustu handiena egiten duena delako; izan ere, kontuan hartu behar da sortzen ez den hondakina ez dela garraiatzen eta ez dela tratatzen, beraz, hautabide horretan modu nabarmenagoan lortzen dira prebentzioarekin lotutako eragin positiboak.\nb) Bestelako balorizazioen programaren barruko hondakinen kudeaketako hautabideen kasuan: Aurretratamendu mekaniko eta biologiko zentralizatua duen hautabidea aukeratzen da. Aukera hori arrazoitzeko esan behar da birziklapen eta konpostaje gehiago jasotzen duela eta ondorio onuragarriak dituela balorizazio energetikoko plantetarako eta gasen arazketa sistemako hondakinen kudeaketarako.\nHirugarren. Planaren eraginak gainbegiratzeko hartutako neurriei dagokienez, bi aldagai multzo nagusi zaintzea aurreikusten da:\na) Aurrerapen Agiriaren ondoriozko ingurumen helburuen jarraipena egiteko aukera emango dutenak (hondakinen prebentzioa, birziklapena, konpostajea, beste balorizazio batzuk, isurketa).\nb) Aurrerapen Agiriaren ingurumen eraginaren gaineko baterako ebaluaketa azterketan ezarritako babes eta zuzenketa neurrien betetze maila ebaluatzeko aukera emango dutenak.\nAldagai horietako bakoitzerako adierazle bat zehazten da, horretarako propio izendatutako arduradunak Gainbegiraketa Programan bertan zehaztutako aldizkakotasunez kalkulatu beharko duena, Aurrerapen Agiriak jarri dituen helburuak betetzen ari direla egiaztatzeko.\n2. Adierazpen hau ezagutzera emateko Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratuko da.


Indietako Legeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAmeriketako mapa Espainiar Inperioaren garaian\nIndietako Legeak (gaztelaniaz: Leyes de Indias) espainiar erregeek, Hispaniar Monarkiaren Amerikar zatian bizi ziren biztanleen bizitza politiko, ekonomiko eta soziala erregulatzeko aldarrikatu zuten legedia izan zen.\nLehen konkistatzaileak Amerikara iritsi eta ez askoz beranduago, Espainiar koroak, 1512ko abenduak 27an onartutako Burgosko Legeak betearaztea agintzen du, Koroak, Amerikako indigenek jasaten zuten etengabeko tratu txarrengatik zuen arduragatik sortzen direnak, domingotar fraideek emandako txostenen arabera.\nBartolomé de las Casas domingotar gotzainak, indigenenganako tratu txarrei buruzko eztabaida bat sortu zuen enkomienda sistemarekin, eta, ondorioz, Karlos I.a Espainiakoa eta V.a Alemaniakoa enperadoreak, eztabaida honi amaiera emateko epaile biltzar bat bildu zuen. Biltzar honetatik, Lege Berriak deritzenak sortu ziren, 1542an, indigenak, Koroaren babespean jartzen zituztenak.\nEspainia, Espainia Berria eta Peruren arteko eztabaida juridiko ugariren ostean, Karlos II.a Espainiakoaren erregealdian (1665-1700), 1680an, Indietako Legeen Bilketa bezala ezagutu zen lan bat argitaratu zen.\nIndietako Legeak, Indietako erresumetan indarrean zeuden legeen bilketa bat dira, Karlos II.aren erregealdian egina. Oinarrian, hauek, Burgosko Legeak, Lege Berriak eta Alfaroko Ordenantzak ziren. Errege zedula bidez aldarrikatuak izan ziren 1680ko maiatzak 18an, eta bere testuak, espainiar monarkiaren gobernu ekintza inspiratu zuten printzipio politiko, erlijioso ekonomiko eta sozialak laburbiltzen ditu. Legeak, 9 liburutan antolatuta daude, 6400 lege inguru dituztenak.\n1. liburua: Kontu erlijiosoei buruzkoa, errege patronatua, Elizaren antolakuntza, irakaskuntza eta kultura kasu.\n2. liburua: Gobernu indianoaren egiturari buruzkoa, Indietako Kontseiluaren eta audientzien funtzio eta eskumenei erreferentzia berezia eginez.\n3. liburua: Erregeorde, gobernari eta militarren betebehar, eskumen eta funtzioak laburbiltzen ditu.\n4. liburua: Lurraldeen aurkikuntza eta konkistari buruzkoa. Biztanleria, lur banaketa, lan publiko eta meatzaritza arauak ezartzen ditu\n5. liburua: Alkate, korrejidore eta gainontzeko funtzionario baxuen eskumen, funtzio jurisdikzio eta zuzenbide publikoaren zenbait arlori buruz legeztatzen du.\n6. liburua: Indigenen egoerari buruzkoa, euren egoera soziala, enkomienda erregimena, zergak, etab...\n7. liburua: Ekintza polizialarekin eta moralitate publikoarekin lotutako arloak laburbiltzen ditu.\n8. liburua: Errenta eta finantza antolakuntzari buruz legeztatzen du\n9. liburua: Indianoen merkataritza antolakuntzari eta hau erregulatzeko moduari buruzkoa, Kontratazio Etxeari buruzko erreferentzia bereziarekin.


Udalekuetan izena emoteko sasoia\nMartian izan zan Bediako Udalak eta Zaztaparrak Asti Taldeak antolatutako udalekuetan izena emoteko epea, eta oin aprilean, Dimako Udalak antolatutakoetan, aprilaren 9tik 23ra arte emon daiteke izena. Gorbeiako Aterpean udalekuak egin gura dituen alkarteak barriz, maiatzaren 30era arte egin leikiez erreserbak.\nDiman, Dimestenek antolatuta, Diman bertan goizez egingo diran udaleku irekietan; udalekua itxietan, hau da astea kanpoan pasetako, eta Gazte Abenturan parte hartzeako aukerea egongo da. Udaleku irekiak garagarrilaren 9tik 13ra izango dira, 2005 eta 2014 bitartean jaiotakoentzat. Udaleku itxiak edade bardinekoentzat, garagarrilaren 16tik 20ra izango dira. 2000 eta 2005 bitartean jaiotakoentzat izango da Gazte Abentura, garagarrilaren 23tik 27ra.\nGorbeiako Aterpean be 5 egunetako udalekuak egiteko aukerea dago. Aterpeak, udarako edozein talde, alkarte, klub edo instituzinori bost egunetako udalekuen eskeintzea egiten deutse, 12 eta 16 urte bitarteko gazteak Gorbeian egin dagiezan udalekuak.\nAterpekoak, guztira 9 talde eskeintza aurreikusi dabe, bagilaren 25etik abuztuaren 31ra arte, astelehenetik barikura. Taldeak gehienez 14 gaztek osotuta eta gitxienez 10ek izan behar dira.\nGazteak, inguruko geologia eta biologia landuko dabe eta mendizaletasunari lotutako teknikak, besteak beste. Horretarako, Mendi Ertaineko Kirol Teknikari biren gidaritzea izango dabe.


Ia lau urte, heroia beltza izan zenetik - GARA\nIa lau urte, heroia beltza izan zenetik\nZerbait bazetorrela antzematen bazuten ere, zeuden tokian geratzea izan zen haien erabakia. Zertarako atzean utzi daukazun apur hori eman dizun tokia? Batzuetan zaila egiten zaio beldurrari gizasemearen barrenean tokia bilatzea eta, gutxi batzuetan, kanporatua izaten da, baimenik gabeko toki izendatutako hura zanpatzen saiatzeagatik.\nEgunero bezala, ogia eta esnea erosiko lukeen gisan, etxetik hurbilen dagoen dendan sartu eta beharrezkoa zuena soilik erosi zuen. Izotza, edari hotzak, gozo batzuk eta nahikoa, etxean zituen elikagaiekin aski zuen zetozen egunak igarotzeko. Abuztuko azken egunetan udari agur esan aurretik, bero sapa itzel batek estali zuen auzo hura; xumea baina gizatasunean aberatsa, hala erakutsi zuten behintzat bertan geratzea erabaki zutenek, bai baitzekiten haiei gertatuko zitzaienak ez ziola inori buruhauste handirik eragingo.\nDesagertzea izango zen hura jolas bihurtu zen une batez. Bi aste lehenago erositako kamera eskuan hartu, eta auzoan azken itzulia etxean sartu aurretik. Hiru alaba zituen ama etxeko atarian eserita, bi aitona azken berriei arreta berezia jartzen, eta «zuzendari» lanetan ari zenaren osaba mozkorra atari batean lo, zetorrenari aurre egin nahi ez eta denborari bere bidea azkarrago egiten uzteko. Ilobak esnatu zuen eta balantzaka sarrarazi zuen bere etxean.\nBi aste geroago izan zuten Kimberlyk eta haren senarrak bere etxera itzultzeko aukera. Ez zegoen inor eta geratu ziren askok ez zuten aurre egiteko aukerarik izan. Bi aste geroago, oraindik hilik jarraitzen zuten beren etxeetan.\nZertarako atzean utzi zure bizitokia beltza izateak guztia baldintzatzen badu? Abuztuan lau urte beteko dira «Katrina»k New Orleans galeran utzi zuenetik, eta lau urte beteko dira AEBetako Gobernuak milaka gizaseme beltz bazterrean utzi zituenetik; lau urte, beltza zenak, zuriak baino gehiago galdu zuenetik; lau urte heroia, behingoan, beltza izan zenetik. «Trouble the water» filmak garbi erakusten du errealitate itsu baten jarraitzaile fidel izaten jarraitzen dugula.


Txip biodegradagarriak sortzen\n2019ko ekainaren 16a, igandea | Ordua Euskal Herrian 23:08:51\nDenbora laburrean desegiten den txipa garatzen ari da SINTEF.\nGero eta zabalduago dago biodegradagarriak ez diren hondakinen inguruko kezka. Berrerabilpena edo, txarren-txarrenean, biodegradagarritasuna da gero eta indar handiagoz bilatzen ari garena, baina orain arte, txipak daramatzaten tresnek ez dituzte aipatutako baldintzak bete.\nGailu elektronikoak zahartzean, bilketa guneetara eramatea baino ez zaigu gelditzen. Atal batzuk desmuntatu ondoren berrerabiltzea lortu badaiteke ere, txipekin ez da hori gertatzen. Txip erabiltezinak esponentzialki ari dira pilatzen, eta laster arazo galanta izango dugu.\nHorri aurre egin nahian, Norvegiako ikerketa laborategi independenterik handienak, SINTEFek, erabili ostean desegingo diren osagaiak sortzen dihardu. Hain zuzen, ordu gutxian uretan disolbatzen diren magnesiozko elementuak kokatu dituzte litiozko xaflen gainean. Hala, txip horietan inprimatutako zirkuitu elektronikoak desagertu eta txiparen oinarria berrerabili ahal izango litzateke. Besteak beste, drone berrerabilgarriak ekoizten ari dira, itsasoan neurketak egiteko; euren lana amaitu ondoren, itsasoan disolbatuko lirateke.


Besarkada handi bat zinemari | Kultura | Berria\nDonostiako 69. Zinemaldia. Hasierako gala\nPenelope Cruzek eman zion Donostia saria Marion Cotillardi. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2020ko Donostiako Zinemaldiko galak «artistikoki oso ederrak» izan zirela esana zuen Jose Luis Rebordinos festibaleko zuzendariak, eta aurten zinema jaialdiak lan talde beraren gain utzi du egunotako gala nagusien prestaketa, atzoko inauguraziokoa barne. Iaz bezala, Jon Maia dantzari eta koreografoak zuzendu du ekitaldia; Harkaitz Cano eta Ane Garcia arduratu dira gidoiaz, eta Luis Mari Moreno Urretabizkaia Pirata aritu da musika-zuzendari. Eta atzoko galan nabaritu zen haien eskua, eszenografia zaindu eta ikusgarri bat lagun zutela, dantzak, hitzak eta musikak protagonismo berezia izan zutelako. Hasiera-hasieratik.\nZea Mays taldekoak eta Rozalen kantari espainiarra elkarrekin igo ziren oholtzara Negua joan da kantatzera, eta kantu horren izpirituari heldu zion Cayetana Guillen Cuervo aurkezleak Zinemaldian ez ezik, gizarte osoan ere baden itxaropen horri heltzeko. «Besarkadak galaraziak izan ditugu, baina hezur-haragizko nahiak ditugu». Guillen Cuervorekin batera, Anne Igartiburu eta Elena Irureta aritu ziren aurkezle lanetan, eta guztiek egin zioten erreferentzia gaur egungo egoerari, baina guztiek itxaropenari eutsita. «Izan gaitezen gure bizitzako gidoilariak», Iruretak.\nKukai dantza konpainiako kideek eta hainbat musikarik —besteak beste Iñaki Dieguez soinu joleak eta Asier Etxeandia aktore eta musikariak gidatutako Mastodonte taldeak— osatu zituzten ekitaldiko aurkezpenen arteko tarteak, eta hain zuzen ere, Kukaikoekin osatutako soka bat eginda irten ziren oholtza gainera Sail Ofizialeko epaimaihaiko kideak, Dea Kulumbegaxvili buru zutela.\nSaria Marion Cotillardi\nAnne Igartiburuk aurkeztu zuen Marion Cotillard aurtengo lehen Donostia saria, eta haren filmografia eta rol entzutetsuak gogora ekartzeaz gain, azken aldian ekoizle lanetan egindako bidea ere aipatu zuen. Hain zuzen ere, zeregin hori izan du Cotillardek Donostian aurkeztu duen Bigger than us dokumentalean.\nCotillardek txalo zaparrada luze eta indartsu bat jaso zuen Kursaaleko agertokira igo zenean. Jose Luis Rebordinos zain zuen han, baina Penelope Cruzen eskutik jaso zuen saria eta baita bi besarkada handi ere. Cruzek adierazi zuen Cotillardek izugarri markatu zuela La vie en rose filmean ikusi zuenean, eta gerora aktore frantziarrarekin lan egin izan duenean «inspiratzailea» izan dela beretzat eta ingurukoentzat «Ontasuna, egia eta magia». Aktore frantziarrak hiru kontzeptu horiek biltzen dituela gaineratu zuen Cruzek. «Sentitzeko erraza da, bai aktore gisa bai gizaki moduan. Magia hutsa da».\nCotillardek, Donostia saria eskertzeaz gain, Bigger Than Us dokumentala aurkeztu zuen, eta filmaren izpiritua hitzetara ekarrita, gizakiak suntsitzeko gaitasuna duela adierazi zuen, baina berriro eraikitzekoa ere bai.\nModu ezberdinetan bada ere, Donostiako Zinemaldiarekin harreman oso estua izan zuten aurten hil diren bi lagunek. Luis Gasca zinemaldiko zuzendaria izan zen 1970eko hamarkadaren amaieran eta hurrengoaren hasieran, eta Bertrand Tavernier, bere aldetik, ohiko bisitaria izen Donostian. Biak omendu zituzten atzoko ekitaldian.\nTavernier Donostian izan zeneko hamaika irudi eman zituzten Kursaalean, eta jarraian, Thierry Freamaux Cannesko Zinemaldiko zuzendaria atera zen oholtzara zinemagile frantziarrari gorazarre egiteko. Ekarri zituen gogora Tavernierrek izan zituen maisuak —besteak beste, Claude Sautet eta Jean Pierre Melville—, eta baita Tavernierrek zinemarekiko izan zuen maitasuna ere. «Goizean hitz egiten zuen zinemaz, eguerdian hitz egiten zuen zinemaz, arratsaldean hitz egiten zuen zinemaz». Tavernierrek maite zuen Euskal Herrira etortzera, eta Donostiakoa munduko zinemaldi handiena zela esaten zuen. Fremaux: «Nik esaten nion: 'Eta Cannes?', eta berak 'Ez, ez, Donostiakoa'.Hemen pozik izan zen».\nAtzoko inaugurazio galan Zhang Yimouren Yi miao zhong / One second Sail Ofiziala ireki duen filma eman zuten, baina horren aurretik Carlos Sauraren Rosa Rosae film laburra ikusi ahal izan zuten Kursaalean bildutakoek, 36 gerrari buruzko lana: Saurak berak azaldu zuen «gerraren umea» izan zela. «Bondbardaketak, jende hila ikusi ditut. Esaten dute ez dela oroitu behar. Baina oroitu behar da ez errepikatzeko». Filmean Jose Antonio Labordeta kantariaren Rosa rosae du abiapuntu eta bidaide zinemagile espainiarrak. «Irudien bitartez argia eman diot kantuari».


Euskara ikasteko Mundukoloreak errefortzu programan 37 neska-mutilek hartu dute aurten parte - Azkoitiko Udala\nEuskara ikasteko Mundukoloreak errefortzu programan 37 neska-mutilek hartu dute aurten parte\nUdalak martxan duen Mundukoloreak programaren bidez, hezkuntza zentrotik kanpo, LH eta DBHko ikasleei euskara ikasteko errefortzu eskolak ematen zaizkie arratsaldero. Programa azken bi urtetan kanpotik Azkoitira bizitzera etorri diren ikasleei zuzendua dago eta helburua da gaztetxoak lehenbailehen euskara ikastea D ereduko hezkuntza sisteman integratzeko.\nAurtengo ikasturtean 37 neska-mutilek hartu dute parte programan. LHko 20 lagunek eta DBHko beste 17 pertsonek.\nIkastetxeen eskaerari erantzunez jarri zuen Udalak martxan Mundukoloreak programa eta AEKrekin elkarlanean gauzatzen du, Mari Jose Arregi Euskara zinegotziak azaldu bezala. Gaur ikasturteko balorazio bilera egin dute eta Euskara zinegotzia haur etorkinen gurasoekin bildu da haien iritzia jasotzeko eta programa nola hobetu daitekeen denen artean jorratzeko. Bileran izan dira Floreaga Ikastetxeko, Xabier Munibe Ikastolako, Azkoitia BHIko eta AEK-ko arduradunak ere.\nGurasoei umeekin egiten duten lanaren inguruko xehetasunak eman zaizkie. Izan ere, hilero proiektu bat lantzen dute euskara ikateko. Munduko eta bertako errezetak, munduko eta Azkoitiko jolasak, antzerki obrak, ipuinak, e.a.\nMundukoloreak programan parte hartu duten ikasleek diploma bana jaso dute. Mailaren arabera, batzuetan “Euskaraz bizitzeko gai zara” irakur daiteke eta besteetan, “Euskaraz bizitzeko bidean zara”.\nGurasoak oso eskertuta agertu dira eskaintzarekiko eta eurek euskaraz ikasteko dituzten aukeren inguruko informazioa ere eskatu dute. Denek antzeman dute euren semeak edo alabak egindako aurrerapena hizkuntzaren ulermen edota erabilera mailan.\nProgramaren helburua, nola ez, bada baita gurasoak ere euskarara erakartzea eta euskararen erabilerarekiko jarrera positiboa izatea, Mari Jose Arregi zinegotziak azaldu bezala, “Azkoitia oso herri euskalduna delako eta hizkuntzak integraziorako bidea zabaltzen duelako”.


Lauaxeta Sariak banatu dira, enpresei begira ~ Blog de Petronor\nLauaxeta Sariak banatu dira, enpresei begira\n30.11.17 Joseba Arruti No hay comentarios\nLan munduan euskararen erabilera gehitzeari ekin dioten Bizkaiko bost enpresak jaso dute astearte honetan Ohorezko Lauaxeta Saria Unai Rementeria Ahaldun Nagusiaren eskutik. EIKA, Batz, Maier eta Cikautxo elkarte kooperatiboei eta Industria de Turbo Propulsores ITP sozietate anonimoari eman zaizkio, zehazki. Poesiaren atalean saritua Amaia Iturbide Mendinueta izan da, eta ikus-entzunezkoetan, aldiz, Iban Gonzákez Pagalday. Honela mintzatu zaie irabazleei Rementeria banaketa ekitaldian: "Balio erantsia eskaintzen dauen industria eta enpresa barritzaileak eta modernoak ditugu. Eta euskara erabiltzeak ere balio erantsia emoten deutso zuen egitekoari. Kalitatea eta lehiakortasunean irabazia emoten dauela uste dot, zinez. Euskarak gehitu egiten dauela esan nahi dot. Bere hizkuntza zaintzen dauen enpresa bat, arima dauen enpresa bat da. Eta, hori, mundu globalizatu honetan gero eta estimatuagoa da".\nNahiz eta asko diren Bizkaian euskararen aldeko apustu sendoa egin duten denetariko enpresa eta lantegiak, horietako bost saritu ditu honakoan Aldundiak, euren ibilbidea beste askorentzat eredugarri izan daitekeelakoan. Sari honen bitartez, Aldundiak euskararen geroa bermatzeko hain funtsezkoa den lan arloan hizkuntzaren aldeko ekimenetan aitzindari eta eredu izateaz gainera, benetan euskararen aldeko apustuari eusten diotenak saritu gura izan ditu. Ildo horretatik, Ahaldun Nagusiak konpromiso publikoa hartu du euskararen bizi indarra sendotzen jarraitzeko. Abenduaren 3an, urtero legez, Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzen da, eta horren haritik banatu dira sariok ere.\nEnpresez gain, poesiaren eta ikus-entzunezkoen arloetan izan da irabazlerik. Lehenengoan, 35 urtetik gorakoen Lauaxeta Saria 'Dorrearen eta penduluaren arteko ituna' poema bildumaren egile Amaia Iturbidek jaso du. Eta bigarrena, aldiz, 'Ama nora goaz' ikus-entzunezkoaren zuzendari Iban Gonzálezek. Sarion eskutik, euskara eta euskal kultura sustatu, zabaldu eta normaltzeko nabarmendu diren pertsonak, taldeak eta erakundeak publikoki aintzatesten dira.\nIkus-entzunezkoari dagokionez, epaimahaiaren berbetan, 'Ama nora goaz' kontatu beharreko istorioa da, gerra oso gutxitan kontatu delako emakumeen ikuspuntu eta bizipenik. Ederto uztartzen ditu plano erreala eta sinbolikoa, oroimen kolektiboak ahanzturaren aurka daukan ahalmena azpimarratu eta, era berean, sentipenei lehentasuna ematen dielako, bai begiraden indarra agerira ekarriz eta baita dantza sentipen horien metafora legez erabiliz.\nPoema liburuari buruz, ostera, sinbologia sendoaz eraturiko bere kode propioa duela azpimarratu dute epaimahaia osatu dutenek. Bere-bereak dituen irudi eta ezinegonen ondotik, atalkako begirada zatikatua nabarmentzen ei da bere mundua bereganatzeko eran: atzean utzitako lorratzak, gauzek nornabakoan landuriko zantzuak, paisaia urrunak zein hurbilak eta garaikideak. Atal guztiak dotorezia handiz elkartzen ditu egileak, puzzle edo mosaiko modura, beti arteari eta mitologiari loturiko aipamenak alde batera utzi barik.\nLauaxeta Sarien aurtengo irabazleak, Bizkaiko Foru Aldundiko agintariekin. (Argazkia: Bizkaiko Foru Aldundia)


«Ez gara supergizonak; ondo prestatuta, edonork egin dezake ironman bat» | EIBZko liburutegia\n«Ez gara supergizonak; ondo prestatuta, edonork egin dezake ironman bat»\n2015/12/09 -n liburutegia-kargitaratuta\nJulen Etxeberria / 2015-12-08 / 1.683 hitz\nEz dela burdinazkoa dio behin eta berriro, baina 39 urte bete berritan, ez dauka oraindik erretiroa hartzeko inolako asmorik. «Urte batzuetarako erregaia badut oraindik. Gainera, azken urteak nire ibilbideko onenak izan dira», aitortu du.\nGasteiz inguruan egindako mendi bueltak dira Eneko Llanosek (Gasteiz, 1976) dauzkan lehen kirol oroitzapenak. «Han joaten ginen etxeko guztiak: gurasoak —Jose Maria Llanos eta Rosa Maria Burguera— eta hiru anaiok elkarrekin —Hugo, Hektor eta Eneko—. Udan ere sekulako ibilaldiak egiten genituen Pirinioetan. Izugarri gozatzen genuen mendian», gogoratu du. Igeriketa eta judoa ere egin zituen gaztetan, baita pilotan jokatu ere. Hain zuzen ere, pilota utzi zuen 16 urterekin triatloian serio hasteko. Pilotari on bat geratu zen bidean? «Ez dut uste etorkizun handia izango nuenik. Pilota gogor jo bai, baina besterik ez nuen egiten», aitortu du barrez. Auskalo Euskal Herriak pilotari on bat galdu duen edo ez, baina argi dagoena da triatloilari bikain bat irabazi duela.\nHotza dago Gasteizen. Ez da garai aproposa entrenatzeko.\nBada, ez. Halere, lasai nabil oraindik. Apiril-maiatz aldera lehiatuko naiz denboraldiko aurreneko probatan.\nDuela bi hilabete eskas amaitu zenuen denboraldia, Hawaiiko Ironmanarekin, Munduko Txapelketarekin. Halako proba gogor batean parte hartu ondoren, derrigorrez atseden hartu beharra dago.\nGutxienez, bi aste, eta Hawaiikoaren kasuan, sasoiko azken proba izanik, oraindik eta gehiago. Hilabete inguru egon nintzen ia ezer egin gabe, baina jada badaramatzat aste batzuk entrenatzen; hori bai, lasai, estutu gabe.\nKosta egiten da halako proba batek eragiten duen tentsioari eta nekeari buelta ematea?\nBai, kostatzen da. Lehen bi asteak pasatuta, uste duzu jadanik buelta eman diozula, baina mugitu bezain laster konturatzen zara ez duzula nekea oraindik gainetik kendu. Nik, adibidez, hilabete inguru behar izaten dut.\nZintzo erantzun: nola iritsi zinen helmugara?\nTxiki-txiki eginda. Hala ere, iritsi izan naiz okerrago. Aurten, erritmo txikiagoan korritu zen maratoia, eta horrek izango zuen zerikusirik.\nHawaiikoa da ironmanik gogorrena?\nEdozein ironman bete-betean eginda, oso gogorra da. Gainera, badira gogorrago egin dezaketen faktoreak: ibilbidea, eguraldia… Hawaiikoari dagokionez, izugarrizko lehia dago. Ez da harritzekoa, Munduko Txapelketa da, eta munduko onenak aritzen dira han. Hori gutxi ez, eta eguraldiak are gehiago gogortzen du egin beharreko lana: bero handia egiten du, eta hezetasuna ere oso handia da. Horregatik guztiagatik izan daiteke Hawaiikoa ironmanik gogorrena.\nHala ere, denok nahi duzue han lehiatu kosta ahala kosta. Hain da berezia?\nTriatloilari bat handi egin dezakeen ironmana da. Gozamena da han lehiatzea.\nGoza al daiteke igerian ia lau kilometro, bizikletan 180 eta korrika 42 pasatxo eginda?\nHarrigarria badirudi ere, bai, goza daiteke. Baina, erne, geure gozamena ez da jendeak pentsa dezakeen gozamen hori.\nNolakoa da, bada?\nBada, zeure burua ahalegin betean, sufritzen, sumatzea, eta aldi berean oso azkar zoazela sumatzea. Agian, kirola egiten ez duen norbaiti oso arrotza egingo zaio sentsazio hori, baina benetan da ederra.\nIronmanak deitzen dizuete. Halakoak zarete, burdinazkoak?\nEz. Mito asko dago horren inguruan. Ironman baten helmugara joanez gero, lasai-lasai ikus dezakezu 18 urteko gazte bat, 80 urteko edadetu bat edo elbarritu bat. Bakoitzak bere erritmora lortzen du helmugaratzea. Proba gogorra da, noski, baina, ondo prestatuz gero, edonork egin dezake ironman bat. Ez gara ez supergizonak, ez superemakumeak.\nBaina zuk zortzi orduren bueltan egiten duzu ironman bat. Hori ez dago edonoren esku.\nBaina ni profesionala naiz, eta makina bat urte daramat honetan. Ezin da alderatu. Adibidez, nik egiten dudan prestaketa.\nZenbat entrenatzen zara?\nEz dut eguneroko zehatz bat, sasoiaren araberakoa da. Baina, normalean, egunero lau ordutik seira entrenatzen naiz. Hala ere, badira garaiak zazpi orduz entrenatzen naizela.\nEguneroko gogorra da hori.\nBai, eta motibazioa behar da. Gasteizen, neguan, adibidez, badira egunak leihotik begiratzen duzula eta zeure burua konbentzitu beharra duzula kalera irten eta egurrean hasteko. Hastea izan ohi da gogorrena, baina, behin hasita, eramangarria da.\nHorregatik duzu bigarren etxea Lanzaroten (Espainia). Goxo-goxo entrenatzen da han, ezta?\nNeguan egonaldiak egiten ditut han. Eguraldi oso ona egiten du, eta oso erosoa da entrenatzeko. Hango eguraldi onak aukera ematen dit prestaketa ez eteteko.\nEntrenatzea bezain funtsezkoa da atseden hartzea?\nZalantzarik gabe. Entrenatzen gastatutako indarrak ez badituzu berreskuratzen, alferrik ari zara lanean. Nekea pilatuz doa, eta gero eta arrisku handiagoa dago min hartzeko. Gogor entrenatu beharra dago, baina ondo atseden hartu eta elikatu beharra dago ere.\nElikadura aipatu duzu. Arrautzak eta esnekiak jaten dituen barazki jalea zara zu.\nHala da, aspalditik, gainera, duela hogei urte baino gehiago.\nOhikoa da hori zure kirolean?\nEz. Badira kirolariak barazki jaleak direnak euren errendimendua hobetzeko. Ni arrazoi etikoengatik naiz barazki jalea. Aspaldi erabaki nuen ez nuela animaliarik jango, eta horregatik ez dut jaten ez haragirik, ez arrainik.\nErabaki horrek eraginik izan du zure errendimenduan?\nEz, gainera, triatloian serio hasi aurretik jada nintzen barazki jalea, eta nire kirol ibilbidean lortu ditudan emaitzek agerian uzten dute horrek ez didala inolaz ere kalterik egin. Aitzitik, sinetsita nago mesede egin didala. Horregatik, oso argi dut berdin-berdin jarraituko dudala. Oso kontsekuentea naiz hartzen ditudan erabakiekin, eta hau, niretzat, oso erabaki garrantzitsua da.\nHalako proba gogor eta bakarti bat izanik, gorputza bakarrik ez, burua ere entrenatu beharra dago.\nBurua funtsezkoa da. Ezer gutxi egin daiteke buruak ezetz badio.\nEta nola entrenatzen da burua?\nEgia esan, nik ez dut espresuki arlo hori lantzen. Entrenamendu fisikoa egiten dudanean, aldi berean entrenatzen dut ere arlo psikologikoa: adibidez, nola kudeatu garai txarrak, nola gainditu… Psikologia liburuak irakurtzen ditut noiz edo noiz, edonon topa daitekeelako mesede egin diezazukeen zerbait. Espresuki landu ez izanagatik, garrantzi handia ematen diot arlo psikologikoari.\nBakarrik entrenatzen eta lehiatzen zara zu. Onerako edo txarrerako?\nOnerako eta txarrerako. Taldean entrenatzea askoz erosoagoa da, ia ez duzu behar motibaziorik. Niri gustatzen zait taldeka aritzen zarenean sortu ohi den lehiarako grina hori. Bakarrik, ordea, kosta egiten da motibazioa topatzea, eta halakoetan oso garrantzitsua da diziplina zorrotza izatea. Nik oso argi dut lehiatzerakoan ez dudala inor ondoan izango, laguntzen. Egoera hori, entrenatu ezean, garesti ordain dezakezu gero.\nLehiatzen zarenean zertan pentsatzen duzu?\nLasterketan, beste ezertan ez: non sufri dezakedan, non erasoa jo…\nEta entrenatzen zarenean?\nOrduan bai joaten zaidala burua, betiere entrenamendua oso berezia ez bada. Baina lan saio lasai eta luze batean edozertaz hausnartzeko astia duzu: iraganaz, orainaz, etorkizunaz…\nIgerian, bizikletan ala korrika. Hiru diziplina horien artean non nabarmentzen zara?\nBakar batean ere ez [barrez]. Hori da nire indargunea: hiru diziplinatan moldatzen naizela ondo, ez dudala gorabehera askorik batean edo bestean arituta.\nUrteekin presioa hobeto eramaten ikasten da.\nBai eta ez. Nik ikasi dut lehiaketatan lasaiago egoten, baina ezin dut saihestu lehiaketa garrantzitsu baten atarian urduri egotea. Presioa, nerbioak eta zalantzak beti daude presente. Ikasten duzuna da horiek guztiek kalte egin ez diezazuten.\n39 urte egin berri dituzu. Noiz arte duzu asmoa lehiatzen jarraitzeko?\nOndo ikusten dut neure burua, orain hiruzpalau urte baino hobeto. Ez dut txakalaldirik nabaritu, eta ez dut lesio larririk izan. Garrantzitsuena da buruak agintzen dizunari kasu egitea, eta gaur-gaurkoz, neure buruak esaten dit jarrai dezakedala oraindik urte batzuetan lehian.\n«Lehen gozatzen ez nuen gauzekin gozatzen dut orain». Zuk esana da.\nEta hala da. Hogei urte pasatxo daramatzat mundu honetan, eta jada gaztetan zirrara sorrarazten zizkidaten gauza batzuk jada ez didate zirrara sorrarazten. Aldiz, gehiago baloratzen ditut lehen ia garrantzirik ematen ez nien beste gauza batzuk. Adibidez, gaztetan, emaitza ona lortzea zen buruan nuen gauza bakarra, eta emaitza txarra lortuz gero, dena zen txarra. Orain, ordea, ikasi dut esperientzia guztietatik, onak edo txarrak izan, ikas daitekeela zerbait.\nAita izan zara duela bi urte eskas. Horrek aldatu zaitu ere bai?\nGoitik behera. Egunerokoa aldatu zaigu etxean, pentsatzeko modua… Jada ez gara emaztea eta biok bakarrik, Jon ere dago, zaindu egin behar dugu, hezi… Bizitza aldatu zaigu, baina hobera, askoz hobera. Beste motibazio bat dugu orain etxean.\nBikotekidea ere puntako triatloilaria duzu: Ruth Brito. Horrek mesede egiten du?\nIzugarri. Biok oso ondo ezagutzen dugu triatloiaren mundua, eta badakigu zenbat sakrifizio egin behar diren, noiz egon behar duen ondokoak lasai, noiz behar duen babesa… Gure kasuan, mesede handia da biok triatloilariak izatea. Ikusten ditut bikoteak, non bietako batek ez duen puntako kirola egiten, eta horrek tentsioa areagotzen du euren artean. Gurea, noski, ez da bikote perfektua, eta baditugu une ez horren onak, baina, oro har, mesede egiten digu biok triatloilariak izatea.\nTxirrindulariek eta autoetako eta motoetako gidariek aitortu ohi dute seme-alabaren bat izatean gehiago ematen diotela balaztari. Zure kasua ere bada?\nBai. Arriskua ikusten dudan bakoitzean etortzen zait burura jada ez nagoela ni bakarrik munduan, etxean beste bi ditudala. Saihetsezina da. Zorionez, txirrindularitzarekin edo motor kirolekin alderatuta, triatloian ez dago horrenbesteko arriskurik.\nEtxekoak aipatuta, zenbateko garrantzia izan du zure kirol ibilbidean Hektor anaiak?\nFuntsezkoa izan da. Harengatik hasi nintzen ni triatloian, hura ikusita. Urte askoan eskutik joan ginen, entrenatzen, lehiatzen, berak erretiroa hartu zuen arte.\nGogoratzen duzu lehen triatloi hura?\nOso oroimen txarra dut, baina bai, gogoratzen dut triatloi batean lehiatu nintzen lehen aldia. Suancesen izan zen (Espainia), 1993an. Aurretik banituen duatloi batzuk eginda, eta inguruan banituen eskarmentua zuten lagun asko. Esperientzia polita izan zen, bestela ez nuen jarraituko.\nAzkar hasi zinen nabarmentzen. Horrela iritsi zinen Sydneyko Olinpiar Jokoetara lehenbizi, eta Atenaskoetara gero. Zer-nolako esperientziak izan ziren?\nEmaitzak ez ziren onak izan, bareak heldu ninduen bietan: Sydneyn, 23. postuan amaitu nuen, eta Atenasen, 20. postuan. Halere, Olinpiar Jokoetan egon ohi den maila kontuan hartuta, ez dira oso emaitza txarrak. Bien artean, Sydneykoarekin geratzen naiz. Lehen aldiz izan zen triatloia olinpiar kirola, eta niretzat ohorea da hor egon izana. Giro ederra izan zen, eta zenbait unetan oilo-ipurdia jarri zitzaidan.\nAustralian amaitu zenuen lehen ironmana ere, 2005eko azaroan. Aurreko hiru ahaleginetan, halere, ez zinen gai izan helmugara iristeko.\n2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetatik bueltan erabaki nuen triatloitik ironmanera pasatzea. Eta horri begira hasi nintzen jo eta ke lanean. Hastapenak zailak izan ziren, kosta egin zitzaidan distantzia berrira egokitzea. Lehen hiru ahaleginak, gainera, ustelak izan ziren. Iritsi zen une bat pentsatu nuena ironmana ez zela niretzako proba. Baina Australian lortu nuen bigarren postu horrek konfiantza handia eman zidan. Mugarri izan zen.\nIzango dituzu egun kutunak hogei urte pasatxoko kirol ibilbidean, ezta?\nZorionez, asko ditut. 2008an, Hawaiiko Ironmanean, Munduko Txapelketan, bigarren izan nintzenekoa da horietako bat. Urtebete lehenago Lanzaroteko Ironmana irabazi nuenekoa da beste bat. 2003an distantzia luzean Europako txapeldun izan nintzenekoa ere berezia izan zen, ezustea izan zelako. Baina guztietan bereziena 2012an Gasteizen jokatu zen Munduko Triatloi Txapelketa izan zen. Izugarria izan zen hiri osoa triatloira begira ikustea, milaka zale kalean… Pena izan zen bigarren postuarekin konformatu behar izana, baina oroitzapen bikaina dut egun horretaz.\nKategoria Berria egunkaria, D eredua, DBH 3. eta 4. mailak, Elkarrizketa, Euskara, Gorputz Hezkuntza, Kirola, etiketak Eneko Llanos, Ironmana, Julen Etxeberria, Triatloia by liburutegia. Gorde lotura.


Irutxuloko Hitzaeuskara Archives - Page 2 of 82 - Irutxuloko Hitza | Page 2\nJosean Abecia: «Euskaraz bizitzeko apustua egin dut»\nby Irati Salsamendi\t- Urr 19, 2018\nEgian bizi den arren, Altzako Altza Hadi! batzordeko kidea da Josean Abecia (Egia, 1976). Ogibidez diseinatzaile grafikoa da eta Euskaraldian Donostiako hamaikakoaren parte izango da, ‘ahobizi’ gisa. Zer da euskara zuretzat? Euskara da bizitzeko aukeratu dudan...\nEuskararen ofizialtasuna aldarrikatzeko manifestazioarekin bat egiteko eskatu dute\nby Irutxuloko Hitza\t- Urr 17, 2018\nUrriaren 27an euskararen ofizialtasunaren aldeko manifestazioa egingo dute Iruñean. Kontseiluak deitu du martxa Behingoz lelopean. Hain zuzen, euskararen ofizialtasuna Nafarroa osoan berma dadila eskatuko dute. Donostian ere manifestazioarekin bat egin dute hainbat pertsona eta eragilek. Bulebarrean...\nby Irutxuloko Hitza\t- Urr 16, 2018\nEgian euskaraz bizi nahi dugulako egitasmoak bideo berri bat sareratu du. Euskararekiko dauden aurreiritzien ingurukoa da. Ikusi duzu?...Read More\n[Bideoa] Harkaitz Canoren azken aurreko manifestua ezagutzen duzu?\nby Irutxuloko Hitza\t- Urr 13, 2018\nHamar urte bete ditu Euskara ala ezkara zikloak. Elgoibarko Izarra euskaltzaleen topaguneak eta Elgoibarko Udalak elkarlanean antolatzen dute, Gotzon Garateren omenez. Aurten kulturgintzaren inguruan aritu dira, eta 21 kulturgilek parte hartu dute; tartean, Harkaitz Cano idazleak. Azken...\nAltzan kalera atera dira auzotarrak Euskaraldian parte hartzera gonbidatzeko\nby Irutxuloko Hitza\t- Urr 8, 2018\nBizarrain euskara elkarteko kideak kalera irten ziren larunbatean auzotarrak Altza (h)adi egitasmoan eta Euskaraldian parte hartzera gonbidatzeko. Mahaia Herreran ipini zuten, herritarrek euskara sustatzeko bi egitasmoetan izena eman zezaten. Goiza Herrerako Euskaraldiko hamaikakoa osatzen duten kideen...\nMikel Irazusta: “Euskara bizitzeko hartzen dugun erabaki bat da, jarrera bat”\nby Irati Salsamendi\t- Urr 8, 2018\nEuskaraldian Donostiako hamaikakoaren parte izango da Mikel Irazusta Irazusta (Gros, 1996), ahobizi gisa. Ikus-entzunezko komunikazioa ikasten ari da Grosekoa eta gidoiak idazteko zaletasunak bultzatu zuen, beste kide batzuekin batera, Barrexerka taldea sortzera. Euskaraz sortutako umoreari bide...\nEuskarazko literatura plazaratzeko asmoa indartu dute\nby Inaxio Esnaola\t- Urr 5, 2018\nEgiako literatur solasaldien bigarren denboraldia abiatu dute. Hilero liburu bat irakurriko dute, eta hilabeteko azken asteazkenean elkartuko dira Egiako kultur etxean. Irakurzaletasuna bultzatu eta euskarari presentzia ematea dute helburu Egiako literatur solasaldiek. Martxoan abiatu zuten egitasmoa...\nXila Pihlstrom: “Euskara tresna garrantzitsu eta erabilgarri bat da niretzat”\nby Iñaki Agirre\t- Urr 3, 2018\nXila Pihlstrom finlandiarrak 26 urte daramatza Euskal Herrian bizitzen. Suomitar elkarteko kide gisa, Finlandia eta Euskal Herriko kulturen arteko zubiak eraikitzen lagundu duen euskara-suomiera hiztegiaren sorreran hartu du parte. Euskaraldiak euskaraz hitz egiteko ohitura zabaltzen lagunduko...\nby Iñaki Agirre\t- Ira 28, 2018


Talentua ez ezik, konpromisoa | Kirola | Berria\nSOSLAIA. Luis Scola\nTalentua ez ezik, konpromisoa\nHOW HWEE YOUNG / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nBaskoniaren ikurretako batek, Luis Scolak (Buenos Aires, 1980), saskibaloia utzi du. Kantxatik bulegora doa. Bere azken taldeko, Vareseko, kontseilari ordezkaria izango da hemendik aurrera.\nKirol mailan haren lorpenik handiena 2004ko Atenaseko Olinpiar Jokoetan lortutako urrea izan da. 1998an fitxatu zuen Baskoniak. Bere izaera lehiakorragatik eta kalitateagatik, Buesa Arenako zaleen kutun bihurtu zen. ACB liga bat, hiru Espainiako Kopa eta hiru Superkopa irabazi zituen. Gainera, 2005, 2006 eta 2007ko Euroligako Lauko finalak jokatu zituen.\nBaina ezin zion NBAn jokatzeko ametsari uko egin. Houstonen, Phoenixen, Indianan, Toronton eta Brooklynen jokatu zuen. Hamar sasoi, 780 partida eta hamabi puntu lehiako batez beste. Txinako bi urteak eta gero, Europara itzuli zen, Milanera. Italiarrekin gertu izan zuen berriz Buesa Arenan jokatzeko aukera, baina ezin izan zuen COVID-19agatik.


Dommartin-lès-Toul - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKantonamendu canton of Toul-Nord\nChaudeney-sur-Moselle, Gondreville, Toul eta Villey-le-Sec\n1.962 (2018ko urtarrilaren 1a)\n991 (%50.5) 993 (%50.6)\nDommartin-lès-Toul Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 1.956 biztanle zituen.\n2007an Dommartin-lès-Toul udalerrian erroldatutako biztanleak 1.956 ziren. Familiak 737 ziren, horien artean 161 pertsona bakarrekoak ziren (63 bakarrik bizi ziren gizonak eta 98 bakarrik bizi ziren emakumeak), 235 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 290 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 51 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 795 etxebizitza zeuden, 743 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 683 etxeak ziren eta 108 apartamentuak ziren. 743 etxebizitza nagusietatik 588 bere jabearen bizilekua ziren, 145 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 30 etxek bi zituzten, 86 etxek hiru zituzten, 212 etxek lau zituzten eta 411 etxek bost zituzten. 584 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 312 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 365 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nDommartin-lès-Toul udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.282 ziren, horien artean 913 aktiboak ziren eta 369 inaktiboak ziren. 913 pertsona aktiboetatik 853 lanean zeuden (447 gizon eta 406 emakume) eta 60 langabezian zeuden (19 gizon eta 41 emakume). 369 pertsona inaktiboetatik 144 erretiraturik zeuden, 131 ikasten zeuden eta 94 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Dommartin-lès-Toul udalerrian 748 unitate fiskal zeuden, 1.995,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.352 euro zen.\n2007an zeuden 112 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 54 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 tintoreria.\n2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak eta 2 lore-dendak ziren.\n2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.\nToul (1,8 km)\nChaudeney-sur-Moselle (1,9 km)\nPierre-la-Treiche (3,4 km)\nGondreville (4,6 km)\nBicqueley (4,8 km)\nPagney-derrière-Barine (5,2 km)\nVilley-le-Sec (5,3 km)\nBruley (5,9 km)\nGye (6,0 km)\nBNF: 15264236z (data)\nOrriaren azken aldaketa: 18 urria 2021, 11:28.


Harrapatu eklipsea zure smartphonearekin — Gaztezulo\nHarrapatu eklipsea zure smartphonearekin\nHarrapatu eklipsea zure smartphonearekin Abuztuaren 21ean eguzki eklipse totala biziko dugu. Zure sakelako telefonoko kamerarekin erretratatu nahi baduzu, egin jaramon ondorengo aholkuei: https://www.gaztezulo.eus/albisteak/harrapatu-eklipsea-zure-smartphonearekin https://www.gaztezulo.eus/albisteak/harrapatu-eklipsea-zure-smartphonearekin/@@download/image/Smartphone_eclipse.jpeg\nAbuztuaren 21ean eguzki eklipse totala biziko dugu. Zure sakelako telefonoko kamerarekin erretratatu nahi baduzu, egin jaramon ondorengo aholkuei:\nDatorren astelehenean erabateko eguzki eklipsea izango dugu, historikoa, ez baita halakorik errepikatuko 2019ko uztailaren 2ra arte. Batez ere Estatu Batuetan izango da ikusgarria, horregatik batailatu dute ‘Amerikar Eklipse Handia’ izenaz, eta gehienez bi minutu eta 40 segunduz luzatuko da. Europan partzialki bakarrik ikusiko dugu.\nArgazkilari profesionalek urteak daramatzate halako fenomenoak argazkitan ahalik eta fidelen eta modu ikusgarrienean jasotzeko teknikak fintzen, ez baita gauza erraza. Hala ere, badira zenbait irizpide, egunsentiak eta ilunabarrak erretratatzeko ere lagungarriak izan dakizkizukeenak.\nBaliteke data berezi honek zu leku egokian harrapatu izana baina eklipsea erretratatzeko smartphonea besterik ez izatea eskura... Hala bada, kontuan izan telefono guztietako kamerak ez direla berdinak eta badirela zenbait modelo honetarako bereziki egokiak. Antza, iPhone 7, Google Pixel, Samsung Galaxy S8 eta OnePlus 5 telefonoek dituzte halako argazkiak egiteko kamera egokienak.\nZure smartphonea behar bezala konfiguratu:\nFlasha eta enfoke automatikoak desaktibatu. Bestela, telefonoa eklipseari begira jarri bezain pronto, autoenfokatzen ahaleginduko da, kateatuta geratuko da eta... agur argazki desiratua!\nEsposizioa murriztu. Egungo telefono gehienek kamera barrura sartzen den argi kopurua kontrolatzeko aukera eskaintzen dute.\nIragazki bat jarri. Sinpleena, kameraren lentea eguzki-iragazki batekin estaltzea da. Hartara, lentea babesteaz gain, eguzki-diskoa modu garden eta argiagoan erretratatuko dugu.\nTripodea erabili. Ez dio axola txikia bada ere. Garrantzitsuena sendoa izatea da eta, jakina, oinarri lau batean ezartzea. Emaitza askoz hobea izango da.\nLente extra bat erabili. Gure mugikorretako kamerek defektuz dakarten zoomaren gaitasuna mugatua da. Argi-koroaren detaileak harrapatu nahi badituzue, lente extra bat jartzeak lagunduko dizue.\n“App baten laguntza edukitzea ondo legoke” pentsatu baduzu... zorionekoa zara! Total Solar Eclipse 2017 aplikazioa sortu dute, eta Android nahiz Apple-erako eskuragarri dago jada.\nEta noski... kokapen egokia bilatu. Lainorik gabeko zeru-tartea aukeratu, hiriko argi artifizialetatik urrun. Zauden lekuan zaudela, eklipsea erabatekoa nahiz partziala izan, gogoratu ilargiak ez duela inongo momentutan eguzkitiko argia zeharo estaliko eta, beraz, komeni da betaurreko bereziak janztea.\nNASAren AHOLKU GEHIAGO


Arartekoa: "Berdintasunezko alardeari erakunde babesa emateko neurriak hartzen jarraitu behar da" : Bidasoko Hitza\nArartekoa: "Berdintasunezko alardeari erakunde babesa emateko neurriak hartzen jarraitu behar da"\nArartekoaren ordezkari bat biharko alarde parekidean izango da. Erakundeek berdintasunaren aldeko urratsak egin behar dituztela nabarmendu du.\nArartekoaren ordezkari bat izango da parekideari harrera egiten.\nBihar Irunen bi alarde egingo dituzte. Bat parekidea, bestea ez. Parekidearen defentsan oharra kaleratu du Manuel Lezertua Arartekoak, erakundea pertsonen eskubideak defendatzeko sortu zela oroitaraziz eta nabarmenduz “berdintasunezko alardeari erakunde babesa emateko neurriak hartzen” jarraitu behar dela, haren ustez, “gure bezalako demokrazia aurreratu batentzat, gizarte eta giza harremanak berdintasun printzipioan” oinarritu behar direlako. Arartekoaren ondokoa, Julia Hernandez, bihar alarde parekideari harrera egiten egongo dela adierazi du, aldi berean, Lezertuak. Arartekoak adierazi du konprometitua dagoela emakumeen eskubideak eta eguneroko bizimoduan horiek bermatzen ahalegintzen direnenak defendatzearekin. Eta herritar guztiak barne hartuko dituen jai bateranzko bidea garbitzen lagunduko duen ekinaldi edo proposamen ororen alde dagoela adierazi du, eta bide hori erakundeek egin behar dutela oroitarazi du. Horregatik, Irunen ere “bizikidetza bide harmoniatsuak” sustatzeko prest agertu da Arartekoa, “bertako agintariekin eta alardeen agintariekin batera, horiek funtsezko aktoreak baitira eremu horretan”. Iraganako hausturak gainditu nahi dituzten borondate oneko pertsona guztiekin lankidetzan aritzeko nahia agertu du hein berean.


Emakumeen langabezia tasa gizonena baino txikiagoa da lehen aldiz | Ekonomia | Berria\nEmakumeen langabezia tasa gizonena baino txikiagoa da lehen aldiz\nAraba, Bizkai eta Gipuzkoako datua da, Sara de La Rica ekonomistak emana. Enpleguaren hazkunde ia osoa zerbitzuetan gertatu da\nEmakume bat, zerbitzari lanetan, artxiboko irudi batean. NACHO GALLEGO / EFE\nIseak fundazioak eta haren buru Sara de la Rica ekonomistak gaur jakinarazi dituzte Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako enpleguari buruz hiru hiletik egiten duten txostenaren azken datuak. Uztailetik irailerako enpleguaren bilakaerari so, nabarmentzeko datua da lehen aldiz erkidegoan emakumezkoen langabezia tasa (%9,1) txikiagoa dela gizonezkoena baino (%9,7). Izan ere, gizonezko okupatuen kopurua ia bere horretan gelditu da, baina 17.000 emakume okupatu gehiago zenbatu dira urte hasieratik. Hala ere, oraindik gizonezko gehiago daude lanean, eta emakumeak okupatuen %47,3 dira.\n22.000 langabe gutxiagorekin, langabezia tasa %10etik beherakoa da: %9,42. Hala ere, jaitsiera horretan 25 urtez azpiko gazteen langabeziaren jaitsiera handia azpimarratu dute Sara de la Ricaren txostenean. «Oraindik ere tasa handia da, %26 ingurukoa. Baina joera aldaketa iragartzeko bidea ematen digute langabezia tasaren jaitsiera sendoak eta azken urtean gazteen enpleguan antzemandako igoerak; eta joera aldaketa oso positiboa eta beharrezkoa izango da Euskadiko enplegua gaztetzeko».\nEpe luzeko langabeetan ere joera positiboa antzematen da txostenean. Azken hamabi hilabeteetan zenbatutako 22.000 langabe gutxiago horietatik 17.000k denbora luzea zeramaten langabezian. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, iraupen luzeko langabeziaren tasak eskasagoak dira oraindik ere inguruko lan merkatuetakoak baino, baina txostenaren egileek «joera aldaketa» ikusi dute azken datu horrekin.\nEdonola ere, sortutako enpleguaren kalitateari begira, azken hilabeteetan sortutako enplegu ia guztia aldi baterakoa izan da. Azken hilabeteetan sortutako enpleguen %91 aldi baterakoak izan ziren, eta erkidegoko behin-behinekotasun tasak gora egin du %24tik %25,7ra. 18.800 kontratuetatik soilik 1.652 izan dira finkoak. «Erritmo honetan, behin-behinekotasun tasa denbora gutxian itzuliko da krisi aurreko tasetara. Euskadik 2008ko hirugarren hiruhilekoan izan zuen behin-behinekotasun tasa handiena, %27,7koa».\nAldi baterako kontratu berri horien artean gehien-gehienak, hori bai, lanaldi osokoak izan dira. Lanaldi partzialen jaitsieraren arrazoia jarduera ekonomikoaren suspertzea dela azaldu du Iseaken txostenak. «Lan ordu gehiagoko kontratazioaren beharra areagotzen duen dinamismoaren isla da».\nSektoreen bilakaerari begira, azken urtean sortutako enplegu guztiak zerbitzuen alorrean eratu dira 24.000 lanpostu gehiagorekin. Industrian, berriz, joera kaskarra darama enpleguak, 8.000 lanpostu galduta. Txostenaren arabera, eraikuntzako enplegu kopuruetan ez da izan aldaketa esanguratsurik Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Nekazaritzaren sektoreak, orotara soilik 10.000 enplegu hartzen dituela ere azpimarratu du.


Jalamandrukiren zain - Diario de Noticias de Navarra\npor bixente serrano izko 09.02.2020 | 17:55\nEta badirudi perspektiba horretan hasi dela Chivite elkarrizketetan. Foru hauteskundeen emaitzak ikusi berri, presaka idatzi nuen artikulu labur bat Argia aldizkarirako, berehala plazaraturikoa edizio digitalean eta aste berean paperezkoan, hasiera honekin: "Esparzari eskertu beharko ote diogu PSN ez batzea Navarra Sumarekin"? Galderaren atzetik, susmo erraza: Chivitek pozik jasoko zituela eskuindarren botoak lehendakaritza lortze aldera, horren truke hainbat alkatetza ematen Navarra Sumari, Iruñekoa barne. Horixe egin zuen Esporrín andreak, gustura gainera nik uste, kontuan izanik zein den andre honen kultura politikoaren maila, "Agur Asiron" mailakoa alegia.\nBaina, betiko leloa: Madril oso gertu du PSNk, Nafarroa baino gertuago betidanik. Eta hor badago bere burua Jalamandrukitzat duen Sánchez bat. Mago gisa, mahukatik atera zuen mukizapia PSOEko gerontokratek ezarri zioten eskumikatzea gainditu, alderdiaren buruzagitza berreskuratu eta Espainiako presidentetza lortzeko, bai eta legegintzaldiari une egokian amaiera eman eta hauteskunde berrietan boto gehien jasotzeko. Podemosen kaltez eta hauteskundeetan aurkezten ez den alderdi aberats horri, Ibex 35 delakoa, bitxiloreari hostoak kentzen ari zenari esker ea nori eman bere amodioa, C's edo PPri. Sanchezek ere eskumikaturik ditu independentista katalanak eta EHBildu, baina, Chivitek bezala, hauen abstentzioa behar du inbestidura lortzeko, ezkerreko politikariarena egin nahi badu. Bertzela, edo C'sen laguntza beharko du, edo Jalamandrukirena berriro egin, ostera ere Gorteak ixten.\nArriskutsua inondik ere: Ibexek isilarazten badu Vox Nafarroan bezala eta C's-PP nolabait birjosten baditu, edota Podemosek berreskuratzen baditu PSOEri ihes eginiko boto likidoaren zati bat?, zer?\nEta Chivite? Ezkerraldera negoziazioetan jardun, baina azken buruan Jalamandrukiren zain aldez edo moldez, hain ziur?


Hitzaldia, erakusketa eta olatu morea lasterketa dituzte gaur emakumeek | El Diario Vasco\nAlto-debaHitzaldia, erakusketa eta olatu morea lasterketa dituzte gaur emakumeek\nHitzaldia, erakusketa eta olatu morea lasterketa dituzte gaur emakumeek\nJOSEBA LEZETA ANTZUOLA. Sábado, 10 marzo 2018, 00:27\nEmakumearen Nazioarteko Egunari lotuta, hainbat ekitaldi iragarri dituzte gaur Antzuolan, eguerdian hasi eta gauera arte. Susana Leyton soziologoak Euskal Herriko eskola feministen berri emango du Olaran etxean hamabietan, egitarauari hasiera emanez. Ondo ezagutzen dituen esperientzien nondik-norakoei buruz egingo du berba.\nArratsaldeko bost eta erdietan olatu morea lasterketa egingo da. Lagun asko biltzea espero dute, egueneko manifestazio jende-tsuan bezala.\nOndoren, kalejira eta afaria dituzte emakumeek gaztetxean. Bata eta bestearen bitartean, seietan hain zuzen, 'Mesoamericanas en resistencia por una vida digna' erakusketa zabalduko da Olaran etxean. Zortziak arte irekiko dute, bai gaur eta bai bihar. Ertamerikako emakumeek bizitza duin baten alde egindako erresistentzia azaltzen du. Egunerokoa aldatzeko euren bizitzak zela antolatu dituzten ikusten da.\nNueva campaña para instalar detectores y prevenir incendios en pisos de personas mayores Armentia tendrá más olmos resistentes a la grafiosis, indispensables para la mariposa colicorta