Festetako playback lehiaketarako izena emateko aukera | El Diario Vasco\nTolosa GoierriFestetako playback lehiaketarako izena emateko aukera\nFestetako playback lehiaketarako izena emateko aukera\nA. G.ALEGIA. Sábado, 15 junio 2019, 01:05\nUztailaren 15ean, astelehenarekin, ospatuko da aurten Alegiako festetako playback lehiaketa, hain zuzen ere, umeen bazkariaren ostean. Lehen Hezkuntzako ikasle guztiek har dezakete parte, eta Festa batzordeak jakinarazi du parte hartu nahi dutenek ekainaren 21a baino lehen eman behar dutela izena kultur etxean. Bakarka eta taldeka parte har dezakete.\nIzena ematerakoan aukeratutako abestia eta abeslaria zein diren zehaztu beharko dute eta ondoren, uztailaren 1a baino lehen, aukeratutako abesti hori CD batean eraman beharko dute kultur etxera bertara. Gehienez bi abestirekin parte hartu ahal izango dute.\nEpaimahaia Festa batzordeko kideek osatuko dute eta sariak playbackaren egunean bertan banatuko dituzte. Epaimahaiak kontuan hartuko du abestiak euskaldunak izatea, baita koreografien originaltasuna ere.\nBihar Elkartasun desafioa ospatuko dute Amasan Hizki Marrazki lehiaketako sarien banaketa


Bisita bereziak taldeentzat\nSarako lezeen bisitarekin\nEgun konbinatu hauek gozatu ditzakezu Sarako lezeetaren bisita bat eginez ondoko gune batekin (Miarritzeko Akuarioa, Larrungo treina, Etxola parkea...) eta bertako gastronomia ezagutu ezazue Euskal Herriko jatetxe tipiko batean jatean.\nHaurrei eskainitako gaikako egun bereziak.\nHelduei eskainitako gaikako egun bereziak.\n> Lankidearen webgunea ikusi\n« URPEAN - LURPEAN » Eguna\nZatozte aparteko 2 gune bisitatzera egun berean. Hor gaude zuei aholkuak emateko: Goizez edo arratsaldez Biarritzeko akuario famatua eta Sarako Lezeak bisita berria gidatua itzazue. Gogoan luzaz atxikiko duzuen eguna !\n20 pertsona baino gehiago taldeei irekia.\nAitzinetik hitzartu behar da nahitaez.\nPrezioa : 18€\nBaliozkotasuna : 2022\n"SARAKO LEZEAK - SAGARNOTEGIA" Eguna\n« SARAKO LEZEAK - SAGARNOTEGIA – BENTAK » Eguna\nPrezioa : 29€tik 32€tara persona bakoitzentzat\n"Lezea - Zikiroa" eguna\nSarako lezeak bisitatu eta, bentta Haltiko zikiro famatua dastatuko duzue, ohizko ingurumen zoragarrian !\nPrezioa : 38,5€/pertsonaka\nBaliozkotasuna : 2022ko Apirilan, Maiatzan, Ekainan, Irailan eta Urrian.\nSarako edertasun naturalak\nEzagutu Sarako edertasun naturalak, Larrun mendi gailurrera trena historikoarekin igoitean eta Sarako Lezeen bisita konbinatuz !\n20 pertsonatik goiti.\n* Apirilaren 14tik Uztailaren 10era treina guzietan eta uztailaren 11tik irailaren 4ra ondoko treinaren irteeretan bakarrik :\n8:20, 8:50 eta 9:30.\nPrezioa : 21,50/pertsonaka\nBaliozkotasuna : 2022ko Apirilaren 14etik Irailaren 4ra *\n« Izadi betea » Eguna\nHaurrak loriatuko dira!!\n15 pertsona baino gehiago taldeei irekia.\nPrezioa : 9€\nBaliozkotasuna : 2022ko Apirilaren 2tik Azaroaren 6ra\nPrezioa : 12€\nIkastetxeentzat, 17 urte arte.\nPrezioa : 14€ / pertsonaka


2018ko uztailaren 19a, osteguna | Ordua Euskal Herrian 09:25:40\nLeire Salaberria ::Hiltzaileak\nVIII. Etxepare saria eskuratu zuen album honek izenburu eta azal deigarriak ditu. Hiltzaileak terminoa beti erlazionatzen dugu gaizkileekin, indarkeriarekin, jokabide maltzur eta gizartearen kontrakoekin. Eta zalantzak uxatzeko azalean bertan ageri zaigu aizkora bat… gizaki baten gorputz zati bat eta gizaki horren eskutik oratuta aizkora: hiltzaileak daukan arma.\nLeire Salaberria ilustratzaileak bigarrenez irabazi du Etxepare saria eta oraingoan bi bereizgarri nagusi dituen obra batekin; testuari dagokionez hitz joko batean oinarrituriko testua dugu, irudiak, aldiz, piro-grabatuen bidez eginiko ilustrazioak dira; eta teknika hori argumentuarekin ere erlazionaturik dago –izan ere, orriak erretzen edo erredura markak egiten lortzen dira irudiak–.\nAlbumeko orrietan barrena abiatzen den irakurleak kolore gutxiko orriekin egiten du topo, marroi, beltz, gris… koloreak erabiliz eginiko irudi sinpleak –haurrentzako literaturan hain landua den sinpletasuna–; “Hiltzaileek uniformea janzten dute. Eskularruak eta gomazko bota beltzak”. Eta liburuaren azaleko irudia ageri zaigu bere osotasunean –azala eta kontrazala hartuz–; “Batzuek bibotea daramate, baina ezinezkoa da ikustea, burua ere estalita eramaten baitute” eta hainbat lagun ekintza ugari egiten ari diren bitartean urrutian, pertsona –hiltzaile– baten lehen planoa dugu, buruan begiak bakarrik ageri zaizkiola buruko estalki antzeko batek ezkutaturik.\nHiltzaileek egiten dituzten hamaika gauza ikusiko ditugu hurrengo orrietan, bai eta haiei buruzko ezaugarriak –igerilari apartak, indartsuak, zain egoten dira…– harik eta liburuaren amaieran argitzen den arte nortzuk diren hiltzaile horiek: suhiltzaileak!\nLeire Salaberriaren liburua jolasa da: ez hitz jokoaren ondorioz bakarrik, baita orrietan irakurtzean ageri diren detaile txikiengatik eta ilustratzaileak eginiko proposamen literarioengatik ere. Eta hori guztia erraztasunetik, sinpletasunetik abiatutako proposamen sortzaile bati esker. Izan ere, irakurleak orrietan aurrera egin ahala, egileak proposaturiko pisten eta deskribapenen ondorioz hasierako ustea aldatzen duela ikusiko du; hiltzaileei buruzko aurreiritzi txarra izatetik sinpatia eta haien aldeko jarrera izatera pasatuko da. “Nork ez ditu maite hiltzaileak?” esaldiarekin aldaketa horri helduz.\nFinean liburu bitxi eta erakargarria, jolas egiteko aproposa, umeekin irakurtzeko eta haiei ikus eta irakur dezaten uzteko moduko proposamena. Euskal letretan azken urteotan ongi egiten ari direnen adibide argia.\n2017-06-04 | Amaia Alvarez Uria\nHas zitekeen ere larriki gaixo dagoen Oier Gomez presoa kartzelatik ateratzeko egon den mobilizazio sozialarekin. Edo azken... [+]


Txantiloia handitu nahi duzu? 5 laguntza kontratatzeko | Consumer\nGazteak, adinekoak edo pertsona ezinduak kontratatzeagatik, enpresak hainbat hobari eta diru-laguntza lor ditzake\nKontrataziorako laguntzek onura ekonomiko batzuk dakarzkie enpresari, enpresaburuak langileak behar dituenean, batez ere, 45 urtetik gorako gazteei edo ezintasunen bat edo baztertzeko arriskuan dauden pertsonei enplegua ematen zaienean. Baina, zer laguntza daude kontratatzeko? Nola baliatu? Zein da ahalik eta gehien aprobetxatzeko modua? Artikulu honetan, gaur egun enpresa-etekina ateratzeko aukera ematen duten kontrataziorako laguntza garrantzitsuenak zehazten dira.\nIrudia: 089 photoshootings\nBiztanleria aktiboaren azken inkestaren datuen arabera, Espainiak 4,2 milioi langaberekin amaitu zuen iaz, aurreko urtean baino 541.700 langabetu gutxiago. Baina, zifrak gorabehera, langabezia-tasa %18,6koa da, eta familien %7,5ek langabezian ditu kide guztiak. Enpresaburua bazara eta langileak kontratatzea erabakitzen baduzu, jakin ezazu ezgaitasunak dituzten pertsonak, gazteak edo indarkeriaren biktimak kontratatzeko laguntzak jaso ditzakezula. Zein dira laguntzak? Hona hemen garrantzitsuenetako batzuk.\n1. Gazteak kontratatzeko laguntzak\nKonpainia batek gazte bat kontratatzen badu, aldi baterako hobariez balia daiteke, eta langabezia-tasa% 15 jaitsi arte iraungo dute. Hainbat laguntza-mota daude, eta, kontratuaren arabera, gaztearekin egiten da.\nLanaldi partzialeko prestakuntza-kontratua bada, lan-esperientziarik ez duten 30 urtetik beherakoei, enpresaburuak Gizarte Segurantzako kuota% 100 murriztu ahal izango die (% 75, zure konpainiak 250 langile baino gehiago baditu). Praktikaldiko 30 urtetik beherako pertsona bat kontratatzen bada, kontingentzia arruntengatiko Gizarte Segurantzako kuotaren murrizketa lor dezake,% 50eraino.\nEzagutu praktiketako eta prestakuntzako kontratuen arteko desberdintasunak.\nKonpainia edo autonomoek aldi baterako gazte bat kontratatzen badute, eta hilabete gutxiren buruan, Gizarte Segurantzako enpresa-kuotetan hobaria izango dute hiru urtez. Beste laguntza bat da mikroenpresek (bederatzi langiletik gorakoek) edo autonomoek gazte bat mugarik gabe kontratatzen badute, lanaldi partzialean edo osorik; kasu horretan, Gizarte Segurantzako kotizazioa kendu egiten da.\n2. Hobariak adinekoei kontratatzeagatik\nETE batek 45 urtetik gorakoentzat kontratu mugagabea kontratatzen badu, hobariak izan ditzake Gizarte Segurantzaren ordainketan. Adinekoak langabezian badaude enplegu bulegoan, oro har, urtean 1.300 euro jaso ahal izango dira, hiru urtean (emakumeak badira, laguntza 1.500 eurokoa izango da). Neurri hau aplikatuko da langabezia-tasa% 15etik beherakoa izan arte.\nIkusi 50 urterekin lana aurkitzeko aholkuak.\n52 urtetik gorakoentzako kontratazioak ere badaude, baita 65 urtetik gorakoak ere. Lehenengo kasuan, enplegatuak langabeziagatiko diru-laguntzen onuradun izan behar du, eta kontratua lanaldi osoan eta mugagabean egin behar da, edo aldi baterako, hiru hilabete baino gehiagoko iraupenarekin. Enpresak kontingentzia arruntengatiko enpresa-kuotaren% 50eko hobaria izango du Gizarte Segurantzan, aldi baterako akordioa izanez gero, gehienez ere 12 hilabetez.\n65 urtetik gorakoei lana mantentzen bazaie 38 urte eta sei hilabeteko kotizazioa Gizarte Segurantzan eta kontratu mugagabean, enpresaburua onuradun izan daiteke enpresa-kuotaren% 100 murrizteaz.\n3. Zer laguntza dago ezintasunen bat duten pertsonak kontratatzeko?\nLanaldi osoan egindako kontratu mugagabe bakoitzeko zuzeneko diru-laguntzak daude. Gizarte Segurantzako kuoten hobaria ematen da: 4.500 euro urtean, ezgaitasunen, adinaren eta langilearen sexuaren arabera. Kontratua lanaldi partzialekoa bada, hitzartutako lanaldiaren arabera murriztuko da diru-laguntza. Gainera, enpresak 901,52 euro arteko diru-laguntza jaso dezake lantokia egokitzeko.\nAldi baterako kontratazioen kasuan (12 hilabetetik hiru urtera bitartekoak) eta lanaldi osoan, Gizarte Segurantzako kuoten hobaria dago, 3.500 eurokoa urtean, eta itundutako lanaldiaren proportzionala izango da, lanaldi partzialekoa bada. Gainera, enpresak 900 euro arteko diru-laguntza emango dio enpresa desgaitasunen bat duten pertsonen beharretara egokitzeko. Baltzuen gaineko Zergaren kuotako langile bakoitzak urtean 6.000 euro ken ditzake.\n4. Indarkeriaren biktimak kontratatzeko laguntzak\nIndarkeria-biktimarekin kontratu bat sinatzen bada, lau urtez enpresak enpresa-kuotaren hobaria lortzen du hilero langile bakoitzeko: 850 eurotik 1.500 eurora. Kontratatzen duenari gizakien salerosketaren biktima bada, konpainiarentzat 1.500 euroko hobaria egongo da bi urtez.\nLaguntza hauek ez dira emango enpresaburuaren bigarren mailara arteko ezkontideari, aurrekoei, ondorengoei eta odolkidetasunezko edo ezkontza-ahaidetasuneko gainerako ahaideei eragiten dieten kontratazioetan.\n5. Bazterketa-arriskuan dauden pertsonei kontratatzeagatiko hobaria\nGizarte-bazterketako egoeran dauden langileak mugagabe kontratatzen dituzten eta gizarte-zerbitzuek edo organo eskudunek baldintza hori egiaztatuta duten enplegatzaileek Gizarte Segurantzako enpresa-kuotaren hileko hobariak jaso ahal izango dituzte.\ndiru-laguntzak enplegua kontratu laguntzak


Euskadik energia garbien plana aurkeztu du Glasgown - Ekonomiaren KZ\nArantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak Euskadiren etorkizuneko energia garbien sorreraren aldeko apustua aurkeztu du igande honetan Glasgown egingo den COP26an, eta 2022rako aurreikusitako energia berriztagarrien inguruko nazioarteko hitzorduak iragarri ditu.\nEra berean, Tapiak Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroa gonbidatu du datorren urtean BECen egingo den Wind Europa Azokara joan dadin, baita ICOE ere, Kursaalen egingo den itsas energien nazioarteko kongresurik handiena.\nIgande honetan, COP26an, Under 2 Coalition batzarra egiten ari dira, klimaren aldeko mundu-mailako konpromisoa eta lidergoa sustatzeko. Munduko ekonomiaren % 50 ordezkatzen duten 200 agente baino gehiagoko sarea.\nEuskadi aliantza horren batzorde exekutiboko kide da, eta, horregatik, Tapia sailburuak azken urteetan lortutako ekintza eta emaitza nagusien berri eman du, eta etorkizunean energia garbiak sortzearen aldeko apustua azaldu du.\nSuper cluster industrialaren Net Zero ekimena ere aurkeztu du. Joan den ostegunean ofizialdu zen, Nazio Batuen eta Munduko Ekonomia Foroaren (WEF) ekitaldi ofizial batean.\nKlima-aldaketaren mehatxuei erantzuteko ekintzen % 80 eskualdeetatik eta toki-erakundeetatik gauzatzen direnez, Under 2 Aliantzak partekatu du estatu guztien politikek tokiko erakundeekiko “sentsibilitate handiagoa” izateko beharra. Horrenbestez, beharrezkotzat jotzen da finantzaketa-politika bat erraztea, eskualdeek klima-aldaketa arintzeko eta klima-aldaketaren aurrean egokitzeko duten zeregina sendotzen laguntzeko.\nNicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroak zuzendu du batzarra, eta kontseilariarekin hitz egiteko aukera izan du. Gainera, Batzorde Betearazlea egin eta Batzarra hasi bitartean, Tapiak bilera bat izan du Michael Matheson Eskoziako Net Zero, Energia eta Garraioko kabineteko idazkariarekin (Eskoziako ministroa).\nSailburuak gonbidapena helarazi du Eskoziako Gobernua Euskadin 2022an izango diren energiaren nazioarteko bi hitzorduetara joan dadin: Wind Europa Azoka, apirilean BECen, eta ICOE, urrian Kursaal izango den itsas energiei buruzko nazioarteko kongresurik handiena.\n← Bihar amaituko da diru-laguntza zuzenak eskatzeko epea\nOraingoz, dieselari ez zaizkio zergak igoko →\nElektrizitatea % 17 jaitsi da, 250 euroraino/MWh


Miguel Hernández Unibertsitateak bide berri bat aurkitu du hipergluzemiaren azterketan sakontzeko | Consumer\nMiguel Hernández Unibertsitateak bide berri bat aurkitu du hipergluzemiaren azterketan sakontzeko\nOsasun arazo horien aurkako botika berriei buruzko lanak jarri ahal izango dira abian proiektuarekin.\nMiguel Hernández unibertsitateak (UMH) hipergluzemia iragankorra ikertzen lagunduko duen bide berri bat aurkitu du, haurdun dauden emakumeek maiz pairatzen duten arazoa, eta odoleko glukosa-kontzentrazioa handitzea, gehienezko tasaren gainetik.\nIsrael Jarabo doktoregaiak bere tesiaren bidez ateratako ondorioek emango diete beste ikerketa batzuei, bai arazo horri buruz, bai kataratei buruz, herritarren artean ohikoenetakoa den gaixotasunetako bat baita, batez ere bizi-itxaropena handitzeagatik.\nJaraboren lanaren arabera, degododoa, 35 zentimetro inguruko jatorri txiletarra duen karraskaria, bi patologiak aztertzeko animalia-eredu ona izan liteke. Degusdegus-en intsulina-jariatzailearen erantzunaren karakterizazioa. 2 motako diabetes-eredu posible bat da, eta Bioingeniaritzako Institutuko Franz Martin eta Bernat Soria irakasleek zuzendu dute. Diabetesari buruzko ikerketengatik ezaguna den azken hori polemika piztu da enbrioi-zelula amak erabiltzeko asmoa duelako.\nTesiaren egileak espero zuen bezala, laborategiko lanek ondorioztatu zuten karraskari hori ez dela eredu interesgarria 2. motako diabetesarentzat, biztanlerian hazten ari den gaixotasunetako bat, batez ere helduen artean.\nJarabalek, berez, hipergluzemia espontaneoa deskribatzen zuela egiaztatu zuenean, eta beste zenbait alderdi ?Langerhans irlaren alfa zeluletan kristalak agertzea? deskribatu zituenean, animali eredu hori aukeratu zuen; izan ere, uhartetxo batzuetan herpes motako birus bat zegoela ikusi zen, guztiak gaixotasunari lotuak.\nEra berean, tesiaren egilea 2 motako diabetes mellitus aztertzeko laborategiko animalia-eredu gisa erabiltzeko aukera planteatzea ere eragin zuen tesiaren egileak; izan ere, bere ohiturak aldatu gabe azter zitekeen, egunez, eta UMHren animalarioan erraz erreproduzitzeko moduan.\nAzterketaren helburu nagusia zen egiaztatzea ea karraskari txiletar hori eredu ona ote zen gaixotasun hori aztertzeko. Horretarako, txosten zorrotza egin zen parametro biokimiko eta fisiologikoei buruz, bai odolean, bai animaliaren plasman.\nEra berean, karraskariaren pankrearen Langerhans espezieetan estimulazio estimulazio estimulatuaren azterketa egin zen -intsulina jariatzeaz arduratzen direnak-, geroago animalia hipergluzemikoan, kontrolekiko aurrez aurreko balioak aldatzen edo mantentzen baziren, geroago animalia hipergluzemikoan bizkortzeko.\nOdoleko azukre-mailaren aldaketa hori zuten animalietan gluzemiaren bilakaeraren jarraipena egin ondoren, urtebete igaro ondoren, hipergluzemia birigortzen zuen. Hori dela eta, Jaraboren iritziz, ikerketak aukera emango du arlo horretan ikerketa berriak hasteko. «Animalia-eredu horri esker jakin ahal izango da zergatik gertatzen den hipergluzemia iragankor hori, zer arrazoi izan ditzakeen, zer alde batera utzita, eta, logikoa denez, gaixotasun horiei aurre egiteko botika berriei buruzko ikerketak hastea».\nazterketa hiperglucemia-eu UHBB


Marcus Mariota nola bihurtu zen NFLko liderrik onena - Nfl Aurrebista\nMarcus Mariotaren ipuin bilduak\nPartekatu Partekatzeko aukera guztiak: Marcus Mariotaren ipuin bilduak\nMarcus Mariotaren lehen araua da ez duela bere buruaz hitz egiten. Gauza asko egin ditzake —bota egin eta gorputzean zehar bota, poltsikoan zintzilikatu eta baloia zelaian behera kremaileran sartu, behar denean linebackerren ondotik pasatu—, baina auto-laudorioa ez da horietako bat.\nGauza ona da, bada, hori denek izan Mariota istorio bat.\nIaz, kotxerik ez zuen hasiberri bat zegoen, esan zuen Ben Jonesek, Titansen zentroak. Marcusek jakin zuen eta hasiberria aurrera eta atzera gidatuko zuen. Partiduen ostean ere, gauean berandu lehorreratzen ginen, 30 minutura alde egiten zuen.\nstephen king unibertso partekatua\nEz zuen taldea egin, esan zuen Jonesek.\nMariotak ez dizkizu istorio hauek kontatuko, baina beste guztiek bai. Taldekide baten autoa konpontzeko hiru orduz gidatu zuen denbora bezala. Nola berak beti ohea egiten du, baita hotel batean ostatu hartzen ari denean ere. Eta kafetegiko gauzak beste taldekideentzako txukun gordetzeko modua, eta errudun egiten dituena.\nOihu Marcusen gurasoei. Lan bikaina.\n-De'Anthony Thomas, Oregon Duck ohia eta egungo Kansas Cityko buruzagia\nHauek dira Marcus Mariotaren kondairak. Bere istorioan zelaian gertatzen den edozer bezain erabakigarriak dira. Aldagela oso bat dago berarentzat edozer egingo lukeena, momentu hauek, bata bestearen gainean pilatuta, futboleko lidergo estilorik interesgarri eta eraginkorrena osatzen dutelako.\nMariota NFLko izar bat izateko zorian dago. 23 urteko gaztea buruan duela, Titans-ek playoff-eko postuan ibiltzeko prestatuta dirudi: bederatzi garaipeneko denboralditik datorren talde gaztea, zerrenda hobetu batek bultzatuta eta ligako zabalik dagoen maila batean jokatzen duena. . Hiru jokalarik bakarrik gainditu zituzten iaz Mariotaren 12,4 metroak osatzeko, eta NFLko jokalari guztien artean 50. postuan sailkatu zen bigarren denboraldiaren ostean NFL Sareko jokalarien inkestaren arabera.\nBaina Mariota handia irabazten hasten denean, ez da izango bere atletismo elektrikoagatik eta beso sendoagatik bakarrik, honelako istorioengatik izango da:\nHona hemen nola harrigarria den, esan zuen Taylor Lewanek Titans aurre egiteko. Mutilekin ateratzen da edaten ez duen arren. Edaten ez duten eta gero zurekin irteten ez diren gehienak, epai-itxurak dira. Horixe dira. Begiratzen zaituzte eta esaten dizute: ‘Oh benetan? Zenbat garagardo dira hori, Taylor?’ Marcus ez da tipo hori. Beti dago prest izendatutako gidaria izateko.\nUda honetako entrenamenduetan, norbaitek —edozein taldetan— Mariotarekin elkarreragin izan zuela NFLko Titansekin edo Oregonen zegoenean, haien Mariotaren istorioa eskatuko nuke. Beti izan zuten bat.\nTony Washington Oregoneko jokalari ohia, gaur Houston Texans-ekin, Eugenetik Los Angelesera gidatzen ari zenean, udaberriko atsedenaldi batean, bere autoa ia gasolinarik gabe geratu zen eta gero matxuratu egin zen petrolio isuri baten ostean. Josh Huff gelakideari deitu zion eta laguntza eskatu zion. Washingtonek Huff-i Walmart-en zer erosi behar zuen esan zion eta Huffek matxura gertatu zen lekura iristeko erabili zuen petrolioa eta gasa itzuliko ziola esan zion. Huff hiru ordu geroago agertu zen, baina Mariota gidatzen ari zen. 'Jesus' bezalakoa naiz, Marcusekin honetaz hitz egin ere egin ez bainuen, esan zuen Washingtonek.\nMarcusek olioa eman zion eta gero gasolindegi batera eraman zuen, baina uko egin zion dirua hartzeari.\nKotxeko leihora hurbildu nintzen eta esaten ari da: 'Ez, ez, ez' eta bera da leihoa gora botatzen , esan zuen Washingtonek. Literalki leihoaren zirrikitu txikira bota behar izan nuen biribildu baino lehen, hori zen hartuko zuen modu bakarra.\nMariotari atal honi buruz galdetu nion: Laguntza behar zuen taldekide bat zen, esan zuen.\nOihuka Marcusen gurasoei, esan zuen De'Anthony Thomas Duck ohiak eta egungo Kansas Cityko buruzagiak. Lan bikaina.\nScouting txosten txarren historia luzea eta ospetsua da.\n1998an ESPN talde osoak ezin zuen sinetsi Arizona Cardinals-ek uko egiteko prest zeudenik. Ryan Leaf zirriborroa egiteko aukera hautaketa eta jokalari pakete baterako. Doug Gottliebek, ESPNn zegoenean, esan zuen Steph Curryk falta zuela gorakada eta atletismoa Patty Millsen, Spurs-ekin seigarren gizona dena, edo Jonny Flynnen, gaur egun Italian saskibaloi profesionala jokatzen ari dena. Baina zaila da 2015eko udaberrian NFL zirkuluetan barrena egin zuena baino nozio barregarriagoa aurkitzea. Hainbat iturriren arabera, Oregonekin hitz egin zuen entrenatzaile eta exekutibo baten arabera. Mark Helfrich entrenatzailea , Mariotaren bandera gorrien falta zen ... bandera gorria.\nHau izan zen zirriborroaren prozesua bera jatearen adibide ezin hobea. Informazio gainkargaren garaian, ligaxka itxurarik gabeko aukera bat oparitu zitzaion, eta zirriborroaren mundua harekin amaitu zenerako, zikin zegoen. izan ere orbangabea zen.\nJon Robinson Titanseko zuzendari nagusia Buccaneers-en bulegoko teniente bat zen garai hartan, eta bere erakundeak urte hartan beste quarterback bat idatzi bazuen ere (Jameis Winston, 2015eko 1. aukera orokorra), bazekien zein tontoa zen logika hori.\nZalantzarik gabe, ez nuen behera egin gizaki ona delako, esan zuen Robinsonek.\nZalantzarik gabe, ez nion behera egin gizaki ona delako.\n—Jon Robinson, Titanseko zuzendari nagusia\nRobinsonek ere entzun zituen Mariotaren mintzamen leunari buruzko zurrumurruak.\nHarengana zurdatu nintzen nirekin nola erreakzionatuko zuen ikusteko. Oregonen ez zuten elkarketa askorik egin, beraz, esan nion: 'Zu eta [orduko Buccaneers erasoko Logan] Mankins-ek bere blokea galdu egiten badu, nola bilduko duzu? Eta zaunka egiten badizu?’ Marcus ahots lasai eta lasai horrekin itzuli zen. 'Lehenago egin dut. Hura biltzeko gai izango naiz. Sinetsi nigan».\nAdibidearekin gidatzea inoiz ez hitz egiteko kodea izan ohi da eta ez da liderra. Mariotarekin, ordea, benetakoa da. Mariotak gutxitan egiten du oihu, baina bere taldekideek hitz edo ekintza guztietan zintzilik daudela dirudi.\nsatanako eliza telefono zenbakia\n«Zu izan» dela uste dut, esan zuen Mariotak. Mutilek hori errespetatuko dute. Mutilak horretara joko dute. Ez dut ez naizen zerbait izan nahi. Mutilek hori azkar jaso ohi dute.\nBere lidergoa guztiz harrigarria da, Matt Cassel-ek esan zuen babeskopia.\nMariotak ohitura du, esan zuen Casselek, mutilak gauzak egitera eramatea. Abuztuaren erdialdean, Titanseko jokalariak orroka zeuden eta entrenamendu-egun baterako prest zeuden. Bezperako bilerak egin bezain laster, halaxe dira joana . Denek ateratzeko presa dute, esan zuen Casselek. Bilera aretoan aulki tolesgarri hauek daude jarri gabe. [Mariota] bilera gelaren atzealdean sartu eta tolesten hasten da eta joan eta [egin beharko lukeen] norbaiti laguntzen. Ez dago hori egiten ari den beste jokalaririk. Hortik irteteko prest nago, eta hori ikusten dut eta esaten ari naiz: ‘A, ados, nik ere lagunduko dut’. Beste jokalariek jarraitu zuten.\nDarnell Arceneaux, Mariotaren batxilergoko entrenatzaileak, esan zuen Hawaiiko Saint Louis High School-en ohitura bat bazegoela sakonera-taulan dagoen quarterback baxuenak entrenamenduaren ondoren ekipamendua jaso eta aldageletara eramaten zuela. Tradizio hori mantendu zen Mariotak praktikan pilotak eta konoak hartzen utzi ez zion arte.\nBeraz, Oregon-ekin konprometitu den tipo hau dugu eta ahal duen futbol gehien ekartzen ari da, esan zuen. Harrigarria izan zen.\nEskuzabaltasuna ez da zelaitik kanpo bakarrik existitzen, gainera. Tennesseeko erasoan norbaitek akatsen bat egiten badu, Mariotak ahal duen guztia egingo du erantzukizuna eskatzeko.\nBaloi bat botatzen dizu, iraultzen da, eta atzeman egiten amaitzen du. Itzuli eta esango du: 'Aizu, hori nire errua izan da'. Eta, argi eta garbi, hartzailearen errua izan da, esan zuen Delanie Walkerrek. Baina bere gain hartzen du esatea: 'Hau izan da nire akatsa. Konpon dezagun».\nSakonean badaki [ez da bere errua], eta badaki nik dakidala, esan zuen Jason Michael-en entrenatzaileak. Baina egin nahi duena da taldekideei zalantza guztiak kentzea. Bere taldekideek jakitea nahi du zinema saioetan bizkarra duela.\nIzan ere, entrenatzaileak zuzentzera ere ez du aterako . Uda honetako Titans praktiketan, entrenatzaileek nahi gabe utzi dituzte hitzak joko-deietatik kanpo. Momentu ezin hobea da quarterback bat entrenatzaileak erakusteko. Michaelek gogoratzen du langileak X hargailua etiketatzea antzezlanean non banatu zen adierazteko. Mariotak isil-isilik gehitu zuen etiketa play deialdian eta ez zien inoiz langileei aipatu.\nerrotari oilasko nekazariak egina\nJartzen duen adibideagatik —beti beste norbaiten atzetik hartuz, taldekideen akatsen errua hartuz— indar gehiago ematen dio taldekide batengan uztea erabakitzen duen garaiei.\nUste dut hori dela jendea harritzen duena. Jendeari Marcus nolakoa den kontatzen diozunean, ez dute sinesten, esan zuen Walkerrek. Garai batean Taylor Lewan, badakizu, beti zelaian norbait jotzen ari den tipo horietako bat da. Beno, garai batean elkartzen ari ginen eta Taylor ez zegoen elkarretaratzean eta Marcusek oihukatzen zuen: 'Taylor, sartu ipurdia txosnetan!' eta denok goaz: 'Uau'.\nJoan den udan, titanek entrenamendu-kanpamentuan entrenamendu-kanpamentuan egin zuten entrenamenduaren osteko entrenamenduaren osteko autografo saioa Mariotarentzat.\nUste dut 700 pertsona inguru agertu zirela, esan zuen Robinsonek. Hau ez da normalean arazo bat izan, Robinsonek esan bezala, mutil askok 15 minutuz sinatu eta gero 'joan behar dut'. Hala ere, Mariotak elementu bakoitza sinatu zuen bertaratu ziren guztientzat.\nEguzki beroan nabarmentzen da hori egin behar ez duenean eta bi orduz autografoak sinatzen dituela esan zuen Mike Mularkey Titanseko entrenatzaileak. Ez da faltsua. Hau da benetako akordioa.\nUrtebete geroago, Titansen autografoen prozesua aldatu egin da. Orain, taldeak 20 bat zale hautatzen ditu zelaira joan eta Mariotarekin elkarreragiteko. (Iturburu super-sekretuek esaten didate umea bazara eta Mariotaren elastikoa janzten baduzu, nahiko plano ona duzula).\nJatorrizko hawaiarra zenez, Mariotak futbol profesionalarekin egin zituen hasierako eskuila Pro Bowl-en etorri ziren, non autografoak erakargarri nagusi ziren. Pilo bat lortu dut: Hines Ward, Jerry Rice, Emmitt Smith, esan zuen Mariotak. Sinatzen ari naizenean, gogoan dut sinaduraren ilaran itxaroten ari den horietakoa nintzela, eta ahal dudan jende gehiena lortzeko ahalegina egiten dut.\nDenen izena ikasteko eta berak bezala jokatzeko denbora hartzen du, tira, ez jardun atsegin. Benetan axola.\n—Phillip Supernaw, Titans amaiera estua\nDenei galdetzen die nondik nora joan behar den sinadura bere pilotan edo elastikoan; autografo ohia den heinean, badaki inoiz ez dela sinatzea uste duzun tokian. Eta badaki kirolari izar batekin segundo batzuk modu ona direla haur lotsatiak irekitzeko: zuregana hurbildu eta aukera dutenean, momentu batzuk igarotzen saiatzen zara. Horiek hitz egiteko modu erraza da.\nMariotak erabat ezezagunekin duen elkarrekintza etengabeko dibertsio-iturri bat da bere taldekideen artean. Cassel-ek txantxetan dio ezin duzula otordu asko pasatu hasierako quarterbackarekin, ez dituelako inoiz urruntzen bertara hurbiltzen diren ezezagunak.\nBandon Dunes-en [Oregongo Golf Resort] egon ginen, zulo-hormako jatetxe honetan jaten. Esertzen gara eta leku osoa itxi egiten zaigu. 'Oh, gizona, tira', esan zuen Phillip Supernawek, bere bazkaria lasai jan nahi zuen. Mariota, beste zaindariek atzetik zetozena, ez zegoen trabarik gabe, jatetxeko guztiak ezagutu zituen.\nUste dut jendeak lan ona egiten duela bere espazioa errespetatzen, baina hala ez bada ere, oso ona da horri aurre egiteko, esan zuen Supernawek. Denen izena ikasteko eta berak bezala jokatzeko denbora hartzen du, tira, ez jardun atsegin. Benetan axola.\nMariotaren xehetasunen arreta, noski, zelaian ere agertzen da. Michael-ek esan zuen Oregon-en denborazko hedapen-sistemak kanpokoek uste baino askoz gehiago prestatu zuela maila profesionaletarako. Azken finean, NFL da gaiztoa bihurtuz hedapen-delituen aurka ondo gastatutako joeragatik. Mariota, ordea, NFLn sartu zen filma behar bezala aztertzeko gaitasun osoarekin, eta hori ez da horren ohikoa. Baina oraindik badaude Mariotak menperatu beharreko xehetasun txikiak.\nOregonen zegoenean, jokaldi berdinak egin zituzten: lehen jaitsiera, hirugarren jaitsiera, zona gorria, bi minutukoa, dena dela. Jolastu zuten abiadura eta tempoarekin jokatu zuten. Ez zuen inoiz erlojuarekin [murrizketak] jokatu behar izan, esan zuen Michaelek.\nBere karrera profesionalean hasi eta bi urte, Mariota ez da, egia esan, perfektua: bi denboralditan 19 bider ibili da, eta NFLko denboraldi bakoitzean lehen bosten artean sailkatu da. Oregoneko eraso elektrikotik etorrita, edozein gauzarekin joko handia egiteko duen gaitasuna arazo bat izan daiteke, ligan sartu baitzen irristatu edo jokaldi bat amaitzeko gogo handirik gabe, ezer aterako ez balitz. Michaelek iazko azaroan Chicagoren aurkako garaipena aipatzen du, Mariotak baloia gutxi batzuk bota zituenean zelaiko golak ezartzeko jokalariaren hazkuntzaren adibide gisa, NFLko jokalari borobil gisa.\nHau da bere lan ohituren progresio naturala. Filma erakusten diozunean, ez duzu ezer ekartzen, dagoeneko lana egin zuelako, esan zuen Michaelek. Miamiko jokoaren Play 14ri buruz hitz egin nahi du. ‘Nola helduko diogu honi?’\nMularkey-k esan zuen Mariotak bere taldekideei arreta emateko duen gaitasuna taldearen arrakastarako giltzarria izan dela, izan ere, Mariota iritsi aurreko urtean bi garaipenetatik hiru izatera pasatu dira bere debuta denboraldian eta bederatzi 2016an. Ez da joango. lotsatzeko, baina mutilei esango die: 'Hau da nahi dudan modua, hau da espero dudan modua', eta mutilek hori errespetatzen dute, esan zuen Mularkeyk.\nQuarterback bileretan, Cassel eta Mariota elkarren ondoan esertzen dira mahai estu batean. Bere posiziokidea ez bezala, dena garbi nahi du Mariotak. Matten kaka leku guztietan dago, esan zuen Michaelek. Zinema garaian, Cassel-ek luma hartu eta Mariotaren koadernoa markatzen hasiko da, perfektua ez izateko.\nMarcusek egiten duena, bermatzen dizut, esan zuen Michaelek, etxera joan, bere koadernoa hartu eta dena berriro idazten duela perfektua izan arte.\nabentura gunea dnd\ntracy morgan garuneko lesioa\ntom brady karrerako touchdown paseak\nnba power sailkapeneko jokalariak


Sortu genuenak piztuta darrai\nSortu genuenak piztuta darrai –\nZabalik da EuskarAbentura Espedizioa 2022an parte hartzeko hautagaitzak bidaltzeko epea. 2005 eta 2006 urteetan jaio den Euskal Herriko eta diasporako gazte euskaldun orok martxoaren 4ra arteko epea dauka aurkezpen bideo bat eta banakako proiektu bat bidaltzeko. 2022an, berriz ere, 130 gaztek uztailaren 1etik 31ra Euskal Herria oinez zeharkatuko dute, euskara hutsean. Edizio berrian, besteak beste, euskaldunen eta itsasoaren arteko harremana landuko da, Elkano Fundazioarekin elkarlanean.\nEuskarabentura Espedizioa 2022 edizioaren izen-emate epea gaur zabaldu da Albaolako Itsas Kultur Faktorian. Euskal Herriko eta diasporako 16-17 urteko gazte euskaldunek 2022ko martxoaren 4ra arteko epea izango dute hautagaitza aurkezteko, horretarako, minutu bateko aurkezpen bideoa eta banakako proiektu bat aurkeztu beharko dituzte elkarteak proposatutako gai eta formatu bat aukeratuz (www.euskarabentura.eus helbidean ikusgai).\nJasotako proiektuak, Eusko Ikaskuntza eta PuntuEus Fundazioak ebaluatuko ditu eta apirilaren 24an 130 gazte parte-hartzaileen behin-behineko zerrenda argitaratuko da. Espedizio taldeko kideak hautatzeko kontuan izango dira, alde batetik, egin duten proiektuaren balorazioa, baina baita gazteen jatorria, generoa eta motibazioa ere.\nAurten, hautagaitza bidali nahi duten gazteek banakako proiektua sortzeko hiru gai dituzte aukeran: Gure aisiaren espazioa, gaur egungo hezkuntza zentroetako jolastokien ezaugarriak eta bertan ematen diren dinamikei buruz hausnartzeko; Moda azkarra, arropa eta jantzien kontsumo ereduaren inguruan hausnartzeko; eta Zer ginen, zer gara, zer izango gara, soilik historiatik ikasiz eraikiko dugulako etorkizuna. Proposatutako gai eta formatuekin gazteen hausnarketa eta sormena martxan jarri nahi ditu elkarteak.\nAbenturaz jositako hilabetea\nLehen mundubiraren 500 urteak beteko dira 2022an. Horren harira, hurrengo espedizioaren gai nagusietako bat itsasoa izango da, gure bizimoduan duen eragina, Euskal Herriak horrekin daukan harremana, izango da, eta horrek historian zehar izan duen bilakaera aztertzera gonbidatuko ditugu gazteak. Era berean, historiari begiratzeko moduei buruz eta errelato historikoez hausnartzeko aukera izango dute eta etorkizuna iraganetik ikasitakoarekin irudikatzeko ere. Horretarako, EuskarAbentura Elkartea Elkano Fundazioarekin elkarlanean arituko da, gazteen izen-emate proiektuaren hirugarren gaia diseinatuz eta baita espedizioan landuko diren hainbat ekintza antolatzeko ere. “Gure helburuetako bat dibulgazioa eta edukien gizarteratzea da, baina baita gogoeta prozesuak sustatzea ere, iraganak horretarako bide oso emankorrak ekartzen baitizkigu. Gogoeta ahalegin hauetan gazteen ahotsa entzun nahi dugu eta EuskarAbenturak landutakoa eta lantzeko moduak, baldintza egokiak sustatzen ditu hausnarketarako.” azaldu du Elkano Fundazioaren zuzendari den Ion Irurzunek.\nEspedizioaren helburu nagusia euskara gazteen bizitzaren erdigunera eramatea eta, horrekin batera, gazte euskaldunen sare indartsu bat ehuntzea da, gaur egun euskarak indartzeko behar dituen arloak lantzea, alegia. Proiektuaren babesleen artean dagoen Bizkaiko Foru Aldundiko euskara zuzendari den Xabier Arauzok esan duenez “”Belaunaldien arteko transmisioa bermatzea garrantzitsua da, gazteak hizkuntzaren biziberritzea sendotzeko prozesuan giltzarri izateaz aparte, balioa emoten jakelako geure herriko ohiturei, kulturari, ondareari eta historiari. Ezagutza partekatzeko abentura da Euskarabentura eta, ganera, erakusten deusku ez gareala kanpora inora joan behar altxorrez eta txoko ederrez gozatzeko, geurean kanpoan besteko leku, abentura eta esperientzia interesgarriz gozatzeko aukera dago”.\nJoan den edizioan, hain justu, elkarte antolatzaileak “gazte euskaldunen kasuan hizkuntza-mudantza fenomenoaren atzean dauden faktore nagusiak zeintzuk diren ulertzeko” ikerketa bat jarri zuen martxan, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politika Sailburuordetzako Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako Zuzendaritzak finantziatua eta Soziolinguistika Klusterrarekin elkarlanean. Lau urteko ikerketa izango da eta oraindik badute lana. Lehenengo urteko ikerketaren emaitzak 2022ko udaberria aldera argitaratzea da elkartearen asmoa, baina horren inguruko lehenengo gogoeta batzuk partekatu ditu Irati Labaien, EuskarAbenturako elkartekideak: “Espedizioak mudantzak gerta daitezen ezinbestekoak diren gune linguistikoki zainduak bermatu ditu. Gune hauetan, linguistikoki esperimentatzeko eduki zein dinamikak, hiztun idealaren irudiarekin bat ez datozen eta partaideak gidatzen dituzten bidelagunak edota gazteentzat hain garrantzitsua den talde-pertenentzia bermatu dira. Baldintza horiei esker, gazteak zaurgarri agertzeko eta esperimentatzeko baimena errazago hartu dute eta honek maila eta forma ezberdinetako euskararen aldeko hizkuntza-mudantzak egitera animatu ditu”. Labaienek pozez azaldu du ahaleginek fruituak eman dituztela, izan ere, parte-hartzaileen %85ak adierazi du espedizioan zehar euskara maila hobetu duela sentitzen duela.\nEkaitzaren ostean dator barealdia\nOsasun krisiak eraginda, 2019ko uztailetik EuskarAbenturak ez du espedizio formatua izan, osasun egoeraren beharretara moldatu behar izan duelako azken bi urteotan. 2022ko uztailean berriro ere ikusi ahal izango ditugu 130 gazte Mauletik Getxora Euskal Herria oinez zeharkatzen, betiere momentuan indarrean dauden neurriek ahalbidetzen badute.\nEspediziorik gabeko bi edizioren ostean, 2022ko uztaila positibotasunez antolatzen hasi dira EuskarAbentura elkartetik. Osasun larrialdia hasi zenetik aisialdiak aurretik dituen erronken aurrean indartsu sentitzen dira, eta horren isla da Kukulaisi Euskaltzaleen Topagunea Federazioa. Erakunde berri horren sorrera Euskaltzaleen Topagunean biltzen diren eta aisialdia lantzen duten euskara elkarteek egindako hausnarketaren emaitza izan da . Helburua tokian tokian euskarazko aisialdia lantzen duten egitasmoak artikulatu eta garatzea da. Gaur egun 14 elkartek osatzen dute, baina lanean ari dira beste hainbatekin batera elkarlana sortzeko.\nEuskal Herria, euskara, EuskarAbentura, gazteak\nOlentzero, errege maJoak, … datozen honetan\nKanpoaldean maskararen erabilera nahitaezkoa izango da


(«Martin Azpilikueta» orritik birbideratua)\nekonomialaria, unibertsitateko irakaslea, filosofoa, legelaria eta idazlea\n4 Martin Azpilkuetaren oroipena\nBaztandar jatorriko familia agaramontar batean jaio zen. Euskalduna zen umetatik. Aita Martin Azpilkueta eta ama Maria Jauregizar izan zituen. Bizitzako lehen urteak Barasoainen eman eta gero, hamaika urte zituenean filosofia eta teologia ikasten hasi zen. 1509an Alcalá de Henaresko unibertsitatean ibili zen ikasle. 1510ean, Gaztelako Erresumak Nafarroari eraso egitean, familiarekin batera Okzitaniako Tolosara iragan zen. Bertan zuzenbide kanonikoa eta zuzenbide zibila ikasi zituen. Doktoradutza iritsirik, Tolosa eta Cahorseko unibertsitateetan eskolak eman zituen.\nTolosan apaiz bihurtu eta 1523an Nafarroara itzuli zen. Familia osoa eta berbera sorterriko errege-erregina legitimoen aldeko agertu ziren Nafarroaren konkistan eta, erresuma birkonkistatzeko ahalegin osoa Hondarribiko setiora mugatua zenean, Azpilkuetak Karlos V.aren alde men egiten zuten nafarren barkamena prestatu zuen (1523ko udazkena). Hurrengo urtean, erlijioko botoak egin zituen Orreagako kalonje agustindarren monasterioan. 1524tik aurrera, hamalau urtean Salamancan irakasle izan zen, eta bere ezagupenei esker ospe handia hartu zuen. Karlos V.a enperadorearen aginduz, Coimbrako unibertsitate sortu berrira joan zen irakasle; 1555ean jubilatu eta Nafarroara itzuli arte eragin handia izan zuen Portugalgo handiki askorengan.\nGeroago, 1586ko Miscellaneum centum idazlanean, azaldu zuen berezko hizkuntzak lehenago ere baliatu zirela erlijio gaietan, apezpikuek eta inkisidoreek baimenduta, eta "kantabriar dohatsu eta ikasi bat" aipatu zuen: Lizarrako Antso Elsokoa, euskara otoitz desberdinetan baliatu zuena. "Baserritarrek eta menditarrek" kristau doktrinaz duten ignorantzia latinaren erabilerari egotzi zion, "buruz ikasten baitute, haien berezko hizkuntza erabili ordez".\nBere lanik garrantzitsuenak hauek dira:\n↑ Gartzia, Pruden. (2015). Nafarroako auziaz. Elkar ISBN 9788490274439.\nOrriaren azken aldaketa: 3 azaroa 2020, 19:38.


Hamarretik seik uste dute jendea «erlaxatzen» ari dela itxialdiko neurriekin | Gizartea | Berria\nJendea ariketa fisikoa egiten, Hernanin. Jon Urbe / Foku Tamaina handiagoan ikusi\nArabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarren artean inkesta bat egin du Eusko Jaurlaritzako Prospekzio Soziologikoetako Kabineteak, eta, erantzun dutenen arabera, %85 «nahikoa» (%50) edo «oso kezkatuta» (%35) daude koronabirusaren hedapenarekin. Hamarretik zazpik, berriz, gaixotzeko kezka handia edo nahiko handia dute, baina datuak diferenteak dira adin tartearen arabera; 30 urtetik beherakoetan, erdiek dute kezka hori, baina 65 urtetik gorakoen artean, %82k. Progresioa erakusten dute datuek: galdekatua zenbat eta zaharragoa, kezka orduan eta handiagoa.\nBestalde, hamarretik zortzik kezka handia edo nahiko handia dute osasun krisiak beren familiaren egoera ekonomikoan izan ditzakeen ondorioen inguruan, baina adierazgarria da klasea zenbat eta apalagoa izan kezka orduan eta handiagoa dela: maila handikoen %40k dute kezka handia, eta maila apalekoen artean, %47 dira. Edozein kasutan, galdekatutako ia guztiek (%98) kezka dute nola eragingo ote dion osasun krisiak Euskal Autonomia Erkidegoko ekonomiari.\nInkestan landu duten beste elementuetako bat izan da koronabirusaren hedapenari aurre egiteko hartu diren neurriak eta horien betetze maila. Lautik hiruk uste dute zorrotz ari direla betetzen segurtasun neurriak, eta %57k «oso konbentzituta» betetzen dituzte neurriok. Gainera, %85ek uste dute gainerako herritarrek ere betetzen dituztela, baina hamarretik seik diote jendea «erlaxatzen» ari dela horiek betetzeko orduan.\nHaurrei etxetik irteteko baimenaz galdetuta, iritzi nagusia da arau hori ongi dagoela dagoen bezala, eta, galdekatua zenbat eta zaharragoa izan, uste hori orduan eta orokorragoa da. Itxialdi garaiko elkarbizitzaz galdetuta, berriz, galdekatutakoek ia aho batez erantzun dute bizikidetza ona edo oso ona izaten ari dela, eta %85ek diote oro har ongi daramatela konfinamendua.


Arnasa itoaldian • ZUZEU\nArnasa itoaldian –\nDuguna – Iruñeko dantzariak, dantzan.eus atarian.\nArraro doa 2020.a. Koronabirusak hankaz gora jarri dizkigu aurtengo planak —eta heldu deneko batzuk— eta ahal bezala egiten ari gatzaizkio aurre egoerari: Itxialdi garaian nor gure etxetik entsaiatzen eta gero, ekainean, maskarillekin eta aire zabalean. Gure usaietatik urrun, edozein gisaz. Bertan behera geratu zaizkigu ilusioz itxoiten genituen hainbat emanaldi: Baigorriko Nafarroaren egunekoa, Oñati eta Iurretako dantzariekin Iruñerako prestatuta genuena, Bilboko Santutxu kolorekoa, Sanjuan bezperako soka-dantza, Sanferminetako gure emanaldi kuttunak, Boiseko Jaialdirako bidaia, Oñatz taldearen urteurrenekoa Oñatin… eta okerrena da ez dugula egoera honetan argirik ikusten tunelaren akaberan. Itolarriak ere hartzen gaitu sobera pentsatuz gero.\nHala ere, itoaldi horretan arnas hartzeko aukeratxoak ere izan ditugu. Haize freskoa maskarillapeko sargorian. Batetik, Sanfermin garaian zabaldu ditugun trokeo-dantzen bideoak grabatzeko elkartu gara ekaina bukaeran eta bestetik, uztailaren 5ean emanaldia ere izan dugu, Iruñeko Ziudadelan, udal gaitari, txistulari eta dantzariok, denok elkarrekin.\nBertan behera utzi behar izan ditugun gure emanaldien arantza nolabait ateratzeko, soka-dantza eta trokeo-dantzak eman ditugu bertan, zorretan utzitako dantzak alegia. Lehen parte batean makil-handien, arkuen eta brokelen dantzak eman ditugu.\nTxistulari eta gaiteroen zenbait pieza ederrekin gozatu ahal izan ditugu belarriak tartean, ondotik, beste dantza sortatxo bat eman aitzin. Makil-txikien eta zinten-dantzak eman ditugu bata bestearen gibeletik. Gertatu izan da, dantzen bitartean, disimuloan, dantzariek madkarilla pixka bat altxatzea, arnasa sakon hartu ahal izateko. Emanaldi honen metafora hoberik ez zaigu okurritzen.\nUdal gaitariekin emandako dantzen ondotik, gure soka-dantzaren moldaketa bat egin dugu —ezin baikenuen dantzara kanpoko inor gonbidatu— udal txistularien laguntzarekin.\nBost hilabeteren buruan —Otsaila hasieran egin genuen gure hondar emanaldia— oraindik dantzan oroitzen garen soseguarekin, ondoko maskarillapeko arnasaldiaren zain geratzea baino ez dugu. Izan dadila berandu baino, garaiz.\nBitartean, Ziudadelako emanaldian Malkovich eta Ander Luquinek hartutako argazkiei so geratuko gara:\nCovid-19, dantza, Iruñea\nEstreinaldiak: abuztuak 7


2019rako dirulaguntzak onartu ditu udalak, behin-behinean - Noticias - Usurbil\nLehengo astean bildu zen Diru-laguntzen Batzordea, eta kultura, kirola, ingurumena, nekazaritza eta gizartegintzako alorretarako diru-laguntzak eskuratzeko aurkeztu dituzten proiektuak aztertu dituzte. Hala, proposamen guztiak irakurrita, ze talde eta egitasmo diruz lagunduko den erabaki du, baina, oraingoz, behin-behinekoa da erabakia. Atzo bertan argitaratu zen batzordearen ebazpena Gipuzkoako Buletin Ofizialean eta gaurtik zenbatzen hasita, nahi duenak 10 eguneko epea du alegazioak aurkezteko. Nolanahi ere, guztira ia 172.000 euro banatzea proposatu du.\nOro har, deialdi guztietan parekidetasunari garrantzia handia eman zaio. “Batetik, eskatzaileak oinarrizko premisa hori barneratzeko, eta, bestetik, diru-laguntzen zuriketan, kontuan hartu beharreko aldagaia izatea nahi dugu. Modu horretan argazki erreala jasoko dugu”, azaldu du Alaitz Aizpurua Ogasun-zinegotziak.\nInformazio osoa udalaren webgunean dago ikusgai, iragarki-taulan. Edonola ere, hona hemen atalez ataleko xehetasunak:\n2019an burutu asmo diren kultur egitasmoak diruz laguntzea du xedetzat deialdi honek. 25 taldek egin dituzte eskaerak, eta 87 ekintza proposatu. 3 ekintza baino ez dira geratu dirulaguntzarik gabe. Arlo honetarako 80.000 € zeuden banatzeko, eta 78.379,59 € bideratuko dira.\nModu batez edo bestez, 60.000 €-tik gora bideratuko dira kirolera: herriko kirol-taldeen artean 50.000 € banatuko ditu Udalak; kirol elkarte ez direnen kirol jardueretarako 1.000 €; kirol egokitua laguntzeko 1.689,66 €, eta norgehiagoka erregimenekoak ez diren kirol egitasmoak burutzeko 1.610 €.\nGizarte-zerbitzuen arloan egitasmoak gauzatzeko dirulaguntzak dira honakoak, eta arlo honetan, 11 talderi emango zaie laguntza. Guztira, 12.000 euro. Talde guztiak Gipuzkoa mailakoak dira.\nBestalde, deserrotze eta baztertze arris-kuan daudenentzako dirulaguntzen deialdira herritar bakarra aurkeztu da, eta batzordeak laguntzea erabaki du. Alaba Picassenteko espetxean du (Valentzia), Usurbildik 612 kilometrora, eta bidaiek eragiten dizkioten gastuak arintzeko laguntza ematea erabaki du. Igogailuak instalatzeko deialdira, aldiz, 3 herritar aurkeztu dira, eta, guztira 2.700 € banatuko dira. Eskaera bakoitzeko, gehienez ere, diru-laguntza mila eurokoa izatea aurreikusten zen.\nDeialdi honetan erakunde pribatu zein publikoek edota norbanakoek 2018an garatutako egitasmoak laguntzen dira, eta 11 eskatzaile aurkeztu dira. 5.000 € zeuden banatzeko, eta 2.826 € banatuko dira.\nDeialdi honetan erakunde pribatu zein publikoek edota norbanakoek 2018an garatutako egitasmoak laguntzen dira ere, eta eskatzaile bakoitzari kostu osoaren % 50 eman ahal zaio, eta, gehienez ere, 2.000 euroko laguntza. Hamar eskaera aztertu dira, eta guztiak lagunduko dira. Orotara, 11.491,22 euro banatuko ditu Udalak.


Gizakiaren arnas aparatua: anatomia, fisiologia, eritasunak\nLABURPENA: Oxidazio biologikoa (zelula arnasa) egin dezaten, zelulak oxigenoz hornitzeko eginkizuna duen funtzioa da arnasa hartzea.\nGizakiaren arnas aparatua egitura espezializatuen multzo bat da, kanpoaldearen eta barnealdearen arteko gas trukea errazten duena. Anatomiari dagokionez, bi partetan dago banatua, goiko arnas aparatua eta behekoa, faringeak bereizten dituela. Sudurrean, sinuetan eta nasofaringean ?goiko aparatua?, airea irazi, hezetu eta berotu egiten da; gero, laringe, trakea, bronkio nagusi eta hodi gero eta txikiagoetan barrena ?beheko aparatua?, albeoloetaraino iristen da airea; kapilar sare trinko batez daude inguratuak, eta albeoloen eta kapilarren artean gertatzen da gas trukea. Albeoloek eta bronkio nagusietatik abiatzen diren hurrenez hurreneko adarkadurek osatzen dituzte birikak.\nArnasaren erritmoa borondarearen mendeko ez diren guneek erregulatzen dute, nahiz eta zenbaitetan erregula dezaketen, modu kontzientez, nolabaiteko borondatez alegia, zerebrotik datozen bulkadek ere.\nZelulek, energia hartzekorakoan beren egitekoa bete dezaten, oxigenoa behar dute elektroien azken hartzaile gisa. Izan ere, oxigenoa kentzen bazaie hil egiten dira, eta, horregatik, etengabea da trukea organismoen eta organismoak bizi diren ingurunearen artean. Gas trukeak (horixe da hizkera arruntean, oker, arnasatzat hartzen dena), zelula bakoitzera joango den oxigenoa hartzea suposatzen du, eta CO -a arnasean 2 , eratzen dena, jaurtikitzea; azken prozesu hori erreakzio kimiko sail bat da, molekulak endekatu eta energia lortzean datzana, oxigenoa kontsumituz eta CO askatuz.\n2 Zeluletako gas trukea difusioz gertatzen da; prozesu hori, hein handi batean, zelularen eta zelula inguruaren kontzentrazio diferentzien mendekoa da. Oxigenoa hornitzen duten aireak edo urak etengabe berritu behar dira, aireztatze bidez; hau da, izaki biziek etenik gabe mugiarazi behar dute gorputzeko kanpo zelulak inguratzen dituen ura edo airea; beste era batera, baina gauza bera egiten dute arnas egitura espezializatuetako zelulek ere.\nAnimalia askok ?uretakoek batez ere? oso handia dute, bolumenaren ondoan, gainaldea, eta, hori dela-eta, gorputz azalaren bidez egin dezakete gas trukea; hau da, ez dute azaletik oso urrun dagoen zelularik,beharrezko duten oxigeno dosia iritsi aurretik hilko bailirateke. Hala ere, ez da pentsatu behar arnasketa modu hori tamaina txikiko animaliei soilik dagokienik; badira neurriz handiak izan daitezkeen belaki eta knidario mota batzuk, eta arnas aparaturik gabeak halere. Halako kasuetan, oso apala izaten da zelula metabolismoa (oxigeno gutxi ?behar du? animaliak), edo oso garaia animaliaren ur edukia (materia bizi ?eraginkor? gutxik dihardu lanean). Arau orokor gisa, esan daiteke organismoek, neurri batetik gora, ez dutela aski izaten azaleko zeluletan hartutako oxigenoa.Hala, animalia handi konplexuek horma meheko egitura espezializatuak behar dituzte, gasen difusio erraztuko dutenak. Bitxia badirudi ere, egitura horiek hezetasuna behar izaten dute; hala, oxigenoa eta CO2 uretan solbatzen dira animaliaren barrura igaro baino lehen. Esan daiteke izadiak irtenbide berriak asmatzen dituela aurrekoen gainean, eta hori erakusten duen beste froga bat dela hau. Itsasoan du bizitzak jatorria, eta neurri batetik gorako lehen izaki bizi zelulanitzetan arnas egitura bereziak garatu ziren uretatik oxigenoa hartzeko, zakatzak. Bilakaeran zehar, egitura horiek, gorputz azalean zeudenak, aldatu egin ziren eta barneko bihurtu (hainbat bidetatik, eta une desberdinetan), organismoak inguru lehor baina oxigenoz aberatsago bat koloni- 323zatzen hasi zirenean (lehorra); baina zakatzen sistema zaharra, gasak uretatik hartu behar zirena, mantendu egin zen egitura berrietan.\nArnas egitura espezializatuak izatea ez da aski oxigenoa barreneneko zeluletara behar den kopuruan eta behar den lastertasunez irits dadin; gasak banatzeko sistema bat ere behar da, hau da, zirkulazio aparatua; aparatu hau, bilakaeran, txegoste prozesuei loturiko elikagaien banaketari loturik sortu bazen ere, gasen trukean ere berehala izan zuen zerikusia. Horregatik, odol kapilar askok hornitzen dituzte arnas egiturak; horrela ziurtatzen da gasen garraio egokia.\nEra askotako arnas egiturak dira gas trukea egiteko helburua dutenak; gizakiarengan, goi mailako ornodun gehientsuetan bezala, birikek betetzen dute eginkizun hori.\nOdolak garraiatzen ditu gasak; odolaren berezko garraio ahalmena oxigenoarekin konbinatzen diren arnas pigmentuek areagotzen dute. Giza odolaren kasuan, hemoglobina da pigmentu hori, garraio ahalmena 75 bider ere gehitzen duena, eta eritrozitoen barruan dagoena; pigmentu hori ohikoa da ornodunetan, ornogabe askok ere baduten arren. Hemoglobina ez da gai bakar bat; izen horren pean kimika gai elkartu sail bat dago (proteinak), elkarren artean lotura estuak dituztenak.\nGizakiaren arnas aparatuaren anatomia ( 1. irudia )\nGizakiaren arnas aparatuaren osagaiak dira, alde batetik, birikak, atmosferaren eta odolaren arteko gas trukerako banaketa gainaldea direnak, eta, beste aldetik, atmosferaren eta zirkulazio aparatuaren arteko garraio sistema bat, barneratutako airea eta botatakoa bideratzen duena. Hodi bakar batekin hasten da garraio sistema hau, eta, ondoren, behin eta berriz zatikatzen da, harik eta gero eta kalibre txikiagoa duten hodi sistema bat sortzen den arte; sistema horren bukaerako adarrak albeolo izeneko zaku hondoetara zabaltzen dira; horiek dira biriken osagai nagusiak, hau da, gas trukea egiten den arnas aparatuaren puntu bakarra.\nAnatomiari dagokionez, arnas aparatua bi partetan dago banatua: goiko arnas aparatua eta beheko arnas aparatua, faringeak banatzen dituela (eztarri ere deitzen faringeari); faringea, nolanahi ere, txegoste aparatuaren partetzat hartzen da, eta atzetik, bi adarretan banatzen da: esofagoa (txegoste aparatua) eta trakea (arnas aparatua), geroago ikusiko duguna.Arnasaren mekanika : arnasa hartzea eta botatzeaArnas bolumenak eta ahalmenaGas trukeabaten bidez , airea sartzen da biriketan ? arnasgora ?, eta handik ateratzen ? arnasbehera ?. Oxigenoa etengabe igarotzen da albeoloak betetzen dituen airetikArnasaren erritmoaren erregulazioa\nGoiko arnas aparatua\nElkarren artean loturiko husguneez dago osatua: sudurra, sinuak eta nasofaringea.Husgune horietan, airea iragazi, hezetu eta berotu egiten da. Bestelako funtzioak ere badituzte organo hauek; sudurrean usain epitelioa edo pituitaria horia dago, usaimenaren kokagunea. Sudur sinuak fonazioaren erresonantzia barrunbe dira (soinuak igortzeko), eta Eustakioren hodiek berriz erdiko belarriko barrunbeekin lotzen dute nasofaringea, halako eran non oreka sortzen duten erdiko belarriko eta inguruko presioen artean.\nAirea sudur zuloetatik sartzen da gorputzean; sudur zuloek sudur barrunbeetan dute jarraipena, eta goieneko partean dago usaimen epitelioa. Kartilagozko ehunez osaturiko egitura batek, sudur hezurrak, banatzen ditu sudur barrunbeak (bi). Barrunbe bakoitza bi partetan dago banatua: bada parte zabal bat, ataria, sudur zuloen atzean dagoena, eta arnas parte bat, barrunbearen gainerako partea hartzen duena. Hezurrezko hiru irtenune ditu sudur barrunbeetako bakoitzak, bata bestearen gainean, goiko, erdiko eta beheko kornete deituak, eta airea igarotzen den gainaldea zabaltzen dutenak.\nSudur barrunbe bakoitza burezurreko beste lau barrunbe txikirekin komunikatzen da, sinuekin; kokatuak dauden hezurraren arabera, kopetakoa, etmoidala, esfenoidala eta barailekoa deitzen dira; azkena da, barailekoa, bolumenez handiena. Horietan sortzen da mukia, gero sudur aldera joaten dena.Kaliz formako zelulekiko epitelio estratifikatu ziliodun batek estaltzen du (arnas epitelioak) goiko arnas aparatuaren ehun egitura; epitelioak mukia jariatzen duten zelulak dauzka, eta mukiak mintz moduko bat eratzen du arnasbideen barrenaldean, babesle garrantzitsua dena, hautsa eta zatikiak harrapatzen baititu ez daitezen biriketara iritsi. Epitelio hori guruin askoko ehun konjuntibo baten gainean dago ?lamina propia delakoan?; arnasaren muki mintza deitzen zaio epitelio eta lamina propiaren multzoari. Sudur barrunbean muki asko isurtzen du epitelioak, zenbaitetan eguneko ia 400 ml-raino; muki horrek epitelioa estaltzen du, eta bertan geratzen dira harrapatuta airean dauden hauts zatikiak, beheko arnas aparatuaren ehun kontu handikoraino iritsi gabe. Mukiak ur asko du, eta ur hori hartutako airera igarotzen da, airearen hezetasunaren araberako kopuruan; hala, muki jarioa handia izaten da hotz handiko egunetan (tenperaturaren ondorioz aireak hezetasun gutxi duenean), edo lainoa denean (hezetasuna handia denean). Arnasaren muki mintza gorri-gorria da, odol kapilar asko baitauzka; gorputzean sartzen den airea berotzen du, eta horrek egokitua egon behar du aldaketarik ez sorrarazteko gorputzean (hau da, barruko organoek ezin dute tenperatura galdu). Frogatua ez badago ere, bada iparraldeko biztanleek sudurra irtenagoa dutela esaten duenik, barneratutako aireak ukipen eremu handiagoa izan dezan berotzen duen mintzarekin. Mukia, bere eginkizunak bete ondoren, faringerantz joaten da, eta han irensten da.\nSudur barrunbeetatik, koana izeneko atzeko bi irekiguneetatik ateratzen da airea.\nArnasa ahotik har daitekeen arren, hobe da sudurretik hartzea, era horretan airea garbitu, hezetu eta berotu egiten baita. Ahotik nahiz sudurretik sartu, nasofaringetik eta faringetik igarotzen da gero airea, eta hortxe uzten du goiko arnas aparatua.\nBeheko arnas aparatua.\nFaringetik igaro ondoren, laringean sartzen da airea; beheko arnas aparatuan airea ez den zerbaiten sartzea eragoztea da laringearen eginkizun nagusia; ?birikaren zakur zaindaria? deitzen zaio. ?Intxaur? deritzana kartilagozko irtenunea da, laringeak goialdean eratzen duena.\nHainbat kartilagok osatzen dute laringea; tiroidea da handiena, tximeleta hegoen formakoa, intxaurreko irtenunea osatzen duena; krikoidea, tiroidearen azpian dagoena, eta ehun konjuntibozko ligamentu batez harekin lotua; horrez gainera, badira bi kartilago txiki ere, arritenoide izenekoak, aurreko biak lotzen dituen ligamentuaren alboatzean daudenak. Kartilago horien gainean bi guruin endokrino daude, tiroidea eta paratiroidea. Kartilagoez gainera, laringeak hezur bat du, hioidea; tiroidearen gainean kokaturiko ferra baten forma du, eta ligamentu batez dago harekin lotua (2. irudia).\nUgaztun gehienek ahots hariak dauzkate laringean. Epitelioaren tolesak dira, eta, airea igarotzen denean, gihar batzuek eragindako tenkaduraren arabera, dardaratu eta soinu zorrotzak edo lodiak (tonua) sorrarazten dituzte. Izan ere, fonazioa oso gauza konplexua da; mihiak, ezpainek, aho sabaiak eta egitura horiekin loturarik duten barrunbeek parte hartzen dute fenomeno horretan. Ahots hariek, gainera, beheko arnas aparatua babesten dute, gorputz arrotzik sar ez dadin; beheko arnas aparatuan, arnas epitelio batek estali gabeko parte bakarra da; epitelio lau estratifikatu batek estaltzen ditu, eta horrek harien erresistentzia mekanikoa areagotzen du.\nIrenstean, epiglotisak ixten du laringea; hiruki formako fibrokartilagozko tolesa da, arnas hodian ura edo elikagaiak sartzea eragozten duena; hori gertatzen bada, eztul erreflexu bat gertatzen da, sartutakoa kanporatzeko.\nEgile batzuek ez diote halako garrantzirik ematen, hori dela-eta, epiglotisari; horien ustez, laringeari dagokio batez ere eginkizun hori, irenstean goraka eta aurreraka egiten duen mugimenduari. Izan ere, normal irensten dute epiglotisa kendu zaien pertsonek.Laringetik trakeara igarotzen da airea; hodi malgu bat da, 12 bat cm luze, ehun konektibo fibroelastikoz eta kartilagoz osatua, arnasa hartzean luzatzen eta zabaltzen dena. Ferra formako 20 kartilago ditu euskarri, elkarren gainean jarriak, organoaren husgunea inguratzen dutela; hatz mamiak intxaurraren azpi-azpian ipiniz ?uki? daitezke kartilago horiek; gune hori bilatzen da hain zuzen trakeotomia egiterakoan, goiko arnasbideen traumatismoz-edo arnasa eragotzita geratu denean.\n?Ferra formako? kartilagoen mutur irekiek atzerantz egiten dute, eta ehun konjuntiboak eta gihar lauek ixten dute bi muturren artean geratzen den gunea. Muki mintzez dago estalia barneko husgunea; epitelioa zilindro formakoa, zilioduna eta pseudoestratifikatua da, kaliz formako zelula askokoa.\nTrakea kartilagozko bi bronkio nagusitan dago zatitua, kalibrea txikiagoa delarik lehen saihets hezurraren parean. Bronkioak biriketara doaz, eta egitura trakearenaren oso antzekoa dute, desberdintasun histologiko batzuekin. Biriken barruan, bronkio senkundarioetan banatzen dira bronkio nagusiak, eta horiek birika lobuluetara joaten dira (ikus aurrerago), berriz ere zatitu aurretik hirugarren mailako bronkioak eratzeko; hirugarren mailakoak lobulu bakoitzaren segmentuetara doaz, eta horrelajarraitzen dute, hurrenez hurren, gero eta diametro txikiagoako hodiak osatzen dituztela, bronkioloak; gizakiarengan, 20 bider ere zatitzen da bronkio zuhaitza. Hodi horietan, bukaerako bronkioloak dira diametro txikienekoak, arnas aparatuaren parte huts-hutsik eroalearen bukaera direnak; ondorengo adarkadurek, gero eta gehiago, gas trukearekin dute zerikusia. Hortik aurrera, adarkatu egiten dira bukaerako bronkioloak, eta trantsizioko bideak osatzen dituzte, arnas bronkiolo eta albeolo garraiari izenekoak, gasen trukean gero eta parte handiagoa hartzen dutenak. Espazio zabalduetan amaitzen dira, albeolo zakuetan. Adarkadura horietan guztietan zehar, aldatu egiten da ehun egitura: epitelioaren loditasuna aldatzen da, kaliz formako zelulen proportzioa gutxiagotzen, kartilagoak galtzen dira, etab.Birikak bi organo elastiko dira, konikoak formaz, elkarrengandik banatuak eta pleura barrunbeetan kokatuak; badute zerikusirik gorputzaren tamainarekin, eta bi poltsa independente dira, pareta finekoak, mediastinoak banatuak, enbrioaren faringearen aurrealdearen kanporatze batetik datozenak.\nToraxean daude, barrunbe hori eta sabelaldea banatzen dituen diafragmaren gainean; atzean bizkarrezurra dauka toraxak, eta saihets hezurrak eta bularrezura aurrean.\nEzkerreko birika txikiagoa da, bi parte edo 325lobulu dauzka, eta eskuinekoak hiru; lobulu bakoitza parte txikietan dago zatitua, edo segmentuetan, eta horietara iristen dira bronkioen adarrak.\nPleura zaku baten barruan dago birika bakoitza; epitelio eta ehun konjuntibozko mintz mehe bat da, birika edo errai pleura deitua, birikei estu atxikia. Lehen aipaturiko pleura barrunbeak bereizten du birika pleura toraxaren barrunbea estaltzen duen torax pleuratik edo pleura parietaletik. Pleura barrunbea kolore argi eta serum itxurako jariakari mintz batez dago estalia, eta, esan bezala, bi pleurak banatzen ditu, arnasa hartzean igurtzirik ez dadin izan. Horrez gainera, pleura barrunbeak koltxoi papera ere betetzen du, ez ditzaten birikek ?zintzilik baitaude toraxaren barruan?, saihets hezurrak jo, gorputza mugitzen denean.\n300 milioi albeolotik gora dute birikek; birika ehunaren masa nagusia osatzen dute, kapilar sare trinko batez daude inguratuak, eta atmosferaren eta odolaren arteko gas trukea egiten den anatomia substratua dira.\nAlbeoloak truke gainalde izugarria dira, 50-100 m 2 inguru guztira; eta kapilar sarearen gainaldea berriz 90 m 2 baino gehiagokoa dela kalkulatzen da.\nHiru eratako ehun osagai dira albeoloetan: azaleko epitelioa, hiru zelula motez osatua(I, II eta III motak), ehun konjuntiboa, eta 7-10 mikrako diametroko odol hodiak, albeolo bakoitza inguratzen dutenak, eta biriketako arteria sistemaren bukaera direnak.\nBeste bi osagaien artean dago ehun konektiboa. Gasak oso erraz difumina daitezke albeoloaren pareta guztiz finetan barna; bi mintzek bakarrik, albeolo pareteko epitelioak eta kapilarren endotelioak, bereizten dituzte albeoloen barneko airea eta odola.\nAlbeoloak geruza isurkari guztiz mehe batez daude inguratuak. Isurkari hori urak eta proteina lipidiko tentsoaktibo batek osatzen dute; II motako zeluletan ekoizten da, eta azaleko tentsioa gutxitzea du eginkizuna, era horretan albeoloaren kolapsoa eragozten duela. Ez da ahaz tu behar albeoloak oso txikiak direla; paretak elkarrengandik gertu samar geratzen dira, eta erraz gertatuko lirateke kapilaritate fenomenoak, paretak itsatsiko lituzketenak. Urezko mintzak gasak solbatzea errazten du, lehen ikusi den bezala; aireak, botatzen dugunean, ur lurrina izaten du; egun hotz batean leihoko kristalaren ondoan arnasa botatzen badugu, berehala ikusiko dugu nola lurrintzen den airea.\nBai trakea, bai bronkioak ?ez ordea arnasbide mehenak?, epitelio ziliodunez daude estaliak, mukia darioten zelulekin; egitura horrek airearekin sartzen diren zatiki arrotzak eta bakterioak beretzen ditu, zilioen mugimenduek faringerantz bidaltzen dituzte gero, eta han irentsi egiten dira. Goizetan izaten den ahots marrantak mukien irensteaerrazten du, mukia gehixeago pilatzen baita lo gaudenean.\nMukiak gai arrotzak biriketaraino irits daitezen eragozten du; alabaina, tabakoaren kea osatzen duten zatiki fin-finak albeoloetaraino iristen dira, eta han geratzen dira luzaro, makrofagoek fagozitatzen dituzten arte. Keak arnasbideetan duen eragina agerikoa da; narritadurak muki gehiago sorrarazten du arnasbideen gainaldea babesteko, eta, hori dela-eta, marranta joera handiagoa izaten dute erretzaileek (ezabatzeko eta eransteko).\nArnasaren mekanika : arnasa hartzea eta botatzea\nGizkiaren birika aireztatzekoa da, hau da, modu aktiboz gertatzen da airearen berriztatzea birika barruan. Aireztatzea konbekzio mugimendua da, arnasgoraren eta beheraren aldizkatzeak sortua. Denbora tarte labur bat izaten da bi mugimendu horien artean, eta tarte horretan odolarekin harremanetan jartzen da aire arnastu berria.\nArnasa hartzen dugunean, prozesu mekaniko baten bidez, airea sartzen da biriketan ?arnasgora?, eta handik ateratzen da ?arnasbehera?. Oxigenoa etengabe igarotzen da albeoloak betetzen dituen airetik odolaren aldera, eta CO 2 a kontrako norabidean joaten da; biriketako oxigeno kopurua ez da ia aldatzen, eta arnasaldiak errepikatuz (geldirik gaudela hamabi bat aldiz minutuko) lortzen den gauza da hori.\nArnasgora eta arnasbehera aireztatze giharren jardunaren ondorio dira; jardun horren ondorioz, handitu edo txikitu egiten da toraxa. (?Bularra puzten? dugunean, birikak asko betetzen ditugu, eta handiagoak garela dirudi). Hauek dira prozesu honetan parte hartzen duten giharrak: * Diafragma. Birika barrunbearen oinarria da. Uzkurtzen denean ?arnasa hartzean? (3. irudia), zapaldu egiten da, eta beherakamugitzen. Gihar hau da bularraldea gehiena handitzen duena, eta, arnasa normal hartzean, aski izaten da diafragmak eragindako mugimendua; arnasbehera, berriz, pasiboki gertatzen da.\n* Saihets arteko giharrak. Barnekoak eta kanpokoak dira. Barnekoak saihets hezurren barrenaldean daude, eta arnasbeheran jarduten dira, saihetsak goratuz.\n* Beste giharrak. Beste gihar batzuk ere mugitzen dira arnasa hartzeko (deltoideak, eskalenoak, aurreko zerradunak, esternokleidomastoideoak, sakroespinalak) eta botatzeko (sabelaldekoak); sabelaldekoak dira arnasa botatzeko gihar nagusiak, eta sabelaren edukia estutzen dute uzkurtzerakoan.\nArnas bolumenak eta ahalmena\nGizabanakoen sexuaren eta gorputz egituraren (luzeraren eta gorpuzkeraren) arabera, balio desberdineko lau bolumen eta lau ahalmen bereizten dira. Espirometro izeneko tresna baten bidez neurtzen dira, hondar bolumena izan ezik.\n* Arnas bolumena edo birika aireztatzearen bolumena. Arnasaldi normal batean, pertsona geldirik dagoela, biriketatik sartzen eta ateratzen den aire kopurua da. 500 ml ingurukoa da, eta kontuan hartzen badugu minutu bakoitzean 12 bat arnasaldi izaten direla, 6l izango da minutuko arnas bolumena.\n* Arnasgoraren erreserba bolumena. Arnasaldi sakon batean har daitekeen aire bolumena da, 3.000 bat ml-koa.\n* Arnasbeheraren erreserba bolumena. Biriketatik, arnasa behin, normal, bota ondoren, hasperen sakon bat eginez bota daitekeen aire bolumena da. 1.100 bat ml dira.\n* Hondar bolumena. Hasperen sakona egin ondoren biriketan geratzen den aireada, 1.200 bat ml; ezin kanporatu daitekeen aire kopurua da, ezta ahalegin guztiak eginda ere; aire horrek albeoloen kolapsoa eragozten du (albeoloen paretek, hutsik geratuz gero, elkar ukituko lukete, eta ur mintzak ?tentsoaktiboa izan arren? itsatsi egingo lituzke).\nBirika ahalmena deitzen dena lehen definitu diren bolumen batzuen batuketa izaten da normalean, eta gizabanakoen ahalmen funtzionalak adierazten ditu: * Bizitza ahalmena. Arnasgora maximo baten eta arnasbehera bortxatu baten artean berritu daitekeen bolumen handiena da, 4.600 bat ml-koa pertsona normal batengan; 6.500 ml-raino irits daiteke kirolari batengan, eta 3.000 ml-koa izan daiteke pertsona txiki batengan. Pertsona batek airea hartzeko eta botatzeko duen ahalmenaren neurria da. Bi faktoreren mende dago: arnas giharren indarra, eta zabaltze eta uzkurtzeekiko toraxaren eta biriken erresistentzia elastikoa.\n* Birikien guztizko ahalmena. Birikek eduki dezaketen guztizko aire bolumena da; 5.800 bat ml dira, bizitza ahalmenaren eta hondar bolumenaren batura.\n* Arnasa hartzeko ahalmena. Aireztatzearen eta arnasgora erreserbaren bolumenaren batura da. 3.500 ml dira, hau da, gizabanako batek, geldirik dagoela, barnera dezakeen aire bolumen maximoa, edo biriketan sarrarazi genezakeen aire kopurua, arnasa hartzerakoan lehendik bertan zegoenari erantsita.\n* Hondar ahalmen funtzionala. Arnasbeheraren erreserba bolumenaren eta hondar erreserbaren batura da; 2.300 ml dira, arnasa normal bota ondoren, biriketan geratzen den aire bolumena. Aire honi esker jarrai dezake, hurrenez hurreneko arnasaldien artean, airearen eta odolaren gas trukeak.\nHartzen dugun airearen parte bat ?150 bat ml? ez da inoiz albeoloetara heltzen, arnasbideetan geratzen baita, eta bota egiten da gero; hori dela-eta, espazio hila esaten zaie arnasbideei. Horregatik, arnasgora normal baten 500 ml-etatik, 350en bat bakarrik iristen da albeoloetara, eta hartzen du parte gas trukean. Definitu berri diren kontzeptuak kontuan hartuta, arnasaldi bakoitzean ez da guztiz berritzen albeoloetako airea, aitzitik, zapiren bat besterik ez; izan ere, 350 bat ml berritzen baitira hondar ahalmen funtzionala 2.300 ml-koa denean. Hortik sortzen da albeolo aire kontzeptua, albeoloak betetzen dituen airea aipatzeko; aire hori aire arnastuaren, ur lurrinaren eta odoletik iraitzitako CO 2 -aren nahasketa da.\nDifusio soileko prozesu fisiko-kimiko bat gertatzen da albeoloetan dagoen airearen etaalbeoloak inguratzen dituzten kapilarretako odolaren artean; ikusi dugunez, albeoloaren eta kapilarraren mintzak banatzen ditu airea eta albeoloak. Albeoloan, arnasarekin sartzen den oxigenoak odolera igaro behar du, eta odolak dakarren CO 2 -ak albeolora, gero kanpora ateratzeko.\nOdolak baino oxigeno gehiago dauka barneraturiko albeolo aireak; izan ere, zelula arnasean oxigenoa kontsumitu den ehunetatik dator odola. Horren eraginez, odolera igarotzen da oxigenoa, eritrozitoen barrura, eta haien hemoglobinarekin konbinatu eta oxihemoglobina eratzen du; era horretan iristen da zeluletaraino. Zeluletara iristean, kontrakoa gertatzen da; zelulek oxigeno gutxiegi dute, eta, hortaz, odoletik zeluletarantz hedatzen da oxigenoa.\nAlbeoloen aireak berriz CO 2 gutxiago du ehunetatik datorren odolak baino, eta, horregatik, biriketan, albeoloan sartzera jotzen du CO 2 ak. CO 2 hori plasman urtua iristen da partez, partez ioi bikarbonato gisa ?gehiena? eta partez hemoglobinari lotua.\nArnasaren erritmoaren erregulazioa\nOndo ezaguna da oinarrizko kadentzia batez hartzen dugula arnasa, eta horrek ez digula ardurarik batere eskatzen. Kadentzia hori alda daiteke (lastertuz batez ere) ahalegin fisikoarekin batera, horretaz ere ohartzen ez garela. Kasu batean zein bestean, pentsatu behar da erregulazio horietan ez duela parte hartzen kontzientziaren nerbio gune nagusiak, zerebroak, eta, hortaz, nerbio sistema begetatiboaren ,emde daudela.\nAlabaina, nahi izanez gero, kontrola genezake arnasa (?eusten diogu? arnasari, edo azkartzen dugu), eta, hori dela-eta, horretan izan behar du zerebroak zerikusirik.\nBizkarrezur erraboileko eraztun irtenunean dauden hiru neurona taldek erregulatzen dute arnasaren erritmoa (arnasgoraren eremua, arnasbeheraren eremua eta eremu pneumotaxikoa) (4. irudia).Arnasaren erritmoa arnasgoraren eremuan hasten da, hura automatikoki kitzikatzen baita (neurona zirkuitu oszilatzaile bati esker). Segundo gutxiko bitarteetan, seinaleak igortzen dizkie arnas giharrei, arnasa hartzeko bidetik zehar. Seinalearen intentsitatea segundo gutxitan areagotzen da, eta arnas giharrak uzkurrarazten ditu (airea biriketan sartzen da). Ondoren, eten egiten da seinalea, eta horren ondorioz, batbatean lasaitzen dira uzkurturik zeuden gihar guztiak; biriketako giharren elastikotasunak eragozten du toraxa bat-batean uzkurtzea, eta airea pixkana ateratzen da, segundo batzuetan.\nPneumotaxia eremuak erregulatzen du arnasaren zikloaren lastertasuna. Lastertasuna areagotzen denean, arnasgoraren sakontasuna gutxiagotzen da (denbora laburragoz uzkurtzeko seinaleak jasotzen dituzte giharrek), eta, hori dela-eta, arnasa bizkortzeak ez du ziurtatzen aire bolumen handiagoa iritsiko denik biriketara. Dirudienez, lastertasunaren aldaketak tenperaturaren erregulazioarekin du zerikusia. Birika eta arnasbideetan airea sartzen eta ateratzen delarik, ur gehiago lurrintzen da haietan, eta, hori delaeta, inguru horren (eta bertako odolaren) tenperatura jaisten da. Antzeko efektua sortzen du erraboilaren eremuan dagoen arnasestuaren zentroak.\nArnasbeheraren eremuak, arnasbeheraren eremuaren intentsitatea areagotzen denean parte hartzen du, ez bestela, arrazoiren batengatik arnasaren sakontasuna aldatzen denean (eta ez, nahitaez, lastertasuna). Kasu honetan, airea botatzean (lehen ikusi da), giharrak indar handiagoz uzkurtzen dira, eta, horren ondorioz, askoz ere lasterrago hustutzen dira birikak.\nBeste segurtasun mekanismo bat ere badauka sistema honek; albeoloetan badira luzapenezko nerbio hartzaileak, albeoloak gehiegi puztutzen direnean kitzikatzen direnak. Kasu horretan, seinaleak bidaltzen dituzte arnasgoraren eremuraino, aireak sortutako kitzikaduraren intentsitatea jaistarazten dute, eta arnasaren sakontasuna gutxiagotzen. Oinarrizko erritmoaren aldaketa karotida gorputz eta aorta gorputz izenekoei dagokie; odol hodi nagusietan daude, eta odoleko CO kopuruaren alda- 2 ketek kitzikatzen dituzte. Badute zerikusirik odoleko pHaren gehitzearekin ere, eta oxigeno kopuruaren gutxiagotzearekin, baina, ikusten denez, alderdi horiek denak lehenarekin daude lotuak (CO ak pHa 2 erregulatzen duten sistema bigungarrietan parte hartzen du, eta O en kontzentrazioa 2 CO arenaren alderantziz proportzionala 2 da). Gorputz horiek arnas zentroen erantzuna eragiten duten estimuluak bidaltzen dituzte, eta organismoaren barne egoerari egokitzen diote arnasaren erritmoa (5. irud.).\n327Nola izan daiteke erritmoa nahierara aldatzea? Zerebro kortexak parte har dezake prozesu horretan, eta aldarazi; egoera larrietan, adibidez, bizkortu egiten da arnasaren erritmoa, eta sakonagoa bihurtzen. Gorputz osotik datozen estimuluek ere eragin diezaiokete, dutxan sartu eta ura hotza dagoenean gertatzen den bezala.\nArnasaren patologia, eztula eta usina.\n* Hipoxia. Gorputzeko zelulek erabilgarri duten oxigenoaren beheratzea adierazten du hitz honek. Hipoxiak ere askotako jatorria izan dezake, eta arnasaren eritasunen ondorio garrantzitsuenetako bat da; anemiak, hau da, odolean oxigenoa ehunetara eramango duen hemoglobina gutxi izateak, eragiten du hipoxia mota bat. Hipoxia sortzen da bestalde oso leku garaietan (mendian), haietan aireko oxigenoaren presio partziala gutxitzen baita. 3.650 bat m-ko garaieran, buruko mina eta goragalea izaten dira, eta 7.000 m-ko garaieran berriz, kontzientzia galtzea eta heriotza ere gerta daitezke (I. Taula).\n* Disnea. Aireztatze gehiago behar delako sentipena da. Gorputzeko isurkarietan CO2 gehiegi pilatu delako gertatzen da gehienetan, arnasaren arazoren batengatik; zenbaitetan, arazo neurotikoak direla eta, sorburupsikikoa izan dezake huts-hutsik. Neurosiaren ondorioz, arnasaren kontzientzia handiegia izan dezake batek, eta konturatzen da ez zaiola aski aire iristen biriketara.\n* Pneumonia. Bakterioak (pneumokokoak) eta birusak albeoloetan sar daitezke, eta, horren ondorioz, handitu eta isurkariz betetzen dira albeoloak; gas trukerako ahalmena galtzen dute, eta hipoxia sortzen da.\n* Biriketako edema. Isurkaria pilatzen da biriketako eta albeoloetako espazio betegarrietan, eta pneumoniarekin bezalaxe eteten da arnasa. Odola biriketako zirkulaziotik zirkulazio orokorrera bultzatzeko bihotzak ezintasuna izaten da edemaren zergatia.\nHorren ondorioz, biriketaraino iristen den odolak ez du behar bezain azkar alde egiten, eta isurkaria pilatzen da ehunetan.\n* Enfisema. Tabaskimoaren eta eguratsaren kutsaduraren ondoriozko eritasuna da, albeoloen pareten parte handi baten suntsitzea dakarrena; horren ondorioz, albeolo asko elkarrekin lotzen dira, albeolo handiagoak eta elastikotasun gutxiagokoak osatzen dituzte, eta, era horretan, airea nekezago botatzen da, eta aire zikina pilatzen da. Biriken gainaldea murriztu egiten da, odol gutxiago iristen da odolera, hipoxia gertatzen da eta odoleko CO aren kontzentrazioa 2 handiagotzen. Bihotzak, hori berdintzeko, indartsuago ponpatzen du odola, eta, ?ariketa gehiago? egiten duenez (giharra da), handitu egiten da; eritasun hau dutenak bihotzetik hiltzen dira.\n* Asma. Barneratzen dugun airean dagoen polenarekiko erreakzio alergikoa izaten da asmaren sorburua; eten egiten da biriketara doan eta biriketatik datorren airearen zirkulazioa; zailagoa da airearen irteera sarrera baino, eta disnea nabarmen bat gertatzen da.\n* Difteria. Bazilo Gram negatibo bat, Corynebacterium difteriae, kokatzen da eztarrian, eta goiko arnasbideetan geratzen da, odolak gorputz osoan zehar banatzen duen toxina bat sortzen duela; arnasbide horien hanturak izerdia sortzen du, ?difteria mintza? eratzen duena, eta horrek airearen pasabidea eragozten du.\n* Tuberkulosia. Mycobacterium tuberculosisek sortzen du; biriketan kokatzen den baziloada, tuberkulu deritzaten noduluak eragiten dituena.\n* Gripea eta marranta. Arnasbideak infektatzen dituzten birusek sortzen dituzte; osoezagunak dira sintomak, oso zabalduak baitaude eritasun hauek.\n* Eztula. Airea indarrez botatzean datza, arnasbideak garbi mantentzeko. Glotisa, trakea edo bronkioak eragile narritagarriren batek ukitzen dituenean hasten da. Horren ondorioz, sentipen seinaleak igortzen dira bizkarrezur erraboilaraino, eztula gerta dadin. Lehenbizi arnasbeheraren giharrak uzkurtzen dira, eta horrek, ahots hariak itxita daudelarik, presio handia egiten du biriketan; gero, hariak zabaldu, eta airea, biriken presiopean, bat-batean irteten da kanpora, harrigarrizko lastertasunez (baita 112 km ere orduko).\n* Usina. Eztularen oso antzekoa da, baina sudurbideetako narritadura izaten da sorburua; usinak bide horiek garbitzen ditu.


152 positibo berri Debabarrenean azken hiru egunetan, 66 Eibarren - etakitto.eus\n152 positibo berri Debabarrenean azken hiru egunetan, 66 Eibarren\nEAEko osasun egoeraren berri eman du Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak. Azken hiru egunetan, eskualdeko herri guztietan zenbatu dituzte kasu positiboak:\nAzken hamabost eguneko intzidentzia tasari dagokionez, gorriz jarraitzen dute Eibarrek (100.000 biztanleko 500dik gora positibo batu baititu, zehazki, 690,01), Elgoibarrek (889,08), Ermuak (791,82) eta Debak (716,25).\nGuztira, 39 dira intzidentzia altuena duten herri handiak: Abadiño, Abanto, Zornotza, Durango, Elorrio, Ermua, Galdakao, Muskiz, Ortuella (Bizkaia), Andoain, Arrasate, Astigarraga, Azkoitia, Azpeitia, Beasain, Bergara, Deba, Donostia, Eibar, Elgoibar, Errenteria, Hernani, Irun, Lasarte-Oria, Lazkao, Legazpi, Lezo, Mutriku, Oiartzun, Oñati, Ordizia, Pasaia, Tolosa, Urnieta, Urretxu, Usurbil, Villabona-Amasa, Zumaia eta Zumarraga. Hau da, Gipuzkoan, 5.000 biztanletik gorako herrien artean, Orio, Hondarribia eta Zarautz bakarrik daude zerrendatik kanpo.\nAtzo, 10.580 test diagnostiko egin ziren EAEn, eta, haietatik 940 positiboak izan ziren. Lurraldeen arabera: 67 Araban, 477 Bizkaian, 381 Gipuzkoan eta 15 Euskaditik kanpo bizi diren pertsonetan.\nOspitaleen egoera dela eta, COVIDa duten 76 pertsona ZIUn daude.\n« Imanol Egidazu atleta Espainiako txapeldun marka berriarekin Fruta-denda eta tabernetan materia organikoaren gaikako bilketa sustatzeko kanpaina egin du Mankomunitateak »


(Itzulpena) Ezkerreko zenbait sektorek beste toki batzuetan emandako subordinazioa txalotu baina parte hartu dezaketen hori oztopatzen dutenean, badirudi zuhurtziaren beharrezko baldintza modura agertzen zaigula distantzia. Distantzia geografikoak edo espazialak honako behaketa hau ekarri ohi du: han egiten ari diren hori egin beharko genuke (orain). Distantzia edo bereizketa tenporalak, bestal\nEH Bilduk ontzat jo ditu Espainiako Gobernuak aurkeztutako aurrekontuak, eta askok, hau harriduraz hartu du. Baina harrigarriena zera da: espainiar komunikabideen hitzetan sinesgaitza dirudien honek, Ezker Abertzale Ofizialaren oinarri sozialak eragozpenik gabe bere egin izana. Hau guztia dela-eta, soilik gera zitekeen zur eta lur EAOren parte ez den hori, EAOren bozeramaileei Madrilera 78ko err\nAlarma egoera aurkeztean gobernuak epe eta data zehatzak aipatu arren, ezjakintasuna da nagusi. Aurretik ere iruzur bera bizi izan baitugu: lehenengo alarma egoeran «biharko» egun horren atzerapenak mugarik gabea zirudien; hasiera batean hamabost egun, gerora hilabete bat eta, azkenean, bi hilabeteko itxialdia... Gutxik azal dezake argi zertan den bizi dugun une hau; ez gabiltza-eta ohi bezala, ba\nTeorialari, ikerlari zein kazetari progreek sarri askotan irizten diote jendarteari, orohar, langileriari berari, subjektu pasibo eta otzana. Langileak autonomia murritza duten ugaztun edo abereak gara euren hitzetan eta abereen antzera, behi, ardi edota txerriek legez, men egiten diogu, burumakur, jaten ematen digun horri: aurkaritza esanguratsurik gabe, klase menderakuntza borondate propioz\nKomunikabideek argitara emandako datuen arabera, Covid-s19aren transmisioa azkartu eta egoerak okerrera egin du azken asteotan. Oraingoan ere, osasun bermeak eta gizarte-segurtasun orokorra ekoizpen eredu kapitalistaren premia ekonomikoen kontra azaldu dira; hau da, une honetan dinamika ekonomikoak ez du gure ongizatea bermatzerik. Ekoizpena ezin baita gelditu, gobernuek langileriaren askatasun\nAste honetan ere izan dugu espainiar zein frantziar Estatuen gordintasunaren berririk Euskal Herrian. Guardia Zibilak hiru pertsona atxilotu zituen astelehenean, orain dela hamar urteko material batzuekin ustezko lotura izatea leporatuta. Auzitegi Nazionaletik pasa eta gero aske utzi zituzten, epaiketaren zain. Laugarren atxiloketa bat ere egon da aste honetan, kasu honetan Ipar Euskal Herrian.\nQuim Torra presidentearen kargugabetzeak Espainiako Gobernuaren ekinbide autoritario eta errepresiboa berretsi du; gertakizun hau, gainera, beste errepresio adibide baten efemerideak ekarri digu. Duela hiru urte burutu zuten Katalunian delako «autodeterminazio» erreferenduma; bada, orduan egindakoak, eta prozesuak berak gerora izan duen eragina, ebaluatzeko une egokia izan liteke hau. Propos\nEdozein unetan berretsi zezakeen sententziak inoiz bertara gerturatu eta, inguruan zirela, eraikinaren jabeekin topo egin dutenei hauek aurpegiratutako hura: Poliziak Legutioko Desjabetuon Hotela hutsaraziko du, edozein unetan. Badira hamabost urte hotela eraiki zutenetik eta, pasaden abendura arte, alegia, gaur egun eraikinean direnek sarrailak aldatu eta espazioa euren kontrolpean hartu aurret\nIrailaren 15a mobilizazio egun garrantzitsua izan genuen EAEn, milaka ikaslek hezkuntzaren gaineko langile kontrolaren aldeko mobilizazioetan parte hartu zuten eta. Hezkuntza presentzialaren itzulerak -bizi dugun testuinguru sanitarioa dela medio- hondamendia suposa dezake familia proletarioenetan; izan ere, osasun bermerik egon ezean, gehien sufrituko duten familiak hauek dira. Seme-alabaren b\nZenbait ikasle eta ordezkari-politiko zein -sindikalen eskutik, Ikama («Ikasleria martxan» enuntziatuaren akronimoa) ikasle antolakundea eman zuten ezagutzera larunbatean (irailak 12) Elizondon. Bat edo besterentzat agerraldia eta ospakizuna izan zen larunbatekoa, izan ere, ikasle antolakundea aurkeztu eta Ezker Abertzale Ofiziala berriz osorik dela jakinarazi ziguten, nolabait, bertara hurbil


Benedikto rides again — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Markos Zapiain / Benedikto rides again\nBenedikto rides again\nMarkos Zapiain 2011/10/31 12:09\nBuru osasunari begira hobe da izan dena eta badena kontuan hartzea eta ez izan zitekeena, baina ez al zenuten sumatu Aieteko Konferentzian, Kofi Annanen aldamenean, Benediktoren eta Dalai Lamaren falta? Benedikto han izan balitz, PPko sektore uzkurrenek begirune handiagoz hartuko zuketen Aieteko Adierazpena.\nFaltak falta, salbazioari eta egiari hurbiltzeko moduak bereizten ditu, besteak beste, Aita Saindua eta Dalai Lama. Behin batean, Dalai Lamak Europako hiriburu batean konferentzia bat eman zuen. Ondoren, frantses bat inguratu eta jakinarazi zion budista bilakatu nahi zuela, Dalai Lamaren erlijioa bere egin. Eta budisten gidariak erantzun: “Zertarako? Frantzian baduzu kristautasuna, eta ongi da”. Erantzun hori pentsaezina da katolikoen buruzagiaren ahotan. Txillardegik eta Lévi-Straussek horregatik izango dute beharbada zibilizatuagotzat budismoa kristautasuna baino.\n2008ko Gabonetan, Aita Sainduak homilia egin zuen erromatar kuriarentzat, ohi bezala, eta “gender studies” edo genero ikasketen aurka jo zuen. “Desira desordenatuak” da genero ikasketek gurean eman duten libururik interesgarriena. Genero ikasketetan, oro har, zalantzan ipintzen da giza sexuaren naturaltasuna; aldiz, sorkari sozialtzat hartzen da maiz. Benediktorentzat genero ikasketei darien ikuspuntu hori Jainkoaren aurkako harrokeria da, nork bere burua Jainkoaren gainetik jarri nahi izatea, Bibliak gizakia berez gizon edo emakume dela baitio. Bekatu litzateke berezkotasun natural hori erlatibizatzea eta konplikatzea, nork bere sexua artistikoki asmatzea. Benediktoren arrazoibidea, hitzez hitz: “Elizak dio giza natura gizon edo emakume gisa ageri dela, eta exijitzen du ordena natural hori begirunez har dadin… Sarritan 'gender' terminoaren bidez adierazia eta ulertua dena da gizakiaren autoemantzipazioa, kreazioaren eta Kreatzailearen aurrez aurre. Gizakiak berak bakarrik nahi du bere burua eraiki, eta berari dagokion edozeri buruz berak bakarrik erabaki. Ordea, modu horretan, egiaren aurka bizi da, Espiritu kreatzailearen aurka.”\nEuskal Telebistak daukan dirutza erabili beharko luke ika-mika horren tankerakoak argitzeko ahaleginetan, buruz buruko eztabaida bat emitituz adibidez Benediktoren eta Josebe Iturriotzen artean.


Cumnock - Wikipedia, entziklopedia askea.\nCumnock, Eskoziako gaeleraz: Cumnag, Eskozia hego-mendebaldeko udalerria da, Ekialdeko Ayrshire eskualdeko bigarren herririk handiena da. 2011ko erroldaren arabera 9.039 biztanle ditu, baina inguruko herrixkak batera hartuta biztanleria 13.000 ingurura iristen da.\nGlaisnock eta Lgar errekek bat egiten duten tokian kokaturik dago.\n1296an William Wallace hiru hilabetez bizi izan omen zen bertan.\nLugar errekaren inguruan hainbat burdinola sortu ziren industrializazio garaian. Meatzarien etxeak ere ugaruiak ziren eta inguruko herrientzako merkatua ere bertan egiten zenez, herria XVIII mendetik aurrera haunditu egin zen. Langile herria izanik joera sozialista garbia izan du. James Keir Hardie Eskoziako Alderdi Laboristaren sortzailea bertan bizi izan zen XX mendearen hasieran.\nTerringzean gazteluaren hondarrak\nCumnockeko eliza zaharra eta merkatuko gurutzea.\nTerringzean gazteluaren hondarrak.\n(Ingelesez) Cumnock History Groupen webgunea


Jukhym Zviahilsky - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Jukhim Zviahilski» orritik birbideratua)\n2014ko azaroaren 27a - 2019ko abuztuaren 29a\nBarrutia: Electoral district #45 (en)\nHautetsia: 8th Verkhovna Rada (en)\n2012ko abenduaren 12a - 2014ko azaroaren 27a\nHautetsia: 7th Verkhovna Rada (en)\n2007ko azaroaren 23a - 2012ko abenduaren 12a\nHautetsia: 6th Verkhovna Rada (en)\n2006ko maiatzaren 25a - 2007ko azaroaren 23a\nHautetsia: 5th Verkhovna Rada (en)\nHautetsia: 4th Verkhovna Rada (en)\nHautetsia: 3rd Verkhovna Rada (en)\n1994ko maiatzaren 11 - 1998ko maiatzaren 12a\nUkrainako lehen ministro\n1993ko irailaren 22a - 1994ko ekainaren 16a\n← Leonid Kutxma - Vitalii Masol →\nFirst Deputy Prime Minister of Ukraine (en)\n1993ko ekainaren 11 - 1994ko uztailaren 4a\n← Ihor Yukhnovskyi (en) - Viktor Pynzenyk (en) →\nMayor of Donetsk (en)\nDonetsk, 1933ko otsailaren 20a\nKiev, 2021eko azaroaren 6a (88 urte)\nBaikove Cemetery (en)\n8th Verkhovna Rada (en)\nParty of Regions (en)\nOpposition Bloc (en)\nJukhym Leonidovytx Zviahilsky (ukraineraz: Юхим Леонідович Звягільський; Stalino, 1933ko otsailaren 20a - Kiev, 2021eko azaroaren 6a) ukrainar politikaria izan zen. Ukrainako jarduneko lehen ministroa izan zen 1993ko irailetik 1994ko ekainera.\nMeatze-ingeniaritzan lizentziatu zen eta ikatz-meatzeak zuzendu zituen. Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide izan zen eta 1990ean Ukrainako Parlamentuko diputatu hautatu zuten. 1992tik 1993ra Donetsko alkatea izan zen. 1993an Leonid Kutxmak bere gobernuko lehen ministrorde izendatu zuen.\nKutxma Ukrainako presidente izendatu zutenean, Zviahilskik ordezkatu zuen behin-behinean lehen ministro gisa. Karguan jarraitu zuen 1994ko ekainean Vitalii Masol hautatu zuten arte. Ondoren, Israelen babestu zen hiru urtez, ustelkeriaz akusatu ondoren. Ukrainako Parlamentuko kide izan zen 2019an erretiratu zen arte.\nMultimedia: Yukhym Zvyahilsky\nOrriaren azken aldaketa: 6 azaroa 2021, 22:28.


Itxura hobetzeko premian | Kirola | Berria\nItxura hobetzeko premian\nEuskal selekzioak eta Venezuelak elkarren aurka jokatuko dute gaur, Mendizorrotzan (20:45, ETB1). Ahal den ikusle gehien bildu eta azken partidan izandako giro eskasa hobetu nahi du Euskadiko Futbol Federazioak\nEuskal selekzioko jokalariak, entrenatzen, atzo, Ibaian. ENDIKA PORTILLO / FOKU\nDuela 22 hilabete jokatu zuen azken aldiz gizonezkoen euskal futbol selekzioak. Oso txarra da orduko oroitzapena. 3-1 irabazi zion Tunisiari San Mamesen, baina emaitza izan zen gauza on bakarra. Baziren urte batzuk gero eta jende gutxiago joaten zela selekzioaren partidak ikustera, baina 2016ko abenduaren 30 hartan hondoa jo zen. 15.000 ikusle eskas izan zen, 15.000 ikusle eskas 53.000 lagunentzako estadio batean. Ia isilpean jokatu zuten jokalariek. Partida amaieran ados ziren jokalari, teknikari, agintari eta zaleak: oso tristea izan zen bizi izan zena. Ordurako, askok zioten Gabonetako partidaren dinamika «agortuta» zegoela, eta egun horretan gertatutakoak uste hori berretsi besterik ez zuen egin. Hausnartzeko garaia zen.\nBada, pasatu dira ia bi urte, eta euskal selekzioak berriro jokatuko du lagunarteko bat. Aldaketak daude. Batetik, gaur jokatuko du, FIFA egunen barruan. Hori eginda, Euskadiko Futbol Federazioak dio «aukera gehiago» dagoela selekzio indartsuren baten kontra aritzeko. Ez da gaurko kasua, Venezuela baita aurkaria, beste bitan selekzioaren kontrario izandakoa —3-4 eta 3-1 irabazi zion selekzioak—. 32. postuan da FIFAren zerrendan. Hori bai, lehia FIFA garaian jokatuko denez, Hego Amerikako selekzioak jokalari onenak zelairatuko ditu.\nBestetik, Mendizorrotzan jokatuko dute norgehiagoka, eta ez San Mamesen. Azken urteetatik hona selekzioaren neurketek erakargarritasuna galdu dutela kontuan hartuta, estadio aproposagoa da Gasteizkoa: 20.000 ikusle eskas sartzen dira bertan. Duela bi urte, 15.000 ikusle inguru egon zen San Mamesen. Gaur antzeko kopurua egonez gero, harmailek askoz itxura hobea izango lukete. Luis Mari Elustondo Euskadiko Futbol Federazioko presidentearen arabera, «sarrera oso ona» izango da.\nEuskal Zaletuak euskal taldeetako jarraitzaileen taldeak batzen dituen elkarteak zenbait ekintza antolatu ditu. 19:00etan, kontzentraziora deitu du Andre Maria Zuriaren plazan «Espainiako inperialismoa» salatu eta «Venezuelako herria defenditzeko». Jarraian, kalejiran joango dira zaleak Mendizorrotzara. Ofizialtasunaren aldeko aldarrikapena ozen entzun dadila eskatu dute.\nZelaian, berriz, euskal selekzio eraberritua ariko da. Berriro Espainiako Lehen Mailako jokalariak ariko dira bakarrik, eta berriro Athleticekoak eta Realekoak dira gehiengo, hemezortzitik hamar. Zortzi dira, berriz, selekzioarekin estreinakoa egingo duten jokalariak: Iñaki Williams, Aritz Elustondo, Luca Sangalli, Jon Bautista, Martin Agirregabiria, Jon Ander Serantes, Mikel Vesga eta Anaitz Arbilla. Bestalde, seik baino ez zuten jokatu selekzioaren azken partida: Iñigo Martinezek, Yuri Berchichek, Dani Garciak, Aritz Adurizek, Asier llarramendik eta Manu Garciak. Omenaldientzako tartea ere izango da: Xabi Prieto eta Imanol Agirretxe omenduko dituzte atsedenaldian.


Herri girua — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Herri girua\nOier Gorosabel 2008/01/03 09:35\nValèncian be pelotan jokatzen da, herrixetan ezker paretak, trinketak eta "joko luzia" dagoz eta bertako azeittunen zukua ekarriko dogu etxera.\nGoizian nasai asko lo egin. Armosu eder baten ostian pasiadia itturrixetatik, azeittuna arbolak ikusi, Anek galdetuta hamengo basarrittarren kezka eta bizimoduan ziheztasunak jakin. Trinquet bat ikusi goiko kalian; uste baiño zabalduago dago “joc llarg”, nahiz eta azkenaldixan ikusle eta jokalari gazterik ez egon.\nBazkalduta, Millenako kooperatibara orixotan juan gara. Ona eta prezio onian. Lekeitxion jango doguzen tostadak beste zapore bat izango dabe aurrerantzian. Gero, Cocentainara txikiteuan; herri ikusgarrixa, historiaz beteta. Zelako gaztelua herri erdixan!


Fosilak, El Hierroko sumendiak jaurti zituen opariak - Zientzia Kaiera\n2011n La Restingako itsas hondoan gertatu zen erupzioari esker, Kanariar Uharteen azpiko geruzetatik eratorritako antzinako mikrofosilak agertu ziren ur azalean. Horiei esker, artxipelagoa nola sortu zen gero eta garbiago dute Uppsalako Unibertsitateko ikertzaileek: puntu magmatiko bakar batek du erru guztia.\nOrain hiru urte pasatxo, Kanarietako El Hierro irlaren airetiko ikuspegia etengabe erakusten ziguten telebistako albistegietan. 2011ko urrian, uharte honetako La Restinga udalerritik ez oso urrun, sumendi bat esnatu zen itsas hondoan. Erupzio hark irudi ikusgarriak utzi zituen: eztanda bolkanikoek ur azalean eragindako burbuila ikusgarriak, labak ilundutako itsasertza…\nErupzio horrek buruhauste ugari ekarri zizkien La Restingako bizilagunei, behin-behinean haien etxebizitzak uztera derrigortu baitzieten agintariek. Dena dela, gaurtik gaur, dena bere onera itzuli da eta sumendia lo dago berriz, zientzialarientzat opari baliotsua utzita. Izan ere, laba ez ezik fosilak jaurti zituen El Hierroko ur azalera, eta horiek emandako datuei esker, ikertzaileek gero eta garbiago dute nola sortu ziren Kanariar Uharteak. Hala azaldu dute berriki Scientific Reports aldizkarian argitaratutako eta Uppsalako Unibertsitateko (Suedia) adituek zuzendutako artikulu batean.\nBideoan: Eztanda bolkanikoek La Restingako itsasertzetik gertu eragindako burbuilak erakusten dituen grabazioa, 2011ko azaroan grabatua.\nLa Restingako ur azpiko sumendiak kea zerien harri bolkaniko bitxi batzuk jaurti zituen azalera, eta horiek emandako informazioan dago oinarrituta ikerketa hau. Harriok irlaren azpiko sedimentu geruzetan dute jatorria, eta ez hori bakarrik: zelula bakarreko antzinako itsas organismoen fosil mikroskopikoak gordetzen dituzte bere baitan. Hori horrela, asko dute esateko Kanariar Uharteen sorrerari buruz. Valentin Troll Uppsalako Unibertsitateko ikertzaileak azaldu bezala, “fosilak eta sumendiak ez dira bateragarriak normalean, eta horregatik, lagin hauek oso bereziak dira”.\nBi hipotesi nagusi egon izan dira Kanarien sorreraren inguruan. Batak dio Atlas mendilerroarekin zerikusia duen haustura bat dela uharte hauen iturburua. Besteak, Lurraren mantuko irregulartasun batek puntu magmatiko bat sortu zuela, eta puntu bakar horretatik abiatuta osatu zirela artxipelagoko uharte guztiak.\nIrudia: Kanariar Uharteetako irla bakoitzaren adinaren estimazioa irudikatzen duen mapa.\n(Argazkia: Kirsten Zaczek, Valentin R. Troll et al.)\nBigarren hipotesiaren aldekoak asko ziren lehendik ere. Kanarien azpian dagoen Afrikako plaka tektonikoa eskuinerantz ari da mugitzen, eta hipotesiaren arabera, plakaren azpian puntu magmatiko finko hori egotekotan, Kanarietako lurretan ekialderago dauden materialak lirateke zaharrenak. Alderantziz, zenbat eta mendebalderago egin orduan eta berriagoak lirateke geruzak, puntu magmatikoa beti toki berean baina plaka gero eta eskuinerago dagoenez gero. Hain zuzen, orain arte uharteotan egindako datazio erradiometrikoek bat egiten dute hipotesi horrekin: esaterako, datuek iradokitzen dute Lanzarote zaharragoa dela Tenerife baino, eta azken hau zaharragoa El Hierro baino.\nOrain, sumendiak jaurtitako harri bolkanikoetan aurkitutako fosilei esker, uharteen datazioa ez ezik, haien azpiko sedimentu geruzen adinaren estimazioa dute esku artean. Ikerketa honen emaitzek bat egiten dute hipotesiarekin: ekialdeko irlen azpiko sedimentuak dira zaharrenak, eta gaztetuz doaz mendebaldera egin ahala. Zehazki, ikerketa honetan aztertutako mikrofosil gazteena duela 2,5 milioi urtekoa dela ondorioztatu dute: badirudi orduan hasi zirela eraikitzen gaur egun El Hierro izenez ezagutzen dugun irlaren zimenduak.\nKirsten Zaczek, Valentin R. Troll et al. Nannofossils in 2011 El Hierro eruptive products reinstate plume model for Canary Islands. Scientific Reports 5, article number: 7945, 22 January 2015. doi: 10.1038/srep07945\nArgitalpen-data: 2015/02/04 · Atala: #KZJaia, Kolaborazioak\nAsteon Interneten jorratu diren zientzia-gaien laburpena. Begirada bat emango diogu? Dena neurrian egin behar da eta arriskuak ere kontuan hartu […]\nAsteon zientzia begi-bistan #45 | Dibulgazioa | Zientzia Kaiera\n13 otsaila, 2015\n[…] botatako mikrofosilek, Kanariar Uharteak nola sortu ziren argitzen lagundu dutela kontatu digu: Fosilak, El Hierroko sumendiak jaurti zituen opariak. Javierrek azaldu du Zientzia Kaieran geologiari esker badakigula duela 128 milioi urte […]


Hasiera / Berriak / MUGIKORTASUNEAN AITZINDARI DEN LEHEN AUTOBUS AUTONOMOA AURKEZTUKO DU IRIZAR TALDEAK MALAGAN\nMUGIKORTASUNEAN AITZINDARI DEN LEHEN AUTOBUS AUTONOMOA AURKEZTUKO DU IRIZAR TALDEAK MALAGAN\nProba horretarako prestatutako autobusa Irizar ie bus modeloa da, % 100 elektrikoa, zero isurikoa eta gidatzeko sistema duala duena: eskuzko modua eta modu automatikoa (pilotu automatikoa). Guztira 12 metro luze da eta 60 bidaiari eraman ditzake.\nLehen autobus autonomo hori Ekonomia Ministerioaren Garapen Teknologiko Industrialerako Zentroak finantzatutako AutoMost proiektuaren emaitza da. Hiri-garraioko eta garraio industrialeko erabileretara bideratuko diren ibilgailuak automatizatzeko teknologiak garatzea da proiektu horren helburua, efizientzia, segurtasuna eta jasangarritasuna nabarmen areagotzea lortzeko.\nAvanza eta beste 11 bazkide dira proiektuaren eragileak, horien artean Irizar Taldea, Irizar e-mobility eta Datik-en bitartez. Era berean, proiektuko partaide dira Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa, Insia, CEIT eta Vigoko Unibertsitatea.\nHorrela, Malaga da kaleetan autobus autonomoa izango duen Europako lehenengo hiria. Autobusak portutik hiriaren erdigunerainoko bidea egingo du, eta, hasieran, itsas bidaian Andaluziako hiriburura iritsiko diren gurutzaontzietako bidaiariak eramango ditu.\nAutobusak doitasun handiko posizionamendu- eta gidatze-sistema erabiliko du eta kontrol-zentro batera konektatuta egongo da. Handik, jarraibide zehatzak eman ahal izango zaizkio unitate bakoitzari, monitorizatu egingo dira eta denbora errealean jasoko da ibilbidearen berri.\nHiru urteko lanaren ondoren, proba pilotua Malagan jarriko dute martxan. Olabegogeaskoetxeak azaldu zuenez, AutoMost proiektuaren berritasuna da tamaina estandarreko ibilgailua benetako trafiko-egoera batean jarriko duela zirkulazioan, hiri batean eta ez gune mugatuetan.\nIrizar Taldearen ahalmen teknologiko handiaren oinarria Creatio da, taldearen I+G+b zentroa. Bertan, taldeko enpresa kideen sinergiak batzen dituzte, eta, produktuak eta sistemak sortu eta ezartzeko prozesuen askotariko alderdiak lantzen dituzte. Hala, erronkarik berezienei, bezeroen eskakizunei eta jasangarritasun-betekizunei egiten diete aurre.\nEstrategia Empresarial- Otsaila