Henri Michaux | ¿Ba al zenekien...? | Guggenheim Bilbao Museoa\nErakusketa Katalogoa Erakusketaren bideoa\nHenri Michaux bere estudioan. Argazkia: Brassai (1946). © Archives Michaux, VEGAP, Bilbo, 2018.\nJulián de Ajuriaguerraren erretratua, anonimoa.\nJulián de Ajuriaguerraren eta F. Jaeggiren argitalpenaren azala: Le poète Henri Michaux et les drogues hallucinogènes. Contribution à la connaissance des psychoses toxiques. Expériences et découvertes du poète Henri Michaux (1959). Arg.: Sandoz, Basilea.\nAUTOEZAGUTZAREN BIDE LUZEA\nGazte-gaztetatik izan zuen Henri Michaux-k (Namur, Belgika, 1899–Paris, 1984) bere izaera propioa eta inguruko munduarena ulertzeko gogoa. Hala, artistaren bizitzak eta obrak etengabeko autoezagutza-prozesu batean dute oinarria.\nOnline didaktika honetan, honako gai hauen inguruko hausnarketa egiten da: subkontzientearen arloan egiten zituen sartu-irtenak, beste kulturekin zuen lotura edo musikari, hizkuntza idatziari edo baliabide piktorikoari ematen zion garrantzia.\nSUBKONTZIENTEAN BARNAKO BIDAIA\nZure eginkizuna zein den jakin nahi duzu? Deskonektatu. Bildu zaitez zeure baitara. Zuk bakar-bakarrik ikasiko duzu zer den funtsezkoa zuretzat...\nAutoesplorazioa etengabeko bilaketa izan zen Henri Michauxren sormen-praktikan, eta etengabe landu zuen bere bizitza osoan zehar. Bere subkontzientearekin konexio bat ezartzeko moduen bilaketan ardaztu zen bere ikerketa-lanaren parte handi bat: norberak bere buruarengan ezartzen duen domeinutik libratzen saiatu zen eta, hala, introspekzioak eragin dezakeen arte-sormenarekin esperimentatu zuen.\nHelburu horrekin, meditazioa edo amets-irudi bideratuak bezalako teknikekin esperimentatu zuen, kontzientzia-egoera aztoratuak lortzeko bidea eman ziotenak. Meskalina bezalako substantzien kontsumo puntual eta kontrolatu bat ere egin zuen, psikiatriako esparruko profesionalekin elkarlanean. Profesional horien artean Julian de Ajuriaguerra doktorea nabarmendu zen, 1950eko hamarkadan Parisen ezagutu zuena. 307 aretoan ikus daitezkeen Marrazki meskalinarrak, 1955 eta 1959–60 urteen artean gauzatuak, izaera abstraktukoak dira, substantzia horien esperientziatik abiatuta sortutako obren adibide. Michauxk ez zuen substantzia horien eraginpean marrazten, horien kontsumoak eragiten zizkion begitazioen abiadurak eta dinamismoak zaildu egiten ziotelako lan hori. Hala ere, zenbait ohar hartzeko gai izan ohi zen, berak baino ez zituenak ulertzen; gero, substantzien efektuak jada minimoak zirenean edo guztiz desagertzen zirenean, marraztu egiten zuen, esperientziaren oroitzapenetik abiatuta eta esperientzia horren testigantza gisa.\nJulián de Ajuriaguerra (Bilbo, 1911–Milafranga, Frantzia 1993) euskal zientziako pertsonaia esanguratsuenetako bat da, eta historia garaikideko psikiatra garrantzitsuenetako bat. Parisen kointziditu zuen Michauxrekin eta elkarlanean aritu ziren artistaren esperimentu meskalinarrak gauzatzeko, substantziak artistarengan eragiten zituen efektu guztiak aztertuz eta erregistratuz.\nEsperientzia horietatik abiatuta, eta F. Jaeggi-rekin batera, Psikosi toxikoak ezagutzeko ekarpena. Henri Michaux poetaren espirimentu eta aurkikuntzak (1963) entsegua argitaratu zuen.\nZER DA MESKALINA\nMeskalina landare-jatorria duen substantzia psikoaktibo bat da, peiotea bezalako kaktus-barietate batzuetan aurki daitekeena; tradizionalki Amerikako natiboek erabiltzen dute, bai medikuntzan bai erritualetan.\nSubstantzia horren erabilera, osasunarentzako kaltegarria suerta daitekeena, xix. mendean hedatu zen Mendebaldean, psikiatriak diziplina mediko gisa sortu zen garaian; hala, hainbat esperimentutan erabili zuten bai medikuek, bai pentsalari eta artistek ere.\n1930–31 Asian. Azkenean bere bidaia [...] India [...] Indonesia, Txina [...] gerora, urtetan euren inguruan pentsatu eta gogoeta egitera bultzatuko duten herrialdeak.\nOso gazte zela, bere autoezagutza-prozesuan aurrera jarraitu ahal izateko, pentsatzeko modua baldintzatzen zuten muga soziokulturalak gainditu behar zituela ulertu zuen Henri Michauxk. Mendebaldekoak ez diren kulturak eta arte primitiboa ezagutzera eraman zuen erabaki horrek, eta kontinente desberdinetan barna ibili zen, bidaiari nekaezin.\nBere bidaia guztien artean, 1930 eta 1931. urteetan Ekialdera egindakoa izan zen bere obran eragin gehien izan zuena. Orduan ezagutu zituen India, Txina eta Japon bezalako herrialdeak, eta Un barbare en Asie liburuan utzi zuen idatzirik horren berri. Bidaldi horren ondoren, ekialdeko artearekiko, kulturarekiko eta filosofiarekiko interes bizia garatu zuen, bizi osoan zehar lagun izan zuena.\nMusika, portaeraren artea [...] Musika folklorikoko zortzi minutuk gehiago diote herri ezezagunan bati buruz, ohar eta laburpenez betetako ehun orrik baino. Dokumentu psikologiko adierazgarriena.\nMusikak funtsezko garrantzia izan zuen Henri Michauxren ikerketa estetikoetan. Musikaren bitartez lortzen zuen artistak momentuarekin konektatu eta meditazio-egoera sakonak erdiestea. Hori dela-eta, momentuan entzuten zuen musikarekin sintonian garatzen zuen askotan bere obra piktorikoa.\nEsparru horrekiko zuen gustua funtsezko bi ardatzetan banatzen zen: batetik, Mendebaldekoak ez diren zibilizazioetako musika folklorikoa, bere bidaien bitartez ezagutu zuena eta erritmo eta instrumentuak ezagutzeko bidea eman ziona; eta, bestetik, musika garaikide minimalista, serialista, zarataria edo zehatza, Michauxk zinez miresten zituen Alban Berg edo Karlheinz Stockhausen bezalako konpositoreek egina.\nMichaux saiatu zen Ekialdeko eta Afrikako musika-erritmoak bere lagunen artean zabaltzen, munduko beste lurralde batzuetako abesti tradizional, erlijioso eta tribalekin batera. Momentuko konpositore eta artista handiek osatzen zuten bere gertuko lagunen taldea, Jean Dubuffet pintore eta eskultoreak kasu, zeinari hainbat grabazio oparitu zizkion.\nMICHAUXREN OBRAN INSPIRATUTAKO MUSIKA-KONPOSIZIOAK\nHenri Michaux soinuen unibertsoaz zaletu zen bezala, asko izan ziren artistaren idazkien moldaketa musikalak egiteko interesa agertu zuten konpositoreak. Pierre Boulez edo Witold Lutosławski bezalako pertsona ospetsuak Michauxren poemetako batzuen muina musikalki islatzen saiatu ziren, eta hilondoko omenaldia egin zioten beste batzuek, Giacinto Scelsi-k Hari-laukotea 5. zkia. lanarekin egin bezala. Boulez, musikaren inguruan idazten zuten autore gehienekin oso kritiko agertzen zena, esaterako, Michauxen testu eta musika-kritikak goratu zituen.\nHenri Michauxk musika-inprobisazioarekin ere esperimentatu zuen, nahiz eta ez zuen jarduera horren erregistrorik utzi, bere idazkietatik edo bere bizilagunen testigantzetatik haratago. Inprobisazio horietarako, pianoa eta bere bidaietan lortutako perkusiozko instrumentuak erabiltzen zituen nagusiki —tam-tama eta kalimba horien artean—, baita inprobisatutako musika-tresna gisa erabil zezakeen beste edozein egurrezko objektu ere.\nIDATZIZKO HIZKUNTZAREN GARRANTZIA\nNeure buruan barrena ibiltzeko idazten dut. Marraztu, konposatu, idatzi: neure buruan barrena ibili. Horretan datza bizitza honetan izatearen abentura.\nIdazketarako berezko talentua izan arren, hasiera batean baztertu egin zuen Henri Michauxk horretan jardutea, beretzat funtsezkoa zenetik, hau da, adierazpen libretik, aldendu egiten zuela arrazoituta. Hala ere, aldian-aldian, arteari eta literaturari buruzko idatziak argitaratzen hasi zen Le Disque vert aldizkari belgikarrean. Gerora, 1925ean, aldizkaria zuzentzera iritsiko zen beste kide batekin batera, jada Parisen bizi zela.\nMichauxrentzat idazketa ez zen azken muga bat bere horretan, baina bai hizkuntzaren aukera espresiboei buruz hausnartu eta horietan sakontzeko bidea ematen zion baliabide bat. Hala, prosa poetiko bat garatu zuen, esperimentazio handiago bat garatzeko bidea ematen baitzion: ohiko errealitatetik aldentzen ziren pertsonaia eta inguruak sortu (bere pinturetan oinarritutako paragrafo bat edo biko kontakizun laburrak idatzi ohi zituen) eta arauturiko edozein protokolo edo gramatikatik aldentzeko baliabide berriak bilatzeko bidea irekitzen zion (hitz berriak asmatu ohi zituen adibidez, zeinen esanahia ez zuen berak baino ezagutzen).\nHizkuntzaren aukerak ikertzean, idazketaren aspektu grafikoan interesatu zen Henri Michaux: kaligrafian, letren forman hain zuzen ere. Zentzu horretan, bere bidaietan ezagututako Txina eta Japoniako ideogramen izaera kaligrafikoan aurkitu zuen inspirazioa Michauxk; bere pinturara moldatu zituen horiek gero, erregistro bisual propioa sortzen saiatzeko. Hasiera batean hitzak zirenak irudi bilakatu ziren denborarekin.\nNork ez du inoiz nahi izan izakiak eta gauzak gehiago antzeman, hobeto antzeman, beste era batera antzeman, ez hitzen, fonemen, ezta onomatopeien bitartez, baizik zeinu grafikoekin?\nHitzetatik libratzen zuen bitartekoa aurkitu zuen Henri Michauxk pinturan, bere barne-mundua modu zuzen eta espontaneoagoan espresatzeko bidea ematen zion hizkuntza berri batekin esperimentatuta. Hala, Michauxren lan piktorikoa, gauzatze azkar eta dinamikokoa da.\nHorretarako, nagusiki, material oso likidoekin egiten zuen lan Michauxk, tinta eta akuarela kasu, mugimendu-abiadura handiagoa ematen baitzioten. Erritmoz, keinuz eta zeinuz betetako konposaketak gauzatu zituen, askotan identifika ezin daitezkeen irudien errepresentazio direnak: pertsonak edo animaliak, bai eta bizi izan zituen kontzientzia-egoera aztoratuen oroitzapenetatik abiatutako forma abstraktuak ere.\nOtsailak 14, asteazkena: Manuel Cirauqui, erakusketaren komisarioa.\nOtsailak 21, asteazkena: Luz Maguregui, Hezkuntzako koordinatzailea.\nJULIÁN DE AJURIAGUERRARI ETA HENRI MICHAUX BURUZKO HITZALDIA\nJoseba Mikel Aguirre Oar, Julián de Ajuriaguerraren ikasle izandakoak, psikiatra bilbotarraren eta Henri Michaux artista eta poeta frantziarraren arteko harremanaz hitz egingo du. Ajuriaguerrak Michauxi lagundu zion meskalina modu kontrolatuan hartzeko saioetan; ondoren, Michauxk horri buruz idatzi zuen Michauxek Misérable miracle liburuan.\nHENRI MICHAUXEN TESTUAK\nTokia: Museoko Auditorioa\nSORTZE-PROZESUA. MARIE CHOUINARD ETA DANTZA HENRI MICHAUX OINARRITZAT HARTUTA\nMarie Chouinard kanadar koreografo ospetsuak dantza garaikideko pieza sortu zuen haren konpainiarentzat Henri Michaux-en Movimientos seriean (1952) inspiratuta. Montrealen kokatutako konpainiaren ordezkari batek publikoarekin partekatuko ditu proiektu horren inguruko sekretuak. Chouinard eta haren konpainia egungo dantzaren nazioarteko erreferentea dira.


'Voxgorailuak' - - Goiena.eus\nPatxi Olabarria Irizar 2019-02-01 08:12\nAitortzen dut, beti gustatu izan zaizkit Espainia aldeko tertulia fatxak. Intereconomiako El gato al agua, Treceko El cascabel… Beharbada, Madrilen pasa nituen hiru urteek eragina izan zuten nigan, Telemadrid ere ez baitzen atzera gelditzen.\nGaur egungo espainiar izarrak telebista horietako tertulietan egin ziren ezagun. PPko Pablo Casadoz, Ciudadanoseko Albert Riveraz eta Voxeko Santiago Abascalez ari naiz. Duela urte batzuk voxgorailu horietan esaten zituzten astakeriak orain egunero entzuten dizkiegu.\nEgunotan jendea harrituta dago Andaluzian Voxek izan duen babesagatik, baina boto horiek ez dira ezerezetik sortu, betidanik egon dira hor, PPren mantapean.\nGogoan dut Navalcarneroko espetxean nola hurbildu zitzaidan Guerrillero de Cristo Rey izandako gizon bat. Noski, espetxean ez zegoen gerrileroa izan zelako, preso soziala zen. Bere aita epaile frankista zela kontatu zidan eta harro zioen nola bere aitak heriotza zigorrera kondenatu zuen lehen euskal apaiza. Juan Carlos erregea traidoretzat zeukan eta, oraingo erregearen aldeko jarrera erakusteaz gain, gaur egun gertatzen ari dena goitik behera asmatu zuen.Kartzela berean mutil gazte bat ere ezagutu nuen. Diskotekako liskar batean labankada bat emateagatik zegoen preso. Espetxe baimena eman zioten, eta hurrengo bere berriak telebistaz izan genituen, Aitor Zabaleta erail baitzuen labankada batez Madrilen. Hogei urte geroago, berriz izan dugu bere berri. Hirugarren graduan zegoela, Brujasen atxilotu dute futbol partidaren aurretik poliziari nazien agurra egiteagatik.\nEuskal Herria ere ez dago salbu, Amurrion ikusi dugun bezala. Ezker abertzaleko familia baten baserriko leihoari tiro egitea doakoa da. Baina lasai, gerrileroa, nabajeroa eta pistoleroa barrez dauden bitartean, Urkulluren euskal oasiaren ipuina entzunez goxo-goxo jarraituko dugu lo.


13. COACHING: pertsonei zein erakundeei, XXI. mendeko gizarteari dagokion lidergo berrirako aldaketan laguntzeko entrenamendua\nIrakasleak: * Mirari BEREZIARTUA AROZENA. Pedagogian lizentziatua. ‘Coach’ pertsonala. Zuzendari ‘coach’ erraztailearen lizentziaduna. ‘Coach’ exekutiboa. Lidergo berrirako entrenatzailea. 2004tik Coachville sistemaren lizentziduna. Coachville Euskal Herria eta\nUztailak 3, 4 eta 5. 9:00etatik 14:00etara\n- Bizitzaren aurrean, norbere burujabetasunaren errespetutik, lidergo jarrera hartzen laguntzeko entrenamendua.\n- Bakoitzaren nahiak argitzeko, gaitasunak deskubritzeko eta erantzukizunak bideratzeko jardunbiderako laguntza.\n- Iparroinarri, estilo eta jardunbide jakinak batera biltzen dituen entrenamendu eraginkorra.\n- Bizitzak, bizi nahi duenez, inertziatik irten eta etengabe zentzua topatzea eskatzen digu, bai proiektu pertsonalean, bai organizazioetan, bai herri-proiektuan. Bestela, arrain hilak bezala, korronteak garamatzalako. Beraz, zentzu bila dabilenak entrenatzaile batekin errazago eta denbora gutxiagoan lortuko du.\n- Pertsona eta organizazioei norbere bertsiorik onena lantzen laguntzeko.\n- Bizitzari ikuspegi berri batetik begiratzen ikasteko. Erronka berriei aurre egiteko eta harreman sendoak modu eraginkorrean egiten laguntzeko.\n- Bizitzan, oinarrizkoak diren zenbait konpetentzia lortzeko, entrenatzeko modu eraginkorra ikasteko: Norbera izaten ikasteko, pentsatzen eta emozioak erabiltzen ikasteko, elkarbizitzen ikasteko, komunikazio eraginkorra egiten ikasteko, ekiten eta egiten ikasteko. Guztiok, norbere berezitasunetik dauzkagun gaitasunak entrenatuz, konpetentziak lortzeko.\n- Aldaketaren bat nahi baina zer eta nola egin argi ez daukan edonorentzat.\n- Hainbat zerbitzutan aritu (hezkuntza, osasuna…) eta aldaketa intuizio bezala sentitu arren, nola egin bila dabilenarentzat.\n- Lanean eta maila pertsonalean harremanak aberastu nahi dituenarentzat.\n- Bizitza pertsonalari eta profesionalari zentzu bateratua eman nahi dionarentzat.\nGalderen bidez norbere nahiak, erantzukizunak eta gaitasunak aurkitzen lagunduz.


Boluntariotza entitateen errolda orokorra | Gizalde\nBoluntariotza Elkarteen Errolda Orokorraren hasierako eta oinarrizko helburua, Euskal Autonomia Erkidegoan zenbat Boluntariotzako Erakunde dauden eta zer osaketa duten jakinaraztea da, horren ondoren, Boluntariotzako Euskal Kontseilua sortu eta garatzeko eta Eusko Jaurlaritzak gai horren gainean dituen gainerako eskumenak gauzatzeko, alegia:\n* Boluntariotzako baliabideen katalogo publiko bat egitea.\n* Boluntariotzari buruzko agiri-funts eta datu-base bat sortzea, badauden foroak koordinatuko dituena.\nBoluntariotzako Erakundeen Errolda Orokorrean, boluntariotzako erakundeak deitutakoak hauek dira: 17/1998 Legeko 8.2. artikuluaren arabera, kide gehienak boluntarioak dituztelarik, egiten dituzten programa edo egitasmo gehienak batik bat boluntarioen bidez egiten dituzten erakundeak sartuko dira, eta, horiez gain, boluntariotzakotzat hartzen ez badira ere, euren jardueren artean boluntarioek parte hartutako egitasmoak dituzten erakundeak. Erakunde horiek behar bezala erregistratuta egongo dira Euskal Autonomia Erkidegoko elkarteen, fundazioen edo kirol-elkarteen erregistroetan, edo, euren eraketa eta egoitza edo helbide soziala dela eta, hala balegokie, antzeko erregistroetan izena emanda agertuko dira.\nBehean, beste dokumentu batzuen artean, Errolda Orokorra sortzen deneko dekretua, inskribatzeko informazioa, eta dagoeneko izena eman duten elkarteen zerrenda aurkituko dituzu. LOTURA HONETAN ere, informazio guztia aurkituko duzu.\nBoluntariotzako Erakundeen Errolda Orokorra 169/2000 Dekretua\nData – 2000. urtea\nInformazioa – Dekretu honen bitartez, erroldaren edukia zehaztu, erakundeak inskribatzeko prozedura ezarri eta erakundearen eta pertsona boluntarioaren arteko akordioa edo hitzarmena egiteko agiri normalizatuaren eredua sortzen da.\nBoluntariotza elkarteen erroldaren inguruko informazio orokorra\nData – 2015 urtea\nInformazioa – Boluntariotzako erakundeen errolda orokorraren inguruko informazio orokorra jasotzen duen dokumentua.\nBoluntariotza elkarteen errolda orokorrean inskribatzeko informazioa\nInformazioa – Erroldan inskribatzeko eman beharreko pausoen inguruko informazioa\nInformazioa – I. Eranskina\nInformazioa – II. Eranskina\nInformazioa – Boluntarioen Barne estatutoaren inguruko informazioa\nErroldan inskribatutako erakundeen zerrenda eguneratua\nInformazioa – Erroldan inskribatutako erakundeen zerrenda eguneratua


1.- Lehendakaria pertsona bakarreko organoa da; Lehiaren Euskal Agintaritza zuzendu eta ordezkatzeko eginkizunak betetzen ditu, eta Lehiaren Euskal Kontseiluko burua ere bada.\n2.- Lehendakaria Eusko Jaurlaritzak izendatuko du, berritu ahal izango den sei urteko eperako, ekonomia-politikaren eta lehiaren defentsaren ardura duen sailburuak proposatuta, ospe zein eskarmentu handi eta egiaztatua duten legelari, ekonomialari eta beste profesional batzuen artetik agintaritzaren jarduteko arloan.\n3.- Lehendakaria goi-kargua izango da; zerbitzu berezien egoeran geratuko da aldez aurretik funtzio publikoan ari bazen, eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioko goikarguen bateraezintasun araubidepean egongo da.\n4.- Dituen eginkizunak aurrera eramateko, Lehendakaria beregaintasun osoz arituko da. Ezin izango da lehendakari izendatu agintaritzaren aurrean parte hartu duena, zuzen edo zeharka, interesdun edo interesdunen baten ordezkari gisa, izendatze-data baino bi urte lehenago.\n5.- Halaber, lehendakariak kargua utzi eta gero, ezin izango du bere agintaldian hasitako prozeduretan parte hartu, ezta kargua utzi eta hurrengo bi urteetan hasitakoetan ere.\n6.- Lehendakariak ondorengo arrazoiengatik utziko du kargua:\n7.- Lehendakaria ondorengo arrazoiengatik kenduko da kargutik:\n8.- Lehendakariaren kargu-uztea edo kargugabetzea Eusko Jaurlaritzak erabakiko du, artikulu honetan aipatzen diren inguruabarretakoren bat gertatzen baldin bada.\n9.- Bakante, absentzia, gaixotasun edo beste kausa legal baten kasuan, antzinatasun edo adin handiena -ordena honetan- duen kontseilukideak ordezkatuko du lehendakaria.\nAzken aldaketako data: 2013/10/21


117. zk., 2022ko ekainaren 17a, ostirala\nPDF (335 KB - 18 orri.)\nEuskal Kultur Ondareari buruzko uztailaren 3ko 7/1990 Legearen bidez –zeina zati batean indargabetzen baitu Euskal Kultura Ondarearen maiatzaren 9ko 6/2019 Legearen xedapen indargabetzaileak; baina indarrean geratzen dira III. tituluaren VI. kapitulua, dokumentu-ondarearena, eta IV. tituluaren I. kapitulua, artxibo-zerbitzuena–, Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala (EASN) sortu zen, zeinari baitagokio hura osatzen duten artxibo-zerbitzuen planak homologatzea eta koordinatzea. Aipatu legearen 74. artikuluaren arabera, aplikazio-eremutik kanpo daude Estatuaren titulartasuneko artxibo-zerbitzuak, eta lurralde historikoetakoak. Bestalde, Artxibo-zerbitzuetako araudia eta Euskal Autonomia Erkidegoko dokumentazio-ondarea erregulatzeko arauak onartzen dituen azaroaren 21eko 232/2000 Dekretuak 3. artikuluan ezartzen du euskal herritarren dokumentu-ondarearen eremua, dokumentuok diren garaikoak direla, eta hor sartzen ditu toki-erakundeek beren funtzio edo zereginetan dihardutela sortu, bildu edo kontserbatutako dokumentuak; alegia, udalerriek, udalerria baino lurralde-eremu txikiagoko erakundeek eta udalerria baino lurralde-eremu handiagoko erakundeek sortu, bildu eta kontserbatzen dituztenak. Dekretu horrek berak, halaber, Euskadiko Artxibo Sistema Nazionalaren egitura, onurak, atxikipena eta funtzioak ezartzen ditu, eta, 22. artikuluan, EAEko udal- eta toki-administrazioko artxibo-zerbitzuak Euskadiko Artxibo Sistema Nazionalean nola sar daitezkeen xedatzen du.\nAdministrazioko erakunde bakoitzean artxibo-sistema bat ezartzea eta martxan jartzea hura egoki jarduteko oinarrizko baldintza da, bai eta informazio-baliabideak egoki kudeatzeko eta herritarren oroimena sortzeko bermea ere.\nAgindu honen asmoa da epe luzeko prozesu batekin jarraitzea, Euskal Autonomia Erkidegoko toki-administrazioari artxibo-sistema sendo eta efikazak emateko, toki-administrazio bakoitzak ondare horren gain duen erantzukizuna egoki betetzen duela ziurtatzeko. Artxiboaren ikusmolde orokorra sustatu nahi da, halaber, administrazio-, informazio- edo kultura-mailako hainbat premiari arreta emateko zerbitzua izateko.\nHori dena aintzat hartuta, beharrezkotzat jotzen da helburu horiek dituzten ekimenak diruz laguntzea, batez ere, dokumentu-funts guztiak antolatzen hasteko, eta artxibo-zerbitzu publiko egonkorra sendotu eta finkatzerakoan eragindako administrazio guztiak elkarrekin jarduteko.\nEuskal Kultur Ondareari buruzko uztailaren 3ko 7/1990 Legearen IV. tituluaren I. kapituluko («Artxibo-zerbitzuak») 73. eta 75. artikuluek, batetik, eta Artxibo-zerbitzuetako araudia eta Euskal Autonomia Erkidegoko dokumentu-ondarea erregulatzeko arauak onartzen dituen 232/2000 Dekretuaren II. kapituluak («Artxibo-zerbitzu publikoak»), bestetik, artxibo-zerbitzuaren definizioari eta egitekoei buruz xedatzen dutenaz gain, eta agindu hau egoki aplikatu eta garatzeko, artxibo-sistematzat hartzen da artxibo historikora heldu bitartean administrazio-kudeaketaren artikulazioaren eta udal dokumentazioaren fluxuen emaitza. Bestalde, artxibo-sistemaren proiektutzat hartuko da eskatzaile bakoitzak proposatuko duen definizioa, artxibo-sistema bat edukitzeko egin behar diren jarduerei buruzko ikuspegi orokor eta osoa emate aldera. Eta, azkenik, honako hau hartuko da artxibo-programatzat: udal artxibo-sistemaren proiektuari jarraituz, urtebeteko epean edo epe laburragoan, osorik edo zati batean, behin betiko proiektuaren helbururen bat edo batzuk lortzera bideratutako programa.\nHalaber, kontuan hartu da dirulaguntzen arloko hiru arau nagusietan jasota dagoena: Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorra, lege horren erregelamendua onartzen duen uztailaren 21eko 887/2006 Errege Dekretua (oinarrizkoak biak), eta Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretua.\nDirulaguntza lerro hau Kultura Sailaren 2021-2024 Dirulaguntzen Plan Estrategikoan sartuta dago (Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuaren 2021eko otsailaren 18ko Aginduaren bidez onartua), bai eta Kultura Sailaren Dirulaguntzen Urteko Planean ere (Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuaren 2022ko otsailaren 16ko Aginduaren bidez onartua).\n1.– Agindu honen xedea da dirulaguntzak emateko erregimena arautzea, 2022ko ekitaldian zenbait programa garatzeko. Programa horiek artxibo-sistemaren proiektu batean sartuta egon beharko dira, artxibo-sistema propio bat ezartzea eta/edo sendotzea izan beharko dute helburu, edo artxibo-sistema propio bat edukitzeko proiektuak lantzea.\n2.– Agindu honen ondoreetarako, honako hauek ulertuko dira artxibo-sistematzat, artxibo-sistemaren proiektutzat eta artxibo-programatzat:\na) Artxibo-sistema: artxibo historikora iritsi bitarteko administrazio-kudeaketaren artikulazioaren eta udal dokumentazioaren fluxuen emaitza.\nb) Artxibo-sistemaren proiektua: eskatzaile bakoitzak proposatuko duen definizioa izango da, artxibo-sistema bat edukitzeko egin behar diren jarduketei buruzko ikuspegi orokor eta osoa emango duena.\nc) Artxibo-programa: artxibo-sistemaren proiektuarekin bat, aurtengo ekitaldian, osorik zein zati batean, artxibo-sistemaren proiektuaren helbururen bat edo batzuk lortzera bideratutako jarduketa edo jarduketen multzoa.\n2. artikulua.– Erakunde onuradun izateko betekizunak.\n1.– Agindu honen xede diren dirulaguntzen onuradun izan ahalko dira EAEko toki-erakundeak; Toki-erakundetzat hartuko dira Euskadiko Toki Erakundeei buruzko apirilaren 7ko 2/2016 Legearen 2. artikuluan ezarritakoak.\n2.– Ezingo dituzte deialdi honetako dirulaguntzak eskuratu zehapen administratiboa edo penala ezarrita dutelako dirulaguntzak edo laguntza publikoak jasotzeko aukera galdu duten erakundeek, ez eta horretarako desgaitzen duen legezko debekuren bat ezarrita dutenek ere, dirulaguntzei buruzko 38/2003 Lege Orokorraren 13.2 eta 13.3 artikuluetan ezarritakoaren arabera; eta barnean hartuta sexuan oinarritutako diskriminazioa egiteagatiko debekuak, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legearen azken xedapenetako seigarrenaren arabera; Eta Emakumeen eta Gizonen Legea bigarrenez aldatzen duen martxoaren 3ko 1/2022 Legearen azken xedapenetako laugarrenean jasotakoaren arabera.\n3.– Ezingo dira erakunde onuradun izan zerga-betebeharrak edo Gizarte Segurantzarekikoak egunean ez dituztenak, ez eta dirulaguntzak itzultzeko betebeharrak ordaindu ez dituztenak ere.\n1.– Dirulaguntza jaso ahal izango dute proiektu eta/edo programa mota hauek:\na) Udal- eta kontzeju-artxiboen funtsen antolamendua (kontzeju-artxibo deritze nortasun juridikoa eta jarduteko ahalmena duten udalerria baino lurralde-eremu txikiagoko erakunde publikoenei).\nb) Berezko artxibo-sistemak ezartzea eta sendotzea, artxibo-proiektu baten bidez.\nc). Tresna deskribatzaileak sortzea edo hobetzea dokumentuak kudeatzeko eta hedatzeko politika eraginkorra lortze aldera: hala funtsen deskribapena sustatzen duten programen bidez; nola tresna deskribatzaileak informatizatzea, artxiboak kudeatzeko sistema integralak ezartzea edo artxibo hibrido/digitaletan integratzea helburu duten programen bidez.\nd) Dokumentu-funtsak balioestea eta aukeratzea, betiere funtsak kontserbatzeko edo suntsitzeko politika orokor baten atal gisa.\ne) Kultura-hedapenerako artxibo-jarduerak.\ng) Artxibo-dokumentuak, artxibo-funtsak eta dokumentu-bildumak digitalizatzeko jarduerak (8.2 artikuluan adierazitakoaren arabera eta 1. eranskinean zehaztutako Preskripzio Teknikoen arabera)\nh) Dirulaguntzen xede diren proiektu eta/edo programak 2022an gauzatu beharko dira, urtarrilaren 1etik abenduaren 31ra bitartean.\n2.– Aurreko apartatuan xedatutakoaren ondoreetarako, artxibo-dokumentuaren, artxibo-funtsaren eta dokumentu-bildumaren definizioak Euskal Kultur Ondarearen uztailaren 3ko 7/1990 Legearen 56., 57., eta 58. artikuluetan jasotakoak izango dira, hurrenez hurren.\n3.– Ezingo dute deialdi honetan parte hartu ezaugarri hauetakoren bat duten proiektuak eta/edo programak:\nc) Orain eta etorkizunean artxibo-funtsak kontserbatzeko edo haietara irispidea izateko gutxieneko baldintzak bermatzen ez dituztenak.\nd) Artxibatzeko lokalak hobetzekoak (obrak, apalategiak erostea, etab.).\n4.– Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 29. artikuluaren arabera, erakunde onuradunek azpikontratatu ahal izango dute diruz lagundutako jardueren zenbatekoaren ehuneko ehun. Kasu guztietan, aipatu legearen 31.3 artikuluan xedatutakoa hartu beharko da kontuan.\n2.– Eskabideak bitarteko elektronikoz soilik aurkeztu ahal izango dira, eta kontsultak eta prozedura honi loturiko gainerako izapideak ere bitarteko horiez egingo dira:\na) Eskabideak bitarteko elektronikoz izapidetzeari buruzko jarraibideak, eskabide-inprimakia, erantzukizunpeko adierazpenak, justifikazioak eta gainerako ereduak Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren egoitza elektronikoan daude eskuragarri, url honetan: https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/95809\nb) Eskabidea aurkeztu osteko izapideak egoitza elektronikoko «nire karpeta» aplikazioaren bidez egingo dira (https://www.euskadi.eus/nirekarpeta)\nc) Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren egoitza elektronikoan onartutako identifikazio eta sinadura elektronikorako bitartekoak honako helbide honetan eskura daitezke: https://euskadi.eus/ziurtagiri-elektronikoak\n3.– Izapidetze elektronikoa ordezkari baten bidez egin ahal izango da, eta, horretarako, ordezkaritza hori Eusko Jaurlaritzaren Ordezkarien Erregistroan inskribatu beharko da, helbide honetan: https://euskadi.eus/ordezkariak\n4.– Erakunde eskatzaileek nahi duten hizkuntza ofizialean aurkeztu ahal izango dute eskabidea, atxikitako dokumentazioarekin batera. Halaber, erakunde eskatzaileak aukeratzen duen hizkuntza hori erabiliko da prozedura osoan eta eskabidetik eratorritako jarduketetan, hala xedatzen baitute Euskararen Erabilera Arautzen duen 1982ko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legearen 5.2.a) eta 6.1 artikuluek.\n5.– Eskabidearekin batera, honako dokumentu hauek aurkeztu beharko dira:\na) Memoria xehatua, aurkezten den programaren eta/edo proiektuaren helburuak, jarduerak, epeak, aurrekontu xehatuak eta justifikazioa adierazita.\nb) Aurkeztutako proiektua eta/edo programa eta artxibatzeko lokalen deskribapena, eta artxibo-zerbitzuan gordeta dauden funtsen identifikazioa (berezkoak nahiz kanpokoak). Horretarako, 2. eranskinaren formularioa («Aurkeztutako programa») bete beharko da, zeina eskuragarri baitago url honetan: https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/95809\nc) Beste edozein erakunde publiko zein pribaturi helburu berberaz eskatutako laguntzen zerrenda, laguntzaren egoera aipatuta; alegia, ezetsita, ebazteke edo emanda dauden, eta zenbatekoak. Horretarako, 3. eranskinaren formularioa («Beste finantzaketa-iturri batzuk») erabil daiteke, zeina eskuragarri baitago url honetan: https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/0095809. Dokumentu hori aldez aurretik beste administrazio bati aurkeztu bazaio, ez da beharrezkoa izango hura aurkeztea, baina zein unetan eta zein organoren aurrean aurkeztu zen adierazi beharko da.\nd) Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 13.2 eta 13.3 artikuluetan eta Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bateginaren 50.5 artikuluan (azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuaren bidez onartu zen) adierazitako dirulaguntza publikoen onuradun izateko debekurik ez duela –eta, espezifikoki, zorduna ez izatea dirulaguntzak itzultzeko betebeharrak direla eta– egiaztatzen duen erantzukizunpeko adierazpena; eta, era berean, sexuagatiko diskriminazioa egiteagatik –Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legearen azken xedapenetako seigarrenean xedatutakoaren arabera– legezko debekurik edo zehapenik ez duela egiaztatzen duen erantzukizunpeko adierazpena (adierazpena sartuta dago eskaeraren formularioan).\nEskabidea izapidetzeko onartu ahal izateko eskatzen diren agirietatik batzuk falta badira edo horietan forma-akatsak badaude, edo eskabidea balioesteko aurkeztutako agirietan akatsak badaude, hamar egun balioduneko epea emango zaio interesdunari akatsa konpontzeko edo falta diren agiriak aurkezteko, eta jakinaraziko zaio, hori egin ezean, ulertuko dela eskabidean atzera egin duela edo izapidetzeko eskubidea galdu duela, betiere, dagokion ebazpena aldez aurretik emanda. Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 68.4 artikuluan xedatutakoarekin bat etorriz, erakunde eskatzaileetako batek modu presentzialean aurkezten badu eskabidea, hura bitarteko elektronikoz zuzentzea aginduko zaio. Horretarako, zuzenketa egin zen eguna hartuko da eskabidearen aurkezpen-eguntzat.\n1.– Kalifikazio-batzorde batek egingo du aurkeztutako eskabideen eta horien onargarritasunaren aurretiazko azterketa. Batzorde berak ebaluatuko ditu, halaber, agindu honetako hurrengo artikuluan ezarritako parametroei jarraikiz. Batzorde horrek dagokion ebazpen-proposamena egin eta Kulturako sailburuordeari helaraziko dio. Proposamen horretan, hala badagokio, honako hauek jasoko dira: dirulaguntzaren zenbatekoa, erakunde onuradun bakoitzeko; dirulaguntzaren xedea; ezetsitako eskabideak eta ezesteko arrazoiak; onartu ez diren dirulaguntzak eta ez onartzeko arrazoiak.\n2.– Kalifikazio Batzordeak kide hauek izango ditu:\n– Mikel Aizpuru Murua jauna, Kultura Ondarearen zuzendaria, batzordeburua izango dena.\n– Borja Aguinagalde Olaizola jauna, Kultura Ondarearen Zuzendaritzako Euskadiko Artxibo Historikoaren arduraduna.\n– Itziar de Azua Brea andrea, Kultura Ondarearen Zuzendaritzako Euskadiko Euskadiko Artxibo Historikoaren teknikaria.\nBatzordeko idazkaria Juan Carlos Soto Pérez jauna izango da, Kultura Ondarearen Zuzendaritzako Aholkularitza Juridikoaren arduraduna, eta hitza izango du, baina botorik ez. Kide anitzeko organoaren jarduketen legezkotasun formala eta materiala zaindu beharko du, haren jarduketak ziurtatu, eta eratzeko eta erabakiak hartzeko prozedurak eta arauak errespetatzen direla bermatu.\n3.– Kulturako sailburuordearen ebazpen bidez aldatu ahal izango da kalifikazio-batzordearen osaera, eta ebazpen hori Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu beharko da.\n1.– Lehiaketa izango da dirulaguntzak emateko prozedura, eta, beraz, aurkeztutako eskabideak alderatu egingo dira, eskabideak hurrenkeran ipini ahal izateko, artikulu honetan ezarritako balorazio-irizpideak kontuan hartuta. Horretarako, lortutako puntuazioaren arabera antolatuko dira eskabideak, eta dirulaguntzak esleituko dira puntuazio altuena lortu duen eskabidetik hasita, eta puntuazioari jarraikiz, harik eta 1. artikuluan xedatutako aurrekontu-kreditua agortu arte. Halaber, gutxienez 50 puntu lortu dituzten proiektuei eta/edo programei bakarrik emango zaie laguntza.\n2.– Dirulaguntza-eskabideen ebazpen-proposamena egiteko eta dirulaguntzon zenbatekoa zehazteko, Kalifikazio Batzordeak kontuan hartuko ditu irizpide hauek (dagozkien haztapenekin):\na) Sendotasun zientifikoa duen programa eta/edo proiektua izatea, epe luzera diseinatutako ekimena sendotzea aurreikus dezan; lan-faseen sekuentzia bat diseinatuko da, horietako bakoitzean parte hartzen duten elementuak balioetsiko dira eta gastua osatzen duten elementuen zenbatespen zehatza planteatuko da (50 puntu, gehienez).\nProiektua eta/edo programa oinarritzen eta garatzen duten irizpideek bermatu behar dute artxiboa behar bezala zaintzen eta kudeatzen dela, eta, kasuan kasu, honako baldintza hauek bete beharko dituzte:\n– Deskribapen-tresnak informatizatuta egongo dira eta estandar deskribatzaile artxibistikoak erabiliko dituzte.\n– Digitalizazio-proiektuen kasuan, artxiboak aldez aurretik antolatuta egon beharko du, eta inbentario bat eduki euskarri informatikoan. Proiektuek kontserbazio iraunkorreko artxibo digital bat eta dagozkien kopia digitalak sortu beharko dituzte. Kopia horiek agindu honen 1. eranskinean agertzen diren baldintza teknikoak bete beharko dituzte.\n– Euskarri informatikoa aldatzea edo artxibo-sistema hibridoak edo elektronikoak ezartzea dakarten proiektuetan, sistema malguak izan beharko dute, artxiboaren kudeaketa integralerako baliozkotuak, eta bermatuko dutenak dokumentuak ingurune seguruetan kontserbatzea eta dokumentazioaren kudeaketa eta irisgarritasuna ahalbidetzen duen antolamendu egokia.\n– 40 punturaino, artxibo-zerbitzuaren mantentze-lanak egiteko urteko proiektuetarako eta/edo programetarako: funtsaren zati baten antolaketa, inbentarioak egitea, dokumentu-funtsak digitalizatzeko proiektuak; tresna deskribatzaileen hobekuntza eta abar.\n– 50 punturaino, artxibo-sistemak ezartzeko edo epe luzera sendotzeko proiektuetarako eta/edo programetarako (aurrera begirako hainbat urtetako lan-faseak ezarrita, gastuaren zenbatespen zehatza eta abar), hauek hartzen badituzte barnean: dokumentu-funtsak balioesteko/ezabatzeko politiken programak, dokumentu-funtsak digitalizatzeko proiektuak, artxiboetako dokumentuak web-atarien bidez hedatzea...\nb) Artxibo-zerbitzu askotarikoek esku hartzen duten eta elkarlanean diharduten proiektua eta/edo programa izatea (15 puntu, gehienez).\n– 0 puntu, esku-hartze bateraturik ez duten proiektuei eta/edo programei.\n– 5 puntu, kontzejuetarako artxibo-sistema propioan sartutako proiektuei eta/edo programei.\n– 7 puntu, bi udaletako artxibo-zerbitzuk esku hartzen duten proiektuei eta/edo programei.\n– 10 puntu, eskualdeko edo mankomunitateko artxibo-zerbitzuen proiektuei eta/edo programei, kasuan kasuko eskualdeko edo mankomunitateko hiruzpalau artxibo-zerbitzu barne hartzen dituztenei.\n– 15 puntu, eskualdeko edo mankomunitateko artxibo-zerbitzuen proiektuei eta/edo programei, kasuan kasuko eskualdeko edo mankomunitateko bost artxibo-zerbitzu edo gehiago barne hartzen dituztenei.\nc) Proiektuaren xede den funtsaren edo dokumentu-multzoaren datazioa (15).\n– Gehienez 10 puntu 50 urtetik beherako antzinatasuna duten proiektu eta/edo programetarako.\n– Gehienez 15 puntu 50 urtetik gorako antzinatasuna duten proiektu eta/edo programetarako.\nProiektu/programetan, kronologia-aldi desberdinetako dokumentazioa denean, zenbatespen bat egingo da dagokion puntuazioa ezartzeko.\nProiektu/programaren memorian argi eta garbi adierazi beharko da aztertu beharreko dokumentazioaren datazioa.\nd) Proiektuak edo programak barne hartzea estandar deskribatzaileen garapena indartuko duten elementuak, edo artxibo-interesa duen euskarazko beste edozein elementu (20 puntu, gehienez).\n– 0 puntu, euskara erabiltzen ez duten proiektuei eta/edo programei.\n– 5 puntu, softwarea euskaraz erabilgarri duten kudeaketa-sistema informatizatuetarako (datu-baseak, espedienteak kudeatzeko programak...)\n– 10 puntu, softwarea euskaraz erabilgarri izan eta erabiltzaileentzako arreta-zerbitzuan euskara erabiltzen duten kudeaketa-sistema informatizatuetarako (datu-baseak, espedienteak kudeatzeko programak...)\n– 15 puntu, softwarea euskaraz erabilgarri izan, eta erabiltzaileentzako arreta eta artxiboetarako interesgarria den beste edozein osagai (edukien hedapena, erregelamenduak, erakusketak, bisitaldi gidatuak) euskaraz duten kudeaketa-sistema informatizatuetarako (datu-baseak, espedienteak kudeatzeko programak...)\nProiektu/programaren memorian berariaz egiaztatu beharko da, irizpide hau baloratu ahal izateko.\n3.– Datu ofizial berrienen arabera 1.500 biztanle baino gutxiago duten toki-erakundeen proiektuen kasuan, 5 puntu gehituko zaizkio haztapen-irizpideen arabera lortutako puntuazioari.\n4.– Halaber, genero-ikuspegia berariaz txertatzen duten proiektuei –beraien helburua dela eta edo emakumeen eta gizonen berdintasunerako jardueretan duten eragina dela eta (emakumeek, emakume-taldeek edo emakume-elkarteak sortutako artxiboak, emakumeekin lotutako gai espezifikoei buruzko funtsak...)–, eman ahal izango zaizkie 5 puntura arte gehiago.\n1.– Proiektu eta/edo programa bakoitzak diruz lagundu daitekeen aurrekontuaren % 50eko dirulaguntza jasoko du gehienez (BEZa barne).\n2.– Artikulu honen aurreko zenbakian zehaztutakoa gorabehera, proiektu eta/edo programa bakoitzeko ezin izango da 20.000,00 euro baino gehiagoko dirulaguntza eman, inolaz ere.\nAgindu honek arautzen dituen dirulaguntzak ematea bateragarria izango da helburu bererako beste administrazio batzuek emandako dirulaguntzekin edo laguntzekin, eta beste edozein erakunde publiko zein pribatuk eman litzakeen beste diru-sarrera publiko edo pribatu batzuekin, betiere horren ondorioz gainfinantzaketarik ez badago. Gainfinantzaketarik izanez gero, dirulaguntza dagokion gehieneko mugaraino murriztuko da.\n1.– Deialdi honetan aurkeztutako eskabideak prozedura bakarrean izapidetuko dira, eta horiek ebaztea, interesdunek planteatutako gai guztiak erabakita, Kulturako sailburuordeari dagokio, Kalifikazio Batzordeak proposatuta.\n2.– Ebazpenean zehaztuko da laguntza eman den edo ez, eta bertan datu hauek jasoko dira: baietsitako eskaeren zerrenda, ezetsitako eskaeren zerrenda eta, hala badagokio, ordezkoak eta ez-onartuak. Laguntza eman bada, honako hau adieraziko da: zein erakundek jasoko duen, zein den aurrekontua onartu eta laguntza jasoko duen proiektua eta zenbateko laguntza jasoko duen. Eskabide ezetsien kasuan, ezespenaren zergatiak adierazi beharko dira. Halaber, oinarri arautzaileetan onuradun izateko ezarritako baldintza administratibo eta teknikoak bete arren, deialdian zehaztutako gehieneko kreditu-zenbatekoa gainditzeagatik onetsi ez diren eskabide guztiak ordezkoen zerrenda ordenatuan jasoko dira, eta eskabide horietako bakoitzari deialdian aurreikusitako balorazio-irizpideen arabera eman zaion puntuazioa adieraziko da. Onartu ez den dirulaguntzarik badago, ez onartzeko arrazoiak adieraziko dira.\n3.– Ebazpena egoitza elektronikoko (https://www.euskadi.eus/iragarki-taula-elektronikoa) taula elektronikoan argitaratuko da, eta bitarteko elektronikoz jakinaraziko zaie banaka-banaka prozeduran interesa duten erakundeei. Era berean, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratuta jakinaraziko da ebazpen hori. Ebazpenaren jakinarazpena bide batetik baino gehiagotatik egiten denez, lehenbizi egin denaren eguna hartuko da jakinarazpen-datatzat.\n4.– Ebazpen horrek ez du administrazio-bidea agortzen, eta, berorren aurka, gora jotzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango diote erakunde interesdunek Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuari hilabeteko epean, jakinarazpena jaso eta hurrengo egunetik aurrera zenbatzen hasita, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 121. eta 122. artikuluei jarraikiz.\n5.– Ildo horretan, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 41.6 artikuluaren arabera, abisu bat bidaliko da interesdunak adierazitako gailu elektronikora eta/edo helbide elektronikora, eta jakinaraziko zaio jakinarazpen bat ikusgai duela –«nire karpeta» aplikazioaren bidez– EAEko Administrazio Publikoaren egoitza elektronikoan (https://www.euskadi.eus/nirekarpeta). Abisu hori ez emanagatik ere, jakinarazpena guztiz baliozkoa izango da. Interesdunari beste bitarteko batez egiten bazaio jakinarazpena, lehenbizi egin zaionaren eguna hartuko da jakinarazpen-datatzat.\n6.– Entitate onuradunen batek dirulaguntzari uko eginez gero, agindu honen 12.a) artikuluan ezarritako 10 eguneko epean, dirulaguntza ematen duen organoak erabakiko du –Kalifikazio Batzordea berriz deitu beharrik gabe– zerrendan –puntuazioaren arabera– hurrena dagoen erakunde eskatzaileari edo eskatzaileei ematea dirulaguntza, baldin eta erakundeak onartzen badu. Ordezko erakundeari eman beharreko laguntzak ez du gaindituko hautaketa-fasean puntuazio-irizpidea aplikatuta izan zezakeena, deialdian behar besteko zuzkidura izan balitz. Dirulaguntza ematen duen organoak aukera horren berri emango die erakunde interesdunei, dirulaguntza-proposamen horri hel diezaioten 10 eguneko epe luzaezinean. Behin erakunde eskatzaileak edo eskatzaileek proposamena onartuta, administrazio-organoak dirulaguntza emateko egintza gauzatuko du.\n7.– Gehienez ere, hiru hilabetekoa izango da dirulaguntzei buruzko prozedura ebazteko eta erabakitakoa interesdunei jakinarazteko epea, agindu hau argitaratu eta hurrengo egunetik zenbatzen hasita. Ebazpen-epea igarota, interesdunari ebazpena jakinarazi ez bazaio, eskabidea ezetsi dela ulertuko da, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 25.1 artikuluan xedatzen diren ondoreetarako.\na) Emandako dirulaguntza onartzea. Alde horretatik, dirulaguntza eman zaiela aditzera ematen duen jakinarazpena jaso eta hamar eguneko epean ez badiote dirulaguntzari espresuki uko egiten, onartu egin dutela ulertuko da.\nb) Agindutako xede zehatzerako erabiltzea dirulaguntza.\nc) Jarduera gauzatzea edo dirulaguntza ematea bidezko egiten duen egoeran egotea.\nd) Laguntza eman duen erakundeari justifikatzea emate hori eragin duten edo laguntzaz baliatzea eragin duten baldintzak betetzen direla eta jarduera bera gauzatu dela.\nf) Beste edozein administrazio edo erakunde publiko zein pribatuk helburu bererako emandako dirulaguntzak, laguntzak, diru-sarrerak edo baliabideak eskuratuz gero, horren berri ematea dirulaguntza eman duen erakundeari.\ng) Beste erakunde publiko zein pribatuei xede berberarekin dirulaguntzarik eskatu bazaie eta agindu honetan arautzen diren dirulaguntzetarako eskabidea egiteko unean erabakitzeke bazeuden edo haien egoeraren berririk ez bazen, laguntza horien egoera jakinaraztea, halaber.\ni) Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saileko Euskadiko Artxibo Historikoaren babesa beren-beregi adieraztea, dirulaguntza honen ondorioz egiten diren jarduera eta dokumentu guztietan, bai eta horien publizitatean ere.\nj) Edozein formatutan argitaratutako materialek, horien iragarkiek eta dirulaguntzaren bitartez gauzatzen diren jardueren iragarkiek Euskal Autonomia Erkidegoan ofizialak diren bi hizkuntzetan egon beharko dute. Euskaltzaindiaren arauak eta gomendioak hartu beharko dira kontuan, hizkuntza-kalitatea bermatzeko.\nl) Oro har, Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bateginaren 50.2 artikuluan (azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuaren bidez onartua), dirulaguntza-arloan aplikatu behar diren gainerako lege-xedapenetan eta, batik bat, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 14. artikuluan jasotako betebeharrak.\n2.– Dirulaguntzaren ordainketa ezingo da egin, baldin eta onuradunak ez baditu ordaindu zerga-betebeharrak eta Gizarte Segurantzarekikoak, edo egunean ez badago dirulaguntzak itzultzeko betebeharren ordainketan (Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Dirubilketa Erregelamendu Orokorra onartzen duen urtarrilaren 12ko 1/2021 Dekretuaren lehenengo xedapen gehigarriak zehazten duen moduan).\nJustifikazioak bitarteko elektronikoak erabiliz soilik aurkeztu ahal izango dira, «nire karpeta» aplikazioaren bidez (https://www.euskadi.eus/nirekarpeta), Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren egoitza elektronikoan.\nKasu guztietan, eskabidean aurkeztutako jarduera osoa egin dela justifikatu beharko da, azkenean diruz lagundutako aurrekontuaren ehunekoa edozein dela ere.\n1.– Agindu honetan ezarritako dirulaguntzen onuradun diren erakundeek 2023ko urtarrilaren 10era arte aurkeztu ahal izango dituzte justifikazio-agiriak; tartean, hauek:\na) Diruz lagundutako programa eta/edo proiektu bakoitzaren helburua betetzeari buruzko justifikazio-memoria.\nb) Gastuak justifikatzea, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 30. artikuluan ezarritakoaren arabera. Horretarako, egindako gastuen zerrenda aurkeztu beharko da, banakatutako zenbatekoarekin eta dagozkien fakturekin; edo egindako gastuei buruzko kontu-hartzailetzaren edo dagokion idazkaritzaren ziurtagiria, url honetan eskuragarri dagoen 4. eranskina ereduaren arabera: https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/95609\nc) Hala egokituz gero, diruz lagundutako proiektu eta/edo programa bakoitzaren garapenean sortutako material zientifikoak (inbentarioak, katalogoak eta abar). Material horiek Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren mende dauden informazio-sistemetan sartu ahal izango dira.\nd) Xede bererako gainerako laguntzen zerrenda, agindu honi loturiko dirulaguntzaren eskabidea aurkezteko unean jada eman zitzaizkiola ez bazekien, b) apartatuan jasotako url helbidean ageri den ereduarekin bat.\n2.– Laguntzen justifikazioari dagokionez, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 30. eta 31. artikuluetan eta lege horrekin eta berorren erregelamenduarekin bat datozenetan ezarritakoa aplikatuko da.\n3.– Justifikazioa aurreikusitako epean aurkezten ez bada, pertsona edo erakunde interesdunari errekerimendua egingo zaio hamabost eguneko epean aurkez dezan. Epe hori amaituta justifikaziorik aurkeztu ez badu, dirulaguntza likidatzeko prozedura hasiko da.\nJardueraren gauzatzearen ez-betetze partzialak onartu ahal izango dira, baldin eta diruz lagundutako jardueraren helburuak eta konpromisoak betetzera bideratutako jarduketa zalantzarik gabe egiaztatzen bada, eta jardueraren betetze-maila eskabidean aurkeztutako jarduera osoari dagokion aurrekontuaren % 65era iristen bada, gutxienez. Kasu horretan, dirulaguntza emateko ebazpena aldatu egingo da, eta azkenean emandako zenbatekoa murriztu egingo da, aurrekontu osoarekiko benetan justifikatutako zenbatekoaren proportzioan.\nSalbuespen gisa, proiektua gauzatzen ez bada aurrez ezarritako ehunekoan, dirulaguntzaren organo kudeatzaileak ez-betetze partzialak egin direla jo ahal izango du, baldin eta dirulaguntzaren erakunde onuradunak egindako lanek berezitasun- eta espezifikotasun-ezaugarri objektiboak badituzte, eta, berez, diruz lagundutako proiektuaren xedeari eta helburuari balio erantsia ematen badiote.\nc) Dirulaguntzen arloan aplikatu daitekeen beste xedapen batek orokorrean ezarritako beste edozein betebehar ez betetzea, eta, bereziki, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 37. artikuluan xedatutakoak.\nBaldintza horietarik bat egiaztatzen bada, jaso diren kopuruak eta sortu diren berandutze-interesak itzuli beharko zaizkio Euskal Autonomia Erkidegoko Diruzaintza Nagusiari, honako hauek aurretiaz betez: 698/1991 Dekretua, abenduaren 17koa, Euskal Autonomia Erkidegoaren Aurrekontu Orokorren kontura ematen diren dirulaguntzen bermeen eta itzulketen araubide orokorra arautzen duena eta horien kudeaketan parte hartzen duten erakunde laguntzaileen eskakizunak, araubidea eta betebeharrak ezartzen dituena; eta 1/1997 Legegintza Dekretua, azaroaren 11koa, Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duena.\n18. artikulua.– Datu pertsonalak babestearen arloko oinarrizko informazioa.\nDonostia kalea 1 – 01010 Vitoria-Gasteiz, Araba.\nTelefono-zenbakia: 945 01 80 00.\n– Xedea: Kultura-ondarearen arloko laguntzak eta dirulaguntzak kudeatzea.\n– Legitimazioa: tratamendua beharrezkoa da interes publikoaren izenean egiten den misioa edo tratamenduaren arduradunari aitortzen zaizkion botere publikoak egikaritzeko.\n– Oinarri juridikoa:\n• 38/2003 Lege Orokorra, azaroaren 17koa, Dirulaguntzei buruzkoa.\n• 1/1997 Legegintzako Dekretua, azaroaren 11koa, Euskadiko Ogasun Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duena.\n– Eskubideak: eskubidea duzu datuak eskuratu, zuzendu eta ezerezteko, bai eta tratamendua mugatu zein aurkaratzeko ere. Ikus informazio gehigarria.\n– Informazio gehigarria: datuen babesari buruzko informazio gehiago eskuratu daiteke honako web helbide honetan: https://www.euskadi.eus/tratamendu-jardueren-erregistroa-tje/web01-a2datuba/eu/eu/contenidos/informacion/rat/eu_def/adjuntos/0261_eu.html\nAgindu honek amaiera ematen dio administrazio-bideari; beronen aurka, erakunde interesdunek aukerako berraztertze-errekurtsoa aurkeztu ahal izango diote Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuari, hilabeteko epean, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik zenbatzen hasita; edo bestela, zuzenean administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jarri ahal izango dute, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hilabeteko epean, agindua aipatutako aldizkari ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.\nVitoria-Gasteiz, 2022ko ekainaren 8a.\n1.– Soilik datu-baseetan deskribatutako artxibo-funtsak digitalizatuko dira; deskribapen-fitxa bakoitzari –digitalizazio-unitatetzat hartuko da– bilduma- eta item-kodearen metadatuak gehituko zaizkio. Datu-basearen formatua Euskadiko Artxibo historikoarekin koordinatuko da, eta FileMaker programa hobetsiko da. Fitxategiek erreprodukzio-gailuen kapturako jatorrizko metadatu teknikoak izango dituzte. Fitxategi digitalek metadatu teknikoak izango dituzte, EXIF 2.2 estandarraren arabera, digitalizazio-prozesuari dagokion informazioarekin.\n2.– Digitalizazioa nagusiki aireko eskanerrarekin edota argazki-kamerarekin egingo da, horrela agindu honetan eskatutako kalitatea eta baldintza teknikoak bermatuko dira eta.\n4.– Digitalizatzerakoan gutxieneko bereizmena 5.600 x 3.700 pixelekoa izango da, 300 ppp-tan, dokumentua beti kalitate fotografikoarekin inprimatu ahal izateko, gutxienez jatorrizko neurrian. Adierazitakoa baino bereizmen handiagoa erabiltzea hobekuntzatzat hartuko da edota digitalizazio kalitatearen balio erantsi gisa. Ezaugarri bereziak dituzten dokumentuak –hala nola paperezko argazkiak, gardenkiak, planoak, entzunezko dokumentuak etab.– era berezian digitalizatu beharko dira, haien ezaugarriak eta Euskadiko Artxibo Historikoak ezarritako preskripzio teknikoak kontuan izanda.\n5.– Digitalizazioa (dokumentu berezi, grafiko, argazki, marrazki, plano eta abarrena izan ezik) «orrialde bikoitza» sistema erabilita egingo da beti; hots, dokumentu edo espedientearen aurreko ifrentzua eta hurrengo aurkia irudi bakoitzean. Espediente bakoitzaren eskuinaldean geratzen den lehen folioan (aurkia) eta ezkerrean geratzen den azken folioan (ifrentzua) izan ezik, kasu horretan hasierako eta bukaerako fotograma bana egingo baitira. Item bakoitza bereizita digitalizatuko da.\n6.– Digitalizazioaren emaitza gisa, honako hauek emango zaizkio Euskadiko Artxibo Historikoari digitalizatutako irudi bakoitzeko:\n1) Fitxategi bat TIFF 6/0/ISO formatuan, konprimatu gabe eta kapturako gehieneko bereizmenarekin. Artxibo hori segurtasun-fitxategitzat hartuko da.\n2) Segurtasun-fitxategiaren bereizmen bereko eta konpresiorik gabeko JPG formatuko fitxategi bat, dagokion jatorrizko kaptura-fitxategitik edo, halakorik ezean, segurtasun-fitxategitik eratorria. Artxibo hori digitalizazio-mastertzat hartuko da.\n3) Fitxategi bat JPG formatuan (hedatzeko kopia izango da), hori ere jatorrizko kaptura-fitxategitik edo digitalizazio-masterretik eratorria, bereizmena 3.266 x 2.100 pixelekoa izango da 175 ppp-tan, eta jatorrizko kalitatea edo konpresioa % 60koa, eta Interneten hedatzeko optimizatua.\n4) Artxibo-funtsek argazkiak badituzte, argazki bakoitzeko kaptura-fitxategi bat gehituko da RAW formatuan, arau orokorretan zehaztutakoez gain.\n7.– Artxibo-funtsek entzunezko edo ikus-entzunezko dokumentuak badituzte, honako hauek entregatuko zaizkio Euskadiko Artxibo Historikoari:\n1) Lehen kopia digital bat AIFF formatuan, segurtasun-fitxategi gisa.\n2) Bigarren kopia digital bat WAV formatuan, digitalizazio-master gisa.\n3) Hirugarren kopia digital bat MP3 formatuan (128 KB/s), hedapen- edota kontsulta-fitxategi gisa.\n8.– Euskadiko Artxibo Historikoari kopiak entregatzeko/biltegiratzeko formatua:\n1) Kontserbazio- eta kontsulta-kopia bana, gutxienez 500 GB-eko edukiera duten disko gogorretan, eta USB 3.0 edo Firewire 400/800 ataka bidez konektatu ahal izateko moduan. Halaber, fitxategi guztiak zuzen irekitzen edota irakurtzen direla ziurtatu beharko da, balizko grabazio-akatsak ezabatzeko.\n2) Disko gogorra grabazio-formatu hibridoan grabatuko da, hau da, formateatuta, fitxategiak irakurtzeko moduan bai Windows sistema eragileetan, bai Appleren MacOSen, bai Linux/Unix-en.\n3) Biltegiratze-euskarriek, jatorria zein den jakiteko, erakundearen identifikazio-datuak eraman beharko dituzte eta, hala badagokio, irudien titulartasuna. Euskarri guztietan, edukia zein den jakiteko behar den informazioa jasoko da: zenbakia, izenburua, edukia eta sorrera-data.


Rainer Hillenbrand | CIC nanoGUNE\nRelated news by tag Rainer Hillenbrand\nNanoargia (giza ile baten lodiera baino ehun aldiz txikiagoa) bidezko ikerketak nabarmen garatu dira azken urteotan grafenoa, boro nitruroa edo molibdeno trioxidoa bezalako laminetan egituratutako nanomaterialen erabilerari esker: van der Waals materialak deiturikoak.\nNanoargi honen aplikazio teknologikoen eragozpen nagusietako bat material bakoitzaren frekuentzia bereizgarrien gama mugatuak dira. Baina orain, nazioarteko talde batek metodo berritzaile bat proposatu du polaritoien lan-frekuentzia horiek Van der Waalsen materialetan nabarmen zabaltzeko. Metodoa, van der Waalsen pentaoxidozko materialaren egitura laminarrean, atomo alkalinoak eta alkalinotereoak tartekatzean datza, sodioa, kaltzioa edo litioa kasu, bere lotura atomikoak eta, ondorioz, bere propietate optikoak aldatzea ahalbidetzen duena.\nKontuan hartuta ioien eta ioi-edukiontzien barietate handi bat material laminatuetan tartekatu daitezkeela, Van der Waalsen materialetan fonoi-polaritoien eskaerari erantzun espektrala ematea espero da, denborarekin infragorriaren erdi-eremu osoa beteko duena, fonoi-polaritoien fotonikatik sortzen ari den eremurako oso kritikoa dena.\nAurkikuntzak, Nature Materials aldizkarian argitaratuak, teknologia fotoniko trinkoen garapenean aurrera egitea ahalbidetuko du, sentsibilitate handiko sentsore biologikoak edo nanoeskalako informazioaren eta komunikazioen teknologiak besteak beste.\nRead more about Nola manipulatu argia nanoeskalan frekuentzia-tarte zabaletan\nArgiak funtsezko zeregina du zientzia eta teknologia modernoetan, komunikazio optiko azkarra, diagnostiko medikoa eta laser kirurgia bezalako aplikazioekin. Aplikazio horietako askotan, argiaren eta materiaren arteko elkarreraginak funtsezko garrantzia du.\nRead more about CIC nanoGUNEk argiari buruz egindako ikerketa bat Nature Photonics aldizkariaren azala


Eskoziako Gobernuak Alex Salmond salatu du, bi sexu eraso egitea egotzita | Mundua | Berria\n2022ko ekainak 30\nOsteguna, 2022ko ekainak 30\nEskoziako Gobernuak Alex Salmond salatu du, bi sexu eraso egitea egotzita\n2013an etxeko langile gisa ziharduten bi emakumeri jazartzea egotzi diote lehen ministro ohiari. Akusatuak kereila jarri du salatzaileen aurka\nSalmond BERRIA-ri emandako elkarrizketan, 2016an, Bilbon. M. RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nItxaso Orbegozo Borda -\n2018ko abuztuak 25\nEskoziako Gobernuko bi kidek herenegun gauean salaketa jarri zuten Alex Salmond lehen ministro ohiaren aurka, bi emakumeri sexu erasoak egitea leporatuta. Salmondek, atzo, albistea ezagutarazi bezain laster, kereila jarri zuen salaketaren aurka. 2013an, oraindik lehen ministro zela, etxeko bi langileri jazartzea egotzi diote, baina akusatuak ukatu egin du erasoak egin izana. «Auzitegi Gorenari kasua berraztertzeko eskatu diot. Hari dagokio ireki ditzaten prozedura judiziala legezkoa den erabakitzea», nabarmendu du Salmondek. Erabakia aurkakoa izanez gero, erantzukizunak eskatuko dizkio gobernuari.\nNicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroak jarri zuen salaketa, alderdiko beste politikari batekin «barne ikerketa zorrotz» bat egin ostean. Urtarrilean hasi zuen ikerketa gobernuak, sexu erasoa salaketak aztertzeko, eta martxoan eman zioten ikerketaren berri lehen ministro ohiari. «Bi pertsonak eman ziguten Alex Salmonden sexu jazarpenen berri, eta gaia ministroekin eztabaidatu eta gero, 2017ko abenduan adostu genuen ikerketa zabaltzea», azaldu du Sturgeonek. Hala ere, ikerketaren gaineko informazio gehiago ez dutela argitaratuko esan du, epaileak erabakiren bat hartu arte. Salmondek «defendatzeko inolako aukerarik» ez eskaini izana egotzi dio gobernuari, eta uste du «egokiago» litzatekeela egoera modu «lagunkoiagoan» tratatu izan balitz. Lehen ministroa salaketa jartzeaz arduratu bazen ere, ikerketan parte hartu izana baztertu du, baina esan du ikerketaren berri bazuela. «Ez nuen ikerketaren buru izan nahi, bestelako erantzukizunak baditut, eta ikerketaren xehetasunak jakingo banitu, orain horiek ezagutarazteko konpromisoa izango nuke. Zorionez, ordea, ez dut», gaineratu du Sturgeonek. Leslie Evans Eskoziako Gobernuaren idazkari nagusiari mintzatu zaio Salmond, eta esan dio prozedura «bidegabea eta legez kanpokoa» dela. Evansen aginduetara daude Eskoziako 5.000 funtzionario, eta, Poliziaren lana gainbegiratzeaz gainera, Sturgeonen aholkularia ere bada.\nSalmond Eskoziako lehen ministro izan zen 2007tik 2014ra. Eskoziako erreferendumeko emaitzak atera zirenean, biztanleen %55ek independentziaren aurka bozkatu zutenean, dimisioa eman zuen. Eskoziako Alderdi Nazionalistako kidea zen, eta independentziaren alde zegoen. Erreferenduma egiteko elkarrizketak ere berak eraman zituen aurrera, baina gehiengoak independentzia nahi ez zuela ikusita, dimisioa aurkeztu zuen. Sturgeonek ordezkatu zuen nola gobernuan hala Eskoziako Alderdi Nazionalistaren buruzagitzan. Delituak, beraz, oraindik karguan zela eginak izango lituzke.\nEdinburgoko Bute House etxe ofizialean gertatu ziren salatu erasoak, 2013ko abenduan. Orduko lehen ministroaren etxeko bi langile ziren salaketaren arabera, sexu erasoak jasan zituztela. Sturgeonek ez du zehaztu gobernuari jazarpenen berri eman zietenak erasoak jasandako emakumeak izan ziren. Hala ere, sexu erasoen aurkako salaketa jartzera deitu ditu gobernuak erasoak jasan dituzten emakumeak , gertaeren «antzinatasuna», pertsonen «identitatea» edo «erasotzailearen lan postupolitikoa» dena delakoa izanda ere.\nPolitikarien sexu delituak\nAlex Salmond ez da izan sexu delitu kasuen harira salatu duten politikari bakarra azken hilabete hauetan. 2017ko azaroaren hasieran Michael Fallon Erresuma Batuko Defentsa ministroa ere salatu zuten, 2002an Julia Hartley-Bewer kazetariari ukituak egitea leporatuta, baina ez zuten salaketarik jarri. Harvey Weinstein Hollywoodeko produktorearen sexu delituak argitaratu eta hurrengo aste eta hilabeteetan Erresuma Batuko politikari bati baino gehiagori egotzi zieten gisa horretako delituak egin izana «lanpostu politikoaz baliatuta».\nBerriki, 2018ko uztailaren hasieran, Guatemalako presidente Jimmy Moralesi hainbat emakumeri eraso sexualak egin izana egotzi zion Edgar Gutierrez Atzerri ministroak. Jazarpena jasan zuten zenbait emakumerekin hitz egin zuela berretsi zuen ministroak, baina beldur zirela salaketa jartzeko. 2015ean, ordea, emakume batek salaketa jarri zuen Moralesen aurka, presidentegai zenean.\nIsiltasunaren oihu beltzak\n37 migrante hil ziren pasa den ostiralean Maroko eta Espainiaren arteko mugan, gobernuek oraindik argitu ez dituzten arrazoiengatik. Gertakariak salatzeko elkarretaratzea egin dute Melillan bizirik atera ziren pertsona migratzaileek\nNATOren bide orri berrian Errusia da aliatuentzako «mehatxu zuzenena»\nMendebaldeko aliantza militarrak datorren hamarkadarako kontzeptu estrategikoa onartu du. Kremlini egotzi dio aliatuen «segurtasun ingurunea» aldatzea, eta Txinari, berriz, «desafio egitea»\nTurkiak 33 estradizio eskaera bidaliko ditu Suedia eta Finlandiara\nGudaren muturreko ondorioak\nUkrainako lehengaiak esportatzeko blokeoak ataka larrian jarri ditu milioika lagun. Baita MEP erakundea ere: «Elikagai segurtasunaren aurkako gerra deklarazioa da».\n«Golden zirkuituan hirugarren amaitzea amesten dut»\nItxaso Orbegozo Borda


«Txernobylgo hondamendia»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Txernobylgo hondamendia»: berrikuspenen arteko aldeak\nTxernobylgo hondamendia (aldatu)\n09:12, 28 ekaina 2019ko berrikusketa\n09:09, 28 ekaina 2019ko berrikusketa (aldatu)\n09:12, 28 ekaina 2019ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\n* 600.000 lagun inguruk jaso zuten likidatzaile izendatzen zituen ziurtagiria, beren herrialdeetako legeen arabera, eta horietatik 240.000 inguru militarrak ziren. Hauek 1990 arte eginkizun hauetan jardun zuten nagusiki: erreaktorearen eraikineko kutsadura, kokalekua eta errepideak garbitzen, sarkofagoa eraikitzen eta lekualdatuentzako hiri berri bat eraikitzen.\n* Istripuaren ondorengo lehen 10 egunetan jaurti ziren erradioisotoporik gehienak; ikuspegi erradiologiko batetik garrantzitsuenak iodo-131 eta zesio-137a izan ziren.\n* Kutsatutako hiru eremu nagusiak edo zesio-137aren 1 Ci/km² bainabaino maila handiagoa dutenak Bielorrusian, Errusiar Federazioan eta Ukrainan daude, eta Erdialdea, Gomel-Mogilev-Bryansk eta Kaluga-Tula-Orel dute izena. 150.000 km²-ko lurraldea da eta bertan 5 milioi lagun inguru bizi dira.\n* Askatutako erradionukleidoen arrastoak neurtu ahal izan ziren [[ipar hemisferio]]ko lurralde guztietan.\n* Ez dago ebidentziarik (umeengan egondako tiroideko minbiziaren gorakada nabarmena kenduta), istripua gertatu eta 14 urte geroago, osasun publikoarengan erradiazioekin zerikusirik duen eragin garrantzitsurik gertatu dela esateko.


Bertso saioa egingo dogu: etorri gura? - bizkaie.biz\nBizkaie! 2020-06-01 13:23 Bertsolaritzea\nBagilaren 5ean, barikuan, izango da Amasa-Villabonan (Gipuzkoa).\n80 lagun inguru etorri ahal izango dira baina izena emon behar da webgune honetan bertan; testu honen amaieran dagoan loturan sakatu eta datuak bete behar dira horretarako. Bertso saioan 80 bat lagunentzako lekua izango da eta kopuruak jagoreko ezinbestekoa izango da aurretik izena emotea; gehienez, gonbidapen bi eskuratu ahal izango dira.\nSaioa Bertsozale Alkarteak egoitzea dauen Amasa-Villabonako Subijana etxearen atzean egingo da barikuan, eraikinaren eta pelotalekuaren artean dagoan Gudari Plazan; 18:30ean hasiko da eta bertsoa.eus atarian be zuzenean eskainiko dabe. Amets Arzallus, Haritz Mujika, Maialen Lujanbio eta Miren Artetxe ibiliko dira bertsotan eta Imanol Artolak hartuko ditu gai-jartzaile lanak. Eguraldiak okerrera egingo baleu, aterpean egingo litzateke saioa eta asteon emongo deukuez jakingarriak. Bertsozale Alkarteak eta Lanku Kultur Zerbitzuek atondu dabe saioa, Villabonako Udalaren babesari esker. Saioa izango dan eremura sartzeko maskarea derrigorrezkoa izango da; sartzeko ordutegiak adierazoko dira gonbidapenetan, jente pilaketei aurre egiteko. Behin eremura sartuta eta lekuan jesarrita, maskarra kendu ahal izango da, ikus-entzuleen arteko distantziak bermatuta. Esan barik doa, une oro antolatzaileen argibideei kasu egin beharko jakela.\nSaiorako izena emonda, gonbidapena helduko da adierazotako posta elektronikora eguenean. Izena emon dabenen kopuruari erreparauta, izen-emote orria 21:00etatik 9:00etara ez da martxan izango. Era berean, behin baimendutako 80 gonbidapenak emonda, izen-emotea zarratu egingo da. Bestalde, izena emoterako baimendutako kopurua pasau bada, lekurik ez dagoala jakinarazoteko mezua bialiko da.\nBertso plazea hauspotzeko bertsoa.eus webgunean saioak eskaini eta gero, pausu bat gehiago emongo da saio honegaz, izan be, zaleok saioa bertatik bertara jarraitu daigun ahalbidetuta; eta gogoa badago, zenbait antolatzaileren ekimenez jada egin baitira antzerako plazak azken egunotan.\nPlazan batzeko gogoz irrikitan!\nAmasa-Villabonako Subijana etxean


Euspot lehiaketak "Zergatik lan egin kooperatiba batean?" aztertuko du — TUlankide MONDRAGON\nAurkeztu da Euspoten edizio berria Euskadiko Kooperatiben Goren-kontseiluaren eraikinean.\nAurkezpenean antolatzaileak eta babesleak izan dira: Belen Balerdi, Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseiluko idazkari nagusia; Arantzazu Lagunilla, Arteman Komunikazioko zuzendaria; Xabi Igoa, Mondragon Unibertsitateko Komunikazio digitala ibilbideko koordinatzailea; Unai Elkoro, Aretxabaletako alkatea; Rober Gutierrez, Bai Euskarari Elkartearen zuzendaria eta Naiara Okina, Arizmendi ikastolako komunikazio arduraduna.\nAurtengoa, jada, 11. edizioa ospatuko da eta landu beharreko gaia da “ZERGATIK LAN EGIN KOOPERATIBA BATEAN?”. Hain justu ere, 2022ko edizio honetan Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseiluaren babesletza nagusia izango du. Euskadiko Kooperatiben erakunde nagusiak kooperatibismoa eta eredu kooperatiboaren balioak gazteengan hedatzeko saiakera egin nahi du Euspoten bitartez.\nOndo errotutako lehiaketa da Euspot eta orain arteko edizio guztietan 500 spot inguru jaso dira. Ez dago zalantzarik gaur gaurko gizartean ikus-entzunezkoen eragina izugarria dela eta horren ondorioz ikus-entzunezkoen formatuak interes izugarria eragiten duela, bereziki gazteen artean. Euspot, ordea, ez da soilik gazteei zuzenduta dagoen lehiaketa, asko dira urteetan parte-hartu dutenen profila, jatorria eta interesa. Era berean, egokia da gogoraraztea irudimena eta sormena direla Euspot elikatzen duten iturri nagusiak. Hortaz, lehiaketa irekia da eta edozeinek har dezake parte. Adin eta maila guztietarako sariak daude-eta. 2021eko lehiaketa oso berezia izan zen, konfinamenduak eta alarma egoerak pare-parean hartu gintuelako. Baina, egoera oso berezia izan arren, izugarria izan zen jasotako lan kopuru handia.\nEspero da lehiaketa Euskal Herri osora hedatzea, eta marka guztiak haustea. Eta ahalegin horretan, aurtengoa antolatzaileek Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseilua izango du bidelagun. Horrez gain, hainbat ikastola eta ikastetxetara hedatuko dituzte formazio saioak, bai bertatik bertarakoak zein telematikoak.\nAurtengo gaia: “Zergatik lan egin kooperatiba batean?"


Eskuz binakako Emakumea Pilotari Txapelketako finalak, ostiralean, Zestoan\n2019/02/05 | Lehiaketa\nArteaga-Agirre eta Zubizarreta-Badiola bikoteak izango dira aurrez aurre lehen edizio honetako 2. mailako finalean, eta Urien-Espinar eta Nora Mendizabal-Maider Mendizabal bikoteak borrokatuko dira 1. mailako txapelaren bila; 18:30ean hasiko da jaialdia, Gurutzeaga pilotalekuan\nAmaitzear da Gipuzkoako Euskal Pilota Federazioak aurten estreinakoz antolatu duen eskuz binakako Emakumea Pilotari Txapelketa. Hain zuzen ere, ostiral honetan finalak jokatuko dituzte, Zestoan, 18:30ean hasita. Ondorengo lerrotan dituzue jaialdiaren xehetasunak:\nOtsailak 8, ostirala, 18:30, Zestoa-Gurutzeaga\n1. Eskuz binaka, 2. maila: ARTEAGA-AGIRRE / ZUBIZARRETA-BADIOLA\n2. Eskuz binaka, 1. maila: URIEN-ESPINAR / NORA MENDIZABAL-MAIDER MENDIZABAL\n2. mailako Arteaga-Agirre eta 1. mailako Urien-Espinar bikoteek finalerako zuzeneko txartela lortua zuten, ligaxka 1. postuan amaitu baitzuten. Zubizarreta-Badiola bikoak Aramendi-Orbegozori 2. mailako finalerdian irabazita lortu du finalerako beste txartela. Eta Nora Mendizabal-Maider Mendizabal Arrieta-Araiztegi bikotea mendean hartuta sailkatu da 1. mailako finalera. Hauxe izan zen joan den ostiralean (2019-02-01) Azpeitiko Izarraitz pilotalekuan jokatutako finalerdien jaialdia:\nZUBIZARRETA-BADIOLA 22 / ARAMENDI-ORBEGOZO 20\nNORA MENDIZABAL-MAIDER MENDIZABAL 22 / ARRIETA-ARAIZTEGI 18\nWebgune honetako Lehiaketa-Federatua-Emakumea Pilotari Ezker Horma atalean kontsulta daiteke txapelketaren inguruko informazio guztia. Eta Argazki galeriak txokoan ligaxkako hainbat irudi daude ikusgai.


Iraultza digitala eta gizakiaren talentua | Joerak • barrixe\n“Etorkizuneko fabrika sortzen lagunduko diguten gakoak dira gure zentroen aberastasun kulturala, gure produkzio sistema aplikatzea eta gure berrikuntzak mundu osora zabaltzea” dio José Vicente de los Mozosek, Renault Taldeko fabrikazio eta logistika arloetako mundu mailako zuzendariak. Automozioaren sektorea asaldatu samar dago, denboran bat egin duten hainbat faktore direla medio. Elementu horiek guztiek sortu dute “4.0 iraultza”, zeinak ezaugarritzat baititu ibilgailu elektrikoen hazkundea, lehen eredu autonomoak, auto bat erostean gero eta gehiago eskatzen den pertsonalizazioa eta bezeroari protagonismo gehiago eman beharra, ez bakarrik fabrika barruan, baizik eta baita ere produkzio prozesuetan.\nPlanteamendu honekin, “Renaultek bi helburu bete nahi ditu: ibilgailuen kalitatea eta sistema industrialaren lehiakortasuna bermatzea”. Iraultzak berekin ekarri ditu hainbat aurrerapen, abiadura bizian inplementatzen ari direnak, esaterako, QR kodeak eta RFID txipak erabiltzea piezetan, eta pieza horiek datu-baseekin konektatzea, elementu bakoitzaren kalitatea kontrolatzeko prozesu osoan.\nGainera, trazagarritasunak aukera ematen du eskaera bakoitzaren jarraipen zorrotza egiteko: bezero batek ibilgailu bat erosten duenean, lehengaiak prestatzen dira, hornitzaileei jakinarazten zaie eta logistika-fluxuak ezartzen dira. Produkzioko etapa guztiak erabat sinkronizatuz gero, bermatu daiteke epeak zorrotz betetzen direla, hasi hornitzailetik eta amaierako bezeroarenganaino.


Subnauticaren berria: Below Zero - Berriak - Game Erauntsia - Bideojokoak euskaraz\nSubnautica joko itzelaren gertaeren ostean ematen den istorioa da Below Zero. Oraingoan ere, Subnauticaren lehen jokoko gertaerak baino pare bat urte beranduago, 4546B planetan aurkitzen gara; Zero Sektorea deritzon leku hotz batean dagoen Alienen Ikerketarako Zero estazioan hain zuzen ere. Robin Godall ikertzaileak bere lankide Jo Jeffreyren desagertzea ikertu beharko du. Laster, izotz, ur (litroka eta litroka) eta izugarrizko landare eta izakiz beteriko abentura batean murgilduko gara. Abentura esan dut, ez biziraupen jokoa, ez eta esplorazio jokoa zehazki.\nIzan ere, Subnautica ez zen jaio biziraupen joko gisa. Shubhankar Parijat-ek GamingBolt aldizkarirako egin zuen elkarrizketa batean, Unknown Worlds Entertainmenteko ko-fundatzailea eta Subnauticaren joko zuzendaria ere baden Charlie Clevelandek zera esan zuen:\n“Sekula ez genuen Subnautica biziraupen gisa pentsatu. Ezezaguna den hori esploratu eta ur-azpian egotearen esperientzia da jokoaren helburua. Steamen early access bezala argitaratu genuenean, ura eta janaria bezalako biziraupenerako oinarrizko elementurik ere ez geneukan. Ondo gogoratzen dut gure jokalarietako batek nola esan zidan ‘Zela AUSARTU zarete biziraupen joko bat egiten biziraupenerako mekanikarik gabe!?’ eta horrek ohartarazi ninduen. (...) Lagungarriak izan dira (biziraupenerako mekanikak), askotan ikusten genituen jokalariak geldi geratzen, hasierako kapsulatik atera gabe, batez ere gauez! Garraio hobea, lorategiak eta biltegia hobetzean, naturalki jana eta ura lortzeko lanak errazten dira, baina ordurako norberak norbere helburuak lortzeko gogoa izan ohi du.”\nSubnautica jolasteko aukera izan duenak jakingo du abentura honek duten esplorazio eta krafteo (lehengaien bitartez bestelako material edo tramankuluak sortzea) maila zoragarria; nahiz eta ez den zehazki ere krafteoan oinarritzen den jokoa. Izaki berriak egongo dira: arrain ugari, pinguino antzeko hegaztiak eta lurgaineko beste batzuk baita. Gainera, garraiorako bi ibilgailu berri sortzea izango dugu: itsas-kamioia eta snowfox (elurretako azeria) izenekoak; bata uretarako eta bestea izotzetarako. Eta baita landare berri asko ere (adi oxigeno landarearekin!).\n<SPOILERRA: Ondorengo hutsunea aukeratuz spoilerrak irakurri ditzakezu>\nSpoiler hauek ez dira horren spoiler handiak. Ez dute joko esperientzia izorratzen. Hala ere, puristek hobe dute ez irakurtzea.\nSubnauticako lehen jokoan jolastu duzuenok eta batez ere jokoa amaitu duzuen horiek, bertan kontatzen den istorioari buruz jakingo duzue. Bada argumentuak korapilo berdinari ematen dio jarraipena.\nDuela 1000 urte inguru, Almanac izenez ezagutzen den antzinako arraza 4546B planetara iritsi zen. Bertan, gaixotasun alien bat aurkitu zuten eta hura sendatzeko ahaleginetan hainbat estazio eta eraikin teknologiko eraiki zituzten. Tamalez, ez zuten lortu sendabidea aurkitzea. Lehen jokoa baino hamarkada bat lehenago, Degasi izeneko espaziountzi mongoliarra era misteriotsu batean planetan erori zen eta ura jo zuen. Istripu horretan, 6tik hiru pertsona bizirik atera ziren, eta hainbat kokaleku sortu zituzten, teknologia modernoa erabiliz (jokoan hau erabilgarria izan daitekeelarik). Lehen jokoan, Aurora espaziountziko mantenketako nagusiaren azalean jarriko gara. Ryley Robinsonek, Aurora espaziountziko 5. salbamentu kapsulan itsasora ihes egitea lortzen du Aurorak ura jo aurretik, bere bizia salbatuz. Hasiera batean, Alterra Korporazioko Aurora ontziaren misioa fase-ate bat eraikitzea zen, espazioan; baina bigarren mailako helburu sekretu bat zeukan: Degasi ontziko tripulazioa aurkitu eta posible balitz erreskatatzea. Hemen zer gertatzen den, beste batean kontatuko dut, izan ere hori oso spoiler handia litzateke jolastu ez duenarentzat. Eta azkenik, bi urte beranduago, Alterra korporazioak 4546B planetaren orbitan The Vesper (bezpera) izeneko estazioa instalatzen du eta bertan egongo dira Robin eta Sam Godall aizpak. Zero sektorean dagoen Alienen Ikerketarako Zero estaziotik Jo Jeffreyren berririk jasotzen ez dutela ikustean, Robin satelitetik bertara jeisten da eta honen bila hasten da irratiz Samen laguntza duelarik.\nSubnautica jokoan izugarrizko ibilgailu politak sortu zituzten, eta oraingoan nagusiak bentzat aldatu egin dituzte, freskotasuna emanez. Eskuko Seaglidea (itsas-irristaria) eta Prawnsuita (ganba-jantzia) mantentzen dira; ikonikoegiak dira. Baina Seamotha (itsas-zitsa) eta Cyclopsa ordea, Seatruck (itsas-kamioia) delakoagatik aldatu dituzte. Seatrucka modularra da eta horregatik Seamoth edo Cyclops bezala balio dezake (ideia bikaina!). Horrez gain, honako honetan lur gainerako ibilgailu berri bat ere sortu dute: Snowfox (elurretako azeria) delakoa.


Thomson gazelaren beroaldia - Zientzia Kaiera\nEzaguna denez, jarduera fisiko altuak energia-eskari altuagoak sortzen ditu. Giharrek lan gehiago egitean, uzkurketa-zikloak gauzatzeko beharrezkoa den gainerako energia (ATPa) sortzeko oxigeno gehiago garraiatu behar da gihar-zeluletako mitokondrioetaraino.\nIrudia: Ohiko 39 °C-ko tenperaturatik 44 °C-raino hel daiteke odol arterialaren tenperatura Thomson gazelaren kasuan.\nBai zirkulazio-sistemak eta bai arnas aparatuak hartzen dute parte oxigeno gehigarri hori helarazten, lankidetzan: batetik, arnas hartzea azkartu egiten da oxigeno gehiago hel dadin difusioz arnas organoa irrigatzen duen odolerantz, eta bestetik, bihotzaren taupada-maiztasuna emendatu egiten da; sarriago uzkurtuz, denbora-unitateko odol gehiago ponpatzen da beharrizan metaboliko altuagoa duten ehunetarantz.\nBeraz, animalia asko hatsankatu egiten dira ariketaren ondorioz. Hatsankatzea, baina, xede anitzeko jokabidea dugu. Goraxeago esan denez, arnasketa-zikloa azkartzeko mekanismoa da, baina ariketak eragindako beroa barreiatzeko ere erabiltzen da zenbait animaliaren kasuan, batez ere izerdirik botatzen ez dutenetan (ikus «Munduko gauza hotzenetako bat» izenburuko atala). Hala ere, batzuetan ariketak sortutako beroa xahutzeko zailtasunak daudenean, hatsankatzeak ba omen du hirugarren betebehar garrantzitsu bat: garuneko tenperaturari balio seguruetan eustea.\nAzter dezagun aukera hori adibide baten bidez: Thomson gazela izenaz ezaguna den Afrikako ekialdeko gazela txikiak 15-20 kg inguru pisatzen du. Harrapari baten presiopean, 40 km/h-ko abiaduran 5 minutuz korrika aritu ondoren, jarduera metaboliko emendatuak eragindako ezohiko bero-ekoizpenak animaliaren gorputz guztia berotzen du. Ohiko 39 °C-ko tenperaturatik aldenduz, 44 °C-raino heltzen da odol arterialaren tenperatura. Ariketa gogorraren ondorioz, beraz, animalia homeotermo honek, aldi baterako bada ere, galdu egiten du gorputzeko tenperaturari konstante eusteko gaitasuna.\nZergatik gertatzen da tenperatura-emendio hori? Harrapariaren mehatxupean korrika bizian doala, 40 aldiz emendatzen da gazelaren gastu metabolikoa. Aipatu behar da gainera, lasterketa hori ingurune-tenperatura altuetan burutzen dela. Beraz, Thomson gazelak ariketaren ondorioz ekoitzitako beroa galtzeko zailtasun handiak ditu. Ondorioz, odolaren tenperatura nabarmen igotzen da, beroa galtzeko aukerak mugatuta baitaude. Izan ere, tenperatura-emendio horrek baliteke animaliaren gihar sistemaren funtzionamendua azkartzen laguntzea, eta ondorioz korrikaldiaren etekina hobetzea.\nGazelaren gorputzeko tenperaturaren emendioa ez da gertatzen beroa barreiatzeko mekanismoek huts egiten dutelako, animaliak maiztasun altuko hatsankatzera jotzen baitu, bai freskatzeko, eta baita oxigeno gehiago lortu ahal izateko ere. «Munduko bi gauza hotzenetako bat» izenburuko atalean txakurretarako azaldu dugunez, izerdirik botatzen ez duten animalia askok erabiltzen dute hatsankatzea beroa xahutzeko. Arnas sisteman oinarritutako mekanismo horiek oso eraginkorrak badira ere, ohiko egoeran behintzat, hain da handia gazelaren ihesaldia bezalako larrialdi-egoeretan gertatutako bero-ekoizpenaren zama, ezen tenperaturak gora egiten baitu, ezin baitaiteke sortzen den bezainbeste bero barreiatu.\nBaina ariketak eragindako tenperatura-igoera ez da gorputz osoan modu berean gertatzen, hatsankatzeari esker Thomson gazelaren garuna gainerako gorputz guztia baino hotzago mantentzea lortzen baita. Gorputzeko tenperatura 44 °C-ra dagoen artean, garuneko tenperatura ez da 41 °C-ra heltzen. Balio seguruetan mantentzen da, beraz; jakina denez, garuna osatzen duten zelulentzat oso kaltegarriak dira 41-42 °C-tik gorako tenperaturak.\nNola lor daiteke baina hatsankatzearen bitartez horrelako hozte-prozesu selektiboa? Arteria karotideotik garunerantz bideratzen den odola kaskezurreraino iritsi orduko ehunka arteria txikitan banatzen da; gero, garunera heldu baino lehen, batu egiten dira berriro, bero-trukatzaile modura jokatzen duen rete mirabile bat osatuz. Sare miragarria osatzen duten arteria txiki horiek, zain-odolak osaturiko sinu bat zeharkatzen dute. Zainetako odol hori hotzago dago, hatsankatzen ari den gazelaren sudurretik igaro ondoren heltzen baita sinu horretara. Horrela, hoztu egiten da arteriatxoetan zehar doan odol arteriala, beroaren zati bat zain-odolerantz galtzen baitu, eta garunera heltzen denerako odol hau arteria karotideoko odola baino 2-3 °C freskoago dago. «Atunen berogailua eta sare miragarria» izenburuko artikuluan ikusi dugu sare miragarriaren bero-trukerako sistema hau, justu kontrara jokatzen: atunen giharraren kasuan, odola muskulura heldu orduko berotzeko erabiltzen zen sistema bera.\nHortaz, oro har, bero-galerarako mekanismoa izateaz gain, hatsankatzeak ingelesez «selective brain cooling» deritzon prozesuan ere hartzen du parte. Thomson gazela adibidetzat hartu badugu ere, artiodaktilo hori ez da hozte selektibo hau baliatzen duen animalia bakarra, etxe-abere ungulatu askok ere mekanismo bera erabiltzen baitute. Animalia hauei buruz esan daiteke, bai, «burua hotz» mantentzen dutela!\nArgitalpen-data: 2018/04/26 · Atala: Animalien aferak, Dibulgazioa\n[…] Ez duzu ba txakurrik izango aldamenean? Horrela bada beha itzazu bere arnas eta hatsankatze-mugimenduak. Ba al dakizue beroa xahutu behar dutenean txakurrak hatsankatu egiten direla? Txakurra ez da beroa haizatzeko hatsankatzen den animalia bakarra. Thomson gazelak da beste bat […]\nBihotza bero eta burua hotz – Zientzia Kaiera\n[…] hotz mantentzeko Thomson gazelak duen ahalmena ez da, inondik ere, salbuespena. Garuneko tenperatura gorputzaren gainerakoa baino baxuago […]


Ekintzak ez, baizik asmoak | Mundua | Berria\nKatalunia-Espainia. Aldebiko batzordearen bilera\nEkintzak ez, baizik asmoak\nBatet Lurralde Politikarako ministroak esan du Espainiak «proiektu bat» duela Kataluniarako. Maragall kontseilariaren esanetan, egutegi bat ezartzea izan da bilerako «gauza on bakarra»\nGeneralitateko ordezkariak ezkerraldean, eta Espainiako Gobernukoak eskuinaldean, atzoko bilera hasi aurretik. QUIQUE GARCIA / EFE\n2018ko abuztuak 2\nEspainiako Gobernuarekin negoziazio bat hasteko, bi marra gorri ezarri ditu Generalitateak: autodeterminazio eskubidea, eta prozesu subiranistaren ondorioz kartzelatuta dauden politikarien egoera onbideratzea. Baina Madrilek ez du asmorik eskaera horiek aintzat hartzeko. Eta, espero bezala, argi asko geratu zen hori atzo, bi gobernuen arteko aldebiko batzordearen bileraren ondoren Meritxell Batet Espainiako Lurralde Politikarako ministroak egindako adierazpenetan. «Autodeterminazio eskubidea ez da existitzen», esan zuen, batetik. Eta, bestetik, presoen gaiari dagokionez, hauxe: «Judizializatuta dagoen oro gure eskumenetatik kanpo dago». Gaineratu zuen, hori bai, bi gobernuek adostu dutela «lanerako egutegi bat» ezartzea. Generalitatearen izenean, Ernest Maragall Atzerri Jarduereterako kontseilaria mintzatu zen, eta nabarmendu zuen egutegi hori zela, «agian», bilerak emandako «gauza on bakarra».\nHiru ordu pasa iraun zuen Generalitatearen jauregiko Tarongers aretoan egindako ezohiko bilerak. Ezohikoa, baziren-eta zazpi urte pasa —2011ko uztailaren 19tik, hain zuzen ere— Generalitatearen eta Madrilen arteko aldebiko batzordea ez zela biltzen. Hamahiru puntuko gai zerrenda bat adostu ondoren elkartu ziren mahai baten bueltan, eta puntu horien artean zeuden finantzaketa, Kataluniako Parlamentuak onartu eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalak bertan behera utzitako hainbat lege sozial, eskumenen eskualdatzea... Baita autodeterminazio eskubidea eta politikari presoen egoera ere.\nBaina Madrilek ez du asmorik bi auzi horiei heltzeko. Batetek esandakoaren arabera, dena den, Espainiako Gobernuak «proiektu bat» du Kataluniarentzat. Proiektuaren nondik norakoez galdetu ziotenean, erantzun zuen batzarrean hitz egindakoa duela «oinarrian» proiektu horrek. Bileratik, «elkarrizketaren irekiera» nabarmendu zuen Batetek, batez ere.\nMaragallentzat, Generalitateak «sakoneko desadostasunak» ditu Madrilekin. «Gure mugimendu ahalmena hutsera murriztu nahi dutelako sentsazioa genuen», salatu zuen. Batetek aipatutako proiektuari dagokionez, azpimarratu zuen ez dietela eman horri buruzko «zehaztasunik». Eta politikari presoen egoera saihesteko Madrilek erabilitako argudioak izan zituen hizpide kontseilariak: «Presoei buruz hitz egiterakoan, epaileen independentzian babestu da Espainiako Gobernua». Iragarri zuen, hala eta guztiz ere, abendura bitartean «gauza asko» gertatuko direla, «judizialki, politikoki eta instituzionalki». Maragallentzat, bilera «zuzena» izan zen. «Normalitatearen ikusmolde oso diferenteak ditugu».\n16:30ak pasatu zirenean hasi zuten bilera. Quim Torra Generalitateko presidenteak ez zuen parte hartu enkontruan, baina ordu batzuk lehenago adierazi zuen bilera «ke laino bat» besterik ez zela izango, PSOEren gobernuak Kataluniaren autodeterminazio eskubideaz eta politikari presoez «erabaki zehatzik» hartu ezean. Elsa Artadi Generalitateko Presidentetza kontseilaria, berriz, zuhurrago mintzatu zen herenegun. Haren ustez, lehentasunak zehaztu behar dira aurrena, eta urritik aurrera «akordioak egin».\nTorrak aipatutako bi auzi horietan, hitzak utzi eta ekiteko eskatzen dio Generalitateak Pedro Sanchez Espainiako presidenteari, baina Madrilek ez du intentziorik halakorik egiteko. Kataluniarako estatutu berri bat bozkatzeko proposamena egin zuen Espainiako presidenteak joan den uztailaren 17an. Eta, Batetek lehengo igandean elkarrizketa batean esan zuenez, katalanek bozkatu behar dutena «akordio politiko bat» da.\nKataluniako Gobernuaren aldetik, hauek parte hartu zuten bileran: Maragallek, Artadik, Pere Aragones presidenteordeak, Merce Salvat Atzerri Jarduereretako idazkari nagusiak, Ferran Mascarell Generalitateak Madrilen duen ordezkariak, Francesc Esteve Generalitatearen kabinete juridikoaren zuzendariak eta Aleix Villatoro Harreman Instituzionalen zuzendariak.\nEspainiako Gobernuaren ordezkaritza osatu zuten: Batetek, Ignacio Sanchez Lurralde Politikarako Estatu idazkariak, Ines Maria Bardon Ogasunekoak, Pedro Saura Azpiegituretakoak, Gorteekiko Harremanetarako Jose Antonio Montillak, Jose Maria Perez Estatuaren Ordezkaritzarakoak eta Teresa Cunillera Madrilek Katalunian duen ordezkariak.\nKataluniako Gobernuak Urriaren 1eko erreferendumeko «agindua» gauzatu dezala eskatzeko, CDR Errepublikaren Aldeko Batzordeek elkarretaratzera deitu dute gaurko, Bartzelonako Marina etorbidean (18:30).\nCUPentzat, bilerak «fase autonomista» ordezkatzen du


Hainbat herrialdetako saridunak Maierren Diseinu Lehiaketan - Debagoiena - Goiena.eus\nHainbat herrialdetako saridunak Maierren Diseinu Lehiaketan\nLeire Kortabarria 2013-09-09 17:00\nMaier Diseinu Lehiaketak 15.000 euro banatu ditu aurten, hainbat herrialdeko irabazleen artean. Joan den egubakoitzean banatu zituzten aurtengo Maier Diseinu Lehiaketako sariak, Zornotzako Automotive Intelligence Centerren, eta bertan izan ziren, besteak beste, Bizkaiko Ekonomia Sustapenerako ahalduna, Imanol Paredes; Txema Gisasola, Mondragon Korporazioko lehendakaria; eta Jean Pierre Ploue, Peugeot-Citroen taldeko diseinu zuzendaria.\nAurkeztu diren proiektuen eremua Color & Trim izan da, ibilgailua apaintzeko kolore, material eta egituren diseinuaren inguruan. Guztira hainbat herrialdetako 93 proiektu aurkeztu dira, horien artean Frantzia, Holanda, Italia, Alemania, Espainia, Txina, India, Brasil eta AEB.\n“Profesionalak” saritzen dituen lehen saria, 8.000 eurorekin hornitua, Miriam Reyk eta Beatriz Andradek garatutako Colour&Trim&Light proiektuari egokitu zaio; bi diseinatzaileak egoitzak Brasil, Frantzia, Alemania eta Txinan dituen IBO Group enpresa taldeko kideak dira. Proiektu irabazlearen muina kromoterapiaren ezaugarriak dira. Horren arabera, aldartea edo neke sentsazioa nola aldatu daitekeen landu da, ibilgailu barruko giroko argitasunari gama kromatiko hotzak edo beroak aplikatuz.\n“Ikasleak” saritzen dituen kategorian, 4.000 eurorekin, saria Perfect Imperfection proiektuak bereganatu du, eta egileak Reutlingeneko (Alemania) Unibertsitateko Diseinuko bi ikasle, Bettina Kunkl eta Anna Katharina Greif, izan dira. Proposamenean aztertu denez, industri perfekzioaren gainsaturazioak materialak eta produktuak baloratzeko modu berri bat eragin du, estetika aldakor bat, baina hori “ez da perfekzio eleganteago bat, inperfekzio perfektua baizik”.\nEta 3.000 eurorekin saritu den “Materialen erakusgairik onena” Errioxako Goi Mailako Diseinu Eskolako Jose Garcia Magdaleno, Javier Salinero Rubio, Begoña Becerra, Karol Bledowski eta Marta Chodorowska ikasleek osatutako taldeak bereganatu du.


Ehun bat eragile elkartu dira Osasun Berrikuntzako gune bat bultzatzeko: ospitaleak, enpresak, unibertsitateak eta hirugarren sektoreko erakundeak. - San Juan de Dios Arrasate-Mondragón\nEhun bat eragile elkartu dira Osasun Berrikuntzako gune bat bultzatzeko: ospitaleak, enpresak, unibertsitateak eta hirugarren sektoreko erakundeak.\nTopaketaren helburua da elkarlanean sortzea osasun-arloko berrikuntza- eta ekintzailetza-zentro baten eredua eta edukia, funtsezko eragile guztiak partaide direla.\nSOUL Hi Hub proiektua San Juan de Dios Fundazioak sustatua da, San Rafael Unibertsitate Campusetik, eta osasun-sektoreko 100 eragilek baino gehiagok osatutako ekosistema batek lagundua eta babestua.\nBerrikuntza-zentroak San Rafael Campuseko eraikin berrian izango du egoitza fisikoa, La Habana pasealekuan (Madril), eta erronka bat du: unibertsitateak berrikuntza irekia sustatzea esparru soziosanitarioan, pazienteen benetako beharrei erantzuteko, eta sektorea aldatzea, pertsonak eta erakundeak protagonista bihurtzeko.\nOtsailaren 14an, 15ean eta 16an, 90 pertsona inguru bilduko dira aurrez aurre, Hub-ean ezarriko diren atributuak, edukia eta lankidetzak zein izan behar duten elkarrekin diseinatzeko. Horretarako xeheki prestatu den metodologia partizipatibo baten bidez, etorkizuneko zentroaren elkarguneak eta oinarriak aurkitzeko behar diren alderdi guztiak landuko dira. Hiru egun horien ondoren, txosten ireki bat egingo da, benetako jarduera hasteko ibilbide-orri komun eta praktiko gisa balioko duena.\nGema Escobar campuseko zuzendariak hau adierazi du: “SOUL osasunaren arloan diharduten eragileen neurrira egina izatea nahi dugu. Kodiseinuko saioak gure sektorean nahi eta behar dugun Hub-a lankidetzan sortzeko dira”.\nHauek izan dira kodiseinuaren lehenengo egunaren lehen ondorioetako batzuk:\nEnpresen, startup-en, unibertsitateen, ospitaleen, laguntza-zentroen, gizarte zibilaren eta administrazioaren arteko lankidetzaren ahalmena, eta aldaketa sozialerako inplikazioa.\nBerrikuntza ez da erakundeak teknifikatzea edo digitalizatzea soilik. Berrikuntza sormenetik eta lankidetzatik sortzen da.\nLaguntza-arazoak teknologiaren hizkuntzara eramango dituzten “itzultzaileak” behar ditugu, teknologiaren onurak ulertzeko eta prozesuak hobetzen nola lagundu diezagukeen ulertzeko.\nSOULek benetako beharretan oinarrituta balioa sortzeko konpromisoa izan behar du.\nAsteazkenean, hilak 15, eta ostegunean, hilak 16, San Rafael Campuseko egoitzan izango dira parte-hartzaileak lanean, 30 pertsonako taldetan.\nSOUL Hi Hub ekosisteman parte hartzen duten erakundeak:\nAcciona, Airbuddy, Andalucía emprende, AstraZeneca, Innovación Colectiva, Cátedra Impacto Social (Comillas), Centro San Juan de Dios (Ciempozuelos), Centro San Juan de Dios (Valladolid), Centro Universitario del Campus San Rafael, COM Salud, CuraeSalud, Design for Change España, Elsevier, Emme, Enfermerinnova, Escuela de Enfermería y Fisioterapia San Juan de Dios, EUEF- Universidad Pontificia Comillas, Evoluciona Consulting, Exeria, Foren project, Fraternidad Muprespa, Fundación Gaspar Casal, Fundación Juan Ciudad, Fundación mas que ideas, Fundación para el Conocimiento madri+d, Fundación para el Desarrollo de la Enfermería (Fuden) , Fundación Pondera, Fundacion Salud infantil, Fundava, Gantabioneclick, GFS Consulting Group, Grupo Inclutex S.L, Hospital Clínico San Carlos, Hospital Fundación San José, Hospital San Juan de Dios (Mondragón), Hospital San Juan de Dios (Pamplona), Hospital San Juan de Dios (San Sebastián), Hospital San Juan de Dios (Santurtzi), Hospital San Rafael, Hospital Universitario Príncipe de Asturias (SERMAS), Impact Hub, Pfizer, Fundación Pfizer, Inithealth (Grupo Init), Juan ciudad ONGD, Kenko Digital SLP, Kognizio, Kunsen, MEB-habilitación, Oneclick, OnWELL, Osi Tolosaleda de Osakidetza, Parc Sanitari Sant Joan de Déu, Persei vivarium S.L., Petri Laboratorio de Ideas, Plataforma conCiencia, Quixote Innovation, Saluta, Medtronic, Sanitas Mayores, Science Academy (Fundación Catalunya La Pedrera), SERGAS, IISGS, SESCAM, TalentTools Human Systems, TeRent, THE H.I.V.E, U4Impact, Unidad de investigación en cuidados y servicios de salud (Investén-isciii), UNIR, Universidad Complutense de Madrid, Universidad de Andorra, Universidad de Córdoba, Universidad de Lleida, Universidad Pontificia Comillas, UnLimited Spain, Vaelsys, Zoundream / SoGooData, Weber, Kineactiv.\nMaría José Romero Aceituno


Merkatari eta ostalariak laguntzeko 'Irun etxetik' kanpaina abiarazi dute : Bidasoko Hitza\nMerkatari eta ostalariak laguntzeko 'Irun etxetik' kanpaina abiarazi dute\nArgazki lehiaketa berezia antolatu dute datozen asteotarako. Irabazleek hiriko denda, taberna eta jatetxeetan xahutzeko bonuak jasoko dituzte.\nKolon pasealekuan hilaren 4ean bukatuko dituzte lanak.(Argazkia: www.surfingtheplanet.com)\nHiriko merkataritza eta ostalaritzari bultzada bat emateko kanpaina berri bati ekin dio Irungo Udalak. Sare sozialak baliatuz, argazki lehiaketa bat egingo dute astero. Sariak konfinamendua amaitu ostean hiriko denda, taberna eta jatetxeetan erabiltzeko bonuak izango dira.\nIrun etxetik izeneko lehiaketa izango da. Funtsean, etxeko balkoi edota leihoetatik ateratako irudiekin lehiatuko dira irundarrak. Parte hartzeko, inprimaki bat bete beharko dute interesdunek, lotura honetan eta bertan argazkia zintzilikatu. Partaide bakoitzak soilik argazki bat aurkeztu ahal izango du.\nArgazki onenak 300 euroko bonu bat jasoko du; lau irudi finalistek berriz, 20 eurokoa. Era berean, partaide guztien artean 20 euroko 46 bonu zozkatuko dituztela iragarri dute. Astelehenero irabazleen berri emango dute, udalaren Twitter edo Facebook kontu ofizialetan.


Artisau Auzoa sortzeko beste pauso bat - Noticias de Gipuzkoa\nArtisau Auzoa sortzeko beste pauso bat\n– a.m. 08.11.2020 | 23:55\nArtisau auzoko lokaletako bat. Foto: A.M.\nErrenteria – Artisau Auzoa hirigune historikoa birgaitzeko sortu zen, auzoko bizi-tzan inpaktu positiboa sortzea helburu duten esku-hartzeen bidez. Hutsik dauden merkataritza-lokalak birgaitzea artisauak auzoko ekosistema ekonomikoan sartzeko aukera gisa, esperientzia pilotu bat da, 2020ko otsailean lehen lokala ireki zelarik.\nErrenteriako Udalak hirigune historikoan bigarren lokal bat birgaitu du saltoki-tailer bezala errentatzeko, Artisau Auzoa sor-tzeko beste pauso bat emanez.\nLokal hau Erdiko kaleko 13. zenbakian kokatzen da eta kulturarekin, artisautzarekin eta sormenarekin lotutako jarduerak hartzeko prestatuta dago.\nLokal honek 55,97 metro karratu ditu, bi solairutan banatuta. Beraz, salmentarako espazioaz gain, tailerra izateko aukera ematen du.\nErrenteriako Udalak establezimenduaren zaharberritze lana Oarsoaldea garapen agentziako eta Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkatari-tza eta Kontsumo Sailaren laguntzarekin gauzatu du.\nLokala errentan eskuratzeko interesa duten artisauek bere proposamena azaroaren 30eko 12.00ak baino lehen bidali behar dute honako helbide honetara: oarsoaldea@oarsoaldea.eus.\nProposamenek gutxienez honako atalak izango dituzte: negozio-proiektuaren bideragarritasun-plana, produktuen katalogoa, planteatutako jardueran aldez aurretik esperientzia eta prestakuntza eta jarduera hasteko aurrez ikusitako data.\nLokala errentatu nahi duten pertsonek edo erakundeek errentari buruzko informazio zehatza eta bestelakoak honako bulego hauetan eskura ditzakete: Oarsoaldea garapen agentziaren Oiartzungo bulegoan (Astigarragako bidean, Mamuteko bulego eraikina, 2 zenbakia, 2. solairuan) edo Torrekua eraikinean (Jaurtakol plaza, Errenteria).\nArtisau Auzoko aurreneko lokalean kokatu zen sortzaileak, Idoia Lizeagak, horrelako lokal berri bat edukitzeak ematen dituen aukerez hitz egin du Youtuben (https://youtu.be/8ynn-mUJ1MM).