Oliba-olioa, azken urtean gehien garestitu den produktua | Consumer\nOliba-olioa, azken urtean gehien garestitu den produktua\nLekak eta piper berdeak izan ziren otsailean gehien igo ziren elikagaiak\nOliba-olioaren prezioa %37,22 igo da azken 12 hilabeteetan, eta horrek esan nahi du azken urtean gehien garestitu den produktua dela, Industria, Turismo eta Merkataritza Ministerioak gaur aurkeztu dituen datuen arabera. Gainera, otsailean gehien igo den elikagai ontziratua da, %6,80ko igoerarekin.\nProduktu freskoen artean, babarrun berdeak eta piper berdeak igo ziren gehien otsailean aurreko hilean baino (%11,68 eta %7,76, hurrenez hurren); ondoren, patatak, zerbak eta oilasko-haragi freskoa (%2 baino gehiago).\nMerlenka eta legatza, berriz, %9,19 eta %7,16 jaitsi ziren, hurrenez hurren. Aurreko hilabetean beherantz egin zuten beste elikagai fresko batzuk arkumea (%7,12), baserriko untxia (%5,92) eta oilarrak (%5,15) izan ziren.\nUrtetik urterako tasan, %10etik gorako igoera izan zuten antxoek (%20,26), izokinak (%11,92), legatzak (%11,41) eta amuarrainak (%10,79). Jaitsierarik handienak entsaladarako tomateak (%20,73), lekak (%19,55), piper berdeak (%13,61) eta sagarrak (%10,78) izan ziren.\nOntziratutako elikagaiei dagokienez, oliba-olioaz gain, urtebeteko ardo beltzak izan zuen igoera handiena otsailean urtarrileko datuekin alderatuta (%3,36); ganbak eta legatz izoztuak, berriz, jaitsi ziren gehien (%4,85 eta %2,02).


Poetika, 2020 udazkena\nAsteartea, 2020(e)ko iraila(r)en 08-(e)an 10:53etan\tBerriak\nIrailak 24, osteguna, 19:30 (euskara)\nAitzinsolasa: Felipe Juaristi\nMusika: Maitane Arretxe (akordeoia)\nAritz Gorrotxategi (Donostia-San Sebastián, 1975) askotariko generotan murgildu da, eta idazle ibilbide oparoa osatu du. Irun Hiria Poesia Saria irabazi berri du Amua (Elkar, 2019) bildumarekin. Gorrotxategik aurretik beste hiru poema-bilduma argitaratu ditu: Taxi bat Hamletentzat, Zaldi hustuak eta Hariaz beste (Kritika Saria 2012). ‘Pentsamendua eta Poesia’ jardunaldien antolatzaileetako bat da, eta Balea Zuria argitaletxearen sortzaileetako bat ere. “Zortzi urte ziren azken poemarioa publikatu zuenetik, eta honakoan helduagoa suma dezakegu idazlearen ahotsa bere mezuetan, eta biziagoa esateko moduetan”, Elkar argitaletxea.\nFelipe Juaristi (Azkoitia, 1957) kazetaritzako lizentziaduna, idazlea eta euskaltzain urgazlea da. Literaturak eman badio osperik handiena, gidoigintza, kritika literarioa edota itzulpengintza alorretan ere ibilia dugu. Euskadi Irratiko zuzendaria izan da. Hizlari ezaguna da, irrati eta telebistako ohiko solaskidea, eta iritzi-zutabegilea. Bi aldiz irabazi du Euskadi LIteratura Saria. Balea Zuria argitaletxeko lantaldean kidea da. 2014an Piztutako etxea poesia liburua kaleratu zuen. 2019an Erbesteko elurra nobela argitaratu zuen Erein argitaletxearekin.\nUrriak 22, osteguna, 19:30 (gaztelania)\nPoeta: Julia Piera\nAitzinsolasa: Itziar Minguez\nMusika: Beñat Olano (biolina)\nJulia Piera (Madril, 1970) idazlea da. Madrilen Ekonomian lizentziatu ostean, Bolonia eta Brighton hirietan bizi izan zen; lau urtez Literatura eta Hizkuntza Erromanikoak ikasten aritu zen Harvard-eko Unibertsitatean; eta gero Dublinen, han Cervantes Institutuko zuzendaria izan zen. Honako liburu hauek argitaratu ditu: Al vértice de la arena, Igual que esos pájaros disecados, Conversaciones con Mary Shelley, y Puerto Rico Digital (2010eko Francisco de Quevedo Saria eta Ausiàs March Saria Akzesita). Azken horrekin Kritika Sarien eta Literaturako Sari Nazionalen finalisten artean agertu zen. Hainbat antologietan parte hartu du, horien artean, Forrest Gander-ek egindako Panic cure. Poetry from Spain for the 21th Century bilduman, XXI. mendeko hamar poeta berritzaileenen artean dago bertan. Gaur egun Colby College-ko Espainiako sailan zuzendaria da.\nItziar Minguez Arnaiz (Barakaldo, 1972). Poeta, narratzailea, eta telebistako gidoilaria. Zuzenbidean lizentziatua da. Honako olerki liburu hauek argitaratu ditu: La Vida me Persigue, Luz en Ruinas, Cara o Cruz, Pura Coincidencia, Wikipoemia, Cambio de Rasante eta Que viene el lobo (Nicanor Parra saria, 2016). Euskadi Literatura Sarietan, finalista izan zen 2010ean. Antologia ugarietan topatuko ditugu haren olerki solteak.\nAdriana Bañares (Logroño, 1988). Filosofia ikasi zuen Valladolideko eta Bayreuth-eko (Alemania) unibertsitateetan. La niña de las naranjas (Ediciones Emilianenses, 2010) liburu-blogaren egilea da; ‘Etorkizunerako’ Artista Gazteen X. Beka, honako poema liburu hauek argitaratu ditu: La involución cítrica (Origami, 2011), Engaño Progresivo (Fundación Jorge Guillen, 2012), Ánima Esquiva (Origami, 2013) eta Ave que no vuela muere (Oblicuas, 2015), baita Eis (egilea editore, 2013) nobela laburra ere. Kontakizun laburren eta olerkien antologia ugaritan parte hartu du. Editorea den aldetik, Erosionados (Origami, 2013) izeneko poesia erotikoaren antologia koordinatu zuen. Adi beti literatura berriak eta formatu independenteek zer ekarriko, La Fanzine argitalpenaren arduraduna da, eta Aloha argitaletxeko zuzendaria. Horrez gain, Liburuaren Etxeko kultur kudeatzailea da Logroñon.\nEsther Ramon (Madril,1970) poeta da, literatura kritikaria, eta idazketa sortzailea garatzeko tailerretan irakaslea. Literaturaren Teorian eta Literatura Konparatuan doktoratu zen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan, Pedro Casariego Cordoba poetaren obrari buruzko tesi batekin. Honako poema-bilduma hauek argitaratu ditu: Tundra (2002), Reses (2008), Grisú (2009), Sales (2011), Caza con hurones (2013), Desfrío (2015), Morada (2016) eta En flecha (2018). ‘Minerva’ aldizkariko erredakzio-koordinatzailea izan da Madrilgo Arte Ederretako Zirkuloan, eta ‘Definición de savia' poesiari buruzko irratsaioko zuzendarikidea, Radio Círculo irratian. Gaur egun, poesia irakaslea da José Hierro Fundazioan. 2008an Ojo Crítico Poesia Saria jaso zuen.


Free chat Kabulen Beste Hiriak. Ausazko arrotz doan txateatu berehala Kabulen Beste Hiriak tik.\nFree chat Kabulen Beste Hiriak\nOngi etorri Chatroulette Kabulen Beste HiriakEdozein lekutan, munduko pertsona aleatory bat konektatzeko. Chatroulette Kabulen Beste Hiriak dezakezu honako aukeren artean aukeratu:- Guztiak pertsona mota Kabulen Beste Hiriak doan Txata. Zehaztu behar du, eta 'Ezarpenak' joan.- The 'bideo' moduan webcam Txateatu.- The 'mikro' moduan mikrofono Txateatu.- Txata ez mikro eta 'testua' moduan bideo gabe anonimoki.- Spy beste anonimoki onartzen bada hizketaldiak.- Ez baduzu nahi spied beharreko aldatu 'ezarpenak' atalean.Sakatu 'F2' hasteko, edo egin klik 'start'.\nKabulen Beste Hiriak hirien zerrenda:


kritiken hemeroteka » Dioranak\nDioranak / Patxi Iturregi / Elkar, 2006\nDioranak M. Egimendi / Aizu!, 2006-11\nUstekabea eta egonezina eragiten dute ipuin hauetako askok, harridura ia gehienek. Hasieratik harrapatzen dute, gainera, irakurlea hau bezalako esaldiekin, adibidez: “Ekainean hautsi nuen marka: sei hilabeteko epe laburrean hiru aldiz egotzi ninduten lanetik”. Eta beste hau ere ez da makala: “Baxera-garbigailuaren barruan topatu zenuen duela hiru aste, eta, noski, harritu egin zinen. ‘Zer da hau?’, galdetu zenion zeure buruari, ‘Nork jarri du hemen? Xanpain-kopak urratuko dizkit’”. Are gehiago, zer hori zer demontre den jakin gabe geratzen garenean ipuin osoa jakin-minez irakurri ostean.\nBestalde, hizkuntza aldetik, Dioramak ipuin bilduma oso egokia da euskara ikasten ari direnentzat, ipuinak laburrak direlako eta estilo zuzena eta erraza erabiltzen duelako Iturregik. Baina lehen aipatutako ezaugarri horrek, irakurlearengan harridura sortze horrek alegia, agian, une txarren bat pasaraziko dio bere euskara mailaz oraindik oso ziur sentitzen ez den irakurle hasiberriari. Izan ere, ez da oso arrunta “Ama… Ama berpiztu da” bezalako esaldiak irakurtzea, ezta?\nBada, esandakoa, lagin moduan eskainitako pasarteek irakurleon jakin-mina piztuko ahal dute, bilduma honek irakurtzea merezi du-eta. Horrek ez du esan nahi ipuin guzti-guztiak gustukoak izango dituzuenik, baina, 66ren artean, asko bai, ikuspuntu, argumentu eta gai askotarikoak baitira.


"Sinfonia kooperatiboa benetan oso berezia izan zen" — TUlankide MONDRAGON\n"Sinfonia kooperatiboa benetan oso berezia izan zen"\nJone Urzelai, Fagor Industrialeko presidentea.\n- Humanity at Music. Urtebete pasa da Sinfonia Kooperatiboaren ikuskizun handitik. Nola gogoratzen duzu eguna?\nEgia esan atzo izan balitz bezala gogoratzen dut. Eguraldi bikaina atera zen irailaren 14 hartan eta lagunekin joan ginen Gasteizera. Arratsalde polita pasa genuen, ikuskizun ederraz gozatu eta ostean trago eta pintxoak dastatu. Ekitaldi oso berezia izan zen eta momenturen baten hunkitu nintzela ere gogoan dut. Errealak futbol-partidua irabazita borobildu zen eguna, eta HaM-eko edalontziak umeentzat hartuta etxeratu ginen “hanka bat lurrean eta bestea airean”.\n- Egitasmo bezala, Fagor Industrial kooperatiban nola ezagutu zenuten? nola deskribatuko zenukete?\nMONDRAGON-etik iritsi zitzaigun Sinfonia Kooperatiboaren nondik-norakoak. Proiektu osoa aurkeztu ziguten, eta herriz-herri emango ziren emanaldien egutegia ere jaso genuen. Horrela, Oñatiko kooperatibak elkarrekin harremanetan jarri eta ekaineko ikuskizuna prestatzeari ekin genion. Ikuskizun berezia izan zen Oñatiko parrokiakoa (gogoan dut Fernando Velazquez-ek abeslari jardun zuela…); benetan politta!\nGero, iraila bitartean Buesa Arenako ikuskizunera joateko jendea animatzeari ekin genion poliki-poliki. Eta hasiera baten asmo handiko proiektua ematen zuena, errealitate bihurtu zen. Eta prozesu honetan ere dexente ikasi genuen, “Ikasteko sortu ginen” eta…\n- Kooperatibigintza eta kultura uztartzen direnean.... zer?\nZerbait benetan berezia. Hitzez esplikatu ezin dena, musikaz eta dantzaz sentiarazi daitekeena bakarrik.\n- Humanity at Music, hitz batean?


14/1994 Legea, ekainaren 30ekoa, Euskal Autonomi Elkarteko Ekonomia Kontrolari eta Kontabilitateari buruzkoa.\n§ 166. 14/1994 LEGEA, EKAINAREN 30EKOA, EUSKAL AUTONOMI ELKARTEKO EKONOMIA KONTROLARI ETA KONTABILITATEARI BURUZKOA\n1.- Legearen nondik norakoa\nEuskadiko Herri-Ogasuna gutxika-gutxika bere azken mamikuntzara iristeko, beharrezkoa da Euskadiko Ogasun orokorra osatzen duten gai guztiak zehazteko pausoak ematea, 1983.eko ekaineko Euskal Herriko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauekiko Legearen egitura kontuan izanda, baina gai horren inguruan indarrean diren xedapenak biltzen dituen 1988.eko maiatzeko testu baterabilduaren arabera.\nEuskal Autonomi Elkarteko ekonomiaren barne-kontrolari buruzko lege hau, beraz, hasteko, gorago aipatutako helburu horretara iristeko urrats berri bat da, baina horrek ez du berez eta bere aldetik duen balioa murriztu behar, ogasunaren inguruko lehen mailako legea baitugu. Izan ere, legearen helburu nagusia lehen aldiz, egitura kontuan hartuz eta osotasunean, Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioen ekonomiaren barne-kontrola arautzea da. Kontrol horrek, ekonomiaren kanpo-kontrolarekin batera, hau da, Herri Kontuen Euskal Epaitegiak egiten duenarekin batera, Autononi Elkarteko ekonomia-ihardueraren kontrola ziurtatzen du.\nEuskal Herriko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauekiko Legearen VII. idazpuruan, hain neurtua baina era berean adierazkorra eta berria den horretan, Euskal Autonomi Elkarteak bere ekonomia-iharduerari zer nolako kontrol-bideak ezarri behar dizkion finkatu eta, halaber, kontrol hori gauzatzeko gutxieneko pausoak ere zehaztu ziren, Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren ekonomia-iharduerarentzat berezia baitzen eta Euskadiko Ogasun orokorrari zegozkion gaiei ere eragiten baitzien. Gai horren inguruan, lege honek azken horiek arautzen ditu, eta horien artean bereziki kontabilitate-kontrola eta kontuhartze-kontrola.\nArau honetan aurkezten den ekonomiaren barne-kontrolerako ereduak alde batetik oso-osokoa izan nahi du, baina hasieran behintzat tirabira gehiegi sortuko ez duena; arauen gaineko aurre hartzeko kontrolei eta ekonomia-ihardueraren gainean gerora egingo direnei emango die garrantzia. Kontrol horiek euskal herri-administrazioak eta administrazio-erakundeek ekonomiaren inguruan duten iharduteko modua aldatu ahal izango dute, beti ere egiturak eraginkorrak izan daitezen lortu nahian. Oso-osoko kontrola da, ekonomiako gertakari eta eragiketa guztiak baitira kontrolpean jartzen direnak, hau da, administrazioak ekonomiaren inguruan egindako iharduera guztiak daude kontrolpean. Horrekin batera, administrazioaren arau eta xedapenak direla eta, aurre hartzeko kontrola ere bada, arlo honetako arauetan hartzen diren erabakiak ekonomia eta finantzen arloan bidezkoak direla zaintzen baitu, ekonomia eta finantzen arlo horretan administrazioaren egitekoa zehazki hezurmamituko duten erabakiak hartu baino lehen.\nAipatutako ezaugarri horiekin oreka lortzeko eta sailek ekonomia kontuetan egunero egiten duten lanarekiko jarrera positiboa izateko, kontrol horrek gogoeta-eragile eta gehiegizko eskuhartzerik ez duena izan nahi du; eta hor ez dago kontraesanik.\nGogoetari eman nahi zaio lehentasuna, gerora egindako kontrolek orokorrean edo gai zehatzen inguruan osotasunezko ikuspuntua ematen baitute, eta horrek kudeatzaileek hartu beharreko erabakietan eragina izango du. Horrela, erantzukizuna izango da nagusi herri-erakundeen kudeaketan, eta ez horrenbeste kontrolean, gaur egun hala gertatzen ez bada ere. Era berean, kontrol horrek ez du gehiegizko eskuhartzerik izango, eskubideak onartu edo gastuetara behartzeko erabakiak hartzen dituztenek ez baitute, orokorrean behintzat, "intromisio" delakorik jasango, eta hori izan da aldez aurretik eta modu kritikoan egindako kontuhartzeek ekarri izan dutena orain artean. Gai horren inguruan, ez da inolako gehiegikeria izango proposatzen den ereduan arduraz egindako kudeaketak lehentasuna duela esatea, kotrolatu gabeko ustezko iharduerak beste maila batean utzita. Izan ere, azken horiek konpontzea, araugabekeriaren bat izanez gero, zaila izan baitaiteke.\nBaina lege honen bidez lortu nahi den ekonomiaren barne-kontrolaren ezaugarriak ez dira soilik oso-osokoa izatea, aldez aurretikoa, gogoetan oinarritua izatea eta eskuhartzerik gabekoa gertatzea; horiekin batera, Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioen barne-kontrolaren ezaugarri nagusietako bat mugikortasuna da. Atal batzuek ekonomiaren kontrolak duen mugikortasun horren berri ematen dute, kontrolak kide anitzeko organoetan parte hartzeko aukera baitauka, hitzartutako kontrolak zehaztu eta frogatu baititu eta, azken finean, kontrol -organoen esku uzten baitu urtero aldez aurretiko hautatutako kontrolak egitea, erabakiko diren aurrekontu-programen arabera.\nBukatzeko, esan behar da lege hau ere Autonomi Elkarteko administrazio-egiturak berritzeko ahaleginaren barruan sartzen dela, eta helburu hori gogoan izanda, ihardunbideak gero eta arrazoizkoagoak izateko balio izan beharko du. Horrela, burokratizazioa gero eta txikiagoa izango da eta ekonomiaren inguruko ekintza publikoa kudeatu eta kontrolatu behar duten organoek azkartasun handiagoarekin ihardungo dute.\n2.- I. idazpuruko xedapen orokorrak\nI. idazpuruko xedapenek, hau da, legearen 1. ataletik 4.era artekoek, ekonomiaren barne-kontrola zehazten dute kanpo-kontrolaz duen aldea erakusteko, horretarako zein baliabide dauden eta helburu nagusia zein den arautzen dute, kontrol horren legezko araudia ezarri eta kontrolean nagusi diren hatsapen orokorrak aditzera ematen dituzte. Bukatzeko, kontrol hori ia oso-osoan zein organok eramango duen aurrera deskribatzen da laburki. Aipatzekoa da ekonomiaren barne-kontrolaren oinarrizko hatsapenak lehen aldiz zehaztu direla Autonomi Elkartean, eta doktrinak gai horren inguruan orain arte ezarritakoarekin alderatuta aldaketa handirik ekarri ez badu ere, interesgarria da horiek aipatzea eta zehazki zer diren gogoan izatea. Arautzeko beste bide batzuen artean aukera bat egin da eta Autonomi Elkartean ekonomia-kontrolak nondik nora jo behar duen argitzeko ahalegina ere bada. Era berean, Ekonomia Kontrolerako Bulegoa euskal administrazioko ekonomiaren barne-kontrola bateratuko duen gunea izango da.\n3.- Kontabilitate-kontrola eta kontabilitatea euskal administrazioan\nEuskal Herriko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauekiko Legeak, oso azaletik izan bazen ere, euskal administrazioko kontabilitate-kontrola eta kontabilitatea bera ere deskribatu zituen -legearen testu baterabilduko 57. atala-, baina bai kontabilitate-kontrola bai kontabilitatea zehaztu gabe zeuden, Autonomi Elkartearen ikuspuntutik, legeetan edo arauetan. Egoera horrelakoa izanik, eta nahiz eta gai honetan zaila izan, zaila izateaz gainera komeni ez, ezer berritzea, interesgarria zen kontabilitateko ereduak finkatzea. Izan ere, administrazioen arteko informazio-harremana ezinbestekoa da eta erakunde pribatu nahiz publikoen artekoak, berriz, kontabilitatearen inguruko arau berdinek araututa egon behar du. Horrela, Autonomi Elkarteko urteko kontuetan, gehitutako kontuetan eta ekonomiari buruzko kontuetan jasotako kontabilitateko informazioa eta unean uneko deskripzioak bilduko lirateke kontabilitateko eredu horietan.\nLegearen II. idazpuruan, hau da, 5. ataletik 14.era artekoetan, Autonomi Elkarteko administrazioan erabili beharreko kontabilitate-kontrola eta kontabilitatea deskribatzen dira. Orokorrean kontrola erakundeek berek egitearen aldeko hatsapena bultzatzen da, eta horren arabera, kontabilitatearen arloan deszentralizazioa bultzatuko da gutxika-gutxika. Dena den, Ekonomia Kontrolerako Bulegoak zenbait erakundetan aurrera eramandako kudeaketa-modua benetan baliagarria da, emaitzak oso onak izan baitira, eta, gauzak horrela, ez dago bide hori berehala indarrik gabe uzteko asmorik.\nKontabilitatea, oinarrian, erabakiak hartu ahal izateko informazioa da eta lege-egitasmo honek are gehiago nabarmentzen du ezaugarri hori, informazioa eta jasotako oharrak argiak direla erakutsiko duen berme bihurtzen baitu kontabilitate-kontrola. Ezaugarri hori orain arte kontuan hartu gabe zegoen Euskal Autonomi Elkartearen esparruko legeetan. Ezaugarri horiek aipatu ondoren, gogoan izateko moduko berrikuntza gutxi dago, eta kontabilitate-kontrola eta kontabilitatea, berez dituzten ezaugarriak direla eta, Estatuan eta gainontzeko autonomi elkarteetan bideratutako moduan gauzatuko dira hemen ere, kontsolidazioari nahiz aginpideak errespetatzeari dagokionean.\n4.- III. Idazpurua. Kontuhartze-kontrola herri-administrazioan\nIdazpuru hau sei atalburutan zatituta dago eta 15. ataletik 30.era artekoak biltzen ditu. Bertan, kontuhartze-kontrolak zein egitura duen, zerk osatzen duen eta nola ihardungo duen erakusten duten gutxieneko egiturak finkatu eta garatzen dira. Antolarauen Legeak, gorago behin baino gehiagotan aipatu denak, azken atalean aztertu zuen gai hori eta orain ematen den definizioak ez du alde handirik ordukoarekin alderatuta.\nGauzak horrela, kontuhartze-kontrola kontrol hori egiten duen organoaren inguruan egituratuta dagoen kontrolen sistema da. Organo horrek kontrolpean dituen zerbitzu edo erakundeekiko autonomia osoa dauka, eta, gainera, Autonomi Elkarteko ekonomia-iharduera zehatz ezagutzeko balio izan dezaketen beste informazio batzuk ere biltzen ditu. Horrekin batera, ihardueran izan daitezkeen akatsei antz eman eta kudeaketarekin orekatuta egongo den legezkotasuna bermatuko du kontuhartze-kontrolak.\nFinantzen eta kudeaketaren kontuhartze-kontrola orain proposatzen den ereduan indartuta geratu da, kontrol-modu hori baita kontrol publikoa bideratzen duten hatsapenetan aldarrikatzen den gaiaren unibertsaltasuna zintzoen betetzen duena. Kontrol horri bultzada eman zaio eta, gainera, kontabilitatea berraztertzeko nolabaiteko gaitasuna ere eskuratu du, kontrol-agiriak idatzi ahal izango baitira erantzukizunak eskatzeko. Gainontzekoan, maila guztietan egiten den kontu-ikuskatzaileen ohizko kontrola dugu hau eta euskal herri-administrazioak zenbaterainoko eraginkortasunez, emankortasunez eta ekonomiaz diharduen ezagutzeko balio izan behar du.\nKontuhartze-kontrol fiskala bere ezarpen-eremua mugatuta duen kontrola da eta bere arloan legezkotasuna betetzen dela bermatu beharko du. Ez da ekonomia-eskubide eta -betebeharrak sor ditzaketen egintza, agiri eta espedienteen inguruko finantzen legezkotasuna oso-osoan kontrolatzen duen kontrola, zati batean kontrolatzen duena baizik. Izan ere, ez dira dauden aukera guztiak kontrolatzen, ez eta kasu zehatz bakoitzean ezar daitekeen legezkotasun osoa ere. Horrek kudeaketa azkarragoa eta malguagoa izatea ekarriko du, ekonomikoki garrantzitsua dena bakarrik egongo baita kontrolpean. Hasiera batean behintzat, bere helburua nahikoa orekatua da; zati bat egiturari dagokio, legean jasotzen dena, eta bestea, berriz, unean uneko egoerari, urtero erabakiko dena. Txosten fiskalean jasotako akatsak direla eta, indargabetzeko ondorio mugatua ez da baliorik gabe uzten.\nAdministrazioarekiko ekonomia-arazoetan kontuhartzeko kontrola kontrol logikoa da diru -sarrerei dagokienez, eta gastuei dagokienean, berriz, zabala, erakundeen administrazio guztietan ere ondorioak izan baititzake. Dena den, gaur egun administrazioarekiko ekonomia-erreklamazioen araudian eta autonomi mailako araudian indarrean dagoen kontrolarekiko etenik ez du eragin.\nEkonomia-arauen kontuhartze-kontrolak ez du, ezaugarriei dagokienez behintzat, aldaketarik izan, lege bidez araututa geratu eta, beraz, maila jaso izanarena ez bada. Gaur arte maiatzaren 2ko 119/1990 Dekretuan zegoen jasota. Dekretu hori urte horretako Aurrekontu Orokorren Legean egindako egokitzapen baten bidez onartu zen, eta kontrol-sistemetan ekarri zuen berrikuntza zela eta, kontrol-modu hori bere aldetik araututa geratu zen. Lege-egitasmo honen bidez erabat berretsi da kontrol-modu hori, kontuan izanik gainera oso emaitza onak ekarri dituela horretaz baliatzeak. Ekonomia eta antolakuntzaren kontrola kontrol honen barruan biltzen da eta lehenago aipatutako maiatzaren 17ko 1/1988 Legegintza Dekretuko 60. atalean horri buruz eginda zegoen araudia indarrik gabe geratuko da.\n1. Atala - Helburua eta zehaztapena\n1.- Lege honen helburua Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren baitako ekonomia-kontrolaren eta kontabilitatearen jaurbidea arautzea da.\n2.- Ekonomia-kontrola Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren ekonomia-ihardueraren gaineko kontrola da, Euskadiko Ogasun orokorraren berezko aginpide diren gaietan egindako kontrola eta, horien ondorio izanik edo horiek gauzatuz, Ogasun orokor hori osatzen duten eskubide eta betebeharrekin zuzeneko edo zeharkako harremana duten banakako eragiketen gainean egindako kontrola.\n3.- Ekonomia-kontrola barne- edo kanpo-kontrola izan daiteke. Ekonomiazko barne-kontrolak kontabilitate-kontrola, kontuhartze-kontrola eta administrazioarekiko ekonomiazko erreklamazioen bidez egindako kontrola dira. Kanpo-kontrola Herri Kontuen Euskal Epaitegiak egindakoa da.\n4.- Era berean, lege hau erabaki gehigarrian aipatzen diren erakundeei, beren aurrekontuak Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren barruan sartzen diren erakundeei eta herri-diru edo diru-laguntzak jaso edo erabil ditzaten pertsona eta lege-pertsona publiko zein pribatuei ere ezarriko zaie, adierazten den moduan.\n2. Atala - Arauak\n1.- Kontabilitatea eta kontabilitate- eta kontuhartze-kontrola lege honetan jasotakoaren arabera arautu eta gauzatuko dira eta lege honen aldaketen eta legea garatzen duten arau edo araudien arabera.\n2.- Administrazioarekiko ekonomia-arazoetan kontuhartzeko kontrolari buruz lege honetan aipatzen diren berezitasunekin, administrazioarekiko ekonomiazko erreklamazioen bidez egiten den kontrolak bere arau bereziak ditu eta arau horien arabera burutzen da.\n3.- Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren kontrola bere arau bereziek arautzen dute eta arau horien arabera burutzen da.\n3. Atala - Ekonomiazko barne-kontrolaren hatsapenak\nEkonomiazko barne-kontrola jarraian aipatzen diren oinarrizko hatsapenen arabera gauzatuko da:\na) Helburuaren unibertsaltasunaren hatsapena. Hatsapen horren arabera, Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren ekonomia-iharduera oro izan daiteke ekonomia-kontrolpean.\nb) Kontrolgilearen bakartasunaren eta egituraketaren hatsapena. Hatsapen horren arabera, eta administrazioarekiko ekonomia-arazoetan kontuhartzea dela eta lege honek ezarritako salbuespena alde batera utzita, ekonomiazko barne-kontrola gauzatuko duen organoa bakarra izango da Autonomi Elkarteko herri-administrazio osorako eta Ekonomi eta Ogasun Sailaren barruan kokatuko da egituraz.\nc) Iharduerarako askatasunaren hatsapena. Hatsapen horren arabera, ekonomiazko barne-kontrola gauzatuko duen organoak erabateko autonomia izango du kontrolatuko dituen organo eta erakundeekiko.\nd) Bere ihardunera mugatutako erantzukizunaren hatsapena. Hatsapen horren arabera, ekonomiazko barne-kontrola egiten duena dolua, errua edo axolagabekeria larria dela eta, bere erantzukizuna salbuetsi ez dezanetan soilik gertatuko da erantzule, Euskadiko Ogasun orokorrari kalte nahiz galera eragiten dioten ekintza edo xedapenen ezegokitasuna edo legez kontrakotasuna dela eta. Dena den, ekintza edo xedapen horiek sortu, jaulki eta berrikusteko lanetan aldez aurretik parte hartu dutenetakoa izan beharko du erantzukizunak berari eskatzeko.\ne) Organoen arteko elkarlanaren hatsapena. Hatsapen horren arabera, aitortuta dituen aginpideen barruan, ekonomiazko barne-kontrola egiten duen organoak kontrolpean dituen gainontzeko organoei lankidetza eta laguntza eginkorra emango die dagozkien egitekoak eta aginpideak eraginkortasunez bete ditzaten.\n4. Atala - Ekonomia Kontrolerako Bulegoa\n1.- Ekonomia Kontrolerako Bulegoari dagozkio, lege honetan ezarritako moduan, bertan arautzen den kontabilitatea eta ekonomiazko barne-kontrola egitea.\nEkonomia Kontrolerako Bulegoa Ekonomi eta Ogasun Sailaren egituraren baitan egongo den organoa izango da. Organo horren ardura duena zuzendaria izango da, Jaurlaritzari buruzko 7/1981 Legearen ondorioetarako goi-karguduna izango dela.\n2.- Ekonomia Kontrolerako Bulegoak bere baitan dituen langileen bidez egingo dituen kontuhartze-kontrolerako lanak kontuhartzaileen bidez burutuko dira. Kontuhartzaileak indarrean dauden xedapenetan ezartzen den kontabilitate-erantzukizunaren menpe egongo dira, xedapen horietan adierazi daitezen modu eta neurrietan. Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren lan hori zuzenean edo ordezkotza duten organoen bidez eraman ahal izango da aurrera, eta finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrolari buruzkoa denean, horretarako kontratatuta, administrazioaz kanpoko baliabideak ere erabili ahal izango dira.\nEkonomia Kontrolerako Bulegoak lege honetan aipatzen den kontuhartze-kontrola gauzatzeko erabateko autonomia eta askatasuna izango du kudeaketa kontrolatzen dien gainontzeko organo eta erakundeekiko. Hori dela eta, ez du jarraipiderik jasoko inongo administrazio-organoren aldetik.\nEkonomia Kontrolerako Bulegoaren egitura eta antolaketa eta bere egitekoak betetzeko moduak araudi bidez ezarriko dira.\n3.- Ekonomiazko barne-kontrola egin ahal izateko, beharrezko dituen espediente, datu, txosten, aholkularitza tekniko, aurrekari, agiri edo argibideak eskatu ahal izango dizkie kasuan kasuko erakunde guztiei. Eskaera horri ezin izango zaio ezezkorik erantzun ezinbesteko arrazoiren batengatik edo iharduera isilpekoa delako ez bada, indarrean dagoen legedian jasotako moduan.\n4.- Euskal Autonomi Elkartean kontabilitate-kontrolaren, kontuhartze-kontrolaren eta kontabilitatearen inguruko araudigintza-ahalmena bultzatzeko aginpidea duen organoa Ekonomia Kontrolerako Bulegoa da. Era berean, aipatutako gai horiei buruzko edozein ekimeni buruz Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren iritzia entzun beharko da.\n5. Atala - Zehaztapena eta helburua\n1.- Kontabilitatea Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorraren aurrekontu, finantza, ondare eta diruzaintzari buruzko informazioa ematen duen tresna edo sistema da. Bere helburua menpeko erakunde bakoitzaren ondarearen, finantza-egoeraren, aurrekontuen eta emaitzen berri fidagarria ematea da, agiri, kontu, kontu-liburu eta egoera-orrien bidez.\n2.- Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorrak gauzatutako ekintza eta eragiketa guztiak, ekonomiazko edukia badute, kasuan kasuko erakundearen kontabilitatean jaso beharko dira eta erabakitako moduan agertarazi.\n6. Atala - Kontabilitate-sistemak eta menpekoak\n1.- Idazpuru honi dagokionez, honakook osatuko dute Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorra: Legebiltzarrak, administrazio orokorrak, erakunde-administrazioak eta beren aurrekontuak Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren barruan sartuta dituzten gainontzeko erakundeek.\n2.- Herri-kontabilitatearen sistemaren menpe Autonomi Elkarteko administrazio orokorra eta erakunde autonomiadunak egongo dira. Euskal Autonomi Elkarteko Herri Kontabilitatearen Planean, plana garatzen duten arauetan eta ezargarri diren gainontzekoetan jasotako kontabilitateko hatsapen eta arauak beteko dituzte erakunde horiek.\n3.- Enpresa-kontabilitatearen sistemaren menpe zuzenbide pribatuko erakunde publikoak eta herri-baltzuak egongo dira. Merkataritzako arauetan kontabilitatearen inguruan eta bereziki Kontabilitate-Plan Orokorrean eta plana garatzen duten arauetan jasotako kontabilitateko hatsapen eta arauak beteko dituzte erakunde horiek.\n4.- Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren baitan dauden herri-alorreko gainontzeko erakundeak herri-kontabilitatearen sistemaren menpe edo enpresa-kontabilitatearen sistemaren menpe egongo dira, batez ere zuzenbide publikoaren edo zuzenbide pribatuaren baitakoak diren ikusita, erakunde horien sorrerako arauetan sistema bereziren bat ezartzen ez bada, behintzat.\n7. Atala - Kontabilitatearen helburuak eta norentzakoa\n1.- Kontabilitateak honakook betetzea ahalbidetuko du:\na) Politikaren, antolaketaren, ekonomiaren eta kudeaketaren alorretan erabakiak hartzea.\nb) Zerbitzuen kostua eta, hala badagokio, emankortasuna zehaztea.\nc) Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren betetze-maila eta baita ondarearen eta diruzaintzaren mugimenduak eta egoera jasotzea ere.\nd) Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren kitapena egin eta horri buruzko kontuak ematea eta baita Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorraren urteko kontuak prestatzea ere.\ne) Euskadiko ekonomia-kontuak prestatzea.\nf) Kontuhartze-kontrola gauzatzea.\ng) Herri-alorreko erakundeen ihardunak ekonomia- eta finantza-arloan dituen ondorioak aztertzeko tresna izatea.\n2.- Araudi bidez ezarriko denaren arabera, honakook izango dira Euskal Autonomi Elkarteko kontabilitateak ematen duen informazioaren hartzaile: ordezkaritza politikoa duten organoak, Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren zuzendaritza- eta kudeaketa-organoak, herri-alorraren ekonomiaren kanpo- eta barne-kontrola egiten duten organoak eta erakunde pribatu, elkarte eta, orohar, herritar guztiak.\n8. Atala - Urteko kontuak eta ekonomia-kontuak\n1.- Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorraren urteko kontuek honako informazioa emango dute gutxienez:\na) Autonomi Elkarteko herri-alorraren ekonomiaren, finantzen eta ondarearen egoera.\nb) Ekitaldian zehar ekonomian eta ondarean izandako emaitzak.\nc) Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren betetze eta kitatzea.\n2.- Ekonomia-kontuak Ekonomi eta Ogasun Sailak landuko ditu, nazio-kontabilitatearen beharrizanak kontuan izanda.\nEuskadiko herri-administrazio guztiek Euskadiko ekonomia-kontuak prestatzeko beharrezko lankidetza eskaini eta informazio guztia jarriko dute Ekonomi eta Ogasun Sailaren esku.\n9. Atala - Ekonomi eta Ogasun sailburuaren aginpideak\nHonako hauek izango dira Ekonomi eta Ogasun sailburuaren egitekoak:\na) Euskal Autonomi Elkarteko Herri Kontabilitatearen Plana onartzea.\nb) Autonomi Elkarteko herri-alorreko erakunde eta organoek aurkeztu beharreko urteko kontuak eta gainontzeko agiriak zeintzuk izango diren, eta baita horien egitura eta ereduak ere, erabakitzea, merkataritzako arauekin eta Kontabilitate Plan Orokorrarekin bat etorriz, enpresa-kontabilitateari dagozkionetan.\nc) Autonomi Elkarteko herri-alorraren baitan diren erakundeek zein kontabilitate-sistema erabili beharko duten erabakitzea erakunde horien arauetan gai horretaz ezer agintzen ez den kasuetan.\nd) Kontabilitatearen menpe dauden erakundeek organo, eragiketa edo baliabide jakinei buruzko kontuak eman diezazkiotela erabakitzea.\n10. Atala - Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren aginpideak\nEkonomia Kontrolerako Bulegoa Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorraren kontabilitatea zuzentzen duen gunea da eta honako aginpideok ditu:\na) Herri Kontabilitatearen Plana garatzea eta plan horren arabera egingo diren zatikako plan edo plan bereziak onartzea; baita Autonomi Elkarteko herri-alorreko erakundeen kontabilitate-planak egitea ere, Kontabilitate Plan Orokorraren barruan enpresen kontabilitate-sistema erabili behar duten erakundeen kasuan.\nb) Kontabilitate-arauak onartzea. Arau horien bidez herri-kontabilitatearen sistemaren menpe egongo diren erakundeek bete beharreko kontabilitate-erregelak finkatuko dira.\nc) Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren kitapena eta Autonomi Elkarteko herri-alorraren urteko kontuak prestatzea. Era berean, Euskadiko ekonomia-kontuak landuko ditu nazio-kontuen beharrizanak kontuan izanda.\nd) Herri-kontabilitatearen sistemaren menpe dauden erakundeen kontabilitate analitikoaren erregela eta ihardunbideak ezartzea.\ne) Kontabilitate-informazioa jaso eta lantzeko erabiltzen diren informatikazko tresna eta baliabideak zuzendu eta kontrolatzea, dauden sailari atxikita daudela.\n11. Atala - Kontabilitatean parte hartzea\nKontabilitatearen menpe dauden organo eta erakundeek, erabakiak egoki har daitezen, ondorengo eginkizunetan parte hartuko dute:\na) Herri Kontabilitatearen Planaren garapeneko arauak eta plan horren arabera egingo diren zatikako plan edo plan bereziak lantzen; baita Autonomi Elkarteko herri-alorreko erakundeen kontabilitate-planak egiten ere, Kontabilitate Plan Orokorraren barruan enpresen kontabilitate-sistema erabili behar duten erakundeen kasuan.\nb) Kontabilitate-arauak lantzen. Arau horien bidez herri-kontabilitatearen sistemaren menpe egongo diren erakundeek bete beharreko kontabilitate-erregelak finkatuko dira.\nc) Administrazioarentzat eta erakunde autonomiadunentzat ezarriko den kontabilitate-sistemaren kudeaketaren ezaugarriak eta sistema horretatik jasotako informazioa nolakoa izango den zehazten. Baliabideak egoki kudeatzeko beharrezko kontabilitate-informazioa eskuratu ahal izango dute.\n12. Atala - Kontabilitatearen kudeaketa, behartutako erakundeak eta erantzuleak\n1.- Kontabilitatea kudeatzea Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren egitekoa izango da, Euskal Autonomi Elkarteko administrazio orokorrari eta bere erakunde autonomiadunei dagokienez. Administrazioko erakunde autonomiadunen kontabilitatea kudeatzea zentralizatu gabe egitea erabaki ahal izango du Jaurlaritzak.\nAdministrazioko sail eta erakunde autonomiadunek beren ekonomia-eragiketei buruzko kontabilitate-informazioa Ekonomia Kontrolerako Bulegora bidaliko dute. Kontabilitatearen menpe dauden Autonomi Elkarteko herri-alorreko gainontzeko erakundeek kontabilitatea beren organoen bidez kudeatuko dute.\n2.- Autonomi Elkarteko herri-alorreko erakundeek indarrean dauden xedapenek zehazten dituzten kontuen berri eman beharko dute Jaurlaritza Kontseiluaren, Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren eta kanpo-kontrolerako organoaren aurrean.\n3.- Araudi bidez ezarriko denaz bat, honakook izango dira erantzule kontabilitatea dela eta:\nb) Ekonomia Kontrolerako Bulegoa.\nc) Erakunde autonomiadunetako lehendakari edo zuzendariak.\nd) Zuzenbide pribatuko erakunde publikoen lehendakari edo zuzendariak.\ne) Herri-baltzuetako administrazio-kontseiluetako administratzaile edo kideak.\nf) Autonomi Elkarteko herri-alorreko gainontzeko erakundeei dagokienez, erakunde horiek arautzen dituen araubideak kasu bakoitzean zehatz ditzan kudeaketa-organoak.\n13. Atala - Kontabilitate-kontrolaren zehaztapena eta menpekoak\n1.- Kontabilitate-kontrola Autonomi Elkarteko herri-alorraren ekonomia-ihardunaren jarraipena da, egiten diren eragiketa guztiak kontabilitatean behar bezala jasota geratzen direla ziurtatu eta bermatzeko.\n2.- Euskal Autonomi Elkarteko herri-alorreko erakunde guztiak izango dira kontabilitate -kontrolaren menpeko.\nErakunde horiek ekonomia-edukiko egintza eta eragiketen berri eman beharko dute lege honetan ezarritakoaz bat.\n14. Atala - Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren egitekoak\n1.- Ekonomia Kontrolerako Bulegoa kontabilitate-kontrola gauzatzeko aginpidea duen organoa da eta honakook egin ahal izango ditu:\na) Euskadiko Autonomi Elkarteko herri-administrazioa osatzen duten erakundeen kontabilitate-bulegoen iharduera ikustatu eta, eremu honetan bertan, kanpoko kontrol-organoari edo beste organo batzuei erakutsi beharreko kontuak eta gainontzeko agiriak eskuratu eta aztertu, eta, hala dagokionean, beharrezko oharrak jakinaraziko ditu.\nb) Autonomi Elkarteko herri-alorreko erakundeek kontabilitatearekin zerikusia duen zein informazio bidali behar dioten zehaztu. Era berean, informazio hori zenbatean behin bidaliko den eta komunikazio-ihardunbidea zein izango den ere zehaztuko du, herri-alorraren ekonomia eta finantzei buruzko informazioa batera-bildu eta landu ahal izateko.\n2.- Kontabilitate-kontrolak berezkoa du herri-alorreko erakundeen kontabilitatearen inguruko informazio oro eskuratu ahal izatea, erakunde horiei eragiten dieten ekonomia eta kontabilitateko txostenak lortu ahal izatea, eta kontabilitateko informazio hori guztia zentralizatzea, guztia baterabildu eta batzeko.\n15. Atala - Zehaztapena eta osakera\n1.- Kontuhartze-kontrola Euskal Autonomi Elkarteko administrazio orokorraren eta erakunde-administrazioaren ekonomia-ihardunaren gain ezartzen den barne-kontrola da. Idazpuru honetan azaltzen diren kontrol-moten arabera egiten da kontuhartze-kontrola.\n2.- Kontuhartze-kontrola osatzen duten kontrol-motak hauek dira:\na) Finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola.\nb) Ekonomia-kontrol fiskala.\nc) Ekonomia-arauen kontrola.\nd) Administrazioarekiko ekonomia-kontrola.\n16. Atala - Helburuak eta xedeak\nKontuhartze-kontrolaren xedeak honako hauek izango dira:\n- Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren ekonomia-iharduna, ezar dakizkiokeen ekonomia, finantza, aurrekontu, ogasun eta kontabilitateari buruzko legezko xedapenetara egokitu dadin bermatzea.\n- Kudeaketaren ekonomia, emankortasuna eta eraginkortasuna bultzatzea ekonomia-eragiketetan eta administrazio-antolakuntzan.\n- Dagokien organoei beharrezko informazioa ematea administrazioaren ekonomia-ihardunari dagokionez, erabaki egokiak hartu ahal izateko.\n- Herri-erakundeen ekonomia-politikak gauzatzen laguntzea.\n- Euskadiko Ogasun orokorraren eskubideen osotasuna ziurtatzeko finantza-legebidea babestea.\nFINANTZEN ETA KUDEAKETAREN EKONOMIA-KONTROLA\n17. Atala - Irispidea eta xedea\n1.- Finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrolaren helburua honako hau da:\na) Euskal Autonomi Elkarteko administrazio orokorraren eta erakunde-administrazioaren finantza eta ekonomia-kudeaketa, berau osatzen duten erakunde, zerbitzu eta atalen finantzen nahiz ekonomiaren jokabidea arautzen duten xedapen eta jarraipideetara eta kudeaketa mamitzen duten arauzkotasun-, legezkotasun-, eraginkortasun-, emankortasun- eta ekonomia-hatsapenei egokitzen zaiela egiaztatzea.\nb) Kontrolpeko erakundeen kontabilitateak eta finantzen eta ekonomiaren informazioak haien finantza-, ondare- eta aurrekontu-egoeraren islada fidagarria agertzen dutela eta xedapen eta hatsapen ezargarriei egokitzen zaizkiela egiaztatzea.\nFinantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrolaren txostenek, halaber, kontrolpeko erakundeen kudeaketa hobetzeko beharrezko gomendioak jasoko dituzte.\n2.- Modu orokorrean edo kasu bakoitzean ezar daitekeen eran, finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola edozein erakunde edo enpresa publiko edo pribaturen eta norbanakoengan egin ahal izango da, Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorraren kontura edo Europako Elkarteko fondoen kontura jasotako edozein diru-laguntza edo laguntza dela medio. Laguntzon erabilera eta helburu egokia izango da kontrol-gai.\n18. Atala - Iharduteko modua\n1.- Finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola ekonomia-iharduera kontu-ikuskaritzaren tekniken bidez jarraitzean datza. Ikuskaritzak horiek kudeaketari buruzkoak izan daitezke, eta baita finantzazkoak, aurrekontuak eta legezkotasuna betetzeari buruzkoak eta ikuskatutako erakundeen, zerbitzuen eta herritarren ihardunbideak berrikusi eta horien barne-kontrola egitekoak ere.\n2.- Finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola kontrolaren menpekoarentzat denboraren eta/edo ekonomiaren aldetik esanguratsua den epealdia amaitu ondoren egingo da, izaeraren arabera. Hala ere, hala erabakitzen denean, finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola etengabe egin ahal izango da, baita administrazio-zerbitzu edo -ataletan ere.\nAurreko ataleko 2. lerroaldian aipatzen den finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola diru-laguntzak eta laguntzak ematea arautzen duten xedapenek ezartzen duten unean egingo da. Xedapen arautzaileek ezer ezarriko ez balute, Ekonomia Kontrolerako Bulegoak erabakiko du kontrola noiz egin.\n3.- Aurrikusitako finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola Ekonomia Kontrolerako Bulegoak egin eta Ekonomi eta Ogasun sailburuak onartuko du Urteko Kontu-ikuskatzailetza Planaren bidez eta kontrola ezarri beharreko urtea hasi baino lehenago. Jaurlaritza Kontseiluari plan horren berri emango zaio jakinaren gainean egon dadin. Urteko Kontu-ikuskatzailetza Planak finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrolerako ekimenak jasoko ditu, jatorria kontrol-organoan nahiz kontrolatu daitezkeen erakundeetan izan.\n19. Atala - Finantzen kontrol-txostena\n1.- Finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola finantzen kontrol-txostenean gauzatuko da. Finantzen kontrol-txostenak kontrolpeakoaren ekonomia- eta finantza-kudeaketa osoa edo zati bat, dagokion epekoa, hartu ahal izango du kontuan. Finantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola 17. ataleko 2. lerroaldiari baldin badagokio txostena azken esaldian ezarritakora mugatuko zaio.\n2.- Ahaleginak ez bikoiztearren edo gastuak murriztearren, Ekonomia-Kontrolerako Bulegoak, finantzen kontrol-txostena egiteko, gainerako kontrol-organoek edo kanpoko kontu-ikuskatzaileek landutako txostenak erabili eta, hala egokitzen bada, bereganatu ahal izango ditu, iturria aipatuz beti ere.\n3.- Txostenak kontrolatu diren erakunde edo organoei, sailburuei eta Jaurlaritza Kontseiluari bidaliko zaizkie, araudiz zehazten denaren arabera.\n4.- Txostena egin aurretik espedientearen berri emango zaio kontrolatutako organoari edo erakundeari. Organo edo erakunde horrek zehaztutako epean egin eta onartzen ez diren arrazoibideak ere txostenean bilduko dira.\n20. Atala - Finantzen kontrol-agiriak\nFinantzen eta kudeaketaren ekonomia-kontrola egiterakoan Euskadiko Herri-Ogasunari kalteak sortu dizkioten edo sor diezazkioketen araugabekeriak antzemango balira, araugabekeria horiek finantzen kontrol-agirietan azalduko lirateke, eta baita aurreko atalean aipatu diren txostenetan ere. Txosten eta agiri horiek organo aginpidedunei emango zaizkie kalte-ordainen erantzukizunak eskatzeko beharrezko ekintzak aurrera eraman ditzaten, hala egokituko balitz; eta, beti ere, Ekonomi eta Ogasun sailburuari, jakinaren gainean egon dadin.\n21. Atala - Ezarpen-eremua eta helburua\n1.- Ekonomia-kontrol fiskalak administrazio orokorraren eta bere administrazio-erakunde autonomiadunen ekonomia-iharduna ikuskatzen du ihardun horri ezar dakizkiokeen xedapenak betetzen dituela bermatzearren.\n2.- Lege honen ondorioetarako ekonomia-ihardun dira Euskadiko Ogasun orokorrarentzat eskubideak eta betebeharrak sor ditzaketen eta ekonomiazko garrantzia duten administrazio-egintzak, gertaerak eta eragiketak edo fondo- edo balore-mugimenduak.\nEra berean, finantzen, ekonomiaren, aurrekontuen, ondarearen, kontabilitatearen edo Euskadiko Ogasun orokorrari buruzko gaiei dagokien izaeraren antzekoa izan eta legezkotasun-multzoa osatzen duten lege- edo araudi-mailako arau- eta erregela-multzoa dira ezar dakizkiokeen xedapenak.\n22. Atala - Irispidea eta hedadura\n1.- Ekonomia-kontrol fiskalaren barruan sartuko dira:\na) Honako hauek aldez aurretik ikuskatzea:\n1. Zuzenean nahiz zeharka ekonomiazko edukia duten erabaki-proposamenak, horiek baimentzea eta onartzea Jaurlaritza Kontseiluaren aginpidea denean edo horien ezagutza dagokionean.\n2. Aurrekontuen aldaketak, ondareari buruzko eragiketak eta Euskadiko Diru-zaintza Nagusia zordunduaz bermeak emateak.\n3. Zehaztu gabeko kopuruko gastuak sortaraz ditzaketen ekonomia-ekintzak edo -eragiketak, segidako hiru urtealdi baino gehiagorako diru-sarrera eta gastu konpromezua dakartenak eta gastu-mota bakoitzeko zenbatekoa araudiz ezarritakoa baino gehiagokoa duten gastu-espedienteak.\nLege honetatik kanpo geratzen dira kontratu txikiak, langileen kontratuak, betetzealdi jarraiko eta aldizkako izaera dutenak, zein egintza edo epetatik datozen edo aldatu diren kontrolatu ondoren, eta bai Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorrean izendapen bidez emandako dirulaguntzak ere.\nb) Lan, hornidura, erosketa eta dagozkion zerbitzuen ikuskapen fisiko hautabidezkoa.\nc) Ordaindu beharraren aitorpenaren oinarri-agiriak egiaztatzea.\nd) Ordainketen aldez aurreko kontrola.\n2.- Aurreratutako fondo arruntak ez daude ekonomia-kontrol fiskalaren menpe.\n3.- Atal honen 1. lerroaldian ezarritakoaz gain, Jaurlaritza Kontseiluak urtealdi zehatz baterako aurrekontu-egitarau zehatz batzuen gastu edota diru-sarreren espedienteetako batzuei edo guztiei ezarri ahal izango die ekonomia-kontrol fiskala.\n4.- Aurreko lerroaldietan ezarritako eremuaren osagarri gisa, dagokion organo kudeatzailearen eta Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren artean erabaki ahal izango da ekonomia-kontrol fiskal hitzartuak egitea. Ekonomia-kontrol fiskal hitzartua hasiera batean berari lotuak ez dauden baina nolakotasunezko garrantzia edo bestelako aukera-arrazoiak direla eta organo-kudeatzaileak dagozkien egitarauak egoki betetzeko kontrola egin behar dela eritzi dion ekonomia-egintzen, -gertaeren edo -eragiketen gain egiten den ekonomia-kontrol fiskala da.\n23. Atala - Iharduteko modua\n1.- Ikuskapena izan daiteke osoa edo laginketa bidez egindakoa. Laginketarako erabiliko diren bakarrak Ekonomia Kontrolerako Bulegoan epe jakin batean jaso eta administrazio-organo beretik datozen eta antzeko izaera duten ekonomia-egintzak, -gertaerak edo- eragiketak izango dira.\nEkonomia-kontrol fiskala ekonomiazko edukia duten egintzak, gertaerak edo eragiketak izan aurretik egingo da, eta, ondorio horietarako, administrazio orokorrean eta administrazioko erakunde autonomiadunetan dagozkion organoek espedienteak bidali beharko dituzte Ekonomia Kontrolerako Bulegora, araudiz ezar dadin moduan.\n2.- Ekonomia Kontrolerako Bulegoak urtero txosten bat egingo du ekonomia-kontrol fiskala jasan ez duten gainerako ekonomia-ihardunek izan duten legezko erabakien betetze-mailari buruzkoa. Ondoren egingo diren kontu-ikuskatzailetzen bidez landuko da txosten hori.\n3.- Administrazioko kide anitzeko organoak sortzeko edo iharduteko arauek Ekonomia Kontrolerako Bulegoko arduradun batek organo horietan parte hartzea aurrikusi dezakete, organo horietan lege honen 22.1 idazatian aipatzen diren diru-sarrerei eta gastu publikoei zuzenean dagokienean ekonomia mailako konpromezuak sortaraz ditzaketen erabakiak hartu daitezkeenean. Kasu horietan organoaren esku egongo da ekonomia-kontrol fiskala, dagokion une erabakigarrian. Nork parte hartuko duen eta parte hartze horren mugak eta gainerako gorabeherak araudi bidez ezarriko dira.\n24. Atala - Ikuskapen-txostenak\n1.- Ekonomia-kontrol fiskala ikuskapen-txostenen bidez gauzatuko da. Ikuskapen-txostena derrigorrezkoa denean ihardunbideak erabakitzeko erabakigarria izango da.\nAldeko txostenek ez dute ziorik beharko baina idatzizko jasoarazpena bai. Aurkako txostenek ondorengo kasuetan bakarrik geldiaraziko dute txostenen gai diren ekonomia mailako gertaerak edo eragiketak ekoiztu, onartu eta sortzeari dagokion espedientearen izapidegintza:\na) Ikuskapen-txostenaren oinarria diru-izendapen edo beste legezko diru-iturri falta denean edo egokiak eritzi ez zaienean.\nb) Egintza, gertaera edo eragiketa sortzeko edo emateko aginpiderik ez duen organo batek proposatzen duenean.\nc) Ordainketa-aginduak egiaztatzeko agirietan araugabekeria larriak antzematen direnean edo hartzailearen eskubidea behar adina egiaztatzen ez denean.\nd) Aurkako txostena lanak, hornidurak, erosketak eta zerbitzuak desegokiak edo izaerarik gabekoak direla ikus-egiaztatzearen ondorio denean.\ne) Administrazio-kudeaketarekin jarraituz gero Euskadiko Diruzaintza Nagusiari edo hirugarren bati ekonomia-kalteak sortaraziko zaizkiola jotzen denean.\n2.- Dagokion egintza ekoiztu, sortarazteko edo, aginpidea Jaurlaritza Kontseiluari dagokionean, proposatzeko organo aginpidedunak, aurkako txostena ikusi ondoren, antzemandako akatsak konpondu ahal izango ditu edo, ezadostasunak jarraitzen badu, ezadostasuna Jaurlaritza Kontseiluari aurkeztu ahal izango dio behin-betiko erabakia har dezan.\n3.- Ikuskapen-txostena araudiz ezarritako epean egin beharko da. Epea pasa eta ikuskapen-txostenik egiten ez bada, dagokion organo kudeatzaileak erabaki ahal izango du espedientearekin jarraitu ala ez. Hala ere, ikuskapen-txostena ekonomia-kontrol fiskala jasaten duen egintza sortu baino lehenago jasotzen bada, txostenak atal honetako 1. lerroaldian adierazten diren eraginak sortaraziko ditu.\nAurreko lerroaldian aipatzen den epea eten ahal izango da Ekonomia Kontrolerako Bulegoaren iritziz agiriak eskuratzea edo osagarrizko informazioa lortzea beharrezkoa denean. Gainera, salbuespen gisa, Ekonomia Kontrolerako Bulegoak txostena egiteko epea eten ahal izango du espedientearen konplexutasunak eta espediente horrek Euskadiko Ogasun orokorraren eskubide eta betebeharrentzat izan dezakeen garrantziak eta hala aholkatzen dutenean.\n4.- Ikuskapen-txostena eskatu baino lehenago edo lege honetako 22. atalean azaltzen diren ihardunbideetan txostena egiteko epea pasa baino lehenago gasturako konpromezuak hartzeak, aitortutako betebeharraren ordainketa eten egingo du. Ekonomia Kontrolerako Bulegoak bere garaian egin beharreko ikuskapen-txostena egingo du eta aldekoa bada espedientearekin jarraitu ahal izango da. Bestela, Jaurlaritza Kontseiluari jakinaraziko zaio. Dena dela, Jaurlaritza Kontseiluari eman behar zaio txosten-eskabiderik ez izatearen berri.\n25. Atala - Ezarpen-eremua eta helburua\n1.- Ekonomia-arauen kontrolaren helburua Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioko organo aginpidedunek eman asmo dituzten ekonomiazko edukiko lege-aurregitasmoak eta xedapen-egitasmoak ikuskatzea da.\n2.- Kontrol horren barruan sartuko da Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren organo eta erakunde guztien sorrerak eta ezabaketak ekonomiaren eta antolakuntzaren aldetik ikuskatzea, eta baita organo eta erakundeen aldaketak eta berregituraketak ere.\n3.- Diru-laguntzak emateko egitarauen deialdi eta garapenerako arauei ezarriko zaie, dena den, kontrol hori.\n26. Atala - Xedea eta edukia\n1.- Ekonomia-arauen kontrolaren xedea ikuskatu daitezkeen arau- edo xedapen-egitasmoen ekonomia-eragina aztertzea izango da, aurrekontuei dagokienean (diru-sarrerak eta gastu publikoak), eta baita aurrekontuei ez dagokienean ere. Alderdi hauek aztertuko ditu:\na) Dagokion arauari edo xedapenari aurrekontu-babesa emateko proposatu den diru-izendapen edo diru-iturririk badela eta egokia dela egiaztatzea.\nb) Arauak edo xedapenak aldian-aldian indarrean dagoen Euskadiko Diruzaintza Nagusiaren jaurbidean, hau da, ondarearen, kontabilitatearen, kontratazioaren, berezko zergen, zorren edo bermeak emateko jaurbidean duen eragina; baita Euskadiko Diruegitamuen Jaurpideei buruzko Legean edo Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorrari buruzko urteroko legeetan biltzen diren herri-gastu eta herri diru-sarreren aurrekontuen eta egiterapenen jaurbidean duen eragina ere.\nc) Kontrolpean dagoen arau edo xedapenak aipatzen dituen ekonomiari eta aurrekontuei buruzko egitarauetako helburuetan eta ekintzetan duen eragina eta egokitzapena, hala badagokio.\nd) Proposatutako arauaren edo xedapenaren finantza-arrazoizkotasuna, modu zenbagarrian.\ne) Euskadiko Ogasun orokorrari dagozkion gaietan eta ekonomia-ihardunean eragina eta garrantzia duten gainerako gaiak.\n2.- Ekonomia-arauen kontrola aurreko atalaren 2. lerroaldiari lotuta azaltzen denean, zerbitzuen kostuen eta emankortasunaren egoera, bilakaera eta aldaketa adierazi beharko ditu eta eraginkortasunari buruzko iritzi arrazoitua eman beharko du, aurreko lerroaldian aipatu diren eta ezargarriak izan daitezkeen atalak adierazteaz gain.\n27. Atala - Iharduteko modua\n1.- Ekonomia-arauen kontrola dagokion derrigorrezko kontrol-txostena eginez gauzatuko da, dagokion organo aginpidedunak kontrola jasan behar duen araua edo xedapena onartu aurre-aurrean.\nLege-aurregitasmoak direnean, ekonomia-arauen kontrola Jaurlaritza Kontseiluak lege-aurregitasmoa kontuan hartu aurre-aurrean egingo da.\n2.- Ekonomia-arauen kontrola jasan behar duten arauei edo xedapenei aurkako txostena egiten bazaie, aurreko ataleko a) puntuaren ondorioz, edo arauak edo xedapenak Euskadiko Diruzaintza Nagusiari edo bere ondareari ekonomia-kalteak sortaraziko dizkiola jotzen bada, espedientearen izapidegintza bertan behera utziko da akatsa konpondu arte.\nDagokion arau edo xedapena emateko edo, aginpidea Jaurlaritza Kontseiluari dagokionean, proposatzeko organo aginpidedunak, aurkako txostena ikusi eta gero, antzemandako akatsak konpondu ahal izango ditu edo, ezadostasunak jarraitzen badu, ezadostasuna Jaurlaritza Kontseiluari aurkeztu ahal izango dio behin-betiko erabakia har dezan.\n3.- Ekonomia eta antolakuntzaren motako txostenen berri emango zaio Lehendakaritza, Lege Araubide eta Autonomi Garapenerako Sailari edo, aurkakoak direnean, Jaurlaritza-Kontseiluari, Ekonomi eta Ogasun sailburuaren bitartez.\n4.- Ekonomia-arauen kontrolak dagokion gaien aginpidea duen Ekonomi eta Ogasun Saileko edozein organok, hala egokitzen bada eta indarrean dauden xedapenen ondorioz, izapidetu behar dituen txosten guztiak bereganatuko ditu, hitzez hitz, eta jatorria aipatu beharko da.\n28. Atala - Ezarpen-eremua eta helburua\n1.- Administrazioarekiko ekonomia-kontrola administrazioarekiko ekonomiazko errekurtso eta erreklamazioak izaera honetako organoei aurkeztean datza, aurrera eramandako ekonomia-eragiketa zehatz batzuetan Euskadiko Ogasun orokorraren eskubideak eta betebeharrak berraztertzeko.\n2.- Bidezkoa izango da ondorengo gai hauei buruz administrazioarekiko ekonomia-erreklamazioak aurkeztea, gertaera nahiz zuzenbidezko arazoak izan:\na) Berari dagozkion zergak, Euskal Herriko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauei buruz Indarrean dauden Legezko Manuen Bateratutako Idazkia Onartzen duen 1/1988 Legegintza Dekretuaren 35. ataleko zergei ezarritako gainordainak eta Euskal Autonomi Elkarteko zuzenbide publikoari dagozkion gainerako diru-sarrerak kudeatzea, ikuskatzea eta biltzea, aipatutako lege-testuaren 32. ataleko d) puntukoa izan ezik.\nb) Euskadiko Diruzaintza Nagusiaren betebeharrak aitortzea edo kitatzea eta hori zordunduaz egin beharreko ordainketa-eragiketekin zerikusia duten arazoak. Euskadiko erakunde-administrazioko erakundeek egindako gastuak eta ordainketak, a) puntuan aipatutako testuko 18 eta 22. atalen arabera zuzenbide publikoa ezar dakiekeen harremanei darizkienean.\nc) Euskal Autonomi Elkarteko edo bere erakunde autonomiadunen aginpidekoak diren bizi-sari eta hartzeko-eskubide guztiak aitortzea eta ordaintzea.\nd) Legez aitortutako beste edozein.\n29. Atala - Iharduteko modua\n1.- Beren aginpideko gaiei dagokienez, Ekonomi eta Ogasun Saileko sailburuak eta sailburuordeek eta Ekonomia Kontrolerako Bulegoko zuzendariak izango dute dagozkion erreklamazioak aurkezteko lege-gaitasuna.\n2.- Administrazioarekiko ekonomia-kontrola dagozkion errekurtsoak eta erreklamazioak izapidetzea eta erabakitzea dagokien administrazioarekiko ekonomia-arazoetako organoei aurkeztuz egingo da eta administrazioarekiko ekonomia-arazoetako indarrean dauden ihardunbidearekin eta Autonomi Elkarteko arauekin bat izapidetu eta erabakiko dira.\nErabaki Gehigarri Bakarra\nLan Harremanetarako Kontseilua eta Koperatiben Kontseilu Nagusia herri-kontabilitatearen araupean egongo dira, lege honetako 6.2 idazatian azaldutako modu eta neurri beretan, Euskal Autonomi Elkarteko administrazio orokorrari eta bere erakunde autonomiadunei dagokienez.\nIndargabetzeko Erabaki Bakarra\nIndargabetuak geratzen dira Euskal Herriko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauei buruz lindarrean dauden Legezko Manuen Bateratutako Idazkia Onartzen duen maiatzaren 17ko 1/1988 Legegintza Dekretuaren VII. idazpurua, 1990.erako Euskal Autonomi Elkarteko Aurrekontu Orokorrak Onartzen dituen abenduaren 22ko 10/1989 Legearen laugarren gehigarrizko erabakia eta baita lege honi aurka egiten dion beste edozein xedapen ere.\nEuskal Herriko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauei buruz Indarrean dauden Legezko Manuen Bateratutako Idazkia Onartzen duen maiatzaren 17ko 1/1988 Legegintza Dekretuaren VI. idazpuruko bigarren atalburua honela idatzita geratzen da:\n"II ATALBURUA - Erantzukizunak\n53. Atalak - Kalteak eta galerak ordaintzea\n1.- Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioaren zerbitzuan lanean ari diren agintariek, funtzionarioek eta gainerako langileek Euskadiko Ogasun orokorra arautzen duten arauen aurkako egite edo ez-egiteren batengatik Ogasun orokorrari kalteak edo galerak sortarazten badizkiote eta dolua, errua edo axolagabekeria larria izan badira, kalteak edo galerak ordaindu egin beharko dituzte.\n2.- Halaber, Euskal Autonomi Elkarteko dirutzetatik datozen diru-laguntzen edo laguntzen hartzaile diren edo edozein arrazoi dela medio herri-diruak zaindu, kudeatu edo administratzen dituzten pertsona nahiz lege-pertsona partikularrek kalteak ordaindu beharko dituzte, Euskadiko Ogasun orokorra arautzen duten arauen aurkako egintza edo hutsen batengatik eta dolua, errua eta axolagabekeria larria izanik, Euskadiko Ogasun orokorrari kalteak eta galerak sortarazi dizkiotenean.\n3.- Ekonomiaren barne-kontrol lanetan aritzen direnei, diruzainei eta ordainketak agintzeko arduradunei kasu honetan bakarrik eskatuko zaie kalteak ordaindu beharra: doluaren, erruaren eta axolagabekeria larriaren bidez beren iharduera salbuetsi ez dutenean Euskadiko Ogasun orokorrari kalteak eta galerak sortarazten dizkioten egintzen ezegokitasun edo legez kontrakotasunari buruzko espedientean.\n4.- Aurreko lerroaldietan aipatzen diren kalteak eta galerak ordaindu beharra eska daitezkeen gainerako erantzukizunen, hala nola diziplinazkoa edo zuzenbide penalekoa, eta ezar daitezkeen gainerako zigorren kaltetan gabe da.\n5.- Erantzule bat baino gehiago direnean erantzukizuna baterakoa izango da, dolua egon den kasuetan izan ezik, horietan guztiek eta bakoitzak erantzungo baitu.\n54. Atala - Jokabide-motak\nEuskadiko Ogasun orokorrari kalteak ordaindu beharko zaizkio honako egite edo ez-egiteren bat dela eta:\na) Euskadiko Ogasun orokorreko diruak administratzerakoan zorrak sortzea edo diru horiek oker erabiltzea.\nb) Euskadiko Ogasun orokorraren ekonomia-eskubideak kudeaketa, kitapena, ikuskapena, bilketa eta Euskadiko Diruzaintza Nagusian sartzea arautzen duten xedapenak bete gabe administratzea.\nc) Diru-izendapenik gabeko edo izendapen eskasegia duten edo aurrekontu-arauei buruz indarrean dauden xedapenak hautsita gastuak baimentzea eta ordainketak agintzea.\nd) Betebeharrak kitatzerakoan edo agindutako zereginen ondorioz agiriak luzatzerakoan ordainketa ezegokiak sortaraztea.\ne) Arauek eskatzen dituzten kontuak ez ematea edo, bestela, beranduegi edo akats larriekin ematea.\nf) Jasotako diruak zertan erabili diren ez zuritzea, Euskadiko Diruegitamuen Jaurpideari buruzko Legean aipatzen diren behin-behineko igorpenen ondorioz jasotakoak bereziki.\ng) Euskadiko Ogasun orokorraren administrazioa eta kontabilitatea arautzen dituzten xedapenak betetzen ez dituen beste edozein egite edo ez-egite.\n55. Atala - Administrazio-espedientea\nDagokion gaiko ekonomiaren kanpo-kontrolean aginpidea duten organoaren edo organoen kaltetan gabe, 54. ataleko b) eta g) bitarteko puntuetan adierazten den erantzukizuna Ekonomia Kontrolerako Bulegoak izapidetutako administrazio-espedientean gauzatuko da. Jaurlaritza Kontseiluak hasi eta erabakiko du administrazio-espedientea, ustezko erantzulea agintaria baldin bada, eta Ekonomi eta Ogasun sailburuak gainerako kasuetan.\nInteresdunei entzun egingo zaie eta izapidetutako espedienteari amaiera emango dion erabakia Euskadiko Ogasun orokorrari egindako kalteez eta galerez mintzatuko da. Ondoren, erantzuleei Euskadiko Ogasun orokorrari ordaintzeko betebeharra ezarriko zaie, zehazten den zenbateko eta epean; hori guztia araudiz ezartzen den iharduerarekin bat etorriz".\nJaurlaritzari lege hau araudi bidez garatzeko eskua ematen zaio.\nLegea garatzeko xedapenak ematen ez diren bitartean, Euskal Autonomi Elkarteko herri-administrazioan ekonomia-arauen kontrolaren egiterapena arautzen duen maiatzaren 2ko 119/1990 Dekretua egongo da indarrean, lege honi aurka egiten ez dioten gaietan.\nLege hau indarrean jarri ondoren, dagoeneko indarrean dauden xedapenetan Kontuhartze Zuzendaritza aipatzen denean Ekonomia-Kontrolerako Bulegoa esan nahi dela ulertu behar da.\nLege hau 1995.eko urtarrilaren batean jarriko da indarrean.


Kasu berri bat zenbatu dute Azpeitian, eta 197,11ra jaitsi da intzidentzia tasa - Azpeitia - uztarria.eus\nKasu berri bat zenbatu dute Azpeitian, eta 197,11ra jaitsi da intzidentzia tasa\nIñigo Gaiton 2021-02-23 13:36\nApurka-apurka jaisten ari da 100.000 biztanleko intzidentzia tasa, eta asteburuko igoeraren ostean, berriro ere beherantz egin dute kasuek. Urola Kostan, guztira, sei kasu bakarrik atzeman zituzten atzo, horien erdiak Zestoan.\nEusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak eguneratu ditu izurritearen gaineko datuak, eta horien arabera, Urola Kostan sei positibo detektatu dituzte azken orduetan. Asteburuko igoeraren ostean, beherantz egin dute berriro positiboek, eta atzo kasu bakarra zenbatu zuten Azpeitian. Hori dela eta, pixkanaka-pixkanaka jaisten ari da 100.000 biztanleko hamalau egunetako tasa; gaur-gaurkoz, 197,11koa da. Joan zen asteartean 387,65ekoa zen tasa; beraz, beheranzko joera gailendu da Azpeitian.\nEskualdean, guztira, sei kasu zenbatu zituen atzo Osasun Sailak; horien erdiak, Zestoan. Intzidentzia tasak gora egin du zertxobait han; 539,29koa zen atzo, eta 564,97koa da gaur. Gainera, Zestoa da tasa 500eko langatik gora duen bailarako herri bakarra.\nBeste bi kasuak Zarautzen eta Zumaian atzeman zituzten. Zarautzen berdin jarraitzen du intzidentzia tasak, 231,29an, hain zuzen ere. Zumaian, berriz, igo egin da 231,29ra. Eremu horian jarraitzen dute bi udalerri horiek, Azpeitiak bezalaxe. Gainontzeko udalerriei dagokienez, Aian —251,89ko tasa—, Aizarnazabalen, Azkoitian —66,76ko tasa—, Beizaman, Errezilen, Getarian eta Orion —228,31ko tasa— ez dute positiborik detektatu azken orduetan. Izurritearen egoera orokorra hobera egiten ari dela erakusten dute gaurko datuek.


Gmail-ek orain bideoak erreproduzitzeko aukera ematen dizu deskargatu beharrik gabe | Gadgeten berriak\nGmail-ek bideoak deskargatu beharrik gabe erreproduzitzeko aukera ematen dizu\nLuze iristen ari zen zerbait zen, nahiz eta, ikus dezakezun bezala, munduko posta elektronikoko plataforma erabilienetako baten eguneratze berriak aurkeztuko duen nobedadeetako bat, hala nola Gmail, zehazki, orain erabiltzaile guztiek izango duten aukeraz dihardu erreproduzitu bideo bat streaming bidez aurrez gure disko gogorrean deskargatu beharrik izan gabe.\nXehetasun gisa, esan Gmail eguneratze berri hau erabiltzaile guztientzat erabilgarri egongo dela hedapen baten bidez, eta horren bidez, pixkanaka, guztiek sarbidea izango dute. Denek funtzionaltasun honetara sar daitezen nahasten diren datak atzokoak dira, bertsio berri honetarako sarbidea izan duten lehenak martxo honen amaiera arte, munduko datak bideoak ikusteko gai izan behar du deskargatu beharrik gabe.\nAurrerantzean ez da beharrezkoa izango Gmail bidez iristen zaizkizun bideoak deskargatzea ikusi ahal izateko.\nKontuan hartu beharreko beste xehetasun bat da ez garela sistema eragile desberdinen aplikazioetarako eguneratze bati buruz ari, baizik eta mahaigaineko bertsioan eragingo du, gehien erabiltzen denetako bat, batez ere enpresa mailan eta, orain, gure ordenagailuen disko gogorrean leku asko aurreztuko du.\nPixka bat gehiago sakonduz, Google-k iruzkindu duen moduan, bideoaren aurrebista sistema berri honek YouTube erabiltzaile guztiek aspalditik duten bideo transmisio azpiegitura bera, hau da, beste plataforma batzuetan ere erabiltzen da, hala nola Google Drive edo konpainiak sortutako beste streaming aplikazio batzuetan. Alde negatiboan, kontuan hartu adibidez Google-k 50 MB baino gutxiagoko eranskinen muga mantentzen jarraituko duela, beraz, bidaltzen ditugun bideoak txikiak eta kalitate baxukoak izango dira, lehen bezala.\nInformazio gehiago: Google\nArtikuluaren bide osoa: Gadgeten berriak » General » software » Gmail-ek bideoak deskargatu beharrik gabe erreproduzitzeko aukera ematen dizu\nEduki esklusiboa Modern Warfare filmean: San Patricio egunerako remasterizatua\nSony orrialdea ixteko gertu dago Sony PlayStation 3 bikainarekin


Norberaren telefonoa ez da enpresarena | Ekonomia | Berria\n1. Jarri al dizute sistemaren bat lanaldia erregistratzeko? Oraindik ez, baina hasi dira batzuk esaten sakelakoaren bidez egingo dugula, aplikazio bat baliatuta.\n2. Eta enpresak telefono bat emango dizue langile denei? Bai zera! Norberaren telefonoa baliatu nahi dute horretarako. Kontua da ez dagoela batere argi legezkoa ote den.\n3. Zergatik? BYOD esaten dioten praktikaren araberakoa litzatekeelako. Bring your own device (ekarri zerorren gailua) praktika da langileek beren sakelakoak, tabletak edota ordenagailu pertsonalak erabiltzea lanerako. Langileen oinarrizko eskubideak arriskuan jartzen ditu praktika horrek: adibidez, deskonexio digitalerako eskubidea, datu pertsonalen babesa, intimitatea, komunikazioen sekretua eta askatasun informatiboa.\n4. Ba, esango nuke oso hedatua dagoela norberaren telefonoa lanerako ere erabiltzea. Zure telefonoa ez da enpresarena, eta jakin behar duzu lanerako erabiltzen baduzu enpresak aurreztu egin duela telefono bat erostea, hura konpontzea matxuratu denean, eta ez duela gailu horren ardurarik hartu. Gainera, langilearekin bat egiteko modu zuzena, erraza eta azkarra du, haren intimitatean edozein unetan barneratuta.\n5. Euskal Herian ez da askorik entzun praktika horren arazoen inguruan. AEBetako justiziak aztertu du gehien, eta han ikertu da gehien. Langileen gailuak baliatzen dituzten enpresen artean, 313 eurotik 1.478 eurora arteko aurreztea lortzen dute behargineko, urtero. 2020. urterako, AEBetako enpresen %45ek BYOD baliatuko dute maila batean edo bestean, Gartner aholkularitzaren arabera.\n6. Baina zer dio legeak hemen? Ez du muga argirik jartzen langileek bere gailuak lanerako erabiltzearen inguruan, justiziak kasu gutxi aztertu behar izan dituelako orain arte. Hala ere, deskonexio digitalerako arautegiak iradokitzen du zenbait praktika ez liratekeela legezkoak izango.\n7. Eta Espainiako justiziak ez du kasu bat bera ere aztertu? Bai, eta sona handikoena da Telepizzarena. Enpresa horrek kontratuan jaso zuen langileek beren gailuak erabili behar zituztela aplikazio bat jaitsi eta geokokatuak egon zitezen. Epaitegiek kontratuaren klausula hori kentzera behartu zuen, kontratuak argi esaten baitzuen langileak bere sakelakoan aplikazioa jaisteari uko eginez gero kaleratua izango zela.\n8. A ze masa Telepizzarena, ezta? Bai, gogorra benetan, baina ez pentsa, batzuk masa sotilagoarekin egin dezakete bekatu beren langileekin.\n9. Zer esan nahi duzu? Helbide elektroniko bat eskatzea langileari edo haren telefono zenbakia, hori ere BYOD izan daitekeela, eta Espainiako Auzitegi Gorenak ebatzi duela langileak bere oniritzia eman behar duela.\n10. Zergatik? Arriskua dagoelako lanaldia behar bezala ez pagatzeko, bizitzaren eta lanaren arteko kontziliazioa oztopatzeko, sakelakoan nahasten baitira biak, eta lan osasuneko arazo bat sor daitekeelako: teknoestresa.


Azkonar eztijale - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Mellivora capensis» orritik birbideratua)\nGeneroa Mellivora (en)\nEspeziea Mellivora capensis\nAzkonar eztijalea (Mellivora capensis) Mellivora generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Mustelinae azpifamilia eta Mustelidae familian sailkatuta dago.\n4.5 Jariatu kirastuna\n4.6 Pozoiari immunea\n7 Argazki Bilduma\nAfrikako ipar-ekialdean izan ezik kontinente zaharreko luze-zabalera guztitik hedatzen da, baita Ekialde Hurbila eta Indiatik ere.\nBuztana barne 80 cm luze izan ohi da eta 30 cm garai. Arrek 14 kg pisatu ohi dute eta emeak txikiagoak izaki ez dira 9 kg-ra heltzen.\nBeltz kolorekoak dira gorputzaren erdialdetik behera eta txuri zein grisa kolorekoak erdialdetik gora. Hatzapar oso luze eta trinkoak dauzkate, 2,5 cm-ra irits daitezkenak eta hozkada berekizi indartsua.\nBelarriak txikiak ditu, borrokarako diseinu berezia. Gorputza luzea eta sendoa da. Uzkia alderantzikagarria daukate, mehatxatuak ikusten direnean kirats jasanezina botatzeko gai izanez.\nUgaztun txiki zein ertainak, hegaztiak, intsektuak zein narrastiak ehizatzen ohi ditu. Narrastien artean beraien harrapakin gogokoenak sugeak dira, beraien elikaduraren batezbesteko oso altua izaki. Berdin du sugerik pozoitsuena izatea ala pitoi indartsua, azkonar eztijalearen parean baldin badaude bere menuan sartuko dira. Dortokak ere jaten ditu, beraien hozkada eta agin indartsuez baliatuz erraz apur ditzakete dortoken oskolak, berdin du hauen tamaina ala gogortasuna.\nIntsektuen artean ehizatuenak eskorpioiak eta erleak dira, nahiz eta erleez baino beraien larba proteinadunez eta eztiaz gehinbat elikatzen diren (hortik bere izena). Erlauntz bat ikusten dutenean goitik-behera txikitzen dute erleen ziztadez gehiegi arduratu gabe. 300 ziztada baino gehiago jasan ditzake. Belarrietan kanpoko mintz berezi bat dute belarriak itxi eta babesteko erlauntzak erasotzen dituztenean.\nHorretaz gain, sarraskijaleak eta sustrai zein fruitujaleak ere dira. Bere menua fruituekin betetzen du, orojaleen antzera. Eta sarraskien kasuan, maiz beste harrapariek ehizatutako harrapakinak indarrez lapurtzen ditu, azeriei, txakalei, serbalei, karalakei edota mustelido txikiagoei.\nAzkonar eztijaleak gainontzeko mustelidoen indar desproportzionala eta ikaragarria zein kemen berdinduezina du. Bere lehengusu jatuna bezala, azkonar eztijalea ere famatua eta ezaguna da bera baino handiagoak diren animalien kontra egiteko beldurrik gabe.\nAfrika osoan, azkonar eztijalea lehoien eta hiena taldeen erasoengandik bizirik atera daitekeen animalia bakarra izateaz harro ibil daiteke. Oso animalia kementsuak dira eta ez dago Afrika osoan beraiek izutu ditzakeen animaliarik, lehoia deitu ala bufaloa deitu.\nDokumentatua dago zelan egiten dieten aurre lehoi, hiena talde, likaon talde, lehoinabar, zebra, bufalo, jirafa eta abarrei bere bizitza arriskuan ikusten badute.\nMustelido honek egunero erakusten duen kemena eta kuraia dela eta, munduko errekord guinessean ageri da planetako animalia kementsuena bezala, baita munduko oldarkorren postuan ere.\nIndarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMustelido guztiek partekatzen duten aparteko indarra du azkonar eztijaleak. Deigarria eta aipagarria da nola 14 kg-ko animaliak izaki, ez dituzten harrapari natural zuzen askorik. Noizbehinka, eta beste harrapakinak ez badaude, lehoinabarrek, lehoiek eta hiena taldeek ehiza ditzakete, baina azkonar eztijalea ez dago haien menuaren goiko postuetan ez eta gutxiagorik ere. Normalean harrapari handi guztiek bakean uzten dute animalia hau, denek baitakite zeren kapaz diren eta zein trebeak diren borrokarako.\nFrogatua eta dokumentatua dago zelan oso kapaz diren beraien tamaina berdineko serbalak arazo handiegirik gabe hilktzeko, baita arrano handiak hiltzeko ere. Hauxe "NatGeo wild"-en azkonar eztijale kume bat salbatu eta bere animali basatien errekuperazio zentruan hezitu zuen arduradunak baieztatu zuen. Esan zuen nola behin azkonar eztijaleak, lurrean zulo bat eginez, serbalen eremura sartu eta bertan zeuden felido guztiak hil zituen, baita arrano baten eremuan sartu ostean hau arrapatu eta hil zorian utzi. Dokumental horretan ere bai aipatzen da, nola oilo ia guztiak hil eta jan ez ezik, lehoien eremura ere sartu zen hauei erasotzeko. Kasu honetan emaitza ezberdina izan zen, lehoi baten aurpegia zauritzea lortu bazuen ere azkonar eztijalea hil zorian eta larriki zauriturik suertatu zen (sendatzea eta errekuperatzea lortu zen zentroko arduradunen artatzearen eskutik). Tamaina txikiko animaliak izan arren, adibide honek hauen kemena eta indarra erakusteko balio beharko liguke.\nHozkada[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBere lehengusua den jatunak baino hortz nabarmen txikiagoak izanda ere (baita proportzioz ere), azkonar eztijalearen hozkada oso boteretsua da, jatunaren parekoa proportzioz, eta beraz, kiloz kilo munduko indartsuenetarikoa.\nAzkonar eztijaleek osorik edo ahal den osorik jaten dituzte beraien harrapakinak, hezur gogorrak eta hatzaparrak barne, baita dortoken oskol gogorra ere. Hozkada indartsu batek zauri nabarmena eragin dezake, eta ondo dakite hori Afrikako zenbait animalik.\nAnimalia askoz ere handiagoen aurka, genitaletan egiten ohi dute eraso, eta frogatuta dago zelan zikiratuak izan diren bufalo afrikarrak animalia hauen erasoen ondorioz. Zonaldeko tribuek diote gizakiak ere zikiratu dituztela noizbait.\nAtzaparrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAtzapar zinez luzeak dituzte, 2,5 cm-ra ailega daitezkenak. Lur-zorua zulotzeko eta erlauntzak txikitzeko oso baliagarriak dira. Baita zuhaitzetara igotzeko eta baita defentsarako ere. Atzaparrez eginiko kolpe batek zauri nabarmenak eragin ditzake.\nLarruazala[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLarruazal indartsua, errestintentea eta soltea daukate. Ezaugarri hau mustelido guztiek partekatzen dute, baina azkonar eztijaleak bereziki erresistentea dauka. Matxetekada, labankadak, gezikada eta lantzakada mugatuak jasateko gai da, baita arantzurdearen arantzak jasateko ere. Defentsa oso erabakigarria da lehoien, hienen eta bestelako harrapari handiagoen erasoen aurrean. Harrapari handiagoen aurka borrokatzeko egina dago azkonar eztijalea, harrapari erraldoiez eta ugariez beteriko Afrika arriskutsuan bizirauteko egina.\nErresistentea izateaz gain, larrua soltea dauka (mustelidoetan ohikoa dena baino areagotua), mugikortasun handia emanez atzetik zein edozein aldetik hozkatua, erasotua edo harrapatua bada. Adibidez, atzetik edo aldeetatik harrapatzen bazaio, larrua zinez soltea izanik barrutik buelta emateko gai da, kontraeraso eraginkorra eginez.\nJariatu kirastuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAzken defentsa bezala, uzki alderantzikagarria du, mehatxatua aurkituz gero jariatu kirastuna jaurtitzeko gai dena, mofeten antzera (ez hain garatua). Hau ere beste mustelido batzuekin batera ezaugarri komuna da.\nPozoiari immunea[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAzkonar eztijalea edozein motatako pozoiari immunea da (kantitate mugatuan noski). Beraz, edozein animalia pozoidun ehizatzeko gai da, suge pozoidunak bere ehiza gogokoenetarikoa izaki.\nImmunitate hori txikitatik garatzen du mota guztietako intsektu eta animalia txiki pozoitsuak janez eta pairatuz. Urteen poderioz antigorputz naturalak garatzen ditu, eta heldua denean, elefante bat hil zezakeen tamainako pozoi kantitatea jasan dezake.\nAzkonar eztijaleak 12 azpiespezie ditu:\nHain da indartsua eta erresistentea azkonar eztijalearen larruazala ezen Hego Afrikako armadak bere ejertzitoko ibilgailu blindatu bereziei Ratel izena jarri zieten, Ratel edo azkonar eztijalearen erresistentziaren omenez.\nHego Afrikako armadako Ratel ibilgailu blindatua\n↑ Schreber. (1776). in: 18. 3 Die Säugethiere, pl. 125; see also text 3(26):450 or..\n'Mellivora capensis' espezieari buruzko informazioa Mammals of The World datubasean\nEspezieak: Mellivora capensis\n1776. urtean deskribatutako taxoiak\nOrriaren azken aldaketa: 12 martxoa 2020, 13:11.


LIFE IP Urban Klima 2050 eta LIFE IP NAdapta-CC proiektuek beren esperientziak partekatu dituzte bigarren lan-saioan, sinergiak ezartzeko\nBileran zehar, lortutako aurrerapenak azaldu dituzte bi taldeek, bai eta Euskadin eta Nafarroan klima-aldaketaren erronkari aurre egiteko aurreikusitako ekintzetan aurkitutako zailtasunak eta konponbideak ere.\nEuskadiko eta Nafarroako klima-ekintzako bi proiektu handiek, LIFE IP Urban Klima 2050ek eta LIFE IP NAdapta-CCk bigarren lan-saio bat egin dute uztailaren 21ean, asteazkenez, joan den irailean egindakoaren ondoren, esperientziak partekatzeko eta klima-aldaketak bi erkidegoetan duen erronkan sinergiak sortzeko.\nOnline bilera batean, bi taldeek lantzen dituzten lan-arloetan lortutako aurrerapenak partekatu dituzte. Gainera, saioak balio izan du bai aurreikusitako ekintzen garapenean izan dituzten zailtasunak partekatzeko, bai lan-urte hauetan martxan jarri diren konponbideak azaltzeko ere.\nBestalde, proiektuak koordinatzeko lantaldeek lankidetza- eta sinergia-alderdiak adostu dituzte, hala nola klima-ekintzari lotutako finantzaketa gehigarria bilatzean edo bektore infekziosoekin lotutako ekintzan, klima-aldaketaren ondorioz arriskutsuagoak izango direnak, eta, azkenik, networking-eko ekitaldi bat definitu dute 2022rako.\nUrban Klima 2050, datozen urteetarako klima-ekintzarako proiekturik handiena\nEuskadiko klima-ekintzarako proiekturik handienak euskal lurraldea eraldatuko du 2019-2025 aldian, klima-aldaketa arintzeko eta klima-aldaketara moldatzeko 40 ekintza koordinatuz, euskal geografiaren hiru eremutan: kostaldeetan, ibai-arroetan eta hiriguneetan. Ekonomia Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailaren Ihobe sozietate publikoa da buru. Hogei bat erakunderekin batera lan egiten du, eta horien artean daude Eusko Jaurlaritzako beste bi arlo (Osasun Saila eta Portu eta Itsas Gaietako Zuzendaritza), hiru foru-aldundiak, Bilbo, Gasteiz, Donostia, Bakio, Bermeo, Gernika-Lumo eta Zarauzko udalak, Eusko Jaurlaritzaren bi sozietate publiko (EEE eta URA), bai eta teknologia- eta ikerketa-zentroak ere (AZTI, BC3, Neiker, Tecnalia eta Tecnun) eta Naturklima fundazioa.\n19,8 milioi euroko aurrekontuaz hornitua, KLIMA 2050 Euskadiko Klima Aldaketaren Estrategiaren hedapen eraginkorra erraztuko du.\nNAdapta, Nafarroan klima-aldaketaren aurkako erresilientzia areagotzeko proiektu bat\nLIFE IP NAdapta-CC proiektuaren helburu nagusia da Nafarroako Foru Komunitatean klima-aldaketaren aurkako erresilientzia handitzea, sektoreartekotasunaren eta epe luzeko jasangarritasunaren bidetik, eta sareetan parte hartzea eta lan egitea, HCCN-KLINa Klima Aldaketari aurre egiteko Ibilbide Orrian jasotako ekintza guztiak martxan jartzen lagunduz.\n15.500.000 euro-tik gorako aurrekontuarekin, Nafarroako proiektua 2017an hasi zen, eta 2025era arte luzatuko da, arlo tematiko hauetan egingo diren jarduerekin: monitorizazioa, ura, basoak, nekazaritza eta abeltzaintza, osasuna, azpiegiturak eta lurralde-plangintza, ikuspegi multisektorial eta estrategikoarekin, HCCN-KLINa Klima Aldaketari aurre egiteko Ibilbide Orriaren helburuekin duen loturagatik, eta HCCN - KLINan jasotako ekintzen osagarri diren neurriak garatzearekin, neurri horiek garatzeko funtsak mobilizatzearekin eta Klima-aldaketa Nafarroako Gobernuko politika guztietan sartzearekin.\nProiektua Nafarroako Gobernuko Ekonomia Zirkularraren eta Klima Aldaketaren Zerbitzuak koordinatzen du, Landa Garapen eta Ingurumen Sailekoak (DRyMA), eta honako hauek ditu bazkide: DRyMA bera, Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lanerako Institutua (ISPLN) Osasun Sailaren mendekoa, Nafarroako Unibertsitate Publikoa (UPNA) eta lau sozietate publiko: Nafarroako Ingurumen Kudeaketa (GAN-NIK), Nekazaritzako Elikagaien Teknologia eta Azpiegituren Nafarroako Institutua (INTIA), Nafarroako Lurzoru eta Etxebizitza (NASUVINSA) eta Nafarroako Toki Azpiegiturak (NILSA), Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuaren eta Lurralde Antolamenduko, Etxebizitzako, Paisaiako eta Proiektu Estrategikoetako eta Lurralde Kohesioko Departamentuaren mendekoak.


Kataluniako hauteskundeak 2017ko abenduak 21: kanpaina abenduaren 5ean hasiko da | Berriak Politika | EiTB\nKataluniako hauteskundeak 2017ko abenduak 21: kanpaina abenduaren 5ean hasiko da\nAldebakarreko independentzia aldarrikapenak eta Espainiako Konstituzioko 155. artikuluaren aplikazioak markatuko dute prozesua.\nParlamenteko artxiboko argazkia\n'PPri emandako botoak soilik duela helmuga garbia' azpimarratu du Rajoyk\nKataluniako abenduaren 21eko hauteskunde kanpaina datorren asteartean, abenduaren 5ean, abiatuko da. Carles Puigdemonten Gobernuak bultzatutako aldebakarreko independentzia adierazpenak eta Espainiako Konstituzioaren 155. artikuluaren aplikazioak markatuko dute prozesua.\nAlderdi guztiek ezohizkotzat jo dituzte hauteskundeak. Izan ere, ez ditu Generalitateko presidenteak deitu, ohikoa den moduan, Espainiako Gobernuko presidenteak baizik. Konstituzioaren 155. artikuluaren aplikazioaren baitan egin zuen deialdia.\nRajoyk urriaren 28an honako neurri hauek iragarri zituen: Kataluniako Parlamentuaren desegitea, hauteskundeen deialdia, Generalitatearen esku hartzea, Kataluniako ordezkaritzen itxiera, eta Kataluniako Gobernuaren eta Puigdemont presidentearen kargugabetzea. Handik bi egunetara, Bruselara joan zen Puigdemont, gatazka "nazioartean" ezagutarazteko.\nBestalde, zortzi kontseilari ohi eta Oriol Junqueras presidenteordea espetxeratu zituzten, "matxinada" delitua egotzita.\nAbenduaren 21eko hauteskundeek bolada tirabiratsua izan dute aurretik, uda baino lehen Carles Puigdemontek urriaren 1eko independentziari buruzko erreferenduma deitu zuenez gero.\nIrailaren 6an eta 7an, JxSík eta CUPen erreferendumerako legeak onartu zituzten, nahiz eta oposizioko alderdiek eskubideen urraketa salatu zuten. Auzitegi Konstituzionalak, bere aldetik, legez kanpokotzat jo zuen ekimena. Horrenbestez, Guardia Zibilak hainbat miaketa egiten hasi zen.\nIrailaren 20an, Guardia Zibilak zenbait kontseilaritza ikuskatu eta Kataluniako Gobernuko 14 goi-agintari atxilotu zituen. Horren ondorioz, milaka pertsona bildu ziren Ekonomia Kontseilaritzaren egoitzaren aurrean protesta egiteko. Auzitegi Nazionalak protesta horiek ikertu zituen, "sedizio" delitu gisa. Ondoren, Carmen Lamela epaileak ANC eta Omniùm Cultural erakundeetako presidenteak, Jordi Sànchez eta Jordi Cuixart, espetxeratzea erabaki zuen.\nAzkenik, urriaren 1eko erreferenduma egin zuten. Liskarrak izan ziren poliziaren eta bozkatzera joan zen jendearen artean. Kataluniako Gobernuaren arabera, ehunka pertsona zauritu ziren.\n2,2 milioi boto zenbatuta (% 90 baiezkoak), Puigdemontek ontzat eman zuen emaitza. Hala, Katalunia estatu independiente bilakatzeko "herriaren nahia" bere gain hartu zuen. Parlamentuan independentzia onartu zuen arren, berehala "bertan behera utzi" zuen, Espainiako Gobernuarekin elkarrizketa abiatzea proposatzeko.\nAzken orduan enpresari kataluniarrak eta Iñigo Urkullu lehendakaria bi gobernuen arteko bitartekotza egiten saiatu ziren Puigdemontek berak hauteskundeak dei zitzan. Urriaren 26an ia urratsa eman zuen arren, Generalitateko presidente ohiak atzera egin zuen.\nBiharamunean, urriaren 27an, aldebakarreko independentzia aldarrikatu zuten Kataluniako Parlamentuan, JxSí eta CUPen babesarekin. Aldi berean, Espainiako Senatuak 155. artikuluaren aplikazioa onartu zuen, PP, PSOE eta Ciudadanos alderdien baiezko botoei esker.


IEB11ren jarraipena twitter bidez – UEU365\nUEUko Informatika Sailak 2 urtetik behin antolatzen duen Informatikari Euskaldunen Bilkura da IEB. Edizio honetako gai nagusia gizarte sareak dira, eta zer egokiago egun osoko hitzaldi eta solasaldien berri twitter bidez ematea baino! Gure helburua, entzule gisa joan ezin dutenei bertan gertatzen dena kontatzea izango da. Horretarako, hainbat bide jorratuko ditugu.\nIEB bihar, maiatzak 12an, Donostiako Teknologi Elkartegiko Eraikin Nagusian (Miramon) ospatuko den bilkura dugu. Goizeko 9:00etan zabalduko ditu ateak jardunaldien aurkezpenarekin. Sarrera hau UEUko zuzendaria den Karmele Artetxek egingo du.\n9:15ean hitzaldi saioei emango zaie hasiera. Atsedenaldira arte, hau da, 11:15ak arte lau hitzaldi egongo dira. Bertan aditzera eramaten diren ideiarik interesgarrienak, gertaerak, anekdotak, … ueu_orokorra twitterraren bidez zabalduko ditugu.\nAtsedenaldiaren ostean, 11:45etan, “Komunikazioak” deritzon 3 saio paralelo egongo dira. Ondorioz, ADI twitter zaleak! Izan ere, hiru twitter kontu ezberdinen bidez zabalduko ditugu mezuak! Horrela, lehenengo saioko kontaketa Ingumakeriak twitterrak egingo du. Bigarren saioko jarraipena aldiz ueu_orokorra kontutik egingo da. Eta azkenik, hirugarrengoan, kolaboratzaile baten laguntza izango dugu; Joseba Martos informatikariarena alegia. Azken saio honetan hizlari moduan ere egongo da guifi.net plataformaz hitz eginez, baina entzule gisa dagoenean bere twitter kontuarekin saio horretan gertatzen dena kontatuko du. Jarraipena egiteko hau da bere twitter kontua: http://twitter.com/#!/josebamartos\nSaio paralelo hauek 13:45etan amaitzen dira. Ondoren bazkaria dator eta 15:45etan “sarea josten” ekitaldia egongo da. Arratsaldeko 17:30etan amaiera emango zaio bilkurari eta hemendik bi urtera arte agur esango dugu. Hitzaldi eta hizlarien inguruko informazio zehatza nahi baduzue IEBko blogean begiratu!


euskal apaizen matxinadaren oroitza — Euskara\neuskal apaizen matxinadaren oroitza\nJoan den azaroan 50 urte bete ziren 60 bat euskal apaiz Derioko apaiztegian sartu eta han itxialdia egin zutenetik frankismoaren kontra protesta egiteko. Euskal abadeen mugimenduaren historia aberatsaren beste atal bat izan zen hura, geroago Zamorako espetxean segida izango zuena.\nOrduko protagonistetako batzuk. Ezkerretik, zutik, Josu Barandika, Xabier Amuriza, Martin Orbe, Josu Naberan, Juan Mari Arregi, Angel Zelaieta eta Alberto Gabikagogeaskoa; makurturik, Juan Mari Zulaika eta Jose Antonio Zabala. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU\nSeguru asko, euskal apaizek 60ko hamarkadan abiarazitako mugimendua da frankismoaren kontrako borrokaren historian pasarterik berezienetako bat. Hura gabe, nekez uler daiteke urte haietan Euskal Herriko panorama politiko, sozial eta kulturala inarrosi zuen olatua. Mugimendu hark utzitako lorratz sakona oso bizirik egon zen trantsizioaren garaian eta ondoko urteetan, baina, gero, memoriaren auzietan askotan gertatzen den legez, belaunaldien arteko etena suertatu zen, eta Franco hil ostean jaiotako euskal herritar askok ez zuten jakiteko modurik izan frankismoaren garaian apaizek gose greba egin zutela erregimenaren kontra, edo Espainiako Estatuak kartzela bat atondu behar izan zuela preso hartutako abadeak atxiki ahal izateko.\nEuskal apaizen epopeia hura itzaletatik atera da azken urteotan. Angel Zelaietak eta Edorta Jimenezek koordinatutako Zamorako apaiz-kartzela. Eliza eta estatuaren presondegia (1968-1976) liburua, 2011n plazaratua, Julen Kaltzadaren Umezurtzen aberria autobiografia (2017), Xabier Amurizak azken urteotan idatzitako eleberriak, bereziki oraindik orain argitaratutako Neska bat leku inposiblean (2018) eta beste lan batzuk balio handikoak izan dira horretarako. Eta, luze gabe, ikus-entzunezkoen atalean ere egongo da ekarpenik ahanzturaren kontrako borroka horretan.\nJoan den azaroan 50 urte bete ziren euskal apaizen matxinada haren atal garrantzitsuenetako bat gertatu zenetik: 60 bat abade Derioko (Bizkaia) apaiztegian sartu eta han itxialdia egin zutenekoa, alegia. Ez zen hura euskal apaizen lehen protesta ekintza; azkena ere ez zen izango, eta, protesta horien ondorioz, frankismoak Zamorako espetxea (Espainia) atondu behar izan zuen preso harturiko apaizak atxikitzeko. Baina Derioko hura mugarri izan zen oldartze prozesu horretan.\nAbadeen mugimendua ezin da ulertu Euskal Herriak 60ko hamarkadan izan zuen suspertze politiko, sozial eta kulturalaren testuingurutik kanpo: lehenengo ikastolak, Ez Dok Amairu mugimendua, kooperatibak, ETAren jardueraren sendotzea, Elizaren abaroan sorturiko Herri Gaztedi taldeak eta abar. Frankismoak ezarritako giro itogarriari buru eginez, susperraldi hark hamaika arlo izan zituen, eta, herri askotan, apaizak, batzuk behintzat, ez ziren oldartze kolektibo horretatik aparte ibili.\nJosu Barandika izan zen apaiz horietako bat. Dioenez, apaiz belaunaldi hura «etxean eta herrian entzun eta ikusitakoaren lekuko» izan zen, eta apaiztegitik atera eta herrietan jardunean hasi orduko engaiatu ziren gainerako herrikideen borrokan: «Herritarrak ginen, gazteak, hogei urte lehenago suntsitutako herri baten semeak, herri biziberritzearen hastapen haiekin sentiberak. Hainbat arlotan zapaltzen gintuztelako kontzientzia osoa genuen».\nBaina, era berean, abadeak ere baziren. «Elizak indar eta eragin handia zuen herriaren aurrean; kasu honetan, txarrerako. Eliza diktaduraren menpe zegoen, eta haren babesa zen. Horren guztiaren eraginez, abadeok saiatu ginen gure sen guztia jartzen zapalduen alde. Herritarrak izanda, Elizaren sinergiaz baliatu ginen».\n1960koa da 339 apaizek sinatutako lehenengo eskutitza, torturak, zapalkuntza egoera eta Elizak diktadurari emandako babesa salatzen zuena, baina mugimendua asko azkartu zen 1968tik aurrera —abagune politikoa ere azkartzen zihoan neurri berean—. Uda partean, apaizek birritan okupatu zituzten Bilboko gotzaindegiko bulegoak, eta ordurako mugimenduak izena ere bazuen: Gogor edo Gogortasuna taldea —lehenengo izena ezagunagoa izan zen herritarren artean—, haien leloa Gogorkeriaren aurka, gogortasuna zelako.\nMugimendua osatzen zuten apaizek bilera batzuk izan zituzten Bilboko Gotzaintzako ordezkariekin, baina laster ikusi zuten ezinezkoa zela jarrerak hurbiltzea: apaizek frankismoarekin zuten lotura leporatzen zioten Elizaren agintariei, eta horien erantzun bakarra zen «obedientzia» eta «politika egiteari uzteko» eskatzea.\nHoriek horrela, eta kalean jazarpenak, atxiloketek eta torturek etenik ez zutela ikusita, «urrats gogorragoa» egitea erabaki zuten apaizek, «oihartzun handikoa» izango zena. Barandikaren hitzetan, «bozgorailu indartsu bat behar genuen, egonkorra, batzar iraunkor eta eraginkorra egiteko aukera emango ziguna». Eta Derioko apaiztegia hartzea eta han irautea pentsatu zuten.\nAzaroaren 4an, 60 apaiz inguru sartu ziren apaiztegian, 16:00etan. Apaiz bakoitzak mila pezeta eraman behar zituen han egotearen gastuei aurre egiteko: horregatik, 4-4-1.000 operazioa izena jarri zioten hari.\nLehenago, lantaldeak eratuak zituzten, itxialdiak ekarriko zituen zereginak banatze aldera: apaiztegiko arduradunekin hitz egin behar zuen taldea —bertako ikasle zein irakasleei ahalik eta trabarik txikiena sorrarazteko helburuz—, komunikazioaz arduratuko zena, Vatikanora bidali beharreko agiria idatzi behar zuena, jatekoez eta gainerakoez arduratuko zena, eta abar. Poliziak apaiztegia inguratu arren, ezin izan zuten protesta oztopatu.\nHala ere, itxialdia prestatzen ibilitako guztiak ez ziren lehenengo momentutik sartu apaiztegian, beste lan batzuk ere egin behar zirelako. Barandikak dioenez, «beldur ginen Polizia oldartuko ote zitzaigun, eta, badaezpada, azkar ibiltzea erabaki genuen». Barandika bera eta Juan Mari Arregi Lapurdira joan ziren —lehenago Piarres Xarritonekin adostu bezala—, eta hurrengo egunean Europako hedabide askoren arreta erakarri zuen prentsaurrekoa egin zuten, Angelun (Lapurdi). Arregi bera eta Martin Olazar Vatikanora ere joan ziren, Paulo VI.a aita santuari ekinbidearen arrazoiak azaltzen zituen gutuna ematen saiatzera. Itxialdiak iraun zuen bitartean, Erromarako beste bidaia bat egin zuten, orduan Martin Orbe ordezkari zela.\nEliza ofizialaren erantzuna berehala iritsi zen: Pablo Gurpide gotzainak suspensio a divinis ezarri zien itxialdian parte hartu zuten abade guztiei: hots, apaiz gisa jardutea galarazi egin zien. Gurpide handik gutxira hil zen, azaroaren 18an, artean apaizak Derion zeudela. Horrek bide eman zion orduko prentsa frankistari argitaratzeko «abade traidoreek apezpikuari nahigabea emanda hil» egin zutela. Santanderko (Espainia) gotzain Jose Maria Zirarda administratzaile apostoliko izendatu zuten behin-behinean, eta hura saiatu zen protestari amaiera ematen Gurpidek jarritako zigorra kenduz, baina arrakasta handirik gabe.\nAzaroaren 26 aldera bukatu zen itxialdia. Barandikak dioenez, «hura ez zen amorea ematea izan, baina ikusi genuen han jarraituta ez genuela zereginik, eta lortu genuela gure borroka eta salaketa mahai gainean jartzea».\nHorrekin amaitu zen itxialdia, baina ez apaiz antifrankisten matxinada. Hurrengo hilabeteetan errepresioa gogortu egin zen, eta gogorkeriaren aurka, apaizen erantzunaren gogortasuna ere neurri berean areagotuz joan zen. 1969ko maiatzean, Derioko ekintzan parte hartutako bost apaizek —Nikolas Telleriak, Alberto Gabikagogeaskoak, Josu Naberanek, Julen Kaltzadak eta Xabier Amurizak— Bilboko Gotzaindegiko bulegoak hartu zituzten, han gose greba egiteko asmoz; poliziak atxilotu, auzitegi militar baten aurrera eraman, eta Zamorako espetxera bidali zituzten.\nApaizak atxikitzeko kartzela bereziarena ez zen kontu berria —Gabikagogeaskoak inauguratu zuen, 1968ko uztailean estreinako aldiz espetxeratu zutenean—, baina esan daiteke bost apaiz horien espetxeratzearekin hasi zela abade matxinoaren epopeiaren beste kapitulu bat: Zamorako kartzelarena, 1976ra arte iraun zuena —Kalzada izan zen kartzela uzten azkena— eta hainbat pasadizo gogoangarri utziko zuena, porrot egindako ihesaldia barne.\nItxialdia edo okupazioa\n«Nik beti esan dut hura Derioko itxialdia izan zela, baina aurrekoan lagun batek esan zidan, itxialdia baino gehiago, hura okupazioa izan zela, eta konbentzitu ninduen, nahiz eta badakidan denak ez daudela ados horrekin», esan du Juan Mari Zulaikak. «Okupazio edo espetxealdiaren arrazoia izan zen batu egin ginela herriko borrokarekin, herriko borrokan sartu ginen, eta horretan parte hartu genuen; eta ondorioak sufritu behar izan genituen».\nOkupazioa zein itxialdia izan, Deriokoak beste opari eder bat utzi zuen: Gogor izeneko diskoa. «Diskoaren ideia ez zen itxialdian bertan sortu, han beste buruhauste batzuekin genbiltzalako», azaldu du Xabier Amurizak, «baina amaitu zenean pentsatu genuen ondo egongo zela testimonio moduko bat uztea».\nZornotzako (Bizkaia) karmeldarren komentuan grabatu zuten, modu klandestinoan, Jose Antonio Retolazaren laguntzaz. Diskoaren abestiak meza baten moduan egituratuta daude, «mezako pasarte liturgikoak, baina gure edukiekin atonduak», eta, horiekin batera, garai hartan ezagun bilakatzen ari ziren protesta kantu batzuk ere sartu zituzten.\nDiskoa Ipar Euskal Herrian argitaratu zen, eta modu klandestinoan Hego Euskal Herrian banatu. Eleiza pobrea, Iltzalle bat bezela, Egun da Santimamiña, Iñok nai ba'dau eta beste kantu batzuk oso ezagunak izan ziren garai hartan Euskal Herriko bazter askotan, eta Derion izandako protesta haren lekukotza ederra utzi zuten gerorako.\nMaluta Films ekoiztetxea ere ari da lekukotza bildu nahian; kasu honetan, Zamorako espetxeaz eta ikus-entzunezkoen arloan. Dokumental bat ari dira egiten, behin-behinean Zutik daukagu arbola izenburua duena, eta oraindik dokumentazio fasean dagoena. Datorren urtean ikusgai egotea espero dute.\n«Historiaren pasarte hau ez da oso ezaguna», esan du Malutako Ritxi Lizartzak. «Dudarik gabe, belaunaldien artean gertatu da eten bat, eta horrek ekarri du gaur egungo gazteek honen berririk ez izatea».


Aldundiak eta Vicomtech zentroak etorkizuneko beren proiektuak kontrastatu dituzte - Artikulua - Gipuzkoa ETORKIZUNA ORAIN\nAldundiak eta Vicomtech zentroak etorkizuneko beren proiektuak kontrastatu dituzte\nImanol Lasa diputatuak bilera bat egin du zentroko arduradunekin, eta adimen artifiziala azpimarratu du, “eremu estrategiko” gisa.\nForu Aldundiak bilera bat egin du adimen artifizialeko nahiz ikus-konputazio eta interakzioko teknologietan espezializatutako Vicomtech zentro teknologikoaren arduradunekin, zentroak Miramonen dituen instalazioetan. Ekonomia Sustapeneko, Turismoko eta Landa Inguruneko Departamentuko diputatu Imanol Lasari, Berrikuntzako zuzendari Jon Gurrutxagari eta Sustapen Ekonomikoko zuzendari Iker Estensorori harrera egin diete Vicomtech zentroko zuzendari nagusi Julián Flórezek, Transferentzia Teknologikorako zuzendari Gorka Marcosek, eta Sustapen Ekonomikoko eta Garapen Instituzionaleko zuzendari Maria Teresa Linazak.\nBisitan, lehen eskutik ezagutu ahal izan dituzte Vicomtech-ek adimen artifizialaren arloan dituen apustua eta nazioarteko zein estatu mailako posizionamendua, zenbait sektoreri aplikatuta, hala nola automozioa, industria, osasuna, hizkuntzaren teknologiak, eta segurtasuna. Vicomtech-en apustu horri esker, ikerketa-ekosistema bat sortu da adimen artifizialaren inguruan. Gainera, zentroko ikertzaileen eskutik, teknologia horiek enpresetara transferitzearen inguruko kasu errealak ezagutu dituzte, eta egiaztatu dute nola Gipuzkoako enpresa batzuek, tamaina eta digitalizazio maila desberdinetakoek, beren prozesuak eta produktuak hobetu dituzten, merkatuan duten lehiakortasuna sendotuz.\nBilera sartzen da Foru Aldundia legealdiaren hasieratik Gipuzkoako ekonomia-ehuneko hainbat eragilerekin izaten ari den harremanen barruan: enpresak, garapen agentziak, ekintzaileak, talentua, unibertsitateak, eta ikerketarekin nahiz teknologia aurreratuekin zerikusia duten zentroak. Horri dagokionez, Lasak esan duenaren arabera, Vicomtech bezalako zentroen lanak eta talentuak “palanka giltzarri bat osatzen dute gure enpresa-ehuna eraldatu eta hobetzeko, apustu eginda etorkizunik handiena eta kalitatezko enplegua sortzeko gaitasunik handiena duten sektore ekonomikoen alde, eta miatuta digitalizazioak eta teknologia berriek zabaltzen dituzten aukerak”.\nHala, diputatuak lehentasun bat jarri dio bere buruari, hau da, lurraldeko ikerketa-zentroekiko lankidetza areagotzea, zenbait ekintzaren bitartez; esaterako, Gipuzkoako Zientzia eta Teknologia Sareari lagunduz. Vicomtech-en kasuan, programa horren barruan, proiektu hauek abiatu ziren 2019an, lurraldeko enpresetako I+G unitateekin elkarlanean: ‘Hidra’, osasunari buruzko informazio analisiari lotua; ‘Perseus’, prebentziozko zerbitzuak inplementatzeko datu handien erabilerari lotua (big data); eta Vicomtech-eko I+Gko 5G TESTBED proiektua, fabrikazio aurreraturakoa.\nLasak amaieran iragarri du estrategia bat abiatuko dutela adimen artifiziala Gipuzkoan bultzatzeko, “jauzi kualitatibo bat ematearren arlo horretan”. Etorkizuna Eraikiz dinamikaren barruan jasotako 24 proiektu esperimental berrietako bat gai horri buruzkoa izango da.