2019-03-29 // (C)politika // Iruzkinik ez\n2019-03-15 // (A)iruzkin literarioak // Iruzkinik ez\n2019-02-27 // Musika, Zinema // Iruzkin bat\nLucy Boynton (Mary Austin, Mercuryren neskalagunaren rola jokatzen duena) eta Rami Malek, Oscar sarien gauean. Argazkia: Frazer Harrison (AFP).\nFilm biografiko dramatikoa.\nZuzendariak: Bryan Singer eta Dexter Flecther.\nAktore nagusia: Rami Malek.\nFredy Mercuryren biografia.\nOscar sari gehien irabazi duen filma da Bohemian Rhapsody. Rami Malek-ek jokatzen du Freddie Mercury Queen taldeko burua eta abeslari nagusiaren rola. Muntatze, soinu muntaketa eta soinu nahasketa sariak ere irabazi ditu filmak .\nAEBetan ekoiztua da filma. Txartel bisita berebizikoa: Hollywoodeko kumea izatea. Beste bi film nabarmendu dira Oscar sarietan: Peter Farreleyren Green Book, film onenaren saria, eta Alfonsoren Roma. Hiruna sari jaso dituzte. Zineman adituek eta kritikan zailduek diotenez, The Favourite eta Roma dira zortzi finalisten artean film onenak.\nBohemian Rhapsody baino ez dut ikusi. Ustekabean harrapatu ninduen, Oscar sarien gauaren bezperan. Ez dago film bat ikusteko baino aurrekari hoberik. Hamabost minutu lehenago ez nekien pantailan aurrean egongo nintzenik. “Joan zaitezte, oso ‘polita’ da”. Horixe eman zidaten gomendioa.\nZinematokian 60 urte inguruko jendea geunden, aretoa betegabe ere, multzo polita, 200 lagun inguru. Queen taldearen jarraitzaileak, pentsu dut, edo haren musikaren ezaguleak. Ni, ez bata ez bestea.\nBohemian Rhapsody, gaztelaniaz entzunda, hauxe nire epaia: Bodrioa. Zer da zinema? Arren, nire inguru kritikarien epaia behar dut, Begoña del Teso edota Gontzal Agotearena, esaterako.\nNik ez nuen Freddie Mercury ezagutu, demagun Jim Morrison beste –Morrison miretsiko nuela pentsu dut gaztetxo nintzela–, alabaina, Queen taldeko partaide roletan ari direnen lau kideen artean, kaxkarrena Rami Malek begitandu zitzaidan. Aldiz, beste aktoreak txukun antzean ikusi nituen. Sinesgarriagoak Mercury baino.\nGidoia: nire motzean, txarra baino txarragoa. Gerora, arakatu dut adituek esan dutena, kronologikoki nola landua den filma, hainbat pertsonaiari dagozkion historia eta jokatutako rolak “gezurrezkoak” direla konstatatu ere. Ez datoz errealitaterekin bat. Tira, gidoilariek betetzen dute ekoizleek agintzen dutena eta Hollywoodeko ekoizle nagusia Oscar Dolar da. Eta ezagutzen dut erantzuna: aizu, fikzioa da!\nAdibide bat: Freddie Mercury, artean Queen taldea izango zenaren taldekideengana hurbiltzen da, eta “hutsaren hurrengoa” balitz bezala azaltzen da Mercury musikaria. Musikalki analfabetoa balitz bezala –ez diot nik ukatuko Mercuryri kantari gisa zituen dohain apartekoak–. Ordurako, bost urteko piano eskola edota klaseak jasoa zituen. Baina, badakizue, “heroia” behar du filmak, behar ditu ikusle analfabetoak. Gidoia, Hollywoodeko istorio mengela eta arrosa irents dezagun eraikia da: film zuria! Merengea.\nIkaragarria da pentsatzea gure belaunaldikoek, historia bihurtutako istorioa hori ikusi ostean, “gozatu” dutela. Bistan da, inor ez da bestearen “gustua” epaitzeko nor. Alabaina, edozein dela arte espresioak –liburua, diskoa, eskultura edo filma– , berauk “bestelakatu ez bazaitu”, eskasa da obra.\nBohemian Rhapsody, nire gustuko –eta besteena nirea bezain haizu da, aizu–, mendebaldeko sistema kulturalaren gainbeherakadaren “irla” ederra da. Baina, hara, hori bada zinema, zinemarenak egin du.\nBohemian Rhapsody filmak muntatze, soinu muntaketa eta soinu nahasketa sariak ere irabazi ditu. Bistan da, zinema industriak hamaika aditu eta espezialista “ekoiztu” ditu, inoizko zine efektistena eta mengelena sortzeko.\nIraganean AEBetako presidentea izateko, gutxienez bigarren mailako aktorea izan behar zen: Roland Reagan, kasu. Orain ezta hori ere. Ez da kasualitatea Donald Trump presidente izatea. Roland-engandik Donald-engana. Zalditik astora!\nGaukariaren zainetako odol ibaiak sorterriko errekan du sorburu\n2019-02-15 // (A)iruzkin literarioak // Iruzkinik ez\n“Ni ez naiz hemengoa”, kartzelan idatzi zuen, saio hau berriz, Kuban.\nHabanako unibertsitatean, irakasle lanetan.\n“Bizitzea ez al da oso arriskutsua?”, itaundu digu Habanako gaukaria-k. “Riobaldoren hitzak dira”. Bibliomantzia-tik eskuratutako azken aipua da. Iturri anitzetatik ekarri ohi digun beste ur tanta bat da. Ohiko emaria idazle honen saioetan. Oraingoan, apika, “ni ez naiz hemengoa” berrestera dator, Kubatik heldu dena.\nNi ez naiz hemengoa saioa gogoan. Bizitzea ez al da oso arriskutsua? Sarrionandiaren bestelako liburua da. Inguru erreal batetik ari zaigu lehen aldikoz, Habanatik. Aldi batez, inguruko jende errealak ageri dira literatura genero legez sailkatzen zaila den liburua. Nolanahi den ere, Abisua aitzin-solasean liburuaren jiteaz zuzen eta artez gaztigatu digu autoreak.\nHabanako gaukaria-k bere-bereki so egiten dio bizitzari eta literaturari, asaldatzeko artefaktu bat paratu digu irakurleon eskuetan. Hauxe izaki literatura: “Bizitzearen arriskuaz ohartarazteko jarduera”.\n“Literatura idaztea eta irakurtzea exilio moduko ei da”, dio Kubako iurretar idazleak. Sarrionandiari exilio politikoa iraganeko “kontua” bihurtzen ari ote zaion begitandu zait. Horregatik edo, diot, liburu hau bestelakoa dela bere obran.\nBibliomantzia armairu baitezpadakoa da idazle ororen jardueran, eta Sarrionandiarenean ezinbestekotzat. Nire iruzkin lan honetan, idazlearen Bibliomantzia baliatuko dut tarteka–marteka, betiere modu partzialean eta nire nahien araberan.\nUrtarrileko 1ean abiatu eta maiatzaren 31n finitzen du gaukaria-k lur gaineko –edota hiriko kaletan barreneko– osaturiko entsegua. Etxez etxe, atariz atari, atalez atal, txatalez txatal. Ez alferrik, bibliomantzia baitezpadakoa izan arren, bizitzea ezinbestekoa baita literatura egiteko.\nBibliomantzia: etorkizuna liburuen bitartez igartzeko artea.\nUrtarrilekoak: Bizitzak zentzua izanen du, baldin zentzudunak bagara. Batzuk bestetzuk baino lehenagoa heldu gara, eta beste batzuk beranduago etorriko dira. “Bizitzan ez da ezer hasten ez ezer amaitzen”\nGure ama-aitarekiko izan ginena, deblauki azaleratzen ari da geure seme-alabarenean.\nIrlak daude euria egiten duelako. Irlak mugarik behar ez duen lurraldea da. Kuba, horregatik, eta besteak beste, ez da irla, artxipelagoa da. Kuban baina, ez dago mugarik turistentzat.\n“Literatura ez da inolaz ere albiste pilatze azeleratu eta amaigabea. Literatura iruntzitara egiten da. Idaztea elkartasun proposamena da”. Orain arte halatsu izan da. Egun, alta, tabletak dira bibliomantzia gutiziatsuenak. Etorkizunean, bihar-etzi-damu, literatura gehienbat dinosauro-en bazka izanen da.\nPolitikaren definizioa: Besteen miserien eta pozen ikusmirak sortzen duen sentsazio atsegina.\nOtsailekoak: Idazlea semearekin pasean doa, eta landetako “atramade”-z akordatu da. Semeak: “Zer ardura zaizkit niri, aita, zure ume-denborako atramadak!”. Atramada: Orotariko hiztegian, “ziburu” legez ekarria. Eskoriatzan “zirigu”. Sakana aldean “paxixe” . Zaldibian “arpaso”. Leku eternoa desiratzen diot berba horri. Bibliomantzia-n egon dadin luzaz.\nAsteasuko Joxe Arregi gogoan: “Ez da erraza tortura kontatzea. Intimitate bat da”. Horregatik –edota beste arrazoi askorengatik–, Sarrionandiaren intimitateaz gutxi jakin izan dugu orain arte.\nDependentzia errealagoa da, independentzia baino. Hori agerikoa da politikan eta gure egunero bizitzan, baita politikotzat jotzen ez ditugun espazio intimoetan ere. Etorkizuna irreala da, baina jendea erreala da. Beraz, independentzia erreala bihurtu daiteke.\nBibliomantzia (João Guimarães Rosa): “Munduko inportanteena eta ederrena hauxe da: pertsonak ez daudela amaituta, beti aldatzen ari direla”.\nMartxokoak: “Ezin gara izan mundu guztiaren kontzientzia”. Iraultza sozialistaren –edozein iraultzaren– aldeko akritikoek egiaren erdiaz estaltzen dute gezurraren beste erdia. Kuba ulertzeko bertako gaztelania funtsezkoa da. Botila hitza, berbarako. Botilak nepotismoaren mesedeak dira, jendeak ere botilak dira. Iraultza sozialistaren aurretikoak eta ondokoak dira botilak, giza kondizioari dagozkio botilak. Koherentzia nekez botilatzen da gizabanakorenean.\nBibliomantzia: “Jakintza liburuan egon daiteke, dibertsioa paketean”. Kubatarra eta dibertsioa, elkarren ondoan doazen letrak begitantzen zaizkit. Kolonizatu herriek kolonizatzaileen berezko hizkuntza sortzen dute. Euskara habaneroa ere sortu da joan deneko 40 urteotan. Kuban, hamar zenbakia hamal duzu. Berbarako hau ere.\nPaketea: audiobisualen bilduma, liburuaren ordezkoa.\nDespolitizazioa: “Jende gehiena politikaren esferatik apartatuz joan da”. Euskal Herrian, berriz, politika herritarren zioa izan dadin, herkideak ez ezik, erkideak beharko dira.\n“Turismoa neokolonialismoa da”. Egungo turistok behialako kolonialisten jarraitzaileak gara.\nAutoreak Elixabete, Pilar eta Lurdes izan zituen buru 1977an: Garmendia, Iparragirre eta Auzmendi. Emakumeen paradigma zartatzen hasi ei zen orduan.\nEuskaldunok dependentzia eta heterogeneotasuna seinalatzean ezin gara inozoak izan. Botere egitura globala da, ezin dugu mundu osoaren kontzientzia izan, kudeatu ditzagun –aldez edo kontran– indarrean diren egiturak. “Egitura politikak aldatu nahi dituenak ondo antolatu behar ditu helburuak eta indarrak, aukerak eta baldintzak”. Eduardo Apodakaren Bibliomantzia lagun du autoreak. Konklusioa: Lenin gaurkotu beharra dago.\nHerri eraikuntza: “Egin” ala “izan”: Egin egunkaria izan zena, orain nekez bada ere, Gara/Naiz da. Axioma: “Nazioa ez da zer garen, baizik zer egiten dugun”. Bilakabide arraroa herri eraikuntzarena.\nIraultzaileaz beste zinemazale da saiogilea: Emiliano Zapataren aldekoa, Zine Qua Non. (103.o): Herritarrok politikari zintzoak nahi ditugu, baina, gu ere ez gara halakorik.\nApirilekoak: “Bizitza, barregarria ez balitz, tragikoa litzateke”. Bibliomantzia-n hornitu ez ezik, kaleko Biblia-n hartzen du arnasa gaukaria-k. Kalean galtzeko arriskua dago, bizitzea arriskutsua da, kale batzuk ez dira inoiz amaitzen. Lagunak bai. Idazleak uhartean izan duen idazle lagun bakarraren ibilaldia amaitu da: Daniel Chavarria.\nEpikaz harago, lirikak lagundu du idazlea: bere zainetako odol ibaiak sorterriko errekan du sorburu.\n“Desoreka politikoak oreka demografikoaz konpontzen dira: iraultzaile bakoitzeko hiru polizia”: Iraul ezinean, iraun.\nMaiatzekoak: “Etxean eserita geratu behar zenuen, ipurdia aukitik altxatu gabe” (Bohumil Hrabal). Gaukaria-k hausnarkari dirau. “Biolentziarik gabe dena posible dela, gezur hori bera ere apenas entzuten da ja”. Nazio komunikazio moduan definitzeko beharraz ohartarazi digu gaueko lagun hausnarkariak.\nErakunde gizajaleak: Erakunde guztiak zerbaitetarako antolatzen dira, baina jendearen zerbituan egon beharrean, jendea erakundearen zerbitzuan amaitzen dira ororen buruan.\nItauna: “Nor ez da ba izan erakunde gizajaleren bateko kide?”. Geure harrokeria armatuaz ere ari da idazlea.\nPolitika: Norberaren baitako mamuak uxatu beharrean, erkideak eta herkideak uxatzeko mamua bihurtu da/dugu politika.\nAnartean, literatura paradoxa da. Bibliomantzia: “Ezin gara izan mundu guztiaren kontzientzia”.\nP. S.: Iruzkin hau interesatua da, politika guztiak legez. Liburua Aresek (Arístides E. Hernández) ederto ilustratua da. Asun Garikanok editatua.\nTrantsizioak eta ziklo politikoen aldaketak\n2019-02-12 // (C)politika // Iruzkinik ez\n“Felipe Gonzalez trantsizio garaian. Bere eskutik Espainia NATOn geratu zen, PSOEren aldeko botoekin”.\nPolitikak berezko hizkuntza garatu du Aro Garaikidean; Frantziako Iraultzaren ondoren nagusitzen joan zen sistema demokratikoan. Esaterako, “trantsizioa” hitza usu erabili ohi da. “Ziklo politikoaren aldaketa” trantsizioarekin erlazionatutako kontzeptu bat da. Historiaren bilakaeran hainbat esamoldek berezko zentzua hartu dute politikagintzan.\nEuskaldunon kasuan, Espainiako trantsizioa mugarri adierazgarriena izan da azken 80 urteetako eraldaketa politikoa ulertzeko. 1936ko Gerra Zibilaren ondorioz, herritarrek demokratikoki hautatu zuten II. Errepublika deuseztatua izan zen, Franco jeneralak demokrazia zanpatu zuen eta 40 urteko diktadura ezarri.\n40 urteren ondoren, erregimen frankista higaturik, Monarkia absolutua (1975-1978) ezarri zuten frankistek berek. Ez zen trantsiziorik ez ziklo politikoaren aldaketarik izan, hala ere, trantsizioa demokratikotzat joa izan zen. Europako eta nazioarteko estatu nagusien oniritziarekin “demokrazia” garaitu zen. Monarkia absolutua Monarkia parlamentarioa bilakatu zen trantsizioan.\nAdibidez, Francoren erregimenaren aurka borrokatu zuen PSOEk Espainia Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundetik (NATO/OTAN) ateratzeko kanpaina egin zuen –Espainia 1982ko maiatzaren 30ean sartua zen NATOn–, baita 1982ko urriaren hauteskundeetan NATOtik ateratzeko kanpaina egin zuen. PSOEk irabazi zuen, boterera iristeko bide demokratikoa urratuz. 1986ko urtarrilaren 31n berriz, erreferenduma egin zen Felipe Gonzalezen eskutik, eta Espainia NATOn geratu ere, PSOEren aldeko botoekin. Hego Euskal Herrian, bataz beste, bozemaileen %60k ezezkoa eman zion NATOri.\n30 urte geroago, ETAren ziklo armatua amaitu zenean, hainbat alderdi politikok bigarren trantsizioaren beharra aipatu zuten. NATOn egotearen kontra boza eskatu zuten alderdiak, trantsizioan herrien autodeterminazioaren aldeko ziren alderdi ia beretsuak.\nOrain arte azaldutakoa gauza jakina da. Axioma da. Duela 40 urte, politikaren esparru teorikoan zintzotzat jotzen zen premisa, hots, demokraziaz arrazoitzeko abiapuntua. 40 urteko demokrazian, bortxarik gabe dena posible zela esan zieten erreboltariei. “2010etik ETAk bake baino ez duela bilatu”, esan dute berriki Sorzabal eta Pla etakideek Parisen.\nPremisa zaharra errepikatu da: “Bortxaren monopolioa estatuarena bada, ez dago ziklo politiko berririk, ez inolako trantsiziorik”. Ez trantsizio energetikorik, ez Kuban ez Venezuelan trantsizio politikorik ere (ez, bidenabar, Katalunian ere). Herri eraikuntza hizpide, ahapaldi hau heldu zaigu Habanatik: “Euskal politika ez da etorriko alderdi baten ordez bestea nagusitzearekin, baizik kultura politikoaren aldaketa orokorrarekin”. Demokrazian –elkarrekin– bizitzeko berebiziko axioma. Oso sinplea idaztea, zailagoa praktikatzea.\nDylan Inglis: “Maskarada zoragarria izan zen”\n2019-02-07 // Euskara, Nazioartea // Iruzkinik ez\nDylan Inglis bidaiaria. Himalaian, hor nonbait, Txina aldean. Mandarina hizkuntza mintzo da.\nMaskaraden garaian agertu zen Zuberoan. Xiberoko Botza-ko lagunek egin elkarrizketak zur eta lur laga gintuen: Eüskara ikastea aisa da, zonbaitentako phürü!\nArgia-k ere elkarrizketatu du: “Euskara ikasita, atzerritar euskaldunok leku berezia daukagu euskal gizartean”, erran digu Dylan Inglisek.\nXarmanki mintzo da euskaraz, eta izkiriatu ere ederto batean. Guk galdetu eta berak luze eta oparo erantzun digu. Hasi baina, halaxe hasi genuen solasaldia:\nMaskarada karrikako agerraldia da, antzerkia gisakoa, ustekabea izan al da zuretzat? Zer iruditzen zaizu?\nZoragarria izan zen. Autoestopez iritsi nintzen, agure xiberotar galanta batek eramanda, eta bertara ailegatzerakoan inortxo ere ez nuen ezagutzen! Eguna igaro ahala, gero eta jende gehiago ezagutu nuen.\nKomunitate bikaina izan behar dute abantzu gazte orok parte hartzeko. Egiari zor, ez dut inoiz horrelako partaidetzarik ikusi. Arizaleak ederki jantzirik zihoazen, eta iskanbila sortzekotan, ez zuten makala!\nZein rol jokatuko zenuke maskarada batean?\nRol bat? Heldu bada… Baina ez nintzateke ona izango! Ez, horretan anaiak askoz hobe egingo luke, antzezle sutsua da. Falta zaion bakarra euskara da, eta orain arte nire euskara irakasteko eskaintzei muzin egin die! Tira, nire Maskaradei buruzko aipuek animatu zuten, menturaz berarentzat rol bat amu gisa zintzilikatzen badut….\nMendia hala nola itsasoa ditu gustuko!\nDylan Denny-Stearn Inglis, Ingalaterrako Devon probintzian jaioa, 1998an. 20 urte bete berria. Ama ingelesa du, eta aita eskoziarra.\nIragan abenduan EGA titulua lortu zuen. Euskara da bere bosgarren mintzaira.\nBost hizkuntz mintzo da: Ingelesa, euskara, mandarinera, gaztelania eta frantsesaz. Tituluak: euskara, frantsesa eta gaztelania C1, nahiz eta EGA den hizkuntza gaitasun agiri bakarra. Gaztelania (DELE) eta frantsesa (DALF) lortzeko azterketak maiatzean eginen ditu:\n“Pentsatzen jarrita, kuriosoa da euskaraz lehen C1 titulua eskuratu izana, nire azken hizkuntza izanik ere”, erran digu. Hori elementua! Elegantea!\nEuskal Herrira heldu, euskara ikasi, baita pilotan saiatu ere. Heleta herrian; 2014an. Apartekoa!\nGiza kondizioa islatu zen Iurretan, Joseba Sarrionandiaren jaioterrian\n2019-02-04 // (A)iruzkin literarioak // Iruzkinik ez\nEzkerretik eskuinera; Jose Angel Irigaray, Iñaki Totorikaguena, Victor Sunyol, Ainara Munt Ojanguren, Pelo Eltzaburu, Jexuxmai Lopetegi, Santi eta Jordi Panyella.\nJoseba Sarrionandia-ren Poesía hilda dago? / La poesía está muerta antologia, És morta la poesía? doinuetan aurkeztua izan zen Iurretan iragan ostiralean eta Donostian larunbatean. Idazlearen jaioterrian bere liburu bat aurkezten zen lehen aldia.\nEkitaldia Jose Angel Irigaraik gidatua izan zen eta Ainara Munt Ojanguren eta Víctor Sunyol itzultzaileek parte hartu zuten.\nIurretako Iñaki Totorikaguena alkateak eta Pol·len Edicions-eko Jordi Panyellak berba egin zuten hastapenean. Víctor Sunyolekin sakonetik hitz egin zuen Sarrionandiaren poesiaz. Jexuxmai Lopetegi eta Xanti Eizagirre Angladaren kantuek girotu zuten ekitaldia.\nHonatx zertzelada zenbait:\n– Iñaki Totorikaguena alkatearen hitzetan, une berezi batean heldu da És morta la poesía liburuaren aurkezpena. Kataluniako politikoak epaitzen ari diren garai latz honetan. Hain zuzen ere, Joseba Sarrionandiaren poema baten itaunak are oihartzun ozenagoa hartu du: “Zer da justizia?”.\n– Jose Angel Irigarai-ren aburuz, Kataluniaren eta Euskal Herriaren arteko zubiak ahuldu dira, eta kultur alorrean bereziki zubi gutxi daudela azpimarratu zuen.\n– Jordi Panyella editoreak euskaraz egin zuen, harrigarriro. Berarentzat eta Pol·len Edicions argitaletxearentzat ohorea da Joseba Sarrionandiaren hiru liburu katalanez argitaratu izana. “És morta la poesía?” ezagutu ondoren, poesia gehiago argitaratzeko nahia adierazi zuen.\n– Ainara Munt Ojanguren-ek hauxe aitortu zuen: “Sarrionandiaren itzultzailea izatea ustekabea izan da niretzat. Víctor Sunyolen laguntza ukan izan ez banu, ez nintzen ausartuko”.\n– Víctor Sunyolen berbetan, gaztelaniaz hitz egin behar izatea kontraesana da berarentzat. Euskal Herriak eta Kataluniak jasan duten kolonizazioaren garaipena. Hala ere, gaztelaniaz behin baino gehiagotan trabatu zenez, ironiaz hauxe erran zuen: “Ohartu zarete, ezta? Ez naiz guztiz kolonizatu hala ere!”.\n– Jexuxmai Lopetegi emozionatu zen Sarrionandiaren kantak aurkeztean. Ez diren gauzak poemaren harian, hiru garai azpimarratu zituen Iurretako poesiaren bilakabidean:\n1. Pott Banda-rekin literatura deskubritu zuenekoa. Euskal eta kanpoko poetek –Fernando Pessoa, Arthur Rimbaud, T. S. Eliot, Dylan Thomas…– ostertza zabaldu zioten.\n2. Kartzelaldian eta erbestean bizi izandakoaren ondorioz, herri honen trauma eta drama islatu dira bere poesian.\n3. Esperientziak eman dio Iurretako poetari gradu gorena. Sarrionandiaren poesia giza kondizioaren isla da.\nSanti kantari katalanak ipini zizkion Sarrionandiaren poesiari katalanezko hitzak eta doinuak.\nEtorkizunean Gaubeila gehiago egiteko prest adierazi zuten parte-hartzaileek.\nAzkenik, Víctor Sunyolen pasarte bat:\nExageratu gabe, Sarrionandiaren Es morta la poesía? antologiak irakurle asko adiskidetu dezake poesiarekin. Asko eta askori poesiaren dimentsio ezezaguna eskaini diezaioke, bai bere formarengatik bai bere funtzioarengatik. Areago, poesia irakurle ez direnak hurbilarazi ditzake poesiara, eta ez poesia “biguna” edo “erraza” delako. Aitzitik, goi-mailako poesia izanagatik ere, giza kondizioa ukitzen duen poesia delako,\nKatalanek Sarrionandiaren poesia lehenago ezagutu ez izanaren arrazoia jakina da. Ezagutzeko zailtasunak izan ditugu haren erbestea dela kausa. Orain, bere poesia deskubritzean, tamalez denbora asko alferrik joan dela ohartu gara. Dena dela ere, Victor Sunyolen hitzetan, hemendik aurrera, zorionez, ezin izango dugu “poesia poetentzat da” premisa indarge hori erabili.\nXanti Eizagirre Anglada kantari katalana, Victor Sunyol poeta ondoan duelarik.\nJordi Panyella Carbonell: “Sarrionandia ez da idazle ezaguna Katalunian, espainiar blokeo mediatikoaren erruz”\n2019-01-28 // (B)literatura // Iruzkinik ez\nMar Carrera Vendrell, Jordi Panyella Carbonell eta Aida Iglesias de Prada. Pol·len Edicions / Argitaletxeko kideak.\nOtsailaren 1ean, datorren ostiralean, Joseba Sarrionandiaren poemen antologiaren (euskara-katalana) ekitaldia izanen da Iurretako Herri Bibliotekan, 19:00etan. Besteak beste, Ainara Munt Ojanguren eta Víctor Sunyol itzultzaileek parte hartuko dute. Es morta la poesía? liburua Pol·len Edicions-ek argitaratu du. Argitaletxeko Jordi Panyella Carbonell-ekin mintzatu gara.\nNondik nora eta zergatik Hilda dago poesia?/ ¿La poesia está muerta, katalanez?\n2011n, Eusko Jaurlaritzak Joseba Sarrionandiaren Moroak gara behelaino artean? saioa saritu zuenean, Pol·len Edicions argitaletxeko arduradunok gure burua eskaini genion Pamielari liburua katalanera itzultzeko. Ez genuen aparteko pretentsiorik, ordurako berandu ari baikinen. Alabaina, bi ustekabe izan genuen: gure burua eskaintzen lehenak izan ginen eta Sarrionandiaren bigarren liburuak –Jo no sóc d’aquí; katalanera itzulia– zeharo txunditu gintuen, imajinatu genuena baino areago txundituta, bai liburuak, baita egileak berak ere.\nHarrezkero, urtero euskal pentsamendutik edota literaturatik liburu bat edo bi itzultzen ditugu katalanera. 2012an, Som moros en la boira? (Moroak gara behelaino artean?) argitaratu genuen, 2014n Jo no sóc d’aquí, (Ni ez naiz hemengoa), eta Hilda dago poesia?, hirugarrena, orain: ¿És morta la poesia?, 2018an.\nEtorkizunean, zoria eta laguntasuna alde baditugu, Joseba Sarrionandiaren obra osoa katalanera itzuli nahi genuke.\nNolakoa da poesia katalanaren osasuna?\nÉs morta la poesia? itzulpena Ainara Munt Ojangurenek egina da, eta honek Víctor Sunyol poetaren laguntza izan du. Biak izanen dira Iurretan, liburuaren aurkezpenean. Bertan emanen dute aditzera poesia katalanaren egungo egoera, baita liburu honekin izandako esperientzia. Nik nire ikuspuntua eman diezazuket, ez da osoa horregatik: Katalunian eta ziur aski, munduko beste leku askotan ere, sorkuntza lehertze moduko bat bizitzen ari gara, eta tokian tokiko espresioen arteko pentsamenduak eta hausnarketak partekatzeko sakoneko beharrizana handitzen ari da.\nZer ekarpena egin dio liburu honek poesiari eta irakurle katalanari?\nVictor Sunyolek, behinola Sarrionadiaren poesia mintzo zela, txunditu ninduten bi esaldi aipatu zituen: “Sarrionandiaren poesiak komunitatea sorrarazten du literatura bitartez” eta “Sarrionandia irakurtzean irakurlearen ‘ni’a guretako bat bihurtzen da”.\nHerrialde Katalanetako oro har, eta katalanen kasuetan orobat, Sarrionandiaren poemak irakurtzean –idatziak izan ziren testuinguruan kontuan hartuta– testuinguru bera ari da Katalunian errepikatzen, horregatik poema hauek barru-barrutik zeharkatzen gaituzte. Adibiderako; Sabeu què és la justícia? (Badakizue zer den justizia?) poemak ematen du Anna Gabriel, Carlos Puigdemont edota Valtonyc rap-kantariarengan pentsatuz idatzita dagoela. Sarrionandiak behin zehaztu zigun, testuingurua ez zela Euskal Herria edo Kataluniakoa, Espainiako Estatuaren errepresioa baizik. Hori ez da azken bost mendetan aldatu. Beraz, liburu honek oso perspektiba egokia eskaintzen digu.\nZein da Sarrionandiak komunitate katalanean duen oihartzuna?\nOso zaila da galdera horri erantzutea, “izan ez baitago literatur komunitate katalana”, esan nahi baitut, horren izaera zehatza duena behintzat. Salmenta kopuruaz harago, honako hau esan dezaket. Sarrionandia katalanez irakurtzen duten askok idazten digute aluzinatuta, hauxe esateko: “Nola ez dugu autore hau lehenago ezagutu?”.\nSom com moros dins la boira? saioak irakurleak zoratzen segitzen du oraindik ere. Areago, Kataluniako amazigh komunitatearen parte bat elkarrarazi zuen une batez.\nJo no sóc d’aquí liburuarekin oso gauza adierazgarria eta berezia gertatu zitzaigun. Liburuaren irakurketa Klub batean gertatu zen, lehen irakurraldian hain zuzen ere. Zazpi hilabetez zazpi ekitaldi izan ziren iragarrita, eta hiru-hilabete bakoitzean liburu bat zegoen iragarria Bada, taldeko kideek ekitaldien kontrola hartu zuen, eta bigarren ekitaldian Jo no sóc d’aquí liburuarekin jarraitzea proposatu zuten. Hara, liburu horren irakurraldia zazpi hilabetez luzatu zen.\nHala ere, Joseba Sarrionandia ez da literatura egile ezaguna Katalunian. Espainiar blokeo mediatikoaren “erruz”, esango nuke.\n2019-01-25 // (C)politika, Kirola // Iruzkin bat\nBerriak ez du luzerako ematen, txio baterako doia. Berria, Euskal Herria denaren/garenaren isla baino ez da. Egunkari nazional batean jasoa, atzerriko hizkuntzan prefosta. Gaztelaniaz are gardenagoa, are errealagoa:\n“Inui vuelve al norte”. Ipar Euskal Herrira?\nEz da posible, ezin liteke, Inui-k ez du Baionako edo Iparraldeko talderen batean egundo jokatu.\nEspainiar tasunean zaletzeko ez dugu espainolen beharrik, ez horixe!\nNork bere bostetan! Edo guri bost!\nHara, niri bost ez, ez Vox ere!\n40 urte eta gero hau!\nTakashi Inui Eibar taldean aritu zen iaz arte. Egun Betisen ari da. Alaves taldera heldu da denboraldia amaitu bitartean.\nEgiantzeko Imanol (eta gure banitatearen sutzarra)\n2019-01-04 // (A)iruzkin literarioak, (B)literatura // Iruzkinik ez\nNobela Imanol kantariaren bizitzan oinarrituta dago.\nHarkaitz Cano (Lasarte, 1975).\nHamar urte luze dira Hendaiara gonbidatu genuela Harkaitz Cano, Literaturaren menturan saioa kari. Belarraren ahoa eta Neguko zirkua liburu arrakastatsuen auran mintzarazi nahi genuen. Gonbidatuak, ordea, gure nahikeriak zapuztu zituen eta literaturaren inguruko “beilaldi gaua” proposatu zigun. Leku saindutzat –eleberria aldarean betiere– dugun literatura profanatzeko gonbita luzatu zigun. Zoratu ez ezik, liluratu gintuen. Halakoxe da Lasarteko idazle “donostiar”-tua, jende-sorgintzaile gisakoa.\nTwist kaleratu zuen 2011n. Euskal gaztakaren kontakizunean murgildu zen hezurretaraino. Zeberio eta Sotoren –Lasa eta Zabala tolosarren– gorpuzki inguruan eraikitako istorioak “ahoa bete hortz” utzi gintuen, neroni ahoa bete hortzekin geratu nintzen behintzat. Hots, ez nintzen deus esatera menturatu. Ene uste makalerako, Twist-en bidez, “eskutik joan zitzaigun gatazka”-ren gainean bere begiradaz argi egin ez ezik, literaturaren lurraldea ongarriz ihaurri zuen.\nFakirraren ahotsa eleberriaren gainean ganorazko zerbait esaten hasi aitzin, Twist nobelako pasarte hau ekarri nahi dut, lagungarria delakoan: “Oraindik ez dakizu zer bilakatuko zaren, Soto? (…). Bilakatuko zara martiri guztiak bezala hasieran herriaren adredalina. Eta bilakatuko zara martiri guztiak bezala gero herriaren anestesia (…). Herria, hitz hori erabiliko dut oraingoz. Apurka-apurka ohitzen joan zaitezen (…) Martir guztiak bezala hasieran herriaren adrenalina, eta gero herriaren tuberkulu zatar horren anestesia (…).\n“Adrenalina” eta “anestesia” berbak, hitz “egokiak” euskal gatazkak sorrarazi dituen jende-aldarteak adierazteko. Imanol ez zen “herriaren martirra” izan, “herriaren madarikazioa”-ren agertzailea baizik. Nolanahi izan zen ere, horiek horrela, nik azaldutako egia hori, egia faktikoa izan daiteke. Badira bestelako egiak ere: egia abstraktuak, egia emozionalak. Badira egia kontatzeko ipuinak, baita nobelak ere. Halakoxea Fakirraren ahotsa.\nFakirraren ahotsa nobela Imanol (Larzabal Goñi) kantariaren bizitzan oinarrituta dago. Eta berau ulertzeko ezinbesteko iruditzen zaizkit sarrerako egilearen eskaintza: “Lurgain ez den Larzabali, fikziozko Imanol posible egiteagatik”. Baita Patti Smith kantari eta poetaren aipu hau ere: “Sendatu nahi ez duen zauri batek kortejatu egiten gaitu lehenbizi, eta gero, iseka egiten digu”.\nImanolen inguruan zabaldu zen zauriak iseka eginen digu haren garaikideoi bizi artean, zauria berarekin lurperatu baitzuen.\nNobelak zazpi atal dauzka. Lehenean eta azkenekoan salbu, Imanol edo Fakirra da istorioaren ardatza. Imanol: gitarra eta ahotsa, mailua eta igitaia bailiran, mundua aldatu –demagun, hobetu edo askatu– nahi izan zuen erromantikoa. Kosta ahala kosta, jabetu zen gitarra eta ahotsa bitartekoak baino ez direla, baita egokiro erabili ezean traba bihurtu daitezkeela ohartu ere.\nIntro eta Capri C’est Fini (Bonust track) kapituluetan, lehenean eta azkenean, istorioaren idazlea agertzen da, baita, protagonistarekin batera nobela zeharkatzen duen pertsonaia bakarra ere: Jean Pharos. Bera da Fakirra-ren eta Imanolen izate artistikoa hobekien ezagutzen duena. Pharos da engaiamendu politikoaz harago edo honago, Imanol kantaria estimatzen duena. Pertsonaia honen izaera, irudiz ez dagokio pertsona erreal bakarrari. Pharos bat baino gehiago izan daitezke Pharos-en baitan. Bidenabar errateko, hainbat pertsona ere bazirela izan, Imanol-enean.\n“Imanolen bizitza profanatu dut”, erran zuen Harkaitz Canok liburuaren aurkezpenean. Beraz, ez dadin inor asaldatu gaztigatuta dago. Harkaitzen Fakirra ez da Imanol, ez dezala inor Larzabal bilatu, Lurgain da Imanol hau. Alabaina, Fakirra (71 o.) ispilu aurrean jartzen denean, Imanol ikus dezakegu: “Sugar atzemanezin bat”. Baita ikusi ere, 216 orrialdean: “Berez beldurti samarra da Imanol, eta, honenbestez, beldurti gehienak bezala, Gauza oso ausartak egiteko gai”.\nImanol Antigua auzoan jaio eta hezi zen. Hiriburu izan nahi duen herri auzo bateko semea. Etakidea zen. Erbesteratu behar izan zuen, eta areago hezi zen Parisen. Franco hil ondoren itzuli zen, baina ez zen Donostian sekula egokitu\n–ezta Euskal Herrian ere–. Bere jarrera politikoa zela medio espainolista afrantsesatu estigma bizkarreratu zuen betiko.\nProtagonista Fakirra da, baina protagonistaz harago –erreala ez den neurri berean, egiazkoa izan daiteke– herri honetako azken 40 urteko historiaren ispilu diren kontakizunek mamitzen dute nobela. Alegia, nobelagileak pertsonaiez harago, haien garaia ederki erretratatzen du, bere nobelagintzen ohiko eta funtsezko ezaugarria. Berbarako, bizi-bizirik dagoen “gure historia berria”-ren parte diren pertsonak erretratu ditu idazleak, baita euren habitata ere, Donostia kasu. Donostiako Armarriak Fidelidad, nobleza y lealtad omen dio. Honela ebatzi du idazle kontalariak. “Hiru hitz, gauza erdia esateko”. Donostiari buruzko deskribapena (177 o.) apartekoa da, bertako pertsonen jitearen adierazgarria (249 o.)\nNor izan zen Imanol?\nImanol nor izan zen fikzionatu ahal izateko 30 lagun inguru solastatu omen zituen Canok. Haatik, elkarrizketatutako duen inork “bere” Imanol aurkitzea espero badu, jai du. Agian, “haragizko” Imanol ezagutu ez genuenok abantaila dugu euren aldean. Pertsonok lagun bakoitzeko “pertsona bat” eraikitzen baitugu gure gogoan.\nImanolen inguruan eraikitako istorioren harian hauxe jaso dut Fakirra-ren ahotsean: “Nork geratu nahi du tonto erabilgarri bezala? Nork bere bizitzaren narrazioarekiko kontrola izatea horixe baita: argazkirako norbere soslairik onena hautatzea” (187. orri). Imanol amiñi gehiago ezagutzeko hauxe ere jaso dut Fakirra-rengandik: justizian sinesten zuen gizon xaloa zela, eta inozoa. “Historiako galtzaileen batailak alderantzikatu zitezkeela” sinesten zuen gizon xaloa. Moises eta Ulisesen arteko menturazaletzat zuela bere burua. Martuteneko espetxetik Sarri eta Piti-k protagonizatu zuten ihesaren gainean idazleak kontatutakoaren harian, horixe nire juzkua.\nEz da samurra sortzaile –artista– izatea, nork bere egoa bezatzea, eta harrokeria eta handikeria menperatzea, hitz batean: banitatea. Imanol ez zen Georges Moustaky, ez Paco Ibañez ere. Eta haien gradura igo nahian, edozein kristau eta antikristau legez, Imanolek ondokoa “mesprezatzen” zuen –Ainara Irazoki, kasu– edota ez zuen ikasi lagun hurkoa aintzat hartzen –Tatiana, kasu–.\nLucas, Bekaintiro, Teklas, Seiko eta enparauek piztu eta –Arakis-ek, derragun Yoyes-ek– biziarazi zuten sua. Eta Imanol Fakirra izan arren, fakirren eite eta ahotsa izanagatik, ez zuen “sua kontrolatzeko ahalmenik” izan. Imanol fakirren moduko aszeta zen. Fakirraren ahots paregabea zuen, baina ez zeukan mirakulurik egiteko ahalmenik. Fakirra gai izaten da kalte eta minik hartu gabe sutan ibiltzeko, bere buruari zauriak eragiteko, edo arnasarik hartu gabe denbora luzez egoteko. Imanolek fakirren ahots antzeko bat edota itxura antzeko zituelako izendatu zuten Fakirra, besterik ez. Suarekin jolastu zuen eta erre egin zen. Errea ez izateko gizon santua izan behar –ez Imanol ez Fakirra ez inor, ez da santu ordea–. Tira, hori da nik nobelaren harian ehundutako beste aburu bat.\nEz epikak ez lirikak salbatzen dute inor\nBizardunak kapituluak zabaltzen du nobela, eta beste lau kapitulutan errenditua da. Imanolen alter ego, Fakirraren ahotsa nobelako pertsonaiak, Imanol Lurgain pertsonaiak antzo, bizardunak dira, garai bateko estetika baten adierazle. Lucas, Seiko, Bekaintiro, Teklas, Bixar, Arakis… dira beste pertsonaia batzuk. Imanol etakidea izan zen garaiko kideak. Bizardunen garaikoen ostean, Imanol kantari profesionalaren aritu zirenen musikari eta lagunen gainean eraikitako pertsonaiek osatzen dute nobela. Horien guztien atzean dauden pertsonak ere elkarrizketatu ditu Harkaitz Canok, alabaina, zaila eta neketsua da asmatzea nor den pertsonaia bakoitzaren atzean dagoen pertsona. Arakis ez zen bizarduna, baina pertsonaia gakoa da istorioan.\n“Gure gatazka”-ren bi gertakarik markatu zuten nagusiki Fakirra-ren bizitza: Martuteneko ihesak eta Arakis-en hilketak. Fakirra bietan inbolukratu zen. Lehenbizikoa gertatu izana denok eman genuen ontzat, bigarrena ez. Nobelagileak modu estilistiko ezberdinez fikzionatu ditu gertakari erreal horiek. Ihesak hartu zuen –edo eman genioen– jite epikoari mitifikazioa kendu dio. Hilketaren kasuan, berriz, hilketak inplikatu zuenari ihes egiteko nahia eta ezina, maisuki kontatu digu idazleak. Kontakizunak behin-betirako gatibu bihurtu gaitu.\nAlabaina, zenbat nobela dago Fakirraren ahotsa-n? Zenbat irakurketa, Imanol areago ezagutzea posible egiten digun nobelan. Nola irakurriko dute nobela, Fakirra-ren alboko pertsonaiak beren burua antziruditzat hartzen duten pertsonek? Nola irakurriko dugu berriz, Imanol ezagutu gabe, haren bizitza eta gure bizitza zeharkatu zituzten gertakari berak bizi genituenok? Gertakariak berberak izanagatik, modu berean bizi ote genituen? Nola irakurriko dute haren kantak baino ezagutu ez dituztenak? Nola irakurriko ere, hark kantatu zituen letrak ezagutzen edo ulertzen ez dituztenak?\nErrealitatea iristea ezinezko den aldetik, errealitatera hurbiltzeko balio zaigu literatura. Alta bada, agian, ez ipuinak –egia emozionalak– ez poesiak –egia abstraktuak– ez zaizkigu egokienak. Agian, horregatik, ipuinlari bikaina den poeta Cano nobelagileak nobela generoa hautatu du errealitatea islatzeko.\nGure historia gatazkatsu berria kontatzeko beilaldi ugari beharko ditugu. Gatazkaren esparrua profanatu eta berau protagonizatu zuten pertsonen aiurria lardaskatzea ez da samurra. Beharbada, nobela bakoitzeko beilaldia bat beharko dugu, gure harrokeria sutzarrean kiskaltzeko. Fakirraren ahotsa ez da samurra, izan ere, nobelak biziaraziko arima errairen aiurria profanatzea ez baita inoren gauerdiko eztul herabea.\nNobelan bi pertsonaia mota gailentzen eta kontrastatzen dira: etakideak eta musikariak, artistak. Badira ere, etakideak eta artistak izan gabe, munta handiko pertsonaiak: familiakoak eta lagunak. Etakidea izan, artista bihurtu eta lagunik gabe geratu zen Imanol Larzabal. Nolanahi izan zen ere, Fakirra nola Imanol kantaria izan zen oroz gainetik. Alta bada, ez epikak ez lirikak salbatzen dute inor. Bera definitzeko, sano egokiak dira berak kantatzen zituen eleok:\nHerio latza hüllantzen ari hiz / Dolürik gabe orain nitarat / Othoitzen hait ixtant bat ützi nezak / Ene azken adiuen egitera.\nHori bera da denen ixtoria / Heriuak bardintzen nahi txipiak / Zeren ilüsione bat bera da / lürren gaineko gure paisajia”\n2 / 50«Aurrekoa1234102030Hurrengo»


Maitane Subijana 'Puntuka': 'Ezkontzearena' - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nMaitane Subijana 'Puntuka': 'Ezkontzearena'\nUdaberrian omen gaude. Noizbait norbaitek ordena ezarri nahi izan zuen munduan. Sortu ziren arauak, norma estandarrak, ordutegi eta betebeharrak. Boteredunek maizenik. Ordena edo kaosa? Eta horrela martxoak 21etik ekainak 21erako egunak udaberri izenez bataiatu zituen baten batek: etiketa. Kexati ibili gara udaberria deitzen diogun garai honetan eguzkiak bazterrean ezkutatzea erabaki duelako, eta inork gutxik maite du bazterrean egotea, inork gutxik maite du bazterrekoa. Urte sasoi honekin lotzen dugu uda usaina, terrazen estreinaldia, txorien kantuak eta larunbatean herriko kaleetan zehar poteoan ari zarela topatzen dituzun ezkongaien agur festak. Horra: “despedidea, hauxe da despedidea, despedida honen tristea”, Maurizia Aldaiturriagak bazekien zerbait. Pasa den asteburuan ikusi nuen lehen mozorroa, herriko tabernan nengoela han agertu zen gizonez osatutako lagun kuadrilla bat. Zalapartaka sartu ziren tabernaren barrura, guztiok jabetzeko moduan, geure arreta bereganatuta. Txakolina lagun zuten guztiek (badakizue behin Getariara etorrita edan beharreko praktika errituala bilakatu da), eta taldeko azken kidea sartzean jaso nuen lehen heriozko kolpea. Toreatzailearen arropa koloretsuak ez ziren oharkabean igaro. Ezkongaiak buruan zuen kapela beltza eta eskuetan bi ezten. Aise identifikatzeko moduko mozorroa, boterea eman zion trajeak. Uztailean ezkontzen da toreroa. Ezkondu aurretik agur festa antolatzeko ohitura madarikatua ere ezarri zen hor nonbait. Agur esan beharra ezkon aurreko bizimoduari, agur pagotxari, lagun taldeari, bazarenaren zati bati, lehengo zuari; bizitza bati, besterik gabe. Beldurtzen eta ernegatzen nau hainbeste despedida ikusteak, baina kezkatzen nau jendearen ezkontzeko beharrak, maitasunaren hierarkian ezkontzea gailurreko keinua balitz legez. Ongian zein gaizkian, osasunean eta gaixotasunean bizitzako egun guztietan besteari leial izatera kondenatzen zaren une hori. Baina badaezpada festa giroan ospatzen da, ez gaitezen asalda. Elegantzia eta lurrin usainak, makillaje eta trajeak; guztia da zuzena, guztia dago okey. Izeba langabezian, lehengusua prekarietatean, baina hala ere bazkaritarako ez da falta kabiarra. Ezkongaia aldarean traje zuri luzez “mozorrotuta”, hori da birjintasuna eta purua dela erakusteko modua. Eliza katolikoak garbiaren dogma onartu zuen, eta zuria garbitasunaren ikur bihurtu zen. Zenbat protokolo bestea maitatzeko, kidearen dependentzia maitatua sentitzeko. Hor hasten da norberaren askatasunaren galera. Agurrak eta sakrifizioak. Egongo da hori ukatzen duenik, baina orduan zein da agur festak antolatzearen funtsa? Udaberriko mozorro festetan pagotxari egin beharreko agurraren beharra? Desio duguna desiratzea ez da kointzidentzia askea, ezkontzea praktika askea ez den bezala. Zertarako ezkondu egingo baituzu bekatu. Ondoren datorkizu ezkontzearen infernua, koldar izateak dakarren eternitatea. Aitaren eta semearen izpiritu santu guztiek madarikatuko zaituzte, errosario guztietan ere emakume guztiek ez baitute zu madarikatzeko adina botere. Amen. Fededuna izan ez, eta elizaz ezkondu, orduan bai infernu bikoitza. Beti da kontu bera, tradizioaren izenean, amen. Baina lasai, ikusiko ditugu mutilak neskez jantzitako mozorroekin, toreatzaile eta artaldeak, baita plastikozko zakil ugari ere. Dena den hemen guztiok gara aurrerakoiak, ez fededunak, baina eliza eta traje zuriak egun horretan badu bere xarma. Orain aurreskua dantzatu ordez atzeskua dantzatu beharko da.


GAIKER-IK4k orain arte birziklatu ahal ez ziren plastikoak baliabide bihurtzen ditu\nBeste hiru zentro teknologikoekin batera prozesu kimikoak garatzen ditu hondakin plastiko konplexuak eta baso-biomasa baliabide bihurtzeko\nErabilitako 2 tona plastikoarekin tona bat erregai gordin aurrezten da eta emisioen eta sortzen diren hondakinak gutxitzen dira. Aitzitik, jasotzen diren plastiko guztiak ez dira birziklagarriak. Gaur arte, behintzat. GAIKER-IK4 Zentro Teknologikoak I+G+b proiektu baten buru da CARTIF eta ITene zentroekin batera. Proiektuak "hondakin konplexuak" baliabide bihurtzeko prozesu-kimiko berriak ikertzea du xede. Adibidez: balio erantsiko substantziak, hots, erregai likidoak, gas-nahasketak eta material berriak.\nEsate baterako: edukiontzi horia edari eta garbigailu botilak, elikagaientzako erretiluak edo supermerkatu-poltsak botatzeko erabiltzen da. Hondakin horiek sailkatzen dira daukaten materialaren arabera, hots, PET, PVC edo polietilenoa. Horietatik, birziklatutako plastikoaren arabera produktu desberdinak lor daitezke. Bakoitzak, produktu berri bat lortzea ahalbidetzen du: hodiak, moketa, bidoiak, zabor-poltsak, hiri-altzariak, isolatzaile akustikoak, etab.\nAitzitik, edukiontzi horian dauden plastikoak material anitzen nahasketa baldin badute, oso zikin badaude edo erabileragatik kolorea galdu edo biziki koloretuak baldin badaude, ezin dira birziklatu eta baztertzen dira, ezin baitzaie balorizazio bat egin. Hondakin konplexuek edukiontzi horian botatzen diren ontzien % 5 eta % 10 bitartekoa suposatzen dute. Ehuneko esanguratsua da, egunero jasotako tonak aprobetxatu baitaitezke.\nHondakin horiei gehituta, badaude beste batzuk ez direnak birziklatzen. Adibidez: filmak eta zuntzak, baso-biomasa hondakinak edo material arinak (poliuretano aparra, esate baterako). Horiek guztiak PROQUIPOL proiektu esparruaren menpe ikertzen dira. Horrek hondakin plastikoak aprobetxatzea du xede, hain zuzen.\nZientzia eta Berrikuntza Ministerioak finantzatzen du. Ikerketa hori 2012 bukatuko da eta 1,25 milioi euroko aurrekontua du. GAIKER-IK4ko lana plastiko, ingurumen eta birziklapen I+G+b-an nazioarteko erreferentea da. Halaber, prozesu kimikoak garatzen ditu mota horietako hondakinen birziklapenari irtenbide emateko. Lantzen ari diren prozesuak disolbatzaileen erabileraren edo tratamendu termikoetan oinarriturik daude. Hala, tratatutako plastikoak galderetan edo automozioan erabiltzen den erregai likido bihurtu edo produktu kimiko berriak fabrikatzeko erabiltzen dira.


Guztiz debekatua izan da azken unera arte Euskal Herriko ikuspuntutik geure historia idaztea edo interpretatzea. Martin Ugalderi, Síntesis de la Historia del País Vasco liburuan, 1973an, «independentzia» eta «subiranotasuna» kontzeptuak agertzen ziren bakoitzean kendu eta «autonomia»z ordezkatu zizkioten.\nFranco hil eta gero ere, zentsurak kritikatu egiten dio Xabier Mendiguren Bereziarturi foruez eta Gaztelaren jokabideaz ematen duen bertsioa. Piarres Narbaizen Orria liburua ere auzitan jartzen du zentsoreak, Orreagakoa ez omen zelako izan baskoien eta frankoen arteko borroka, baizik eta kristau eta mairuen artekoa.\n«Kontzeptu-tranpa» bat erabili ohi da liburuak debekatzeko: konbibentzia nazionala. Liburu bat berez, lege-mailan heldulekurik ez duelako, ezin denean atzera bota, hitz magiko horiek aipatzen dira bidea ixteko. «Konbibentzia nazionalak» esan nahi du ezin direla aipatu zentsuraren gustukoak ez diren gaiak: debekatua dago haustura errebindikatzea, historia erreala gogoratzea, justizia eskatzea... zauriak irekitzea litzatekeelako, mendekua ekar lezakeelako.\nGai madarikatu edo tabu izan dira frankismo garai osoan, adibidez, Gernikako bonbardaketa, gerra zibila, nazioa, foruak, federalismoa. Franco hil eta gero ere, zentsoreek markatu egiten dituzte liburuetan hitz edo kontzeptu hauek, agertzen direneko.\nBaina zentsoreburuek onartu egin ohi dituzte. 1977az geroztik, bat-batean, zentsuraren onarpen-balorazioa aldatu egingo da.\nGerra zibila, orain, historia da, aspaldikoa. Gerra zibil barik Gurutzada idatzi behar zela esaten zioten Artetxeri. Orain edozein izendapen onartzen da, erregimena aurrez aurre jotzeko asmoz ez bada.\nGernikako bonbardaketa gai desfasatua da 1978an. Bitxia da: debekatua egotetik derrepente igaro da modaz pasea egotera. Orain eztabaida liteke erantzukizuna Francorena ala Legión Cóndorrena izan zen.\nNazionalismo tradizionalak 1976an ez zuen zirkulazio lasairik. Bost lan debekatu ziren urte honetan. Eta 1977tik aurrera bai terminologia mailan eta bai tratamendu historikoan normalduz doa. Txosten batek dioen bezala, gainera, «los viejos nacionalistas comparados con los etarras son unos ángeles».\nForuen azterketa historikoak ere ez du arriskurik, zentsuraren gardiz. Ehungarren urtemuga ospatu zen 1976an eta foruen gaia moda-modakoa izan zen. Problemarik gabe.\nFederalismoarekiko nahasketa handixkoa dute zentsoreek 1977tik aurrera ere. Batzuen ustez salakuntza merezi du gaiak; beste batzuen iritzirako autonomiaren sinonimoa litzateke. Federalismoa ez dela separatismoa azpimarratzen du batek. Eta beste batek dio absurdua dela batua dagoena federatzea.\nAlderdi politikoen gaian ere ez dute garbi nola jokatu. 1977an, EAJko Iruñeko Biltzarreko testuak zentsuratu egiten dituzte. Eta 1978an alderdi politikoen programak ez dira inpugnatzen, baina bai berauen propaganda.\nAzkenik, zentral nuklearren gaian, nik dakidala, ez da sartu zentsura. Eta harrigarria da, oso harrigarria, Lemoizko zentralak izan zuen protagonismo politiko-soziala ezagututa.


genre_facet:"IRALEren materialak" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak" genre_facet:"EIMAk onetsitako materialak" topic_facet:"Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua)" topic_facet:"Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua)" topic_facet:"Lanbide Heziketa" author_facet:"Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak"\nGeneroa / Forma: IRALEren materialak Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak Generoa / Forma: EIMAk onetsitako materialak Proposatutako gaia: Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua) Proposatutako gaia: Lanbide Heziketa Egilea: Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak\n1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoen Industrietako Segurtasun Planak (Modulua) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Kalitatearen kudeaketa,laneko arriskuen prebentzioa eta ingurumen-babesa (Modulua) Gehiago ... 1 Lan Arriskuen Prebentzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Lanbide Heziketa 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mantentze-lanen eta kalitatearen prozesuak eta kudeaketa (Modulua) 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Metal-eraikuntzak (Heziketa Zikloa). Goi maila Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua) Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Sekuritate baldintzetatik deribatutako arriskuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Euskaraz praktikatu eta lagun berriak egiteko aukera - Andoain - Aiurri.eus\nEuskaraz praktikatu eta lagun berriak egiteko aukera\nAiurri 2019-09-25 14:51\nAndoainen zabalik dago mintzapraktika programetan izena emateko epea. Eskaintza ezberdinen artean, Mintzalaguna egitasmoa bera da ezagunena, Andoaingo Udalak eta AEK euskaltegiak elkarlanean burutzen dutena. Arduradunek, gainera, urriaren 23an, Andoaingo udaletxeko pleno aretoan hasierako ekitaldi dibertigarria iragarri dute.\nMintzalaguna, euskaraz hitz egiteko espazioak dira, astean behin elkartu eta ordubetez euskaraz aritzeko saioak, nahierara moldatu daitezkeenak, aisialdiari eta eguneroko martxari egokitutakoak, erabat doakoak.\nHizketaldi bat baino gehiago da, euskaraz dakienak edo moldatzen denak leiho bat irekitzen baitio euskara ikasi/praktikatu nahi duenari, mundu bat zabaltzen dio... eta alderantziz ere bai. Harreman berriak egiteko bidea ere bada, teoriatik eta erabilera akademikotik libre, praktikara bideratua. Hitz gutxitan: erabileran eragiteko modu zuzena eta praktikoa.\nHorregatik herritar guztiak gonbidatu nahi ditugu euskaraz bizitzera, norbere lotsak alde batera utzi eta egitasmo hauetan parte hartzera. Urte osoan zehar aukera dago izena emateko. Parte hartzeko baldintza bakarra, oinarrizko euskara maila izatea da, alegia, komunikatzeko gaitasuna izatea. Interesa duenak Andoaingo euskara zerbitzura edo Andoaingo AEK euskaltegira jo dezake.\nHorrez gain, urriaren 23an hasiera ekitaldia egingo da Andoaingo udaleko pleno aretoan. Ekitaldi dibertigarria izango da, ezusteko eta guzti.


EITBko Amaia Uribek zuzenean ikusi du 11 migratzaile iritsi direla AEBetara\nEITB Media, Mexikotik AEBera igarotzen diren migratzaileen dramaren lekuko\nAmaia Uribe EITBko berriemailea Mexiko eta AEBren arteko mugara joan da, Rio Grandera, eta miseriatik ihesi egunero AEBra pasa nahi izaten dutenen testigantzak bildu ditu.\nAEBren eta Mexikoren arteko mugako migrazio krisiaren lekuko izan da EITB Media\nAmaia Uribe EITB Mediaren New Yorkeko berriemaileak bertatik bertara bizi izan du 11 migratzaile Mexiko eta Estatu Batuen arteko mugara txalupaz nola iritsi diren. Miseriatik ihesi, euren herrialdea atzean utzi eta egunero AEBra pasa nahi izaten dutenen testigantzak bildu ditu kazetariak.\nLau heldu, lau haur txiki eta bakarrik iritsi diren hiru adingabe dira, eta hilabete baino gehiago eman dute bidaian. Amaia Uribe berriemailea beraiekin izan da Rio Grandera iritsi berritan, eta bidaia nolakoa izan den, euren herrialdetik zergatik alde egin duten, eta behin hemen, euren bizimodu berritik zer espero duten kontatu diote.\nHilabete bakarrean 170.000 migratzaile pasa dira AEBra, tartean 18.000 adingabe. Gehienak indarkeriatik eta pobreziatik ihesi dabiltza, etorkizun hobe baten bila. Azken 11 migratzaileen kasuan, bakoitzak amets bat eta helmuga bat du: New Yorkeko elurra ikustea, igelesa ikastea...\nIristen direnen artean, batzuek asiloa lortzen dute, beste batzuk, ordea, deportatu egiten dituzte. Mugako poliziaren esku dago euren etorkizuna.\nAmaia Uribe EITB Mediako kazetaria mugan da egun hauetan, eta bertatik jasotako guztiaren berri emango du EITBko medioetan, hau da, irratian, telebistan eta Interneten.\nMigrazioa Euskal Herria\nAmaia Uribe azken ordukoa


nor edo nor, zer edo zer [Sareko Euskal Gramatika]\nNor edo nor eta zer edo zer izenordainak ere galdetzaileetatik eratorriak dira. Hauetan ere egin liteke (+pertsona) eta (-pertsona) bereizketa eta zerbait eta norbait izenordainen esanahi bera dute:\nnor edo nor = norbait\nzer edo zer = zerbait\nNor edo nor joango da hitzaldira = norbait joango da hitzaldira\nZer edo zer erosiko dugu askarirako = zerbait erosiko dugu askarirako\nDeritxat, nor edo nor dendatuko dala giputz euskeran imintera. (Confesio ona, Moguel, J. A.)\n[…]nor-edo-nor gelan egualakuan, bildur;[…](Bigarrengo abarrak, "Kirikiño")\nNork ez du ezagutzen bere hurbilekoetan nor edo nor, oinez, bizikletaz edo beribilez Santiagoko itzulia egin berri ez duenik? (Santiago oinez, Aintziart, P., 12)\nMartini beha gelditu ginen, zer edo zer konprenitu nahirik. (Baina bihotzak dio, Montoia, X.)\nArdao a ustuten dozunean, alik ondoen egin arren, zer edo zer geldituten da, usaiña ta kolorea baño ezpada bere. (Gueroco Güero, Añibarro)\nAu gaitik asten bazan, zer edo zer jaten, Okotz ta surpunteak eutsen alkar joten. (Ama euskeriaren liburu kantaria, Arrese Beitia)\nIzenordain hauen zentzu bera dute baten bat, bat edo bat eta bat edoren bat izenordainek ere:\nBaten bat etorriko da erakusketa ikustera = norbait etorriko da erakusketa ikustera.\nBat edo bat joango zaizu laguntzera = norbait joango zaizu laguntzera.\nBat edoren batek esango zion zuri deitzeko = norbaitek esango zion zuri deitzeko.\nBaten bat oso arrunta da hegoaldeko tradiziozko testuetan:\nGure adineko eta gazteagoen artean baten bati suertatu zaionez sarri aski. (Idazlan guztiak, Mitxelena, K.)\nBurugabekeri ori ere entzun bear al gendun? esan lezake baten batek. (Gure mendi ta oianak. Zuaizti berriak antolatu, ta lengoak zaintzeko zuzenbide batzuek, Munita, I.)\nHarraskan pilatutako katxarroak ere hor daude, ea baten bat noiz animatzen den… (Kuskue tandem, Iñaki Iñurrieta, 19)\nBat edo batek pensatzen badu\noien ordañak jartzia,\nkostako zaio pasaizua\nbear bezela neurtzia. (Bertsoak 2, Txirrita)\nBat edo bat izenordainak ere zentzu bera du. Hegoaldean asko erabiltzen da, Iparraldean gutxiago:\nBat edo baten idurimen egalaria, aldietan egan egiñez. (Augustiñ Gurenaren aitorkizunak, "Orixe")\nbear bezela neurtzia. (Bertso jarri guztiak, Txirrita)\nBat edonoren bat izenordaina ere erabili da tradizioan baina adibide gutxi daude. Bat edon bat, bateon bat… ere badira baina ez dago argi horien oinarria bat edonoren bat den. EGLUn adibide hau baino ez dago:\nBat edonoren batek esango zion.\nBaten bat, bat edo bat izenordainak izenik gabe agertzen direnez, izenordain gisa agertzen dira perpausean, baina bat zenbatzailetik eratorriak direnez, determinatzaile ere izan daitezke Izen Sintagmaren barnean. Adibideotan ikusten denez, -en bat izen sintagma mugagabeari erantsita erabiltzen dugu sarri:\nEmaidazu bolaluma baten bat.\nEmaidazu bolalumaren bat.\nLagun taldeak bere osotasuna gordetzen zuen arren, aldika, lagunetako baten bat jendearekin hitz egiten geratzen zen atzean, eta kalean aurrerago arte, ez zitzaien berriz elkartzen. (Kafka Bilbon, Pedro Alberdi)\nOihalezko kapela buruan jarrita - “bai euskarari” zioena hain zuzen ere -, eguzkitan eserita jarraitu nuen bide ondoan, autoren bat noiz igaroko zain. (Onan, Aitor Arana)\nHorrelako egiturek nolabaiteko mugagabetasuna adierazten dute, liburu bat erosiko dut eta libururen bat erosiko dut ez direlako gauza bera. Lehenengoan badakigu liburu bat eta bakarra erosiko dudala; bigarrengoan, aldiz, baliteke bat edo gehiago erostea. Dena den, partitibo mota bat dela ere badirudi, eta askotan ustezko perpausetan erabiltzen da. Zenbatzaileekin ere gauza bera gertatzen da:\nBosten bat urte zeuzkala sukar txar batek hartu zuen. (India harrigarria, Garate, G., 129)\n[…]hamarren bat urte iraun zuen zeingehiagokan,[…] (Artikuluak, Mirande)\nEuskara Institutua, EHU, "nor edo nor, zer edo zer", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg


Beherapen Azoka Plaza Berrin, bihar eta etzi - Kronika\nBeherapen Azoka Plaza Berrin, bihar eta etzi\nHerriko komertzioek postuak jarriko dituzte, udako arropa eta osagarriekin.\nBerriak elkarteak antolatuta, herriko hainbat komertziok jarriko dute postua. Bihar, zabalik egongo da goizeko 10:00etatik 14:00etara, eta arratsaldeko 16:00etatik 20:00etara. Etzi, goizez bakarrik.\nBeherapen Azoka antolatu du Berriak merkatari eta ostalarien elkarteak, herriko hamabi komertzioekin batera, ostegun eta ostiralerako. Plaza Berrin izango da. Bihar, goizean 10:00etan hasi eta 14:00ak arte egongo dira zabalik; eta arratsaldean, 16:00etatik 20:00etara bitarte. Etzi, berriz, goizeko ordutegian egongo da bakarrik, 10:00etatik 14:00etara. Gainera, Hernani Jazz jaialdia dela eta, emanaldia izango da bihar herrian zehar, eta azokan bertan emango zaio hasiera.\nUdako arropa eta osagarriak, «merke-merke»\nHerriko hamabi komertziok eskainiko dute beren produktuak erosteko aukera: Eukene, Balantxa Elektrodomestikoak, Eguzki, Hiru Haur, Ikusi Makusi, Ilargi, Kera, Laket, Hoki Lentzeria, Mahuka, Oinatz, Orekan eta Valen. Arropa, pitxiak, edertasun produktuak eta hamaika aukera egongo dira azokan, beherapenarekin.\nDiote, uda hasiera dela eta, «kapritxo bat edo beste erosteko aukera paregabea» dela, erositakoak oporretan estreinatzeko. «Udako eskaintza paregabeak» izango dira eskuragarri, beraz, gerturatzen diren guztientzat: «animatu eta pasa zaitez bertatik!».\nJazz ikuskizuna, azokan\nBihar hasiko da Hernani Jazz jaialdia ere, eta Beherapen Azokan bera izango du, puntuetako bat. EuskOrleans Dixie Bandek, emanaldia eskainiko du, Lindy Hopeko bi dantzarirekin batera herriko kaleetan barrena, eta azokan bertan emango diote hasiera saioari, arratsaldeko 19:00etan.


Samsung Galaxy S9 eta S9 +-ek Android Pie-n oinarritutako One UI beta jasotzen dute: nola instalatu | Androidea\nSamsung Galaxy S9 eta S9 +-ek Android Pie-n oinarritutako One UI beta jasotzen dute: nola instalatu\nHilabete hasieran egin zuen Samsung Garatzaileen Konferentzian, Samsung-ek erabiltzaile-interfaze berria aurkeztu du, Samsung One UI, eta esan du laster erabilgarri egongo dela beta gailu batzuetarako.\nHonen atzean, One UI Beta programa dagoeneko hasi da erabiltzaileentzako Galaxy S9 eta S9 Plus Hego Korean eta Estatu Batuetan. Laster Alemanian, Europan eta Asian ere eskuragarri izatea espero da. Hala ere, oinarritutako Samsung One UI bertsio egonkorra Android Pie Datorren urteko urtarrilean egongo da eskuragarri.\nEguneratzeak, gutxi gorabehera, 1,896 MB ditu. Android Pie ekartzen du Samsung-en lerro nagusira One UI hobekuntza berri guztiekin batera, itxura sailean eta eginbide guztietan. Android-erako azaroaren azken segurtasun adabakiarekin ere dator.\n1 UI bat, Samsung-en Android Pie-n oinarritutako geruza berria\n2 Nola instalatu One UI beta Samsung Galaxy S9 eta S9 + telefonoetan\nUI bat, Samsung-en Android Pie-n oinarritutako geruza berria\nUI batek ezaugarri berri ugari dakartza, hala nola, interfaze birmoldatu bat, jakinarazpenen paneletik zuzenean erantzuteko gaitasunarekin diseinatutako jakinarazpenak, Unicode 11.0 emojis berriak, gai sentikorrak, gailuaren zainketa, energia aurrezteko funtzioak, Beti pantailarako erloju estilo berriak, Bixby-ren bilaketa hobetua, berriro diseinatua telefono aplikazioa eta gehiago.\nSamsung-ek a ere aurkeztu du Sistema osoko gau modua, horrek aukera ematen du AMOLED bateragarria den gai iluna Samsung UI eta aplikazioetan zehar.\nSamsung Experience UX-rekin alderatuta, funtzionatzeko bi esku behar baititu, hori aldarrikatzen da One UI berria esku bakarreko erabilera kasuetarako egina dago. Samsung-ek esan du azken urtean esperientzia berria lantzen aritu dela, eta helburu nagusia interfazea hain estua izatea dela.\nHelburua Samsung One UI edukirik garrantzitsuenak leku erabilgarrienean gordetzen ari da, pantailaren behealdean. Samsung aplikazio guztiek beheko barrako diseinua hartu dute nabigazio elementu txikiagoetarako, goiburu handiagoekin batera. Menuak pantailaren behealdean ere agertzen dira erdian ordez.\nNola instalatu One UI beta Samsung Galaxy S9 eta S9 + telefonoetan\nOne UI beta eguneratzea jasotzeko, One UI Beta programan izena eman behar duzu Samsungeko kideak / Samsung + aplikazioaren bidez "Oharrak" botoia sakatuta. Geroago, Android Pie-ren bertsio berria deskargatu behar da sartzen konfigurazioa > Software eguneratzeak > Deskargatu eguneratzeak eskuz.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Berri » Samsung Galaxy S9 eta S9 +-ek Android Pie-n oinarritutako One UI beta jasotzen dute: nola instalatu\nAndroid Pie-k hedatzen jarraitzen du: orain eskuragarri daude Xiaomi Mi A2 eta Motorola Moto One Power-rentzat\nNola aktibatu Evernoteren gai iluna: oharren aplikazioaren berri bikaina


Txinaren izenak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nTxinaren izena zhongguo txinera tradizional eta sinplifikatuan\nEuskaraz eta Europako hizkuntza gehienetan erabiltzen den Txina izenaren jatorria badirudi Qin dinastian datzala, lehenengo dinastia inperiala. Iraganean Catay izena ere erabili zen, khitan herri altaikotik datorrena. Marco Poloren bidaietan emaniko izena hauxe da. XVII. mendean Bento de Goes jesuita portugaldarrak Txina eta Catay leku bera zirela demostratu zuen. Gaur egun errusieraz eta mongolieraz Catay izena erabiltzen da.\nTxina berez Txinako Herri Errepublikaren baliokidetzat hartu ohi da, nahiz eta berez Txina Taiwanen izena ere baden. Hori dela eta Txina Kontinentala deitu ohi zaio Txinako Herri Errepublikari, Taiwan, Hong Kong eta Macao kenduta. Hala ere irla asko sartzen dira kontinentala deitu arren, izena geopolitikoa eta ez geografikoa delarik.\nTxina betidanik agintean zegoen dinastiaren izenarekin izendatzen zen. Monarkiaren desagerpenarekin bat zhongguo izena erabiltzen da (erdialdeko herrialdea). Hua moduan ere laburbil daiteke.\nArtikulu hau Txinako politikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.\nOrriaren azken aldaketa: 31 urtarrila 2022, 20:50.


Donostia Zinemaldia :: Vlad Ivanov\nHemen zaude: Lehen orrialdea > 62. Edizioa 2014 > Sariak eta Epaimahaiak\t> Epaimahaia Ofiziala > Vlad Ivanov\nBere moldaerraztasunak Europako antzeztaldeko aktore handienetakoen artean kokatzen du Vlad Ivanov. Los Angelesen, Kritikaren Saria irabazi zuen, Cristian Mungiuren 4 Months, 3 Weeks, 2 Days filmeko Bebe doktore abortistaren antzezpen bikainagatik. Bai ondoko etxeko bizilagun adeitsuak bai pertsonaia gaizto beldurgarriak irudikatzeko gaitasunak bihurtzen dute aktore berezi. Zinema arloan lan egiteaz gain, antzerkiko aktore bikaina ere bada Vlad Ivanov. Hala, Errumanian sari nazional asko irabazi ditu, hala antzerkian nola zineman egindako lanagatik.\nBerriki, Franco adinekoaren rola jokatu du Bong Joon-Hok zuzendutako Snowpiercer-en, eta Grossmeierrena, Sergei Loznitsaren Into The Fog-en. Halaber, otsailean Berlinen Urrezko Hartza irabazi zuen Child's Pose filmean Dinu Laurentiuren rola jokatu du.\nHauek dira egin dituen beste film aipagarri batzuk: Police, Adjective (Corneliu Porumboiuk zuzendua; filmak Canneseko zinema-jaialdiko Un Certain Regard sailean pelikula onenaren saria irabazi zuen, 2009an, eta Ivanovek Errumaniako GOPO sarietan antzeztaldeko gizonezko aktore onenaren saria jaso zuen); Tales from the Golden Age (Hanno Höferrek zuzendua); The Concert (Radu Mihaileanuk zuzendua; filma Urrezko Globo baterako hautagaia izan zen); The Whistleblower (Larysa Kondracki) eta Principles of Life (Emilian Velicanu; Ivanovek kritika bikainak lortu zituen).\nAntzerki arloan antzeztu dituen pertsonaia garrantzitsuenen artean, ondokoak daude: Rikardo Lehoibihotza, The Lion in Winter-en; Kulygin, Three Sisters-en; aingerua, Joan of Arc, File Pages-en; eta Sir Lucius O'Trigger, The Rivals-en.\n2005ean, Kultur Merezimenduaren Domina jaso zuen Vlad Ivanovek, Errumaniako presidentearen eskutik.


2021-12-01 - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nAzkoitiko EH Bilduk zuzenketak aurkeztu dizkio Udal Gobernuaren 2022ko aurrekontu proposamenari\nEH Bilduk zuzenketa eta eskaera batzuk luzatu dizkio Udal Gobernuari "aurrekontuak hobetzeko". Era berean, hiru konpromiso eskaera egin dizkio. Koalizioak "anbizio gutxiko aurrekontua" dela iritzi dio Udal Gobernuak egindako aurrekontu proposamenari.\nSan Nikolas jaiak ospatzeko udalak egin duen ahalegina nabarmendu du Anuska Esnal alkateak\nFestak normaltasunez ospatzearen eta ez ospatzearen artean, erdibideko aukera bat lantzen saiatu direla ziurtatu du Anuska Esnal alkateak, horretan aritu direla atzora arte. "Baina datuek erakusten dute herriko egoera okerrera doala, eta azkenean, azken asteetan eraikitako guztia erori egin da". Hitzartutako zenbait jarduera beste data batzuetan egiteko konpromisoa hartu du udalak, eta orain arte sortutako gastuak bere gain hartuko ditu.\nAitziber Arzalus - Urtzi Oteiza\nHamaika ekitaldiz osaturiko kultur programazioa izango da neguan\nKultur egitarau zabala izango da datozen hilabeteotan Zumaian: Astindu dantza taldearen 'Mamma Mia! Gure musikala', Jon Maiaren 'Kantu bat gara' emanaldia edota haurrei zuzendutako ipuin kontaketa zikloa. Gaur aurkeztu dute udaleko ordezkariek eta ekitaldi horietan parte hartuko duten herritarrek.\nInbertsioetan %80ko igoera izango du Getariako udal aurrekontuak 2022. urtean\n4.310.200 euroko udal aurrekontua onartu zuen atzo iluntzean Getariako Udalbatzak datorren urterako, EH Bilduren aldeko sei botorekin eta EAJren lau abstentziorekin.\nEgungo osasun egoera dela-eta hartu dute emanaldia atzeratzeko erabakia. Sarrerak erosita zituztenei eserlekuak mantenduko dizkiete; dirua bueltatzea nahi dutenek, berriz, urtarrilaren 22a baino lehen eskatu beharko dute.\n50 urtetik gorakoentzat oinarrizko informatika ikastaroa antolatu dute Aian\nSaioak urtarrilaren 17tik 28ra izango dira, eta horietan parte hartu nahi dutenek abenduaren 17a baino lehen eman beharko dute izena, Aiako Kultur Etxean.\nLarunbatean irekiko dute Narrosko Gabonetako Jaiotza\nLarunbatean, abenduaren 4an, zabalduko ditu ateak Schola Cantorumek antolatzen duen Narrosko Gabonetako Jaiotzak. Goizez zein arratsaldez egongo da irekita egunero, urtarrilaren 6 bitartean; 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 21:00etara.\nGUKA magazinaren abenduko atala, ostiralean ikusgai\n22:00etatik aurrera ikusi ahal izango da GUKA magazinaren atal berria UKTren tokiko webguneetan eta Erlo Telebistan. Besteak beste, Lucia Lacarrari egindako elkarrizketa ikusteko aukera izango da ostiraleko saioan.


Xuventude Galicia Net informatika-foroak laugarren edizioa egingo du | Consumer\nXuventude Galicia Net informatika-foroak laugarren edizioa egingo du\n1.500 gazte inguruk joko eta prestakuntza ekintzetan parte hartuko dute igandera arte\nEgilea: mediatrader 2003-ko apirilak 12\nGaliziako Xuntako Familia, Gazteria eta Boluntariotza Sailak, zenbait enpresa eta erakunderen laguntzarekin, 1.500 gazte elkartuko ditu Santiagon ostiraletik igandera arte, eta teknologia berrien eta Interneten munduarekin lotutako jolas- eta prestakuntza-jardueretan parte hartuko dute. Aurten, laugarren aldiz, Xuventude Galicia Net informatika-foroa izango da.\nLoreto Sanmartín Gazteriako zuzendari nagusiak Xuventude Galicia Net-en beste edizio bat egitea erabaki zuen, Xuntak gazteak teknologia berrien erabileran “inplikatzeko” eta “sartzeko” asmoa baitu. Hala, azpimarratu zuen hiru eguneko etengabeko topaketa horrek lagundu egin nahi duela gazteek Interneti eta informatikari buruzko ezagutzak zabaltzen, eta, aldi berean, parte-hartzaileen artean “esperientzia-trukea eta harremana” sustatzen dela.\nSantiago hiriak, zehazki Kongresu Jauregiak, hartuko du, bihartik igandera arte, topaketa hau. Hautaketa-prozesu baten ondoren, Internetera konektatzeko prestatutako ordenagailu propioa dute, Galiziako, Madrilgo, Euskal Herriko, Kataluniako, Asturiasko edo Gaztela eta Leongo 1.500 gaztek. Arquinet topalekua duten instalazioetan 40 kilometro kable jarri dira eta Telefónicak sarerako sarbide azkarra erraztu du, segundoko 100 megabiterekin. Satelite bidez eta haririk gabeko konexio bidez ere sar daiteke.\nIzena ematen duten gazteek intraneten izango dute beren lekua, eta eremu horretan jarduera ludiko-sortzaileak egin ahal izango dituzte Multimedia, Jokoak, Demoscene eta Linux ataletan. Sanmartinek nabarmendu zuen lehiaketak programatu direla, bata argazki digitalerako eta bestea gazte elkarteentzako web orriak sortzeko, bai eta hitzaldiak eta lantegiak ere.\nHorrez gain, Gazteria Zuzendaritza Nagusiak erabaki du edizio honetan Extranet gunea indartzea, forora joaten diren pertsonek erabil dezaten. Hemen jolastu ahal izango da (100 kontsolaren doako erabilera), Baleiro Museora sartu (hiru dimentsioko espazio batean bidaia bat egitea sustatzen du), Interneten sartu “Komunika zaitez” programarekin eta enpresa babesleen espazioak ezagutu.\nforo-eu Galicia-eu informático-eu\n103 herrialdetako erakundeetako ordenagailuetan sartu den espioitza-sare informatiko bat aurkitu du\nInterneteko Gobernuarentzako Foroaren lehen bileran, Sarearen segurtasuna, hizkuntza-aniztasuna eta irisgarritasuna aztertuko dira.


2018. uztailaren 14eko beila Urkiolara - Diocèse 64 Bayonne, Lescar et Oloron\nRetour sur le pèlerinage diocésain en basque du 14 juillet 2018 en Biscaye au sanctuaire de saint Antoine d'Urkiola présidé par le Père Angel Mari Unzueta, vicaire général du diocèse de Bilbao.\nUztailaren 14ean bi urtetarik egiten den euskarazko beilak Bizkaia aldera eraman gaitu aurten. Gipuzkoa (Arantzazu – Loiola) eta Nafarroa (Jabier) bisitatu ondoan, Urkiolako San Antonio Saindutegira izan gira. Durango pasatu eta zortzi edo hamar bat kilometrotara, Gazteizerako bidean, aurkitzen da Saindutegia, Urkiolako Parke Natural zoragarrian kokaturik.\nLarunbata izanagatik, beharbada, usaian baino apez eta jende guttiago izan da, 250 bat inguru beilari. Denbora gaitza izan dugu, eta denek gozatu ahal izan dugu bazterren edertasuna.\nAngel Mari Unzueta, hamabi urtez Bilboko Bikario Nagusi izan dena, ginuen Biltzarburu Mezan eta Bezperetan. Orai kargu hori utziko du preseski Urkiolako Saindutegiaren kudeakuntza hartzeko. Begi-bistakoa zen haren emozionea, kantuen edertasunak eta kartsutasunak hunkiturik. "Horrelako Liturgiak bizitzeko eta biziarazteko, jiten ahal zirezte urte guziz toki huntara !" zioen berak. Homilia bi pondu nagusietan oinarritua zuen: etorkinari ongi-etorria eta bakegintza. Homilia osoa aurkituko duzue diosesako webgunean.\nJende gehienek eguerdiko bazkaria etxetik ekarria zuten eta gogotik elkar-partekatu ere Parkeko itzalpean. Ederki "aserik" ere atera dira tokiko jatetxean bazkaldu diren 80 bat bazkaltiarrak.\nArratsaldean egina dugu Galbarioko lekuan otoitza bat “Laudato si” Frantses Aita Sainduaren entziklikaren buruz eta kantatu dugu Bezperak elizan.\nDenak tenorez xuxen joan dira eta jendea etxeratu da aratseko zortziak inguruko, galdera hau ezpainetan: "eta ondokoa nun ?"\nEntzun Angel Mari Unzueta Bilboko bikario nagusiaren predikua :\nEntzun Fededunen Otoitza Beñat Soulé-ren bertsuak :\nEntzun Meza osoa :\nEntzun Bezperak :\nAngel Mari Unzuetar Bilboko bikario nagusiaren predikua :\nBozkarioz hartzen eta agurtzen zaituztet. Zuen programa miresten dut eta zuen kantuekin gozatzeko asmotan nauzue.\nBeilak edo erromesaldiak gure egoera adierazten du, pertsona bezala eta Jainkoaren Herri bezala. Bidez bide goaz, bizitzaren ibilbidean. Eta, hain zuzen ere, igorketa aipatzen dituzten bi testu aukeratu dituzue Mezarako.\nLehenengo irakurgaian, profeta, Izpirituak eraginda, igorria da Jainkoaren eginkizunak zabaltzera: zauriak sendatu, askatasuna iragarri, kontsolamendua erein, behartsuak zerbitzatu; hau da, berri ona, graziazko garaia zabaldu. Misio bera hartuko du Jesusek, Lukasen ebanjelioan pasarte berau aipaturik.\nProfetaren misio edo zeregin bera da gurea ere. Hainbat bidetatik, hainbat eratara, gu ere igorriak gara, Jainkoarren berri ematera, bere grazia garaia adieraztera. Eta, egia esan, horixe da gutariko bakoitzaren eta gure elkarteen bokazioa: sendatu, askatu, zaindu, kontsolatu.\nEbanjelioan, Jesusek bere ikasleak igortzen ditu, berarekin egon eta eskolatu ondoren. Eta ebanjelizazioaren indarra Jesusengandik datorrela argi erakusteko, baliabide handirik gabe igortzen ditu, apal eta xume. Eta bakezkoa izan behar da lehen hitza, lehen agurra, elkartasuna erein eta eragin nahian. Vatikanoko II. Kontzilioak Eliza zer den adieraztean, hauxe esan zuen: Jainkoarekiko eta gizon-emazteen arteko elkartasunaren ispilua eta tresna; hau da, elkartasuna bizi eta bultzatzera bidaliak gara.\nBinaka igortzen ditu Jesusek bere ikasleak, ez bakarrik, ez norbere kasa, elgarrekin bat eginda baizik. Denok igorriak, baina elkartean.\nGaurko irakurgaien argitan, bi esparru aipatuko nituzke, entzundako mezua gure eguneroko bizitzara bideratu ahal izateko. Lehenengoa, etorkin eta errefuxiatuen drama. Ez omen da erraza korapilo hori askatzea eta konponbideak bilatzea. Baina, dena dela, lotsagarria da, haien aurrean sarritan agertzen den axolagabekeria. Gogoan izan, gutxi asko denok garela edo izan garela etorkinak, Afrikan omen baitago gizadiaren sorterria. Beha dezagun nork berak eta norbere elkarteak arlo honetan egin dezaketena: behartsuen ondoan egon, aterpea eskuratu, lagundu.\nEta bigarren esparrua, bakegintzarena. Bi irakurgaietan agertzen da, eta, une honetan, gure herrian dugun premia bizia da. Bakea neurri on batean nahiko ziurtaturik badago ere, bada zauririk eta zauriturik nahiko gure inguruetan: senitarteko edo etxekoren bat galdu dutenak, mehatxu edo estortsioaren zamarekin bizi izan direnak, tortura jasan izan dutenak, indarkeriaren eraginez jaioterritik kanpora joan behar izan dutenak, katigu dagoena bisitatzera joateko urrunegi joan behar dutenak. Ez dira gugandik oso aparte bizi. Helarazi diezaiegun gure kontsolamendua eta elkartasuna.\nUrkiolako beilak gogoratzen digu erromesak, ibiltariak garela, Jainkoa dugula bidelagun. Zabal dezagun bere maitasun samurra eta bere hurbiltasuna, gurekin batera bidean aurrera doazen bidelagun guztien artean, batez ere beharrizanen bat dutenen artean. Hala izan dadila.\nHitzak : Beñat Soulé. Doinua: Aratsalde on lendabiziko...\nSan Antonio santutegirat bildu da euskal bihotza\nZure aldera dugun fedea ez dago oraindik hotza\nZeruko Aita dena maitasun dagoenez zure hitza\nOnar ezazu egun hemendik helarazten den otoitza\nBerri onaren hedatzen badu elizak lan asko beti\nUzta nasai da bainan halere bertan langilea guti\nZeruko Aita zure bihotza hain baita gozo ta ezti\nLan hortarako lagunt gaitzazu gaiten oraidanik xuti\nZonbat miseri ta injustizi munduan ez da agertzen\nEtorkin ainitz gure alderat baitira galdezka biltzen\nZeruko Aita erakuts guri gogo bihotz idekitzen\nDezagun jakin guk amodioz horien errezebitzen\nXahar ta eri etxe xokotan bizi zailaz etsituak\nZenbat famili deseginikan, zenbat bihotz urratuak\nZeruko Aita maitasun handiz hedatu zure eskuak\nItxaropenez ditezen izan egunero sustatuak\nBaserritarrak lan asko badu dadin goiz ta aratsalde\nZure geriza san Antonio hoientzat ez da debalde\nGaurkotz ere dut berritu nahi eginaz hemendik galde\nBeti bezala ager zaiten zu baserritarraren alde\nGALBARIOAN LABORARIEN ETA NATURAREN BENEDIKATZEA\nOi Gurutzea, oi Gurutzea, gurutze saindu maitea ! (bis)\nEskerrak bihur ditzagun Jainkoari\nlurra eta zeruaren gatik, iguzkia eta euriaren gatik,\neta sasoinen gatik.\nEskerrak bihur ditzagun Jainkoari,\nuztaren menturan, ereiterakoan eta landatzerakoan\nbizi dugun esperantzaren gatik.\nGaldegin dezagun Jainkoari benedika dezan\npentzetan, mahastietan, sagardietan, baratzetan egiten dugun lana,\nhauen fruituek indarberri gaitzaten bere zerbitzurako.\nGaldegin dezagun Jainkoari benedika ditzan,\ngizon guzien artean\nlur huntako ontasunak hobeki partikatuak izan diten\neginahalak egiten dituzten guziak.\nbere Hitzak gure bihotzetan egiten duen lana.\nGaldegin diezogun ere jar gaitzan\nbere agintzen betetzeko bidean.\nAita guziz saindua,\nzuk diozu manatu gizonari\nlurra arta eta zaint zezan,\napalik otoizten zaitugu :\nurrunt ditzazu gure landetarik harria eta galerna,\negizu uzta izan dadin nasaia.\nGuziz ona zirelako,\nugaldu itzazu hazi guzien mozkinak.\neta Izpiritu Sainduaren izenean.\nKreazionearen Salmoa L 10\n1 «Laudato si’, mi’ Signore» – «Laudatua Zu, ene Jauna», kantatzen zuen Asisko Frantziskok. Kantika eder hortan, hauxe gogorarazten zaukun: guziena den etxe hau arreba baten idurikoa da, zeinekin konpartitzen dugun gure existentzia; bestetik, bere besoetan hartzen gaituen ama galant baten idurikoa: «Laudatua Zu, ene Jauna, gure arreba ama-lurrarengatik, horrek sustengatzen baigaitu, gobernatzen, eta lore koloretsudun hainbat fruitu eta belar emaiten» .\n2 Arreba horrek garrasi egiten du egiten diogun kaltearengatik: Jainkoak eskaini dauzkigun ondasunen erabilpen ez-arduratsua eta abusuak direla bide sortzen diren kalteak. Bere jabe eta nagusi bakarrak bagina bezala hazi gira, eta uste ginuen baginuela eskubidea ama-lurrarekin nahi ginuen guzia egiteko. Gizakiaren bihotzean, bekatuak zauriturik, dagoen biolentzia garbiki ageri da lur-zola, ur, aire eta izaki bizidunen baitan ageri diren eritasun-sintometan ere. Horregatik, pobrerik abandonatu eta gaizki tratatuenen artean aurkitzen da gure lur zanpatua eta suntsitua, eta ezin isildurik «erdiminetan intzirika ari dela» (Erm 8,22). Ahanzten dugu gu ere lurra girela (cf. Gn 2,7). Gure gorputza bera planeta huntako elementuez osatua dago: horko airea da hats emaiten daukuna eta horko urak biziarazten eta indarberritzen gaitu.\n66 Hasiera liburuko kreazionearen kondakizunek, beren hizkera sinboliko eta narratiboan, irakaspen sakonak badituzte gizakiaren existentziari eta bere errealitate historikoari buruz. Kondakizun horiek iradokitzen dute giza existentzia funtsezko hiru erlazio hertsiki konektatuetan ardaztua dagoela: Jainkoarekiko erlazioa, lagun hurbilekoarekiko erlazioa eta lurrarekiko erlazioa. Bibliaren arabera, hiru erlazio esentzial horiek hautsi dira, eta ez bakarrik kanpotik, baita gure barnean ere. Haustura hori da bekatua. Kreatzailearen, eta gizadia eta kreaturiko guziaren arteko harmonia, hunengatik hautsi zen: Jainkoaren tokia hartu nahi izan dugulako, kreatura mugatuak girela onartu gabe. Gertakari horrek desitxuratu zuen: lurra “menderatu” (cf. Gn 1,28) eta “lant eta zaintzeko” agindua (cf Gn 2,15). Ondorioz, erlazioa, hastapenean harmoniatsua gizakiaren eta naturaren artean, gatazka bilakatu zen (cf. Gn 3,17-19). Horregatik da adierazgarria San Frantziskok kreatura guziekin bizi zuen harmonia interpretatu izana haustura haren sendatze eta konponketa moldean. San Buenabenturak zioen, kreatura guzien adiskidetze unibertsalari esker, San Frantzisko inozentzia-egoera primitibora itzuli zela. Eredu hortarik urrun, gaur egun bekatua, bere indar suntsitzaile bortitza gibeletik duela, huntan manifestatzen da: gerletan, hainbat biolentzia-mota eta tratu txarretan, ahulenen abandonuan eta naturari egiten zaizkion erasoetan.\nZeru-lurrak zoin diren ederrak – Kopla 1.\n98 Jesus harmonia osoan bizi zen kreazioarekin, eta gainerakoak harritzen ziren: “Zer dugu hau, haizeak eta lakuak huni obeditzeko!”. Ez zen agertzen mundutik bereizi aszeta baten gisan eta bizitzako gauza atseginen kontrario bezala. Hauxe zioen bere buruaz: “Etorri da Gizonaren Semea, jaten eta edaten duena, eta diote: ‘Hori tripoia eta mozkorra” (Mt 11, 19). Jesus urrun zegoen gorputza, materia eta munduko gauzak mespretxatzen dituen filosofietarik. Bizkitartean, dualismo maltzur horiek heldu ziren kristau pentsalari batzuen baitan, historian zehar, eragin handia izaitera eta Ebanjelioa anitz desitxuratzera. Jesusek eskuekin lan egiten zuen, Jainkoak sorturiko materiarekin egunero kontaktuan jarriz, bere artisau-trebeziaz forma emaiteko. Atentzio handia emaiten du bere bizitzaren parterik handiena eginkizun hortara dedikatu izanak, izaite-molde arras sinplean, niholako miresmenik iratzartzen ez zuen ofizioan: “Ez ote da zurgina, Mariaren semea?” (Mk 6,3). Horrela saindutu zuen lana eta garrantzi berezia eman zion gizaki bezala hazi eta heltzeko. San Juan Paulo II.ak hauxe erakusten zuen: “lanaren nekea jasanez gugatik gurutziltzaturiko Kristoren batasunean, gizakia, aldez edo moldez, Jainkoaren Semearekin kolaboratzen ari da gizadiaren erredentzioan”\nZeru-lurrak zoin diren ederrak – Kopla 2.\n221 Gure fedearen hainbat konbikziok, Entziklika hunen hastapenean garatuak, konbertsio horren zentzua aberasten laguntzen dute; hala nola, kreatura bakoitzaren baitan Jainkoaren zerbait mirailatzen delako kontzientzia eta badu guri helarazteko mezua, edo Kristok mundu material hau bere baitan asumitu duelako segurtasuna eta orain, berpizturik, izaki bakoitzaren barne-barnenean bizi dela, amultsutasunez inguraturik eta bere argiaz zeharkatuta. Baita hau ere: Jainkoak, sortu duen munduari, ordena eta dinamismo bat ezarri dio, eta gizakiak ez dauka hori ahanzteko eskubiderik. Ebanjelioan irakurtzen dugunean Jesus xorieri mintzo dela, eta erraiten duenean “heietarik bakar bat ez du(ela) Jainkoak ahanzten” (Lk 12,6), kapable izango ote da norbait tratu txarra eman eta kalte egiteko? Kristau guziak gomitatzen ditut beren konbertsioaren dimentsio hori esplizitatzera, hartu dituzten indarra eta argiaren grazia heda daitezen gainerako kreatura eta ingururatzen dituen munduarekiko erlazioan, eta eragin dezala anaitasun gorena sorturiko guziarekin, Asisko San Frantziskok hain argitsu bizi izan zuena bezalakoa.\n222 Izpiritualitate kristauak proposatzen du mundu alternatibo bat, bizi-kalitatea ulertzeko, eta nahi duena da bizi-estilo profetikoa eta kontenplaziozkoa, barnaki gozatzeko gisakoa, kontsumoarekin obsesionatu gabe. Garrantzitsua da irakaspen zahar bat gogoan hartzea, tradizio erlijioso askotan presente dagoena, eta Biblian ere bai. Hauxe da: “gutxiago gehiago delako konbikzioa”. Kontsumitzeko etengabeko posibilitateak pilatzeak bihotza distraitu egiten du, eta gauza bakoitza eta momentu bakoitza baloratzea trabatzen. Aldiz, errealitate bakoitzaren aintzinean, den ttipiena izanik ere, soseguz presente egiteak konprentsiorako eta errealizazio pertsonalerako aise posibilitate gehiago idekitzen dauzkigu. Izpiritualitate kristauak sobrietatea praktikatuz haztea eta guttirekin gozatzeko gaitasuna proposatzen ditu. Sinpletasunerako itzulera da; gauza ttipiak baloratzen irakasten dauku; biziak eskaintzen dituen posibilitatek eskertzen ere bai, daukagunari guziz atxiki beharrik gabe eta ez daukagunagatik tristatu gabe. Horrek erran nahi du nagusitasunaren dinamika eta plazeren pilaketa hutsa saihestea.\n223 Sobrietatea askatasunez bizi behar da, eta kontzientzia askatzailea da. Ez da bizi eskasagoa; ez da intentsitate apalekoa, guziz kontrarioa baizik. Garbi erraiteko, gehiago gozatzen dutenak eta momentu bakoitza hobeki bizi dutenak dira han eta hemen mokoka ez dabiltzanak, ez daukatenaren bila beti, eta pertsona bakoitza eta gauza bakoitza baloratzea zer den esperimentatzen dute, badakite hartu-emanean nola jokatu eta badakite gauzarik sinpleenaz gozatzen. Horrela badakite ase gabeko beharrak guttitzen eta nekea eta obsesioa anitz murrizten dituzte. Posible da gutti behar izaitea eta asko bizitzea, bereziki gai baldin bagira beste plazer batzuk garatzeko eta satisfazioa lagunartean, zerbitzuan, karismen hedapenean, musikan, artean, naturarekiko kontaktuan eta otoitzean aurkitzen bada. Zozotzen gaituzten premia batzuk mugatzen jakitera behartzen gaitu zorionak, eta horrela prest egongo gira biziak eskaintzen dauzkigun mila posibilitatetarako.\nZeru-lurrak zoin diren ederrak – Kopla 3 et 4.


Benito Juárez - Wikipedia, entziklopedia askea.\n26. Mexikoko presidente\n1858ko urtarrilaren 15a - 1872ko uztailaren 18a\n← Ignacio Comonfort - Maximiliano I.a Mexikokoa →\nPresident of the Supreme Court of Justice of the Nation (en)\nGovernor of Oaxaca (en)\nGuelatao de Juárez (en) , 1806ko martxoaren 21a\nMexiko Hiria, 1872ko uztailaren 18a (66 urte)\nMargarita Maza (en) (1843 - 1871)\nBenito Juárez Maza (en)\nabokatua, epailea eta politikaria\nBenito Pablo Juárez García (Guelatao, Oaxaca, 1806ko martxoaren 21a - Mexiko Hiria, 1872ko uztailaren 18a) Mexikoko politikaria izan zen. Mexikoko presidentea izan zen 1861etik 1872ra bitartean, Maximiliano enperadorearen atzerriko armadaren aurka borrokatu zen 1864tik 1867ra bitartean, eta Mexikoko Errepublika Federalerako oinarriak finkatu zituen. Familia indiar batean sortu zen, eta umezurtz geratu zen hiru urte zituela. Apaiz-ikasketak hasi zituen, baina haiek utzi eta zuzenbide-ikasketak egin zituen ondoren. Oaxacako diputatu (1832-1833) eta gobernari (1847-1852) izan zen. New Orleansko hirian bizi izan zen 1853tik 1855era bitartean, Santa Annaren diktaduraren garaian; Justiziako ministroa izan zen ondoren, eta konstituzio liberal moderatu bat idatzi zuen 1857an. Urte bereko abenduan hasi zen Gerra Zibila kontserbadoreen eta liberal erradikalen artean, eta konstituzioaren aldeko gobernua antolatu zuen Juárezek Guadalajaran. 1858an, gudaroste frantsesak jabetu ziren Mexikoko lurralde gehienez, eta Panama aldera eta, geroago, Veracruzera jo zuen Juárezek. 1859an, Estatu Batuek Mexikoko gobernu liberala onartu zuten, eta erreforma-lege garrantzitsu batzuk egin zituen Juárezek (Elizaren ondasunen nazionalizazioa, erlijio-ordenak deuseztatzea, erregistro zibilaren sorrera eta Elizaren eta Estatuaren arteko banaketa). 1860an, herriaren eta Estatu Batuen laguntzaz, Juárez Mexikoko hiriburuan sartu zen. 1861ean, bertan behera utzi zuen kanpo-zorraren ordainketa eta, ordainetan, Mexikon zuzenean esku hartzea erabaki zuten Britainia Handiak, Espainiak eta Frantziak. Juárezekin hitzartu ondoren (Soledadeko Ituna, 1861), gudarosteak erretiratu zituzten Mexikotik Espainiak eta Britainia Handiak. Frantziak berean iraun zuen, eta Mexikoko hiria hartu zuten gudaroste frantsesek 1863an. Hurrengo urtean, Napoleon III.ak Mexikoko enperadore izendatu zuen Maximiliano Austriako artxidukea, eta El Paso del Norte hirira (egungo Juarez) jo behar izan zuen Juárezek. Estatu Batuen eta Europako estatu batzuen presioen ondorioz, bere tropak erretiratu zituen Frantziak 1867ko martxoan, eta berriro sartu zen Juárez Mexikoko hirian, Maximiliano fusilatu ondoren (1867ko uztaila). Berriro hautatu zuten presidente Juárez, eta baita 1871n ere. Hauteskundeetan iruzurra egin zuelako salaketa egin zioten urte hartan, ordea, eta matxinada-saio batzuk gertatu ziren ondoren (Treviño, Nanclares, Porfirio Díaz). Bihotzekoak jota hil zen Benito Juárez 1872an.


[Galeria] 433 egun geroago, herri lasterketa bat Oarso Bidasoan: San Markoko Igoera. Irati Beorlegi eta Hodei Lujanbio garaile : Oarsoaldeko Hitza\n[Galeria] 433 egun geroago, herri lasterketa bat Oarso Bidasoan: San Markoko Igoera. Irati Beorlegi eta Hodei Lujanbio garaile\n2020ko otsailaren 16tik ez zela egiten herri lasterketa bat Oarso Bidasoan. Errenteria Atletismo Taldeak osasun segurtasun neurriak bermatu ditu.\nOarso Bidasoko azken herri lasterketak, pandemiak dena geldiarazi baino lehen, 2020ko otsailaren 16an egin zituzten, Lezo-Jaizkibel mendi lasterketa, eta Irungo Maratoi Erdia. Bada 433 egun geroago, berriz ere hasi dira herri lasterketak: atzo egin zuten San Markoko Igoera, Errenteria Atletismo Taldeak (EAT) antolatua. 13 kilometro pasako bidea egiten Irati Beorlegi irundarra eta Hodei Lujanbio Goizuetan jaiotako oiartzuarra izan ziren azkarrenak. Unean ez zuten aitortzarik jaso, COVID-19ari aurre egiteko neurri zorrotzengatik ez zelako sari emate ekitaldirik izan.\nBeraungo estadioa hasi eta bukatu zuten proba korrikalariek. Taldekako irteerak egin ziren, talde bakoitzean sei korrikalari zeudelarik. Gainera, bai lasterketa hasi baino lehen zein ondoren partaideek bakarkako eremuak izan zituzten aldatzeko eta euren ondasunak gordetzeko. Hasieran beti musukoarekin joan ziren, baita helmugaratzean ere. Hau da, EATk osasun segurtasun neurri zorrotzak hartu zituen dena ondo joan zedin, egoki. 145 korrikalarik bukatu zuten proba. Lasterketa segurua izan zen, hau da, EATren ahalegina asko baloratzekoa eta ikasteko modukoa izan zen.\nProba bukatu zuten 145 horien artean, honakoak dira emakumeen eta gizonen kategorietan lehen hamarren artean sailkatutakoak.\n1. Irati Beorlegi 1.17.18\n2. Larraitz Etxebeste 1.17.23\n3. Ohiane Aizpurua 1.25.40\n4. Mari Carmen Seijas 1.25.41\n5. Vanessa Alzaga 1.26.35\n6. Libe Lafuente 1.26.41\n7. Leire Mitxelena 1.26.52\n8. Jone Briñas 1.28.31\n9. Cecilia Moran 1.18.32\n10. Leire Amiano 1.31.50\nHodei Lujanbio 57.52\n2. Asier Landart 1.00.47\n3. Ibai Alba 1.00.54\n4. Aitor Conde 1.01.17\n5. Ivan Blanes 1.02.18\n6. Eneko Iñarra 1.03.43\n7. Aitor San Sebastian 1.04.05\n8. Xabat Pagola 1.04.21\n9. Xabier Vega 1.05.00\n10. Iker Perejon 1.05.24\nJarraian, HITZAk atzokoan ateratako hainbat irudi ikus daitezke, helmugakoak eta bidekoak (Ana Cruzek eta Edurne Jauregik ateratakoak dira).\nSan Markoko Igoera 2021 (2021-04-25)\nSan Markoko Igoera 2021 II (2021-04-25)\nErlazionatutako edukiaSan Markorako Igoera lasterketa, hilaren 25ean


Azken finean, langilearen jokaera ulergarria da. Ziurrenik, lan prekarioduna; ekipajea bere lan baldintzak diren moduan tratatu ditu. Estresatua, lan intentsitate handikoa (Ibizako Aireportua zen). Baina bideoa grabatu zutenek, ziurrenik langileak direnak, ez dute hori ulertu. Enpresarien munduko ikuspegia bereganatu dute, zoritxarrez. Langile klasea kondenatzen dute, nahiz eta langileriaren parte izan. Arazoa ez da langilearen jarrera, enpresaren jokaera baizik. Hau da salatu behar duguna


..........::::: zaldibia.org :::::.......... Izan_Kantuz_erronkaren_aurkezpena\nIzan Kantuz erronkaren aurkezpena\n2017ko urriaren 6an aurkeztu genuen IZAN KANTUZ erronka komunikabideen aurrean. Hemen duzue zabaldutako informazioa.\nBAIETZ, 26 ORDUZ JARRAIAN EUSKARAZ ABESTU. IZAN KANTUZ!\nKantatzen duen herri bat ez da inoiz hilko kantatzen zuen Negu Gorriak-ek, eta Mikel Laboak esan zigun, besteak beste, kantuz sortu zela, kantuz bizi nahi zuela, kantuz bidaltzen zituela penak ihesi, kantuz eman izan zituela zenbait berri, kantuz aitortzen zituela bekatuak eta kantuz ehorztea eta kantuz oroitzea nahi zuela hiltzen zenean.\nIzan ere, kantu batek balio dezake albiste on bat emateko, gerraren berri kontatzeko, maitasuna agertzeko, desamodioaz hitz egiteko, norbaiten jaiotza ospatzeko, norbaiten heriotza goxatzeko…\nAzken batean kantua gure izatearen parte da, eta baita gure hizkuntzaren eta kulturaren parte ere.\nKantuak lotzen gaitu gazteak eta ez hain gazteak, emakumeak eta gizonezkoak, munduaren alde batekoak eta bestekoak…\nKantua izan daiteke kultura baten eta hizkuntza baten transmisio-bide ere. Hala ikusten dugu guk, herri gisa, belaunaldi arteko transmisio bide garrantzitsuenetako bat izan da.\nEta horregatik antolatu dugu IZAN KANTUZ herri erronka, ahotsez ahots, txandaz txanda, euskarazko kantuak bata besteari lotuz, munduan orain arte ikusi ez den bezalako herri-erronka.\n2017ko azaroaren 10ean, arratsaldeko 18:00etan hasiko da erronka, eta 26 ordu geroago, azaroaren 11an, arratsaldeko 20:00etan amaituko da Zaldibiako Herri Antzokian. 26 ordu horietan, kantari arituko gara etengabe, garai eta era guztietako euskal kantak taularatuz.\n400 abestiko zerrenda batetik aukeratu ahal izango du, norberak, nahi duen kantua. Eta horretarako, abestia aukeratu eta izena emateko bi modu jarri ditugu: Batetik, www.zaldibia.org/izankantuz helbidean sartu eta bertan, abestia eta ordutegia aukeratu ahal izango da; edo bestela, ostiralero Zaldibiako plazan jartzen ari garen mahaian, zalantzak argitu eta gustukoen duzun abestia eta ordutegia hartzeko aukera izango da.\nAbestiak karaoke formatuan kantatuko dira; beraz, abeslariak letra aurrean izango du uneoro.\nGehienez, hiru pertsonek egon ahal izango dute, batera, oholtzan; eta lotsak uxatzeko nahiz “konpainia” egiteko, laguntza nahi izanez gero, hor izango dira prest gure dinamizatzaileak abeslariekin batera kantuan aritzeko. Zortzi herritar arituko dira lan honetan, beldurrak edo lotsak inor atzeratu ez dezan.\nErronka iritsi bitartean, abestiak entzun eta karaokean trebatu nahi dutenek www.txantxangorria.eus helbidean aurkituko dituzte abesti eta letra guztiak.\nBehin eguna iritsitakoan, aukeratutako ordua baino ordu erdi lehenago egon beharko du abeslariak bertan, eta 15 minutu lehenago ilaran jarri beharko da. Oroigarri gisa, paparrerako ikur bat (txapa bat) oparituko zaio oholtzatik igarotzen den orori.\nMundu guztitik jarraitu ahal izango da Izan Kantuz erronka, zuzenean, Streaming bidez. Eta 26 ordu horien Interneteko emisioaz gain, parte hartzen duten guztien irudiak hartuko ditugu, eta, ondoren, www.zaldibia.org atarian plazaratuko ditugu.\nOFFICIAL WORD RECORD elkarteak ziurtatuko du munduko errekorra, alegia, 26 orduz, etenik gabe, euskaraz abesten jardun dugula. Eta Euskal Herriko zenbait elkartetako kidek osaturiko batzorde batek ere ziurtatuko du erronkaren garapena.\nGainera, abeslari gonbidatuak ere izango ditugula iragarri nahi dugu. Gure kantagintzaren ardatz izan diren eta izango diren abeslariak ere Zaldibian izango ditugu erronka berezi honetan parte hartzen. Oraindik goiz bada ere, dagoeneko ondorengo abeslariak Zaldibian izango direla aurreratzeko moduan gaude: Zuriñe Hidalgo, Xabier Saldias, Porrotx, Mikel Markez, Abarlotz, Naroa Gainza eta Axier Gozategi taldekoa.\nEskerrak eman nahi dizkiegu, Izan Kantuz erronka ondo atera dadin lanean ari diren guztiei, ekimena diruz lagundu duten lantegiei eta egunean bertan izango diren 26 zozketetarako produktuak eta zerbitzuak eskaini dituzten Zaldibiko taberna, saltoki, enpresa zein pertsonei.\nEz genuke ekimen eta ideia hau Zaldibian amaitzerik nahi, eta horregatik, Izan Kantuz honen jatorrizko ikurra, Santi Ormaetxea zaldibitarrak zurez egindakoa, erronkari heltzen dion hurrengo herriaren esku utziko dugu gurea amaitzean.\nMila mila esker herri guztiari eta jarrai ezazue izena ematen!!!\nGogoratu, Azaroaren 10ean eta 11n… IZAN KANTUZ!!\nZaldibian, 2017ko urriaren 6an.\nIZAN KANTUZ ekimena\nAurkezpeneko argazkiak Flikren aurkituko dituzue. Hemen sakatu.\nAurkezpeneko agiria PDFan\n@IzanKantuz gaiari buruzko Txioak\nIZAN KANTUZ ekimena. / Nor gara


Hautetsiek bakegileen ekintzan parte hartu izana salatu du PCFk | Hautetsiek bakegileen ekintzan parte hartu izana salatu du PCFk – iparraldekohitza\nLapurdi kostaldeko alderdi komunistaren hitzetan, «Errepublika da murruz hetsi» zutena, eta aitortu gabeko helburua argi uzten du: «Frantziako Euskal Herria» lurralde «bereizia» bilakatzea, «bere estatus berezi eta independentearekin».\nFrantziak gatazkaren konponbidean ezarritako «blokeoa» salatzeko desobedientzia ekintza egin zuten ehunka herritarrek larunbatean, Baionan. Bakegileen deiari erantzunez, egurrezko panelez estali zuten suprefekturaren aitzinaldea, eta adreiluzko pareta bat eraiki zuten sarreraren aitzinean. Ekintza sinbolikoaren helburua, Frantziak ezarritako pareta irudikatzea zen, berau eraisteko beharra azpimarratzeko. Hainbat eragiletako ordezkarik eta zenbait hautetsik ere parte hartu zuten ekimenean, tartean Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariak.\nGaur, hautetsien parte hartze hori gaitzetsi du Lapurdi kostaldeko PCF alderdiak ohar batean. Giza eskubideen izenean eri diren presoekiko «erabaki humanitarioak hartzea» eta euskal presoak hurbiltzea babestu izan badu ere, auzapez batzuk suprefektura «murruz hesten» ikustea «ezin ulertua» egin zaio PCFi. «Errepublika da murruz hetsi dutena, hautetsi diren Errepublika, ordaintzen dtuen Errepublika», deitoratu dute. «Funtsean, batzuetan aitortu gabea den haien helburu politikoa baieztatzen dute: gure Frantziako Euskal Herria lurralde bereizia bilakatzea, estatu berezi eta independentearekin».\nPCFen hitzetan, «politika liberalen defendatzaile» horiek haien elkartasuna eta eskuzabaltasuna «hautatzen» dituzte. «Lurralde honetako herritarrek ez dute deus irabazteko liberalismoaren eramaileei hauspotzen dituen euskal nazionalismoarekin».


Azpeitiak Gipuzkoako Herriartekoaren txapela jantzi du, bosgarren aldiz - Azpeitia - uztarria.eus\nAzpeitiak Gipuzkoako Herriartekoaren txapela jantzi du, bosgarren aldiz\nUztarria.eus 2016-07-03 17:49\nIlunpe elkarteko pilotari, zuzendaritzako eta laguntzaileak Atanon, sari banaketaren ondoren.\nHiru partidak irabazi dizkiete Astigarragari Ilunpeko pilotariek (22-3, 22-20 eta 22-19), Donostian gaur goizean jokatutako finalean. Herrian arratsaldean egingo zaie harrera; Perez Arregi plazan hasiko da festa, 19:00etan.\nZaletu guztiek espero zuten eta Azpeitiak ez du hutsik egin. Gaur, igandea, Gipuzkoako Herriarteko Txapelketa irabazi dute azpeitiar pilotariek, Donostiako Atano III.a frontoian jokatu den finalean Astigarraga 3 eta 0 mendean hartuta. Iazko garaipenari jarraipena emanez, bosgarren Herriartekoa kolkoratu dute Ilunpe elkarteko pilotariek; 2004an, 2008an, 2010ean eta, aipatu bezala, 2015ean lortu zituzten aurreko laurak. XXI. mendean Gipuzkoako Herriarteko gehien irabazi dituen herria da, horrenbestez, Azpeitia. Txapelketaren palmares osoan, berriz, hirugarren postuan kokatu da gaurko garaipenari esker, Hernanirekin berdinduta; Donostia eta Azkoitia dauzka aurretik.\nJubenilekin iritsi da festa\nPilotazale askok gaurko txapela hirugarren partidan erabakiko zela espero bazuten ere, bigarrena, jubenilena, izan da azkenean erabakiorra. Finala aldapa behera hasi da Azpeitiarentzat; kadeteen partidak ez du kolorerik izan eta Unai Alberdi eta Julen Egiguren erraz nagusitu dira, 22 eta 3.\nOso bestelakoak izan dira kontuak jubenilen neurketan. Astigarragako bikotea partidarik galdu gabe iritsi da finalera. Hor zegoen Astigarragaren indargunea eta esperantza, baina Gorka Iriartek eta Jon Alberdik zapuztu dizkiete biak. Emozioz beteriko neurketa izan da, tanto gogor eta ikusgarriekin, eta ustez galtzeko gutxien zutenek lortu dute garaipena. 22 eta 20koarekin, gainera, txapela ziurtatu du Azpeitiak eta Ilunpekoen jarraitzaileentzat orduan hasi da festa.\nHorrela, garaipena poltsikoan zutela ekin diote lanari Markel Etxaniz eta Daniel Murgiondo seniorrek. Presio ezak eraginda edo, kostatu egin zaie partidari neurria hartzea eta azkenaldera arte atzetik ibili dira markagailuan. Bukaeran, ordea, handiek ere beraien alea jarri diote Azpeitiaren garaipen borobilari (22-19).\nBigarren partida bukatu eta txapela etxerako bidean jarrita, Atanon bertan luzea izan da festa azpeitiarrentzat; lau autobus joan dira Azpeititik Donostiara, 215 lagunekin, eta astean zehar 400 sarrera salduak zituzten Ilunpekoek. Baina herrian ere ez dute faltako ospakizunerako tarterik. 19:00etarako iragarri du harrera Azpeitiko Udalak. Ordu horretan espero dituzte txapeldunak Perez Arregi plazan; handik abiatuta, Erdikalean eta Plaza Txikian gora iritsiko dira plazara eta udaletxera.


Bi milioi euro badiaren biziberritzerako : Oarsoaldeko Hitza\nBi milioi euro badiaren biziberritzerako\nEuropak DUSI laguntzak ukatu ondoren, Gipuzkoako Foru Aldundiak Badia biziberritzeko Plan Integrala birplanteatu du eskualdeko udalekin elkarlanean.\nIñigo Urkullu lehendakaria buru, erakundeetako ordezkariak, kaiko Herreran.\nAldundiak, Lurralde antolaketako Departamentuaren bitartez, bi milioi euro baino gehiagoko diru laguntzak emango ditu Pasaiako Badia Biziberritzeko Plan Estrategikoaren barruan. Hala iragarri du gaur goizean departamenduko buru Marisol Garmendiak. Pasaiako Udalak etzirako deitu du prentsaurrekoa, gai beraren harira (Abenduak 1, 11:00etan, Arizabalon). Diru laguntzei bide emanez, aldundiak biziberritzerako premiazkoak diren jarduerei hasiera ematea ahalbidetu nahi die Oarsoaldeko udalei. Izan ere, Europak DUSI diru laguntzak ukatu ondoren, aldundiak biziberritzerako proiektua berrikusi behar izan baitu. Zentzu horretan, gaurko agerraldian aldundiak hartutako konpromisoak berretsi ditu: “Bere garaian Pasaialdearen biziberritze integralerako konpromisoa hartu genuen eta diru laguntza hauekin konpromiso hori berresten dugu”. Udalekin adostuta Marisol Garmendia diputatuaren hitzetan, udalekin adostu dute diru laguntza zertan inbertitu eta nola banatu. Zehatu duenez, aldundiak aurrekontu osoaren %85 hartuko du bere gain, eta gainerako %15 (369.129 euro) udalek jarriko dute. Laguntzen banaketa, berriz, “beharren araberakoa” egin dutela nabarmendu du eta ondorengo kantitateak zehaztu: 906.865 euro Errenteriarentzat; 260.656 euro Lezorentzat, 261.715 euro Oiartzunentzat eta 662.497euro Pasaiarentzat. Biziberritze jarduerei jarraipena emateko, azkenik, Foru Aldundiak 2017ko aurrekontuetan badiaren biziberritze integralerako 8 milioi euro aurreikusi dituela iragarri du Garmendiak.