https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 09 Jul 2020 10:28:10 +0200 hourly 1 https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus https://www.berria.eus/paperekoa/1908/031/001/2020-06-05/gorotzetan_dago_gakoa.htm Fri, 05 Jun 2020 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1908/031/001/2020-06-05/gorotzetan_dago_gakoa.htm gauza nazkagarria. Baina zer esango zenukete esango banizue gaitz batzuen sendabidea gorotzetan bertan topatuko dugula?\nGaixoek jasoko duten gorotzen jatorria bat dela edo bestea dela, Oskorriren kanta batek dioen bezala, «kaka zuretzako ta kaka niretzako, hauxe da gauza ederra mundu guztientzako!».]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1923/039/001/2020-05-08/txertoen_garrantzia_agerian.htm Fri, 08 May 2020 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1923/039/001/2020-05-08/txertoen_garrantzia_agerian.htm\nXX. mendean, txerto ugari garatu ziren hainbat gaixotasuni aurre egiteko. Horietako asko era sistemikoan eman izan zaizkie haurrei, eta egun ere ematen zaizkie. Horri esker, lehen oso ohikoak ziren gaitz batzuk ia desagertu dira: baztanga, errubeola eta poliomielitisa, kasurako. Baina kontuz, eritasun bat guztiz desagertu arte arriskuak hor dirau eta! Izan ere, arrazoiak arrazoi inmunizazio-tasek behera egin izan dutenean, desagertutzat jotako gaitzetako asko berragertu egin dira. Elgorriaren kasua izan da guztien artean mediatikoena.\nGehienontzat ezaguna den txerto hirukoitz birikoak hiru gaixotasun biriko prebenitzen ditu: elgorria, errubeola eta hazizurria edo paperak. 1998an, Andrew Wakefield izeneko medikuak txerto hirukoitz birikoa eta autismoa erlazionatzen zituen artikulu bat argitaratu zuen The Lancet aldizkari entzutetsuan. Urte batzuk geroago, lan hura baztertu egin zuten, besteak beste datuak faltsuak zirela egiaztatu zutelako.\nBaina, tamalez, lan haren mezu faltsua jendartean hedatu zen. Adibide bat ematearren, Erresuma Batuan txertaketek erruz egin zuten behera. 1997an populazioaren %92 txertatuta egotetik, 2002an %83 egotera pasatu zen. Ondorioz, elgorri kasuek gora egin zuten, eta hainbat haur hil ziren elgorriak jota. Izan ere, elgorri-agerraldiak saihesteko, immunitate kolektiboak %92tik gorakoa izan behar du.\nMunduko Osasun Erakundearen arabera, elgorriaren aurkako txertoari esker, 2000. eta 2017 urteen artean 21,1 milioi heriotza saihestu ziren mundu osoan. Txertoa hain da eraginkorra, ezen elgorria desagertzeko zorian egon baitzen. Baina, berriki, elgorri kasuek gora egin dute. Europan, esaterako, 2016an 3.700 kasu eta 34 heriotza zenbatu ziren. Bi urte geroago, 82.596 kasu eta 72 heriotza. Datuen joera negatibo horri nagusiki bi arrazoi egotzi zaizkio: batetik, txertatze sistemen erlaxamendua; eta, bestetik, txertoen aurkako mugimenduko jarraitzaileen jokabidea.\nElgorria ez ezik, beste gaixotasun asko ere txertoei esker ia desagertuta zeuden. Baina txertoak alde batera utzi bezain laster, berragertu egin dira gurean.\nOsasun publikoan txertoek duten funtzio garrantzitsuaz ohartzeko, historian gertatutakoari erreparatu behar diogu. Eta, nola ez, gaur egun bizitzen ari garen osasun krisiari.\nCOVID-19aren aurkako txertoa izango bagenu, eta guztiok edo behintzat populazioaren gehiengoa immunizatuta balego, bestelakoa izango litzateke gaur egungo egoera. Oso bestelakoa. Baina, oraingoz, zain egon beharko dugu. Eta orain imajina ezazue zelakoa izango litzatekeen txertorik gabeko mundua.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1926/031/001/2020-04-10/ilea_urdintzerik_nahi_ez_baduzu_ez_zaitez_estresatu.htm Fri, 10 Apr 2020 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1926/031/001/2020-04-10/ilea_urdintzerik_nahi_ez_baduzu_ez_zaitez_estresatu.htm\nZahartu ahala ilea urdintzea bizitzaren legea da. Baina, horrez gain, badaude ilea urdintzea eragiten duten beste faktore batzuk: hala nola, bitiligo gisako gaitzak pairatzea, dietan gabeziak izatea eta estresa. Hain zuzen ere, urte hasieran Nature aldizkarian argitaratutako lan batean deskribatu dute lehenengoz estresak nola eragiten duen ilearen urdintzea.\nBatez beste, gizakiok 100.000 ile folikulu ditugu buruan, eta ilearen koloreari dagokionez, heterogeneotasuna izugarri handia da. Ilearen kolorea melanozito deitzen zaien zelulen menpekoa da. Izan ere, zelula espezializatu horiek argia xurgatzen duten hainbat melanina pigmentu ekoizten dituzte. Melanozitoak ile folikuluan dauden melanozito ama zeluletatik eratortzen dira. Zahartzen goazen heinean, zelula ama horiek gradualki desagertzen dira. Ondorioz, melanozito populazioek eta ekoizten dituzten pigmentuek behera egiten dute, ilea urdin bilakatu arte.\nOro har, melanozito zelula amak lo egoeran egoten dira ilea berriz hazi behar den arte. Baina estrespean dauden animalietan, ama zelula horien proliferazio- eta desberdintzapen-mailak erruz emendatzen dira. Ondorioz, ama zelulak melanozito bilakatzen dira, eta beren gotorlekutik ateratzen dira. Horrela, ama zelulen populazioa desagerrarazten dute. Gure gorputza ez da gai ama zelulak ordezkatzeko; hortaz, ama zelulak agortzen direnean, euren funtzioa ere galtzen da: kasu honetan, ilea koloreztatzea.\nIkerketa burutu duten zientzialariek ere frogatu dute estresak eragindako ama zelulen desagerpena noradrenalinaren menpekoa dela. Estres egoeran, bereziki nerbio sistema sinpatikoak askatzen du noradrenalina, «borroka edo ihes» erantzunetan parte hartzen duen hormona. Melanozito ama zelulek noradrenalina hartzaileak dituzte. Horregatik, estresaren eraginez gorputzak noradrenalina askatzen duenean, estres hormonak ama zelulak kitzikatzen ditu, eta zelulen zatiketa eta desberdintzapena bultzatzen du. Hori dela eta, ama zeluletan noradrenalina hartzaileak desagerraraziz edo blokeatuz, estresak eragindako ilearen urdintzea saihestea lortu dute zientzialariek.\nMomentuz, ez dago modurik zahardadea eta horrekin erlazionatutako ilearen urdintzea saihesteko, ez bada ilea tindatzea. Baina gure esku dago bizitza lasaiago hartzea. Ileak ez ezik, gure gorputz guztiak ere eskertuko digu eta!]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1908/039/001/2020-03-13/abereak_mozorrotuta.htm Fri, 13 Mar 2020 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1908/039/001/2020-03-13/abereak_mozorrotuta.htm\nHorietako lan batean, tabanidoen familiako intsektuen, hots, ezparen portaera aztertu zuten zebren eta kolore bakarreko zaldien presentzian. Behaketen arabera, nahiz eta ezparek denbora bera pasatu bi ekidoen inguruan hegaka, zebren gainean zaldien gainean baino gutxiago jartzen ziren. Efektu hori zebren marrei zor zekiokeen frogatzeko, zaldiak kolore eta patroi askotariko jantziekin atondu zituzten, eta behaketekin jarraitu zuten.\nKasu horretan, ezparek batez ere soinean jaka zuria edo beltza zeramaten zaldiengana jotzen zuten, eta ez horrenbeste marradun jakadunengana. Ikerketa horretan grabatutako bideoetan ikus daiteke ezparak zaldien larruazalera baino azkarrago gerturatzen direla zebren larruazalera. Baina zebrak ukitu baino lehen abiadura ez dute behar bezala moteltzen, eta kontrol gabezia horrek saihestu egiten du zebren gainean tinko jartzea eta, ondorioz, zebrak ziztatzea.\nArestian aipatutako ikerketaren harira, hilabete batzuk geroago, Japoniako talde batek esperimentu praktiko bat gauzatu zuen hango behi beltzekin. Batzuk marra beltzez margotu zituzten, beste batzuk marra zuri-beltzez eta gainerakoak margotu gabe utzi zituzten. Behi talde bakoitzak gorputz osoan zein hanketan jasotako ziztadak zenbatu zituzten, eta ateratako ondorioa honako hau izan zen: marra zuri-beltzdun behiek eltxoen ziztada gutxiago jasotzen dituzte. Gainera, behiek eltxoak uxatzeko dituzten mekanismoen (buztana eta burua astintzea, hankak eragitea eta abar) maiztasuna ere behatu zuten. Lortutako emaitzek aurrez erreparatutakoa berretsi zuten: hau da, eltxoek enbarazu gutxiago eragiten dietela marra zuri-beltzdun behiei. Hori horrela izanik, ikerketa egin duen talde japoniarrak proposatu du, pestizidak erabili beharrean, baserrietako abereak marra zuri-beltzez margotzea, eltxoen erasoak saihesteko.\nEta, bide batez, metodo alternatibo horri esker, pestizidekiko erresistentziak ingurumenean sortzen duen arazoa arintzea lortuko litzateke.\nImajinatzen duzue hurrengoan mendi buelta bat egitera irten eta zebraz mozorrotutako behi edo zaldi talde batekin topo egitea? Hori gertatuz gero, orain badakizue apaindura horiek ez direla duela hilabete eskas ospatutako inauterien arrastoak.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1997/039/001/2020-02-14/amodioaren_kimika.htm Fri, 14 Feb 2020 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1997/039/001/2020-02-14/amodioaren_kimika.htm\nMaitasun sentimenduen atzean makina bat konposatu kimikoren arteko elkarrekintza dago. Hala ere, ezin da ukatu sentimenduak kimikatik harago doazela, eta magiatik ere badutela zerbait.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1908/039/001/2020-01-17/pipitarik_gabeko_fruta.htm Fri, 17 Jan 2020 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1908/039/001/2020-01-17/pipitarik_gabeko_fruta.htm\nEspezieen eta barietateen arteko gurutzatze selektiboa eta hautespen artifiziala nekazaritza eta abeltzaintza bezain zaharrak dira. Charles Darwinek praktika hori ezagutu zuen, eta berak proposatutako hautespen naturalaren teoria azaltzerakoan, horrela esan zuen: «Gizakiak eraldatu nahi dituen landareak eta animaliak hautatzen ditu, eta ugalketa kontrolatuaren bidez, interesatzen zaizkion ezaugarriak garatu arazten ditu. Naturak ere antzera egiten du. Baina desberdintasun nagusi bat dago: ingurugiroak baldintzatzen du hautespen naturala, ez gizakiak».]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1908/039/001/2019-12-13/bizitzaren_jatorria_estralurtarra_ote.htm Fri, 13 Dec 2019 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1908/039/001/2019-12-13/bizitzaren_jatorria_estralurtarra_ote.htm\nBi meteorito horiek 4,5 mila milioi urte inguru dituztela uste dute ikerlariek; hau da, Lur planeta baino zaharragoak direla uste dute. Eta, berriki, Lur planetako bizitzarentzat ezinbestekoa den konposatu bat aurkitu dute meteorito horietan, erribosa azukrea, hain zuzen.\nErribosa RNA molekulako osagai bat da. Egun, organismo gehienetan RNAk mezulari funtzioa betetzen du. Izan ere, DNAn dagoen informazio genetikoa RNA bilakatzen da, eta erribosomek RNA itzultzen dute proteinak ekoizteko. Halere, zenbait birusek, adibidez hiesak edo minbizia mota batzuek, eragiten dituzten erretrobirusek soilik RNA daukate.\nIkertzaile askoren aburuz, organismo primitiboetan RNA zen oinarrizko azido nukleikoa, DNAk ez dituen ezaugarri bereziak baititu. Adibidez, RNA molekulak gai dira beren burua bikoizteko, eta erreakzio kimikoak azkartzeko, hots, katalizatzaile gisa jarduteko. Baina, eboluzioaren poderioz, DNAk RNA ordezkatu du, eta, gaur egun, organismo garatuenetan DNA molekulan gordetzen da informazio genetikoa.\nDNAk duen azukrea ez da erribosa, 2-desoxierribosa baizik. Eta Murchison eta NWA 801 meteoritoetan ez da 2-desoxierribosarik atzeman, nahiz eta azterketarako erabili diren detekzio teknikak punta-puntakoak izan diren. Hortaz, meteoritoetan soilik erribosa aurkitu izana bat dator RNAk lehendabizi eboluzionatu zuela dioen hipotesiarekin.\nBaina erribosa ez da meteoritotan aurkitu den lehen konposatu organikoa, ezta gutxiago ere! Proteinen eta azido nukleikoen osagai diren aminoazidoak eta base nitrogenatuak atzeman izan dituzte lehenago. Hala ere, bizitzarako oinarrizko konposatuen artean, azukreak atzematea falta zen.\nHorregatik, berriki bi meteoritotan erribosa topatu izanak izugarrizko harrabotsa piztu du bizitzaren jatorria ikertzen dutenen artean; eta Panspermiaren teoriari eman dio hauspoa. Teoria horren arabera, Lur planetako bizitzak jatorri estralurtarra du; eta Lurra gaztea zela izandako bonbardaketa kosmikoaren ondorioz heldu ziren bizitzaren garapenerako molekula gakoak Lurrera.\nEszeptikoenek pentsa lezakete meteoritoetan atzemandako molekula horiek lurtarrak direla; besterik gabe, meteoritoek Lurra jotzearekin batera bereganatutakoak. Baina aukera hori frogatzeko egindako analisiek, isotopoen analisiek besteak beste, erakutsi dute meteoritoetan aurkitutako molekulen jatorria estralurtarra dela.\nAntza, momentuz bildutako datuetan oinarrituz, ikerlariek azaldu dezakete nola heldu ziren Lur planetara bizitza sortzeko molekula gakoak. Ezin dituzte azaldu, ordea, bizitzaren jatorriaren enigma nagusiak: molekula haiek nola sortu ziren, sortu ziren lekuan sortu zirela; eta haien artean nola uztartu ziren, organismoak osatzeraino. Baina, tira, ziur kontu horien inguruko xehetasunak, poliki-poliki bada ere, ailegatuko zaizkigula hurrengo ataletan!]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2383/039/001/2019-11-15/odol_unibertsalaren_errezeta.htm Fri, 15 Nov 2019 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/2383/039/001/2019-11-15/odol_unibertsalaren_errezeta.htm\nLau odol mota nagusi daude: A, B, AB eta O. Mota bakoitzean dauden globulu gorriak ezberdinak dira; zehazki, zelula horien gainazalean dauden azukreak dira ezberdinak. Azukre horiei antigeno deitzen zaie, eta, odol bateraezintasuna gertatuz gero, sistema immunea aktibatzen dute. Adibidez, A odola duen pertsona bati B odola sartzen badiote, edo alderantziz, bat-bateko erreakzio immunea pizten da; tratatu ezean, pazientearen heriotza eragin dezake. Baina O motako odoleko globulu gorriek ez daukate antigenorik. Hortaz, O odolak ez du inolako errefus arazorik eragiten, eta edozein hartzailek jaso dezake. Horregatik esaten diogu «odol unibertsala».\nOdol unibertsalak berebiziko garrantzia du larrialdietan. Izan ere, hil ala biziko egoeretan, mediku eta erizainek ez dute denborarik pazientearen odol mota zehazteko. Hori dela eta, ikertzaileek urteak daramatzate odol unibertsalaren horniketa bermatzeko alternatiba berrien bila, odol emaileen bidezko horniketa ez baita nahikoa.\nA edo B odola O mota bihurtzeko lehen saiakera 80ko hamarkadan gauzatu zen. Kasu hartan, kafe-ale berdetik erauzitako ? -galaktosidasa entzima erabiliz, B odola O bilakatu zuten; eta eraldatutako odol unibertsalarekin erabat arrakastatsua izan zen transfusioa egin zuten. Baina, hori lortzeko, entzima kantitate handia erabili behar izan zuten, eta, ondorioz, prozedura ez zen bideragarria klinikan aplikatzeko. Harrezkero, A eta B antigenoak ezabatzeko entzima hobe baten bila dabiltza ikertzaileak, eta berriki, aurrerapauso garrantzitsua eman dute.\nHau irakur daiteke 2019ko udaberrian Nature Microbiology aldizkari entzutetsuak argitaratutako lan batean: A odola O bilakatzea ahalbidetzen duen entzima gizakiok dugun bakterio batean aurkitu dute. Gure hesteetako paretetan, A eta B antigenoen antz handia duten azukre batzuk daude. Azukre horiek, babes funtzioa betetzeaz gain, hesteetako bakterioentzat elikagaiak dira. Horregatik, hesteetako bakterio guztietatik azukre horiek eskuratzeko ahalmena dutenak arakatu dituzte.\nMilaka bakterio espezieren DNAk aztertu ostean, A antigenoa ezabatuta A odola O bilakatzeko ahalmena duen entzima bikote bat atzeman dute, Flavonifractor plautti bakterioak ekoitzia. Bi entzima horiek modu koordinatuan jarduten dute, eta gainera, oso kontzentrazio txikian. Hori dela eta, ikertzaileen esanetan, etorkizunean entzima horiek gaur egun automatizatuta dagoen odolaren bilketan, prozesaketan eta metaketan erabil litezke. Eta horrela, O motakoa ez den edozein odol guztiontzat baliagarria den unibertsal bihurtu. Baina errealitate hori klinikan ezarri arte, azkenik lortzen bada, odol emaileen esku dago milioika pertsonen bizia.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2202/039/001/2019-10-18/edan_barik_mozkor.htm Fri, 18 Oct 2019 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/2202/039/001/2019-10-18/edan_barik_mozkor.htm\nHortaz, noizbait alkoholemia-kontrol bat egiten badizute, eta positibo ematen baduzu, baduzu pisuzko aitzakia. Esan agenteari zure hesteetako bakterio eta legamiak jo eta ke dabiltzala jandako azukreak alkohol bihurtzen! Ez dakit agenteak sinetsiko dizun ala ez. Izan ere, estimatzen da munduan ehunka gutxi direla autodestilazioaren sindrome arraroa pairatzen dutenak.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1958/031/001/2019-09-20/bazenekien_inurriakhellip.htm Fri, 20 Sep 2019 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1958/031/001/2019-09-20/bazenekien_inurriakhellip.htm\nHorren antolamendu-maila altuko elkarteen iraupena bermatzeko, ezinbestekoa da banakoen artean komunikazioa egotea. Gizakion arteko komunikazioa entzumenean, ikusmenean eta ukipenean oinarritzen da, baina inurriena feromona deitzen diren konposatu kimikoetan. Txindurriek hainbat feromona jariatzen dituzte hedatu nahi duten mezuaren arabera (arriskua, janaria…), eta gainontzeko kolonia-kideek antenetan dituzten sentsore bereziei esker feromonak antzematen dituzte; horrela izaten dute mezuaren berri. Horregatik, nahikoa da inurri batek lurrera eroritako azukre-koxkor bat antzematea, bat-batean hondar guztiak batzeari ekingo dion inurri-ilara luze bat agertzeko. Bai eraginkorra inurriek darabilten GPS sistema, ez eta gure autoan maiz darabilguna!]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2375/039/001/2019-06-07/janari_ultraprozesatua_plazer_hilgarria.htm Fri, 07 Jun 2019 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/2375/039/001/2019-06-07/janari_ultraprozesatua_plazer_hilgarria.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nJaki horiek gure osasunean eragiten duten kalteen zergatia ez da guztiz ulertzen. Horregatik, egungo ikerketa askoren helburua hori argitzea da, arazoa konpontzeko datu lagungarriak izan baitaitezke. Halere, gehiago jakin arte, badugu zer eginik. Adibidez, jaki ultraprozesatuak dietatik baztertu, eta horien ordez, kalitatezko lehengaiak erabili; eta jatekoa prestatzeko denbora apur bat hartu, noski. Gutariko bakoitzaren osasunak hori guztia eta gehiago merezi du; ez duzue uste?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/039/001/2019-05-10/mehatxupean.htm Fri, 10 May 2019 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1942/039/001/2019-05-10/mehatxupean.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nBaina ezin ditugu espezie lurtarrak ahaztu. Klima aldaketaren aurrean urtarrak baino erresistenteagoak dira, berotik babesteko ahalmena dutelako. Beraz, ahalmen hori ez galtzea bermatu behar dugu. Nola? Besteak beste, oihanen ustiapena geldituz. Zuhaitzik gabe ez baitago itzalik. Bestela gogoratu udako egun beroenetan zeinen gustura egoten zareten gerizpetan...]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1875/045/001/2019-04-12/bai_ezberdinak_gara.htm Fri, 12 Apr 2019 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1875/045/001/2019-04-12/bai_ezberdinak_gara.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nOro har, arlo honetan oso azterketa gutxi egin dira pertsonekin, baina, lehen emaitzen arabera, gure kasuan ere gizonezkoen eta emakumezkoen artean desberdintasunak daude. Tradizionalki, animaliekin egindako esperimentu gehienak arrekin egin dira. Izan ere, luzaroan uste izan da emeen hormona zikloek ikerkuntzen emaitzak distortsiona zitzaketela. Baina azken urteotako aurkikuntzek agerian utzi dute ezinbestekoa dela emeekin ere esperimentuak egitea.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1919/039/001/2019-03-15/dna_etorkizuneko_disko_gogorra.htm Fri, 15 Mar 2019 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1919/039/001/2019-03-15/dna_etorkizuneko_disko_gogorra.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea Informazioaren mendea deitzen diote askok bizi dugun garaiari. Egunero, orduro, segundoro ekoizten dugun informazio kopurua ikaragarria da, eta hori guztia gordetzeko alternatiba bila dabiltza zientzialariak. 2000. urtearen bueltan, DNA molekula etorkizuneko disko gogorra izan zitekeela proposatu zuten lehenengo aldiz. Baina 2013. urtera arte itxaron behar izan genuen DNAn informazioa gorde zitekeela frogatzen zuen lehenengo lan potoloa irakurtzeko. Besteak beste, Shakespeareren sonetoak eta Martin Luther Kingen Amets bat dut diskurtsoa gorde zituzten DNAn. Orotara, 760 kilobyte informazio hauts izpi baten tamaina baino txikiagoa duen DNA molekulan. Lau urte geroago argitaratutako beste lan batean, 215 petabyte informazio gorde zituzten DNA gramo batean. Azken datuen arabera, DNA milimetro kubiko batean 1 TB gorde daiteke. Espazio gutxi okupatzeaz gain, DNAk baditu abantaila gehiago. Alde batetik, DNAn informazioa gordetzeko ez da elektrizitaterik behar. Bestalde, leku fresko, lehor eta ilun batean gordez gero, DNA luzaroan kontserba daiteke. Kontuan izan duela milioika urte desagertutako animalia eta landareen DNA molekulak aurkitzen eta aztertzen ditugula gaur ere. Hala ere, bestelako disko gogorrekin alderatuz, DNAn gordetako informazioa irakurtzea oso motela da. Adibidez, DNA prozesagailu batek orduak behar ditu lau digitudun zenbaki baten erro karratua kalkulatzeko. Aldiz, gutako edozeinek erabiltzen duen ordenagailu arrunt batek, segundo-ehunen bat. Horregatik, bat-batean kontsultatu nahi diren datuak gordetzeko baino, DNA luzaroan gorde nahi diren datuak pilatzeko sistema egokia izan daitekeela aurreikusten da. 2009an, unibertso digitalak zettabyte (ZB) erdi bateko neurria zuen, hots, 500 milioi terabyte (TB). Eta 2018an, 2,8 ZB. Informatika munduko konpainien arabera, 2020an unibertso digitalak 40 ZB izango ditu, hau da, 4,72236648 x 1022 byte. Ideia bat izan dezazuen, Word-en idatzitako testu batek, batez beste, 100 kilobyte (103.400 byte) ditu; beraz, atera kontuak. Datu olde horren aurrean, Microsoft informatika konpainiak jada iragarri du 2020tik aurrera datu digital bereziak DNAn gordetzen hasiko dela. Gainera, duela hilabete eskas, beste aurrerapauso garrantzitsu bat izan dugu. AEBetako ikerketa talde batek DNA molekula sintetiko berri bat aurkeztu du, Hachimoji izenez bataiatu dutena. Ohiko A, G, C eta T molekulez gain, lau hizki artifizial (Z, P, S, eta B) ditu DNA molekula berriak. Zortzi hizkiz osatutako DNA horrek lau hizkiz osatutakoak baino askoz informazio gehiago gorde dezakeela esaten dute sortzaileek. Orain, ikusteko dago zenbateraino erabiliko den teknologia berri hori guztia informazioaren mendean ditugun erronkei aurre egiteko. ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1919/039/001/2019-02-15/gin_tonic_bat_mesedez_malariak_jota_nago.htm Fri, 15 Feb 2019 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1919/039/001/2019-02-15/gin_tonic_bat_mesedez_malariak_jota_nago.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nBaina zenbat gin-tonic behar dira malaria sendatzeko? Kalkulatzen da eguneko 67 litro gin-tonic behar direla malaria eragiten duen parasitoa hiltzeko adina kinina izateko. Hortaz, imajinatzen dut nirekin bat etorriko zaretela honetan: sendabide tentagarria bada ere, ez dirudi oso bideragarria, ala?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2044/031/001/2019-01-25/jaio_sexua_hil.htm Fri, 25 Jan 2019 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/2044/031/001/2019-01-25/jaio_sexua_hil.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nEskerrak gure patua ez dela azken horiena! Bestela, zer aukeratuko zenuke? Bizi, ala sexua eta hil?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/031/001/2018-12-14/ekuazioak_minbiziari_aurre_egiteko.htm Fri, 14 Dec 2018 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1904/031/001/2018-12-14/ekuazioak_minbiziari_aurre_egiteko.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nAgerikoa da matematikak GBA minbiziaren esparruan egindako ekarpenaren garrantzia. Aurrerantzean, matematikari esker, GBA gaixoak tumore moten arabera sailkatu ahal izango dituzte. Eta, gainera, biziraupena eta bizi-kalitatea hobetzen lagunduko duten tratamendu pertsonalizatuagoak diseinatuko dizkigute. Izan ere, ikerketa garatu duten adituen esanetan, printzipio bera aplika daiteke beste gaixotasun askoren kasuan ere. Batek daki! Agian, etorkizunean pairatuko ditugun gaixotasunak sendatzeko giltza ekuazio matematikoek emango digute.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2167/039/001/2018-11-16/egunerokoa_baina_ezezaguna.htm Fri, 16 Nov 2018 00:00:00 +0100 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/2167/039/001/2018-11-16/egunerokoa_baina_ezezaguna.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nEta zuk? loarekin erlazionatutako mutaziorik ba al daukazu? Erantzuna ezezkoa bada ere, hona hemen, beste behin, behar ez den lekuan loak harrapatzen zaituenean erabiltzeko aitzakia bikaina: errua geneena da.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1924/039/001/2018-10-19/erdi_bakterio_erdi_gizatiar.htm Fri, 19 Oct 2018 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1924/039/001/2018-10-19/erdi_bakterio_erdi_gizatiar.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nTximinoekin egindako esperimentuek erakutsi dute Mediterraneoko edo Mendebaldeko dieta kontsumitzeak eragin zuzena duela bularrean bizi diren bakterioengan. Zehazki, Mediterraneoko dieta jaso zuten tximuen ugatz guruinetan besteetan baino hamar aldiz lactobacillus maila altuagoak neurtu zituzten. Mediterraneoko dieta jaso zuten tximuetan ere, Lactobacillus bakterioak prozesatutako konposatu bioaktiboak, minbiziaren aurkako ezaugarriak dituztenak, gehiago direla behatu zuten. Ikerketzaileen arabera, posible litzateke, neurri batean behintzat, dieta zainduz edo gehigarri gisa prebiotiko jakin batzuk hartuz, bularreko minbizia prebenitzea. Baina oraindik goizegi da garaipena ospatzeko. Bularreko mikrobiotaren inguruko kontuak oso berriak dira, eta denbora gutxian lortutako emaitzak itxaropena ematen duten arren, emaitza horiek sendotzen eta osatzen lagunduko diguten ikerketak ezinbestekoak dira.]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1875/039/001/2018-09-21/plazentofagia_onuragarria_ala_moda.htm Fri, 21 Sep 2018 00:00:00 +0200 Nerea Osinalde https://www.berria.eus/paperekoa/1875/039/001/2018-09-21/plazentofagia_onuragarria_ala_moda.htm EHUko Biokimika Saileko irakaslea\nArestian aipatutako ikerkuntza-lanek aditzera ematen dute plazentaren inguruan gero eta gehiago hedatzen ari diren ideiak mitoak direla, eta plazenta jate hutsak ez duela eragiten ez onurarik, ez eta kalterik ere. Hortaz, pertsona bakoitzaren esku dago zer egin. Halere, azpimarratzen dute, plazenta jatekotan, betiere segurtasun neurri zorrotzak bermatu behar direla, ondorio toxikorik egon ez dadin.]]>


Ahotsak.com-ek 5 urte eta diseinu berria — CodeSyntax - Interneten adituak\nElgetako Espaloian ekitaldi eder bat ospatu zen joan zen astean, Badihardugu Euskara Elkarteak antolatuta. Helburua: Euskal Herriko Ahotsak proiektuaren 10 urteak eta www.ahotsak.com webgunearen 5 urteak ospatzea, eta bide batez ekimenean lagundu duten guztiei eskerrak ematea. Ederra da egin den lan guztia eta Codesyntaxen saiatu gara mailara dagoen webgune baten bidez eduki eta material baliotsu hau denon eskura garbi eta erabilgarritasunez erakusten.\nEsan bezala, ahotsak.com webgunea 2008ko apirilean aurkeztu genuen. Diseinuak eta azpiegitura teknikoak ondo iraun dutelakoan gaude, baina egia da proiektua sendotu ahala (5 urteotan asko-asko handitu da webgunean erakusten den materiala, bideo-kopurua, eta abar), diseinuan ere egokitzapen txiki batzuk egitea komeni zela.\nWebgunearen arduradunek ez zuten nahi itxura-aldatze handiegirik. Orain artekoaren jarraipena nahi zuten. Guk ere horrelaxe ikusten genuen. Rediseinua baino, egokitzapen txikiak egitea.\nLan horretan 3 helburu izan ditugu, nagusiki:\nLaguntzaileen lanari bisibilitate gehiago eman, bai pasarte eta fitxetan, bai Komunitate itxurako atala sortuz. Horrekin batera, euren ekarpenak egiteko aukera izango dute laguntzaileek, besteak beste, iruzkinak egin, iradokizunak gehitu, transkripzioak egin...\nBideoei garrantzi gehiago eman. 2008 urrun hartan oso bideo gutxi zegoen oraindik, baina dagoeneko 12.000 bideo inguru dituzte ahotsak-en, eta horiei leku garrantzitsuagoa eta handiagoa eman nahi izan diegu, portadan zein barruko bista guztietan.\nAmaitzeko, herrietako eta pasarteetako informazioa erakusteko orduan diseinua oraindik gehiago "garbitu" nahi izan dugu, informazioa hobeto antolatuz.\nDiseinu likidoa eman diogu oraingoan, eta lehen baino pantaila-bereizmen handiagoetara zabaltzen da. Tabletetan ere egoki ikusten da. Etorkizunean mugikorretara egokitzeko aukera ere emango dio honek. Bestalde linea beretik jarraitu dugu fondo garbi eta zuriak mantenduz. Webguneak informazio mordoa dauka, eta diseinu garbia ezinbestekoa da datu guzti horiek modu egokian bistaratzeko eta ondo ulertzeko.\nPortadak izan du aldaketarik handiena; bloke horizontaletan diseinatu dugu atal bakoitzari merezi duen garrantzia emanaz scroll-aren beldurrik gabe.\nGu pozik gaude emaitzarekin. Eta garrantzitsuagoa: bezeroa ere pozik dago. Ea erabiltzaileek zer dioten. Aurreko diseinuak 5 urte iraun dizkigu; ea oraingoak! ;-)


abendua | 2010 | Kezka Dantza Taldea\nMendaron, kontzezio egunez\nPasa den abenduaren 8an, Kontzezio egunez, Mendaron izan ginen dantza emanaldia eskaintzen. Bertako apaizak, Anjel Bazterretxeak 50 urte egin ditu apaiz egin zenetik, eta hori ospatzeko ekitaldien artean, Mendaroko udalak gonbidatu gintuen bertan dantza egitera.\nMendaron kontzezio eguna (abenduak 8) festa egun handia izan da luzaroan, eta festa egun horretan dantzak izan dira osagai nagusia XX. mendean zehar. Bertan estreinatu zen 1931an Gregorio Santa Cruz-ek prestatutako lehen dantza taldea, dantzari-dantza eginez.\n1931ko Kontzezio egunean Mendaron egindako argazkia da hau. Hauxe izan zen Mendaron prestatutako lehen ezpata-dantzari taldea. 1931 Kontzezio egunez estreinatu zen eta egun horretako argazkia, Mendaroko eliza ondoan, sakristiaren etxearen aurrean dago aterata. Ezkerretik hasita ageri direnak: Leocadio Ajuriagerra atabalaria, Inazio Garitaonaindia, Jose Loiola, Bitorio Garate, Simon Zabaleta, Jose Zabaleta, Ramon Ansola, Jose Mari Iriondo, Ramon Esnaola, Joseba Garitaonaindia, Serafin Lakasa (txistularia), eta Gregorio Santa Cruz (dantza-maisua). Erdian atabalarekin: Angel Zabaleta.\nGerra ondoren ere, Gregorio berak eta Fausto Sanz bere hilobak prestatutako taldeek, eta Gurutzpe elkartearen babesean urte askotan ere, Kontzeziño egunez egin izan ditzute bere emanaldi nagusiak.\nHori guztia kontuan hartuta, Mendaroko dantzari nagusientzat ezagunak gertatuko ziren errepertorioa eraman genuen abenduaren 8an. Durangaldeko dantzari-dantza, Gipuzkoako dantza sorta bat, eta soka-dantza.\nDebabarrenako dantzariak aspaldian ibili dira elkarrekin lanean, Gregorio Santa Cruz ondarrutarra izanik Eibar, Elgeta, Mendaro eta Arrasaten ere ibili zen dantzan irakasten adibidez. 1990eko hamarkada hasieran Deba eta Eibarko dantzariak Elgoibarkoekin harremanetan hasi ginen, eta elgoibartarren babesean aritu ginen ikasten eta gure taldeak sendotzen. Gaur egun elkarlanean aritzen gara, eta Mendaron aurkeztutako taldea da horren adibide: Deba, Elgoibar, Ermua, Mallabia eta Eibarko dantzari eta musikariz osatutako taldea agertu ginen Mendarora.\nEguraldi haizetsua, baina garaiotarako epela egokitu zitzaigun Mendaron, eta gure emanaldia hasi orduko bero-bero jarri zen eliza aurreko plaza. Aspaldiko partez izan dugun harrera beroena izan genuen. Mendararrek gogotik txalotu zuten gure ahalegina, eta emanaldi bukaeran hainbat lagun hurbildu zitzaizkigun zoriontzera, eta beren aspaldiko dantzari oroitzapenak gogorarazi geniezkela eta horiek gurekin konpartitzera. Plazerra izan zen Mendaron dantzatzea, eta plazer handiago emanaldi ondoren belaunaldi desberdinetako mendararrekin aspaldiko dantza kontuetaz jardutea.\nDantzari eta musikariak Angel Bazterretxea apaizarekin eta Irune Berasaluze Mendaroko alkatearekin.\nKezka dantza taldea Mendaron, kontzezio egunez. Iñaki Zugastin argazkiak.\nKategoria Emanaldiak 2010/12/23 egilea dantzak.


Gaur ere ez dago PCR bidezko positiborik Debagoienean - Debagoiena - Goiena.eus\nGaur ere ez dago PCR bidezko positiborik Debagoienean\nMaialen Santos 2020-06-27 12:46\nZortzigarren egunez jarraian, Debagoienean ez dute PCR bidezko koronabirus kasu positiborik atzeman. Azken 24 orduetan egindako 3.408 PCR probek, halere, sei positibo berri baieztatu dituzte Euskal Autonomia Erkidegoan; hiru Gipuzkoan eta hiru Araban.\nAzken orduetan sei positibo berri baieztatu dituzte PCR probek. Bailaran, ordea, ez da positiborik hauteman. Bestetik, 735 test azkar egin zituzten atzo, eta 62k eman dute emaitza positiboa. Horri lotuta, Osasun Sailak ez du zehazten serologia bidezko emaitzak non jaso diren, eta, beraz, ezin da jakin Debagoienean gisa horretako kasurik erregistratu ote den. Negatibizatutako kasuak, ostera, 30 izan dira azken orduetan.\nOspitaleetan, 7 alta eman zituzten atzo, eta ospitaleratzerik ez zen egon. Gainera, azpimarratzekoa da, azken orduetan, lagun bat gutxiago dagoela ZIUn; orain, 6 daude. Azken orduetan, bestalde, bi pertsona hil dira EAEn.\nBestetik, oinarrizko birsorkuntza tasa 0,81ekoa da; hortaz, atzo ez zen birusa hedatu EAEn.\nOsasun zentroetan, neurriak\nNekane Murga osasun sailburuak gaur egindako agerraldian gogora ekarri gura izan du zeintzuk diren osasun-zentroetan jarraitu beharreko neurriak. Hasteko eta behin, adierazi du zentrora "presentzialki" joan baino, hobe dela lehenbizi telefonoz deitzea. Horretaz gain, pertsonen artean uneoro bi metroko distantzia utzi behar dela azaldu du. Azkenik, eskularruen erabilera "ez dela gomendagarria" aitortu du; horren ordez, gel hidroalkoholikoen erabilera gomendatu du.\nNafarroako datuak, osatzeke\nNafarroako Gobernuak datuak eman ahala eguneratuko da albiste hau.


Argiaren analisi fotometrikoaren plangintza ulertu\nFabrikatzaile, argiztapen diseinatzaile, banatzaile edo arkitekto zehaztzaile gisa paisaiaren argiztapenaren industrian zaudenean, sarritan IES plan fotometrikoen fitxategiak erreferentzia egin beharko dituzu zure instalatu nahi dituzun lanabesen argi eta lumen potentziaren egiazko irteera ulertzeko. diseinuak. For ...\nAro digitala benetako iraultza izan da txikizkako merkatuan. Merkataritza elektronikoa agertzeak estrategia komertzialen diseinuan ikuspegi aldaketa bat behar du. Errealitate berri honetan, zer funtzio betetzen dute denda fisikoek? Merkataritza espazio tradizionalek aurrekaririk gabeko erronka dute: ...\nGaur egun, hiria da jendearen bizitza garatzen den agertoki nagusia. Biztanleria globalaren gehiengoa hiriguneetan bizi dela eta joera hori areagotzen ari dela kontuan hartzen badugu, badirudi egokia dela espazio horiek nola eraldatu diren eta zein erronka dituzten aztertzea ...


Astigarragako Etxeberria sagardotegirako ihesaldiaren zozketan parte hartzeko azken egunak\nALBISTEAK Astigarragako Etxeberria sagardotegirako ihesaldiaren zozketan parte hartzeko azken egunak\n15 martxoa 2017\nAstigarragako Etxeberria sagardotegirako bi lagunentzako ihesaldiaren -menua eta Sagardobus zerbitzua barne- zozketan parte hartzeko azken egunak dira. Zozketa astelehenean, martxoak 20, amaituko da.\nAbanto, Muskiz edo Zierbenako auzokidea bazara eta Repsol MAS Petronor txartela baldin baduzu, zozketan parte hartu, galdera zuzen erantzun eta Astigarragako Etxeberria sagardotegirako bi lagunentzako ihesaldia irabazi ahal izango duzu. Sagardotegi menuaz gain, Bilbotik Sagardobus zerbitzua ere izango duzu, txotx-az lasaitasun osoz gozatu ahal izateko. Irteera martxoaren 25ean izango da.


Estolderia sarean isurketak arautzeko ordenantza - Azpeitiko Udala\nEstolderia sarean isurketak arautzeko ordenantza\nEstolderia-sarean isurketak arautzeko ordenantza.\nEstolderia -sarean isurketa arautzeko Ordenantzaren haserako onarpena Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean (2002ko urtarrilaren 25an, 16.Zk) argitaratu zenetik jendaurreko informazioaldian egon beharreko legezko epealdia amaitu denez, eta ez zaionez inolako alegaziorik egin, Toki Erregimeneko Oinarriak arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legearen 70.2 artikuluan xedatutakoaren arabera, Udal Ordenantzaren textu osoa argitaratzen da.\n-Sarea eta dagozkion instalazio osagarriak babestea.\n-Ustiapeneko eta mantenimenduko pertsonalaren segurtasuna garantizatzea.\n-Araztegiko arazketa biologikoaren prozesuak ez etetzea edo eragoztea.\n-Efluenteen eta/edo ur-hartzailearentzako kalitate-helburuak betetzea, hain zuzen ere Organo Eskudunak ezarritakoak.\n-Lohiak Hondakin toxiko arriskutsu gisa sailkatu ez daitezen garantizatzea.\n-Araudi hau, Azpeitiko udalerrian orain edo ondoren ihardunean jarriko diren instalazio, establezimendu, iharduera, industria edo biltegi, publiko eta pribatuei, jabea edozein delarik, ezartzekoa da.\nErregelamendu hau Azpeitiko udalerrian aplikatuko da.\n-Estolderia Publikoaren Sarea:\n-Estolderia Pribatuaren Sarea:\nJabego pribatuko instalazioen multzoa, iharduera edo etxe batetik edo gehiagotik datozen hondakin-urak bildu eta Estolderia Publikoaren Sarera isurtzen dituztenak.\n-Hondakin berezien planta zentralizatua:\nIzaera publiko edo pribatuko egitura, mekanismo eta instalazioen multzoa, aldez aurretik tratatuak izan badira ere Estolderia Publikoan onartezinak diren hondakin-urak tratatzera zuzendutakoak.\nA Mota: Ura soilik bere etxebizitzan erabiltzen duena, bestelako merkataritza- edo industria-erabilerarik gabea, betiere ur-erabilpenak 1.000 m³/urte/etxebizitza kopurua gainditzen ez duen bitartean.\nB Mota: 1.000 m³/urte/etxebizitza baino kontsumo handiagoa egiten duten etxebizitzak eta 15.000 m³/urte/etxebizitza baino kontsumo txikiagoa egiten duten merkataritza, industria edo bestelako jardueretan diharduten erabiltzaileak eta 150 biztanleren baliokidea baino gutxiagoko karga dutenak.\nC Mota: 15.000 m³/urte/etxebizitza baino kontsumo handiagoa egiten duten merkatal edo industri jardueren ur erabiltzaileak, edo udalerritik kanpoko ur-baliabideak erabiltzen dituztenek, ura biltegiratzen dutenek, edo isurkin toxiko eta arriskutsuen oinarrizko Legearen Eranskinean sub-stantzia edo materia toxiko edo arriskugarritzat zerrendatzen diren substantzietakoren bat erabiltzen dutenek.\n4. artikulua. Estolderia publikoaren sareari buruzko erabilera.\nEstolderia Publikoaren Sarea derrigorrez erabili beharko dute 150 biztanle baliokidetik beherako karga duten isurketen eragile guztiek, hurbilen dagoen Estolderia Publikoaren Saretik 200 m.tara edo gertuago ezarrita daudenean, eta beti ere kolektoreentzako substantzia agresiboak edo metal pisuak eta arazketa-prozesua etengo duten substantziak isurtzen ez dituztenean. Erabiltzaile horiek beharrezko obra guztiak egingo dituzte isurketak Estolderia Publikoaren Sarrera eramateko, Azpeitiko Udalak adierazitako baldintzetan.\nKolektorerako ez dira onartuko nekazaritzaren eta abere-hazkuntzaren ustiapenetik datozen urak, famili-ustiapen txikien kasuan izan ezik; kasu horretan, gehienez abere-kopuru hauek izango dituzte:\n-Azienda larria: 4 buru\n-Txerri-azienda: 6 buru\n-Ardi-azienda: 61 buru\n-edo horien konbinazioak\nGainerako erabiltzaileek urak Estolderia Publikoaren Sarera eraman ahal izango dituzte, Azpeitiko Udalaren isurketa-baimenarekin, erregelamendu honetan ezarritakoaren arabera, edo zuzenean ubide publikora isuri ahal izango dituzte, aurrez Aginte Eskudunaren baimena lortu ondoren.\n5. artikulua. Estolderia publikoaren sarerako hartunea.\nIndustri pabilioien edo eraikinen multzoetako isurketak lotune bakar batez bideratuko dira Estolderia Publikoaren Sarera, Azpeitiko Udalaren ustez behar bezala egiaztatutako zirkunstantzietan izan ezik. Beren hondakinak Estolderia Pribatuaren Sare bakar baten bidez kanporatzen dituzten Estolderia Publikoaren Sarearen erabiltzaileak titular bakar gisa hartuko dira Kolektorearen sostengu, mantenimendu eta konponketa-gastuetan parte hartzeko ondorioetarako, eta beraz aipatutako Sare horren bidez egindako isurketei dagozkien kuotak agiri bakar batean igorriko dira, aipatutako erabiltzaileen artean ondoren banatzeko, solidarioki erantzungo dutelarik. Helburu horrekin, Estolderia Sare bakar baten erabiltzaileek ordezkari bat izendatu beharko dute Udaletxearen aurrean.\nEstolderia Pribatuaren Sarea Estolderia Publikoaren Sarera lotu edo txertatzeko baimena emateko, Azpeitiko Udalak ezarritakoaren arabera, ez da beharrezkoa aipatutako Estolderia Pribatuaren Sare horretara lotutako industri iharduera bakoitzeko isurketen baimena izatea; ordea, aipatutako Sare horretan isurketak egin aurretik Erabiltzaile bakoitzak Isurketa-Baimena lortu beharko du Azpeitiko Udalaren aldetik.\nEstolderia sare pribatuak izaera bereizlea izan beharko dute, ibaidurak zuzenean ubidera eraman behar direlarik. Sare pribatuek, erabiltzaile bat baino gehiago dituztenean, erabiltzaile bakoitzaren isurketak kontrolatzea ahalbidetu beharko dute. Substantzia toxikoak edo etetzaileak edo 150 biztanle baliokidetik gorako karga ekar ditzaketen erabiltzaileek, aldez aurretik kontrol-kutxeta bat instalatu beharko dute beren lotunera. Kutxeta horiek ondoren adierazitako bi mota hauetakoak izan beharko dute:\n2. motako kutxeta: Estolderia Publikoaren Sarean onartezinak diren substantziak isurtzea gerta daitezkeen fabrikazio-prozesuak jarraitzen dituzten erabiltzaileetan instalatuko da kutxeta-mota hau. Gainera, kutxeta-mota honetan, parametro jakin batzuk neurtu beharko dira jarraian, hain zuzen ere Azpeitiko Udalak zehaztuko dituenak fabrikazio-prozesuan erabilitako produktuen eta egindako isurketaren ezaugarrien arabera.\n1. motako kutxeta: Estolderia Publikoaren Sarera 150 biztanle baliokideren kargarekin isurketak egiten dituzten gainerako erabiltzaileentzat.\n6. artikulua. Isurketa debekatuak eta mugatuak.\nDebekatuta dago ondoren adierazitako edozein produktu Estolderia Publikoaren Sarera isurtzea:\na)Ondorengo ondorioren bat ekar dezakeen edozer gauza:\n-Nahasketa sukoien edo lehergarrien eraketa.\n-Instalazioen materialekiko ondorio korrosiboa.\n-Hodietako sedimentuak, oztopoak edo trabak, urak aise jariatzea eta mantenimendu-lanak eragozten dituztenak.\n-Giroaren baldintza toxikoak, arriskutsuak edo jasangaitzak sortzea, instalazioen ikuskaritza, garbiketa, mantenimendu edo funtzionamenduko pertsonalaren sarbiderako oztopo izango direnak.\n-Araztegiko prozesuen eta eragiketen gorabeherak, beren diseinuan aurrikusitako tratamendu-mailak lortzea eragozten dutenak.\nb)Ondoren adierazitako produktuak:\n-Gasolioa, bentzenoa, nafta, fuel-oil, petrolioa, olio hegazkorrak, toluenoa, xilenoa edo edozein solido, likido edo gas sukoi edo lehergarria.\n-Kaltzio-karburoa, bromatoa, kloratoak, hidruroak, perkloratoak, peroxidoak, etab., eta izaera inorganikoa duen edozein substantzia solido, likido edo gaseoso, potentzialki arriskutsua.\n-Solido, likido edo gas toxiko nahiz pozointsuak, puruak edo beste hondakin batzuekin nahastuak, Sareaz arduratzen den pertsonalarentzat arriskutsuak izan daitezkeenak edo molestia publikoren bat sor dezaketenak.\n-Errautsak, iduriak, harea, lumak, plastikoak, egurra, odola, zimaurra, animalien hondakinak, ileak, erraiak, eta trabak eragin edo artapen eta garbiketa-lanak oztopatu dezaketen bestelako gorputzak.\n-Disolbatzaile organikoak, pinturak eta koloratzaileak edozein neurritan.\n-Mehatz, landare edo animalien olioak eta/edo koipeak.\n-Produktu toxikoei edo arriskutsuei buruz indarrean dagoen legerian barne hartzen diren produktu guztiak.\nc)Ondoren adierazitako isurketak:\n-Industri isurketak, likido-kontzentratu-baztergarrienak, tratamendua Planta espezifikoari nahiz Planta zentralizatuari dagokionean.\n-Isurketa etenak, erregaiak, erreaktiboak edo lehengaiak biltegiratzeko tankeak garbitzetik sortutakoak. Garbiketalan horieko isurketak Estolderia Publikoaren Sarera kanporatzea eragotziz egingo dira.\n-Debekatuta dago isurketetan diluzio-urak erabiltzea, larrialdiko egoeretan edo egoera arriskutsuetan izan ezik.\n-Ez da onartuko ur garbiak (zirkuitu irekiko hozketakoak, ibai-urak, etab.) Estolderi Publikoaren Sarera hustutzea.\n1.taulan (II eraskina) adierazitako mugak ezartzen dira. Jasotako balioak ez dira absolutuak, malguak baizik; horregatik, muga horiek aldatu ahal izango dira kutsatzaile jakin batzuen balantze orokorrek, emaitzazko diluzio-mailek eta organo eskudunak ezarritako kalitate-helburuek hala justifikatzen dutenean. Erabiltzaileren batek 1. taulan barne hartu ez den substantziaren bat isuriko balu, kasu bakoitzean isurketa-muga aztertuko litzateke.\n7. artikulua. Ikuskaritza.\nAzpeitiko Udalaren pertsonalak behar bezala egiaztatutako sarbidea izango du erabiltzailearen instalazioetara.\nAurretratamendu hau egiteko beharrezko instalazioak Estolderia Pribatuaren Sarekoak izango dira, eta behar adina xehe-tasunarekin deskribatu beharko dira Isurketa-Baimenaren eskarian, eskari horri dagokion proiektua eta bere eraginkortasunaren azterketa eta kalkulu justifikatzaileak erantsiko zaizkiolarik.\nIsurketa-Baimena aurretratamenduaren eraginkortasunaren baldintzapean geratuko da; hala, isurketak ez baditu aurrikusitako emaitzak betetzen, baimen hori indargabetuta geratuko da eta hondakin-urak Estolderia Publikoaren Sarera isurtzea debekatu egingo da. Orduan, erabiltzaileak hondakin-urak Estolderia Publikoaren Sarera isurtzea eragozteko behar izango diren lanak egin beharko ditu 24 orduko epean, hori egitea eskatu ondoren alegia. Bestela, Azpeitiko Udalak isurketa hori eragoztearren behar diren lanak egiteko ahalmena izango du, edozein kasutan, Erabiltzailearen kontura.\n9. artikulua. Larrialdiko egoera.\nIsurketak Kolektorera egiten edo egitea aurrikusten duten erabiltzaileek neurri egokiak hartu beharko dituzte Erregelamendu honetan ezarritakoa hautsiko duten ustegabeko isurketa-deskargak eragoztearren. Debekatutako substantziak isurtzeko arriskua egongo balitz, erabiltzaileak Azpeitiko Udalari jakinarazi beharko dio instalazioak babesteko bidezko neurriak hartzearren.\nOndoren, behean adierazten diren datuak jasoko dituen txosten xehekatu bat bidaliko dio Azpeitiko Udalari:\n-Isurketaren ezaugarri fisiko-kimikoak. Tipologia.\n-Hartutako neurriak eta zuzenketak, isurketa horiek etorkizunean berriro ere sor ez daitezen.\nAzpeitiko Udalak larrialdi edo arrisku-egoera sortu zuten arrazoiak aztertu ahal izango ditu, eta hori ihardueraren titularra erantzule egitearen kaltetan izan gabe.\n10. artikulua.Laginak eta analisiak.\nErabiltzaileari erregistrokutxetan instalatzea eskatu zaion ekipoak behar bezalako funtzionamendu eta kalibrazio-baldintzetan egongo dira.\n5. artikuluan adierazitako hitzetan kontrol-kutxeta bat instalatu behar duten erabiltzaileek Estolderia Publikoaren Sarera egindako isurketen autokontrol bat egin beharko dute, eta Azpeitiko Udalak ezarritako maiztasunarekin (beti ere hiru hila-betetik gora) txosten bat bidali beharko dute egiten duten isurketaren ezaugarriei buruz (parametroen kontzentrazioa, emaria, pH, etab.).\nAzpeitiko Udalak bidezko deritzon maiztasunarekin egin ahal izango ditu kontrol-analisiak.\nAzpeitiko Udalak jasotako laginak erdibitu egingo dira horietako bat erabiltzailearen eskueran utziz eta bestea Azpeitiko Udalak aukeratutako laborategi homologatuan aztertuz, isurketen analisirako ondoren adierazitako txostenean identifikatutako analisi-metodoak erabiliz: «Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater», American Public Health Association (APHA), American Water Works Association (AWWA) eta Water Pollution Control Federation (WPCF) erakundeek argitaratua.\nAnalisiaren emaitzetan adostasunik ez badago, Azpeitiko Udalak laginketa-forma eta mota, eta zehaztu beharreko parametroak definituko ditu, bai eta laginketa hori egingo den laborategi homologatua ere. Laginketaren edo langinketen kostua eta ziurtapen-analisia erabiltzailaren kontura izango da, baldin eta aurretik lortutako emaitzatik + %20ko diferentzia antzematen bazaio emaitzari.\n-Ihardueraren izena eta gizarte-egoitza.\n-Uren jatorria: Emaria eta erabilera.\n-Hondakin-urarentzako hartutako Aurretratamenduen deskribapena proiektu teknikoaren bitartez, bai eta horien eraginkortasuna ere.\n-Estolderia Publikoaren Sarera Isuritako Uraren ezaugarriak, emariak eta horien erregimena bereziki adieraziz, eta erregelamendu honetan mugak ezarri zaizkien substantzien kontzentrazioak eta ezaugarriak.\n-Hartutako segurtasun-dispositiboak, Estolderia Publikoaren Sarera isur daitezkeen lehengaien edo landutako produktu likidoen biltegiratze-elementuetan sor daitezkeen ezbeharren prebentziorako.\n-Bilketarako Barne-Sarearen eta aurretratamendurako instalazioen planoak, bai eta erregistro-kutxetarena eta segurtasun-dispositiboena ere.\n-Isurketak zehazteko eta ezaugarriak adierazteko beharrezko datu guztiak.\nEskarian adierazitako datuak ikusita, Azpeitiko Udalak, 2 hilabeteko epean, baldin eta datu osagarriak eskatzen ez badira, ahalmena izango du:\n-Baimena besterik gabe emateko, beti ere eskarian aurkeztutako datuak betetzen badira.\n-Ukatzeko, arrazoiak azalduz.\nIsurketa-Baimenean, Azpeitiko Udalak karga kutsatzailea zein den zehaztuko du. Bere izaera autonomoaz gain, Iharduerarako Udal-Lizentzian barne hartzen den baldintzetako bat da, industri iharduerak ezarri eta martxan jartzeko, eta beraz isurketa-baimena indargabetuta geratuko balitz gauza bera gertatuko litzaioke Udal-Lizentziari, ihardueraren funtzionamendua etetzera behartuta egongo litzatekeelarik.\n12. artikulua.Erabiltzailearen betebeharrak.\n-Emandako Baimenean adierazitakoaren arabera isurketak egitera.\n-Isurketa-bolumenean izandako edozein aldaketa edo %10etik gorako parametroen kontzentrazioetako bariazioak jakinaraztera.\n-Isurketa-Baimen berria eskatzea, merkataritza-ihardueran edo industri prozesuan aldaketa kualitatibo edo kuantitatiborik egongo balitz.\nAzpeitiko Udalak aurretik adierazitako betebeharrak betetzea eskatu ahal izango die Erabiltzaileei, baldin eta dagokien aldaketen berri izango balute.\n1.Arau hausteak ondoren adierazitako hauek izango dira:\na)6.1. apartatuan jasotako debekuak bete gabe isurketak egitea.\nb)6.2. apartatuko 1. Taulan ezarritako mugak gaindituz isurketak egitea.\nc)Ikuskaritza, jagoletza eta kontrol-funtzioak oztopatu edo eragoztea.\nd)Azpeitiko Udalak eskatutako informazioa ukatzea edo eman nahi ez izatea, hain zuzen ere egingo den isurketa edo dagoeneko egindakoa ezagutzeko beharrezkoa.\ne)12. artikuluan erabiltzailearentzako ezarritako betebeharrak ez betetzea.\nf)Arrisku edo larrialdiko edozein egoera ez jakinaraztea.\ng)Titulartasun-aldaketen berri ez ematea.\nh)Araudi honen 12. artikuluan adierazten denez, jardueraren edo isurkinen kalitatearen berri ez ematea.\ni)Orokorrean, Erregelamendu honetan ezarritakoa bete gabe edozein iharduera edo ekintza betetzea.\n2.Arau-hausteak honela sailkatzen dira:\na)Estolderia Publikoaren Sarean, instalazioetan, Araztegietan edota hirugarren pertsonei 75.000 pezeta baino gutxiagoko kalteak eragiten dizkieten egiteak eta ezegiteak.\nb)Ikuskapen, jagoletza eta kontroleko eginkizunei eragozpenak jartzea.\nc)Araudi honetako edozein debeku ez betetzea edo betebeharreko egitekoak ez egitea; beti ere, arau-hauste larri samar, larri edo oso larriak ez direnean.\na)Estolderia Publikoaren Sarean, instalazioetan, Araztegietan edota hirugarren pertsonei 75.001 eta 750.000 pezeta bitarteko balorazioa duten kalteak eragiten dizkieten egiteak eta ez-egiteak.\nb)Araudi honetan ezarritako mugak ez betetzea, isurketa-baimenari dagokionez, azken hauek desberdinak diren kasuan.\nc)Titulartasun-aldaketen berri ez ematea.\nd)Jardueraren edo isurkinen kalitatearen berri ez ematea.\na)Estolderia Publikoaren Sarean, instalazioetan, Araztegietan edota hirugarren pertsonei 750.001 eta 7.500.000 pezeta bitarteko balorazioa duten kalteak eragiten dizkieten egiteak eta ez-egiteak.\nb)Debekatutako isurketak egitea.\nc)13. Artikuluaren 2.2. saileko b, c eta d atalak, aldez aurretik kausa berberagatik beste zigor bat jarri izan balitzaio.\nd)Arrisku edo larrialdi egoera baten berri ez jakinaraztea.\ne)Egin beharreko isurketa edo egindako isurketaren berri zehatza izateko Azpeitiko Udalak eskatutako beharrezko informazioa emateari uko egitea edo zailtasunak jartzea.\na)Araudi honetan zerrendatutako arau-hauste arin, larri samar eta larriei dagozkielarik, egiteak eta ez-egiteak Estolderia Publikoaren Sarean, instalazioetan, Araztegietan edota hirugarren pertsonei 7.500.000 pezeta baino gehiagoko kalteak eragiten zaizkienean.\n3.Arau-hausteen ondorioz, ondoren adierazitako santzioak edo betebeharrak ezarriko dira:\nb)Isurketa-Baimenaren kautelazko etena.\nc)Isurketa-Baimena behin-betiko, erabat edo partzialki etetzea.\nd)Isurketak eragozteko beharrezko obrak egitea, Estolderia Publikora nahiz Pribatura egindakoak.\n4.Hutsegite arinek eta larri samarrek legeriak zehazten duen zenbatekoaren araberako isuna izango dute.\n5.Egindako arau-hausteak Estolderia Publikoaren Sarea, honen ustiapenaz eta mantenimenduaz arduratzen diren pertsonen osasuna edo arazketa-prozesua eta Jabetza Hidrauliko Publikoaren segurtasun fisikoa arriskuan jarriko balu, zigor-espedientearen ikuskatzaileak isurketa horien berehalako gelditzea aginduko luke, eta, eskakizuna betetzen ez bada, isurketa-baimenaren kautelazko geraldia ere.\n6.Zigor-espedienteen bideratzea Administrazio Jardunbidearen Legeak agintzen duenari lotuko zaio eta ezarritako isunak premiamendu bidez kobratuko dira, hauek borondatez ordainduko ez balira.\n7.Zigor-espedientearen irekitzea Udalerriko Alkateari dagokio, bai ofizioz nahiz Kontsortzioaren proposamenez. Espedientearen bideratzea eta ebazpena eta dagozkion zigorren ezarpena, kasuak kasu, Alkatearen eskumenera geratzen dira, edozein izaerakoak izanik ere.\n8.Aurreko atalean aurreikusitako jarduketak kontuan hartu gabe, Udalak beste erakunde eskudunetara jo ahal izango du, indarreko legeriaren babesean, espedienteen irekitzea eskatzera.\n9.Zigorrak alde batera utzita, legea hausten dutenek eragindako kalteak itzuli eta sortarazitako galerak ordaindu beharko dituzte. Erakunde zigortzaileak ezarriko du ordaindu beharreko kaltegaleren zenbatekoa, Kontsortzioaren edo Udalaren proposamenez, kasuaren arabera.\n1.Isunen zenbatekoa ondoren adierazitakoa izango da:\n-Arau-hauste arinak: 150.000 pta.-ra arte.\n-Arau-hauste ez hain larriak: 150.001 pta.-tik 1.500.000 pta.-ra arte.\n-Arau-hauste larriak: 1.500.001 pta.-tik 15.000.000 pta.-ra arte.\n-Arau-hauste oso larriak: 15.000.001 pta.-tik 75.000.000 pta.-ra arte.\nAzpeitiko Udalak aipatutako isunen zenbatekoa eguneratuko du, prezioen bilakaerara egokitzearren.\n2.Santzioak ezartzeko konpetentzia honako hauek izango dute:\na)Udalari, arau-hauste arinetarako, ez hain larrietarako eta larrietarako.\nb)Ingurugiroko Aginte eskudunak, arau-hauste oso larrien isunetarako, aldi baterako kautelazko etenetarako, behin-betikoetarako eta Lizentziak berritzeko.\n3.Bai isunak bai eta egon daitezkeen kalteordainak ere, premiazko bidetik exigituko dira.\n4.Sor daitezkeen erantzukizun zibilak aurreko kasuak edozein izanda ere ebatziko dira jurisdikzio eskudunaren bitartez.\nAZPEITIKO UDALAREN MENPE DAUDEN KOLEKTOREETARA LOTZEKO ARAUAK\nObran erabilitako hodiak egiaztatutako esperientzia duten fabrikakoak izango dira. Edozein hodi instalatu aurretik, Kontratistak hodigilearen izena emango dio Udaletxeari, beharrezkoa izanik ondorengo baldintza hauek aurkeztea:\n-Hormigoiaren gutxienezko erresistenzia, dosifikazioa eta ur/zementu erlazioa.\n-Armadura-mota, zeharkako eta luzetarako armadura bakoitzaren muga elastikoa eta zenbatekoa. Gainera, kanpaiaren armaduraren xehetasuna aurkeztuko du.\n-Gutxienezko pitzadura (hormigoi armatuzko hodia baldin bada) eta haustura-karga, Kontratistak garantizatu beharrekoa eta adierazitakoak baino handiagoak izan beharko dutenak.\n-Antzeko obretako esperientzia.\n-Hornitzaileak eskaintzen duen barruko eta kanpoko estaldura.\nHodia onesteko aldez aurretik ondoren adierazitako saiakuntzak egingo dira:\n-Bi hodien haustura, hodi-diametro bakoitzak erabiliko diren horien antzeko baldintzak izango dituelarik hiru ertzetako hausturaren saiakuntzaren bitartez.\n-Bi hodien haustura, ur-presio bidez horietako bakoitza zipoztuz, beharrezkoa izanik erabateko iragazkaiztasuna 0,7 kg/cm2ko presiora arte. Horretarako, hodia ura duela mantenduko da presio horretan, ordu erdian 0,1 kg/cm2ra arte jaitsi ahal izango delarik. Ondoren hodia ur-presio bidez hautsiko da.\nExigentzia hauek bete ondoren, Udalak hodiaren onespena jakinaraziko dio Kontratistari. Hodiak bete beharreko ezaugarri orokorrak honako hauek dira:\n-Hodiaren gutxienezko luzera, pieza berezien kasuan izan ezik, 2.40 m.koa izango da.\n-Hodian diametro nominala, fabrikazio-data eta hodi-mota adierazi behar dira.\nArmadura eliptikoa erabiltzen den kasuan, argi eta garbi adierazi behar da hodiak zangan hartu behar duen jarrera.\n400 mm.ko diametroa duten hodiak hormigo-masakoak izan daitezke, baina gainerakoek hormigoi armatuzkoak izan behar dute.\nHiru ertzen karga-saiakuntzaren arabera gutxienezko metro linealeko hodiek jasan behar dituzten kargak (hodia elkarren artean bost (5) zentimentroko tartea duten euskarriekin bere sortzaileetan oinarriturik) 1.1. Taulan adierazten dira:\nGutxienezko zementu-dosifikazioa 400 kg.koa izango da metro kubiko hormigoiko.\nMuturretan 600 mm.ko argi libre batez eutsitako 750 mm. x 150 mm.ko probeta baten arabera, argi librearen herenean kargatutako flexotrakzioarekiko hormigoiaren gutxienezko erresistentzia 60 kg./zm2.koa izango da. Saiakuntzan erresistentzia hori lortzen ez bada, masa-hormigoizko hodi baten hiru ertzen saiakuntzan etendura bat egingo da; ertz horiek hodiak egiteko erabilitakoen ezaugarri berdinak izango dituzte eta, horrela, flexotrakzioarekiko erresistentzia saiakuntza horretatik lortuko da. Funtzionamendu mekaniko onaz gain, entxufeen eta mihiztaduren moldeaketa egokia eta hodiaren barneko gainazala leuna izatea exigituko da, bai eta ehuneko hamarra baino txikiagoa izango den bat ere, berrogeita zortzi (48) orduz urazpian egon ondoren, eta 2mm. baino gutxiagoko zimurtasuna Britsish Standard 5911. Parto.3:1982 arauaren arabera.\nEhun hodiko lote bakoitzean edo zati bakoitzean ondoko saiakuntzak egingo dira:\n-Karga-saiakuntza bat hiru ertzen saiakuntzan, pitzadura-karga eta etendura-karga neurtuz.\n-Hiru iragazkortasun- saiakuntza, 0,7 kg./zm2.ko presiopean eta ordu erdiz, gehienez 0,1 kg./dm2.ko galera ezarri ahal izango delarik.\n-Hodiaren zimurtasuna egiaztatzeko hiru saiakuntza.\nKarga-saiakuntzak zehaztuak izan diren emaitzak ematen ez baditu, beste bost hodi probatuko dira, eta horietako batek koadroko emaitzak ematen ez baditu, 100 hodiko lotea ez da onartuko.\nHiru hodietako batean iragazkortasun-saiakuntza betetzen ez bada, beste hirurekin egingo da saiakuntza, eta horietako batekin betetzen ez bada, loteko hodi guztiekin egingo da eta betetzen ez duten guztiak ez dira onartuko.\nZimurtasun-saiakuntza lotetik aukeratu diren hiru hodiek bete beharko dute. Horietako batek betetzen ez badu, beste hiru aukeratuko dira eta berriz ere horietako batek betetzen ez badu, saiakuntza lote guztiarekin egingo da eta betetzen ez duten hodi guztiak ez dira onartuko. Saiakuntza horiek guztiak udal pertsonalaren aurrean egingo dira. Lotea egiaztatzeko hasierako saiakuntzak Kalitate-Kontrolerako gastuen partidan barruan ordainduko dira. Lehenengo saiakuntzen huts-egitearen ondorioz egiten direnak kontratistak ordainduko ditu.\n3.Hodiak lotzeko kautxuzko junturak.\n3.1. Saneamendu-hodietako entxufeen eta lokarrien arteko loturetan jarri beharreko water-stop junturek ondoko ezaugarriak izan beharko dituzte:\n-Diseinuarekiko aldez aurreko tolerantzia edozein dimentsiotan: %6.\n-Gutxienezko trakzio-tentsioa 80kg/zm2\n-Hausturaren elongazioa, %350.\n-Gutxienezko Shore gogortasuna 35\n-Gehienezko Shore gogortasuna: 50\n-Gehienezko makurdur konpresioarekiko saiakuntzan %25.\n-Zahartzapen azeleratuaren saiakuntza:\n-Trakzio-tentsioaren gehienezko galera, %15.\n-Gehienezko elongazio-galera, %20.\n-Gehienezko ur-zurgapena, pisuaren %a 10.\n-Ozonoarekiko erresistentzia: Saiakuntzan hausturarik ez.\n-Junta-mota eta bere ezaugarri geometrikoak eta fisiko-kimikoak.\n-Antzeko obretan izandako esperientzia.\nUdalak egoki derizkion egokitasun-saiakuntzak egin ahal izango ditu juntura onartzeko. Saiakuntza horiek kontratistak ordainduko ditu; obra-zuzendariak proposatua izan den juntura atzera bota dezake, eta kontratistak ez du inolako erreklamaziorik egiteko eskubiderik izango.\n-3.1. puntuan zehaztutako baldintza fisiko-kimikoak egiaztatzeko saiakuntza bat.\n-Hiru hoditan eta bi junturetan egindako iragazkortasun-saiakuntza bat, hodiak, 0,7 kg./zm2.ko presioa jasango duten muturretan zipoztuak izango direlarik. Saiakuntza ordu erdiz egingo da eta aldi horretan ez da ur-aztarnik agertuko junturaren zonan.\n3.3. Kutxetak eta erregistro-putzuak\nKutxetak eta erregistro-putzuak hormigoi prefabrikatuzkoak izango dira; zolata prefabrikatua duten edo in situ egindako zolata duten kutxetak erabiltzea baimentzen da, eta hauen gutxienezko erresistentzia 200 kg./zm2.koa izango da.\n-Hormigoiaren gutxienezko erresistentzia: 275 kg./zm2. kutxeta prefabrikatuetan eta 200 kg./zm2. in situ egindako kutxetetan.\n-Kutxetaren gutxienezko lodiera: Kutxetaren barne-diametroaren 1/12.\n-Sarreraren gutxienezko diametroa: 600 mm.\n-Kutxetaren paretetan geruza batean edo bitan jarri beharreko gutxienezko armadura, ondokoa izango da guztira, neurri geometrikoari dagokionez: As=0,0021x Dxt. eta kutxetaren altueraren metro lineal bakoitzeko.\n-Kutxetaren goialdeko zonaren erremate gisa forjatu lauak erabiltzen badira, hauen lodierak gutxienez 150 mm. izango ditu, barne-diametroa 1200 mm.koa edo txikiagoa bada. Diametroa 1200 mm.koa baino handiagoa bada, gutxienezko armaduraren neurria metroko 2,5 zm2koa. izango da bi norabideetan.\n-Kutxetaren zolatak armadura bat izan behar du, eta honen neurri geometrikoa metro karratuko 2,5 zm2.koa izango da bi norabideetan.\n-Eraztun-junturak ar-eme motakoak izango dira, eta ez dute irregulartasunik izango kutxetaren barnean. Juntura hauek betun-mastila bidez zigilatu beharko dira.\n-Kutxetaren barnealderako sarbide-pateak metalezkoak izango dira, eta indar handiena eragin dezakeen puntuan kokatutako 130 kg.ko karga kontzentratu bat jasateko gai izango dira. Pateen arteko distantzia 40 zm.koa edo txikiagoa izango da.\n-Kutxetetako zolatak handitu egingo dira, irteera-hodieriarantz iristen den ura orientatzeko lehenespen-kanalak sortzeko.\n4.Kutxeta eta hodiaren arteko lotura.\n4.1. Baldintza orokorrak.\nHemen deskribatutako lotura hodieria eta erregistro-putzuaren estankotasuna ahalbidetzen duen gomazko lotura bat da. Kontratistak, egoki baderitzo, hemen deskribatutakoa ez den beste lotura-mota bat proposa diezaioke udaletxeari. Halere, Udalak aldaketa kutxeta guztietan egitea edo haietako batzuetan bakarrik egitea onar dezake, eta kontratistak ez du inolako erreklamaziorik egiteko eskubiderik izango berak proposatutako sistema onartzen ez bada.\n-Lotura kautxuzko (naturala edo sintetikoa) eraztunez osatuko da; eta eraztunak kutxetari eta hodieriari lotuta egongo dira, altzairuzko metalezko elementuen bidez. Elementu hauen ezaugarri fisiko-kimikoak ondokoak izango dira:\na)Kautxu naturala edo sintetikoa.\n-Azido sulfurikozko erasoa 48 orduz: Pisu-galerarik ez.\n-Azido klorhidrikozko erasoa 48 orduz: Pisu-galerarik ez.\n-Gutxienezko trakzio-tentsioa: 85 kg./zm2.\n-Hausturaren gutxienezko elongazioa: %350.\n-Gogortasuna: ± 5º, fabrikatzailearen diseinuaren arabera.\n-Zahartzapen azeleratuaren saiakuntza: Gehienez %15eko galera trakzio-tentsioan eta %20eko galera elongazioan.\n-Konpresio-saiakuntza: Jatorrizko desbideraketaren %25eko galera.\n-Gehienezko ur-zurgapena: Hasierako pisuaren %10.\n-Ozozoarekiko erresistentzi saiakuntza: Pisu aldaketarik ez.\n-Tenperatura-jaitsierarekiko erresistentzia: Ezin da hausturarik izan -40.º Ctara.\n-Ebakitzailearekiko erresistentzia: 34 km./m.\n-Gorago adierazitako baldintza fisiko-kimikoak egiaztateko saiakuntza bat.\n-Hodieriaren eta kutxetaren edo erregistro-putzuaren arteko loturaren iragazkortasun-saiakuntza bat, 0,7 km./zm2.ko presiopean, ondoko kasuetan urik galtzen ez dela egiaztatuz:\na)Zuzen lerrokatutako hodia.\nb)Edozein posiziotan lerrokatutako hodia, gutxienez 7.ºko desbideraketa ahalbidetuz.\n5.Burdinurtuzko estalkiak eta markoak.\nAzpeitiko Udalak adierazten duen motakoak izango dira eta honek adierazitako ezaugarriak izango dituzte.\nEspaloietan edo bide gaineztaezinetan jarri beharreko estalkiek eta markoek itxiera normala izango dute, eta taparen eta markoaren multzoak guztira 63 kg.ko pisua izango du gutxienez.\nGehienezko emaria produkzio-orduen batez-besteko emariaren hirukoitza baino txikiagoa\nEroankortasuna µS/cm 5.000\nN-guztira (organikoa + amo-\nniakala +NO2+ NO3) mg/l (N) 75-100\nP guztira mg/l (P) 15-20\nCr. guztira mg/l 1-4\nToxikotasuna equitox/m3 25\nKOLEKTOREARI LOTUTAKO 1. ETA 2. MOTAKO KUTXETAK\n1 Motako Kutxeta\n5.Neurriak gutxi gora behera.\n2 Motako Kutxeta\n4.Altuera aldagarria gutxienez 1,80\n5.Kanala 50 x 40 gutxi gora behera.\n6.Erregistroa 200 x 70.\nAzpeitia, 2002ko martxoaren 22a.-Alkateak. (3296)


Bergarako EAJrendako hondakinei buruzko kontsultaren "arrakastak" agerian utzi du Bildu-Aralar Udal gobernua - Bergara - Goiena.eus\nBergarako EAJrendako hondakinei buruzko kontsultaren "arrakastak" agerian utzi du Bildu-Aralar Udal gobernua\nLarraitz Zeberio Lekuona 2013-11-14 16:32\nJeltzaleek bergararrak zoriondu dituzte, eta Bergara Garbiaren lana eskertu dute. Bestetik ezker abertzalearen jarrera "oztopatzailea, inposatzailea eta iruzurgilea" izan dela salatu dute.\nBergarako jeltzaleen esanetan, hondakinei buruzko kontsultaren "arrakastak" agerian utzi du Bildu-Aralarren udal gobernua. Adierazi dutenez, argi geratu da Bergarako herritarren gehiengoak ez duela atez atekorik nahi, baizik eta bosgarren edukiontziaren bitartez birziklatzearen alde pausoak emateko prest dagoela. Oztopo guztien gainetik, "gainditzeko erraza ez den marka" lortu dela adierazi dute, eta herriaren eskaera entzuteko eskatu diote udal gobernuari. "Ondo dakizue Bildutarrek gehiengoa aurka duzuela (...) Zenbat bozka behar ditu gobernu honek herriaren eskaera entzuteko?", galdetu du gaur Aintzane Oiarbide jeltzaleak.\nEzker abertzalearen jarrera "oztopatzailea, inposatzailea eta iruzurgilea" izan dela ere esan du Oiarbideak: "Kontsultak iraun duen bi egunetan mahaian zegoen jendea nahiz bozkatzera etorri diren asko eta askorengan eragin nahi izan duzue presioa, koakzioa eta deskalifikazioa erabiliz (...) Bozkatzera etorri diren gazteei izen-abizenak eskatuz, mehatxatuz lanean nahiz bozkatzen ari zen jendeari argazkiak ateraz, grabaketak eginez guztia jendeari bere hitza emateko oztopatzeko eta kontsultari legitimitatea kentzen saiatzeko (...) Herri partaidetzaz hitz egiteko legitimitatea osoa galdu duzue".\nEAJko ordezkariek Bergarako udal gobernuari eskatu diote atez atekoarekin atzera egin eta konponbidera iristeko borondatea erakusteko. "Bilduk Arrasaten atzera egin badu zergatik ez Bergaran? (...) Gogoeta sakona egin dezala eskatzen diogu udal gobernuari eta Isazelaia alkateari bereziki berea baita herritarrenganako ardura nagusiena (...) Utzi alderdi interesak alde batera eta egin gogoeta herriak hain nabarmen eskatu dizuen eskaerari (...) Irten zaitezte kalera eta entzun eta erantzun Bergarar gehienek egun hauetan egiten ari diren galdera: Eta orain zer?".\nDimisio eskaerari erantzuna\nEta kazetariek galdetuta, atzo Sortuk egindako dimisio eskaeraren inguruan ere egin dituzte adierazpenak Aintzane Oiarbidek eta Bitoriano Gallastegik; eskaera horiek "lekuz kanpo" daudela adierazi dute bi jeltzaleek.


Merkurioa murrizteko politika aurkeztu du Espainiak NBEren aurrean | Consumer\nMerkurioa murrizteko politika aurkeztu du Espainiak NBEren aurrean\nGobernuak hainbat ekintza bultzatu ditu metal hori eta haren karga kutsatzailea desagerrarazteko\nMerkurioa murrizteko politika aurkeztuko du gaur Espainiak Nairobin (Kenia) egiten ari den Ingurumenerako Nazio Batuen Programaren (NBIP)/Munduko Ingurumen Foroaren Administrazio Kontseiluan. Jaime Alejandre Ingurumen Ministerioak jakinarazi zuenez, Ingurumen Kalitatearen eta Ingurumen Ebaluazioaren zuzendari nagusiak eginen du ekitaldia.\nEspainiako Gobernuak ingurumenean merkurio-maila murriztea eta gizakiak metal toxiko horren eraginpean egotea proposatu du. Horretarako, hainbat ekintza bultzatzen ari da merkurioa eta haren karga kutsatzailea desagerrarazteko.\nNeurri horien artean, Almadenen (Ciudad Real) merkurioa erauzteko eta ekoizteko jarduerak geldiaraztea eta eskualde horretan Deskontaminaziorako Zentro Teknologiko bat sortzea nabarmentzen du Ministerioak, “metal hori erabiltzeko eta desagerrarazteko mundu osoan sor daitezkeen ingurumen- eta gizarte-premiak asetzeko”.\nZentro horrek merkurioa deskontaminatzeko, adituak prestatzeko, hirugarren herrialdeetara (bereziki Latinoamerikara) teknologia transferitzeko, manipulatzeko, garraiatzeko eta kudeatzeko praktika onenak eta biltegiratze-teknikak sustatuko ditu. Halaber, Almadenen merkurio-mailaren jarraipena egingo du, neurri zuzentzaileak ezarriko ditu, lankidetza teknologikoa eta prestakuntzakoa sustatuko ditu, eta kokaleku kutsatuen inbentarioak egingo ditu.\nerredukzio mercurio-eu política-eu


Beraskoain - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLuis Lizarraga Akerreta\n42°45′22″N 1°49′57″W / 42.756111111111°N 1.8325°W / 42.756111111111; -1.832542°45′22″N 1°49′57″W / 42.756111111111°N 1.8325°W / 42.756111111111; -1.8325\n19,2 km (Iruñetik)\n117 (2021: −2)\n60 (%51.3) 62 (%53)\n% 8,72 (2013)\n% 3,60 (2018: %-1,4)\nBeraskoain ([beɾas̺ko.ain]) Nafarroa Garaiko udalerria da, Iruñeko merindadekoa. 124 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Iruñetik 19 kilometrora dago.\nNafarroa Garaiaren erdialdean dago Beraskoain, Iruñerriaren hego-mendebaldean, Arga ibaiaren ekialdean. Herrira heltzeko, Zizur Zendeatik abiatu behar da, Arraitza kontzejua zeharkatzen duen errepidea hartuz. Bidaurretarekin eta Zabaltzarekin egiten du muga iparraldean, Zabaltzarekin ekialdean, Girgillaorekin mendebaldean, eta Garesekin hegoaldean.\nBeraskoainek klima azpi-mediterraneoa du, eta haren urteko batez besteko prezipitazoa 800-1000mm ingurukoa da eta tenperaturak 12º eta 13º bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 90 inguru dira, uda garaian bi hilabete lehor izaten diren.\nArteek osatzen zuten jatorrizko landaredia ia erabat galdu da gaur egun, eta birlandaturiko zuhaitzak nagusi dira. Guztira 73,7hektarea pinu lariziar (Pinus nigra) eta pinu beltz daude.\nBeraskoain ur beroengatik egin zen famatua Erdi Arotik aurrera eta XVIII. mendean lagun ugari joaten zen bertan zegoen bainuetxera. 1800ean Arga ibaiaren gaineko zubiaren lanak amaitu ziren, baina urte batzuk geroago Gerra Karlistetan hainbat aldiz saiatu ziren zubia eraisten. Lehen gerra karlistan herrian izandako borroken ondorioz, "Beraskoaingo Konde" titulua eman zion Espainiako koroak Diego Leoni.\n1850ean, herriak urteko 700 erreal zituen eskola zeukan. Herritarrek ehunak ehuntzen zituzten euren etxeetan. Urte batzuk geroago, "Arrabal del Agua Caliente" izeneko gunean, bainuetxe berria eraiki zuten.\nBeraskoain udalerriaren mugetan, Erreniega mendilerroan, EHN enpresak eraikitako "Hiriberri" izeneko parke eolikoa dago. Parkeak duen potentzia 19,80 megawattekoa da. Jabea Acciona da gaur egun.\n2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamabost etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %13,27 (Nafarroako batezbestekoaren gainetik).\nHELBIDEA: San Migel plaza, 1\nAzken agintaldietan Beraskoaingo alkatea Agrupación Independiente Belascoáin (AIB) herri ekimeneko kidea izan da. 2007an José Javier Fernández Sola aukeratu zuten, bere taldeak udaleko bost ordezkarietatik lau lortu zituen, eta, beraz, gehiengo osoa udalean, ISM taldeak, berriz, bosgarren zinegotzia eraman zuen. Baliogabeko boto bakarra izan zen (emandako boto guztien %1,49). Abstentzioa %17,28koa izan zen.\nBeraskoaingo Udala (2007)\nJosé Javier Fernández Sola (AIB) 59 Bai\nAngel Gutierrez Polido (AIB) 57 Bai\nJavier Urabaien Zubilaga (AIB) 56 Bai\nLuis Lizarraga Akerreta (AIB) 53 Bai\nJaime Urabaien Urabaien (ISM) 49 Bai\n2011n AIB izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra eta alkate Luis Lizarraga Akerreta hautatu zuten.\nHauek izan dira Beraskoaingo azken alkateak:\nJose Javier Fernandez Sola 2007 2011 Agrupacion Independiente Belascoain\nLuis Lizarraga Akerreta 2011 2015 Agrupacion Independiente Belascoain\nJose Luis Larrea Cenoz 2019 Jardunean Agrupacion Independiente Belascoain\nLa Pamplonesa autobus konpainiak Beraskoain Iruñearekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:\nNafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Beraskoain eremu mistoko udalerria da, eta hori dela eta, gaztelania eta euskara, biak, dira hizkuntza ofizialak. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %4,60k zekien euskaraz hitz egiten. 2010eko otsailaren 18an hartu zuen Nafarroako Parlamentuak eremu mistoan sartzeko erabakia.\nJasokundearen eliza, XIII. mendean eraiki zen, eta XVI. mendean handitu egin zen, alboetan eraikitako kaperekin. Eliza barruan, pizkundeko erretaula bat dago, Pedro de la Torre margolari lizarratarraren polikromiaren erakusgarri.\nUdaletxea, eraikina herriko plaza nagusian dago eta XIX. mendearen amaieran eraiki zen. 1955ean, udalak eraikina erosi zuen bertan udaletxea ezartzeko. Beheko solairua, lehen solairua eta atikoa dauzka. XX. mendearen amaieran, eraikinaren kanpoaldea eta barrualdea berriztu ziren. Fatxadak harria eta margoturiko guneak dauzka. Eraikinean udaletxeaz gain, taberna bat eta anbulatorioa daude.\n(Gaztelaniaz) Beraskoaini buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.\nSan Miguel kalea Google Street View-n.\nLiburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Beraskoain\nOrriaren azken aldaketa: 7 uztaila 2021, 14:16.


Sortu - Bihotzez eta buruz, EH Bildu noski!\nZergatik da EH Bildu bozka eraginkorra edo bozka utila? Hau izan da azken asteetan izan ditudan hitzaldi eta ekitaldietan etengabe errepikatu didaten galdera. Halako galderak, zeharka, Madrilen aldaketa erdiesteko beste alderdi zehatz baten aldeko hautua eraginkorragoa izan daitekeela iradokitzen du eta, beraz, argudio horri aurre egitea zen eskatzen zidatena.\nGauza bera erantzun dut han eta hemen. Eta gauza bera azaldu nahi dut gaurkoan era labur eta errazean.\nBozka, bihotzarekin edo buruarekin eman daiteke. Urteetan, bihotzarekin bozkatu dugu. Bihotzarekin gure Herria maite dugulako, urruti preso dituztenak gurekin nahi ditugulako, langileen izerdia nobleen odola baino gehiago errespetatzen dugulako edota Euskal Herri askea amesten dugulako. Bihotzarekin bozkatu dugu sarri eta bihotzarekin bozkatu beharko genuke aurrerantzean ere.\nBaina orain, bihotzarekin ez ezik, buruarekin bozkatzeko interpelatzen gaituztenean, nik baietz diot, ondo pentsatutako bozka ere izan behar duela hurrengo igandekoa.\nEspainiako aldaketa omen da beste batzuk eskaintzen digutena. Eskaintza ona, baina eskaintza bakarra. EH Bilduk ordea eskaintza hirukoitza du. Bai, ondo irakurri duzu: hirukoitza. Eta buruak diosku, eskaintza "hirukoitza" eskaintza "bakarra" baino eraginkorragoa dela, utilagoa alegia.\nLehena. Zalantzarik ez dut Maroto eta Barcina ultraeskuindarrak botatzeko bozkak batu genituen bezala, Madrileko kongresuan ere EH Bilduren bozak aldaketaren aldeko bozekin batzeko prest egongo direla, Rajoy botatzeko eta estatu mailako aldaketa ahalbideratzeko. Honaino berdintsu beraz.\nBigarrena. Aldaketa egotekotan, soilik EH Bildu indartsu batek berma dezake aldaketa horren erdian Euskal Herritarron aldarrikapenak jartzea: erabakitze eskubidea, euskal presoen euskal herriratzea, hezkuntza sistema propio baten aldarrikapena edota lan eta babes sozialerako euskal esparruaren beharra. Aldarrikapen hauek bertan egon ezean, inork ez baititu garatuko, ez eta errespetatuko. Soilik EHBilduk lor dezake herri honen gehiengoaren aldarriak aldaketaren mahai gainean egotea, gure bizi eta lan baldintzetarako funtsezkoak diren gaiak bertan daudela bermatzea.\nEta hirugarrena. Aldaketa egon ezean, EH Bilduren aldeko bozkak, udazkeneko hauteskundeen aurrekari garrantzitsua ere bada, hemen, Euskal Herrian, burujabetza prozesu propio bat hauspotzen hasteko baliagarria ere bada. Ondorioz, gure bide propioa indartzen hasteko aukera ere badugu esku artean.\nHiru arrazoi horiengatik beraz, buruari eraginez eta ditugun aukerak ondo alderatuz, EHBilduren aldeko hautua da, zalantza izpirik gabe, bozka eraginkorrena, bozka utilena.\nOndorioz, niretzat bederen, hautua argia da. Bozkatzerakoan bihotza eta burua, biak ala biak, oso presente izan behar ditugulako, igandean, buruz eta bihotzez EH Bildu.


Aldaketak Kalezarko trafikoan, urbanizazio lanek eraginda - Usurbil - Noaua.eus\nAldaketak Kalezarko trafikoan, urbanizazio lanek eraginda\nNoaua Aldizkaria 2021-01-13 08:13\nHaurreskolaren sarreratik Pikaolara arteko tartean urbanizazio lanak egin behar dituzte. Astelehenetik aurrera, trafikoari itxita egongo da hiru astez. Ez da aldaketa bakarra izango. Kalezartik Txaparren-Berri baserrira arteko bidea ere itxita izango da bi astez, "horma bota behar baitute".\nUrtarrilaren 18tik aurrera, aldi baterako aldaketak izango dira Kalezarko trafikoan: "batetik, Haurreskolaren sarreratik Pikaolara arteko zatian, eta, bestetik, Kalezartik Txaparren-Berri baserrira jaisteko bidean". Udalak aditzera eman duenez, "lehenengoa gehienez hiru astetan amaitzea aurreikusi dute, eta, bigarrena, bi astetan".\n“Trafikoari itxita egongo den arren, Pikaolaren ondoko aldapan dauden aparkalekuak erabiltzeko aukera izango da”\nHaurreskolaren sarreratik Pikaolara arteko zatia, hiru astez itxita\nBehin-behineko semaforoek bideratzen dute, egun, kaxkoa eta Kalezar lotzen dituen aldapako trafikoa. "Hiru asteotan ez da semafororik izango, aldapa horren noranzkoa bakarra izango baita: behetik gorakoa. Aldapan gora orain itxita dagoen zatiaren bidez egin ahal izango dute autoek, haurreskola ondotik, eta ermitaren parean ezker zein eskuin joan ahal izango dute. Usurbilera jaisteko, berriz, Kalezarko kaxkoa zeharkatu beharko dute ibilgailuek".\nUdalak aditzera eman duenez, "trafikoari itxita egongo den arren, Pikaolaren ondoko aldapan dauden aparkalekuak erabiltzeko aukera izango da".\nKalezartik Txaparren-Berri baserrira jaisteko bidea, bi astez itxira


Esti Llodio Uribeetxebarria 2018 abe 21 Aretxabaleta\nAretxabaletako Udalak familia ugarien aldeko hobariak onartu zituela? Ederto saldu zenuten EAJko alkateak zein EH Bilduko zinegotziak Hirukide aldizkarian, Goiena aldizkarian eta Goiena telebistan ...\nGotzon Iparragirre 2018 abe 21 Debagoiena\nAnder Etxeberria 2018 abe 16 Arrasate\nAstelehenean, Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalak 70 urte bete zituen. Baionarra izan zen egile nagusienetakoa (Rene Cassin) eta ingelesez eta frantsesez onartu zen. Munduan itzulpen gehien due...\nAinhoa Larrañaga 2018 abe 16 Bergara\nNazioarteko adituek diote 2035era bitarte 400.000 lagun hilko direla Europan amiantoaren eraginez. Euskal Herrian ere amiantoaren eraginak oso larriak dira eta badirudi isilpean daramagun gaitza de...\nAndere Arriolabengoa 2018 abe 16 Aramaio\nUrtea amaitzear dagoen honetan, azken hamabi hilabeteetako balantzea egitea ekidin ezina da. Gure burua nahi gabe hasten da eginak, galduak, egin beharrekoak, damuak, irabaziak, ahaztuak... auditat...\nAlex Ugalde 2018 abe 15 Debagoiena\nMari Carmen Arrieta Armendariz 2018 abe 15 Eskoriatza\nJuan Ramon Garai 2018 abe 15 Arrasate\nPedro Garitano 2018 abe 15 Bergara\nEz da izan behar Aristoteles, Sokrates edo Xabier Zubiri donostiarra jakiteko oinarri filosofiko eta gizatiar barik, pertsona bat nekez izango dela kultua edo ikasia. Azken garaiotan prestakuntza a...\nAitor Ugalde 2018 abe 14 Oñati\nIon Albizu 2018 abe 14 Aretxabaleta Eskoriatza\nIzaskun Urizabel 2018 abe 14 Oñati\nBaserritarrak egunero daude naturarekin kontaktuan, landare eta animaliei buruz asko dakite.\nUrtzi Amiano Salterain 2018 abe 14 Arrasate\nArgiak, turroiak, lurrinen eta jostailuen iragarkiak, erakusleihoak...\nMikel Arantzabal 2018 abe 09 Debagoiena\nAgian, nire irudipena izango da, baina esango nuke urterik urtera lehenago hasten direla Gabonak. Azaro erdialdean, hain zuzen ere\nNoiz izango da zure arazoa?\nJosu Garitaonandia 2018 abe 08 Bergara\nGizarte kontsumista batean bizi gara; nabarmen ikusten da Gabon jaiak hurbiltzen direnean.\nAintzane Oiarbide 2018 abe 08 Debagoiena\nEuskaraldiaren balantzea egiteko egunaren zain geundela, ezusteko indarraz sartu da ekaitza, ekaitz beltza, gure irrati eta telebistetan, kriskitinaren eta olibaolioaren lurraldetik.\nAiert Lizarralde 2018 abe 07 Bergara\nEzker Anitzaz, EQUOz eta independenteez osaturiko koalizioak Gobernuaren azken orduko mozio batekin ordezkatua izan zen Espainiako koroaren aurkako mozio bat aurkeztu zuen azaroaren 26ko osoko bilk...\nMaialen Santos 2018 abe 07 Oñati\nIbai Redondo 2018 abe 06 Bergara\nPasio osoz bizi izan dugu hamaika egunez Euskaraldia. Milaka bergararrekin batera gure kontraesanak gainditzeko ariketa egin dugu, beste askotan bezala, baina beste askorekin batera. Ez daukagu dat...\nManex Arriolabengoa 2018 abe 06 Aramaio


Begirada markatu, garenaren ispilu. - So you are in\nBegirada markatu, garenaren ispilu.\nSo you are in | 2017-05-01 15:10\n1 Igandez mozorratutako astelehena dugu! Disfrutatzen ari zarete asteburu luzeaz?\nNik beti dut sentsazioa etekina ez diedala ateratzen horrelako egun libreei... Baina, tira, hori ez da gaurkoan kontatu nahi nizuena! Aspaldi ez dudala idazten, denbora gutxi daukat gauza asko egiteko... Hala ere, saiatuko naiz hainbeste denbora ez pasatzen sarrera batetik bestera, ados?\nSarrera honetan @modaliburua -k proposatutako zalantza bati erantzuna emango diot: zelan markatu begirada beltzegi ipini gabe begia? Ezin errazagoa izan erantzuna, egunero-egunero egiten dudana baita. Modu asko daude, baina sinplenarekin hasiko gara. Ez da erraza izango ondo transmititzea bideoan egin gabe, beraz, zuen irudimena eduki prest!\nLehenengo gauza betazalen kolorea bateratzea da, horretarako sonbra argi bat erabiltzen dut, nik Eva Garden markako 101N ezagutu nuenetik ez dut besterik erabiltzen, seguru nago zuek ere baduzuela halakoren bat! Ez eduki beldurrik eta mugitzen den betzala zein bekainerarte doan azala ondo margotu.\nOndoren dimentsioa emateko begiari hezurtxoa dugun atalean, gaztelaniaz cuenca deritzon atalean, sonbra ilunago bat emango diogu, marroixka dena erabiltzea gustatzen zait, nahiko neutroa izateko. Edo, orain kaxoietan hurbil edukiko dituzuen bronzerrak ere horretarako balio dute!\nGero, hartu begia markatzeko arkatza, biguntxoa bada ere, pausu hau sonbrarekin egin daiteke baita, bakoitzarentzat errazagoa edo erosoagoa dena! Nik Nars markako Velvet Shadow Stick erabiltzen dut, Sukhotai kolorean. Hain da berezia! Berdexka da, baina ondo zabalduz gero, bioleta-more antzeko geratzen da, aukera baduzue, proba ezazue!\nArkatza eskuan goiko zein beheko betazalak markatuko ditugu, adi! Ez gara hasiko barruko erpinetik, 3/4 edo margoztuko ditugu, irudian ikus dezakezuen bezala (barkatu ondo ondo ez dagoelako, lehenengo aldia da horrelako marrazkia egiten dudana). Bi aukera ditugu, edo loditxoa egin eta difuminatu ondo kanporantza marratxo txikitxoa luzatuz, edo, naturalago nahi badugu utzi, no makeup deritzon hori nahi badugu aplikatu, orduan marratxoa betileen pare parean egingo dugu kanporantz marratxorik gabe, horrela betile gehiago ditugula emango du. Azken hori egiten badugu margotu goiko waterline beltzez, ikusiko duzue zelan markatzen den begirada!\n(Barkatu irudia ondo marraztuta ez egoteagatik, egiten dudan lehena da eta ez zait oso ondo geratu, espero behintzat testua baino lagungarriagoa izatea, pista moduan behintzat)\nBehin hori eginda, maskara, maskara eta maskara. Nik Eva Garden markako Extreme Volumen erabiltzen ari naiz. Ps... zuek zarete lehenak nire oraingo produktuen berri izaten, gaztelaniazko blogean oraindik ez diet marka honi burutz hitz egin, oso marka esklusiboa da, hemen aurkitzeko zaila, baina nire Kosguk denda maitian eskura dituzue... beti berrikuntzak dakartzate! Lehenengo egunetik denda horrek maitemindu ninduen... ahal baduzue beraien blogetik pasa, hain ondo idazten du Begoñak...\nHori ba, maskara ondo eta dexente bota, lehenengoz beherantz orrazi bezala, eta gero ya gorantza zig-zag eginez, bale?\nPraktikan jartzen baduzue kontaidazue! Edozein zalantza galdetu eta noski, zuen proposamenen zain egongo naiz, ideiak baditut, baina blog hau zuena da, zuen beharrak helarazi eta martxan ipiniko naiz!\nNire Instagram @souariin


Berogailuetarako kalitatezko pelletak identifikatzea | Consumer\nBerogailuetarako kalitatezko pelletak identifikatzea\nZilindro aglomeratu txiki horiek distiratsuak, lauak eta luzera eta kolore uniformekoak izan behar dute.\nPelleten berogailuak ingurumena errespetatzen duten aparatuak dira. Erregai gisa erabiltzen duten materialean dago gakoa: zerrautsezko zilindro aglomeratu txikiak dira, eta horien errekuntzak atmosferara CO2 gutxi isurtzen du. Pellet izeneko material horrek bero-errendimendu handia sortzen du, eta, beraz, berogailu-mota hori aukera nabarmena da etxea berotzeko.\nZurezko pelletak baso eta zur-industrietako garbiketa lanetako hondakin naturalez osatutako pieza txikiak dira. Hondakin horiek birrindu eta txirbil bihurtzen dira. Lehortu ondoren, zilindro moduan lehortu behar dira, erretxinak eta zuraren hezetasun-maila murrizteko. Fase honetan ez da inolako gehigarririk erabili behar, lignitoak, zuraren berezko osagaiak, konglomeratzaile natural gisa jarduten baitu. Prozesu horri esker, pelletak dentsitate handiagokoak dira, eta itxura distiratsua dute, berniz-akaberaren antzekoa.\nKalitate txarreko pelletak erabiltzeak zikinkeria eta buxadurak eragiten ditu berogailuan\nEgurrez elikatzen diren tximinien aurrean pelletekin funtzionatzen duten berogailuen beste abantaila bat erregai hori biltegiratzea da. Zur naturalak baino leku gutxiago behar dute, eta zakuetan edo poltsetan paketatuta daudenez, erraz maneiatzen dira. Biltegiratzen diren lekua lehor eta aireztatuta dagoela ziurtatzea komeni da. Gehiegizko hezetasuna jasaten duten pelletak puztu egiten dira, bero-errendimendua galtzen dute eta, ura sartzen bada, hondatu ere egiten dira.\nPelleten tamaina eta prezioak askotarikoak dira. Hala ere, gutxieneko kalitatea bermatzen duten materialak aukeratzea komeni da. Bestela, berogailua gehiegi zikintzen da eta trabatu egiten da. Baliteke erregaia bat-batean piztea eta, epe luzera, oxidazioa eragitea errekuntza-ganberan, gehiegi kondentsatu delako.\nPelleten kalitatea koloreagatik eta piezaren egoeragatik ezagutzen da. Distiratsuak, lauak, luzera uniformekoak eta hautsik gabeak izan behar dute. Errendimendu ezin hobea emango duten beste alderdi batzuk hauek dira:\nEz dute gorputz arrotzik izan behar, hala nola paperen hondarrak, metalen bizarrak edo lurra.\nPelleta trinkoa izan behar du, eta erabiltzean ez da gehiegi irristatuko. Ez du zerrautsik edo hautsik izan behar. Kasu horretan, errekuntzak nahi baino errauts eta kedar gehiago sortzen ditu, eta berogailua errazago zikintzen da.\nPelletak ez du pitzatuta egon behar. Ebaki sakon batzuk bereizten badira, puztuta edo lehertuta dago, piezak hezetasuna du. Bero-errendimendua jaitsi egiten da, eta errekuntzan ke gehiago egoten da.\nKolore uniformea izan behar du. Zilindroak orban edo kolore deigarriko puntuak baditu, formika- eta plastiko-hondakinak agertuko dira zerrauts naturalarekin batera.\nPelletek ura baino dentsitate handiagoa izan behar dute. Piezen kalitatea egiaztatzeko, kantitate txiki bat ontzi batean sartzen da. Kalitatea ona bada, pelletak hondoratu egingo dira eta gainerakoak flotatu egingo du. Bost minutu igaro ondoren hondoan dauden piezak desegiten ez badira, aglutinatzaileak edo kolak dituztela esan nahi du. Horrek ke gehiago sortuko du errekuntzan.\nberogailuak errekuntza kalitate pellets-eu zilindro aglomeratuak


Gasteizko tren-lurperatzea | begiradak | GAUR8\nEAEko hiru hiriburuetatik Gasteizek pairatzen du hiri zatiketarik handiena egungo trenbidearen ibilbideagatik. Gasteizko trenbideak hiria aldez alde erdibitzen baitu (ia 7 kilometroko mozketa, soilik egoitza-lurzoruan) Bilbokoak eta Donostiakoak ez bezala, hegoaldeko auzoak fisikoki segregatuz. Historikoki ustel irtendako hainbat erantzun eman nahi izan zaizkio arazoari: dagoeneko 1947ko Zabalgune proiektuan, esaterako, lurrazpiko bospasei tunel zein lurgaineko bizpahiru zubi proposatu ziren; eta 1956ko zein 1976ko Hiri Antolamenduko Plan Orokorretan, berriz, trenbide osoa hiriko iparraldetik desbideratu nahi izan zuten, eraginkortasunik gabe. Hain zuzen ere, EAJren eta PSEren Eusko Jaurlaritzak desbideratze berean tronpatu dira, hamar urteko burugogorkeria alde batera utzi berri ondoren.\n«Abiadura (ustez) Handiko Trenaren» proiektua adreiluaren burbuilaren puntu gorenarekin elkartu zen XXI. mendearen hasieran, ekaitza perfektu moduko batean: AHT diseinatzeko Lurralde Plan Sektorialaren 2005eko aldaketan zehaztu zen Gasteizko Lakua-Arriagako desbideratze lurperatua, eta, finantzazioaren zati baterako (proiektuaren kostua ia 500 milioi eurokoa zen) ohiko bidea proposatu, hots, birkalifikazioen hirigintza-plusbalioak: lurrazaleko trenbidea kendu ondoren zentroan libratutako espazioan 1.500 etxebizitza, 27.000 metro koadro merkataritza-lokal eta 42.000 metro koadro bulego berri egiteko partzelen salmenta.\nAlabaina, krisi ekonomikoak are faraonikoago bihurtu du makrooperazio urbanistiko-immobiliarioa. EAJk, hala ere, 11 urte behar izan ditu errealitate hori ikusteko, 2016ko iraila arte (legebiltzarrerako hauteskundeen erdian, kasualitatez) ez baitzuen besterik proposatu. EH Bildu osatzen duten indarrak, ordea, 2011tik daude defendatzen trenbidea XIX. mendetik daraman ibilbide beretik lurperatzea dela merkeena (kostuaren erdia) eta zentzudunena; eta, 2013tik, gainera, lurperatze hori Miranda Ebro eta Altsasu bitarteko ArabaTran lurralde-ikuspegiko tren-tranbia proiektu sozialarekin ere bateragarria dela.\nEAJk birritan iragarri digu azken bi hilabeteotan, urtarrilean zein martxoan, modu aski triunfalistan, EAEko hiru hiriburuetarako AHTren sarrera eta geltoki behin betikoak Espainiako Gobernuarekin adostu berri dituela. Ez da guztiz egia, baina: berritasun bakarra Bilbokoa baita. Donostiakoa ez baita aldatu, eta, Gasteizkoa… zein izan da berria Gasteizi buruz? Esaldi lausoak baino ez dira esan: hobeto definitu beharko dela, Arkauti inguruan hiru sarrera aztertu behar direla, akaso Manuel Iradier kaletik lurpera daitekeela, agian… Zalantzak eta galderak. Kea.\nOraingoz, abiadura handikoa inprobisazioa izaten ari da. Lardaskeria gehiegitxo. Borinbizkarra auzo berriko hiri-diseinua (3.600 etxebizitza) dagoeneko egingo ez den Lakua-Arriagako ibilbideari egokitu zitzaion. Desbideratze horren 2011ko ingurumen-eraginaren adierazpenean, hain zuzen ere, Espainiako Ingurumen Ministerioak ziurtatu zuen trena ezin dela egungo ibilbidetik lurperatu, bai espazio faltagatik bai funtzionaltasun ezagatik. Orduan, zergatik da posible orain? Ez al da izango ondotxo dakitelako ez dela benetan gauzatuko?\nEAJk, gainera, ez du aurreikusi Zabalgana auzoan zehar trenbidea lurperatzea. Deigarria, ia 24.000 biztanle dituen auzo batez ari garelako (Arabako bigarren herri populatuena den Laudio baino ia 6.000 gehiago); eta, horrez gain, obraren zatirik sinpleenaz ari garelako, ibilbidea dagoeneko erdi lurperatutako lubaki batean baitoa. Gaizki pentsatze aldera, akaso zati merkeena delako ez zaio EAJri interesatzen; edo, beharbada, haren gainean etxebizitzak ezin direlako eraiki.\nHiri-ikuspegiak ez du lehentasuna. Gogoratu Soraya Sáenz de Santamaria Espainiako presidenteordeak iragan irailean esandakoa: «Urkulluri axola zaion bakarra da AHTren obren esleipena». •


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Osakidetzak aurrera egiten jarraitzen du plantillaren baldintzen hobekuntzan mahai sektorialaren bileran\nOsakidetzak aurrera egiten jarraitzen du…\nMahai_Sektoriala_Osakidetza_2022_03_09.jpeg Iturria: Irekia\n2018-2019ko LEPen lehen faseko azterketen daten berri eman du; ekainaren 18an eta 19an izango dira, UPV/EHUren Vitoria-Gasteizko Ikasgelategian, eta uztailaren 2an eta 3an, BECen\nOsakidetzak berriro agertu du negoziatzeko borondatea eta, horretarako, Mahai Sektorialaren beste bilera bat deitu du, sindikatuak aurreko topaketara bertaratu ez zirelako, eta berriro ere aurkeztu ditu plantillarentzako gai garrantzitsuak, hala nola Lanbide Garapenari buruzko aurreakordioaren zehaztapena edo 2018-2019ko LEPen prozesua.\nOsasun sailak deitoratu egin du sindikatuetako ordezkariek bileran parte hartu ez izana, jarrera horrekin edo bilera horiek Osakidetzatik kanpora egiteko asmoaren bidez, plantillarentzako oso garrantzitsuak diren erabakiak hartzeko prozesua luzatzen ari delako. Bestalde, Osakidetzak jarraituko du zentral bakoitzarekin aldebiko bilerak egiten, orain arte egin ohi duen bezala.\nBestalde, gogorarazi behar da, pandemiaren hasieratik egin den bezala, gai-zerrendak Zuzendaritza Nagusiak eta alderdi sozialak planteatzen dituzten alderdiak jasotzen dituela. Gaurko bilerarako gai-zerrendak honako gai hauek izan ditu: 2018-2019ko LEP, Lanbide Garapena, Baimenak eta Behin-behinekotasuna.\n2018-2019ko LEPi dagokionez, Osakidetzak, gainera, lehen faseko azterketen daten berri eman du; ekainaren 18an eta 19an izango dira, UPV/EHUren Gasteizko Ikasgelategian, eta uztailaren 2an eta 3an, BECen.\nEkainaren 18a eta 19a: familia-medikua, pediatriako medikua, emagina, logopediako diplomatua, anatomia patologikoko teknikaria, optika eta optometriako diplomatua, dietetikako teknikaria, lan-osasuneko erizaina, osasun mentaleko erizaina, erradioterapiako teknikaria, osasun-dokumentazioko teknikaria, terapeuta okupazionala, audioprotesiko teknikaria\nUztailaren 2a eta 3a: administraria, fisioterapeuta, erizaina, erradiodiagnostikoko teknikari espezialista, laborategiko teknikaria, gizarte-langilea\nGogorarazi behar da 2018-2019 LEPek 3.535 plaza eskaintzen dituela, bi fasetan banatuta. Lehen fase honetarako, 1.610 plaza gorde dira, hala nola Lehen Mailako Arretakoak, eta 38.654 pertsonak eman dute izena.\ngotzone_sagardui_mahai_sekt... behera kargatu (500 KB)


Saint-Pierre-de-Coutances - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSaint-Pierre-de-Coutances Frantziako udalerria da, Mantxa (departamendua)Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 386 biztanle zituen.\n49°02′09″N 1°26′57″W / 49.0358°N 1.4492°W / 49.0358; -1.449249°02′09″N 1°26′57″W / 49.0358°N 1.4492°W / 49.0358; -1.4492\nCoutances, Bricqueville-la-Blouette, Courcy, Nicorps, Orval-sur-Sienne eta Saussey\n218 (%53.2) 190 (%46.3)\n2007an Saint-Pierre-de-Coutances udalerrian erroldatutako biztanleak 386 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 162 etxebizitza zeuden, 150 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 161 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 150 etxebizitza nagusietatik 118 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 141 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 80 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nSaint-Pierre-de-Coutances udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 238 ziren, horien artean 174 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 174 pertsona aktiboetatik 168 lanean zeuden (84 gizon eta 84 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Saint-Pierre-de-Coutances udalerrian 156 unitate fiskal zeuden, 389 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.728 euro zen.\n2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2000. urtean Saint-Pierre-de-Coutances udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.\nCoutances (1,5 km)\nBricqueville-la-Blouette (2,2 km)\nNicorps (2,3 km)\nOrval (2,9 km)\nCourcy (4,2 km)\nGratot (4,6 km)\nMontchaton (4,7 km)\nHeugueville-sur-Sienne (5,4 km)\nContrières (5,4 km)\nMonthuchon (5,6 km)\nAzken aldaketa 18 urria 2021(e)an, 09:47(e)tan


Erasmus+ egitasmoko partaideak Irlandatik bueltan - Elgoibarko Udala\nErasmus+ egitasmoko partaideak Irlandatik bueltan\nEkimenaren helburua nerabeak Europako hizkuntza aniztasunaz ohartarazteaz gain, Europako leku ezberdinetako nerabeek egoera linguistiko antzekoak bizi dituztela ikusaraztea da.\nProiektuak bigarren itzulia izango du. Abenduaren 2tik 9ra, 32 nerabe horiek euren hezitzaileekin Hondarribiako aterpetxean elkartuko dira, euskararen errealitateari buruzko lanketa egiteko eta abenduaren 5ean Elgoibar bisitatuko dute.\nUrriaren 29tik azaroaren 4ra, Irlandan izan dira Erasmus+, hizkuntza gutxituen inguruko elkartrukean parte hartzen ari diren Elgoibarko eta Zizurkilgo nerabeak. Eurekin batera izan dira Donibane Garaziko gazteak. Guztira, 24 nerabe joan dira hemendik Irlandara, Galwayra, eta bertako Muintearas Teo elkarteko zortzi neraberekin izan dute elkartrukea. Guztira, 32 nerabe eta 8 hezitzaile izan dira.\nAipatzekoa da proiektu honek Eusko Jaurlaritzaren babesa duela, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, Elgoibar eta Zizurkilko Udalek antolatu dutela Donibane Garaziko Lizeo Publikoa eta Irlandarekin elkarlanean.\nEkimenaren helburua nerabeak Europako hizkuntza aniztasunaz ohartarazteaz gain, Europako leku ezberdinetako nerabeek egoera linguistiko antzekoak bizi dituztela ikusaraztea da. Irlandako egonaldiaren kasuan, beraz, hizkuntza gutxituei buruz hausnartzea eta gaelikoaren errealitatea ezagutzea izan da xedea, nerabeen eguneroko errealitatea ezagutzea. Horretarako, astean zehar egindako ekintzak ugariak izan dira: hizkuntzari lotutako tailerrak, elkar ezagutzeko jokoak, Euskal Herria eta Irlanda hobeto ezagutzekoak, musika eta dantza tradizionalen saioa… Bertako telebista ere bisitatu dute, baita Gaeltacht ere. Euren lana da hainbat eremutan gaelikoaren erabilera sustatzea. Paisaiaz gozatzeko aukera ere izan dute, eguraldia lagun ez izan arren.