ARARTEKO, 2.2.  Babesgabetasun egoeran dauden haurrentzako gizarte zerbitzuak\n2.2.1. Zenbait datu kuantitatibo\nAtal horretan jasotako informazioaren pisurik handiena bigarren mailako gizarte zerbitzuen jarduerak dauka, batez ere, eskumen foralekoei dagokienez, zenbait gogoeta eta ondoriok babesgabetasun egoeran edo egoera hori pairatzeko arriskuan dauden haurren eta nerabeen arretan parte hartzen duten gainontzeko eragile instituzionalak ere barne har ditzaketen arren (espero dugu haiek ere iritzi berdinekoak izatea). Hala, informazio kuantitatiboa eta egin dugun egoitza-baliabideen sareari buruzkoa 2012ko azaroan hiru foru aldundiei eskatu genien.\n2012. urtean haurrentzako foru gizarte zerbitzuek artatu dituzten adingabe berrien kopurua\nBizkaian eta Gipuzkoan ikusitako joera iazkoaren antzekoa da, zertxobait hazi da Gipuzkoan eta zertxobait gutxitu Bizkaian. Gipuzkoan, joan den urtean adierazitako joerari eusten zaio: “bertako” haur eta nerabeen kopurua hazi egin da eta, berriz ere, horiek %7,1 gehitu dute iazko ehunekoa; aldiz, %11,7 gutxitu da familia-erreferenterik gabeko adin txikiko atzerritarren ehunekoa. Araban dezente hazi da babesgabezia-maila baloratzeko asmoz Haurren Zerbitzura joaten diren adin txikikoen kopurua, eta horrek azaltzen du espediente-kopuruaren igoera. Igoera hori ez da islatzen, ordea, familia-banaketako neurrien kopuruan, izan ere, horietako asko familian esku-hartzeko programen bitartez (aldundiarenak nahiz udalarenak) artatzen dituzte.\nEgoitza-harrera neurriaren eboluzioa 1995-2012\nFamilia-harrera neurriaren eboluzioa 1995-2012\nEAEn eta lurraldearen arabera, 2012. urtean egoitza- eta familia-harrera neurrien arteko konparaketa\n2012ko datuetan ikusten denez, familia-harreren kopurua egonkorra da eta Bizkaian apur bat gutxitu dira egoitza-harrerak. Dirudienez, datu horiek egiaztatzen dute gure foru aldundiek familiaren aukera lehenesteko egin duten apustua eta ahalegina, bai familia zabalean, bai besteren familian. Halaber, hirugarren grafikoan bi neurri horietako bakoitzak 2012. urtean lurralde bakoitzean eta EAEn izan duen garrantzi erlatiboa ikus dezakegu.\nAdopzioei dagokienez, aurreko urtearekin alderatuz, bere horretan mantentzen da eskaera kopuruaren atzerakada, eskaerak nazionalak nahiz nazioartekoak izan. Daturik deigarriena da Estatuan eta nazioartean adoptatzeko egin diren eskaeren joeran aldaketa gertatu dela: lehenbizikoz urte askotan irauli egin da proportzioa, hau da, adopzio nazionalerako egin diren eskaerak askoz ugariagoak dira. Atzerakada nahiz eskaeretan ikusi den hobespena interpretatzean ondorio biribilak atera gabe ere, ezin dugu alde batera utzi krisi ekonomikoak adopzio-hartzaile diren familietan eduki duen inpaktua. Gainera, horri gehitu behar zaio adopzio prozesuaren errealitatea, konplexutasuna eta zailtasunak gero eta hobeto ezagutzen direla eta horrek erabakia oso ziur ez duten pertsonei asmoa kendu diezaiekeela.\nAdopzio eskaeren eboluzioa EAEn 1995-2012 (nazionala eta nazioartekoa)\nKonplexutasun horren erakusgarri bat, behintzat prozesutik eraketara arte dagokionez, 2012. urtean benetan burutu diren adopzioei buruzko datuak dira: 27 eremu nazionalean eta 97 nazioarteko eremuan, kasu guztietan aurreko urteetan izapidetutako eskaerei dagozkienak.\n2012. urtean EAEn eta lurraldeen arabera burututako adopzioen kopurua (nazionalak eta nazioartekoak)\nEta adopzioen arloan azken aipu bat egin behar dugu –araudiaren alderdiari badagokio ere–: pozik gaude foru aldundiek arlo horretan duten jarduera-prozedura erregulatzeko dekretua aldatu delako. Gure ustez, bertan biltzen dira erakunde honek bere garaian azaldu zituen arrazoibideak, honako hau gomendatu zuenean: “belaunaldi arteko tartea ez dadila izan muga kronologiko absolutua, baizik eta kasuan kasu azter dadila, kasu bakoitzean aintzat hartu beharreko ezaugarri pertsonal eta familiakoen inguruko iritzi oso eta banakatuaren”.\n2.2.2. Egoitza-harrera sarea\nGaur egungo egoeraren lehenengo argazki bat eman eta babesgabetasun egoeran dauden adingabeentzako arretaren eboluzioa (baita joerak ere) jakinarazi diguten datu kuantitatibo horiez gain, foru aldundiei egoitza-harrera sarearen konfigurazioaren gaineko informazioa eskatu genien, zehatz-mehatz 2012. urtean gertatutako baliabideen sorrera, aldaketa edo ezabapenen gainekoa.\nBizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek eskainitako informazioaren arabera, bi lurralde horietako egoitza arretako baliabide sareak honako aldaketak pairatu ditu:\nBizkaian bakarrik dauden adingabe atzerritarrei zuzendutako bi egoitza baliabidek euren jarduera eten dute: “El Garmo” egoitza zentroak (20 plaza) eta San Ignazio egoitza erdiautonomoa (6 plaza). Bestalde, Zabaloetxe egoitza zentroak plaza kopurua murriztu du, 90etik 60ra, eta El Vivero egoitza zentroak, berrik, 27tik 30era igo du eta erantsitako eraikin berri bat egokitu du.\nGipuzkoako egoitza harrera sareak ere aldaketak pairatu ditu. Azpimarratzekoa da egun arte bakarrik dauden adingabe atzerritarrei soilik zuzendutako hainbat zentro “bertako” adingabeei ere zabaldu izana. gainera, 2012an egoitza harrera sarea berrantolatu da, arreta egokia bermatzea, lurralde oreka bilatzea eta ekonomia-eraginkortasuna hobetzea bezalako printzipioetatik abiatuta, 305 plaza dituena. Jarraian irakur daitezke aldaketarik nabarmenenak:\nSareko zentroen multzoan premiazko harrera programa kudeatzeko premiazko harrera zentroak kendu dira, haurrei egonkortasun handiagoa eskaini eta zentro aldaketak saiheste aldera.\nHala ere, bakarrik dauden adingabe atzerritarrak premiaz hartzeko berariazko zentro bat mantendu da, lehen uneetan eskainitako arretaren espezifikotasuna dela-eta (agiriak erregularizatzea, kultura ezberdintasunak…).\nEmantzipazio zentroak kendu dira, emantzipazio programa oinarrizko programaren eta jarrera arazoak dituzten nerabeek arretarako programaren zentroetatik kudeatzeko.\nNeurri judizialak jarraitzeko programa Uba zentrotik kudeatzea erabaki da, barnealdi-neurri judizialak betetzen ari diren adingabeen irteera jakinetarako edo, sare orokor edo espezializatutik neurri judizialak bete ondoren barneratzen diren gazteen kasuan.\nHala eta guztiz ere, aurten egoitza harrerako sareari buruzko kontu gehiagotan sakondu nahi izan dugu. Horrela bada, urrian ofiziozko espediente bat hasi zen egoitza baliabide horiek arautzen dituen 131/2008 Dekretuaren betetze-mailari buruzko informazioa biltze aldera, izan ere, 2012ko abuztu amaieran araudia indarrean sartu zenean zeuden baliabideak egokitzeko ezarritako lau urteko epea amaitu zen. Urtero egindako jarraipenetan eta egoitza baliabide batzuetara egindako bisitetan antzeman ahal izan dugun arren administrazio arduradunek ahalegin handia egin dutela dekretu arautzailearen eskaeretara egokitzeko, hainbat kontu nekez balora daitezke bisita batean edo azterketa zehatzagoa eskatzen dute. Hori dela-eta, informazio eskaera bidali zitzaien hiru foru aldundiei, Gasteizko Udalari eta Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailari. Bertan, hainbat gairi buruzko informazio zehatza eskatzen zen: baldintza materialen betetze-maila (baliabideen edukiera, irisgarritasuna, eremuen egokitasuna), baldintza funtzionalena (egoiliarren babes-neurriak eta zentro bakoitzean eskatutako gutxieneko agiriak), langileen baldintzena (titulazioak, gutxieneko ratioak, prestakuntza planak, laneko estresa saihesteko neurriak eta gainbegiratze sistema), baita araudia betetzeko zailtasun nagusiak eta betetzearen aurreikuspena ere. Bestalde, administrazio erantzuleek xedatutako ikuskapen mekanismoak ezagutu nahi genituen.\nUrteko azken egunetara arte ez dugu aipatutako administrazio guztien erantzuna jaso, beraz, txosten hau ixterakoan ezin izan dugu egoeraren azterketa zehatza eta ondoriozko balorazioa egin. Hala eta guztiz ere, bi komentario labur egin ditzakegu. Lehenengoa administrazioek eskainitako informazioaren kalitatea eta inplikazio mailari buruzkoa da. Gipuzkoako Foru Aldundiak edo Gasteizko Udalak eskatutako kontu guztiei buruzko informazio oso zehatza eta xehatua eskaini diguten bitartean, Arabako Foru Aldundiaren erantzunak, urria eta orokorra izan denak, asko zailduko digu dekretuaren eskaerek bere lurraldean izan duten betetze-maila ezagutzeko helburua lortzea.\nBigarrenik, egoeraren azterketan sakondu aurretik, eskainitako datuek bi konturen inguruko egoera oso kezkagarria islatzen dutela aurreratu dezakegu: lehenengoa eta oinarrizkoa, langileen baldintzen egokitasun falta baliabideetako hezkuntza arloko langileen eta laguntzaileen titulazioei dagokienez (eta, ondorioz, gaitasun profesionalak eskuratzeko prestakuntza espezializatuari dagokionez), proportzio nahiko handian. Eusko Jaurlaritzako Gizarte Zerbitzuetako Zuzendaritzak emandako zirkularrak horren berri du, izan ere, titulazio mota ugari onartzen ditu lanbidean. Zentro-sareko baliabide ugariren bigarren ahultasuna irisgarritasun baldintzak erabat betetzea da, nahiz eta hiru lurraldeetan bermatuta geratzen den mugikortasun urria duen adingabe bati baldintza egokietan arreta eskaintzeko aukera.\n2.2.3. Programa espezializatuak\nGizarte babesik gabeko haur eta nerabeentzako egoitza harrerako baliabideak arautzen dituen uztailaren 8ko 131/2008 Dekretuan espezializatu gisa definitutako programak, hau da, portaera-arazoak dituzten nerabeak zaintzeko programa espezializatua eta portaera-arazo larriak dituzten nerabeei laguntza intentsiboa emateko programa espezializatua, arreta eta jarraibide berezia jasotzen dute Ararteko erakundearen aldetik, izan ere, programa espezializatuko berezko izaerari atxikitako euren ezaugarrietako batzuk direla-eta (mugimendu murrizketa baimendua, euste neurriak erabiltzeko aukera, bai inmobilizazio fisikoa bai isolamendua, etab.) eskubideen urraketa errazago gerta daiteke. Egoera hori, eta Espainiako testuinguruan antzeko ezaugarriko zentroetan dauden nerabeen eskubideen urratzea –hori egiaztatu baita‑ erakunde eta elkarte askoren arreta-gune dira.\nEAEko programa espezializatuen uneko errealitatea zuzenean ezagutu eta egiaztatzeko asmoarekin, 2011n bisita plan bat hasi genuen. Lehenbiziko biak, urte horretan bertan bisitatutakoak, Gipuzkoako zentroak izan ziren: Aixola, Elgetan eta Endoia, Deban. Babesgabetasun larrian dauden haurrentzako egoitza zerbitzuen kudeaketaren foru eskumena eta ondoriozko esku-hartze ereduen aniztasuna kontuan hartuta, egokia zirudien aurreikusitako segimendua egiten jarraitzeak Bizkaia eta Arabako zentro/programetara hurbilduz, horiekin lurralde autonomiko guztian programa espezializatuen ikuspegi globalagoa osatze aldera.\nHelburu orokor horren barnean, 2011n hasitako bisita planak erakunde honentzat bereziki kezkagarriak diren eta bisiten gidoi gisa jarduten duten hainbat kontutan jarri du arreta. Hauexek dira kontu horiek:\nPrograma espezifikoak: zerk ezartzen du euren espezifikotasuna? adingabeen profilak? hezkuntza esku-hartze “espezifikoek”? profesional talde ezberdinek?...\nNork, nola eta noiz erabakitzen da programa espezializatu horietan sartzea eta ateratzea? protokoloek, jarraibideak, adierazleek?…\nParte-hartzea: neska-mutilen hitza zentroko bizitzan.\nOndasunetara heltzea. Eremuak pertsonalizatzea. Pribatutasuna. Kanpokoarekin harremanetan jartzeko erregimena.\nAisialdiak (autonomiak / lagunduta / taldeka…) eta estimuluen aberastasuna: jolasak, irakurketak, jolas-jarduerak…\nDauden eta erabiltzen diren euste neurriak: inmobilizazio fisikoa eta isolamendua. Sendagaiak.\nZigortzeko erregimena: neurriak, proportzionaltasuna…\n2012an bisitatu dira Olabarrieta Etxea, Galdakaon, portaera-arazoak dituzten nerabeen arretarako programa espezializatu batekin, eta Laugune Etxea, Laukizen, portaera-arazo larriak dituzten nerabeei laguntza intentsiboa eskaintzeko programa espezializatua. Araban Sansoheta gizarte eta hezkuntza zentrora hurbildu ginen. Zentro horrek portaera-arazoak dituzten nerabeak artatzeko programa espezializatua du.\nBisitak ekainaren 12an eta 14an egin ziren Bizkaian, eta irailaren 19an Araban, aldez aurretik jakinarazi gabe, Arartekoak egindako ikuskapen bisitetan ohikoa den moduan. Erakundeko aholkulariak goizean goiz joan ziren egoitzetara, eta arduradunak, hezitzaileak eta arreta jasotzen duten neska-mutilak elkarrizketatu zituzten. Instalazioak bisitatu ziren eta zegozkien haurren zerbitzuei agiriak eskatu zitzaizkien, lortutako informazioa osatzeko eta kontrastatzeko.\nOndorengo orrietan helarazitako informazioa gehien bat deskriptiboa da eta horren bere interesa zalantzan jar zitekeen hartutako nerabeek dituzten eskubideen bermeari dagokionez berariazko balorazioa eskaintzen ez duelako. Hala eta guztiz ere, gure ustez, deskribapen honen bidez, hain zuzen ere, irakurleek ulertu ahal izango dute zein modutan eta zein neurritan dauden babestuta eskubide horiek. Gure balorazioa, nolanahi ere, positiboa da.\nHaurren foru zerbitzuen egitura eta antolamendua lurraldeen artean ezberdintasunak dituztenez, horiei dagokien informazioa banatuta aurkeztea nahiago izan dugu. Horrela bada, Bizkaiko programekin hasiko gara, ondoren, Arabako programaren inguruan kezkatzen gaituzten kontuei erantzuna emateko.\nJokabide-arazoak dituzten nerabeentzako arreta-programa espezializatua.\nGaldakaoko Olabarrieta auzoan kokatuta\nKomunitateko beste baliabideren batekin eraikina partekatzen du eta inguru hurbileko baliabide eta zerbitzuetarako irisgarritasun osoa dauka, garraio publikoko sarea barne.\nMugikortasun urriko pertsonentzako irisgarria\nEdukiera: 10 plaza, neska eta mutilen logelen eremua banantzeko aukerarekin. Bisita egin zenean guztiz beteta zegoen.\n2006ko uztailean hasi zuen bere ibilbidea eta harez geroztik Bizgarri Elkarteak kudeatzen du.\nEtxeko neska-mutilak egunero doaz euren hezkuntza zentroetara, ezberdinak direnak ikasketa motaren arabera. Era berean, komunitateko eskolaz kanpoko ekintzetan eta kultura, kirol eta jolas jardueretan parte hartzen dute eta euren kabuz kudeatzen dute norberaren aisialdirako denbora.\nJokabide-arazo larriak dituzten nerabeentzako arreta-programa espezializatua.\nLaukizko Mendiondo auzoko baserri batean kokatuta, landa inguruan eta berdegune zabal batekin.\nGarraio publikoko sarera heltzeko gunerik hurbilena 2 kilometrotara dago eta mugikortasun urriko pertsonentzako irisgarria da.\nEdukiera: 8 plaza, neska eta mutilen logelen eremua banantzeko aukerarekin.\nZentroak, uneko kokalekuan, 2011n hasi zuen bere jarduera, Urgatzik kudeatuta.\nHezkuntza esku-hartzea, betiere banakakoa eta Banakako Esku-hartze Planean bilduta, hainbat fasetan egituratzen da eta horien bidez mailaka autonomia kota eta mugimendu askatasun gehiago lortzen dira egunerokotasuneko alor ezberdinetan. Hala eta guztiz ere, eta programa intentsibo gisa, jarduera gehiena zentroan bertan garatzen da eta neska-mutilak hezitzaileen gainbegiratzea dute ia une oro. Beraz, bizikidetza oso intentsuko zentroa da eta eguneroko jarduera-programa oso zehaztuta dago, bai edukiari bai ordutegiari dagokionez.\n1. Programa espezifikoak: zerk ezartzen du euren espezifikotasuna?\nZentro horien elementu bereizgarri nagusia oinarrizko sareko etxeekin alderatuz, gehien bat, profesionalen ratioa da. Programa espezializatu batera atxikitako neska-mutilen beharrak hezkuntza esku-hartze intentsuago batekin bideratzen dira, hezitzaile profesionalen eskuragarritasun handiago baten bidez eskaintzen dena. Hala ezartzen du 131/2008 Dekretuak eta hala ulertzen dute baliabideetako eta Haurren Zerbitzuko profesionalek ere.\n2. Nork, nola eta noiz erabakitzen da programa espezializatu horietan sartzea eta ateratzea? protokoloek, jarraibideak, adierazleek?…\nZentro horietara bideratzeari buruzko erabakiak (noiz eta zergatik sartzen da neska edo mutil bat etxean) Egoitza Harrera Unitatean hartzen dira, etxe sare guztirako ezarritako mekanismo berarekin. Programa espezializatuetara babesik gabe dauden haurrentzako baliabide sareko beste zentroetatik, zuzenean euren familietatik, gazte-justiziako sistemaren baliabideetatik, etab. datozen nerabeak heltzen dira, eta orokorrean esango dugu kasuaren koordinatzaileak aurkezten duela proposamena. Proposamen hori garatzeko, esku hartzen duten edo adingabearekin lehenago lotura izan duten agente ezberdinetatik datorren informazioaz hornitu da. Proposamen hori Egoitza Harrera Unitatearekin kontrastatzen da, izan ere, haren berezko zeregina plaza esleitzea (banatzea) bada ere, kontraste hori egiten du, eta helmugako zentroko erreferentziazko koordinatzaileak ere parte hartzen du bertan. Erabakia COPIAk (Haur eta Nerabeen Babeserako Batzordea) burutzen du.\nNerabe bati programa horietako bat esleitzeko erabakia hartzeko portaera disruptibo maila eta baliabide arrunt batera egokitzeko ahalmena baloratzen dira. Programa horiek esleitzen zaizkie arazoak okerrago konpontzen dituztelako, bizitzan nahaspilatze gehiago dutelako. Eta portaera arazoak orokorrak badira, hau da, eremu bakar batean bakarrik agertzen ez badira (familian, adibidez). Programa horietan hezkuntza profesional gehiago egoteak hezkuntza lan intentsiboagoa bideratzeko aukera eskaintzen du, ardura handiagoa neska-mutil horien beharrekiko.\nArazo psikiko bat egotea ez da adierazle erabakigarria, izan ere, portzentaje handi batek (guztiak ez esatearren) arazo psikologikoak, min emozionala, etab. dituzte, haztean bizitzen ari diren egoera oso zailak kontuan hartuta ulergarria dena. Hala behar duten guztiek arreta psikologikoa edota psikiatrikoa jasotzen dute Adin Txikikoak programaren bidez eta kanpoko baliabide arruntek eskainita, baina egoitza zentroetako lana guztiz hezitzailea da, ez terapeutikoa. Nolanahi ere, Bizkaiko Haurren Planak ezartzen du programa espezializatuak psikologo kualifikazioa duten profesionalek koordinatuko dituztela.\nNolanahi ere, etxeen sarean buruko arazo garrantzitsua duten haurrentzako zentro berezia dutela azaldu ziguten. Babesgabetasun egoeran egoteaz gain buruko arazo (oinarri psikiatrikoa) handia duten adingabeei zuzenduta, errealitateak azaltzen du formalki babesik gabe ez dauden adingabe batzuk ere sartzen direla, familiek arreta eskaintzeko arazoak dituztelako. Gainerakoan, bitarteko baliabide kopuru handiagoa faltan botatzen dute, ospitaleko altaren ondorengo uneak bideratzen dituztenak gertaera larri baten ondoren edo etxera itzuli aurretik.\nBerme sistemaren zati gisa, erabakiak sistematikoki noizean behin berraztertzen dira, programa hauetan (edo beste batzuetan) jarraitzeko egokitasuna berriro eta uneko egoeren arabera balora dadin.\nIrteerei buruzko erabakiak ere azken finean unitate horri dagozkio, nahiz eta kasu horretan etxeak garrantzi handiagoa izan bera delako banakako hezkuntza planean hartutako aurrerapausoak ebaluatzen dituena.\nAgiriak eta etxeetako arduradunekin izandako elkarrizketak aztertzean jakin izan dugu 131/2008 dekretu erregulatzaileak ezarritako gehieneko egonaldi tarteak gainditzen ari direla. Profesionalen ustez ez dirudi kasu guztietan bete daitekeenik, baina hala ere ez da komeni desagertzea. Erreferentzia bat ezartzen du, hurbil izan beharreko helburua, baina neska edo mutil bakoitzaren banakako planaren hezkuntza helburuak betetzearen araberakoa izan behar da. Batzuek azkar egiten dute aurrera programa honetan, beste batzuek ez horrenbeste. Batzuek etxearekiko lotura positiboa ezartzen dute eta horrek egokiago bihurtzen du bertatik lanean jarraitzea berriro ere beste profesional batekin konfiantzazko harremana finkatu behar izan gabe... Gainera, ez dago horrenbeste lekurik “joateko”. Ikuspuntu hori, hala ere, kontu bereziarekin hartu behar da eta zailago mantentzen da programa intentsiboan, izan ere, neska-mutilen autonomia eta pribatutasun maila askoz ere handiagoa da eta horren murriztaileak ez diren programetarako aurrerapausoa luzapen gehiegirik gabe egitea komeni da.\n131/2008 Dekretuak guztiz argi ezarri arren egoitzetan dauden neska-mutilen eskolatzea ohiko hezkuntza sarean egingo dela, programa intentsiboko (Laugune Etxea) nerabeek etxean bertan burutzen dute euren eskola jarduera portzentaje oso altu batean.\nHaurren Zerbitzuko arduradunen hitzetan, programa intentsibo bati atxikitako neska-mutilen errealitatea da orokorrean edozein hezkuntza zentrotik deslotuta daudela (ofizialki edo berez) edo harekin oso harreman gatazkatsuak dituztela. Nolanahi ere, eta hain zuzen ere eskolatze “arrunta” bistatik galdu behar ez dutelako, harekin erabat ados baitaude, horixe da intentsitate handiz lantzen den helburuetako bat eta neska edo mutil bakoitzaren kasuan ezberdin gauzatzen dena: prestakuntza jakin baterako sarbidea prestatuz, hezkuntza zentroan baliozkotzen diren edukiak “euren kabuz” prestatuz (etxean eta hezitzaileen babesarekin), etab. Bestalde, etxean portaerari eta jokabideari dagokionez egindako lana (komunikazioko gaitasun sozialak, emozioen kudeaketa, etab.) neska-mutilak hezkuntza inguru arruntetan barneratzeko lagungarria da.\n4. Parte-hartzea: neska-mutilen ahotsa zentroko bizitzan.\nNeska-mutilek etxeko bizitzan duten parte-hartzea, gehien bat, astero guztiek euren erreferentziazko tutoreekin dituzten tutoretzetan bideratzen da. Bertan gatazka, proposamen edo iradokizunak agertzen dira, baita etxeko antolamendu eta bizikidetzarako ere, eta hezitzaile taldeak biltzen eta kudeatzen ditu egokien iruditzen zaion moduan, gaiaren izaeraren arabera: batzarrera eramanez, antolamendu hobekuntza etxeko bizitzan gaineratuz, Haurren Zerbitzuari proposatuz, etab. Nolanahi ere, etxe horietan guztietan batzarrak egitea aurreikusten da, eskaintzen zaion maiztasuna, iraupena, pisua, etab. zentroaren arabera aldatu arren. Bizikidetza gaien taldeko lanerako oso elementu garrantzitsutzat hartuta, bizikidetza oso intentsua den etxeetan, Laugunen hala nola, batzarrak ezinbestekoak direla esan genezake.\n5. Ondasunetara heltzea. Eremuak pertsonalizatzea. Pribatutasuna. Kanpoarekin harremanetan jartzeko erregimena.\nBisitatutako bi etxeetako logela guztiek armairuak dituzte neska-mutilek euren jabetzak gorde ahal izateko eta dekorazio elementu bereziak ere badituzte. Logelek eta komunek pribatutasuna eskaintzen dute. Hala eta guztiz ere, gainbegiratutako telefono deien eta komunikazioetan dituzten mugen inguruan galdetu genuen.\nPrograma intentsiboa eskaintzen duen Laugune Etxearen kasuan, kanpoarekiko komunikazioa Olabarrieta Etxean baino askoz ere mugatuagoa dago programaren berezko izaera dela-eta. Hala eta guztiz ere, mugatze eta gainbegiratze maila neska edo mutilaren fasearen araberakoa da; hasierako fasean, adibidez, deiak eta beste edozein komunikazio (posta elektronikoa, mezuak, etab.) eteten dira eta eskubide horretara heltzen dira euren hezkuntza planean aurrera egiten duten heinean. Olabarrieta Etxean gazteek mugikorra dute eta egunero kanpoko inguruarekin harremanak dituzte eta egoera berezietan bakarrik eteten da.\n6. Aisialdiak (autonomiak / lagunduta / taldeka…) eta estimuluen aberastasuna: jolasak, irakurketak, jolas-jarduerak…\nAisialdia hezkuntzarako tartetzat jotzea eta, ondorioz, helburuen, neurrien eta jardueren plangintza, horien ezarpena eta burutzapena errealitate bat da bi zentroetan. Modu ezberdinean zehazten da programen ezaugarrien arabera, neska-mutilen gehien bat autonomia eta erabakitzeko askatasun maila txikiago edo handiagoak baldintzatuta. Estimuluen aberastasuna, nolanahi ere, oso egokia iruditzen zaigu.\n7. Dauden eta erabiltzen diren euste neurriak: inmobilizazio fisikoa eta isolamendua. Sendagaiak\nBi zentroetan inmobilizazio fisikoa bakarrik erabiltzen dutela baieztatzen dute eta betiere hezitzaileek egiten dutela, izan ere, bestalde, ez dago bestelako langilerik. Hori bai, berariazko prestakuntza eta birziklatze ikastaroak jasotzen dituzte behar bezala egiteko. Ez dago isolamendu gela berezirik eta, sendagaien erregistroak berrikusita, ez dugu topatu medikuek agindutakoa ez den beste ezer.\n8. Zigortzeko erregimena: neurriak, proportzionaltasuna…\nOlabarrieta Etxean ezartzen diren zigor nagusiak ekonomikoak dira, hau da, asteroko esleipenaren murrizketa. Horrek zati finko bat eta zati aldagarri bat dauka, eguneroko betebeharrak eta helburuak betetzen direnaren arabera “irabazten” dena. Creditransa eta telefono deiak ez dira asteroko esleipen horretatik ateratzen, beraz, komunikazioa ez da arriskuan jartzen.\nIrteerak mugatzeko zigorra oso gutxitan erabiltzen da. Zentrora sartzeko atea ez da ixten (eta ez zegoen itxita bisitara joan ginenean), salbuespenezko egoeretan izan ezik. Taldea banatzeko zigorra ere ez da erabiltzen, arrazoi ezberdinak direla-eta: ez dauka zentzu handirik neska edo mutil bakoitzak ordutegi dinamika propioa daramatelako eta taldekako jarduera gutxi daudelako.\nLaugune Etxean falta larri edo oso larriei loturiko zigorrak (errieta, gertakaria onartzea eta eragindakoen artean barkamena eskatzeaz gain) honakoak dira: asteroko esleipena murriztea, zenbaitetan kaltearen konponketari lotua, taldearentzako interesgarriak diren jarduerak egitea, aisialdiko edo jolaserako jarduerak gabetzea epe tarte motz batean zehar edo adinari lotutako hainbat pribilegioren galera (poltsikoko dirua, irteeren ordutegia, ohera joateko ordutegia, etab.). Taldearen banaketa noizean behin ere erabiltzen da.\nZuzenean ikusitakoan eta neska-mutilen lekukotasunean ez dugu elementurik antzeman neurri zigortzaileen desoreka edo erabilera arbitrarioa adierazten dutenik.\nSansoheta gizarte-hezkuntza zentroa\nArrazua Ubarrundiako Azua errepideko 2. zk.an kokatuta, Gasteizen parean.\nGasteiztik gertu dagoenez, hiriburuko garraio publikoen sarea erabil dezakete (bertara joaten dira gehien bat ikastera eta aisialdirako), Arrazua-Ubarrundiari dagokionak baino maiztasun handiagoa baitauka. Gainera, furgoneta osagarri bat ere badute.\nEraikuntza isolatua eta oso berria: 2010eko udan ireki zen AHTren lanengatik aurreko eraikina erautsi behar izan zelako. Hori dela-eta, zentroa babesgabetasun egoeran dauden haurrentzako egoitza baliabideak arautzen dituen dekretuan (abuztuaren 8ko 131/2008 Dekretua) xedatutako baldintza materialetara egokituta dago, besteak beste, mugikortasun murriztua duten pertsonek eremu guztietara heltzeko aukera dute, nahiz eta diseinuaren ondorioz nolabait “zailagoa” den eremu eta elementu batzuk erabiltzea.\n12 plazako bi modulutan banatuta dago, eremu komunekin. Bisita egin zen unean 15 plaza beteta zeuden. Edukiera: 10 plaza, neska eta mutilen logelen eremua banantzeko aukerarekin. Bisita egin zenean guztiz beteta zegoen.\nDeskribatutako instalazio horietan bertan bigarren zerbitzu bat garatzen da: eguneko zentroa, 4 neska-mutilentzako lekua duena.\nZentroa Urgatzi Elkarteak kudeatzen du 2011ko martxoaz geroztik.\n1. Programa espezializatua: zerk ezartzen du euren espezifikotasuna?\nZentro horrek oinarrizko sareko etxeen aldean duen elementu bereizlea profesionalen ratioa dela uste dute. Programa espezializatu batera atxikitako neska-mutilen beharrak hezkuntza esku-hartze intentsuago batekin bideratzen dira, hezitzaile profesionalen eskuragarritasun handiago baten bidez eta barne erregimen arautzaile eta mugatzaileago baten bidez eskaintzen dena. Hala eta guztiz ere, Sansoheta gizarte-hezkuntza zentroan psikologoaren irudia dute, hezkuntza taldeari eta behar duten hezitzaile bakoitzari oinarria ematen die, baliabidera heltzean hasierako balorazioa egiten du eta ospitalez kanpoko psikiatria zerbitzu edo buruko osasuneko zentroekin hizketakidea da, hainbat neska-mutil bertara joaten baitira.\nTaldeak gizarte langile bat ere badu, gizarte ikuspegitik hezitzaileen eta psikologoaren ikuspegia osatzen du eta nerabeen familiekin harremana eta lana berariaz bideratzen ditu. Irudi hori bateragarria da familia horiek Haurren Zerbitzuko beste programetatik egin dezaketen lanarekin.\nArgitu beharra dago Arabako babesgabetasun egoeran dauden haurrentzako egoitza baliabideen sareak ez duela zentro berezirik jokabide-arazo larriak dituzten nerabeen programarako, izan ere, ez dute kasu nahikorik horretarako berezia den zentro bat irekitzeko. Programa hori egokia den kasuetan Arabako lurraldetik kanpoko zentroetan plazak eskatzen dituzte. Gainera, kontuan hartu behar dugu bakarrik dauden adingabe atzerritarrek berariazko baliabide bat betetzen dutela (Bideberria) edo beharrezkoa denean irekitzen diren beste batzuk (Estibaliz), baina gainontzeko sarera sartu gabe.\nSansoheta gizarte-hezkuntzako zentrora edo, halaber, programa espezializatuetarako sarrera sareko gainontzeko baliabideetarako sarrera bezala erabakitzen eta kudeatzen da. Harrera eta Balorazio Unitateak udaleko gizarte zerbitzuetatik babesgabetasun larriko balorazioarekin heltzen dena jasotzen du. Larritasunaren arabera zaintza edo tutoretza onartzea erabakitzen da eta larrialdiko harrera zentroan sartzeko beharra edo ez. Kasua aztertzen duen Batzorde Teknikoak, Haurren Zerbitzuko 3 antolamendu unitateetako (Balorazioa, Egotzia eta Familia) 4 ordezkarik osatutakoak, proposamena Adingabearen Kontseilura bidaltzen du dagoeneko Kasuaren Plan batekin; bertan, abian jarri beharreko neurria edo neurriak eta baliabideak proposatzen dira. Horrela bada, Sansohetako neska-mutilak zuzenean euren familietatik edo Ibaiako Larrialdiko Harrera Zentrotik datoz. Neurri txikiago batean gazteen justizia baliabideetatik etortzen direnak gaineratzen dira neurriak bete ditzaten.\nNerabe bati programa horietako bat esleitzeko erabakia hartzeko portaera disruptibo maila, kideei edo profesionalei zuzendutako agresibitatearekin, eta baliabide arrunt batera egokitzeko ahalmena baloratzen dira.\nProgramaren irteerari dagokionez, logikoki, aldakorra da eta betiere banakako hezkuntza programan eta Kasuaren Planean jasotako helburuak betetzearen araberakoa. Zuzenean etxetik datozenekin eta helburua bertara itzultzea denean, une egokia dela uste denean, gutxikako irteerarekin hasten da, jarraipen bat eginez. Hori posible izateko, zentroko nerabearekin bideratutako esku-hartzeaz gain, ezinbestekoa da familiarekin ere aurreratzea. Hori zentroko programatik bertatik (gizarte langilea) zein familiarekin esku hartzeko beste baliabideak edo beste programetako berezko baliabide terapeutikoak erabiliz egiten da, baita terapeuta pribatuekin ere. Gehien bat familia desegituratuak izaten dira, familia berreraikiak ere dauden arren, helduak izatean berriro elkartu diren etorkinen seme-alabak, ondo joan ez diren adopzio kasu batzuk… Kasu horiek zaintza lagapenen igoera azal zezaketen.\nFamiliara itzuli ezin diren neska-mutilek -edo itzultzea komenigarritzat jotzen ez denean- adinez nagusi izan arte jarrai dezakete sareko emantzipazio edo emantzipaziorako prestatzeko pisuetan, euren “babesa” luzatzen dutenak behin 18 urte bete dituztenean Foruko Haurren Zerbitzutik kanpoko programen bidez, haiekin koordinazioa mantentzen den arren.\nNormalean 9 eta 12 hilabete bitarteko egonaldia izaten da. Noizbait, baina salbuespenez, egonaldia luzeagoa izan da, programan oso gazte sartu izanagatik edo beste baliabide batean sartzeko aukera egokirik aurkitu ez izanagatik.\nHaurren Zerbitzuko arduradunen hitzetan, programa intentsibo bati atxikitako neska-mutilen errealitatea da orokorrean edozein hezkuntza zentrotik deslotuta daudela (ofizialki edo berez) edo harekin oso harreman gatazkatsuak dituztela. Horrexegatik hauxe da Banakako Hezkuntza Planean presentzia gehien duen alorretako bat eta neska-mutilen hezkuntza zentroekin bideratutako harremanak ohikoak eta orokorrean onak izaten dira, Sansohetako hezkuntza arduradunen balorazioaren arabera. Bestalde, zentroan portaerari eta jokabideari dagokionez egindako lana (komunikazioko gaitasun sozialak, emozioen kudeaketa, etab.) neska-mutilak hezkuntza inguru arruntetan gutxika egokitzeko lagungarria da.\n4. Parte-hartzea: neska-mutilen ahotsa zentroko bizitzan\nAdingabeen bilerak astero egiten dira eta bertan bizikidetzarekin loturiko alderdiak bateratzen dira, aisialdirako jarduerak proposatzen dira, zentroko antolamendua, ordutegiak… Gai eta arlo guztiak eztabaidatu eta negoziatu daitezke eta baldintza bakarra kexa edo proposamena idatziz egitea da, gertakariak eta iritziak azaltzeko eta defendatzeko gaitasunak lantzen jarrai dezaten.\nNeska-mutilek Banakako Hezkuntza Planean duten parte-hartzeari dagokionez, erreferentziako tutorearekin dituzten tutoretzetan iritziak eta inpresioak kontrastatu eta biltzen dituzte.\n5. Ondasunetara heltzea. Eremuak pertsonalizatzea. Pribatutasuna. Kanpoarekin harremanetan jartzeko erregimena\nBisitatutako zentroko logela guztiek armairuak dituzte neska-mutilek euren jabetzak gorde ahal izateko eta dekorazio elementu bereziak ere badituzte. Logelek eta komunek pribatutasuna eskaintzen dute.\nKomunikazioei dagokienez, egoera berezietan bakarrik murrizten edo gainbegiratzen dira, baina oso erne daude komunikazio horien ondoren emozionalki nola geratzen diren antzemateko.\nAisialdia hezkuntzarako tartetzat jotzea eta, ondorioz, helburuen, neurrien eta jardueren plangintza, horien ezarpena eta burutzapena errealitate bat da zentroan. Antzemandako estimuluen aberastasuna, nolanahi ere, egokia iruditzen zaigu.\nInmobilizazio fisikoa bakarrik erabiltzen dutela baieztatzen dute eta betiere hezitzaileek egiten dutela, izan ere, bestalde, ez dago bestelako langilerik. Informazio hori elkarrizketatutako gazteek egiaztatu dute. Ez dago isolamendu gela berezirik eta, sendagaien erregistroak berrikusita, ez dugu topatu medikuek agindutakoa ez den beste ezer.\nEzartzen diren zigor nagusiak ekonomikoak dira, hau da, asteroko esleipenaren murrizketa. Hainbat kasutan, hala ere, zigor hori oso eraginkorra ez dela ikusi dute ateratzen direnean eta familia bisitatzen dutenean haien baliabide ekonomikoak eskura ditzaketelako. Era berean, lortutako lehentasunen galera eta irteeren mugaketa erabiltzen dute. Taldetik banatzearen zigorra, erabiltzen denean, norberaren logelan edo taldeko jardueretan parte hartu gabe egiten da. Zuzenean ikusitakoan eta neska-mutilen lekukotasunean ez dugu antzeman neurri zigortzaileen desoreka edo erabilera arbitrarioa adierazten duen elementurik.\nBaina 2012ko programa espezializatuen inguruko jarduerak ez ziren baliabideetara egindako bisitekin amaitu. Uztailean Aixola zentroaren inguruko ofiziozko jarduera ireki zen hainbat lekukotza oso koherente eta fidagarriek zentroan bideratutako hainbat praktika desegokiren berri eman zigutelako. Horien artean, gure ustez oso larriak diren bi azpimarratu behar ditugu: segurtasuneko langileek adingabeak bilurrekin fisikoki immobilizatzea; hainbat profesionalen praktika eta jarrera iraingarri eta umiliagarriak, nolanahi ere, zentroaren norabidea zigor-helburuetara zuzentzen zutenak hezkuntza helburuetara beharrean, Nazio Batuen Haurraren Eskubideen Batzordean eta, berariaz, zentroak arautzen dituen 131/2008 Dekretuaren 14. artikuluko b) eta c) letretan jasotako duintasunerako eskubidea zuzenean urratuz. Kontuan hartu beharra dago, bestalde, adierazitakoak bat egiten zuela erakundeak 2011n zentrora egindako bisitan dagoeneko antzemandako hainbat arriskurekin.\nGertakarien ezaugarriak zirela-eta, Gipuzkoako Aldundiari idatzizko informazioa eskatu genion, baina baita bilera bat ere foru-arduradunekin. Foru-zerbitzuak gure esku-hartzeari emandako erantzuna azpimarragarria da oso azkarra izan zelako, bai gertakariak ikertzeko azkartasunarengatik (zentroan agertu ziren gure deia jaso eta hurrengo egun baliodunean), zein irregulartasunak baieztatu ondoren horiek konpontzeko erabakien azkartasun eta sendotasunarengatik (larritasunarekin bat eginez).\nEuste-neurri mekanikoak (bilurrak) erabiltzeari dagokionez, Haurren Zerbitzuak adierazi zuen, zentroko erregistroen arabera, hezkuntza neurri zuzentzaileak eragiten dituzten 4 egoeratan bakarrik erabili zela euste mekanikoa denbora batean zehar. Haurren lekukotzek, berriz, praktika ohikoagoa dela diote. Hori berretsi ahalko litzateke haur baten familiak segurtasuneko profesional bati funtzioak gainditzeagatik eta dagozkionak burutzeko moduarengatik ezarritako salaketarekin. Salaketa hori kasualitatez, gure informazio-eskaerarekin batera heldu zen foru-zerbitzura.\nKontu horri dagokionez, Foru Aldundiak:\nAixolan zerbitzua eskaintzen duen segurtasun enpresari eskatu zion aipatutako profesionala zerbitzutik berehala kanporatu zezan; gainera salatu zuten.\nera berean, segurtasuneko langileek uniformean bilurrak eta porrak eraman gabe lan egin dezaten eskatu zuen: eramaten ez badituzte ez dute erabiltzeko tentaziorik/aukerarik izango.\nzentroa kudeatzen duen enpresari segurtasun langilerik gabe esku har dezan proposatzen dio. Hasierako zalantzen ondoren, enpresari eskatu zioten profesional talde horren zeregina, kokapena, jarduera-protokoloa eta abarri buruzko berariazko gogoeta bideratu zezan, Haurren Foru Zerbitzuarekin eztabaidatzeko.\nHainbat profesionalen praktika iraingarri eta umiliagarriei dagokienez, gure jakinarazpenean baieztatzeke zegoen datua zena berariaz berresten da elkarrizketatutako haurren lekukotzekin. Horien bidez, hezitzaileetako bat mota horretako jokabideen protagonista eta sustatzaile nagusi gisa ere identifikatzen da. Aldundiak enpresari agindu dio profesional hori baztertu dezala haurrekiko esku-hartze zuzenean.\nGure aldetik, 131/2008 Dekretuaren 109.1 b) artikuluan xedatutakoa segurtasun profesionalek egin ahal izanaren inguruan zalantza handiak ditugu aspalditik, printzipioz ez baitute inolako prestakuntzarik hezkuntza alderdien inguruan. Artikulu horretan zera azaltzen da: “Haurrak eta Nerabeak Babesteko dagokion Lurralde Zerbitzu Espezializatuak immobilizazio fisikoarekin esku hartzearen inguruko prestakuntza berezia duten hezkuntza-teknikariak sartzeko aukera balioetsiko du; teknikari horrek hezitzaileak esanbidez eskatuta soilik jardungo du.”\nHori esan ondoren, egoera horien jarraipen oso estua burutzeko asmoa dugu, hartutako erabakiak etorkizunean burutzen eta mantentzen direla egiaztatuz. Jarraipen horrekin batera Iturriotz-azpi zentrorako dagoeneko aurreikusitako beste bat bideratuko da: 6 hilabetetan zehar zentroan dauden adingabeek pairatu dezaketen egoerari buruzko informazio oso kezkagarriak jaso ondoren, zain gaude erakunde kudeatzailearen aldaketaren aurrean. Horri arrazoizko epea eman diogu antzemandako arazoak konpontzeko.\nEgoitza harreraren sareari buruzko atal hau amaitzeko oraindik ere burutzeke dauden hauen inguruko bi protokoloren jarraipena bideratuko dugu. Adierazi digutenaren arabera, Herrizaingo Saileko ordezkariak izendatzearen arazoa gainditu ondoren, Eusko Jaurlaritzako Gizarte Zerbitzuetako Zuzendaritzak baimenik gabeko absentzien kasuetarako jardun-protokoloa eta babesik ez duten adingabeen egoitza-zentroetako zaintza eta segurtasun zerbitzuen jardun-protokoloa batera burutu nahi zituen. Hala eta guztiz ere, jokabide horrek ez du Herrizaingo Sailaren onespenik, beraz, oraindik ere nola landuko diren erabakitzeko aldez aurreko puntuan daude. Bestalde, EUDELeko ordezkariak ere izendatzeke daude. Horiek zeregin garrantzitsua dute udaleko gizarte zerbitzuetan eta, bereziki, Udaltzaingoan duten eskumenarengatik.\n2.2.4. Bakarrik dauden adingabe atzerritarrentzako arreta berezia\nArreta jaso duten adingabe atzerritarren kopuruari dagokionez daturik aipagarriena da 2012. urtean zertxobait handitu dela arreta jasotzen duten adingabe berrien kopurua Bizkaian zein Gipuzkoan. Araban, berriz, kontrakoa gertatu da, nabarmenki murriztu baita kopuru hori. Hala eta guztiz ere, euskal sarean arreta jaso duten neska-mutilen kopurua abenduaren 31n aurreko urtean baino zertxobait txikiagoa zen. Hain zuzen ere, EAEn egoitza-baliabideetan bizi diren bakarrik dauden adingabe atzerritarren kopuruari dagokionez 2009az geroztik antzemandako beheranzko joera mantendu da 2006. urteko antzeko kopuruetara heldu arte. Urte hauetan heldu direnen kopuruaren murrizketak, aurreko urteetan heldutakoen emantzipazioarekin batera, datu hori azal dezake.\nBakarrik dauden adingabe atzerritar “berriak”, foru aldundietako haurren gizarte zerbitzuek artatuak. Bilakaera, 2005-2012\nBakarrik dauden adingabe atzerritarrak, abenduaren 31ra arte foru aldundietako haurren gizarte zerbitzuek artatuak. Bilakaera, 2005-2012\nArreta jaso duten adingabeen profilean edo ezaugarrietan egondako aldaketei dagokienez, Bizkaiak aldaketa progresiboa izan du 2012an zehar. Marokotik datozen neska-mutilak familia desegituratuetatik datoz eta migrazio-proiektu zehatzik gabe gero eta gehiago. Beste hainbat neska-mutil Estatuan denbora daramate senideekin bizitzen eta, horiek euren herrialdera itzultzean, senide heldu baten erreferenterik gabe geratzen dira. Bestalde, Aljeriatik datozen neska-mutilen kopuruak gora egin du. Araban aldaketa antzeman da adingabe atzerritarren jatorriaren araberako banaketan ere: iaz % 73 Saharaz hegoaldeko herrialdeetatik zetozen bitartean, aurten % 34 osatzen dute eta jatorri magrebtarra dutenen kopuruak gora egin du (% 24tik % 56ra).\nGipuzkoako haurren foru zerbitzuak 2011n adierazi izan zuen euren baliabideetako egonaldia beste bizilekuetaranzko bidearen iragaite-etapa zela. Datu hori Bizkaian ere gertatzen ari dela dirudi, zentroak borondatez uzten dituztenen kopurua antzeman baita, bereziki lehen harrerako zentroan.\nEgoitza-baliabideetan dauden adingabe atzerritarren kopuruaren beheranzko joerak Bizkaiko egoitza-baliabide espezifikoen itxiera eta Gipuzkoako zentro-sarean egondako aldaketak ditu oinarri. Bi kontu horiek txosten honen hurrengo atalean azalduko ditugu.\nAdina zehazteari dagokionez, erakunde honen ustez oso kezkagarria da Fiskaltzak ezarritako irizpideen aldaketa (estatu mailan gertatutako aldaketei jarraiki). Horien arabera, adina zehazteko proben emaitzak lehenesten dira beste edozein agiriren gainetik eta, horren ondorioz, egun arte lurraldean ezarri izan ziren jarduera eta koordinazio irizpideak aldatu dira.\nErakunde honek behin eta berriro aipatu du ez dagoela ados adina zehazteko probak sistematikoki burutzearekin adingabeak direla dioten eta faltsutasun zantzurik ez duen pasaportea duten pertsonei, edo zalantzarik gabe, euren itxura fisikoak hala bermatzen duenean. Foru zerbitzuek eskainitako datuek baieztatzen dutenez, egia da ez dela adina zehazten ari proba horien bidez kasu guztietan, baina Gipuzkoan adingabe horien % 60ri proba horiek egin izanak zalantzak eta kezka mantentzen du, bereziki, azkenean, adina bide horren bidez zehazten zaienen 83tik 8 bakarrik adinez nagusitzat jotzen direla kontuan hartuta.\n2012an adina zehazteko probak egin dituzten bakarrik dauden adingabe atzerritarren kopurua (eta dagozkien ehunekoak)\n2012. urtean zehar hartutako adingabe “berrien” kopurua 59 340 138\nAdina zehazteko egindako proba kopurua 48 48 83\nEgindako proben % adingabe guztiekiko %81,4 %14 %60\nProben ondoren antzemandako adinez nagusitasunen kopurua 41 8 8\nAdinez nagusitasunen % egindako probekiko %85,4 % 17 %10\nAdinez nagusitasunen % adingabe guztiekiko %69,5 %2,36 %5,8\nIturria: guk egina haurren foru-zerbitzuek eskainitako datuen bidez\nFaltsutasun zantzuak dituen pasaporte bat dagoenean edo datuen egiazkotasunaren inguruko zalantzak daudenean, berriro ere diogu hobe dela Kontsuletxe edo Enbaxadan informazioa eskatzea agiriaren eta bertan jasotako datuen egiazkotasuna bermatzeko. Beste aukera bat adingabeari haren adinaren gaineko beste egiaztagiri batzuk aurkez ditzan eskatzea litzateke, hala nola, familia-liburua edo jaiotza ziurtagiria edo nortasunaren txartela. Agiri horiek eskatzea oso ohikoa da agiririk ez duten adingabeen kasuetan, izan ere, pasaporterik ez dutenean hura emateko behar diren agiriak dira.\nGai horren inguruan, bestalde, erakunde honek bere kezka adierazi du, adingabea dela zehazten duen pasaportea izan arren, adin nagusitasuna zehazten duen fiskaltzaren dekretuari jarraiki tutoretza galtzen duten pertsonen babesgabetasun egoerarengatik.\nPasaportea identifikazio-agiri balioduna da, kontrakoa zehazten duen ebazpen judiziala egon ezean, eta edozein herri administrazioren aurrean ezinbestekoa da. Adina zehazteko prozesuan fiskaltzaren ustez baliozkotasunik ez edukitzeak ez du esan nahi agiri faltsua edo baliorik gabekoa denik, horretarako dagokion zigor-prozedura izapidetu beharko bailitzateke. Horregatik, paradoxa bat sortzen da: Fiskaltzarentzat pertsona hori adinez nagusitzat hartu da, baina gainontzeko herri administrazioentzat adingabea izaten jarraitzen du, pasaporteak bermatzen duen moduan, ez baita faltsutzat jo. Adibidez, pertsona horiek ezingo dute inolako baimenik eskatu Barne Ministerioaren aurrean, egoitza-baimenaren eskaera aurkezteko pasaportea gaineratu behar duelako eta, kasu honetan, pasaportea adingabe batena da. Era berean, ez luke erabateko ahalmenik negozio juridikoak eraginkortasunez burutzeko edo administrazioaren aurrean beste edozein eskaera egiteko.\nPertsona atzerritarra identifikatzen duen agiria pasaportea da eta agiri berri bat eman dezakeen agintaritza bakarra bere jatorrizko herrialdekoa da. Administrazio horrek adierazten badu adin zuzena pasaportean agertzen dena dela, ezingo luke identifikazio-agiririk izan adinez nagusi den pertsona gisa. Horregatik, aurretik aipatu izan dugun moduan, gure ustez jatorrizko herrialdeko agintaritzak bermatu beharko luke pasaportean agertzen diren datuen egiazkotasuna.\n2012an zehar bakarrik dauden gazte atzerritarren kexa kopuru handia jaso dugu, orokorrean denbora tarte laburretan zehar bakarrik dauden adingabeentzako egoitza-baliabideetan egon ondoren, irtetean zailtasun bereziak zituztelako.\nKexen arrazoietako bat tutoretza eten dela aipatzen duen agiririk ez aurkeztea zen, beraz, adin nagusitasuna adierazten zuen fiskaltzaren dekretua besterik ez zuten. Arabako Foru Aldundiak adin nagusitasuna aitortzen zuen fiskaltzaren dekretuaren babesean egoitza-harreraren etetea aipatzen zuen foru agindua ematen ohi zien. Agindu horretan ez zen aipatzen ebazpen horren aurkako errekurtsoa aurkeztu zitekeenik. Gazteei informazio hori helarazi genien, Gasteizko Familia-epaitegiaren aurrean aurreko ebazpenaren aurkako errekurtsoa aurkez zezaten proposatuz. Horretarako Orientazio Juridikoko Zerbitzura jo behar zuten abokatu bat eta ofiziozko prokuradore bat izenda ziezaieten eta doako justiziaren eskubidea eskatzeko.\nNolanahi ere, Arabako Foru Aldundiari zuzendu gintzaizkion egoitza harreraren etetea erabakitzen duen administrazioaren ebazpenak arestian aipatutako jakinarazpena ere gainera dezan eta horren aurkako errekurtsoa aurkez daitekeela adieraz dezan, baita noiz eta zein epaitegiren aurrean agertu behar den ere. Izan ere, azaldu izan dugun moduan, erakunde honen ustez kasu horietan tutoretzaren etetearen ebazpena eman behar da, arrazoi gisa fiskaltzaren adina zehazteko dekretua duena. Ebazpen hori behar bezala jakinarazi behar da eta, etetea erabakitzeko izandako arrazoiak zein horren aurrean ezar daitekeen errekurtsoa jaso beharko ditu.\nKexen bigarren arrazoi bat Arabako Foru Aldundiak ezohiko baldintzengatik egoitza baimena eskatzeko gomendioa ematea ukatu izana zen, denbora tarte labur batean zehar bakarrik dauden haurren egoitza-baliabideetan egon izan ondoren, egoitza-baimena lortu izan gabe. Hainbat kasutan ere agiriak zentroko lan-programaren aprobetxamendu egokiari buruzkoak ziren, baina gomendioa ukatzen zen egonaldia nahikoa ez izanagatik.\nHorren gainean, administrazioari hauxe adierazi genion: eskubideak bermatze aldera, administrazioak behar bezala arrazoitu behar duela hartzen duen edozein erabaki; horrela, interesdunek, ezagutzen dituzten arrazoiak oinarritzat hartuta, euren burua babesteko aukera edukiko dute. Erakunde honen ustez, egonaldiaren iraupenaren adierazlea bere horretan ez du ezein legezko xedapenik ezarri eta babesgabetasuna eragiten du. Administrazioak legezkotasunaren printzipioarekin bat eginez jardun behar du eta ezin du eskubideen interpretazio murriztailerik egin. Nahiz eta egia izan Erregelamenduaren 198. artikuluak ezarritakoaren arabera, adin txikikoak babesteko zerbitzuak gomendatu egin ahal izango duela (hau da, aukerakoa da), egia da, halaber, artikulu horren ezein tokitan (ezta 197. artikuluaren 3. atalean ere, horri lotzen baitzaio) ez dagoela xedatuta pertsona bat harrera edo tutoretzapean egon den denborak adierazi behar duenik zenbateraino aprobetxatu diren prestakuntza-baliabideak.\nDenbora beste datu bat besterik ez da, prestakuntzara joatea eta jarraitutasuna, ikasteko egindako ahalegina, errendimendu akademikoa, etab. bezalakoak. Ideia horretan sakonduz, gerta daiteke denbora tarte luze batean zehar harrera jasotzea baina legezko xedapena ez betetzea ez delako probetxurik egon. Azken finean, helburua ahalegina baloratzea da, legezko xedapenari beste eduki bat gaineratu gabe.\nGobernuko Ordezkaritzari edo Ordezkariordetzari dagokio prozedura ebaztea. Horretarako, adingabeak babesteko zerbitzuak emandako informazioa eta beste organo eta erakunde batzuek helarazitako informazioa (Donostiako administrazioarekiko auzien 1. zenbakiko Auzitegiaren 25/2010 Epaia ikusi) erabili dezake zehaztasun handiagoarekin gaia ezagutzeko “su esfuerzo de integración, la continuidad de la formación o estudios que se estuvieran realizando, así como su incorporación, efectiva o potencial, al mercado de trabajo” (2/2009 Lege Organikoaren 35.9. artikulua). Modu horretan, garai batean interesdunari babesa eta segurtasuna eman zion erakunde publikoak burutu dezakeen agirien eta informazioaren ekarpenak garrantzi berezia eskuratu du.\nHori guztia aintzat hartuta, ematen du zentzuzkoa dela 18 urte bete arte gazte horiei babesa eskaini dien zerbitzuak aipagarriak eta objektiboenak diren alderdien gaineko txosten deskribatzailea egitea (hala nola, zenbat denbora egon diren bertan, zer prestakuntza jardueretan eta beste motatako jardueretan parte hartu duten...). Amaitzeko aldeko eta aurkako iritzia ere azaldu beharko litzateke, betiere, emaitza arrazoituz.\nJakin dugu beste bi lurralde historikoetan horixe egiten dela, hau da, eskuragarri duten informazioa, kasu batzuetan gehiago beste batzuetan gutxiago, aditzera ematen dute Ordezkariordetzaren esku utziz pertsona horren inguruabarren eta bere gizarteratze mailaren balorazio orokorra egitea.\nHirugarren arrazoia, berriz, hauxe zen: Gasteizko Udalak babesik gabeko haurrei, gizarte-bazterketako egoera larrian zeudela iritzi eta gero, baliabideetatik irtetean ematen zien arretan beraien ustez zeuden gabezia garrantzitsuak.\nKexak aurkeztu dituzten pertsonek zein udalak berak, gure eskaerei erantzunez, helarazitako informazioari esker, jakin genuen pertsona horiek guztiek (salbuespenak salbu, hiritik joan zirenak besteak beste) arreta jaso zutela udaleko gizarte zerbitzuen eskutik, bai baliabideetan, bai gizarte bazterkeria egoeran edo egoera hori pairatzeko arriskuan dauden pertsonentzako abian jarri diren programa/zerbitzuen bitartez. Hori ontzat jotzen dugu.\nHala ere, une hartaz baliatuta, argi adierazi genituen gizarte-egoera bereziki ahulean dauden pertsonei eman behar zaien laguntzan ‑gure ustez, guztiz beharrezkoa‑ ikusitako gabeziak edo elementu ahulak. Gure aurreko txostenetan behin baino gehiagotan errepikatu dugunez, pertsona horiekin sentikortasun handiz jokatu behar da. Batez ere, gazte horiek laguntza behar dutelako autonomia eskuratzeko prozesuan zehar. Ahultasun handiko une batean, hala nola, heldu bilakatzeko unean, erantzun egoki batek eragin izugarria izan dezake pertsona horrek gizarteratzeko dituen aukeretan. Horrez gain, kasu horietan gehitu behar da euren jatorrizko herrialdekoa ez den gizarte eta administrazio egituraz osatutako kultura eta gizarte batean integratu behar direla.\nHorrela, aspalditik nabarmendu dugu irteera eta emantzipazio programak sendotzeko beharra. Baliabide propio nahikorik ez duten nerabe eta gazteentzako mailaz mailako autonomia programei buruz ari gara, erreferentziazko laguntzekin edo helduekin. Gerta daiteke eta gertatzen da, denboraldi jakin batzuetan (batzuk luzeagoak, beste batzuk motzagoak) gizarteratzeari buruzko helburuen arloan aurrera egin dela baina helburu horiek arriskuan jarri direla ondorengo arrazoiengatik: administrazio estatusaren aldaketa bat (18 urte betetzea eta babesa behar duen adingabe izatetik –helduen menpe dagoena- bere bizitza baliabideekin eta irizpidearekin administratzeko gai den heldu autonomoa izatera pasatzea); beharrari lotutako inguruabarretan aldaketa bat, sail, erakunde edota organizazio hornitzaile desberdinak barne hartzen dituena; etab.\nHorrek esan nahi du banakako irteera plan batekin lan egin behar dela, kasu guztietan, aldez aurretiko egonaldiaren iraupena alde batera utzita eta auzibidean errekurtso baten menpe daudelako zalantzan jar daitezkeen adinari lotutako kontuak alde batera utzita. Egia da ordura arte jatorrizko programan egindako lanak (eta, horrenbestez, egonaldiaren iraupenak) garrantzia daukala baina plana “pertsonalizatuz” gero pertsona bakoitzaren behar eta inguruabar partikularrak jorratuko dira.\nHalaber, baliabideen, zerbitzuen, sailen eta erakundeen arteko koordinazioa eta lankidetzan aritzea saihestezina da. Horixe baita “arreta etengabea” bermatzeko eta sektoretan eta sailetan banatuta dagoen funtzionamenduak porrot egitea saihesteko modu bakarra; izan ere, azken horrek gazteen autonomia prozesuak eta gizarteratzea luzatu edo oztopatu ditzake. Profesionalen parte hartzea ezinbestekoa da, bai jatorrizko programan, bai jarraitutasuna eduki dezan aurreikusitako programetan. Modu horretan, pertsonaren ostatua, mantenua eta gainontzeko funtsezko beharren estaldura bermatu ahalko dira, denborari dagokionez, inolako etenaldirik gabe.\nAutonomia pertsonala mailaz maila bereganatzeko testuinguruan, oinarrizko beharren estaldura, ostatua eta mantenua bermatzeko gutxieneko baliabide ekonomikoak edukitzea funtsezkoa da, ostatuaren, elikagaien, arropen, sendagaien, eskolako edo laneko materialaren, ikastetxera edo lanpostura joateko garraioaren eta abarren “merkatuko” kostuari aurre egiteko nahikoak. Euskal Autonomia Erkidegoan zenbait erreferentzia daude, gutxieneko hori ezartzeko baliagarriak izan daitezkeenak (diru-sarrerak bermatzeko errenta besteak beste). Horien azpitik, oso zaila da bizitza duina edukitzeko aukera izatea. Bestalde, gutxieneko baliabide ekonomiko horien zenbatekoak gazte horien administrazio egoeran oso eragin handia dauka. Zehazki, bizitoki baimena berritzeko (edo ez) aukerari buruz ari gara, bai eta hori salbuespenezko inguruabarren ondorioz eskuratzeko aukerari buruz ere. Baliabide ekonomikoak eskatzen diren adierazleen (IPREM) azpitik murrizten badira berritzeko une erabakigarri batean edo bizitoki baimena eskatzerakoan, pertsona hori administrazio irregulartasun egoeran jartzen da berriro ere, “irteera laukian” hain zuzen, eta ordura arte gizarteratze prozesuan eta migrazio proiektuaren sendotzean lortutako aurrerapen guztiak hondatu egiten dira. Ez dauka zentzurik une horretara arte lortutako laguntza baliogabe bihurtzea bizitoki baimena berritzeko ezintasunaren ondorioz; izan ere, hori gertatuz gero ezingo dute lan bat eduki.\nBaliabide horiek jasotzeko modua ere ez da axolagabea, ez ekonomiari dagokionez, ezta hezkuntzari dagokionez ere. Aurreko etapetan ez bezala, ostatu kolektiboa ez duten gazteek hilean 625 euro jasotzetik hilean 325 euro jasotzera pasa dira. Horrez gain, gizarte jantokirako txartel bat ere jasotzen dute (300 euroko balioa duena). Horrez esan nahi du 325 eurorekin logelen alokairuari (Gasteizen arraroa da 250 euro baino gutxiago ordaintzea) egin behar diotela aurre eta, sobran dutenarekin gainontzeko beharrak asebete behar dituzte, hau da, arropa, sendagaiak, garraioa, eskolako edo laneko materiala... Gure ustez, ez da nahikoa. Hezkuntzaren ikuspegitik, autonomia pertsonalaren prozesuan aurrera egiteak esan nahi du mailaz maila erabakiak hartu behar direla, aukeratzeko askatasun pertsonaletik abiatuta. Horretarako, aukeratzea, plangintza egitea, lehentasunak ematea, antolatzea... eskatzen duten egoerei aurre egitea ezinbestekoa da. Mantenua bakarrik gizarte jantokiaren bidez bermatzeak ez dio onik egiten mailaz mailako autonomia horri. Halaber, beste pertsonen artean aurreiritziak sor dezake. Hori ere erakunde honek egindako aurreko txostenetan jorratu dugu; izan ere, ezinezkoa da jantokiaren ordutegiak prestakuntzaren eta lanaren ordutegiekin bateratzea.\nGazte horien hazkuntza pertsonalaren eta gizarteratze prozesuan, aipatutako gutxieneko baliabide ekonomikoekin batera, funtsezko beste elementu bat dago: gaikuntza, bai pertsonala, bai profesionala eta soziala. Zentzu horretan, ezinbestekoa da nahikoak diren gaitasun linguistikoak eta kualifikazio profesionala eskuratzeko laguntza. Horretarako, gazteen ezaugarri partikularrak aintzat hartu beharko dira eta erritmoak eta formatuak egokitu beharko dira, hezkuntzaren arloan egoera desberdinak gertatzen diren bakoitzean eskaintzen den arreta beraren bidez. Orain arte gazte horiek, beste gazte batzuekin batera, gizarte eta hezkuntzako eta prestakuntzako zenbait programetan parte hartzen zuten ikusi 2.2.2.1 Hezkuntza atalean kontatutakoa Gasteizko Osabidezko Hezkuntzarako eta Lanerako Prestakuntzarako Partzuergoa desegiteari buruz). Horiek desagerraraztea edo murriztea ez da ideia ona eta integrazioaren bidean beste oztopo bat besterik ez dira.\nAzkenik, ezin dugu ahaztu prozesuan zehar erreferentziazko laguntza egonkorra beharrezkoa dela. Laguntzaren intentsitatearen logika beheranzkoa da. Hala ere, bizitza ez da beti horren lineala eta, kasu batzuetan, gerta daiteke une batean behar den laguntza lehenago jasotakoa baino handiagoa izatea. Zeregin horretan gizarte sarearen lankidetza oso interesgarria izan daiteke; izan ere, gizartean integratua egoteak komunitatearekin lotura eta harreman sendoak edukitzea barne hartzen du. Horretarako, gizarte erakundeak, berez, administrazioa baino hobeto hornituta daude. Norabide berean lan egiteak onurak besterik ez ditu ekarriko.\nAzken kexa-multzoa, atzerritarren esparruan, gehiago errepikatzen den kontu bati buruzkoa da: erroldatzea. Foru aldundiek (gogora dezagun haiek ematen dutela tutoretza) adingabe horiek dokumentatzeko duten beharra denboran luzatzen ohi da kontsulatuek eta enbaxadek euren nazionalei eskatzen dizkieten baldintzak betetzeko beharra dela-eta. Hori, zenbaitetan, oztopo bat izan da udal erroldan izena emateko, eta errolda funtsezkoa da pertsonen bizitzarako, izan ere, eskubideen erabilerarako (hezkuntza, osasuna, gizarte parte-hartzea…) eta herri administrazioekin harremanak izateko sarbidea da.\nArazo horri erantzuna emateko urriaren 17ko Arartekoaren 5/2011 Gomendio Orokorra eman genuen. Bertan, erroldako izen-ematea arautzen duen araudia eta udalen praktika ezberdina aztertuta, horiei orokorrean gomendatzen zitzaien aplikatu beharreko araudia pertsonen interesen zentzurik onenean interpretatzen duten praktikak gainera zitzaten eta herri administrazioek haurren esparruan dituzten betebeharrak kontuan hartuko lituzkeen jardun-protokoloa gara zitzaten (Aldundiarekin batera). Betebehar horiek ezin dira alde batera utzi adingabeak agiririk ez izanagatik ezta une zehatz batean itundutako plazak baino adingabe gehiago egonagatik ere.\nGomendioa hedatu zenetik urtebete baino zertxobait gehiago igaro ondoren, Bizkaiko udalerri gutxi batzuetan zailtasunak mantentzen direla antzeman genuen, beti ez bazen ere, beraz, berehala harremanetan jartzeko asmoa izan genuen kasu zehatz bakoitzean zeuden oztopoak konpontzeko.\nUrtearen lehen erdialdean erakunde honetan hainbat kexa jaso genituen Gasteizko udalak ez zituelako erroldatu gizarte bazterkerian dauden pertsonentzako egoitza-baliabideetan hamabi gazte atzerritar inguru, adingabeen babeserako baliabideak utzi izan ondoren. Udaleko zerbitzuarekin harremanetan jarri ginenean, erroldatze protokoloa behar bezala betetzen ari zela egiaztatu genuen eta kexak administrazio-izapideen tartean aurkeztu zirela, beraz, udaleko protokoloan ezarritako epea amaitzean pertsonak behar bezala erroldatuta zeuden.\nBakarrik dauden adingabe atzerritarrekiko arretari buruzko atal hau ixteko, egoitza-harrerako baliabideak arautzen dituen 131/2008 Dekretuaren seigarren xedapen gehigarrian ezarritako bakarrik dauden adingabe atzerritarrentzako premiazko harrera protokoloa garatzeko prozesua aipatuko dugu. Eusko Jaurlaritzako Immigrazioa eta Aniztasunaren Kudeaketaren Zuzendaritzak arlo honetan gertatu izan diren aurrerapausoen berri eman digu. Aurrerapauso horiek oraindik ez dute adostasun-maila nahikorik lortu onartu ahal izateko. Hala eta guztiz ere, dagoeneko adostasunaren bezperan gaudela dirudi, izan ere, 2013an lortuko dugulakoan gaude, eta erakunde honek aurreko urteetan behin eta berriro adierazitako ikuspuntuarekin bat egiten duten hitzek osatzen dute.


Hard Shell Rooftop Tentsioak James Baroudekin - www.turas. Tv\nHard Shell Rooftop Tentsioak James Baroudekin\nNork TURAS | Feb 7, 2019 | Gear, Berrogeita hamar | 1 |\nJames Baroud-ek Portugalgo Portuan diseinatu eta artisau diseinatu diren karpa gogorrezko oihalezko leihoak eraiki ditu. Karpa horiek diseinatuta daude teilatuan edo 4WD-n egokitzeko. Partidu guztiz hasi zenean, Tony Partenio fundatzaileak teilatuaren kanpamentua sortu zuen, errepidean zehar errepideekiko erresistentzia eskaini ahal izateko, muturreko tenperaturen eta muturreko eguraldiaren ondorioz, eta sleek, arrazionalizatu eta estetikoki erakargarria izan zen. hau core gogorra abentura egiteko eraiki zen.\n30 segundo baino gutxiagotan erabiltzeko eta 90 segundo baino gutxiagoan jartzeko prest dagoenez, James Baroud zurrunbilo zurizko karpa nagusiak merkatuan konfiguratzeko azkarrenetarikoak dira. Hard shells modelo guztiek gas strut lagundutako irekiera, eguzki fan, bost urteko bermea eta 74mph haize iragazgaitza eta probatu ere.\nJames Baroud-en jatorria Portugalera itzuli zen 1997-n, James Baround-en sortzaileetako Tony Partenio tximiniak era askotako kafe-makinak erabiltzen zituenean, kalitateak nabarmen hobetu zitzakeela uste baitzuten. 90 amaieran erdialdean merkatuan zegoen gela bat zegoen elementu bizirik iraunarazteko kalitatezko teilatuzko karpa eta arrakasta istorioa hasi zen.\nAzken urteotan, karpa gogor horiek oso ezagunak bihurtu dira Estatu Batuetan eta Europan, Europan banatzen dira Genesis Import Alemaniako bandera. Karpa horietako kalitatea bere salmenta puntu bakarra da, ez merkeena, baina karpa horiek ISO mundu mailako arauekin bat etorriz eraiki dira eta kalitatezko "eraikuntza europarra" espero duzun guztia nabarmentzen dute. kalitate handiko produktua iraganera eraikitzen den.\nFocus - The Explorer\n'Explorer' 'Evasion' diseinu ezaguna da, baina goiko biltzeko biltegiratze erretilu integratua gehitzen du, zortzi puntuko puntuekin, zure zama ziurtatzeko. Txartelaren ekipaje-erretilua zure ibilgailuaren barruan leku gehiago ematen du, ibilgailuaren ordez ibilgailuaren barruan karroaren goiko aldean (esaterako, kanpoko aulkiak edo mahaiak) esaterako. 360 graduko leihoak, erabiltzen ari ginen Evasion karpan antzekoa izanik, aireztapenarekin eguzki bidezko aireztapen sistema lagundu daiteke muturreko baldintzetan. Kanpaina 10 segundo baino gutxiagotan irekitzen da, bi zilindro hidrauliko bidez, errodamenduetan muntatuta , mihisearen estalki batek babesten dituen beso artikulatuak eraginez.\nEtxe bakarra pertsona bakarrean eta 25 segundo baino gutxiago itxita egon daiteke. Oihalaren inguruan banda elastiko erantsia ixten den bitartean karpa barruan sartuko da. Oihal grisa eguzki izpiak islatzen dituzten sei aluminizatutako geruzek osatzen dute. Olio mihise hau UV argia erresistenteak, ur erresistentea baina airea iragazgaitza da. Oihala aluminiozko aluminio makurretan kableatutako karkasen azpian muntatzen da, iragazgaitza perfektua bermatuz.\nSaskiak bi aire slot ditu, hauts iragazkia duen karpan barruan aireztapena hobetzen duena. Goiko arrazionalizatutako shellak atzeko alanondo bat du. Shell sarrailak lau dimentsioko blokeoa ziurtatzen du. James Baroud karpa erabili genuen benetako erakargarritasun bateko azkenekoan, karpa horiek nola irekitzen eta itxi nola erraza den.\nBakoitzean gure James Baroud karpa erabiltzen dugu beti harritu gara nola azkar konfiguratzen da, hau benetako abantaila da, bereziki, kanpora iristen denean berandu edo noiz euria ari da eta nahi duzun azken gauza da denbora lortzeko zure camp konfiguratu.\nJames Baroud Explorer-en ez bezala, beste gogorreko maskorren tamaina txikia da zure teilatuaren gainean gela asko hartzen dutela baina Exploreraren diseinu magikoaz gain, goi-shellaren diseinatutako biltegiratze erretilua gainditzen du .\naurrekoIndeflate zure pneumatikoak puzteko eta deflatzeko modu erraz bat\nhurrengoUrruneko potentzia edonoiz eta edozein lekutan CTEK Dual Bateria Sistemak\nNedelcu\t4 martxan, 2021 7-n: 38 pm\nJames Baroud Explorer-ek interesatzen zait eta dimentsio hori nahi baduzu, eskuragarri daude eta Mitsubishi Pajero-rekin muntatu daiteke. Mulțumesc!


Falta dituzten haurren bila dabiltzanen testigantzak | El Diario Vasco\nTelevisiónFalta dituzten haurren bila dabiltzanen testigantzak\nFalta dituzten haurren bila dabiltzanen testigantzak\n'Jaioberrien arrasto galduak' atala eskainiko da 'Ur Handitan' saioan\nMartes, 28 noviembre 2017, 09:41\n'Jaioberrien arrasto galduak' eskainiko du astearte honetan 'Ur Handitan' saioak. Duela bost bat urte, 'haur lapurtuen' afera pil-pilean egon zen Euskal Herriko hedabide guztietan. Trama hitza denen ahotan zegoen, politikarienetan barne. Hori dela eta, 2012an Eusko Legebiltzarrak eta Gipuzkoako Batzar Nagusiek batzorde bana sortu zuten ustezko haur lapurtuen kasuak ikertzeko; hala ere, ez zen ondorio argirik atera. Denbora pasatu ahala, salatutako kasuak ahaztu egin ziren. Kasu gehienak itxi egin dira froga faltagatik. Hala ere, familia askok bila jarraitzen dute.\nAndone Elizondo errenteriarrak, 1983an, zazpi hilabeteko haurdun zegoela, auto istripua izan zuen. Zazpi hilabeteko haurra ospitaleko larrialdietan jaio zen. Haurra ondo zegoela esan zioten hasieran, baina, handik gutxira, ordea, hil egin zela. Bi urte geroago, istripuaren inguruko epaiketan, abortua izan zuela irakurri zuen dokumentuetan. Polloeko hilerrira joan ziren gorpuaren bila, baina han ez zegoen umearen arrastorik.\nMarian Zubia Oriokoa da, eta oraindik ez daki zeintzuk diren bere guraso biologikoak. Adopzioko gurasoak hil arte itxaron zuen bilaketa hasteko, adopzioaren gaia tabu handia baitzen familian. 15 urtez luzatu da bilaketa, baina ez da erraza izan. DNA probak egin, bere adopzioko gurasoen ingurukoen testigantzak bildu eta bere jaiotzari buruzko hainbat datu eta idatzi aurkitu ondoren, berak argi du: 'haur lapurtua' da. Azaldu duenez, halako beste ehunka kasu daude Euskadin, eta guztiak ondo antolatutako trama baten biktima direla uste du Marianek.\nMari Carmen Muniozguren markinarrak Rakel izeneko alaba izan zuen Bilboko Ginecoyatreo ospitalean, 1973. urtean. Hasiera batean, osasuntsu jaio zen, baina, zortzi hilabeterekin jaio zenez, inkubagailura eraman behar zutela esan zieten. Inkubagailura eraman bai, baina ez zen inoiz itzuli. Asfixiaz hil zela esan zieten. Ez zieten gorpua erakutsi, eta klinikak berak bere kabuz antolatu zuen ehorzketa. Alaba Derioko hilerrira eraman zuten. 2011n, ordea, antzeko historia zuten beste pertsona batzuen testigantzak ikusi zituzten Mari Carmenek eta Rakel alabak. Eta ahizparen izen bera duen alaba gazteena kasua ikertzen hasi zen. Euren kasua irregulartasunez beteta zegoela ohartu ziren, eta epaitegian salatu zuten, baina itxi egin zuten froga faltagatik.\nSmartBerri, mobilez egindako erreportajeen lehiaketa ‘Operación Triunfo’ sigue creciendo en TVE


Adikorra eta adeitsua izatearen garrantziaz hausnartzen zuen artikulu batekin egin nuen topo uda honetan. Atsegina eta, zenbaitentzat, xaloa izan litekeen izenburupean, politikaz aritzen zen Santiago Alba Rico, eguneroko keinu txikien politikaz. Azalpen fin eta landuaren ostean, gaur egun ingurukoekin adeitsua izatea ia iraultzailea dela ondorioztatu zuen.\nHau irakurtzen ari zaren horrek ondo dakizu aferaz. Zenbat bider ez al zaizu gertatu hitz edo erantzun edo keinu txarren bat hainbat egunetan gora eta behera eta bueltaka marmarrez ibili duzula? Seguru ondo baino hobeto gogoratzen duzula, atzo bertan izan balitz bezala, ezezagun edo ezagun hark utzi zizun gorpuzkera txarra, duela urteak izan bazen ere. Eta inoiz jende aurrean lan egin baduzu, askoz hobeto dakizu zertaz ari naizen.\nPentsa egizu momentu batez zenbat jenderekin daukagun egunez egun harremana, lagun eta senideez gain: erosketak egiten ditugunean, lanean gaudela, harreman telefoniko eta birtualen bitartez, leihatiletan, garraio publikoan, zebrabideak pasatzen ditugunean, tabernetan gabiltzala.\n"Sumintzen naute iraultzaile mozorroaz, gogortasuna erakusteko aitzakiapean, ezezagunak desatsegin tratatzen dituzten horiek"\nGure bizitza harreman handietan eusten da, baina bizitza hori harreman txikien sarean doa ehuntzen. Keinu txiki horiek ez dute mundua aldaraziko, baina mundua jasateko balio digute. Are gehiago, keinu txiki horiexek izaten dira maiz gizatasunean berriro sinestea posible egiten dutenak.\nHala ere, gero eta bortitzagoa den mundu eta jendarte honetan, gizatasunez biluzten gaituen kapitalismo basati honetan, gu geu kontsumo objektu bihurtu garen honetan, gero eta gehiagotan bihurtzen ditugu pertsonak inoren frustrazioen askapenerako objektu. Sare sozialetatik edo gure kaleetatik bueltatxo bat eman eta trolifikatutako jendartea topatzen dugu.\nAdikortasuna. Aditu (latinezko audire-tik): entzun, kasu egin (adi!), ulertu. Modan dagoen “entzumen aktibo” delakoa gure aditz zaharrak adierazten du aspalditik. Baina gu, zenbat eta konektatuago, orduan eta gorrago. Ez dugu ulertzen, ulertu nahi ez dugulako. Bestea ulertzeak, benetan aditzeak, elkarrizketara eroaten gaituelako, eta gu ondo eroso gaude gure bakarrizketan, aurrekoaren gainean zelan nagusitu helburu bakartzat.\nAdeitasuna eta adikortasuna ahulezi zantzu moduan ulertzen dira, gainera. Baina gogortasuna ez da neurtzen besteak tratatzen ditugun moduaz, besteen tratua kudeatzen dugun eraz baino. Eta ez txarto ulertu, ez naiz ari beste masaila eskaintzeko amarruaz.\nAsko gara mundu hau aldatu nahi genukeenak. Geure buruari galdetu beharko genioke, berba potolo eta anpulosoetatik jaisten garenean, zer geratzen ote den. Sumintzen naute iraultzaile mozorroaz, gogortasuna erakusteko aitzakiapean, ezezagunak desatsegin tratatzen dituzten horiek. Harritzen nau zelan zenbaitek gaizkitzen dituzten balizko lagunak ezkutuko tiraniaz. Sama egingo nuke euretako batzuk kapazak direla zaintza eta zaintza sareen inguruan teorizatzeko, hankak norbaiten lepo gainean deskantsatzen dituzten bitartean.\nMozorro horretan biltzen dira, goxo eta epel, askoren begietara zilegitasuna ematen diela jakitun. Ze kaltegarria den edozer zilegi dutela uste dutenen zinismoa, ze mingarria aurpegi bikoitzen hipokresia. Zure aurrean hirugarren bat larrutzen badute ez izan zalantzarik: larrututako hurrengoa zeu izango zara.\nIngurukoekin adeikorra izatea ia iraultzailea da, baina, jendartea irauli nahi omen duten inguruko batzuek jendarte hori jende barik ulertzen dute, antza.


Pasaiako Dantza Festibala hartuko du Antxok lau egunez - Arrosa\nLau egunez, ekainaren 6tik 9ra, Pasai Antxoko kale eta enparantzak dantzaleku bihurtuko dira. Lau egunetan zehar dantzaz modu ezberdinetan gozatzeko aukera izango da. Haatik dantza taldeko Iurre Aranburu eta Aiert Beobiderekin hitz egin dugu antolatutakoaz. Dantza herrira hurbildu eta egitarauan parte hartzeko deia luzatu dute. Entzun hemen!\nPosted in ZebrabideaTagged #pasaiko dantza festibala #portada


“Iazkoa baino gogorragoa izan da aurtengo edizioa” - Zumaia - Baleike.eus\n“Iazkoa baino gogorragoa izan da aurtengo edizioa”\nBaleike 2019-03-21 19:00\nAzkue Inmobiliaria-Aranza taldeko Ricardo Azkuek eta Jesus Mari Aranzabalek Panda Raid proba egin zuten martxoaren 10etik 16ra Marokoko lurretan. Etxera itzuli eta pixka bat deskantsatu ondoren, han bizitakoa kontatu du Aranzabalek.\n“Aurtengo edizioa iazkoa baino gogorragoa izan da. Etapa bakoitzeko hasiera eta helmuga puntuak antzekoak izan dira, baina tarteko ibilbideak aldaketa batzuk izan ditu eta horrek gogortasuna ekarri du. Pentsa, 76 kotxek proba utzi egin zuten”, gogoratu du Jesus Mari Aranzabalek.\nZumaiarrarentzat ez da esperientzia berria izan; iaz ere bertan izan zen Mikel Zubiarekin. Aurten, berriz, Ricardo Azkue izan du lagun. “Berarentzat ere gogorra izan da. Proba guztian gidatu zuen eta oso nekatuta iritsi zen etxera”. Guztira, 4.800 kilometro egin zituzten Zumaiatik Marrakechera joan eta etorrian. “Lasterketa sei egunetan egiten da, baina denera 10 egun egin genituen”.\n410 kotxek hartu zuten parte aurtengo edizioan, eta Azkuek eta Aranzabalek osatutako bikoteak 96. postuan amaitu zuen. Bi isun garrantzitsu izan zituzten, eta kontatu duenez, horiek jaso gabe lehen 30etan sartzeko moduan izango ziren. “4.500 punturekin hasi ginen proba, eta 500 puntuko bi penalizazio izan genituen. Horietako bat jakinaren gainean egin genuen. Nahiago izan genuen ibilbidean beharrezkoa egin gabe lehenago iritsi helmugara eta kotxea konpontzea. Ukituta zegoen eta garajera eraman nahi genuen, hurrengo egunerako ongi prestatu. Azkenean gure helburua hasieratik ongi pasatzea izan zen, sailkapen orokorrari begiratu gabe”.\n180 kilometro frenorik gabe\nPanda Raid lasterketa proba berezia da. Alde batetik, Seat eta Fiat Panda, eta Seat Marbella autoek bakarrik parte hartu dezaketelako. Beste aldetik, inolako konexio edo GPSrik gabe egin behar delako. Iparorratzarekin eta antolakuntzak emandako ibilbideko mapa batzuekin (roadbook) osatu behar da ibilbidea. “Denetariko jendea dago, eta lehen postua egitera joaten direnak daude. Horregatik, askok GPSa eta horrelako gauzak eramaten dituzte”, kontatu du.\n1998koa den Fiat Panda batekin egin zuten lasterketa guztia. Iaz arazo handirik gabe amaitu zuten, eta horren sekretua kotxea ongi prestatzea zela aitortu zuen Aranzabalek. “Aurten ere ongi eraman dugu, baina arazo txiki batzuk izan genituen. Horiek, egia esan, gure erruagatik izan ziren”, azpimarratu du. Ihes-hodia esaterako bi aldiz izorratu zitzaien; bietan azkar joateagatik jasotako kolpeengatik. “Horretaz gain, laugarren etapan, frenorik gabe gelditu ginen. Guztira, 180 kilometro egin genituen frenorik gabe. Horietatik 110 pistan, eta beste 70 errepidean. Tentsio handiarekin joan ginen. Azkenean, animaliak eta pertsonak atera daitezke errepidera. Helmugara iristean falta zitzaigun piezarik ez genuela konturatu ginen eta moldaketa bat egin behar izan nuen”.\nBizitzen den esperientziaz haratago, hango paisaiaz gozatzea eta lagunak egitea da bidaia horren alde positiboetako bat. “Gainera, lasterketak badu alde solidario bat. Jendeak ahal duena ematen du. Gure kasuan A3 dendak materiala eman zigun, baita Zezen motorsek burdinazko piezak ere. Bertakoek gustura hartzen dituzte, eta bueltan jasotzen dugun esker ona izugarria da. Horrekin gelditzen gara azkenean”.\n*Argazkiak: Panda Raid eta Ricardo Azkue.\nBaleike mar 10 Zumaia\nAzkue Inmobiliaria-Aranza taldeko Ricardo Azkue eta Jesus Mari Aranzabal Panda Raid proban ari dira parte hartzen. Jesus Marirentzat bigarren proba...


Hegazti-gripearen lehen kasuak agertzen dira Polonian eta Frantziako hegoaldean. | Consumer\nHegazti-gripearen lehen kasuak agertzen dira Polonian eta Frantziako hegoaldean.\nPortugalen 400 oilasko aurkitu dituzte poltsa abandonatuetan, itsaslabar baten ondoan\nPoloniako agintariek igande honetan berretsi dute Torunen duela egun batzuk hilda aurkitu zuten zisnea, herrialdearen iparraldean, H5N1 birusa zuela, hegazti-gripearen aldaera arriskutsuena. “Laginak Britainia Handira bidali dira, eta, beraz, behin betiko berrespenak egun batzuk beharko ditu” esan zuen Janusz Zwiazek Poloniako Albaitaritza Zerbitzuetako buruak.\nAzken egunotan, hegazti-gripearen zenbait birus detektatu dira Alemaniako poloniako mugatik hurbil, baita Eslovakian ere. Kazimierz Marcinkiewicz Poloniako lehen ministroak larunbatean esan zuen Polonia “egoerari aurre egiteko prest” zegoela. Marcinkiewicz saiatu zen nabarmentzen “hegaztien gaixotasuna dela, ez gizakiena”.\nFrantzian beste zisne basati batean detektatu da birusa, Bouches-du-Rhone eskualdean (hegoaldean), eta ahate batean Ain eskualdean. Ondorioz, 31 hegazti basati kutsatu dira ondoko herrialdean.\nBeltxargaren kasua H5N1 biruseko lehena da, Aineko sailetik kanpo, non orain arte 30 hegazti kutsatu agertu baitira. Hegazti basatiaren gorpua otsailaren 28an aurkitu zuten Saint-Mitre-les-Rampartsen, Berreko urmaeletik gertu; ahatea, berriz, Prevessin-Moensen aurkitu zuten, Genevatik oso gertu (Suitza).\nBien bitartean, 400 bat oilasko hil dira Portugalgo Server do Vouga herrian, Lisboatik 245 bat kilometrora, baina oraingoz ez dakigu hegaztien gripearen ondorioz hil ziren.\nHegaztiak atzoko azken orduan aurkitu zituzten janari poltsetan itsaslabar batean. Hiriko alkateak, Edgar Jorge Silvak, inguruko baserritarren bat bertan uzteko aukera aztertu zuen. Albaitari-talde bat ingurura eraman dute gertatutakoa ikertzeko.' Orain arte ez da H5N1 birusaren kasurik gertatu Portugalen.\nBestalde, Elena Espinosa Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura ministroak eta Elena Salgado Osasun eta Kontsumo ministroak atzo esan zuten Espainia epizootiari aurre egiteko prest dagoela.\nCadena Ser-i egindako elkarrizketa batean, Espinosak esan zuen bere sailak “hegazkin-gripearen kasu bat noiznahi ager daitekeela” dioen itxaropenarekin lan egiten duela. Azpimarratu zuen jarduera-protokolo batzuk daudela, lehenengoa “herritar guztiei gardentasuna emateko”, eta, bestea, “talka-plana aktibatzeko mekanismo bat, gehienez ere ordu-erdiko epean martxan jartzen dena eta gertatzen den lekuan eragiten duena”.\nZaintza hegazti migratzaileetan oinarritzen den arren, Nekazaritzako titularrak gogorarazi zuen zientzialariek “mugetan zein hegaztietan hainbeste arrisku dagoela”, eta horregatik “mugako ikuskapen-postuetan kontrolak areagotu egin dira”.\nElena Salgadok, bien bitartean, Radio Galegari egindako elkarrizketa batean esan zuen Espainiako agintariek hegazti-gripeari “lasaitasun aktiboarekin” aurre egiten diotela, orain eta etorkizunean pandemia bati aurre egiteko “prestatuta” baitaude.\ngripe-eu H5N1-eu hegazkinlari


Edukien marketina eta sare sozialen marketina, eskutik helduta halabeharrez - Sarean .eus\nEdukien marketina eta sare sozialen marketina, eskutik helduta halabeharrez\nMarketinaren alorrean azken urtetan aplikatzen ari den teknikarik erabilienen artean edukien marketina bat da. Edukia erregea dela esan da behin eta berriro.\nEta edukien marketinarekin batera sare sozialen marketinaz mintzatzen gara baita ere. Baina, zein da bien arteko aldea? Osagarriak dira? Edo estrategia ezberdinak?\nEdukien marketinaz ari garenean gure audientzia modu natural eta organikoan erakartzeko ekintzez, edukiak sortzeaz, ari gara. Helburua, audientzia horren arreta deitzea, fideltasuna lortzea, gure marka ezagutu eta bezero bilakatzea da. Bide batez, bezeroa bada eta bere arreta mantentzea eta iraunkorra izatea lortzen badugu, gure markaren preskriptore bilakatu daiteke bezero hura.\nSare sozialen marketinak, bestalde, plataforma sozialak gure marka nabarmentzeko baliabidea bilakatzea bilatzen du. Horretarako audientziarekin kontaktua, lotura eta konbertsioa bilatzen du.\nBeraz, bien arteko aldea ez da sinplea. Edukien marketinak edukien plangintza eta estrategia osatu, eduki aproposak bilatu eta sortzen ditu. Sare sozialetan egiten den marketinak eduki horiek hedatzeko tresna bilakatzea du helburu.\nZelan gauzatzen dira bata eta bestea?\nEnpresa edo markek webgune, atari eta blogetan partekatzen dituzte edukiak, posta elektroniko bidezko marketina edo tradizionalak diren beste kanala batzuez aprobetxatzen dira eduki hau zabaldu eta partekatzeko. Marketin digitaleko kanpainetako abiatze puntua izaten da.\nBaliozko eta kalitatezko edukia sortu, bildu, zaindu, antolatu eta partekatzen du. Helburua audientzia modu naturalean erakarri eta horren fideltasuna bilatzea da. Audientzia edo publiko hauek zehaztuta eta definituta egongo dira.\nEnpresek jarraitzaileak hezi, informazioa zabaldu, entretenitu, inspiratu, sentsibilizatzeko metodoa da. Webgunean bisita kopurua handitzea bilatzen du, bisita kopuru horren ehuneko bat bezeroak bihur daitezen. Horretarako webgune horietara zuzendutako trafikoa sustatzeko SEO teknikak erabiltzen ditu.\nProduktu edo zerbitzua modu ez zuzenean sustatzen du. Edukiak ez dira zuzenean markari buruz mintzatuko, baizik eta bezeroen beharretara erantzuten saiatuko da eta konfiantza sendotzeko tresna bilakatu behar da. Eduki horien kontsumoari esker, audientzia bezero bilakatu daiteke.\nSare sozialetako marketina\nSare sozialetan egiten den marketina, ostera, edukia partekatu eta hedatzeko kanala da. Hain zuzen ere, edukien marketinaz aukeratu, sortu eta prestatutako eduki hori zabaltzeko baliabidea, beste eduki mota batzuen artean.\nEdukiaren irismena handitzen du, baliabide eta plataforma sozial ezberdinen bidez.\nHelburua marka kontzientzia sendotzea, bezeroaren asebetetzea sustatzea eta bereganatzea da.\nSare sozialetako plataformetan gauzatzen da. Bertan, bezeroek edo bezero bilakatu daitezkeenak zuzenean elkarren artean komunikatzeko aukera daukate. Enpresentzat aukera paregabea dira horrelako plataformak, zuzenean bezeroengana heltzen direlako.\nPartekatzea eta elkarri eragitea bilatzen du. Enpresek erabiltzen dituzten estrategiak bezeroarekin interakzioa eta harremana, hurbilketa bilatzen dute, kutsu merkantilista zuzena gehiegi erakutsi gabe. Elkarrizketa, edukien partekatzea, eta bezeroek ere partekatze hori gauzatzea bilatzen dute.\nBaina, etorkizunean ikusi beharko da hau ere nola aldatuko den, Facebook azken aldian ezartzen ari den arau berriak eraginda: markek euren edukiak agertzeko ordaindu egin beharko dute beti?\nHorrela, bi mota hauen artean ezaugarri batzuk gurutzatzen dira, baina bakoitzak bere izaera propioa eta prozesuak dauzka. Arazoa ez da bata eta bestearen artean aukera behar izatea; gakoa da biak batera erabiltzea.\nBata eta bestearen arteko aldea\nBaina gauza bat argi izan behar da: sare sozialetako marketinak marketineko beste metodo batzuekin elkarrekin gauzatzen denean hobeto funtzionatuko du. Sare sozialak ezin dira izan beraiek bakarrik muina. Zergatik? azken finean sare sozialak ez direlako enpresa edo markaren euskarri propioak; maileguan daudela esan genezake.\nBestalde, edukien marketina taktika bat da. Formatu ezberdinetan sortutako edukiak partekatuz enpresa edo markek balio erantsia eskaintzen die bezero eta jarraitzaileei.\nBeraz, sare sozialetako marketina kanala bat da; sare sozialetan gauzatzen da. Edukien marketina, ostera, teknika edo estrategia bat da.\nEztabaida ez da bata edo bestea aukeratu behar izatea edo kontrakoak direla erakutsi behar izatea. Biak eskutik helduta joan behar dira helburu zehatz batzuk lortzeko.\nBatak marka kontzientzia sendotzea, bezeroaren asebetetzea sustatzea eta bereganatzeko balio izango du. Besteak markaren irudia sendotuko du eta harreman fidelak sortzeko baliabidea izan daiteke.\nBeraz, bata eta bestea aurrean jartzea eta bien arteko borroka bat bezala planteatzea izaten da batzuetan akatsa. Sare sozialetako marketina edukien marketina bateragarriak dira oso.


etorkizuna etorkizun: marzo 2011\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 7:46 No hay comentarios:\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 14:42 No hay comentarios:\nBeste inoiz komentatu dudan bezala, haurtzaroko ikasketetan erabilitako zenbait liburu gordetzen ditut maitekiro, eta nostalgiarekin ere erlaziona daitekeen ariketa historikoa burutzen dut batzuetan, gure heziketa-ibilbidea nolakoa izan den ez ahazteko.\nLehen jaun hartzea egiteko ikasi behar izan genuen katixima liburuxka berreskuratu dut iragan asteburuan eta errepasatu ditut orriak, “Soy cristiano por la gracia de Dios” aitorpenak sei urteko umearenganaino eraman nauelarik, ziztu bizian.\nEta testua irakurtzen ari nintzen neurrian, zenbait baieztapenen adierazpen arabeskoekin egin dut ostera topo, garaiko moralaren aginduetara erabilitako hitz, esamolde eta ilustrazioek irribarrea lorarazi didatelarik.\nJainkoaren Legeko Hamar Aginduak ilustratzeko eskaintzen zitzaizkigun zenbait marrazki aldatu nahi ditut hona. Horiei begira, adinekook gogoratu egingo dugu zein nolako zailtasunak genituen, esplikatu nahi zitzaiguna ulertzeko. Gazteagoek, ziurrenik, garai haiek behar bezala konprenitzeko izango dute zail.\nHonaino nahiko garbi, ezta? Ilustrazioak sei urteko ulermenarekin bat zetozen, eta erraztu egiten ziguten idatzizko hizkien bitarteko mezuaz jabetzea.\nBaina zer esan ondoko hauetaz?\nZer zen fornicar? Eta zer ikusirik zeukan hitz bitxi horrek, mutila zapaltzear zituen loreen zelaiarekin? Gainera, zein lore mota zen hura? Nola genekien zein lore zapal zitekeen eta zein ez? Eta bihotz dirdiratsua?\nEgia esan, seguru nago seigarren aginduarekin inork ez zuela tutik ere ulertu. Eta horrela eman genuen gero saltoa gu koitaduok “el demonio, el mundo y la carne” hirukote beldurgarriak arriskuz betetzen zigun mundura!\nAskoz geroago jakin genuen lore haiek lirioak zirela, kastitate eta birjintasunaren sinboloa. Garaiz esan izan balitzaigu!\nEta nola ulertu, “no desear la mujer de tu prójimo” hori? Sei urterekin?... Ez genekien aingerua gurekin atsekabetua ote zegoen ala –sinpleki- lotan, hainbeste zalantzaren aurrean. Eta mutil hura oso gaiztoa zen, papera urratzen ari zeneko begitarte hari erreparatuz.\nA! Eta beste zalantza bat, baita urte batzuk geroago sortua: esakune horren arabera, neskatilak libre al zeuden bederatzigarren agindutik?\nEtiquetas: bekatuak, hamar aginduak\nAntton Valverde elkarrizketatu dut Euskonewserako. Eta nire abeslari kuttunenetako batekin ordutxo pare batez bere bizitza espazioa konpartitzeko aukera eman dit. Aspaldiko laguna dut Antton, eta bere miresleetako bat naiz, hain justu 1969an lehen diskoa atera zuenetik.\nGogoratzen dut, atzo balitz bezala, aurreneko aldiz EP hura disko-jogailuan ipini nuen gaua. Lau abesti ziren eta haietako bat gailentzen zen indar bereziz, bere esan nahiarengatik. “Utsa” olerkiarekin moldatutakoa zen, Antonio Valverde “Ayalde” Anttonen aitak idatzia.\nEta Ayaldek –pintorea ere bazena- Jorge Oteiza lagun zuenari eskaini zion poema, lagun izan arren ez baitzegoen ados oriotarrak euskal sustraia identifikatzeko zuen ideiarekin. Eskultoreak harri zaharrak –kromletx, dolmenak...- goresten zituen bitartean, Ayalde pintore eta poetak euskara defendatzen zuen beste edozeren gainetik.\nGogoratu nahi izan dut gaur, Anttoni esker eta bere aitaren omenez, “Utsa” eder hura:\nAnttonekin grabatu ditudan bi bideo txiki ikus daitezke ondoko helbideetan. Lehenean, goiko poemaren zatitxo bat irakurtzen digu. Bigarrenean, berriz, Esteban Urkiaga "Lauaxeta" zenaren "Itauna" poemarako Antton Valverdek berak konposaturiko soinua jotzen digu pianoz lagunduta.\nGoiko argazkia: Antton Valverde, Antonio Valverde “Ayalde”ren margo batetik aterata.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 18:51 No hay comentarios:\nEtiquetas: Antonio Valverde "Ayalde", Antton Valverde, Hutsa, Jorge Oteiza\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 13:02 2 comentarios:\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 16:09 1 comentario:\n“Politiko ondratuak ere badira, noski!. Nik batzuk ezagutzen ditut. “Karrera” egiten ez duten horietakoak dira. Eta normalean ez zaizkigu medioetan ateratzen. Horregatik, politiko ondratuen artean espezimen zintzoa antzematea oso zaila da”\nHorrela hasten da nire adiskide bat bere diskurtsoan, eta ahobero samarra dela esaten diodanean, bere erretolikarekin segitzen du, zaku bertsuan –gutxi balitz bezala- sindikalistak ere sartzen dituelarik. Ez dakit zenbat arrazoi eta adibide ematen dizkidan, zuzen dagoela frogatu nahian, baina –hala ere- ez nau guztiz konbentzitzen. Politiko honen eta haren ekintza frogatuak jartzen ditu bere teoriari eusteko, eta –aitortu behar dut- askotan ados egon behar dut berarekin, kasuak oso argiak baitira, edozein pertsona normala lotsaz estaltzen dutenak. Dena den, ohorearen lau puntu kardinalak oraindik ere ongi bereizten dituzten politikoen kopurua handiagoa dela uste dut, norabideko zentzumena eta lotsa erabat galdu dutenena baino.\nBaina gertatzen da, politikako zirkoan duintasuna zer den ez dakitenen indarra gero eta handiagoa dela, eta gizartearen oinarrizko balioak hanka artetik pasatzen dituzte pertsonaia horiek, inboluzio etikoa ahalbidetuz, maila guztietan. Inork ezin du irudikatu noraino hel gaitezkeen abiadura honetan, alderdi eta kolore guztietako gizon-emakumeak inplikatuta agertzen direnean ustelkeriazko auzi lotsagarrietan.\nZoritxarrez gertatzen da, politikako zirkoan duintasuna zer den ez dakitenen indarra gero eta handiagoa dela, eta gizartearen oinarrizko balioak hanka artetik pasatzen dituzte pertsonaia horiek, inboluzio etikoa ahalbidetuz, maila guztietan. Inork ezin du irudikatu noraino hel gaitezkeen abiadura honetan, alderdi eta kolore guztietako gizon-emakumeak inplikatuta agertzen direnean ustelkeriazko auzi lotsagarrietan.\nEta bitxiena da, botere juridiko, legislatibo eta ejekutiboa –hau da, gizartearen lehentasuna bermatu beharko luketen estatu botereak- ordezkatuta izan direla, botere politiko, ekonomiko eta mediatikoarengatik. Horren ondorioz, haien artean maneiaturiko konpota higuingarrian denetarikoak ikusteko prestatu behar gara kaleko hiritarrok, orain hurrengoan PP eta PSOEren ados jartzearekin gertatu den bezala. Zertan ados? Akusaziopean diren pertsonak maiatzeko hauteskunde zerrendetan sartu ahal izateko. Ezker-eskuin!\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 21:36 No hay comentarios:\nEtiquetas: ONDRATUAK, POLITIKOAK\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 20:36 No hay comentarios:


"Acha"ren zerrategiekin, akabo padurak - Ahotsak.eus\n"Acha"ren zerrategiekin, akabo padurak\n"Acha"ren zerrategiekin, akabo padurak
Joxepatxo neska koskorra zela, Achak zerrategiak jarri zituen portuan. Horren erruz, padurak lehortu egin ziren; eta, orduan, akabo bainuak, izkirak, eta umetako aisialdiko leku hori. Dena aldatu zen.
\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan LEZ-028-011 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nJoxepatxo neska koskorra zela, Achak zerrategiak jarri zituen portuan. Horren erruz, padurak lehortu egin ziren; eta, orduan, akabo bainuak, izkirak, eta umetako aisialdiko leku hori. Dena aldatu zen.\nGaia(k): Herria, azpiegitura » Herri-antolaketa » Aldaketak eta arazoak , Familia eta harremanak » Lagunartea eta familia » Bainuak, errekak eta uretako jolasak\nGero, ya ni neska koskorra nintzala, sartu zen Acha. Eta bueno, hor, zergatik hor zien pabelloi batzuek eta noizpaitte, zerbaitte baraderon bat-edo, itteko asmuakin-edo, izandua-edo… Eta gerra zela medio, geldittua. Eta gero gu, ni neska koskorra nitzala, etorri zen Acha, horrea, eta jarri zittuen aserraderuak, aserradero inportante batzuek. Orduan hura ein zen herri guztiyan jaun ta jabe. Eta Gineatik ekartzen zittuzten tronkuak, eta hor, putzuan sartzen zittuzten. Marisma den-denak lehortuarazi zittuzten nola edo hala, berak jakingo dute nola, eta serratu-aldian tabloiak hor, marisma hoietan denetan plegatuta ondo jarriyak, kastillo batzuk bezela jartzen zittuzten. Orduan, ya, guri akabo jostaketak, eta akabo kiskillak eta denak. Ya ez genuen han ibiltzeik izandu.\n-Klaro, hura zikindu ingo zan…\n-Eta gañea, ez, ez!, gañea itxi in zuten dena. Inguru guziya itxi in zuten, ta utzi zittuzten hor lau arbol, zea, ta gañeko denak beak, beren gustoa, dena itxi in zuten ta bidia-ta utzi zittuzten, e, biñon, biñon, ya… akabo.\n-Hondatu in zen…\n-Dena aldatu zen. Dena aldatu zen. Dena, gañea.\n-Eta, gañekuan, gu hemen, atzeko aldian-ta ibiltzen giñan jostatzen. Bai, leku asko genuen jostatzeko.\nUmetan errekan bainatzen ziren\nBainatzeko leku jakinak\nErreka urbanizatu egingo luke


kirolak – Ikastola Askatu\n2013eko ekainaren 3a Albisteak\nZorionak Aratz eta Izaro!\nGure geletako ordezkariek sariak jasotzen jarraitzen dute. Oraingo honetan, Legorretan ospatu den XXV. Herri Krosan Aratz Barandiaran irabazle suertatu da 3. eta 4. mailako ikasleentzat… Osoa irakurri\n2013eko maiatzaren 3a Albisteak\nLarunbatean, A gelako mutilen partiduan izan ginen eta jarraian doazen bideo eta argazki bilduma atera genuen. Partidu polita burutu bazuten ere, politena, zalantzarik gabe, gure… Osoa irakurri\n2013eko martxoaren 9a Albisteak\nAreto Futbola hasi da\nGaur hasi da Areto Futboleko lehiaketa eta goizean goiz Majori Kiroldegian izan gara 4.A gelako mutilen partidua ikusten. Partidua oso entretenigarria izan da, baina Urdanetako… Osoa irakurri\n2013eko urtarrilaren 27a Albisteak\nAratz berriro txapeldun\nAratz Barandiaran, ikasle eta pertsona bikaina izateaz gain, kirolari bikaina ere badela behin baino gehiagotan frogatzen ari da. Gaur goizean, Idiazabalen ospatu den krosean ez… Osoa irakurri\nGaur, Eskubaloiko Munduko Txapelketaren final handia jokatuko da eta partidu handi hori girotzeko, atzo, Majori Kiroldegian, gure bi geletako mutilen arteko derby handia jokatu zen.… Osoa irakurri\nEguneraketa: Mattinek bi argazki bidali dizkigu eta hortxe jartzen dizkizuegu. Mila esker Mattin! Giro fresko eta haizetsuarekin osatu zen urte amaierako Ordiziako XXXVI San Silbestrea… Osoa irakurri\n2012eko martxoaren 25a Albisteak\nAreto Futbola ikastolan\nAtzo ere, ikastolan izan ginen futboleko partiduak ikusten eta, noski, aukera hori ez genuen alferrik pasatzen utzi argazkiak ateratzeko eta bideoak grabatzeko. Oker ez banago,… Osoa irakurri\nBeharbada, ez gara munduko kirolaririk hoberenak izango, baina argazki honetan munduko “guapoenak” gaude. Argazkia jatorrizko neurrian ikusteko, klikatu irudiaren gainean. Iruzkinak, onartzen dira!!! Osoa irakurri


Lau enplegu-anezka berrik lagunduko diete 80 pertsonari beren helburua lortzen: lanpostu bat eskuratzea – DEMA\nIzena emateko epea urriaren 21an amaituko da\nBizkaiko Foru Aldundiak, DEMA Enpresa Garapenerako Agentziaren bitartez, urriaren 21eko epea ireki du lau enplegu-anezka berrietan izena emateko; hala, haietan parte hartuko duten 80 pertsonek laguntza izango dute beren helburua lortzeko: lanpostu bat eskuratzea.\nIzena eman nahi dutenek langabetuak izan behar dute —edo enplegua hobetzeko prozesuetan egon—; Lanbiden erregistraturik egon behar dute, eta Bizkaian erroldatuta egon. Programa honi buruzko informazio gehiago lortzeko eta aurreinskripzioa egiteko, DEMA agentziarekin jarri behar da harremanetan (bit.ly/AnezkaOCT2019eus helbidean edo 944 189 055 telefono-zenbakian).\nDeialdi hau eginda, guztira 27 izango dira gure lurraldean abiarazitako enplegu-anezkak, aukera ematen dutenak hamar parte-hartzailetik sei lan-merkatura sar daitezen. Beraz, lau enplegu-anezka hauek amaitzen direnean, 330 enplegutik gora sortzera helduko da.\nTeresa Laespada Enplegua, Gizarte Inklusioa eta Berdintasuna Sustatzeko foru-diputatuak gogora ekarri du “langabezia-tasaren atzean benetako dramak daudela: ahaztutako pertsonak, lan-merkatutik kanporatutakoak, 45 urtetik gorakoak, iraupen luzeko langabezian daudenak, emakumeak eta asko saiatu arren aldi baterako enpleguak, gaizki ordainduak eta prekarioak lortzen dituzten gazteak”.\n“2016an, Bilbon lehen anezka abian jarri genuen 14 emakume eta 7 gizonekin —ondo gogoratzen dut—, eta ziur geunden tresna baliagarriak izango zirela lana lortzeko, pertsonak ahalduntzeko”, gaineratu du.\nEnplegu-anezka bakoitzean hogei bat partaide arituko da; lau hilabetetan zuzeneko interakzioa egongo da eta beste bitan jarraipena egingo da; beraz, datorren urteko apirilean izango da amaiera.\nHauek izango dira egingo diren jarduera nagusiak:\nTaldeko saioetan lan egingo da proiektuen, prestakuntza pilulen, talde-dinamiken eta talde-lanaren bidez.\nAukera egongo da koordinatzailearekin saio pertsonalizatuak egiteko.\nZuzeneko harremanak izango dira enpresa eta tailerretako giza baliabideen arduradunekin.\nForo, topaketa eta ekitaldiak antolatuko dira eta haietan hartuko da parte.\nEnpresa ekintzailetzari buruzko lantegiak egingo dira.\nEkintza-ildo guztietan errefortzua eskaintzen duen boluntariotza korporatiboari lagunduko zaio.\nEnplegu-anezkak bere metodologia du enplegu-bilaketan: langabetuz osatutako talde heterogeneo bat eratzen du; langabetu horiek espiritu dinamiko, konprometitu eta solidarioa dute, eta beren borondatez eta kontraprestaziorik gabe sartzen dira ekimen honetan. Arduradun baten koordinaziopean, beren gaitasunak indartuko dituzte, ezagutza kolektiboa sortuko dute, ikusgai bihurtuko dira eta elkarrekin lan egingo dute helburu komun bat lortzearren: enplegua eskuratzea, beren kontura edo inoren kontura.


Historiak dioskunez, sortze beretik jardun zen Arantzazu baketze- eta bitartekari-lanetan (oinaztarren eta ganboatarren artean, sasoi hartan). Harrezkeroztik, bake- eta elkarrizketa-erreferentzia izaten jarraitu du. Giza duintasuna aintzat hartzea da etika (“gizakiaren gailentasuna” deitzen diote frantziskotarrek). Horixe dugu, hain justu ere, frantziskotar izaeraren printzipioetako bat, Arantzazuko historiaren ardatz nagusietakoa: bakearen eta gizakien arteko berradiskidetzearen alde aritzea.\n“Desberdinen arteko elkarrizketarako eta topaketarako lekua da Gandiaga Topagunea eraikina, eta etika eta humanismoa ditu zutabe nagusi”\nXXI. mendearen hasieran printzipio horiek berritu eta gaurkotzeko asmoz, Gandiaga Topagunea (2003, Miguel Ángel Alonso, COAVN 2007 Saria) egin zuten frantziskotarrek seminario txikia egon zen lekuan. Kulturarako eta topaketarako gunea da Gandiaga eraikina, eta gizarteari zabalik dauzkio ateak. Fedearen eta kulturaren, sinestunen eta sinesgabeen, erlijio honetakoen eta hartakoen, ideologia eta kultura desberdinetako jendeen arteko elkarrizketa-leku da, betiere etika eta humanismoa zutabe dituela.\nArantzazu Gandiaga Topaketa eta Batzarretarako Zentroa. Biltzarrak, jardunaldiak, mintegiak, enpresa-bilerak eta nolanahiko topaketak egiteko hainbat areto eta gela ditu leku honek. Gandiaga Topaguneko lehen solairuan dago.\nArantzazuko Adiskideak. Arantzazuko adiskideen elkartea da, eta Gandiaga Topagunean du egoitza honek ere. Mila bat bazkide ditu, eta frantziskotarrekin batera, Tau Fundazioa, Arantzazu aldizkaria eta Arantzazu Edizio Frantziskotarrak erakundeak biltzen ditu.\nNaturgintza Fundazioa. Erakunde honek ere Gandiaga Topagunean du egoitza.


Karmele Jaioren "Aitaren Etxea" liburua aurkeztuko da etzi Bidebarrietan - Deia\nKarmele Jaioren "Aitaren Etxea" liburua aurkeztuko da etzi Bidebarrietan\ndeia.eus 11.02.2020 | 12:11\nBILBO. Karmele Jaioren "Aitaren Etxea" (Destino argitaletxea) liburua aurkeztuko da etzi Bidebarrietan. Ekitaldia arratsaldeko 19:30ean hasiko da. Sarrera librea izango da leku guztiak bete arte eta streaming-ez jarraitu ahal izango da www.kulturguneatb.eus webgunearen bitartez. Euskal literaturaren ahots garrantzitsuenetakoak Goizalde Landabasorekin hitz egingo du.\nKarmele Jaioren "Aitaren Etxea" eleberriak maskulinotasuna eraiki eta transmititzeko moduei eta generoak emakumeen eta gizonen bizitzan duen eragin handiari buruz hitz egiten digu. Eleberri sakona eta ondo egituratua da, eta beharrezkoa den gogoeta egitera gonbidatzen ditu gizonak nahiz emakumeak, maskulinotasunaren eraikuntza sozial eta kulturalaz ari baita. Guztiok heredatzen ditugun eta nolakoak izan nahi dugun aukeratzeko askatasuna mugatzen duten genero-rol zurrunei buruz ere hitz egiten du. Liburuak agerian uzten du genero-indarkeriak ez duela kolperik behar inposatzeko, gurekin modu sotilean bizi daitekeela, gure sukaldeko baldosen edo jangelako parketaren azpian lurpeko ibai bat balitz bezala ibiliz eta gure bizitza baldintzatuz.\nAurkezpen ekitaldi honetan, Karmele Jaiok Goizalde Landabasorekin hitz egingo du. Goizalde Landabaso Euskadi Irratiko eta Bizkaia Irratiko kazetaria da, eta, besteak beste, "1362km euri" edo "Memoriaren mutazioa = Donde sólo hay mar" liburuak idatzi ditu.