Kalaputxi 69 www by KARENKA KOMUNIKAZIO ELKARTEA - issuu\nKalaputxi hilabetekarixa Argitaratzailea: Karenka komunikazio elkartea 20830 MUTRIKU Telefonoa: 943 60 34 68 / 635 74 83 93 e-maila: kalaputxi@topagunea.com Laguntzailea: Mutrikuko udala Tirada: 2.000 ale Lege Gordailua: SS-787/01 ISSN: 1579-4792 Maketazioa: 11barri. Inprimategia: GERTU. Oñati. Banaketa: Mutrikuko Institutuko azken mailako ikasleak Kalaputxik ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako esanen eta iritzien erantzunkizunik. Eskerrak ematen dizkizue aldizkari hau kaleratzea posible egin duzuen guztioi\nIRITZIA URTE BERRI ONA\nDenbora aurrera doa, eta 2008. urtea hemen dugu. “Urte Berri On” entzuten dugu leku guztietan. Eta benetan desio onenarekin esaten ditugu hitz horiek, hori da opa dieguna biziki... Baina komeni izaten da atzera begiratu eta aurreko urteko balantzea egitea. Urtea ospakizun alai batekin bukatzen dugu; familiako afaria, txanpain kopen topa, suziriak... Zorte ona, zoriontasun gehiagoeren itxaropena, osasuna, dirua, maitasuna opa diegu gure ingurukoei. Ez al dira hauexek lortu ez diren garaipen moduan beste urte berri baten opa ditugunak! Urtea bukatzean bizitzaren ziklo bat bukatzen da. Balantze propioa egin behar dugu, eta 2008rako helburuak jarri. Beteko ote genituzke? Beste gauza batzuen artean, honako hauek topatu ditut “100 ideia on hobeto bizitzeko” liburuxkan.\n“Ezin daiteke atsegina izan guztientzat”. Hala eta guztiz, egin komenigarri iruditzen zaizuna. “Utzi besteeri ere arrazoia izaten”. Denoi gustatzen zaigu geure ideak adierazten dugunean onartuak izatea. “Izan amore-emale, eroakor”. Eman balioa zure mintzaideari, eta errespetuz entzun bere iritzia. Lagunok, URTE BERRI ON guztioi!\nZaintzako Botikak URTARRILA 25etik 27ra 28tik 31ra\nJabier Otxagabia Amaia Zalduegi\n15etik 17ra 18tik 21era 22tik 24ra\n“YURRITA E HIJOS SA” RI ERANTZUNA Egungo mundu kapitalistaren parte den Euskal Herri honetan ere, gainontzeko lekuetan bezala, ahalik eta etekin gehien lortzeaz bakarrik kezkatzen dira enpresariak. Enpresa errentagarria bada, aparteko gidaria delako izan ohi da, lore eta alabantza guztiak euren buruari botaz; enpresa errentagarria ez bada, langileak alper hutsak dira eta euren erruz itxi behar izaten da. Dirudienez, horietako bat da Yurrita e Hijos, SA enpresako zuzendaria, bere zilborrera bakarrik begiratzen duena. Duela gutxi “Kalaputxi” aldizkarian kaleratu zuten elkarrizketan behintzat, honelako zerbait ulertu baitzitekeen, elkarrizketan zehar erabilitako ke politen artean ez ziren inondik inora enpresaren gehiengoa osatzen duten langileak aipatu ere egiten, meritu osoa enpresariarena zela zirudien, baina zerk harritu behar gaitu? Nola azalduko da enpresa bere langileak kontuan hartuz? “Yurrita e Hijos SA” aski ezaguna dugu, bera izan baitzen azkeneko Bizkaiko kontserberen hitzarmenean langileen lan eta bizi baldintzak hobetu nahi ez zituztenetako bat, ez bakarra baina bat bai. Eta elkarrizketa hau irakurtzean argi geratu zaigu beste behin ere ez duela inongo asmorik bere langileen egoera kontuan hartzeko, bere asmo bakarra euren poltsikoak diru gehiagorekin betetzea dela eta enpresaren “izen ona” munduan zehar zabaltzea. Elkarrizketan hainbat puntu iruditzen zaizkigu aipagarriak, “fabrikatzaileek bat egin behar dutela eta ez etsai moduan jokatu, merkatuak sortutako lehia basatiari aurre egin eta bizirik iraun ahal izateko”. Fabrikatzaileok bat egin behar duzuela argi daukagu, baina zertarako? Lehia basatiari aurre egiteko? Guk langileen egoeran hobekuntzarik ez izateko eta beraien egoera ge-\nGogoratu gutun guztiek agertu behar dutela nork idatzita datozen, nahiz eta ezizenez, inizialez edo bestela sinatuta argitaratu. Ez da argitaratuko norena den agertzen ez duen gutunik. Utzi esateko duzuna Barrenkalea, 12 - beheko buzoian edo kalaputxi@topagunea.com helbidean. ro eta prekarioagoa izaten segitzeko dela esango genuke. ”Azken urteotan, lan handia egin omen dute beraien produktu aukera eta negozio ildo berriak zabaltzen, baita beraien produktuen itxura aldatzen ere”; bai, kanpora begirako gauzak hobetuko dituzue, eta zein da etxean geratuko zaizuen egoera? Kanpora begirako gauzak hobetzea ondo dago, baina lehenengo etxetik hasten bagara? Zuen produktuak aurrera ateratzen dituzten langile prekarioengandik hasten bagara ez al da hobe? Noski, zuentzat ez! “Ingalaterran urrezko saria eman omen dizute keztutako antxoarengatik”. Keztutako antxoarengatik izango zen, ez zuen langileek soldata duinak dituztelako, beraien lanaldiak urtez urte jaisten dituzuelako, jasaten dituzten hotzak... hobetzen dituzuelako... horretan behintzat inongo saririk ez duzue merezi. Zuen propagandak ere atentzioa deitu digu, “lanerako gogoa eta esku azkarrak badituzu, ZATOZ GURERA LANERA. Emakumeak behar ditugu lanerako”. Eta zer da emakume hauei emango diezuena? Zuek diozuen moduan, beren senarren soldataren lagungarri bat? Zergatik ez soldata duin bat? Lan baldintza duin batzuk? Azkenik, 2008 hastearekin batera Bizkaiko kontserbera hitzarmenaren negoziaketa ere etorriko da, eta enpresa hain ondo doala ikustearekin, zein izango da zu eta zuen jarrera? Aurreko urteetako berdina? Negoziaketak hasten direnean, negarrez etorriko zarete enpresak ez daudela ondo esanez? Gezur gehiago ez! Nahikoa da! Utzi zuen poltsikoei hainbeste begiratzeari eta ikusi nolako egoeran dauden zuen enpresa aurrera ateratzeaz arduratzen direnak, langileak. Beraien lan eta bizi baldintzak hobetzeko eskubide guztia dute eta zu zeu zara Yurrita erantzule zuzen bat Agian asko eskatzea izango da, baina au-\nrreko elkarrizketan egin zenuen bezala, guk ere, zure enpresako langileen izenean, idatzi honen bitartez plazaratu ditugun galderei erantzutea eskatuko genizuke.\nLeo Belaustegi eta Laida Zubillaga (LAB sindikatuko kideak)\nAZKEN PLENOETAKO ZENBAIT BERRI Datozen asteetan zehar EAE/ANV alderdiak Mutrikuko Udal Gobernuaren ibilbideaz balorapen sakonagoa herriratuko duen arren, azken plenoetako zenbait gairi buruzko informazioa kaleratzea erabaki dugu. 1) 2008ko zergak. Abenduaren 28an HITZAk agertutako informazioari honako hau ere gehitu nahi genioke: Zabor tasa %17,9 igo beharrean herritarrei, %12ko igoera onartzea proposatu genuen, inguruko zenbait herritan egin moduan. Gure proposamena ez zen onartu. Gure proposamenaren alde: EAE/ANV (4); Kontra: PNV (4), Berdeak (2) eta EA (1) 2) 18/98 epaiketa. Udalak, beste zenbait kasutan moduan, protesta gisara abenduaren 31ko eguardian kontzentraziora dei egin zezan eskatu genien beste hiru alderdiei. Gure proposamenaren alde: EAE/ANV (4); Kontra: PNV (4), Berdeak (2) eta EA (1). 3) Iratze Garagarzaren dedikazioa. PNVren eskutik Iratze Garagarzaren zinegotziaren egun erdiko dedikazio ordaindua aurkeztu zen plenoan. Gure ikuspuntutik, Mutrikuk duen egoera ekonomiko negargarria kontuan hartuta, Mutrikuren garapenaz arituko litzatekeen beste perfileko pertsona bat kontratatzea hobetsi genuen. Gure proposamenaren alde: EAE/ANV: (4); Kontra: PNV (4) eta Berdeak (2); Abstentzioa: EA (1).\n4) Arkitektoa. Udal arkitektoari kontratua ez berritzeko planteamendua mahairatu zuten Berdeek. Eskaera honek Berdeen zinegotzien babesa bakarrik jaso zuen. Honen harira, guk era honetako ikuspuntua ere agertu genuen: Udalak sortu dezala Batorde berezi bat Lege Berriaren onurak ahalik eta gehien egokitzeko Mutrikuko Arauetara. Helburua: etxebizitza sozial eta berdegune gehiago eskuratzea herriaren mesedetan. EAko zinegotziak salbu, PNV eta Berdeek ez zuten ahorik ireki gure planteamenduaren aurrean.\n5) Komendua eta futbol zelaia. Berdeek honako planteamendua egin zuten: Futbol zelaiaren azpialdean aparkalekuak eraiki eta bere gainean belar artifizialez eginiko futbol zelai berria egin. Hainbatetan esan dugun moduan, hau esan genuen: Planteamendua interesgarria izanik ere, Arauek kirol eremua Ondabarron kokatzen dutenez, arauen aldaketa proposatu beharko dela eta horretarako ezinbestekoa dela Herri Galdeketa egitea, aurrez herriari alternatiba desberdinak aurkeztuz. Herriari galdetu behar zaiola, alegia. Gai hau oso laprastean ikutu zen Ple-\nnoan, baina Batzordeetan hainbatetan ikusi da. PNVeta Berdeek ez dute ezer esaten gure planteamenduaz. 6) Herri Galdeketarako araudia. Batzordeetan hainbat aldiz agerturiko gai hau EAk aurkeztu zuen plenoan. Alderdi guztiok onartu genuen araudi bat egitea, Herri Galdeketak bideratzeko. Dena dela, PNVk bere kezka adierazi zuen. Ixone Alkorta, Ruben Andonegi, Markel Arizmendi eta Domeka Lasarte\nHERRITIK KANPO ERE EZAGUN Catalunyako Retrobamen aldizkariak “Les dones sota el franquisme” izenburupean ale berezia kaleratu du. Aipatu alean Arantza Ugarteren artikulu bikaina irakur daiteke. “Presó central de Saturraran” lanean Saturrarango kartzelan bizitako egoeraren berri ematen du eta artikulua euskaraz, katalanez eta gaztelaniaz argitaratuta dago. Arantzaren lanez gain Xabier Basterretxearen “Dones catalanes a Saturraran. Any 1940” ikerketa lana ere badator eta bertan Saturraranen preso izandako 30 emakume kataluniarren zerrenda argitaratzen da. Biak zein biak oso interesgarriak eta kontuan hartzekoak.\nMUTRIKUARRON SAKRAMENTU ERREJISTRO HISTORIKOA (1548–1900) INTERNETEN\nAitona-amonen edo aurrekoren baten bataio, ezkontza edo heriotza agirien kopia nahi izanez gero, sar zaitez interneteko helbide honetan: www.elizagipuzkoa.org eta klikatu Artxiboa izeneko botoia. Etorkizunari begiratzen dion erakunde orok bere iragana jasotzeko ardura hartu behar du. Gipuzkoako Elizak bere memoria historikodokumentala Donostiako Elizbarrutiko Artxibo Historikoan dauka jasota. Artxibo honek gure Elizbarrutiko parrokietako agiri historikoak jasotzeaz gain, hau da, iragan mendeetako oroipena, eurengana jotzen duten erabiltzaile eta ikertzaile guztiei horiek askatasunez kontsultatzeko aukera ere ematen die. Gaur egun, Artxiboaren egiteko nagusia Donostiako Elizbarrutiko fondo historiko-dokumentala, 75 urtetik gorako antzinatasuna duena, zaintzea eta zabaltzea da. Agiri hauek guztiak balio handikoak dira –datatuen artean zaharrena 1353koa da-, eta funtsezkoak Gipuzkoako memoriaren berri emateko eta bertako gizartearen, gizon-emakumeen, fedearen nahiz ohituren bilakaera gogora ekartzeko.\nEuskal esaera zahar batek dio Goiz jaikitea baliatuko etzaik, zori ona ondoti ezpadarraik. Hau da, nahiz eta ahalegindu gauzak egiten, zorterik ez badugu ez dutela askotarako balio izango. Egia esan, aurkako esaldiak ere agertzen dira gure arbasoen esaeretan, baina, oraindik ere, ohitura asko dugu zortea, zoria edo azturua elkarri opa izateko; zer esanik ez, gauden urteko sasoi honetan: Gabon eta urteberri zoriontsu! da azken denboran gehien erabili dugun esaldietako bat. Kalaputxitik gure irakurleek ere zorte on bat izatea nahi genuke urte berri honetan; eta, hara non takatu den gure kalaputxia: lau orriko hirusta baten. Zorte on emailea omen da hartzen duenarentzat; guk, hartu ordez, argazkia atera diogu gure zortea zuekin partekatzeko. Zorionak guztioi!\nINDEPENDENTZIA PLAZA Mutrikuko EAE/ANVk urtarrilaren 12an berriro aldarrikatu zuen Independentzia Plazaren izena elizaren ondoko plaza rentzat. Beren hitzetan, goitik beheraino abertzalea den herri honetan, ordua da abertzaletasunaren ikurren bat ere izatea, militar eta tituludun pertsonen izena duten kale eta plazen artean. Independentzia Plaza ezarrita zeukan plaka bat jarri zuten, eta herritarroi gonbita egin leku horri horrela dei diezaiogun gure egunerokotasunean. Adierazi zuten, baita ere, plaka kentzen badute, berriro ja rriko dutela, eta ez demokratiko eta ez abertzaletzat salatuko zutela ekintza. Gaineratu zuten udal ordezkaritzak, jasotako botoen araberako partaidetza duenean, izen hau bere onarpenerako aurkeztuko dutela udalbatzan.\nKALAPUTXI MUTRIKUTIK KANPO JASOTZEKO Urte berriarekin batera, Kalaputxik irakurle eta herritar guztiei jakinarazi nahi die harpidetzak betiko moduan egin daitezkeela. Kanpoan bizi den norbaiti gure herriko aldizkaria bidali nahi izanez gero, edo kanpoan bizi den norbaitek aldizkaria jaso nahi izanez gero, hona zer egin behar den: Orri batean harpidetzaren onuradunaren datuak, hau da, Kalaputxi jaso behar duenaren izen-abizenak, helbideak eta herria idatzi eta dagokion diru-kopurua Karenka komunikazio elkartearen Kutxako 2101 0056 01 0124411356 kontuan sartu izanaren agiriarekin batera Kalaputxira eraman edo Kalaputxiko buzoian sartu. Nahi bada, harpidetza nork eskatu duen ere apuntatu paperean, edozein gorabehera izanez gero berarekin harremanetan jar gaitezen. Harpidetzaren onuradunak urte osoko hamaika zenbaki jasoko ditu bere etxean bidalketa gastuen truke. Bidalketa gastuak honakoak dira: Estatu barrurako bidalketak, 15 euro; Europarako bidalketak, 30 euro; eta beste herrialdeetarako bidalketak, 50 euro. Dagoeneko, Mutrikutik kanpo bizi diren 50 mutrikuarrek hilabetero jasotzen dute aldizkaria, Estatu Batuetan, Deban, Alemanian, Donostian, Italian, Ibarran, Venezuelan, Iru単ean, Cadizen, Zarautzen, Bartzelonan, Mendaron... Gogoz irakurriko dituzte guztiek gure herriko gorabeherak. Bai horixe.\nbi bi hitzetan hitzetan\nBLOG BERRIA HERRIKO KONTUEZ\nBURUMENDIK URTEKO BATZARRA Urte hasiera guztietan ohizkoa denez, Burumendi Mendi Elkarteak deia egin die bazkide guztiei urteko batzar nagusira agertzeko. Batzar Nagusia otsailaren 1ean izango da, ostiralez, Zabiel Kultur Etxean, eta bertan aurreko urtea nola joan den aztertu eta 2008 urterako asmoak agertuko dira. Gainera, zuzendaritza taldekoek jakinarazi dute batzar nagusira bertaratzen diren guztien artean mendiko materialaren\nzozketa egingo dela. Bestalde, otsailaren 10erako Jaizkibel gainaâ€“ Pasai Donibane itsas laba rretik egindako mendi zeharkaldia iragarri dute. Goizeko 7,45ean Mutrikutik abiatuko den irteera honetan bi ibilbide izango dira aukeran: bata, erraza, 3 ordu eta erdikoa; bestea, ertaina, lau ordu eta erdikoa. Ibilaldiaren ondoren, â€œEgiluzeâ€? sagardotegian bazkaria izango da. Atxukale kirolak dendan izena emateko epea otsailaren 6ra arte luzatuko da.\nInternetek komunikazio aukerak biderkatu egin dituela kontu zaha rra da. Gaur egun, momentuan jar gaitezke harremanetan munduaren beste aldean dagoen lagunarekin, eta edozein informazio bilatu zein partekatu nahi duenak ere aukera erraza eta azkarra du interneti esker. Bertako kontuak ere, interneti esker gero eta hurbilago ditugu, adibidez, www.11barri.info bisitatuta. Eta aspaldian hain modan jartzen ari diren blogek ere ematen dute horretarako aukera, aurreko batean Kalaputxin agertu zen artikulu batean esaten zen moduan, adibidez, www.atxukale.com atariak eskaintzen dizkigunak. Kalaputxiren irakurle batek jakinarazi digunez, blog berri bat ere bada herriko kontuez diharduena, zehatzago, herrian gertatzen diren lapurreten inguruan diharduena. Horretaz gehiago jakin nahi duenak, http://mutrikulapur.blogspot.com/ helbidean izango du aukera.\nLANEKO ARRISKUZ INGURATUTA Enpresaburua Hasteko, obretan diharduen enpresa baten buruarengana jo dugu, laneko segurtasunak enpresarentzat dakartzan gastuak handiak ote diren galdezka. Esan digunez, segurtasun neurriak ez dira garestiak, eta inbertsio moduan ulertu behar dira. Azken batean, lana seguruago gertatzeko baliabide guztiak langileen osasunarentzat onak badira enpresarentzat ere onak izango dira. Izan ere, langile batek min hartzen badu, galera langilearentzat eta enpresarentzat, bientzat izango da.\nGero eta ohituago gaude komunikabideetan entzuten laneko istripuak izan direla eta hainbat zauritu arin, larri zein hildako gertatu dela. Laneko arriskuen prebentzioa arautzen duen legeari, datu hotzei eta estatistikei ihes eginik, lanean arriskua ondoan duten enpresari zein langileengana jo nahi izan dugu, beraien bizipenak eta iritziak jasotzearren eta lanean arriskua duten, arriskuen aurrean prestatuta dauden jakitearren. ka, baina orain langile jakin batzuek arrisku horiek identifikatzen, sailkatzen, neurtzen... jarduten dute enpresak jarritako bitartekoak eta dedikazioa medio. Lehen bezala gaur egun ere tailerretan istripuak gertatzen badira ere, orain errazagoa da horiek ekiditea. “Hala eta guztiz ere, urtean bat edo bi istripu gertatzen dira gurean” amaitu du langile batek, eskuetan dituen orbainak erakutsita.\nHala ere, lan arriskuen prebentziorako egin behar izaten diren paper guztiez kexatu da. Dedikazio handia eskatzen dute obra bakoitzeko egin behar izaten diren estudioek, eta dirutan ere diru asko joaten da hortik. Batzuetan, burokrazia hutsa dela ere pentsatzen da. Beharrezkoak al dira horrenbeste paper? Lana seguruagoa al da tramite gehiago egiteagatik? Hor geratu dira, zalantzan, kontu horiek. Inspekzioak benetan gauzatzen diren ere galdetu diogu, eta erantzun digu baietz, ez direla askotan izaten, baina urtean hiruzpalau aldiz hartzen dutela ikuskatzailearen bisita. Isunak ere ematen direla gaineratu du. Berari, garabi baten instalazioan egindako akats batengatik bi mila euroko isuna jarri ziotela esan digu. Langileak Enpresaburuaren iritzia jasota, langilearengana jo dugu jarraian. Obran diharduten langile biren ustez, nahikoa baliabide dute eskura laneko arriskuei aurre egiteko, baina “arriskua beti dago hor eta ez dakizu nondik atera ahal zaizun”. Kaskoak, arnesak, zapata bereziak, kolore biziko jantziak, makineria egokia... Langile hauen ustez beraien enpresan ez dago baliabideetan gabezia handirik, eta, gainera, zerbait behar denean, eskatu eta ekarri egiten da.\nHori esanda, langileek gaineratu dute askotan lan arrisku handiena konfidantza dela, eta batzuetan hartu beharreko neurriak ez direla hartzen pentsatuz gauzak erraz egin daitezkeela horiek gabe. “Adibidez, udan eguzki galdatan kaskoa jantzita ibiltzea ez da batere gozoa izaten” esan digu langileetako batek. Obratik tailerrera joan gara, eta tailerretako langile batzuek adierazi digutenez, gauzak asko aldatu dira urte batzuetatik hona. Beti jakin izan da arriskua hortxe zebilela buelta-\nEta tailerretik bulegora joan gara. Bulegoan istripuak gertatzea zailagoa bada ere, laneko gaisotasunen iturri handia da bulegoa, besteak beste, bizkarreko eta gerriko arazoak tarteko. Azken urteetan, baina, asko aurreratu da bulegora begirako prebentzioa eta, lehen edozein aulkik eta edozein mahaik balio bazuten ere, gaur egun asko begiratzen zaio ergonomiari eta bulegoan lanpostuarekin zerikusia duten beste hainbat alderdiri.\nBeharbada, hurrengo batean Kalaputxiko orrietara aditu bat ekarri beharko dugu Laneko arriskuen prebentzioa arautzen duen legeari buruzko eta, oro har, laneko istripuei buruzko informazioa eman diezagun. Beharbada, orduantxe jakin genezake herritarron esku zer dagoen laneko istripuak ekiditeko.\nMUTRIKU ETA MUTRIKUARRAK\nARGAZKITAN HITZEZ emakume baserritarren elkarteak egindako deiari erantzunez, Mutrikuko auzoetako zenbait baserritako emakumeak autoestimuaren gaiari buruz hitz egitera elkartu zen Zabielen egindako emakume baserritarren batzarrera. Gai garrantzitsua izanik ere, bilera horretara joandako emakume batzuekin bildu gara beren berri jakiteko asmoz.\nKalaputxi herri-aldizkarixa argitaratzen hasi ginenean, oso garbi izan genuen aldizkaria osatuko zuten ataletako bat argazki zaharrena izan behar zela. Mutrikuarrek etxean gorde dituzten argazkiak aldizkariaren irakurle guztiekin partekatzea zen xedea, eta uste dugu neurri handi batean lortu dugula, herritarrei esker. Sei urteren ibilian argazki bilduma ederra osatuta, denboraren joanak handi egingo duen altxor txiki hori txukun-txukun jarri eta mutrikuar guztien eskura jarri nahi izan dugu, guztiok gorde ahal izan dezagun gure herriaren testigantza. Argazki ia guztiak herritarrek ekarritakoak dira, eta horien inguruko datuak ere, datak eta izenak batik bat, argazkiak ekarritakoek eman dizkigute. Guk jasotako informazio hori jasota bezala eman dugu, jakinda zenbaitetan izenak, abizenak edo ezizenak falta direla. Ezizenak ere, eman dizkigutenean eta eman dizkiguten moduan jarri ditugu, inor mindu nahi izan gabe. Bildutako materialaren kalitateari dagokionez, esan beharra dugu beharbada ez dela izan nahiko genukeen modukoa, askotan argazkiak txikiegi edo egoera kaxkarrean iritsi zaizkigulako eta horrek ondoko lanketa eragotzi duelako. Alabaina, kalitateari baino edukiari garrantzi handiagoa emango al diogu, garai bateko Mutrikuk eta mutrikuarrek gogorarazten diguten hamaika kontu berritzeko aukera baliatuz. Honelako lan mardul bat argitaratzea posible izateko, ezinbesteko gertatu zaizkigu, batetik, goian aipatu den bezala, argazkiak eta horien inguruko informazioa eskuratu dizkiguten herritarrak eta, bestetik, uneoroko aholkularitza, laguntza eta lana musutruk eskaini diguten kolaboratzaileak. Eskerrik asko, bene-benetan, beraiei. Aurrerantzean ere Kalaputxik lehengo asmoarekin jarraituko du, aldizkariko argazki zaharren atalari eutsita eta herritarrek eskuratzen dizkiguten argazkiak bertan argitaratzen, herritar guztiei eskainita. Horretarako, hitzaurre honetatik dei egin nahi zaie mutrikuar guztiei etxean gorde dituzten argazki zaharrei hautsa astindu eta Kalaputxiri uzteko, behar den moduan digitalizatu eta lehendik gorde dugun artxibategian gorde ditzagun. Lan horrek bihar-etziko mutrikuar belaunaldi berriek lehengo eta oraingo Mutriku oroit dezaten balioko du. Besterik gabe, herkide, goza ezazu liburu honekin, bertan aurkituko dituzun argazkiek gogoraraziko dizuten hamaika kontu oroituz eta belaunaldi gazteekin berrituz, horrelaxe gordeko baitugu gure herriaren historia, zaharrek gazteei esanda eta gazteek zaharrei entzunda.\nINDUSTRIALDEA Hauek dira lur jabeek azaldu dizkiguten salaketa eta ezadostasunak: Lehenengo ezagupena topografoak gure lurretan neurketak egiten hasi zirenean izan zen. Hurrengo batean, udaletxera deituak izan ginen eta han zeuden abokatua, Deba Beheko Industrialdearen ordezkaria, LKSkoa, peritoa,... Haiek azaldu ziguten egiteko zuten asmoaren berri; baina ez zen ez alkaterik ez beste udal ordezkaririk azaldu bilera hartara. Bertan, eta horiek, azaldu ziguten ezjabetza bidea izango zela erabiliko zen prozedura. Ondorengo egunetan aparejadorearekin egon ginen, eta hari eskatu genion, hitzez, alkatearekin bilera bat nahi genuela. Hau hiru edo lau aldiz gertatu zen, baina ez genuen erantzunik izan. Gero alkatearen gaixotasuna etorri zen...\nMijoa II industriagunea 2006ko martxoan aurkeztutako Plan Partzialean oinarrituta dago, onartuta dauden Arau Subsidiarioak garatuz, eta bere kokagunea oraingoaren inguruan gauzatzen da. 49.543 metro karratuko azalera duen arean hiru partzelatan gauzatuko dira eraikuntzak (P1, P2 eta P3), eta bi fase aurreikusten dira, UE1 eta UE2. Hau dela eta, Mijoako urak ez doaz batere bare. Lurjabeen interesek eta udal arduradunen eskaintzak ezin elkarturik dabiltza. Udalaren aldetik, beren hitzetan, herri interesen defentsan, Mijoa I-en erabilitako bidearen ordez, desjabetza bideari heldu zaio, eta horrek dakar konponezina.\nZabielen Planaren aurkezpena egin zutenean, han izan ginen, eta bertan eskatu genuen udal ordezkariekin bilera. Bilera hau gauzatu zen, eta gehiago ere izan ditugu ondoren, Josebe Astigarraga alkatearekin eta Felix Azpiazu zinegotziarekin; baina ez gara akordioetara iristen. Desjabetze plana udalbatzak onartu zuen, Berdeak+I alderdikoen aurkako botoekin.\ntzeko, eta, kasu honetan, gure lurren desjabetze prozesu bat zabaltzea, gurekin inolako harremanik izan gabe. Bestalde, esan nahi dugu, baita ere, desadostasun osoa dugula desjabetze planarekin; berdin, eskaini diguten prezioarekin, eta, saneamendua dela eta, pairatu behar ditugunekin. Gure galdera hauxe da: zergatik alde egin da Mijoa I-en erabili zen prozeduratik, non negoziazio baten ondoren lur jabetzatik eraikuntza jabetzaren aukera izatera iritsi ginen?\nAlde batetik, salatu nahi dugu ez dela egokia esatea udaletxe azpiko erakusleihoan daudela ezarrita erresoluzio guztiak gure ezagupenerako. Gehikeria bat da gure iritziz; uste dugu udal ordezkariak gure zerbitzura daudela, eta ez gu agertzen diren paper guztiak irakur-\nHona hemen udal ordezkarien iritzia gai honen inguruan: Onartzen dugu trataera kontua ez dela izan egokia. Estilo kontuak daude, eta bakoitzak\ngoen partzela egingo litzateke, non traktore lana egin dezakeen tamaina ertaineko enpresa bat kokatu nahi den. Zaila gaurkoz, poligonoak erakargarritasun handiegirik ez duelako. Kakatzaâ€“Astigarribia bide berriak ikuspegia alda dezakeelako ustean gaude.\nUdal ordezkariok Mijoa II-ren garapenari ematen diogun garrantziagatik, eta udala egoera ekonomiko onenean ez dagoenez, Deba Beheko Industrialdea SArekin hitzarmen bat egitea erabaki genuen 2006ko abenduko udalbatzan, eta plan partzialak desjabetze sistema zehazten duenez, Deba Beheko Industrialdea SA sozietatea izendatu genuen onuradun desjabetze espedientean. Esan beharra dago, Deba Beheko Industrialdea SA Industria, Merkataritza eta Turismo sailari atxikitako sozietate publikoa dela, Debabarrena eskualdeko udalerrietan industria-ekimena sustatu eta suspertzeko helburua duena, lurzoru urbanizagarria eskuratuz, hirigintzako planak eta proiektuak idatziz, pabiloiak eraikuntza osagarriak hartzen dituzten industrialdeen birpartzelazioa, konpentsazioa eta eraikuntza burutuz, eta titulartasun osoa transferitu arte horiek kudeatuko duena. Horra zergatik sinatu genuen hitzarmena sozietate honekin.\nDesjabetze prozesuak, bestalde, ez dio uko egiten akordio bati, eta oraingoz, horretan jarraitu nahi dugu. Edonola ere, akordiorik ezean, epaile batek erabakiko luke nola gauzatu. Jabetzen gara eta logikotzat hartzen dugu lur jabeek beren interesak defendatzea; guk, gure aldetik, herriarenak defendatzen ari garela uste dugu, eta, justizia kontutan, eskaini zaien prezioa Mijoa I-en onartutakoari KPI (kontsumoko prezioen indizea) akumulatuarena gehitu zaio.\nEAE/ANVek urtarrilaren 14ko prentsaurrekoan esandakoa gai honetaz:\nbereak erabiltzen ditu, eta ez dago horri buelta ematerik. Espero dugu, hemendik aurrera harreman hurbilagoak izatea.\nMijoa I poligonoari heldu zitzaionetik ikusten zen haren zabaltze beharra, udaletik betidanik aurreikusi den bideari jarraitzeko. Hau da, dauden industriak mantentzea, herri barruan eta inguruetan dauden enpresak bertaratzea, eta, azkenik, enpresa berriak erakarri, hauek\n%75 izateraino. Beraz, bai Arau Subsidiarioak egitean bai beste ekimenen bat bideratzean, beti ipar horri begira jartzen da herriarentzat onuragarri izango delakoan. Lehenengo fasean ezkerretara eta atzeko aldera dauden partzelak egingo dira, denak enpresa txikientzat presatutako pabiloiak; sarreratik ezkerretarakoa bi urtera martxan ikusi nahi genuke, egiten ari diren â€œkatakâ€? besterik agintzen ez badigute, behintzat; ondoren, atzealdekoak egingo lirateke. Bigarren fasean, ipar aldera da-\nDesjabetzaren aldekoa izan zen gure jarrera urriko plenoan; baina, argi eta garbi utzi genuen akordioa eta adostasuna izan behar zela bidea. Susmoa dugu, baina, PNVk ez duela aparteko interesik gai honek eskatzen duen indarraz bideratzeko. Hori horrela bada, behin betiko onarpenari ezezko biribila emango diogu, adostasun ahaleginak egin bitartean.\nEa Mijoako urak berriro bere onera etortzen diren.\ntsasoan, gerretan, kartzeletan edota epidemien eraginez hildakoak; ondarrutar eta mutrikuarren arteko liskarrak; frantsesen aurka ekiteko sortutako batailoia; zergen inguruko liskarrak; Mutrikun jaiotako pertsonaia handiak; eliza berria egiteko lanak; gerra zibilaren ondorioak… Gure historia osoa bertan, hauts artean itotzen, Xabier paperak harrotzen hasi zen arte.\nNoiztik paper zahar artean, Xabier? Lanik gabe gelditu nintzenean hasi nintzen, orain dela hamahiru urte, elizako artxiboetan sartzen. Bikarioari esan nion ea liburuak ikusteko aukera emango zidan neure abizenen bidea jarraitzeko. Giltza eman zidan. Gero, aurreko hiru urteetako paper guztiak liburuetara pasatu gabe zeudela eta (bataioak, ezkontzak eta heriotzak) horrexetan hasi nintzen. Sartzen-sartzen joan nintzen. Elizako historia batzuk ikusita, udaletxeko artxiboetara jo nuen, Mutrikuko kontuak eta gauzak jakitera: pertsonak, portua, arrantza kontuak, eliza berria…\nGeure iraganari hautsa kentzen\nNondik hasi zinen? Parrokia berria egin zeneko akta batzuk irakurtzen hasi nintzen. Gutxi gorabehera, eliza zaharra bota eta berria egiteko kontuekin. Mundu horretan sartu nintzen. Gero, hortxe agertzen dira zela ordaindu behar ziren elizako obrak eta lanak, nondik eta abarrak. Auzolanean egin behar zuten, baina denek ere ezin zuten, eta, orduan, prezio bat ezarri zioten lanari, eta lanik egin ezin zuenak dirua ematen zuen beste batzuek lan egiteko. Horrela, lanik gabe zeudenek diru hori aprobetxatzen zuten. Ez zegoen gaizki pentsatuta, ez! Marinelek ere zergak ordaindu behar zituzten. Zerga asuntua mundu bat izan da, eta udal eta kofradiaren arteko auziak ere ugariak, zergak zirela eta. Jakina, udalak dirua behar zuen eta non zegoen dirua? Itsasoan. Arrantzaleek zuten dirua, industriarik ez zegoen eta baserrietan ez zegoen dirurik. Kalean, berriz, bada, otarragileek, karreteroek, aparejogileek… Zergatik hartu dituzu lan horiek? Garai desberdinetako mutrikuarren bizimodua eta ohiturak ezagutu nahi nituelako.\nNola jaso dituzu kontu horiek guztiak? Apunteak hartzen ibili naiz. Marinelen zergen inguruan eta, adibidez, badaukat lantxo bat aparte eginda, kofradiak eskatuta. Elizaren ingurukoak ere bildu nituen mendeurrena ospatu zenerako, orain dela bost urte. Saturrarangoa amaitzen ari gara. Saturrarango lana udalak emandako beka bati esker egin ahal izan dugu. Bestela, ahaztuta geldituko litzateke han gertatu zen guztia. Arantxa “Oikina”ri esan nion ea lagunduko zidan, eta horrelaxe hasi ginen: ni artxiboetan arakatzen eta bera idazten. Ez genuen espero kartzela munduan horrenbeste informazio topatuko genuenik, eta luze jo du lanak. Ez zen erraza izan kartzeletako espedienteak eskuratu ahal izatea eta Martuteneko artxiboetara iristea; baina, oztopoak oztopo, lortu egin nuen azkenean. Hilabetean ibili nintzen Donostiara atzera-aurrera, Saturrarango espedienteak arakatzen. Hala ere, inolako ordenarik gabe artxibatuta zituztenez, beste kartzeletakoekin nahastuta, bada, Ondarretan eta Martutenen bertan preso egondako mutrikuar batzuen berri ere atera nuen, eta gordeta dauzkat.\nZu zeu Saturrarango seminarioan egondakoa zara...\nEz daukazu aspertzeko aukera handirik!\nBai, udan. Sei urte egin nituen seminarioan, hemezortzi urte bete artekoak. Lehenengo “ingresoa” prestatzeko urtebete pasatu nuen mojetan, Donostian, hamaika urte nituela; gero, sei urte seminarioan.\nBada beste lan bat ere esku artean daukadana. Memoria historikoaren kontu horrekin guztiarekin lotutakoa. Mutrikuarrak ere hil ziren gerran, bai batekoak bai bestekoak. Ahalik eta daturik gehien ateratzen ari naiz, herritar horiek gerran non eta nola hil ziren erakusteko. Ahal bada, argazkiak ere lortu nahi nituzke.\nNolatan hartu zenuen bide hori? Pello Jaunarekin ibiltzen nintzen ni akolito, eta hark esango zidan lantzean behin zer edo zer, eta nik baietz esan nion, eta hamaika urterekin interno joan nintzen. Nolako oroitzapenak dituzu? Asko markatu zintuen seminarioak? Bai, bertako bizitza… Kontu egin soldadutza egitera kuartelik gogorrenera joan nintzela (horrela zioten, behintzat), Sabiñanigon egon nintzen, eta hura niretzat txistua jo eta kantuan egitea izan zen. Orduan halakoxeak ziren diziplina kontuak. Zazpietan jaikitzen ginen, zortzi ordu lo egin ondoren, gero, zortzi ordu ikasten eta beste zortziak errekreo, eliza, jatordu eta abarretarako. Gurasoak hilean behin ikusten genituen (ez ziren beti ere joaten, dirurik ez zegoen eta). Baina ez nuke sekula esperientzia hori ezabatuko. Batzuek ukatu egin izan dute, ez dute ezer jakin nahi. Nik asko ikasi nuen, eta ez daukat ahazteko. Kultura eta formakuntza jaso nituen eta betiko egin nituen lagunak, lagun onak. Eta aurrera edo atzera egiteko unea etorri zitzaizun… Bai, ikusi nuen neure burua ez zela horretarako, eta laga egin nuen. Gogorra izan zen oso: hemezortzi urterekin hartu egin behar da erabaki hori, gero! Orduko egoera ikusita, jakina, etxeko egoera, nolako nahigabea emango nuen etxean… eta disgustua sekulakoa izan zen. Ama gaixotu egin zen. Ez nintzen gauza izan etxean esateko, eta Pello Jauna joan zen, orduan ere, eta berak esan zien. Kalean ere gogorra izan zen, atzamarrarekin markatuta sentitzen nintzen. Gogorra, gogorra izan zen. Ondoren, zer egin? Bilbora joan eta Nautica estudiatu nahi nuen nik; etxean denak marinelak ziren aitarengandik hasita, eta itsasora joan nahi nuen. Baina aitak “ez dago dirurik” esan zidan “hobe duzu Josebarekin arrantzara joan, engrasadore hasi eta neguan estudiatu”. Eibarko lehengusinak, ordea, “zu itsasora ez zoaz; zu lehorrean” esan zidan. Orbearenean hasi nintzen lanean, eta gauez Eskola Armeriara joaten nintzen, ofizialia ateratzera. Handik soldadutzara, eta ez nuen maestria egiteko aukerarik izan. Jubilatu ondoren ere, ordu luzeak lanean, paper artean… Bai, eta orain udaletxean sartu naiz zinegotzi. Lehen ere egon nintzen Eleazarrekin, lehenengo agintaldian. Goizetan udaletxean lan egingo dut eta arratsaldetan, berriz, elizako artxiboan. Orain, gainera, apaizek lagatako liburu zahar guztiak bildu, garbitu eta sailkatzen hasi naiz. Lokal berrietara eraman ditugu eta hantxe nabil gaika sailkatzen: teologia, filosofia, latina, dotrina, morala, sermoiak, aitortza eta abarrekoak.\nHorrekin lotuta, Mutrikuko kaleen izenen inguruan ere banabil ikertzen. Gure kaleek gerra zibileko usaina daukate oraindik ere: Modesto Txurruka, Jose Maria Altzibar, Eulogio Ulazia, Felix Txurruka, Tenientes Txurruka. Nortzuk izan ziren eta zer egin zuten aterata daukat, eta baita izena aldatu aurretik gure kaleek nolako izenak zituzten ere. Informazio osoa bildu ondoren udalari aurkeztuko diot erabakiak hartzeko. Beste lantxo bat ere hasita daukat: itsasoan galdutako mutrikuarrak. Gutxi gorabehera ehun eta hamabost heriotzaren berri aterata daukat. Erraz esaten da; zenbat heriotza itsasoan! Beno, Xabier, ba segi lanean eta ea norbaitek idazten dituen zuk ateratako kontu horiek guztiak geure iragana hobeto ezagut dezagun. Eskerrik asko.\nGURE OSASUNA, GURE ARDURA? Nor ez da joan inoiz botikara, errezetarik gabe, familiarteko edo lagunen batek gomendatutako botikaren bat erostera? Edo, nork ez du noizbait erosi urteroko min arin horren aurka (eztarriko min, belarriko min…) sendagileak aurreko batean emaniko botika?\nAutomedikazioa eta norbere osasunaren arduraren gainean jakin nahian Mutrikuko anbulategiko mediku batengana jo dugu, gure usteak eta zalantzak argitu ditzan. Gaixoa, bere osasuna zaintzearen arduradun… Hala da. Norbera izan behar da bere osasunaren eta bere gorputzaren jabea. Bakoitzak kudeatu, kontrolatu behar du bere osasuna. Gaixotasun kroniko baten aurrean geu, medikuok, izan gaitezke gida eta laguntza, baina gaixoak egin behar du dena. Kasu batzuetan botikak lagundu egingo dio bere gaixotasunean, baina botikak ez dio dena konponduko. Adibide bat jarriko dut:\nDatuek erakusten dute analgesiko kopuru izugarria kontsumitzen dela adin talde guztietan.\nTentsioa duen pertsonak niri eskatzen dizkit tentsioa jaisteko pilulak. Baina zer bizimodu darama pertsona horrek? Zein ohitura ditu jateko orduan? Ariketarik egiten al du? Nik eman ahal dizkiot pilulak, baina, bizimodu ohiturak aldatzen ez baditu, ez da arazoa konponduko. Erretzen duenari esango diot tabakoa txarra dela, baina berak egin behar du uzteko esfortzua. Nik terapia ezberdinak eskaini ahal dizkiot “monoa” gutxitzeko, baina gehiago ezin dut egin. Egun kolesterolak darama botika gastu gehiena, baina pilula batek ezin du konpondu ara-\nzoa. Talde batzuetan badakigu pilula hartzeak izugarrizko onura egingo diola gaixoari; beste batzuetan, berriz, zalantzak ditugu eta gugatik ez genioke botikarik emango, baina presio handiak ditugu eta hor zabiltza gerran. Jende baten ustea da bizitza mota, ohiturak aldatu gabe eta botikak hartuta ondo sentituko dela, beste eratara jokatzeak sakrifizio handia eskatzen duelako. Guk ezin dugu ezer egin norberak nahi ez ba-\ndu. Antibiotiko edo botika batekin lagun diezaiokegu momentu puntual batean, baina bakoitzak hartu behar du bere gain ardura. Dena den, gauzak asko aldatu dira urteen poderioz. Garai batean “neu naiz medikua, beraz, neu naiz aditua, beraz, neuk agintzen dut, eta zuk neuk esandakoa egingo duzu” esaten zen. Gaur egun 1992ko lege batek gaixoa babesten du. Gaixoari mahai gainean jartzen zaio dena delakoa eta berak erabakitzen du. Medikuak aholkua eman dezake, baina bakarrik hori, aholkua eman. Automedikazioa eta autopreskripzioa… Edozein gauza izan daiteke botika. Telebistan azaltzen dena eta errezetarik behar ez duena, medikuak errezetatzen duena, homeopatia, belarrak… Osasun Ministeritzak erabakitzen du zeintzuk botikak behar duten errezeta eta zeintzuek ez. Medikuok emandako botiken publizitaterik ez duzu ikusiko aldizkari espezialduetan ez bada. Publizitatean azaltzen diren botika horiek errezetarik behar ez dutenak dira, baina horiek ere gehiegitan hartzen badituzu zerbait gerta dakizuke. Botikariak esan ahal du “kontuz, gehiegi hartzen ari zara eta joan zaitez medikuarena”. Gauza puntualetan pilula bat hartzeak ez du eragin handirik izango, baina hortik aurrera, kontuz. “Honek buruko mina zeukan eta hau hartuta ondo joan zitzaion; neuk ere buruko mina dudanez, hauxe hartuko dut. Baina besteak diagnostiko\nPresaz bizi eta askotan gaisotasuna ere di-da batean sendatzea nahi dugu, eta hori ezinezkoa da; batzuetan prosezuak luzeak izaten dira eta itxaroten jakin behar da.\nbat izango zuen, zurea berdina da?”. Automedikazioan diagnostiko bat izan behar da eta askotan ez da ematen, diagnostikoa egiteko medikua izan behar da. Autopreskripzioan, berriz, botikaria gidari izan daiteke baina hori baino ez. Nik errezeta bat egiten dudanean ni naiz horren arduraduna. Askotan eskatzen digute errezetak egiteko nahiz eta nire kontsultan ez egon gaixoa; horrelakoetan paretaren kontra jartzen gaituzte eta jendeak uste du paper bat betetzea besterik ez dela, eta ez da horrela, nik errezeta hori luzatzen dudan momentuan nire sinaduraren arduraduna naiz.\ntzean soberan dauden botikak botikara eramatea komeni da, botikak ezin dira zaborretara bota kutsakorrak direlako. Zauriak garbitzeko onena ura eta xaboia, ez da besterik behar.\nBotiken erabilerak… Publizitateak botikek sendatzen dutela erakusten du, eta horretan ere kontsumismoan sartuta gaude. Badira ezer hartu nahi ez duten gaixoak, modu naturalean sendatu nahi dutenak, baina gutxiengoa da.\nBeraz, mima eta zaindu dezagun gure gorputza (eta arima) eta lan gutxiago emango digu.\nBotika gehiegi daude etxeetan. Ni abisuetara joaten naizenean beti eskatzen diet botikina erakusteko eta botika gehiegi dago.\nEtxeetan gauza gutxi behar da, analgesikoren bat, sukarra jaisteko zerbait, betadine eta ez askoz ere gehiago, noski, gaixotasun kronikoren bat ez badaukazu. Umeak badituzu, sukarra kentzeko zerbait eta kitto. Ohiturak aldatzea komeni da. Tratamendua buka-\nKomeni da botiken prospektuak ondo irakurtzea bertan den-dena dator eta.\nGOGOZKO TOKIAN ALDAPARIK EZ Iraupen Luzeko Ibilaldiak… Urtero Mendi Federazioak Ibilaldi hauen egutegia kaleratzen du, bertan 20-22 ibilaldi ateratzen dira eta hauetatik norberak aukeratzen du zeintzuk egin nahi dituen. Derrigorrezkoa da herrialde bakoitzeko gutxienez bat egitea, hau da, Gipuzkoa, Bizkaia, Araba, Nafarroa eta Iparraldeko bana egitea. 2007an 13 bat ibilaldi egin genituen. Denak egitea ezinezkoa da, ibilaldi bakoitza, bataz beste, 40-50 kilometrokoa izaten baita, eta, gutxi gorabehera, 10 bat ordu ematen ditugu hauek egiten. Kontuan hartu behar da zenbait ibilbidetako desnibelak handiak izaten direla eta horrek zaildu\negiten du lana. Goizeko seiak aldean atera eta martxa! Honekin zer esan nahi dugu? Batzuetan goizeko hirurak edo hiru eta erdiak aldera irten behar dugula dagokigun herrira iristeko. Martxoan hasi eta azaroan bukatu… Martxoan ematen zaio hasiera zirkuituari. Garai horretan azken elurrarekin egiten dugu topo eta ederra izaten da. Azaroan, berriz, lehenengo izotzekin aurkitzen gara. Erritmo horretan jarraitzea ez da txantxa…\nJabier Gabilondo eta Gregorio Arreitunandiak mendia dute pasio. Gizon zailduak ditugu biak. Ia igandero mendian dabiltzanak, nahiz eta horrek etxean haserreren bat edo beste eragin. Euskal Herriko zein inguruko mendiak dituzte gogoko, eta Euskal Herriko Mendi Federazioak urtero kaleratzen duen Iraupen Luzeko Ibiltarien Zirkuituetan parte hartzen dute. Hamaihiru horiez gain, puntuatzen ez duten beste hainbeste egin behar ditugu. Astero ibiltzea eskatzen dizu, maila onean egon nahi baduzu behintzat, baina badakizu, gustuko tokian, aldaparik ez. Partaidetza ikusgarria… Ikusi egin behar da zenbateko jendetzak hartzen duen parte. Irteera bakoitzean 500-600 lagun inguru biltzen gara, ikaragarria da. Guk badaramagu bost eta zazpi urte honetan parte hartzen eta azkenean gutako askok elkar ezagutzen dugu. Agian irteeretan bakarrik ikusiko dugu elkar, baina hurrengo ibilaldian ere han izango gara. Jende heldua batez ere, 40 urtetik gorakoak. Gazte gutxi. Bitxikeria bada ere, aurten 13-14 martxa egin dituen 80 urteko gizona ere\nEhiztariekin kasik ez dugu arazorik izan, bai, ordea, motozaleekin.\nra eta behera dabiltza eta askotan deseroso egiten dute mendi ibilbidea. Errespetu falta ikaragarria sumatzen dugu. Mendi tontorreko buzoi asko apurtuta eta deseginda daude. Aterpe askotan zizkinkeria da\nHasi dugun urte honetan ere hala jarraitzekotan gara, osasuna lagun.\nnagusi. Jende bat mendira ondo pasatzera baino aldrebeskeriak egitera joaten dela dirudi. Ondo antolatutako ibilbideakâ€Ś Eta hala izan behar. Dena den, Mendi Federazioak zerrenda bidaltzen digunean interneteko helbidea ere bidaltzen digu eta han aurkitzen duzu ibilbide horretako informazio zehatza. Horrela badakizu nondik nora ibiliko zaren eta prestatuta zoaz. Goi mailako mendietara joateko tentaziorik ez? Adinean ere aurrera goaz eta guk ez daukagu horrelako asmorik. Gure inguruko mendietan asko gozatzen dugu. Badira hemen ere mendi izarrak, Aizkorri, Txindokiâ€Ś eta hara igandero ikaragarrizko jendetza joaten da. Badira beste mendi asko\nEuskal Herrian eta Mutrikun ere zaletasun handia dago mendirako. Egun gazte asko ateratzen da asteburuetan furgoneta hartuta mendi aldera.\ngurekin izan da. Emakumeak asko, gero eta gehiago, asko ibiltzen den jendea da batez ere. Mendien egoera ez hain ikusgarriaâ€Ś Pistak handik eta pistak hemendik, pinuak ateratzeko aitzakiarekin pistaz beteta dago ia dena. Ez dago batere zainduta. Hori gutxi balitz, oraingo motor handiak ere go-\nhainbesteko izenik ez dutenak eta benetan oso mendi politak direnak, ibilbide zoragarriarekin, ikusmira itzelarekin... eta agian inorekin ez zara elkartuko. Mendi horiek ere badute beren xarma. Urte askoan jarrai dezazuela zuen zaletasun eta pasio honekin, Kalaputxik ere izango du hurrengoan ere zuen berri jakiteko gogoa. Eutsi goiari.\nUDALETXEKO ARMARRIA Z\nenbait armarriz hornituta daude gure herriko hainbat etxe. Armarri horien nondik norakoen berri Kalaputxiren irakurleoi azaltzeko asmoz, horien inguruan jakitun den Roke Aldabaldetreku debarrarengana jo dugu, eta esan digu gustura parte hartuko duela gure hilabetekarian. Beraz, hona hemen lehenengo armarriaren inguruan Rokek adierazi diguna.\nHareharrizko pieza hau laukizuzen antzekoa da, bere garaiera baino apur bat luzeagoa. Etxaurreko hormaren erdian dago kokatua, eta hogei bat zentimetro ateratzen da kanpora. Bere goialdean gurutze forma hartzen duten burnizko bi pieza txiki ditu erdialdean jarriak eta kanpora begira: ez da ezaguna bere esanahia edo erabilera. Bere azalean eta kanpoalde inguruan zulotxo batzuk ageri dira, hamaika guztira, armarriaren konposizioarekin zer ikusirik ez dutenak, eta ziurrenik aurrez egon zen kokagunean finkatzeko erabiliak.\nArmarria bere armekin eta gainontzeko apaingarriek osatzen dute inperio garaiko tipologiako pieza hau. Gipuzkoa Gaztelara anexionatu ondoko mendeetan izan zen jarria gure probintzian, udaletxe, gotortutako herri sarrera, eraikuntza militar edo koroaren zerbitzura zeuden jaunen eraikin zibiletan.\nArmarriak forma klasiko puntaduna du, baina erditik gora eta alde bietatik okertu egiten da, ondoren bi aldiz angelu egin eta erdian biltzeko. Ertzak laburrak ditu eta ez\nda bereizketarik agertzen laurdenen eta mantelen artean. Lehenengo eta laugarren laurdenean Gaztelako erreinuaren ezaugarri diren hiru dorreko gazteluak daude, beren ate eta almenen trazadurarekin. Bigarren eta hirugarren laurdenean Leongo erreinuaren ezaugarri diren bi lehoi ibiltari agertzen dira, nahiz eta, berez, arrapalan eta koroadunak diren. Manteladuran granada fruitu bat agertzen da, errege katolikoek Granada hiria berreskuratu izanaren oroigarri.\nArmarria apaintzen dituzten osagarriak aro ezberdinetan koroaren jabetza izan dituztenenak dira. Hala, bi buruko koroadun arranoa ikusten da, hegoak zabalik armarria babestuz, eta erpeak esferaerdi banako oinarrietan ezarririk. Bi buruen artean inperio motako koroa du. Hegoek zizelkatze arina dute, eta been azpian inskripziorik gabeko bi filakteria daude. Armarria urrezko kate (toison) batek inguratzen du, ondo landu gabeko aharia zintzilik duela. Ezaugarri guztien alboetara Herkulesen zutabeak ditu, beltzez pintatuak, eta â€œPlus ultraâ€? lemarik gabe. Osagarri hauek guztiak Carlos V.ak Akisgranen bere ikur gisa\nhartu zituen, San Juanen arranoa bi buruko inperialez ordezkatuz.\nBeste bi elementu daude filakteria bakoitzaren azpian: batean uztarria, eta bestean geziak buiraka baten sartuak. Ezaugarri hauek errege katolikoenak dira, eta Espainiaren batasuna sinbolizatzen dute. Geziak Isabelenak dira, eta Fernandorena uztarria.\nEz dago esaterik armarria zein datatakoa den, horrelako armarri asko eta anitzak agertu baitira erregetza eta garai ezberdinetan, ezta ere non izan zuen lehenengo kokagunea. Xabier Basterretxea â€œTxordoâ€?k dio mila bederatziehun eta hirurogeiko hamarkadan jarri zela gaurko tokian, eta aurrez Zubiaga plazako eraikuntzaren atzeko aldeko (frontoi aldeko) sarreraren gainean zegoela kokatua. Baita ere dio beltzez pintatutako egurrezko zutabeak ere, orduan jarriak direla hondatutakoak ordezkatzeko.\nAKORDEOILARI ORKESTRAKO TXAPELDUNEN ARTEAN Arrasateko akordeoilari txapelketa ospetsua ospatu zen abenduaren 6a eta 9a bitartean. Txapelketa honetako partehartzaileetako bat Itziar Aranberri mutrikuarra izan zen. Berau Hernani, Lezo eta Irungo akordeoilariekin batu zen orkestra moduan aurkeztu ahal izateko. Abenduaren 8an eman zuten kontzertua, arratsaldeko seietan, Amaia antzokian. Hogei minutu izan zituzten nahi zituzten abestiak jo ahal izateko. Akordeoi Orkestren txapelketan lehenengo saria irabazi zuten, 600 euroko sari potoloa.\nHainbat urtez, Mutrikuko Musika eskolan aritu osten, Euskal Herriko Akordeoi orkestran eman zion jarraipena Itziar Aranberrik soinu-jole ibilbideari. Bertan ezagutu ziren gaur egun Lauhaizeta akordeoi orkestrako kide ditugunak. Hortik taldea eratzearena. Oraingo honetan taldeko kide guztiak animatu ez diren arren, aurrera egitea erabaki zuten. Txapelketan parte hartzeko asmotan zebiltzala ikusi eta animatzea erabaki zuen Itziarrek, horrela baietza emanaz proposamenari. Hilabete lehenago ekin zieten entseguei. Astean behin edo bitan Lezoko auditoriumean aritzeko aukera izan dute eta gogor ekin diote lehiaketa prestatzeari. Guztira 35 lagun aritu dira, gutxi gorabehera; akordeoilariez gain, perkusionistak, kitarra joleak eta zuzendaria. Azkenik, hilaren 8an, larunbatean, Josu Sarasaren zuzendritzapean ekin zioten kontzertuari.\nUrtero ospatzen da Arrasateko akordeoilari lehiaketa, aurtengoa XXVIII. edizioa izan da. Nazioarte mailan lehiaketarik garrantzitsuenetarikotzat hartzen den lehiaketa honek 300 lagun inguru batzen ditu urtero. Mundu mailako akordeoilari ospetsuenetako askok parte hartu\nizan dute bertan, eta Europako txapelketarik garrantzitsuenetariko bat dugu. Lau eguneko jardunak izaten dira, egunero maila desberdinetako soinu-joleek, banaka zein taldeka, abesti desberdinak eskaintzen dizkigute. Ekitaldi hauetan txapelketa desberdinak ospatzen dira: Gipuzkoako akordeoilari txapelketa, musikaldia, Akordeoi orkestren lehiaketa, Udalaitz txapelketa eta Arrasate Hiria nazioarteko lehiaketa. Soinua eta musika kalitatea neurtzeaz arduratzen da epaimahaia, inguruotako akordeoilari ospetsuez gain, kanpoko soinu-jole izendunak kide direla.\nSariarekin, Pariserantz 2005eko martxoan ekin zion Lauhaizeta akordeoi orkestrak kontzertuak emateari. Gipuzkoa inguruotan ibili ziren joan den urtean; Zarautz, Hernani, Altza, Trintxerpe eta Txillidalekun. Mutrikun entzuteko aukera ere izan genuen. Inguruotatik kanpora irteteko aukera ere izan dute Lauhaizeta akordeoi orkestrako soinu-joleek. Bartzelona inguruotan izan ziren hiru egunez, bitartean Burgosen geldituta. Azkenengo bidaia Madrilera egin zuten, bertan kontzertu bat emanaz eta abentura parkea bisitatuz. Hurrengo geralekua Paris izatea nahiko lukete kideek, eta horretarako Arrasateko akordeoi orkestran irabazitako sariak laguntza ekarriko diela uste dute taldekideek. Hala bedi.\nAgurne Elorza Larra単aga\nNIK HARTU DUT LEHENAGO! Urtarrila dugun hilabete honetan telebistan etengabe entzuten diren gaiak erabili ditut orri hau betetzerakoan. Lehenik, urte hasiera honetan hain “normala” den prezioen etengabeko gorakada, bigarrenik, egin berri ditugun promesa berriak eta azkenik, merkealdiak. Nik hiru aukera hauen artean azkena hautatu dut, gaiak bitxitasuna eta barregura eragiten baitu nire baitan. Urtarrilaren 7an albistegietan gehien ikusten dugun irudia Euskal Herriko hainbat saltoki handitan gertatzen ari da: ehundaka pertsona saltoki handietako ateen kanpoan zain, korrika egiteko prest, orduari segunduro begirada txiki bat emanez, ukabilak kanpora ateraz edonor atzean uzteko prestatuz. Minutuak pausu geldoan ari dira hegaka, pazientzia eza edonon ageri da, eta bat-batean, bam! Bederatziak jotzen dituzte. Une horretan izugarrizko burdinezko atetzarrak irekitzen dituzte. Kaosa nagusitu da inpazientziaren gainetik. Oihuak edozein solairutatik entzun daitezke, jantziak airean alde batetik bestera, beraien iragana zein ote den galdetuz. Esku luze batzuk ere irteten dira ezerezetik batzuen sorpresa eta haserrerako, beste bati eskuan duena kenduz. Adin guztietako emakume zein gizonezkoak prest ageri dira ordu batzuez beraien denbora ezezagunekin konpartitzeko, guztiek xede bera baitute: erostea. Ez, merkealdiak ez du sexurik ezagutzen. Niri horrelako jokaerek barregura sortzen didate, nire buruari esaten baitiot: sekula ez al dute arroparik ikusi eta ukitu? Askorentzat, beraien lehen aldia ematen du. Alde batetik patetikoa iruditzen zait, baina bestetik normala. Hala ere, zer da normala gaur egungo gizartean? Batzuei ez zaie axola zenbat diru gastatu, burutik ere ez zaie pasatzen kredituzko txartelek jasaten duten beroaldia eta estresa.\nLehenengo taldean erosle konpultsiboak sartuko genituzke, beraien helburu bakarra arropa erostea baita. Ez dauka axolarik zenbat diru gastatu, kontua zera da, arropa berria erostea kosta ala kosta; azken finean, ganga hauek aprobetxatu behar izaten baitira. Horrela normala iruditzen zait horietako asko hilaren azkenera ez iristea. Beste taldean, ostera, erosi bai baina kontrolaturik erosten dutenak daude. Hau da, badakite zer erosi eta behar duten hori baino ez erosteko pentsakerarekin doaz. Eta azken taldean, ideiarik ez dutenak daude. Hauek alde batetik bestera “pululatzera” joaten dira: Ene! Praka hauek gustatu zaizkit! Ene! Jaka hau erosi nahi dut! Ez dute helburu finkorik eta, hortaz, gustuko dutena erosten dute, beti ere diruari erreparatuz. Noski, talde gehiago ere egongo dira, baina hor aurkituko dituzun subjektuekin sekula ez nuke hau idazten amaituko. Hortaz, hasi da urtero legez batzuentzat hain desiratua den merkealdia. Edonora begiratzen dugula ere, une oro presente edukiko ditugu %30 edo %20 bezalako zifren saltsa saltokietako erakuslehioan guri begira, beraien prezio erakargarriekin gu hipnotizatu nahian. Eta gu, inozo batzuk bezala, beraien hatzaparretan eroriko gara, masail batetik bestera irribarre eder bat ageri zaigula. Justifikazio paregabea dugu: Erosketa mundialak egingo ditugu, aipatutako edozein taldetan gaudela ere. Hilabete honetan horretara kondenatuta gaude. Hala ere, armairuak gainezka izan arren, guk berriagoak nahi ditugu, azken joerak soinean eraman, beste guztien aurrean erakutsi. Askotan behar ere ez ditugu behar izaten, baina nork ez du nahi armairua arropa berriz beteta ikusi? Nor ez dago kokoteraino betiko jantziekin? Ni zerrenda horretako lehena naiz. Niki berriak eta aspaldidanik begiz jo nituen praka batzuk erosteko irrikatzen nago, eta dirua gastatzen hasi behar bagara bota batzuk ere ez litzaizkidake gaizki etorriko. Badakit kontsumitzaile hutsa naizela, baina gaur, gure gizarte honetan, nor ez da? Gure gizartea horrelakotxe bilakatu da, eta gu kontsumismo horren jarraitzaile. Eromenez beteriko hila izango dugu hau; txoko guztietan muskilduriko arropak aurkitzeko garaia da, eta aspaldidanik erosteko desiratzen gaudena erostekoa ere bai. Aprobetxa ezazue, baina dirua ere kontrolatu! Armairua berritzeko unea iritsi da!\nMADDI Zorionak geure“izar” txikiari bere bigarren urtebetetzean. Maitte dugun guraso, aitonamonak eta izeba-osabak.\nJON Zorionak gure etxeko futbolistari. Laister 12 urte bete behar dituzu, ea beste 12 opari jasotzen duzun eta igandean 12 gol sartzen duzun, 12 muxu Nerea, aita eta amaren partez.\nIRATI Urtarrilaren 17an zure 8. urtebetetzea izan denez, Zorionak eta muxu haundi bat etxeko denon partez.\nBEGOÑA Gure Mutrikuko amona paregabeak, abenduaren 22an, gure osaba Felixekin batera, urteak bete zituztenez, Zorion bero beroak eta marrubizko muxuak zuentzako. Urtetik urtera gazteago zaudete!\nUNAI, BINGEN eta IRATI Tiriki trauki trauki gure etxean poza Tiriki trauki trauki zorionez goza Tolondarren etxean ez da izango hotza! Ai, ai, ai ospakizun dantza.\nLURDES eta ASIER Gure bikoteak urte berria bete du eta Zorionak! Txokolatadan ikusiko gara! Zorionak etxeko danon partez, batez ere Leire, Eneko eta amonaren partez.\nAMAIA eta AYALA Otsailaren 14an 4 urte bete dituzunez eta 27an amatxoren urtebetetzean, bioi Zorionak eta besarkada haundi bat\nargazki zaharrak 1974an, ANDONI OIANGUREN eta ANDONI ANDONEGI\nHIRU LAGUN Juanito Zubizarreta, Nikaxi Beristain eta Joseba Andonegi.\nKARMELE ANDONEGIK lagatako argazkixak\nKALAPUTXI EGITEN PARTE HARTU NAHI BADUZU, DEITU 635.74.83.93 TELEFONORA. GUSTURA HARTUKO ZAITUGU!\n69. zenb. Kalaputxi,\nUrtarrilak 27, domeka • GLU GLU ANTZERKI TALDEA Ezker- Eskuma antzezlana Zabiel Kultur Etxean, arratsaldeko 19:00etan\nIÑAUTERIAK Otsailak 1, barixakua • 16:00ETAN PIKOMELATOS ETA TXARANGA KALEJIRAN Ondoren, Karaokea Miruaitz frontoian BERTANek antolatuta\nOtsailak 2, larunbata • 16:30ETAN AKELARRE ANTZERKI TALDEAK ATSO TURISTAZ JANTZITA MUTRIKU HERRIA BISITATUKO DU. • 18:00ETAN LUMAGORRI IKUSKIZUNA MIRUAITZ FRONTOIAN • 20:00ETATIK 21:00ETARA ETA GAUEKO 23:00ETATIK AURRERA DISKO FESTA.\nMUTRIKUKO III. KAMARA MUSIKA ZIKLOA Otsailak 9, zapatua • CUARTETO QUIROGA Otsailak 16, zapatua • TRÍO BILBAO Otsailak 23, zapatua • PELLO RAMÍREZ LAUKOTEA\nKontzertuak Santa Katalina Komentuan izango dira arratsaldeko 20:00etan.\n2008 URTEKO MENDI-IRTEERAK • OTSAILAK 10 Pasaia San Pedro-Donostia (sagardotegia). • MARTXOAK 2 Zalama mendia • APIRILAK 13 Lagran-Palomares-Lagran. • MAIATZAK 18 Lizarraga-Ulantz-Irantzun-Urbasa. • EKAINAK 15 Atarratze-Madalen-Maule. • UZTAILAREN 4A, 5A ETA 6A La Sarra-Wallon aterpea-Mercadau-Panticosa. • IRAILAK 21 Errazkin-Tuturre-Amezketa • URRIAK 12 Jaizkibelgo Itsaslabarra. • AZAROAK 16 Arrazola-Izpizte-Nardin-Etxeguen. • ABENDUAK 14 Ondarroa ANTOLATZAILEA: BURUMENDI MENDI ELKARTEA http://www.burumendi.org\nODOLA EMATEKO EGUNAK • • • • • •\nOTSAILAK 15 APIRILAK 11 EKAINAK 20 ABUZTUAK 22 URRIAK 10 ABENDUAK 19\nEgun guztiak barixaku, arratsaldeko 6etatik 8ak arte Anbulategian Antolatzailea: MUTRIKUKO ODOL-EMALEEN ELKARTEA\nZUEN ELKARTEAK ANTOLATUTAKO EKITALDIEN BERRI EMAN NAHI BADUZUE,\nHEMEN DUZU KALAPUTXI!\nKalaputxi 69 www


Pertsonen zuzendaritza estrategikoa\nAntolaketaren diseinua eta garapena\nULIKER diziplina asko biltzen dituen PKF-Attest-en integratuta dago; enpresa hori Pertsonen Antolakuntza eta Zuzendaritza Integraleko Aholkularitza Estrategikoan espezializatuta dago eta esperientzia mardula du hausnarketa eta plangintza estrategikoan, antolakuntzen diseinuan eta abian jartzean, aldaketa-prozesuen zuzendaritzan eta antolakuntzen garapenean, kudeaketa ereduen ezarpenean eta pertsonen kudeaketa integrala biderazten duten ereduak abian jartzen. Beraz, aditua da pertsonen zuzendaritza modernoaren praktikaren multzo osoan.\nULIKERek jakin daki bezeroak lagundu behar dituela euren enpresetan balioa sortzen eta ondore horretarako bezero horiei kalitatezko zerbitzua eskaintzea bermatzen duen zerbitzuen arloko enpresa sortu du, kaudimen tekniko eta profesionalik altuena duena; horrela bezero horiek une oro euren problemen eta beharrizanen araberako irtenbiderik egokiena izan ditzakete.\nBeraz, ULIKERek kudeaketaren arlo guztietako profesionalen talde aparta dauka eta, laguntza moduan, kanpoko adituen sare bat eratu du bere bezeroen arazoei irtenbide globalak eskaintzea bermatzeko.\nPertsonak enpresari balioa emateko prozesuan ardatz bezala


14:00, 28 apirila 2018ko berrikusketa\n80 bytes removed , Duela 3 urte\n13:52, 28 apirila 2018ko berrikusketa (aldatu)\n14:00, 28 apirila 2018ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\nMarie eta Pierre Curiek material erradioaktiboak ikertu zituzten, [[Uranio|uranioa]] batez ere, ''pechblenda'' edo ''uraninita'' forman. ''Pechblenda''tik irten zen uranioa ''pechblenda'' bera baino erradioaktiboagoa zen. Bi zientzialariek ''pechblenda''k bere barnean uranioa baino erradioaktiboagoa zen beste elementu bat zuela bere barnean suposatu zuten. Horretaz aparte, torioak erradioaktibitatea sortu ahal zuela aurkitu zuten. Urteetan zehar, ''pechblenda'' lantzen segitu zuten eta beste bi elementu isolatu zituzten: [[Polonio|polonioa]] ([]) eta [[Radio|radioa]].\nAurkikuntza horien ondoren, Mariek gramo bat radio kloruro lortu zuen, ''pechblenda''ko zortzi tona manipulatu ondoren. [[1902|1902an]] aurkikuntza berri hori erakutsi zuten eta une horretatik aurrera haien ospea areagotuz joan zen. Senar-emazteek radioradioa atseginezmodu atsegineean aurkeztu zutenzioten jendeari, patenterik gabe. Jendeak eskertu zuen hala egin izana, izan ere, haien egoera ekonomikoaeknomikoa onatxarra ez zelakozen eta radioa erakustean ez zuten dirurik jaso erakusteagatik.\n[[1903|1903an]] Pierre Curiek, [[Henri Becquerel]]<nowiki/>ek eta Marie Curiek [[Fisikako Nobel Saria|Fisikako Nobel saria]] jaso zuten elementu erradioaktiboekin egindako ikerketa zientifikoengatik. Marie lehen emakumea izan zen saria lortzen eta 15.000 dolar jaso zituen halaber. Hilabete batzuk geroago Pierre Curiek katedra bat lortu zuen Sorbonako unibertsitatean. eskolak emateko.Baina, [[1906|1906an]] Pierre hil zen eta Mariek haren lekua bete zuen Sorbonako unibertsitatean. Lehenengo emakume irakaslea izan zen unibertsitatea sortu zenetik 650 urtera.\n[[1910|1910ean]] gramo puru bat radio lortu ahal zela frogatu zuen. Hurrengo urtean, [[Kimikako Nobel Saria|Kimikako Nobel saria]] jaso zuen, [[radio]]<nowiki/>a eta [[polonio]]<nowiki/>a aurkitu eta radioa bakartu izanagatik. Lehen bezala, ez zuen bakartzea patentatu, zientzialari guztiek azter zezaten. Marie Curie bi Nobel Sari lortzen lehen pertsona izan zen. Handik aurrera, elementu horrekin egin zuen lan bere izena zuen laborategi batean: Curie laborategian,.▼\n[[Lehen Mundu Gerra|Lehen Mundu Gerran]], Curiek [[erradiografia]] mugikorraren erabilera proposatu zuen soldadu zaurituak tratatzeko. Gramo bat radio ikerketarako eman zuen eta geroago lortu zuen beste bat, Varsoviako Radioaren Institutuari ere bai.▼\n▲[[1910|1910ean]] radio gramo puru bat radio lortu ahal zela frogatu zuen. Hurrengo urtean, [[Kimikako Nobel Saria|Kimikako Nobel saria]] jaso zuen, [[radio]]<nowiki/>a eta [[polonio]]<nowiki/>a aurkitu eta radioa bakartu izanagatik. Lehen bezala, ez zuen bakartzea patentatu, zientzialari guztiek azter zezaten. Marie Curie bi Nobel Sari lortzenlortu zuen lehen pertsona izan zen. Handik aurrera, elementu horrekin egin zuen lan bere izena zuen laborategi batean: Curie laborategian,.\n[[1934|1934an]], Passy-n hil zen, [[leuzemia]]<nowiki/>ren ondorioz. Segur aski, gaixotasuna izan zuen hainbeste urtetan zehar erradioaktibitatearekin lan egiteagatik. [[1935|1935ean]], [[Irène Joliot-Curie]] alaba nagusiak ere Kimikako Nobel saria jaso zuen, erradioaktibitate artifizialaren aurkikuntzarengatik.▼\n▲[[Lehen Mundu Gerra|Lehen Mundu Gerran]], Curiek [[erradiografia]] mugikorraren erabilera proposatu zuen soldadu zaurituak tratatzeko. Gramo bat radio ikerketarako eman zuen eta geroago lortu zuen beste bat, Varsoviako Radioaren Institutuari ere bai.\n▲[[1934|1934an]], Passy-n hil zen, [[leuzemia|anemia aplasika]]<nowiki/>ren ondorioz. Segur aski, gaixotasuna izan zuen hainbeste urtetan zehar erradioaktibitatearekin lan egiteagatik. [[1935|1935ean]], [[Irène Joliot-Curie]] alaba nagusiak ere Kimikako Nobel saria jaso zuen, erradioaktibitate artifizialaren aurkikuntzarengatik.


Ugao-Miraballesko Udala - Usila Poligonoko 20 enpresek hondakinen bilketa eta kudeaketa pilotajean parte hartuko dute\nUsila Poligonoko 20 enpresek hondakinen bilketa eta kudeaketa pilotajean parte hartuko dute\nGuztira, Ugao-Miraballesko Usila poligonoko 20 enpresek Udaltalde 21 Nerbioi-Ibaizabalen “Hondakinen kudeaketa azkarra poligono industrialetan” proiektuaren azkeneko pilotaje fasean hartuko dute parte hurrengo astelehenetik aurrera, urtarrilak 14.\nHondakinen bilketa eta kudeaketaren egungo egoera hobetzea helburu izanik, hondakin hauen bilketa atez-ate egingo da eta besteak beste papera eta kartoia, plastiko bilgarria (plastiko film-a) eta egurra (palets eta egur zatiak) jasoko dira. Hondakin hauen kudeaketa hobetu ahal izateko garrantzitsua da gaikako banaketa egokia egitea. Hori dela eta, ez dira jasoko ondo banatuta ez dauden hondakinak, ezta proiektu honen helburu ez diren hondakinak ere.\n“Eskualdeko lankidetza-esperientzia honen bitartez, Ugao-Miraballesek garapen iraunkorraren aldeko aurrerapauso berria ematen du, iraunkortasun irizpideak udal politikan integratuz eta herritarren bizi kalitatea hobetuz” adierazi du Ekaitz Mentxaka Ugao-Miraballesko alkateak.\nPilotajea urtarrilaren 14an hasi eta otsailaren 8ra arte luzatuko da. Bilketa ostiraletan egingo da, 15:00tik aurrera.


Augustin Zubikarai Sariaren 2017ko edizioa abian da. Deia, Noticias de Bizkaia\nEuskal kultura aberasteko eta idazleen lana bultzatzeko asmoz\nEP - 2017(e)ko uztailaren 25a, asteartea - 17:50etan eguneratua\nAugustin Zubikaraik erredaktore lanak egin zituen Egunan.\nOndarroako Udalak eta Elkar argitaletxeak Augustin Zubikarai Saria antolatu dute aurten ere, euskal kultura aberasteko eta idazleen lana bultzatzeko asmoz. Sariak nobelak sortzeko beka gisa funtzionatzen du eta aurtengoa 17. deialdia da, bere sustatzaileek jakinarazi dutenez.\nBILBO. Eleberriak idazteko proiektuak aurkez daitezke, jatorrizkoak eta euskaraz badira, eta beste inondik moldatu gabeak eta aurretik saririk jaso edo argitaratu ez badira. Parte hartzaile bakoitzak landu nahi duen kontakizunaren azalpena aurkeztu beharko du, 2.000 eta 6.000 karaktere bitartekoa, egoki iritzitako ezaugarriak zehaztuz. Halaber, idazlanaren lagina ere aurkeztu beharko du, 15.000 eta 40.000 karaktere bitartekoa, ez nahitaez kontakizunaren hasierakoa, baina bai zati bakarra osatzen duena.\nGainera, egilearen izen-abizenak, helbidea, posta elektronikoa, telefonoa eta nortasun agiriaren kopia eskaneatua aurkeztu behar dira. Proiektuak irailaren 30a arte bidali daitezke mrey@ondarroa.eus helbide elektronikora.\nAna Urkiza, Leire Bilbao eta Xabier Mendigurenek osatutako epaimahaiak jasotako proiektu guztiak aztertu eta haien arteko bat izendatuko du irabazle urriaren 31 baino lehen. Aurkeztutako lanek behar adinako kalitaterik ez dutela iritziz gero, beka eman gabe utz dezake epaimahaiak.\nSaria 6.000 eurokoa izango da eta Ondarroako Udalak ordainduko dio irabazleari era honetara: bekaren diru kopuruaren erdia irabazle izendatu ondoren, eta beste erdia, idazlan amaitua entregatu eta epaimahaikoek onespena emandakoan.\nIrabazleak izendapena jaso eta urtebeteko epea izango du, gehienez, idazlan amaitua Ondarroako Udalari helarazteko. Luzera aldez aurretik zehazten zaila bada ere, liburua osatzeko adina izan beharko du: 150.000 karaktere gutxienez.\nBitarte horretan egileak hasierako proiektua aldatu nahi izango balu, epaimahaikoei jakinarazi beharko die aldaketaren berri eta haien onespena jaso. Horrez gain, lanaren martxaz jakinaren gainean edukiko ditu antolatzaileak.\nBederatzi urtez nobela laburrentzako lehiaketa izan zena, 2010ean formatuz aldatu eta nobelak sortzeko beka bihurtu zen. Ordutik, hauexek izan dira sariaren irabazleak eta argitaratu dituzten lanak: Joxean Agirre, "Zwei Frauen (Bi emakume)";Itxaso Araque, "Damutzen ez direnak";Garbiñe Ubeda, "Hobe isilik";Garazi Kamio, "Orube abandonatuak";Jasone Osoro, "12etan bermuta";Miren Gorrotxategi, "33 ezkil";Katixa Agirre, "Amek ez dute idazten" (ondo bidean, udazken honetan argitaratzekoa).


PSE-EEk dio doako interneterako sarbiderik ezean, eten digitalak areagotzen jarraituko duela - Bidasoko Hitza : Bidasoko Hitza\nPSE-EEk dio doako interneterako sarbiderik ezean, eten digitalak areagotzen jarraituko duela\nUdal espazioetan wifi librea izateko 12.000 euroko diru zatia oraindik ez dela martxan jarri azaldu du Iosu Alvarez sozialistak.\nIkasle bat ikastetxeko ordenagailua erabiltzen\nHerriko kobertura mugikorrentzat eskasa dela esan du bozeramaileak, zerbitzu hobeago baten beharra nabarmendu nahian. Gaineratu du udal espazioetan wifi librea izateko 12.000 euroko diru zatia oraindik ez duela martxan jarri udal gobernuak.\nBere hitzetan, aspaldiko kontua da kobertura eskasarena baina oraingoan osasun krisiak ageriago utzi du irisgarritasun hobe baten beharra.\nEten digitala bai ikasleen eta bai langileen artean nabaria dela uste du Alvarezek. Udalak ikasleei ruterrak eta konexiodun sim txartelak erraztu ditzala eskatu du, ikasleak eskolan hasi ahal izatea eta ikasteko aukera berdinak izatea baitira bere kezka nagusiak.\nHalaber, herritar batzuei administrazioarekin harremanetan jartzea “korapilotsua”suertatzen zaiela adierazi du,erreminta teknologikoen jakintza urria dutelako. Sozialistak esan du konektatuta ala ez egoteak izugarrizko diferentzia eragiten duela laguntzak lortzeko, lana bilatzeko edota negozio bat irekitzeko tramiteak egiterakoan.\nHori dela eta, KZgunean jarraipen zerbitzua ezarri dezan eskatu dio udal gobernuari, tramite hauek gauzatzeko laguntza behar duten herritarrentzat.


Gabon litxarreroenak partekatzeko, Hacendado Diverxuxes - Mercadona\nEra guztietako litxarreria zoragarriz osatuta dago Hacendado Diverxuxes poltsa: gozoki bigunak, gomazko mizkinkeriak, gozoki trinko eferbeszentea, Hotzikara, Marrubizko mizkinkeria gozoa, etab.\nZergatik mundu guztiak nahi dituen Hacendado Diverxuxes-ak\nHacendado Diverxuxes-ak Glutenik gabekoak direnez, jende gehiagok jan ditzake, pertsona zeliakoak barne.\nGainera, nahiz eta Hacendado Diverxuxes-ak poltsa eroso eta praktiko batean etorri, poltsa horren barruko litxarreria eta gozoki bakoitzak badu ere bere berezko bilgarria. Honela aurkeztuak izanik, gustukoen duen horixe har dezake norberak; eta zerbait uzten baduzu beste egun batean jateko, hobeto mantenduko da.\nHacendado Diverxuxes-ak ezin hobeak dira Gabonetarako, festa kutun hauetan zehar edozein abagune gozotu eta gozatu dezazuen denok batera. Zureak aukeratu, partekatu besteak zure lagunekin, eta festarik litxarreroenak pasa!\nHona hemen Gabonetarako beste aukera gozo bat: Mercadonaren bonboiak. Senzza Sorta, Senzza Krematsua, Hur Gutiziak, Hacendado Mondose Bonboiak eta Trufak. Gabon zinez goxoak izan ditzazun.\nGabonetan, bestalde, ezin faltazkoa da turroiaren zapore nahasezina. Festa hauetan 6 Hacendado Turroi mota ere badituzu, eta guzti-guztiak glutenik gabeak.\nEta nahiago baduzu, Gabonetarako gaileta eta pasta sortak eskaintzen dizun aukera zabalean ere bila dezakezu zure gustukoena; ezetz dastatzeari eutsi.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Ertzaintza eta Portugalgo Polizia batera arituko dira Athleticen partiduaren segurtasunean\nErtzaintza eta Portugalgo Polizia batera…\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/22340/original/Objetos_prohibidos.JPG" style="max-width:100%" alt="" />\nErtzain talde bat Oportora joango dira euskal zaleen segurtasuna bermatzeko\nErtzain talde bat, ekitaldi handietako babes-dispositiboetan adituak direnak, Portugalera joango dira FC Portok eta Athleticek hilaren 21ean, asteartean, Do Dragao estadioan jokatuko duten Txapeldunen Ligako norgehiagokaren segurtasuna bermatzeko. Ertzainak Portugalgo Poliziarekin batera arituko dira Euskaditik joango diren zaleen segurtasunean, funtsean.\nAthleticeko zuzendariek eta Bilboko ertzain-etxeko arduradunek Ibaiganen egindako bileretan erabaki zuten Ertzaintzaren kideak Oportora bidaiatzea hurrengo astean, FC Portok eta Athleticek jokatuko duten partidua dela eta. Agenteak adituak dira mota honetako ekitaldiak koordinatzen, eta taldearen, zuzendarien nahiz Do Dragao estadiora joango diren zaleen segurtasuna gainbegiratu beharko dute. Partidua urriaren 21ean jokatuko dute, asteartean.\nAthleticen partiduen segurtasuna koordinatu ohi duen ataleko ertzain batzuk joango dira Portugalgo aipatu hirira, bertako poliziei han bertan laguntzeko, eta segurtasun-dispositiboan laguntzeko. Gainera, harremanak egingo dituzte bertan, azaroaren 5ean San Mamesen jokatuko den bueltako partiduaren segurtasuna bermatzeko.\n2.700 euskal zale Porton\nAurreikusita dagoenez,Athleticen 2.700 zale joango dira gutxienez Portoko estadiora; hortaz, Ertzaintzak egunak daramatza bi taldeekin eta Porto Poliziarekin batera koordinazioa lantzen, gehieneko segurtasun-mailak betetzeko. L\nZale zuri-gorriak «Moche» goiko tribunako 47, 48, 49 eta 50 sektoreetan egongo dira, eta estadioko 19 eta 20 ateetatik sartu beharko dute.\nIbilgailuz joango diren zaleentzako sarbiderik egokiena Portoko ingurabidea da (VCI errepidea), A-1, A-3 eta A-4 autobide portugaldarrekin konexioak dituena. Ibilgailu partikularretan eta autobusetan joango direnak A-3 autobidetik sartuko dira Portugalera. Trenez joanez gero, distantzia handiko trenak Campana Portoko geltoki nagusira iristen dira, eta hori lotuta dago estadioarekin metro eta autobus bidez. Sa Carneiro nazioarteko aireportua hiritik 15 kilometrora dago, eta konexio zuzena du estadioarekin metro eta autobus bidez.\nPorton bertan, metroz joan daiteke Do Dragao estadiora (geltoki batek estadioaren izena du), edo autobus publikoan, dela 401 zenbakikoan (Aliados hiribidean jaitsi behar da), dela 402 zenbakikoan (Boa Vista biribilgunean jaitsi behar da). Bi geltokiak estadiotik gertu daude.\nPortugalgo Poliziak zenbait gomendio helarazi dizkio Ertzaintzari, euskal zaleei jakinarazteko. Horien arabera, zale zuri-gorrientzako gune lasai eta seguruenak Aliados hiribidea, Plana Nagusia, Askatasunaren plaza, Portoko Erribera (Duero ibaiaren pasealekua) eta Erriberaren plaza dira. Toki horietatik aipatutako metroz edo autobusez joan daiteke estadiora.\nGainera, gogorarazten dute estadiora sartzeko eta bertan egoteko araudia zorrotza dela: beste neurri batzuen artean, debekatuta dago estadiora ikusleen osotasun fisikoa arriskuan jar dezaketen objektuekin sartzea, bai eta alkoholaren edo drogen eraginpean sartzea ere. Horrez gain, ezin da estadioan erre, bai ordea horretarako adierazitako guneetan.\nObjetos_prohibidos.JPG 90 KB (JPG)\nErtzaintzak segurtasun-gomendioen berri ematen duten liburuxkak banatuko dizkie Munduko Saskibaloi Txapelketako bisitariei


2019ko maiatzaren 20a, astelehena | Ordua Euskal Herrian 06:54:59\nLor Roar taldeak Miarritzen urrian eman zuen kontzertuaren kronika. Atabal aretoak Ozeanoaren Museoan antolatua.\nHiru pertsona beltzez bezti, bakoitza mahai batekin bere aitzinean. Mahai gainetan, sintetizadoreak, sanplerrak, filtro makinak, eta beste. Gitarra elektrikoa gibelean, baxua ondoan. Gitarra klasikoa bazter batean. Pad-ak ere, bateria eta beste soinu batzuk simulatzeko. Bakoitzak mikrofono bana.\nLow Roar taldea ez da eskuak hutsik etorri Miarritzeko kontzertu honetara! Hainbat tresna, kable, makina... ongi, baina horrek arazo teknikoak ekartzen ahal ditu... Eta hala gertatzen da bigarren kantan! Gitarra elektrikoak “ez du funtzionatu nahi”. Taldekide batek horrelako zerbait esaten digu ingelesez (ez dut erdia ulertzen). “Pedala gutxiago erabiliz, agian funtzionatuko zian” (ene baitan). Efektu pedal asko ditu gitarristak, baina funtzio berekoak; erreberberazioak, delayak, harmonizadore bat, distortsioak. Denak analogikoak, eta trafikatzen ditu kanten artean, ez bada kantan berean.\nArazo tekniko horrengatik paniko txiki bat instalatzen da oholtzan. Hirugarren kantako sanplerra bota eta gero, momentu eder bat agertzen da; taldekideek, keinuen bidez, adosten dute bakoitzak zer eginen duen kantu horretan. “Zuk gitarra?” gitarra mimatuz, “nik bigarren boza” mikrofonoa erakutsiz eta bi eri altxatuz.\nRolak trukatzen dituzte, gitarran, baxuan, Padean, sintetizadorean. Low Roar taldeak ongi kalkulatu du zer egiten ahal duen sei esku eta hiru ahotsekin. Sanplerrak anitz erabiltzen dituzte, hala nola erritmo esaldiak igortzeko. Haien soinuak landuak dira, goxoak, eta beti egokiak momentuan ematen duten kantuari.\nLow Roarrekoek, elektro-folk-pop-dance nahasketa (eta askoz gehiago) eskaintzen digu. Haien kantuak beti ebidenteak dira. Ikaragarri ontsa eramanak. Iduritzen zait taldea ez ezagutu arren, abestiak hasi aurretik barneratuak ditudala. Momentu horiek ederrak izaten dira.\nBainan gehien maitatzen dudan momentua, kontzertu erdian aurkitzen da; berriz ere, abesti berri batekin, lortu dute saltsa goraino iganarazten... eta hor, haustura egiten dute sanpler guztiak moztuz. Hutsune honetan, hiru ahotsen garbitasuna baizik ez da aditzen. Nahiko berezia da momentu hori: musikak flotatzen du airean, eta taldekideek oraina luzatzen dute, denbora elastikoa balitz bezala.\n“Zenbat irauten du intenporalitateak?”. Hamabost bat kantu eman eta gero, eszena uzten du Islandiar-estatubatuar taldeak. Eta publikokoei oroitzapen anitz.\nKanal honetan artxibatua: Kontzertuak\n2019-05-05 | Montserrat Auzmendi del Solar\nIkuskizun zirraragarria disfrutatu genuen Donostiako Victoria Eugenia Antzokian. Ez zen espero genuena, askoz gehiago eta askoz hobea baizik.\nDantza espektakulu batera gerturatzen garenean bi aukera ditugu buruan: dantza guztiz klasikoa, Petipa edo Fokine koreografoen lanen tankerakoa, edo dantza garaikidea, Maurice Béjart edo Blanca Li dantzariek ordezkatzen dutena. Kasu honetan, ez bata, ez bestea. Dantza fresko eta ulergarria izan genuen taula-gainean. Marco Batti koreografoaren... [+]\n2019-04-30 | Markos Zapiain\nBob Dylanentzat nostalgia heriotza da\nAEBetako musika betirako eraldatu zuen Bob Dylanek 1960ko hamarkadan eta geroztik bere leienda hazi besterik ez da egin. Iruñean jo zuen joan den ostegunean eta Barakaldon berriz ostiralean. Bigarren kontzertu horren kronika da hau, iraganean iltzatuta geratu ez den artista baten erretratua.\n2019-04-25 | Gorka Bereziartua Mitxelena\n2019-04-09 | Topatu.eus\nEHZ festibaleko lehen musika taldeak iragarri dituzte\nIseo & Dodosound, Oihaneko Zühainetan, Gari & Maldanbera, Koban, Broken Brothers Brass Band eta Montauk izango dira ekainaren 28tik 30era Irisarrin eginen duten jaialdia. Sarreren aurresalmenta martxan jarri dute jada, eta gazteei laguntzaile gisa joateko deia egin diete.\n2019-04-07 | Montserrat Auzmendi del Solar\nFresko eta arina\nAspalditik badabil Euskadiko Orkestra Sinfonikoa saiakerak egiten herritarrei, oro har, eta gazteei, bereziki, musika klasikoa gerturatzeko. Asmo honekin ziklo berezi bat du orkestrak, Musika Gela izenekoa hain zuzen ere. Gaztetxoei zuzendutako ziklo honetan saio labur eta didaktikoak aurkitzen ditugu, eta bakoitzean musikaren arlo berezi bat eta ikuspuntu konkretu bat lantzen da.\nAldi honetan, nahiz eta egitarau interesgarria ekarri Euskadiko Orkestrak, jende gutxi ikusi genuen Principal... [+]\n2019-04-07 | Marta Sendiu Zulaica\nGasteizko Jimmy Jazz aretoa ohi baino ilunago dago, beltz. Olana batek laguntzen du belztasun hori sakontzen. Eszenatoki gaineko fokuek bakarrik argitzen dituzte Vulk-eko taldekideak eta momentu batetik bestera, oholtza, boxeo ring bilakatu da.\n2019-03-31 | Andrea Zubozki\nÓlafur Arnalds eta bere mamuak utziz\nAtabal gelak gomitaturik, Ólafur Arnalds islandiar piano-jotzaileak kontzertu intimoa eman zuen martxoaren 9an, Biarrizko Gare du Midi aretoan.\n2019-03-27 | Amaia Fernández\nMartxoaren 23an, Arteak Ireki taldeak sustatuta, musikari eta kulturgileak herri askotan kalera atera ziren, Eusko Jaurlaritzaren kultur emanaldiak murrizten dituen dekretuaren kontra daudela esateko.\nEHZ festibala Irisarrin egingo da aurten\nEuskal Herria Zuzenean jaialdiaren aurtengo edizioak bazuen data dagoeneko: ekainaren 28tik 30era. Tokia, aldiz, zehaztu berri dute: Irisarrin (Nafarroa-Beherea) ospatuko dela jakinarazi du antolakuntza taldeak.


Elkanoren legatua itsasontziz ezagutzeko aukera izango da udan - Berriak - UrolaKosta\nElkanoren legatua itsasontziz ezagutzeko aukera izango da udan\nUztailean eta abuztuan zehar, Zumaiatik abiatuko dira irteerak; asteazkenero eta igandero, beti itsasgoran.\nGaur goizean, Getariako portuan aurkeztu da “Elkanoren talaia: itsas irteera gidatuak” ekimena. Urola Kostako itsas ondarea sustatzeko helburuarekin, Elkanoren legatua ezagutarazteko garatu da proiektua, Lehen Mundu Biraren 500.urteurrenaren harira.\nAurkezpenean izan dira, Jesús María García de Cos Eusko Jaurlaritzako Turismo eta Merkataritzako sailburuordea eta Lourdes Salsamendi Udal Elkarteko lehendakaria, Begi Bistan enpresako eta eskualdeko udaletako ordezkariekin batera.\nLankidetzan, historia berrikusiz\nLankidetza publiko-pribatuan oinarritutako egitasmoa da. Izan ere, Urola Kostako Udal Elkarteak, eskualdeko bost udaletako turismo zerbitzuekin eta Begi Bistan enpresarekin batera landu du proiektua. Elkanoren talaiaren baitan, itsas zeharkaldiak antolatzeko proposamenak hasiera-hasieratik izan du Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta BasqueTour turismoaren euskal agentziaren babesa eta sostengua.\nEskualdeko bost herriak zeharkatuko dira itsasontziz. Uztailean eta abuztuan zehar, Zumaiatik abiatuko dira irteera gidatuak; asteazkenero eta igandero, beti itsasgoran eta Getarian edota Orion egingo dira geldialdiak. Hiru helburu nagusi izango ditu ekimenak:\nAlde batetik, eskualdeko kultura ondarearen, itsas ondarearen sustapena egin nahi da ekimenaren bitartez. Lourdes Salsamendik azaldu duenez “turismo aktiboaren bitartez, helburua da itsas kultura balioan jartzea, gure itsas ondarea ezagutzea eta ezagutaraztea”.\nElkanoren legatua ezagutzeko, ordea, “Getariatik haratago” joan nahi izan da eta eskualdeko bost udalerriak elkartu nahi izan dira: hain zuzen ere, “itsasoarekin lotura estua duen gizarte baten, gure eskualdearen, kulturaren berri emateko”. Urola Kostako Udal Elkarteko lehendakariak azaldu duenez, eskualdeko bost herrien garapen sozioekonomiko nahiz kulturala “erabat baldintzatu eta ezaugarritu du itsasoak” eta “itsas-irteerek gure historia propio eta komun bat berrikusi eta ber-aurkitzeko aukera eskainiko digute”.\nBide batez, Urola Kostako bost udalerriak helmuga-turistiko erakargarri gisara indartzen jarraitzeko asmoa berretsi du Udal Elkarteko lehendakariak: “familia-turismoari begirako eskaintza zabalduz, ekoturismoaren eta turismo eredu-jasangarri baten aldeko apustu irmoa egiten jarraituko dugu”. Ildo horretan, ekimenaren sustatzaileek dei egin diete herritarrei, bertakoei nahiz kanpotik datozen bisitariei, garraio publikoz edota oinez etor daitezen Urola Kostara.\nOrdutegiak eta erreserbak\nItsas irteerei buruzko informazio guztia Begi Bistan enpresaren webgunean dago eskuragarri. Edozein kasutan, argibide gehiago nahi izanez gero, Aiako Kultur Etxean edota Getariako, Orioko, Zarauzko eta Zumaiako turismo bulegoetan ere eskainiko da informazioa.


Beldurrik ez, robotei | Irutxuloko Hitza\nBeldurrik ez, roboteiBy Mikel Goñi on 2012/05/22 in Paperekoa Hiro robot humanoideak burua, besoak eta gorputza ditu. (Argazkia: Mikel Goñi).Japoniako Kawada enpresaren Hiro robota Europan hedatzeko ardura hartu du Tecnaliak; Miramonen aurkeztu dute lanabes humanoidea.\nJaponiako Kawada enpresa da robotaren beraren egilea; hala ere, Ekialdeko herrialde horretako konpainiak Europako beharretara egokitzeko laguntzailea Tecnalian aurkitu du. Tecnaliako Negozio saileko zuzendari Agustin Saenzek esandakoaren arabera, robotei dagokienez, oso kultura ezberdinak dira Japoniakoa eta Europakoa. «Hemen ez dago gizaki forma duen robotik; han, berriz, oso ohikoa da forma hori». Produktuaren berrikuntza bikoitza da: humanoide itxura duen robota sortzea eta gizakiekin batera lan egiteko egokiak diren tresna izatea.\nTecnalian egokituko dute robotaren programazioa Europako enpresetan lan egin ahal izateko. (Argazkia: Mikel Goñi)Europako roboten forma eta diseinua direla eta, orain arte, ezinezkoa izan da gune berean gizakiek eta makinek lan egitea. Tecnaliako Industria Sistemak sailaren arduradun Daviz Sanchezek azaldutakoaren arabera, «Hiro robota soziala da; hau da, gizakiekin espazioa parteka dezake, segurtasunerako diseinatuta dagoelako». Modu horretan robotek eta gizakiek osatutako lantaldeak egin ahal izango dira.\nHiroren atzaparra da, lanpostu bakoitzaren arabera, moldatu beharreko osagaietako bat. (Argazkia: Mikel Goñi)Enpresa txikientzat egokia\nHiro, robot, Tecnalia Lagunekin kantari programa ostiralean bukatuko da urteroko kantu-afariarekin\nKonponketa lanak abiarazi dituzte irlan\nTweetstream\tViewing item 1 to 5 (of 5 items) Eskunabarra posted an update 19 hours, 54 minutes ago


Bizkaiko Aldundiak 3,5 tonatik gorako kamioiei bidesaria kobratu nahi die – Ekonomiaren KZ\nBizkaiko Foru Aldundiak planteatzen du, pixkanaka, errepideak erabiltzeagatik ordaintzeko sistema bat ezartzea, 3,5 tonatik gorako kamioi handiek ahalmen handiko errepideak erabil ditzaten sustatzeko. Horretarako, merkatu-gaiak garraiatzeko ibilgailu horiei kanon bat aplikatuko zaie, N-240, BI-625, N-636, A-8 eta Txorierri errepideetan hogeita hamar kontrol-arku jarrita, eta sistema “gutxienez partzialki” martxan jarri ahal izango da 2022ko ekitalditik aurrera.\nImanol Pradales Azpiegitura eta Lurralde Garapeneko diputatuak iragarri du ekimen hau Bizkaiko Batzar Nagusien Batzordean, berak eskatuta egindako agerraldian, eta azpimarratu du “oreka ona aurkitu behar dela errepide-sarearen erabileraren, haren berrantolaketaren eta Bizkaiko salgai-garraioaren sektorearen lehiakortasunaren artean, ez baita zigortu behar”.\nEredu berrirantz joateko, “Europako argi berdea” izatea eta Batzar Nagusietan Foru Arau bat tramitatzea beharrezkoa dela zehaztu du Pradalesek. Aurreratu duenez, Foru Arau honek “segurtasun juridikorik handiena” izatea bilatuko da, eta “arreta berezia” izango du “edozein arrazoirengatik edozein diskriminazio zuzen edo zeharkako saihesteko, tarteak identifikatzean, kontrol-arkuak jartzean eta kanonaren zenbatekoak ezartzean”.\n← Food 4 Futurek 5.000 biltzarkide Bilbora erakarri ditu\nLehia gogorra bankuetan hipotekak erakartzeko →\nGipuzkoak zuzeneko laguntzak emango dizkio lehen sektoreari


Donostiako Sustapena - Fomento de San Sebastián - Donostia UP! planak, 9 milioi euro baino gehiagorekin, bere aurrekontuari %14 gehitu dio 2018rako\nHome Today News Gaurkotasun-albisteak Berriak Donostia UP! planak, 9 milioi euro baino gehiagorekin, bere aurrekontuari %14 gehitu dio 2018rako\nDonostia UP! planak, 9 milioi euro baino gehiagorekin, bere aurrekontuari %14 gehitu dio 2018rako\nDonostia UP! 2018 planean burutuko diren jardueren artean honako hauek nabarmentzen dira:\n1.- Giza kapitala eta talentua garatzea berrikuntzarekin lotutako gaitasunen bidez.\nDonostia Innovation Campus programa abian jartzea. Programa horrek berrikuntza gaitasunak garatzen ditu hiriko ikastetxetan zein lan hezkuntzako eskoletan.\nDonostia Design Institute Zentre garatzea eta kaleratzea, hau da, maiatzean bi kurtsoekin eta master batekin bere jarduerari ekin egingo dion diseinu eskola. Urritik aurrera, eskolak ikasleei zein profesionalei zuzenduriko hiru prestakuntza programa eskaintzea aurreikusi du.\n2.- Proiektu ekintzaile eta berritzaile berriei laguntzea programa desberdinen bidez.\nExplorer: une hauetan, Donostia Sustapena, Explorer programaren bidez, babesten ari den hamahiru proiektu daude mahai gainean.\nEkin+: Proiektu berritzaileak bizkortzeko prozesu intentsiboa Donostia Sustapenaren eta hiriko enpresa erreferenteen eskutik. Une hauetan azken edizioa amaitu berri da, bost proiektuen parte-hartzearekin.\nEnpresekin Startups garatzeko eta laguntzeko akordioak\n3.- Enpresa proiektu berritzaileen lehiakortasunaren hobekuntza, DonostiaINN programaren hurrengo laguntzekin:\nTalentua Itzultzeko Programa: itzulitako donostiarrak kontratatzen dituzten enpresetarako partidak.\nTalentu Berritzailearen Programa: 35 urtetik beherako langile gaituak kontratatzea sustatzeko laguntzak, enpresako proiektu berritzaileak garatzeko\nIkertu Programa: 30 urtetik beherako langile gaituak kontratatzea sustatzeko laguntzak, ikerketan aurretiko esperientziarik gabe.\nBonu Teknologikoak: hirian kokatutako hainbat zentro teknologikok zenbait zerbitzu enpresen eskura jartzen du, besteak beste: Tecnalia, Ceit-IK4, Vicomtech,Tecnum, Biodonostia, CIC Nanogune eta Basque Culinary Center.\nInnplanta Laguntzak: programa honek enpresetako proiektu berritzaileak sustatzen ditu zerbitzuak kontratatzeko, ekipoak erosteko edo enpresarako jarduera estrategikoak garatzeko diru-laguntzen bidez.\nEnpresei laguntzeko programa ETE Tresna eskuratu ahal izateko. 2018. urtean, dagoeneko, Donostiako lau proiektu ontzat eman dira 1. Fasean eta beste bi proiektu 2. Fasean.\nTokiko Talentuaren Itzulera, Talentu Berritzailea eta “Investiga” laguntzak, baita Connecting Talent Bekak ere, Europako Gizarte Funtsak emango ditu %50ean, EGFren Euskadi 2014-2020 Programa Operatiboaren baitan, hurrengo programara zuzenduak: “Donostia GazteEkin: Langabe gazte kualifikatuak hiriko sektore sortuberrietan eta estrategikoetan lan-merkatura sartzea”.\n4.- Finantzazio eta inbertsio erremintak:\nElkargi-ko abalen funtsa.\n5.- Berrikuntza eta talentuaren estrategia nazioartera ateratzea Connecting Talent erremintarekin\nEgonaldien Programa. Proiektu berritzaile bat hirian garatu nahi duten nazioarteko ekintzaileei lekuz aldatzea, ostatua eta ekarpen ekonomikoa bideratzen die. Horrez gain, gaitasun handiko profesionalak erakarri nahi dituzten bertako enpresei laguntzen die adituen, entitateen eta Donostia ezagupen eta berrikuntza nodo gisa kokatzen eta sustatzen duten beste hirien arteko lankidetzen alde egiten du.\nConnecting Talent Bekak. Donostiako 25 gazte oraintxe bertan beste herrialde batzuetara abiatzen ari dira, munduko erakunde hoberenenetan sei hilabetez beka batekin egoteko.\n6.- Berrikuntza ekosistema sustatzea:\nTech Talks Zikloa. Gaur egungo gaiei buruzko solasaldia, esaterako, garapen teknologikoa edo ekonomia zirkularra.\n7.- Merkataritza eta ostalaritza sustatzea eta suspertzea hiriko sektore estrategiko gisa:\nMerkataritza lehiakorrago bilakatu nahi da, aholkularitza, prestakuntza eta laguntza programak abian jarrita, digitalizazioaren sustapenari eta IKTen ezarpenari garrantzi berezia emanez.\nGabonetako Azoka Handi bat instalatuko da berriz hirian, zonaldeak eta postuen kopurua handituz.\nHiriko zonalde gutxietsietan dendak irekitzeko laguntzak.\n8.- Kolektibo gutxietsiei laguntzea euren enplegagarritasuna hobetzeko:\nGenero berdintasunerako programa lan merkatura sartzeko\n45 urtetik gorakoak lan merkatuan sartzeko programa, merkataritzan eta ostalaritzan kontratatzeko laguntzekin eta gaitasunetan orientatzeko eta trebatzeko prozesuekin.\n9.- Bertako Klusterren sustapena:\nDonostia Smart Klusterra: Smart estrategiarako ideien lehiaketa enpresetarako.\nGuztiona nekazaritzarako elikadura klusterra. Km0 produktuen sustapena. Ekainean bertako produktuaren eguna antolatuko da. Urban Lur hiri baratzen proiektua garatzea.\nDonostia Surf City Klusterra. Osagarrien kategorietarako ideia berritzaileen lehiaketa, ekoizpen prozesuak eta surf taulak eta Donostian Surf Hirien Nazioarteko Sarearen urteko bilera antolatzea, World Surf Cities Network (WSCN).\nDonostia Moda Klusterra. Diseinatzaileen eta bertako ekonomia sarearen sustapena.\n10.- Donostia Smart City apustuaren sustapena:\nSmartKalea Santxo Jakituna kaleari aplikatzea eta Altzan proiektua guztiz ezartzea.\nReplicate proiektua Urumea ibarrean proiektua ezartzeaREPLICATE proiektua H2020 programaren barruan dago kofinantzatuta, 691735. kontratuaren baitan\nPlanaren funtsezko ardatza pertsonak dira eta horien inguruan enpresak eta lurraldea bezalako bestelako kontzeptuak egituratzen dira, berrikuntza, talentua eta smart garapenarekin maisu ildo gisa.\n9,2 milioi euroko aurrekontu batekin, iaz baino %14 gehiago, Donostiako Alkateordetzak, Donostia UP! 2018 planaren bidez, hainbat neurri berriz jarri ditu abian, epe ertainean eta luzean aplikatzeko, giza kapitala, enpresa lehiakortasuna eta lurralde kohesioaren kontzeptuen inguruan biratzen duen estrategia baten barnean. Planak jarraitzen du talentua erakartzearen eta atxikitzearen eta berrikuntza sustatzearen aldeko apustua egiten, eta beste bi kontzeptu bereganatu ditu: enpleguaren kalitatea eta berdintasuna.\nDonostiako alkate Eneko Goiak ondorengoa adierazi du: “nahiz eta gure hiriak langabezia-tasa baxuena izan euskal hiriburuen artean, helburuak asmo handiagoa izan behar du. Hain zuzen ere, enplegua sortzea finkatzeko baldintzak sortzen jarraitu behar dugu, eta, zentzu horretan, prestakuntza eta ekintzailetza bultzatzea da dagoen bide bakarra, ezbairik gabe”. Halaber, Goiak nabarmendu du Donostia UP! programaren esparruan bultzatutako sustapen-planen bitartez, “aukera berriak eman eta hazkundea finkatu nahi dela, gure hiria enplegua sortzeko ingurune bezala finkatu dadin eta lan-merkatu kualifikatua izan dezan”.\nErnesto Gasco Alkateordeak honakoa azpimarratu nahi izan zuen: "Donostia UP! 2018 plana berriz ere hiriko ekonomia hazkuntza jasangarria sendotzeko tresnatzat jo da. Aurten, neurri desberdinak uztartu dira, esaterako; enplegua eta kohesioa bezalako epe laburrerako estrategiak, eta baita ere hiri azkarra edo talentua eta berrikuntza bezalako etorkizunera begiratzen duten beste batzuk. Bestalde, aurtengo Planak genero berdintasunera eta enpleguaren kalitatera zuzenduriko zeharkako osagaia nabarmen zabaldu da".\nLURRALDEA: alegia; auzoak, azpiegiturak, espazioak eta enpresen eta pertsonen jarduera hedatzen den eta SMART proiektuen garapenaren xede diren ingurua osatzen duten ekipamenduak.


Nola arropa kolore egokia aukeratzeko\nBai, emakume guztiek oso ondo dakite askotan arropa eta estiloak ez dituztela hautematen, baizik eta kondenatuta gaude, geure buruari geure buruari geure burua mugatzen baitzaigu. Eta koloreek aukeratzen uzten diegun askatasun bakarra. Eta benetan prakak baldin badituzu, ziur aski kolore zorrotzak. Zergatik? Kolore urdina da eta oso begien aurrean duzu.\nBeraz, nola aukeratu arropa kolorea eskubidea? Zer bilatu lehen? Nola eroso sentitzen zara kolorez? Zer egin nahi duzu inpresio mota? Zer helburu ditu gaur egun?\nEnpresa emakumeak auto-errespetatzen dituen guztiek badakite zer arropa kolorea hartzen duten. Egoera altuak zuri-beltzean kolorazio akromatikoaren koloreak dira, eta egoera baxuko distira, saturatuak eta kolore garbiak dira (zuriak eta beltzak izan ezik). Sexuen jarreraren ikuspuntutik, lehiaketarik ezean, emakume bat gorria gizon baten begietan dago.\nIkuspegi honetatik, oso egokia da arropa pertsonala hobespenetan oinarritutako arropa aukeratzeko. Zenbat emakume gustatzen zaion aukeratutako kolorean. Denbora eta lekua kontuan hartuta. Eta huts egin gabe gogoratu nahi duzuna. Zer kolore aukeratzen duzun.\nHautatutako koloreak hedabideei buruzko informazio asko igortzen du.\nGorria aktiboa da, oldarkorra. Iraingarritzat kolorea. Irabazlearen kolorea. Zirraragarria eta irritante. Gorriko emakume batek emozio desberdinak sor ditzake, baina inoiz ez da arreta gabe utziko.\nEmakumeen arropa urdina samurtasun kolorea da, nahi baduzu, errugabetasuna. Urdin gazteak, ordea, lasaitasun eta segurtasunik eza erakusten du, eta, horrela, zaintza behar dut.\nHoria, zalantzarik gabe, kolorea eguzkitsua da, bizi-baieztapena. Ez da oso larria, baina ez gutxiago erakargarria. Ez gutxiago aktibo gorria.\nKolore urdina egonkorra da, sakon esan dezakezu ere. Baina hain erakargarria da, misterio misteriotsua erakartzen baitu. Arropa, urdina aingura da. Egonkortasun tresna.\nEta ispiluan zutik, komandante gisa emakume batek arazoak konpontzen ditu gauza bat konpontzen, zer jantzi eta zein koloretako arropa aukeratzeko.\nPsikologoek kolorea hautematean duten eragina baieztatzen dute. Koloreak kontzientziaren geruza sakonetan jarduten du. Beraz, merezi al du zure arropa kolorea aukeratzeko? Aukerarik hoberena pertsona egokia da. Negoziazioetan espero den emaitza lagunduko du. Eta bizitza pertsonalari dagokionez ... Hemen, emakume bakoitza intuitiboki estratega bikaina da.\nKolore batekin pertsonaren aldarte batean sartzen bazara, interlokutzaileak ulermen berdintsu eta ulergarri gisa hautematen du, eta, beraz, pentsatu eta adi. Elkarrizketak lege harmoniatsuen arabera garatzen du.\nBaina ez ahaztu kolore propioa hautatzean. Kolore atsegina, oro har, galtzerdi erosoagoa da. Aztertu zure armairua eta zure kolore gogokoena galdetegia eroriko da, erantzuna bistakoa izango baita.\nTeknologia psikologiko espezializatuek, hala nola, Lusher-en test-ak, zure izaerari buruz asko esango dute, zure lehentasunetan oinarrituta.\nZer da zure bizitzan asko, eta zer da posible eta ez da nahikoa harmonia zure burua eta bizitzan. Beraz, merezi du bizitza osoa eman dezakeen ezer baztertzea? Espektroko kolore guztiak - armairuan ematen dizu!\nGorri gorria, urdina, arrosa samurra, sakona urdina, sedate berdea eta altzairuzko altzairua. Milaka tonu eta, jakina, zuri beltzak eta zurixkak. Ez da arropa kolorea besterik, emozio gehigarria da.\nUtzi zure bizitza distira eta distira ortzadarraren kolore guztiekin, utzi zure sentimenduak eta emozioak distiratsua eta koloretsua. Eta horregatik gauza argitsuak armairuan jarri behar dira ... eskubidea ez da prezioa.\nTrapezio soineko baten diseinua mahuka ¾ eta mahukarekin\nEredua 48-56 tamainako gizonen kuleroentzat\nZazpi ekaitz modan udako eguraldia\nGiro erdi-soila: edozein forma forma originala\nElegante bulegoko arropa\nDistira gehiago: Swarovski Urban Romance bitxiak bilduma\nKakahueteen propietate erabilgarriak\nEmakumearen energia nola sortu\nAldakuntza menstrualean zehar\nEntsalada babarrun eta almendra berdeekin\nZergatik konplexuak garatzen ditugu?\nEtengabeko disfuntzioa eta inpotentzia\nNola irakatsi haurrei janari osasungarria jateko?\nLip care produktuak\nBizitzako lehen krisia\nZein izan daiteke bero-beroaren ondorioak?\nLepoa eta decollete zainketa: Kosmetologia prozedurak\nPiper bulgariaren propietate erabilgarriak


KADETEEN EUSKADIKO TXAPELKETA: Nahuel del Valen Hirukoei esker Bizkaia Txapeldun. | Federación Vizcaína de Baloncesto – Bizkaiko Saskibaloi Federazioa | Todas las informaciones del baloncesto vizcaíno federado y escolar. Bizkaiko Saskibaloi federatuaren eta eskolaren berri guztiak hemen\nHome » Nagusiak, Selekzioak » KADETEEN EUSKADIKO TXAPELKETA: Nahuel del Valen Hirukoei esker...\nLan asko egin eta gero Bizkaiak Kadeteen Euskadiko Txapelketa irabazi du. Araba eta Gipuzkoaren aurkako partidak oso zailak izan dira. Lehiaketaren azken partidan atzetik izan dira Bizkaitarrak ia denbora osoan, izan ere kanpoko jaurtiketa eroso asko baimendu dituzte. Minutuak pasa ahala diferentzia ia 20 puntukoa zen (58-39) baina Bizkaitarrak beraien aukeretan sinesten zuten eta Nahuel de Valek hiruko ikaragarriak lortu zituen eta Barandallak garaipena eta titulua balio zuen saskiratzea lortu zuen (70-72).\nHasietatik talde biek oso partida gogorra proposatzen zuten. Lehen minutuan bi falta egin eta gero Bingen Perez aulkira joan zen. Arabak asko presionatzen zuen, Bizkaia atzean ongi histen zen baina urruneko jaurtiketetara iristeko arazoak zituen. 7. Minutuan 13-10. Peio Arriaranek talde bizkaitarraren irakurketa onenak egiten zituen, Nahuel de Balek bat baten aurkako onak egin zituen baina eraginkortasuna falta zitzaion. 15-11koarekin Imanol Adanek partida gelditu zuen. Lehen partzialeko bukaeran 16-15.\nBizkaiak bere errebotea histea eta behartutako huts egite gutxiago egitea. Arabari erraz ikusten zitzaion, jarraian hiruko bat eta abiaduraz eginiko bi jokaldik 29-22koa jartzen zuten markagailuan 17.minuturako. Arriaran zelaira itzuli zen eta erabaki zuzenagoak hartu zituzten baina ala eta guztiz ere 37-31 markagailuan.\nBIZKAIAK PARTIDA MALDAN GORA\nBizkaiak beste zerbait behar zuen partida eta Euskal titulua eramateko, batez ere defentsan. Erasoan eta defentsan oreka bilatzeko boskotea atera zuen baina defentsan hobeto aritu zen. Arriaranek hirugarrena egin zuen eta Adanek Perez zelairatu zuen, 43-33koak horretara behartzen zuen. Del Valek erantzukizunak hartu zituen baina ez zuen asmatzen eta Arabak lehen kolpea eman zuen 50-37. Etxekoek ez zuten barkatzen eta eraso bakoitzean asmatzen zuten,56-39. Hirugarren laurdena bukatzeko segundo gutxiren faltan sarturiko hiruko bati esker aukerekin iritsi ziren azken laurdenera (58-44).5eko serie baten lehen izango zen.\nHIRUKOEKIN ASMATUZ, DEL VALEK ERAKUSTALDIA\nPartidaren eta tituluaren lehian aritzeko gogor lan egin beharra zegoen. Del Valek, garaipena lortzeko hirukoak sartu beharra zegoela ulertzen zuen eta baita egin ere.Hiru hirukoek amestea ahalbidetzen zuten (65-57,34.minutuan). Ez zen erraza, Arabak ez baitzuen tokia galtzen. Hegaleko bizkaitarra hobeto zaintzen zuten baina Arriaranek beste hiruko bat sartu zuen eta Bizkaia partidan guztiz sartua zegoen (65-60). Adanek bere fitxak mugitu zituen eta Barandallak erantzun egin zuon.Baina Bizkaia ez zen geldituko, Arriararen 2+1eko bati esker berdinketa lortu zuten eta handik gutxira Barandallak garaipeneko saskiratzea lortu zuen.\nKADETE MAILAKO EUSKADIKO TXAPELKETA: Bizkaiak berandu erantzun du eta Arabak titulua lortu du (53-48) Hurrengo sarrera :


Patinete aparkalekuak, euskarriak - Fundibide\nPatinete eta monopatin aparkalekuak\nPatineteak eta monopatinak azkar eta erraz aparkatzeko euskarriak.\nPATINETE APARKALEKUA,SCOOTER S080 SC\nSCOOTER euskarri berria da patineteak azkar eta erraz aparkatzeko. Erabiltzaileak giltzarrapo bat eraman behar du patinetea ziurtatzeko. 5 plazako aparkaleku modularra, lerrokadurak sortzeko eta aparkalekuen kopurua handitzeko.\nEspazioa: ordenatu espazio minimoan\nSegurtasuna: patinetea blokeatzea\nErraza eta praktikoa. Erabilera bakunekoa, ezin hobea haur eta gazteentzat.\nMONOPATIN APARKALEKUA, SKATE S084 SK\nSKATE monopatinak azkar eta erraz aparkatzeko euskarri berria da. Erabiltzaileak giltzarrapo bat eraman behar du monopatinaren gurpila blokeatzeko. 5 plazako aparkaleku modularrak lerrokadurak sortzeko eta aparkalekuen kopurua handitzeko aukera ematen du.\nMonopatinen aparkalekuaren abantailak: