Max Siedentof-ek, gauez zakurra pasiatzera ateratzen denean ezin dio tentazioari eutsi. Kartoiak eta zinta eramaten ditu bere auzokideen kotxeak tuneatzeko. Eta emaitza itzela da!\nKatihotsak logiak, Euskal Herriko zazpi probin- tzietako harrizainei beldur eta fantasiazko filmak grabatzeko gonbitea egin zien duela urtebete. Deabruak hazia landatu eta orain jaso du uzta. Euskal Harriaren ABD-ak proiektuko 26 film labu- rrak jira-bira diabolikoan dabiltza gure geografian barna.\nAldana Ferrer Garcia arkitekto argenti- narrak, leiho berezi hauek diseinatu ditu hiri handietako etxe txiki eta ezkutuetan paratzeko. Etxe zulotik apur bat atera eta zerua ikusi eta airea libre arnasteko gaitasuna eskaintzen dizuten leiho hauek, zentimetro gutxi batzuk zenbat garrantzia duten erakusten dute.\nWebgune erabilgarri honi esker, tipografia ezberdinen erabilpen praktikoa ikusteko aukera dugu. Molde ezberdinetako diseinuetan tipografia zehatz batek zein emaitza ematen duen ikustea oso baliagarria izaten da askotan.\nikuspuntu zine jaialdia\nOtsailaren 8tik 14ra zinemak Iruña hartuko du. Ohiko ez fikziozko nazioarteko lehiaketaz gain beste ziklo eta jarduerak izango dira. Besteak beste denbora kontzeptuaren inguruan antolatutako pelikula ziklo interesgarria. Zinemaldian erakutsiko diren filmak, beren izaera eta jatorriagatik, berriro ikusteko aukera gutxi izango duzu.\nThomas Mailaender artista frantsesak, guda gatazkekin zerikusia duten argazki zaharren negatiboak hartu eta UV izpiak erabiliaz giza azalean errebelatzen ditu. Argazkiok, eguzki izpiekin kontaktuan jartzen direnean desagertzen dira.\nTobias Gutmann-ek erretratu makina soziala asmatu du. Marrazki-matoi baten moduko honetan, parean jartzen zaionari erretratua marrazten dio. Tobias- -ek. 110’607 km egin ditu Stockholm-en hasi eta Milan, Dar es Salaam, Tokyo, London, Copenhagen, Basel, Frankfurt, Madrid, Zürich, San Francisco, Paris, Düsseldorf Luxembourg, Melbourne eta Wamangu (Papua New Guinea) barne, aurrez-aurre1968 erre- tratu gauzatzeko.\nAurten ere, Bizkaiako olatua aukeratu dute munduko olatu handien nazioarteko txapelketako frogarako. Iaz bertan bizi izan genituen surf sesio itzelek lagunduko zuten horretan. Irekia dago epea, eta otsailaren amaiera arte, edozein momentuan ospatu daiteke. Itsaoak erabakiko du, gu, bitartean ekaitza eta olatu erraldoien zain gaude\nBederatzigarren edizioa betetzen du aurten Donostiako Dock of the Bay-k. Musika dokumentalei eskainitako zinemaldi honek bere tokia lortu du, bestalde zinema proposamenez gainezka egiten duen hiri batean. Aurten gainera Fernando Golvanok zuzentzen duen Egiazko Narratibak mintegia antolatu dute. Urtarrilaren 6tik 16ra.\nAzaroan hasi ziren eta maiatzera bitarte 40 emanaldi inguru dituzte itxita honez gero. ArteDramak eta Huts teatroak ekoitzi eta Ander Lipusek zuzentzen duen Jon Gerediagaren testuan, etorkinen gaia jorratzen da, baina ez hauen ikuspuntutik baizik eta etorkinekin kontaktuan jarriko diren ̈etxekoekin ̈.\nEuskal Nobela beltzaren astea ospatuko da beste behin Baztanen, hain zuzen ere ilbeltzaren 18tik 24ra. Mahai-inguruak, liburu aurkezpenak, zinema beltza, musika... Baztanera hurbiltzeko aitzakia hobeagorik ez zaigu otutzen.


CO2, lehengai gisa eta berrerabilgarria\nALBISTEAK CO₂, lehengai gisa eta berrerabilgarria\nCO₂, lehengai gisa eta berrerabilgarria\nAzken hamarkadetan, beroketa globala mehatxu izateari utzi eta aurre egin beharreko errealitate bihurtu da. Horren kariaz, Petronorren aurrerapauso handiak ematen ari dira egoerari buelta emateko, izan ere, prozesuen deskarbonizazioak funtsezko garrantzia du 2050erako zero isurpen garbiko helburua lortzeko.\nAtmosferatik karbono dioxidoa (CO₂) kentzeko aukerak askotariko aukera-eskaintza zabala ireki dio Konpainiari, erregai sintetikoak eta bestelako produktuak ekoizteko lehengaitzat erabil daitekeen neurrian. Energiaren Nazioarteko Agentziak (AIE) adierazi duenez, CO₂-a “oso ondasun baliotsua” eta erabilia da.\nAtmosferan dagoen gehiegizko CO₂-a murriztea funtsezkoa da beroketa globala saihesteko, eta horregatik, CO2a atzitu, biltegiratu edota lehengaitzat erabiltzeko aukera giltzarrizkoa da isurpenak eskala handian gutxitzeko, karbonoa atzitu, biltegiratu eta erabiltzeko teknologiei esker (CCUS).\nCCUS teknologia berriek CO₂-a bereizi eta gas honi erabilera berriak emateko aukera eskaintzen dute dagoeneko. Adibidez, nabarmentzekoa da erregai sintetikoak edo efuelak hidrogeno berriztagarria eta atmosferatik edo industria-prozesu batetik kendutako CO₂-a erabiliz ekoizteko aukera, eta zero isurpen garbiko erregai horiek autoen egungo motorretan ere erabil daitezke. Horren harira, joan den ostiralean, Petronor-Repsolek erregai mota hori ekoizteko munduko instalaziorik handienetako bat eraikitzeko lanak hasi zituen Bilboko portuan.\nBestalde, agregakinak funtsezko lehengaiak dira eraikuntza arloan, eta hormigoiak, morteroak edo errepide-zoruak egiteko erabiltzen dira. Egun harrobietatik ateratzen dira, baita epe laburrean industria-prozesu jasangarri baten bitartez ekoitzi ahal izango dira; esaterako, Petronor-Repsolek etorkizunean hondakinak balioztatzeko instalazioan erabiliko duen industria-prozesuaren bidez. Instalazio honetan, findegiko CO₂-a erabiliko da, hiriko zaborra erraustearen ondoriozko errautsekin produktu komertzialak egiteko. Kasu honetan, eko-agregakinak ekoitziko dira, eraikuntzan lehengaitzat erabil daitezen. Instalazioa Petronorren inguruan eraiki eta 2024aren erdialdean abiaraziko da.\nAinhoa Martín Morante Petronor Innovacioneko teknikariaren esanetan, urtean 22.000 tona errauts transformatu ahal izango dira urteko 56.000 tona eko-agregakin ekoizteko, errautsak zabortegira bota daitezela eta atmosferara 2.200 tona CO₂ isurtzea saihestuz.\n8.9 M€ko inbertsioa tarteko, proiektu honek EBren babesa izan du, karbono gutxiko teknologia berritzaileen ezarpena finantzatzea xede duen Innovation Fund programaren 3.2 M €-ko laguntza lortu duelarik.


Sopelako Udala - Asteburu honetan Gabonetako Jolas Gunea Urko kiroldegian\nZu hemen zaude: Hasiera Albisteak Asteburu honetan Gabonetako Jolas Gunea Urko kiroldegian\nUme zein gazteek asteburu honetan zehar dibertsio eta entretenimenduz beteriko programa batekin disfruta dezaten, Sopelako Udalak Gabonetako Jolas Guneko ateak irekiko ditu bihar Urko kiroldegian. Instalazioak igandera arte, abenduak 30, egongo dira irekita eta sarrera doakoa izango da. Leku-kopuruari dagokionez, mugatua izango da (600 pertsona).\nHiru egun hauetan zehar, parte-hartzaileek joko, ekintza eta tailerrez osaturiko egitarau zabal batekin gozatzeko aukera izango dute honako ordutegian: 11:00-14:00 eta 17:00- 20:00.\nHona hemen programa bere osotasunean:\nAbenduak 28, ostirala: Puzgarriak, ludoteka, egurrezko jolas txokoa, haurrentzako ikuskizuna. 10 urtera arte.\nAbenduak 29, larunbata: Tailerrak.12 urtera arte.\nAbenduak 30, igandea: Jumping, Rokodromoa, jolas gunea, DJ tailerra, arropa kustomizatzeko tailerra, DJ animatzailea… 11 urtetik aurrerakoentzat.


Sanjuanak 2011: Oihane Irazoki dantzaria — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Sanjuanak 2011: Oihane Irazoki dantzaria\nSanjuanak 2011: Oihane Irazoki dantzaria\nNolaz etorri da erabaki hori?\nOihane Irazoki. Urki dantzan taldean hausnartzen ari gara aspalditxoan emakumeok euskal dantzetan jokatu behar duen paperaren inguruan, eta prozesu horretan, Soka-Dantzako aurreskua edo atzezkua emakumea izatea erabaki da aurten.\nEta zu izan zara izendatua…\nO.I. Niri eman zidaten aukera hori. Nire lehen erreakzioa herriak ea nola hartuko zuen galdetzea izan zen; ateratzera animatu ninduten, eta baiezkoa eman nuen orduan. Hori bai, paper hori betetzeak errespetu handia eragiten zidala eta, nahiago nuela atzeskua izan adierazi nien. Aurreskuak zein atzeskuak berdin dantzatzen dute desafioa eginez, baina aurreskua da lehenbizikoz dantzatzen duena. Asier Garmendia izan da aurreskua azken urtetan, eta plazan agertzen duen plantak errespetua eragiten du benetan.\nUrki dantza taldean hausnartzen ari zaretela aipatu duzu…\nO.I. Horrela da eta gure baitan aldaketak jasaten ari gara. Aurreneko urtetan Gipuzkoako dantzak oso markatuta egiten genituen: neskek gauza bat eta mutilek bestea. Egun, arau horrek ez digu hainbeste axola, eta emakumearen rol tradizionala modu naturalean ari gara aldatzen. Egia da eztabaidak izaten ditugula taldearen barnean, baina orain arte kapaz izan gara bidea egiten jarraitzeko, eboluzionatzen jarraitzeko.\nIaz ere berdintasunaren aldeko urrats berri batean parte hartu zenuen Santa Krutzetan…\nO.I. Halaxe da. Ezpata-Dantzarien aurretik joan ohi diren lau ezpata -dantzari aitzindarietatik hiru emakumeak izan ginen. Izaskun Beraza, Maite Sagaseta eta hirurok lehenbiziko emakumeak izan ginen ezpata txikia eskutan genuela.\nOrduan ere prozesu naturala bizitu genuen Urkiren barruan. Aurreko urteetan ezpata-dantzari aitzindari bezala taldeko mutil gehienak pasatakoak zirenez, “eta orain zer?” galdera egin genion geure buruari. Emakumeak ere dantzatzeko garaia heldu zela pentsatu eta aurrera egin genuen. Oso hunkigarria izan zen hirurontzat, eta ikusleen artetik zorionak eta animoak besterik ez genituen jaso.\nAldaketa asko gertatzen ari da tradizioaren baitan Andoainen azken urteetan…\nO.I. Bazen horrela izateko garaia. Modu nahiko naturalean gertatzen ari dira aldaketak, eta poztekoa da. Izan ere, batzuetan iruditzen zaigu egundoko aldaketa burutzera goazela, kontrako erreakzioak eragingo ditugula… Gero errealitatean, gauzak errazagoak izaten dira. Esate batera, emakume bat eskopetaria izan da aurten; gauza erraz joan da, nahiz eta aldez aurretik oso konplikatua iruditu guztioi.\nZer nolako sentimenduak ari zaizkizu nagusitzen egunotan?\nO.I. Errespetua eragiten dit atzeskua izateak, eta ezin dut ukatu urduri nagoela. Goikoplazak errespetu handiagoa eragiten dit dantza-leku bezala; Santa Krutzetan ezpata-dantzarien taldearen babesa sentitu nuen, eta aldiz, Goikoplazan iruditzen zait aurreskua eta biok nahiko bakarrik egongo garela.\nNire burua kontsolatzeko, pentsatzen ari naiz plazan bilduko den jendearen begiratuak ez direla guregana zuzenduko, agintariengana baizik.\nKontuak kontu, ziur nago orain sentitzen dudan urduritasuna plazara irten aurrekoa izango dela, eta behin oinak plazan jarrita, dantza ondo nola egin beste ezerk ez nauela kezkatuko.\nLehenengo emakume izateak erantzukizun berezia eragingo dizu, ala?\nO.I. Izaskun Beraza dantza kideak Andoaingo dantzaren historian urrats bat protagonizatuko dudala aipatu zidan lehengoan, baina ni ez naiz jabetzen gauza horrela denik. Dantza saioa ondo irtetea da nire kezka bakarra lehen esan bezala, nahiz eta jakin ez naizela konforme geratuko egindako lanarekin, oso exijentea bainaiz nire buruarekin!\nUne honetan nola ikusten duzu Urkiko helduen taldea?\nO.I. Ez dugu dantzari zaharragoen erreferentziarik eduki, eta bide berriak urratuz ari gara egunero. Taldea 23 neskek eta 17 mutilek osatuko dugu gaur egun. Une onean gaudela esango nuke.\nEta nola ikusten duzu dantzaren egoera Andoainen?\nO.I. Dantza taldeak egon, badira, baina Andoainen dantza ez dago sustraituta. Inguruko beste zenbait herritan euskal dantza gertuagotik bizitzen dela iruditzen zait. Amak kontatzen didanez Lizar Makil dantza taldearen garaian jendea gehiago mugitzen zen dantzaren inguruan.\nEgia da herriko sektore bat hurbiltzen dela dantza ikustera edo praktikatzera gaur egun, baina badago beste sektore oso zabala dantza aspergarritzat jotzen duena, nahiz eta gure tradizioko zati bat izan. Futbolak eta antzeko aktibitateek askoz ere interes handiagoa pizten dute, eta pena pixka bat ematen dit.\nSanjuanak nola bizi dituzu, gainerakoan?\nO.I. Azterketak zirela eta azken urteetan ez ditut nahi bezainbat gozatu ahal izan; orain libreago nago alde horretatik. Ekitaldien artean Axeri-Dantzaren eguna edo gaueko kontzertuak ditut atsegin, gaueko parrandak ahaztu gabe...


Euskal Irakaslegoa » 2016 » abendua\n« maiatza Abe »\nArchive: abendua, 2016\nKaixo lagunok: Aurten ere, Gabonak edo Eguberriak hurbil daudela-eta, ABENDUAREN 21ean, asteazkena, eta 22an, osteguna, Mendeurreneko eraikinaren sarreran elkartuko gara GOIZEKO 11:00etan, gabon kanta batzuk kantatuaz, garaiari berea emateko; Etorriko zara, ezta? Ez dituzula kantak ezagutzen? ez dakizula nolako musika duten? Lasai! Abenduaren 19an, astelehenean, entsegu txiki bat egingo dugu DeustoCampus-en lokaletan(egurrezko eskaileretan gora), goizeko […]


Agenda 21arekin bat egin dute Herri Eskolek ere - Arrasate - Goiena.eus\nAgenda 21arekin bat egin dute Herri Eskolek ere\nJon Berezibar 2007-12-10 13:32\nGaur, astelehena, Agenda 21aren gaineko aurtengo hitzarmena sinatu dute. Hain zuzen ere, dokumentu hori sinatuko du Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Hezkuntza Sailak, Arrasateko Udalak eta Arrasate Herri Eskolako zentroko zuzendariak. Hitzarmena sinatu dute 10:00etan, Erguin herri eskolako liburutegian. Hala, aurrerantzean Arrasateko ikastetxe guztiak izango dira Agenda 21 ekimenaren partaide\nArrasaten, 2003-2004 ikasturtean hasi zen Agenda 21 proiektua lantzen, Arizmendi Ikastolarekin eta Mesedeetako Andra Mari ikastetxearekin. Gero, hurrengo ikasturtean Arrasateko Institutuak bat egin zuen ekimen horrekin. Gaurko hitzarmen horrekin, aurrerantzean Arrasateko ikastetxe guztiek parte hartuko dute proiektuan.\nHerri eskolatik aditzera eman digutenez, gainerako ikastetxeak Agenda 21 proiektuan sartu zirenean, eurak, herri eskolakoak bestelako proiektu batzuk lantzen zebiltzan, eta erabaki zuten haiek bukatu arte ez zirela sartuko Agenda 21 proiektu honetan. Dena den, azpimarratu dute, eurek landu dituzten proiektuetan ingurumenarekin lotutako gaiak ere landu dituztela.\nOrain, berriz, bat egin dute Agenda 21 ekimenarekin eta gainerako ikastetxeek egiten dabiltzan moduan, aurtengo ikasturtean kontsumoaren gaia lantzen dabiltza herri eskolako neska-mutikoak. Ikasturteko lehen hiruhilekoan egin dutena da ikastetxeak kontsumoarekiko duen jarrera aztertu eta diagnostiko bat egin.\nHain zuzen ere, aztertu dutena izan da zein paper kontsumo egiten duen gaur egun Arrasate Herri eskolak. 3. mailatik hasi eta 6. mailara arteko neska-mutikoek egin dute azterketa. Emaitza urtarrilean aurkeztuko dute eta horrekin batera hobekuntzak proposatuko dizkiote ikastetxeari.\nIkasturteko bigarren hiruhilekotik aurrera, berriz, 6. mailakoek lehen zikloko ikasle gaztetxoei aurkeztuko diete egindako lana.


Nikaragua - Wikipedia, entziklopedia askea.\n219 hizkuntza hedatua bildua\nEreserkia: Salve a ti (en)\nGoiburua: En Dios Confiamos\n("Jainkoarengan dugu ustea")\nflag of Nicaragua (en)\nCoat of arms of Nicaragua (en)\nCosta Rica, Honduras eta Kolonbia\nCentral American Common Market (en)\ngaztelania, Miskitoera, Rama (en) , Miskito Coast Creole (en) , Matagalpa (en) , Subtiaba (en) , Chorotega (en) , Nicaraguan Sign Language (en) , Ulwa (en) eta Mayangna (en)\n13.814.261.535,543 US$ (2017)\n2.221 US$ (2017)\n36.401.261.551 nazioarteko dolar (2017)\n5.854,57 nazioarteko dolar (2017)\n2.757.785.586 US$ (2017)\n3,1 % (2016)\nSorrera data: 1821\n: America/Managua (en)\n120 V. 60 Hz.NEMA 1-15 (en) eta NEMA 5-15 (en)\nNikaragua (gaztelaniaz nikaˈɾaɣwa) ahoskatua), ofizialki Nikaraguako Errepublika, Erdialdeko Amerikako estatu burujabea da. Iparraldean Honduras du, ekialdean Karibe itsasoa, hegoaldean Costa Rica, eta mendebaldean Ozeano Barea. 130.373 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2016an 6,3 milioi biztanle zituen. Hiriburua Managua da.\n7 Nikaraguar ezagunak\nNikaragua Erdialdeko Amerikan dago, Karibe itsasoaren eta Ozeano Barearen artean. Iparraldean Hondurasekin du muga, eta hegoaldean Costa Ricarekin.\nNikaraguako mendebaldea mendi garaiz eta lur emankorreko haranez osatua dago. Ozeano Bareko itsasbazterraren parez pare, eta handik hurbil, Honduras eta Costa Rica lotzen dituen sumendi-kate bat dago (San Cristobal, 1.475 metro). Hego-mendebaldean aintzira ugari dago; handienak Xolotlan eta Cocibolca dira. Aintzirak dauden sakanaren ekialdean, ibaiek irekitako haran sakonez bereizita, hainbat norabidetako mendikateak daude: Entre Rios (Mogotón, 2.107 metro), Isabelia, Huapi eta Chontaleña. Mendietatik ekialdera, lurraldearen garaiera apalduz doa Karibeko itsasbazterreko zelai zingiratsuraino (Miskitoen kosta). Lurraldearen egitura dela eta, lurrikarak izateko arriskua handia da Nikaraguan.\nOzeano Barera doazen ibaiak oso laburrak dira; haietatik luzeenak Fonsecako golkora isurtzen diren Negro eta Estero Real dira. Karibeko itsasora doazen ibaiak, aldiz, luzeak, ur emari handikoak eta, zenbait kilometroan, ontziz ibiltzeko egokiak dira. Haien artean, hauek dira nagusiak: Coco edo Segovia (685 kilometro), Hondurasen eta Nikaraguaren arteko muga eratzen duena, Prinzapolca, Río Grande de Matagalpa, Escondido, eta Costa Ricarekin mugatzen duen San Juan.\nBestalde, hego-mendebaldean aintzira asko daude, eta haietatik bi, Managua edo Xolotlán (1.049 kilometro koadro) eta Nikaragua edo Cocibolca (8.262 kilometro koadro), oso handiak dira; azken horrek sumendi-jatorriko uharte asko ditu (Concepción sumendia, 1.610 metro).\nNikaraguak klima tropikala du, urtarriletik maiatzera sasoi lehorra eta maiatzetik abendura euri-sasoia dituena. Nikaraguako ekialdea, ordea, mendebaldea baino zertxobait epelagoa eta askoz hezeagoa da, eta sasoi idorrak ez du ia eraginik; hala, mendebaldean 1.900 mm euri izaten dira urtean eta 4.000 mm, berriz, ekialdean. Urteko batez besteko tenperatura 27 °C ingurukoa da.\nNikaraguako lurraldearen erdia baino gehiago baso tropikalak hartzen du; oso trinkoa da toki batzuetan, eta zur bikaineko zuhaitzak ditu. Zuhaitz-mota asko daude, eta, besteak beste, ugari dira almendrondoak, intxaurrondoak, zedro eta pinu-mota batzuk, kaoba, guaiakana eta mizpirondoa. Mendebaldeko lur behereetan sabana da nagusi, eta basoa ibarretan baino ez da izaten.\nConcepción eta Maderas sumendiak Cocibolca aintziran\nPeñas Blancas, Jinotega\nArtoaren uharteak, Hego Atlantikoko Eskualde Autonomoa\nRota sumendia, Leon\nSan Juan ibaia, Río San Juan\nSakontzeko, irakurri: «Nikaraguako historia»\nNikaraguako antzinako biztanleak Hego Ameriketatik joan eta mendebaldeko itsasaldean kokatu ziren. X. mendean Mexikotik eta Erdialdeko Amerikako beste toki batzuetatik ere iritsi ziren indiar leinu batzuk. Kristobal Kolon 1502an iritsi zen Nikaraguara. Europatik ekarritako eritasunen eta kolonizatzaileen gehiegikerien eraginez, biztanleria asko urritu zen denbora laburrean. 1520an Francisco Fernández de Córdoba espainiarrak Granada eta León hiriak sortu zituen. Bi hirien artean liskar ugari izan ziren sortu zirenetik: León liberalen gune izan zen, eta Granada, berriz, kontserbadoreena eta aristokraziarena. XVII. eta XVIII. mendeetan, ingeles itsaslapurrak Karibeko itsasaldean lehorreratu ziren. Horren ondorioz, Britainia Handiak Miskitoen kosta bere babesean hartu zuen (1740-1786).\n1800. urte inguruan, Espainiaren mendetik askatzeko borrokak izan ziren Nikaraguan. 1826an, Erdialdeko Amerikako Probintzien Batasuneko estatu egin zen, baina 1838an elkartea utzi zuen. Nikaraguak 1838an lortu zuen independentzia, eta handik aurrera liberalen eta kontserbadoreen arteko borrokak izan ziren nagusi. Granada eta Leon hiriek hiriburu izan nahi zuten, eta urteetan zehar txandaka izan ziren bata eta bestea, bi hirien arteko hitzarmenez, 1857an bi hirien erdian zegoen Managua hiriburu egin zuten arte.\nKontserbadoreak aginpidean egon ziren XIX. mendearen bigarren erdialdean, baina 1893an liberalak izan ziren nagusi. Liberalek 1909 arte izan zuten aginpidea, Estatu Batuen laguntzaz, kontserbadoreen eskuetan geratu zen arte, hain zuzen. Estatu Batuek armada bidali zuten lehendakariari laguntza emateko, eta han geratu zen 1925 arte. Urte horretan gerra zibila izan zen berriz liberalen eta kontserbadoreen artean. Berriro itzuli zen Estatu Batuetako armada eta liberalak menderatu zituen 1927an. 1928ko eta 1932ko hauteskundeetan liberalak izan ziren irabazle. 1933an Estatu Batuetako armadak alde egin zuen Nikaraguatik, baina hango Goardia Nazionala prestatua utzi zuten istiluak sortzen baldin baziren haiei aurre egiteko.\nAnastasio Somoza García (ezkerrean) eta Perón.\n1934an, Goardia Nazionaleko Anastasio Somoza García buruzagiak eragin zuen liberalen buruzagi César Augusto Sandinoren hilketa, eta 1936an iritsi zen lehendakaritzara. Hogei urtez egon zen aginpidean. Haren agintaldian ekonomiaren irabaziak somozatarrentzat eta haien aldekoentzat izan ziren. 1956an hil egin zuten, eta haren seme Luis Somoza Debayle izan zen ordezkoa 1967 arte; ondoren haren anaia Anastasio Somoza Debayle izan zen lehendakari. Bitarte horretan, Somozaren aurkakoek, sandinistek (César Augusto Sandinoren omenez) gerrilla sortu zuten 1962an.\n1972an lurrikara izugarria izan zen Nikaraguan. Managuan 6.000 hildako izan ziren, eta 300.000 lagun geratu ziren etxerik gabe. Lurrikarak eragindako hondamendiari aurre egiteko atzerriko herrietatik iritsitako dirua Somozaren familiak gorde zuela jakin zenean, izugarri indartu ziren gobernuaren kontrako mugimenduak. Sandinistek bildu zituzten indar horiek, eta matxinatu eta aginpidetik bota zuten Somoza, 1979an. Urte hartatik 1985 arte, Frente Sandinista de Liberación Nacional (Nazio Askapenerako Fronte Sandinista, FSLN) erakundearen Batzordea egon zen aginpidean, Daniel Ortega lehendakaritzan zela. Bestalde, Nazioa Berritzeko Gobernuaren eskuetan zeuden aginpide eragilea eta legegintzako aginpidea, eta Estatuko Kontseiluaren aholkua zuen egiteko horretan. Sandinisten gobernuak Somozaren familiaren esku zeuden ondasunak bereganatu zituen. Harreman estuak izan zituen Sobietar Batasunarekin eta Kubarekin, eta Estatu Batuekin, berriz, gero eta okerragoak. 1980. urte inguruan, Estatu Batuen laguntzarekin, sandinistak gobernutik kentzeko talde armatuak sortu ziren (Contra delakoa).\n1984an hauteskundeak izan ziren, eta sandinisten esku zegoen administrazio berri batek hartu zuen ordu arteko Batzordearen lekua, 1985ean. 1986-1987 urteetan, Erdialdeko Amerikako hainbat herrialde bake-hitzarmenak prestatzen eta sinatzen ahalegindu zen. Horren ondorioz, 1989an, zazpi urtez indarrean egondako salbuespen-egoera amaitu zen Nikaraguan. Hala, 1990eko otsailaren 25ean, hauteskundeak egin ziren, nazioarteko behatzaileak bertan zirela; UNO (Oposizioko Nazio Batasuna, zentro-eskuineko 14 alderdi politiko biltzen zituena) atera zen garaile, eta Violeta Chamorro hautatu zuten lehendakari urte bereko apirilean.\n1990etik 1996ra, Violeta Chamorroren gobernu-taldearen trantsizio demokratikoaren prozesua eta berradiskidetze nazionala burura eramatea izan zen zeregina. Contrak armak utzi zituen, Estatu Batuek blokeoa altxatu zuten, eta sandinistek, beren aldetik, onartu zuten indar-erlazio berrian gutxiengoa izatea. Militar erregularren %90 desmobilizatuak izan ziren. Gerra amaitzeak bide eman zion Nikaraguako ekonomiari zegoen zulotik ateratzeko, baina zereginak pilatzen zitzaizkion: Ameriketako herrialderik behartsuenetakoa zen Nikaragua, kanpo-zorraren astuntasunak leherturik zeukan eta ez zen gai biztanleria aktiboaren %40ri baino gehiagori lana emateko.\nSandinistak ahalegindu ziren 1990ean galdutako agintea berreskuratzen, ekonomia-krisiak eragindako egonezinari probetxu atereaz, baina demokratizazio-prozesuak beste norabide bat hartu zuen 1995eko konstituzioaren erreformatik aurrera. Sandinistak ez ziren, harrezkero, oposizioko beste indar bat baizik. 1996ko azaroko hauteskundeak liberal batek irabazi zituen, Arnoldo Alemánek, baina lehenago UNO osatu zuten indar politikoak zeuden atzetik. Lehendakari berriak Violeta Chamorrok hasitako liberalizazio-politikarekin jarraitu zuen, eta atzerriko inbertsioak erakartzen ahalegindu zen. Inflazioa jaistea eta hasita zegoen zenbait azpiegitura-proiektu gauzatzea lortu zuen. Baina Nikaraguaren berpizte erlatibo hori txiki-txiki eginda geratu zen, 1998ko urrian Mitch urakana pasatu zenean. Milaka eta milaka pertsona desagertu ziren, nikaraguarren %10 bizilekurik gabe geratu zen, errepide-sarearen bi herenak hondaturik geratu ziren, eta nekazaritza-uzten %70 galdu zen.\n2001ean alderdi liberalak irabazi zituen berriro ere hauteskundeak, Enrique Bolaños buru zela. Bolañosek Alemán presidentearen kontrako salaketak ikertzen jarraitu zuen (dirua zuritu izana eta ustelkeria), eta azkenik, 20 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten lehendakari ohiari. Alemánen aldeko hainbat kidek eta kongresuko beste hainbatek, kide sandinistekin bat eginik, Bolaños lehendakariaren eta haren ministroen boterea mugatu zuten, eta dimiti zezan eskatu zioten. 2006ko hauteskundeen ondoren, Daniel Ortega itzuli zen lehendakaritzara. 2011ko eta 2016ko hauteskundeetan berriz aukeratua izan zen.\nNikaraguako Nazio Biltzarra\nNikaragua errepublika da. 1986an onartutako konstituzioaren arabera, lehendakariak du aginpide eragilea eta Nazio Biltzarrak, Asamblea Nacional de Nicaragua delakoak, berriz, legegintzako aginpidea. Errepublikako lehendakaria da, aldi berean, gobernuburu eta estatuburu. Nazio Biltzarra 90 diputatuz osatua dago, eta 16 urtetik gorakoen sufragio unibertsalez aukeratzen da, sei urteko legealdirako.\n1980ko hamarkadan, Nikaraguako alderdi politiko nagusia Nazio Askapenerako Fronte Sandinista (FSLN) izan zen. 1962an sortutako alderdi horrek, oposizioko beste hainbat indarren laguntzarekin, 1979an Anastasio Somoza agintetik botatzea lortu zuen, eta bera egon zen agintean 1990 urtea arte. Urte hartako hauteskundeak eskuineko (eta sandinismoaren aurkako) UNO koalizioak irabazi zituen. 1996ko azaroko hauteskundeak, berriz, Alianza Liberal izeneko koalizioak irabazi zituen eta, beste izen baten pean izanik ere, UNO osatzen zuten zentroko eta eskuineko alderdi gehientsuak zeuden atzetik. 2007an Daniel Ortega sandinistak agintea berreskuratu zuen.\nSakontzeko, irakurri: «Nikaraguaren banaketa administratiboa»\nNikaragua 15 departamendutan eta 2 eskualde autonomotan (Ipar Atlantiko eta Hego Atlantiko) banatuta dago.\n1 Boacoko departamendua Boaco 178.582 4.177 42,8\n2 Carazoko departamendua Jinotepe 190.769 1.081 176,4\n3 Chinandegako departamendua Chinandega 429.557 4.822 89,1\n4 Chontalesko departamendua Juigalpa 185.866 6.481 28,7\n5 Estelíko departamendua Estelí 224.231 2.230 100,6\n6 Granadako departamendua Granada 206.009 1.040 198,2\n7 Jinotegako departamendua Jinotega 438.413 9.222 47,5\n8 Leongo departamendua León 410.860 5.138 80\n9 Madrizko departamendua Somoto 164.146 1.708 96,1\n10 Managuako departamendua Managua 1.484.462 3.465 428\n11 Masayako departamendua Masaya 364.168 611 596,2\n12 Matagalpako departamendua Matagalpa 561.282 6.804 82,5\n13 Nueva Segoviako departamendua Ocotal 253.489 3.491 72,6\n14 Rivasko departamendua Rivas 177.668 2.162 82,2\n15 Río San Juango departamendua San Carlos 127.225 7.541 16,9\n16 Ipar Atlantikoko Eskualde Autonomoa Puerto Cabezas 480.874 33.106 14,5\n17 Hego Atlantikoko Eskualde Autonomoa Bluefields 385.102 27.260 14,1\n2016an Nikaraguak 6.327.927 biztanle zituen, 52,7 biztanle kilometro koadroko dentsitatearekin. Adin-egiturari dagokionez, 0-14 urte bitartekoak biztanleen %27,2 dira, 15-24 urte bitartekoak %21,3, 25-54 urte bitartekoak %40,2, 55-64 urte bitartekoak %6 eta 65 urtetik gorakoak %5,3. Bizi itxaropena 73,5 urtekoa da, 71,3 urtekoa gizonezkoena eta 75,8 urtekoa emakumezkoena. Emankortasun-indizea emakumeko 1,89 haur da. (2017ko zenbatespenak).\nAtlantiko aldeko eskualdean (lurralde osoaren erdia baino gehiago hartzen du) biztanleen %8 baizik ez da bizi; izan ere, baso trinkoz estalia dago, eta ia ez dago garraio-azpiegiturarik. Herrixka sakabanatu batzuk badaude, han-hemenka, anglofonoak batez ere. Ekonomiaren ikuspuntutik, garrantzi gutxiko eskualdea da. Basoko ustiapen batzuk salbuetsita (zur preziatuak, kautxua), eskualde horretako biztanle gehienak (indiarrak edo beltzen ondorengoak) iraupeneko nekazaritzatik, ehizatik eta arrantzatik bizi dira. Mendebalderago, lurraldearen erdialdean, mestizoak dira nagusi, eta jende gehixeago bizi da: 16-21 biztanle kilometro koadroko. Eskualde horretako biztanleak, batez ere, abere-hazkuntzatik eta kafea eta kotoia ekoiztetik bizi dira.\nMendikatearen mendebaldeko isurialdean eta, batez ere, Ozeano Barearen aldeko kostaldean dago, aldiz, Nikaraguako gune nagusia, bai demografiaren, bai ekonomiaren aldetik. Biztanleen %60 baino gehiago, gutxiengo zuria tartean dela, lurralde horretan (eremu osoaren %15 inguru) kontzentratzen da. Sumendi-jatorriko lurren emankortasuna dela-eta, nekazaritza intentsiboa da eskualde horretan: kafea eta kotoia ekoizten dira, batik bat, baina baita bananak, arroza eta azukre-kanabera ere. Eskualde horren bihotzean, bi aintzira handienen erdian, Managua dago, hiriburua eta herrialdeko administrazio-, merkataritza-, ekonomia- eta garraio-zentro nagusia. Gainera, hiriburuaren aldirietan kontzentratzen da Nikaraguako industria guztien %80. Halaber, azken eskualde horretan ekoizten da nekazaritza balio osoaren %70.\nBiztanle gehienak, %69, mestizoak dira; zuriak %17 dira, beltzak %9, eta Nikaraguako bertako indiarrak, sumoak eta miskitoak, %5.\nHizkuntza ofiziala gaztelania da, baina ekialdeko basoetan bizi diren talde batzuek ingeles kreolera edota miskitoera erabiltzen dituzte.\n2016ko zenbatespenaren arabera, %51,6 katolikoak dira, eta %33,9 protestanteak.\nNikaragua: biztanle gehien duten udalerriak\n2015eko zenbatespena (inide)\nLeón 1 Managua Managua 1.028.808\n2 León León 201.100\n3 Masaya Masaya 166.588\n4 Matagalpa Matagalpa 150.643\n5 Chinandega Chinandega 133.361\n6 Tipitapa Managua 130.627\n7 Granada Granada 123.697\n8 Estelí Estelí 122.924\n9 Ciudad Sandino Managua 101.929\n10 Siuna Ipar Atlantiko 101.770\nNikaragua herrialde behartsua da, eta areago Mitch urakanak 1998an eragindako txikizioaren ondoren. Haize-erauntsi ikaragarri haren aurretik, gainera, biztanleen erdiak, gutxi gorabehera, bizitzeko gutxieneko premiak estali ezinik bizi ziren.\nNekazaritza da herrialdeko jarduera nagusia, sektore horretatik zuzenean bizi den biztanle-kopurua alde bat utzirik, industria gehiena ere nekazaritza-produktuen elaborazioan oinarritzen baita. Barne produktu gordinaren %14,8 nekazaritzari dagokio (2016ko datua), eta sektore horretan enplegatzen da biztanleria aktiboaren %31. Lantzen diren gaiei dagokienez, bizibidea ateratzekoak eta salmentarakoak bereizi behar dira: lehenbizikoen artean artoa, arroza, basartoa eta babarrunak dira nagusi, eta bigarrenen artean, berriz, kafea, kotoia, bananak, azukre-kanabera eta kakaoa. Laranjak, tapioka, ananak eta sesamoa ere ekoizten dira. Abeltzaintza (behiak, zerriak eta hegaztiak), behi-hazkuntza bereziki, garrantzi handiko jarduera da, Nikaraguaren erdialdean batez ere, eta haragia esportatzeko adina ekoizten da. Basoaren ustiapenak (kaoba, zedroa, palisandroa) nolabaiteko garrantzia baino ez du, garraio-azpiegiturarik eza dela eta. Arrantza, bestalde, molde zaharren arabera egiten da, bai ur gazitan nola gezatan (aintzira eta ibai handi asko ditu). Arrantzatutako gehiena Nikaraguan bertan kontsumitzen da, eta esportaziorako espezie nagusia izkirak dira.\nBigarren sektoreari –industria eta meatzaritza– BPGaren %24,2 dagokio eta biztanleria aktiboaren %18 enplegatzen da bertan. Ustiatzen diren mea-baliabideen artean aipatzekoak dira urrea (nagusia), kobrea eta zilarra. Industria, batik bat, Nikaraguan ekoiztutako gaien lanketan oinarritzen da, janari eta edari industrian gehienbat: azukrea, garagardoa, rona, olioa, haragi-kontserba; pospologintza, larrugintza, kotoi-ehungintza; petrolio-findegi bat eta porlan-lantegiak ere badira. Nikaraguak erregaiak inportatu beharra du, baina zentral hidroelektrikoetatik lortzen du behar duen energiaren parte handi bat.\nMerkataritza-balantzan defizit handia du Nikaraguak. Esportatzen dituen gaien artean kafea, itsaskiak (izkirak), haragia, azukrea, urrea eta bananak daude. Inportatzen dituen produktu nagusiak, berriz, kontsumorako ondasunak, makineria eta tresneria, eta petrolioaren deribatuak dira. Nikaraguarekin merkataritza-harreman gehienak dituzten herrialdeak hauek dira: Estatu Batuak, Erdialdeko Amerikako herrialdeak, Alemania, Kanada, Venezuela eta Japonia.\n1998an, abian jarritako hainbat ekonomia-erreformari esker, hamar urteko gerra zibilaren ondorio latzak atzera uzten hasita zegoen, eta ekonomia-hazkunde indartsua bizi zuen, baina urte horretako udazkenean, Mitch urakanak hankaz gora bota zituen ekonomia-indize guztiak eta, herrialdea suntsiturik utzi ondoren, lehenaz gain, gogortu egin zuen Nikaraguaren etorkizuna. Gutxi gorabehera, 1.000 milioi dolarreko kalteak eragin zituela kalkulatzen da. Kalterik handienak, milaka pertsonak bizia galtzeaz gainera, nekazaritzan izan ziren, sektore horretakoak baitira Nikaraguako esportazio gehienak. Hala, 1999an, 900 milioi dolar inguruko merkataritza-defizita jasan zuen Nikaraguako ekonomiak. Nazioarteko laguntza asko zuzendu ziren, harrezkero, Nikaraguara.\nNikaraguak garraio-azpiegitura aurreratu gabea du. Errepide-sarearen ardatza Hondurasekin eta Costa Ricarekin lotzen duen Panamerikar errepidea da, Nikaraguako toki jendetsuenetan barrena 368 kilometro egiten dituena. 2014an, 23.897 kilometro errepide zituen, baina haietatik 3.346 baizik ez zeuden asfaltaturik. Garrantzizkoak dira, bestalde, ontzi bidezko garraioak, aintzira eta ibaietan. Nazioarteko hegaldietarako aireportu bat dago Managuatik hurbil.\nLehen mailako hezkuntza doan eta derrigorrezkoa da, baina azpiegitura oso txarra da (ikastetxeak eta irakasleak falta dira), eta haurren hiru laurdenek lehen mailako ikasketak egiten badituzte ere, gutxi iristen dira bigarren mailakoak egitera. Goi-mailako ikasketak egiteko zentro nagusiak, berriz, Erdialdeko Amerikako Unibertsitatea, Nikaraguako Unibertsitate Politeknikoa (biak Managuan) eta Nikaraguako Unibertsitate Autonomo Nazionala (Leon) dira.\nNikaraguar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nRuben Dario (1867- 1916), poeta.\nAugusto Sandino (1895- 1934), iraultzailea.\nAnastasio Somoza (1896-1956), militarra eta diktadorea.\nErnesto Cardenal (1925-2020), teologoa eta poeta.\nVioleta Chamorro (1929-), politikaria.\nCarlos Fonseca (1936-1976), politikaria.\nSergio Ramírez Mercado (1942-), idazle eta politikaria.\nDaniel Ortega (1945-), politikaria.\nArnoldo Alemán (1945-), politikaria.\nGioconda Belli (1948-), idazlea.\n↑ a b Nicaragua en cifras 2016, bcn.gob.ni\n↑ a b Anuario Estadístico 2015, inide.gob.ni\n↑ Nikaraguarrek garaipena eman diote berriz ere Ortega sandinistari. eitb.eus (Noiz kontsultatua: 2017-12-12).\n↑ El sandinista Daniel Ortega gana las elecciones en Nicaragua y evita una segunda vuelta, internacional.elpais.com\n↑ Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012 Inide.gob.ni\n↑ a b c d e f Nicaragua, The World Factbook, cia.gov 2017ko abenduaren 12an kontsultatua\n↑ Mitch: The Deadliest Atlantic Hurricane Since 1780, National Climatic Data Center, ncdc.noaa.gov. 2015eko urtarrilaren 5ean kontsultatua\nes Herrialdeko webgune ofiziala, presidencia.gob.ni\nOrriaren azken aldaketa: 23 abendua 2021, 22:40.


Euskal Selekzioak ezin izan du Argentinarekin | EHK\nby ehkirola eus | 2021/11/27\nEuskal Selekzioak Leioan jokatu zuen ostegunean Finlandiaren aurka Basque Country International Women’s Cup txapelketako lehen jardunaldia, azkenean gol bateko aldearekin galdu zuelarik (27-26). Dena den euskal jokalariek partida bikaina jokatu zuten Sakonetan eta garaipenetik gertu ere egon ziren, hamar minuturen faltan bi goleko errenta izan baitzuten.\nOstiral honetan berriz, jokatu da txapelketako bigarren jardunaldia Berangon, non Euskal Herria Argentinaren aurka aritu den, arratsaldeko 20:00etan hasita. Aurretik, Luxenburgo eta Finlandiaren arteko lehia egon da (17.45).\nEta honakoan ere, Euskal Selekzioak Hegoamerikako bigarren talderik indartsuenaren aurka galdu egin du norgehiagoka, nahiz eta itxura duina eman. Argentinak maila handiagoa duela erakutsi zuen eta 21-35 eroso nagusitu zen.\nEuskal jokalariek baloi gehiegi galdu dituzte eta haien arteko koordinazio falta ere pairatu zuten jokaldi askotan, elkarrekin behar beste entrenatu ez izanaren islada argia. Hasi orduko, 2-5 aurreratu ziren argentinarrak, azkenean lehenengo laurdena 6-9 amaitu zelarik.\nBaina bigarren laurdenean Argentinak nagusitasun haundiagoa erakutsi zuen eta defentsan ondo aritu ziren, hamar minuturen ostean euskal jokalariek bi gol soilik sartzeko aukera izan zutelarik (8-16). Laurdenaren azken txanpan gauzak pixkat hobetu ziren baina hala ere argentinarrak alde nabarmenarekin joan ziren atsedenaldira (9-18).\nBigarren zatian, erritmoa asko moteldu zen, izan ere, norgehiagoka dagoeneko erabakita zegoen eta Argentinako hautatzaileak minutuak jokalari guztiei eman zizkien. Gauzak horrela, neurketa parekatuagoa joan zen eta Euskal Selekzioak uneren batean goletaraino murriztu zuen argentinarren abantaila, baina berehala ireki zen berriro zuloa markagailuan, azkenean 21-35 nagusitu zelarik Argentinako Selekzioa.\nEuskal Selekzioak eta Argentinak jokatu aurretik Finlandiak eta Luxenburgok jokatu zuten elkarren aurka, Finlandia erabat nagusitu zelarik jardunaldiko aurreneko neurketa honetan (18-30). Luxenburgok oso astiro jokatu zuen neurketa guztian eta atsedenaldirako jadanik erabakita zegoen lehia (5-18), handik aurrera ere abantaila ederki kudeatu zutelarik finlandiarrek.


Aurrekoa Urtarrilak 24 Ostirala Hurrengoa\nUrtarrilak 24 - 25 • 20:00 • Antzoki Zaharra (Parte Zaharra) Antzerkia eta Dantza\nAsier Sota, Ane Gabarain, Mikel Laskurain, Joxe Kruz Gurrutxaga eta Alazne Etxeberria dira komedia barregarri honen protagonista, Begoña Bilbaoren zuzendaritzapean.\nUrtarrilak 24 • 20:00 • Imanol Larzabal Aretoa (Lugaritz K.E.) (Antiguo-Ibaeta) Musika\n30 urteko ibilbidean sortutako zenbait kantu berrikusi ditu Mikel Markezek aurkeztu berri duen Biribilean lanean, zuzeneko bertsio akustiko berri bat eskainiz.\nOraingoan, zenbait musikari izango ditu lagun oholtzan: Arkaitz Miner biolina, biola, mandolina eta tinplearekin eta Julen Alonso trikitia eta eskusoinuarekin, alderdi musikala aberastuz. Ahotsarekin, aldiz, Esti Markez alaba izango du kantuan.\nUrtarrilak 24 • 20:30 • Pandora taberna (Gros-Ulia) Musika\nMikel Karton abeslari donostiarrak 2010 urtean hasi zuen bakarlari ibilbidea. Dagoeneko bi disko plazaratu ditu: Protesta ahotsa (2014) eta Irauten (2017).\nPrentsaurrekoa: "Lisboako setioaren historia"\nUrtarrilak 24 • 11:30 - 12:30 • Koldo Mitxelena Literatura\nJosé Saramagok idatzi eta Jon Alonsok itzuli duen “Lisboako setioaren historia” liburua aurkeztuko da.\nPartaideak: Jon Alonso, itzultzailea; Xabier Mendiguren, editorea; Itziar Diez de Ultzurrun, EIZIEren lehendakaria; Estibaliz Alkorta, Eusko Jaurlaritzako Euskara Sustatzeko zuzendaria.\nUrtarrilak 24 • 20:00 • Victoria Eugenia Antzokia Musika


Usansolon ospatzeko asko - Berriak | SOINHEZI SL Servicios Socioculturales\nUsansolon ospatzeko asko\nAzaroko azken egun eta abenduko lehenengo egunetan Usansoloko ludoteka jarduera eta ospakizunez beteta dago, eta hauxe gustuko dugu.\nGure Etxeara, Usansoloko erretiratu eta pentsiodunen etxera, bisitaldia\nGure etxeara (erretiratu eta pentsiodunen Etxea) urtero egin ohi dugun eta oso gustuko dugun eta maitasun handia diogun bisitalditik hasita, pasa den azaroaren 28an bertan izan ginen aitite eta amamekin gonbidatuta.\nAzaroko azken asteburuan ezin genuen San Andres jaietan huts egin, herriko jai patronal desiratuak non tailerrak Zuriñe Hidalgok eta AZ Gaubelak girotutako diskofesta txikia, koadrilen jaitsiera… izan ziren. Dagoeneko gutxiago falta da hurrengoetarako!\nGaldakaon Euskararen Nazioarteko Eguna (abenduak 3) herriko beste elkarte batzuekin batera Lehendakari Agirre enparantzan 18:30etan argiztatutako mosaiko erraldoi baten osaketan parte hartuz ospatuko dugu.\n“(Ber)piztu euskara Galdakaon!” lelopean egun honetarako Galdakaoko udalak, Bagabiz Euskara Elkarteak, Udal euskaltegiak, Aek-k, Berbalagunek, Bengoetxe eta Elexalde institutuek, Eguzkibegi ikastolak eta udal ludotekak antolatutako egitasmoen barruan dago.


Denak bere horretan jarraitzen du - Fundación Bizkaia Bizkaialde\nDenak bere horretan jarraitzen du\nAsteburu gazi gozoa izan da Sanirentzat larunbatean Viladecans taldeari hit eta karrerarik egin gabe irabazi eta igandean liderrak galdu izana aprobetxatu ezinik galdu eta gero. Bigarren postuan daude sailkapenean, 2 partiduko diferentziarekin. 0-6 eta 9-4 izan ziren emaitzak.\nElio Silva izan zen lehen jokoko protagonista. Ligako jaurtitzaile onena izaten ari denak 10 pontxe lortu zituen. Erasoan zortedun ibili ziren bilbotarrak. Bateatzaile nagusiak Dennis Rudolph, Eduardo Rivas eta Enmanuel Lugo izan ziren.\nBigarren partiduko dinamika bestelakoa izan zen. Saniko jaurtitzaileak ez ziren gai izan kataluniakoak gelditzeko 17 geldiezein eman eta gero. 5 lasterketa eta 3 sarrera burutu zituzten. Garaipenak ihes egin zion Saniri. Bateatzaile onenak Hector Perozo, Leopoldo Correa eta Markel Mendizabal izan ziren.


Hil honen 29an da hitzordua Markina-Xemeinen. Irakasle jakintsu eta ikertzaile zaildu saiatuak euskaltzain osoaren sarrera hitzaldia egingo du. Gonbidapenak “Ahozkotasuna hizpide” dio, labur, oso generiko. Altxor kutxa zabalduko du Jabier Kaltzakortak,\nJavier Kaltzakortak ahozkotasuna du lan arlo maiteenetakoa, eta hainbat perla eder bildu eta landu dizkigu ezin konta ahala artikulu ederretan, edota euskal herrietan nahiz erbestekoetan eginak dituen hitzaldietan.Zaldi Ero\n[Grabagailua lanean jarri orduko].\nEuskara batuan egingo dizut, transkribatzeko problema gutxiago izan dezazun.\nEuskaltzain kutsua duzu hori. Inork ez dit horrelakorik esaten, Zuberoan Gotainen edo Larrabile-Urrustoin ez bada!\nEz dakit, bada, nik euskaltzain kutsua dudan. Kar, kar, kar.\nAzaro honen 29an egingo duzu euskaltzain osoari dagokion sarrera-hitzaldia zeure herrian, Markinan. Nahikoa buruhauste badarabilzu, jakin dudanez.\nAzaroaren 29ko ekitaldia gainean da, eta urduritu egiten nau horrek. Senetik kanpo ibili naiz apur bat, baina etorriko naiz neure senera, neure bidera, neure arrastora.\nZertaz jardungo duzu sarrerako horretan?\nNire gairik maiteenen gainean egingo dut hitzaldia. Sail batekoak baino gehiagoko gaiak ditut, baina neure sailik maiteena, edo hurbilenetako bat ahozkotasuna da, eta horren gainean jardungo dut. Hasteko, Wilhelm Humboldten bidaia erabiliko dut. Birritan etorri zen Humboldt Euskal Herrira. Lehenengoan, etorri baino gehiago, zeharkatu egin zuen gure herria, Espainian zehar egitekoa zuen bidean: Baiona, Donibane Lohizune, Tolosa, Bergara, Arrasate, Gatzaga, Gasteiz… Oso egun gutxitan zeharkatu zuen Euskal Herria. Bigarrenean berriz, hilabete baino gehiago egon zen hemen: 1801ean. Orduan, garaiko idazle eta euskalariekin egon zen. Tartean, Markinan egon zen, eta, hain justu, nik hitzaldia irakurriko dudan etxean bertan ere egon zen Mogelekin. Eta hau eta hura. Orduko garaiko bizkaitarren ahozkotasuna aztertuko dut, baina gainerako euskalkietara ere zabalduko dut nire azalpena, nahiz eta Markinako ekitaldian dena irakurtzerik izango ez dudan. Idatzira joango den hitzaldia beti da luzeagoa, han irakurriko dudana baino. Jende artean irakurriko dudana beti da ahozkoagoa, beti da beste era bateko diskurtsoa. Idatzira doana munduko denbora guztiarekin irakurtzen da, nahi denean egiten da atseden. Ahozkoan ez dago hori, hizlariaren harian ibili behar da beti, eta hari hori herritarren artean ahal den ondoen eramatea izango da nire zeregina.\n1801eko bidaia, Humboldtena, Jabier Kaltzakortaren bidean…\nAdibide diferenteak ekarriko ditut hitzaldian. Ahozkotasuna oso gauza inportantea izan zen garai hartan. Humboldt prusiarra zen, austriar-hungariar inperiokoa. Ahozkotasuna gauza berria zen orduan. Alemanak hasi ziren lehenengoz ahozkoari inportantzia ematen. Ordu arte ahozkoak ez zuen garrantzirik: baserrian, mendi galduan gora hitz egiten zena, kontatzen ziren ipuinak… inork ez zituen aintzakotzat hartzen. Edo inork gutxik. Baina erromantikoak alor hori balioesten hasi ziren, horri balioa ematen, eta Humboldtek berak dio Euskal Herrira etorri zela kantu epiko zaharren eta herri-ipuin zaharren bila. Espresuki dio hori berak. Kantu zahar bilako ibili hori da Humboldtena gurean. Erromantikoak bidaiariak dira, inportantzia ematen diote bidaiari. Haien bidaiak ez dira guk asmatzen ditugun modukoak. Haien bidaiak bost eta sei hilabeteko bidaiak dira! Lehenengoan emaztearekin, bi seme-alabekin eta pintatzaile batekin etorri zen, eta Espainia guztian barrena ibili ziren, bost hilabete. Lanik ez zuten aristokraten bidaiak ziren, dirua zeukatenenak. Orduko jauntxoen etxean hartzen zuten ostatu, lekurik hautuenetan ibiltzen ziren. Bigarren bidaia diferentea izan zen, egun batetik besterakoa, eta lagun batekin etorri zen: maiatza osoan egon zen Euskal Herrian.\nOrduko garaiko erromantikoen ezaugarria da herri-poesiari indarra ematea. Gaur eguneko begietatik begiratuta inozokeria dirudi, baina uste zuten hizkuntza ez zela aldatu ezer ehunka eta ehunka urtetan, eta kantuak ere ez. Kantu bat biltzen bazuten, uste zuten antzinaterik zaharrenekoa zela, mila urteko kantua, izozturik balego bezala, izozturik hizkuntza, eta izozturik tradizio guztia. Horren arabera, herri zaharretan, eta Euskal Herria zen Europako herririk zaharrena –Herderrek eta abarrek esanda–, eta beraz, herririk zaharrenean egongo da kanturik zaharrena. Nik hitzaldia egingo dut etxe horretan, esate baterako, Mogelek El canto de Lelo eman zion; nonbait, euskaldunek Oktavianoren garaian erromatarren kontra egindako gudua. Humboldtek uste zuen kantu hori zela mila eta zortziehun urte lehenagokoa! Holako gizon batek 1817an publikatu zuen kantu zahar hori, eta, nolabait esateko, euskalariak sortu zituen Europa osoan. Prestigiodun gizon batek prestigiotu egin zuen hizkuntza zahar bat. Hori egin zuen Humboldtek, euskara balioan jarri, balioztatu, balioa eman.\nHaiek uste zuten dena delako kantu zaharra fosildua jaso zutela. Zuk, aldiz, zeure lanetan, baladarik zaharrenaren hamaika aldaerak eta bat gehiago ematen dizkiguzu.\nBai. Aurkitzen dituzun guztiak eman behar dituzu, eta aurkitzen dituzun asko izan arren, beti dira gutxi! Hori da ahozkotasuna: aldaeretan bizi den zerbait, bizi den neurrian, eta bizi den artean.\nGure joera ohi da, aldaera kanoniko bat osatzea, zatiak handik eta hemendik eta behar den tokitik hartu eta anfora osatzea.\nAhozkotasunean aldaera guztiekin beste aldaera bat, fiktizioa, osatuagoa egiteko asmoa beti egon da, han-hemengo atalak josi eta gauza berri bat muntatu. Hori egin da, eta ondo dago, baina berez, gauza eklektiko bat, fiktizioa. Aldaera bakarra dagoenean, ordea, horrek esan nahi du galdu egin dela transmisioa. Bereterretxeren kantua Salaberryk ekarri zuen moduan kantatzen badugu, hamabost ahapaldi horiek, horrek esan nahi du fosilizatu egin dela, galdu egin dela kantu horren transmisioa. Baldin, beste aldaera batzuk badaude, konturatzen gara, hamabost ahapaldi badira ere, ordena aldatuta etorriko direla ahapaldi horiek, edo hitz batzuk aldatuta… Eredu bakarrera iritsi bagara, idatzizko mundura pasatu gara, ze idatzizko mundua aldaera bakarrekoa da. Nire aitaren etxea defendituko dut, Arestirena, beti da horrela, aldaerarik gabe. Ahozkotasunean, aldatzeko jokoa dago.\nAldaera guztiak berdin dira?\nAldaera batzuk ederragoak dira beste batzuk baino: ahapaldi gehiagokoak, aberastasun handiagokoak, ulergarriak direnak… Batzuetan, denboraren erosioaren bidez kantua ez da ia ulertzen, edo kantu bi elkarren gainean erantsi dira eta beste zerbait sortu da hor. Kasuan kasukoa ikusi behar da.\nBadira irudi batzuk batean eta bestean eta nonahi ageri direnak, balada nahiz kopla, hizkuntza honetan nahiz hartan…\nBadira irudi unibertsalak, bai, edo askotan ematen direnak: Itsasoan urak haundi, ez dau hondarrik agiri, maiteagatik pasauko neuke, itsasoa igeri. Ideia hori, ahozkotasuneko ideia polit bat da, dantza-kopletan, baladetan, legendan nahiz maitasun kantu batean ageri dena. Eta oso-oso genero ezberdinak dira. Kopla hori, esaterako, balada batean ere agertzen da. Ahozkotasunean oso ideia politak izaten dira, eta, orduan, batean eta bestean dute lekua.\nBalirudike idatzizkoa dela maila nagusiko. “Bigarren mailakotzat” jo izan ote da ahozkoa?\nHori konplexua da. Idazle batzuek estilo ahozkoagoa dute, literatura guztietan ere. Ez hain esaldi luzeak erabiliko dituzte, mezuak hitzean-hitzean garbi emango dituzte, erritmo biziagoa izango dute –baina ez, bakarrik, esaldiak laburragoak direlako–, eta hau eta hura. Kafkak, esate baterako, idazten hasi zenean –alemanez, hain zuzen–, orduko garaian ez bezala idatzi zuen. Alemanian askozaz ilunago idazten zuten; estiloa, alegia. Kafkaren estiloa, berriz, zuzen-zuzena zen, ahozkoagoa, hurbilagoa… Berez, idatzizkoa eta ahozkoa, bi mundu guztiz ezberdinak dira. Eta gero eta gehiago, ahozkoak indar handiagoa hartzen du. Tradizioa galtzen den neurrian, ahozkoak balio handiagoa hartzen du. Ahozkotasuna mila alderditatik azter daiteke. Ahozkotasunaz ari garenean, ahozko genero propioen gainean ari gara: kontakizunak, era bateko eta besteko poesia moldeak…\nPoesia moldeak, direnak eta ez direnak…\nEsaera zaharrak, adibidez. Ahozko elementuak dira esaera zaharrak. Idazle batzuek ere baliatzen dituzte, ordea. Kixoten, esate baterako, Santxok trumilka botatzen ditu. Eta ikerlan asko daude gaztelaniaz, Santxok darabiltzan esaera zahar eta esapideen gainean. Esan nahi dut, ez bakarrik filosofia bat duten esaerak, esateko moduak ere badituela Santxok. Tradizioa galdu… El ladrón cree que todos son de su condición. Gutxi izango dira hori euskaraz nola esan dakitenak. Modu askotara esan izan da hori euskaraz. Besteak beste, “azeriak buztana luze, berak legez besteak uste”. Beharbada horren gainean ere hitz egingo dut sarrera-hitzaldian.\nDe rebus euscarae memorabilibus…\nZer duzu hori?\n“Ahozko euskaran, beti euskaldun hutsetara biltzeko grina izan dut (…) Eguneroko bat ere osatu nuen etxean gurasoei entzuten nizkien berba eta esaerekin. Eguneroko horren izena, De rebus euscarae memorabilibus”. Zeuk idatzia da.\nBai, bai… Ehun orrialdeko lan bat da, baina hirurehun edo laurehun ere izan litezke. Koaderno zaharretan batzen ditudan esateko moduak, esapideak, hitzak eta gainerakoak hor jasotzen ditut. Inguru euskaldun neurri batean pribilegiatu batean bizi naiz: leitzar bat, garazitar bat edo Azkoitiko Madariaga auzoko bat bizi daitekeen moduan. Euskaldun onen kontaktuan bizi bazara, “ene, honek halako esan du!”, bizipoztu egiten da bat. Euskarazko ale txikiak apuntatu ditut nire egunerokoetan. Hogeita bost urte baino gehiago daramat horretan. Esate baterako, Azkueren hiztegira joan eta jartzen duzu: aldizto. Aldiztoa da egun batean kasu egiten dizuna, eta hurrengoan kedarik ere egiten ez dizuna. Aldizka bere burua aldatzen duena da aldiztoa, beti bat ez dena. Batzuk zakarrak dira, beste batzuk gozoak. Aldiztoak, aldiz, ez dago jakiterik, batean gozo, bestean zakar. Emakumea, berriz, aldiztona da. Hiztegira joan, eta aldiztonarik ez dago! Huskeriak dira, nahi baduzu, baina hor daude. Hitzekin batera, beste gauza asko ere harrapatzen dituzu.\nLo-kanten gaineko bilduma ere egina duzu.\n27 urte nituenetik, eta beste horrenbeste urtean, lekukotasunak biltzen egon nintzen, eredu onen bila: burua argi duten amonak; amonak, batez ere. Bizkaian erretolika luzeak kantatzen ziren, hogei, hogeita hamar koplako erreskadak umeari kantatzea normala zen. Batzuk lo-kantak ziren, huts-hutsak, eta beste batzuk ziren trikiti koplak, doinua aldaturik. Horien bila ere ibili nintzen. Ideia erromantikoa da, pixka bat inozoa ere bai. Hau da, zein da munduratzen den umearen lehenengo poesia? Lo-kantetakoa. Umea ez da horko hitzak ulertzeko gauza, baina bai horko paralengoaia: amaren umearenganako maitasuna, xamurtasuna, hurbiltasuna.\nEz duzu inoiz argitaratu bilduma hori.\nNeure kapritxoa izan zen, ezta? Harri kirri txiki askoren bilduma bitxia da.\nEta zer izango da “Euskal baladen gorputzerako edizio kritikoa”, zure doktore tesia?\nEzagutzen duguntxoa zehatzago ezagutzea eta gehitze bat izango da. Ezagutzen ditugun biltzailerik handienek egindako corpusaren gehitze bat ere bai. Daukagunaren aurpegi benetakoagoa. Asko dut idatzia, eta derrigorrean jarriko diot azkeneko puntua. Bakoitza bere zoroak bizi du, eta norberak duen zoroa izaten da tesia.\nNortasun agiria: Jabier Kaltzakorta Elortza\nJabier Kaltzakorta Elortza (Markina, 1961). Euskal Filologia ikasketak egina, Deustuko Unibertsitateko irakaslea da 1994tik hona. Ahozko literatura eta XVI-XIX. mendeko euskal literatura ditu irakasgaiak, besteak beste. Ahozkotasuna du lan arlo maiteenetakoa, eta hainbat perla eder bildu eta landu dizkigu ezin konta ahala artikulu ederretan, edota euskal herrietan nahiz erbestekoetan eginak dituen hitzaldietan. Maisu da ikerketan, irakasle lanetan, jakituria apal komunikatzen nahiz partekatzen. Euskaltzain urgazle izendatu zuten 1996an, eta euskaltzain oso izateko aukeratu zuten iaz: azaro honen amaieran egingo du sarrera hitzaldia Markinako jaioterrian.\n“Nekea adierazteko, etxean, amari beti entzun diot kantsaukizuna. Etorkizuna esaten den moduan, gure amak kantsaukizuna osatu du. Edo, beste adibide bat, bekera. Hiztegian bizpahiru lekukotasun baino ez daude; horietako bat, Orixerena. Hiztegiak dio ‘begirada’ dela, baina guretzat hori baino gehiago da, ‘begiera’ da. ‘Bekera tristeko txakurra’, edo ‘bekera alegreko neskea zan’, esate baterako. Eta begiaren erdi-erdiari deitzen diogu ‘begi-santua’”.\n“Hori da inoiz egin ez dudan gauza bat: herritarren artean hitz egitea, holako egun batean. Hala ere, aurretiazko lana da kezka handiagoa: gauzak prestatzea. Han bertan nagoela, ez dut uste kezka emango didanik, nahiz eta inoiz ez dakizun. Kezka da hitzaldi biak, bai ahozkoa eta bai idatzira joango dena ondo taxututa edukitzea”.\nGALDE SHORTA: Badok hamahiru\nAita: Paskual, euskalduna bete-betekoa, baserritarra, oso-osokoa, ona.\nAma: Lorenza, arduratsua, behargina. Aita eta ama, biak izan dira harrigarriro indar handikoak lanerako.\nAnai-arrebak: bost gara, eta bakoitza guztiz diferentea.\nMarkinako Antxia dorretxea (jaiotetxe eta bizileku): Markinako eta Bizkaiko etxerik zaharrenetakoa, Markina erdi-erdian dagoena. Garai batean etxe zaharra zen eta, denborarekin, horko harriak eta harlanduak uste baino ederragoak zirela konturatu gara.\nZerutxo: Markinako lehen ikastola. Paradisu bat. Zerutxo hitza, gerora, Iparragirreren kantu batean ikusi dut, Donostia adierazteko, uste dut.\nPurita: abertzalea, hiztun oso ona.\nMaritxu Aldape eta Maritxu Ituarte: gure gaztetako maistrak. Maritxu Ituarterekin umeago nintzen. Maritxu Aldaperekin denbora gehiago eman nuen; oso maistra ona.\nOndarroa, institutuko urteak: beste mundu bat. Atun fabrikako usainen lurrinpean egoten zen herria. Ondarrutarrak dira munduko onenak!\nEuskal filologia: Gotzon Garateren ametsa, eta sorreran izena eman genuen guztiena.\nGotzon Garate: magnetismo handikoa, bizi eta suharra, pertsona guztiz maitagarria.\nSantiago Segura: latinarekin maiteminduta zegoen irakasle latinista, jauntasun handiko jauna, jakituria handiko pertsona.\nJabier Kaltzakorta: euskal mina sentitu duenetako bat, euskararen desira.\nKanal honetan artxibatua: Euskaltzaindia


Gaia: Aisialdia (Foro guztia)\nEuskarazko produktuak kontsumitu, inoiz baino gehiago AISIALDIA\n2011-11-25 / 13:10 / Azpeitiko Euskara Patronatua (AEP)\nNafarroako udal gutxi batzuek ekin zioten orain dela 13 urte Euskarazko Produktuen Katalogoa banatzeari. Urtez urte ekimena zabaldu egin da eta, aurten, Euskal Herri osoko 200 udaletan baino gehiagotan banatuko da; guztira 200.000 ale eta, horietatik, Azpeitian 5.000 ale banatuko dituzte.\nEuskaraz mintzo diren opariak AISIALDIA\n2010-11-26 / 14:53 / AEP- Azpeitiko Euskara Patronatua\nEuskarazko Produktuen Katalogoa nerabezarora iritsi da. Aurtengoarekin 12. urtea du katalogoak Euskal Herriko 200 udalerritako etxeetara iristen. Haur eta gazteentzako merkatuan salgai dauden ehunka produkturen eskaintzaren berri ematen du Euskarazko Produktuen Katalogoak. Hurrengo egunotan banatuko dira 240.000 ale Euskal Herri osoan. Azpeitian 5.000 ale banatuko dira.\nOpariak euskaraz badaki, hobeto AISIALDIA\n2009-11-13 / 12:21 / Azpeitiko Euskara Patronatua\nEuskarazko Produktuen Katalogo berriak haur eta gazteentzako merkatuan salgai dauden ehunka produktu berriren eskaintza bildu du aurten ere. Hurrengo egunotan banatuko dira 240.000 ale Euskal Herri osoan. Azpeitian 5.000 ale banatuko dira.\nEuskara, opari ederra AISIALDIA\n2008-11-27 / 11:05 / Azpeitiko Euskara Patronatua\nOlentzerori eskatuta, Errege Magoei eskatuta edota geure artean eginda. Eguberria opariak banatu, jaso eta trukatzeko aroa dela ezin ukatu; ezta opari-aukera zinez zabala dela ere. Aukera zabal horren barruan euskara eta euskarazko produktuak aukeratzen dituztenek ere non eta zer aukeratua falta ez dezaten, aurten ere kalean da Euskarazko Produktuen Katalogoa.\nOlentzeroren zakua euskaraz gainezka AISIALDIA\n2007-11-30 / 12:15 / Azpeitiko Euskara Patronatua - AEP\nGabonak inguratzen ari diren honetan, eta bereziki etxeko txiki eta gazteenentzako opariak aukeratzeko unea iristen hasia dela kontuan hartuta, aurten ere euskarazko eta kalitatezko produktuen aukera guztion eskura dagoela gogoratzera dator Azpeitiko Udala, Euskarazko Produktuen Katalogoa banatuz. Euskara eta Gazteria sailek bat egin dute aurten ere Euskal Herri osoan banatzen den katalogo horren aurkezpenean.\nOpari egokiak aukeratzeko lagungarriak AISIALDIA\n2006-12-04 / 07:00 / Mailo Oiarzabal - DIARIO VASCO\nGurasoentzako hitzaldia eta erakusketa antolatu dira. Euskarazko produktuen katalogoa ere banatu dute.\nOpariak erosten ikasteko AISIALDIA\n2006-12-04 / 07:00 / Kristina Fernandez - NOTICIAS de Gipuzkoa\nGabonetako oporrak iristeko gutxi falta da eta, dagoeneko, guraso asko beraien seme-alabei zein opari erosi pentsatzen hasi dira.\nGazte hizkerari buruzko liburua aurkeztu dute AISIALDIA\n2005-12-03 / 07:00 / Jaime Altuna - Urtxintxa\nGazte hizkera: jardunaldien hitzaldiak eta ondorioak izeneko liburua aurkeztu dute Azpeitiko Euskara Patronatuko lehendakaria Ana Mendizabalek eta Urtxintxa Eskolako Jaime Altunak. Liburuan hainbat adituk 2005eko apirilean ospatutako jardunaldietan egindako hitzaldietan eta mahai inguruetan esandako guztiak biltzen dira.\nOparitu euskaraz AISIALDIA\n2005-11-23 / 14:51 / Azpeitiko Euskara Patronatua\nEuskara Patronatuak Azpeitiko 5.000 etxeetara euskaraz oparitzeko produktuen katalogoa banatuko du Eguberrietako opariak erosteko garaian euskarazko produktuak aintzakotzat har daitezen. Euskal Herri osoan ere, Ipar eta Hego, banatuko da "Euskarazko Produktuen Katalogoa", guztira, 220.000 ale banatuko dira.\nEuskarazko pelikularik arrakastatsuena Azpeitian AISIALDIA\n2005-10-20 / 17:00 / Azpeitiko Euskara Patronatua\nAupa Etxebeste! filma Azpeitian ikusteko aukera dago euskarazko jatorrizko bertsioan. Historiako euskarazko pelikularik ikusiena bihurtu da, izan ere, estreinatu zenetik, hilabete eskasean, 50.000 ikusle izan baititu.


Baieztatutako kasuak gutxi (ehun inguru) badira ere, oraingoz ez da desberdintasunik aurkitu beste aldaeren eraginarekin alderatuta.\nHorrelakoa da omicron, Hegoafrikan detektatutako covid aldaera berria\nHegoafrikan atzeman duten koronabirusaren B.1.1.529 aldaera berriak, mutazio ugari dituenak, kezka handia zabaldu du mundu osoan, nahiz eta orain arte kasu gutxi atzeman dituzten. Horren aurrean, komeni da argi izatea orain arte jakina dena.\nMunduko Osasun Erakundeko adituak ostiralean elkartu dira aldaera berriaren nondik norakoak aztertzeko, baina orain arte Hegoafrikako zientzialariek zabaldutako informazioa hauxe da:\nAldaera berriak "mutazio nahasketa ezohikoa" du, ostegunean Tulio de Oliveira KwaZulu-Nataleko Ikerketa eta Sekuentziazio Berrikuntza Plataformako (KRISP erakunde zientifikoa) irakasleak aurkikuntzaren berri eman zuenean azaldu zuenez.\nGuztira 30 bat mutazio omen dira, eta batzuk beta eta delta aldaeretan agertu diren arren, beste batzuen kasuan ez dakite zein izan daitekeen eragina.\n"Orain arte ez da ezohiko sintomarik atzeman B.1.1.529 aldaerarekin kutsatutakoen artean, eta, beste aldaera batzuetan bezala, batzuk asintomatikoak dira", adierazi du Hegoafrikako Gaixotasun Kutsakorren Institutu Nazionalak.\nKutsatzeak eta txertoak\nOraingoz, ikerketa oso atariko fasean dagoenez, ez dute argi zein den aldaera berriaren eragina birusaren kutsatzeari eta txertoei dagokienez.\nHegoafrikako zientzialariek uste dute balitekeela aldaera berria egotea azken egunotako kasuen gorakadaren atzean, eta delta aldaeraren gainetik dagoela uneotan.\nHegoafrika izan da alerta zabaldu zuena iragan ostegunean, 22 kasu atzeman ostean (ondoren 77ra igo zuen kopurua). Azaroaren 23an aurkitu zuten lehenengo kasua, hilabete erdialdean jasotako datuak aztertuta.\nBotswanan ere atzeman dituzte kasu batzuk (4) data horien inguruan, eta Hong Kongen (Txina) Hegoafrikara bidaiatu zuen pertsona bat gaixotu da.\nGaur, Israelek iragarri du aldaera berriarekin kutsatutako pertsona bat agertu dela, Malawira bidaiatu berri duen batena, hain zuzen ere; eta Belgikan ere atzeman dute lehenengo kasua.\nAldaera berriak kezka sortu du munduan eta herrialdeak Hegoafrikarekin hegaldiak bertan behera uzten ari dira


Arangurengo artistak – Aranguren Ibarreko Udala\nAranguren Ibarreko Gazteria Arloak artista gisa garatu nahi duten gazte guztiei lagundu eta bultzatzeko programa bat sortu nahi du. Horren bidez artistekin informazioa elkartrukatu eta komunikatzeko kanal bat irekiko da eta prekarizazio handia jasaten duen sektore artistiko eta kultural baten profesionalizazioari lagunduko zaio, proiektuei kalitate artistikoa eman eta aurre egiteko aukera egongo delarik.\nProgramaren hasiera gisa, Aranguren Ibarrean jaiotako edota bertan bizi diren hiri-artistentzako deialdia egitea proposatzen dugu. Udalerrian arte-lanak egin nahi dituzten hiri-artistak, graffiti-egileak, ilustratzaileak edota muralistak bilatzen ditugu.\nGainera, ekainean zehar hasiko dira esku-hartze artistiko hauek eta ofizialki aurkeztuko dugu Arangurengo Artisten programa hau.


Eve Motion - mugimendu sentsore adimenduna HomeKit-ekin - berrikuspena - SmartMe\nZer egin dezakezu zure etxea biziarazteko? Eve mugimendua sentsore arrunta al da? Galdera horiei erantzuten diet berrikuspen honetan, Eve Motion Sensor aurkeztuz.\nHas gaitezen zer den sentsore hau. Eve Motion HomeKit-era konektatu daitekeen haririk gabeko mugimendu sentsore adimenduna da. Horrek esan nahi du android erabiltzaileek ezin izango dutela gailua oraingoz erabili. Hala ere, horrelako gailu bat lor dezaketen eta dagoeneko Home aplikazioa ondo ezagutzen duten zortedunek ziurrenik badakite HomeKit-era konektatu daitezkeen ekipo guztiak modu desberdinetan ezar daitezkeela.\nEra berean, adierazi nahi nuke, enpresa honetako Light Strip-en kasuan bezala, hemen bi aplikazio erabil ditzakegula. HomeKit-en gain, Eve izeneko fabrikatzaileen aplikazio dedikatua ere badugu.\nBaina une batez Eve Motion-ekin egin dezakegunari helduko diogu. Lehenik eta behin, esan dezagun gure buruari gailu honen ezaugarri teknikoak.\nEve Motion - parametro teknikoak eta koadroan lortzen duguna\nZein dira HomeKit mugimendu sentsore adimendun honen alderdi teknikoak?\nJarraipen angelua: 120 gradu\nAutonomia: 9 m\nIragazgaitza: IPX 3\nEnergia hornidura: 2 x AA bateria\nKonektagarritasuna: Bluetooth 4.0\nAltuera: 4,5 cm\nLuzera: 12,7 cm\nZabalera: 12,7 cm\nPisua: 147 g\nGailua aplikazioarekin konektatzeko, ez dugu atebiderik edo gailu osagarririk behar. Paketean eskuragarri dagoen HomeKit kodearen bidez parekatzen ditugu. Eve motion HomeKit-en edo Eve aplikazioan erabiltzeko, iOS 12.1 edo berriagoa duen gailu bat behar dugu. Mugimendu sentsore adimenduna etxetik kanpo kontrolatzeko iPhone edo iPad bat besterik ez dugu behar.\nLaukian gailua bera, argiak barra kode batekin eta bateriak aurkituko dituzu.\nHasieran aipatu nuen moduan, mugimendu sentsore adimenduna bi aplikaziotan ikus daiteke: HomeKit eta Eve. Egia esanda, hobe da fabrikatzailearen aplikazioa erabiltzea.\nDagoeneko zergatik azaltzen ari naiz, orain HomeKit-en dena eduki dezakezu eta lasaia izango litzateke. Eta hori neurri batean egia da. HomeKit-en segurtasunez egin ditzakegu gustoko automatizazio guztiak. Sentsoreak "Utzi etxetik" eszena piztuta dagoen bitartean sentsoreak mugimenduak hautematen dituen bakoitzean jakinarazpenak bidaltzeko konfigura dezakegu aplikazioa. Hala ere, interesatu beharko litzaigukeena Eve aplikazioan erakusten da.\nAplikazioak grafiko bat erakusten du eta bertan Eve Motion-ek mugimendu bat detektatu duenean zehazki ikus dezakegu. Mugimendua hauteman den aldia laranjaz markatuta dago. Gailuak inolako mugimendurik antzeman ez duen orduak barra gris bat besterik ez dira.\nEderra da, Eve Motion Sensor adimendunak detektatu duenaren berri ematen zaigulako eta aplikazioa denbora errealean aldatzen da mugimendua hauteman den edo ez kontuan hartuta, eta mugimendu jakin bat noiz gertatu den erakusten du. Horri esker, erraz egiaztatu ahal izango dugu, adibidez, lapur bat etxebizitzan sartu den edo mahaitik ateratzea ahaztu zaigun autoaren giltza bila itzuli garen.\nBeste zer egin dezakegu aplikazioko HomeKit sentsorearekin:\nikusi bateriaren maila,\ndeitu nahi duguna,\nikusi zein gelari esleitzen zaion,\nikusi konektatu ditugun automatizazioak,\njakinarazpenen egoera ezarri eta jakinarazpena noiz agertu behar den,\nbistaratu gailuaren datuak,\nkendu gailua aplikaziotik.\nHala ere, Eve mugimenduaren mugimendu adimentsuaren sentsorea helburu apur bat desberdinarekin erabili nuen.\nAutomatizazioak Eve Motion-ekin\nHasieran, ez nekien ziur nola erabili sentsorea nire apartamentuan, eta horrek ere neurri batean zalantzan jarri ninduen berrikuspen hau kudeatu nezakeen. Baina hemen Ariel salbatu zen, eta horrek Eve Motion Strip-ekin batera Eve Motion jotzea proposatu zidan, horri buruz nire aurreko berrikuspenean irakur dezakezun (esteka hemen aurki dezakezu)\nNik ere hala egin nuen. Beraz, HomeKit-en ezarri nuen Eve Motion-ek Eve Light Strip argituko zuela 23: 6etatik XNUMX: XNUMXetara trafikoa detektatu ondoren. Laguntza bikaina izan zen eta banda bera baino zerbait gehiago dela iruditu zitzaidan.\nAurretik, tira gau osoan argi argi batez argiztatuta zegoen, badaezpada gauean etxetik buelta bat ematea erabaki nuen. Eta horrek energia kontsumo handiagoarekin parekatzen zuen. Denok dakigun bezala, etxe adimendun bat ere badago dirua aurrezteko, egin ahal dugun tokian.\nLight Strip eta Eve Motion mugimendu sentsore adimendunak konbinatzeak gauez apartamentuan askatasunez mugitzea ahalbidetzeaz gain, adibidez, ur edalontzi bat edo komunera segurtasunez iristea ahalbidetu zidan, fakturetan apur bat aurrezteko aukera ere eman zidan.\nOnak eta baliagarriak aurreztearekin uztartzea da irtenbide adimendunetan bilatzen ari naizena eta nirekin ados egongo zarela uste dut.\nModu honetan, nire buruari frogatu diot, eta uste dut partzialki jabetzen zaretela Eve Motion bezalako HomeKit sentsoreek zentzua dutela eta oso erabiliak direla etxe adimendun batean.\nMugimendu sentsorearen alde onak eta txarrak\nZein dira HomeKit mugimendu adimenduneko sentsoreen alde onak eta txarrak?\nkonexio erraza aplikazioekin,\nHomeKit-era konektatzen da,\neszenak eta automatizazioak programatu ditzakegu,\nbakarrik edo HomeKit edo Eve-ko beste gailu batzuekin batera exekutatu daiteke.\nAA pilekin elikatuta (azken finean, noizean behin ordezkatu beharko dira),\nnahiko handia da - merkatuan HomeKit mugimendu sentsore batzuk daude hau baino txikiagoak direnak,\nprezioa - nahiko garestia da (230 PLN inguru) - ordezko askoz merkeagoak aurki ditzakegu,\nez du funtzionatzen Google Laguntzailearekin eta Alexa-rekin.\nEve Motion-en laburpena\nAitortu behar dut probatu dudan produktu erabilgarrienetako bat dela. Horrekin apur bat seguruago sentitzeaz gain, etxean ditugun beste gailu adimendunak pertsonalizatzeko ere erabil dezakegu. Susmoa dut gehiago izango banu, ziurrenik Eve mugimenduaren mugimendu sentsore adimenduna are hobeto erabil dezakedala.\nHala ere, bere prezioak eta tamainak apur bat uxatzen zaitu. Merkatuan badaude mota horretako gailu onak eta askoz merkeagoak, modu berean erabil ditzakegunak. HomeKit Eve Motion sentsoreak baditu, ordea, abantailak.\nGailu ona al da? Bai.\nBaliagarria izan zitzaidan? Bai, zalantzarik gabe!\nGomendatzen al dut? Fabrikatzaile baten gailuak edukitzea gustatzen bazaizu, ekipoaren tamainak ez zaitu kezkatzen eta PLN 40 baino apur bat gehiago gastatu ahal izango duzu, Eve Motion bezalako sentsore bat erostea pentsa dezakezu. Gailu sendoa da, modu askotan erabil daitekeena eta ez zaitu hutsik egingo. Eta gogoratu behar duzu HomeKit-ekin bateragarritasuna izateaz gain, gailu honen abantaila handia baita.\nEve Motion mugimendu sentsore adimenduna eros dezakezu iCorner 229 PLNrako.\nSmartMe-ko pertsonaia positiboki zoroena. Ulertzen du, atsegin du eta gai da sare sozialetan primeran nabigatzeko gai. Instagram eta Pinterest atzerritarrak. Berari esker teknologia polita izan daitekeela eta sukaldeko gure lana nolakoa den ikus daiteke. Hori gabe, SmartMe ez litzateke hain koloretsua izango. Gainera, gure YouTube bideoetarako azpitituluak sortzen ditu eta berriak idazten ditu. Emakume orkestra!\nAsteko promozioak 31.05 - 6.06\nbezperetan, iLife, liectroux, oclean, Oclean X Pro Elite, plus, roidmi\nAstero bezala, zuretzako promozio onenak biltzen ditugu AliExpress, Geekbuying.pl eta gehiagotan! Eskaintza onaren bila zabiltza? Aurkitu duzu! Ez badakizu edo gogoratu nahi baduzu zeure burua erosketa merkeagoak nola egin ...\nEve Energy - HomeKit-eko Smart Sockets berrikuspena\nbezperetan, bezperako energia\nEdo agian Smart Outlet berrikuspena? Oraingoan Eve Energy erakutsiko dizugu! HomeKit-eko beste saltoki bat!\nEve Extend - handitu Eve gailuen Bluetooth gama\nBluetooth, bezperetan, bezpera luzatu\nAspalditik kritikak prestatzen aritu naizen gailuetako bat Eve Extend da. Eve ekipoa maite dudan bezala, arazo honekin arazo pixka bat izan nuen produktu honekin. Nola funtzionatuko du eta nola funtzionatzen du? Batzuen denbora ...\nEve Cam - HomeKit bidez ikusten duen kamera\nApple HomeKit, bezperetan, bezperako kam, homekit, homekit bideo segurua, homekit kamera\nEve Cam daukat nire etxean aspalditik. Hau da nire etxera etorri den beste HomeKit edo HomeKit bideo kamera segurua. Nola funtzionatzen du funtzionamenduko aste batzuk igaro ondoren? Ea ...\nEve Energy: zertarako behar duzu socket adimenduna?\nbezperetan, bezperako energia, socket, homekit, outlet smart\nEVE soluzio adimendunen fabrikatzaile alemaniarrak Apple HomeKit gailu ugari eskaintzen ditu. Beraz, iPhone bat baduzu eta zure Smart etxea eraiki nahi baduzu, leku egokian zaude! Bezperako sentsore probaren ondoren ...\nApple HomeKit, berrikuspen, Smart Home\nEve Door & Window - atea eta leihoak ixteko sentsorea Apple fan batentzat\nApple HomeKit, bezperetan, bezperako atea eta leihoa, homekit\nEve marka alemaniarrak Apple HomeKit-ekin lan egiten du estu. Beraz, "sagarra" ekipoen erabiltzailea bazara eta etxebizitza adimenduna eraiki nahi baduzu, leku egokira iritsi zara! Eve Door & Window sentsorea gaur aurkeztu da, ezohiko irtenbide batzuk izan arren ...\nEve Water Guard - Uholde sentsorearen berrikuspena Eve-tik\nsagar, Apple HomeKit, uholde sentsorea, bezperetan, bezperako ur zaindaria, homekit\nInoiz pentsatu al duzu zer egin zure garbigailua edo ontzi-garbigailua isurtzen hasten direnean? Berrikuspen honetan, etxea balizko kalteetatik babesten duen Eve Water Guard uholde sentsorearen berri emango dizuet. Eve Water Guard da honen beste sentsore bat ...\nEve Thermo Connected 3 - HomeKit buru berrikuspena\nbezperetan, bezperako termoa, buruak, homekit\nBerokuntza kontrolatzea abentura etxebizitza adimendun batekin hasten duten oinarrizko elementuetako bat da. Buru adimendunak gero eta apartamentu gehiagotan agertzen ari dira eta merezi du hurrengo bertsioak berrikustea. Gaur egiaztatu dugu ...\nEve Homekit-en fitxa berri batekin! Begiratu zure hari sarea!\nbezperetan, homekit, HomePod Mini, haria, hari sarea\nEve for HomeKit aplikazio bikaina da HomeKit-entzat, fabrikatzaile baten produktuetan oinarritzen ez dena. Aplikazioak eguneratze interesgarri berri bat jaso du, Thread Network-ekin bateragarriak diren gailuak zein diren ikusteko aukera emango diguna! Bertsio berriena ...\nYale barruko kamera - Yale kamera hau probatzen!