Kutsadura ikusezina argitan - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Erreportajeak » Kutsadura ikusezina argitan\n2012/03/01 284. zenbakia\nKutsadura ikusezina argitan\nHaurrek inguruan kantitate txikitan dituzten toxikoen eragina ikertzen dihardute INMA proiektuan\nRementeria Argote, Nagore\nArg. © Artsiom Kireyau/123RF\nGipuzkoako 550 familia daude INMA proiektuan sartuta. 2006an hasi ziren horretan. Orduan, Zumarragako ospitalera kontsultara joandako 630 emakume haurdunekin abiatu zuten datu-bilketa, eta haietatik jaiotako haurrekin jarraitzen dute. Haurraren eta haren ingurumeneko datuak erregistratzen dituzte, eta Espainiako beste hainbat taldetan jasotakoekin alderatu. Besteak beste, merkurio-mailak neurtzen dituzte: haurren odolean eta dietan. Helburua da ikertzea ingurumeneko konposatu batzuk haurraren garapena kaltetzen duten.\nHortik etorri zen, adibidez, atun gorriaren gisako arrain handiak ez jateko iazko gomendioa. Arrazoia da uretan dagoen metil merkurioa bereziki kantitate handitan pilatzen dela arrain horien ehunetan, kate trofikoaren muturrean daudelako, eta umekiaren eta haur txikien garapenerako kaltegarria dela.\nEz dira ohikoak izaten halako gomendioak. Sektore ekonomikoei eragiten diete, eta oso kontuz hartu beharreko erabakiak dira ikuspegi sozioekonomikotik; baina beharrezkoak dira osasuna dagoelako jokoan. Gaia plazaratzerako eta erakunde publikoen bidez jarraibide argiak zabaltzeko, ikerketa zorrotzak egin behar izaten dituzte.\nMetil merkurioaren izaera toxikoa aspalditik da ezaguna. 1950eko hamarkadan Minamata uhartean, Japonian, izandako isurketa baten ondorengo tragedia har daiteke adibide gisa, edo haur inuiten garapenean izaten diren asalduak. Horiek orain arte eredu gisa erabili ez izanak badu azalpen bat: Minamatako biztanleek metil merkurioaren kantitate handiak pilatu zituzten gorputzean; inuitek, berriz, haien dietaren osagai nagusietako bat balea izanik, metil merkurioaz gain, beste konposatu kaltegarri batzuk ere bereganatzen dituzte.\nOrduan, zer dela eta arrain handiak tentuz jateko aholkua Espainian? Arrain asko jaten duten herri askotan ez dira berriak aholku horiek. Baina Espainian ez zen egoera ezagutzen. INMA proiektuaren barnean, Gipuzkoako kohorte edo ikerketarako taldean eta Valentziakoan merkurio-maila altuak hauteman dituzte, eta emakume horien dietaren segimendua egiten dutenez, ondorioa garbia izan da: arrain handien kontsumoari lotuta dago merkurio-maila handi hori.\nArrain handien kontsumoari lotuta daude Gipuzkoako eta Valentziako taldeetan hautemandako merkurio-maila altuak. Arg. © iStockphoto.com/Jean Gill\nZilborresteko odolaren analisiak egin zituzten, eta, jasotako datuen arabera, jaioberrien % 64,7k 6,4 mikrogramo merkurio baino gehiago zuen odol-litroko; hain zuzen ere, EPAren arabera (Estatu Batuetako Ingurumen babesaren Agentzia; Enviromental Protection Agency) neurogarapenerako segurua den mailatik gora (5,8 mikrogramo litroko).\nINMA proiektua anbizio handikoa da; oso zabala da inplikatzen dituen ama, haur eta adituen kopuruari eta azterketen zenbatekoari erreparatzen bazaio. Ezin bestela halako ondorio garbietara iritsi. Gipuzkoako kohortearen koordinatzailea da Jesus Mari Ibarluzea, eta, horren esanean, helburua da galdera honi erantzutea: "Guk orain dugun kutsatzaile-mailak badu eraginik haurren garapen fisikoan eta psikologikoan?"; izan ere, kantitate handiak erabili ohi dira konposatuen toxikotasuna neurtzeko laborategiko probetan, baina ohiko kantitatean kaltegarriak diren jakitea da benetan interesatzen zaiguna. Horretarako, laborategiko esperimentuak hartu beharrean, bizitza errealeko laginak hartu behar dira, pertsonak eta bizi diren inguruneko laginak, alegia.\nDatuak bildu eta bildu\nGaixotasun asko multifaktorialak dira, hau da, faktore batek baino gehiagok dute zerikusia, askotan elkarri eragiten diotelarik; horregatik, nekeza da kausa-efektua ezagutzea. Horrenbestez, konposatu jakin batek eragin negatiboak dituela ziur esateko, ahalik eta faktore gehien kontuan izan behar dira, faktore neurgarriak. Kasu honetan, gainera, gaixotasunak baino gehiago asaldu arinak dira aztergai.\nINMA proiektuan batez ere hiru iturritako konposatuen eragina ikertzen dute: airea, ura eta dieta. Eta iturri ez hain zehatzetakoak ere izaten dituzte kontuan, hala nola etxean ohiko diren garbiketarako produktuak, intsektizidak, kosmetikoak... Iturri bakoitzari dagozkion analisi kimikoak egiten dituzte konposatuen presentzia ezagutzeko. Beste alde batetik, konposatu horiek giza organismora iristen diren begiratzen dute: emakume haurdunei laginak hartzen dizkiete odoletik, iletik, gernutik, listutik... eta berdin haurrei. Jaiotzaren unean, karena eta zilbor-hestea jasotzen dituzte, amaren oritzaren eta esnearen laginak ere bai; eta, haurra haziz doan heinean, garapen psikologikoa eta kognitiboa baloratzen dituzte testen bidez.\nHaurraren garapenarekin zerikusia duten faktore guztiak hartzen dituzte kontuan. Arg. © Ilya Andriyanov/123RF\nHaurraren garapenean konposatu kutsatzaileek duten eragina ikertzea denez helburua, garapen horretan eragina duten faktore sozialak ere aztertzen dituzte, hala nola familia-ingurunea nolakoa den, haurrak nolako estimuluak jasotzen dituen, eta abar. Hala, haurraren garapenarekin zerikusia duten faktore ezagun denak kontuan izaten dituzte, kausa-efektu printzipioa zuzen aplikatzeko.\nJesus Mari Ibarluzearen esanean, "elikagaiak dira konposatu kutsatzaileen iturri nagusia, kasu gehienetan; guretzat garrantzizkoenak merkurioa eta PCBak dira". PCBak, bifenil polikloratuak, konposatu organokloratuen multzo handi eta askotariko baten barnean sartzen dira.\nPCBak kantitate handitan ekoitzi izan ziren industrian, harik eta 1979an galarazi ziren arte. Ordura arte, industrian barra-barra erabiltzen ziren, besteak beste, kable eta sistema elektrikoen isolatzaile gisa, eta pinturei eta gomei izaera plastikoa emateko. PCBak horretarako ezaugarri egokiak dituzte: ez dira suharberak, irakite-puntu altua dute eta isolatzaile elektrikoak dira. Gainera, kimikoki oso egonkorrak dira, eta ezaugarri hori aparta zen aplikazioetarako; baina ekarri dituen arazoen arrazoia ere bada. Izan ere, galarazi zirenetik urteak iragan arren, ez dira desagertu ingurumenetik, eta gizon-emakumeen organismoan metatuta daude. Belaunaldiz belaunaldi biometatu egiten dira; lipodisolbagarriak direnez, organismoko gantzetan disolbatuta geratzen dira. Bereziki kaltegarria da garatzen ari den umekiarentzat, eta karenaren bitartez iristen zaizkio amarengandik.\nNerea Lertxundi EHUko irakaslea eta neuropsikologoa konposatu organokloratuek haurraren garapen neuropsikologikoan izan ditzaketen eraginen gainean ari da tesia prestatzen INMA proiektuaren barnean, eta dagoeneko konposatu horien eraginaren ondorioak ikusi ditu: "gaur egun dauzkagun kantitateak ez dira izugarriak, hori garbi utzi behar dugu; baina gure emaitzen arabera, eragin negatiboak ikus daitezke haurren garapen kognitibo nahiz psikomotorrean. Emaitza hauek aztertzean, garbi utzi behar da guk aztertutako haurrek haien adinerako espero den garapena erakusten dutela eta konposatu hauen eragina, maila klinikoan, ez dela inolaz ere behagarria. Emaitzen interpretazioak ez du zentzurik banakoen mailan, maila kolektiboan baizik. Horregatik, emaitza hauetatik ondorioztatzen dena da konposatu hauek badutela eragin negatibo subkliniko bat, eta horrek Osasun Publikoaren alorrean kontuan hartzeko inplikazioak dituela".\nINMA proiektuko ikertzaile-taldea. Arg. INMA proiektua\nZumarragako ospitaleko taldeko haurrekin ari da lanean Lertxundi; Goierrikoak eta Urola Erdi eta Garaikoak dira haur horiek. Haren iritziz, parte-hartzea bereziki esanguratsua da: "Ginekologoak lehendabiziko ekografia egiten zuten emakume denei eskaintzen zien proiektu honetan parte hartzeko aukera, eta % 70ek baietz esan zuen. Izugarri altua da parte-hartzea; beste kohorte batzuetan % 50 ingurukoa izaten da".\nAzterketa guztiak gune bakarrean kokatzeko beharragatik aukeratu zen Zumarragako ospitalea, baina, Jesus Mari Ibarluzearen ustez, "eragin-eremu oso interesgarria da hori, industria errotuta dagoen eskualdeak baitira, trafiko handikoak gainera". Horregatik, dietari eta aireari dagozkion azterketek dute lehentasuna Gipuzkoako kohortean. "INMA proiektuko beste ikerketa batzuetarako, berriz, zubi-lana egiten du gure kohorteak", dio Ibarluzeak, "uretako kutsatzaileen ikerketari dagokionez, esate baterako, hemen oso maila baxuan baitaude, ura oso kalitate onekoa delako".\nProiektuan parte hartzen duten zazpi kohorteetan bildutako datuak partekatu egiten dituzte, baina, ez hori bakarrik. Hainbestekoa da metatzen duten informazio-kantitatea ezen proiektutik kanpoko ikertzaileen esku ere jartzen baitute beste maila bateko azterketetan ere baliagarri izan daitezen.\nProiektuko arduradunen esanean, ez dute alarmarako zantzurik aurkitu, nahiz eta jakin kutsadura-iturri diren konposatuak badaudela airean, janarian eta uretan, neurri batean edo bestean. Kezkatzeko arrazoia, oraingoz, ezjakintasunak izan beharko luke, ez baitakigu konposatu horietako askok zer eragin duten gizon-emakumeen osasunean, eta, are gutxiago, haurrenean eta umekienean.\noso interesgarria iruditu zait testu hua


Kirola Euskaraz - Fitxa didaktikoak: Euskaraz sortutako kirol materiala\nYoga eta erlajazioa»\nYoga eta erlajazioa. Asanak egin aurreko luzaketak\nBidali zure argitalpena\n1. SUPTA TADASANA: palmondo etzanaren jarrera\nArnasa hartzerakoan gorputz guztia luzatuko dugu bizkarrezurra eta hankak lurraren kontra utzita.\n2. UTTHITA TADASANA: Palmondo jarrera\nArnasa hartzerakoan besoak eta orpoak jaso. Botatzerajoan jaitsi. Hiruzpalau alditan egin.\n3. URDHWOTTHANASANA: Zuhaitz jarreraren aldaera\nArnasa hartzerakoan, besoak gurutzatuta eta orpoak jaso. Gorputzari goian eutsi 4 arnas alditan.\n4. UTTHITA BHUJANGASANA: Kobra jarreraren aldaera\nArnasa hartzerakoan besoak eta orpoak jaso eta gorputz-enborra eta burua tente. Goian arnasari eutsi 3 segundotan. Hiruzpalau alditan egin.\n5. ARDHA CHANDRASANA: Ilargi erdi jarrera\nGorputza tente dagoela enborra alde batera eta bestera eramango dugu. Hiruzpalau alditan eginda gero, alde bakoitzean gera gaitezke hiru bat arnas aldi bete arte. Une horietan gorputzaren pisua oin bietan ongi banatu eta saihetsa zabaltzen dela nabaritu.\n6. ARDHA CHAKRASANA: Gurpil erdia jarrera\nZuzen jartzeko asmoari eutsita, arnasa hartzerakoan enborra atzerantz arkeatzen joango gara, eta jarraian ondorengo hau egingo dugu:\n7. PADAHASTASANA: Pintza jarrera zutik\nGoputz-enborra tolestuko dugu: mokorretik hasi eta orno guztiak mugitu harik eta burua jaitsi arte. Amaieran enborra eta burua batere indarrik egin gabe zintzilik geratuko dira. Tente jartzeko lehendabizi besoak aurrealdetik altxatuko ditugu tope egin arte eta ondoren enborra. Zutik gaudenean besoak gurutzatuko ditugu, eskuak erlaxaturik daudela eta zera egingo dugu:\n8. VAKRA TADASANA: Biraka dabilen palmondoaren jarrera\nArnasa botatzen gaudela enborra hiru alditan biratuko dugu alboetarantz, eta amaieran alde bakoitzean geldirik egon hiru arnas aldi bete arte. Pelbisak biraketaren aurka egingo du egonkortasunari eusteko.\nONDORIOAK: Gorputza prestatu egiten da, ondoren eraginkortasun handiagoz aritzeko. Muskulatura goxotasunez “esnatzen” da. Bizkarrezurraren malgutasuna lantzen da aukera guztietan: tolesdura, luzatzea, alboetara eramatea eta bihurdura (tortsioa). Gorputzeko artikulazio gehienak prestatzen dira. Arnasketa eta odol zirkulazioa martxan jartzen dira. Gipuzkoako Foru Aldundia · Euskara Zuzendaritza


Errepikatzeko moduko Dantzari Txiki Eguna Ikaztegietan — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Errepikatzeko moduko Dantzari Txiki Eguna Ikaztegietan\nErrepikatzeko moduko Dantzari Txiki Eguna Ikaztegietan\nAlegia, Alkiza, Altzo, Anoeta, Villabona, Ibarra, Ikaztegieta, Irura eta Tolosako 175 dantzari txiki aritu ziren dantzan igandean. Guztiek batera Agurra dantzatu ondoren, herri bakoitzak bi dantza eskaini zituen. Elenak nabarmendu du dantza asko izangatik ere, emanaldia «nahiko arin» igaro zela, oso pisutsua izan gabe. Gainera, Ikaztegietako Guraso Elkarteak edariak eta mokaduak eskaini zituen emanaldiak iraun zuen bitartean, eta beraz, inork ez zuen aspertzeko aitzakiarik izan.\nHamar urte baino gehiago dira Ikaztegietan, eskolaz kanpoko jarduera gisa, dantza taldea sortu zela. Talde hura, ordea, ez zen gehiegi mugitzen, eta orohar herrian bakarrik ikusi ahal izaten zen dantzari gazteek egindako lana. «Ikusten genuen hor altxor bat geneukala, Ikaztegietatik kanpora ere erakustea merezi zuena. Gainera, dantza talde honetan diru bat inbertitua da, jantziak eta beste hainbat material erosten, eta iruditzen zitzaigun bazela garaia, Ikaztegietako dantza taldea herritik kanpora ere atera zedin».\nOrain bi urte, irakasle berri bat etorri zen dantza taldera, eta hark eman zion ideia horri azken bultzada. «Dantza taldetik Dantzari Txiki Eguna ospatzeko proposamena egin ziguten, eta berehala eman genien baiezkoa», azaldu du Elenak. «Izan ere, beste herrietara dantza egitera gonbidatu zaitzaten, zuk ere gonbidatu behar dituzu beraiek zeure herrira; nolabaiteko zirkuitu bat sortzen da. Horregatik, egoki ikusi genuen, Dantzari Txiki Eguna antolatuz, eskualdeko herrietako dantzariak Ikaztegietara gonbidatzea. Guk lehenengo pausua eman dugu honen bidez; horrela, etorkizunean, beste herrietakoek gu ere gonbidatuko gaituztela espero dugu».\n30 ume Ikaztegietan\nGarazi Bengoetxea dantza taldeko irakasleak proposamena luzatu ondoren, berehala hasi ziren Ikaztegietako I. Dantzari Txiki Eguna antolatzen. Udalaren eta Guraso Elkartearen artean antolatu zuten herenegungo jaia. «Udala, nolabait esateko, beharrezko azpiegiturez arduratu da, kanpoko dantzariak Ikaztegietara ekarriko zituen autobusez, dantzari guztientzako hamaiketakoaz,.... Guraso Elkarteak egindako lana ere sekulakoa izan da, eta dantza emanaldiak zirauen bitartean, edari eta pintxoak saldu izana oso ideia ona izan da».\nElenak aipatu du taberna jartzeak helburu bikoitza zuela. «Batetik, herriko taberna bakarra herrigunetik urruti samar dagoenez, emanaldia ikustera gerturatu zirenei zerbait hartzeko aukera eskaini zaie, eta bestetik, edari eta pintxoak salduz, diru pixka bat lortu da dantza taldearentzat».\nAipatu bezala, hamar urte baino gehiagoko ibilbidea du Ikaztegietako Dantza Taldeak, eta gutxi gora behera 30 umek osatzen dute gaur egun. Igandean, Ikaztegietako dantzari txikiek euren burua ezagutzera eman zuten, euren herrian I. Dantzari Txiki Eguna antolatuz eta inguruko herrietako dantzariak bertara gonbidatuz.\nOrain, gainontzeko herrietatik gonbidatu ditzaten espero dute. Beraiek oso pozik geratu dira lehen edizio honek eman duenarekin, eta Elenak garbi esan duen legez, datorren urtean Ikaztegietako II. Dantzari Txiki Eguna antolatzeko prest eta gogoz daude.\nEmanaldiaren hasieran dantzari guztiek batera Agurra eskaini zieten dantza saioa ikustera geraturatu zirenei. [A.G.]


Zaintza betebeharrengatiko eszedentziak sektore pribatuan – Bizilan\nGure bizitzetan zehar, denok daukagu zainduak izateko premia hainbat sasoitan eta, era berean, denok izaten dugu beste inor zaintzeko betebeharra. Honelako kasuetan, eszedentzia eska genezake lanean. Zaintza betebeharrengatiko eszedentzia mota bi daude, Langileen Estatutuko 46.3 artikuluan arauturik daudenak:\nEszedentzia hartzea langilearen eskubidea da eta, hortaz, baldintzak betez gero, enpresak ezin dio ukatu. Gainera, berdin da zenbateko antzinakotasuna daukazun enpresan edo ze nolako kontratua daukazun.\nEszedentzia mota honek daukan mugapen bakarra da enpresa berean langile batek baino gehiagok arrazoi berberagatik eszedentzia hartu nahi dutenean. Bestela esanda, eskubide indibiduala da, baina enpresa berean lan egiten duten pertsona bik edo gehiagok ume edo senide berbera zaintzeko eszedentzia eskatzen badute, enpresak muga lezake aldi berean hartzeko aukera, enpresaren funtzionamendua oztopatuko balu; hala ere, arrazoitu eta justifikatu beharko luke.\n3 urtetik beherako seme-alabak zaintzeko eszedentzia da (esan barik doa seme-alaba guztiak hartzen dituela barne, izan erditze, adopzio edo harrera iraunkorrekoak).\nEdozein momentutan eska daiteke eta ez dago gutxieneko iraupenik. Honela, hilabete, urtebete edo umeak hiru urte bete arte eska genezake. Honetaz gain, hasiera batean eskatu dugun eszedentzia-denbora luzatu beharko genukeela aurreikusten badugu, prorroga genezake (lanera itzultzeko momentua hurbiltzen denean, enpresari eszedentzia luzatu nahi dugula abisaturik, jakina).\nSegidan har daiteke edo hainbat tarte ezberdin eta bereiztuetan; hau da, zortzi hilabeteko tarte bat eska genezake eta, hortik hilabete batzuetara, bost hilabeteko beste tarte bat edo gure premien arabera.\nLaburbilduz, gurasoak erabakitzen du eszedentziaren amaiera eta, hortaz, zein den lanera itzultzeko edo berriro eszedentzian hasteko momentu egokia, harik eta semeak edo alabak hiru urte bete arte.\nSenide bat zaintzeko eszedentzia\nEdozein senide zaintzeko eska daiteke, beti ere hiru baldintza hauek betetzen badira:\n— Senide horrekin daukagun odolkidetasun edo ahaidetasun gradua lehenengoa edo bigarrena bada (gurasoak, aitite-amamak, neba-arrebak… norberarenak zein bikotekidearenak). Ikus. Odolkidetasun eta ahaidetasun graduak.\n— Senide hori ezin bada bere kabuz moldatu, adinagatik, gaixotasunen bat daukalako, istripuren bat izan duelako, desgaitasunen bat daukalako…\n— Gure senideak ezin du ordaindutako lanik egin. Egoerarik ohikoenak: pentsioduna da edo ez dauka diru-sarrerarik.\nBaliteke enpresak eskatzea hau guztia egiaztatzeko, hau da, dokumentazioren bat aurkeztu behar izatea. Eta, jakina, enpresak gure eskubide hau ukatuko baligu eta epaitegietara jo beharko bagenu, dokumentazio hori beharko genuke.\n• Senide-harremana: nortasun agiriak eta familia liburuak\n• Moldatzeko ezintasuna: txosten medikoak (familia medikuak berak egin ahal digu) edota zerbitzu sozialen txostenak (zerbitzu sozialen laguntza jasotzen badu)\n• Lanik ez egitea: PFEZ aitorpena nahikoa izan daiteke.\nGehienezko iraupena urte bikoa da, ez bada hitzarmenak iraupen luzeago bat ezartzen duela.\nEszedentzia mota honetan (bai umeak, bai senideak zaintzeko), lehen urtean zure lanpostua gorde egingo zaizu. Urtebete pasatzen denean, erreserba talde bereko edo kategoria antzekoko lanpostu baterako eskubidea baino ez genuke izango.\nHala ere, familia ugaria (gaztelerazko “familia numerosa”) izanez gero eta hala aitorturik egonez gero, zure lanpostuaren erreserba 15 hilabetetara luzatuko liitzateke (kategoria arrunteko familia ugaria bada) eta 18 hilabetetara kategoria bereziko familia ugaria izanez gero.\nBorondatezko eszedentzian ez bezala, kasu honetan ez ginateke egongo enpresan izan daitezkeen balizko lanpostu hutsen menpean. Hau da, borondatezko eszedentzietan langileek lanera itzultzean “preferentzia” edo lehentasun eskubidea daukate; zaintza betebeharrengatiko eszedentzietan, ordea, langileak enpresara itzultzea bermaturik dauka, bere lanpostuan bertan edo, urtebete behin pasaturik, pareko beste batean.\nEnpresak uko egiten badu, ezezkoa kaleratzea dela ulertu beharko litzateke, kaleratze baliogabea, zehazkiago. Lanera itzultzeko eskubidea baldintzatu gabea eta automatikoa da eta enpresak ezin du aitzakiatzat esan momentu horretan lanpostu hutsik ez daukanik, Auzitegi Gorenak 2013an adierazi bezala:\nBeste eszedentzia guztiekin gertatu bezala, beharrezkoa da enpresari jakinaraztea zure lanpostura itzuli nahi duzula. Bestela, uler liteke zuk egiten diozula uko lanari, horrek dakartzan ondorio guztiekin (kalteordainik ez, langabezia prestaziorik ez…).\nGomendagarria da idatziz egitea eta aurreabisua behar besteko denborarekin egitea. 15 egun izaten da ohikoena, baina hitzarmen kolektiboak baldintzak zehaz ditzake.\nEnpresara itzultzen zarenean, ez duzu opor eskubiderik izango, efektiboki lan egin ez duzun denboragatik. Eskubide hau berriro lanean hasten zarenean hasiko zara sortzen.\nHala ere, eszedentzian eman duzun denbora guztia antzinakotasunerako bai izango zaizu kontuan. Honetaz gain, prestakuntza ikastaroetara joateko eskubidea ere izango duzu, nahiz eta eszedentzian egon, eta enpresak horien berri eman eta deialdia luzatu behar dizu.\nEszedentziak irauten duen denboran enpresak ez du langileagatik kotizatzen, hau da, inork ez du Gizarte Segurantzan kotizaziorik ordaintzen bere izenean. Hala ere, eszedentzian emandako denbora hori kotitazio efektibotzat hartuko da honako prestazioetarako: jubilazioa, ezintasun iraunkorra, heriotz eta biziraupena, gurasotasuna (amatasun eta “aitatasuna”). Hau da denbora hori benetan kotizatzen egon izan bagina bezala joko da, esate baterako, prestazio horiek eskatzeko bete beharreko gutxieneko kotizazio-adia zenbatzeko. (Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 237. Artikulua)\nZaintza betebeharrengatiko eszedentzia mota bien artean, hala ere, ezberdintasun bat badago:\n• Seme-alabak zaintzeagatik, eszedentzian emandako denbora guztia hartuko da kontuan\n• Senide bat zaintzeagatik, eszedentzian emandako lehen urtea besterik ez\nIkusten duzuenez, ez da langabeziagatik kotizatzen eta ez da denbora hori kotizatutakotzat hartzen. Hala ere, arau berezi bat dago langabezia prestazioa eskatzen dugunerako. Horrelakoetan azen 6 urteetako kotizazioak izaten dira kontuan; hala ere, 6 urteko tarte horretan honelako eszedentziaren bat disfrutatu badugu, ez litzateke kontuan hartuko eta atzeragoko pareko denbora zenbatuko litzateke. Hobeto azaltzeko, adibide bat:\nDemagun langabezia prestazioa 2020ko maiatzean eskatu dugula. Hortaz, 2014 maiatzetik aurrerako denboran egindako kotizazioak zenbatu beharko liratezke (azken 6 urteak, alegia). Hala ere, tarte horretan urtebete eman dugu eszedentzian, alaba zaintzeko. Hortaz, 2014ko maiatzetik baino, 2013ko maiatzetik aurrera egindako kotizazioak hartuko lituzkete kontuan prestazioa kalkulatzeko.


2020 Inauteriak Lizarra - Inauteriak\n2020 Inauteriak Lizarra\n10:00 Gaztetxean mozorro prestaketa eta kalejira\n11:00 Mozorro txikien konzentrazioa Santiago enparantzan\n13:00 Luntxa Foru enparantzan\n14:30 Herri bazkaria Lizarra frontoian.\n17:30 Kalejira Lizarrako kaleetatik\n19:00 Mozorro herrikoien konzentrazioa La Bota Elkartean\n21:30 La Bota Peñan afari merienda partaideekin\n23:30 Musika, dantza eta giro aparta La Bota Peñan\n17:30 Foru enparantzan mozorro konzentrazioa musikarekin girotua\n18:00 Mozorro lehiaketa: haurrak, familiak eta helduak.\n18:45 Haurrentzako txokolatada. Eguraldi txarrarekin: Lizarra frontoian.\nOndoren txaranga Lizarrako kaleetatik.\n2020 Inauteriak Lizarra2020-01-272020-01-27https://www.inauteriak.com/wp-content/uploads/2017/01/logo-inauteriak.pngInauteriakhttps://www.inauteriak.com/wp-content/uploads/2020/01/carnavales-inauteri2020.jpg200px200px\nHondarribiko Inauterietako Kartel Lehiaketa 20202020, Kartel lehiaketak\nGernika – Lumoko Inauteriak 20202020, Agenda, Bizkaia


Irakasbil | Euskara irakasleen intereseko gaiak: hizkuntza, euskaltegien kudeaketa, soziolinguistika, estatistika datuak, iritziak eta abar. | C-testa mailaketa-proba gisa aztertuz\nArgitaratua: asteazkena, 6 maiatza 2009, 11:35\nGero eta gehiago erabiltzen ari dira hizkuntzen ebaluazioaren alorrean C-test izeneko probak. C-testa Cloze-testaren aldaera bat da. Izan ere, proba-mota horri emandako izena bera Cloze-testaren zordun da. Cloze-testean ez bezala, C-testean aukeratutako hitzak –biz bat– testutik kendu beharrean, bertan uzten dira, baina, eskuin aldeko erdia ezabatuta. Proba-mota horren inguruan egindako azterlanetan bistaratzen denez, baditu hainbat abantaila usadiozko Cloze-testekin alderatuta. Cloze-testei batzuek egindako maiseoen artean baliotasun eskasa da aipatuena. Cloze-testek testu bakarra dute oinarri. Eta desabantaila izaten da hori ikasle batzuek asko jakin dezaketelako gaiaz eta beste batzuek, berriz, ez hainbeste. C-testaren bidez, irakurmenetik harago, hizkuntza trebetasun orokorra neurtzen da. Bat datoz horretan gaia jorratu duten aditu gehienak. Eta azterlanen emaitzen arabera, Cloze-testa baino baliotasun handiagokoa da. Fidagarritasunari dagokionez ere oso koefiziente altuak eskaintzen dira. Artikuluan esaten dugu Euskararen irakaskuntzan ere mereziko lukeela erabiltzea C-testa baldin-eta, sakonetik aztertutakoan, ikusiko balitz egokia dela. Erabilera-eremu bat aipatzen dugu bereziki: mailaketa. Horrek ez du bazter uzten, noski, probak beste era batzuetara erabil daitezkeela. Baina, dituen ezaugarriengatik (aplikazio eta zuzenketa erraza, besteak beste) mailaketa da, ezbairik gabe, adituek aitortzen dioten erabilera-modu egokienetako bat.


Berriketan.info Viewing item 1 to 5 (of 5 items) Busturialdeko Hitza wrote a new post, Tomas Menbrana jokalaria fitxatu du Gernika Bizkaiak, on the site Busturialdeko Hitza 5 minutes ago\nHeldu da Gernika-Lumora Tomas Membrana jokalari argentinarra. Lehengo astean heldu zen, eta prest egongo da zapatuan Atletico de Madrid taldearen kontrako partidarako.\nMembrana Olivos Rugby Clubetik etorri da. Eider Mugartegi wrote a new post, Markina-Xemeingo frontoiko giroa berotu dute Kontzezio Bertso Jaialdiko bertsolariek, on the site Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza 14 minutes ago\nSaio osoan esku artean eduki zuen papereko gai bat ere ez zuen utzi poltsikoan Andoni Egañak. Aurtengo Kontzezioko Bertso Jaialdiko gai jartzaileak estuasunean ere jarri zituen bertsolariak puntukakoan. Busturialdeko Hitza wrote a new post, Agurtzane Ormatza (Sexologoa): “Emakumeon sexualitateari buruz berba egiteko gune bat sortzea da jardunaldien helburua”, on the site Busturialdeko Hitza 15 minutes ago\nELKARRIZKETAREN AURRERAPENA. Agurtzane Ormatza (Bakio; 1967) sexologo eta psikologoak emakumeen sexualitateari buruzko jardunaldi batzuk ematen ari da Gernika-Lumoko Astran. Lehen bi saioak eginda, barikuan Oiartzungo Hitza wrote a new post, Abendu kulturalaren barruan hainbat ekitaldi prestatu dituzte, on the site Oarsobidasoko Hitza 35 minutes ago\nBihar, hilak 10, Imanol Irigoienen erakusketa zabalduko dute udaletxeko Errenteriako Hitza wrote a new post, Mariasun Landa sarietarako lanak aurkez daitezke, on the site Oarsobidasoko Hitza 43 minutes ago\nUrtarrilaren 31 bitartean entregatu ahal izango dira Mariasun Landa Sarietarako idazlanak. Urtero moduan bi sari banatuko dituzte. Batetik, Emakumezkoen Begirada (emakumeek aurkeztutako lanetan onena) eta Gaiak\tBereziak\t© Goierriko Hedabideak S.L.


Urrutiko LH Goi Mailako zikloa: WEB aplikazioen garapena - Linkia FP\nTítulo Oficial de Web Aplikazioen Garapenean goi mailako teknikaria.\nUrruneko Web Aplikazioen Garapen Goi Mailako Gaiak Web Aplikazioen Garapeneko goi-mailako betekizunak WEB Aplikazioen garapenerako goi mailako irteera profesionalak Urrutiko Web aplikazioen garapenerako goi maila non ikasi Urrutiko web aplikazioen garapenerako goi mailaren iritziak\nUrruneko Web Aplikazioen Garapen Goi Mailako Gaiak\nWeb Aplikazioak Garapeko Goi Mailako Heziketa Zikloa Hezkuntza eta Lanbide Heziketaren Ministerioak baimendutako titulazioa da, eta Estatu osoan balio du.\nWeb garapeneko teknologia modernoak ikasi nahi badituzu, egin ezazu Web Aplikazioen Garapeneko goi-mailako zikloa, eta trebatu web-aplikazioak garatu, inplementatu eta mantentzeko, hainbat teknologia eta garapen-ingurune espezifiko erabiliz. Datuak segurtasunez atzituko direla bermatzea, eta ezarritako estandarrek eskatzen dituzten irisgarritasun-, erabilgarritasun- eta kalitate-irizpideak betetzea.\nWeb Aplikazioen Garapeneko goi-mailako graduatuaren laneratzea% 24 handitu da 2016arekin alderatuta, Estatuko Enplegu Zerbitzuaren (SEPE) arabera.\nDatu baseen hastapenak\nMERKATAREN HIZMarken lengoaiak eta informazioa kudeatzeko sistemakKUNTZAK ETA INFORMAZIOAREN KUDEAKETA-SISTEMAK\nHizkuntzaren sintaxia. Hizkuntzaren objektu aurredefinituak\nProgramatzaileak definitutako egiturak. Objektuak\nGertaerak. Formularioak maneiatzea. Dokumentuaren objektu-ereduak\nBezero-zerbitzariaren komunikazio asinkronoa\nWeb-orrien sorkuntza dinamikoa\nDatuak eskuratzeko teknikak\nWeb zerbitzuak. Orri dinamiko interaktiboak. Webgune hibridoak\nWeb zerbitzariak eta fitxategiak transferitzekoak\nBertsioak eta dokumentazioa kontrolatzea\nInterfazearen diseinua. Estiloak\nMultimedia-elementuak: sorkuntza eta integrazioa\nWeb Aplikazioen Garapeneko goi-mailako betekizunak\nWEB Aplikazioen garapenerako goi mailako irteera profesionalak\nUrrutiko Web aplikazioen garapenerako goi maila non ikasi\nUrrutiko web aplikazioen garapenerako goi mailaren iritziak\nHauek dira Informatikako Goi Mailako ikasketetan erabiliko den softwarearen adibide batzuk. Nahiz eta ez diren bakarrak, masterizatzen ikasiko dituzun programa gehiago ere badaude.\nIkasgai bakoitzaren gai-zerrendari lotutako programa espezifikoak erabiltzen ikasteaz gain, Linkia LHn ere prestatzen ditugu gure ikasleak elkarlanerako tresnak erabiltzen. Zergatik? Izan ere, gure ustez, gaur egun funtsezkoa da talde-lana errazten duten aplikazioei buruzko ezagutzak izatea, horrela, barne-komunikazio ona, baterako plangintza, artxibo partekatuetarako sarbidea eta askoz abantaila gehiago eduki ahal izateko, bai eta lan arina, ordenatua eta eraginkorra mantendu ahal izateko ere.\n2 urteko ibilbidea 3 urteko ibilbidea Ibilbide pertsonalizatua WEB aplikazioen garapen Goi Maialako gomendioak eta betekizunak Ingelesa WEB Aplikazioen Garapeneko Goi mailan WEB aplikazioen garapena Goi mailako ikasketa plana WEB aplikazioen Garapane Goi Mailako eskola egutegia (LINKIA FP CATALUÑA) WEB aplikazioen Garapane Goi Mailako eskola egutegia (LINKIA FP GALICIA)\nLinkia FPk bi urte barru amaitu nahi duten ikasleei gomendatzen die ibilbide hau. Baldintza akademikoak bete eta ikasketa-planeko gomendioei jarraitu behar diezu. Ibilbide honetarako asteko 30 ordu beharko dira.\nLinkia FPk bi urte barru amaitu nahi duten ikasleei gomendatzen die ibilbide hau. Baldintza akademikoak bete eta ikasketa-planeko gomendioei jarraitu behar diezu. Ibilbide honetarako asteko 20 ordu beharko dira.\nLinkia FPn zure ibilbidea egiteko aukera ematen dizugu. Egin ezazu nahi dituzun moduluen matrikula. Moduluen baldintza akademikoak bakarrik hartu behar dituzu kontuan.\nWEB aplikazioen garapen Goi Maialako gomendioak eta betekizunak\nWeb Aplikazioen Garapen Goi Mailako titulazioa lortzeko, beharrezkoa da baldintzak eta gomendioak betetzea.\nLinkia FPn ikasteko baldintza teknikoak hauek dira:\nIngelesa WEB Aplikazioen Garapeneko Goi mailan\nWEB aplikazioen garapena Goi mailako ikasketa plana\nWEB aplikazioen Garapane Goi Mailako eskola egutegia (LINKIA FP CATALUÑA)\nWEB aplikazioen Garapane Goi Mailako eskola egutegia (LINKIA FP GALICIA)\nDESCKARGATU HEMEN 2020-2021 ESKOLA EGUTEGIA


hilarria « Euskargazki\nby under Eraikinak, Euskalariak, Euskaltzaindia, euskargazki, hilarria, hilobia, Idazleak, Martzelino Garde, Nafarroa, Sailkatu gabea, sortetxea, XX. mendea, Zarrakaztelu\nMartzelino Garde Villafranca (Zarrakaztelu, 1925/10/02-Iruñea, 1990/05/06) apez euskaltzale nekaezina izan zen: beti omen zebilen euskaldunek euskara erabil zezaten indar egiten, baita apezen artean ere. Sorterrian hasi zen euskara ikasten baina Uztarrozen aritu zenean hango euskara landu, eta Erronkaribarko mintzoan poema ugari idatzi eta argitaratu zituen. Lehena El Pensamiento Navarron, 1954an. Euzko Gogoa eta Agur bezalako aldizkarietan ere aritu zen. 60ko hamarkadan Iruñeko ikastolen sorreran parte hartu zuen. 1973an, Pedro Diez de Ultzurrunek dimisioa aurkeztean, Nafarroako Diputazioaren Príncipe de Viana aldizkariaren euskarazko gehigarriaren ardura hartu zuen, baita Diario de Navarraren “Nafar izkuntza” atalarena ere, Irigaraik eta Satrustegik uko egin ziotenean. Euskaltzaindiak 1964 kide urgazle izendatu zuen, baina euskara batuari buruz zuen iritzia dela eta, Euskerazaintzatik hurbilago ibili izan zen.\nSortetxea Zarrakazteluko Aragoi etorbidearen 10.ean dago. Bertan oroigarri hau ikus daiteke, Zirika elkarteak eskainia:\nMARCELINO GARDE VILLAFRANCA / EUSKALTZALEARI -1925 – 1990 / POR SU DEDICACION A NUESTRA LENGUA / EL EUSKARA / ZARRAKAZTELU 97-1-4 C.S.C ZIRIKA\nOroigarria 1990n Euskerazaintzak eskainitakoaren ordez paratu zen, hura paratu eta berehala desagertu baitzen. Hona zaharraren argazkia:\nGARDE VILLAFRANCA. MARCELINO / APAIZA-SACERDOTE / CARCASTILLO 2-10-1925 + 6-5-1990 / AMANTE Y ESTUDIOSO DE NAVARRA / DEFENSOR Y MARTIR DEL EUSKERA / GORATZARREA-HOMENAJE 22-9-1990 / EUSKERAZAINTZA, ERRI-AKADEMIA DEL EUSKERA\nArripodasen apaiz zebilela hil zen Iruñean, baina gorpua sorterrian ehortzi zuten. Hilarri zahar bat dago Garderen hilobian, berak Bardean aurkitu bide zuena. Hobia aurkitzeko, hilerrian sartu, erdiraino joan eta ezker aldera joko dugu. Hilobian GARDE VILLAFRANCA ikus dezakegu idatzirik, bi lauburu, eta hostia bat. Harlauzan San Migel goiaingeruaren irudia dago, eta bi esaldi: GOYAN BEGO eta LA VERDAD OS HARA LIBRES.\nBihoakio nire esker ona Marcos Perez Abendañori, lekuak aurkitzeko emandako laguntzagatik.\nEuskera agerkarian J. M. Satustegik argitaratu idazkia\nEuskera agerkarian Joxemiel Bidadorrek idatzi lana\nEuskerazaintzaren boletinean Xole Erbitik argitaratutako biografia\nGerinda Bai bloga\nWikipedia: Marcelino Garde\napeza, Erribera, Euskaltzaindia, euskaltzalea, euskara, euskargazki, hilobia, idazlea, jaiotetxea, Marcelino Garde, Martzelino Garde, nafarroa, sortetxea, XX. mendea, Zarrakaztelu Leave a Comment more...\nJose Mari Satrustegi euskalaria Arruazun\nby under Arruazu, Euskalariak, Euskaltzaindia, euskargazki, hilarria, hilobia, Jose Maria Satrustegi, Nafarroa, XX. mendea\nSatrustegi eta Barandiaran 1975ean\nJose Mari Satrustegi Zubeldia (Arruazu, 1930/11/30-Iruñea, 2003/03/27), ikerlari, etnografo, euskalari, apez eta euskaltzain osoa izan zen.\nLan ugari argitaratu zituen eta euskarari doakionez, euskal testu zaharrak biltzen eta ezagutzera ematen lan eskerga egin zuen, baita onomastikaren alorrean ere, eta Euskaltzaindian, euskara batuaren lehen urratsetan. Gainera, Nafarroan euskara gal ez zedin ere gogotsu egin zuen lan Nafarroako Diputazioko Vianako Printzea instituzioaren Euskara Sustatzeko Sailetik, baita apez egon zen herrietan ere. Literaturaren alorrean ere zenbait lantxo, kritika eta itzulpen egin zituen. Hari zor zaizkio, bestalde, Nafarroako Gobernuak argitaratzen dituen Fontes Linguae Vasconum: studia et documenta eta Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra aldizkarien sorrera. Lehenaren zuzendari izan zen urte luzez, eta artikulu anitz eman zituen argitara bertan.\nArruazun Satrustegirekin lotutako zenbait leku daude:\nSatrustegiren sortetxea: Kuartelea, Karrika Nagusiko 17.ean\nBizitokia, erretiratu zenetik zendu zen arte: Milikonea, Karrika Nagusiko 18.ean.\nHilobia, Arruazuko hilerrian, Ekialdeko murruaren kontra.\nJOSEMARI / SATRVSTEGI / ZUBELDIA / APAIZ ETA / EVSKALTZAINA / 1930-2003\nHaren omenez egindako harria, Karrika Nagusian, sortetxearen ondoan.\nJOSE MARIA / SARUSTEGI ZUBELDIA / (1930-2003) / seme kutun, apez eta euskaltzainari / ARRUAZU / zure herriak\nBidegileak bilduma: Patxi Salaberrik idatzitako biografia.\nWikipedia: Jose Maria Satrustegi\nAuñamendi Entziklopedia: José Maríaa Satrústegui\nFontes Linguae Vasconum 96\nJose Mari Satrustegi: ereile eta lekuko Andres Iñigoren liburua\nArruazu, hilobia, Jose Maria Satrustegi, nafarroa, sortetxea 1 Comment more...\nBidarteko apezaren hilobia\nby under Bidarte, euskargazki, hilarria, hilobia, Lapurdi\nBidarteko Andre Mariaren elizan badira euskarazko idazkunak dituzten bi hilobi zahar bederen. Bat dagoeneko agertu da Euskargazkin (ikusi). Bestea, hauxe. Apezaren hilobia. Baliteke, halere, pertsona batena baino, etxe batena izatea; Apezarena edo Apezetxea. Lauza elizaren atarian dago, eta hala dio:\nAPEÇA D[A] / HEMEN\nApeza da hemen.\nIzan aditza (da) balio estatiboarekin ageri zaigu (= dago). Aipagarri, bestalde, egun galzorian dagoen hasperena ageri dela oraindik (hemen).\nBidarte, harlauza, hilarria, hilobia, lapurdi Leave a Comment more...\nHaltsuko Migeletxegaraiko hilobia\nby under euskargazki, Haltsu, hilarria, hilobia, XVIII. mendea\nHaltsuko hilerria txikia da. XVIII. mendeko tunba batek bederen euskarazko hitzak ditu. Dagoeneko aski higaturik dago testua eta hobiari elementu modernoagoak gaineratu zaizkio, baina irakur daiteke oraindik.\nMARTIN DISTIART CATA\nBA FAIT 176\nMartin D’istiart, Katalina D’elizalde, Migeletxega(ra)iko tunba. Fait 1767.\nColas-ek egindako irudia\nHizkuntzaren adetik aipagarri, pare bat gauza. Horrelako testu epigrafikoetan oso ghedaturik ageri zaigu bokalen arteko dardarkariaren (<r>) galera (Migeletxegaraiko > Migeletxegaiko). Bestalde, tunba hitzak ez du herskari hasperendunik (<th>), beste adibide batzuetan bezala. Egiletza data, bestalde, frantsesez eman da (fait ‘egina’). Ohikoa da hizkuntza aldaketa horrelakoetan.\nHilerria Andre Mariaren elizaren inguruan dago. Elizari parez pare begiratuta, hilobia ezkerreko aldean aurkituko dugu.\nhilerria hilobia haltsu Leave a Comment more...\nEtsaingo azken euskaldunaren hilobia\nby under anue, etsain, euskargazki, hilarria, hilobia, Nafarroa, XX. mendea\nEtsain herria Anue ibarraren hegoaldean dago, Iruñetik 20 bat kilometrotara, Baztango bidean eskuin hartuta. Ibarra XIX. mendearen hondarrean hasi zen erdalduntzen, eta gaur egun, bertako mintzoa egiteko gai diren hiztunak kontatzeko, aski da esku bakarreko hatzak baliatzea, Lingua Navarrorum blogean ikus daitekeenez (ikus hemen, hemen eta hemen). Etsainen, dirudienez, Landa etxeko Urbano Erro Yaben izan zen azken hiztuna, 1953an zendua. Horren kontzientzia bide zuten hilarria paratu ziotenek, datu hori hilarrian berean jaso baitzuten.\nEMEN DATZA ERRO YABEN DAR URBANO LANDA ETXEKO SEMEA\nERRIONTAKO AZKENEN EUSKALDUNA\nHobia hilerrian dago, San Juan batailatzaileari eskainitako elizaren gibeleko aldeari atxikirik. Eliza herritik aparte dago, gain batean. Txiki-txikia da hilerria, beraz, aise aurkitzen ahal da harria, sartu eta eskuinetara.\nPaula Kasaresen liburuari esker (352. orr.) izan dut honen berri, eta berak dakarren argazkia nik egin ahal izan dudana baino zinez hobea da. Edo ordutik harria higatu da edo, sinestekoago dena, argazkilari txarra naiz.\nHau argitaratu dudan egunean berean Leire Narbaizak gogora ekarri dit Xamarrek Orekan liburuan eta Euskara Jendea dokumental sortan ematen duela honen berri. Mila esker!


"Dena hondartza parean nahi dugu, eta ezinezkoa da" - Bizkaiko Hitza\n“Dena hondartza parean nahi dugu, eta ezinezkoa da”\n2011, abenduak 23 Asteko Gaiak 476\nEneritz Fernandez Bilduko zinegotzia da Mendexan. Karraspio hondartzako Vista Alegre proiektuaren inguruan koalizioak duen ikuspegia azaldu du.\nZeintzuk dira Vista Alegre proiektuaren xehetasunak?\n28 etxebizitza, 11.000 metro koadro inguruko lorategia eta 150 autorentzako aparkalekuak eraikitzea aurreikusi dute.\nBizkaiko Foru Aldundiaren Hirigintza Sailak proiektuari onespena emango diola uste duzue?\nBai. Izan ere, dena nahiko arin joan da. Ikusi dugu interesak daudela aparkaleku, etxebizitza eta lorategi horiek egiteko. Baiezkoa berehala etorriko dela uste dugu; urtea amaitu aurretik ez bada, urtea amaitu eta gutxira.\nHorrelako proiektuei ateak zabaldu aurretik hausnarketa bat abiatu beharko litzatekeela adierazi duzue. Nork hartu beharko luke parte eztabaida horretan?\nProiektuentzako arau subsidiarioak 2000. urtekoak dira, eta zaharkituta daude. Ikusi den moduan, asko eraiki da, ganora barik. Guk uste dugu arau horiek berrikusi behar direla dauzkagun beharrizanetara egokitzeko. Hori elkarlanean egin behar da: udalak ez ezik, herritarrek ere zeresan handia daukate.\nProiektu honetaz gain, tankera honetako beste proiekturik egitea aurreikusten da Lea-Artibain?\nOraindik garatu gabe daude batzuk, behin-behineko onarpenik ez daukatenak. Aurreko agintaldietan egin diren triskantzak herri guztietan daude, baina gainean daukagun bakarra hau da.\nAurretik eginda dauden azpiegiturek proiektu honek emango lituzkeen zerbitzuak bete ditzakete?\nLekeitioko saihesbidean hiru aparkaleku daude. Dena hondartzaren parean izatea nahi dugu, baina hori ezinezkoa da.


Astelehena, 12 Urtarrila 2015 10:17\nEusko Jaurlaritzak saltokiek «ikuskaritza-liburuak» edota «su-itzalgailuen ikuskapena» aurkezteko eskakizun irregularrak jaso dituzten hainbat kasu hauteman ditu. Legez kanpokoak dira eta diru-kopuru txikiak kobratu nahi izaten dituzte.\nEkonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren lurralde-ordezkaritzetan kontsultatzea komeni da, eskaeraren bati susmoa hartuz gero, egiaztatu gabeko zerbitzuak onartzea ekiditeko.\nEusko Jaurlaritzak arreta handiz ibiltzeko ohartarazi dio merkataritza-sektoreari, azken asteetan, itxurazko ikuskaritza-zerbitzuen aitzakiaren bidez egindako hainbat iruzur-kasu hauteman dituelako.\nOrain arte hauteman diren iruzurrak Bizkaiko saltoki txiki batzuetan gertatu dira; merkataritza-araudian ez dagoen «establezimenduaren ikuskaritza-liburua» eskatu zitzaien. Ondoren, itxurazko ikuskatzaileak diru-kopuru txiki baten truke, 50 euro inguru, establezimenduaren titularrari aipatutako agiria eman zien, iruzurra gauzatuz.\nBeste kasu batzuetan, itxurazko ikuskatzaileek establezimenduko su-itzalgailuak ikuskatzea exijitzen dute eta antzeko zenbatekoak kobratzen dituzte kokapenari, edukiaren iraungipenari eta antzekoei buruzko balorazioak egiteagatik, horretarako gaituta egon gabe.\nEusko Jaurlaritzak gogorarazi nahi du Industriak baimendutako lizentziadun enpresek baizik ezin dituztela egin suteak prebenitzeko instalazioen ikuskapenak, su-itzalgailuena barne. Mantentze-kontrol horiek egin ahal izateko aurrez kontratu bat sinatu behar da establezimenduaren titularraren eta mantentze-enpresa egiaztatuaren artean, su-itzalgailuena, kasu honetan.\nHorregatik guztiagatik, Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren lurralde-ordezkaritzetan kontsultatzea komeni da, eskaeraren bati susmoa hartuz gero, egiaztatu gabeko zerbitzuak onartzea ekiditeko.\nArabako Lurralde Ordezkaritza, Samaniego kalea 2, Gasteiz.\nBizkaiko Lurralde Ordezkaritza, Concha Jeneralaren kalea 23, Bilbo.\nGipuzkoako Lurralde Ordezkaritza, Easo kalea 10, Donostia.


Hiruhileko txostena: krisiari aurre egiten - Oikocredit Euskadi\nHiruhileko txostena: krisiari aurre egiten\nUrtean lau aldiz argitaratzen ditu Oikocreditek aurreko hiruhilekoko gertakari eta zifra nagusiak. Hemen, Oikocrediten inbertsioa egiten duten pertsonei eta Oikocrediten interesa duten beste pertsona batzuei funts gehigarriko testuingurua eskaintzen diegu.\nOikocreditek urteko lehen hiruhilekoan egindako lanari eragin zion koronabirus pandemiaren agerpenak (Covid-19). Horrek ekarri du gure planak eta iragarpenak egokitzea. Martxoan, gure garapenerako finantzaketa-zorroaren aurreikusitako hazkundea atzeratu genuen, birfinantzaketa murriztu genuen eta erakunde elkartu berriei maileguak ordaintzeko aukera eten genuen. Orain, krisialdian zehar, gure egungo bazkideei laguntzean zentratzen gara. Laguntza horrek esan nahi du bazkideei beranduago itzul diezaiekegula, edo likidezia gehigarria ere eman diezaiekegula, arriskuak handitu arren. Urte bakoitzaren hasieran zorroaren hazkundea nahiko motela izan arren, koronabirusaren krisiaren lehen ondorioak ikus ditzakegu, maileguen eta inbertsioen % 4,4ko jaitsiera marjinalean, 1.017,4 milioi euroraino.\nKrisiak garapenaren finantzaketa-zorroaren balioan izan dezakeen eragina ebaluatzen ari gara, gure kideen eta inbertitzaileen inbertsioak babesteko. Hala ere, oraindik goizegi da espero den eragina neurtzeko; izan ere, lan egiten dugun herrialde askotan ez dago argi zein izango diren epe ertaineko ondorio makroekonomikoak. Gure laguntza-elkarteekin batera, gure inbertitzaileekin harremanetan gaude, gure jarduerak azaltzeko eta kezkak eztabaidatzeko.\nOro har, Oikocrediten finantza-emaitzak urte hasieran proiektatu genituenak baino txikiagoak izan ziren 2020ko lehen hiruhilekoan. Arriskuan zegoen zorroa handitu egin zela ikusi genuen, 90. artikuluak neurtuta (atzeratutako ordainketak dituen kreditu-zorroaren ehunekoa, 90 egun baino gehiago): % 5,4tik % 6,8ra igo zen 2019ko laugarren hiruhilekoan, batez ere garaiz ordaintzeko borrokan ari ziren bazkideekin. Bazkideen kapitalak gorakada handia izan zuen arren ( % 2,0, 1.152,8 milioi euroraino), jende kopurua moteldu egin da eta dirua itzultzeko eskaerak zertxobait igo dira. Gure eperako inbertsio-zorroaren balioa (bonuak) – Likidezia kudeatzeko erabilitako aktibo guztien zatia – Murriztu egin zen eurobonuen merkatuek pandemiak eragindako ziurgabetasun finantzarioaren aurrean erreakzionatu zuten heinean. Gure bonu-zorroan egin ez ziren galera horien eragina ez zen izan balore-merkatuetan ikusi genuena bezain larria, baina zorro horretan portzentaje-puntu gutxi batzuk murriztu izanak esanguratsua izaten jarraitzen du Oikocreditentzat. Kapital-dibidenduen bidez jasotzen ditugu diru-sarrerak, baina galerak izaten ditugu gure akzioak berriz balioesteagatik. Akzio bakoitzeko aktiboen balio garbia 214,41 eurotik 213,30 eurora jaitsi zen.\nNota positibo gisa, likidezia garbia aktiboen % 19,6tik % 21,1era igo da 2019 amaieran. Eta gure ustiapen-gastuak murriztu egin dira, langileen kontratazio berriak geroratuta eta bidaien ondoriozko gastuak murriztuta. Gastu batzuk egin ditugu bulegoen eremua egokitzeko eta etxetik lan egiten duten langileei laguntzeko, eta baliteke urtearen gainerako zatian informazioaren teknologian inbertitzeko gastu gehiago edo legezko gastuak ikustea. Hurbiletik jarraitzen ari gara gertakariak, eta prestatzen ari gara gure bazkideek, ia ziur, denbora gutxi barru aurre egin beharko dieten erronka ekonomiko larrienei erantzuteko.\nOikocreditek aitortzen du gure bazkideek diru-sarrera gutxi dituzten pertsona askori eragiten dietela Covid-19ren ondorio kaltegarriek. Mundu osoan, gure langileak estu-estu ari dira lanean 600 bazkide baino gehiagorekin, egoera ebaluatzeko eta ahal dugun tokian laguntza eskaintzeko; adibidez, negozioaren jarraitutasuna eta likidezia planifikatzeko, eta, horretarako, lineako bazkideak bildu eta elkartasun-funts bat ezarri dugu. Inpaktuko beste inbertitzaile batzuekin batera, krisiari eman beharreko erantzuna lerrokatzeko printzipioak adostu ditugu, bai eta bazkideei eta diru-sarrera txikiko erkidegoei laguntzeko printzipioak ere.\nIrakurri gehiago Oikocreditek koronabirusaren krisiari aurre egiteko egiten dituen jarduerei buruz.[Erderaz]\n2019ko amaieran Oikocredit berregituratu ondoren, erakunde eraginkorragoa eta efizienteagoa gara, eta lehen hiruhilekoa indartsu hasi genuen. Hala ere, koronabirusaren krisia mundu osoan eragina izaten ari denez, eta horrek dakarren atzerapena dela eta, aurreikusten dugu datozen hilabeteetako dezelerazio ekonomikoak finantza-zailtasun handiak eragingo dizkiela gure bazkideetako batzuei. Litekeena da bazkide ahulenek betebeharrak ez betetzea eta/edo ordainketak berregituratu behar izatea. Espero dugu ondarearen narriadura berriak gertatzea eta diru-sarrerak murriztea, maileguen galeretarako hornidura handiagoak egin ahala. Litekeena da arriskuan dagoen zorroa (bikoitia) are gehiago handitzea.\nEpe ertaineko ondorio ekonomiko horiek direla eta, litekeena da aurretik 2020rako ezarri genituen finantza- eta hazkunde-helburuak lortzea. Beraz, gure helburua da jarraipenari eustea eta gertakariei erreparatzen eta erantzuten jarraitzea. Gure inbertitzaileekin eta elkartuekin lankidetza estuan arituko gara, sarritan, krisia ahalik eta modu eraginkorrenean kudeatzen dugula ziurtatzeko. Eta gogor lan egingo dugu gure bazkideei behar duten laguntza iraunkorra eskaintzeko, diru-sarrera gutxiko pertsonei laguntzeko lanean jarraitzeko.


EUSKADIKO NATURA ONDAREA KONTSERBATZEKO LEGEAREN AURREPROIEKTUAREN INSTRUKZIO-FASEAN JASO DIREN ALEGAZIOEI ETA HOBEKUNTZA-PROPOSAMENEI EMANDAKO ERANTZUNEN TXOSTENA - Ingurumena - Euskadi.eus\nEUSKADIKO NATURA ONDAREA KONTSERBATZEKO LEGEAREN AURREPROIEKTUAREN INSTRUKZIO-FASEAN JASO DIREN ALEGAZIOEI ETA HOBEKUNTZA-PROPOSAMENEI EMANDAKO ERANTZUNEN TXOSTENA\nEuskadiko Natura Ondarea Kontserbatzeko Legearen aurreproiektuak aldez aurretiko kontsultarako, entzunaldirako, informazio publikorako eta beste administrazio batzuen partaidetza eta kontsultarako arauzko izapideak bete ditu, 39/2015 Legeak, urriaren 1ekoak, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearenak, 133. artikuluan, eta 8/2003 Legeak, abenduaren 22koak, Xedapen Orokorrak Egiteko Prozedurarenak, 8. eta 9. artikuluetan xedatuarekin bat etorriz.\nTestu arauemailearen zirriborroa egin aurretik, honako gai hauen inguruko informazioa eskaini zitzaien herritarrei: a) ekimenarekin lortu nahi denarekin ados al zaude?; b) ikuspunturen bat falta dela uste al duzu?; horrela, bada, gai horien inguruko iritzia emateko gonbita egin zitzaien, 39/2015 Legeak, urriaren 1ekoak, 133. artikuluan zehazten duen aldez aurretiko kontsultaren bitartez. Kontsulta hori 2018ko otsailaren 13an hasi zen eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren egoitza elektronikoaren iragarki-taulan argitaratuta plazaratu zen.\nGero, EHAAn 2018ko ekainaren 5ean argitaratu zen herritarrentzako informazio publikorako izapide-prozesuaz gain, aldi berean, ekimenak eragin litzakeen sektore ekonomikoen eta sozialen iritzia ezagutzeko helburuarekin, entzunaldi-izapide bat abiarazi zen arauak eragindako interes kolektiboak ordezkatzen dituzten autonomia, foru-lurralde eta udalerrietako administrazio publikoen hainbat sailekin, eta bestelako agente ekonomiko zein sozialekin: elkarte ingurumen-zale eta kontserbazionistekin, fundazioekin, klusterrekin, lehen sektoreko elkargoekin –ENBA, Baskegur…–, Ehiztarien Euskal Federazio eta elkarteekin, Basozaleen Elkargoekin (Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabakoekin), Profesionalen Elkargo eta elkarteekin – Geologoenarekin–, UPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatearekin y harekin zerikusia duten departamendu eta UPV/EHUko ikertzaileekin, eta UNESCO Katedrarekin.\nAurreikusitako araudiak zuzenean eragin litzakeen beste administrazio batzuek ere hartu dute parte. Horrela, administrazio publiko hauei egin zaie abenduaren 22ko 8/2003 Legearen 9. artikuluan aurreikusitako beste administrazio batzuek parte hartzeko eta horiei kontsulta egiteko izapidea: Estatuko Administrazio Orokorra, Trantsizio Ekologikorako Ministerioaren bitartez, hiru Foru Aldundiak eta Euskadiko udalak, EUDELen bitartez.\nErregulazioak dagozkion eskumen-eremuetan duen eragina kontuan hartuta, ekimen arauemailea EAEko Administrazio Orokorreko hainbat Sailen eskura jarri zen Tramitagune, izaera orokorreko xedapenen izapidetze telematikorako erremintaren bitartez, hura aztertu eta, hala badagokio, ekarpenak egiteko.\nAzpimarratu behar da aipatu izapide horiek guzti-guztiak modu elektronikoan egin direla eta, beraz, alegazioak egiteko aukera izan duten erakundeek eta administrazioek ?berrogeita hamar baino gehiagok? beren ekarpenak egiteko kanal elektroniko bat izan dutela Eusko Jaurlaritzaren Egoitza Elektroniko Nire Karpeta atalean.\nIngurumen Sailburuordetzak ingurumen-arloko parte-hartze publikoko eskubideak benetan eta modu eraginkorrean bermatzeari dagokionez duen konpromisoari eutsiz, eta 27/2006 Legeak, uztailaren 18koak, ingurumen-gaietan informazioa eskuratu, publikoki parte hartu eta auzitara jotzeko eskubideak arautzen dituenak, xedatzen dituen printzipio berriemaileak betez, jarduketa eta izapide horien guztien berri eman da Jaurlaritzaren egoitza elektronikoan, Irekian eta Sailaren webgunean: www.ingurumena.ejgv.euskadi.net.\nEra berean, eta herritarrek ingurumenarekin lotutako arauen lanketan parte hartzeko duten eskubidea betetzea errazteko helburuarekin ?hala jasotzen baitu aipatu 27/2006 Legeak, uztailaren 18koak, 16. artikuluan?, Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailak aurrez aurreko partaidetza-prozesu bat gauzatu du proiektu arauemailea are gehiago ezagutarazteko, zuzenean eragindako eragileak dinamizatzeko eta horien ikuspuntuak eta hobekuntza-proposamenak zuzenean jasotzeko.\nProzesu horretan, lau partaidetza-saio egin dira hiru lurralde historikoetan, honako hauei bideratuta: enpresei, klusterrei, enpresa-elkarteei eta nekazaritza-sindikatuei; elkargo profesionalei, teknologia-zentroei eta unibertsitateei; saio bat Eusko Jaurlaritzako beste sail batzuekin eta erakunde publikoekin; hiru saio Foru Aldundiekin (lurralde historiko bakoitzean banakako elkarrizketak eginez); eta, azkenik, saio gehigarri bat Udalekin.\nEspedienteari dagokionez, «Euskadiko Natura Ondarea Kontserbatzeko Legearen aurreproiektuko parte-hartze prozesua. Azken Laburpen Txostena. 2018ko uztaila» dokumentua barne hartzen du. Bertan, partaidetza-prozesuaren bilakaera jasotzen da, modu sistematizatuan eta sintetikoan.\nEUSKADIKO NATURA ONDAREA KONTSERBATZEKO LEGE AURREPROIEKTUA JENDEURREAN JARTZEA


«Egun, diziplina da antidiziplina» | Kultura | Berria\nPello Irazu. Artista\n«Egun, diziplina da antidiziplina»\nHibridaziozalea, ikusle aktiboaren bilatzaile, balio artistikoa neurtzeko ekonomiak duen pisuarekin kritiko, Carreras Mugica Bilboko galerian bildu ditu bere azken lanak Pello Irazu artistak.\nFantasmei erantzun diela dio Pello Irazu artistak (Andoain, Gipuzkoa, 1963). Euskal Arte Eskoletako maisu nagusien presentzia igartzen da Carreras Mugica Bilboko galerian zabaldu duen erakusketako hainbat artelanen atzean. Haienean burdina, harri eta herdoil zena, ordea, kartoi, paper eta kolore da Irazurenean, eta bistakoa da asmo kritikoa. Arte adituek maiz izendatu dute Euskal Arte Eskola Berriko kide, Txomin Badiola, Angel Bados eta Juan Luis Morazarekin batera. Diziplinen arteko hibridazioaren zale, oraingoan ohi baino itxiago gelditu zaizkio piezak, berak dioenez. «Beste erakusketa batzuetan, lanak irekita mantentzea izan da asmoa, baina oraingoan objektuetan eta haien kontzeptuetan zentratu naiz». Siluetas Masas Sombras Perfiles Bultos Espectros Leyendas Deshechos Espantos izendatu du erakusketa (Siluetak Masak Itzalak Soslaiak Konkorrak Espektroak Idazkunak Hondakinak Ikarak), eta urtarrilaren 20ra arte egongo da zabalik. Ikuslea da klabea, Irazuk egin duen erakusketaren laburpenaren arabera: «Adierazle batzuekin gelditzen zara, ez esanahi batzuekin. Zuk lotu behar dituzu gauzak».\nKonstante bat da: beti saiatzen zara ikusle aktiboa bilatzen.\nZerikusia du horrek artearen ideologiarekin. Gauzekiko aktiboa den ikuslea nahi duzu, baina nola aktibatu ikusle hori? Ikuslea nola harrapatu da gakoa, eta harrapa dezakezu fisikoki, gauzekin harremanetan sarraraziz, itxurekin jolastuz, edo baita intelektualki ere. Nik uste dut artelanek badutela tranpa mota bat jendea dantzan jartzeko. Nik uste dut hori gaur egun ideologia bat dela. Gero gauzatzen da eskultura modura, performance modura edo beste edozein modutara, baina gaur egun artea egiten duenak hori barneratuta dauka.\nMaterial pobreak erabili dituzu. Kartoi asko dute eskulturek.\nEskulturaren kontzeptuarekin lotuta dago hori. Hemengo piezek badute oihartzun bat euskal eskulturarena. Txillida, Oteiza, Basterretxea... Tradizio horretan materiala da dena. Materialak dituen esanahiak eta askoz ere esanahi gehiago jartzen zaizkio materialari haien piezetan. Nik beti kuestionatu dut hori, eta kasu honetan gehiago. Beti zabiltza kontestu batean lanean. Artearenean orokorrean, estatuko artearenean zehatzago, edo zure inguruko artearenean oraindik zehatzago. Batzuetan, lotura hori nabariagoa egiten da, eta, beste batzuetan, desagertu egiten da. Kasu honetan, agertu egiten da, eta nolabait da fantasma batzuk egongo balira bezala inguruan. Erantzun egiten diete obrek fantasma horiei. Euskal eskultura horien antza badute nireek, baina, era berean, ez dute zerikusirik. Materialtasuna erabat kontrakoa da. Materialik arrunt eta pobreena aukeratu dut, kalean aurki dezakezuna. Hau dena kalean hartutakoa da. Kalera joan, hartu, eta erabili.\nAurten hil da Nestor Basterretxea. Itzal luzea dute hark eta haren kide izandakoek. Artea ulertzeko era baten amaiera ere irudika dezake haren heriotzak?\nEz dakit, baina itzal horrek arte garaikidea egiten dugunokin ez du zerikusirik; itzal horrek zerikusi handiagoa dauka gizartearekin. Nire belaunaldiak eta ondorengoek erreferentzia gisa izan ditugu, baina ez bidea ixten diguten erreferentzia gisa, baizik eta artean dagoen erreferentzia bat gehiago bezala. Baina gizartearekin hain lotuta egon dira, non gizarteak ezin izan dituen joaten utzi. Haiek egin dutena inork ez die kenduko: zentzu batean, euskal kultura fundatu zuten. Beren lana egin zuten tokatu zitzaienean, eta gure lana egitea da orain gure egitekoa. Ez dakit gizartearekin lotuta gauden ala ez gauden, baina kontestua hori da.\nSentitzen duzu zuk gizartearen erantzuna?\nEz dakit ba... ez dut inoiz neurtu.\nAkaso, arteak gizartean duen lekua aldatu da?\nArteak lehen zuen tokia galdu du. Arteak badu indar sinbolikoa, beti izango du, eta horregatik ari gara gu egiten ari garena egiten. Baina gizarteak beste nahi batzuk ere badauzka, eta beste behar batzuk. Sentsibilitate aldetik ere aldatu dira behar batzuk. Lekualdatu egin dira. Halere, egia da, artea ikusten da ekonomiarekin lotutako zerbait bezala. Horrekin ez nago ados. Sistema kapitalista batean balio nagusia truke balioa da, bale, horretan bizi gara denok, baina ez da egia hori denik sorkuntzak duen balio bakarra. Horregatik uste dut gizarteak ere bere lanak egin behar dituela. Erraza da esatea balio baldin badu oso inportantea dela, eta ez badu dirurik balio ez dela ezer. Badago jendea merkatutik kanpo dagoena eta oso inportantea dena, eta, era berean, badago jendea merkatuan erabat sartuta dagoena eta oso-oso inportantea dena. Gaur egungo borroka hori da. Ematen du dirurik ez badugu ez dagoela ezer, baina nik uste dut badagoela, eta dena ez dela espektakulua. Euskal Herrian nik behintzat potentzialtasun handia igartzen dut. Bilbon, adibidez, pisuzko artista asko dabil lanean. Badago mugimendua, nahiz eta dirurik ez egon. Estruktura aldetik ere ezin gara askorik kexatu hemen, pentsa Espainia nola dagoen, laguntza batzuk badaude, baina alor pribatuan ez dago ezer. Gizarteak artearekin daukan harremana publikotasunetik pasatzen da? Eta orduan gu norentzat ari gara? Zeren, zuk nahi duzu honetarako bizi, baina baita honen bidez bizi ere.\nGaleria honetatik Guggenheim museora 40 metro daude. Kezka horiek presente daude han?\nMuseoaren jarrera aldatuz joan da urteekin. Badago gauza batzuk zalantzan jartzea, baina sortzaileak erakutsiz joan dira; gazteak, gainera; eta hori da bidea. Baina ez dut uste hori haien lana denik, zeren hori antolatu zen antolatu zenerako, eta bere lana oso ondo bete du. Baina zenbat sortzaile gaztek egin dute erakusketa Bilboko Arte Ederren Museoan? Hori ez da haien lana? Gehiago da museo horren lana, Guggenheim museoarena baino. Ez dakit ongi bereizi dituzten beren esparruak.\nHibridazioa da zure lanen beste ezaugarri nagusietariko bat. Ezin ziur jakin maiz piezak eskultura diren, margolan edo instalazio. Kasik badirudi diziplinak noraino eman dezakeen ikusi nahi duzula.\nHorrek zerikusia du bakoitzak duen beharrarekin. Nik badaukat gauzekiko grina, baina baita grafikoarekikoa ere. Grina horiek bideratzen zaituzte, eta hala doa sortzen hizkuntza bat. Sortzen den hizkuntza hori ez da batere garbia. Egun, diziplina da antidiziplina. Tradizioan, eskultura gauza bat da, pintura beste gauza hura, grafikotasuna bestelako hura... baina kontzeptualki ulertzen duzunean dena lengoaia dela, denak duela zeinu bihurtzeko ahalmena, dena lotu eta lengoaia berri bat sortzea askoz ere errazagoa da. Nik ez dut ezagutzen egun diziplina bakarrean garbi-garbi lan egiten duen inor. Lehen finkatuago zegoenez gauzak egiteko modua, zehatzagoa zen.\nBai. Baina horrek ez du esan nahi barreiatuago gaudenik. Erronka da irekitasun horretan zehatza izatea.


Galeper arrautzak | Online larre nekazaria | October 2019\nKategoria Galeper arrautzak\nHaurren galeper galtzak onurak eta kalteak\nHaurtxoentzako galeper arrautzak onuragarria da. Gorputzeko substantzia baliotsuen kontzentrazio handia duen produktu naturala da. Antzinako Egiptoko papirusean eta txinatar herri-sendatzeko eskuliburuan aipatu zuten. Hala ere, kontuan hartu behar da haurraren gorputza heldu baten eta oso sentikorra dela baino ahulagoa dela.\nGaleper arrautzak: zer dira duintasuna eta kaltea?\nNahiz eta galezur-arrautzak oilaskoaren aldeko apustua txikiagoak izan arren, aspalditik irabazi dute beren merkatu kuota. Dendetan apaletan, aldizkari ezagunetan eta Interneten dauden orrietan, erabilgarritasuna bermatzen duten informazio asko aurki dezakegu, eguneroko dietan sartzearen beharra gorputzeko funtzio ona mantentzeko.\nArrazoi gordinak: onura edo kalte\nСреди всего разнообразия птичьих яиц наиболее распространенными в нашем рационе являются куриные и перепелиные. В этой статье мы попробуем разобраться, можно ли употреблять их в сыром виде, в чем состоит разница между теми и другими, и насколько она существенна. Arrain gordinen osaera eta elikadura. Elikagaien garrantzia duten irizpideen arabera, hegaztien arrautzak 100 g inguruko adierazle hauek dituzte: oilaskoa: proteinak - 12,7 g (eguneroko tasa -% 27,6); gantzak - 11,5 g (eguneroko hobaria -% 20); karbohidratoak - 0,7 g (eguneroko hobaria -% 0,3); gantz saturatu azidoak - 3,4 g (eguneroko tasa -% 18,9); poliinsaturatutako gantz-azidoak - 1,9 g (eguneroko tasa -% 31,8); monoinsaturatuak gantz-azidoak - 3,6 g (eguneroko hobaria -% 10,1); galeperrak: proteinak - 11,9 g (eguneroko tasa -% 25,9); gantzak - 13,1 g (eguneroko tasa -% 23,4); karbohidratoak - 0,6 g (eguneroko hobaria -% 0,2); gantz saturatu azidoak - 3,5 g (eguneroko tasa -% 19,1); poliinsaturatutako gantz-azidoak - 1,3 g (eguneroko hobaria -% 22); monoinsaturatuak gantz-azidoak - 4,3 g (eguneroko tasa -% 12).\nZenbat arrautza egiten du eguneko galeperrak eta arrautzak ekoizten duenaren arabera\nEtxeko animalia guztiek bizitza osorako jarduera baterako baldintza erosoenak sortu behar dituzte, eta batez ere, "kuota" jakin bat behar dutenentzat. Aipatu arau hauek galezur-ustiategietako jabea dutenek zorrozki jarraitu behar dituzte.\nNola hartu galeperrak arrautza: onurak eta kalteak\nJende askok ziur asko galeper arrautzen onurak ezagutzen dituzte. Dieta produktua literalki saturatu da bitaminak, aminoazidoak eta beste substantzia erabilgarria. Baina gaur hitz egingo dugu ez arrautzak buruz, baina shell buruz. Konposizioa Galeper arrautzak honako mineral substantzia hauek ditu: makronutriente - kaltzioa, burdina, magnesioa, fosforoa; arrastorik - manganesoa, kobrea, molibdenoa, sufrea, fluorra, zinka, selenioa, silizioa; aminoazidoak - metionina, lisina, zistina, isoleucina.\nNola gezurrezko arrautzak apurtu\nGaleper-arrautzak sukaldaritzan eta kosmetologian erabiltzen dira (maskarak egiteko) eta baita haurtxoentzako janaria ere, batez ere diathesis duten haurtxoentzat. Aldi berean, jendea arazo bat izaten da askotan: nola hautsi egin, shellaren zatitxoak elikagaietan sartuko ez ditzaten. Begiratu zein diren metodoak horretarako.\nGaleper arrautzak pisua ezagutzea\nGaleper-arrautzak oilaskoak baino askoz ere gehiago baloratzen dira, beraz, gure bazkide askok borondatez hartzen dute galeperrak bezain zaila. Prozesu honek ñabardura ugari ditu, baina hazlearentzako interesgarriak izan dira eta oraindik ere produktibitatea da. Zenbat arrautza galeperrak dira, zein den bere masa eta zer egin behar den jakitea konposizioari buruz - irakurri.\nZer da galeperrak eta oilaskoaren arteko aldea\nOilasko arrautzak beti izan dira gizakientzat elikagai erabilgarria eta nutritiboa. Ia etxekoandre guztietan hozkailuan aurki daitezke. Azkenaldian, galeperretako arrautzak gero eta gehiago populartzen ari dira, oilasko arrautzak baino erabilgarria eta dietetikotzat jotzen baitira. Beraz, benetan ulertzen al dugu.\nGaleperrak hegan egiten hasten direnean\nAzken urteetan, galeperrak natura beheratu egin dira, beraz, haien kopurua handitzeko, espezializatutako ustiatzeek soilik hazten diete beren hazkuntza, baina jabe pribatu askok elkarrekin hazten dira etxeko eta basa hegaztien ordezkariekin. Haragia egiteko eta arrautzak ekoizteko xedez, oso erabilgarriak dira.\nCopyright 2019 \_ Online larre nekazaria \_ Galeper arrautzak


Jende arrakastatsu guztiak batzen dituen jakin nahi al duzu? Millionaire Richard St. John-k 500 lagun elkarrizketatu zituen, besteak beste, Bill Gates, Oprah Winfrey, Richard Branson eta Joan Rowling-ek elkarrizketak, biografiak eta oroitzapenak aztertu zituzten eta "The Big Eight" liburua idatzi zuten. Bertan jende arrakastatsu guztiak egiten ari zirela kontatu zuen.\nArrakastaz jarraitu pasioa\nPertsona arrakastatsu guztiek beren pasioa jarraitzen dute. Russell Crowe beti esaten duenez, arrazoi bakarra zergatik Oscar aktore onenaren Oscar bat jaso zuen: "Maite dut jolastu. Hau da nirea betetzen duena. Sutsuki maite dut. Ipuinak kontatzea gustatzen zait. Hau nire bizitzako esanahia da ".\nArrakasta jendeak gogor egiten du lan\n8 orduko lan astean eta beste zentzugabekeria batzuen istorioak ahaztu. Industriositasuna berdintasun handia da. Eta gogor lan egiten du arrakasta izateko. Esate baterako, Oprah Winfrey telebistako aurkezle ospetsuak dio 5:30 etara datorrena dela: "Goizetik hasita nintzen. Egun osoan ez dut argi zuria ikusten, pabilioitik pabiloirantzora mugitzen naizelako. Arrakasta izan nahi baduzu, egunean 16 ordu lan egin behar dituzu. "\nArrakastaz ez dirua irabazi ondoren\nPertsona ospetsuek ez zuten dirurik aurkitu, baizik eta gehien maite dute. Esate baterako, Bill Gates-k dio: "Microsoft-ekin hasi ginenean, ez genuen pentsatu dirua ezin zitekeenik. Softwarea sortzeko prozesua gustatu zitzaigun. Inork ezin zuela pentsatu hori guztia korporazio erraldoi baten ondorioz sortuko zela ".\nArrakasta jendeak bere burua gainditu dezake\n"Dad" kudeaketa Peter Drucker-ek beti esan du arrakastaren gakoa "jarduteko zentzua" dela. "Zure arrakasta guztiak ez dira talentuetan oinarritzen, baizik eta azken finean jakingo duzu erosotasuna zertarako den", dio Peterek. Eta Richard Branson-ek pentsamendu bera formulatzen du honela: "Aukera-mugan beti lan egiten dut. Oso azkar hazten laguntzen du. "\nJende arrakastatsuak sormen dira\n"Produktu" guztiek ezagutzen dute ideiarik. Arrakasta izan nahi baduzu, sormena ikasi behar duzu. Ted Turner izan zen lehen aldiz albisteak emititzeko erlojuaren inguruan egin zezakeen ideia. CNN24 kanala jarri zuen martxan, astean 24 ordu eta 7 egun emititu baitzituen. Ideia horri esker, Ted multi-milioi bat eta media tycoon bihurtu zen.\nArrakasta pertsona kontzentratzeko\nJende askok esan du arreta-defizitaren sindromea dagoela eta ustez hori garatzen ari dela. Jakina, ADD existitzen da, baina oso maiz motibazio eta interes eza nahastu egiten da. Pertsona batek bere grina aurkitzen badu, orduan kontzentratu ahal izango du. Norman Jewison zinemagile ezagunak dioenez: "Nik bizitzan uste dut gauza bat zentratzeko gaitasunaren araberakoa dela eta dena zaintzen". Aurkitu zure grina. Kontzentratzen da. Eta zoriontsu izan.\nArrakastaz daki zalantzak aurre egiteko\nZein da guretzat ez dugula nahigabeak, arrakastatsuak eta talentuak ez ditugun zalantzak oinazeturik. Baina arrakasta izan nahi baduzu, hain zuzen ere, inplementatuta, zure zalantzak argitu behar dituzu urrun nonbait. Nicole Kidman aktorea: "beti uste dut oso gaizki jokatzen dudala. Film bat filmatzen hasten garenean, bi asteko tarteetan, zuzendariari zuzentzen diodan aktore zerrenda bat baino ez dut. Baina lasaitu egiten naiz ". Edo zalantzan zaude, edo zu zara. Oso erraza da.\nLangile arrakastatsuak termino estuan lan egiteko gai dira\nBeren lana maite duten pertsonak, ez zaie axola denbora gutxi utzi dutela. Gutxienez minutu gutxitan saiatu ohi dira gogokoena egiteko. Adibidez, Joan Rowling-ek "Harry Potter" idatzi zuen alaba txiki bat besoetan zuela: "Kalean behera ibili nintzen eta lo egin zuenean, hurbilen zegoen kafetegi batera joan zen, eta beti bezain azkar idatzi zuen. ez esnatu ".\nArrakastaz jendeak ez du gustuko Ostirala\nInoiz galdetu duzu zergatik aberats askok ez dute erretiroa? Horra Warren Buffett-ek azaltzen duen moduan: "Lanak maite ditut. Ostirala denean, ez dut jende askok lan egiten duen poza sentitzen. Asteburuan lan egingo dut ezagutzen dut ".\nArrakastatsuak beti hobetzen saiatzen dira\nPertsona arrakastatsuak zure burua eta zure produktua nola hobetu ditzaketen pentsatzen ari dira beti. Esate baterako, asmatzaile handiak dio: "Ez dut sekula objektu bat ikusten, nola hobetu nukeen galdetu gabe". Eta esan zuen: "pozik nago nire gaztarik ez nuen zortzi ordu lanegun asmatu. Nire bizitzako iraupenaren egun baliodunak izan balitu, ia ezingo nuke hasi nintzen gauza gehienak osatzea ". "Big Eight" liburuko materialetan oinarritua\nBa al dago hilabete bateko harremana?\nEz kezkatu, zoriontsu izan zaitez: emakume pozik nola bihurtu\nAberastasuna eta pobrezia: nagusitasunaren aldeko borroka\nMetodo psikologikoak: emakume independentea nola bihurtu?\nOinarrizko zonak eta masaje ordena\nZer behar du emakume sexy batek itxura?\nNola garbitu lurrunezko burdina?\nFolk-erremedioak bihotzeko mina pairatzeko\nMakila emakumearen zainketa\nGazta eta urdaiazpikoa\nCannelloni gazta saltsarekin perretxiko perretxikoak\nSmoke Eyes Effect\nTrebakuntza fisikoa moldatzeko ariketa bereziak konplexuak\nNola sendatzen den haur baten hotzarekin folk erremedioak\nNola ohartu txakur bat mahai batetik\nHaurdunaldia eta erditzea prestatzea\nJatorrizko errezeta: kazola galleta batean\nLimoi pastelak krema batekin\nGizonak hilero - zentzugabekeria edo errealitatea?


"Konfinatuta geratu behar badugu, babesa emango digun politika soziala behar dugu"\nNahia Idoiaga (Bilbo, 1985) psikologian doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean. 2016an bere tesia aurkeztu zuen: "Azaleratzen ari diren gaixotasun infekziosoen irudikapen sozialak: ezagutza zientifikotik eguneroko pentsamendura. Eragina komunikabideetan”. Pandemiek gizarte baten osasun emozionalean nola eragiten duten aztertu du Idoiagak. Orain, koronabirusaren krisia euskal gizartea nola bizitzen ari den aztertzen duen ikerketa batean parte hartzen du. Berarekin hitz egin dugu WhatsAppeko audioen bidez, bere umeekin borrokatzen duen bitartean.\nAndrea Momoitio/ Pikara Magazine\nArgazkia Nahia Idoiagak utzia da.\nElkarrizketa honen jatorrizko bertsioa Andrea Momoitio kazetariak egin eta argitaratu du Pikara Magazine aldizkarian, gaztelaniaz. Artikulua euskarara ekarri dugu ondorengo lerroetan.\nBadakigu kazetariek pandemiei buruzko informazioa ematen? Zein gako hartu beharko genituzke kontuan?\nKazetariak nortzuk diren zehaztu beharko litzateke. Aztertu ditudan beste pandemietan, hedabideen emana oso kritikatua izan da biztanleen aldetik. Hedabideez ari gara hitz egiten, eta badirudi ente bakarraz ari garela, baina, gaur egun, jada ez da horrela. Badira oraindik hedabide handiak, baina baita beste modu batean lan egiten ari diren pertsona asko ere. Manipulazio handia dagoela uste dute herritarrek, eta, pandemia honetan, bonbardaketa mediatikoaz asko kexatzen ari dira, baina hari muturrei begiratu behar zaie. Informazioz gainezka gaude, eta ez dakigu ondo nork informatzen duen. Telediarioko kazetariak? ‘Fake news’-ak sortzen dituzten pertsonek? Guk informazioa birbidaltzean?\nNola eragiten ari zaigu hainbeste bonbardaketa?\nEgunotan, antsietatea edo depresioa duen jendeaz harago, bere bizitzan beherakada bat izan duen edonor, banantze bat, honekin zerikusirik ez duen gaixotasun bat, une zaurgarri bat, dena delakoa, askoz okerrago dago. Txinan hori kontuan hartu zen. Handik datozen azterketek diotenez, hasieratik jarri zituzten martxan laguntza psikologikorako telefonoak. Hemen laguntza hori ez da modu berean gauzatzen ari, edo ez da sistematizatzen ari. Politika sozialak behar ditugu. Etxean konfinatuta geratu behar badugu, babesa emango digun politika soziala behar dugu. Aurreikuspen instituzional bat egon beharko luke jende ahul guztiarentzat: depresioa duten pertsonak, bai, baina baita adinekoak edo bakarrik bizi direnak ere, agian norekin hitz egin ez dutenak. Oso tristea da norekin hitz egin ez izatea. Pertsona horiek, kutsatzeko eta bakardadean hiltzeko beldur askoz handiagoa dute.\nHedabideen onura publikoko funtzioari erantzuten al dio etengabe gertatzen ari denaren berri ematen aritzeak?\nInformatzea garrantzitsua da, baina beste gauza asko ere garrantzitsuak dira. Koronabirusari buruzko programak bakarrik ez genituzke izan behar. Ihes egin behar dugu, beste gauza batzuei buruzko informazioa izan behar dugu. Lehengoan kazetari batek esaten zuen ez zela erraza konfinamenduaren beraren ezaugarriengatik beste era bateko informazioa egitea, baina, kazetaritzan prisma jartzeaz harago, gugan jar dezakegu. Egun osoan honetaz hitz egiten ari bagara, honi buruzko programak ikusten, igual gure osasun mentala kaltetuko da. Isolamendu-bizitza honetan ere arnasa hartu behar dugu.\nGainbehera ekidin daiteke?\nEz dugu inoiz horrelako egoerarik bizi izan. Beste epidemietan ere informazio asko jasotzeaz kexatzen zen jendea, baina orain sare sozialek rol garrantzitsua jokatzen dute. Ez dakit saihestu daitekeen, baina bai filtratu edo ez filtratu, entzun ala ez entzun, irakurri ala ez irakurri. Orain egiten ari garen ikerketan, kronikoak ez diren antsietate mailak aurkitu ditugu gazteen artean, baina bai adinekoen artean baino handiagoak. Azalpenetako bat audioen, mezuen, eta horien artean, jasotzen duten fake news kantitatearekin lotuta dago. Erabateko bonbardaketa dute sare sozialetan. Egoera hau kaka hutsa da, baina hemendik ateratzeko, sareen bidez gizarteratu gaitezke, eta horrek salbatu egiten gaitu. Haien ongizate psikologikoa bermatzeko iragazkiak jartzen lagundu beharko genieke.\nZer gertatzen da sareekin?\nSare sozialak bi korronte sortzen ari dira. Alde batetik, oso kritikatuak dira fake news direlakoen fenomenoagatik, ez baitigute uzten ezta arnasa hartzen ere, baina, era berean, konfinamendu egoeraren aurrean, erresilientzia tresna bat dira. Nire seme-alabek bideo-deiak egiten dituzte birramonarekin hitz egiteko. Pertsonak izaki sozialak gara, eta sozializatzeko beharra dugu. Sareak bizitza handia ematen ari dira. Gero, kontuz ibili behar da postureo sozialarekin. Orain, etxean. Badirudi hemen primeran gaudela, neska-mutilak beti entretenituta daudela, 400 metro koadroko terrazak ditugula, eta badirudi gaizki dagoela esatea konfinamenduaren kontu hau kaka hutsa dela. Bai, alde ona atera diezaiokezu, baina kaka hutsa izaten jarraitzen du. Ni, adibidez, lehen egunetan izugarri haserretu nintzen famatu eta ospetsuen irudiekin, #YoMeQuedoEnCasa esanez. Ulertzen dut haiengana jotzea, jendeak jarraitzen dielako, baina ni ere beren etxeetan geratuko nintzateke, igerilekuarekin eta terrazarekin. Hau da, gutako gehienen konfinamendua askoz ere murriztaileagoa da, eta ondorioz, askoz gogorragoa, eta ezin da fribolizatu. Jende arruntarentzat, etxe normaletan bizi garenontzat, putada bat da. Inor ez dago gustura konfinamendu behartuan. Kexatzeko eskubidea izan beharko genuke.\nBitxia da; izan ere, orain egiten ari garen ikerketetan, beldurra infekzioari lotzen zaio, baina, batez ere, adinekoak eta pertsona ahulak dira beldur. Alabaina ondorio ekonomikoez ere aparteko beldurra dago.\nErakusten ari diren irudiek beldur handia sortzen dute. ZIU zainketa intentsiboetako unitateetako irudiak ikusi ditut, uste dut Italiakoak, izua ematen dutenak, baina gutako gehienek ez dute inoiz ZIU bat ikusi, eta ziurrenik, guztiek beldurra ematen dute. Hori bai, beldur irrazionalak ez gaitu ezertara eramaten. Mediku eta epidemiologoek diote herritar gehienak kutsatu egingo garela, baina katarro moduan edo asintomatiko pasatuko dugu. Egia da, ordea, kontuan hartu behar dugula sistemaren kolapso bat egon daitekeela, guztioi kalte egingo diguna.\nBeldurra dago, baina baita kontuan hartu behar ditugun eta hainbeste aipatzen ez ditugun beste emozio batzuk ere, haserrea, alegia. Haserre gaude agintariek ez dutelako beharrezkoa dela uste dugun guztia egiten, ez dutelako maila ekonomikoan edo sozialean kudeatzen; hedabideekin haserretzen gara, zapaltzen gaituztelako. Beste batzuetan, emozionalki nekatu gara; esan baitziguten sekula iristen ez zen otsoa etorriko zela. Orain, badirudi hemen dagoela, baina nekatu ere egin gaitezke. Nekatzen bagara eta haserretzen bagara, ziurrenik joera izango da murrizketak ez betetzea eta horrek ondorio larriak izan ditzake; beraz, hobe da aldez aurretik herritarren ongizate psikologikoa lantzea.\nGizonek eta emakumeek desberdin bizi al dugu egoera?\nEmakumeek beren emozioak gehiago adierazten dituzte, baina horrek ez du esan nahi emozio mailan beraiek hobeto daudenik. Gorde egiten dute, besterik gabe. Bai. Uste dut faktore bat ez dela kontuan hartzen ari. Emakume batzuen lanak errazago egokitu daitezke telelanera, eta ezin denean, asko lanaldi murrizketak edo eszedentziak eskatzen ari dira, zaindu ahal izateko. Hitz egin beharko genuke nor geratzen ari den etxean umeak zaintzen. Irteteko orduan ere, nor ateratzen da erosketak egitera? Oso desberdina da konfinamendu bat lanera ateratzen bazara ala etxean geratzen bazara. Nor ari dira arduratzen zainketez? Emakumeak. Ez dira liburua irakurtzen ari. Etxetik telelana egin behar dugu, horrek dakarren estuasun guztiarekin, eta gainera, egun osoz zaindu. Gainera, badirudi dena batera egin behar dugula. Ez dakit nondik nahi duten beso gehiago ateratzea. Gainera, telelanarekin badirudi gehiago amore eman behar dugula, lanean ari garela erakutsi eta exijentzia maila igo. Gaur bertan, nire ikasleek esan didate oso itota daudela agintzen dizkiegun zeregin guztiekin. Atzo, neskato batek, 10 urteko nire alabaren lagunak, gauza bera esan zidan. Agian honetan ere iragazi egin behar dugu. Aldi berean ari gara lanean eta zaintzen. Nahikoa da egunero iristen garenera iristea.\nNori botatzen diogu errua?\nEpidemia, normalean, identifikatu dezakegun 'beste' batekin lotzen saiatzen gara. Ebola? Afrikarrak. GIB? Homosexualak. Pandemia garrantzitsuenetako bati 'Espainiako gripea' deitu zitzaion. Beti saiatzen gara ‘beste horiek’ aurkitzen, baina ezinezkoa da 'gu bezalakoak' diren jendearengan eragiten hasten denean, eta 'gu bezalakoak' honetan ordezkaritza bat bilatu behar dugu. Heroiak, biktimak eta bilauak aurkitzea da ohikoena. Heroiak, osasun langileak edo zientzialariak. Bilauak, agintariak, enpresak, komunikabideak, farmazia industria (azken hau gutxi agertu da, baina agertuko da). Biktimak, orain arte, kutsatutako pertsonak izan dira, baina orain ekonomia mailan ere edonor izan daiteke biktima.\nIkerketa horien gauza bitxia da agintariak ez direla ordezkatuta agertzen. Herrialdeko presidenteak aginte bakarra hartu du, etxean sartu gaitu, eta hala ere, koronabirusaz ari garenean, ez dira agertzen ez tokiko ez estatuko agintariak. Ez ondo, ez gaizki, ez erreferente gisa, haren esanei jarraitzeko. Badirudi ez direla existitzen. Hori planteatu egin beharko litzateke, erabiltzen ari diren komunikazio-estrategiak ez direlako oso eraginkorrak izaten ari. Normalean, osasun izurrite batean, agintariek rol positiboa izan ohi dute hasieran, gidariena, eta aurrerago, negatiboagoa. Orain lehen rol positibo hori ere agertzen ez bada, ikusi beharko da nola amaitzen den hau.\nKomunikazio mailan, aurreko ikerketetako batean agertzen zitzaigun jendea oso kritikoa zela komunikabideekin, ulertzen zutelako ematen zuten informazioa norabide bakarrekoa zela, saltzen ari zirela, agintariek eta industriak saltzen duten guztia bezalaxe. Horren aurrean, sare sozialak bi norabideko informazioa lortzeko aukera gisa kokatzen zituzten. Pandemia honetan hau funtsezkoa da. Hasieran kontraesan asko zeuden, eta horien aurrean, ez genekien non aurkitu erantzunak. Beno, orain agian ezta ere, baina etsi egin dugu. Esaten ziguten ez zela gaixotasun arriskutsua, baina eskolak itxi zituzten. Horrek antsietatea sortzen du, ez dugulako ulertzen zer gertatzen ari den. Kasu honetan, sare sozialetan komunikazioa eskuetatik joan zaigu. Jendea sudur puntan jartzen zaiona esaten ari da, ezer jakin gabe. Informazioaren aurrean iragazkiak jartzen ikasi behar dugu. Oso ondo legoke hitz egin aurretik geure buruari iragazkia jartzen ikasi ahal izango bagenu, baina agian zailagoa da hori.\nHau guztia ahaztuko dugu?\nUste dut honek betiko markatuko gaituela. Etorkizuneko belaunaldiei nola eragiten dien ikusi beharko da. Datozen urteetan kutsatzeko ezaugarri berdinak ez dituen izurriteren bat badago, neurriz kanpo erreakzionatuko dugu? Ez dakit zerbait anekdotikoan geratuko den edo hemendik aurrera izurriteen aurrean horrela erreakzionatuko dugun. Aukerarik onena ote den planteatu beharko litzateke. Ados, orain era bateko erabakiak hartu dira, baina epe luzera pentsatu beharko litzateke zer egin eta nola lan egin, bai epidemiologikoki, bai maila sozial eta psikologikoan, pandemien aurrean. Ez dut uste hain azkar ahaztuko zaigunik, eta agian balio izango du gaia ikuspegi holistikoago batetik azter dezagun, nola bizi nahi dugun birplanteatzeko.\nKanal hauetan artxibatua: Koronabirusa | Psikologia


Ondarea & Sorkuntza: kultur eragileen begirada — Euskal kultur erakundea\nOndarea & Sorkuntza: kultur eragileen begirada\nJoan den urtarrilaren 24an, Senpereko Larreko gelan, hogeita hamar bat pertsona bildu ditu EKEk "Ondarea & Sorkuntza" gaiaren inguruan antolatu topaketak. Arratsaldea bost sorkuntza eramaileren ekarpenarekin hasi da eta talde lan batekin bururatu. 2015eko ekainaren 27an segida emana izanen zaio gogoetari.\nArgazkia: Maddalen Dupuy\nEuskal kultur erakundea gogoeta batean sartu da ondare kulturala inmaterialari buruz. Gai honek gure lurraldean duen erran nahia eta oihartzuna zilatzeko, Terexa Lekumberriren inguruan bildu den lantaldeak ondarea eta sorkuntza garaikidearen arteko lotura hurbilagotik aztertzea erabaki du.\nHelburu honekin, 2014ean sortu diren bost emanaldi artistiko hurbilagotik segitu ditu, lotura hori nola gauzatzen den ulertu nahian. Sorkuntza horiek ziren 0101 Elirale et Lagunarte konpainien eskutik, Neokotilun Bardozeko KSI-k emanik, Urruñako Zintzarrotsak Berttolik antolaturik, Zelda Zarena Zarelako konpainiak dantzaturik eta Barbau Hamalau Hebentik-ek eskainirik.\nSegipen honetan, Denis Laborde etnologoaren laguntza ukan du lantaldeak eta lehen emaitzen berri emateko, arratsalde bat antolatua izan da 2015eko urtarrilaren 24an Senpereko Larreko gelan. Gai honetaz interesatuak ziren hogoita hamar bat pertsona hurbildu dira hor (Euskal kultur erakundeak sorkuntza batean engaiatuak ziren eragileak - edozein obra edo gertakari sorkuntzan - gomitatu zituen). Arratsaldea bost sorkuntza horien eramaileen ekarpenarekin hasi da eta talde lan batekin bururatu.\nEztabaida aberatsak atera dira hor eta segida baten ematea erabaki da heldu den ekainaren 27an. Besteak beste, Denis Labordek bere ikerketaren bilduma bat aurkeztuko du karia hortara eta sorkuntza eta transmisioaren gaiak aipatuko dira. Informazio gehiago zabalduko da ondoko hilabeteetan.\n2015eko urtarrilaren 24ko topaketaren egitaraua (PDF)\nTaldeetan aipatu gaiak (PDF - frantsesez)\nDenis Laborde-ren ekarpena (PDF - frantsesez)\nTaldeetan egin solasen bilduma (PDF - frantsesez)\nSortzaile batzuen ekarpenak (2015-01-24)\nJulien Corbineau (KSI taldea) - "La question de la transmission" (PDF)\nJoseba Aurkenerena (Urruñako Zintzarrotsak) - "Publikoak" (PDF)\nPantxika Telleria (Elirale) - "Dantza tradizioarekiko lotura: artistaren tokia" (PDF)\nKristof Hiriart (Lagunarte)\nTitika Rekalt-ren erranen transkripzio laburtua (PDF)\nPascale Lascano (Zarena zarelako taldea) - "Ce qui motive les jeunes danseurs à adhérer à une création" (PDF)


Hasiera » Azken albisteak » Egin klik hemen zure prentsa oharra bada! » Kanadak COVID-19tik autoisolatzeko gune berriak eskaintzeko\nKanadako Gobernua bazkideekin lanean ari da Kanadako Kanadako eta Aldi Baterako Atzerriko Langileen osasuna eta segurtasuna babesteko eta COVID-19aren eta haren aldaeren hedapena murrizteko Kanadan. Auto-isolamendua COVID-19aren hedapena geldiarazten laguntzeko modu eraginkorrenetako bat da.\nHala ere, Kanadako pertsona batzuentzat, jendez gainezka dauden etxebizitza-baldintzek eta kostu handiek auto-isolatzea segurua edo ezinezkoa izan dezakete, euren burua, beren familia eta komunitateak arriskuan jarriz euren errurik gabe.\nGaur, Jean-Yves Duclos Ohorezko Osasun Ministroak 5 milioi dolar baino gehiago iragarri ditu Britainia Handiko bi proiektu hauei laguntzeko, Kanadako Gobernuaren Borondatezko Isolatze Gune Seguruaren Programaren bidez:\n• Britainia Handiko Columbia osoan bizi eta lan egiten duten nekazaritza-langileentzako enplegatzaileen araberako itzulketa-programa bat Britainia Handiko Columbiako Gobernuaren Nekazaritza, Elikadura eta Arrantza Ministerioaren bidez, nekazaritzako langileen isolamendu-beharrei laguntzeko; eta\n• Borondatezko isolamendu gune seguru bat Surreyko hirian, Fraser Health Authority-ren bitartez.\nBorondatezko auto-isolamendu-guneek COVID-19-a duten edo horren eraginpean egon diren pertsonei isolamendu-ostatu seguruak sartzen laguntzen diete, euren burua eta euren komunitatea seguru mantentzeko. Gune hauek proba positiboa dela-eta isolatu behar duten etxerik gabeko pertsonentzat eskuragarri dauden instalazioez gain dira.\nBorondatezko isolamendu guneek birusa etxeko kontaktuen artean hedatzeko arriskua murrizten dute, jendea jendez gainezka dagoen etxebizitzaren aurrean eta alternatibarik ez duten egoeretan. Gune hauek COVID-19aren hedapena geldiarazten laguntzeko ezarritako erantzun azkarreko tresnetako bat dira, eta agerraldiei aurre egiten dieten komunitateetan heda daitezke.\nBorondatezko Isolamendu Gune Seguruak Programak zuzenean laguntzen die COVID-19 komunitatearen transmisio arriskuan dauden hiri, udalerri eta osasun-eskualdeei. Programaren arabera aukeratutako guneek kokapen irisgarria eskaintzen dute, non jendea segurtasunez isolatu ahal izateko behar den denboran. Tokiko osasun publikoko funtzionarioek pertsona egokiak zehazten dituzte, borondatez isolamendu gunera transferitzeko aukera eskaini ahal izateko, haiek eta euren etxeko kontaktuak seguru mantentzeko beren komunitateko agerraldi batean.


Unibertsitateko goi mailako titulazioa edo gradua eta Diplomatura edo ingeniaritza teknikoa.\nDiplomatura edo Ingeniaritza teknikoa dutenei lan esperientzia eskatuko zaie. Lizentziatura edo Gradua dutenen kasuan ere oso aintzat hartuko da.\nEkonomia eta enpresa edukiei buruzko oinarrizko jakiteak\nDiploma edo titulazioen bidez ziurtatzen dira. Jakite horiek ziurtatu ezin dituztenek Enpresa Gaietako Sarrerako ikastaro bat egin beharko dute, 20 ordukoa, eta ikastaro horren amaierako azterketa gainditu. Laneko esperientzia dutenek eta jakite horiek ziurtatu ezin dituztenek ez dute ikastaroa egin behar izango, baina enpresa gaietako edukien azterketa gainditu beharko dute programan onartuak izan daitezen.


HAPPY END – VECINES\nFrantziako goi burgesiako familia baten erretratua, alboko Calaisko migratzaileen kanpalekuko sufrimenduarekiko burbuila iragazgaitz batean bizi dena.\n“Ezin dut etorkinen inguruko film bat egin; ez dut haien bizitza ezagutzen nire esperientziaren bidez. Baina film bat egin dezaket edozein sufrimenduren aurrean adierazten dugun axolagabekeriari buruz” (zuzendariak Haneke por Haneke liburuan egindako adierazpenak).\nHERRIALDEA, URTEAAustria, 2017\nAKTOREAKIsabelle Huppert, Jean-Louis Trintignant, Mathieu Kassovitz, Fantine Harduin, Toby Jones, Franz Rogowski, Laura Verlinden, Aurélia Petit, Hille Perl, Hassam Ghancy, Nabiha Akkari, Joud Geistlich, Philippe du Janerand\nSARIAK2017: Canneseko Zinemaldia, Sail Ofiziala\n2017: Europako Zinemaren sariak: Gizonezko aktore onenaren izendapena eta emakumezko aktore onenaren izendapena.\nHARRERA-GIZARTEA HEMEN ERREFUXIATUTAKO PERTSONAK MIGRATZAILEAK\nFilm luze honek Europako goi burgesiako familia baten istorioa kontatzen du. George familiako patriarkaren bizitzaren amaieraren zain dago familia. Georgek iraganeko garaiak gogoratzen ditu, eta hobeak iruditzen zaizkio; bitartean, gainerako senideek, beren erronka eta arazo propioei aurre egin behar diete. Aldi berean, errefuxiatuen krisialdian murgilduta eta migrazioaren inguruko eztabaida betean dago gizartea. Eztabaida, hein batean, migratzaileen kanpalekuekin lotuta dago; horien artean Calaiseko kanpalekua dago, familiaren higiezin-enpresa garrantzitsuaren ondoan (Sensacine-ren sinopsia).\nZinemak, kontzientziak masiboki astintzeko tresna gisa, bat egin du hainbat arlotatik Europaren hipokrisia salatzen duten mezuekin, Europak "errefuxiatuen krisialdia" deitzen duen hori salatzeko, alegia (Aylan, Moria, Kanariak...).\nHorrela, Michael Hanekeren Happy End bezalako filmak gure zinema-aretoetara iristen ari dira, eta agerian uzten dituzte Europan era arriskutsuan zabaltzen ari diren zinismo eta nagusitasun sentimendu xenofoboak (bere garaian Buñuelek El discreto encanto de la burguesía filmean egin zuenari keinu argia eginez). Zinta honek, eta gaur egungo beste batzuek, ikusleei deseroso sentiarazten diete. Izan ere, ikusleok, begi batekin, hondartzan hildako Aylan haur errefuxiatuaren irudiarekin negar egiten dugu; eta, bestearekin, gorrotoz begiratzen diogu gure ondoan dagoen eta hiyaba-a daraman emakume musulmanari. Hala, zinemagintza, artea egitetik "artibismoa" egitera igarotzen da, eta errefuxiatuen errealitate dramatikoaren behatzaile izatetik (kameraren bisorearen atzean dagoen voyeur-a), inplikaziora pasatzen da, eta gure jendarte diruduna erosotasunez betetako eta elkartasunik gabeko burbuila dela erakusten digu.\nIzan ere, egia da herritarrok, exodo garai hauetan, elkartasuna adierazten dugula gure hirietan egiten ditugun martxa jendetsuetan, udan biderkatzen diren pateretako istorio lazgarriak edo Aquiarius ontzikoak deitoratuz. Kalera irteten gara hegoaldeko mugako bero-beroko itzulketak salatzeko; izan ere, lotsagarria legez kanpokoa da asilo-eskatzaileek herrialde seguru batera iristeko bizia jokoan jarri behar izatea, eta, sartzean, ostiko batekin kanporatzea, aterperik behar duten galdetu gabe. Laburbilduz, egia da salaketa horiek, manifestazio jendetsuak eta herritarren gizatasunaren bestelako adierazpen asko errealak direla.\nHala ere, keinu horietatik harago, egia da, gure ordezkari politikoei botoa emateko orduan, hautesleen zati handi batek botoa ematen diela errefuxiatuei atea ireki nahi ez dieten alderdiei. Eta bozkatzaie horiek ez dute nahi, ezta gutxiagorik ere, mugak giza eskubideen bermeekin irekitzea. Alderdi politiko horien ustez, gauza bat da Europar Kontseiluak ezartzen duen asilo-eskatzaileen kupoa onartzea, eta beste gauza bat da gure parekoak balira bezala tratatzea.\nHorixe salatzen du Michael Hanekek Happy End filmean, antzezpen zinematografikoaren bidez erakutsiz frantziar burgesia dirudunaren burbuila, zeinak, barrutik usteltzeaz gain, ukitu nahi ez duen kanpoaldea mespretxatu, eta ezikusiarena egiten duen.\nEraikuntzaren sektoreko enpresa-familia baten erretratua da filmaren ardatza, eta sare sozialetako hainbat gailuren eta 2.0 webaren bidez grabatutako hartualdi batzuekin hasten da. (Kontuan izan behar da, baliabide horren erabilerak, ikusleari aurreratu nahi diola filma protagonisten intimitatean barneratuko dela).\nHortik aurrera, Hanekek familiako buru den emakumea aurkeztuko digu, autobidetik luxuzko auto bat gidatzen duen bitartean. Emakumeak autoz egiten duen ibilbide luzea irudikatzen duen sekuentzia osoan, hondoan, 4 metroko altuerako hesi kilometriko bat ikusten da, baina emakumeak ez dio begiratu ere egiten. Calaisko hesia da, eta haren atzean eraiki zen errefuxiatu-eremua (jada ez da existitzen, eraitsia izan zelako). Bertan, 10.000 migratzaile baino gehiago bildu ziren, eta "jungla" ezizena jaso zuen. Harresi aurretik igarotzen den emakumearen axolagabekeria Hanekek berak "benetako arazoen aurrean dugun itsutasuna" deitzen duenaren adierazpen zinematografikoa da. Eta gaineratzen du: "Ezin dut etorkinen inguruko film bat egin; ez dut haien bizitza ezagutzen nire esperientziaren bidez. Baina film bat egin dezaket edozein sufrimenduren aurrean adierazten dugun axolagabekeriari buruz", Haneke por Haneke liburuan azaltzen duenaren arabera.\nFilmaren azken aurreko eszenak helburu narratibo horretan sakontzen du, berriz ere. Bertan, familia, patriarka zaharraren urtebetetzea ospatzen ari da Calaiseko jatetxe aristokratiko zuri eta garbi batean. Mahai biribil baten inguruan hieratikoki eserita daudela, luxuzko mahai-tresnekin eta egile-gastronomiarekin, Saharaz hegoaldeko errefuxiatu talde bat jantokian sartuko da eta eten egingo du, bat-batean, familiaren lasaitasuna. Familiako semeak, ardi beltza denak, gonbidatu ditu errefuxiatuak, eta ez dute ezer esaten, ez dira mugitzen. Soilik haietako bat, semearen aginduz, hasiko da bere errefuxiatu-istorioa kontatzen, eta gonbidatuak harrituta geratuko dira; izan ere, segurtasun-agenteak iristea besterik ez dute nahi, errefuxiatuak eramateko.\nFamilia buruaren karitatezko keinuarekin konpontzen da eszena. Honek, jatetxekoei eskatzen die "beltz koitaduentzako" mahai bat jartzeko. Azken finean, karitatea da kontzientzia arintzeko herritarrek dugun tresnarik egokiena eta erosoena, barrutik ongi sentitzeko eta hurkoari lagundu izanagatik geure buruari atsegin emateko.\nIstorioaren "happy end" delakoarekin, Hanekek bat egiten du zinegileen klubarekin, zeinak irudiak jartzen dizkion benetan hondoratzen ari dena Europa delako egitateari. Eta tamalgarriena da Europa ez dela konturatu ere egiten, beldurra (terrorismoari, pobretzeari, errefuxiatuei) anestesia delako.\nParalelismoa Ruben Östlunden El cuadrado/ The Square filmarekin.\nHappy End filma The Square filmarekin batera estreinatu zen. The Square filmak Stockholmeko arte garaikideko komisario bat du protagonista, zeinak museo batean "Karratua" izeneko instalazio bat jartzen duen (lurrean dagoen karratu bat). Piezak segurtasun-espazio mugatu bat irudikatu nahi du; karratu horren barruan ezin da ezer txarrik gertatu. Horregatik, haren ondoan kartel bat irakur daiteke, honako leloarekin: "Konfiantzazko eta zaintzazko santutegia, non denok eskubide eta betebehar berberak ditugun". Instalazio horrek (Östlundek eta Kalle Bomanek 2015eko maiatzean benetan sortua) Suediako gizartea birsortzen du, eta haren barruan, hala ere, pertsona guztiek ez dituzte eskubide eta betebehar berberak (besteak beste, filmeko migratzaileek). Artelanaren hipokrisia hori protagonistaren hipokrisia bera da. Izan ere, protagonistak, inolako zalantzarik gabe, bere alderik arrazistena eta xenofoboena erakusten du kalean mugikorra lapurtzen diotenean, eta hiriaren kanpoaldeko auzo txiro bat mehatxatzea erabakitzean. Beste eszena esanguratsu bat museoko bedel eta garbitzailearena da, zeinak, erakusketa-aretoetako batean, xurgagailuarekin, zabor multzo batzuk garbitzen dituen, arte oso kotizatua zirenak. Gure egungo gizarteak ba al du antzik, Hanekeren jatetxeak edo Östlunden "karratuak" bezala, konfiantzazko santutegi batekin, non denok ez ditugun eskubide berberak?\nEuroparen hipokrisiari buruzko filmak.\nInteresgarria da, goian esan bezala, Hanekek elkarrizketa batzuetan honako hau esatea: "Ezin dut etorkinen inguruko film bat egin; ez dut haien bizitza ezagutzen nire esperientziaren bidez. Baina film bat egin dezaket edozein sufrimenduren aurrean adierazten dugun axolagabekeriari buruz". Hala, pentsamolde dekolonialeko eskolekin lerrokatzen da, ziurrenik nahi gabe bada ere. Pentsamendu horretako eskolek besteen errealitatea ikuspegi hegemoniko zuri pribilegiatutik irudikatzen duten pertsonak kritikatzen dituzte. Horrela, norberaren hipokrisian zentratzen da, eta zinemagile europarra den heinean, bere burua ere hor kokatzen du. Zer beste film ekoitzi dira ikuspegi horrekin berarekin?


Gazte Sortzaileak beka - kulturaraba - web.araba.eus\nGazte Sortzaileak beka - kulturaraba\nGazte Sortzaileak beka\nnull Gazte Sortzaileak beka\nGazte Sortzaileak bekan izena emateko epea ireki dute, gazteek sortutako ekitaldi kulturalak sortzeko 4.000 euroko laguntza eta aholkularitza profesionala eskaintzen duena\nJoera artistikoak dituzten 17 eta 35 urte arteko gazteek dagoeneko aurkez ditzakete hautagaitzak ‘Gazte Sortzaileak’ bekako edizio berrian. Ekimena Gasteizko Udalak eta Arabako Foru Aldundiak bultzatzen dute, gazteen artean euskarazko sorkuntza sustatzeko. Proposamen onenek aholkularitza profesionala eta 4.000 euro arteko laguntza ekonomikoa jaso ahal izango dituzte, proiektua garatu eta gauzatu ahal izateko.\nGazte Sortzaileak deialdia, gainera, gazteek gazteentzat sortutako jardueren bidez euskarazko programazio kulturalean eragina izateko sortu zen, eta ahozkotasunean oinarritutako sorkuntza sustatu nahi du bereziki. Era berean, gazteek sormena garatzeko aukera emango dieten espazioak izan ditzaten lan egiten du.\nBeka 17 eta 35 urte arteko Arabako gazteei zuzenduta dago eta, adinaren arabera, bi kategoria daude. Ideia artistikoa duen edozein gazteri forma eman diezaion eta taulara dezan laguntzea da helburua. Ideia gauzatzeko, 4.000 euro arteko laguntza eskaintzen da eta, horrez gain, lan egin beharreko eremuko profesional baten tutoretza izateko aukera.\nProiektuek ahozkotasunarekin estu-estu lotuta egon eta euskaraz izan behar dute. Bestalde, bakarkako edo taldekako lana izan daiteke, eta hainbat diziplinatako proiektuek dute tokia deialdian: antzerkia, zinema, ikus-entzunezkoak, bertsolaritza, bakarrizketa, musika, poesia-emanaldia, performancea eta diziplinen arteko nahasketa.\n2022ko uztailaren 15era arte (egun hori barne).\nGasteizko Udaleko Erregistro Orokorrean, Teodoro Dublang Margolariaren kaleko 25.ean, edo Herritarrei Laguntzeko Bulegoetan, hitzordua eskatuta.\nUdalaren Egoitza elektronikoaren bidez.