“Kirurgia estetikoan teknikarik sinpleenak eskatzen dira gero eta gehiago, emaitza naturalagoak dituztelako” | Policlínica Gipuzkoa\nAstearte honetan, azaroak 24, Poliklinika Gipuzkoako Jose Maria Del Amo eta Olatz Alcelay kirurgialari plastikoek hitzaldia emango dute “Bizi konplexurik gabe. Ezagut itzazu gazteagotzeko azken teknikak, kirurgiarekin eta kirurgiarik gabe” izenburupean, Osasun Ikasgelen zikloaren barruan. Konferentzia Andia Kaleko Kutxa Aretoan izango da, 19:30ean, eta sarrera askea da edukiera bete arte.\n“Gure bizi-esperantza eta bizi-kalitatea handituz joan dira, eta beranduago iristen gara gure unerik onenera, baita prestakuntzari, lanari edo seme-alabei dagokienez ere. Momentu batera iritsita, baliteke sentitzen garen modua eta gure buruaz dugun irudia bat ez etortzea. Lehen ez zegoen aldatzeko aukerarik, baina orain bai, eta, izan ere, aukera asko daude – azaltzen du Olatz Alcelay doktoreak–. Norberaren erabakia da. Eztabaida genezake “duintasunez” ala “modu duinean” zahartu behar dugun”.\nJose Mª Del Amo kirurgialariaren hitzetan, “azken urteotan, ikusi dugu teknikarik sinpleenak gero eta gehiago hedatzen ari direla, osatze-denbora laburragoa eta emaitza azkarragoak eta naturalagoak dituztelako. Toxina botulinikoa txertatzea edo betegarriak bezalako teknikak gero eta erabiliagoak dira. Sinpleak, azkarrak, batere mingarriak eta emaitza nabariekin lehen segundotik.”\nAzken urteotan, Jose Mª Del Amo eta Olatz Alcelay teknika sinple horietan guztietan lanean aritu dira, eta, isolatuta nahiz kirurgiaren osagarri gisa, emaitza eta adierazpen naturalagoak lortzen dituzte. “Gantz infiltrazioak oso eraginkorrak dira betazal-ebakuntzetako emaitzak indartzeko eta nabarmentzeko, eta, gainera, zonalde horretako betazpi ilunak disimulatu eta ezabatu ere egiten dituzte. Aurtengo tratamendu izarretako bat da, eta oso pozik gaude emaitzekin” adierazi du espezialistak, eta erantsi du “gastua txikia dela eta emaitzak izugarri onak”.\nEbakuntza mota horiek sor dezaketen menpekotasunari buruz galdetzean, Olatz Alcelay kirurgialariak argi erantzun du: “neurriz kanpoko hitza da. Alabaina, badira euren gorputzekin inoiz gustura ez dauden zenbait pertsona. Dismorfofobia deitzen zaio horri, eta kirurgiara jotzen dute etengabean, inoiz asebeteko ez dituen emaitza baten bila. Ez da erraza arazoa detektatzea, eta kirurgialariak jarraitzeari uko egiteko aukera eta betebehar etikoa dauka. Zorionez, ez da ohikoa”.\nKirurgia estetikoaren bilakaera, Jose Mª Del Amok adierazi duenez, “gaixoek eskatzen dutenaren araberakoa da oso. Denbora gutxiago dugu, eta gaixoa haren jarduera sozialari edo laboralari berrekin behar dio edo ezin du eten ere egin. Ez dira emaitza ikusgarriak nahi, baizik eta emaitza naturalak eta errealak”.\nKontsultara doazen pertsona gehienak 35 eta 50 urte arteko emakumeak dira. Adin horretan, gaixoek aurpegia gaztetzeko ukitu txikiak nahi dituzte nagusiki (esaterako, toxina botulinikoa), bai eta amatasun-prozesutik eratorritako ebakuntzak ere. Azken horren adibide dugu Mommy Makeover, talde honen espezializazioa.\nMOMMY MAKEOVER, ez soilik famatuentzako kontzeptu bat\nTalde honen bereizgarrietako bat Mommy Makeover kontzeptu berritzailea da, emakumezko pertsonaia famatuen artean oso ezaguna dena. “Amatasunak emakumeen gorputzean eragin ditzakeen aldaketak lehengoratzeko teknika multzo bat da. Emakume gehienek dietarekin eta kirolarekin berreskuratzen dute erditu aurreko sasoia eta figura, baina batzuek ez dute aurreko fisikora itzultzea lortzen” azaltzen du Del Amo doktoreak.\nTeknika ezagunak eta ohikoak dira, eta erditu ostean emakumearen figura berreskuratzea dute helburu: bular-kirurgia, hala nola bularrak handitzea, murriztea edo altxatzea; gorputz-inguruarekin lotutako prozedurak, liposukzioa eta abdominoplastia txikiak edo osokoak, kasu; eta genitalen kirurgia edo labioplastia.\n“Mommy Makeover-en abantailetako bat da umeak eduki aurreko figura berreskuratu eta hainbat alderdi fisiko hobe daitezkeela ebakuntza bakar batean, eta horrek esan nahi du gaixoak anestesia-prozesu eta osatze-epe bakarra izango dituela ere” ziurtatu du Alcelay espezialistak.\nMota horretako tratamendu batean pentsatu aurretik, beharrezkoa da behintzat urtebete itxarotea azken erditzetik edo edoskitzaroa amaitu zenetik. Horrez gain, aurrena, gaixoa saiatu behar da aurreko figura osasun-zaintzez, dietaz eta kirolaz osatutako programa batekin berreskuratzen. “Mommy Makeover-ek ez du inoiz parte hori ordezkatu behar, ibilbide horren amaiera osatu baizik”, adierazi dute espezialistek.


Itsasadarreko errepidean bizikleten eta oinezkoen bulebarra sortuko du Aldundiak - Deia\nPortuko Agintaritzarekin elkarlanean\ndeia.eus 11.05.2021 | 18:45\nImanol Pradales eta Ricardo Barkala, akordioa sinatzen. BFA\nImanol Pradales eta Ricardo Barkala, akordioa sinatzen.\nBILBO. Astelehen honetan goizean, maiatzak 10, Bizkaiko Foru Aldundiko Azpiegituretarako eta Lurralde Garapenerako foru diputatu Imanol Pradalesek eta Bilboko Portu Agintaritzako presidente Ricardo Barkalak akordio bat sinatu dute Bilbo eta Getxo arteko itsasadarraren ondoan oinezko eta bizikletentzako bulebarra eta Erandio eta Barakaldo lotuko dituen zubi mugikorra eraikitzeko.\nProtokoloak jarduketa-eremu hauek ezartzen ditu Aldundiarentzat, bizikleta-azpiegiturak garatzeko eta bizikleta garraiobide gisa sustatzeko erakunde eskuduna den aldetik, eta Portuarentzat, aurreikusitako jarduketek eragindako itsasadarreko lurren eta ur-laminaren administrazio titularra den aldetik:\nBizkaiko Foru Aldundiak bulebarra eta Barakaldo eta Erandio arteko zubi mugikorra eraikitzeko proiektuak egitea eta onartzea, bai eta obren finantzaketa, lizitazioa, kontratazioa, exekuzioa, likidazioa eta zuzendaritza ere.\nBilboko Portuko Agintaritzaren aldetik, obrak egiteko behar diren espazioak ematea, portuko jabari publikoan egingo diren obrak baimentzea eta ibaiertzeko hormen egoera berrikustea.\nProtokoloa sinatu ostean, Imanol Pradalesek Portuko Agintaritzak BI-711 errepidea bulebar bihurtzeko izan duen inplikazioa eskertu du, eta gogorarazi du proiektu honekin Aldundiak itsasadarraren eskuinaldeko fatxada errotik eraldatu nahi duela eta Bilbo, Erandio, Leioa, Getxo eta Barakaldo udalerrien arteko mugikortasun iraunkorra bultzatu nahi duela.\nBeste alde batetik, Ricardo Barkalak gogorarazi duenez, Portuko Agintaritzak hainbat proiektu eta jarduera garatu eta bideratu ditu Bilboko itsasadarraren eta portuaren inguruan, interes orokorrekoak, itsas pasealekuak sortu ditu, sarbide eta bide publikoak ezarri ditu edo ibaiertzeko udalerrietako biztanleentzako aisialdi-gune berriak lehengoratu eta ireki ditu. "Orain, Foru Aldundiaren eskutik heldu den ildo honetako proiektu berri bati bide emateko aukera dugu. Horretarako aldez aurretik hainbat errepide eta espazio publiko desafektatzeko izapideak egin ditugu, portuko jardueratik bereizteko, herritarren erabilerarako izan dadin. Oraindik ere administrazio eskumenduna gara, Erandio eta Barakaldo itsasoz inguratzen eta lotzen dituen Bilboko itsasadarreko ur-laminari dagokionez".\nHalaber, Barkalak azpimarratu du garrantzitsua dela etorkizunean bi ertzak lotuko dituen zubia mugigarria izatea eta gutxieneko altuera izatea ibai-ibilguan nabigagarritasuna mantentzeko, "itsasadarrean oraindik dagoen portu-jardueragatik eta aisialdiko trafikoa mantendu eta bultzatzeagatik, hala nola Itsas Museoak edo bilboatsek sortzen dutena".\nOBRAK 2022AN HASIKO DIRA\nBilbo eta Getxo arteko bulebarra eta Erandio eta Barakaldo arteko zubia 'Bilbo efektua' itsasadarreko udalerrietara zabaltzeko eta 600.000 pertsona ingururen mugikortasun iraunkorra errazteko funtsezko proiektu gisa aurkeztu zuen Foru Aldundiak joan den otsailean. Bulebarra bizikleten eta oinezkoen mugikortasuna protagonista izango den gune gisa planteatzen da, BI-711 errepidearen motordun erabilera baretuarekin batera.\nGaur egun eraikuntza-proiektua egiteko fasean dago, eta trazadura eta ezaugarriak zehaztu behar dira. Aurreikuspenen arabera obrak 2022aren bigarren erdian hasi eta 2024aren amaieran amaituko dira. Proiektu honen inbertsioa 36,5 milioi eurokoa izango dela ezarri da.\nUnai Rementeriak, Ahaldun Nagusiak, aurreratu duenez, bulebarrak zazpi kilometroko ibilbide laua izango du, bizikletentzako eta oinezkoentzako espazio berezituekin, eta ahalik eta zabalena izango da; beraz, zati batzuetan itsasadarreko ur-laminaren gainetik hegan egin beharko du.\nErandio eta Barakaldo arteko zubia egitura mugikorra izango da, ibai-ibilguan nabigatu ahal izateko. Zubi hori txirrindularientzat eta oinezkoentzat izango da, eta itsasadarraren eskuinaldeko bulebarra ezkerraldeko Ballontiko ardatzaren eta Urban-Galindoren inguruan eratutako bizikleta-oinezkoen sarearekin lotzea erraztuko du.\nBai zubia, bai bulebarra, Bredako Unibertsitateko eta Dutch Cyclist Embassyko bizikleta-mugikortasunean adituak diren nazioarteko taldearen eta Bizkaiko bizikletaren talde bultzatzailearen ezagutzarekin eta esperientziarekin definituko dira.


EB garapenerako laguntza Somalian - EU Reporter\n16ko irailaren 2013an, EBk eta Somaliak elkarrekin antolatu zuten Bruselan 'A new deal for Somalia' goi mailako ekitaldia. Somaliaren zortzi urteko trantsizioa 2012ko irailean amaitu zen Gobernu federal berri bati bakean eman zitzaion. Orain, konferentziak herrialdeko bultzada positiboari eustea eta egonkortasunerako eta bakerako bidean jarraitzea bermatu nahi du, jendeari oparotasuna emanez. Bruselako Konferentziak, beraz, nazioarteko komunitatea eta Somalia bilduko ditu Ituna izeneko prozesua -prozesuaren funtsezko mugarria- onartzeko, bere ezarpena ahalbidetzeko eta, batez ere, prozesu politiko berri honekin berriro konpromisoa hartzeko konpromisoa hartuko du.\nItuna Busan 2011n Laguntzaren Eraginkortasunerako Goi Mailako Foroan adostutako New Deal printzipioetan oinarritzen da. Nazioarteko komunitateak Somaliarekin duen lana aldatuko du eta honako hauek osatzen dute: 1) sektoreko lehentasun nagusiak bost bake eta estatu jarraituz. helburuak eraikitzea, 2) lankidetza printzipioak eta 3) ezarpen eta jarraipen moldaketak.\nItunak elkarrekin adostutako proposamenak biltzen ditu Somaliarako (Somalia Garapen eta Berreraikuntza Instalazioa) finantza- eta koordinazio-arkitektura berri bat ezartzeko, elkarren arteko erantzukizun-lankidetza baten oinarrian.\nEBk Somaliarekin duen lankidetza\nEuropar Batasunak (EB) Somalian parte hartzen du diplomazia aktiboa eta garapenerako laguntzari, prozesu politikoari, segurtasun arazoei eta laguntza humanitarioari zuzeneko laguntza eskaintzen dien ikuspegi integral baten bidez.\nEuropako Batzordeak Somalian garapenerako laguntza ematen du 10. Garapenerako Europako Funtsaren (FED) barruan. Somaliarako zuzkidura osoa uneko finantzaketa aldirako (2008-2013) 521 milioi eurokoa da.\nEuropako Batzordeak Somaliarekin duen lankidetzak hiru esku-hartze gune nagusi ditu: Gobernantza, Garapen Ekonomikoa eta Hezkuntza.\nFEDren aldeko aldebiko laguntzaz gain, Somaliak hainbat programa tematiko ditu, hala nola elikagaien segurtasuna, gizarte zibila eta giza eskubideak.\nGobernantza - Estatuaren eraikuntza\nEBk Somalia onartzen du egitura eta instituzio demokratikoak eraikitzeko. EBk gobernantzan egiten duen inbertsioa 123 milioi eurokoa da eta arlo hauek biltzen ditu:\nZuzenbide Estatua eta segurtasuna: funtsezko emaitzak honakoak dira: 6,300 polizia eta 170 lege funtzionario baino gehiago, epaileak, fiskalak, epaile kideak eta epaitegietako langileak trebatu ziren, zuzenbide fakultateak sortu ziren Somalilanden eta Puntlanden; Somaliako Polizia Kidegorako diru-laguntzak (soldatak eta gastuak) ordaintzen ari dira.\nAdiskidetzea: EB Somaliako Konstituzio prozesurako emaile handiena da eta konstituzio berria berrikusten, zabaltzen eta ezartzen laguntzen jarraitzen du, erreferendum bidez etorkizunean onartzea eta hauteskunde nazionalak burutzea barne.\nGobernantza eraginkorra: Somalilandiak 2010ean presidentetzarako hauteskunde libreak eta zuzenak izan zituen eta Puntlandek Konstituzio berria onartu zuen; eta funtzio publikoaren erreformak eta zerbitzu publikoaren funtzionamenduaren ebaluazioa hasi ziren Somalilandan eta maila federalean. Tokiko gobernantza egiturak EBren laguntzari esker indartzen dira orain.\nSomaliako gizarte zibila: gizarte zibileko taldeak sendotu egin dira bakea eraikitzeko prozesuan eta gobernu onean zeregin esanguratsua izan dezaten. Giza eskubideak eta emakumeen eskubideak, baita adierazpen askatasuna ere, erakundeen eta komunikabide libre eta independenteen laguntzaren bidez sustatu dira.\nEBk 135 milioi euro gastatzen ditu elikagaien segurtasunean, sektore pribatuak zuzendutako garapen ekonomikoan eta bizibideetan.\nElikagaien segurtasunaren eta nekazaritzaren sektorean, EBk honako hauek lagundu ditu:\nLehorrekiko erresistentzia: babes soziala hobetzea Somalilandian eta Puntlanden beharrezko diren guneetara diru kopuru txikiko injekzio puntualekin;\nElikagaien segurtasunari eta elikadurari buruzko informazioa: 3 milioi somalik baino gehiagok onura jaso zuten EBk finantzatutako merkatuari buruzko informazioarekin, Elikagaien Segurtasun eta Nutrizio Analisiaren Unitatearen (FSNAU) bidez;\nIngurumena zaintzeko programak: Somaliako iparraldean eta erdialdean, elikagaien segurtasunik eza baliabide naturalen degradazio azkarrarekin lotuta dago;\nHazien sektorea: Hegoaldeko nekazaritzako ureztatutako eremuetan hazien sektorea ezarri da eta kalitate handiko errendimendua lortu du nekazarientzako merkatu errentagarria sortuz;\nUreztapena: 50,000 nekazaritza etxe inguru ari dira EBren laguntzaz ureztatzeko eta uholdeak kontrolatzeko azpiegituretarako eta laborantza garatzeko Shabelle eta Juba ibaien ibarreko eremuetan.\nAzken urteotan hobekuntza nabarmenak izan arren, Somalian eskolara joaten eta amaitzen duten haurren kopurua munduko baxuenetakoa da. 85 milioi eurorekin EBk honako hauek lagundu ditu:\n40,000 haurrek baino gehiagok (17,000 neska) oinarrizko, lehen eta bigarren hezkuntzarako sarbidea lortu dute;\nDuela gutxi 330 ikasgela baino gehiago eraiki edo birgaitu ziren;\nLehen Hezkuntzako eta Bigarren Hezkuntzako 4,000 irakasle kualifikatu dira - horietatik ia% 30 emakumeak ziren;\n5,279 praktiketan matrikulatu ziren lanbide heziketan, gaitasunen garapena eta enplegua sustatzea bermatuz.\nAbereen ekoizpenean, eraldaketan eta merkataritzan diharduten 70,000 etxetik gora EBko funtsetatik atera ziren. Abeltzaintzaren sektoreak Somalian lan aukera guztien% 65 sortuko duela kalkulatzen da, atzerriko diru-sarreren% 80 (bidalketak kenduta) eta herrialdeko BPG osoaren% 40 ematen duela.\nEuropar Batasunak finantzatutako proiektuek azken 20 urteetan landa zein hiri hornikuntza sistemak lagundu dituzte ur iturri iraunkorretarako sarbidea handitzeko, azpiegiturak eta erakundeen gaitasuna garatuz.\nEBren laguntzaren funtsezko helburuetako bat sektore pribatuak ura hornitzeko eragiketak finantzatu eta kudeatzeko parte hartzeko ingurune egokia sortzea da, arrakasta nabarmena izan baitu Somalia osoko hiriguneetan eta aitzindaritza lankidetza publiko-pribatua landa-komunitate handiagoetan garatzen.\nEtengabeko proiektuek 500,000 pertsonarentzako ur segururako sarbide iraunkorra eta 80,000 pertsonentzako oinarrizko saneamendurako sarbidea izan nahi dute.\nEBk ezagutzaren kudeaketa, ur baliabideen ikerketa eta jarraipena eta politiken laguntza garatzen ere laguntzen du. Nabarmentzekoa da EBk Somalilandiako lehen mailako curriculum nazionalean higienearen sustapena eta sentsibilizazioa garatzen eta txertatzen lagundu duela, uretako gaixotasunen ondorioz haur txikien heriotza eta erikortasuna murrizteko helburuarekin.\nSomalia baketsu eta egonkorra EBko lehentasuna da, herrialdeko politika, garapen eta segurtasun erronkei modu integralean aurre eginez lor daitekeena.\nHorregatik, EBk Afrikako Batasunaren Somaliarako Bake Misioa (AMISOM) babesten du. 2007-2013 aldian, EBk 594 milioi euro eman ditu, sortu zenetik AMISOMen emaile nagusietako bat izan baita. Bakea ahalbidetzeko misioak bakerako eta egonkortasunerako beharrezko segurtasun baldintzak sortzen ditu eta funtsezko azpiegiturak babesten ditu erakunde federalek beren funtzioak bete ditzaten. EBk emandako diru laguntzak estaltzen ditu AMISOMeko soldadu, polizia eta misioko osagai zibil guztientzako tropen hobariak, baita Nairobiko (Kenia) misioaren egoitzaren kostu operatiboak ere.\nEBk Somaliarekiko duen ikuspegi integralaren arabera, EBk hiru misio ere jarri ditu abian: (1) Prestakuntza Militarreko Misioa (EUTM) Somaliako segurtasun indarrak laguntzeko, (2) EBko Itsas Indarra (EU NAVFOR) "Atalanta" operazioa borrokatzeko pirateria itsasoan, eta (3) EUCAP NESTORek Afrikako Adarreko estatuen itsas eskualde gaitasuna garatzeko.\nSomaliako EBko lankidetzaren adibideak\nNeska Lagungarriak diren espazioak: nesken bigarren hezkuntzako ikastetxeetan matrikulazio handiagoa izatea\nSomalian munduko ia beste inon baino haur gutxiago joaten dira eskolara. EBk egindako ahaleginak egiten ari dira Somalilandian eta Puntlanden, hezkuntzaren kalitatea hobetzeko eta eskoletara sarbidea haur kopuru handiagoari zabaltzeko, batez ere neskei.\nNeskek hezkuntzan, batez ere bigarren hezkuntzako adinean daudenak, parte hartzeko eragozpen handia izan da neskentzako gunean oinarrizko instalazioen gabezia. Somalia osoan zehar, bigarren hezkuntzako ikastetxeetako ikasleen% 31 soilik emakumezkoak direla kalkulatzen da. Neska askoren kezka nagusia da ikastetxeek ez dietela beti ikasteko ingurunea eskaintzen, non duintasuna eta pribatutasuna errespetatzen diren. Hezkuntzarako oztopo hori gainditzeko modu gisa, 2008an EBk funtsak bideratu zituen Somalilandian eta Puntlanden "Neska Lagungarri diren Bost" espazioak ezartzeko.\nNeska Laguntzeko Espazioek bigarren hezkuntzako neskei gela komun bat eskaintzen diete, non emakumezkoen lagunekin sozializatzeko, ikasteko eta otoitzean segurtasunean eta pribatutasunean. Gela komun hauen ondoan neskentzako komunak eta garbigailuak daude, horrela, eskolatik etxera goiz itzuli beharrik ez dute pribatutasuna duten komunetara sartzeko. Programa honen onuradun diren ikastetxeetako batean, eskolara egindako transferentziak% 16 handitu ziren (61 neska) Neska Lagunentzako Espazioa ireki eta gutxira.\nLurraren erabilera hobea gosea eta elikagaien segurtasunik eza murrizteko\nSomalian, 20 urteko gerra eta instituziorik ez egoteak lurrak kontrolik gabe degradatzea eragin dute. Somaliako ekonomiaren zutabe nagusia den abeltzaintzak gero eta landare gutxiago aurkitzen du elikatzeko eta janarira sartzea arazo nagusia da biztanleriaren kasuan: desnutrizioa% 20raino iristen da Puntlandeko zenbait eremutan krisi garaian.\nProiektu honek abereak hazten (gamelak, behiak, ardiak eta ahuntzak) hazten dituzten abeltzainei laguntza ematen die eta artaldeekin zelai barrutietan zehar mugitzen dira. Egunean dolar bat baino gutxiago irabazten duten 1.5 milioi pertsona pobreziaren mugaren gainetik mugitzea du helburu. Programak liderrak eta adinekoak lagunduko ditu beren komunitateen menpeko baliabide naturalak hobeto kudeatzeko. Besteak beste, larreak dauden eremuak birgaitu eta hobetzeko, ura biltzeko eta ur puntuak babesteko funtsak emango zaizkie. Beste jarduera batzuk artzaintzako lurrak zuhaitzekin basoberritzea edo higadura ekiditeko presa txikiak eraikitzea izan daitezke, baita lehendik dauden ur putzuak birgaitzea ere.\nHalaber, prestakuntza emango zaie komunitateei baliabide naturalak kudeatzen eta ingurumena zaintzen laguntzeko. Proiektuak lana emango die komunitateei eta adinekoak ahalbidetuko ditu gatazkak prebenitzeko eta kudeatzeko, hala nola ikatz ekoizpenetik eratorritakoak, natur baliabideak hondatzen dituztenak eta gazteen langabezia larriaren ondorioz.\nGai erlazionatuak:BusanCompactLaguntzaren Eraginkortasunerako Goi Mailako ForoaSomailia\nEuropean Broadcasting Union ITU erabakia satelite interferentzia iturri jarraitzeko txalotzen\nDefentsaDuela 4 ordu\nErrusianDuela 16 ordu


Jokoa arautzeko lege proposamenari aldaketak egin dizkio Elkarrekin Podemosek | Gizartea | Berria\nJokoa arautzeko lege proposamenari aldaketak egin dizkio Elkarrekin Podemosek\nApustu etxeen publizitatea mugatzeko Espainiako Gobernuak berriki onartutako dekretua indarrean sartu ondoren, EAEko legeari «segurtasun juridikoa» eman nahi diote\nGorrotxategi eta Martinez EPkoak, gaur BERRIA Tamaina handiagoan ikusi\n2020ko azaroak 18 16:10\nApustu etxeen kopurua mugatzea, horietara sartzeko kontrol sistemak ezartzea, eta, besteak beste, leku publikoetan jokoari buruzko publizitatea debekatzea planteatzen du EP Elkarrekin Podemos-IUk jokoa arautzeko Eusko Legebiltzarrean gaur erregistratu duen lege proposamenak. Finean, joan den urtarrilean aurkeztu eta egun batzuk geroago legebiltzarrek tramiterako onartutako lege proposamena du oinarrian, baina koalizioak aldaketa batzuk egin dizkio planteamenduari, eta «zabaldu» egin du. Apustu etxeen publizitatea mugatzeko Espainiako Gobernuak onartutako errege dekretua duela bi aste indarrean sartu zela baliatuz, EAEko legeari «segurtasun juridikoa» eman nahi diote, Miren Gorrotxategi bozeramaileak eta Iñigo Martinez parlamentariak prentsaren aurrean azaldu dutenez.\nEPk urtearen hasieran aurkeztutako proposamena tramiterako onartu zuten, EH Bilduren, EPren beraren eta PPren aldeko botoekin eta EAJren eta PSE-EEren abstentzioarekin. Baina COVID-19ak jarduera parlamentarioa eten zuen, eta, gainera, legebiltzarrerako hauteskundeak egin zituzten, legealdi berri bat hasiz irailean. Horrenbestez, berriro bozkatu beharko dute ganberan ea tramiterako onartzen duten. EAEn orain indarrean dagoen jokoaren legea 1991koa da.\nLege proposamenean jasotako neurrien artean dago, esaterako, EAEko probintzia bakoitzean, hau da, Araban, Bizkaian, eta Gipuzkoan, kasino bakarra egotea; joko aretoak, gehienez, 100 izatea; eta apustu etxeak, 50. EP-IUk proposatzen du, bide batez, lokal horien guztien artean gutxienez 500 metro egotea, eta gutxieneko distantzia hori bera egotea establezimenduen eta ikastetxeen artean.\nJokoaren publizitateari dagokionez, erregistratutako lege proposamenak planteatzen du halakorik ez egotea ez osasun eta gizarte zentroetan, ez zinema aretoetan, ezta, besteak beste, administrazio publikoetan ere. Mugak jartzen dizkio, gainera, komunikabideetan apustu etxeek jar dezaketen publizitateari, eta publizitate hori hedabide publikoetan jartzea debekatzen du.\nLokal horiek ezingo dituzte 12:00ak baino lehen ireki, eta ezingo dituzte ateak 01:00ak baino beranduago itxi. 18 urtetik beherakoak ezingo dira sartu, eta lege proposamenak hori bermatu ahal izateko kontrol sistemak eskatzen ditu.\nEP-IUko parlamentariek agerraldian nabarmendu dutenez, Jokoaren Euskal Behatokiaren datuen arabera, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarren %63k 34 urte bete baino lehen izan zuten lehen kontaktua jokoarekin.


Ianire de Andres: “Txikitasunetik aritzeak ez du oztopatu mamiaren sendotasuna” :: Buruxkak Liburutegi digitala\nIanire de Andres: “Txikitasunetik aritzeak ez du oztopatu mamiaren sendotasuna”\nAldiri Arkitektura eta Abar aldizkariko erredakzio kontseiluko kidea da Ianire De Andres Olabarria. Ander Zangiturekin batera azken aleko (Memoriaren espazioa) arduraduna ere izan da.\n10 urte hauetan zein paper jokatu du Aldirik zure ustez?\nDurangoko Azokan ezagutu nuen nik Aldiri, 2014an. Baziren hiru urte Bartzelonatik bueltatu nintzela, eta nire kabuz ari nintzen lanean “Komunitaterako hirigintza” Aldiri 19arekin topo egin nuenean standean. Sorpresa ederra izan zen: alea eskuetan, arkitekturaren -eta hirigintzaren- euskal komunitatearen existentziaz jabetu nintzen, eta hunkitu ninduen. Faltan botatzen nuen jardun kolektiboa, eta Aldirik ate hori ireki zidan, berriro sustraiekin konektatzeko aukera. Gogoratzen dut zelako presioa sentitu nuen lehenengoz idazle moduan parte hartu nuenean: erantzukizun handia sentitzen nuen! Nire lasaitasunerako, Leire Milikua gelakidea izan zen ale haren arduraduna, eta Aldiri inguratzen duen mimoaz lan egin genuen. Erredakzio-kontseilu kide -aldiritar- izateko gonbita ere Leirek luzatu zidan handik urte batzuetara, eta ilusio handiz jaso nuen mandatua.\nBeti pentsatu izan dut Aldirik sortzen duen espazioa beharrezkoa dela jakintzaren euskal komunitatean, sortzaileontzako topagune bat baita. Txikitasunetik handitasunera begira, lokaletik eremu globalera jauzi egiteko su baxuan sukaldatzen dena argitaratzen dugu; elkar irakurtzeko, elkar ezagutzeko, elkar sustatzeko. Maila altuko edukiak jaso dira hamar urteotan, txikitasunetik aritzeak ez baitu oztopatu mamiaren sendotasunari eustea; izan ere, maila-eskakizun horretatik egiten baitzaio benetako ekarpena euskal corpusari. Aldiriren bokazioa da arkitekturan, aldirietan eta abar luze horretan sortzen ari garenon euskaldunon komunitatea izatea, hori da oinordetzan jaso dugun bidea eta zeregina.\nEdukiak sortu eta kontsumitzeko erak aldatu diren heinean, Aldirik beharra dauka esfera berrietan presentzia irabazteko. “Eskuz” egiten den aldizkaria izanda, “etxekoen” artean gelditzeko beldurra daukat, eta zabaltzeko momentua dela uste dut. Arkitektura eta hirigintza beste diziplina guztiek zeharkatzen dituztenez, askotarikoak dira aldizkarian jasotzen ditugun artikuluen esparruak, eta pena da zirkulu guzti horietan ezezaguna izatea Aldiri. Orain arteko edukien maila mantentzeko ezinbestekoa da irakurle eta idazleen kolektiboa haztea, eta aldizkaria beste diziplinetan ere interesgarria egingo zaielakoan nago.\nHorrez gain, aldiri sortzearen lana balorean jarri beharra dagoela ere ikusten dut. Talde txikian, erdi itzaletan eta mimoz egiten dugu, eta eman nahi diogun zabalkunderako behar-beharrezkoa dugu UEU bezalako erakundeen babesa eta bultzada.


Euskal Kongresuko Euskal Taldea eta Sestaoko alkate andrea epe laburrean berrituko duten azpiegitura hidraulikoaren aurrean agertu dira gaur goizean, eta adierazpenak eskaini dituzte Euskal Taldeak Estatuko Aurrekontu Orokorrei aurkeztutako zuzenketari esker instalazio horietan egingo diren eguneratze-lanen berri emateko. Ainhoa Basabe Sestaoko alkate andrearen hitzetan obrek “nabarmen hobetuko dute Sestaoko herritarren eta herrialde osoaren bizi kalitatea”\n11 Ekaina | Kongresua\nEuskal Taldeko bozeramaile Aitor Estebanek adierazpenak eskaini ditu gaur Galindoko ur araztegiaren instalazioan Sestaoko alkate andre Ainhoa Basaberekin, eta EAJ-PNVren talde-lan nekaezina balioetsi du Bizkaiko Ezkerraldean kokatuta dagoen azpiegitura hidraulikoa berritzea eta hobetzea ahalbidetuko duelako, Euskal Taldeak 2022ko Estatuko Aurrekontu Orokorrei aurkeztutako zuzenketari esker.\n“Lan honek markatuko du lehenaren eta orainaren arteko ezberdintasuna hondakinen tratamenduan eta Bizkaiko hiritargoaren bizi kalitatean”, baieztatu du Estebanek, eta jarraian azaldu du gutxi gora behera 40 milioi euroko kostea izango duela. Kostearen %80 finantzatuko du Estatuak eta %20 Bilbao-Bizkaia Uren Partzuergoak.\nGainera, jeltzaleen bozeramaileak gogora ekarri du “lehen urratsa” 2010ean eman zela, Bizkaiko hondakin urak garbitzen dituen araztegiaren instalazioak interes orokorreko deklaratu ondoren, eta une hartatik aurrera talde-lana ezinbestekoa izan dela “behin betiko urratsa” emateko. Zehazki, hobekuntza horiek Euskal Taldeak Estatuko 2022rako Aurrekontu Orokorretan sartu zuen zuzenketa baten ondorio dira. Zuzenketa horren bidez, Estatuko Administrazio Orokorrak obra horiek egiteko konpromisoa hartu zuen, enkargua Aguas de las Cuencas de España, S.A. Estatuko Merkataritza Sozietateari eginik (ACUAES). Gainera, onartutako testuan jasotzen den bezala, Estatuko Administrazio Orokorrak Bilbao-Bizkaia Ur Partzuergoaren titulartasuna lagako du berritzea amaitzen denean.\nAinhoa Basabek, Sestaoko alkateak, nabarmendu du hobekuntza horrek Ezkerraldeko udalerriaren eskaera historikoari erantzuten diola, EAJ-PNVren konpromisoa betez. Basabek azpimarratu duenez, proiektu hau estrategikoa da instalazio hidraulikoaren funtzionamendua modernizatzeko, 30 urte igaro eta gero, eta herrialde osoko eta araztegitik gertu bizi diren familien bizi-kalitatea hobetzeko. Ildo horretan, Sestaoko alkateak adierazi duenez “instalazio honek sortzen dituen kiratsak murriztean nabarituko dugu hobekuntza”.


Zaharrena irabazle | Kirola | Berria\nItzulia, duela 11 urte\nEuskal Herriko 50. Itzuliko azken etapa, BERRIAn (2010-IV-10). BERRIA Tamaina handiagoan ikusi\n2021eko apirilak 10 08:10\nEuskal Herriko 50. Itzuliko etapa erabakigarria jokatu zuten 2010eko apirilaren 10ean, duela 11 urte: 22 kilometroko erlojupekoa, Orion hasi eta buka. Eta lasterketa ezin estuago ailegatu zen azken egunera: sailkapen nagusian Alejandro Valverde espainiarra lider, eta segundo bakarrera Chris Horner estatubatuarra. 38 urteko amerikarrak etapa irabazi eta zortzi segundoko aldea atera zion Valverderi.\nHornerrek bi marka ezarri zituen: Itzuliaren historiako irabazlerik zaharrena da, eta lasterketa hori irabazi duen Europaz kanpoko lehenbiziko txirrindularia izan zen. Hain zuzen, urte batzuk geroago Valverde bihurtuko zen Itzulia irabazi duten ziklistarik zaharrenetan bigarrena (2017an, 37 urte betetzear zituela), eta Europakoa ez den bertze txirrindulari batek ere irabaziko zuen lasterketa (Nairo Quintana kolonbiarrak, 2013an).\nBi ziklistaren arteko buruz burukoa izan zen 2010eko Itzulia, baina Valverderen izena palmaresetik ezabatu zuten. Itzulia bukatu eta hilabete eta erdira TAS Kirola Arbitratzeko Auzitegiak bi urtez lehiatzea debekatu zion dopinaren aurkako Puerto auzian zerikusia zuela ebatzita, eta 2010eko lorpen guztiak kendu zizkion. Horien artean zeuden Itzulian irabazitako bi etapak, maillot horia soinean jantzitako lau egunak, eta azken podiumeko bigarren postua.\nErrepidean ikusitakoa estatistiketatik ezabatu zenez, Hornerren gibeletik sailkapen nagusiko bigarren tokian ageri da euskal ziklista bat: Beñat Intxausti muxikarra. 24 urterekin, Itzuli bikaina osatu zuen. «Hazten ari da Beñat; etorkizun oparoa dauka, eta berak bakarrik lortu du podiumera igotzea. Zorionak, chapeau benetan», kontatu zuen lasterketa korritu zuen bertze txirrindulari batek, Juanma Garate irundarrak, BERRIAko Guadalupetik zutabean.


Félix Urtubi - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau hegazkinlariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Urtubia».\nFélix Urtubi Ertzila (Elorrio, Bizkaia, 1906 - Madril, Espainia, 1936ko irailaren 13) Espainiako Aireko Armadako hegazkinlaria izan zen, Espainiako Gerra Zibilean Errepublikaren alde borrokatu zena.\nMadril, 1936ko irailaren 13a (29/30 urte)\nUrtubik matxinoek irabazitako eskualdetik ihes egin zuen Espainiako Gerra Zibila hasi eta berehala. Tetuandik Sevillara matxinoen Breguet 19 hegazkina gidatzen ari zela, bere behatzaile Juan Castro tenientea hil zuen, eta Málagara joan zen. Espainiako Aireko Armadan sarjentua izan zen Lafayette eskuadrilan. Hawker Fury batean hegaz egin zuen, eta Albuquerquen galdu zuen.\nMadrilgo guduan hil zen, 1936ko irailaren 13an, bere Nieuport 52 hegazkinarekin Fiat CR.32 baten aurka borrokan ari zela. Bere hegazkin hondatua lurrera erortzera zihoala ikusita, Regia Aeronauticako Vincenzo Patriarca italo-estatubatuarraren hegazkinaren aurka oldartu zen.\nUrtubi hantxe hil zen, baina Patriarca paraxuta erabiliz salbatu zen. Hidalgo de Cisnerosek Patriarca galdekatu zuen, eta prentsan zabaldu zuen ekintza. Estatubatuar pasaporteak libratu zuen italiarra fusilamentutik.\n↑ Alberto Bru, Jordi Pedrosa eta Txema Prada: La Guerra Civil en el País Vasco: El problema de la Aviación y la Marina de Guerra.\n↑ a b Urtubi, precursor de los kamikazes\n↑ La 2ª Escuadrilla Lafayette\n↑ Biplane fighter aces: Maresciallo Vincenzo Joseph Patriarca\n↑ SBHAC Galería de militares republicanos en la GCE\nAzken aldaketa 20 otsaila 2019(e)an, 00:34(e)tan


Alderdi Komunistaren Manifestua/I. Burgesak eta Proletarioak — Wikiteka\nAlderdi Komunistaren Manifestua/I. Burgesak eta Proletarioak\n←Sarrera Alderdi Komunistaren Manifestua\nI. Burgesak eta Proletarioak II. Proletarioak eta komunistak→\n3161Alderdi Komunistaren Manifestua — I. Burgesak eta Proletarioak\nOrain arteko gizarte guztien historia klase borrokaren historia da.\nGizon aske eta esklabuak, patrizioak eta plebeioak, jaunak eta morroiak, maisuak eta ofizialak, hitz batean: zapaltzaileek eta zapalduek aurrez aurre elkarren aurka egin zuten beti, borroka konstante bat mantendu zuten, ixila batzuetan, eta nabarmena eta irekia besteetan; gizarte osoaren eraldaketa iraultzailearekin edota borrokan ari ziren klaseen hondoraketarekin amaitu zen borroka beti.\nAurreko garai historikoetan ia leku guztietan gizartearen erabateko diferentziazioa aurkitzen dugu hainbat estamentutan, baldintza sozialen eskala gradual anitz bat. Aintzinako Erroman patrizioak, plebeioak eta esklabuak aurkitzen ditugu; Erdi Aroan jaun feudalak, basailuak, maisuak, ofizialak eta morroiak, eta gainera, ia klase hauen guztien barnean oraindik gradazio bereziak aurkitzen ditugu.\nGizarte burges modernoak, gizarte feudalaren hondakinetatik atera denak, ez ditu klase kontraesanak abolitu. Klase zaharrak, zapalketa baldintza zaharrak, borroka modu zaharrak berriago batzuengatik ordezkatu ditu soilik.\nGure garaia, burgesiaren garaia, halaber, klaseko kontraesanak sinplifikatu izanagatik bereizten da. Gizarte osoa bereizten ari da, are eta gehiago, bi alde etsaietan, bi klase handitan, zuzenki elkarri aurre egiten diotelarik: burgesia eta proletalgoa.\nErdi Aroko morroietatik sortu ziren aurreneko hirietako bizilagun askeak; estamentu hiritar honetatik irten ziren burgesiaren lehenengo elementuak.\nAmerikaren aurkikuntzak eta Afrikaren zirkunnabigazioak aktibitate eremu berri bat eskeini zioten goraka zetorren burgesiari. Indiako eta Txinako merkatuek, Amerikaren kolonizazioak, koloniekin eginiko elkartrukeak, truke-baliabideen eta merkantzien biderkatzeak orokorrean ordurarte ezagutzen ez zen bultzada eman zioten merkataritzari, nabigazioari eta industriari eta honekin deskonposizioan zegoen gizarte feudaleko elementu iraultzailea garatzea azkartu zuten.\nIndustriaren aintzinako antolaketa feudalak edo gremialak ezin zuen jada eskaria hasebete, zeina haziz zihoan merkatu berrien irekitzearekin. Manufaktura etorri zen haren lekua hartzera. Estamentu ertain industrialak gremioetako maisuak ordezkatu zituen; korporazio ezberdinen arteko lan banaketa desagertu egin zen tailerraren barneko lan banaketaren aurrean.\nBaina merkatuak etengabe hazten ziren; eskaria beti zihoan goraka. Jada manufaktura ere ez zen aski. Lurrunak eta makineriak ekoizpen industriala irauli zuten orduan. Industria moderno handiak manufaktura ordezkatu zuen; estamentu erdi industrialaren lekua hartzera indutrial milionarioak –benetako ejertzito industrialen ugazabak- burges modernoak etorri ziren.\nIndustria handiak nazioarteko merkatua sortu du, Amerikaren aurkikuntzak jada prestatu zuena. Nazioarteko merkatuak harrigarriro azkartu zuen merkataritzaren, nabigazioaren eta lurreko garraiobideen garapena. Garapen honek, era berean, industriaren goraldian eragin zuen, eta industria, merkataritza, nabigazioa eta burdinbideak hedatzen ari ziren neurrian, burgesia garatuz zihoan, bere kapitalak biderkatuz eta Erdi Aroak utzitako klase guztiak bigarren lekura zokoratuz.\nBurgesia modernoa, ikusten dugunez, jada izatez garapen prozesu luze baten fruitua da, ekoizpen eta truke moduen iraultza sail batena.\nBurgesiak iragandako eboluzioaren etapa bakoitza dagokion aurrerakuntza politikoarekin lagundurik joan da. Jaun feudalen agintearen menpeko estamentu bezala, burgesiak elkargo armatu eta autonomo bat eratzen du komunan; leku batzuetan hiri errepublika independiente bezala; beste batzuetan monarkiaren hirugarren estatu zergadun moduan; gero, manufakturaren aldian, nobleziaren kontrapisua da monarkia estamentaletan, absolutuetan, eta orokorrean, monarkia handien harri angularra da, industria handiaren eta merkatu unibertsalaren ezarpenaren ostean burgesiak azkenik Estatu ordezkagarri modernoan botere politikoaren hegemonia esklusiboa konkistatu zuen arte. Estatu modernoaren gobernua ez da klase burges osoaren negozio komunak kudeatzen dituen kontseilu bat besterik.\nBurgesiak paper erabat iraultzailea jokatu du historian.\nBoterea konkistatu duen tokian, burgesiak erlazio feudalak, patriarkalak, idilikoak suntsitu ditu; gupidarik gabe urratu ditu gizakia bere “gaineko kide naturalekin” lotzen zituen lotura feudalak, interes hotzarekin zerikusia ez duen gizakien arteko lokarri orori bizirauten ez uzteko, “eskurako ordainketa” krudela; sugar erlijiosoaren estasi sakratua, zalduntasun irrika eta burges txikiaren sentimentalismoa ito ditu kalkulo egoistaren ur izoztuetan; duintasun pertsonala truke-balio sinple bilakatu du; eskrituratutako eta eskuratutako askatasun anitzak merkataritzaren askatasun bakar eta arima gabekoarengatik ordezkatu ditu. Hitz batean, ilusio erlijiosoek eta politikoek estalitako esplotazioaren lekuan, esplotazio ireki bat, lotsagabe bat, zuzen bat eta anker bat ezarri du.\nBurgesiak bere aureola kendu die ordurarte agurgarritzat eta errespetu gupidatsua merezi zutenentzat hartzen ziren ogibideei. Medikua, legelaria, abadea, poeta, zientzia gizona, bere zerbitzari soldatapeko bilakatu ditu.\nFamilia erlazioak estaltzen zituen sentimentalismo hunkigarrizko beloa urratu du burgesiak, eta diru erlazio sinpleetara murriztu ditu.\nBurgesiak ezagutaraztera eman du Erdi Aroko indar erakustaldi bihozgabeak, erreakzioak hainbeste miresten zuenak, bere osagarri naturala zuela alferkeria erlaxatuan. Bera izan da giza aktibitateak egin dezakeena erakusten lehena; Egiptoko piramideekiko, erromatar akueduktuekiko eta katedral gotikoekiko oso ezberdinak diren marabilak sortu ditu, eta herri migrazioekiko eta Gurutzadekiko oso bestelakoak diren kanpainak burutu ditu.\nBurgesia ezin daiteke existitu ekoizpen instrumentuak etengabe irauli gabe, eta ondorioz, ekoizpen erlazioak, eta honekin erlazio sozial guztiak irauli gabe. Lehengo ekoizpen moduaren kontserbazioa, ordea, aurreko klase industrial guztien existentziaren lehen baldintza zen. Ekoizpeneko iraultza etengabe bat, baldintza sozial guztien dardara amaigabeak, asaldura eta mugimendu konstanteak garai burgesa aurreko guztietatik bereizten dute. Estankatutako eta lizundutako erlazio guztiak, mendeetan zehar gurtutako sineskeria eta ideien bere komitibarekin, apurtuta geratzen dira; berriak zaharkiturik geratzen dira osifikatu aurretik. Estamentala eta estankatua den oro desagertu egiten da; sakratua den oro profanatua da, eta gizakiak, azkenean, bere existentziaren baldintzak eta elkarrenganako erlazioak lasaiki kontsideratzera beharturik ikusten dira.\nBere produktuei geroz eta irteera handiagoa emateko beharrak bultzatuta, burgesiak mundu osoa igarotzen du. Leku guztietan habia egin behar du, leku guztietan ezarri, leku guztietan loturak sortu.\nMundu merkatuaren esplotazioaren bitartez, burgesiak izaera kosmopolita eman dio herrialde guztietako ekoizpenari eta kontsumoari. Erreakzionarioen atsekaberako, industriari bere oinarri nazionala kendu dio. Aintzinako industria nazionalak suntsituak izan dira eta suntsitzuz doaz etengabeki. Lehengai nazionalak beharrean munduko eskualde urrunenetatik ekarritako lehengaiak erabiltzen dituzten industriengatik ordezkatuak dira, hauen sartzea nazio zibilizatu guztientzat ezinbesteko bilakatzen delarik, eta hauen produktuak ez dira herrialdean bertan bakarrik kontsumitzen, globoaren alde guztietan baizik. Produktu nazionalek asetzen zituzten beharrizan zaharren lekuan, herrialde baztertuenetako eta klima desberdinenetako produktuekin asebetetzea izatea eskatzen duten behar berriak sortzen dira. Eskualdeen eta nazioen isolamendu eta autarkia zaharraren lekuan, elkartruke unibertsal bat ezartzen da, nazioen interdependentzia unibertsal bat. Eta hau bai ekoizpen materialari eta bai intelektualari dagokio. Nazio baten ekoizpen intelektuala denen ondare amankomuna bilakatzen da. Hertsikeria eta esklusibismo nazionalak egunetik egunera ezinezkoago suertatzen dira; literatura herrikoi eta nazional anitzetatik literatura unibertsala eratzen da.\nEkoizpen baliabideen hobekuntza azkarrari eta komunikabideen garapen konstanteari esker, burgesiak zibilizazioaren korrontera eramaten ditu herrestan nazio guztiak, barbaroenak ere. Euren merkantzien prezio baxuek osatzen dute Txinako harresi guztiak suntsitzen dituzten artileria astuna eta atzerritarrekiko fanatikoki arerioenak diren barbaroak kapitulatzera bultzatzen dituzte. Nazio guztiak, lur jo nahi ez badute behintzat, ekoizpen modu burgesa hautatzera behartzen ditu, zibilizazioa deiturikoa sartzeraino estutzen ditu, hau da, burgesak izatera. Hitz batean: bere irudiko eta antzeko mundu bat forjatzen da.\nBurgesiak landa hiriaren agintera azpiratu du. Hiri izugarriak sortu ditu; hirietako populazioa izugarri hazi du landakoarekin konparatuz, populazioaren zati handi bat landa-bizitzako ezjakintasunetik atereaz. Landa hiriaren menpe jarri duen moduan, herrialde barbaroak edo erdi-barbaroak herrialde zibilizatuen menpe ipini ditu, nekazari herriak herri burgesen menpe, Ekialdea Mendebaldearen menpe.\nBurgesiak geroz eta gehiago ezabatzen du ekoizpen baliabideen, jabetzaren eta biztanleriaren zatiketa. Biztanlegoa metatu du, ekoizpen baliabideak zentralizatu ditu eta jabetza esku gutxi batzuetan kontzentratu du. Honen ondorio behartua zentralizazio politikoa izan da. Probintzia independenteak, elkarren artean ia lokarri federalengatik soilik lotutakoak, interes, lege, gobernu eta aduana tarifa ezberdinekoak, nazio bakar batean bateratuak izan dira, gobernu bakar batenpean, lege bakar batenpean, klaseko interes nazional bakar batenpean eta aduana lerro bakar batenpean.\nBurgesiak, bere klaseko agintean zehar, zeinak ez duen ia-ia mende bateko existentzia ere, aurreko belaunaldi guztiek batera sortu zutena baino ekoizpen indar oparoagoak eta itzelagoak sortu ditu. Naturaren indarren menperatzea, makinen erabilera, kimikaren aplikazioa industrian eta nekazaritzan, lurrun bidezko nabigazioa, trenbidea, telegrafo elektrikoa, kontinente osoak laborantzarako asimilatzea, nabigaziorako ibaiak irekitzea, sorginkeria bidez hiri osoak sortuz lurretik aterako balira bezala. Aurreko zein mendek susma zezakeen bederen halako ekoizpen indarrak lozorroan aurkitzen zirenik lan sozialaren barrenean?\nIkusi dugu, bada, burgesiaren eraketaren oinarri izan diren ekoizpen eta truke baliabideak gizarte feudalean sortu zirela. Ekoizpen eta truke baliabide hauek garapen maila jakin batera iritsi zirenean, gizarte feudaleko ekoizpen eta truke baldintzak, nekazaritzaren eta industria manufaktureroaren antolaketa feudala, hitz batean, jabetza-erlazio feudalak, ekoizpen baliabideen garapen mailarekin bat ez zetozela suertatu zen. Ekoizpena oztopatzen zuten bultzatu beharrean.\nBere lekuan lehia askea ezarri zen, honentzat egokiak ziren konstituzio sozial eta politikoekin eta klase burgesaren dominazio ekonomiko eta politikoarekin.\nGure begien aurrean mugimendu analogo bat ari da gertatzen. Ekoizpen eta trukaketa erlazio burgesak, jabetza-erlazio burgesak, gizarte burges moderno honek guztiak, sorginkeria batekin bailitzan halako ekoizpen eta truke baliabide boteretsuak sortarazi dituenak, bere konjuruekin askatutako infernuko indarrak jada dominatzeko gai ez den mago baten antza du. Duela hainbat hamarkadetatik, industriaren eta merkataritzaren historia ez da ekoizpen baliabide modernoek oraingo ekoizpen erlazioen aurka eginiko erreboltaren historia baino, burgesiaren existentzia eta bere dominazioa baldintzatzen duten jabetza-erlazioen aurkako errebolta baino. Euren aldizkako itzulerekin, geroz eta modu mehatxagarriagoan, gizarte burges osoaren existentziaren auzia planteatzen duten merkatal krisiak aipatzearekin aski da. Merkatal krisian zehar ez da landutako produktuen zati esanguratsu bat soilik suntsitzen sistematikoki, sorturik dauden ekoizpen baliabideen beraien zati esanguratsu bat ere bai. Krisietan zehar, aurreko edozein garaitan absurdutzat hartuko zen izurri sozial bat gizarte osora hedatzen da: gainprodukzioaren krisia. Gizartea bat-batean ustekabeko barbarie egoera batera lehengoraturik aurkitzen da: esan liteke goseak, nazioarteko gerra suntsitzaile batek bere biziraupen baliabide guztietatik gabetu duela; industriak eta merkataritzak ezereztatuak dirudite. Eta hau dena, zergatik? Gizarteak zibilizazio gehiegi, bizi baliabide gehiegi, industria gehiegi, merkataritza gehiegi duelako. Dituen ekoizpen baliabideek ez dute jada jabego burgesaren erregimena mesedetzen; alderantziz, boteretsuegiak suertatzen dira erlazio hauentzako, zeintzuek oztopo bat suposatzen duten euren garapenerako; eta ekoizpen indarrek oztopo hau gainditzen duten aldiro, gizarte burgesa nahasmendura amiltzen dute eta jabetza burgesaren existentzia mehatxupean ipintzen dute. Erlazio burgesak estuegiak suertatzen dira bere barnean sorturiko aberastasunak barnean jasateko. Nola gainditzen ditu krisi hauek burgesiak? Alde batetik, ekoizpen indar masa baten suntsipen behartuarekin; bestetik, merkatu berrien konkistarekin eta zaharren esplotazio bortitzago batekin. Zein modutan egiten du, beraz? Krisi zabalago eta bortitzagoak prestatuz eta hauek prebenitzeko baliabideak murriztuz.\nBurgesiak feudalismoa eraisteko erabili zituen armak orain burgesiaren beraren aurka itzultzen dira.\nBaina burgesiak ez ditu heriotza emango dioten armak bakarrik forjatu; arma horiek erabiliko dituzten gizakiak ere sortu ditu: langile modernoak, proletarioak.\nBurgesia, hau da, kapitala, garatzen den proportzio berean, proletalgoa ere garatzen da, langile modernoen klasea, lana bilatzearen baldintzapean bizi dena eta hau bere lanak kapitala hazten duen bitartean bakarrik topatzen duena. Langile hauek, euren burua pusketaka saltzera beharturik daudenak, merkantzia bat dira beste edozein merkatal artikulu bezala, eta beraz, lehiaren gorabehera guztiei eta merkatuaren fluktuazioei loturik daude.\nMakinen erabilpenaren ugaritzeak eta lan banaketak berezko izaera guztia kentzen diote langilearen lanari, eta langilearenganako erakarpen osoa galduarazten diote. Hau makinaren apendize soil bat bihurtzen da, eta soilik operazio sinpleenak exijitzen zaizkio, monotonoagoak eta ikasterrezagoak. Beraz, langile batek gaur egun balio duena bizitzeko eta bere leinua mantentzeko behar dituen biziraupen baliabideetara murrizten da gutxi gora behera. Baina lan ororen prezioa, merkantzia ororena bezala, ekoizpen kostuen berdina da. Ondorioz, lana zenbat eta gogaikarriagoa izan, orduan eta gehiago murrizten dira soldatak. Are gehiago, makineria eta lan banaketa garatzen diren heinean, handitu egiten da lan kantitatea, bai lan-egunaren luzapenaren bidez, bai denbora jakin batean egitera behartutako lana handitzeagatik, makinen erritmoaren azkartzeagatik, etab.\nIndustria modernoak maisu patriarkalaren tailer txikia kapitalista industrialaren lantegi handi bilakatu du. Langile masak, lantegian pilatuak, militarki antolatuak dira. Industriako soldadu soil moduan, ofizial eta subofizial jerarkia oso baten zaintzapean ezarririk daude. Ez dira klase burgesaren, Estatu burgesaren, esklabuak bakarrik, egunero, orduro, makinaren, kapatazaren, eta batez ere, lantegiaren patroia den burges indibidualaren esklabuak dira. Eta despotismo hau orduan eta zekenagoa, gorrotagarriagoa eta asaldagarriagoa da, helburutzat etekina besterik ez duela aldarrikatzean zenbat eta zintzotasun handiagoa adierazi.\nEsku lanak trebetasun eta indar gutxiago eskatu ahala, hau da, industria modernoaren garapena zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa da emakumeek eta haurrek ordezten duten gizonen lanaren proportzioa. Langile klaseari dagokionean, adin eta sexu ezberdintasunek esangura sozial guztia galtzen dute. Lanerako instrumentuak besterik ez daude, hauen kostea adinaren edo sexuaren arabera aldatzen delarik.\nBehin langileak fabrikatzailearen esplotazioa jasan eta bere soldata metalikoan jaso duenean, burgesiako beste elementuen biktima bilakatzen da: maizterrarena, dendariarena, mailegariarena, etab.\nIndustrialari txikiak, merkatari txikiak eta errentariak, artisauak eta nekazariak, beste garaietako klase ertainetako azpieneko maila proletalgoaren lerroetara erortzen da; batzuk, euren kapital txikiak enpresa industrial handiak ekiteko iristen ez zaizkielako eta kapitalista indartsuenekiko lehian jausten direlako, besteak, euren abilezia profesionala gutxietsia ikusten delako ekoizpen metodo berrien aurrean. Honela, proletalgoa biztanlegoko klase guztietatik erreklutatzen da.\nProletalgoa garapen fase ezberdinetatik igarotzen da. Burgesiaren aurkako bere borroka bere sorrerarekin hasten da.\nHaseran, borroka langile isolatuek hasia da; gero, fabrika bereko langileek; beranduago, herriko ogibide bereko langileek egina da zuzenki esplotatzen dituen burges indibidualaren aurka. Ez dute aski euren erasoak ekoizpen erlazio burgesen aurka zuzentzearekin, eta ekoizpen instrumentuen beraien aurka zuzentzen dituzte; konpetentzia egiten dieten atzerriko merkantziak suntsitzen dituzte, makinak apurtzen dituzte, lantegiei su eman, Erdi Aroko artisauak galdutako lekua indarrez birkonkistatzen saiatzen dira.\nEtapa honetan, langileek herrialde osoan barreiaturik eta konpetentziagatik banaturik aurkitzen den masa bat osatzen dute. Langileek masa trinkoak osatzen badituzte, gertakari hau ez da oraindik beraien batasun propioaren ondorio, burgesiaren batasunarena baizik, zeinak bere helburu politikoak eskuratzeko proletalgoa mugimenduan jarri behar duen –eta oraingoz egin dezake. Etapa honetan zehar, proletarioek ez dute borrokatzen, beraz, euren etsaien kontra, euren etsaien etsaien kontra baizik, hau da, monarkia absolutuaren, lur jabeen, burges ez industrialen eta burges txikien aurka. Mugimendu historiko guztia, era honetara, burgesiaren eskuetan kontzentratzen da; baldintza hauetan lortutako garaipen bakoitza burgesiaren garaipen bat da.\nBaina industriak, bere garapenean, ez du proletarioen kantitatea soilik handitzen, hauek masa esanguratsuetan ere kontzentratzen ditu; euren indarra handitu egiten da eta horren kontzientzia handiagoa hartzen dute. Proletarioen interesak eta existentzia baldintzak geroz eta gehiago berdintzen dira makinek lanen desberdintasuna ezabatu eta soldatak mailu baxu berera, ia leku guztietan, murrizten dituzten heinean. Burgesen arteko lehia hazkorraren eta honek eragiten dituen merkatal krisien emaitz gisa, soldatak geroz eta gorabeheratsuagoak dira; makinaren hobekuntza etengabeak eta azkarrak langilea egoera are prekarioagoan ipintzen du; langile indibidualaren eta burges indibidualaren arteko kolisioek bi klaseren arteko kolisioen izaera\nhartzen dute geroz eta gehiago. Langileak koalizioak 35 eratzen hasten dira burgesen aurka eta euren soldaten defentsarako amankomunean jokatzen dute. Elkarte iraunkorrak sortzeraino iristen dira beharrezko baliabideak segurtatzeko, noizbehinkako talka hauen aurrean neurriak hartuz. Hemen eta han borrokak altxamendu bezala egiten du eztanda.\nBatzuetan langileek garaitzen dute; baina garaipen iragankor bat da. Beraien borroken benetako emaitza ez da berehalako arrakasta, geroz eta zabalagoa den langileen batasun bat baizik. Batasun hau industria handiek sortutako komunikabideen hazkuntzak ahalbidetua da eta herri desberdinetako langileak kontaktuan jartzen dituzte. Eta nahikoa da kontaktu hau borroka lokal ugariak, zeinak izaera berberaz horniturik dauden leku guztietan, borroka nazional batean zentralizatzeko, klase borroka batean. Baina klase borroka oro borroka politiko bat da. Eta Erdi Aroko hirietako biztanleen batasuna, euren auzo bideekin mendeak kosta zitzaiena ezartzea, langile modernoek, trenbidearekin, urte gutxi batzutan ezartzen dute.\nProletalgoaren klaseko-erakunde hau, eta beraz, alderdi politikoa, behin eta berriz zulatua da langileen beraien arteko konpetentziagatik. Baina berriro sortzen da, eta beti indartsuago, zurrunago, boteretsuago. Burgesiaren barne liskarrak baliatzen ditu langile klasearen zenbait interes legez onartzera behartzeko; adibidez, hamar orduko lanegunaren legea Ingalaterran.\nOrokorrean, gizarte zaharraren kolisioek modu anitzetan laguntzen diote proletalgoaren garapen prozesuari. Burgesia borroka etengabean bizi da: haseran, aristokraziaren aurka; gero, industriaren aurrerapena dela eta euren interesak kontraesanetan sartzen diren sektore bereko burgesiaren aurka, eta beti, azken finean, beste herrialde guztietako burgesiaren aurka. Borroka guztietan proletalgoari dei egitera beharturik ikusten da, bere laguntza eskatzera, honela mugimendu politikora herrestan eramanez. Modu honetan, burgesiak bere hezkuntza propioaren elementuak ematen dizkie proletarioei; hau da, bere buruaren aurkako armak.\nGainera, ikusi dugun bezala, industriaren garapenak proletalgoaren lerroetara amiltzen ditu klase agintariko kapa osoak, edo, behintzat, bere existentzia baldintzak arriskuan jartzen ditu. Hauek ere proletalgoari hezkuntzako elementu askoren ekarpena egiten diote.\nAzkenik, klase borroka bere amaierara iristen ari den aldietan, klase agintariaren desintegrazio prozesuak, gizarte zahar osoarenak, hain izaera biolento eta zorrotza hartzen du ezen klase horren zati txiki batek ukatu egiten duela beragandik eta klase iraultzailera gehitzen dela, etorkizuna bere eskuetan duen klasera. Eta lehen nobleziaren zati bat burgesiara igaro zen bezala, gure egunetan burgesiaren sektore bat proletalgora igarotzen da, partikularki mugimendu historikoaren osotasunaren ulerkuntza teorikora iritsi diren burges ideologoen sektore hau.\nGaur burgesiarekin aurrez aurre dauden klase guztietatik, soilik proletalgoa da egiazki klase iraultzailea dena. Beste klaseak degeneratuz doaz eta desagertu egiten dira industria handiaren garapenarekin; proletalgoa, ordea, bere produktu apartekoena da.\nErdiko estamentuek –industrial txikiak, merkatari txikiak, artisauak, nekazariak -, hauek denek burgesiaren aurka borroka egiten dute erdiko estamentu bezala duten existentzia hondamenditik salbatzeko. Ez dira, beraz, iraultzaileak, kontserbadoreak baizik. Are gehiago, erreakzionarioak dira, Historiaren gurpila atzeraka biratzea nahi baitute. Euren aurrean proletalgora igarotzeko ikuspegia dutenean soilik dira iraultzaileak, honela ez beraien oraingo interesak defendatuz, etorkizuneko interesak baizik, euren ikuspuntuak alboratzen dituztelarik proletalgoarenak hartzeko.\nLunpenproletalgoa, gizarte zaharraren kapa baxuenen usteltzearen produktu pasibo hori, batzuetan iraultza proletario baten aldeko mugimendura erakarria izan daiteke; hala ere, bere bizi baldintzak direla eta, gertuago dago erreakzioari bere burua saltzera bere azpijokoetan zerbitzatzeko.\nGizarte zaharraren existentziaren baldintzak aboliturik daude jada proletalgoaren existentziaren baldintzetan. Proletalgoak ez du jabetzarik; emaztearekin eta seme-alabekin dituen erlazioek ez dute zerikusirik familia erlazio burgesekin; lan industrial modernoak, kapitalaren uztarri modernoak, berbera denak Ingalaterran edo Frantzian, Iparramerikan edo Alemanian, proletalgoa izaera nazional orotik gabetzen du. Legeak, morala, erlijioa aurreiritzi burgesak bakarrik dira berarentzat zeintzuen atzean burgesiaren beste hainbat interes ezkutatzen diren.\nIraganean agintari bilakatzea lortu zuten klase guztiak lortu berri zuten egoera finkatzen saiatu ziren gizarte osoa euren jabekuntza moduaren baldintzetara azpiratuz. Proletarioek ezin dituzte ekoizpen baliabide sozialak konkistatu indarrean dagoen jabetze modua abolitzen ez badute, eta beraz, gaur egun arteko jabetze modu guztiak abolitu gabe. Proletarioek ez dute ezer babesteko; jabetza pribatu existentea orain arte bermatu eta segurtatu duen guztia suntsitu behar dute.\nOrain arteko mugimendu guztiak gutxiengoek eginak edo gutxiengoen mesedetan eginak izan dira. Mugimendu proletarioa gehiengo handiaren mugimendu propioa da gehiengo handiaren mesedetan. Proletalgoa, oraingo gizartearen kapa beherengoena, ezin da altxa, ezin da zutik ipini gizarte ofizialeko kapek eratutako superestruktura guztia erauzi gabe.\nBere formagatik, baina ez bere edukiagatik, burgesiaren aurkako proletalgoaren borroka haseran borroka nazionala da. Naturala da herrialde bakoitzeko proletalgoak lehen lekuan bere burgesia propioarekin amaitu behar izatea. Proletalgoaren garapeneko fase orokorrenak zirriborratzean, egungo gizartearen barnean gutxiago edo gehiago ezkutatzen den gerra zibilaren garapenaren ibilbidea jarraitu dugu, iraultza ireki bat bilakatzen den unerarte, eta proletalgoak, burgesia bortizkeria bidez eraitsiz, bere agintea ezarri arte.\nAurreko gizarte guztiak, ikusi dugun bezala, klase zapaltzaileen eta zapalduen arteko antagonismoaren gainean sostengatzen dira. Baina klase bat zapaldu ahal izateko beharrezkoa da, gutxienez, bere esklabutasun existentzia herrestan eramatea ahalbidetuko dioten baldintzak segurtatzea. Morroia, morrontza erregimen bete-betean, komunako kide izatera iritsi zen, burges txikia burgesaren kategoriara igo zen moduan absolutismo feudalaren uztarripean. Langile modernoa, halaber, industriaren aurrerapenarekin goratu beharrean, geroz eta gehiago jeisten da bere klasearen bizi baldintzen azpitik. Langilea miserian erortzen da, eta pauperismoa biztanlegoa eta aberastasuna baino azkarrago hazten da. Begi bistako da, beraz, burgesia jada ez dela gai gizartearen klase agintari papera burutzen jarraitzeko, ezta honi, lege erregulatzaile moduan, bere klasearen biziraupen baldintzak inposatzeko ere. Ez da gai agintzeko ez baita gai bere esklabuari ere bere biziraupena segurtatzeko esklabutasunaren markoaren barnean; gainbeheran erortzera uztera beharturik ikusten da mantendu behar izaterainoko puntura iritsi arte, esklabuak bera mantendu beharrean. Gizarteak ezin du bere agintepean bizitzen jarraitu; beste modu batean esanda, burgesiaren existentzia, datozen garai hauetan, bateraezina da gizartearen existentziarekin.\nKlase burgesaren existentziaren eta agintearen oinarrizko baldintza aberastasuna esku partikularretan pilatzea, kapitalaren sorkuntza eta hazkuntza dira. Kapitalaren existentziaren baldintza soldatapeko lana da. Soldatapeko lana langileen arteko konpetentziaren gainean sostengatzen da esklusiboki. Industriaren garapenak konpetentziatik datorren langileen isolamendua ordezkatzen du elkarketa bidezko batasun iraultzailea sortuz, burgesia prozesu honi aurre egin ezin dion agente inboluntario bat delarik. Honela, industria handiaren garapenak burgesiaren oinenpean aurkitzen diren ekoizte eta ekoitzitakoaren jabetze oinarriak zulatu ditu. Burgesiak, ororen aurretik, bere lurperatzaileak ekoizten ditu. Bere hondoraketa eta proletalgoaren garaipena ekidin ezinak dira.\nOrrialdearen azken aldaketa: 24 abuztua 2019, 23:16.


Ikertzaileak Euskal Herrian. Mahai-ingurua - ZientziaEus\nIkertzaileak Euskal Herrian. Mahai-ingurua\nUrtzi Ayesta, Naiara Tejados eta Felix Elortza Ikertzaileak\n2010/07/01 Urruzola Arrate, Manex - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria\nAzken urteotan ikerkuntzarako azpiegiturak nabarmen hobetu dira gurean. Baina, bestalde, badirudi ikertzaile-karrera garatzeko eskakizunak gero eta gogorragoak direla. Nomadismoa eta oztopoak alde batetik, bokazioa eta konpentsazioak bestetik: solasaldi atseginean, euskal ikerkuntzan ari diren hiru lagunen ikuspegi eta sentipenak aztertu ditugu.\nEzkerretik hasita: Urtzi Ayesta (BCAM), Naiara Tejados (Inbiomed) eta Felix Elortza (CIC bioGUNE). Arg.: Iñigo Ibañez. - Arg. Iñigo Ibañez\nMahai-ingurua Urtzi Ayesta, Naiara Tejados eta Felix Elortzarekin: Ikertzaileak Euskal Herrian\n2010/07/01 | Urruzola Arrate, Manex | Elhuyar Zientziaren Komunikazioa\nIkertzaile-karrera = oztopo-lasterketa. Ekuazioa zuzena al da?\nFelix Elortza: Ez dakit oztopo-lasterketa den, baina bada maratoi-lasterketa. Eta bokaziozkoa da. Beste edozein lanetan esfortzu berdina eginez gero, etekina askoz epe laburragoan ikusten duzu. Nire garaian lau urteko bekak izaten ziren tesia egiteko; nik ehun mila pezeta irabazten nituen. Beraz, karrera bukatzeko bost urte, gero beste lau dena ongi badoakizu, eta, doktore-titulua lortu ondoren, berriz hasten da dena: horregatik da maratoi-lasterketa. Oztopoak? Nik uste dut gaur egun edozein tokitan, gazte izanda eta esperientziarik gabe, ez dela erraza, baina norabide berean esfortzu handia egin beharreko lanbidea da ikerkuntza.\nNaiara Tejados: Bai, ados nago.\nUrtzi Ayesta: Nik esango nuke erosotasuna epe motzean bilatzen duena ezin dela ikerkuntzara dedikatu. Konparatzen baditugu ikertzaile baten bizitza eta beste pertsona baten bizitza, beste edozein pertsonak ikasketak egin eta gero, 25-26 urterekin, lan finkoa izan dezake, eta ikertzaile batek 30 urte bete arte ez du horrelakorik lortzen, eta prekarietatea gero eta handiagoa da. Gero eta zailagoa da lan finkoa lortzea, bai Europan bai nazioartean. Beraz, benetako bokazioa behar da. Gustatu egin behar zaizu, eta orduan ez duzu gehiegi pentsatzen baldintza ekonomikoetan. Baina zoriontsu zara. (Irribarrea)\nBeste ekuazio bat: Ikertzaile-karrera = bizimodu nomada.\nNaiara Tejados (Lazkao, 1981) Biokimikan lizentziatua da. Doktore-tesia amaitzear dago Inbiomed Fundazioan, zelula amen ikerketan eta medikuntza birsortzailean espezializatutako zentroan. Arg.: I igo Ib ez.\nU. Ayesta: Nire kasuan horrela da: pare bat herrialdetan bizi izan naiz. Hainbesteko lehia dagoenez, azkenean lan finko bat lortu nahi baduzu, zure bizitzan planteamendu hau egitera behartzen zaitu horrek: "oraingoz hau gustatzen zait, eta edozer gauza egiteko prest nago, honek egiten nauelako zoriontsu". Alde batetik sakrifizioa da, bestetik bizi-esperientzia ere bada. Baina nomada izatea, gaur egun, ohikoa da askorentzat.\nN. Tejados Bizitzaren asignatura jorratzen da ikerkuntzan, beste gai askoz gain.\nF. Elortza: Bai, eta nomadismo hori ez da berdina 26 urterekin edo 36 urterekin. 26 urterekin bidaiatzeak bere xarma izan dezake, baina bizitzak bere faseak ditu eta ezin zara beti liburuak kaxetan eramanez ibili. Finkatzeko momentua ere iristen da. Eta zentzu horretan, euskaldunok Iparragirre bezalakoak gara neurri batean: ongi ibiltzen gara toki guztietan, baina gero itzuli ere egin nahi izaten dugu.\nIkertzaileen migrazioan zeintzuk dira herrialde esportatzaileak, eta zeintzuk ikertzaileak inportatzen dituzten herrialdeak?\nU. Ayesta: Batez ere ekonomikoki garatu gabeko herrialdeak dira esportatzaileak. Munduan India eta Txina dira ikertzaile gazte gehien esportatzen dituztenak.\nF. Elortza: Europan, 90eko hamarkadaren hasierara arte, Portugalen, Espainian eta Italian doktore-tesiak egiteko beka asko eskaintzen ziren, baina gero ikerkuntza-sistema ez zegoen prestatuta ongi trebatutako jende hori jasotzeko, ez zegoen karrera zientifiko eta ikerketa-zentro nahikorik. Ordutik gauzak aldatu dira, agian ez behar bezainbeste. Garai batean, fluxu handiagoa zegoen Europako herrialde aurreratuagoetarantz eta Estatu Batuetarantz.\nUrtzi Ayesta (Beasain, 1976) Telekomunikazio-ingeniaria da. Doktore-tesia egitera atzerrira joan zen. Ikasten eta lanean 10 urte kanpoan igaro ondoren --Frantzian, Estatu Batuetan eta Herbeheretan--, Ikerbasque ekimenari esker itzuli zen Euskal Herrira. Sareak ikertzeko lantaldearen arduraduna da BCAMen, Matematika Aplikaturako Euskal Zentroan. Arg.: I igo Ib ez.\nU. Ayesta: Eta oraindik ere gertatzen da: askoz gehiago dira Frantzian doktoregoa egiten ari diren ikertzaile espainiarrak Espainian doktoregoa egiten ari diren ikertzaile frantziarrak baino.\nIkertzailearen askatasuna zenbaterainokoa da ikerketa- lerroa definitzerakoan?\nN. Tejados: Nik uste dut norberaren borondatearen araberakoa dela hori, mugitzeko eta bidaiatzeko duen prestasunaren araberakoa. Dena ezin da lortu, eta are gutxiago zientzian. Etxean goxo-goxo geratu eta gainera zientzian norberak nahi duen alorrean lanean aritzea kasu gutxi batzuetan posible izango da agian, baina ez gehienetan.\nF. Elortza: Errealitatea beti da erlatiboa: zeinekin konparatzen zaren, hobeto edo okerrago zaudela irudituko zaizu. Nik karrera amaitu nuenean, hemen bioteknologiaren arloan ez zegoen ia ezer. Orain unibertsitatetik eta parke teknologikoetatik sortutako spin-off-ak daude, eta bioteknologiaren arloan lanean ari diren enpresa pribatuak ere badaude; horietako batek ehun langile baino gehiago ditu. Hori duela hamabost urte pentsaezina zen. Eta ikusi egin beharko da hamar urte barru nola egongo garen. Dena dela, ikasleen jarrera ere aldatu da. Ikasle gutxiago daude orain, eta, orokorrean, bizi-kalitateari guk ematen geniona baino garrantzi handiagoa ematen diotela iruditzen zait.\nU. Ayesta: Pentsatzen jarrita, uste dut kasualitate edo kointzidentzia handia dela ni orain lanean ari naizenean aritzea. Nik argi nuen bakarra zen zer ez nuen nahi: nik ez nuen nahi karrera amaitu eta lanean hasi. Hemen ez dago ikerkuntza-tradiziorik, eta nik ikerkuntza zer zen ere ez nekien. Eta zer ikertu, are gutxiago oraindik. Orduan, hor bide bat hasten da: ate joka hasten zara, eta non jotzen duzun atea, doktoregoa arlo batean edo bestean egingo duzu, eta gero hor jarraituko duzu.\nZein abantaila eta konpentsazio ditu ikerkuntzak?\nFelix Elortza (Eibar, 1970) Biokimikan doktorea da EHUko Zientzia eta Teknologia fakultatean. Doktorego ondoko egonaldia Danimarkan egin zuen bi urtez. Gaur egun CIC bioGUNE ikerketa biomedikorako zentroko Proteomika plataformaren arduraduna da. Arg.: I igo Ib ez.\nN. Tejados: Nire ikerkuntza-arloak dituen aplikazio medikoak oso zuzenak dira, eta nire motibazioa batez ere hortik dator. Ikerkuntzak bokaziozkoa izan behar du; bestela, bidean agertzen den frustrazio pilarekin ez dago hau jasango duenik. Oso garbi izan behar duzu egiten duzuna benetan gustatzen zaizula eta horretan jarraitu nahi duzula.\nU. Ayesta: Niretzat abantailarik handiena da ikasteagatik ordaintzen didatela, eta niri ikastea gustatzen zait. Eta horretarako erabateko askatasuna dut: ordutegi aldetik, nola planifikatu... Horrek ematen didan bizi-poza izugarria da.\nF. Elortza: Ikertzailea izateak gauza berriak deskubritzeko aukera ematen dizu. Sarri ez dira izugarrizko aurkikuntzak izango, baina zenbait gauza zuk aurrenekoz aurkitu dituzula jakiteak zirrara eragiten dizu. Gainera, zientziak badauka horrelako gauza bateratzaile bat: aurkikuntzek ez dute mugarik ezagutzen. Berdin da nongoa zaren, zer azal-kolore duzun edo zer kredoren jarraitzailea zaren: esperimentua, formula edo dena delakoak denontzat funtzionatu beharko du berdin, eta edozeinek kontrasta dezake. Lortutako emaitza egiazkoa bada, aurrera egin eta sendotu egingo da, bestela atzean geratu eta ahaztua izango da. Eta ideia horri lotuta, komunitate zientifikoa anitza da alderdi askotan, eta aberasgarria da zurekiko ezberdina den jendea ezagutzea.\nIkerkuntza behar bezala balioesten da?\nF. Elortza: Gauzak ari dira poliki-poliki aldatzen. Beste tradizio batetik gatoz, eta hor dibulgazioa garrantzitsua da nire ustez, jendea jabetu dadin egiten duguna zer den.\nN. Tejados: Bai, baina ez da erraza izaten zure arlokoa ez den norbaiti modu ulergarri batean kontatzea zertan ari zaren.\n(Argazkia: I igo Ib ez)\nU. Ayesta: (Irribarrez) Galdera zailak dira.\nHemen doa beste bat: ekonomiak, ekoizpenak eta merkatuak agintzen al dute ikerkuntzan?\nU. Ayesta: Neurri batean bai, baina ez beti: oraindik badago askatasuna norberak bere proiektuak aurrera eramateko.\nF. Elortza: Noski, hor non jarri muga? Watson-ek eta Crick-ek DNAren egitura aurkitu zutenean, batzuek esango zuten: "Eta hori zertarako?" Eta pentsa ezazu zer etorri zen gero hortik: mila aplikazio. Baina bestalde, ulergarria da neurri batean ikerkuntza aplikatura ere jo beharra, ikerkuntzarako dirua sarri gizarteak jartzen baitu.\nU. Ayesta: Aplikazio praktikorik izango ez zutela ziruditen baina gero sekulako aplikazioak izan zituzten ikerkuntzen adibideak amaigabeak dira: laserra edo magnetoerresistentzia erraldoia, adibidez.\nDesberdintasuna nabari da erakunde publiko eta pribatuen artean, ikerkuntzari eta haien baldintzei dagokienez?\nU. Ayesta eta F. Elortza: Erabatekoa.\nF. Elortza: Enpresa pribatu transnazional erraldoi batean ari bazara, adibidez, bi desberdintasun nagusi daude. Alde batetik, beraiek esango dizute zertan lan egin behar duzun, eta ikertzen duzuna beraientzat proiektu edo patente bilakatuko da. Baina bestalde, hilabete bukaeran patrikara eramango duzuna ere ez da berdina: askoz gehiago irabaziko duzu. Publikoan aldiz, malgutasun handiagoa dago, nahiz eta gero eta gehiago bideratzen den balizko aplikazioetara.\nU. Ayesta: Baina badaude ikerketa akademikoa egin izan duten enpresa pribatuak ere, IBM, esaterako. Microsoftek gaur egun baditu laborategiak --AEBn eta Ingalaterran, adibidez-- eta jendea erabat aske da han; nahi dutena ikertzen dute. Baita Googlen ere. Baina salbuespenak dira.\nAtzera begiratuta, nola baloratzen dituzue zuen ibilbideko lan-baldintzak?\nU. Ayesta: Ni ez naiz kexatzen. Agian pribilegiatuetako bat naiz, nahiko azkar --28 urterekin-- aurkitu bainuen ikertzaile-lan finko bat. Baina egia da hori lortzea gero eta zailagoa dela. Ikerkuntzari esker aspalditik bizi naiz independizaturik; bankuan gordetzeko gehiegi ez, baina bizitzeko badut nahikoa diru. Dena dela, diruaren beharra beranduago sortzen zaigu ikertzaileoi, proiektuak eraiki nahi direnean: etxebizitza, eta abar.\nN. Tejados: Izan ere, bankuan diru asko eduki nahi baduzu, hobe duzu ikerkuntza ez aukeratu.\nF. Elortza: Gure garaian, tesia egiteko lau urte igaro behar ziren beka batekin, kotizatu gabe. Doktorego ondokoa lortuz gero ere beste zenbait urte pasa behar ziren bekadun. Beraz, bazegoen jendea ia 40 urterekin batere kotizatu gabe. Orain badirudi pixkanaka gauzak hobetzen ari direla.\nU. Ayesta: Dena dela, nik uste dut baldintzak okerragotzen ari direla. Duela urte batzuk posible zen doktoregoa egin eta lana aurkitzea, baina gaur egun Europan lana aurkitzeko doktorego ondoko atzerriko egonaldia behar-beharrezkoa da. Eta denek egin behar dute hori, nahiz eta haien bizitza hemen egon edo familia izan.\nF. Elortza: Gero eta gehiago eskatzen da, bai.\nU. Ayesta: Lehenago posible zen unibertsitatetik mugitu gabe lan finkoa lortzea, baita katedradun izatea ere. Gaur egun mugikortasun geografikoa ezinbesteko baldintza bihurtu dute. Eta hori oso gogorra da. Baina onartu egiten dugu.\nLagun edo senideei gomendatuko zeniekete ikertzaile-karrera abiatzea?\nHirurek batera: Bai.\nF. Elortza: Kontua da gauza batzuk argi izan behar direla. Badira alde onak eta alde txarrak, baina nik uste dut horien arteko balantzea positiboa irteten dela azkenean.\nU. Ayesta: Askatasunak ez dauka preziorik.\nUrtzi, 10 urte atzerrian --Estatu Batuetan, Frantzian eta Herbeheretan-- pasa ondoren etorri zitzaizun Euskal Herrira itzultzeko aukera. Bazenuen itxaropenik, hainbeste urteren ondoren, etxera itzultzeko?\nU. Ayesta: Ez nuen itxaropen handirik. Doktoregoa bukatu nuenean saiatu nintzen itzultzen, baina ez nuen ezer aurkitu. Unibertsitatean ere ez zegoen ezer. Itzultzerik gabeko puntu hori gainditua nuen ordurako, eta gustura nengoen atzerrian. Ikerbasque eta BCAM-en ekimenari esker itzuli naiz.\nFelix, zure kasua ezberdina izan zen: doktorego ondoko beka batekin bi urte Danimarkan igaro ondoren, CIC bioGUNE-n postu bat lortzeko zortea izan zenuen.\nF. Elortza: Zortea, kasualitatea, usaimena... denak eragin zuen. Proteomikan espezializatu nintzen, atsegin nuelako eta pentsatu nuelako horrek etorkizuna bazuela. Apustu hori egin nuen, eta kanpora gustura joan nintzen, gero itzultzeko asmoarekin. 2003 an itzuli nintzen, eta 2004 an CIC bioGUNE sortu zen. Zorte handia izan nuen, bai.\nAskotan esaten da etorkizuneko sektoreak biozientziak, nanozientziak eta IKTak direla. Nola gaude kokatuta lasterketa horretan?\nF. Elortza: Dena erlatiboa da, gauza da norekin konparatzen duzun zeure burua. Duela hogei urteko hemengo egoerarekin alderatuta, orduan ia ezer ez zegoen; orain askoz ere gehiago dago. Baina bioteknologiaren arloan adibidez, Suitzarekin edo Eskandinaviarekin konparatuz gero, asko dago egiteko oraindik. Badugu nori jarraitu eta nondik ikasi.\nNaiara, zuk, berriz, tesia bukatu orduko ikerketa utzi eta Indiara joan nahi zenuke 6 hilabetez boluntario gisa lan egiteko...\nN. Tejados: Oraingoz atsedenaldi bat behar dut, berriz indarra hartzeko. Indarrez hustuta nago. Hemendik gutxira aurkeztuko dut tesia, eta berehala hegazkina hartzeko desiratzen nago. Etapa hau bukatu egin behar dut. Eta itzultzen naizenean auskalo zer egin nahiko dudan.\nEusko Jaurlaritzak, Ikerbasque fundazioaren bitartez, nazioartean nolabaiteko izena duten hainbat ikertzaile erakarri ditu azken urteotan --Urtzi tartean--. Baina gehien-gehienak atzerritarrak dira. Batzuen ustez, horrek gutxirako balioko du harrobia lantzen ez bada...\nU. Ayesta: Gure benetako zailtasuna orain tesia egiteko motibatuak dauden ikasleak lortzea da.\nHain zuzen ere, ikerketa-zentroak eta zentro teknologikoak askotan kexatzen dira bekadun aritzeko eta tesia egiteko bokazioak falta direla, gazterik ez dagoela, eta horrek harrobia kolokan jartzen duela...\nU. Ayesta: Ikerbasqueren ekimena oso ongi dago, baina orain beharrezkoa da Ikerbasqueri esker etorri diren pertsona horiek hemengo jendea trebatzea. Eta horretarako harrobia behar da. BCAMen adibidez, gure deialdietara kanpoko ikasle asko aurkezten da, eta hori oso ongi dago noski, baina zaila da hemengo jendea lortzea.\nDuela gutxi, fisikako Nobel saridun batek aldarrikatu zuen ikerketarako bokazioak pizteko formularik onena behar bezalako soldata eta lan-baldintzak eskaintzea zela...\nU. Ayesta: Ez dago argi.\nN. Tejados: Nik uste dut hori badela bultzada garrantzitsua.\nU. Ayesta: Soldata garrantzitsua da, baina gakoa karrera zientifiko bat izatea da: pertsona horrek jakitea doktoregoaren ondoren lana aurkitzeko aukerak izango dituela. Eta horrelakorik, hemen eta orain, ez dago. Doktoregoa hemen egiten dutenek ez dakite zer egin behar duten, ez baitago kontrataziorako aukerarik: unibertsitatean apenas dago kontrataziorik, enpresetan doktoregoa ez da gehiegi balioesten... Oso medio gutxi dago jende ona mantentzeko, eta motibazioa kentzen du horrek. Beste herrialdeekin konparatuta, hemengo ikasleek ongi irabazten dute, baina ezberdintasuna da beste herrialdeetan badagoela finkatutako ibilbide zientifiko bat, non etorkizuna badagoen, unibertsitatean edo enpresa pribatuan.\nNola hobetu egoera? Zein neurri hartu beharko lirateke eta nork bultzatuta?\nU. Ayesta: Agintari politikoek karrera zientifiko bat finkatu behar dute; sistema ez dago erregulatuta.\nGertutik: Urtzi Ayesta\nElkarrizketa Naiara Tejados biologoarekin: Giza klonazioa


Sekuentzia honetan, euskara batua eta euskalkiak izango ditugu aztergai.\nBaina sekuentzia honetako ibilbidea ez dugu Euskal Herrian hasiko, hizkuntza estandarraren eta dialektoen arteko auzia munduko ia hizkuntza guztietan aurki baitaiteke. Hori dela eta, hasteko, hizkuntzen eta dialektoen arteko aldea zein den ikusiko dugu.\nOndoren bai! Ondoren, Euskal Herrira hurbilduko gara eta euskara batuaren eta euskalkien berri izango dugu. Zertarako sortu zen euskara batua? Zenbat euskalki daude? Gaur egun, zeintzuk dira euskalkien funtzioak? Galdera horiek erantzuten ere ahaleginduko gara.\nEta kasu honetan, sekuentziaren helburua, txango bat prestatzea izango da, gurea ez den euskalki bat hitz egiten den leku batera. Eta txangoari ahalik eta zukurik handiena atera ahal izateko, bisita egitaraua ere prestatuko dugu.\nSekuentziari hasiera emateko, aldiz, urrutira joan gara: Australiara... bideo honen bidez!\nBideoa ikusi ondoren erantzun galdera hauek talde handian:\nZuek ezagutzen al duzue dialektorik?\nBisita gidarik ezagutzen al duzue? Erabili al duzue inoiz?


Fundación Vital pone en marcha 14 proyectos de investigación sobre COVID-19 junto a Bioaraba y la UPV/EHU - UPV/EHU\nOroitzeko egun bat\nCOVID-19ri buruzko 14 ikerketa proiektu abiaraziko ditu Vital Fundazioak, Bioaraba eta UPV/EHUrekin batera\nLehenengo argitaratze data: 2020/09/07\nIvan Igartua, Axier Urresti eta Mª Angeles Garcia. Argazkia: Vital Fundazioa\nVital Fundazioak COVID-19ri buruzko hamalau ikerketa-proiektu jarriko ditu abian, Bioaraba Osasun Ikerketarako Institutuarekin eta Euskal Herriko Unibertsitatearekin (UPV/EHU) elkarlanean. Proiektu horien garapena Arabako gizartean pandemiak dituen ondorioak arintzeko Vital Fundazioak apirilean egindako ezohiko deialdiaren barruan kokatu da. Bi erakundeek 312.000 euro jasoko dituzte guztira, aipatutako lan horiek garatzeko. Axier Urresti Vital Fundazioetako zuzendari exekutiboak, Mª Angeles Garcia Bioaraba Osasun Ikerketarako Institutuko zuzendari zientifikoak eta Ivan Igartua UPV/EHUko Arabako Campuseko errektoreordeak aurkeztu dituzte proiektuak, prentsaurreko batean.\nLaguntzen deialdi berezia 787.000 euroko kopuru globalera iritsi da, eta % 40 (312.000 euro) osasun ikerketaren esparrura bideratuko du, Bioaraba Osasun Ikerketarako Institutuaren eta UPV/EHUren eskutik. Hain zuzen ere, hamalau proiektu jarriko dituzte martxan, bederatzi Bioaraban (200.000 euro jasoko dituzte) eta bost UPV/EHUn (112.000 euro jasoko dituzte). Gainera, pandemiak bereziki eragindako bi eremutan ere ekimenak ordaintzeko aukera emango du laguntzen deialdiak: laguntza-arloan (263.000 €) eta hezkuntzan eta kulturan (127.000 €). Azkenik, enpleguaren eta garapen ekonomikoaren alorrera (79.000 €) eta kirol-eremura (6.000 €) ere bideratu dira funtsak.\n1.- Gripe-txertoaren eraginaren ebaluazioa COVID-19 birusak infektatutako pazienteengan. Ikertzaile nagusia Naiara Parraza (Bioarabaren Metodologia eta Estatistika Unitatea) izango da, eta gripearen aurkako txertoak populazioa COVID-19ko etorkizuneko agerraldietatik babestuko lukeen aztertu nahi da. Zehazki, aztertu nahi da COVID-19k eragindako infekzio-arriskua handiagoa den txertoa hartu ez duten edo txertoa hartu duten pertsonengan, eta behatu txertoa hartu duten pazienteek eboluzio hobea edo okerragoa duten SARS-CoV-2k eragindako infekzioaren ondoren.\n2.- COVID-19ren aurka egiteko biriketako simulagailuaren bidezko arnas terapiak garatzea eta baliozkotzea. Ikertzaile nagusia Francisco Javier Ribas da (Araba ESIko Neumologia Zerbitzua). Berrikuntza-proiektu horrek biriketako simulagailu bat emango dio AUOko Oxigenoterapia Taldeari, eta hori ezinbesteko elementua da osasun-laguntzan arnas terapiak garatzeko eta baliozkotzeko. Gaur egun ez dago biriketako simulagailurik Euskal Herrian.\n3.- SARS-CoV-2 infekzioan hainbat erresistentek eragindako bakterioen eta fungikoen gaininfekzioak paziente kritikoetan. Analisi farmakozinetiko-farmakodinamikoa tratamendu antibiotikoa optimizatzeko. Marina Fernández (Arabako ESIko Mikrobiologia Saila, UPV/EHUko Farmazia Fakultatearekin lankidetzan). Nazioarteko azterlanetan oinarrituta, jakina da COVID-19 pazienteek arrisku handiagoa dutela bakterioen eta fungikoen gaininfekzioak izateko ospitaleko egonaldian, ondorioz, paziente horien morbilitatea eta hilkortasuna areagotu egiten da. Horregatik, Araba ESIko ZIUn dauden pazienteen tratamendu antibiotikoa eta antifunikoa ebaluatu nahi da, antrimikrobianoaren dosifikazio-erregimenak optimizatzeko eta erresistentzien garapena murrizteko.\n4.- Inguruneen simulazioan oinarritutako ikaskuntza-plataforma. Gaspar Sanchezek (Arabako ESIko Fisika Medikoko Zerbitzua) zuzenduko du pandemia-egoeran dauden osasun-profesionalen prestakuntza-beharrei irtenbidea eman nahi dien proiektu hau, irakaskuntza tradizionala aurrez aurreko eran eten egin baita. Larrialdiko ingurune klinikoak simulatzeko aplikazio bat diseinatzea planteatzen da, COVID-19 duten pazienteak tratatzen dituzten pneumologoak trebatzeko.\n5.- COVID-19 duten pazienteak zaintzearen esperientzia. Medikuen bizipenak: zailtasunak, indarguneak eta gatazka etikoak. Iñaki Saralegui (Arabako ESIko Medikuntza Paliatiboko Unitatea). Ospitale-eremuko lehenengo lerroan COVID-19 pazienteei arreta emateko diziplina anitzeko taldeetan parte hartu duten medikuen bizipena ezagutzeko proiektua da. Esperientzia honetatik eratorritako ondorio emozionalak eta balizko balore-gatazkak aztertu nahi dira.\n6.- Konplikazio kardiobaskularrak COVID-19 infekzioa eta kalte miokardikoa duten pazienteetan. Lucas Tojalek (Arabako ESIko Kardiologia Zerbitzua) jarriko du abian proiektu hau, ospitaleratzean eta 18 hilabeteko jarraipenean zehar COVID-19ren ondorioz ospitaleratutako pazienteek dituzten konplikazio kardiobaskularrak ebaluatzen dituena. Ondorio kardiobaskularrei buruzko informazio gehiago ematen saiatuko da ikerketa.\n7.- Zainketa intentsiboen osteko sindromea COVID-19 duten pazienteetan. Intzidentzia eta lotutako faktoreak. Sebastian Iribarrenen eskutik (Araba ESIko Medikuntza Intentsiboko Zerbitzua), gaixotasunaren ondorioetan zentratutako beste ikerketa bat da. Zainketa Intentsiboetako Unitatean ospitaleratutako paziente askok, gaixotasuna gainditu ondoren, narriadura fisiko, kognitibo edo psikologikoa dute, 'Zainketa intentsiboen osteko sindromea' izenekoa. Biziraun duten pazienteengan sindromeak duen eragina ebaluatu eta arrisku-faktoreak identifikatu nahi ditu ikerketak.\n8.- Zer eragin dute D bitamina, Zinc eta Selenio kontzentrazio serikoek COVID-19ko pazienteetan?. Ikertzaile nagusia Miguel Angel Sanchez izango da (Araba ESIko Neumologia Zerbitzua, UPV/EHUko Farmazia Fakultateko Nutrizio eta Obesitate Taldearekin elkarlanean). COVID-19ren aurkako borrokan etorkizunean egin daitezkeen nutrizio-esku-hartzeetarako oinarriak finkatu nahi ditu proiektuak. Zehazki, zehaztu behar da ea loturarik dagoen D bitaminaren mailen eta gaixotasunaren larritasunaren artean, eta ea loturarik dagoen Zinc eta Selenio mailen eta gaixotasunaren larritasunaren, ospitaleko egonaldiaren iraupenaren eta hilkortasunaren artean.\n9.- COVID-19ren ondoriozko osasun mentaleko inpaktua eta osasun-arretako premiak. Saioa López (Arabako ESIko Psikiatria Zerbitzua). Carlos III.a Osasun Institutuarekin batera finantzatutako azterlan bat da, eta pandemiak, Araban, osasun mentalean izan duen eragina ebaluatu nahi da, biztanleriaren hainbat sektoretan, hala kaltetutako pertsonetan edo kontaktu estuetan, osasun-profesionaletan, biztanlerian oro har, eta haur eta nerabeen talde batean.\n1.- Immunogenizitatearen analisi serologikoa eta SARS-CoV-2ren neutralizazio-gaitasuna COVID-19 eriondoko gaixoengan. Beatriz Apellanizek zuzenduta, COVID-19 gaixotasuna izan duten gaixoen serumak aztertuko dira, birusa gogor neutralizatzen duten antigorputzen bila, hau da, infekzioa inhibitzen oso eraginkorrak direnak. Helburua plasma-emaile egokienak identifikatzea da, ondoren paziente larrienak tratatzeko. Gainera, birusaren aurkako espektro zabala duten antigorputzak detektatzen saiatuko da, SARS-CoV-2 eta etorkizuneko aldaerak neutralizatzeko eraginkorrak izan litezkeenak.\n2.- Hondakin-uren epidemiologia SARS-CoV-2ren (COVID-19) detekzio goiztiarrerako, farmakoen kuantifikaziorako eta substantzia toxikoen analisirako. Gorka Oriveren eskutik, ur zikinetan oinarritutako plataforma bat prest jartzea dute helburu, pandemiarekin lotutako analisi hirukoitza egiteko. Laginak hartu dira uztaila hasi arte, hondakin-uretako koronabirusaren neurketa baten bideragarritasuna egiaztatzeko, eta laginak hartu dira toxikoak eta apiriletik uztailera kontsumitu eta erabili ahal izan diren botikak aztertzeko.\n3.- COVID-19k Arabako haurren artean eragindako konfinamenduaren ondorioak, D bitaminaren estatusean, pisuan eta gorputz-osaeran oinarrituta. Leixuri Agirre izango da ikertzailea. Pandemiaren ondorioz, herritarren mugikortasuna murriztu zen, eta haien etxeetan konfinamendua ezarri zen. Egoera horrek, elikadura-ohituretan izandako aldaketekin batera, pisua handitzea errazten du. Helburua da Arabako haurren jarduera fisikoan, elikadura-patroian, gorputz-pisuan eta D bitaminaren mailetan izan diren aldaketak aztertzea.\n4.- COVID-19ren infekzio- eta larritasun-markatzaileak bilatzea eta SARS-CoV-2ren infekzioa detektatzeko eta haren jarraipena egiteko gailu bat garatzea. Maria de los Angeles Martinez de Pancorbok zuzenduko du proiektu hau, eta birusak kutsatzeko arrisku handia eragiten dien ezaugarri genetikoak dituzten pertsonak antzematea du helburu. Era berean, diagnostiko ultrasentsiborako gailu azkar bat garatzeko lan egingo dute, kostu txikikoa eta etxebizitzetan, egoitzetan, lehen mailako arretako zentroetan eta abarretan erabili ahal izango dena, gaixotasuna hautematea eta haren jarraipena egitea errazteko.\n5.- COVID-19rako aurreikusteko ereduen ekarpenak, adimen artifizialean oinarrituak, Arabako Lurralde Historikoarentzat espezifikoak – Covid19THA. Proiektu hau José Manuel Lópezek zuzendutako talde batek garatuko du, eta adimen artifizialean oinarritutako eredu prediktiboak lortzea du ardatz, osasun-langileei paziente bakoitzaren kudeaketa eta tratamendua hobetzen laguntzeko, paziente horrek duen gaixotasunaren bilakaeraren ezagutzan oinarrituta, eta hori guztia arreta berezia jarriz Arabako Lurralde Historikoko biztanleriaren berezitasunetan.\nInprimatu Fundación Vital pone en marcha 14 proyectos de investigación sobre COVID-19 junto a Bioaraba y la UPV/EHU


Gorte Orokorretarako 2015eko hauteskundeak Baimenak eta dietak\nMahaiko kideak / Informazio orokorra / Baimenak eta dietak\nEkainaren 26ko hauteskundeetarako Mahaiko kide izendatutakoek beraien betebeharrak bete beharko dituzte bozketa egunean, aurreko eguneko lan jardunaldia mota batekoa edo bestekoa izan bada ere.\nMahaiko kide izendatuak izan diren eta beste batzuen kontura lan egiten dutenek edo funtzionarioek jardunaldi osoari dagokion baimen ordaindua jasotzeko eskubidea dute, beraientzat lan eguna bada. Dena den, hurrengo egunean beraien lan jardunaldian bost orduko murrizketa izateko eskubidea dute.\nMahaiko kideen betebeharrak betetzea errazteko, ekainaren 26an hasiko den gaueko txanda hauteskunde eguneko lan jardunaldi gisa zenbatu behar da, eta lan jardunaldia 5 orduz murrizteko eskubidea langilearen hurrengo gaueko txandan egin ahal izango da, baldin eta txanda hori ekainaren 26ko hauteskundeen hurrengo egunean hasten bada.\nMahaiko kideek 63,24€-ko dieta kobratuko dute.\nOrdezkoren batek betebehar hori bete behar badu, titularra ez dagoelako, ordaindutako baimenerako eta jardunaldiaren murrizketarako eskubidea izango du, eta baita dieta jasotzekoa ere. Ordezkoak ez ditu eskubide horiek izango Hauteskunde Mahaian bere lekua hartzen ez badu.


“Gure familia bihurtu da Aukeran” - Urnieta - Aiurri.eus\n“Gure familia bihurtu da Aukeran”\nAlba Cabrera Jauregi 2021-06-12 08:30\nUnai Iraola eta Uxue Sanchez Aukeran dantza konpainiako kideak dira. Dantzari gazteek osatzen dute Aukeran dantza konpainiaren bizkarrezurra. Alabaina, itzal handiko koreografoa dute gidari, Edu Muruamendiaraz\nAEgun batetik bestera egin zuten jauzi Unai Iraola eta Uxue Sanchez urnietarrek dantzaren esparru profesionalera, Aukeran Dantza Konpainiaren eskutik. Dantzari eta dantzazale amorratuak haurtzarotik, inork gutxik baino hobeto ezagutzen dute koreografoa eta gidaria, Edu Muruamendiaraz. Euskal folklore tradizionalari muzin egin gabe, dantza garaikidearen erritmopean mugitzen den taldea da Aukeran, konpainia anbiziotsua bezain eskarmentuduna: datorren urtean mende laurden beteko du oholtza gainean. Beren orpo-puntekin arrastoa utzi dute jada Euskal Herriko makina bat plazatan.\nAukeran Dantza Konpainiako dantzariak zarete. Zer moduzko esperientzia izaten ari da?\nUnai Iraola: Oso ona. Finean, askotariko oholtzak ari gara ezagutzen, hamaika txoko; motibazioa areagotzea dakar horrek. Esperientzia ederrak ari gara bizitzen, eta ilusio handiz hartzen dugu guztia. Gazteak gara eta bizipena zukutzen ahalegintzen gara.\nUxue Sanchez: Hasiera batean, ez ginen guztiok elkar ezagutzen. Orain lagunak gara, familia bihurtzeraino. Oso giro polita dago gurean.\nOholtza gainean nabari al da sortu duzuen talde-izaera sendoa?\nU.I.: Oso inportantea da bai, oholtza gainean nabari da gure arteko konplizitatea, eta hori publikoak ikusten du. Oso harreman estua eta sendoa dugu.\nEdu Muruamendiarazen gidaritzapean egiten duzue dantza. Eskarmentu handiko koreografoa da. Zer ematen dizue horrek?\nU.S.: Hasi berriak gara Aukeran Dantza Konpainian; alabaina, haurrak ginenetik ezagutzen dugu Edu, gure dantza-irakaslea izan delako. Beraz, konfiantza hori badugu. Oso harro gaude berataz.\nU.I.: Hori da, eta bere eskarmentua partekatzen du gurekin; oso aberasgarria da hori, hain zuzen ere, urte askotako ibilbidea duelako dantzaren munduan.\nAfizio hutsetik dantzari profesionalerako jauzia nabari al da?\nU.S.: Hasieran, inpresioa eman zidan; egun batetik bestera izan zen: hots egin zigun esanez Aukeran Dantza Konpainaren parte ginela eta bi astebururen buruan lehen ikuskizuna genuela. Txip aldaketa egin behar izan genuen, zeren beste mundu bat baita, hots, orain artekoarekin alderatuz gero, oso-oso bestelakoa.\nU.I.: Exijentzia nabarmen handitzen da. Gainera, gogoan dut: lehen emanaldia telebistan izan genuen, eta, aldiz, bigarrena Tabakaleran (Maurizia naz emanaldia); presio handia izan zen azken hori ere.\nDenboraren poderioz, hartu al diozue tentsioari neurria?\nU.S.: Orain presio hori askoz hobeto dakigu kudeatzen. Halaber, ikuskizunak barneratuta ditugu; behin horiek ikasita, askoz ere gusturago aritzen zara taulan.\nU.I.: Hala da, niri ere garrantzitsua iruditzen zait. Azkenean, ez baldin badituzu ongi ikasita mugimenduak lehen emanaldietan urduri sentitzen zara.\nExijentzia aipatu duzue. Nola erantzuten dio horri gorputzak?\nU.I.: Nork bere gorputza eta burua kontrolatu behar ditu, edo saiatu egin behar da behintzat. Egia da exijentzia handiagoa dela eta gorputzak presio handiagoa jasan behar duela. Hala, tarteka izan ditugu ezusteko desatseginak. Beraz, ahal moduan, nork bere gorputzaren mugak ezagutu behar ditu.\nU.S.: Bestalde, gorputza ohitu egiten da esfortzura: hasieran, gehiago kostatzen da mugimendu jakinak egitea; orain, errazago egiten ditugu.\nZuen lehentasun bihurtu da Aukeran. Zaila al da gainerako lehentasunekin uztartzen?\nU.I.: Konpromisoa dugu Aukeran Konpainiarekin, alegia, ezin diozu uko egin entsegu bati lagunekin gelditu nahi duzulako, besteak beste. Beraz, argi izan behar duzu zer ipini zeren aurretik. Bestalde, denboraren kudeaketa ere ezinbestekoa da, antolamendua.\nU.S.: Baina geuk aukeratu genuen gure jardunaren ordutegia, eta, oro har, ongi datorkigu guztioi; iluntze partean biltzen gara, eta zereginak ordu horretarako amaituta izan ohi ditugu.\nU.I.: Gainera, guretzat ez da sakrifizioa; gustuko dugulako aritzen gara dantzan. Ez gatoz hona behartuta; aitzitik, gure ilusioak are arinagoak bihurtzen ditu entseguak. Sakrifizioa baino gehiago, inbertsioa da.\nEta zenbat denbora ematen duzue astean inbertsio horretan?\nU.S.: Astean hiru egunetan ditugu entseguak: astelehenetan, asteazkenetan eta larunbatetan. Aste-barruan, arratsaldez biltzen gara, gutxi gorabehera, 19:30-22:00 bitartean. Larunbatetan, ostera, goizean izan ohi dugu hitzordua, goizeko 09.30ean hasita.\nHamaika antzoki zapaldu dituzue, baita Euskal Herritik kanpo aritu ere. Inpresioa ematen al du horrek?\nU.I.: Horrelako oholtza entzutetsuetan txiki sentitzen dira batzuk. Aldiz, nire kasuan, hazi egiten naiz. Victoria Eugeniak, adibidez, inpresioa ematen dit hasieran, baina behin taulara igota, hazi egiten naiz.\nU.S.: Neu ere antzeko. Ez da gauza bera pilotaleku batean dantzatzea, edota hiriburuko antzokian oholtzaratzea. Lehenengoari dagokionez, oso herrikoia da giroa, eta ez dago hainbeste jende, baina horrek ere badu bere xarma, ikus-entzuleak oso gertu dituzulako. Bestalde, uste dut Victoria Eugeniaren edo Tabakaleraren pareko agertoki batean ere ongi moldatzen garela.\nZer sentitzen duzue oholtzara igo aurreko mementuan?\nU.S.: Urduritasuna beti dago, eta nire ustez ona da urduri egotea, neurriz betiere; ongi kudeatzea da gakoa.\nU.I.: Elkar laguntzen gara, gainera. Norbait urduri badago, guztion artean ahalegintzen gara hura lasaitzen. Alegia, elkartasun hori badago gurean oholtzara igo aurreko uneetan, eta oso lagungarria da hori.\nGaur egun, zein leku dute dantzariek kultur esparruan, gizartean?\nU.I.: Nire ustez, kulturari ez zaio behar besteko garrantzia ematen, are gutxiago pandemiaren egoeran. Esaterako, garraio publikoa jendez lepo egon ohi da, eta agertokiek neurri zorrotzak errespetatu behar dituzte, erdi hutsik gelditzeraino. Horregatik, uste dut ezinbestekoa dela kulturaren sektoreari bultzada ematea.\nHala, bertigoa ematen al du zuen ibilbidea dantzatik bideratzeak?\nU.S.: Egoera zaila dela begien bistakoa da. Nahiz eta nahi izan, badakit ez nukeela bukatuko dantzaz bizitzen, ezin dudalako. Gustatuko litzaidake, baina ez dago baldintza nahikoa horretarako, gutxietsitako sektorea da.\nPandemiak pandemia, hainbat saio izan dituzue.\nU.S.: Orain hiru asteburu Madrilen izan ginen, Fitur-en, alegia, Nazioarteko Turismo Azokan. Bertan bolo dezente izan genituen, eta neketsua izan arren, oso gustura aritu ginen, oso giro ona baitzegoen. Orain bi aste, berriz, Beasainen izan ginen Maurizia naz ikuskizunarekin, eta Zumaian Biz hitza emanaldiarekin. Eta, azkenik, dantzaren nazioarteko eguna medio, Victoria Eugenian izan ginen Aiurri piezarekin.\nU.I.: Maiatza nahiko topera izan dugu, egia esan. Hiru egun jarraian izan genituen emanaldiak, baina egun bakoitzean ikuskizun ezberdina taularatu genuen.\nU.S.: Aurrera begira, ekainaren 23an Bilbon izango gara, eta hilaren 29an, ostera, Diman (Bizkaia). Azken horretan, kale-ikuskizun bat plazaratuko dugu estreinakoz.\nHitz gutxitan azalduta, zer da zuentzat Aukeran?\nU.I.: Hamaika kiroletan trebatu naiz haurra nintzenetik, baina dantza izan da nire afizioetan lehena. Aukeranen entsaiatzen hasteko proposatu zidanean Eduk izugarrizko ilusioa egin zidan. Diziplina eman dit Konpainaiak, eta horrek heldutasuna ematen dit: ehuneko ehuna eman behar duzu entseguetan eta are gehiago emanaldietan. Gure artean sortu dugun giroa izugarria da; orain bi urte hau esango bazenit, ez nuke inondik inora ere esperoko.\nU.S.: Gure familia bihurtu da Aukeran. Bat-batean azaldu den gauza bat da, oso gauza potoloa, gainera. Unai bezala, makina bat kiroletan aritutakoa banaiz ere, orain, hemen nago, eta zerbaitengatik izango da hori.


Puritate handiko dentsitate handiko grafito strenth handiko produktuak Fabrikatzaileak eta Hornitzaileak | Txina purutasun handiko dentsitate handiko strenth grafitozko produktuen fabrika\nGrafito moldeak tenperatura altuko erresistentzia ona du, tenperatura altuan errendimendu egonkorra, bero hedapen kopuru txikia eta hotz uzkurdura, ez ikusi egin daiteke; grafitoak koipetasun ona du, eta beira likidoa ez da erraza moldean itsasten solidotze garaian, eta eroankortasun termiko ona, higaduraren erresistentzia, erresistentzia mekaniko handia eta bestelako ezaugarriak ditu. Ekoizpen industrialean, ekoizpen emaitza zehatzak lortzeko, grafitozko material egokiak ez ezik, grafitoaren moldearen diseinua, prozesatzeko kalitatea eta erabileran instalazio zuzena ere oso garrantzitsuak dira. Laguntza tekniko profesionala eskaintzeko gaitasuna dugu bezeroei ekoizpen ekipamendurako egokiak diren grafitozko materialak hautatzen, diseinatzen eta prozesatzen dituzten grafitozko materialak hautatzen laguntzeko eta bezeroen iritziak arretaz entzutea eta bezeroek dituzten arazoak konpontzea gustatuko litzaiguke. erabilera prozesuan.\nSuper grafitoa lurruntzeko itsasontzia / grafitoa lurruntze termikoa arragoa / elektroi izpiak lurruntzeko itsasontzia / estaldura hutsean aluminiozko estaldura siliziozko estaldura / super grafitoa lurruntzeko itsasontzia / elektroi izpia lurruntzea hutsean estaltzeko tresna grafito arragoa\nOxidazioaren aurkako grafitozko aire hodia\nGrafito errotorea bi zatiz osatuta dago: errotorearen hagaxka eta pita. Transmisio-sistemak grafitoaren errotorea biratzen du eta argona edo nitrogena urtzen den metalera botatzen da errotorearen hagaxka eta tobearen bidez.\nGarbitasun handiko Grafito hodia\nGure grafito hodia purutasun handiko grafitoz egina dago. Grafitoa tenperatura altueneko material erresistenteenetako bat da. Bere urtze puntua 3850 ℃ + 50 is da, irakite puntua 4250 ℃. Hainbat motatako eta diametroetako grafitozko hodiak hutseko labea berotzeko, eremu termikoan erabiltzen dira.