Zezenentzako sarrerak eskuratzea eguneroko ameskaiztoa da kanpotarrentzat eta bertako askorentzat ere. Ondoren heldu den informazioa lagungarri izango duzu akaso.\nIruñeko plaza, egutera eta ospelaz gain, hiru solairutan banatuta dago: tendidoa (behekoenekoa), grada (bitarteko eremu bat, andanadak estalia) eta andanada (goiko partea, estalia). Sarrera merkeenak andanadakoak dira. Grada (eguteran dagoen puska ere) parte trankil xamarra da, eta hor ez dira aplikatzen eguterako zezenketaz esan ditugun "horroreak".\nSarrera gehienak, bai eguterakoak nola ospelekoak, aurretik salduta egoten dira, "abono"tan: abonoak dira zezenketa guztientzako sarrera sortak, urtez urte norbaiten edo peña baten izenean erreserbatzen direnak (Eguterako tendidoak, konparazio, osorik abonokoak dira). Salmenta ofizialera, beraz, %10 bat baizik ez da ateratzen, legeak markatzen duen minimoa. Sarrera horiek bezperan saltzen dira plazako takiletan, gaueko bederatzietan hasita.\nBeraz, printzipioz, badago sarrera bat ofizial erostea, kola eginaz, jakina. Koxka zera da: aunitz ordu lehenagotik kola hori erabat hartuta egoten da, jende batzuk (reventak) sarrerak gero garestiago saltzeko erosten baitituzte. Hori galarazteko, launa sarrera baino gehiago ezin dira erosi, baina alferrik da: zutik ibiltzeko gauza diren ahaide guztiak ekarri eta erosi ahala sarrera erosten dituzte. Horregatik, askotan kola eginda ere sarrerak agortu egin dira txanda ailegatzerako. Sarreren salmenta ofizialaz informazioa eskuratu nahi izanez gero, sartu Zezen Feriaren webgune ofizialan.\nOrduan ba, zer egin? Ba bistan da: utzi duintasuna etxean, reventa bati erosi eta haren benefizioa pagatu. Salmenta hau ilegala da, jakina, baina toleratu xamarra. Dena den, inor pertsegitzekotan, saltzailea izaten da pertsegitua. Erostunak ez du deusen arriskurik. Reventa-jendea plaza inguruko bazter guztietan egoten da zezenketa hasi baino ordu franko lehenagotik. Goizez ere bai. Reventa kontzentrazio handia egoten da Estafeta bukaeran eta Plazako kallejoiaren hasieran (Amaya kalea eta Labriteko aldaparen gurutzean (mapa) .\nReventan erosteko, aurrena erabaki zer sarrera klase erosi nahi duzun, tipoari eskatzeko. Hola ez duzu denborarik galduko. Gero reventa bat bilatu. Errez da bilatzen: gorputz eta musu tankera bat izaten dute oso ezaugarri klarokoa; orain ez gara deskribitzen hasiko, politikoki korrektoak izan nahi dugulako, baina lasai: ez dago konfunditzerik. Dena dela, ez hasi mundu guztiari eskatzen. Paseoan ibili zerbait behar duenaren itxuran. Haiek etorriko zaizkizu. Ah! bidenabar esanda, komeni da erdaraz jakitea. Kolektibo hau ez da poliglota izaten.\nReventa lokalizatu duzunean, kontuan hartu gauza batzuk:\n- Prezioetan gora-behera izugarriak izaten dira egun batetik bestera: Reventa oso garestia da asteburuetan (jende etorri handiagatik) eta eguneko zezenketa bereziki ona denean (galde zazu). Egun normal batean garestia da baina ez hain garestia. Zaila da prezioen gainean indikaziorik ematen. Zezenketa normal baterako, astegun batean, pentsa zazu gutxienekoan prezioaren doblea pagatu beharko duzula. Prezio normala sarreraren gainean inprimituta egoten da: begira zazu eskeintzen dizun sarrera, zenbat eskaini kalkulatzeko. Sarreran, horrez gain, beheko atariaren numeroa ageri da (informazio alferrekoa: edozein ataritatik sartzen ahal da), eta bai zure sekziokoa ere (hau bai, inportantea da, ezin baita beste sekzio batera sartu), eta jarlekuaren numeroa ere bai.\n- Prezioa merketzeko burruka egin behar da, jakina, eta kanpotarra bazara eta ezagun baduzu, gehiago: asko eskatuko dizute. Sarrera hortan, zezenketaren data ere begiratu (ea bezperako bat saldu nahi dizuten) eta bai ea eguterakoa ala ospelekoa den.\n- Gogo eman, bestalde, zer ordu den: zezenketaren ordua (6.30) inguratu ahala, zure negoziazio gaitasunak gora egiten du: reventak hasten dira beldurtzen sarrerarekin geldituko ote diren eta prezioa merketzen dute. Muturreraino itxoin ezkero, batzutan bere prezioan eta are gutxiagotan erosten dira. Baina muturreraino itxoin ezkero, peligroa dago lehenbiziko zezena galtzeko (zezen bat hasi delarik, ez dago sartzerik bukatzen den arte) eta eguterako sarrera baldin baduzu, igoal zutik pasa beharko duzu zezenketa osoa: sarrerak numeratuak dira, baina berandu ailegatzen bazara seguro norbait egongo dela zure tokian (ezin kabitu ahala jende egoten da) eta lan izango duzu handik bialtzen.\nSarrera saltze "profesional" honetaz gain, beste bat bada, ez hain trapitxeroa: zezenetara doazen koadrillek batzutan sobrante izaten dute sarreraren bat, egun hartan norbaitek huts egin duelako. Egunak joan egunak etorri, gero eta sobrante gehiago egoten da, jendeak deskantsatu beharra sentitzen duelako. Kontua da azken ordura arte ez dutela jakiten, baina bat sobrante izan eta norbaitek eskatzen badie, saldu egiten die, jeneralean bere prezioan. Hoberena da koadrilla hoik juntatzen diren tokietara joan, eta taldez talde talaka ematea, sarrera sobranteren baten eske. Suertea baduzu, bat sobrante dutela jakin eta zuk galdetzen badiezu aurrena, eman egingo dizute. Sistemak funtzionatzen du, baina asko intsistituz. Talaka emateko toki ona: Olite kalearen lehenbiziko mantzana (mapa), Plazaren ondoan, edo bestela oro har Plazaren aurrean, bost-bost t´erdietatik aurrera. Truko honek eguterako sarrerak eskuratzeko balio du, horiek baitira koadrilla hauek dituztenak. Ospelekoak nahi badituzu, salmenta kutrera jotzea daukazu.\nBueno, kostata lortzen diren gauzek gusto gehio ematen dute. Documento sin título


Korpus jaiak bertan behera utzi dira — Berbia\nKorpus jaiak bertan behera utzi dira\nKorpus egunaren inguruan biltzen den jendetzaren segurtasuna bermatu ezinak bultzatu du antolakuntza aurtengo ospakizuna bertan behera uztera\nKorpus egunaren antolakuntzan parte hartzen duten eragile ezberdinek bilera egin zuten atzo eta Oñatin hain esanguratsua den ospakizuna bertan behera uztea erabaki zuten. Aurten ez da Korpus eguna ospatuko, ez behintzat kalean, eta ezta beste data batean ere, Korpusak egun jakina baitu egutegian eta atzeratzeak ez lukeelako zentzurik, antolatzaileen esanetan. Erabakia atzo hartu zen baina gaur eguerdian jakinarazi da.\nOñatiko Udala, Mikel Goiaingeruaren Parrokia, Sakramentu Santuaren Anaidia eta Oñatz Dantza taldeko ordezkariak bildu ziren gaia eztabaidatzera. Covid 19ak eraginda konfinamenduan jarraitzen dugu oraindik. Egoera malgutzeko neurriak poliki eta tentuz hartzen ari dira eta jakinekoa da, normaltasunerako itzulerak luze joko duela. Luzeegi, ekainaren 14an Korpus egunean ohikoak diren ospakizuna egin ahal izateko. Jendetza biltzen da bai elizkizunean baita ondorengo prozesiño eta ekintzetan eta ezinezkoa ikusten da une berezi honek eskatzen dituen gutxieneko segurtasun neurriak betetzea. Hori horrela, eta Korpus egunak bere data konkretua duela kontuan hartuta, 2020ko Korpus eguneko ospakizunak bertan behera uztea erabaki dute antolatzaileek, esan bezala.\nOñatiko Korpus egunaren ospakizuna aspaldikoa da. Dokumentuen arabera XVI. mendetik gaurdaino espatzen den jaia da. Osagai asko biltzen dituen jaia, bai erlijio, kultura nahiz folklore aldetik esangura eta garrantzia berezia baitu herritar gehienontzat. Gaur baino lehen, eguraldiak, gerrek eta egoera berezi batzuek Korpus eguna beste era batera ospatzea eragin badute ere, ez da guztiz bertan behera utzi izanaren urterik ezagutzen. Baina 2020an hala izango da, ez da Korpus egunik ospatuko Oñatin.\nDatorren urtean elkarrekin ospatzeko esperantzaz, elkartasuna eta osasuna herritar guztioi opatuz amaitzen da antolatzaileek zabaldu duten prentsa oharra.


Max eta mia 13 eiffiel dorrean euskera - Librería Ojanguren\nMax eta mia 13 eiffiel dorrean euskera.\nIzan zara atrakzio berrian?\nBarkatu jauna, baina ez dakit zertaz ari zaren hizketan.\nParisko azken moda da Eiffel dorrera igotzea.\nAusart samarra izanez gero lortuko duzu zerua ukitzea.\nMax i mia 14 amb els maies


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Irekia Mexikora heldu da\nLa directora de Gobierno Abierto y Comunicación en Internet, Nagore de los Ríos, exponiendo los criterios y objetivo del open government en Euskadi a los parlamentarios mexicanos Iturria: Irekia\n\nIrekia Mexikora heldu da Iturria: Irekia\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nNagore de los Ríosek Euskadiko Open Government-a aurkeztu du Mexikon bertoko Herri- parlamentuak eskatuta.\nGobernu Irekiaren eta Interneterako komunizazioaren zuzendaria den Nagore de los Ríos, Mexikon dago Open Government-a Herri-legebiltzarraren aurrean aurkezteko. Herri –parlamentua erakundeak hiritarrenganako errespetua bultzatzea du helburu, hau da, politikoen aurrean, hiritarren interesak defendatu nahi dituen erakundea da.\nHiritar talde batek sustatu zuen Mexikoko Herri-parlamentua, hiritarrenganako errespetua bultzatzeko asmoz. Helburua, politikoekin normaltasunez hitz egitea izan zen, Américo Alatorrek, erakundearen presidenteak adierazi duenez. Guadalajaran (Mexiko) jaio zen erakundea orain dela 10 urte Hiri Kontseilu bat bezala, gobernadorearen politikari aurre egiteko. Laster Parlamentu bihurtu zen eta gaur egun, NBE-k (Nazio Batuen Erakundea) aintzatetsi duen herri-erakunde bakarra da. Bere finantziazioareko hainbat enpresa ditu eta datuen banku handiena du Mexikon. Baita Latinoamerikan dagoen internet bidezko telebista bakarra du.\nNagore de los Ríos, Gobernu Irekia eta Interneteko Komunikazioaren zuzendaria, Efekto TV kanalean elkarrizketatua izan da. Bertan, Irekiaren oinarriak azaldu ditu: gardentasuna, parte hartzea eta elkarlana. Hauekin hiritarren parte hartzea sustatu eta administrazioa eta hiritarren arteko harremanak hobetu nahi dira. Open Government egitasmoa Euskadin sustatu da, Espainiako lehena. Patxi López lehendakariaren eskutik martxan jarri zen eta orain, Mexikoko gobernuak interes handia izan du proiektuan.


Emaitzak pisua galtzea - Eco Slim\nJakina, bada looming oporrak talde batekin lanean, edo agian, besterik gabe, datozen zenbait ekitaldi garrantzitsu, nahi duzu at ekitaldiak, hala nola, itxura bezala, itxaropen eta ederragoa.\nEta, are gehiago pisatzen armairutik, hautsa biltzen soineko hori da bi tamaina baino txikiagoa zure uneko bat, eta jarri ezazu an, delighting zeure burua premiazkoagoa murrizteko hazbeteko. Baina, nola? Gauza bakarra dator burura baraualdi. Baina dena ez da hain ona bezala imajinatu duzu?\nZer ez zenuke esango neska-laguna, edo vaguely entzun TV show batzuk, bat-bateko edozein aldaketa etengabea eta sistematikoa lana gure gorputza, bat eramaten shock egoera da.\nEta hau aplikatzen nola garunaren eta barne-organoen, zein dira asko arduratzen prozesu barruan.\nHori dela eta, esan baraualdi ekartzen bakarrik abantaila da ergelak. Aurretik arautuko duzu zure full iritzia metodo honek pisua galtzea, behar duzu pisatzen pros eta txarrez, ondoren, arretaz irakurri xedapen guztiak eta baldintzak metodo hau.\nEz dago beste modu fidagarri zehazteko eraginkortasuna baraualdi pisua galtzea, da emaitzak ikusteko eta iritzia duten beste pertsona batzuk dagoeneko on saiatu metodo hau, eta orain jarri ahal izango beren iritzi subjektiboa.\nJakina, pertsona baten iritzia ez da panazea, baina gehienek iritzi – hau da, publizitate onena, edo publizitatea, edukiaren arabera.\nZer da barau?\nEsentzia baraualdi da alde batera utzi denbora bat erabat janari guztia, hori guztia egiten da helburu terapeutikoa eta helburu pisua galdu. Pisu galera ez da osoa eta absolutua, lehenengo kasuan, pertsona uko jan, baina ezin guztiz kontsumitzen ura, ahalik eta behar duzun bere gorputza.\nAbsolutuetan starvation ez da erabat guztia, besterik ez da egin gainbegiratuta adituek, baita fraught ondorio negatiboak.\nLegegileak ikastaro hau izan zen Paul Bragg, nor xx. mendean, argitaratu zuen bere liburua "Miraria baraualdi", eta horrek berehala bihurtu zen popular eta askoz eztabaida. Edozein bezala, ez-ohiko tratamendu metodo, baraualdi du bere aldekoak, eta ez dira aurkariak dira erabat aurka, hala nola, metodoak.\nBada logika jarraitu, Eremu Bragg, baraualdi ahal izango luzatzeko giza bizitza 120 urte, aurreikusi zuen bat bihurtu bizirik, honako hauek bere metodoak, baina ez zuen.\nAskotan mundu osoko herrialde garatu bere zaletu eta jarraitzaileen kasuan Bragg, da egilearen arabera, badira hainbat subespezie baraualdi. Honi buruz zer esan Bragg? Uste zuen baraualdi lehenik eta behin, horiek erabilgarria dela aldi honetan, bere bizitza, gorputza hasten da jan eta funtzio lepotik, beren erreserba indarra, zein ez dugu, nahiz eta jakin, beraz, zuen trenak eta etengabe mantentzen du, muskulu-tonua.\nHorrez gain, zehar baraualdi epea guztiak bistaratzen ditu toxinak, begiratu ahal izango dugu "creepy kolorea, gernua eta bitxi bat usaina" agertzen dela egun batzuk ondoren terapia. Baina, hori guztia egia? Eta zer faktura hau dio medikuntza modernoaren?\nBaraualdi. Merezi arriskua?\nSailkatua aditu handia izan zalantzarik, hala nola, prozedurak, eta dira, batez ere horien aurka aukera jendeak saiatu horiek esleitzeko zeure burua.\nBaraualdi, are gehiago, ez du axola uretan edo lehorrean, eskatzen jarraipen espezialistak, mediku batzuk, batzuetan, prescribe prozedura honetan, laguntza gisa, gaixotasun, hala nola, pancreatitis, asma, gastritis eta beste batzuk.\nBaina puntua da medikuak normalean galdetzen eseri ura, egun bat edo bi, eta gure ladies ekartzea lortu prozesu hori, zentzugabekeria puntu – uko jan 30 egun edo gehiago. Zer organismo eustea izango da?\nUtzi da ezaguna, pertsona batzuk teknika hau izan daiteke, oro har, contraindicated, batez ere, horiek jasaten duten diabetes, tuberkulosia, bihotz arritmiak, bihotz-gutxiegitasuna, oro har, zerrenda honetan nahiko handia da, beraz, pentsatu edo zure medikuarekin kontsultatu aurretik indulge guztiak larriak.\nEz dago alde positiboa?\nDa. Da, izan ere, bakarrik pisua galtzen modu ahalik eta denbora laburrenean, nahikoa da pasatzeko 2-3 egun honetan "dieta", eta esperientzia izango duzu ikusgai emaitza.\nEpe labur-baraualdi, zein dira ospatzen arau guztiak, benetako onura – gorputza free toxinak, substantzia kaltegarriak, maila jaisten azukrea eta kolesterola, hau da, era berean, oso erabilgarria.\nMedikuek diotenez, baraualdi sor ditzake handitu garuneko jarduera, odola bezala, urdaileko ebbs eta isurtzen non? Buruan, jakina, eta, beraz, behar duzu konpontzeko, arazo garrantzitsu bat edo arazo bat, saiatu ez jan egun, posible da askoz azkarrago aurkitu ahal izango duzu eskuineko irtenbidea.\nBaino kaltegarriak starvation?\nZoritxarrez, downsides teknika hau, eta askoz gehiago, baino pluses. Medikuek uste luzea starvation hasiko da gertatzen bat intoxikazioak gorputza, hitzaren zentzu truest. Bizi, gorputza hasiko zatitu beren izakinen, lehenengo gauza izango da, ez gantzak bezala izan nahi dugu gustuko, eta proteinak, hau da, muskulu-ehuna, eta horregatik, hitzez hitz, lehen egunean hasten zara sentitzen ahultasuna gorputza eta pisua na gorputz.\nOndoren hasiko da forma azetona gorputzak, zein laguntzea intoxikazioa, nerbio-sistema, murrizten intsulina maila, eta horrek ekar dezake egoera bat diabetikoa coma.\nAldi bat starvation jarraian osoa uztea jaso erabilgarria substantzia mineral, bitamina eta mineralak, ondorioz orokor bat osasungaitz itxura, azala arazoak eta ilea, eta baita gaua eta metabolismoa motela.\nOndorioak luzea baraualdi dira, memoria galera, osasuna, ager daiteke ikusmen eta entzumen hallucinations, pertsona bihurtzen urduri, ahalik eta bortitza outbursts eta ezusteko haserrea, praktikan, ohiko kasu desmayo eta larria zorabioak.\nDa batzuk kilo bat merezi sakrifizioa? Esan dugun bezala, baraualdi erabil daiteke helburu sendagarriak, baina tresna gisa eraginkorra eta epe luzerako pisua galtzea, bere erabilera ez da gomendagarria.\nDuzu galdu batzuk kilo bat, itzuli behar duzu, hartu pare bat, ondo egiten baduzu gabe gaixotasuna eta ondorio negatiboak. Erabakitzen baduzu saiatu zure gorputza garbitzeko, ondoren burutzeko prozedura hau ez baino gehiago 24 ordu, batez ere, gorputza ez da, hala nola prestatu kolpe.


LARRAINTZARKO IKASTETXEA – Larraintzarko ikastetxearen webgunea\n2022-06-24 by Administrador Utzi iruzkin bat\nEmozioz betetako eguna izan zen atzokoa; Oporrak hartzeko pozari, elkar agurtu beharraren tristura gehitu zitzaion. Batzuk irailan ikusiko dugu berriz elkar, bertze batzuk ordea, ibilbide berria hasiko dute hemendik aurrera. DBH 4ko ikasleek Larraintzarko Ikastetxeko ibilbidea amaitu dute eta merezitako agurra izan zuten: aurreskua, olerkiak, bertsoak, eskertzak... hunkigarria … [Irakurtzen jarraitu...] Honako honen gainekoa: DBH 4koen AGURRA\nFUTBOL TXAPELKETA FINALA\n2022-06-06 by Administrador Utzi iruzkin bat\nGaur, atsedenaldian futbol txapelketaren finala ospatu da. Bi taldeek dena eman dute. Hala ere, markagailuak argi utzi du talde irabazlea (3-1).Polikiroldegiko giroa inoiz baino alaiago eta zaratatsua izan da. Ikasleak, irakasleok… guztiok partidaz disfrutatu dugu. Nahiz eta faltaren bat egon, joku garbia izan da. Antolatzaileei eta parte hartu dutenei eskerrak eman nahi … [Irakurtzen jarraitu...] Honako honen gainekoa: FUTBOL TXAPELKETA FINALA\n2022-05-30 by Administrador Utzi iruzkin bat\nIkasturtea amaitzear dago eta eguraldi ona probestuz, gure eskolako neska-mutikoak han eta hemen ibili dira azken egunotan. Pasa den ortziralean, Haur Hezkuntzako haurrak Bertizen izan ziren egun pasa. Bertan paseoak eman, naturaz gozatu eta parkean jolasteko aukera izan zuten. Lehen Hezkuntzako 6. mailakoak berriz, Agoitzen izan ziren. Bertatik pasatzen den Irati ibaian … [Irakurtzen jarraitu...] Honako honen gainekoa: Ikasturte amaierako txangoak\n2022-05-26 by Administrador Utzi iruzkin bat\nPasa den asteartean bazkari ezberdin batez gozatu genuen. Ikasleok kalean jan genuen eguraldi onaz gozatuz. Ogitartekoa, kroketak eta konpainia ona. Ezin da gehiago eskatu! … [Irakurtzen jarraitu...] Honako honen gainekoa: KALEAN BAZKALTZEN\n2022-05-22 by Administrador Utzi iruzkin bat\nAzken egun hauetan, DBHko atsedenaldietan, kanpoko isiltasuna eta ikasleen falta somatzen ari da. Non ote daude gure gazteak?Hurbildu kiroldegira eta hor aurkituko dituzue jokatzen edo animatzen. Izan ere, DBH 4. mailako ikasle batzuk, Mikel Tapiak lagunduta, futbol txapelketa antolatu dute.Inklusio batzordetik hiru baldintza jarri genizkien:taldeak mistoak izatea, talde … [Irakurtzen jarraitu...] Honako honen gainekoa: FUTBOL TXAPELKETA


Lehendabizikoz dugu arrano arrantzalea, <i>Pandion haliaetus</i>, Oria behean negua igarotzen\nAzken mendeetan, haatik, XX. mendean batik bat, gainbehera hasi zen ahren populazioa giza-jardueren ondorioz. Beste harrapari asko bezalaxe, ‘arrantza galarazten’ zuen lehiakide gaiztotat hartu ohi zen, eta, gure arbasoak berariaz jazartzen baitzitzaizkion, hegaztiak akabatu eta habia zein txitaldi osoak zapuzten ziren.Industriaren eta nezkazaritzaren garapenak aurrera egin ahala, gainera, gero eta ugariago egin ziren gai toxikoak uretan eta, bereziki, arrainen gorputzetan. Arrano arrantzalea arrainez baizik ez da elikatzen, zeharo espezialista da eta gainera piramide trofikoaren gailurrean da; gauzako horrela, ezinbestekoa zen XX. mendearen erdialdean populazioak gainbehera erortzea, pestizidek eta bestelako gai kimikoen hondarrek kronikoki pozoituta. Ugaltze-puntu bakanak geratzen ziren kontinentearen hegoaldean, eta zertxobait gehiago, berriz, iparraldean, poluzioak hainbesteko ondoriorik eragin gabeko eremuetan.\nHorren guztiaren ondorioz, gure lurraldeari dagokionez, 1990etik aurrera ohiz hasi ziren ikusten iparralde urrunetik hegoalderantz zein alderantziz gure gainetik migratzen ziren aleak; haatik, nekez egiten zuten 24-48 ordu baino luzeago gurekin puntu berean. Orain ez ziren lehengo ikustaldi bakanak, ez. Urdaibain, Txingudin, Zumaian eta Oria Behean pilatzen ziren behaketak. Iparraldean egiten ari ziren traslokazio-proiektuen eta haien arrakastaren pare ugaritu ziren. Testuinguru horretan izan genuen Euskal Herrian aukera egiaztatzeko zeinen oztopo handia den ehizan ia zaintzarik gabe aritzeko ohitura espezie mehatxatuak, hau bera zein beste asko ere, kontserbatzeko: 2011.urtean Zumarragako ehiztariek arrano arrantzale bat hil zuten Galeperra elkarteak kudeatzen dituen Pagotxetako postuetatik tiro eginda. Hegaztia Alemanian jaioa eta markatua zen, eta satelite bidezko jarraitze-programa batean ikertzen ari ziren.


Euskal herritarrek 58.457 tona beira-ontzien hondakin birziklatu zituzten, eta, beraz, herritar bakoitzak pertsonako 90 ontziren ekarpena egin zuen: Estatuko batezbestekoa baino askoz ere gorago\nEcovidrio-k ?beira-ontzien hondakinak Espainian birziklatzeko ardura duen irabazi-asmorik gabeko erakundeak? 2020ko beira-ontzien hondakinen gaikako bilketaren datuak argitaratu ditu. COVID-19ak markatutako urte honetan, Euskadin 58.457 tona beira-ontzi jaso ziren guztira edukiontzi berdeetan; beraz, 26,3 kg-ko ekarpena egin zuen herritar bakoitzak (90 bat ontzi pertsona bakoitzeko).\n2020an zehar, euskal herritarrek ia 550.000 ontzi bota dituzte egunean lurralde osoko 11.700 beirazko edukiontzi baino gehiagotan, hau da, batez beste 380 ontzi bota dituzte minutuko.\nEuskadi berriz ere azaltzen da herritar bakoitzak edukiontzi berdera egindako ekarpen onena duten bost autonomia-erkidegoen rankingean: Balear Uharteak daude zerrendaren buruan (28 kg/biztanle); ondoren, Euskadi (26,3 kg/bizt.), Errioxa (24 kg/bizt.), Nafarroa (23,8 kg/bizt.) eta Katalunia (22,1 kg/bizt.) datoz.\nAipatzekoak dira Donostia, Gasteiz eta Bilbo hiriak, Estatu osoko lehen, bigarren eta hirugarren hiriburuak baitira, 34,2 kg/bizt., 22,3 kg/bizt. eta 21,9 kg/bizt. batezbestekoekin, hurrenez hurren.\n2020an herritarrak zintzo joan ziren EAE osoan banatutako 11.777 edukiontzi berdeetara. Euskal herritarrek igluetan jarritako beira guztiaz gain, Ekovidriok 399 tona beira berreskuratu ahal izan ditu hiri-hondakinen tratamendu-instalazioaren bidez, eta ekoizpen-zikloan sartu dira berriro ontzi berriak egiteko.\nEuskal herritarren konpromisoa, pandemia-garaian ere bai\nLogikoa denez, 2020an Euskadiko edukiontzi berdearen bidez bildutako tonak % 6,9 jaitsi ziren termino absolutuetan, oro har turismoaren eta HORECA sektorearen itxierak eta murrizketak direla-eta. Azken sektore hori arduratzen da merkatuko beira-ontzien % 50 baino gehiago sortzeaz; horregatik, oro har, murriztu egin dira zirkulazioan jarritako beira-ontzien hondakinak. Hala eta guztiz ere, jaitsiera hori beira-ontzien estimatutako kontsumoaren % 11ko jaitsieraren azpitik dago, BPGd-aren beherakadarekin bat etorriz.\nHerritarren konpromisoaz gain, datu horiek posible izan dira Euskadin birziklatze-kate osoak pandemian egindako ahaleginari esker. Funtsezko zerbitzutzat jotzen da; konfinamenduan zehar, 90 bilketa-ibilbide egin ziren astean, eta beren jarduerari eutsi zioten eskualdeko birziklatze-instalazioek nahiz beira-ontzien fabrikek.\nEcovidrioko zuzendari nagusi José Manuel Núñez-Lagos-ek dioenez, '2020. urtea bereziki positiboa izan da ingurumenarekiko konpromisoari dagokionez. Osasun-krisiaren erdian, Euskal herritarrek jarraitu dute beira edukiontzi berdean uzten, aurreko ekitaldietan baino are maiztasun handiagoarekin. Horrek erakusten du herritarren artean ondo errotutako ohitura dela. Ecovidrion oso harro gaude, eta eskerrak eman nahi ditugu herritarrek, ostalariek, balio-kateak eta administrazioek norabide berean lan egiten dugulako eta ekonomiaren susperraldi berdea ardatz dugulako. Klima-larrialdiari eta gure ekosistemak eta biodibertsitatea babesteko benetako ekonomia zirkularrerako trantsizioari heltzea lehentasun bat da orain'.\nAmaia Barredo Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuordeak adierazi duenez, 'klima-aldaketaren aurka borrokatzea 2050 baino lehen klima-neutraltasuna lortzeko erronka handia da, eta ahalegin handia eskatuko dio euskal gizarte osoari'. Barredoren ustez, 'gure etxeetan hondakin-frakzio desberdinak bereiztea eta edukiontzietara behar bezala botatzea herritarren ekarpen handia da CO2 isuriak murrizteko eta hondakinen kudeaketa publikoaren kostuak gutxitzeko, eta, horrenbestez, zerbitzuaren tasak mantentzeko'.\nBeira-ontzien hondakinak birziklatzearen ingurumen-onurak Euskadin\n2020an zehar, euskal herritarrek ingurumena zaintzeak duen garrantziaz jabetzen jarraitu dute. Hala, beira-ontzien birziklatzea ekonomia zirkularreko ereduaren adibide perfektua izan da aurten ere, Agenda 2030 eta Garapen Jasangarriaren sei Helburu ere babestuz. Zehazki, joan den urtean, beiraren birziklatzeari esker, honako hauek lortu dira:\n? 34.136 tona CO2 isurtzea saihestea: urtebetez zirkulaziotik 16.000 auto kentzearen baliokidea.\n? 70.627 tona lehengai erauztea saihestea (harea, sosa eta kareharria): San Mames futbol-estadioaren bolumena halako zazpi.\n? 42.035 MWh energia aurreztea: Euskadiko ospitaleek ia bi hilabete eta erdian kontsumitzen duten energia-kontsumo ia osoaren baliokidea.\nHORECA eta herritarren mobilizazioa, gaikako bilketarako gakoak\nPandemian zehar, Ecovidriok HORECA sektoreari lankidetza eta babesa ematen jarraitu du. Industria hori funtsezkoa da Euskadin, eta bereziki jasan behar izan ditu osasun-krisiaren ondorioak. Elkarrekin egindako lan horren ondorioz, Ecovidriok ehunka lokal bisitatu zituen 2020an zehar, ostalariekin loturak estutzeko eta aurre egin beharreko erronkak gertutik ezagutzeko. Bestalde, erakundeak jarraitu zuen lokal horiei beiraren birziklatzea kudeatzeko azpiegiturarik onena ematen: 140 kubo berezi eman zizkien, eta sektorera egokitutako edukiontziak instalatu zituen.\nAzkenik, egoerak gorabehera, Ecovidriok jarraitu du gazteei, haurrei, ostalaritzako profesionalei eta gizarteari oro har zuzendutako mobilizazio sozialeko kanpainak garatzen. Guztira, 15 kanpaina egin dira Euskadin. Horien artean, inpaktu handiko batzuk nabarmentzen dira: '1 kg beira, 1 kg janariren truke', janari-bankuei janaria emateko; 'Birziklatu beira emakumeen alde', bularreko minbiziaren prebentzioan laguntzeko; edo Jose Luis Korta arraunlariarekiko lankidetza, 80 edukiontzi berde berri instalatzeko.\nEtxeko hondakinak Euskadin eta HPKP2030\nGaur egun, Euskadik Hondakinen Prebentzio eta Kudeaketa Plan berria eztabaidagai du 2030era begira. Hondakinak sortzeko korronte handienetako bat udalerria da: milioi 1 tona baino gehiago sortzen da urtean; horrek esan nahi du 481 kg/ biztanle eta urteko per capita ratioa dela. 2010ekoarekin alderatuta (492 kg/biztanle eta urteko) % 2,2 jaitsi den kopuru hori 2030ean % 10 jaistea planteatzen da helburu gisa, sortzen ez den hondakina baino hoberik ez dagoela dioen printzipioari jarraikiz.\nKudeaketari dagokionez, udal-hondakinen % 35 (345.274 t) zabortegira eraman zen, eta % 42 berrerabiltzeko, birziklatzeko eta konpostatzeko prestatzeko (417.307 t) bideratu zen. Tratamendu-instalazioen errefusak eta energiaren aldetik zuzenean balorizatu ziren masa-bilketak udal-hondakinen laurden bat baino pixka bat gutxiagora iritsi ziren (229.866 t; % 23,2).\nBeira-ontziari dagokionez, esan behar da euskal herritarrak ondoen bereizten duten eta birziklatze-ehuneko handiena duen korronteetako bat den arren oraindik ere % 31 zabortegira eramaten dela, Eusko Jaurlaritzak eskuratutako azken datuen arabera.\nPlan berriak % 75eko gaikako bilketaren helburua planteatzen du. Gaur egun, Euskadik % 63ko tasa du; helburua lortzetik urrun oraindik ere. Udal-hondakinetan arreta berezia jarriz, eta, batez ere, lotutako legezko helburuak dituzten lehentasunezko korronteetan, korronte birziklagarri guztietako hobekuntza nabarmendu beharko litzateke: biohondakinak, ontzi arinak, beira, metala, zura, eta papera eta kartoia.


Arriskutsua al da haurdunaldiko lehen hiruhilekoan kirola egitea? | Consumer\nArriskutsua al da haurdunaldiko lehen hiruhilekoan kirola egitea?\nEbidentzia zientifikoak jarduera fisiko neurritsua egiten laguntzen du, gutxienez 20-30 minutuz egunero, baldin eta haurdunaldia arazorik gabe eta kontraindikazio medikorik gabe gertatzen bada.\nEgilea: EROSKI Consumer 2022-ko apirilak 20\nizateak bizitza aldatzen dizu, baita hilabete batzuk barru izango zarela jakin duzunetik ere. Gehien aldatzen den esparruetako bat kirola da. Berriki egindako inkesta baten arabera, haurdun dauden emakumeen ia erdiek aitortzen dute ez dutela gorputza erabiltzen haurdunaldian. Zergatik? Gehienak, seme izango duena ez kaltetzeagatik. Baina arrazoi horrek badu sostengurik? Ikerketa honi buruz gehiago kontatuko dizugu, bai eta kirola egiteak amarentzat eta haurrarentzat duen eraginari buruz eta kirolik seguruenak eta gomendagarrienak zein diren ere.\nKirola haurdunaldian egitea\nEspainiako emakume gehienek (% 67) zaletasunei uko egin behar diete ama bihurtzen direnean, eta % 60k baino gehiagok beren burua zaintzeko eta ongizatea lortzeko denbora eskaini behar dute. Kirola ere ez da ondo ateratzen seme-alabak dituzten emakumeen artean. Izan ere, erdiek ariketa gutxiago egiten dute eduki dituztenetik. Hona hemen ‘Infinity Women’ azterketaren lehen fasea Chiccok Espainiako 1.000 emakumeren artean egin du lan (horien erdiak amak dira), amatasunari nola aurre egiten dioten eta horren inguruan dituen behar eta zailtasun nagusiak ezagutzeko.\nOrain argitaratu ditu haurdunaldiari buruzko azterketaren bigarren faseko zifrak. Galdera: kirola egiten dute haurdunaldian eta haurdunaldiaren ondoren , % 57,2 baietz erantzun du, bai bi egoeretan (% 40), bai haurdunaldian (% 10,5), bai erditu ondoren (% 6,7). Horietatik, seme-alabak dituzten emakumeak nabarmentzen dira gehien haurdunaldian eta haurdunaldiaren ondoren kirola egin edo egingo luketela (%61,2).\nHala ere, oraindik emakume asko dago (% 42,8), haurdunaldian ariketarik ez egitea erabakitzen duena. Zergatik?\nFetuari kalte egitea (%38,6)\nKirolik ez egitea (%19,6)\nDenbora falta (%14,5)\nEz jakitea zein kirol egin daitekeen modu seguruan (%13,7).\nLesioren bat izatea (%12,7)\nHaurrari kalte egiteko beldurra 25 eta 34 urte bitarteko emakumeen artean aipatzen da batez ere (%45,9), eta oraindik amatasunean estreinatu ez direnen artean (%55,3). Eta kirola egiten zutenen artean, zergatik utzi zuten? Bitxia bada ere, beldurragatik ere (% 48), denbora faltagatik (% 19,2).\nKirolaren onurak haurdunaldian\nAmaitzeko haurdunaldiko mitoa jarduera fisikoa egiteak haurrari kalte egin diezaiokeelako, jakin besterik ez dago zer onura dakarzkion, bai emakumeari, bai haren semeari.\nAnizkoitzen artean haurdunaldian ariketa fisikoa egiteko arrazoiak Espainiako Ginekologia eta Obstetrizia Elkarteak (SEGO) honako hauek nabarmendu ditu keinukariak :\nBizkarreko mina, idorreria, edema (hantura) eta insomnioa murrizten ditu.\nEnergia, indarra eta erresistentzia handitzen ditu, eta zenbait ariketak muskuluak indartzen dituzte , bereziki, sabelaldean, pelbisan eta gerrialdean.\nUmorea hobetu eta depresioa prebenitzen du .\nHipertentsioa, haurdunaldiko diabetesa, zesarea bidezko erditzea eta disfuntzio kardiobaskularrak prebenitzen ditu, hala nola preeklanpsia.\nEsfortzuarekiko erresistentzia eta oinazea hobetzen ditu, denbora laburtu gabe erditzeari aurre egiteko.\nBihotzaren Fundazioak gaineratu du odol-zirkulazioa ere sustatzen duela eta arnas eta aireztatze-gaitasuna hobetzen duela. Gainera, elikadura osasungarria haurdunaldian , forma fisiko ona sustatzen du, eta gehiegizko pisuari aurrea har diezaiokete.\nKasu hauetan: haurtxoak , fetuaren pisu egokia errazten du, eta, horri esker, jaioberri oso handiak (4 kilotik gorakoak) edo pisu txikikoak (2,5 kilokoak) saihesten dira, eta, hazi ahala, obesitate-arrisku txikiagoa sortzen da. Gainera, garapen psikomotor aurreratua eta estresarekiko tolerantzia hobea ere erakusten dute.\nNoiz eta nola egin ariketa haurdunaldian\nAriketa fisikoa egiten zuten emakumeak sasoian geratu baino lehen, lehen bezala jarrai dezakete ariketak egiten (bai, zure zaletasunarekin jarrai dezakezu: gimnasiora joan, nahiz eta haurdun egon ), baina komeni da medikuari kontsultatzea kontraindikaziorik dagoen edo aldaketarik egin behar den. Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietan titulatutako profesional batengana jotzea ere oso gomendagarria da.\nEta kirolik egiten ez bazenuen , eta orain ohitura hori aldatu nahi baduzu, kontsulta guztiz gomendagarria da. Gainera, kontuan izan jarduera fisikoaren progresio mailakatuagoa jarraitu beharko zenukeela.\nOro har, ariketa fisikoa pertsonalizatua eta banakakoa, egokitzapen neuromuskularreko programa eta egokitze kardiobaskularreko programa konbinatuz. oso gomendagarria da.\nBehar adinako ebidentzia zientifikoa dagoela jakin behar duzu intentsitate ertaineko jarduera fisikoa (pultsua minutuko 140 taupada baino txikiagoa izan behar da, edo keinukariak nekatu gabe hitz egin badezake) egunean 20-30 minutuz gutxienez . Hala adierazten du azken gida (2020) Obstetra eta Ginekologoen Eskola Amerikarra (ACOAG), baldin eta haurdunaldia arazorik eta kontraindikazio medikorik gabe gertatzen bada. Hau da, entrenatzeak ez du fetua galtzeko beste arriskurik; beraz, ez da inoiz jarduera fisikoa murrizteko jarraibiderik emango, beharrezkoa ez bada behintzat.\nEta zein kasutan dago kontraindikaturik kirola haurdunaldian? K Haurdunaldian ariketa fisikoa egiteko gida klinikoak 2019an, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Populazio Espezifikoetan (AFIPE) egiten den Jarduera Kirol Taldea kontraindikazio gisa nabarmentzen da. absolutuak haurdunaldi anizkoitza, garaiz aurreko erditzearen aurrekariak edo bestelako arazo larriak, besteak beste, kardiobaskularrak edo arnas arazoak. Haurdunaldiko hipertentsioa, elikadura-nahasteak edo abortu errepikariak kontraindikazioak dira. erlatiboak osasun arloko profesionalak baloratu beharko du.\nZein kirol diren seguruak eta gomendagarriak, eta zein ez\n— Zer kirol egin daiteke haurdunaldian?\nJarduera motak erresistentzia aerobikoa, muskulu-indar arina, mugimenduaren oreka eta koordinazioa, malgutasuna eta pelbis-lurzoruaren lana hobetzea (EFSP). Honako hauek gomendatzen dira:\nErresistentzia-ariketak (pisuak, banda elastikoak)\nUretako ariketa aerobikoak (egokiak gerriko mina duten emakumeentzat eta erditze ondoko perineo-tasa hobetzeko)\nGero eta gehiago egiten dira yoga eta pilates, baina profesionalek gainbegiratutako ariketa izan behar du.\nIrudia: Pavel Danilyuk\nHaurdunaldian debekatutako ariketa\nBaina badira batzuk haurdun dagoen batek egin behar ez dituen kirolak :\nKirolak potentzial handia kontaktua Adibidez, izotz-hockeyak, futbolak eta saskibaloiak traumatismoak eragin ditzakete amarengan edo fetuarengan.\nJarduerak erortzeko arriskua gimnasia, zaldiz ibiltzea, motoziklismoa, eski alpinoa eta erraketadun kirol biziak, traumatismo arrisku handia dakartenak, batez ere sabelaldean.\nUrpean igeri egitea aisialdikoa: urpekaritzan, fetuarentzat deskonpresio-eritasuna gertatzeko arrisku handia dago, birika-zirkulazioa kaltetuta dagoelako.\nAlpinismoa. Ariketak altitudeak 1.800 metrotik gora seguruak dirudite. Baina altuerako gaitzaren zantzuak agertzen badira, jaitsi egin behar da eta mediku batek artatu.\n_ Eta noiz utzi ariketa egiteari haurdunaldian?\nZenbait ohartarazpen-seinale daude kirola egiteari uzteko:\nLikido amniotikoaren ihesa\nDisnea esfortzuaren aurretik\nOrekari eragiten dion muskulu-ahultasuna\nZangosagarreko mina edo hantura\nKirol ariketak haurdunaldian\nAriketa egiteko, komeni da haurdunari eustea hidratatua , egin ezazu zuzena berotu progresiboa eta egin atsedenaldiak sarritan. Kontuz tenperatura altuekin edo giro oso hezeekin, hipertermia saihesteko!\nSaiatu goizean egiten, 10:00etatik 11:00etara, arropa erosoarekin eta gosaldu ondoren.\nAdituek esan dute: saihestu Valsalvaren maniobra barne hartzen duten jarduerak, kanpora airea kanporatzea eragozten edo zailtzen baitu, glotisa edo sudurra eta ahoa itxita blokeatuz, eta, hala, igandeko barne-presioa handitzen baita. Era berean, ez da mugimendu zakarrik egin behar, ezta muturreko muskulu-tentsioaren posiziorik ere, ez eta ariketa hipopresiborik ere, eta ahoz behera etzanda ere. Gainera, ahoz gora etzateko aldi luzeak saihestu behar dira.\nHaurdunaldiko ariketa-planaren iradokizuna\nObstetra eta Ginekologoen Eskola Amerikarraren arabera (ACOAG), proposamen hau ariketa-plan ona izan liteke.\nNoiz hasi Lehen hiruhilekoa (12 aste baino gutxiago)\nSaioaren iraupena 30-60 minutu\nAstean behin Gutxienez 3-4 egun arte\nAriketaren intentsitatea Adinean aurrera egin ahala, amaren bihotz-maiztasun maximoaren %60-80 baino txikiagoa\nIngurunea Kondizio termoneutralak edo kontrolatuak (aire girotua, saihestu beroaren eraginpean luzaro egotea)\nAriketaren intentsitatearen txostena Intentsitate ertaina (Borg-en eskalako 12-14)\nAriketa gainbegiratzea Lehentasuna, erabilgarri badago\nNoiz amaitu Erditu arte (tolerantziaren arabera)\nEntrenamendu aerobikoaren proposamena haurdunarentzat\nHonen arabera: FAME , Espainiako Emagin Elkarteen Federazioa, atletikoa ez den haurdunarentzako proposamena izan liteke.\nAriketa aerobikoa Lehen hiruhilekoa Bigarren hiruhilekoa Hirugarren hiruhilekoa\nMaiztasuna astean 2-3 aldiz 2-4 bitarte (emakume entrenatuak) astean 2-3 aldiz\nIraupena 10-20 minutu (aurreko egoeraren arabera) 20-30 minutu 30 minutu\nModalitatea eragin maila oso baxua (igeriketa, motel ibiltzea, nordikoko ibilaldia ) inpaktu maila baxua (azkar ibiltzea edo korrika egitea, bizikleta, igeriketa) inpaktu-maila oso baxua eta jarrera-aldaketa gutxirekin, zutik (bizikleta etzana, igeriketa) egonaldi luzeak saihestea.\nIntentsitatea Borgeko RPEko 12-14 (6-20) Borgeko RPEko 12-14 (6-20) Borgeko RPEko 12-14 (6-20)\nErditu ondoko ariketa fisikoak


Helduendako albumak – Castillo Suarez\nPoema luze bat da album honetako testua, prosa poetiko laburra, beraz.\n«Garbi neukan ezin nuela narrazio klasiko bat egin –adierazi zuen Castillo Suarezek liburuaren aurkezpenean–. Nik ongi menderatzen dudana prosa poetikoa da.\nLehen pertsonan idatzia, sentimenduak eragiten dituen irakurketa dugu, malenkoniatsua da sortzen duen giroa. Kontatzen dena aldentzen doazen bi pertsonen harreman sentimentala da, beldurra bakardadearen aurrean, hitz ez-ulertuak, sendatu gabeko zauriak, barnera bilduta eta zalantzaz beteta bizi den pertsona baten gogoetak dira.\n“Presentzia eta absentziaren arteko jokoa islatu nahi nuen. Gehiago da kontatzen ez dena kontatzen dena baino”. Eta hala da, ez da gehiegi zehazten, narratzaileak ez du azalpenik ematen, irakurleari eta ilustratzaileari uzten zaie istorioa osatzeko aukera. Oso ipuin atmosferikoa gelditu zaiela aipatu zuen idazleak, eta esate horrek ondo deskribatzen du ipuinaren giroa. Ez da kasualitatea albuma Joseba Sarrionandiaren aipuarekin hastea: Zerua itsaso zikin bat da. Bete-betean aukeratutako esaldia, poemaren atmosferarekin bikain ezkontzen dena.\nElkarrekin dantza egiten dute testuak eta irudiak, hitzak bezain intimoak dira marrazkiak. Elurpean emakumearen gorputz siluetak antzematen dira, txoriak protagonista. Mutuberriak normalean erabiltzen duen teknika tinta eta akuarelaz osatua da. Horrela hurbildu da liburura, irudimena martxan jarri eta irakurketa zabala eskaini digu. Paisaia gris eta pisutsua azalduz, beruna legez, urdin-gris eta ilun. Naturaren indarra da iradokitzen diguna, leuna batzuetan, gogorra beste hainbestetan.\nAlbum ilustratu ederra, aberatsa, ausarta, sailkaezina, soseguz dastatzekoa, behin eta berriz irakurtzeko eta interpretatzeko parada ematen duena, testuak eta ilustrazioek barnean ezkutatuta dituzten zalantzak argitu arte.\n2014-07-20 2020-09-02 Castillo Suarez Deja un comentario


Etnolinguistika: Izen berria, eduki zaharra - Euskonews\nEtnolinguistika: Izen berria, eduki zaharra\nIzen hau XX mendekoa da. Malinowskik lehenengo aldiz idatzi zuen “Ethnolinguistic theory” Kiriwinako hizkuntzari buruz prestatutako lan baten, 1920an. Gero izen hori erdi galduta egon zen. Baina EEBBtako hizkuntzalari batzuk hango indiarren hizkuntzak aztertu eta jasotzen ari zirenak 1950. urte inguruan izen hori erabiltzen hasi ziren. Eta hortik aurrera zabaldu zen. Europara ere iritsi zen pixka bat beranduago, 1970 inguruan. Izen hau ez dago gaizki, grekozko “eznos” eta linguistika elkartzen dituelako. Hau da, herri bat eta bere hizkuntza, herri horren kulturari elkartuta eta kultura horren barruan. Ikuspuntu berri bat hartu, eta hizkuntza bere “Sitz im Leben” delakoan aztertu nahi da, hiztunarekin eta bere ingurugiroarekin elkartuta. Hizkuntzaren fonetika, lexiko, morfosintaxiaren barrutik esparru zabalago batera dijoa begirada. Orduan gaia konplexuagoa da, helburuak zabalagoak dira eta bitarteko berezi samarrak behar dira helburuak lortzeko. Coseriuk eman zuen definizio bat nahiko egokia: “La etnolingüística (como disciplina lingüística, no etnológica o etnográfica), se dedica al estudio de la variedad y variación del lenguaje en relación con la civilización y la cultura”. (Coseriu, Anuario de Letras, 1981, p.10) “La relación entre lenguaje y cultura se puede entender en tres sentidos diferentes: (a) El lenguaje mismo es una forma primaria y fundamental de la cultura. (b) El lenguaje refleja la cultura no lingüística: manifiesta los “saberes”, las ideas y creencias acerca de lo conocido. (c) No se habla sólo con el lenguaje como tal, con la “competencia lingüística” sino también con la “competencia etnolingüística”, es decir con los saberes y las ideas y creencias acerca de las “cosas”, y estos saberes, ideas y creencias influyen en la expresión lingüística y la determinan en alguna medida.” (Coseriu, p. 17)\nSIL erakundeak Afrikan eta Asian ere lanak egin ditu eta hizkuntza askori alfabetoa egokitu, eta testuak eskolarako prestatu dizkie.\nArgazkia: CC BY - Renato Ganoza\nIzen horren edukia ezaguna zen orokorki begiratuta aurreko mendeetan. Landuchio Gasteizera etorri zenean 1560-61an hizkuntza berezi bat entzun zuen. Berak ez zuen ezagutzen hizkuntza hori, baino bi edo hiru lagun bilatu eta gaztelerazko hitz zerrenda luze bat eman zien, hizkuntza horretako ordainak jasotzeko. Biltzeko orduko tresnak, luma, tinta eta papera ziren eta horiekin bildu zuen “Dictionarium linguae cantabricae” delakoa eta 1958. urtea arte argia ikusteko itxaroten egon zena. Amerikaren aurkikuntzarekin ikuspegia zabaldu egin zen. Hizkuntza berriak entzuten zituzten erregearen funtzionarioek eta misiolariek. Eta misiolari batzuk hizkuntzak ikasi eta gramatikak eta hiztegiak egiten hasi ziren. Berdin gertatu zen Afrikan, Asian eta geroago Ozeanian. Horietan ere funtzionariren bat edo bestek, eta misiolari batzuk hizkuntza berri horiek ikasi eta gramatikak eta hiztegiak egiteari ekin zioten. Herri desberdin batzuk aurkitu zituzten eta hizkuntza eta kultura desberdinak. Horiek denak orduko garaiko baliabideekin etnolinguistika egiten ari ziren. Bakoitzak ahal zuena egiten zuen han, hor edo hemen. Baina XIX gizaldian Europan aurrerapauso bat ematen dute konparalariek. Lege fonetikoak deitzen dituztenak bilatu dituzte hizkuntza indoeuropearrean garapenean, eta hemengo hizkerak aztertzen hasten dira. Erromantzismoak ere badu eragina, aurreko gizarteari balioa emanez eta horiek zirela herrialde bakoitzeko pertsona eta hizkera jatorrenak onartuz. Eta norbere herriaren ezaugarri nagusi bezala hizkuntza ikusten dute. Hizkuntzaren lehenagoko formak bilatu nahi dituzte batez ere hizkuntza txikietan. Eta lehenagoko formen iturri bakarra herri txikietan eta baserrietan mintzatzen den hizkera da. Aurreko bi sustraien ondoan badago beste bat ere: abertzaletasuna. Bakoitzak bere nortasuna du eta nortasun hori agerian jarri nahi dute. Finlandia esaterako Suediako kulturaren eta Errusiako indar politikoaren artean dago XIX gizaldian, eta egoera horretan G.M. Armfelt konteak bere ideia nagusia iragartzen du: Finlandiak bere nortasun politikoa edo bere herri izatearen muina bilatu behar du. Horrekin batera A.I. Aewidsson, Turku unibertsitateko irakasleak iragartzen du finlandiarrek euren nortasunaren iturritzat alperrik galtzen dagoen finlandiar hizkuntza eta folklorea hartu behar dituztela. Eta garai berdinean J.V. Snellman politikariak nazio nortasuna eta hizkuntza elkartuta doazelako mezua zabaltzen du. Baina honelako jokabideak ez dira berez sortzen. Z. Topelius medikuak herri abesti batzuk bildu eta argitaratu zituen. Mediku honen adibideak bultzatuta, E. Lönnrot herritarren ipuin, abesti eta poesiak biltzen hasi zen, eta 1831n Kantele izenburuarekin liburu bat atera zuen. Urte horretan bertan “Finlandiar literaturaren Batzordea” sortzen dute finlandiar batzuk. Eta mediku honek bere lanarekin jarraitzen du finlandiera erabiltzen duten herri eta auzoetan biltzen Kareliaraino joanda. Lan horren emaitza 22.800 bertso bilduma izan zen Kalevala izenburua duena. Garai berdinean M. Castrén irakasleak herri hizkeraren bilketari ekin dio. Laponiara bidaia bat antolatu zuen eta Lönnrot komitatu 1841an. Gero 1843an samoiedoera eta zirian hizkerak aztertzera joan zen Ipar Errusia eta Asiara. Egunean 14 ordu lan eginda eta horrelako egoeran gaixotu eta itzuli zen etxera. Sendatu zenean, berriz itzuli zen “samoiedo” herriaren artera eta lau urte eman zituen han. Orduko tresnak bilketarako arkatza, papera eta kriseilu edo kandela bat ziren. Hori etnolinguistika dela argi dago, baina izena geroago etorri zen. Beste adibide bat aipatu nahi dut. Hau Amerikako kontinentekoa da eta txerokiarrek burutu zuten. Batzuetan txerokiarrak aipatzen dituzte hemen eta zerbait jakitea komenigarria da. Txerokiarrak tribu handia eta indartsua ziren irokiar elkartearen barruan. Zibilizaziodun bost tribuen artean zeuden XIX mendearen hasieran. 1821an Sequoiah txerokiar mestizoak alfabeto bat sortu zuen. 84 seinu zituen alfabeto silabikoa asmatu zuen, nahikoa ondo egokitua euren hizkuntzari. Hau analfabetoa zen eta ez zekien ingelesarik. Baina asmakizun hori txerokiarren Kontseilu Nagusiari aurkeztu eta onartu zuten. 1821tik 1861ra bitartean ia 14 milioi orrialde idatzi zituzten alfabeto horrekin. Gero Jackson presidenteak mendebaldera bota zituen, zuriei lurrak emateko. Teneseetik Oklahomara bidean, 116 egunetan eta neguan 4000 hil ziren. Oklahoman berriz nolabaiteko burujabetza lortu zuten eta euren eskolak eraiki eta negozioetan lanari ekin zioten. Zuriek ere euren hizkuntza ikasten hasi ziren eta txerokiar batzuek unibertsitateetara joan ziren. Euren zoritxarrerako, esklabuen aldekoekin joan ziren gerra zibilean, galdu eta horrekin dena galdu zuten. Gaur 20.000 txerokiarrek ezagutzen du bere hizkuntza, baina horietatik milak bakarrik idazten dakite txerokiera (E.Bernárdez, Qué son las lenguas, 123-125. orrial.). Adibide honetan ikusten dugu berriz etnolinguistika lanaren emaitza bat. Oinarriak jarri zituzten hizkuntza horrek iraun zezan. Argi dago bada etnolinguistika deitzen denaren edukia lehenagotik zetorrela. Beraz etnolinguistikak egiten duena hizkuntza desberdinen materialak bildu eta jasota utzi, gero literatur lanetan, hiztegi, gramatika eta bestelako hizkuntza ikerketetan erabilgarriak izango direnak. Eta batez ere hizkuntzari iraupena emateko asmoarekin. XX. mendearen hasieratik ardura haundia dago hizkuntzen iraupenean. UNESCO erakundeak 6.700 hizkuntza kontatu ditu munduan. SIL erakundeak 7.000 inguru. C. Hagège hizkuntzalariak 5.000 jartzen zituen 2000. urtean. Baina honen oharrak arduratzen ditu asko eta asko “¿Saben ustedes que cada año mueren 25 lenguas por término medio? Hoy en el mundo existen 5000 lenguas vivas. En cien años, si nada lo impide, la mitad de esas lenguas habrá muerto. A finales del s. XXI, pues quedarán 2.500. Sin duda serán muchas menos aún, a tenor de la aceleración más que posible, del ritmo de desaparición”. (C. Hagège, No a la muerte de las lenguas, 11)\nSequoiah txerokiar mestizoak alfabeto bat sortu zuen. 84 seinu zituen alfabeto silabikoa asmatu zuen, nahikoa ondo egokitua euren hizkuntzari. .\nArgazkia: CC BY - chad_k\nEgoera desberdina zen Europako eta Amerikako hizkuntzetan. Europako hizkuntzek bazituzten lehenagoko testu idatziak. Bai hizkuntza indoeuropearrak eta indoeuropear aurrekoak ere. Horietan garapena ezagutu eta aztertu zitekeen. Eta horrela sortu ziren azterketa konparatiboak. Baina hizkuntza bera izan zen aztergai, alde batera utzita herrien kultura. Hizkuntzaren bat galdu ere galdu da, esaterako dalmaziera. Azken hiztuna 1898an hil zen, bide bat eraikitzeko jarri zuten mina bat lehertu eta harrapatu zuenean. Beste hizkuntza txiki batzuk noiz arte iraungo duten ikusi behar. Eta horien artean euskara ere jarri daiteke. Hizkuntza baten iraupenak baldintza sendo batzuk behar ditu. Ipar eta Hego Amerikan berriz jatorrizko hizkuntzak zeuden, gehienak inolako idatzi zaharragorik gabe eta ahoz erabiltzen zirenak. Banakaren batek bakarrik zuen alfabeto bat idazteko. Gehienak XX mendean lortu dute alfabeto bat ikerlarien bitartez. Orduan lortu dena hizkuntzaren egitura sinkronikoa izan da eta deskribapen bat. Eta hori lortzeko ahozko testu luze eta desberdinak jasotzen zituzten eta dituzte. Baina horrelako oinarrizko materialak lortzeko ikerlariak indiarren lurraldera joan eta han denboraldi batez bizi behar zuen. Eta horrelako lanarekin sortu zen hizkuntza desberdinen kopuru harrigarria eta iraupena izan zezaten ardura. Egia esateko gaur ez dakigu ziur zenbat hizkuntza dauden. Lehentxeago aipatu ditut zenbakiak. Horietatik %96, munduko biztanleen %4ak erabiltzen ditu bakarrik. Eta hizkuntza txiki horien artean, gehienek alfabetoa XX. mendean lortu dute. Beraz, norbaiten definizioa hartuta, basa-hizkuntzak dira (lenguas rústicas). Egoera hau ezagututa, hizkuntza horien iraupena bermatzeko ahaleginak egiten ari dira, bai UNESCO, bai nazio batzuk eta baita, erakunde batzuk ere. Zer egin da Europan? XX. mendean hizkuntza bakoitzarengana hurbilketa sakonagoa eta zehatzagoa bilatu da. 1910. urte inguruan Schuchardt-ek alde batetik, Meringer eta Baist-ek bestetik “Hitzak eta gauzak” metodoa asmatu zuten. “Wörter und Sachen” izena eman zioten alemanieraren esparrukoak zirelako, eta helburua zen gauza ezagutzea bere ingurugiroan eta horien izenekin batera, tresna edo gauza bakoitzak zuen funtzioa jaso nahi zuten. Eta era berean gauza ez materialen bilketa, sineskera, ipuin kontakizun, herri abesti eta poesia, eta herriaren oroimenak gorde dituen eduki desberdinak. Horretarako batzuk diskoak erabili zituzten grabatzeko, eta argazki makinak, eta irudiak ere margotzen zituzten. Eta bildu ere bildu zituzten hainbat tresna gero museoetan erakusteko. Orduan hitz bakoitzean jasotzen ziren datuak askoz aberatsagoak ziren. Aurreko gizaldiko arkatz eta paperetik aurrerapauso bat bazegoen. Gero 1946 inguruan magnetofoiak atera zituzten. Tresna honekin grabaketak askoz erosoago bihurtu ziren eta argazki makinak lortzea ere errazagoa zen. Filmaketak ere sartu ziren bilketa metodoan eta bilketak helburuaren arabera antolatzen ziren. Metodologia, orokorrean zehatzagoa eta zabalagoa zen. Eta tresna hauek beste kontinenteetako hizkuntzak jaso eta aztertzeko, esparru horietara ere zabaldu ziren. XX. mendean hizkuntza txikienganako interesa sortu zen. EEBBtan aurretik zetorren jokaerari F. Boasek indarra eman zion. Alemanian jaio eta judutarra zen hau, ikasketak bertan eginda, USAra joan zen etorkin bezala. Fisika eta geografia ikasketak egin zituen eta hara joanda, ibaien izenak jasotzen hasi zen. Lan horretan arriskua atera zitzaion bidera, eta inuit indiar batzuk lagunduta onik atera zen. Orduan indiarren hizkuntzetarako interesa sortu zitzaion, eta buru belarri ekintza horretan sartu zen. Indiar hizkuntza desberdinen etnotestuak bildu ondoren, eta hizkuntza batzuk aztertuta, Columbia unibertsitatean irakasle hartu zuten eta bere ikasle aldra eder bat sartu zuen indiarren hizkuntzak jaso, ikasi eta aztertzen. Izen batzuk aipatzeko, E. Sapir, A. L. Krieber, R. Mary Haas, M. Swadesh, L. Bloomfield eta beste asko. Bolada hau Ert-eta Hego Amerikara ere zabaldu zen, hango ikasle batzuk ere etortzen zirelako EEBBtara. Eta horrela hizkuntza txikien aldeko interesa piztu zen XX. mendean lurralde horietan. Gainera gobernutik kanpoko erakunde bat ere sortu zuen 1934an W. Cameron Townsend amerikarrak. SIL edo “Summer Institute of Linguistics” (Instituto Lingüístico de Vernano edo ILV) izena jarri zion. Euskaraz “Hizkuntzen Udako Institutua” deitu genezake. Protestanteen adar bat zen eta bere helburua hizkuntza txikiak ezagutu eta horietara Biblia itzultzera zen. Baira tartean CIAko kide batzuk ikasle sartu eta izpi lana egin zuten babes horrekin. Bestalde Rockefeller familiak baditu pretolio enpresak eta filantropia erakundeak. Eta hauek ordaintzen omen dute SIL erakundearen lanaren zati bat, petrolioa bilatzen lagundu eta indiarrei iruzurrez lurrak kentzen dizkielako. Horregatik bidali zuten 1980an Ekuador, Brasil, Mexiko eta Panamatik. Eta Kolonbian eta Perun egoitza mugatuta dute. Nazio horietan bertako unibertsitateak antzeko erakundeak sortu dituzte hizkuntza txikiak aztertzeko. SIL horrek Afrikan eta Asian ere lanak egin ditu eta hizkuntza askori alfabetoa egokitu, eta testuak eskolarako prestatu dizkie, indiarrek beraien hizkuntza ikas dezaten. Tartean akats horiek izan baditu ere, lan bikaina egin du hizkuntza txikiak ikasi eta jasotzen, eta bibliografía itzela argitaratu du. Itzulpengintzan ere metodo berri bat bultzatu dute adieraziari begiratzen diona, eta ez hainbeste hitzez hitzezko itzulpenari. Aurten hil da E. Nida, erakunde honetako kide eta metodo horren bultzatzaile nagusietako bat. Misiolariak, bai protestante eta bai katolikoak izan dira hainbat hizkuntza txikiren gramatikak eta hiztegiak osatu dituztenak. Esaterako sanskriteraren lehen gramatika austriar misiolari batek idatzi zuen 1790an. Philipp Weszdin edo praile izenez, Paulinus a Sto. Bartholomaeo zenak. Gero 1804an beste gramatika zehatzago bat atera zuen. Eta Kolonbiako katío hizkuntzaren lehen gramatika Korellako misiolari batek idatzi zuen 1936an, Anfel Atienza edo Pablo del Ssmo Sacramento izenekoak. A. Tovar hizkuntzalariak bere emazte Consuelo Larrucearekin idatzi zuen lan bikaina begiratzea baino ez dago: Catálogo de lenguas de América del Sur. Beste erakunde protestante bat ere badago Bibliaren itzulpenak burutzeko asmoarekin lan egiten duena: “British and Foreign Bible Society”. Galesen sortu zuten 1804an, neska batek 20 milako ibilaldia egin behar izan zuelako Biblia baten bila. Oraindino aurten beste 4.500 hizkuntzatara Biblia itzultzeko egitasmoarekin lanean dabiltza.\nDena den Etnolinguistikako ikerlariek badute arrisku handi bat. Aginte politiko kolonizatzaileek erabili nahi izaten dituzte euren helburuetarako. Oraindino 2007an EEBBetako antropologoek arazo hori eztabaidatu dute, eta agiri sendo bat atera zuten gobernuaren eskaintza batzuk etnologoen kode deontologikoa arrisku larrian jartzen zutela azpimarratuz.\nEtnolinguistikak badu esparru zabal eta hizkuntza indartsuenetan, hobeto ezagutzeko hizkuntza bakoitzaren inguruan sortu den kultura. S. Pop-en La dialectologie liburuan bilduta daude ikerketa asko. Eta G. R. Cardonak egin zuen lan honetan badago bibliografia zabal bat. Introduzione all’etnolinguistica, Bologna, 1980, 2. edi. Gero badago SIL erakundearen bibliografia. Hizkuntza txikietan guztiz beharrezkoa da metodo hau, hizkuntza horien iraupena bermatu nahi baldin bada.\nIndalecio Prieto y el País Vasco\nLa farmacopea casera. Consejos medicinales de El Noticiero Bilbaíno a principios del siglo XX


Ekimeneko ikastetxeetan. Sindikatuotako ordezkariek grebaren erregistroa egin dute Eusko Jaurlaritzaren Bilboko egoitzan. Abenduaren 19an izandako azken mahaian Gizarte Ekimeneko patronalek akordioetara iristeko erakutsitako borondate faltaren aurrean, mobilizazio eta greba dinamika gogortu beste biderik ez dietela utzi salatu dute.\nMiren Zubizarreta ELAko arduradunaren hitzetan, Gizarte Ekimeneko ikastetxeetako patronalei eskatzen diete beren gain har dezatela langileen baldintzekiko duten ardura zuzena, eduki esanguratsurik gabeko proposamenak egiteari utzi eta langileen aldarrikapenei erantzungo dioten bideak lantzen zentratzeko. Aldi berean, Eusko Jaurlaritzari ere dagokion ardura bere gain hartu eta gatazka honetan jokatu beharreko papera joka dezala eskatzen dio.


Elkarrekin Podemos | Hamaika Telebista\nEAJk irabazi ditu EAEko hauteskundeak, EH Bildu alternatiba gisa indartu da eta ultreskuina Legebiltzarrera heldu da\nBoto ugari galdu arren hiru eserleku gehiago eskuratu ditu alderdi jeltzaleak. EH Bilduk nabarmen egin du gora boto eta ordezkarietan abstentzio altua egonda ere eta VOXek eserleku bat lortu du Arabatik. PSE-EEk uste baino emaitza txarragoak eskuratu ditu eta PP+C's-ek eta Elkarrekin Podemos-ek kolpe gogorra jaso dute.\nIñigo Martínez: "Euskal jendartea ezkertiarra da eta horregatik nahi dugu ezkerreko gobernua osatzea"\nGaur gauerdian abiatuko da ofizialki hauteskunde-kanpaina\nDagoeneko alderdi guztiak hasi dira uztailaren 12rako prestatzen. Koronabirusaren pandemiak hauteskundeen atzerapena ekarri zuen, eta hauteskunde honetako protagonista izaten jarraituko du birusa, ekintza guztiak baldintzatuko dituelako.


TAYLOR TANNEBAUM ONDARE GARBIA, BIO, ADINA, ALTUERA, NAZIONALITATEA, HARREMANA - KAZETARIA\nArgitaratua: 2020ko abenduaren 9a / Aldatua: 2021eko martxoaren 1a\nBeautiful Taylor Tannebaum kazetaria da gaur egun WTHR TV Network-ek kirol aingura eta editore gisa lan egiten duena. Florida, Florida hegoaldean jaiotakoa, beti izan du atletismorako zaletasuna eta ilusioa. Handitzen ari zenean, kirola bere ibilbidea bihurtu nahi zuen, ez atleta bihurtuz, baizik eta horri buruz ikasiz.\nFloridako Estatuko Unibertsitatean lizentziatu ondoren, bere karrera hasi zen irratian. WTVY-n lortu zuen lehen lana Dothan-en, Alabaman, eta asteburuan kirol aingura / kazetari lanetan aritu zen. Huntsvilleko WHNTra joan zen bizitzera, eta bertan bi urte harrigarri eman zituen WTHR taldean sartu aurretik.\nZenbat balio du Taylor Tannebaum-ek?\nTannebaumen balorazio garbia 100 mila eta milioi dolar artekoa izango dela aurreikusten da. Horrek bere dirua, kapitala eta irabaziak barne hartzen ditu. Bere diru iturri nagusia kirol kazetari gisa egindako ibilbidea da.\nTaylor Tannebaumen hamar datu\nTaylor Tannebaum Wikipedian ez badago ere, espero dugu saiakera honetan aurkeztutako xehetasunek oso maitatua den kazetari baten bizitza sakonki ezagutzea.\nTaylor, 1991ko uztailaren 18an jaioa, kazetari zoragarria da. 29 urte ditu.\nBere kalte-ordainak eta irabaziak ez dituzte komunikabideetan jakinarazi. Oraingoz informazio sailkatua izaten jarraitzen du.\nUne honetan ez dago argi ezkonduta dagoen eta senarra duen edo ez. Sare sozialen orrian ere ez du bere bizitza pertsonalari buruzko xehetasunik aipatzen.\nDirudienez, Taylor kide aktiboa da sare sozialetako guneetan eta Instagram kontua du eta bertan 5417 jarraitzaile lortu ditu.\nNahiko aktiboagoa da Facebooken, 12,6 mila jarraitzaile buru dituela.\nTaylor Florida hegoaldetik joaten da, baina orain Indianapolisen (Indiana) bizi da.\nTaylor zodiako minbizi zeinuari dagokio, jaiotako hilaren arabera.\nAingura harrigarria Florida State University-n atera zen 2013an. Handik gutxira, kazetaritza igortzeko bere betiko interesa jarraitzen jarraitu zuen, telebista ezberdinetako kirol aingura eta berriemaile lanetan.\nHaurtzaroan, bere familiak abonuak trukatzen zituen kirol jarduera ugarirekin.\nTaylor Tannebaumen gertakariak\nIzena Taylor Tannebaum\nUrtebetetzea 1991ko uztailaren 18a\nHezkuntza Florida State University\nzenbat urte ditu benita alexanderrek\nlou ferrigno ondare garbia\npaul gilbert ondare garbia


â€œEuskaraz bizi!â€� izango da, azken urteotako ildotik, EHEren ekimen osoa baldintzatuko duen leloa eta aldarria. Auzolanaren eta jendartearen kontzientziatze eta aktibazioaren bidez Euskal Herri euskaldunerako bidea egiten jarraitzea aldiz, helburua.\nEuskal Herrian Euskaraz-eko kideek emandako eztabaidak hizkuntza ordezkapena oinarrian duen asimilazio prozesuari aurre egitearen beharra nabarmendu du. â€œAsimilazio prozesu etengabea pairatzea egokitu zaigu herri euskaldunari geure lurrean bertanâ€�. Egun oraindik prozesu hori indarrean dela, eta â€œonartzea gogorra izan arrenâ€�, poliki-poliki helburuak lortzen diharduela esan dute â€œespainiera eta frantsesa bertako hizkuntzak direla esatera iristerainoâ€�.\nâ€œZapaltzaileek bidea egiten jarraitu arren horren aurrean gaudenonâ€� jarduna zalantzan jarri dute EHEko kideek; hala, herriaren askapen prozesua oso modu ezberdinean ulertzen bada ere, â€œorokorrean lur eremua askatzeak askoz garrantzia handiagoaâ€� izan duela ohartarazi dute, herri euskalduna eraikitzeak edo askatzeak baino. Zentzu horretan, aldaketa politikoak ematera zain egon gabe aldaketa soziala indartzen jarraitzeko hautuan berretsi dira; norabide horretan, euskal komunitatearen jarrerak aldatzeko bultza eginez, norbanakoen artean nork bere autodeterminazio ariketa propioa egitea eta ahalik eta askeen zein burujabeen jokatzeko erabakia sustatuko da.\nHerriaren berreuskalduntze prozesua indartzeko, euskarari esparru guztietan lehentasuna emanez teorian esandakoa praktikan jartzean kokatu du bere jarduna EHEk Nazio Batzarrean. Modu horretan, bidea egiten joatea proposatu du EHEk, beharrezko aldaketak behartuz. Aldaketak maila sozialean, komunitatearen baitan euskaraz bizitzeko hautua indartuz. Aldaketak maila politikoan, hizkuntza politika burujabea garatzeko herri eskubidea aldarrikatuz. Eta aldaketak maila juridikoan, euskararen egungo menpeko estatusak gainditu eta lehentasunezkoa estatusa aldarrikatuz Euskal Herri osoan. Horretarako ezinbesteko tresna izango da iaz milaka herritarrek babestutako manifestua; â€œSasi guztien gainetik, euskaldun eta burujabe!â€� delakoa, alegia.\nHelburu nagusiak finkatu ostean, EHEren eguneroko jardunaren nondik norakoak zehaztu dituzte. â€œEuskaraz biziâ€� izango da EHEk zabalduko duen mezu nagusia eta ikasturteko ildo orokorra. Hala ere, hainbat une berezi behartu nahi ditu eragileak ikasturtean zehar. Ezabaketa Asteak esaterako azken urteotan bizi izan duen garapenean urratsak ematen jarraituko du. Ezabaketa Egun bezala hasi eta aste izatera pasa zena, ildo konkretuak lantzen hasi zen duela urte batzuk (iaz irakaskuntza, aurrekoan hizkuntza politika burujabeaâ€¦). Aurten ez da aste bakarreko kontua izango; izan ere, zapalkuntza irudikatzeko Espainiar eta Frantses Estatuetako hauteskunde orokorrak baliatuko baitira, azaroan eta maiatzean, urte guztiko ekimen bihurtuz.\nHalaz ere, ikasturte honen berezitasunei so, beste hainbat une identifikatu dituzte EHEko kideek jendartean eragiteko. Kontseiluak euskaraz bizitzeko nahia hedatzeko egingo duen ekimena bultzatzea; Euskararen Nazioarteko Eguna; â€œVascuencearen legeaâ€� delakoaren 25. urtemuga, Osakidetzako oposaketakâ€¦ Horiei begira EHEk bere presentzia soziala bermatu, irakurketak helarazi eta ekimenak bideratuko ditu.\nHorrekin batera, hainbat dinamika abiatuko ditu EHEk Euskal Herrian zehar. Guneak euskalduntzeko dinamikaren baitan, udal administrazioei eta irakaskuntzari begirakoak izango dira lehentasunezkoak. Hala ere ez da beste aldera batera uzten bestelako guneetan eragitea, eta unearen arabera bultza egingo da alor ezberdinetan, hala nola, osasun edo justizia administrazioetan, euskarazko hedabideetan eta abarâ€¦ Dinamika horien artean, udalerri euskaldunei begirako dinamikak ere piztuko dira; norbanakoei eta euren aktibazio eta kontzientziatzeari begirakoak; Hizkuntza Politika Burujabearen eta Ofizialtasunaren aldarriari begirakoak eta abar.


Euskaraldia, 12. eguna • ZUZEU\nEuskaraldia, 12. eguna –\nInor haserretu edo eztabaida bizirik ez sortzeko nahiarekin eta euskararen alde jarrera eta lan bikaina egiten ari zaretenekiko errespetu osoa erakutsiz:\nAlde batetik, orain dela 60 urtetik ona, euskarak euskal herrian 300.000 hiztun berri lortu ditu, espainierak aldiz, milioi bat hiztun berri. Euskaldunak gure politika linguistiko ankerrari esker, ez gara gai izan milioi etorkin espainiar horiek gure hizkuntza ikas dezaten. Hiru probintzietako eusko jaurlaritzak, datu positiboak soilik ematen dakizki, hau da, euskarak 300.000 hiztun berri dituela alegia, bere politika linguistiko ankerra zuritu nahian. Ez du kontutan hartzen, erdarak milioi bat hiztun gehiago dituela gure lurretan eta horrek euskararen portzentaia nabarmenki jeisten duela. Beste alde batetik, erabilera ere guztiz murriztu da eta euskal herria, euskal elebakarra izatetik, euskal elebidun edo erdaldun izatera pasa da (euskaldunentzat erdi eran mintzatzen ziren hizkuntzara, guretzat osoa ez zen hizkuntza batetara alegia: Pako Aristi, Euskararen isobarak).\nBeraz, euskal herria, hiru administraziotan zatituta dagoen une honetan, instituzioek ez dute jakin izan sakoneko politika linguistiko eraginkor bat egiten.\nHizkuntza batek estatua behar du, estaturik gabe, hizkuntza horrek galtzeko arriskua dauka. Finlandiak independentzia lortu eta galtzear zegoen hizkuntza, politika linguistiko on bati esker, gaur egun 5 milioi hiztun baino gehiago ditu, hau da, Finlandiako herritarren %91. Guk ere gure estatua eduki genuen, Nafarroa historikoa eta euskaldunak %80tik gora ziren, gaur egun imajinatu ez genezakeen lekuetan ere bai. Estatuarekin batera hizkuntza zeharo galdu genuen. Hiztunak galdu dituen estaturik gabeko beste adibide bat, latina da, estaturik gabe galtzeko arriskuan dagoena.\nEstaturik ez dugu, eta beraz fundamentuzko politika linguistikorik ere ez. Frankismo garaian, herri mugimenduak ikastolak sortu zituen eta ez politikariek. Eusko jaurlaritzaren espainiar etorkinekiko politika linguistikoaren ahalmen ezak, gaur egun ere berdin jarraitzen du: atzerritik datozenei, ez zaie euskara ikastera behartzen. Euskara ezin omen da behartu, euskararekin liluratu egin behar omen dira. Espainiera berriz, “por la sangre” ondo sartu zuten eta gaur egungo espainierarekiko legeek ez dute liluratzen baizik eta behartzen.\nHerriari hainbeste kostatu zitzaion ikastolak, gaur egun sistema Espainiar publikoaren barnean daude. Euskara errespetatzen ez duen Espainiar estatua da, euskaldunak zer ikasi behar dugun agintzen diguna; euskal jaurlaritzak berriz, espainiako erasoak saihesteko ez du neurririk hartzen. Ez du ahalmenik eta jarrerarik Wert legea euskal herria bertan behera usteko. Euskarak bizi ahal izateko politika behar du. Euskaraldia bezalako ekimenak, txikikeriak dira, eusko jaurlaritzari aurpegia zuritzeko. Arazoa politikoki konpondu beharrean, arazoa herritarrongan jartzen dute. Gu gara euskaraldiaren antolatzaile, baina aurpegia zuritu eta argazkian aterako direnak, eusko jaurlaritzakoak izango dira. Ondoren, ahobiziak beraiek izango dira, gu berriz, belarriprest izaten jarraituko dugu, 11 egunez esaten digutena sinistuko baitugu. 12. egunean berriz, denak berdin jarraituko du: hau da, wert legea, hizkuntza politika berdina, eitb 2 gazteleraz, eitb1eko albistegiak 12 minututakoak eta espainieraz dauden albisteak itzuli gabeak, euskadi gaztea erdal musikaz blai eta euskal musikariei bideak isten etb…herri honi min egiten dioten legeekin alegia. Euskarak 365 egun ditu eta ez 11. Espainiak bere hizkuntza politika du eta gurea ez da politika horren barnean sartzen, hizkuntza politikarik gabe, noraezean gabiltza. Ikastolekin egin genuen bezalaxe, saretu dezagun herri mugimendu haundi bat, non, euskarak behingoz har dezan arnas.\nEspainiak 1600 komunikabide ditu erdara hutsean, guk berriz euskal telebista 2 ere gaztelako hizkuntzan dugu eta hori anomalia bat da. Euskaraldiko 11 egunetan, gure instituzioak izan nahi duten horiek, etb2 euskaraz emitituko al dute? ezta pentsatu ere; eitb1eko 12 minututako albistegian erdaraz mintzo direnen itzulpenak egingo dituzte? edo albisteak etb2a bezain luzeak egitera pasatuko al dira? Orain arte bezala jarraituko dute; Euskadi gaztean orain dela 20 urte bezalaxe, euskal musika gehiago jarriko al dute? ezta pentsatu ere. Aho biziak bai, baina sakoneko neurririk ez. Arazoa herriarentzat, instituzioek beraien bidea jarraituko dute eta 12. egunean egoera berdinera bueltatuko gara. Euskaraldia pausu bat da, baina ez da nahikoa.\nBukatzeko Amets Arzallusi egin zioten elkarrizketa bikainaren esteka jarriko dut