Τσούσκα Φλώρινας: Πλούσια αγωνιστική δραστηριότητα στα ηλικιακά πρωταθλήματα για τον Φιλώτα\nΑΓΩΝΑΣ ΠΑΙΔΩΝ: Φιλώτας Μ.Π.Σ. - Μέγας Αλέξανδρος Φλώρινας 37-19\nΣτην δεύτερη αγωνιστική του παιδικού πρωταθλήματος χάντμπολ ο Φιλώτας πήρε την νίκη κάνοντας το 2/2 απέναντι στον Μέγα Αλέξανδρο Φλώρινας, φέρνοντας το παιχνίδι στα μέτρα του και επιβάλλοντας γρήγορο ρυθμό προσφέροντας ένα όμορφο θέαμα.\nΗ πολύ καλή άμυνα και οι πολλές επιλογές στον επιθετικό τομέα για τον Φιλώτα ήταν κύριο όπλο για το επιθυμητό αποτέλεσμα. Πολύ καλός ο Παπαδόπουλος Π., ο Ράντογλου Σ. και ο Ζαρογιάννης Ι. για τον Φιλώτα. Για την Φλώρινα διακρίθηκαν ο Βέρτος και ο Τριανταφύλλου.\nΦιλώτας Μ.Π.Σ: Κιοσές) Μπεκιάρης Γ., Κιοσές Δ. (10), Τανίδης Τ., Παπαδόπουλος Π., Μουταφίδης Μ., Ράντογλου Σ.(9), Καλομηνίδης Δ.(5), Ζαρογιάννης Γ.(7), Πιχτράκης Ν.(6) ,Cullhaj M., Μαρκόπουλος Ε.\nΜέγας Αλέξανδρος Φλώρινας:(Βασίλειος) Γεωργιάδης Π.(1), Αλεξίου Κ., Βασιλειάδης Χ.(3), Τριανταφύλλου Χ., Βέρτος Ν.(6), Τραϊανόπουλος Ε.(4), Δήμου Α., Μάνος Π.(5)\nΑΓΩΝΑΣ ΜΙΝΙ: ΑΟΑ Καστοριά-Φιλώτας Μ.Π.Σ.(ΒΑ) 24-08\nΤο τμήμα μίνι(ΒΑ) του Φιλώτα Μ.Π.Σ ξεκίνησε τις υποχρεώσεις του, αντιμετωπίζοντας την ομάδα της Καστοριάς στο πρωτάθλημα της Ε.Σ.Χ.Δ.Υ.Μ., μια ήττα 24-08 η οποία ωστόσο άφησε υποσχέσεις για το μέλλον. Οι παίκτριες του Φιλώτα έχοντας όρεξη και διάθεση για το παιχνίδι έδειξαν αρκετά καλά στοιχεία αλλά φάνηκε ότι δεν είχαν παραστάσεις από αγώνες και εμπειρία οπότε ήρθε το αποτέλεσμα χωρίς να απογοητεύσει την ομάδα μας. Ο προπονητής της ομάδας έδωσε χρόνο συμμετοχής σε όλες τις μικρές αθλήτριες καθώς σημασία έχει η συμμετοχή και η διασκέδαση σε τέτοιες ηλικίες. Οι λιλιπούτιες αθλήτριες ευχαριστήθηκαν τον αγώνα και υποσχέθηκαν πως θα προσπαθήσουν περισσότερο στον επόμενο αγώνα.\nΦιλώτας Μ.Π.Σ: (Δεληγιαννίδης Β.) Ζαρογιάννη Β., Σουμπάση Λ., Κυριακίδου Σ., Φυλάκη Α.(2), Τσαχάκη Α., Ταφάκη Ε.(2), Μαρκοπούλου Κ.(1), Τόρτοκα Α.(1), Καντζέλογλου Μ.(τ/φ), Ταφάκη Β. (Τ/Φ), Σαρράκη Α., Ανεστάκη Π.(2), Πιχτράκη Ε., Πουρπουλάκη Χ., Κιοσέ Κ.\nΑΓΩΝΑΣ ΠΑΓΚΟΡΑΣΙΔΩΝ: ΑΟΑ Καστοριά-Φιλώτας Μ.Π.Σ.(ΒΑ) 30-17\nΗ ομάδα παγκορασίδων(ΒΑ) του Φιλώτα Μ.Π.Σ ξεκίνησε κι αυτή τις υποχρεώσεις στο πρωτάθλημα της Ε.Σ.Χ.Δ.Υ.Μ. με αντίπαλο την Καστοριά. Η ομάδα μας παρόλη την προσπάθεια που κατέβαλε κυρίως στην αρχή του παιχνιδιού ¨γνώρισε¨ την ήττα με σκορ 30-17 απέναντι σε μια ομάδα που ήταν πιο καλή στα σουτ από την περιφέρεια. Η ομάδα του Φιλώτα κάνοντας περισσότερες διεισδυτικές προσπάθειες είχε αρκετά εύστοχα σουτ αλλά ταυτόχρονα και αρκετά δοκάρια. Στην άμυνα η ομάδα μας ήταν πιο καλή και κράτησε τουλάχιστον στο α΄ ημίχρονο την διαφορά χαμηλά στο σκορ(16-11). Ξεκινώντας το β΄ ημίχρονο το σκορ δεν μεταβλήθηκε κατά πολύ αλλά μετά το 45ο λεπτό άρχισαν να φαίνονται τα σημάδια της κούρασης στα κορίτσια του Φιλώτα. Ο προπονητής του Φιλώτα δοκίμασε όλα τα κορίτσια σε διάφορες θέσεις βγάζοντας χρήσιμα συμπεράσματα για το μέλλον. Καλύτερες παίκτριες για την ομάδα του Φιλώτα (ΒΑ) ήταν οι Οκλαλιώτη Χ(6 γκολ) και Πουρπούρογλου Αλεξάνδρα (5 γκολ) καθώς και η τερματοφύλακας του Φιλώτα Κατσικαράκη Καλυψώ που πραγματοποίησε σημαντικές επεμβάσεις. Οι παίκτριες υποσχέθηκαν εντατικοποίηση και συνέπεια στις προπονήσεις έτσι ώστε να βελτιωθούν και να επιδιώξουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα.\nΦιλώτας Μ.Π.Σ: (Δεληγιαννίδης Β.) Πουρπούρογλου Α.(5), Κατσουπάκη Μ.(3), Κατσουπάκη Α.(1), Κατσικαράκη Κ.(Τ/Φ), Μορφίδου ρ.(Τ/Φ), Οκλαλιώτη Χ.(6), Κιοσέ κ.(1), Χαραλαμπίδου Χ.(1), Ταφάκη ε., Φυλάκη Α., Ζαρογιάννη Β., Κυριακίδου Σ.\nΑΓΩΝΑΣ ΜΙΝΙ: Διγενής Ακρίτας-Φιλώτας Μ.Π.Σ .(Κ) 21-15\nΉττα απειρίας στην παρθενική τους εμφάνιση για τα μίνι κορίτσια του Φιλώτα Κ. Μ.Π.Σ. από την ομάδα του Διγενή Ακρίτα με σκορ 21-15 στον αγώνα που έγινε στο κλειστό γυμναστήριο της Πτολεμαΐδας την Κυριακή 23/2/14. Σε γενικές γραμμές ήταν ένας αγώνας ο οποίος μέχρι το τελευταίο λεπτό κράτησε σε αγωνία την κερκίδα. Οι μικρές αθλήτριες του Φιλώτα Κ. έπαιξαν πολύ καλά δημιουργώντας πολύ καλές φάσεις και πετυχαίνοντας θεαματικά γκολ. Στη διάρκεια του παιχνιδιού το σκορ ήταν συνεχώς κοντά στα 2 γκολ διάφορα με τις φιλοξενούμενες να χάνουν στις λεπτομέρειες το ματς.\nΦιλώτας Μ.Π.Σ: (Κούπας Δ.) Γαργάνη Φ., Γκιόζη Ε., Δαρβάρη Κ., Δούμκου Ε., Δούμκου Κ., Ευραιμίδου Μ., Ιωάννου Ε., Καραγιάννη Φ., Καραντσέλα Φ., Μάντζη Δ., Παπά Μ., Σαμαρά Μ., Τσέκου Β., Τυρπίδου Ι.\nΑΓΩΝΑΣ ΠΑΓΚΟΡΑΣΙΔΩΝ: Αρίων Πτολεμαΐδας-Φιλώτας Μ.Π.Σ .(Κ) 36-09\nΔύσκολο ξεκίνημα για τις παγκορασίδες του Φιλώτα Κ. Μ.Π.Σ. οι οποίες έχασαν με σκορ 36-9 από την ποιο έμπειρη ομάδα του Αρίωνα στον αγώνα που έγινε στο κλειστό γυμναστήριο της Πτολεμαΐδας την Κυριακή 23/2/14. Στον πρώτο αγώνα για την φετινή σεζόν οι νεαρές αθλήτριες του Φιλώτα Κ έπρεπε να δώσουν τον καλύτερο τους εαυτό και εν μέρη το κατάφεραν. Κάνοντας ένα πολύ καλό ξεκίνημα στο πρώτο ημίχρονο οι φιλοξενούμενες επί 15 λεπτά κοίταξαν στα ίσια τον τριταθλητή στο πανελλήνιο πρωτάθλημα του 2012-13 αλλά τελικά κοντά στην λήξη ο Αριών έκανε την υπέρβαση και πηρέ κεφάλι με σκορ 12-7. Στο δεύτερο ημίχρονο η κούραση και το άγχος κατέβαλαν τις νεαρές αθλήτριες του Φιλώτα Κ. με αποτέλεσμα ο ποιο έμπειρος Αρίων να μεγαλώσει την διαφορά και να επιβάλει τον ρυθμό του μέχρι το τελικό 36-9.\nΦιλώτας Μ.Π.Σ: (Κούπας Δ.) Δούμκου Ο., Δρίλλη Μ., Ζαρίδου Β., Λιάκου Δ., Νικολάου Μ., Πασπάλη Ε., Πετσοπούλου Σ., Ρόμπε Ε., Ρόμπη Α.\nΤο Δ.Σ. του συλλόγου συγχαίρει τους νεαρούς αθλητές και τις νεαρές αθλήτριες του, για τις αποδόσεις τους και τους συνιστά να χαίρονται τις νίκες τους αλλά και να μην απογοητεύονται εύκολα στις ήττες, αντίθετα να πεισμώνουν και με περισσότερη συστηματική δουλεία να πετυχαίνουν τους στόχους τους.\nΑναρτήθηκε από tsouska στις 4:00 π.μ.\nφιέστες για την ανεργία στη Δ.Μακεδονία\nΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ Ο.ΞΙ.Φ\nΕυχαριστίες Δ.Στεφανίδη για τις εκλογές του Δικηγο...


ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΙΔΕΡΩΜΑΤΟΣ PHILIPS GC9635/20 - ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΙΔΕΡΩΜΑΤΟΣ | Plus4u\nΣΥΣΤΗΜΑ ΣΙΔΕΡΩΜΑΤΟΣ PHILIPS GC9635/20\nΤο Perfect Care Elite είναι το καλύτερο και πιο αποτελεσματικό σίδερο της Philips με γεννήτρια ατμού. Με τεχνολογία OptimalTEMP, τώρα μπορείτε να σιδερώνετε από τζιν μέχρι μεταξωτά χωρίς να ρυθμίζετε τη θερμοκρασία. Εγγυημένα χωρίς καψίματα σε όλα τα υφάσματα που σιδερώνονται.\n- Μέγιστη πίεση 7,5 bar\n- Βολή ατμού έως και 520 γρ.\nΑπόδοση ατμού Σταθερή ποσότητα ατμού 155 g / min\nΠρόσθετη εκτόξευση ατμού Βολή ατμού έως και 520 g / min\nΠίεση ατμού 7,5 bar\nΣΥΣΤΗΜΑ ΣΙΔΕΡΩΜΑΤΟΣ PHILIPS GC9635/20 102093947 PHILIPS PHILIPS ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΙΔΕΡΩΜΑΤΟΣ PHILIPS GC9635/20\n249.00 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΙΔΕΡΩΜΑΤΟΣ


Ο Νεοσμυρνιώτης Αντώνης Κρόμπας μας χαρίζει γέλιο! (video) - Νέα Σμύρνη Ζωντανά | Ό,τι συμβαίνει στη Νέα Σμύρνη...Ανεβαίνει!\nΟ Νεοσμυρνιώτης Αντώνης Κρόμπας μας χαρίζει γέλιο! (video)\nO Αντώνης κυκλοφορεί καθημερινά στη Νέα Σμύρνη, είναι φανατικός Πανιώνιος και όπως θα διαπιστώσετε σπάει τα κοντέρ στο youtube. Συμμετέχει σε stand up comedy και πέρσι τον παρακολουθήσαμε στο Δημοτικό Πολυχώρο Γαλαξία αλλά και στις Ιωνικές Γιορτές.\nΠροηγούμενο άρθροΘΕΡΜΑΙΝΟΜΕΝΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΓΙΑ ΑΣΤΕΓΟΥΣ\nΕπόμενο άρθροΟ Δεκέμβρης των ανέργων – Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης


ΚΙΝΗΜΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ: ΑΥΞΗΘΗΚΑΝ ΣΤΑ 67,25 ΔΙΣ ΤΑ ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΑ ΧΡΕΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ !!!\nΑΥΞΗΘΗΚΑΝ ΣΤΑ 67,25 ΔΙΣ ΤΑ ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΑ ΧΡΕΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ !!!\nΚαλπάζει ανεξέλεγκτα το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος των Ελληνων :\n67,25 Δις στο δημοσιο + 40 Δις στα Ταμεια + 110 Δις Κόκκινα Δάνεια = 217,25 Δις, δηλαδή 120% του ΑΕΠ !!!\nΞΥΠΝΗΣΤΕ ΑΠΟ ΤΟ ΛΗΘΑΡΓΟ\nκύριοι της Κυβέρνησης, της Τρόικα και των Τραπεζών !!!\nΔημόσιο Χρέος = 325 Δις\nΛηξιπρόθεσμο Ιδιωτικό Χρέος = 217 Δις\nΧρέος Τραπεζών με εγγύηση ΕΔ = 175 Δις\nΕνήμερο Ιδιωτικό Χρέος στις Τράπεζες = 140 Δις\nSwaps ΕΔ = 200 ΔΙς\nΣΥΝΟΛΟ : 1,057 ΤΡΙΣ !!! δηλαδή 587% του ΑΕΠ !!!\nΥπάρχει κάποιος αφελής που ακόμη πιστεύει ότι αυτό το Success Story μπορεί ποτέ να πληρωθεί ;;;\n- το νέο ληξιπρόθεσμο χρέος, δηλαδή αυτό που κατέστη ληξιπρόθεσμο εντός του 2014\nδιαμορφώθηκε τον Ιούνιο στα 6,225 δισεκατομμύρια ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση 1,027 δις ευρώ.\nΣτο υπουργείο Οικονομικών ο μεγάλος φόβος βρίσκεται στο δεύτερο εξάμηνο του έτους όπου οι φορολογούμενοι θα κληθούν να βάλουν το χέρι στην τσέπη για να εξοφλήσουν συνολικούς φόρους άνω των 7 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για τα περίπου 3,5 δις ευρώ των εκκαθαριστικών του φόρου εισοδήματος, τα 3 δισεκατομμύρια του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων και το 1,1 δις ευρώ των ετήσιων τελών κυκλοφορίας οχημάτων.\nΕτικέτες 25 ΔΙΣ ΤΑ ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΑ ΧΡΕΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ !!! , ΑΥΞΗΘΗΚΑΝ ΣΤΑ 67


Η 24ωρη απεργία στο Μετρό, στον ΗΣΑΠ, στα τρόλεϊ και στο τραμ έχει προκαλέσει από νωρίς το πρωί κίνηση και μεγάλο μποτιλιάρισμα στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, με τα νεύρα των οδηγών να έχουν χτυπήσει… κόκκινο. Συνωστισμός στα λεωφορεία.\n08:26 - 06/05/2021\nΕικοσιτετράωρη απεργία σήμερα, 6 Μαΐου, για την Εργατική Πρωτομαγιά και περιμένει ταλαιπωρία όσους χρησιμοποιούν τα Μέσα Μεταφοράς για τις μετακινήσεις τους. Τροποποιήσεις σε δρομολόγια, πώς θα κινηθούν μετρό και λεωφορεία\n16:44 - 05/05/2021\nΠοιοι εργαζόμενοι στα ΜΜΜ συμμετέχουν στην αυριανή απεργία, πώς θα κινηθούν Μετρό, λεωφορεία και τρένα.\nΑντίδραση της Νέας Δημοκρατίας για τις αφίσες του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ ενόψει των αυριανών κινητοποιήσεων.\nΑπεργία: Τι ώρες κυκλοφορούν σήμερα λεωφορεία και Μετρό\nH ΓΣΕΕ με ανακοίνωσή της πραγματοποιεί 24ωρη απεργία για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα την Τρίτη 4 Μαΐου, την ημέρα στην οποία μεταφέρθηκε η Εργατική Πρωτομαγιά που αυτή τη χρονιά συνέπεσε με το Μ. Σάββατο. Τι ώρες κυκλοφορούν σήμερα λεωφορεία και Μετρό.\n14:42 - 30/04/2021\nΣΥΡΙΖΑ για Πρωτομαγιά: «Το αίτημα για 8ωρη εργασία γίνεται ξανά επίκαιρο»\n«Στις 6 του Μάη οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες, οι νέες και οι νέοι, οι άνεργοι, οι συνταξιούχοι, όλοι και όλες, τιμούμε την Εργατική Πρωτομαγιά και στέλνουμε ισχυρό μήνυμα στην κυβέρνηση, να μην τολμήσει να φέρει το αντεργατικό έκτρωμα στη βουλή», υπογραμμίζει ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ.\n15:03 - 29/04/2021\nΚατεβάζουν «ρολά» για 24 ώρες από το πρωί της Τρίτης 4 Μαΐου μέχρι το πρωί της Τετάρτης 5 Μαΐου όλα τα ΜΜΕ, συμμετέχοντας στην απεργία της γενικής πανελλαδικής πανεργατικής απεργίας της ΓΣΕΕ.\n17:16 - 20/04/2021\nΗ ΓΣΕΕ αποφάσισε την πραγματοποίηση 24ωρης γενικής πανελλαδικής πανεργατικής απεργίας την Τρίτη, 4 Μαΐου 2021.


Όταν τα παιδιά εκφράζονται με αγένεια… τι κάνουμε; – 24 ώρες γονείς\nBy parents24 | August 1, 2017\n“Μη μου μιλάς άσχημα!”\nΠολύ συχνά οι γονείς παραπονιούνται ότι τα παιδιά τούς μιλάνε με τρόπο ανάρμοστο και προσβλητικό. Ακόμα κι αν δεν χρησιμοποιούν «κακές» λέξεις, το περιεχόμενο του λόγου τους κρύβει μια ενήλικη «φρασεολογία» διάχυτη από ειρωνεία κι επιθετικότητα. Οι ίδιοι δηλώνουν αδυναμία να χειριστούν μια τέτοια κατάσταση. Κάποιες φορές καταφεύγουν στην τιμωρία ενώ άλλες αρχίζουν να αντιπαρατίθενται με τον γιο ή την κόρη τους λες και πρόκειται για έναν μεγάλο άνθρωπο.\nΟ συνηθέστερος λόγος που ο μικρός/ή σας χρησιμοποιεί εκφράσεις ενηλίκων για να εκδηλώσει τα δυσάρεστα συναισθήματά του προς εσάς είναι η μίμηση.\nΤο παιδί παρακολουθεί τις λεκτικές συμπεριφορές γύρω του και κρατά εκείνες που έχουν αποτελέσματα στην διεκδίκηση δικαιωμάτων ή στην πρόκληση ψυχικού πόνου στον άλλον. Έτσι σε μια σκηνή καβγά στην τηλεόραση, ο γιος ή η κόρη σας, αντιλαμβάνεται ποιες από τις προτάσεις που ακούστηκαν οδήγησαν στην επίτευξη κάποιου στόχου, όποιος κι αν ήταν αυτός. Το ίδιο γίνεται και κατά την παρατήρηση ενός καβγά ανάμεσα σε ενήλικες του περιβάλλοντός του. Οι συναισθηματικά φορτισμένες εκφράσεις, γίνονται αντιληπτές και συγκρατούνται στη μνήμη του παιδιού.\nΜάλιστα, όσο πιο ανεπτυγμένος είναι ο γλωσσικός κώδικας του μικρού σας, τόσο πιο εύκολο είναι να συγκρατήσει, να ανακαλέσει και να χρησιμοποιήσει «εναντίον» σας λόγια που έχει ακούσει σε έναν καβγά.\nΑν εσείς οι ίδιοι μάθετε να ελέγχετε την λεκτική έκφραση του θυμού σας στις καταστάσεις έντασης με τους άλλους, τότε αποτελείτε ένα καλό πρότυπο μίμησης για το παιδί σας. Ακόμα όμως κι αν εκείνο δεν έχει ακούσει τις προτάσεις που χρησιμοποιεί από εσάς , σίγουρα μπορείτε ευκολότερα να του θέσετε το όριο λέγοντάς του: « Δεν με έχεις ακούσει ποτέ να μιλάω έτσι. Δεν σου επιτρέπω λοιπόν να μιλάς κι εσύ έτσι!»\n‘Όπως και να ‘χει, σε καταστάσεις που τα πράγματα δείχνουν να έχουν ξεφύγει από τον έλεγχό σας, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να μην αντιπαρατεθείτε με το παιδί σας.\nΤη στιγμή του θυμού δεν έχει κανένα αποτέλεσμα να του μάθετε τρόπους «καλής συμπεριφοράς» ούτε να του μιλήσετε στον ίδιο τόνο και ύφος, αφού το μόνο που πετυχαίνετε έτσι είναι να ενισχύσετε τη μαθημένη συμπεριφορά.\nΑυτό που μπορείτε όμως να κάνετε, είναι να απευθυνθείτε στο συναίσθημά του. « Ο τρόπος που μου μιλάς είναι προσβλητικός. Είμαι πολύ στενοχωρημένος/η και δε θα συνεχίσω μαζί σου τη συζήτηση.» ή «Σκέψου πώς θα ένιωθες αν σου μίλαγε ο κολλητός σου με αυτά τα λόγια! ». Στη συνέχεια το αφήνετε μόνο του να ηρεμήσει και απομακρύνεστε από τον χώρο σε κάποιο άλλο μέρος του σπιτιού. Ακόμα κι αν σας ακολουθήσει και συνεχίσει να σας απευθύνεται σαν μικρομέγαλο, απλά επαναλάβετέ του το συναίσθημα σας. Το πιθανότερο είναι να σας πει ότι ευχαριστιέται που σας πλήγωσε, ότι δεν πρόκειται να σταματήσει να μιλάει έτσι κτλ κτλ. Επαναλάβετε την αρχική σας πρόταση και μην πέφτετε στην παγίδα να επιχειρηματολογήσετε. Όταν τα πράγματα ηρεμήσουν και έρθει η ώρα της «συγγνώμης» έχετε το χρόνο να μιλήσετε με συντομία για όλα ή να θέσετε κάποια τιμωρία.\nΈχετε στο μυαλό σας ότι αρκετές φορές το παιδί δεν κατανοεί το συναισθηματικό «βάρος» των λέξεων που παπαγαλίζει. Νιώθει όμως τον αντίκτυπο που έχουν πάνω σας.\nΌσο λιγότερο σας κάνει να χάνετε τον έλεγχο τόσο πιθανότερο είναι να αλλάξει τον τρόπο που σας απευθύνεται.\nΓι’ αυτό εφοδιαστείτε με υπομονή, ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και εστιάστε στο συναίσθημα σας: « Με προσβάλεις κι αυτό με στενοχωρεί » ή « Όσα λες μου προκαλούν θυμό και λύπη».\nΝα θυμάστε λοιπόν ότι ο ακατάλληλος λόγος του παιδιού σας μπορεί να διορθωθεί εφόσον:\nα) Δεν είναι αποτέλεσμα μίμησης του δικού σας λόγου και\nβ) Δεν σας εξωθεί σε ακραίες συμπεριφορές ( φωνές, απειλές, κλάμα κτλ ) αλλά σε μια αυστηρή και ψύχραιμη αντιμετώπιση εστιασμένη στο συναίσθημα.\nRelated ItemsΓιώργος ΜπουμπούσηςΤα παιδιά μιλούν με αγένεια\n← Προηγούμενο Άρθρο Για τις γυναίκες που δεν είναι μητέρες, και για όσες χάθηκαν νωρίς


ΜΑΧΟΜΕΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ (ΤΟ ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΜΙΑΣ ΨΥΧΗΣ), ΜΠΑΚ ΠΕΡΛ / BUCK PEARL, S.D.C. - Exlibris-Oldbooks.gr - Online βιβλιοπωλείο με βιβλία παλαιών εκδόσεων, κλασικά και νέα μυθιστορήματα, σπάνιες εκδόσεις, συγγραφείς, αντίκες, σπάνια νομίσματα, παλαιοβιβλιοπωλείο\nΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: BABUCK6238X2\n• ΚΩΔΙΚΟΣ EXLIBRIS: BABUCK6238X2\n• ΕΚΔΟΤΗΣ: S.D.C.\n• ΘΕΜΑ: ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΑ ΜΕ ΝΟΜΠΕΛ, ΑΜΕΡΙΑΝΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ\nΈξω απ' το τί θάχε να πεί κανείς για το αισθητικό και τα πνευματικό θεμέλειο του έργου της Μπάκ, ή γνώση κι ή παπατήρηση πάνω σ' ένα τόσο απέραντο και τόσο πολύτιμο υλικό, κάνουν το έργο της αυτό εξίσου πολύτιμο.\nΟ «Μαχόμενος "Αγγελος» (1936) είναι η μια απ' τις δυο βιογραφίες που κυκλοφορήσανε ύστερ' απ' τή πρώτη τους επιτυχία σ' έναν τόμο με τίτλο «Πνεύμα και Σάρκα», κι’ ανήκουν στο σημαντικώτερο μέρος του έργου της ή άλλη βιογραφία είναι της μητέρας της, με τίτλο «Η Εξορία». Ο όρος «βιογραφία» φαίνεται κάπως φτωχός, τουλάχιστο για το «Μαχόμενο "Αγγελο». Γιατί μπορεί νάναι η ζωη του πατέρα της, μα είναι μια ζωή δοσμένη έτσι όπως ξέρει να τη δίνει ένας συγγραφέας στο ανάστημά τηςΗ ζωή αυτή αποτελεί το «μύθο» σ' ένα καθαρά λογοτεχνικό είδος- μυθιστορηματικό. Κι έτσι ο «ήρωας» παίρνει τη συμβολική του θέση κι' υψώνεται μέσα σε μιαν εποχή κι ένα κλίμα που τον πολιορκεί με τα ερωτηματικά του. Κι η απάντησή του είναι θετική-γίνεται ο ήρωας μιάς πίστης.\n«... Μα πιο πολύ από καθετί άλλο, θέλανε να γλυτώσουν απ' την επικίνδυνη συμπάθειά του για το λαό, που είχε έρθει να σώσει. Κι' ή συμπάθειά του αυτή σιγά- σιγά δυνάμωνε και γινόταν αγάπη...»


Σεξ, τσιμπολόγημα, σταυρόλεξο | H καλύτερη ώρα για το καθένα, μέσα στo 24ωρο! - Messinia Radio\nΣεξ, τσιμπολόγημα, σταυρόλεξο | H καλύτερη ώρα για το καθένα, μέσα στo 24ωρο!\nΚι όμως η κάθε μας δραστηριότητα μέσα στη μέρα έχει τη δική της, κατάλληλη ώρα για να συμβεί!\nΣύμφωνα με έρευνες, κάθε μας κίνηση μέσα στη μέρα πρέπει να έχει «πρόγραμμα» ώστε η απόδοσή της να είναι υψηλή. Κάθε ώρα μέσα στις 24 της κάθε ημέρας είναι προορισμένη για κάθεμία από τις δραστηριότητές μας.\n7 το πρωί: Σεξ\nΤα επίπεδα της τεστοστερόνης σε άνδρες και γυναίκες χτυπάνε κόκκινο το πρωί. Αντίθετα το βράδυ -όταν δηλαδή οι περισσότεροι κάνουν σεξ- βρίσκεται στα χαμηλότερά της.\nΗ πρωινή γυμναστική σας βοηθά να κάψετε περισσότερο λίπος. Δεν είναι ανάγκη να αρχίσετε τα βάρη, λίγο γρήγορο περπάτημα είναι αρκετό.\nΤο πρωινό πρέπει να καταναλώνεται μια με δυο ώρες από τη στιγμή που ξυπνάτε.\nΑν θέλετε να πάτε στον γιατρό δεν υπάρχει καλύτερη ώρα. Επίσης, βάσει ερευνών έχει διαπιστωθεί ότι όσοι κάνουν εμβόλια μεταξύ 9 με 11 το πρωί αποκτούν καλύτερα αντισώματα.\n10:00 Πιες τον πρώτο καφέ\nΕνα πρωινό περπάτημα μπορεί να σας ξυπνήσει. Ενας πρωινός καφές, με το που ξυπνήσετε, το μόνο που θα σας κάνει είναι να σας δημιουργήσει νευρικότητα.\n11:00 Λύστε ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζετε, ασχοληθείτε με τις υποχρεώσεις σας, τελειώστε το βιβλίο σας ή απλά λύστε ένα σταυρόλεξο.\nΗ παραγωγικότητά σας αυτή την ώρα είναι στο πικ της και από το σημείο και εκείνο αρχίζει να πέφτει. Οπότε, αν έχετε να κάνετε κάτι δύσκολο, αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή.\nΤο μεσημεριανό πρέπει να καταναλώνεται τέσσερις ώρες μετά το πρωινό. Και μάλιστα, συστήνεται 10 με 15 λεπτά πριν φας να κάνεις έναν ακόμη περίπατο, να περπατήσεις για λίγα λεπτά. Θα σου μειώσει την όρεξη και θα σε οδηγήσει σε πιο υγιείς επιλογές.\n13:00 Σούπερ μάρκετ\nΜόλις έχει φάει, άρα, αν πας σούπερ μάρκετ δεν θα πάρεις ότι λιχουδιά κυκλοφορεί.\nΜπορεί να ακούγεται δύσκολο να επιτευχθεί αλλά αποτελεί την ιδανική στιγμή στην ημέρα για έναν σύντομο υπνάκο. Αρκούν 15 λεπτά. Περισσότερη ώρα ύπνου σημαίνει πιο βαθύς ύπνος.\n15:00 Η κατάλληλη ώρα για μεγάλες αποφάσεις\nΑυτή τη στιγμή της ημέρας, η πείνα, η κούραση και τα συναισθήματά σας δεν υπάρχει καμία περίπτωση να σας εμποδίσουν να λάβετε τη σωστή απόφαση. Για αυτό και είναι η κατάλληλη στιγμή για σπουδαίες αποφάσεις.\n16:00 Η ώρα του σνακ\nΝαι, υπάρχει συγκεκριμένη ώρα για τη λιχουδιά. Και αυτή είναι στις 4 το απόγευμα. Το σνακ πρέπει να καταναλώνεται δύο ώρες μετά το φαγητό για να μένετε χορτάτοι μέχρι το βραδινό.\nΝαι, όσο δύσκολο κι αν ακούγεται, το τελευταίο γεύμα της ημέρας πρέπει να καταναλώνεται στις 7 το απόγευμα. Επίσης, αυτό, θα πρέπει να είναι το μικρότερο γεύμα της ημέρας. Αν φάτε σε διάστημα μικρότερο των τριών ωρών πριν πέσετε το κρεβάτι τότε το πιθανότερο είναι ότι θα αντιμετωπίσετε διατροφικές διαταραχές.\n20:00 Ποστάρετε στα social media\nΔεν είναι τυχαία η κατάλληλη ώρα. Αν ποστάρετε αυτή την ώρα έχετε περισσότερες πιθανότητες να πάρετε likes, να έχει περισσότερα shares η ανάρτησή σας και σχόλια. Επίσης, η όλη διαδικασία δεν θα επηρεάσει τον ύπνο σας.\n21:00 Χαζέψτε τηλεόραση\nΆν σας χαλαρώνει αυτή είναι η ιδανική ώρα για να το κάνετε. Σε κάθε περίπτωση, όμως, μία ώρα πριν πέσετε στο κρεβάτι θα πρέπει να έχετε σταματήσει να βλέπετε τηλεόραση, να χαζεύετε στο pc σας ή σε οποιαδήποτε άλλη οθόνη.\n22:00 Ωρα για μπάνιο\nΟ καλύτερος τρόπος για να ηρεμήσεις. Με το ζεστό μπάνιο η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει και μόλις βγαίνετε και σας παίρνει το… κρύο αυτομάτως ο εγκέφαλος μπαίνει σε διάθεση χαλάρωσης και ύπνου.\nΑπλά ηρεμίστε. Για να πέσει η πίεσή σας, να φύγει το άγχος σας.\n23:00 Ωρα για ύπνο!!!!!!!\n23:20 Αν δεν σας παίρνει ο ύπνος…. σηκωθείτε!\nΑν έχουν περάσει 20 λεπτά από τη στιγμή που πέσατε για ύπνο και δεν έχετε ακόμη κοιμηθεί, τότε απλά πρέπει να σηκωθείτε! Διαβάστε ένα βιβλίο, κάντε ασκήσεις αναπνοής, αλλά σε καμία περίπτωση μην δείτε τηλεόραση και αρχίσετε τα παιχνίδια σε τάμπλετ και κινητά.\nPrevious ArticleΠώς να παραμείνεις όμορφη μεγαλώνοντας!\nNext Article Οι γυναίκες που έχουν αυτή τη συνήθεια στο σεξ συνήθως ρίχνουν κέρατο


11 υπέροχα δώρα για τη γιορτή του πατέρα! - BORO από την ΑΝΝΑ ΔΡΟΥΖΑ - boro.gr\nΑρχική / Μόδα & Ομορφιά / 11 υπέροχα δώρα για τη γιορτή του πατέρα!\n11 υπέροχα δώρα για τη γιορτή του πατέρα!\nΟ μπαμπάς είναι ο βασιλιάς της καρδιάς κάθε κοριτσιού! Οι περισσότερες ονειρευόμαστε τον πρίγκιπα σαν το μπαμπά μας και επιθυμούμε να του μοιάζει. Επειδή η μέρα είναι αφιερωμένη στον ξεχωριστό άντρα της ζωής μας, σας παρουσιάζουμε κάποια δωράκια που μπορείτε να του κάνετε ανάλογα το στυλ του μπαμπά που έχετε…\nΓια τον «Vespa-κια»\nΓια τον » iPhon-ακια»\nΓια τον «iPad- ακια»\nΓια τον “Ποδηλατα-κια”\nΓια τον «Ρολογα-κια»\nΓια τον «Συλλεκτα-κια»\nΓια τον «Ψηστα-κια»\nΓια τον «κρασα-κια»\nΓια τον «τσαντα-κια»\nΓια τον «t-shirt-ακια»\nΓια τον «star-ακια»


Οι παρακάτω μικροοργανισμοί ενοχοποιούνται συχνότερα για τροφικές δηλητηριάσεις από μολυσμένα τρόφιμα: στο 2% των δημοσιευμένων περιστατικών. - PDF\nΟι παρακάτω μικροοργανισμοί ενοχοποιούνται συχνότερα για τροφικές δηλητηριάσεις από μολυσμένα τρόφιμα: στο 2% των δημοσιευμένων περιστατικών.\nDownload "Οι παρακάτω μικροοργανισμοί ενοχοποιούνται συχνότερα για τροφικές δηλητηριάσεις από μολυσμένα τρόφιμα: στο 2% των δημοσιευμένων περιστατικών."\n1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στη δεκαετία του 1980 σε πολλές Ευρωπαϊκές και Αμερικανικές χώρες, παρατηρήθηκε μια αύξηση των περιστατικών που οφείλονταν σε μολυσμένα τρόφιμα. Αυτή η αύξηση συσχετίστηκε αρχικά με την άγνοια των καταναλωτών, αλλά τελικά επικράτησε η άποψη ότι πολλά περιστατικά θα είχαν αποφευχθεί εάν υπήρχε η κατάλληλη εκπαίδευση των παρασκευαστών τροφίμων στην εφαρμογή των επιβεβλημένων πρακτικών (διαδικασιών) παραγωγής, επεξεργασίας και συντήρησης των τροφίμων. Οι παρακάτω μικροοργανισμοί ενοχοποιούνται συχνότερα για τροφικές δηλητηριάσεις από μολυσμένα τρόφιμα: Salmonella typhimurium στο 38% των δημοσιευμένων περιστατικών, Άλλες Salmonellae στο 46% των δημοσιευμένων περιστατικών, Clostridium perfrigens στο 11% των δημοσιευμένων περιστατικών, Bacillus cereus στο 3% των δημοσιευμένων περιστατικών και Staphylococcus aureus στο 2% των δημοσιευμένων περιστατικών. Στην πραγματικότητα, η συχνότητα περιστατικών δηλητηρίασης από μολυσμένα τρόφιμα με τοξίνη του S. aureus πρέπει να είναι πολύ μεγαλύτερη, αφού το 80% του πληθυσμού μεταφέρει το μικρόβιο στο δέρμα, στο στόμα και τη μύτη. Πιστεύεται ότι αποτελεί την πιο πιθανή πηγή τροφοδηλητηρίασης από προμαγειρευμένα έτοιμα προς κατανάλωση φαγητά (ready to eat foods). Τα ποσοστά των διαφόρων κατηγοριών τροφίμων που ενοχοποιούνται για τροφοδηλητηριάσεις είναι τα παρακάτω: 26% αλιεύματα, 25% κρέας και προϊόντα κρέατος, 11% πουλερικά και προϊόντα πουλερικών, 9% σαλάτες, 5% λαχανικά, 4% γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, 3% αρτοσκευάσματα, 2% αναψυκτικά, 1% μαγειρεμένο ρύζι και 14% άλλα τρόφιμα. 1\n2 Απ αυτές τις περιπτώσεις τροφικών δηλητηριάσεων, αποδείχθηκε ότι για το 85% ευθύνονταν ο ελλιπής έλεγχος υγιεινής, η θερμοκρασία συντήρησης και ο χρόνος που μεσολαβούσε μεταξύ της παρασκευής και της κατανάλωσης στο σπίτι ή σε καταστήματα λιανικής πώλησης ετοίμων φαγητών, όπως εστιατόρια και ταχύ-εστιατόρια (fast foods). Μόνο δε το 5% αποδόθηκε στη βιομηχανία τροφίμων. Σε αυτό το 5% εξέχουσα θέση φαίνεται να κατέχουν τα αλιεύματα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα παστεριωμένα προϊόντα κρέατος, όπως το ζαμπόν και η χοιρινή ωμοπλάτη. Ωστόσο, η υγιεινή ενός τροφίμου δεν εξαρτάται μόνο από τη μικροβιολογική κατάστασή του. Χημικοί κίνδυνοι, όπως πρόσθετα καθ υπέρβαση των επιτρεπομένων ορίων, βαρέα μέταλλα (μόλυβδος, υδράργυρος και κάδμιο), υπολείμματα χημικών ουσιών καθαρισμού, κατάλοιπα αντιβιοτικών, φυτοφαρμάκων ή χλωριωμένων υδρογονανθράκων και φυσικοί κίνδυνοι, όπως γυαλί, μέταλλα, κόκαλα, κελύφη, τρίχες κλπ, επέβαλλαν την σύνταξη των νέων κανονισμών για την ασφάλεια των τροφίμων. Η αύξηση των περιστατικών τροφοδηλητηριάσεων, οδήγησε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να υιοθετήσουν αυστηρούς ελέγχους στην υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων τόσο για τα εγχώρια, όσο και για τα εισαγόμενα προϊόντα. Οδηγίες οριζόντιες (που καλύπτουν όλες τις κατηγορίες τροφίμων) και κάθετες (που καλύπτουν ειδικές κατηγορίες τροφίμων) έχουν θεσπιστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο από τις αρχές του 1990 και έχουν ήδη ενσωματωθεί στις Εθνικές νομοθεσίες των κρατών μελών. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο Το 2000, εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση η Λευκή Βίβλος, η οποία περιέγραφε τις κατευθυντήριες γραμμές και το όραμα της Ένωσης σε πολλούς τομείς δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων και τα τρόφιμα. Η Λευκή Βίβλος: (α) αντανακλά την κύρια πολιτική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, (β) εξασφαλίζει την βούληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υιοθέτηση των πιο υψηλών προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων και (γ) αποσκοπεί στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του καταναλωτή στις λειτουργίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν τα τρόφιμα (και τις ζωοτροφές). Η Λευκή βίβλος περιλαμβάνει προτάσεις που θα μετατρέψουν την πολιτική της Κοινότητας σχετικά με τα τρόφιμα (και τις ζωοτροφές) σε ένα προληπτικό, δυναμικό, κατανοητό και περιληπτικό εργαλείο που θα εξασφαλίζει ένα υψηλό επίπεδο υγείας του ανθρώπου και την προστασία του καταναλωτή. 2\n3 Η υλοποίηση των κατευθύνσεων που τέθηκαν από την Λευκή Βίβλο, πραγματοποιήθηκε με την έκδοση μιας σειράς από κανονισμούς τριακονταετούς προοπτικής: Οριζόντιος κανονισμός 178/2002/ΕΚ για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων για τα τρόφιμα. Οριζόντιος κανονισμός 852/2004/ΕΚ, για την υγιεινή των τροφίμων. Κάθετος κανονισμός 853/2004/ΕΚ, για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Κάθετος κανονισμός 854/2004/ΕΚ, για την οργάνωση επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Κάθετος κανονισμός 882/2004/ΕΚ, για τους επίσημους ελέγχους της συμμόρφωσης προς την νομοθεσία. Ο κανονισμός 1774/2002 για τον καθορισμό των υγειονομικών κανόνων σχετικά µε τα ζωικά υποπροϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο Ο κανονισμός 2073/2005 περί μικροβιολογικών κριτηρίων για τα τρόφιμα Ο κανονισμός 1881/2006 για καθορισμό μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων για ορισμένες ουσίες οι οποίες επιμολύνουν τα τρόφιμα Το νέο αυτό νομοθετικό πλαίσιο: καλύπτει το σύνολο της τροφικής αλυσίδας ( και τις ζωοτροφές), καθιερώνει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, αποδίδει την ευθύνη για την ασφαλή παραγωγή τροφίμων στην βιομηχανία, τους παραγωγούς και τους προμηθευτές, καθιερώνει κατάλληλους ελέγχους σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, καθιερώνει την απαίτηση εντοπισμού της προέλευσης των προϊόντων σε όλη την τροφική αλυσίδα (ιχνηλασιμότητα), ενισχύει τη πολιτική για την ασφάλεια των τροφίμων με την λήψη επιστημονικών συμβουλών, καθιερώνει την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης, καθιερώνει την λήψη ταχέων και αποτελεσματικών μέτρων προστασίας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, αντιμετωπίζει ορισμένα θέματα που αφορούν την ποιότητα των τροφίμων και βελτιώνει τους ελέγχους σχετικά με τα νέα τρόφιμα. Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να έχει τη δυνατότητα μια εταιρία τροφίμων να επεξεργάζεται ή να εμπορεύεται προϊόντα στις αγορές τις ΕΕ, πρέπει οι 3\n4 εγκαταστάσεις και ο περιβάλλον χώρος της να έχουν επιθεωρηθεί, για τις συνθήκες υγιεινής τους, από εξουσιοδοτημένους επιθεωρητές. Ωστόσο, μία εταιρία για να είναι ικανή να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας τέτοιας επιθεώρησης, θα πρέπει να εφαρμόζει ένα σύστημα διασφάλισης της υγιεινής παραγωγής των τροφίμων. Στη βιομηχανία τροφίμων της Ευρώπης και της Β. Αμερικής είναι κοινά αποδεκτό ότι πρέπει να εφαρμόζεται ένα Σύστημα Ανάλυσης Κινδύνων και Κρισίμων Σημείων Ελέγχου (ΑΚΚΣΕ) για κάθε προϊόν που πρόκειται να διατεθεί στην αγορά. O Κανονισμός 852/2004 για την υγιεινή των τροφίμων απαιτεί ότι: οι επιχειρήσεις τροφίμων επισημαίνουν κάθε στάδιο στις δραστηριότητές τους, που είναι κρίσιμο για την διασφάλιση της υγιεινής των τροφίμων και μεριμνούν για την αναγνώριση καταλλήλων διαδικασιών για την ασφάλεια αυτών, οι οποίες εφαρμόζονται, τηρούνται και αναθεωρούνται στη βάση των παρακάτω αρχών, που χρησιμοποιούνται στην ανάπτυξη του συστήματος ΑΚΚΣΕ (HACCP): Ανάλυση των δυνητικών κινδύνων κατά την παραγωγική διαδικασία των τροφίμων. Αναγνώριση των σημείων των διαδικασιών, όπου μπορούν να λάβουν χώρα κίνδυνοι για τα τρόφιμα. Απόφαση για το ποιο από τα αναγνωρισμένα σημεία είναι κρίσιμο για την ασφάλεια του τροφίμου τα κρίσιμα σημεία, Καθορισμός και εφαρμογή αποτελεσματικών διαδικασιών ελέγχου και παρακολούθησης των κρισίμων σημείων. Ανασκόπηση της ανάλυσης των κινδύνων του τροφίμου, των κρισίμων σημείων ελέγχου και των διαδικασιών ελέγχου και παρακολούθησης περιοδικά ή όταν οι παραγωγικές διαδικασίες του τροφίμου αλλάζουν. Επισημαίνεται, ότι η υιοθέτηση του συστήματος ΑΚΚΣΕ για την παραγωγή και εμπορία τροφίμων από τις εταιρίες τροφίμων της ΕΕ ήταν μία αναγκαία νομοθετική απαίτηση για τη συνέχιση των λειτουργιών τους, η οποία έπρεπε να είχε υλοποιηθεί μέχρι την 31 Δεκεμβρίου Η μη συμμόρφωση με την παραπάνω ημερομηνία (εάν αυτό διαπιστωθεί από τις αρμόδιες αρχές ), μπορεί να έχει σαν συνέπεια την ανάκληση της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης. Οι κάθετες οδηγίες είναι περισσότερο εξειδικευμένες όσον αφορά στις απαιτήσεις, τις οποίες οι εταιρίες πρέπει να ενσωματώσουν στο σύστημα ΑΚΚΣΕ για την διασφάλιση της υγιεινής παραγωγής των προϊόντων τους. Για παράδειγμα, η απόφαση της Επιτροπής της 20 Μαΐου 1994 (94/356/EC in the Official Journal of the European Communities No L 156 pp ) καταγράφει τη συνιστώμενη προσέγγιση για την υλοποίηση του συστήματος HACCP ως εξής: 4\n5 Αναγνώριση κινδύνων και μέτρων ελέγχων. Αναγνώριση κρισίμων σημείων. Καθιέρωση κρισίμων ορίων για κάθε κρίσιμο σημείο. Καθιέρωση διαδικασιών παρακολούθησης και ελέγχου. Καθιέρωση διορθωτικών ενεργειών. Καθιέρωση διαδικασιών επαλήθευσης και ανασκόπησης (αναθεώρησης). Καθιέρωση έγγραφης τεκμηρίωσης σχετικά με τις διαδικασίες και τα αρχεία. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ HACCP ΚΑΙ ΠΟΥ ΠΡΩΤΟΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΕ Ο όρος ΑΚΚΣΕ είναι ακρωνύμιο του Ανάλυση Κινδύνου Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου, όπως ο όρος HACCP είναι ακρωνύμιο του Hazard Analysis Critical Control Points. Το σύστημα εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την παραγωγή ασφαλών τροφίμων του προγράμματος αεροναυπηγικής της ΝΑSΑ. Το HACCP βασίστηκε στον ποιοτικό έλεγχο, τη μικροβιολογία και τη διαχείριση κινδύνων. Το σύστημα αναπτύχθηκε περαιτέρω, από την Υπηρεσία Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων (Food and Drug Administration) της Αμερικής και την εταιρεία Pillsbury για να διασφαλιστεί η υγιεινή επεξεργασία των χαμηλής οξύτητας κονσερβοποιημένων τροφίμων. Μετά από αυτή την επιτυχημένη δοκιμή, το HACCP άρχισε να εφαρμόζεται σε όλους τους τομείς της βιομηχανίας τροφίμων σε παγκόσμια κλίμακα. Το HACCP σχεδιάστηκε κυρίως για να προλαμβάνει και όχι να θεραπεύει και είναι ένα σύστημα ελέγχου, το οποίο διασφαλίζει την υγιεινή του τροφίμου, αφού αναγνωρίσει τους κινδύνους και αναπτύξει προστατευτικά μέτρα για τον έλεγχό τους. Σήμερα το σύστημα HACCP έχει υιοθετηθεί παγκόσμια, αν και μερικές χώρες έχουν αναπτύξει ιδιαίτερες προσεγγίσεις του συστήματος για συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων. ΟΙ ΕΠΤΑ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP 1. Ανάλυση προϊόντος, αναγνώριση κινδύνων και καθορισμός μέτρων ελέγχου. 2. Αναγνώριση κρισίμων σημείων ελέγχου (ΚΣΕ). 3. Καθορισμός στόχων και κρισίμων ορίων για κάθε ΚΣΕ. 4. Εγκατάσταση διαδικασιών παρακολούθησης για κάθε ΚΣΕ. 5. Εγκατάσταση διαδικασιών διορθωτικών ενεργειών για κάθε ΚΣΕ. 6. Εγκατάσταση διαδικασιών επαλήθευσης του Συστήματος ΑΚΚΣΕ. 7. Εγκατάσταση διαδικασιών γραπτής τεκμηρίωσης. 5\n6 Αυτές οι κύριες δραστηριότητες επεκτάθηκαν περαιτέρω με το CFDRA Technical Manual No 38 (1992), στα παρακάτω 12 στάδια υλοποίησης του HACCP. 1. Συγκρότηση της ομάδας ΑΚΚΣΕ. 2. Περιγραφή του προϊόντος. 3. Προσδιορισμός της αναμενόμενης χρήσης. 4. Κατασκευή του διαγράμματος ροής. 5. Επιβεβαίωση του διαγράμματος ροής στη πράξη. 6. Προσδιορισμός και καταγραφή όλων των σχετικών κινδύνων και προληπτικών μέτρων. 7. Εφαρμογή του διακλαδωτού μοντέλου για τον προσδιορισμό των ΚΣΕ (CCPs). 8. Καθορισμός στόχων και κρισίμων ορίων για κάθε ΚΣΕ. 9. Εγκατάσταση διαδικασιών παρακολούθησης για κάθε ΚΣΕ. 10. Καθορισμός διορθωτικών ενεργειών για κάθε ΚΣΕ. 11. Εγκατάσταση διαδικασιών επαλήθευσης του συστήματος ΑΚΚΣΕ. 12. Εγκατάσταση διαδικασιών γραπτής τεκμηρίωσης. ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ HACCP Κίνδυνος (Hazard): Οιοσδήποτε παράγοντας που είναι δυνατόν να προκαλέσει βλάβη στην υγεία του καταναλωτή. Αρχικά, αναφαίρετο στην επιβίωση ή τον πολλαπλασιασμό παθογόνων για τον άνθρωπο μικροοργανισμών και σαπροφυτικών μικροβίων, που έχουν ιδιαίτερη σημασία στη συντήρηση των τροφίμων, και περιελάμβανε την παραγωγή τοξινών ή άλλων τοξικών προϊόντων μεταβολισμού αυτών. Ο όρος σύντομα επεκτάθηκε για να περιλαμβάνει και άλλους βιολογικούς, φυσικούς και χημικούς επιμολυντές, ουσιώδεις για την υγεία του καταναλωτή. Βιολογικοί κίνδυνοι (Biological hazards): Περιλαμβάνουν μολυσματικά ή τοξινογόνα βακτήρια, ρικέτσιες, ιούς, μύκητες, παράσιτα και φυσικές τοξίνες που προέρχονται από άλγες ή που συνδέονται με τη μικροβιολογική αποσύνθεση των αλιευμάτων. Χημικοί Κίνδυνοι (Chemical Hazards): Παρασιτοκτόνα, χημικά καθαριστικά, αντιβιοτικά, βαρέα μέταλλα, παράγωγα πετρελαίου και πρόσθετα, όπως δισουλφίδια, φωσφορικά, νιτρικά και γλουταμινκό νάτριο σε ποσότητες που είναι πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια μαζί με άλλα μη επιτρεπόμενα πρόσθετα όπως χρωστικές, συντηρητικά και αντιοξειδωτικά. Φυσικοί Κίνδυνοι (Physical Hazards): Μεταλλικά θραύσματα, άλατα στρουβίτου, γυαλιά, σκλήθρες ξύλου, τμήματα οστράκων, κόκαλα και πλαστικά. Σοβαρότητα (Severity) του κινδύνου: Το μέγεθος του κινδύνου ή η έκταση των συνεπειών στην ανθρώπινη υγεία που προκαλούνται από την παραμονή του στο τελικό προϊόν. Αρχικά, επίσης, ο 6\n7 όρος συνδέθηκε με τους μικροβιολογικούς παράγοντες που προκαλούν ανθρώπινες ασθένειες και οι οποίοι ταξινομήθηκαν στις παρακάτω κατηγορίες: 1. Υψηλής (μεγάλης) σοβαρότητας: Περιλαμβάνει εκείνες τις ασθένειες που προκαλούνται από παθογόνους μικροοργανισμούς, όπως Clostridium botulinum, Salmonella typhi, Listeria monogytogenes, Esherichia coli 0157 και το Vibrio cholerae. 2. Μεσαίας σοβαρότητας: Περιλαμβάνει εκείνες τις ασθένειες που προκαλούνται από μικροοργανισμούς, όπως Brucella abortus, Salmonella spp, Shingella spp, Campylobacter jejuni, Yeshiva enterocolitica, Esherichia coli, Vibrio parahaemolyticus, Hepatitis A virus, τοξινογόνοι μύκητες και φύκη (algae). 3. Χαμηλής (μικρής) σοβαρότητας: Περιλαμβάνει εκείνες τις ασθένειες που προκαλούνται από μικροοργανισμούς, όπως Bacillus cereus, Clostridium perfrigens και Staphylococcus aureus. Η σοβαρότητα ενός κινδύνου ποικίλει με τη μολυσματική δόση και την κατάσταση της υγείας του ατόμου. Όσο υψηλότερη η δόση, τόσο μικρότερος ο χρόνος επώασης και περισσότερο σοβαρό το περιστατικό. Άλλοι βιολογικοί κίνδυνοι, οι φυσικοί και οι χημικοί κίνδυνοι μπορούν να μεταχειρισθούν με παρόμοιο τρόπο, αλλά η κρίση για την σοβαρότητα τους θα είναι πιο υποκειμενική και θα εξαρτάται περισσότερο από τη σπουδαιότητα του κινδύνου όπως εμφανίζεται για κάποιο συγκεκριμένο προϊόν ή επεξεργασία, π.χ. από το αρχείο παραπόνων. Σε μερικές περιπτώσεις, ωστόσο, αντικειμενικά δεδομένα πιθανόν να είναι διαθέσιμα από τη βιβλιογραφία, π.χ. για τα παρασιτοκτόνα (ποσότητα, τύπος, συνέπειες), για τα υλικά καθαρισμού (τοξικότητα), τα τεμάχια από κόκαλο (πνίξιμο), κ.α. Επίσης, η σοβαρότητα ενός κινδύνου αξιολογείται σε συνάρτηση με την ομάδα που ανήκει ο καταναλωτής. Έγκυοι, παιδιά, άτομα με μειωμένη αντίσταση ανοσοποιητικού συστήματος, ασθενείς και ηλικιωμένοι ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Όταν ο καταναλωτής ανήκει σε μία απ αυτές τις ομάδες είναι φυσικό η σοβαρότητα ενός κινδύνου να τίθεται σε υψηλότερη βαθμίδα. Η εκτίμηση της σοβαρότητας ενός κινδύνου μπορεί να προσδιορισθεί κατά ένα τρόπο παρόμοιο με την αξιολόγηση της επικινδυνότητας: 1. Εξειδικευμένη Κρίση: Έμπειρο προσωπικό κρίνει τη σοβαρότητα του κινδύνου. 2. Συγκριτική Ανάλυση: Τι έκαναν άλλες παρόμοιες επιχειρήσεις; ποια ήταν η βάση για τις αποφάσεις τους; π.χ. τι πληροφορίες χρησιμοποιήθηκαν και πότε συλλέχθηκαν; 3. Μοντέλο Πιθανότητας (Probability Model): Τι πληροφορίες είναι διαθέσιμες που δείχνουν ότι η δεδομένη ταξινόμηση της σοβαρότητας ήταν σωστή; π.χ. τα δεδομένα για την 7\n8 τοξικότητα των χημικών καθαριστικών, η παθογένεια, η θνησιμότητα ή ο αριθμός των περιστατικών σαν ποσοστό του πληθυσμού. Η πιθανότητα (Likelihood) του κινδύνου. Είναι η εκτίμηση της δυνατότητας να συμβεί ο συγκεκριμένος κίνδυνος. Οι βαθμίδες της πιθανότητας είναι: υψηλή (High - H), μετρία (Moderate - M), χαμηλή (Low - L) και ανύπαρκτη (Negligible - N). Η πιθανότητα να συμβεί κάποιος κίνδυνος ποικίλει με τη πηγή της πρώτης ύλης, και τις επικρατούσες συνθήκες επεξεργασίας τη συγκεκριμένη στιγμή. Τα επιδημιολογικά δεδομένα και οι πληροφορίες σχετικά με τα περιστατικά τροφικών δηλητηριάσεων υποδεικνύουν ότι οι μικροβιολογικοί κίνδυνοι επηρεάζουν συνήθως ομάδες καταναλωτών σε αντίθεση με τους φυσικούς κινδύνους που επηρεάζουν άτομα. Οι χημικοί κίνδυνοι είναι δυνατόν να επηρεάσουν είτε ομάδες καταναλωτών, είτε μεμονωμένα άτομα. Η αλληλουχία των γεγονότων είναι: α) η αναγνώριση του κινδύνου, β) η ταξινόμηση του βάσει σοβαρότητας και γ) η ταξινόμηση του βάσει πιθανότητας να συμβεί. Κρίσιμο σημείο ελέγχου (Critical Control Point): Είναι το σημείο, διεργασία ή το στάδιο της επεξεργασίας, όπου ένας κίνδυνος μπορεί να μειωθεί, προληφθεί ή εξαλειφθεί. Το στάδιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα προληπτικό μέτρο ή μέτρο ελέγχου και ίσως να είναι μία αυτοτελής διαδικασία ή μία εργασία επιθεώρησης. Τα κρίσιμα σημεία ελέγχου του συστήματος ΑΚΚΣΕ αναγνωρίζονται και αντιμετωπίζονται κατά προτεραιότητα, με συνεχή παρακολούθηση και έγγραφη τεκμηρίωση της ορθής εφαρμογής των προληπτικών μέτρων που έχουν οριστεί από την ομάδα ΑΚΚΣΕ, για τον έλεγχο του συγκεκριμένου κινδύνου. Στα άλλα σημεία ελέγχου ο κίνδυνος ελέγχεται μέσω της προσήλωσης μας στις αρχές της Ο.Β.Π., των κανονισμών, των οδηγιών και της πολιτικής της εταιρίας. Σε ορισμένα σημεία από αυτά απαιτείται περιοδική έγγραφη επιβεβαίωση αυτής της προσήλωσης. Επιθυμητά και Κρίσιμα Όρια (Target and Critical Limits). Επιθυμητό όριο είναι το κριτήριο που πρέπει να ικανοποιείται για κάθε προληπτικό μέτρο, ώστε να εξασφαλίζεται απόλυτα ο αποτελεσματικός έλεγχος του αντίστοιχου κινδύνου. Ενώ, κρίσιμο όριο είναι η αξία ή η τιμή ενός προληπτικού μέτρου που διαχωρίζει το αποδεκτό από το μη αποδεκτό. Παρακολούθηση (Monitoring): Ο έλεγχος ότι η διαδικασία επεξεργασίας ή χειρισμού, η οποία συνιστά το προληπτικό μέτρο του κινδύνου στο ΚΣΕ, εκπληροί τα καθιερωμένα κριτήρια για την εξάλειψη ή μείωση του συγκεκριμένου κινδύνου. Περιλαμβάνει συστηματική 8\n9 παρακολούθηση, μέτρηση και καταγραφή των καταλλήλων δεδομένων για την πρόληψη ή έλεγχο του κινδύνου. Η διαδικασία παρακολούθησης πρέπει να περιλαμβάνεται στο έγγραφο διασφάλισης της υγιεινής παραγωγής του προϊόντος, το οποίο μαζί με τα αρχεία των μετρήσεων που λαμβάνοντα θα πρέπει να είναι διαθέσιμα στις αρμόδιες αρχές κατά την στιγμή του ελέγχου. Διορθωτική Ενέργεια (Corrective Action): Προσχεδιασμένη διαδικασία που πρέπει να ληφθεί, όταν τα αποτελέσματα της διαδικασίας παρακολούθησης βρίσκονται έξω από τα όρια ανοχής ή δράσης, υποδεικνύοντας ότι το μέτρο ελέγχου του συγκεκριμένου κινδύνου δεν είναι αποτελεσματικό. Επαλήθευση (Verification): Η χρήση συμπληρωματικών δοκιμών και / ή η επιθεώρηση των αρχείων παρακολούθησης, για να καθορισθεί αν το σύστημα είναι εγκατεστημένο σωστά και λειτουργεί αποτελεσματικά και επαρκώς. Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές ότι υπήρχε υπέρτατη ανάγκη για την ανάπτυξη ενός συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας των παραγόμενων τροφίμων. Ένα τέτοιο σύστημα είναι το ΑΚΚΣΕ (Ανάλυση Κινδύνου Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου - Hazard Analysis Critical Control Points) που περιγράφεται από τον Codex Alimentarius και αναπτύσσεται περισσότερο διεξοδικά με το πρότυπο EN ISO του ΕΛΟΤ. Το ΣΔΑΤ της εταιρείας έχει δομηθεί σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000:2005. Το πρότυπο αυτό προδιαγράφει τις απαιτήσεις για ένα σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων που συνδυάζει τα παρακάτω κοινώς αποδεκτά βασικά συστατικά στοιχεία ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια τροφίμων σε όλη την έκταση της αλυσίδας τροφίμων μέχρι την κατανάλωση: Αμοιβαία επικοινωνία στην αλυσίδα τροφίμων Συστηματική διαχείριση Προαπαιτούμενα Αρχές HACCP Στο πρότυπο ΕΝ ISO 22000:2005 ενσωματώνονται οι αρχές του ΑΚΚΣΕ και τα στάδια εφαρμογής του ΑΚΚΣΕ, της Επιτροπής του Codex Alimentarius (Codex). Αυτό το πρότυπο εισάγει το συνδυασμό του σχεδίου ΑΚΚΣΕ με τα κρίσιμα σημεία ελέγχου και τα προαπαιτούμενα προγράμματα. Το πρότυπο αυτό εναρμονίζεται με το πρότυπο ΕΝ ISO 9001:2008, προκειμένου να ενισχυθεί η συμβατότητα των δύο προτύπων. 9\n10 Τα συστήματα ISO (International Standards Organisation) 9000 είναι μία σειρά από πρότυπα που περιγράφουν τις απαιτήσεις της βιομηχανίας για την εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης ποιότητας. Το πρότυπο ISO 9000:2008 αναφέρει τις αρχές και την ορολογία (λεξικό), το πρότυπο ISO 9001:2008 αναφέρει τις απαιτήσεις του συστήματος και το πρότυπο ISO 9004:2008 αναφέρει οδηγίες για την βελτίωση της απόδοσης της επιχείρησης. Η σειρά ISO 9000 δεν αναφέρεται ειδικά στη βιομηχανία και κατηγορηματικά δηλώνει ότι δεν αποσκοπεί στην τυποποίηση των συστημάτων ποιότητας που εφαρμόζονται από τους διάφορους οργανισμούς. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΕΑΣ Η ποιότητα των προϊόντων κρέατος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες με σημαντικότερο για τον καταναλωτή αυτόν της υγιεινής κατάστασης. Η καλή υγιεινή κατάσταση του κρέατος χαρακτηρίζεται από: Απουσία παθογόνων μικροοργανισμών, οι οποίοι μεταδίδονται στον άνθρωπο με το χειρισμό ή με την κατανάλωση ωμού ή ατελώς μαγειρεμένου κρέατος και προκαλούν συγκεκριμένα νοσήματα, τα οποία χαρακτηρίζονται ως ζωο-νόσοι. Απουσία ή παρουσία σε ανεκτά επίπεδα μικροοργανισμών (τοξινογόνων ή όχι), οι οποίοι όταν βρεθούν σε κατάλληλες συνθήκες μπορούν να προκαλέσουν τροφικές δηλητηριάσεις. Απουσία ή παρουσία σε ανεκτά επίπεδα ορισμένων ανεπιθύμητων ουσιών που χαρακτηρίζονται ως κατάλοιπα, π.χ. αντιβιοτικά, παρασιτοκτόνα, διοξίνες, κ.α. Περιορισμένο αριθμό σαπροφυτικών βακτηρίων που επηρεάζουν αρνητικά το χρόνο συντήρησης του κρέατος. Απουσία ξένων σωμάτων, δηλ. αντικειμένων που δεν έχουν σχέση με τη φύση του προϊόντος. Σημαντικοί για την επίτευξη καλής υγιεινής κατάστασης του κρέατος είναι ο κλινικός έλεγχος πριν τη σφαγή και ο μακροσκοπικός έλεγχος μετά την σφαγή, οι οποίοι γίνονται από τον επίσημο κτηνίατρο στα σφαγεία. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η διάθεση κρέατος ζώων με μεταδοτικές ασθένειες (στον άνθρωπο ή τα ζώα) ή ασθένειες και διαταραχές της υγείας που καθιστούν το κρέας ακατάλληλο για κατανάλωση. Πριν τη σφαγή οι μύες των υγιών ζώων είναι ουσιαστικά ελεύθεροι μικροβίων. Μέχρι να φτάσει το κρέας στο πιάτο του καταναλωτή μεσολαβούν τα σφαγεία, οι χώροι επεξεργασίας, μεταποίησης, χονδρικής και λιανικής πώλησης και η μεταφορά του κρέατος μεταξύ των σταδίων αυτών. Στην περίπτωση του ωμού κρέατος, το τελευταίο και εξίσου σημαντικό στάδιο επεξεργασίας του κρέατος (θερμική επεξεργασία) ολοκληρώνεται συνήθως από τον ίδιο τον 10\n11 καταναλωτή. Πολλές φορές κακές πρακτικές σε αυτό το στάδιο στάθηκαν αφορμή για πολλές περιπτώσεις τροφοδηλητηριάσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η βιομηχανία κρέατος εφησυχάζει και δεν προσπαθεί συνεχώς για την ασφάλεια του κρέατος ως τροφίμου. Μια συνήθης περαιτέρω επεξεργασία του σφαγίου είναι ο τεμαχισμός σε μεγάλα τεμάχια (τεταρτημόρια) ή μικρότερα και η αποστέωση αυτών. Στη συνέχεια το κρέας αποθηκεύεται στο ψυγείο ως έχει ή σε συσκευασία κενού, τροποποιημένων και ελεγχομένων ατμοσφαιρών. Η μικροβιακή κατάσταση των τεμαχίων αυτών εξαρτάται ουσιαστικά από το ιστορικό των σφαγίων που φτάνουν στο εργαστήριο ως πρώτη ύλη και τις συνθήκες υγιεινής στην παραγωγή του ίδιου του εργαστηρίου. Σε περιπτώσεις άψογου χειρισμού, ψύξης και χρόνους επεξεργασίας το πολύ 1-2 μέρες μετά την σφαγή, πληθυσμοί <10 4 /cm 2 μπορούν εύκολα να επιτευχθούν. Σε περιπτώσεις αποθήκευσης σφαγίων για μια βδομάδα οι αριθμοί ανεβαίνουν ανάλογα (10 6 /cm 2 ). Οι επιφάνειες επεξεργασίας και ο εξοπλισμός (μαχαίρια, γάντια, ποδιές, πριόνια) μπορούν να διασπείρουν αλλοιούντες (σαπροφυτικούς) και το κυριότερο παθογόνους μικροοργανισμούς από ορισμένα σφάγια ή τεμάχια κρέατος σε άλλα. Στην περίπτωση που οι επιφάνειες και ο εξοπλισμός δεν καθαρίζονται αποτελεσματικά λειτουργούν ως άμεσες πηγές επιμόλυνσης. Κατά τη διάρκεια μιας βάρδιας τεμαχισμού και αποστέωσης το μικροβιακό φορτίο επιφανειών και εξοπλισμού μπορεί να κυμανθεί από 10 4 μέχρι 10 6 /cm 2 και αντανακλά τον προσεκτικό χειρισμό του κρέατος και την υγιεινή στάθμη της πρώτης ύλης. Τα τεμάχια κρέατος που υφίστανται την περισσότερη επεξεργασία, τείνουν να έχουν και το μεγαλύτερο βαθμό επιμόλυνσης, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για αποφυγή περιττών χειρισμών. Σε οργανωμένα εργαστήρια οι διαδικασίες τεμαχισμού και αποστέωσης ολοκληρώνονται σε σταθερά χαμηλές θερμοκρασίες (περίπου 16 ο C). Σε αυτές τις συνθήκες, οι χρόνοι διπλασιασμού των παθογόνων μικροοργανισμών κρατούνται στα επίπεδα των 8 ωρών (από 25 περίπου λεπτά, που είναι σε ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης). Αν η θερμοκρασία του κρέατος είναι <7-10 ο C, η ανάπτυξη παθογόνων δεν θεωρείται αξιόλογη. Στην περίπτωση της συσκευασίας υπό κενό (vacuum-packaging) τα τεμάχια κρέατος τοποθετούνται σε περιέκτες με χαμηλή διαπερατότητα σε Ο2 και ακολουθεί αφαίρεση του αέρα από τον περιέκτη. Αυτό περιορίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών που χρησιμοποιούν Ο2, βελτιώνοντας έτσι τη διάρκεια ζωής του κρέατος. Τα διαθέσιμα δεδομένα της βιβλιογραφίας αποδεικνύουν ότι η συσκευασία υπό κενό ενισχύει τη μικροβιακή σταθερότητα του κρέατος όταν αυτό έχει φυσιολογικό ph και αποθηκεύεται σε περιβάλλον χαμηλών θερμοκρασιών. Η επαρκής αυτή ψύξη και η ακεραιότητα της συσκευασίας είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να υφίστανται πλεονεκτήματα από τη χρήση της συσκευασίας υπό κενό. 11\n12 Το κρέας έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό (aw=0.99), τιμές ph που δεν περιορίζουν την ανάπτυξη μικροοργανισμών και επάρκεια πηγών ενέργειας για αυτούς. Αυτό το μικροπεριβάλλον της επιφάνειας του κρέατος είναι κατάλληλο για την ανάπτυξη των περισσοτέρων γνωστών μικροοργανισμών (παθογόνων και αλλοιούντων) και γι αυτό το λόγο το κρέας θεωρείται ευαλλοίωτο τρόφιμο. Έτσι, η όλη διαδικασία χειρισμού, επεξεργασίας και διακίνησής του κρέατος έχει ως τεχνολογική αλλά και νομική προϋπόθεση την ύπαρξη της «ψυχρής αλυσίδας», με την οποία επιτυγχάνεται καθυστέρηση της ανάπτυξης των μεσόφιλων παθογόνων και αλλοιούντων μικροοργανισμών. Έχει καταστεί σαφές στην βιομηχανία κρέατος ότι ούτε ο κτηνιατρικός κλινικός και μακροσκοπικός έλεγχος από μόνος του, ούτε οι υποτιθέμενες ορθές πρακτικές παραγωγής μεμονωμένα μπορούν να εξασφαλίσουν προϊόντα με σταθερά υψηλή υγιεινή στάθμη όσον αφορά στην ύπαρξη ή επιμόλυνση από παθογόνους μικροοργανισμούς. Η εναλλακτική λύση βρίσκεται στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης της ασφάλειας των τροφίμων, όπως το HACCP, με τα οποία ελέγχεται συνεχώς και στον καλύτερο βαθμό η παραγωγή ασφαλών για τον καταναλωτή τροφίμων. Οι συνηθέστεροι κίνδυνοι που έχουν να κάνουν με το κρέας και την βιομηχανία επεξεργασίας και μεταποίησης αυτού αναφέρονται παρακάτω επιγραμματικά. Ι. Βιολογικοί κίνδυνοι Salmonella spp. Οι σαλμονέλες είναι μη σπορογόνα αρνητικά κατά gram, προαιρετικά αναερόβια μικρόβια, ραβδοειδούς σχήματος. Έχουν ευρεία εξάπλωση στη φύση με το πεπτικό σύστημα του ανθρώπου και των ζώων να αποτελεί τη δεξαμενή των μικροοργανισμών αυτών. Θερμοκρασίες μεταξύ 6 και 45 ο C, η ουδέτερη ζώνη του ph, τιμές aw>0.94 και συγκεντρώσεις NaCl<9% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης της σαλμονέλας. Η ασθένεια εκδηλώνεται στον άνθρωπο μετά από κατανάλωση τροφίμου που περιέχει μεγάλο αριθμό σαλμονέλων. Ο χρόνος επώασης της νόσου είναι περίπου ώρες και τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ναυτία, εμετό, πυρετό και διάρροια. Η νόσος διαρκεί συνήθως 2 με 3 μέρες και παρόλο που δεν θεωρείται από τις πιο σοβαρές λοιμώξεις, μπορεί να εξελιχθεί σε θανατηφόρα για άτομα με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας (ποσοστό θνησιμότητας 21% για την S.cholerae-suis). Η σαλμονέλα μπορεί να είναι παρούσα στο κρέας από το πρωταρχικό στάδιο επεξεργασίας στα σφαγεία, όπου η υγιεινή και οι καλές πρακτικές χειρισμού συντελούν στην μείωση της συχνότητας ανίχνευσης της στα σφάγια όταν αυτά εξέρχονται από το σφαγείο σαν τελικό προϊόν. Άλλη πηγή μόλυνσης θεωρούνται οι κακές πρακτικές ατομικής υγιεινής των ίδιων των χειριστών τροφίμων στα στάδια επεξεργασίας του κρέατος που ακολουθούν. Τα περιστατικά σαλμονέλωσης έχουν να κάνουν 12\n13 κυρίως με κατανάλωση ατελώς ψημένου κρέατος, κακές πρακτικές υγιεινής και διασταυρωτής επιμόλυνσης. Το μολυσμένο ωμό κρέας λειτουργεί σαν πηγή της επιμόλυνσης για μαγειρευμένα κρέατα ή φαγητά, στην κουζίνα ή τους χώρους επεξεργασίας. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) δειγματοληψία & μικροβιολογική ανάλυση πρώτων & τελικών υλών, 3) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής, 4) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού. Μικροβιολογικά νομοθετικά όρια: Α) Κρέας σφάγιων: απουσία Β) Κιμάς και παρασκευάσματα κρέατος: απουσία σε 25 gr Γ) Κιμάς και παρασκευάσματα από κρέας πουλερικών: απουσία σε 25 gr Escherichia coli Είναι αρνητικά κατά Gram, προαιρετικά αναερόβια βακτηρίδια που βρίσκονται φυσιολογικά στο έντερο ανθρώπου και ζώων. Αποβάλλονται με τα κόπρανα και διασπείρονται στο περιβάλλον. Τα περισσότερα στελέχη της Escherichia coli είναι ακίνδυνα, υπάρχει όμως μια μικρή ομάδα στελεχών που προκαλούν από μικρές μέχρι πολύ σοβαρές διαταραχές στην υγεία του ανθρώπου. Θερμοκρασίες μεταξύ 7 και 49 ο C, τιμές ph μεταξύ 4 και 9, τιμές aw>0.95 και συγκεντρώσεις NaCl<6,5% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης της E.coli. Οι εκδηλώσεις της ασθένειας έχουν να κάνουν με διάφορα σύνδρομα, όπως βρεφική διάρροια, ταξιδιωτική διάρροια, σύνδρομο δυσεντερίας. Πιο επικίνδυνο στέλεχος της E.coli θεωρείται το στέλεχος 0157:Η7, το οποίο προκαλεί διάρροια, δυνατούς κοιλιακούς πόνους και επιπλοκές όπως αιμορραγική κολίτιδα, αναιμία και νεφρική ανεπάρκεια που μπορούν να οδηγήσουν στο θάνατο. Η E.coli 0157:Η7 έχει απομονωθεί από τα κόπρανα και το δέρμα μοσχαριών (κυρίως μετά τον απογαλακτισμό)και προβάτων, το νερό της εκτροφής, και σε περιπτώσεις κακής διαχείρισης της τροφής και μεταχείρισης κατά την μεταφορά και παραμονή των ζώων στο σφαγείο. Επιμόλυνση μπορεί να παρατηρηθεί και σε περιπτώσεις κακής ατομικής υγιεινής των χειριστών. Επιπλέον, ελλιπής εφαρμογή της ψυχρής αλυσίδας επιτρέπει τον πολλαπλασιασμό του μικροβίου. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή 3) ορθή χρήση των μέσων κοπής, 13\n14 4) δειγματοληψία & μικροβιολογική ανάλυση νερού χρήσης, 5) δειγματοληψία & μικροβιολογική ανάλυση πρώτων υλών, 6) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής, 7) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού, Μικροβιολογικά νομοθετικά όρια: Α) Κιμάς: 5 * 10 6 cfu/g Β) παρασκευάσματα κρέατος : 5 * 10 3 cfu/g Campylobacter jejuni Είναι Gram αρνητικά, μικροαερόφιλα, μη σπορογόνα βακτηρίδια με χαρακτηριστική κομματοειδή ή σιγμοειδή μορφή. Είναι διαδεδομένα στη φύση και αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου. Θερμοκρασίες μεταξύ 30 και 45 ο C, τιμές ph μεταξύ 5 και 9, τιμές aw>0.98 και συγκεντρώσεις NaCl<1,5% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης του C. jejuni. τελευταία σε πολλές χώρες του κόσμου το C. jejuni θεωρείται το συχνότερο αίτιο μικροβιακής εντερίτιδας ή γαστρεντερίτιδας στον άνθρωπο. Τα συμπτώματα διαρκούν 10 ημέρες περίπου (πυρετός, διάρροια, κοιλιακοί πόνοι). Η παρουσία του στα δείγματα κοπράνων ζώων που το κρέας τους χρησιμοποιείται ως τρόφιμο κυμαίνεται από 30 μέχρι 100 %. Ο μικροοργανισμός βρίσκεται συχνότερα σε μεγαλύτερους αριθμούς σε πιο νεαρά ζώα (μέχρι και10 6 /γρ. κοπράνων μοσχαριών). Το C. jejuni μπορεί να βρεθεί και στο δέρμα και το μαστό των ζώων. Η επιμόλυνση στο σφαγείο και στη βιομηχανία μεταποίησης γίνεται όπως και στα άλλα παθογόνα βακτήρια εντερικής προέλευσης (εκδορά, εκσπλαχνισμός, εργαλεία, εκδοροσφαγείς, χειριστές). Κατά την διάρκεια της ψύξης των σφαγίων υπάρχει σημαντική μείωση τόσο της παρουσίας όσο και των πληθυσμών του C. jejuni, ακόμα και σε σφάγια με σημαντικό αρχικό φορτίο. Σε αυτό βοηθά και η επιφανειακή αφυδάτωση από το ρεύμα αέρος στον ψυκτικό θάλαμο. Σπάνια, μπορεί να φτάσουν τα σφάγια στο σημείο παράδοσης με σχετικά υψηλό μικροβιακό φορτίο. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) δειγματοληψία & ανάλυση πρώτων υλών, 3) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής, 4) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού. 14\n15 Yersinia enterocolitica Είναι gram αρνητικός μικροοργανισμός, ραβδόμορφος και προαιρετικά αναερόβιος μικροοργανισμός. Έχει ευρεία εξάπλωση στο χερσαίο και υδάτινο περιβάλλον, απ όπου και μεταφέρεται στα ζώα και στον άνθρωπο. Θερμοκρασίες μεταξύ -1 και 42 ο C, τιμές ph μεταξύ 4.2 και 10, τιμές aw>0.94 και συγκεντρώσεις NaCl<7% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης της Yersinia enterocolitica. Η ασθένεια που παρουσιάζεται στον άνθρωπο έχει πολλές εκδηλώσεις με συχνότερη αυτή του γαστρεντερικού συνδρόμου. Πιο ευαίσθητες ομάδες καταναλωτών θεωρούνται τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Το γαστρεντερικό σύνδρομο εκδηλώνεται μερικές μέρες μετά την κατανάλωση της μολυσμένης τροφής με πυρετό, διάρροια, δυνατούς κοιλιακούς πόνους, εμετό και πονοκέφαλο. Οι χοίροι θεωρούνται από πολλούς ερευνητές ως η δεξαμενή του μικροβίου για τη μετάδοσή του στον άνθρωπο. Ο μικροοργανισμός απομονώνεται συχνότερα από τις αμυγδαλές, το λαιμό και τη γλώσσα του χοίρου, παρά το τυφλό έντερο και τα κόπρανα. Τα ζώα-φορείς ποικίλουν μεταξύ των διαφόρων κοπαδιών και γεωγραφικών θέσεων. Η μετάδοση με την επαφή των ζώων μεταξύ τους φαίνεται να είναι σημαντικότερη από ότι η περιβαντολογική μόλυνση. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής, 3) σωστή συντήρηση 4) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού. Staphylococcus Είναι μη σπορογόνος, θετικός κατά gram προαιρετικά αναερόβιος σφαιρικός κόκκος, που διατάσσεται σε ομάδες με μορφή σταφυλιού. Έχει ευρεία εξάπλωση και βρίσκεται στο δέρμα και τους βλεννογόνους ανθρώπου και ζώων, αποτελώντας μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας τους. Ο S.aureus είναι από τα πιο ανθεκτικά μη σπορογόνα βακτήρια. Θερμοκρασίες μεταξύ 7 και 48 ο C, ph από 4 μέχρι 9,8, τιμές aw>0.86 και συγκεντρώσεις NaCl<17% αποτελούν τις προϋπόθεσης ανάπτυξης του. Η ασθένεια που προκαλεί οφείλεται στην παραγωγή θερμοανθεκτικής τοξίνης, εκδηλώνεται σε διάστημα 1-6 ωρών μετά την κατανάλωση της τροφής και με συμπτώματα όπως ναυτία, εμετό, διάρροια, κοιλιακούς πόνους, κράμπες και πονοκέφαλο. Ο S.aureus μπορεί να βρεθεί στο μαστό, στο γαλακτοφόρο πόρο και στο γάλα, ιδιαίτερα σε ζώα που υποφέρουν από μαστίτιδα. Κατά την διάρκεια των χειρισμών του κρέατος, αυτό επιμολύνεται αρχικά στο στάδιο του σφαγείου και στη συνέχεια από το δέρμα, τον εξοπλισμό (φόρμες εργασίας, γάντια μεταλλικού πλέγματος) και τα χέρια των χειριστών στην 15\n16 βιομηχανία μεταποίησης όταν υπάρχουν κακές πρακτικές εργασίας. Η ψυχρή αλυσίδα (θ<7 ο C) αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό του S.aureus και την παραγωγή της τοξίνης του. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή 3) ορθή χρήση των μέσων κοπής, 4) διατήρηση χαμηλών θερμοκρασιών συντήρησης, 5) δειγματοληψία & μικροβιολογική ανάλυση πρώτων & τελικών υλών, 6) αυστηρή εφαρμογή των κανόνων ΟΥΠ 7) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού, 8) σωστή απολύμανση και αποστείρωση των μέσων κοπής. Listeria monocytogenes Η Listeria monocytogenes είναι προαιρετικά αναερόβιος μικροοργανισμός, θετικός κατά gram, μη σπορογόνος, σχήματος ραβδίου, και εμφανίζεται μεμονωμένος ή σε μορφή βραχείας αλυσίδας. Είναι μικροοργανισμός ευρύτατα διαδεδομένος στη φύση και βρίσκεται στην αποσυντιθέμενη χλωρίδα, στο χώμα, στο νερό κλπ. Θερμοκρασίες μεταξύ 0 και 45 ο C, τιμές ph μεταξύ 4.4 και 9.4, τιμές aw>0.92 και συγκεντρώσεις NaCl<10% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης της Listeria monocytogenes. Άτομα υγιή χωρίς κάποια μορφή ανοσοκαταστολής δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα με την ασθένεια. Αντίθετα, εξασθενισμένοι οργανισμοί αντιμετωπίζουν τις περισσότερες φορές σοβαρή μορφή μηνιγγίτιδας και σηψαιμίας και οι έγκυες γυναίκες αποβάλλουν ή έχουν διαταραχές στην κύηση. Η Listeria monocytogenes σαν σαπροφυτικός οργανισμός, βρίσκεται στο περιβάλλον του σφαγείου ή του εργαστηρίου και μεταφέρεται εκεί κυρίως με το χώμα και τη σκόνη. Ο μικροοργανισμός βρίσκεται επίσης στο δέρμα, στο μαλλί και στα κόπρανα των προς σφαγή ζώων. Οι ακάθαρτες επιφάνειες στο χώρο επεξεργασίας και σε όλα τα τμήματα της ψυχρής αλυσίδας μπορούν να επιμολύνουν το σφάγιο. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή, 3) αναλύσεις φορτίου αέρα του εργαστηριακού χώρου, 4) χρήση των απολυμαντικών μέσων, 5) ορθή χρήση των μέσων κοπής, 16\n17 6) διατήρηση χαμηλών θερμοκρασιών συντήρησης, 7) δειγματοληψία &μικροβιολογική ανάλυση πρώτων & τελικών υλών, 8) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής, 9) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού, 10) σωστή απολύμανση και αποστείρωση των μέσων κοπής. Clostridium botulinum Tο Clostridium botulinum είναι θετικός κατά gram, υποχρεωτικά αναερόβιος, ραβδοειδούς σχήματος, σπορογόνος μικροοργανισμός. Είναι ευρύτατα διαδεδομένος στη φύση και βρίσκεται στο χώμα και στο νερό. Παράγει νευροτοξίνη που είναι μεταξύ των ισχυρότερων τοξινών. Θερμοκρασίες μεταξύ 3.3 και 48 ο C, τιμές ph μεταξύ 4.6 και 9, τιμές aw>0.93 και συγκεντρώσεις NaCl<10% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης του Clostridium botulinum. Τα συμπτώματα από την εκδήλωση της δηλητηρίασης είναι αρχικά παραπλήσια με συμπτώματα και άλλων τροφικών δηλητηριάσεων (διάρροια, ναυτία, εμετός), στη συνέχεια όμως εκδηλώνονται συμπτώματα που έχουν σχέση με την παρεμπόδιση λειτουργίας του νευρικού συστήματος (διπλή όραση, δυσκολίες στην ομιλία και κατάποση, στεγνό στόμα και σε ακραίες καταστάσεις παράλυση). Σήμερα, με τις εξελίξεις της ιατρικής γνώσης και τεχνολογίας, έχει βελτιωθεί το ποσοστό θνησιμότητας (30-55%). Αν και τα κλωστρίδια που βρίσκονται στο ωμό κρέας είναι τις περισσότερες φορές ακίνδυνα μεσόφιλα, Clostridium botulinum βρίσκονται σπάνια και με ποσοστά επιμόλυνσης από 0.1 μέχρι 7 σπόρους ανά κιλό κρέατος. Η εμφάνισή τους συνδέεται περισσότερο με το χοίρειο κρέας, παρά με το βόειο και το πρόβειο. Αν και κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί την απουσία του από το ωμό κρέας, οι περισσότερες περιπτώσεις δηλητηριάσεων από το κρέας έχουν να κάνουν με λανθασμένες πρακτικές οικιακής κονσερβοποιίας. Καμία περίπτωση δηλητηρίασης δεν έχει συσχετιστεί με κατανάλωση φρέσκου κρέατος. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή, 3) περιοδική ανάλυση νερού, 4) ορθή χρήση των μέσων κοπής, 5) δειγματοληψία & ανάλυση πρώτων & τελικών υλών, 6) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής και χρήση της μηχανικής βούρτσας καθαρισμού & απολύμανσης των ποδο-μέσων. 7) χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων απολύμανσης και πλάνο καθαρισμού, 17\n18 Clostridium perfrigens Tο Clostridium perfrigens είναι θετικός κατά gram, αναερόβιος, ραβδοειδούς σχήματος, σπορογόνος μικροοργανισμός. Είναι πολύ διαδεδομένος στη φύση (περισσότερο από κάθε άλλον αναερόβιο) και βρίσκεται στο έδαφος, στους υπονόμους, στη σκόνη και στο έντερο ανθρώπου και ζώων, ακόμη και των ψαριών. Θερμοκρασίες μεταξύ 10 και 52 ο C, τιμές ph μεταξύ 5 και 9, τιμές aw>0.93 και συγκεντρώσεις NaCl<7% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης του Clostridium perfrigens. Η ασθένεια εκδηλώνεται με τη μορφή ήπιας γαστρεντερίτιδας (οξείς κοιλιακοί πόνοι, διάρροια), 8 με 12 ώρες από την κατανάλωση του φαγητού και τις περισσότερες φορές έχει να κάνει με πιάτα κρέατος που καταναλώθηκαν με καθυστέρηση από το χρόνο παρασκευής τους. Το Clostridium perfrigens συχνά επιμολύνει το σφάγιο όλων των ειδών ζώων σε ένα σφαγείο. Συναντάται σε χαμηλούς πληθυσμούς στο σφάγιο (<200/100cm 2 ) και κυρίως με τη βλαστική του μορφή. Πηγές επιμόλυνσης αποτελούν τα κόπρανα, το χώμα και η σκόνη από το δέρμα του ζώου. Η σωστή εφαρμογή της ψυχρής αλυσίδας μειώνει τους πληθυσμούς του βακτηρίου και το αποτελεσματικό μαγείρεμα τους καταστρέφει. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή, 3) περιοδική συντήρηση εξοπλισμού, 4) πρόγραμμα καθαρισμού & απολύμανσης φρεατίων, 5) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής και χρήση της μηχανικής βούρτσας καθαρισμού & απολύμανσης των ποδο-μέσων. Bacillus cereus Είναι σπορογόνος αερόβιος μικροοργανισμός που είναι φυσιολογικά παρών στο χώμα, στη σκόνη και το νερό. Θερμοκρασίες μεταξύ 4 και 55 ο C, τιμές ph μεταξύ 4.3 και 9.3, τιμές aw>0.92 και συγκεντρώσεις NaCl<10% αποτελούν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης του Bacillus cereus. Η ασθένεια εκδηλώνεται με τη μορφή συνδρόμου γαστρεντερίτιδας παρόμοιου με αυτό της δηλητηρίασης από σταφυλόκοκκο. Ο μικροοργανισμός προκαλεί πρόβλημα όταν το κρέας μετά την παρασκευή του δεν ψυχθεί σε εύλογο χρονικό διάστημα και καταναλωθεί αργότερα δίνοντας με αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία στον σπόρο του οργανισμού να μετατραπεί στη βλαστική μορφή, να πολλαπλασιαστεί και να παράγει την τοξίνη. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 18\n19 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή, 3) περιοδική συντήρηση εξοπλισμού, 4) πρόγραμμα καθαρισμού & απολύμανσης φρεατίων, 5) ορθές πρακτικές ατομικής υγιεινής και χρήση της μηχανικής βούρτσας καθαρισμού & απολύμανσης των ποδο-μέσων. Trichinella spiralis Είναι παράσιτο που προκαλεί ασθένεια στον άνθρωπο, στον χοίρο και 100 άλλα θηλαστικά. Ο άνθρωπος μολύνεται συνήθως τρώγοντας άψητο κρέας χοίρου ή προϊόντα από χοίρειο κρέας που περιέχουν ζωντανές προνύμφες του παρασίτου. Στο χοίρο η συχνότητα εμφάνισης του παρασίτου είναι μεγαλύτερη στο διάφραγμα, τη γλώσσα, τους μασητήρες και τους μύες του λαιμού. Το παράσιτο καταστρέφεται όταν το κρέας ψήνεται καλά (>58 ο C) ή καταψύχεται (-15 ο C για 6 μέρες). Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών και περιοδική απαίτηση από τις σφαγειοτεχνικές εγκαταστάσεις των αποτελεσμάτων των αναλύσεων για την ανίχνευση του παρασίτου όπως προβλέπεται από τον ΕΚ 2075/2005 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή, Toxoplasma gondii Το παράσιτο αυτό προσβάλλει συνήθως ασυμπτωματικά τον άνθρωπο, αλλά μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα όπως μυοκαρδίτιδα, ηπατίτιδα, εγκεφαλίτιδα, και κάθετη μετάδοση στα έμβρυα. Ο άνθρωπος μολύνεται όταν καταναλώνει κρέας (προβάτου, χοίρου) που περιέχει τις κύστες του παρασίτου. Μέτρα πρόληψης είναι η επαρκής θερμική επεξεργασία του κρέατος (θ>60 ο C) και η κατάψυξη στους -15 ο C για 3 μέρες. Μέτρα ελέγχου: 1) αξιολόγηση προμηθευτών, 2) έλεγχος θερμοκρασίας κατά την παραλαβή, 3) σταθερές θερμοκρασίες διατήρησης των προϊόντων. ΙΙ. Χημικοί κίνδυνοι Νιτρικά και νιτροζαμίνες 19\n20 Τα νιτρικά άλατα χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία κρέατος και έχουν πολλαπλές ιδιότητες: καθυστερούν την παραγωγή της τοξίνης του Cl. botulinum, αναπτύσσουν ευχάριστο άρωμα και χρώμα στο προϊόν, καθυστερούν την οξείδωση του προϊόντος κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης αυτού, κλπ. Στην αρχή ήταν διαδεδομένη η χρήση νιτρικών αλάτων, αλλά στη συνέχεια έγινε ευρεία χρήση των νιτρωδών στη βιομηχανία τροφίμων. Παρόλα αυτά, υπάρχουν σαφή όρια από τη νομοθεσία για τη χρήση τους, μιας και θεωρείται ότι εμπλέκονται σε διαταραχές της υγείας του ανθρώπου. Η ίδια η ουσία είναι τοξική για τον άνθρωπο σε μεγάλες συγκεντρώσεις. Η θανατηφόρος δόση στον άνθρωπο είναι 22mg νιτρωδών ανά κιλό σωματικού βάρους. Αυτό ισοδυναμεί με απευθείας κατανάλωση 8,5kgr κρέατος από έναν άνθρωπο που ζυγίζει 70kgr. Ακόμη και αν αυτή η ποσότητα κρέατος μπορούσε να καταναλωθεί, το πιο πιθανό είναι το ίδιο το αλάτι να αποτελούσε τον θανατηφόρο παράγοντα. Τα ίδια τα νιτρώδη δεν φαίνεται να έχουν ικανότητες καρκινογένεσης στον άνθρωπο. Από την άλλη όμως, σχηματίζονται ενώσεις από την αντίδραση νιτρωδών και πρωτεϊνών του κρέατος, οι οποίες προκαλούν καρκινογένεση στα ζώα και ονομάζονται νιτροζαμίνες. Ο σχηματισμός των ενώσεων αυτών εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως: συγκέντρωση νιτρωδών και αμινών στο κρέας, διάρκεια συντήρησης, βαθμός έψησης, κλπ. Σύμφωνα με όλα τα επιστημονικά δεδομένα, όταν τα νιτρικά άλατα χρησιμοποιούνται στις ποσότητες που ορίζονται από την νομοθεσία, τα πλεονεκτήματα της χρήσης τους είναι κατά πολύ σημαντικότερα από τους πιθανούς κινδύνους που αναφέρθηκαν Αντιβιοτικά Η ευρεία και πολλές φορές αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών για τη θεραπεία νοσημάτων και την εντατικοποίηση των εκτροφών έχει οδηγήσει στην εμφάνιση σοβαρών προβλημάτων για την δημόσια υγεία, όπως η ανάπτυξη μηχανισμού αντοχής των μικροοργανισμών στα αντιβιοτικά και οι αλλεργικές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα. Για αυτό το λόγο έχουν θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ανώτατα επιτρεπτά όρια για τη συγκέντρωση αντιβιοτικών στο κρέας καθώς και αυστηρή νομοθεσία για την χορήγηση και τους χρόνους αναμονής των αντιβιοτικών. Περιβαντολογικοί ρυπαντές Οι περιβαντολογικοί ρυπαντές έχουν να κάνουν : i) με ουσίες που υπάρχουν στο περιβάλλον και οι ποσότητες τους έχουν αυξηθεί λόγω ανθρώπινης δραστηριότητας όπως τα βαρέα μέταλλα. Τα κυριότερα από αυτά είναι ο μόλυβδος, το κάδμιο και ο υδράργυρος και φτάνουν στα ζώα κυρίως από τις ζωοτροφές, αλλά και από το νερό και τον αέραοι ποσότητες που μπορεί να καταλήξουν στο κρέας 20\n21 είναι ασήμαντες, ωστόσο μέριμνα πρέπει να λαμβάνεται για την παρακολούθηση της συγκέντρωσης τους στις ζωοτροφές, αφού μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα από την αθροιστική συσσώρευσή τους. ii) με ομάδες ουσιών που δεν υπάρχουν στη φύση (ξενοβιοτικές), όπως παρασιτοκτόνα, υδρογονάνθρακες (κυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες που προέρχονται από την καύση του ξύλου, της βενζίνης και άλλων) και μια ομάδα επίμονων τοξικών χημικών ουσιών στην οποία συγκαταλέγονται οι διοξίνες, τα φουράνια και τα διφαινύλια (PCBs, PCDD, PCDF). Η πιο επικίνδυνη ομάδα παρασιτοκτόνων είναι τα οργανοχλωριωμένα, τα οποία είναι λιποτρόπες ουσίες με ιδιότητα βιοσυγκέντρωσης και ανθεκτικά στο περιβάλλον ( σκληρά παρασιτοκτόνα ). Τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs) είναι μίγματα 200 τουλάχιστον χλωριούχων βιοφαινολών και συσσωρεύονται συνεχώς στο περιβάλλον ως αποτέλεσμα της εκτεταμένης βιομηχανικής χρήσης τους (μονώσεις, υδραυλικά συστήματα, εναλλάκτες θερμότητας, τυπογραφεία, κλπ). Η ύπαρξη κινδύνων από αυτά εξαρτάται από την έκθεση των ζώων σε περιοχές υψηλής συσσώρευσης και την διατροφή με ζωοτροφές με κατάλοιπα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ορίσει ανώτατα επιτρεπτά όρια για τους περισσότερους περιβαντολογικούς ρυπαντές. Για την αποφυγή καταλοίπων υπεράνω των ορίων που έχουν θεσπισθεί, επιβάλλεται, εκτός των ελέγχων που γίνονται και η καθιέρωση ορθών πρακτικών στον πρωτογενή τομέα, δηλ. σε επίπεδο γεωργού / κτηνοτρόφου. Κατάλοιπα απορρυπαντικών και απολυμαντικών Τα απορρυπαντικά και απολυμαντικά είναι ουσίες που χρησιμοποιούνται απαραίτητα στις εγκαταστάσεις ενός σύγχρονου εργαστηρίου τροφίμων. Έλλειψη προσοχής, χρησιμοποίηση υπερβολικών ποσοτήτων απορρυπαντικών/απολυμαντικών και όχι καλό ξέπλυμα αυτών μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα δηλητηρίασης αφού η μεγάλη πλειοψηφία των ουσιών αυτών είναι ισχυρά τοξικές. Κατάλοιπα υλικών συσκευασίας Τα πλαστικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην συσκευασία τροφίμων είναι κυρίως συνθετικά πολυμερή. Μερικά από τα μονομερή που χρησιμοποιούνται στον πολυμερισμό του πλαστικού παραμένουν στις διαφανείς μεμβράνες που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία των τροφίμων και μερικά από αυτά είναι καρκινογόνα. 21\n22 Άλλοι κίνδυνοι Στις μέρες μας οι επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων στην Ελλάδα αναζητούν συνεχώς νέες μεθόδους συσκευασίας των προϊόντων τους, ικανές να διασφαλίσουν την υγιεινή στάθμη αυτών καθ όλη την διάρκεια της διατηρησημότητας τους. Μία από τις πλέον χρησιμοποιούμενες μεθόδους αποτελεί η συσκευασία υπό συνθήκες τροποποιημένης ατμόσφαιρας. Αέρια όπως το O2 & CO2 αλλά και αδρανές αέρια όπως το άζωτο, χρησιμοποιούνται για την διαμόρφωση εντός της συσκευασίας των προϊόντων ενός περιβάλλοντος μη ιδανικού για την ταχεία ανάπτυξη των αερόβιων μικροοργανισμών. ΙΙΙ. ΦΥΣΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ Μεταλλικά αντικείμενα Κομμάτια μεταλλικών αντικειμένων (ειδικά πιρτσίνια, βίδες, παξιμάδια και μπουλόνια) από τα μηχανήματα επεξεργασίας και όπου υπάρχει επαφή μέταλλο με μέταλλο, ιδιαίτερα σε διαδικασίες μηχανικού κοψίματος και ανάμιξης μπορεί να εισέλθουν στο προϊόν, αν και τα πιο συχνά μεταλλικά αντικείμενα που βρίσκονται στα τρόφιμα είναι εκείνα που φέρνονται μέσα στις περιοχές επεξεργασίας από το προσωπικό, όπως τσιμπιδάκια, συνδετήρες και κοσμήματα. Γυάλινα αντικείμενα Από την συλλογή των πρώτων υλών μέχρι την έκθεση για λιανική πώληση του έτοιμου προϊόντος υπάρχει ο κίνδυνος κομμάτια γυαλιού, π.χ. από σπασμένα παράθυρα ή λαμπτήρες, να επιμολύνουν το προϊόν. ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι εταιρείες έχουν την υποχρέωση της επίτευξης και διατήρησης υψηλών προτύπων ποιότητας, υγιεινής και ασφάλειας για όλα τα προϊόντα της. Τα πρότυπα αυτά πρέπει να ικανοποιούν τις αρχές και τις απαιτήσεις των πλέον συγχρόνων και αποδεκτών εφαρμογών και πρακτικών με προσανατολισμό και στόχο την ΑΣΦΑΛΕΙΑ των τροφίμων, την ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ των πελατών και δευτερευόντως την ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Για την εκπλήρωση των απαιτήσεων αυτών πρέπει να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν το Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων (ΣΔΑΤ) HACCP/ ISO 22000, που θα διασφαλίζει ότι μόνο τα αποδεκτά προϊόντα από άποψη ασφάλειας, που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις 22\n23 της Εθνικής και Κοινοτικής Νομοθεσίας και με τις διμερώς συμφωνημένες απαιτήσεις των εκάστοτε πελατών, διατίθενται στην αγορά. Η παραλαβή προϊόντων αρίστης ποιότητας σύμφωνα με τις προσυμφωνημένες προδιαγραφές ασφάλειας, η χρήση των πλέον προηγμένων τεχνολογικά μεθόδων για την αποθήκευση, συσκευασία και διάθεση προϊόντων η ολοκληρωμένη και η εκτέλεση κάθε εργασίας σωστά από την αρχή και η έγκαιρη και ασφαλής παράδοση των προϊόντων είναι αρχές που διέπουν κάθε δραστηριότητα της εταιρίας. Η παραλαβή πρώτων υλών αρίστης ποιότητας, η ολοκληρωμένη εκτέλεση κάθε εργασίας σωστά από την αρχή, η παραγωγή προϊόντων με υψηλές προδιαγραφές και η έγκαιρη και ασφαλής παράδοση των προϊόντων είναι αρχές που πρέπει να διέπουν κάθε δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Η Διοίκηση, τα στελέχη και όλοι οι εργαζόμενοι στην εταιρία πρέπει να τηρούν την προκαθορισμένη Πολιτική Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων της εταιρίας και να προωθούν κάθε ενέργεια που προάγει και συντηρεί την ασφάλεια και την ποιότητα των προϊόντων. ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ Οι εταιρείες πρέπει να προμηθεύονται αρίστης ποιότητας πρώτων υλών και υλικών συσκευασίας ως εξαιρετικής σημασίας για την υγιεινή και ασφάλεια των προϊόντων της. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού οφείλουν να δημιουργήσουν μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν ότι οι προμηθευτές της Εταιρίας επιλέγονται και αξιολογούνται με συγκεκριμένα αξιοκρατικά κριτήρια και τα προμηθευόμενα υλικά ελέγχονται ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις προδιαγραφές και τη νομοθεσία Οι προμηθευτές πρέπει να επιλέγονται με κριτήριο την ικανότητα ανταπόκρισης στις υψηλές απαιτήσεις της Εταιρίας. Οι εταιρείες οφείλουν να αναπτύξουν διαδικασίες αξιολόγησης και επιλογής προμηθευτών, καθώς και έντυπο αξιολόγησης τόσο για τους προμηθευτές με τους οποίους θα συνεργάζονται, όσο και με τους υποψήφιους προμηθευτές. Στον Κατάλογο Εγκεκριμένων (Αποδεκτών) Προμηθευτών περιλαμβάνονται μόνον προμηθευτές που έχουν αποδεδειγμένα (μετά από τακτική συνεργασία) την δυνατότητα να ικανοποιούν τις απαιτήσεις ασφάλειας και ποιότητας της εταιρείας. 23\n24 Οι εταιρείες πρέπει να απαιτούν από τους προμηθευτές τους να δεσμεύονται σχετικά με τον ακριβή χρόνο παράδοσης των παραγγελθέντων υλικών για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των πελατών τους έγκαιρα και χωρίς επιπτώσεις στην υγιεινή και ασφάλεια των προϊόντων. Αναγνώριση της ταυτότητας των προϊόντων & Ιχνηλασιμότητα Ιχνηλασιμότητα είναι η ικανότητα ανίχνευσης του ιστορικού ή της χρήσης ή / και ο εντοπισμού ενός προϊόντος μέσω καταγεγραμμένων διαδικασιών. Η ανίχνευση ή ιχνηλάτηση των προϊόντων γίνεται σε περίπτωση που: ο έλεγχος των ενδιάμεσων ή τελικών προϊόντων δείξει ότι χρησιμοποιήθηκαν ακατάλληλα υλικά, με σκοπό την δέσμευση τόσον των υλικών, όσον και των προϊόντων. ο εκ των υστέρων έλεγχος των πρώτων υλών δείξει ότι τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν δεν έχουν ελεγχθεί (πχ λόγω επείγουσας παραγωγής) ή δεν συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές, με σκοπό τον ειδικό χειρισμό τόσον των υλικών, όσον και των προϊόντων. ο έλεγχος των τελικών προϊόντων δείξει μη αποδεκτές (ακατάλληλες) συνθήκες παραγωγής, με σκοπό την δέσμευση των προϊόντων και τον εντοπισμό και επίλυση του προβλήματος, πχ επισκευή υπευθύνου μηχανήματος ή βελτίωση ατομικής υγιεινής του προσωπικού. εντοπισθεί πρόβλημα από τον πελάτη σε ένα προϊόν με σκοπό τη δέσμευση της συγκεκριμένης παρτίδας προϊόντος στην αποθήκη και την ανάκληση όλης της ποσότητας του συγκεκριμένου προϊόντος που τυχόν έχουν ήδη διανεμηθεί. Έλεγχος παραγωγικών διαδικασιών Οι εταιρείες πρέπει να διαθέτουν προϊόντα προσαρμοσμένα σε συγκεκριμένες απαιτήσεις (ποιότητα πρώτης ύλης, τεχνικές προδιαγραφές προϊόντος, τύπος συσκευασίας) του κάθε πελάτη. Ο εξοπλισμός και οι μέθοδοι παραγωγής που θα χρησιμοποιούν πρέπει να είναι απόλυτα συγχρονισμένα με τις πιο εξελιγμένες μονάδες στον κλάδο της εμπορίας διακίνησης και τυποποίησης των προϊόντων κρέατος που διασφαλίζουν την υψηλή ποιότητα στα παραγόμενα προϊόντα. Η παραγωγή προγραμματίζεται και εκτελείται βάσει γραπτών διαδικασιών. Οι εργαζόμενοι που είναι υπεύθυνοι για την παραγωγή των προϊόντων έχουν άριστη γνώση των διαδικασιών αυτών. 24\nΕφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού\nΕφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Μ.Α. Ευστρατίου Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τι είναι HACCP; Προβλήματα Υδατογενείς λοιμώξεις Ασφάλεια Διακίνησης Τροφίμων κατά μήκος\nΟ ΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ανάπτυξη & Εφαρµογή Μελέτης ΑΚΚΣΕ (ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ-HACCP)\nΟ ΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ανάπτυξη & Εφαρµογή Μελέτης ΑΚΚΣΕ (ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ-HACCP) ΚΑΡ ΙΤΣΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΣΚΟΠΟΣ Η χρησιµοποίηση των αρχών του ΑΚΚΣΕ (HACCP) στην ανάπτυξη και εφαρµογή\nΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων»\nΟλοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» «Ανθρώπινα και ζωικά απόβλητα : Επίδραση στη μικροβιολογική υγιεινή\nΠαθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες\nΠαθογόνοι Μικροοργανισμοί και Παράγοντες Gram- Βακτήρια - Salmonella species - Campylobacter species - Escherichia coli - Yersinia enterocolitica - Shigella species - Vibrio species Gram+ Βακτήρια - Listeria\n1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων Ενότητα 9 : ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιωάννης Σκούφος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά\n(Πίκρισμα αγγουριού) 1 (Πίκρισμα αγγουριού) Χημική ουσία κουκουρμπιτασίνη 1. Ποικιλίες που παράγουν πικρά αγγούρια. 2. Έλλειψη νερού (τραυματισμός φυτού σημεία του βλαστού που δεν κυκλοφορεί το νερό) Εισαγωγή\nHazard Analysis & Critical Control Point ΔΑΣΕΝΑΚΗ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ, ΕΚΠΑ mdasenaki@chem.uoa.gr ΑΘΗΝΑ, 2016 Τι είναι το HACCP? Μια σταδιακή διαδικασία που: - Προσδιορίζει κινδύνους - Εγκαθιστά προληπτικά\nΕπίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 68/19\n12.3.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 68/19 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 209/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2013 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 όσον αφορά τα μικροβιολογικά\nΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ HACCP & ISO 22000:2005\nΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ HACCP & ISO 22000:2005 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Τεκμηριώνει στις αρχές τη συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία Ελαχιστοποιεί το ρίσκο - Μειώνει τον κινδύνο αποζημιώσεων\nΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12.1 Εισαγωγή Η υγιεινή και η ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας είναι ένα επίκαιρο θέμα πρωταρχικής σημασίας τόσο για τους δημόσιους\nΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ\nΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΧΑΛΚΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΖΩΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΜΕ ΒΙΟ- ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ\nΕνότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.5 : HACCP στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Τι\nΑσφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία\nΑσφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία Δρ Φώτης Παπαδήμας Ειδικό Ακαδημαϊκό Προσωπικό Τμήμα Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας και Επιστήμης Τροφίμων Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου\nΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ\nΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΑΛΜΟΝΕΛΑ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟ ΜΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ\nΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΡ. ΖΗΛΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA\nΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΡ. ΖΗΛΙΔΗΣ ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ & ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Υδατογενείς λοιμώξεις ονομάζονται οι λοιμώξεις που μεταδίδονται με το πόσιμο νερό ή τις κολυμβητικές\nΜικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (2/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί\nΗ προσέγγιση HACCP Συστήματα διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων. Θεσσαλονίκη, 19 Ιουνίου 2013\nΗ προσέγγιση HACCP Συστήματα διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων Θεσσαλονίκη, 19 Ιουνίου 2013 Συστήματα ΔΑΤ Τεκμηριωμένο σύστημα που εξασφαλίζει την ασφάλεια ενός τροφίμου Πιστοποίηση ΣΔΑΤ σύμφωνα με διεθνή\nΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ\nΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Φώτου Κ. (1), Τζώρα Α. (1), Βόιδαρου Χρ. (1), Αναστασίου Ι. (1), Μαυροφίδης Α. (1), Αυγέρης Ι. (1),\n1 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Πέτρος Σ. Ταούκης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Χηµικών Μηχανικών Εργαστήριο Χηµείας και Τεχνολογίας Τροφίµων 1 2 Εκτίµηση Επικινδυνότητας (Risk Assessment) Παρουσία/Συγκέντρωση\nΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3\n19-9-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 Η ανάπτυξη των βακτηριδίων ακολουθεί τέσσερεις φάσεις, η διάρκεια των οποίων εξαρτάται πρωτίστως από τη θερμοκρασία : Φάση υστέρησης (lag phase) :\nΕνωσιακό και Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς\nΕνωσιακό και Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς Kirsten Mooijman Μετάφραση: Α. Σμπιράκη CRL/EURL and NRLs Το Κοινοτικό/Ενωσιακό Εργαστήριο Αναφοράς (CRL/EURL) και τα Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς(NRLs) συνιστούν\nΠρόγραμμα Παρακολούθησης της Αντοχής στις Αντιμικροβιακές Ουσίες Ζωονοσογόνων & Συμβιωτικών Βακτηρίων του ΥΠΑΑΤ, για τα έτη\nΠρόγραμμα Παρακολούθησης της Αντοχής στις Αντιμικροβιακές Ουσίες Ζωονοσογόνων & Συμβιωτικών Βακτηρίων του ΥΠΑΑΤ, για τα έτη -2015 Ελένη Βαλκάνου Κτηνίατρος Κτηνιατρικό Εργαστήριο Χαλκίδας ΥΠΑΑΤ Νομικό\nΕύη Κολίτσα. αφορούν στην:\nΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Εύη Κολίτσα Οι επιχειρήσεις µαζικής εστίασης, σε\nΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Επιμέλεια ύλης-εισήγησης: Λάππα Θεοδώρα Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης\n«Αποστολή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με τον επίσημο έλεγχο τροφίμων»\nΑθήνα, 22-8-2007 Αριθμ. Πρωτ.: 15103 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ταχ. Δ/νση : Λ. Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 ΠΡΟΣ: Πίνακας Αποδεκτών Ταχ. Κώδικας : 115 26 Αθήνα Πληροφορίες\nKΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ\nKΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 1 Ποιοι κίνδυνοι μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα? Οι κίνδυνοι που μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα είναι: - μικροβιολογικοί (μικροοργανισμοί), -χημικοί (φυτοφάρμακα,\nΟι Μικροοργανισμοί σαν Δείκτες Ασφάλειας των Τροφίμων\nΟι Μικροοργανισμοί σαν Δείκτες Ασφάλειας των Τροφίμων Μικροοργανισμοί δείκτες (ΜΔ) είναι ομάδες ή είδη m/o που μπορούν εύκολα να προσδιοριστούν και των οποίων η παρουσία όταν ξεπερνά ορισμένα προκαθορισμένα\nΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από\nΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ SALMONELLA ΜΟΝΑΔΩΝ ΟΡΝΙΘΩΝ ΚΡΕΑΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ GALLUS GALLUS ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΑΛΜΟΝΕΛΩΣΗΣ\nΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Α Α1. Εφαρμόζεται το πρόγραμμα ελέγχου σαλμονέλωσης σε όλες τις εκτροφές; Α2. Τι είδους αρχεία πρέπει να κρατά η επιχείρησή μου; Α3. Με καλύπτουν τα αποτελέσματα των αυτοελέγχων για να προχωρήσω\nΜικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι


ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ -ΑΝΤΩΝΑΡΟΣ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ ΤΗΣ ΝΔ · Paidis.com\nΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ -ΑΝΤΩΝΑΡΟΣ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ ΤΗΣ ΝΔ\n23/01/2015 Paidis.com ΕΛΛΑΔΑ 0\nΤο τίμημα που πληρώνει η ΝΔ και έρχεται δεύτερο κόμμα στις δημοσκοπήσεις βασίζεται στη στρατηγική του φόβου που επέλεξε να ακολουθήσει σύμφωνα με δηλώσεις του Ευ. Μεϊμαράκη που φάνηκε να διαφωνεί με τις επιλογές του κόμματος.\nΟι αποστάσεις από την επικοινωνιακή στρατηγική που ακολουθεί η ΝΔ φάνηκαν από σημερινές του δηλώσεις στο ραδιόφωνο του Alpha στις οποίες αναφέρθηκε ότι η ΝΔ επέλεξε να “επενδύσει” επικοινωνιακά στον φόβο.\nΚαι συνέχισε: «Υπήρξε μια καλή επικοινωνιακή στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ που μας έκανε να φαινόμαστε ότι μιλάμε σαν δανειστές. Πληρώνουμε και το τίμημα μιας κακής επικοινωνιακής στρατηγικής».\nΑλλά και ο Ευάγγελος Αντώναρος, μέσω του προσωπικού λογαριασμού του στο Twitter, απέδωσε τα εύσημα στον Βαγγέλη Μεϊμαράκη, για τη δήλωση του, αναφορικά με τη λάθος επικοινωνιακή στρατηγική της Νέας Δημοκρατίας.\n“Δεν είναι τυχαίο οτι τον αποκαλούν συνείδηση της παράταξης. Μεϊμαράκης: “Πληρώνουμε την κακή επικοινωνιακή μας στρατηγική”.


Ξύλο στην «πράσινη» νεολαία! | δημοκρατία\nΤα «τάγματα εφόδου» του Ευάγγελου Βενιζέλου έκαναν πρόβα… κατάληψης της εξουσίας χθες στο συνέδριο της Νεολαίας. Με το έτσι θέλω χθες και χωρίς να κρατήσουν ούτε καν τα προσχήματα πήγαν να μπουκάρουν στο ΣΕΦ για να επιβάλουν τις άνωθεν εντολές που είχαν. Να εκλέξουν δηλαδή εδώ και τώρα τον νέο γραμματέα τους, τον Π. Χρηστίδη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο απερχόμενος γραμματέας της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ μαζί με μια μεγάλη ομάδα που στηρίζει την υποψηφιότητα Χρηστίδη έσπασε τις πόρτες του ΣΕΦ και «μπούκαρε» χωρίς διαπιστεύσεις μέσα στην αίθουσα για να ξεκινήσει μόνη της τις διαδικασίες, παρότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ της άλλης βενιζελικής ομάδας για εκλογή γραμματέα μετά το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Τα αίματα μεταξύ των βενιζελικών ομάδων άναψαν, καθώς οι αντιμαχόμενοι ήρθαν στα χέρια, και κατά τη διάρκεια των επεισοδίων φέρεται ότι τραυματίστηκε και ένας αστυνομικός στην προσπάθειά του να εμποδίσει την εισβολή. Τελικά τον ρόλο του διαιτητή ανέλαβε η Τόνια Αντωνίου, η οποία προσπάθησε να βρει τη χρυσή τομή μεταφέροντας τους… διαφωνούντες για διαπραγματεύσεις στην Ιπποκράτους. Τελικά η λύση που βρέθηκε ήταν να εκλεγεί χθες το Εθνικό Συμβούλιο και ο γραμματέας της Νεολαίας να εκλεγεί μετά το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, κάνοντας την ομάδα Χρηστίδη να υποχωρήσει.\nΚατά τα άλλα, μέσα σε φορτισμένο κλίμα ξεκινά σήμερα το 9ο Συντακτικό Συνέδριο, με τις ομάδες να βρίσκονται στα χαρακώματα. Ο κ. Βενιζέλος διαμηνύει στους «παπανδρεϊκούς» και στις άλλες ομάδες ότι το συνέδριο δεν γίνεται για να συζητηθεί η συμμετοχή ή όχι του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, αλλά για να βρει την ταυτότητά του στη νέα εποχή. Σήμερα το μεσημέρι (13.00), μάλιστα, στην ομιλία του αναμένεται να δώσει το στίγμα του. Από τη μεριά τους οι αντιβενιζελικές ομάδες ετοιμάζουν να κάνουν ολομέτωπη επίθεση στον κ. Βενιζέλο, απαιτώντας να στηρίζει την κυβέρνηση μόνο κοινοβουλευτικά και όχι συμμετέχοντας σε αυτήν.\nΧθες ο πρώην υπουργός Δ. Ρέππας κατέθεσε πρόταση για την αναθεώρηση του προγράμματος στήριξης, ζητώντας παράλληλα τη δέσμευση του κ. Σαμαρά ότι δεν θα γίνουν εκλογές μέχρι τον Ιούνιο του 2014. Παράλληλα, ζητά να μείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι με τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ υποστηρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ στηρίζει με την ψήφο του την κυβέρνηση, ασχέτως αν συμμετέχει με στελέχη του σ’ αυτήν. Οσον αφορά στο σχήμα της ΕΛΙΑΣ, ο κ. Ρέππας, υπογραμμίζει ότι δεν συνάδει με τα ιστορικά δεδομένα και τα πολιτικά χαρακτηριστικά της χώρας μας.


Σάκης Ρουβάς: «Το δικό μου δαιμόνιο δεν με αφήνει να ησυχάζω» | Συνεντεύξεις | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ\nΣάκης Ρουβάς: «Το δικό μου δαιμόνιο δεν με αφήνει να ησυχάζω»\nΤηλεοπτικά γυρίσματα για το «X Factor», ηχογράφηση καινούργιων τραγουδιών, εμφανίσεις στο Estate Seaside στο «Ακρωτήρι». Ετσι κυλούν αυτή την εποχή οι μέρες του - και είναι πολλά όλα αυτά, ειδικά για έναν... πολύτεκνο πατέρα.\nΤον Απρίλιο, στην οικογένεια του Σάκη Ρουβά και της Κάτιας Ζυγούλη προστέθηκε ένας ακόμη γιος. Το ζευγάρι έχει αποκτήσει άλλα τρία παιδιά: την Αναστασία, τον Αλέξανδρο και την Αριάδνη. «Οι ανάγκες του μωρού είναι αρκετές για να μας κρατούν απασχολημένους όλο το 24ωρο. Η Κάτια δεν κάνει τίποτε άλλο. Κι εγώ βοηθάω όσο περισσότερο μπορώ...» Είχα πολλά χρόνια να τον συναντήσω. Θυμόμουν έναν ενθουσιώδη, ορμητικό νεαρό, έτοιμο ν’ αρπάξει τη ζωή από τα κέρατα και να κατακτήσει τον κόσμο, και τώρα είχα απέναντί μου έναν 44χρονο άνδρα, που, ναι, έχει κατακτήσει τον κόσμο - με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Αλλά ο ενθουσιασμός δεν έχει φύγει από το βλέμμα του.\n«Τι θα κάνετε το καλοκαίρι;» τον ρώτησα. «Ανυπομονώ να πάμε στο νησί μου, την Κέρκυρα, να ξεκουραστούμε επιτέλους και να δουν τα παιδιά τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους. Και να γνωρίσει το μωράκι μας η προγιαγιά του, η Ελπινίκη, η μητέρα του πατέρα μου. Αλλά νόμιζα ότι η συνέντευξη θα αφορούσε μόνο την πολιτική», μου είπε κάπως διστακτικά. Γιατί είχε αυτή την εντύπωση; «Λόγω “Καθημερινής”...» Καλά, λοιπόν, κανένα πρόβλημα. Είχα μια ωραία αφορμή να ξεκινήσουμε την κουβέντα μας ακριβώς από αυτό: την πολιτική, τις κυβερνητικές επιλογές και πόσο επηρεάζουν τις ζωές μας...\nΜετά την πρόσφατη ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, αναμένεται ότι η εφαρμογή των μέτρων θα κοστίσει έναν βασικό μισθό σε κάθε μέση ελληνική οικογένεια. Εσείς υπολογίζετε τις συνέπειες της κρίσης στα οικονομικά σας; Και τι κάνετε;\nΤον προγραμματισμό μου, όπως όλοι οι Ελληνες - ο οποίος ανατρέπεται συνεχώς. Θα ήταν υποκρισία να πω ότι η κρίση με επηρεάζει όσο πολλούς συμπατριώτες μας που με το ζόρι τα βγάζουν πέρα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κι εγώ δεν πρέπει να αποφασίζω καθετί έπειτα από πολλή σκέψη, με στόχο την πιο σωστή διαχείριση. Πάντως, έχει χαθεί ο βηματισμός και σε ψυχολογικό επίπεδο, όλο αυτό είναι βάρβαρο.\nΠροσπαθώ να είμαι ψύχραιμος και να σκέφτομαι τις λύσεις. Δεν ωφελεί σε τίποτα να επικεντρώνεσαι μόνο στο πρόβλημα· το ζητούμενο είναι να εστιάζεις στο τι μπορεί να γίνει ώστε να λυθεί το πρόβλημα.\nΒλέπετε φως στο βάθος του τούνελ;\nΑκούω διάφορες λογικές φωνές, που προτείνουν λύσεις οι οποίες έχουν φυσικά κάποιο τίμημα. Αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι μπορούμε όλοι να τις ακούσουμε. Και είναι απολύτως κατανοητό: όταν βρίσκεσαι σε καθεστώς θυμού και πανικού, λειτουργείς με το θυμικό, όχι με τη λογική.\nΚαι μέσα σ’ αυτό το κλίμα... «X Factor». Σε τι μέλλον μπορούν να προσδοκούν οι συμμετέχοντες στο παιχνίδι στην Ελλάδα των μνημονίων;\nΤα πάντα και τίποτα. Ετσι κι αλλιώς, όλα είναι δύσκολα πια. Πρέπει διαρκώς να αγωνιζόμαστε, με οτιδήποτε κι αν ασχολούμαστε. Ομως, επειδή η μουσική είναι ζωτικό κομμάτι της ζωής μας και μας ακολουθεί παντού, από το θρήνο μέχρι τη γιορτή, δεν πρόκειται να χαθεί, να τελειώσει. Οποιος θέλει να δοκιμαστεί σ’ αυτό το πεδίο πρέπει να ξέρει ότι πάντα θα υπάρχει χώρος για όσους καταφέρνουν μέσω αυτής να αγγίζουν ευαίσθητες χορδές στις καρδιές των ανθρώπων και διεκδικούν με πίστη, όραμα και συνέπεια τα όνειρά τους.\nΕίναι και θέμα τύχης ή μόνο ταλέντου να πετύχει κανείς;\nΔεν πιστεύω στην τύχη. Καθόλου. Η ζωή μας καθορίζεται από το πώς διαχειριζόμαστε όσα μας συμβαίνουν και αντιδρούμε σ’ αυτά -δηλαδή στα γεγονότα- παρά από τα ίδια τα γεγονότα.\nΠοια συμβουλή θα δίνατε, λοιπόν, στους υποψήφιους αλλά και σε κάθε νέο τραγουδιστή που ονειρεύεται μια καριέρα σαν τη δική σας;\nΔεν πιστεύω σε γενικές συμβουλές και σε συνταγές επιτυχίας. Ο καθένας είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, μια διαφορετική προσωπικότητα. Εκτός από το να βελτιώνεται κανείς συνολικά, μέρα με τη μέρα. Δεν αρκεί να γίνεται καλύτερη η φωνή σου επειδή δουλεύεις πάνω σ’ αυτό, αν δεν γίνεσαι καλύτερος και ως άνθρωπος. Η διαδικασία αυτοβελτίωσης δεν πρέπει και δεν μπορεί να είναι μονομερής.\nΑυτή την ανάγκη αισθάνεστε κι εσείς;\nΝαι! Το δικό μου δαιμόνιο δεν με αφήνει να ησυχάζω, δημιουργώ μέσα από μια διαρκή ανησυχία. Θέλω να κατακτώ και να εξερευνώ νέα πεδία, να αναζητώ τα όριά μου. Η ζωή είναι ατέλειωτη! Καθετί που ανακαλύπτει κανείς στη διάρκεια μιας τέτοιας αναζήτησης έρχεται και «κουμπώνει» πάνω του, επηρεάζοντας θετικά από τη δουλειά του μέχρι το πώς είναι ως σύντροφος, ως φίλος και ούτω καθεξής.\nΤραγούδι, παρουσίαση τηλεοπτικών προγραμμάτων, αλλά και ηθοποιία: τι απολαμβάνετε, τελικά, περισσότερο;\nΟλα προέρχονται από το ίδιο κέντρο, είναι διαφορετικές εκφράσεις μου. Ολα μου αρέσουν και όλα μου δίνουν μεγάλη χαρά και απόλαυση.\nΑισθανθήκατε ποτέ εγκλωβισμένος στην εικόνα του sex symbol;\nΟχι, γιατί θα ήταν σαν να αισθανόμουν εγκλωβισμένος στον ίδιο μου τον εαυτό, σαν να αποκήρυττα την εικόνα μου, που είναι μέρος του «πακέτου» Σάκης. Ο καθένας επιλέγει ό,τι του αρέσει. Αλλος θα με δει ως τραγουδιστή, άλλος ως ηθοποιό, άλλος ως οικογενειάρχη, άλλος ως sex symbol. Καθόλου δεν με ενοχλεί. Είμαι όλα αυτά μαζί.\nSex symbol αλλά και πατέρας τεσσάρων παιδιών. Το περιμένατε ότι θα γινόσασταν πολύτεκνος;\nΠάντα ήθελα να κάνω παιδιά, πάντα με σκεφτόμουν με οικογένεια. Θα πάτε και για πέμπτο; (Γέλια) Μπα, νομίζω ότι τέσσερα είναι αρκετά!\nΠόσο σας έχει αλλάξει η πατρότητα;\nΜου έχει αποκαλύψει έναν εντελώς καινούργιο κόσμο. Με βοηθά στη διερεύνηση του εαυτού μου. Αυτά τα τέσσερα πλασματάκια εξαρτώνται απολύτως από την Κάτια κι εμένα, έχουν τεράστιες ανάγκες. Κι εγώ, από την πλευρά μου, πρέπει να έχω αστείρευτη υπομονή, αντοχή και θέληση ώστε να αντεπεξέλθω σε όλα αυτά. Παίρνω πολλά μαθήματα καθημερινά από τα παιδιά μου.\nΑγωνιάτε για το μέλλον τους;\nΝαι. Αλλά, από την άλλη, στο πέρασμα των αιώνων ο άνθρωπος έχει περάσει τα πάντα και έχει επιβιώσει. Ακόμα και σε ακραίες συνθήκες έχει καταφέρει να προσαρμοστεί. Επιλέγω να μην αγωνιώ, λοιπόν, για κάτι που ίσως συμβεί σε δέκα ή είκοσι χρόνια ή και ποτέ. Και τα παιδιά μου, και εγώ θα προσπαθήσουμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια. Ξέρετε κάτι; Αυτό που γνωρίζω πια είναι ότι ο κόσμος δεν είναι ιδανικός. Το παιχνίδι παίζεται στο τι συμβαίνει μέσα μας.\nΥπάρχουν στιγμές της καριέρας σας που νοσταλγείτε περισσότερο;\nΝιώθω ευλογημένος, γιατί η πορεία μου έως τώρα είναι γεμάτη από ωραίες στιγμές. Ειδικά όταν επρόκειτο για πράγματα που έκανα για πρώτη φορά. Αλλά είναι τόσο πολλές αυτές οι πρώτες φορές, που θα θέλαμε ώρες να μιλάμε γι’ αυτές. (Γέλια)\nΒλέπετε παλιά σας βιντεοκλίπ;\nΤι νιώθετε όταν βλέπετε τον νεαρό Σάκη, για παράδειγμα στις αρχές της δεκαετίας του ’90, να τραγουδάει το «Πάρ’ τα»;\nΜεγάλη συμπάθεια. Διακρίνω πάνω του τον ενθουσιασμό, τη δίψα να ζήσει τη χαρά της ζωής, να ανακαλύψει όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα. Λέω: κοίτα τι δυναμισμό, τι αισιοδοξία, τι όρεξη για ζωή έχει αυτός ο πιτσιρικάς!\nΕχετε καταλήξει στο ποιο τραγούδι μπορεί να γίνει «κοινού αισθήματος»;\nΟχι βέβαια. Αν ξέραμε τη συνταγή, όλοι θα γράφαμε τέτοια τραγούδια. Αλλά, δυστυχώς, αν ένα τραγούδι είναι «κοινού αισθήματος», φαίνεται στο τέλος της πορείας του, το αποδεικνύει η ιστορία. Πάντως είναι σπουδαίο όταν αυτό συμβαίνει. Και είμαστε τυχεροί οι καλλιτέχνες όταν πέφτουν στα χέρια μας τέτοια διαμάντια. Αλλά κάθε φορά που ερμηνεύω ένα καινούργιο τραγούδι, αυτό που επιζητώ είναι να συγκινεί - πρωτίστως εμένα. Στιγμές είναι η ζωή μας, δεν ζούμε ούτε το παρελθόν ούτε το μέλλον, αλλά το τώρα. Και τώρα στις εμφανίσεις μου, στο Estate Seaside στο «Ακρωτήρι», βλέπω πόσο έχει αγαπήσει το κοινό το «Ξανά» αλλά και το «Ελα μου». Ισως γιατί αυτά χρειάζονται τη δεδομένη στιγμή. Δεν θα πω κάτι βαρύγδουπο, όπως το «θα μείνουν στην ιστορία». Γιατί δεν το θεωρώ και απαραίτητο. Ο κόσμος προχωράει διαρκώς...\nΤι σας καθοδηγεί περισσότερο στις αποφάσεις σας; Το ένστικτο ή η λογική;\nΗ λογική δεν μπορεί να είναι διαρκώς παρούσα. Το συνειδητό μας είναι πολύ περιορισμένο σε σύγκριση με το υποσυνείδητό μας - με αυτό θέλω να έχω μεγαλύτερη επαφή. Το τέλειο, βέβαια, θα ήταν το υποσυνείδητο να γίνει συνειδητό!\nΦέτος κλείνετε είκοσι πέντε χρόνια στο τραγούδι - και στην κορυφή. Τι σας κάνει τόσο... ανθεκτικό, τελικά;\nEίναι στο λειτουργικό μου πρόγραμμα! Αυτό που εσείς εκλαμβάνετε ως ανθεκτικότητα είναι το αποτέλεσμα άλλης διεργασίας: της ανάγκης μου να διαπιστώνω καθημερινά και σε καθετί τι βρίσκεται παρακάτω.\nΖοριστήκατε ποτέ τόσο που να σκεφτείτε να τα παρατήσετε;\nΝα τα παρατήσω; Φυσικά και όχι! Μπορείς να παρατήσεις τη ζωή; Αυτό που λέμε «οverload» το έχω πάθει κατά καιρούς, γιατί δεν μπόρεσα να διαχειριστώ σωστά την ενέργειά μου.\nΤο περασμένο καλοκαίρι καταθέσατε την άποψή σας για το δημοψήφισμα σε μια πολυσυζητημένη ανάρτηση στο facebook. Τι σας έκανε να αποφασίσετε να «εκτεθείτε»;\nΤο γεγονός ότι είμαι υπέρ όσων μας ενώνουν. Στο «μαζί» βρίσκονται οι λύσεις, όχι στο διχασμό. Δεν τοποθετήθηκα υπέρ του «ναι» ή του «όχι» με εκείνη την ανάρτηση, αλλά εναντίον του ίδιου του δημοψηφίσματος. Τη στιγμή που θα έπρεπε να μας δείχνουν έναν κοινό δρόμο, μας οδηγούσαν στην πόλωση. Και αυτό σε συνθήκες κρίσης, όταν η χώρα είναι τόσο ευάλωτη, είναι χαριστική βολή. Με έπνιγε, λοιπόν, όλο αυτό, δεν μπορούσα να σιωπήσω. Ενιωσα την ανάγκη να τοποθετηθώ ως πολίτης.\nΟταν εξελέγη πρωθυπουργός ο Αλέξης Τσίπρας, πώς το είδατε - αισθητικά και πολιτικά;\nΑισθητικά μου άρεσε πολύ. Θα έπρεπε περισσότεροι νέοι άνθρωποι να ασχολούνται με την πολιτική. Και, κυρίως, να πηγαίνουν να ψηφίζουν, δεν επιτρέπεται να υπάρχουν τόσο μεγάλα ποσοστά αποχής.Δεν γίνεται να μένεις αδιάφορος και αμέτοχος όταν καθορίζεται το μέλλον σου. Πολιτικά, όμως, δεν με ενδιαφέρει τι ηλικία θα έχει ο πολιτικός που διαχειρίζεται τις ζωές μας. Ας είναι και 110 ετών! Μόνο το αποτέλεσμα έχει σημασία.\nΚαι το αποτέλεσμα έως σήμερα πώς το αποτιμάτε;\nΚάθε φορά που ψηφίζουμε, είναι σαν να υπογράφουμε ένα συμβόλαιο με τον άνθρωπο που επιλέγουμε να μας κυβερνήσει. Και υπάρχουν τέσσερα σενάρια. Πρώτον: Να εκλεγεί, να υλοποιήσει όλα όσα μας είχε υποσχεθεί και το αποτέλεσμα να είναι -με μετρήσιμα μεγέθη- θετικό. Αυτό, ναι, είναι νίκη! Τότε είναι σαν να έχουμε κερδίσει λαχείο! Δεύτερον: Να μας έχει προτείνει μερικές καλές ιδέες, να τον ψηφίσουμε, να τις εφαρμόσει, αλλά το αποτέλεσμα να μην είναι το προσδοκώμενο. Αυτό δεν είναι ένα καλό σενάριο, αλλά τουλάχιστον αντανακλά μια έντιμη σχέση και ειλικρινή. Ασε που είναι και εποικοδομητικό. Την επόμενη φορά, αυτός ο πολιτικός ξέρεις πως θα έχει μάθει από το λάθος του και θα έχει βελτιωθεί. Τρίτον: Κάποιος σου υπόσχεται κάτι, ανεβαίνει στην εξουσία, δεν το υλοποιεί, αλλάζει ρότα, αλλά, παρά ταύτα, το αποτέλεσμα που φέρνει είναι θετικό. Λαχείο κι αυτό. Χαλάλι του που δεν έκανε όσα είπε. Και τέταρτο και τελευταίο: Ενας πρωθυπουργός εκλέγεται υποσχόμενος κάποια πράγματα, κάνει τα εντελώς αντίθετα και οδηγεί τη χώρα στην καταστροφή. Αν δεν τα πίστευε και σε παραμύθιαζε, είναι ψεύτης. Αν είχε υποτιμήσει την κατάσταση και δεν μπόρεσε να αντιδράσει, είναι ανίκανος.\nΣε ποιο σενάριο «μπαίνει» ο Αλέξης Τσίπρας; Της ψευτιάς ή της ανικανότητας;\nΔεν θα πω της ψευτιάς, γιατί θέλω να είμαι καλοπροαίρετος. Προσπαθεί να διαχειριστεί την αυταπάτη του, όπως είπε. Ξύπνησε από ένα όνειρο και βρέθηκε σε έναν... εφιάλτη. Πιστεύω ότι προσπαθεί να κάνει το καλύτερο. Αλλά δεν ξέρω αν μπορεί. Αυτήν τη στιγμή, τα μετρήσιμα μεγέθη είναι εναντίον του. Το αποτέλεσμα τον έχει διαψεύσει. Μιλάτε για συμμετοχή και ενεργοποίηση των πολιτών.\nΕσείς θα μπορούσατε να ασχοληθείτε με την πολιτική;\nEίμαι τόσο γεμάτος από αυτά που κάνω... Με ρωτάτε αν, λειτουργώντας αλτρουιστικά, θα αποφάσιζα να αφήσω τη δουλειά μου και την οικογένειά μου και να αφοσιωθώ στο δημόσιο συμφέρον; Δεν το αποκλείω. Δεν λέω όχι, γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι θα σε καλέσει η ζωή να κάνεις. Αν έπαιρνα ποτέ μια τέτοια απόφαση, πάντως, δεν θα θα το έκανα λέγοντας «εγώ θα τα καταφέρω καλύτερα από όλους»... Εχει κοντά πόδια το ψέμα. Και το ίδιο συμβαίνει με τη φήμη και την εξουσία, που τόσο σαγηνεύουν τους ανθρώπους, αλλά μπορούν και να τους καταστρέψουν, αν εκείνοι δεν συμπεριφερθούν με εντιμότητα, ήθος και συνέπεια.\nΤι σκέφτεστε κάθε πρωί όταν βλέπετε το είδωλό σας στον καθρέφτη;\nΒλέπω τον εαυτό μου ως παρατηρητής. Και εστιάζω στο βλέμμα μου: και πάντα μου αποκαλύπτει αυτά που πραγματικά νιώθω και σκέφτομαι. Ακόμα κι αν κάποιες φορές δεν θέλω να τα παραδεχτώ...\nΤο X Factor προβάλλεται κάθε Παρασκευή στις 21.15 από την τηλεόραση του ΣΚΑΪ. Περισσότερες πληροφορίες στο www.skai.gr/tv\nTo X Factor σε αριθμούς\n- 3.043.878 τηλεθεατές είδαν έστω και για 1 λεπτό το πρώτο live.\n- 3.000 τ.μ. είναι το εμβαδόν του σκηνικού.\n- 200 οθόνες χρησιμοποιούνται, 500 ρομποτικές κεφαλές και 14 κάμερες.\n- Είναι η 1η HD παραγωγή στην Ελλάδα.\n- 260 άνθρωποι εργάζονται στην παραγωγή.


Παγκοσμιος Οργανισμός Υγείας Archives - Page 95 of 100 - Greek News On Demand / ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΕΑ ΤΩΡΑ\nTag: Παγκοσμιος Οργανισμός Υγείας\nΕμπαιγμός από την κυβέρνηση: Στέλνει τους αστυνομικούς να φυλάνε… τα παγκάκια – Σχέδιο για αποκλεισμό πλατειών\nΤο θέατρο του παραλόγου!!! – Η γερμανική κυβέρνηση τέλεσε επίσημο μνημόσυνο για όσους – η ίδια συνεχίζει να ισχυρίζεται – πέθαναν από τον Covid 19.\nΠΩΣ ΑΚΡΙΒΩΣ σκοτώνεις το…ΦΙΔΙ;;; Μα…ΤΟΥ ΚΟΒΕΙΣ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ, βεβαίως-βΕΒΡΑΙΟΣ…!!!\nΑποφάσισε η ΕΕ: Οριστικά με «διαβατήριο Covid» η μετακίνηση τουριστών χάριν στο…ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ\nΠωωωωωω! Εντυπωσιάζουν οι «γνώσεις» του Ν.Χαρδαλιά στα μαθηματικά: «Οι παρενέργειες είναι ένα ποσοστό κάτω από το μηδέν» (βίντεο)


Leon – «Aeroplane» - Musictimes.com.cy\nΟ Leon κυκλοφορεί το νέο του τραγούδι «Aeroplane», το πρώτο single από το επερχόμενο άλμπουμ του, σε παραγωγή του David Kosten (Bat For Lashes, Everything Everything) που κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 2017 από την Minos EMI. Παράλληλα με το νέο single, ο Έλληνας indie-pop μουσικός ανακοίνωσε εφτά εμφανίσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και μια στην Ελλάδα. Η περιοδεία ξεκίνησε από το The Lexington, στο London στις 17 Μαρτίου και θα τελειώσει την 6η Απριλίου στο Σταυρό του Νότου στην Αθήνα.\nTo Aeroplane είναι το πρώτο επίσημο single από τον νέο δίσκο που κυκλοφορεί στην Ελλάδα από την Minos ΕΜΙ. Το κομμάτι ξεκινάει με επιβλητικές κιθάρες και εικόνες που θυμίζουν indie road ταινία. Ενώ οι στίχοι δημιουργούν αντικρουόμενα συναισθήματα γύρω από τις σχέσεις στην ψηφιακή εποχή, το τραγούδι ξεσπάει σε ένα ενθαρρυντικό ρεφρέν και γίνεται ελπιδοφόρος ωδή στην σύγχρονη αγάπη, τις χαμηλές και τις ψηλές της πτήσεις.\nΟ Leon εμπνεύστηκε από τη ζωή σε μία χώρα που αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες τα τελευταία χρόνια. Η μουσική του ήταν πάντα πόλος έλξης και γι αυτό άλλωστε έχει παίξει μπροστά σε χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα και έχει αναγνωριστεί διεθνώς αποκομίζοντας θετικά σχόλια από μέσα όπως τα NME, Guardian, Q, New York Times κ.α.\nΤο πλήρες πρόγραμμα του UK tour: LEON OF ATHENS UK LIVE DATES\n29/03 – Bristol, Thunderbolt 3\n0/03 – Manchester, The Castle\nLEON OF ATHENS GREEK LIVE DATE 06/04 – Αθήνα, Σταυρός του Νότου.