ދަރިން ލިބުމަށް އެދި ކުރެވޭ ދުޢާ | ދުޢާ | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ދުޢާ ދަރިން ލިބުމަށް އެދި ކުރެވޭ ދުޢާ\n27 ޖޫން 2005\nމި ބިންމަތީގައި އިންސާނުންގެ ދަރިފަސްކޮޅު ދެމި އޮތުމުގެ ސަބަބެއް ކަމުގައި މާތް ﷲ ލައްވާފައި ވަނީ، ކައިވެނި ކޮށްގެން ކުދިން ލިބުމެވެ. އަދި ކުދިން ލިބުމަކީ ދުނިޔޭގައި އިންސާނަކަށް ލިބޭ ގިނަ ގުނަ ނިޢްމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ވެސް ބޮޑު ނިޢްމަތެއް ކަން ކަށަވަރެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ މީހަކީ މި ނިޢްމަތް ލިބޭ މީހެއް ނޫނެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ވަރަށް ފަސޭހައިން ކުއްޖަކު ލިބޭ އިރު، އަނެއް ބަޔަކަށް ގިނަ ދުވަސްތަކަކު އިންތިޒާރު ކުރުމަށް ފަހު ލިބޭތަން ވެސް އާދެއެވެ. އަދި އަނެއް ބަޔަކު މި ނިޢްމަތުން އެއްކޮށް މަޙްރޫމް ވެއެވެ.\nކޮންމެ އަކަސް، ކުއްޖަކު ލިބުން ލަސް ވުމުން އަހަރެމެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމަކީ ބައްޔެއް އުޅޭތޯ ބަލައި ފަރުވާ ހޯދުމެވެ. ނެތް ނަމަ ދުޢާ ކުރުމެވެ. އިންސާނަކު ކަމަކަށް އެދި ދަންނަވަން ހުރީ ހަމަ އެންމެ ފަރާތެކެވެ. އެއީ މާތް ﷲ އެވެ. އެ ކަލާނގެ ފިޔަވާ، މީހަކަށް ދަރިން ރިޒުޤު ކުރައްވާނެ އެއްވެސް ފަރާތެއް ނުވެއެވެ. ވީމާ މުސްލިމަކަށް ލިބިފައިވާ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރަކީ ދުޢާ ކުރުން ކަމަށް ވަނީ ވެފައެވެ.\nބޭނުން ވާ ކަންތައްތައް ފުއްދަވައި ދެއްވުން އެދި ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް މާތް ﷲ އަށް ދުޢާ ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމާދުގައިވެސް އަދި ނަމާދުން ބޭރުގައިވެސް ދުޢާ ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ދުޢާ އިޖާބަ ކުރުން ގާތް ވަގުތުތަކާއި ޢަމަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ދުޢާ ކުރުން އެދެވިގެން ވެއެވެ.\nބޭނުން ކަންތައްތައް ފުއްދަވައި ދެއްވުން އެދި މާތް ﷲ އަށް ދުޢާ ދަންނަވަން، ކުރާ ޚާއްޞަ ނަމާދެއް އޮންނަ ކަމަށް ބައެއް ޢިލްމު ވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. އެއީ '' ޞަލާތުލް ޙާޖާ '' އެވެ. މާނައަކީ ބޭނުމަކަށްޓަކައި ކުރެވޭ ނަމާދެވެ. އެއީ ހަމަ އާދައިގެ ދެ ރަކްޢަތް ނަމާދެކެވެ. އަދި ނަމާދަށް ފަހު އެ ބޭނުން ކަމަކަށް އެދި ދަންނަވައި ދުޢާ ކުރަނީއެވެ. މި ކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ވާރިދުވެފައި ވާ ޙަދީޘަކީ: مَنْ تَوَضَّأ فَأسْبَغَ الوُضوءَ ثُمَّ صَلى رَكْعَتَيْن يُتِمهمَا أعطَاه الله مَا سَأل مُعجَّلا أو مُؤخَّرا\nމާނައަކީ: ''ވުޟޫކުރާއިރު ފުރިހަމައަށް ވުޟޫކޮށްގެން، އެއަށް ފަހު ދެ ރަކްޢަތް ފުރިހަމަ ކޮށްފި މީހާ އެދުނު ކަމެއް، އަވަހަށް ނަމަވެސް ލަހުން ނަމަވެސް މާތް ﷲ ފުއްދަވައި ދެއްވާނެއެވެ.''\nމި ނަމާދާއި ބެހޭ ގޮތުން އައިސްފައިވާ މި ޙަދީޘަކީ އެހާ ވަރުގަދަ ޙަދީޘެއް ނޫނެވެ. އެހެންވެ ބައެއް ޢިލްމު ވެރިން ''ޞަލާތުލް ޙާޖާ'' އޭ ކިޔާ ނަމާދެއް އޮންނަ ކަން ޤަބޫލެއް ނުކުރައްވައެވެ.\nކޮންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް، ދުޢާއަކީ މުއުމިނުންގެ ހަތިޔާރެވެ. އެގޮތުން ކީރިތި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަބަދުވެސް ދުޢާ ކުރައްވައެވެ. ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތެއްގައި ލެހެއްޓެވުން އެދިވަޑައިގަނެ ، ނަޞްރު ލިބުން އެދިވަޑައިގަނެ، ދުޅަހެޔޮކަން މިންވަރު ކުރެއްވުން އެދިވަޑައިގަނެ، އަތް މަތި ދަތިކަމާއި ފަޤީރުކަމުން ސަލާމަތް ވުމަށް އެދިވަޑައިގަނެ، ދަހި ކަމާއި ފިނޑި ކަމުން ރައްކާތެރި ވުމަށް އެދިވަޑައިގަނެ، ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ.\nއަދި ނަބީ ބޭކަލުންނާއި ރަސޫލު ބޭކަލުންވެސް އެ ބޭފުޅުންނަށް ދިމާވާ އުނދަގޫތަކުން ސަލާމަތް ވުމަށް އެދި ވަޑައިގަނެ ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. އައްޔޫބްގެފާނު ކުރިމަތިވެވަޑައި ގެންނެވި ބައްޔާއި، މުދާ ނެތި ދިއުމާއި ކުދިން މަރުވެ ދިޔައިމާ އެ މުޞީބާތްތަކުން ސަލާމަތް ވުމަށް އެދި ވަޑައިގެން ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. އެ ހިނދު ﷲ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެއްވިއެވެ.\nމަހުގެ ބަނޑުގައި ހައްޔަރުވެވަޑައި ގަތުމުން ޔޫނުސްގެފާނު، ކުރެއްވި ކަމަކީވެސް ކުށަށް އިޢްތިރާފުވެވަޑައިގަނެ މާތް ﷲ އަށް ތަސްބީޙަ ކިއުއްވީއެވެ. އެ ހިނދު އެ ކަމުން ސަލާމަތްވެ ވަޑައިގަތެވެ.\nއިބްރާހިމްގެފާނަށް ދަރިކަލަކު ލިބިވަޑައި ނުގަނެ ޢުމުރުފުޅުން ދުވަސްވެ ވަޑައިގަތީމާވެސް ކުރެއްވީ ދުޢާއެވެ. އެ ހިނދު ދަރިކަލުން އިސްމާޢީލްގެފާނު ލިބިވަޑައިގަތެވެ.\nޒަކަރިއްޔާގެފާނު ވެސް، އެކަލޭގެފާނުގެ ފަހުން ނަބީކަން ވާރުތަ ކުރައްވާނެ ބޭފުޅަކު ނެތުމުން، ދަރިކަލަކު ލިބިވަޑައިގަތުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. އެ ހިނދު ޔަޙްޔާގެފާނު ލިބިވަޑައިގަތެވެ.\nމިތާނގައި ދެން މި ބަލާލަނީ ބައެއް ނަބީބޭކަލުން ނުވަތަ ރަސޫލު ބޭކަލުން، ދަރިކަލުން ލިބިވަޑައިގަތުމަށް އެދި ކުރެއްވި ދުޢާތަކެވެ.\n'' هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاء''\nމާނައަކީ: "އެހިނދު އެތާގައި ޒަކަރިއްޔާގެފާނު އެކަލޭގެފާނު ހައްދަވާ ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާނގެއަށް ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ. އޭ ހައްދަވާ ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! އިބަ ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން ހެޔޮވެގެންވާ ދަރިފަސް ކޮޅެއް ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ދެއްވާނދޭވެ! ހަމަ ކަށަވަރުން އިބަ ރަސްކަލާނގެއަކީ އަޅުން ކުރާ ދުޢާ އައްސަވާ ވޮޑިގަންނަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.'' (އާލްޢިމްރާން 38)\nމި އާޔަތުގައި ވާ ދުޢާގެ ޢިބާރާތަކީ رَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاء އެވެ.\nއަދިވެސް އެހެން އާޔަތެއްގައި ވަނީ: وَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْداً وَأَنتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ * فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَوَهَبْنَا لَهُ يَحْيَى وَأَصْلَحْنَا لَهُ زَوْجَهُ إِنَّهُمْ كَانُوا يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَيَدْعُونَنَا رَغَباً وَرَهَباً وَكَانُوا لَنَا خَاشِعِينَ\nމާނައަކީ: ''އަދި ޒަކަރިއްޔާގެފާނު މިފަދައިން ދުޢާ ކުރައްވާ ވިދާޅުވި ހިނދު، އޭ ހައްދަވާ ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! މި އަޅާ އީ ދަރިއަކު ނެތް އެކަނި މީހެއް ކަމުގައި ނުލައްވާނދޭވެ! އިބަ ރަސްކަލާނގެއަކީ ހުރިހާ އެއްޗެއް ނެތި ދިއުމަށް ފަހުވެސް ދިރިދެމިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ * ދެން ފަހެ، އެހިނދު އެކަލޭގެފާނުގެ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރައްވާ އެކަލޭގެފާނަށް ޔަޙްޔާގެފާނު ދެއްވާ، އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުނަށް ދަރިއަކު ލިބޭ ގޮތަށް ރަނގަޅު ކުރެއްވީމެވެ. އެ ބޭކަލުން ވީ ހެޔޮކަންތައް ކުރުމަށް އަވަސްވެގަންނަ، އަދި ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް އެދުމާއި ބިރުވެތި ކަމާ އެކު އަޅުކަން ކުރާ ބަޔަކު ކަމުގައެވެ. އަދި އެ ބޭކަލުން ވީ ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ކިޔަމަންތެރި ވާ ބަޔަކު ކަމުގައެވެ. (އަންބިޔާ 89 - 90)\nމި އާޔަތުގައި ވާ ދުޢާގެ ޢިބާރާތަކީ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْداً وَأَنتَ خَيْرُ الْوَارِثِين އެވެ.\nއިބްރާހީމްގެފާނު ކުރެއްވި ދުޢާގައި ވަނީ: رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ * فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ\nމާނައަކީ: ''އޭ ހައްދަވާ ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! މި އަޅާއަށް ޞާލިޙް ދަރިއަކު ދެއްވާނދޭވެ! * ދެން ތިމަން ރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނުގެ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރައްވާ، ޙިލްމުވެރި ދަރިކަލަކު ދެއްވާނެ ކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ދެއްވީމެވެ. ''\nމި އާޔަތުގައި ވާ ދުޢާގެ ޢިބާރާތަކީ رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ އެވެ.\nސޫރަތުލް ފުރްޤާންގެ 74 ވަނަ އާޔަތުގައި، މުއުމިނުންގެ ބައެއް ސިފަތައް ބަޔާން ކުރައްވަމުން މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވަނީ: وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَاماً\nމާނައަކީ: ''އަދި އެއީ ބުނާ މީހުންނެވެ. އަޅަމެން ހައްދަވައި ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮއެވެ! އަޅަމެންގެ އަނބިންގެ ކިބައިންނާއި ދަރިންގެ ކިބައިން، ހިތްތައް ހަމަޖައްސާ ދެނިވި ދަރިފަސްކޮޅެއް އަޅަމެންނަށް ދެއްވާފާނދޭވެ! އަދި ތަޤްވާވެރިންނަށް މަގު ދައްކާ ބަޔަކު ކަމުގައި އަޅަމެން ލައްވާފާނދޭވެ! ''\nމި އާޔަތުގައި ވާ ދުޢާގެ ޢިބާރާތަކީ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَاماً އެވެ.\nދަރިންނަކީ މާތް ﷲ ދެއްވާ ނިޢްމަތެކެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރު މީހާއަށް ކުރެވޭ ފާފައިގެ ސަބަބުންވެސް ފަހަރެއްގާ ދަރިން ލިބުމުގެ ނިޢްމަތުން މިހާ މަޙްރޫމް ވެދާނެއެވެ. ވީމާ ދަރިން ލިބުމަށް އެދި މާތް ﷲ އަށް ދުޢާ ކުރާ އިރު، ފާފަތަކުން ދުރުވެގަނެ، ކުރެވިފައިވާ ފާފަތަކަށް ތައުބާ ވާން ޖެހޭނެއެވެ. މާތް ﷲ އަށް އިސްތިޣްފާރު ކޮށް ދުޢާ ކުރުމަކީ ނިޢްމަތްތައް ތަނަވަސްވެ، ދަރިން ގިނަވާ ކަމެއް ކަމަށް، ޤުރުއާނުގައިވާ މި އާޔަތުން އެނގެއެވެ. ނޫޙުގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ދީނަށް ގޮވާލައްވަމުން ވިދާޅުވީ، ﷲ އަށް އިސްތިޣްފާރު ކުރުމަށެވެ. އޭރުން އެކަލާނގެ، އުޑުން ވާރޭ ވެއްސަވާ، އެ މީހުންނަށް ދަރިން ދެއްވާ، ބަގީޗާތަކާއި ފެހި ދަނޑުތައް ދެއްވާނެ ކަމަށެވެ. ﷲ ވަޙީ ކުރައްވަނީ: قُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّاراً * يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَاراً * وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَاراً\nމާނައަކީ: ''ފަހެ ތިމަން ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީމެވެ. ތިޔަބައި މީހުން ހެއްދެވި ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް އިސްތިޣްފާރުކޮށް ދަންނަވާށެވެ. ހަމަ ކަށަވަރުން ވެސް އެ ކަލާނގެ އީ ފާފަ ފުއްސަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. * އޭރުން އެ ކަލާނގެ ތިޔަބައި މީހުންނަށް އުޑުން ވާރޭ ފޮނުއްވަވާނެއެވެ. އަދި އެ ކަލާނގެ ތިޔަބައި މީހުންނަށް މުދަލާއި ދަރިން ދެއްވާނެއެވެ. އަދި ތިޔަބައި މީހުންނަށްޓަކާ ބަގީޗާތަކާއި ފެން އާރުތައް ލައްވާނެއެވެ.''\nދެން އުފެދޭ ސުވާލަކީ، މި ދުޢާތައް ނޫން ދުޢާ އަކުން، ދަރިން ލިބުން އެދި ދުޢާ ކުރެވޭނެތޯއެވެ؟ ޖަވާބަކީ ދުޢާ ކުރުމުގައި މޮޅު އިތުރު ގޮތަކީ ޤުރުއާނުގައި ނުވަތަ ކީރިތި ރަސޫލާ އަހަރެމެންނަށް އުނގަންނަވައި ދެއްވާފައިވާ ދުޢާތަކުން ދުޢާ ކުރުމެވެ. އެއީ އެ ދުޢާތަކުގެ ޢިބާރާތް ފުރިހަމަވެ، ދުޢާގެ ޝާމިލް ކަން ބޮޑުވުމުންނެވެ. އަދި އެ ދުޢާތަކުގައި ﷲ ރުހިވޮޑިގަންނަވާ ސިފަފުޅުތަކާއި އިސްމުފުޅުތައް ހިމެނިފައި ވާތީއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރަށް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އެދެން ނުވާ ކަހަލަ ކަމަކަށް ނޭދުމެވެ. އަދި ދުޢާ ކުރުމުގެ އަދަބިތަކަށް ރައްކާތެރި ވުމެވެ.\nމިހެން މިކަން އޮތަސް، ކޮންމެ ބަހަކުން، ކޮންމެ ޢިބާރާތަކުން ވެސް، މާތް ﷲ އަށް ދުޢާ ދެންނެވިދާނެއެވެ. ވީމާ ދުޢާ ޤަބޫލު ކުރައްވާ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު، އިޚްލާޞްތެރި ކަމާ އެކީ ދުޢާއެއް ކޮށްފިއްޔާ، މާތް ﷲ އެ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރައްވާނެއެވެ. ވަގުތުން އިޖާބަ ނުވިއްޔާ ފަހުން ވާނެއެވެ. ސީދާ ގޮތެއްގައި ނަތީޖާ ނުފެނުނިއްޔާ ނު ސީދާ ގޮތެއްގައި، އެ އެދުނު ކަމަށް ވުރެ މޮޅު ކަމެއް ފުރިހަމަ ކޮށް ދެއްވާނެއެވެ.\nމި ދުނިޔޭގައި އެ ދުޢާގެ ނަތީޖާއެއް ނު ދެއްކެވިއްޔާ، މާތް ﷲ އޭނާއަށް އާޚިރަތް ދުވަހު އެ ދުޢާ ގެ ހެޔޮ އަސަރު މިންވަރު ކުރައްވާނެއެވެ. އަދި ދުނިޔޭގައި ދުޢާ އިޖާބަ ނުވުމުންވެސް ﷲ ގެ ރަޙްމަތްފުޅާ މެދު އުއްމީދު ކަނޑާ ނުލާ، ކުރި ވަރުގަދަ އިތުބާރާއި ޔަޤީން ކަމަށް، ހެޔޮ ސަޒާ އާޚިރަތް ދުވަހު ލިބޭނެއެވެ.\nނިންމާލަމުން ބުނަން އޮތް ވާހަކަ އަކީ، ކޮންމެ ކަމަކީވެސް ޤަޟާ ޤަދަރުގެ ދަށުން ހިނގާ ކަމެކެވެ. ދަރިން ލިބުމަކީ މާތް ﷲ އިރާދަ ކުރެއްވި މީހަކަށް ދެއްވާ ނިޢްމަތެކެވެ. މިފަދަ މީހާ ދަރިން ލިބުމުން އެ ކަމަށް ޝުކުރުވެރިވެ، ﷲ އެންގެވި ގޮތަށް އުޅޭނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އެއީ ކުރިމަތި ކުރައްވާ އިމްތިޙާނަކަށްވެސް ވެއެވެ. މިފަދަ މީހާ އަށް ދަރިން ލިބުމުން، އާޚިރަތް މަތިން ހަނދާން ނެތި ދުނިޔޭގެ އުފަލުގައި ޣަރަޤުވެދެއެވެ.\nމުއުމިނުން ޤަބޫލު ކުރާ އަނެއް ކަމަކީ، ދަރިން ނުލިބުން އެއީ ކޮންމެހެން މީހާގެ ނަސީބު ދެރަ ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ. ދަރިން ނުލިބުނީ ފަހަރެއްގާ މީހެއްގެ ހެވަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. އަދި ދަރިން ނުލިބުމުން ލިބޭ ހިތާމައަށް ކެތް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ތިމާގެ ދަރަޖަ ﷲ ގެ ޙަޞްރަތުގައި އުފުލެން މިންވަރު ކުރެއްވީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.\nބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 216 ވަނަ އާޔަތުން އަހަރެމެން މުސްލިމުންނަށް އުނގަންނައިދޭ ފިލާވަޅަކީ، ފަހަރެއްގޭ މީހާ ލޯބި ކުރާ ކަމަކީ ގެއްލުމަކަށްވެސް ވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ފަހަރެއްގާ މީހާ ނޭދޭ ކަމަކީ ހެވަކަށްވެސް ވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.


SunOnline: Addu goathi thakuge massalaige adeegai foruvifaivaa hageegai\nއައްޑޫގެ ގޯތިތަކުގެ މައްސަލައިގައި އަޑީގައި ފޮރުވިފައިވާ ހަގީގަތް\nއައިޝަތު ނުޒުހާ 05 Sep 2021, 10:10\nއައްޑޫ ސިޓީގައި ހުންނަ އީކުއެޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nއައްޑޫ އީކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގެ އިރުމަތީ ފަރާތާއި ހުޅަނގު ފަރާތުން ދޫކޮށްފައިވާ ބިންތަކުގެ މައްސަލަ ފެށިފައިވަނީ އިއްޔެއަކު މިއަދަކު ނޫނެވެ. އެ ސަރަހައްދުން އާންމުންނަށް ދޫކޮށްފައިވާ ގޯތިތައް އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލަށް އަނެއްކާ ވެސް ނަގަން ނިންމުމާ ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތައް ގިނައެވެ.\nހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުގައި ހުރި ބަންޑާރަ ގޯތީގެ ތެރެއިން 44 ގޯތި ނަގަން ސިޓީ ކައުންސިލުން މިދިޔަ ޖުލައި މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ނިންމީ 11 މެންބަރުން ހިމެނޭ ކައުންސިލްގެ 10 މެންބަރުންގެ ވޯޓާއެކުގައެވެ.\nކުރީގެ ކައުންސިލްގެ ނިންމުމާއި މިހާރުގެ ކައުންސިލްގެ ނިންމުން ތަފާތު\nބަންޑާރަ ގޯތިތައް ކައުންސިލުން ނަގަން ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ކަންބޮޑުވުންތައް ގޮސް ގުޅެނީ ކުރީގެ ސިޓީ ކައުންސިލާއެވެ. ދެހާސް ނަވާރަ ވަނަ އަހަރު އޭރުގެ ކައުންސިލުން ވެސް ވަނީ ރައްޔިތުންނަށް ދޫކޮށްފައިވާ ބައެއް ގޯތިތައް ކައުންސިލަށް ނަގަން ނިންމައި، މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ.\nއެންމެ ފަހުން އިންތިހާބު ކުރި ކައުންސިލުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކާ ކުރީ ކައުންސިލުން ނިންމި ނިންމުމާ ތަފާތެވެ.\n"ސަން" އިން ބެލި ބެލުމުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ކުރީ ދައުރުގެ ކައުންސިލުން ގޯތިތައް ނަގާފައިވަނީ އެހެން ބަޔަކަށް ބިން ދިނުމަށެވެ. އަދި އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ގޯތީގެ ވެރިފަރާތަށް އެންގުމެއް ނެތިއެވެ. އެހެންވުމުގެ ސަބަބުން ގޯތީގެ ރެޖިސްޓްރީތައް އަދިވެސް ހުރީ އެ ފަރާތްތަކުގެ ނަން މަތީގައެވެ. އަދި ގޯތީގެ މައްސަލަ އެއިރު ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވާއިރު، ގޯތި ކައުންސިލަށް ނަގާފައިވަނީ ގޯއްޗަށް ވާ ބަދަލު ދިނުމެއް ވެސް ނެތިއެވެ.\nމިހާރުގެ ކައުންސިލުން ބިން ހުސްކުރަން ނިންމާފައިވަނީ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގެ ތަރައްގީއާ ގުޅިފައިވާ އިޖުތިމާއީ ބައެއް ކަންކަން އިތުރަށް ތަރައްގީކޮށް ފަހިކުރުމަށެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ނަގާ ގޯތީގެ ބަދަލުގައި ގޯތި ދޭން ކައުންސިލުން ނިންމާފައިވާއިރު، ބަދަލެއް ދޭން ޖެހޭނަމަ ކައުންސިލާއެކު އެކަމާ މެދު މަޝްވަރާ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް ކައުންސިލުން ހުޅުވާލިއެވެ.\nހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުން ގޯތި ނެގުމަށް ފަހު އެހެން ސަރަހައްދަކު ގޯތި ހަވާލުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން-- ސަން ފޮޓޯ\nއެގޮތުން 2100 އަކަފޫޓުގެ ބިން ހުރި ފަރާތްތަކަށް ވެސް 3000 އަކަފޫޓުގެ ބިން ދޭން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެ ބިންތައް ދެނީ މިހާރު ހޮސްޕިޓަލް ހުންނަ ސަރަހައްދާ ކައިރީގައި އޮންނަ ސަރަހައްދަކުންނެވެ. އެއީ ކުރިން ހޮސްޕިޓަލް އަޅަން ކަނޑައެޅި ސަރަހައްދެކެވެ. އަދި އެންމެނަށް ވެސް ބަދަލު ދޭނީ ގާނޫނީ ހަމަތަކުގެ ތެރެއިން އިންސާފުވެރިކަމާއި އަދުލުވެރިކަމާއެކުގައި ކަމަށް ކައުންސިލުން ބުނެއެވެ.\nގޯތި ނެގުމުން ލިބޭ އާންމު މަންފާ\nއައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލަކީ ދެކުނުގެ ތަރައްގީއާ ގުޅިފައިވާ ތަނެކެވެ. ދެކުނުގެ ގިނަ އަތޮޅުތަކުން ސިއްހީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ޒިޔާރަތްކުރާ ތަނެކެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީން "ސަން" އާ ވާހަކަ ދެއްކި މީހަކު ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ހޮސްޕިޓަލު ކައިރީގައި އިޖުތިމާއީ ވަސީލަތްތައް ގާއިމްވެފައެއް ނެތެވެ. ވިޔަފާރިކޮށްލާނެ ފިހާރައެއް ނެތެވެ. ކުޑަކުދިންނާއެކު ޒިޔާރަތްކުރާ މީހުން މަޑުކޮށްލާނެ ޕާކެއް ނެތެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ ހިދުމަތް ހޯދާނޭ ތަނެއް ވެސް ކައިރި ހިސާބެއްގައި ނެތެވެ. އަދި އެކޮމޮޑޭޝަން ބްލޮކެއްގެ ހިސާބު ނެތްއިރު، މިއިން ކޮންމެ ހިދުމަތެއް ހޯދުމަށް ވެސް ދާން ޖެހެނީ ރަށުގެ މެދަކާ ހިސާބަށެވެ. އެއީ ދުއްވާ އެއްޗެއް ނެތި ނުދެވޭހާ ދުރު ހިސާބެކެވެ. ކަން މިހެން އޮތްއިރު، ރަށަށް އަންނަ ކޮންމެ ބީރައްޓެއްސަކީ ސައިކަލެއް ހުންނާނެ މީހެއް ނޫނެވެ.\nއައްޑޫ އީކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް--\nސިޓީ ކައުންސިލުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެ ކައުންސިލުން ބޭނުންވަނީ ހޮސްޕިޓަލަށް ހިދުމަތް ހޯދަން ދާ ފަރާތްތަކަށް ފަހި ހިދުމަތްތަކެއް އެ ސަރަހައްދުން ލިބޭނެ ގޮތް ފަހިކޮށްދިނުމެވެ.\nކޯޓުގެ ނިންމުން ދެ ގޮތަކަށް\nހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުން ގޯތި ނަގަން ނިންމުމާ ގުޅިގެން ހިތް ހަމަނުޖެހޭ ފަރާތްތަކުން މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް ކައުންސިލުން އެ ފުރުސަތު ވެސް ދިނެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން 14 ފަރާތަކުން ކައުންސިލްގެ ނިންމުން މުރާޖައާ ކޮށްދިނުމަށް އެދި ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ހަތް މައްސަލައެއް ބައްލަވާފައި ވަނީ މެޖިސްޓްރޭޓް ރަފީއުއްދީން އަހުމަދެވެ. އަދި ބާކީ ހަތް މައްސަލަ ބައްލަވަނީ ގދ. ރަތަފަންދޫ ކޯޓުގެ އިސް މެޖިސްޓްރޭޓު ނިހާމު ރަޝީދެވެ.\nއެގޮތުން ކޯޓުން ފުރަތަމަ ބެލި މައްސަލައިގައި މެޖިސްޓްރޭޓް ރަފީއުއްދީން ހުކުމްކޮށްފައިވަނީ ބިން ނެގުމަށް ކައުންސިލުން ނިންމައި ކުރި އިއުލާނަކީ ބާތިލު އިއުލާނެއް ނޫންކަމަށެވެ. ހުކުމުގައި ބުނެފައިވަނީ ބިން ބަދަލު ކުރެވޭނީ ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް ކަމަށާއި ކައުންސިލަށް ބިން ބަދަލު ކުރެވޭނީ ބިމުގެ ވެރިފަރާތާ މަޝްވަރާކޮށް ރުހުމުގައި ކަމަށެވެ. އަދި އެނޫންގޮތަކަށް ބިން ނެގޭނީ ބަދަލު ދިނުމަށްފަހު ކޯޓު މެދުވެރިކޮށްކަމަށެވެ.\nބާކީ ހަތް މައްސަލައިގައި ރަތަފަންދޫ ކޯޓުގެ އިސް މެޖިސްޓްރޭޓް ނިހާމު ރަޝީދު ކުރި ހުކުމުގައި ވެސް ބިންތައް ކައުންސިލަށް ނުނެގޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ކައުންސިލްގެ ނިންމުން ބާތިލް ކަމަކަށް ވެސް ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ.\nކޯޓުން ކުރި ހުކުމްގައި ވަނީ ކައުންސިލުން ކުރި އިއުލާނުގައި ގޯތިތައް ނެގީ "އާންމުވެގެންވާ މަންފާ"އަކަށް ކަމުގައި ބުނެފައިވީ ނަމަވެސް އާންމު މަންފާއަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށް ނުދެވޭކަމަށެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދުގައި އާންމު މަންފާއަށް ކުރާނެ ކަންކަމުގެ ތަފްސީލު ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކޮށްދޭން ޖެހޭނެކަމަށާއި، ރައްޔިތުންގެ ބިން ނެގޭނީ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައި ކޯޓު މެދުވެރިކޮށްކަމަށް ހުކުމުގައިވެއެވެ.\nކޯޓުގެ ދެ ހުކުމް ތަފާތުވި ނަމަވެސް ކައުންސިލަށް ބިން ނުނެގޭނެ ކަމަށް އެއްވެސް ހުކުމެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nބައެއް ބިންތަކުގައި ގެ އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް\nގޯތީގެ މައްސަލަ ހިނގަމުން ދިޔައިރު، ހިތަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ވަނީ މައްސަލައިގައި ހުކުމަކާ ހަމައަށް ދެވެންދެން ގޯތީގައި އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރެފައެވެ.\nމި ގޮތަށް ކޯޓުން ވަގުތީ ހުކުމެއް ކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް ބައެއް އާންމު ފަރާތްތަކުން ވަނީ ގޯތީގައި މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ.\n"ސަން"އާ ވާހަކަ ދެއްކި އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މެންބަރަކު ވިދާޅުވީ އެއް ގޯތީގައި ކޮޓަރިއެއް ފަދަ ތަނެއް އަޅާ މައްސަލައެއް ފެންމަތިވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެތަން ނިންމައި ކަރަންޓުލުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. ކަން މިހެން އޮތް ނަމަވެސް، ގޯތިތަކުގައި އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރަން އެ ގޯތިތަކުގެ ވެރިންނަށް ކައުންސިލުން ވެސް ވަނީ މީގެ ކުރިން އަންގާފައެވެ.\nކައުންސިލަށް ނަގަން ނިންމާފައިވާ ގޯއްޗެއްގައި މަސައްކަތްކުރަނީ-- ސަން ފޮޓޯ\nމިކަމާ ގުޅިގެން އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ޑެޕިއުޓީ މޭޔަރު މުހައްމަދު ޝުއާއު "ސަން"އަށް ވިދާޅުވީ ކޯޓުގައި މައްސަލަ އޮތުމާ ގުޅިގެން ގޯތީގައި ކުރެވެމުންދާ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ހުއްޓުވުމަށް އެއްވެސް ކަމެއް އަދި ކައުންސިލުން ކޮށްފައިނުވާނެ ކަމަށެވެ.\n"މިހާރު މިދަނީ އެކަމާ [ގޯތި ކައުންސިލަށް ދިނުމާ] ދެކޮޅު ހަދާ ނުވަތަ ޑިސްޕިއުޓެއް އުފެދޭ ފަރާތެއް ވެއްޖެ ކަމަށް ވާނަމަ، ކައުންސިލާއެކު މަޝްވަރާ އަށް އައިސް، ދެން އަމިއްލައަށް ހައްލު ނުކުރެވޭ ފަރާތްތަކާއެކު ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް ބަދަލު ދިނުން. އެއީ ގާނޫނުގައި ވެސް އިންނަ ޕްރޮސީޖާ،" ޝުއާއު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން "ސަން"އަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ އެއް ގޯތީގައި މަސައްކަތް ކުރަނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ޕޭވްމަންޓުގެ މަތިން ގާ ނަގައިގެން އެތަނުގެ ބައެއް ވެސް ކޮނެ ބުޑު އަޅައިގެންނެވެ. އެގޮތުން އެތަނުގައި ގެ އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ ޕޭވްމަންޓުން ތިން ފޫޓުގެ ބައެއް ނަގައިގެން ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.\nގާނޫނު އަސާސީގެ 40 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައި ވަނީ "މީސްމީހުންގެ ގޯއްޗަކީ ނިގުޅައިގަނެވިގެންވާނެ ތަކެއްޗެއް ނޫން" ކަމަށެވެ. އަދި ބުނެފައި ވަނީ އާންމުވެގެންވާ މަންފާއަކަށްޓަކައި ނަމަވެސް ގާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް އަދި "ކޯޓަކުން ކުރާ ހުކުމަކުން މެނުވީ އެއްވެސް މީހެއްގެ މުދަލެއް އެމީހެއްގެ ރުހުން ނެތި ދައުލަތަށް ނަގައިގެން ނުވާނެ" ކަމަށެވެ.\nގޯތިތަކުގެ މައްސަލައިގެ މާޒީގައި ކޮރަޕްޝަން\n"ސަން"އަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ކައުންސިލުން ނަގަން ނިންމާފައިވާ ގޯތިތަކުގެ ތެރޭގައި، އެ މީހަކަށް ގޯތި ލިބުނު ގޮތެއް ނޭނގޭ ހަތަރު ގޯތި އެބައޮތެވެ. އެމީހުންނަށް ގޯތި ލިބުނު ގޮތުގެ އެއްވެސް އަސްލެއް އެނގޭކަށް ވެސް ނެތެވެ.\nގޯތި ލިބޭ މީހުންގެ ފުރިހަމަ ވާންޖެހެ ޝަރުތުތަކުގެ ތެރޭގައި މީހަކާ އިނދެ، ދަރިއަކު ހުރުން ހިމެނޭއިރު، އެމީހުންނަކީ 2002 ވަނަ އަހަރު އެ ގޯތިތައް ދޫކުރިއިރު، ގޯތި ލިބޭ މީހުންގެ އުމުރު ހަމަވާ ބައެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކުރީގެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ކެމްޕެއިން ތެރޭގައި، އައްޑޫގެ ބައެއް ނުފޫޒުގަދަ ފަރާތްތަކަށް ގޯތި ބަދަލުކޮށްދީ ހަދާފައިވަނީ ގޯތީގެ ވެރި ފަރާތަށް ވެސް އެންގުމަކާ ނުލައި ކަމަށް މިހާރުގެ ކައުންސިލުން ތުހުމަތު ކުރެއެވެ. އަދި މިހާރުގެ ކައުންސިލްގެ ގިނަ މެންބަރުން ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި އެ ކަމަކީ އިންތިހާބު ބޯމަތިވެފައިވަނިކޮށް ވޯޓު ހޯދަން ކޮށްފައިވާ ކަމެކެވެ.\n"މި ބަދަލު އައިއިރު ހަތަރު މީހެއްގެ ނަން އެބަހުރި ހިމަނާފައި. އެމީހުންނަށް ގޯތި ލިބުނު ގޮތުގެ އެއްވެސް އަސްލެއް އެނގޭކަށް ނެތް. އެ މީހުންނަކީ ގޯތި ދޫކުރި އިރު އުމުރު ހަމަވީ ބައެއް ވެސް ނޫން. އުމުރު ހަމަ ނުވާ މީހަކަށް ކިހިނެއް ހެއްޔޭ ގޯތި ލިބުނީ. އެ ގޯތީގެ އަސްލު ވެރިންނަށް ނޭނގި ގޯތި އަތުލާފަ އޮތީ. އަތުލާފަ އެހެން ސަރަހައްދަކުން ގޯތި ދިނީ" ކައުންސިލް މެންބަރަކު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކައުންސިލުގެ ރިކޯޑުގައި ގޯތީގެ ވެރިފަރާތް ކަމަށް އޮންނަ މީހާއާއި މިހާރު ބިން ލިބިފައިވާ ފަރާތުގެ ނަމާ ދިމައެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ ތުހުމަތު ކުރާ ގޮތުގައި އެ ގޯތިތައް ނުފޫޒުގަދަ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުން ދިނީ ނިމިދިޔަ ކައުންސިލް އިންތިޚާބާ ދިމާކޮށެވެ.\nހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުން 2002 ވަނަ އަހަރު ބަންޑާރަ ގޯތި ލިބިފައިވާ ބައެެއް ފަރާތްތަކުގެ އަތުން އަދުލުވެރި ބަދަލެއް ނުދީ އަދި އެފަރާތްތަކަށް އެންގުމަކާ ވެސް ނުލައި ކުރީގެ ކައުންސިލުން ވަނީ ގޯތިތައް ނަގާ އެހެންތަނަކަށް ބަދަލު ކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ގޯތިތައް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ކެމްޕޭނު ތެރޭގައި ވަނީ ނުފޫޒުގަދަ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ވޯޓު ހޯދުމުގެ ނިޔަތުގައި ދީފައެވެ. އަދި އެ ބިންތަކުގެ ހައްގުވެރިން "ވާނުވާގައި" ބޭތިއްބުމަށްފަހު އެހެންތަނަކުން އެމީހުންނަށް ވަނީ ބިން ދީފައެވެ.\nމިހާރުގެ ކައުންސިލުން "އާންމު މަންފާ"އަކަށް ޓަކައި ހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުގައި މިހާރު އޮތް ބިންތައް ނެގުމަށް ވަނީ ނިންމައިފައެެވެ. އަދި ކުރީގެ ކައުންސިލްގެ ނިންމުމާ ޚިލާފަށް މިހާރުގެ ކައުންސިލުން ވަނީ އަދުލުވެރި ބަދަލު އެ ބިންތަކުގެ ވެރިންނަށް ދޭން ނިންމައިފައެވެ.\nދެކުނުގެ މައި ހޮސްޕިޓަލު ހުންނަ އައްޑޫ ސިޓީގެ ހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދަށް މިއަދު ބޭނުންވާ އެތައް ވަސީލަތްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެތަނަށް ބޭސް ފަރުވާއަށް ދާ މީހުންނަށް ބޭނުންވާނެ ޒަރޫރީ ކަންތައްތަކެއް އެތަނުން ފަހިކޮށްދެވެން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެތަނުގައި އޮތް ބަންޑާރަ ގޯތިތައް އެގޮތަށް ބޭއްވުމުން އެ ކަންކަމަށް ހުރަސް އެޅެއެވެ.\nއެހެންކަމުން، އެ ސަރަހައްދުގެ ގޯތިތައް ނަގައި، އަދުލުވެރި ބަދަލެއް ދިނުމަކީ މިއަދު ކައުންސިލަށް ލިބިގެންވާ ހައްގެކެވެ. އައްޑޫގެ މުސްތަގުބަލު ގުޅިފައިވާ މި ހޮސްޕިޓަލް ސަރަހައްދުގެ ތަރައްގީއަށް މިއަދު މުޅި އައްޑޫ ސިޓީ ވެސް އޮތީ ފެންބޮވައިގެންފައެވެ.\nހޮސްޕިޓަލު ސަރަހައްދުގެ ބިންތަކާ ގުޅިގެން އައްޑޫގެ ބައެއް މީހުން މިއަދު ޝަކުވާ ކުރުމަކީ މާނައެއް ނެތް ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ކައުންސިލުން ގޯތިތައް ނަގަން ނިންމައިފައިވަނީ އަދުލުވެރި ބަދަލު ދިނުމަށްފަހުއެވެ. މާނައަކީ ހޮސްޕިޓަލާ ކައިރި އެހެން ސަރަހައްދަކުން ގޯތި ލިބުމުގެ ފުރުސަތު އެ މީހުންނަށް ވަނީ ފަހިވެފައެވެ.\nމި ބިންތައް ނެގުމަކީ މިއަދު އައްޑޫ ސިޓީގެ ތަރައްގީއާ ގުޅިލާމެހޭ ކަމެކެވެ. އައްޑޫގެ ތަރައްގީގެ ދުވެލި ބާރު ސްޕީޑުގައި މެކުހަށް ޖެހުމަށްޓަކައި މިއީ ކޮންމެހެން ކުރުން މުހިންމު ކަމެކެވެ.


Vampire - 10 | Vaahaka ވެމްޕަޔާ – 10 – Vaahaka\n1k60\tJune 18, 2021\n* އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އެހެން ހުރުމަށް ފަހު ކައިޒަން އުނަގަނޑުގައި ތުވާލި އޮޅާލައިގެން ފާހާނާއިން ނިކުންނި އެވެ. އެއިރު ކައިޒަން ގެ ފަން އިސްތަށިގަނޑު ގައި ރަން މުތި ތަކެއް ހެން ފެން ހަރުލާ ފައި ހުއްޓެވެ. އެއިރު ކައިޒަން ގެ ހިޔާލު ދަތުރު ކުރަމުން ދިޔައީ މީގެ4އަހަރުކުރިން ލީޔާނާ އާ ރައްޓެހި ވީ ވާހަކަ މިލާން ކައިރީ ބުނި ދުވަހެވެ. *\n" ކައިޒަން….. ކައިޒަން އިޒް ދެޓް ޓްރޫ " އެއަންހެން ކުއްޖާ ހާސްކަން މަތީގައި ހުރި އަހާލިއެވެ. " ކޯޗެއްތަ ޕިގީ " އަހަރެން ބެންޗު ގައި އިށިއްނަމުން އަހާލިއެވެ. " ޔޫއާރް ޑޭޓިންގް ލީޔާނާ " "ޔަޕް " ޕިގީ އެހެން އަހާލުމުން އަހަރެން ދިނީ ކުރު ޖަވާބެކެވެ.\nއެއީ އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ކަމަށް ވާ އިޔާން ގެ ކޮއްކޮއެވެ. އޭނާ އަށް ޖެސުމަށް އަހަރެން ކިޔަނީ ޕިގްޓޭލްސް އެވެ. ކުރުކޮށް ޕިގީއެވެ. އެއީ އަހަރެން އިޔާން ގެ ކޮއްކޮ ދެކުނު އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހު އިސްތަށިގަނޑު ދެފަރާތުގައި އައްސާފަ ހުރުމުންނެވެ. އޭނާ އައިސް އަހަރެންނާ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. އެއީ ކްލާސް ބޭރޭކް ގަޑި ކަމުން އަހަރެން އިނީ ސްކޫލް ގެ ބަގީޗާ ގައި އިން ބެންޗެއްގައެވެ.\n" ކިހިނެއްވީ" ޕިގްޓޭލްސް ގެ އެއްވެސް އިޝާރާތެއް ނުވުމުން އަހަރެން އަހާލީމެވެ. " ކިހިނެއްހޭ ވީ އައި ޖަސްޓް ސޯ ހާ ފްލާޓިންގް ވިތް ޖިޔާން " ޕިގްޓޭލްސް އެހެން ބުނުމުން އަހަރެން ނަށް އިޙްތިޔާރު ކުރެވުނީ ރުޅިވެރިކަމެވެ. " ޕިގީ " އަހަރެންނަށް އެހެން ބުނެވުނީ ފުދޭވަރަކަށް ބާރަށްށެވެ." އިޓްސް ޓްރޫ އައި ސޯވިތް މައި އޯން އައިސް " ޕިގްޓޭލްސް އެހެން ބުނުމުން އަހަރެން ނަށް އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށް ރުޅިއާދެވުނެ އަދި އެއްޗެހިކިޔެން ފެށުނެވެ. ކާކަށް ރުޅިނާންނާނީ އެ މީހެއް ގެ އެންމެ ލޯބިވާ މީހާ އެހެން އެއްޗެހި ކިޔަންޏާ ހަމަ ގައިމު ވެސް އަހަރެން އަކަށް ކެތެއް ނުވާނެއެވެ.\n" ވަޓް ދަ ޔޫސޯ ވިތް ޔުއާރް އޯން އައިސް…. އޯ ޕްލީސް ސާފުކޮށް ނުފެންނަ އިރުގައެއްނު ތިހުރީ ލޮލަށް ދެ ބޮޑުވާ ބިއްލޫރި ޖަހާފަ ….. އެހެންނޫނަސް ލީޔާނާ ބުނީ ހަމަ ތެދެއް…… ޔޫ ލައިކް މީ ދޯ އަހަރެން ދެކުނީމޭ ތިގެޔައް ދިޔަ ދުވަހު ޕިގީ ގެ ފޮތް ތަކުގެ ތެރެއިން އަހަރެން ގެ ފޮޓޯއެއް ………. ހައް ވަޓް ޑިޑް ޔޫ ތިންކް އަހަރެން ކަލޭ ކަހަލަ އަންހެނެއް ދެކެ ލޯބި ވެވިދާނެ ކަމަށް ޓެލްމީ އަހަރެން ކަލޭ އާ ވާހަކަ ދައްކާފަ އެހެން އަންހެން ކުދިން ނާ ވާހަކަ ނުދައްކާތީތަ…. އެހެން ވެއްޖެނަމަ ރަނގަޅަށް އަޑުއަހާ އަހަރެން ކަލޭ އާ ވާހަކަ ދައްކަނީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ ބެސްޓީ ގެ ކޮއްކޮ އަކަށް ވީތީ… އެހެން ނޫނަމަ ވާވެސް ނޭޅޭނަން ލީޔާނާ އަހަރެ ކައިރީ ޕިގްޓޭލްސް އަހަރެ ދެކެ ލޯބިވާ ވާހަކަ ބުނުމުން….. އެކަމަކު އަހަރެން ހުރީ ގަބޫލު ނުކުރަން………… މިހާރު އެނގިއްޖެ… ޔޫނޯ ވަޓް ޓުޓެލް ޔޫދަ ޓްރުތް އަހަރެން ކަލޭ ވާހަކަ ދައްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އިރެޓޭޓް ވަނީ………. ތިކަހަލަގެ ފަލަ ކުރަ ނުވިތާކަށް އައިނު އަޅާ ކުއްޖަކާ ވާހަކަ ވެސް ނުދެއްކީސް އިޔާން ގެ ކޮއްކޮ އަކަށް ވީތީ ހައްތަހާވެސް ކެއްކުރީ " ކައިޒަން އެންމެ ފަހު ޖުމްލަ ބުނެލީ މަލާމާތުގެ ރާގަކަށްށެވެ.\n" ހުއްޓާލާ ކައިޒަން އަށް ކޮން ޙައްޤެއް އޮތީ އަހަރެންގެ ގައިގަ ހުރި އުނި ސިފަތަކާ ކިޔާކަށް…. އާ އަހަރެން ފަލު ކުރު އައިނު އަޅަން އަދި ނުވިތާކަށް ކައިޒަން ދެކެ ލޯބިވީން އަދިވެސް ވަން.. އެކަމަކު ބުނެބަލަ އެއީ އަހަރެންގެ ކުށެއްތަ ކޮންމެ އިންސާނަކަށް ވެސް ލޯބިވެވިދާނެ…. އެކަމް އަހަރެން ނާ ތި ލީޔާނާ އަކާ ބަލާއިރު އަހަރެން މާ ރަނގަޅުވާނެ އަޚުލާގުން ވެސް އުޅުމުން ވެސް " އެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ބުނި އިރު ޕިގްޓޭލްސް ގެ ލޮލުން ކަރުނައިގެ އަސަރު ފާޅުވަން ހުއްޓެ އަދި ލޯ ހުރީ ވިލުނޫކުލައަށް ދިއްލިފައެވެ." ބަލަ ތީ ހާފް ވެމްޕަޔާއެކޭ " އަހަރެން ޕިގްޓޭލްސް ގެ ކަންފަތް ދޮށައް ގުދުވެލަމުން ބުނެލީމެވެ. އަދި އެއަށްފަހު އެތަނުން ދިޔައީމެވެ.\nއެކި ހިޔާލުތަކަށް ގެއްލިފަ އިން ކައިޒަން އަށް އެއްޗެއް ހަނދާންވި މީހެއް ފަދައިން އަލަމާރި ހުޅުވާލުމަށް ފަހު ކަޅު ޖިންސް ސޯޓަކާ ކަޅުކުލާގެ ހުޑީއެއް ނެގުމަށް ފަހު އިސްތަށިގަނޑު ގައި ހުރި ފެންތައް ހެޔާ ޑްރަޔާއަކުން ހިއްކުމަށް ފަހު އެ ޖިންސް ސޯޓާއި ހުޑީ ލުމަށް ފަހު އިސްތަށިގަނޑު ސްޓައިލް ކޮއްލުމުން ގަޔަށް ބޮޑީ ސްޕްރޭ ޖަހާލަމުން ކާރުގެ ތަޅުދަނޑި ހިފައިގެން ނިކުމެގެން ދިޔައީ އިޔާން ގެ ކޮޓަރީއަށްށެވެ.\n"މިނީ…….. އިނގޭ މީ ރަނގަޅު ވަގުތެއް ނޫން ކަން އެކަމަކު ވެސް…….ސިންސިއަރލީ އާންސާ މީ ކިހިނެށް ލީޔާނާ އެނގެނީ " އީވާ ގެ ހިތުގައި މިއޮތް ހުރިހާ އިރު އޮތް ސުވާލު އެންމެ ފަހުން މިލާން އާ ކޮށްލިއެވެ. މިލާން އެނދުމަތީގައި އިންގޮތައް އިނުމުން އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ދިނީ އިޔާން އެވެ." ކައި އާއި މިނީ……. ދެއާރް ފްރެންޑްސް ސިންސް ދަ ފަސްޓް ޑޭ އޮފް ސްކޫލް " އިޔާން އެހެން ބުނުމުން އީވާ އަށް ގަބޫލު ކުރަން ދަތި ވިއެވެ. އެއީ އީވާ ވެސް އެއީ ކައިޒަން އާއި މިލާން އުޅުނު ކުލާހުގައި އުޅުނު މީހެކެވެ. އެކަމަކު ޒަމާނެއްގެ ކޮޅުން ވެސް ކައިޒަން އާއި މިލާން ވާހަކަ ދައްކަން ތިއްބަކާ ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. " އަމް މިނީ " އީވާ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއިރަށް މިލާންގެ ކޮޓަރީ ދޮރު ގައި މީހަކު ޓަކިޖަހަން ފެށުމުން އީވާ ތެދުވެގެން ގޮސް ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ.\nކައިޒަން އިޔާން ގެ ކޮޓަރީގައި ތިން ފަހަރަށް ޓަކިޖެ ހުމުން ވެސް ޖަވާބެއް ނުލިބުމުން ކައިޒަން މާޔޫސް ވެފައި ބުނެލިއެވެ. " ޔާން އައިމް ސޮރީ" ކައިޒަން ހިތަށް އެރީ މިލާން އެހެން ބުނުމުން އިޔާން އެހުރީ ހިތްހަމަ ނުޖެހިގެން ހުރިކަމަށް އެހެންވެ ކައިޒަން ހުރީ އެކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވެ ފައެވެ. ދެން ކައިޒަން ދިޔައީ މިލާން ގެ ކޮޓަރި ކާއިރިއަށްށެވެ.\nއެއިރު އީވާ އާއި އިޔާން ވާހަކަ ދައްކާ އަޑު އިވެމުން ދިޔައެވެ. ދައްކާވާހަކަ އެއް ނޭގުނަސް އެ ދައްކަނީ މިލާން އާއި ކައިޒަން ގެ ވާހަކަ ކަން އެނގުނެވެ. އެއީ ދޮރާ ކުޑަކޮށް ކައިރީ ވީ ވަގުތު ކައިޒަން ގެ ނަން އަޑުއިވުމުން ނެވެ. ފުން ނޭވާއެއް ލުމަށްފަހު ކައިޒަން މިލާން އަށް ހާއްސަ ކުރެވިފަވާ ކޮޓަރި ދޮރުގައި ޓަކި ދިނުމުން ދޮރު ހުޅުވިގެން ދިޔައެވެ.\nއީވާ ދޮރު ހުޅުވާލުމާއެކު މިލާން ދޮރާ ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. ދޮރުކުރިމަތީގަ ހުރި ކައިޒަން ފެނުމުން މިލާން އިސްދަށަށް ޖަހައިލިއެވެ. މިލާން އަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ މިލާން ގެ މިކުޑަ އަމަލުން ވެސް ކައިޒަން ގެ ހިތަށް ކުރި އަސަރެވެ.\nމިލާން އެހެން އިސްދަށައް ޖަހާލުމުން ކައިޒަން ގެ މޫނުމަތިން މާޔޫސް ކަން ފެނުމުން އިޔާން އަށް ހިނިތުން ވެވުނެވެ. އަދި އެންދުން ތެދުވެގެން ގޮސް އީވާ ގެ ބޮލުގައި ހިފަހައްޓާލަމުން ކޮޓަރިން ބޭރަށް ނިކުންނަން ދިޔައެވެ. އެކަމަކު އެކަން ނާކާމިޔާބު ވީ އީވާ އިޔާން ގެ އަތް ދަށުން ސަލާމަތް ވެގެންގޮސް މިލާން ކައިރީ އިށީނުމުންނެވެ.\nއިޔާން ގޮސް އީވާގެ އަތުގައި ހިފުމުން އީވާ އިޔާން އާ ދިމާ ބަލާލުމަށްފަހު ބުނެލިއެވެ. " ވަޓް އާރ ޔޫ ޑުއިންގް ޗިކަން ގަނޑާ" އީވާ އެހެން ބުނުމުން އިޔާން އީވާ ހިފައިގެން އެކޮޓަރިން ނިކުންނަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އީވާ ގަދަ ހަދާފައި ނުނިކުންނަން ހުރުމުން އެންމެ ފަހުން އިޔާން އަށް މަޖުބޫރު ވީ އީވާ ކޮނޑު މައްޗަށް ލައިގެން ނިކުންނަންށެވެ. ކޮޓަރީ ދޮރު ކައިރިއަށް ދެވުމުން އިޔާން ކައިޒަން އަށް ބަލާލަމުން ބުނެލިއެވެ. " އޯލް ދަ ބެސްޓް ކައި" އެހެން ބުނުމަށް ފަހު އީވާ ހިފައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުތުމަށް ފަހު ކޮޓަރީ ދޮރު ލައްޕާލިއެވެ.\nއިޔާން އީވާ ހިފައިގެން ދިޔަ ގޮތް ފެނުމުން ކައިޒަން އަށް މަޖާވިއެވެ. ދެން ކައިޒަން ބަލާލީ އެނދު މަތީ ގަ ދެފައި މެޔާ ބޮނޑި ކޮށްލާ ގެން އިން މިލާން އަށްށެވެ. ދެވިސްނުމެއްގަ ހުރެ ކައިޒަން މިލާން ކައިރިއަށް ގޮސް މިލާން ގެ ކުރިމަތީގައި އިށިންނިއެވެ. ކައިޒަން މިލާން ގެ ކުރިމަތީގައި އިށިންނުމަށްފަހު މިލާން އާ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ.\n" ޕިގްޓޭލްސް.. އަމް އައި މީ މިލާން…. އަމް……އަމް އައޭމް ސޮރީ ޕްލީސް ފޮގިވްމީ" ކައިޒަން އެހެން ބުނި އިރު ގަ ހުރީ ދެލޯ މަރާ ބާރުކޮށްގެންނެވެ. އެއީ މިލާން މާފު ނުކޮށް ފާނޭ ކަމަކުން ނޫނީ އަންހެން ކުއްޖަކު ކާއިރި އަލަށް މާފަށް އެދެމުން ކަމެއް ކައިޒަން އަކަށް ނޭނގުނެވެ.\nކައިޒަން މާފަށް އެދެމުން މިލާން ގެ ތުންފަތު މަތީގައި ވަނީ ކާމިޔާބީ ގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ. މިލާން އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން އިނުމުން ކައިޒަން އަކަށް މިލާންގެ މޫނުމަތީގައި ވާ ހިނިތުންވުމެއް ނުފެނުނެވެ. ކުއްލައަކަށް މިލާން ކައިޒަން ގެ ކަންފަތު ބުޑުގައި ހަޅޭލައްވާގަތުމުން ކައިޒަން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ.\n" އާއާއާއާހް " ކައިޒަން މިލާން އަށް ބަލާލީ ސުވާލެއްގެ ނަޒަރުން ނެވެ. " ފައިނަލީ މި ކައިޒަން4އަހަރު ފަހުން މާފަށް އެދިއްޖެއެއްނު" މިލާން ކައިޒަން އަށް ނުލަފާ ހިނިތުންވުމެއް ރައްދު ކޮށް ލުމަށްފަހު ކޮޓަރިން ނިކުންނަ ދުއްވަގަތެވެ.\nވާނުވާ ނޭނގި ހުއްޓާ މިލާން4އަހަރު ފަހުން އެނގިއްޖެއްނޫންހޭ ބުނުމުން ކައިޒަން އަށް ހުރިހާކަމެއް ފަހުމުވިއެވެ. އެއީ މިލާން ކައިޒަން މީގެ4އަހަރުކުރިން ލީޔާނާ އާ ހެދި އެއްޗެހި ކިޔުމަށް ފަހު މާފަށް ނޭދުމުންކަން އެނގުނެވެ. ބަލާކަށް ނުހުރެ ކައިޒަން މިލާން ގެ ފަހަތުން ދުއްވަގަތެވެ.\n" ހޭ ޕުޓް މީ ޑައުން ހަމަމިހާރު ތިރިއަށް ބާލުވަން ވީ " އީވާ އިޔާން ގެ ކޮނޑު މަތީގައި އޮވެ އިޔާން ގެ ބުރަކަށީގައި ދެއަތުން ތަޅަމުން ތިރިޔައް ފޭބުވޭތޯ އުޅުނެވެ. އެކަމަކު އެކަން ނާކާމިޔާބު ވީ އީވާ އަށް ވުރެ އިޔާން މާ ބާރު ގަދަ ވީމައެވެ." ތި މަޑުން އޮވެބަލަ އަހަރިން ވެސް ވަކި ތި ބޯހަރު ކުއްޖާ ގަނޑު ކޮނޑު މައްޗަށް ލާހިތަކުން ނޫނޭ މި ލީ "އިޔާން ޖަވާބުދިނެވެ." ހެލްޕް ހެލްޕް ސަމްބަޑީ ހެލްޕް ހީ އިސް ކިޑްނޭޕިންގް މީ " އީވާ އަޑު ނެތް ތަނަށް ހަޅޭލައްވަމުން ދިޔައެވެ.\nކުއްލިއަކަށް އިޔާން ކިޔަން ފެށި އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން އީވާ ގެ ހަޅޭކުގެ އަޑު ހުއްޓުނެވެ. ނޫނޭ އީވާ ހަޅޭލެއްވުނީ ހުއްޓުނީ އެއް ނޫނެވެ. ހުއްޓާލަން ޖެހުނީ ގަތް ލަދެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ." ސަމްވަން ސަމްބަޑީ ހެލްޕް މީ ނޮޓް ހާ ޝީ އިސް ރޭޕިން މީ އާއާއާއާއާއާއާއާހް " އިޔާން ވެސް ހުރީ އެންމެ ތަންކޮޅެއް ވެސް ދޫކުރާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ.\nކުއްލިއަކަށް މިލާން ދުވަމުން ދުވަމުން އައިސް އިޔާން ގެ ކުރިމައްޗަށް އެރިއެވެ." ދޮންބޭ ސޭވް މީ " މިލާން އެހެން ބުނުމުން އިޔާން ކުޑަކޮށް ހައިރާން ވިއެވެ. އެއީ މިލާން އެންމެ ފަހުން އިޔާން އަށް ދޮންބެ ކީ ކޮން ގަރުނެއް ގަ ކަންވެސް ހަނދާން ނެތުމުންނެވެ. މިލާން އާމުކޮށް އިޔާން އަށް ދޮންބެ ކިޔާނީ ވެސް ކަމެއް ބޭނުން ވެއްޖިއްޔާ އެވެ. އެހެން ނޫނިއްޔާ ކިޔާނީ" ޔާން" އެވެ. ދެން އިޔާން އަށް ފެނުނީ ދުވެފައި ސިޑިން ފައިބަމުން އައި ކައިޒަން އެވެ. ކައިޒަން އައިސް މިލާން އަތުލަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި އިޔާން ގައިގާ ޖެހުނެވެ.\nކައިޒަން ޖެހުނުދެއް ބާރުކަމުން އިޔާން އަރިއަޅާލި އެވެ. އަދި ގޮސް ކައިރި ހުރި ކަޅު ކުލައިގެ ސޯފާ މައްޗަށް ވެއްޓުނެވެ. ކައިޒަން އަށް މީގެން ކަމެއްވެސް ރޭކާނުލާ މިލާން އަތު ޖެހޭ ތޯ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އެންމެ ފަހުން ކައިޒަން ވާޅު ވެގެން ހުއްޓުނެ އަދި އުނަގަނޑުގައި ދެއަތް ވިއްދާލަމުން މިލާން ކައިރީ މަޑުކުރުމަށް އެދުނެވެ. " ގިވް މީ އަ ބްރޭކް" ކައިޒަން އެހެން ބުނުމުން ހިން ދެމީލިއެވެ.\nދެން ކައިޒަން އަށް އައީ މާމޮޅުހިޔާލެކެވެ. " މިލާން އަތުލަން މީހާ މަސައްކަތް މި ކުރަނީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ. ލިބިފައިވާ ބާރު ވެސް ބޭނުން ކުރެވޭނެ އެއްނު…… ހޫމް ލެޓްސް ސީ ކޮން ކަހަލަ ޓްރިކެއްތަ.. އަމް ފުލް ކައުންޓާ…. ނޯނޯނޯ ޝީ އިސް ނޮޓް މައި އެނިމީ……. ޔެސް ގޮޓްއިޓް ޓެލިޕޮޓޭށަން" ކައިޒަން ހިތާއި ހިތުން ހުރިހާ އެއްޗެއް ކިޔުމަށް ފަހު މިލާން ގެ ކުރިމައްޗަށް ޓެލިޕޯޓް ވިއެވެ.\nއަދި މިލާން އެހެން ދިމާއަކަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން މިލާން ގެ އަތުގައި ހިފީމެވެ. " ގޮޓް ޔޫ" ކައިޒަން އެހެން ބުނުމަށް ފަހު ހޭން ފެށިއެވެ. މިލާން ވެސް އެހުނުމުގައި ބާއިވެރި ވިއެވެ. ދެ މީހުން ވެސް ސިއްސާގެން ދިޔައީ އަފާ އާއި ޒިމާމް ވަރަށް ލާނެތް ރާގަކަށް އިޔާން އާއި އީވާގެ އަށް ގޮވާލުމުންނެވެ.\n" އިޔާންންން … އީވާ."\nLai June 18, 2021\nީހޔގވހހގގގ June 20, 2021\nއަންރުމް June 19, 2021\nނައޫ June 20, 2021\n"އީވާ ހިފައިގެން" މިހެން ނުލިޔާނެ .. ލިޔާނީ "އީވާ ގޮވައިގެން" މިގޮތައް...\nޔަނާލް June 20, 2021\nޕްލީޒް ނެކްސްޓް ޕާޓް ޕްލީޒް ޕްލީޒް އައި ބެގް\nނިކްޔަން June 23, 2021\nނެކްސްޓް ޕާޓް ޕްލީޒް ޕްލީޒް


Emme gina ee kudhinnah ihumaalu vumaai jinsee goanaage massala\nޖޫން މަހު އެންމެ ގިނައިން ހުށަހެޅީ ކުޑަކުދިންނަށް އިހުމާލުވުމާއި ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތައް!\nމިދިޔަ މަހު ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީ އަށް ޖުމްލަ 241 މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިއިރު އޭގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނައީ ކުޑަކުދިންނަށް އިހުމާލުވުމާއި ޖިންސީ ގޯނާ ކުރިމަތިވުމުގެ މައްސަލަތައް ކަމަށް އެ މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައިފި އެވެ.\nކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އަނިޔާގެ އެކި ބާވަތްތަކާއި ގުޅޭ 125 މައްސަލައެއް މިދިޔަ މަހު ހުށަހެޅި އެވެ. އެއީ މިނިސްޓްރީ އަށް މިދިޔަ މަހު ހުށަހެޅި މައްސަލަތަކުގެ 52 އިންސައްތަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިހުމާލުވުމުގެ 41 މައްސަލައަކާއި ޖިންސީ ހާނީއްކައިގެ 36 މައްސަލައެއް ހިމެނެ އެވެ.\nނަފްސާނީ ހާނީއްކައިގެ 18 މައްސަލައަކާއި ޖިސްމާނީ ހާނީއްކައިގެ 23 މައްސަލައިގެ އިތުރަށް އެހެން ކުދިންގެ ފަރާތުން ގަނާލިބުމުގެ އަދި ފުރައްސާރައިގެ ޝިކާރައަކަށްވުމުގެ ހަ މައްސަލައެއް ވެސް މިދިޔަ މަހު އެ މިނިސްޓްރީ އަށް ހުށަހެޅި އެވެ. އަދި ގެވެށި އަނިޔާ ކުރާތަން ދެއްކުން ނުވަތަ ފެނުމުގެ އެއް މައްސަލައެއް ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ހައްގުތަކުން ކުޑަކުދިން މަހްރޫމް ކުރުމުގެ އަށް މައްސަލައަކާއި ކުޑަކުދިންނާއި ގުޅޭ އާއިލީ 18 މައްސަލައެއް ވެސް މިދިޔަ މަހު މިނިސްޓްރީ އަށް ހުށަހަޅާފައި ވެއެވެ.\nމިދިޔަ މަހު ކުށްކުރި ތިން ކުއްޖެއްގެ މައްސަލައެއް ވެސް މިނިސްޓްރީ އަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް އެ މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކަ އެވެ. އަދި ކުޑަކުދިންގެ އަހުލާގީ 19 މައްސަލައަކާއި ވަކި ޖިންސަކަށް ވީތީ ކުރާ އަނިޔާ އަދި ގެވެށި އަނިޔާގެ 36 މައްސަލައެއް ވެސް ވެއެވެ.\nމިދިޔަ މަހު ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު މިދިޔަ މަހު ވަނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކާއި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް އަޅައިނުލުމާއި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވެގެން 17 މައްސަލައެއް ވެސް ހުށަހަޅާފަ އެވެ. ހަމައެއާއެކު، އަމިއްލަ ނަފުސަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ 15 މައްސަލައެއް ވެސް މިދިޔަ މަހު މިނިސްޓްރީއަ ށް ރިޕޯޓުކޮށްފައި ވެއެވެ.\nޖިންސީ ގޯނާ ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީ ކުޑަކުދިން


Film Thakun Lead Nulibenee Burugaa Alhaafa Hunnaathee - Noora - Vaguthu\nފިލްމްތަކުން ލީޑް ނުލިބެނީ ބުރުގާ އަޅާފައި ހުންނާތީ – ނޫރާ\nދިވެހި ފިލްމު ޑައިރެކްޓަރުން އެމީހުންގެ ފިލްމްތަކުގެ ލީޑް ނޫރާ އަށް ނުދެނީ އޭނާ ބުރުގާ އަޅާފައި ހުންނާތީކަމަށް "ޖާދޫގާ ޖެހޭނޭ" މިލަވައިން ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ތައާރަފްވި ބަތަލާ އައިމިނަތު ނޫރާ ބުނެފިއެވެ.\nރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ޑައިރެކްޓަރ ޓެޑްރީގެ ލަވައަކުން ފިލްމީ ދާއިރާގައި ފިޔަޖަހަން ފެށި މި ބަތަލާ ދެލަވައަކަށް ފަހު ދާއިރާއިން ގެއްލުނީއެވެ. ނޫރާ ބުނިގޮތުގައި އޭނާ ފިލްމީ ދާއިރާއާއި ދުރަށް ދާން ޖެހުނީ ޒަވާޖީހަޔާތެއް ފެށުމުންނެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ އަހަރުތަކެއް ފަހުން އަނެއްކާ ނޫރާ ފިލްމީ ދާއިރާއާއި މިވަނީ ގުޅިފައެވެ.\nނަމަވެސް އޭރު ފެނުނު ނުރާއާއި މިހާރު ފެންނަ ނޫރާ ތަފާތެވެ. މިހާރު ނޫރާ ހުރީ ބުރުގާއަޅާފައެވެ. އަދި ބުރުގާއެޅުމަށްފަހު އޭނާ ފިލްމީ ދާއިރާއާއި ގުޅުނީ ސީދާ ސައިޑް ރޯލަށް ކުޅެން ނޫންކަމަށް ނޫރާބުނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ބުރުގާއަޅާފައި ހުރުމަކީ އޭނާއަށް ފިލްމްތަކުގެ ލީޑް ރޯލް ނުދޭ ސަބަބުކަމަށް ބައެއް ޑައިރެކްޓަރުން ބުނެފައިވާކަމަށް ނޫރާވަނީ ބުނެފައެވެ.\n"ނޫރާ ޤަބޫލެއް ނުކުރަން ބުރުގާ އަޅާފައި ހުރީމަ އެމީހެއްގެ އެކްޓިންގއަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިސްދާނެކަމަކަށް، ބުރުގާއެޅުމަކީ ލީޑް ރޯލް ނުލިބެންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން" ނޫރާ ބުންޏެވެ.\nމި ބަތަލާ އެނބުރި ފިލްމީ ދާއިރާއަށް މިއައީ ނުހަނު އުއްމީދާއެކުއެވެ. ނަމަވެސް ހަނިވިސްނުމުގެ ޑައިރެކްޓަރުންވަނީ އޭނާގެ އުއްމީދުތައްވެސް ފުނޑުފުނޑު ކޮށްލާފައެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް ނޫރާގެ ބޮޑު ރޯލެއް ބައިސްކޯފްގެ ޑްރާމާ ހަނާއިން ފެނިގެންދާނެއެވެ.\nނޫރާ ހުރީ ފިލްމްތަކުން އޭނާއަށް ލީޑް ރޯލް ލިބޭނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. މި ބަތަލާއަކީ މިހާރުވެސް ދިވެހިންގެ މެދުގައި މަޤްބޫލު ބަތަލާއެކެވެ. އެކްޓިންގއަށް ބެލިއަސް މިހާރު މިއުޅޭ ކުދިންނާ އަޅާބަލާއިރު ނޫރާ އަކީ ހަމަ ރަން ތަރިއެކެވެ. އަދި މިހާރުވެސް ނޫރާގެ ޖާދޫގައި ޖެހިފައިތިބި މީހުން މަދެކޭ ބުނެކެވޭކަށެއްނެތެވެ.\nޖެނުއަރީ 15, 2020 10:04\nނޫރާ މޭކަޕާނުލާ ހުއްޓަ ބަލާލަން ބޭނުން. އަދި ދުވަހަކުވެސް ނުފެންނާތީ\nޖެނުއަރީ 15, 2020 10:15\nނޫރާ މޭކަޕާ ނުލާ މާރީތި. ބުރުގާ އަޅަންޏާ ރަނގަޅަށް އަޅާބަލަ.\nޖެނުއަރީ 15, 2020 11:12\nދެން ބާލަންވީނުން ބުރުގާ މިހާރު އެއީ އެއްވެސް ކަމެއް ނޫނެއްނުން\nޖެނުއަރީ 15, 2020 11:13\nހަމަ ރަނގަޅަށް ތިވީ ފިލުމު ނުކުޅެވޭތީ ފިރިމީހާ ކައިރިން ވަރިވެގެން ދަރިފުޅު އެހާ ކުޑަ އިރު، ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ބޮލަށް ޖަހާފަ ދިޔާއިމަ މޮޅުތަކެއް ވެއްޖެތަ؟\nޖެނުއަރީ 15, 2020 11:38\nތިޔަކަށް ނުކިޔާނެ ބުރުގާ އެކޭ.. ބުރުގާ ގެ ޝަރުތު ތައް ފުރަތަމަ ދަސްކުރަން ވީނު.. ނޫނީ ތިއޮޅާފަ ހުރި ފޮތިކޮޅު ނަގަން ވީނު ހިޖާބް ރަނގަޅު ގޮތުގައި އަޅާ މީހުނަށް ހުތުރު ނާރުވާ.. .\nޖެނުއަރީ 15, 2020 11:43\nރަނގަޅަށް ހިޖާބުވާ އަންހެނުން ނަކީ ޢިއްފަތްތެރި ބައެއް... ތިމާގެ ހަށިގަނޑު ހިލޭ ފިރިހެނުންގެ ކުރިމަތީގައި އިސްތިހާރު ވާނެ ބައެއް ނޫން.. މީ ވަރަށް ވާހަކަ..\nޖެނުއަރީ 15, 2020 12:59\nފިލްމު ކުޅުމަކީވެސް އޮންނަ ކަމެއް ނޫން ދީނުގައި\nދެން ޑޮކްޓަރ ބުންޔޭ ކިޔާފަ އަވަހަށް ބާލާ ބުރުގާ. ޓިކް ޓޮކް ކުޅެން ވެސް ބުރުގާ ބާލައިފި 🤣🤣🤣\nޖެނުއަރީ 15, 2020 14:04\nޖެނުއަރީ 15, 2020 14:20\nދެން ފިލުމު ކުޅޭނެކަމެއްނެއް ދެންއަންނަންވީ މަގޭ ޙަޔާތުގެ ބައިވެރިޔާގެ ގޮތުގައި\nބުމަޔަށް އެވަރު ނުކުރިއްޔާ ހަމަ ނުވަނީތަ؟\nޖެނުއަރީ 16, 2020 13:03\nމިހާރު އެހާ ރިއްޗހެއްނޫން މޭކަޕް ކިލޮއެއްޖަހާގެން ހުރީމަ އަދި ބުރުގާ ގަނޑު އޮތީމަ ކަޑަ


Mohamed Siruhan: ރައީސްއަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ސިޓީއެއް ފޮނުވައިފި\nރައީސްއަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ސިޓީއެއް ފޮނުވައިފި\nA mission to abolish Islam in Maldives\nރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ދާއިރާގައި ހުރި ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ފާހަގަކުރައްވައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔ މުޙައްމަދު ނަޝީދު އަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއަރޒް އިން ސިޓީއެއް ފޮނުވައިފިއެވެ.\n” ޢިއްޒަތްތެރި ރައީސެވެ! އަޅުގަނޑު މަނިކުފާނަށް މިސިޓީލިޔަން ގަސްތުކުޅައީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކަކުން، ތަޢުލީމީ ދާއިރާގެ ތެރެއިން އިސްލާމްދީނާއި ގުޅުން ހުރި ބައެއްކަންތައްތަކާމެދު ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އެކިސިފަ ސިފައިގައި އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރުކުރަމުން ގެންދާތީވެއެވެ. އަދި މަނިކުފާނަކީ މިވަގުތު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަމަށް ވުމުންނާއި، އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި މަނިކުފާނަށާއި ސަރުކާރަށް އޮތް ހެޔޮ ޝުޢޫރެއްގެ ސަބަބުންނާ ވެސް އެކުގައެވެ. އަދި، މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމީކް އެފެއާޒްގެ މެންޑޭޓްގެ ތެރޭގައި ތައުލީމީ ކަންކަމުގައި ސަރުކާރަށް ލަފާދިނުން ވެސް ހިމެނޭތީވެ. ދެތިން ކަމަކާމެދު އެއްޗެއް ދަންނަވާލުމުގެ ގޮތުން” ކަމަށް އެސިޓީގައި ލިޔެފައިވެއެވެ.\n“މިސިޓީގައި އަޅުގަނޑު ބަޔާންކުރާ ވާހަކަތައް މިބަޔާން ކުރަނީ ޤާނޫނު އަސާސީއާއި، އެމްޑީޕީ އިއްތިހާދުގެ މެނިފެސްޓޯއާއި، މަނިކުފާނު ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގައުމީ ތަރައްގީގެ އޮނިގަނޑުން ކުރަހާދީފައިވާ ދައުލަތުގެ ދީނީ އަދި ތަރުބިއްޔަތުގެ ރޫޙާ އެއްގޮތައް ކަންކަން ގެންދިއުމުގައި އެހީތެރިކަން ފޯރިކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމަށާއި. އެއްވެސް ހާލެއްގައި ދައުލަތާ ނުވަތަ ސަރުކާރާ އިދިކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ މަޤްޞަދެއްގައެއް ނޫން” ކަމަށްވެސް ސިޓީގައި ލިޔެފައިވެއެވެ.\nއެ ސިޓީގައިވަނީ “އަޅުގަނޑުމެން ސަރުކާރުގައި މިދެމިތިބެނީ އެފަދަ ނިފާޤު ސިޔާސަތެއްގެ ހިޔަލުގައި ނޫން ކަމަށެވެ. “އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ޙައްގާއި ހަގީގަތަށް ލޯބުކުރާ ބަޔަކީމެވެ، އަދި މިސަރުކާރަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވެސް ފުރިހަމަ ބައިވެރިވުން އޮވެގެން ގާއިމު ވެފައިވާ ސަރުކާރެއްކަމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވެސް ފެންނަ ލަފަޔަލާއި ރައުޔެއް މަނިކުފާނާއި ދިވެހި ރައްޔިތުންނާއި ޙިއްސާކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތެއްކަމުގައި ދެކި، ގަދަ ކީރިތިވަންތަ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ވާގި އެދިހުރެ އެކަންކަން ބަޔާންކުރަނީ” ކަމަށެވެ.\nފުރަތަމަ ކމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، މަތީ ޘާނަވީގައި އިސްލާމް، ދިވެހި މިދެމާއްދާ އޮޕްޝަނަލް ކުރުމުގެ މައްސަލައެވެ. ”ޢިއްޒަތްތެރި ރައީސެވެ! ޤާނޫނު އަސާސީގެ ދެވަނަ ބާބު ކަމުގައިވާ އަސާސީ ހައްގުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ ބާބުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާން ވެގެންވަނީ އަންނަނިވި ގޮތަށެވެ. ”ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އިސްލާމްދީނަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންގަތުމަށް ބާރު އެޅުމަށާއި، އިސްލާމްދީނަށް ލޯބި ޖެއްސުމަށާއި، އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އިޚްތިރާމް ކުރުމަށާއި، އާއްމުކޮށް އެންމެންގެ މެދުގައި ސުލްހަމަސަލަސްކަމާއި ރަހުމަތްތެރިކަން ބާއްވައިގެން އުޅުމުގެ މުހިންމުކަން އުނގަނައިދީ، މިކަންކަން ކުރިއެރުވުމަށް ބާރުއަޅާންވާނެ” ކަމަށް ކަމުގައިވާއިރު ބަޔާންވެ އެދިޔައީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ނިޒާމު އެއަސާންތަކެއްގެ މަތީގައި ގާއިމް ކުރެވެންޖެހޭ މަތިވެރި ދަސްތޫރީ އަސާސްތައް ކަމަށެވެ. ވީމާ ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން މިހަމަތަކަށް ތަނަވަސް ގޮތެއްގައި ޖާގަ ދެވެންވާނެ ކަމަށެވެ.\nދެވަނަކަމެއްގެގޮތުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ، އަލްމަދްރަސަތުލްޢަރަބިއްޔަތުލް އިސްލާމިއްޔާގެ މައްސަލައެވެ.\n” އިއްޒަތްތެރި ރައީސެވެ! އަލްމަދްރަސަތުލްއަރަބިއްޔަތުލް އިސްލާމިއްޔާ އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢަރަބި، އިނގިރޭސި، ދިވެހި، މިތިންބަހުން ލިޔަވައިދޭ ހަމައެކަނި މަދްރަސާއެވެ. އެތަނުން ނިކުންނަ ދަރިވަރުންނަކީ މި ތިން ބަހަށް އެހާމެ މޮޅު ދަރިވަރުންނެވެ. އެއީ ހަމަ އެކަނި އަރަބި ކިޔަވައިދޭ ތަނެއްނޫނެވެ. އެއީ ޢަރަބިބަހުން ބޮޑު ބައެއް ކިޔަވާ ދިނަސް، އިނގިރޭސި ބަސް ވެސް ކިޔަވާދޭ މަދްރަސާއެކެވެ. އެތަނުން ނިކުތް ދަރިވަރުންނަކީ ޤައުމަށް ނުހަނު ފައިދާކޮށްދީފައިވާ ބައެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ޑޮކްޓަރުންނާއި ލޯޔަރުންނާއި ، ޢިލްމުވެރިން ފެނިފައިވެއެވެ. މަސްތުވާ ތަކެއްޗާއި ޖަރީމާއެއްގައި އެތަނުގެ އެއްވެސް ދަރިވަރަކު ބައިވެރިވެފައިވާ ކަން މިހާތަނަށް އެނގިފައިނުވެއެވެ. އަދި ދީނީ ގޮތުން ހައްދުފަހަނަ އަޅާފައިވާ ޢަމަލު ހިންގާ ގްރޫޕްތަކުން މިމަދްރަސާއިންތަޢުލީމު ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ ކުއްޖަކު ވާކަން މިއަދާ ހަމައަށް އެނގިފައިނެތެވެ. އެތަނަށް، “މަދްރަސާ” މިނަން ކިޔާތީ ބޭރުގެ ބައެއް މީހުން ބިރުގަނެއެވެ. އެއީ ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި ހުންނަ ފަދަ ޓެރަރިސްޓުން އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކަށް ވެސް އެހެން ކިޔާތީކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެމަދްރަސާއަކީ ޓެރަރިސްޓުންގެ ހާއްޔެއްނޫނެނެވެ.”\nތިންވަނަ ކަމެއްގެގޮތުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ. ސްކޫލްތަކުގައި ދެ ޖިންސު މަސްހުނި ކުރުމުގެ މައްސަލައެވެ.\n“ޢިއްޒަތްތެރި ރައީސެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގިނަ ސްކޫލްތަކުގައި ދެޖިންސު އެއްކޮށް ކިޔަވާ ދިނަސް ، އެ ނިޒާމަކީ ހުޅަނގުގެ ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ކާމިޔާބު ނިޒާމެއްނޫނެވެ. ހުޅަނގުގައި ވެސް ވަކިން ތަޢުލީމު ދިނުމުގެ ނިޒާމު ތަޢާރަފްކުރުމަށް ބައެއް މުއައްސަސާތަކުންދަނީ ބާރުއަޅަމުންނެވެ. މިކަމުގެ ކުރެވިފައިވާ ބައެއް ދިރާސާތައް އަޅުގަނޑުވެސް ދުށިމެވެ. ހުޅަނގުގެ ބައެއް ފިލޯސަފަރުންނާއި ތަޖުރިބާކާރު ފަރާތްތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުން ވަކި ވަކިން ކިޔަވާ ދިނުމަކީ އެންމެ ކާބިޔާބު ގޮތެވެ. މިހެންކަމުން ދިވެހިރާއްޖޭ އެންމެހާ ސްކޫލްތައް އެނިޒާމަށް އަނބުރާލުމުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނާވަޑައިގަތުން މުހިންމު ކަމުގައި ދެކެމެވެ. އަޚްލާޤީ ގޮތުން ދިވެހި ޒުވާނުންގެ ކަންތައްތައް ހުރި ހިސާބު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދިރާސާކުރެވެން ވާނެއެވެ. މިހެން މިދަންނަވަނި މިހާރުވެސް ގިނަ ސްކޫލްތަކުގައި އެއްކޮށް އޮތުމުގެ ސަބަބުން ނުކުމެފައިވާ ނޭދެވެ ނަތީޖާއަށް ބަލާފައެވެ. އަޚްލާޤީ ގޮތުން މިކަމުގައި ދެޖިސްގެ ދަރިވަރިންނަށް ވަރަށް ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށް ތަޖުރިބާކަރުން ދެކެވެ. ދާއިރާގެ އިސް ތަޖުރިބާކާރުން ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކާ އަޅުގަނޑު މިކަމާގުޅޭ ގޮތުން މަސްވަރާކުރުމުން މިކަމަކީ އެފަރާތްތަކުން އެހާތާއީދުކުރާ ކަމެއްކަމުގައި ނުވެއެވެ. މިއީ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް މަޝްވަރާކުރެންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.”\nކޮންމެވެސް ފަރާތަކުން ލީކުކޮށްލާފައިވާ، މިނިސްޓަރ ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ސޮއިކުރައްވާފައިވާ މިއަދުނޫހަށް ޕީޑީއެފް ކޮޕީ ލިބިފައިވާ މި ސިޓީއަކީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ރައީސުލްޖުމްހުރިއްޔާއަށް ފޮނުއްވާފައިވާ ސިޓީ އެއްކަން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން އައްޝައިޚް ޢަލީ ޒާހިރު ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދެއްވާފައެވެ.\nމިއަދުނޫހަށް ލިބިފައިވާ މިސިޓީގެ އަސްލު މިއަދުނޫހަށް ލިބިފައިވާގޮތަށް މިއަދުނޫހުގެ ވެބްސައިޓުގައި ވަނީ ޝާޢިއުކޮށްފައެވެ.\nPosted by Mohamed Siruhan at 10:28 PM


Raajjeygai minivan noosverikan nei kamakah Shaheeb gabooleh nukuravva! | Mihaaru\nްބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަނުގެ މެމްބަރުން: ރާއްޖޭގައި މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން ނެތް ކަމަކަށް ގަބޫލުނުކުރައްވާ ކަމަށް ޝަހީބު ވިދާޅުވި. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/މިހާރު\nރާއްޖޭގައި މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން ނެތް ކަމަކަށް ޝަހީބު ގަބޫލެއް ނުކުރައްވާ!\n04 އޮކްޓޯބަރ 2018 - 17:13 22 comments\nއެ ކޮމިޝަނުން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި "މިހާރު" އިން ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ޝަހީބު ވިދާޅުވީ މިއަށްވުރެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަން ކުރެވޭނެ ގޮތެއް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\n"ކޮބައިތޯ [މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމެއް] ނެތިފަ. ކީކޭތޯ ނުކިޔަނީ މީހަކާ ބެހޭ ގޮތުން. މީހެއްގެ އަބުރު ކޮން ގޮތަކަށްތޯ ކަތިނުލެވި އޮތީ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެންގެ ނުވަތަ ގިނަ ބައެއްގެ އަބުރު، ނަފްސު ކަތިލެވިގެން މި ދަނީ. އެހެންވީމާ ރާއްޖޭގައި އަޅުގަނޑަކަށް ހިއެއް ނުވޭ މީޑިއާގެ މިނިވަންކަން މިއަށްވުރެ ފުޅާކޮށް އޮންނާނީ ކިހިނެއް، ކޮން ގޮތަކަށް ކަމެއް،" ޝަހީބު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމީގެ ހަތަރު އަހަރު ކުރިން މިނިވަން ނޫހުގެ ނޫސްވެރިޔާ އަހުމަދު ރިލްވާން ވަނީ ވަގަށް ނަގައިފަ އެވެ. އަދި އޭގެ ތިން އަހަރު ފަހުން 2017 ގައި ބްލޮގަރު ޔާމީން ރަޝީދު ވަނީ ވަރަށް އަނިޔާވެރިކޮށް މަރާލައިފަ އެވެ. އެކަންކަން އެގޮތަށް ހުއްޓައި ރާއްޖޭގެ މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން އޮތްތޯ ސުވާލު ކުރުމުން ވެސް ޝަހީބު ވަނީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ނެތް ކަމަށް ނުބުނެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\n".... އެހެންވީމަ މިނިވަންކަން ނެތެކޭ އަޅުގަނޑަކަށް ނުދެންނެވޭނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nބައިނަލްއަގްވާމީ ޖަމިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ ރިޕޯޓާސް ވިތައުޓު ބޯޑާސް (އާރްއެސްއެފް) އިން ނެރޭ ޕްރެސް ފްރީޑަމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖެ ދަށަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައި އޮތް ނަމަވެސް އެކަން ގަބޫލު ނުކުރައްވާ ކަމަށް ޝަހީބު ވިދާޅުވި އެވެ. ސަބަބެއް ކަމަށް ޝަހީބު ވިދާޅުވީ އާރްއެފްއެސް އިން ނެރޭ ރިޕޯޓުތަކުގެ މައުލޫމާތުގެ ސައްހަކަން ކަށަވަރުނުވުން ކަމަށެވެ.\n"އެ ރިޕޯޓަކީ އަޅުގަނޑުމެނެ ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަނުން ގަބޫލު ކުރާ، ބަލައިގަންނަ ރިޕޯޓެއް ނޫން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއާރްއެފްއެސްގެ ޕްރެސް އިންޑެކްސް ލިސްޓުގައި 2013 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ އޮތީ 103 ވަނައިގަ އެވެ. މިއަހަރުގެ ލިސްޓު ނެރުނު އިރު ރާއްޖެ އޮތީ 120 ވަނައިގަ އެވެ.\nބްރޯޑްކޮމް އިން އިސް ނަގައިގެން ރާއްޖެ ޓީވީގެ މައްސަލަތަކެއް ބަލައި، ފަސް ފަހަރެއްގެ މަތިން، 3.7 މިލިއަން ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާ ކޮށްފައިވާތީ އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ވެސް ނޫސްވެރިން ވަނީ ޝަހީބާ ސުވާލު ކޮށްފަ އެވެ. އަދި އެފަދަ ބައެއް މައްސަލަތައް އެ ކޮމިޝަނުން ބަލާފައި ވަނީ އެންމެ އިންސާފުވެރިކޮށް ނޫން ކަމަށް ޝަހީބު އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\n"ކޮމިޝަނުން އިސް ނަގައިގެން މައްސަލަތައް ބަލާ ކަމުގައިވާ ނަމަ މިއަށްވުރެ ހަމަހަމަކޮށް ބެލެންޖެހޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ވެސް ގަބޫލު ކުރަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަން ރާއްޖެ ޓީވީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން އަހުމަދު ރިލުވާން


SunOnline: #VAAHAKA: lavender 15\nއައިޝާ ނަސީމް 28 Oct 2021, 08:21\n"އެކަމަށް އަހަރެއް ނަގާފާނެއެވެ. ނޫނީ ހަމަ އެންމެ ދުވަހެއްވެސް ނަގާފާނެއެވެ. މާތްﷲ ކަމަކަށް އިރާދަކުރައްވައިފިނަމަ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އެކަމަށް މަގު ފަހިވާނެއެވެ."\n"މިތާ ކީއްތިކުރަނީ؟" ނޯރާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އައިޒަކް ބުނީ މާމައާއެކު އައީކަމުގައެވެ. މާމައަކީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ފައުންޑަރުންގެ ތެރޭ ހިމެނޭމީހެކެވެ. އަދި ވިޔަފާރީގެ ކަންތައް ހިނގާގޮތް ދެނެގަންނަން އައި އައުމެއްކަމުގައެވެ. އެވަގުތު ޒައިނަބްވެސް އެދިމާލަށް އައިއިރު އޭނަގެ ލޯ ހުއްޓިފައިވަނީ ޒާފިރާއަށެވެ. ޝޮކެއް ލިބިފައިވާފަދަ ބެލުމެކެވެ.\n"މިއީ މާމަތަ؟ ނޯރާ..." ރަތްކުލައިން ޕެއިންޓްކޮށްފައިވާ ތުނި ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިކުރަމުން ޒައިނަބު އަހާލައިފިއެވެ. ނޯރާއަށް އޭނަ ވައްތަރީ ކްއީން އެލިޒަބަތާއެވެ. ނޯރާ ބޯ ޖަހައިލީ އެބުނި އެއްޗެއް ރަގަޅަށް ސިކުނޑިއަށް ނަގައިނުގަނެވި ހުރެއެވެ. ޒައިނަބުގެ ކަނދުރާއާއި ކަންފަތާއި އަތާއި އިނގިލިތަކުގައިވާ ވިދާ ގަހަނާތަކުގެ ތެރެއަށް ގެއްލުނުވަރުން ވަށައިގެންވާ އެހެން ކަމަކަށް ސަމާލުކަން ދެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟\n"އިޒް ޝީ؟ ....ވެލް ހެލޯ ދެއާ....." ޒައިނަބު ގުދުވެލިއިރު ހިނިތުންވުން އިތުރަށް ފުޅާވިއެވެ. އޭނަ އޯގާތެރިކަމާއެކު ޒާފިރާގެ ރޫޖެހިފައިވާ އަތް ގެނެސް އޭނަގެ އަތުތެރެއަށް ލެއްވިއެވެ. އޭނަގެ އަތްތިލައިން ފައުޅުވަނީ މުއްސަދިކަމާއި ސިއްހަތު ރަގަޅުކަމެވެ. ނޯރާގެ ނޭފަތުގައި ޖެހުނީ ޒައިނަބު ލައިގެން ހުރި އަގުބޮޑު އަތަރުގެ ވަހެވެ. ވަސްގަދަކަމުން އޭނަ ކެއްސައިގަތެވެ.\n"ކޮންނަމެއް ކިޔަނީ؟މަހުމޫދު ކައިރިން އަހާވެސް ނުލެވުނު......" ޒައިނަބުގެ ލޯ ޒާފިރާގެ ހުރިހާ ސިފަތަކުގެ މައްޗަށް ހުއްޓެމުން ދިޔައީ ދަސްކުރާފަދައަކުންނެވެ.\n"ނޯރާ މާމަ ފާޚާނާއަށް ދާން ޖެހިއްޖެ. އަވަހަށް ގެންގޮސްދީފާނަންތަ؟" ޒާފިރާގެ އަޑު ކިރިޔާ ނިކުތްކަމެވެ. އެހާވެސް ބަލިކަށި އަޑެކެވެ. އެކަމަކު ޒާފިރާ އިށީދެގެން އިންގޮތަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. ހަމަޖެހިގެން އިށީދެގެން އިންއިރު ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނުގެނެއެވެ. ނޯރާއަށް ޒާފިރާގެ ލޮލުން ބިރާއި ނުތަނަވަސްކަމާއި ހާސްކަން ފާހަގަނުވިޔަސް ޒައިނަބު އެކަމެއް ދުށްޓެވެ. ޒައިނަބުގެ މޫނުގެ ކުލަ ފަނޑުވެގެން ދިޔައެވެ.\n"އެންމެ ފަހުން ކައިލްގެ މާމައަށް އަހަރެންގެ ނަން ރަގަޅަށް ކިޔަން އެނގިއްޖެ." ނޯރާ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ބުނެލިއެވެ." މިހުރިހާ ދުވަހު އޭނައަށް މާމަ ގޮވަމުން އައީ "އަނާ"ގެ ނަމުންނެވެ. މިއަދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޭނަގެ އަސްލު ނަމުން ގޮވާލައިފިއެވެ. ނޯރާ އަދަބުވެރިކަމާއެކު ހިނިތުންވެލާފައި އެތަނުން ދިޔުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުނެވެ. އަދި ފުރޮޅުލީ ގޮނޑި ދުރަށް ދުއްވާލައިފިއެވެ. އައިޒަކް އަތް އުފުލާލަމުން ނޯރާއަށް ސަލާމްކޮށްލިއެވެ. ނޯރާގެ ބުރުސޫރަ މިހާ ރީތިވީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ފެނުނު ފެނުނުހެން ހިތްދަމައިގަންނަ ގޮތް އިތުރުވާފަދައެވެ. އައިޒަކް ކަޅިވެސް ޖަހާނުލާ ނޯރާ ފަސްދިން މަންޒަރު ބަލަން ހުރިކަން ޒައިނަބު ފާހަގަކުރިއެވެ.\n"އައިޒަކް ދަމާ ހިނގާ.."ބުމަ ކައިރިކޮށްލަމުން ތަންކޮޅެއް ހަރުކޮށް ޒައިނަބު ބުނެލައިފިއެވެ.\n"އެމީހުން ދިޔައީތަ؟" ޒާފިރާ އަހައިލީ ވައިއަޑަކުންނެވެ.\n"އާނ....އެއީ އެކުވެރިއަކާއި އޭނަގެ މާމަ...." ނޯރާ ޒާފިރާގެ އަތުގައި ފިރުމާލައިފިއެވެ. ނޯރާގެ ހިތް ހަމްދަރުދީއިން ފުރުނެވެ. ކަޅުކުލައިގެ ދުނިޔެއެއްގައި ހާދަ އެކަނިވެރިވެ ބިރުގަންނާނެއެވެ. ބީރައްޓެއްސެއްގެ އަޑު އިވުނަސް ސިހި ބިރުގެންފާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެއިން އެކަކުވެސް ނުފެންނަކަމެވެ. ނޯރާ ޔަގީންކުރީ ޒާފިރާ އެހާ ސިހި ހާސްވި ސަބަބަކީ އެއީކަމުގައެވެ. އަދިވެސް މާމަ ރޫރޫ އެބަ އަޅައެވެ.\n"މާމާ. އަޅުގަނޑަކީ އަނާ ނޫންކަން އެނގެންޏާ އެނަމުން ކިޔަމުން އައީ ކީއްވެތަ؟"\nހޮސްޕިޓަލުގެ ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ބެންޗެއްގައި އިށީދެލަމުން ނޯރާ ސުވާލުކުރިއެވެ. ވޯޑަށް ދާކަށް އަދިވެސް ޒާފިރާ އެއްބަހެއްނުވެއެވެ. ޒާފިރާ ނޯރާގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިލަމުން ހިނިތުންވެލިއެވެ." ހިތަށް އެރީ އަހަރެމެންނާއެކު ގިނަ ދުވަހަށް މަޑުކުރާނީ އެނަމުން ގޮވީމައޭ. ކިހާ މަޑުހިތެއް އޮތީމަ ތިގޮތަށް މުސްކުޅި އަންހެނަކު އުފާކޮށްދޭން މަޑުކުރާނީ؟ އަދި އަހަރެމެންނަށް ދަރާފައި އޮތީއެއްވެސް ނޫން.. ދަރިފުޅުގެ ނަމަކީ ނޯރާ މަހުމޫދު...ނޫންތަ؟ އަހަރެންގެ މާމަ ދަރިއާއި ގަޔާވޭތަ؟" ޒާފިރާ ނޯރާގެ އަތުގައި ފިރުމަމުން ދިޔައިރު ނަޒަރު އެކި ދިމާލަށް ހޫރެމުން ދިޔައެވެ. ބައެއްފަހަރު އުދަރެހަށެވެ. ވަށައިގެންވާ މާހައުލަށެވެ. ހުސްކަމުގެ ތެރެއަށެވެ. ނޯރާގެ މޫނަށް ފުން ރަތްކަމެއް ވެރިވީ އެވަގުތު ކައިލް އަރާ ހަމަކުރުމުންނެވެ.\n"އޭނަ އެހާ މީހުންނާއި ރުހޭގޮތެއް ނުހުރޭ ދޯ." ލަދުގަތްވަރު ހުނުމުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވައިލަމުން ނޯރާ ބުނެލިއެވެ.\n"ތިކަހަލަ އަންހެންކުއްޖަކަށް އެކަން ބަދަލުކުރެވިދާނެ..." ޒާފިރާގެ ޖުމްލައިން ކޯތާފަތުގައިވާ ކުލައަށް އިތުރު ރަތްކަމެއް ވެރިވިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް މާމަ އެ މައުޟޫއަށް ވާހަކަދައްކަން ފެށީ ކީއްވެބާވައެވެ. އެންމެ ނުބައި ދަނޑިވަޅުގައެވެ.\n"އެނގޭތަ؟ އެއީ ވަރަށް ހިތްހެޔޮ ކުއްޖެއް.މިހާ ދުވަސްވީއިރު އެކަން އެނގިފައިވާނެކަން ޔަގީން....."\n"މާމާ. މިތާ ކީއްކުރަނީ؟" ކައިލްގެ ޖުމްލައިން ޒާފިރާގެ ވާހަކަތައް ހުއްޓުނެވެ.\n"އެކަމާމެދު ވިސްނާލައްޗޭ...." ޒާފިރާ ނޯރާގެ އަތަށް ފިތައިލުމަށްފަހު ކައިލްއަށް ސަމާލުކަން ދިނެވެ. އަދި ކައިލްގެ ސުވާލަށް ޖަވާބުދިނެވެ.\nޒާފިރާ ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލީ ތިން ދުވަސް ފަހުންނެވެ. އެ ދުވަސްތަކުގައި ނޯރާ ހިތާރުހުމުން އަމިއްލައަށް އެދިގެން ޒާފިރާގެ ޚިދުމަތުގައި ދެމިހުއްޓެވެ. ޚާއްސަކޮށް ކައިލް ބޭކަރީގައި މަސައްކަތްކުރާ ގަޑީގައެވެ. ދެމީހުން ދެގަޑިއަށް ބަހާލައިގެން މަސައްކަތްކުރަނީ އެކަކަށް މާމަގާތުގައި ހުރެވޭނެ ގޮތަށެވެ. ނޯރާގެ މަގުސަދެއް ކައިލްއަކަށް ނޭގެއެވެ. ތިމާގެ ކުއްޖަކަށް ނުވާއިރު މާމައާއި އަޅާލާ ސަބަބެއްވެސް ނުވިސްނުނެވެ.\n"އަހަރެން ކައިލްގެ މާމަދެކެ ވަރަށް ބޮޑަށް ލައިކްވޭ...އަދި އަހަރެން މިތާ ހުންނާނީ ދާއިމަކަށް ނޫން. ވީމަ އަހަރެން ކުރާ ކަންތަކާ އަޅާނުލާ. ވެވެންޏާ އަހަރެން މާމައަށް އެހީވިޔަދީ. ބައެއްކަންތަށް ހަމަޔަކަށް އެޅުނީމަ މިތަން ދޫކޮށް ގޮސްދާނަން....." ނޯރާގެ މަގުސަދާއި ބެހޭގޮތުން ކައިލް ސުވާލުކުރުމުން ދިން ޖަވާބަކީ އެއީއެވެ.\n"މާމަ ކިހިނެއްތަ؟" ބޭކަރީ އިން ދިމާވެގެން ކޮފީއަކަށް އިށީދެފައި އިސްހާގު ސުވާލުކުރިއެވެ.\n"މިހާރު މާމަ ރަގަޅު އަލްހަމްދުލިﷲ..." ކައިލް ޖަވާބުދިނެވެ." އިސްހާގު ކިހިނެއް؟ ކިހިނެއް ކަންތައްތައް ދަނީ؟"\nކައިލްގެ ނަޒަރު އިސްހާގުގެ މޫނަށް ހުއްޓުނެވެ. އެމޫނުގެ ކުލަ ފަނޑުވެ ކުރިން ވިދާ ދެލޮލުގެ ވިދުން ގެއްލިއްޖެއެވެ."އަހަންނާއިމެދު ފިކުރުނުކުރޭ."\nއިސްހާގު ކެއްސައިގަތުމާއެކު ކޮށި އަރާގޮތްވެ އިރުގަނޑެއްވާންދެން ވާހަކަ މެދުކަނޑައިލަން ޖެހުނެވެ." އެތައް އަހަރެއްވާންދެން ސިގްރެޓް ބުއިމުގެ ސަބަބުން އެންމެފަހުން މިއޮތީ އެކަން ފެނިފާ. ޑޮކްޓަރ ބުނީ ބްރޮންކައިޓިސްއޭ. ހީލްވާނެއޭ. ސިގްރެޓް ބޯތަން މަށަށް ފެނިގެން ނުވާނެ. ކުއްޖާ. މިހާރުވެސް މި ނުރައްކަލުން ނަފުސް ސަލާމަތްކުރޭ ނޫނީ އަހަރެންގެ އުމުރަށް ދާއިރު މަށެކޭ ތަފާތެއް ނުވާނެ. ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ހުންނަން މިހާރުވެސް މަސައްކަތް ފަށަން ޖެހޭ...." އިސްހާގު އޭނަގެ ކަޅު ކޮފީތަށި ގިރާލަންފެށިއެވެ.\n"އަހަންނަކީ ކުޑަކުއްޖެއް ނޫން އިސްހާގު...."ކައިލް ސެންޑްވިޗްގައި ހުރި ކިއުކަމްބާކޮޅުތައް ހޮވާލާފައި ތަށީގެ އެއްފަރާތަށް ލިއެވެ.\n"އަބަދުވެސް މަގޭ ގާތުގައި ކުޑަކުއްޖަކަށް ވާނީ" އިސްހާގު ހެމުން ކޮފީ ތަށިން ކޯވަރެއް ދަމާލައިިފިއެވެ." ކައިލް މަންމައެކޭ ތަފާތެއްނެތް. މަންމަވެސް ކިއުކަމްބާ ނުކާނެ."\nއިސްހާގުއާއި ކައިލް އެކީ ކޮފީއެއްގައި ތިބިތަން ފެނި އެތަނަށް ވަން މިކާލް ކަޅި އަނބުރައިލިއެވެ." މި ފުރިހަމަ ޑޭޑް ސަން ޑުއޯ ދެކެބަލަ. ކައިލް ސަފަކޭޓްވާތީ އެހެން މީހުންނާއެކު އިށީދެގެން ނީދެވޭ. އެކަމަކު އަހަންނާއި ނުލާ މި ލަވްލީ ބްރޭކްފާސްޓް ތި ނަގަނީ...." "ބައްޕަ" ކަމުގައި ބުނުމުން އިސްހާގުގެ ހިތަށް ލައްކިއެއް ޖެހިހެން ހީވިއެވެ. އޭނަ ސިކުންތުކޮޅަކަށްވެސް ހަނދާން ނައްތައިނުލަނީ ކުރިމަތީގައި މިއިނީ އޭނަ ހަޔާތުގައި ހަމައެކަނި ލޯބިވި އަންހެނާގެ ދަރިފުޅުކަމެވެ. އަބަދުގެ އަބަދަށްވެސް އޭނަގެ ހިތުގައި ކައިލްއަށްޓަކާ ޚާއްސަ ޖާގައެއް އޮންނާނެއެވެ.\n"އޯ......ބައިދަވޭ މިފަހުން ހުޅުވިއެއްނު މާވިއްކާ ފިހާރައެއް. އެތަނުން ކޮންމެވެސް ގަހެއް ގަނެދީބަލަ. ރީތިގަހެއްކަން ޔަގީންކުރަންވާނެ އިނގޭ....." އިސްހާގު އެއްލޯ މަރާލާފައި އެތަނުން ނުކުތީ ކައިލަށް ސުވާލެއް ކުރެވުމުގެ ކުރިންނެވެ.\nއެރޭ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ސްނޯ ވެހެން ފެށިއެވެ. ކައިލް އުދަރެހަށް ނަޒަރު ހިންގައިލިއިރު އާދައިގެ މަތިން ކަޅު ރޭގެ އުދަރެސްވަނީ ގަދަ ނޫކުލައެއްގައެވެ. ފިނި މޫސުމްގެ ނިޝާނެކެވެ. ކައިލް އޭނަގެ މުށުތެރޭގައި އޮތް ނޯޓްކޮޅާއި ފައިސާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އެއީ ނޯރާދިން އެއްޗެކެވެ." މާމައަށް ކެހެރި ސްކާފެއް ގަންނަން ހަނދާން ނައްތާނުލާތި. ފައިސާކޮޅެއް ބަހައްޓާފައި އައީ..." ޒާފިރާއާއި އެކު ވުމަށް އަވަހަށް ގެއަށް މިސްރާބު ޖެހުމުން ފިހާރައަކަށްވެސް ވަދެލެވޭނެ ގޮތެއްނުވިއެވެ. އެހެންވެ ކައިލްއަށް ޖެހުނީ މޯލަކަށްގޮސް ސްކާފެއް ގަންނާށެވެ. އެހުރިހާއިރުވެސް ކައިލްގެ ޚިޔާލަށް އަންނަމުން ދިޔައީ އޭނައަށްވުރެ ނޯރާ މާ ގަދަޔަށް މާމަ ދަރިއަކަށް ހެދިގެން އުޅެނީ ކިއްވެކަމެވެ. ސްނޯގެ އެތިކޮޅެއް ކައިލްގެ މޫނުގައި ބީހިލިއެވެ. ފިނިމޫސުމްގެ ފުރަތަމަ ސްނޯއެވެ. އޭނަ އެތެރެއަށް ނޭވާ ދަމައިލިއެވެ. އެލޮލުގައި ވިދުވަރެއް އުފެދުނީ ފިނިމޫސުމްގެ މީރުވަސް އައިސް އޭނަގެ ފުރާނަ ގަދަ ނިންޖަކުން ހޭލައްވައިލިފަދައިންނެވެ. ކައިލް އެ ބޮޑު ހަދިޔާ ކޮތަޅު ހިފައިގެން ގެއާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތީ ލަސްފިޔަވަޅުތަކެއްގައެވެ. ސްނޯ ބޯކޮށްލި ނަމަވެސް އޭނަގެ ހިނގުމަކަށް ބަދަލެއް ނައެވެ. އެ ލަސް ހިނގުމެވެ.\nކޮޓެޖުގެ ފެންސާއި އަރާ ހަމަވެފައި ފިޔަވަޅުތައް ހުއްޓި ހިޔަނިތަކުގެ ފުރަގަހުގައި ބުދެއްހެން ހުއްޓި ހަރަކާތެއް ނެތިފައި ހުރެވުނީ ފެނުނު މަންޒަރަކުންނެވެ. ނޯރާ އުދަރެހަށް މޫނު ދިއްކޮށްލައިގެން ހުރިއިރު އަތް އުފުލާލެވިފައިވިއެވެ. ޕޯޗުގައިވާ ރީދޫއަލީގައި އޭނަ ލޯންޑްރީ ވަށިގަނޑެއް ހިފަހައްޓައިގެން ހުރިއިރު އެޅިފައިވާ އަލީގެ ސަބަބުން އެމޫނު ވިދާ ބަބުޅައެވެ. ފުރާޅުގެ ހިޔާވަހިކަން ދޫކޮށް ސްނޯގެ ތެރެއަށް ބަގީޗާތެރެއަށް ނޯރާ ނުކުތެވެ. ކުޅޭ އެއްޗެއް ލިބުމުން އުފާވެފައިވާ ކުޑަކުއްޖެއްފަދައިން އޭނަ ވަށައިގެން އެނބުރެމުން ދިޔައެވެ. އެ ތުންފަތުގައި ހިނިތުންވުމެކެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނޯރާ ރީތިކަމުގެ އިހުސާސް އޭނައަށް ކުރެވިއްޖެއެވެ. އޭނަގެ ހުރި ގޮތަކުން ހިތަށް ހޫނުކަމެއް އިހުސާސްވިއެވެ. އެހެން އެވަނީ ނޯރާ އޭނަގެ މާމައަށް އަޅާލާވަރުން ހެއްޔެވެ؟ނޫނީ އެހެން އެވީ ނޯރާވެސް އޭނަ ފަދައިން ފިންޏަށް ލޯބިކުރާތީ އިހުސާސްތަކެއް ހިތުގައި ހިނގީހެއްޔެވެ؟ ރަތްވެފައިވާ ކޯތާފަތާއެކު ނޯރާ ސްނޯ އޭނަގެ ހާމަޔަށް ހުރި އަތަށް ނެގުމުގައި އުޅުނެވެ.\nނޯރާ އަބަދުވެސް ސްނޯއަށް އިންތިހާއަށް ލޯބިކުރެއެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ސަބަބުން ހީކަރުވާ ގިނަފަހަރު ރޯގާވެސް ޖެހެއެވެ. އެކަމަކު އެހުރިހާ އުދަގޫތަކާއިއެކުވެސް އޭނަ އެ ފިންޏަށް ލޯބިކުރެއެވެ. އަމިއްލަ ދުނިޔެއަށް ގެއްލި ހުރެ އަނެއްކާވެސް ނޯރާ އެނބުރިގަތެވެ. އެވަގުތު އޭނައަށް އަނދިރީގެ ތެރޭގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރި ހިޔަންޏެއްހެން މީހަކު ފެނުނެނެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭނަ ސިހިއްޖެއެވެ. ކައިލްއާއި ލޯ ގުޅުނުއިރު އޭނަގެ ކޯތާފަތް ރަތްވެގެން އައީ ފިންޏަށްވުރެ ބޮޑަށް ގަތް ލަދެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. އޭނަގެ އިސްތަށިގަނޑު މުޅިން ހާލިވެފައި އޮތުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭނަގެ ހުރިހާ މޮޔަ ހަރަކާތެއްވެސް ކައިލްއަށް ފެނިއްޖެއެވެ. ކައިލް ސިކުންތުކޮޅަކަށް ނަމަވެސް ތިރިއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލުމަށްފަހު އިސްއުފުލާލައިފިއެވެ. ނޯރާއަށް އެ މަންޒަރު ފެނުމުން ގަބޫލުނުކުރެވިފައި ދެތިންފަހަރު އެސްފިޔަ ޖަހައިލިއެވެ. ކައިލް ހީލިތަން ފެނިފައި އަމިއްލަ ހިތްވެސް އެނބުރިގަތެވެ. ހިތްވެސް އޭނަ ފަދައިން ހޫރިގަތީއެވެ. އެހެންނުވާންވީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. ކައިލް އޭނައަށް ހިނިތުންވުމެއް ހަދިޔާއެކުރީ މުޅިން އަލަށެވެ. އެހިނިތުންވުމުގެ ސަބަބުން މުޅި މޫނުގެ ހަރުކަށިކަން އެއްކޮށް ފިލާ މަޑުވެ އެ ހިލަހިތުގެ ބައި އެއްކޮށް ނެތިގެން ހިގައްޖެއެވެ. ނޯރާވެސް ބައްތިރީސް ދަތް އެއްކޮށް ފެންނަވަރަށް ހީލައިފިއެވެ.\nތިމާގެ އިސްތަށިގަނޑު އެއްކޮށް ދޫވެ ފިނިމޫސުމްގެ ވައިގެ ސަބަބުން ހާވިޔާވެފައިވާ ކަމެއްވެސް ނޭގުނެވެ. ނޯރާ ބޭނުންވީ ކައިލް އެގޮތަށް ހީލައިގެން އޭނަގެ ކުރިމަތީގައި ހުރި ވަގުތު ދިގު ދެމުމެވެ. އެ އަގުހުރި ވަގުތުކޮޅު އަބަދަށްޓަކާ އެގޮތަށް ބޭއްވުމަށެވެ. ސަބަބަކީ އެވަގުތު އޭނަގެ ހިތްވެސް ނަށަމުން ދިޔައީ ވިލާތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެކަމަކު ހިނދުކޮޅެއްފަހުން އެކަން ބަދަލުވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. މާދަން އަންނާނެއެވެ. އަދި އޭގެ ފަސްވެސް މެއެވެ. އަދި ފަހަރެއްގައި ހުރިހާކަމެއްވެސް ބަދަލުވެދާނެއެވެ. މިވަގުތުކޮޅުފަދައިން ދުވަހަކުވެސް ނުވެ ހިނގައިދާނެއެވެ. ކައިލް އޭނައާއި ހިނިތުންވެގެން ހުރެ އަދި ފައިބަމުންދާ ސްނޯއާއި ފިނިމޫސުމްގެ ހިތްގައިމު ވައިރޯޅިތަކެވެ.\n"ތިތާ ކޮޅަށް ހުރީ ކީއްވެ؟" ނޯރާ ގަތްލަދު ފޮރުވުމުގެ ގޮތުން ކިޔާލައިފިއެވެ. މޮޔައެއްހެން ހެވިފައި އޭނަ ހުންނަތާ ކޮންއިރެއް ހެއްޔެވެ؟ ކައިލް ހީކުރާނީވެސް ކީކޭހެއްޔެވެ؟ އޭނަ އަތުގެ ތެރެއަށް ނެގި ސްނޯ ގުޅަވަރަކަށް ހަދާލައިފިއެވެ. އަދި ހިތަށްވެސް ނާރާ ހުއްޓާ ކައިލްގެ ކަނދުރާއަށް ސްނޯގެ ހަމަލާއެއް އައެވެ. އަދި ވައިގެތެރޭގައި ހިފައިލީ ނޯރާގެ ހުނުމުގެ އަޑެވެ. އެއީ އެ ހުނުމެވެ. އެ ހުނުމަކަށް އެދި އޭނަގެ ހިތް ގަޔާވާ ހުނުމެވެ. ނޯރާގެ ހުނުން ހުއްޓުނީ ކައިލްގެ މޫނުމަތިން ހިނިތުންވުން ފިލައިގެން ދިޔައީމައެވެ. އޭނައަށް މާ ދުރަށް ދެވުނީބާވައެވެ. ކައިލް ރުޅިއައީބާވައެވެ. ނޯރާ ރަކިވެފައި މޫނު ރަތްކޮށްލައިގެން ހުއްޓެވެ.\n"އަހަރެން...މިހެދުންތައް ގެއަށް ވައްދަން ވެއްޖެ...." އޭނަ ރޯނުގައި އަޅާފައިވާ ހިކިހެދުންތައް ނަގަންފެށިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭނަގެ ބުރަކަށީގައި ފިނިފިނި މަޑު އެއްޗަކުން ޖެހުމުން ލޯ ފުޅާކޮށްލަމުން ބަލައިލެވުނެވެ. އޭނަ ކައިލްއަށް ކަޅި އަޅައިލިއެވެ.\n"ފުރަތަމަ އެއްލީ ނޯރާ...." ކައިލް ދިފާއުގައި ކޮނޑު އަރުވައިލިއެވެ. އެވަގުތު ނޯރާގެ ލޮލަށް ކަރުނަ އެއްވިއެވެ. ފިނީގެ ސަބަބުން ކަމެއް ނޫނީ ކައިލްގެ ހިނިތުންވުމުން ކަމެއް ނޫނީ އޭނަ ފޮރުވަން އެ މަސައްކަތްކުރާ އިހުސާސުން ކަމެއް ނޭގުނެވެ.\n"ރޮނީތަ؟"ކައިލް ނޯރާއާއި ދިމާލަށް އައެވެ." ތަދުވީތަ އަނެއްކާ؟\nކައިލް ހުއްޓުނީ ކުޑަތަންކޮޅެއް ދުރުގައެވެ. ނޯރާއަށް ބަލައިލެވުނީ ސްނޯތެރެއަށް ގެނބެމުން ދިޔަ އޭނަގެ ބޫޓަށެވެ. މުށުތެރޭ ރޫޖެހެމުން ދިޔަ ހެދުމަށެވެ. ބޭނުންވާ ލަފުޒުތައް އެކަމަކު އެ ލަފުޒުތައް އިއްވުމުން އެދޭތެރޭގައިވާ ފާރު އިތުރަށް އުސްވެދާނެކަމުގެ ބިރު ހުރި ލަފުޒުތަކެވެ. އެކަމަކު މިއީ އެންމެ ފުރިހަމަ ދުވަހެވެ. ހަޔާތުގައި ދުވަހަކު ހަނދާން ނައްތައިނުލެވޭނެ ދުވަހެކެވެ. ނޯރާ ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލާފައި ކައިލްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި އެއްޗެކޭ ބުނަން އަނގަ ހުޅުވާލާފައިވެސް އެލޮލަށް ބަލައިލުމާއެކު ވަގުތުން ލައްޕާލައިފިއެވެ. އެދެމީހުންގެ ލޯ ގުޅުނުއިރު ނޯރާގެ ލޮލުގައިވި ކުލުނާއި އޯގާތެރިކަމުގެ އިދިކޮޅު ކައިލްގެ ލޮލުން ފެނުނެވެ. އެލޮލުގައި އެއްވެސް ޝުއޫރެއް ނެތެވެ. މިކާލް އިސްހާގު އަދި ބީރައްޓެއްސަކަށްވެސް އޭނަ ބަލާނީ ހަމަ އެ ނަޒަރުންނެވެ.\n"މޮޔަ ނޯރާ....." ނޯރާ އަމިއްލަ ނަފުސަށް އަޑުލިއެވެ.\n"މިއަދަކީ ނޯރާގެ އުފަން ދުވަސް ނޫންތަ؟" ކައިލް ސުވާލުކޮށްލުމުން ނޯރާ ބޯ ޖަހައިލިއެވެ.\n"އެންމެފަހުން އަށާރަ އަހަރު ފުރުނީ ދޯ. މިކާލް އަށް އެކަން އެނގުނީމަ ވަރަށް އަޕްސެޓްވެފައި ހުރީ. މިކާލް ބުނީ އަބަދުވެސް އޭނައަށް އޯޑަރުކުރުމުން މާ ބޮސީވެގެން އުޅުނުއިރު އޭނަ ހީކުރީވެސް ނޯރާ ދޮށިވާނެކަމަށް އެކަމަކު އެނގުނުއިރު އޭނަ ނޯރާއަށްވުރެ ދެއަހަރު ދޮށި....."\nނޯރާ ހޭންފެށިއެވެ."އެކަމާ ކީއްކުރާނީ؟ އޭނައަށް އަމުރުކުރަން ވަރަށް ފަސޭހަ. އެހާވެސް ގަލިބްލް."\n"މިހިރީ....." ކައިލް ހަދިޔާ ކޮތަޅު ނޯރާއަށް ދިއްކޮށްލައިފިއެވެ.\n"އަހަންނަށްތަ؟"ނޯރާ ބުމަ އުފުލައިލިއެވެ. އޭނަ ކޮތަޅު އަތުލީ ކައިލްގެ ގައިގާ އަތް ޖައްސައިނުލަން ވިސްނައިގެން ހުރެއެވެ." ލެވެންޑާ ގަހެއް....."\nކޮތަޅުގެ ތެރެއަށް ބަލައިލުމާއެކު ނޯރާގެ ލޯ ދިއްލުނެވެ." ތެންކިއު ސޯ........."\nނޯރާއަށް އެ ޖުމްލަ ފުރިހަމަ ކުރެވުމުގެ ކުރިން ކައިލް މެދުކަނޑައިލިއެވެ." އަހަންނަށް ޝުކުރު އަދާނުކުރޭ. ތިއީ ބޭކަރީގައި މަސައްކަތްކުރަން ފެށީމަ ސެލެބްރޭޓްކުރުމުގެ ގޮތުން ލޭޓް ގިފްޓަކާއި އަދި ހީވާގޮތުން ނޯރާގެ އުފަން ދުވަސްވީމަ." ކައިލް ތަފްސީލު ކިޔާދިނެވެ.\n"ކޮންމެގޮތެއްވިޔަސް ޝުކުރިއްޔާ.." ނޯރާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެހަދިޔާއާއިމެދު ހަގީގަތުގައި ހިތް ހަމަޖެހި އުފާވިޔަސް ކައިލްގެ ފަރާތުން ދިން އެއްޗެއް ނޫންކަން އެނގި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މޮޅިވެރިކަން ހިތަށް ވެރިވިއެވެ. އަވަސް އަރުވާލާފައި އަދި އެކަން އަންގާދިންގޮތުންނެވެ. ދެން ނޯރާގެ ހިތް ކުއްލިއަކަށް ނުހުއްޓުނީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. ކައިލް ތަންކޮޅެއް ގާތްވެލިއެވެ. އޭނަގެ މޫނާއި ދިމާލަށް އަތް ހިއްލައިލިއެވެ. ނޯރާ ހިންދިރުވައިލިއެވެ. އޭނަ އުޅެނީ މޫނުގައި އަތްލާންހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ހަދަންވީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟" އޭނަގެ ފައި ހަރަކާތެއްނުކުރިއެވެ. ގާބުދެއްހެން ހުރެވުނީއެވެ. އޭނަ ދުއްވައިގަންނަން ވީހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ......އެކަމަކު ދެން ކުއްލިއަކަށް ކައިލް އަތް ތިރިކޮށްލާފައި އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރުނެވެ. އަދި އިތުރު އެންމެ ލަފުޒެއް ބުނުމެއްނެތި ގެއަށް ވަދެ ލޯމަތިން ގެއްލުނެވެ. އަވަސްވެފައިވާ ހިތަކާއެކު ނޯރާ އެކަނިކޮށްލާފައެވެ.\nކައިލްގެ ހަރަކާތުގެ ހަގީގަތް ނޯރާއަށް އެނގުނީ ފަހުންނެވެ. އޭނަ މޫނުބަލާ ލޯގަނޑު ކުރިމަތީގައި ހުއްޓުމުންނެވެ. އޭނަގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ހިކިފައިވާ ފަތެއް ހަރުލާފައި އޮތެވެ. އޭނަގެ މޫނުގައި އަތްލާން ކައިލް އުޅުނީކަމުގައި ހީކުރެވުނީ މުޅިން ނުބައިކޮށެވެ. އޭނަ މޮޔަވަނީބާވައޭ އެވަގުތު ހިތަށް އެރިއެވެ.\nކައިލް ކޮޓަރިއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން މާމަގެ ކޮޓަރިއަށް ވަނުމާއެކު ޒާފިރާ ގޮވާލައިފިއެވެ.\n"ކޮއިފުޅާ. ދަރިފުޅުތަ؟ތަންކޮޅެއް އަވަހަށް ގެއަށް އައިނަމަ.މިހާ ދަންވާއިރު އެކަނި މަގުމަތީގައި އުޅޭކަށް ނުވާނެ.."\n"މާމާ ކިހިނެއްތަ؟" ކައިލް އޭނަގެ މާމަގެ ގާތުގައި އިށީނެވެ. އަދި ރަޖާ ރަގަޅުކޮށްލަދިނެވެ." އަދިވެސް މާމަ ތިއޮތީ ނުނިދާ.."\n"މާމަގެ ހިތް މިދުވަސްކޮޅު ނުތަނަވަސްވެފައި ކޮއިފުޅާ...މާމައަށް ނުނިދޭ ކައިލްގެ އަޑު ކަންފަތުގައި ނުޖެހެނީސް."ޒާފިރާގެ އަތް އެކިގޮތްގޮތަށް ހަރަކާތްކުރަމުން ދިޔައީ ކަންބޮޑުވެފައިވާ ގޮތަކަށެވެ." މިގައުމު ދޫކޮށްފައި ދުރަށް ނުދެވޭނެތަ؟"\n"ކީއްވެ މާމާ؟"ކޮންމެވެސް ކަމެއްވީތަ؟" ކައިލްއަށްވެސް މާމަގެ މޫނުމަތީގައި ވި ނުތަނަވަސްކަން ނަގައިގަނެވުނެވެ. ޒާފިރާ ތުން ފިތާލައިގެން އިނީ ވާހަކަދައްކަން އުދަގޫވެފައެވެ.\n"އަނާއަށް އެހެން ހެދި މީހުން....ދަރިފުޅުގެ ފަހަތުން އައިސްދާނެ. އެހެންވިޔަދޭކަށް ބޭނުމެއްނޫން.."\nކައިލް ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. ޒާފިރާގެ ބިއްލޫރިކޮޅެއްފަދަ ލޮލުން ކަރުނަ އޮހިގަތެވެ. ހިމޭން ކަރުނަތެކެވެ.\n"މާމާ. އިތުރަށް ބިރުގަނެ ހާސްވާކަށް ނުޖެހޭނެ. އިތުރަށް ދުވާކަށްވެސް ނުޖެހޭނެ. އަޅުގަނޑުހުރިހާކަމެއް ނިންމައިލާނަން.." ކައިލް ޔަގީންކަން ދިނެވެ. ޒާފިރާއަށްވެސް އޭނަގެ މާމަ ދަރިފުޅުގެ ބަހަށް އިތުބާރުކުރެވުނީ އެބަސްތަކުގައި ހުރި އަޒުމަކާއި ވަރުގަދަކަމުންނެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ވައުދުވަން. މާމާ. އެފަދަ ގޮތެއް ދެނެއް ނުވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ހޯދާނަން. މާމައަށް އަދި އަޅުގަނޑަށްވެސް..." ޒާފިރާ ހިމޭންވިއެވެ. އެކަމާއިމެދު ޚިޔާލުކޮށްލެވުނެވެ. ކައިލްއަކީ ދީނުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރި ޒުވާނެކެވެ. ﷲ ސުބުހާނަހޫ ވަތައާލާ ނަސްރު ބާވައިލައްވަނީ މުއުމިނުންނަށެވެ. ތަގުވާވެރިންނަށް އެފަދަ ނުބައިމީހުންގެ ފަރާތުން ނަސްރު ލިބޭނެއެވެ.\n"މާތްﷲގެ އިރާދައާއެކު އިންސާފު ލިބޭނެ.."\nކައިލްގެ ރުމާލުން ޒާފިރާގެ ކަރުނަތައް ފޮހެދިނެވެ." އަޅުގަނޑު އެކަން ހަދާން ނައްތައެއްނުލާނަން މާމާ..އެކަމާއި ފިކުރުނުކޮށް ދެން ނިދައިލާ...."\nކައިލްއަށްވެސް ސައްތައިން ސައްތަ ޔަގީންވާކަމަކީ އާޚިރުގައި ކާމިޔާބު ލިބޭނީ ހައްގުގައި ތިބި މީހުންނަށް ކަމެވެ." އެމީހުން އެކުރި ކަންތައްތަކަށް ސަޒާ ދޭނަން އިންޝާﷲ. މަރަށް މަރު...." ކައިލް އަމިއްލަ ނަފުސަށް ކިޔާލައިފިއެވެ. އަލްޔަސް ދިން އެޑްރެސް އޭނަގެ އަތުގައި އެބައޮތެވެ. އެ މަރު ރާވާ އަމަލީ ސިފަ ގެނައި ތިން މީހުންގެއެވެ. ކައިލް މިހުރިހާ ދުވަހު މަޑުކުރީ އޭނަގެ މާމަ ބަލިވީމައެވެ. މިހާރު މާމަގެ ސިއްހަތު އަނބުރާ އިއާދަވެއްޖެއެވެ. އޭނަގެ މަންމައަށް އިންސާފު ހޯދަން އޭނަގެ މާމަގެ ޚިޔާލުތައް ނިމުމަކަށް ގެންނަން އެ ހިމޭން ކަރުނައާއި އުދާސްތައް އަބަދަށްޓަކާ ނައްތައިލަން އޭނަ ޖެހޭނީ އެކަމާއި ކުރިމަތިލާށެވެ. މާދަންރޭ އެމީހުން ތިބިތަނެއް ހޯދާ ބަދަލުހިފުމުގެ ހުރިހާކަމެއް ނިންމަން އޭނަ އަޒުމް ކަނޑައެޅިއެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ބޮޑު ތޫފާނުގެ ހިލަމެއް އޭރު ކައިލްއަކަށް ނުވެއެވެ.\nއަދިވެސް އެބަ އިނިންތަ؟"ޒާފިރާ ކުއްލިއަކަށް ލޯ ހުޅުވައިލަމުން ސުވާލުކުރިއެވެ."ނޯރާއާއިމެދު ޚިޔާލު ކުރަންތަ؟"\n"އެއީ މާމަ ވަރަށް ރުހޭ ކުއްޖެއް ދަރިފުޅާ...އެކަހަލަ ކުއްޖެއް މަދުވާނެ....އެފަދަ ކުއްޖެއް ދެން ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާނުވެ ހިނގައިދާނެ. އެންމެ ރަގަޅުވާނީ ތި ދެކުދިން ކައިވެނިކުރުން.ރަގަޅުކަމެއް ނޫނެއްނު އަންހެނަކާއި ފިރިހެނަކު........"\n"އެހެންވިއްޔާ އޭނަ ގާތު މިގެއިން ދާން އަޅުގަނޑު ބުނާނަން..."ކައިލްގެ އަޑުގައިވަނީ ހަމަޖެހުމެވެ.\n"ނޫން.."ޒާފިރާ ވަގުތުން ބޯ ހޫރައިލިއެވެ."އެކުއްޖާ ދާނެ ތަނެއްވެސް ނެތް..ހަމަ ޚިޔާލެއް ފައުޅުކޮށްލީ. މިވަގުތު ކައިވެނި ކުރާށޭ ނުބުނަމެއްނު...އެކަމަކު އެއްވެސް އިހުސާސެއް އޮތިއްޔާ ދެން ކައިވެންޏަށް އެދޭ..ކައިވެނިލަސްނުކޮށް..."\n"މާމާ... އަޅުގަނޑަށް ހީވާ ގޮތުން އޭނައަށް ވުރެ އަޅުގަނޑު މިގެ ދޫކޮށްފައި ދިޔަސް މާމައަށް މާ ރަގަޅުވާނެ. އެކުއްޖާ ކޮންކަހަލަ ފަންޑިތައެއް މާމައަށް ހަދައިގެން އުޅެނީ؟" ކައިލްގެ އެ ޖުމްލައިން މާމަ ހިނިތުންވެ ތަބީއަތު ރަގަޅުވިތަން ފެނި ކައިލްގެ ހިތް ހަމަޖެހި ހުރިހާ ހާސްކަމެއް ފިލައިފިއެވެ.


Kureege Loabiveriyaa Ah Haradhu Kuri Faisaa Hoadhan Court Ah - Vaguthu\nކުރީގެ ލޯބިވެރިޔާއަށް ހަރަދުކުރި ފައިސާ ހޯދަން ކޯޓަށް\nލޯބިވެރިޔާއާއި އޮތް ލޯބީގެ ގުޅުން ކެނޑިއްޖެއެވެ. އެ މައްސަލާގައި ބަދަލު ހޯދުމުގެ ގޮތުން އެތައް ކަމެއް ކޮށްފައި އެބަހުއްޓެވެ. މިއީވެސް ބަދަލު ހިފުމުގެ ގޮތުން މީހަކު ކުރި ކަމެކެވެ. އިންޑޮނޭޝިއާއަށް ނިސްބަތްވާ ފިރިހެނަކު މި ވަނީ އޭނާގެ ކުރީގެ ލޯބިވެރިޔާއަށް އަށް ކުރި ހަރަދުތަކުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް އެ މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައެވެ.\nއަރިއަންޓޯ ނަމަކަށް ކިޔާ މި ފިރިހެން މީހާ އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ ލިން އާއި ދެކޮޅަށް މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ ދެ މީހުންގެ ގުޅުން އިތުރަށް ކުރިއަށްގެންދަން ލިން ބޭނުން ނުވުމުންނެވެ.\nއަދި މިހާރު އޭނާ ޑިމާންޑް ކުރަނީ ލިންގެ އަތުން 40 މިލިއަން އިންޑޮނޭޝިއާ ރުޕިޔާ ހޯދުމަށެވެ.\nއަރިއަންޓޯ ލިން އާއި ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިގެން އުޅުނުއިރު، އޭނާ އުޅުނީ އިތުރު ދެ ކައިވެނިކޮށްގެންނެވެ. އޭނާ ކޯޓުގައި ބުނެފައި ވަނީ ލިން އެހެން މީހަކާއި ކައިވެނިކޮށްފިނަމަ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި، ލިން އޭނާއަށް ދޭން ޖެހޭ ފައިސާ އިތުރު ކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nމި މައްސަލަގައި މި ދެ މީހުން ކޯޓަށް ގޮސްފައި ވަނީ ޖުލައި 31 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ކޯޓު ތެރޭގައި މި ދެ މީހުން އުޅުނުގޮތުން ފަނޑިޔާރަށްވެސް އުނދަގޫވެ މި މައްސަލަ ކޯޓުން ބޭރުގައި ހައްލު ކުރުމަށް ފަނޑިޔާރު އެދުނު ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، މިހާރު އެ ލިންވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ، އަރިއަންޓޯއާ ދެކޮޅަށް ކޯޓަށް މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާށެވެ. އޭނާ މައްސަލަ ހުށަހަޅަން ނިންމި މައްސަލައަކީ، އެރިއަންޓޯ އެގެއަށް ގޮސް އެ ގެއިން ފެންބުއި ކޮންމެ ފަހަރެެއްގެ ބަދަލު ހޯދުމަށެވެ.\nއޮގަސްޓް 15, 2019 15:57\nއެޑުވާންސްއަށް ލޯނު ނެގީދޮތަ


އަފުޒަލް (ހަތަރުވަނަ ބައި) — Ihavandhoo.com\n"އެކަމަކު... އެންމެ ރަނގަޅު... އަހަރެން ކަންބޮޑުވަނީ އެގްޒާމް އެހާ ކައިރީ އޮއްވާ ސަވީ... ސަވީ ތިވަރަށް ވިސްނީމަ ނަތީޖާ..."\n"އެގްޒާމް އޮތީ އަންނަ މަހު ދޭއްގަ އެއްނު... މި އަދު އަދި މީ ސަތާރަ..." ސަވީތާ ކޮޅަށް ތެދުވަމުން ބުނެލި އެވެ.\n"ހިނގާ... މަންމަ މެން މިހާރު ހޯދާނެ..." އިރު އޮއްސި މޫނު ކަނދުރާ ވަކި ނުވާވަރުވުމުން ހައްޖަ އާއި ސަވީތާ އެއްގަމާ ވީކޮޅަށް މިސްރާބު ޖެހި އެވެ. އެކުގައި ހިއްސާކުރެވުނު ކަންކަން އެ ދޮންވެލި ތުނޑިން ބޭރުނުވާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަމާ އެކުގަ އެވެ. ތަނަށް ވެރިވެފައިވާ ޤުދުރަތީ ހިމޭންކަމާއި ރާޅުގެ މަޑުމޮޅި މިޔުޒިކަށް ރަސްކަން ކުރުމަށް އެ މަންޒިލް ދޫކޮށްފަ އެވެ. އަމާން ރެއަކަށް އެ މާހައުލަށް މަރުހަބާ ކިޔަމުންނެވެ.\nދަންވަރުގެ ވަގުތެވެ. ކަޅުފޮއި މޫސުންކަމުން ކާއިނާތުގައިވާ ތަރިތަކުން ފޯރުކޮށްދޭ އަލިކަމުން މާބޮޑު އަލިކަމެއް މާހައުލަކަށް ނުފޯރަ އެވެ. މަގުތަކުގައި ދިއްލާފައިވާ ހޮޅިބުރިތަކުން އަލިކަން ފެތުރިފައިވާ ހިސާބުނޫން އެހެން ހުރިހާތަނެއް ވަނީ ކަޅުކުލައިން އެއްކުލަ ކުރުވާފަ އެވެ. އިންފާރުން ބޭރަށް ބޯދީ ލެނބިފައިވާ ގަސްގަހުގެ ނިވަލުން މަގުމަތީގެ އަނދިރިކަން އިތުރުކޮށްދީފައިވެ އެވެ. ބިންގަނޑުގައި ހަރުކޮނެ ތިބޭ ސޫފާސޫތްޕާއި ގަސްގަހުގެ ނިވަލުގައި ހާލިހަދައިގެން އުޅޭ ކުދިކުދި ފަނިފަކުސާތަކާއި ސޫފާ ސޫފީގެ އަޑުތައް މާހައުލުގެ އަޑުތަކާ އެކުވެފައި ވުމުން ހިތްގައިމު މިޔުޒިކެއް އިވިއިވި ހުއްޓެވެ. އެސޮރުމެން ފިޔަވައި މުޅި މާހައުލު ނިދާފައިވާ ކަހަލަ އެވެ. ގޭގޭގެ ދޮރުތައް ވަނީ ތަންޑުއަޅުވާ ހައްޔަރުކުރުވާފަ އެވެ. ވަގުންގެ ތުރާތައް ނުފޯރާތީ ކަންނޭގެ އެވެ. ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ހުޅުވާލި ގޮތަށް ކޮންމެ ގެއެއްގެ ފެންލައިޓް ވެސް ހުރީ ހާމަކޮށްލެވިފަ އެވެ. ނިދާ ބޮކީގެ ފަނޑުއަލި ފެންލައިޓުން ބޭރަށް އެޅިފައިވަނީ މަދު ގެއަކުންނެވެ. ރަށުތެރޭގައި ހިނގާލުމުން ރަށުގެ ޞުލްޙަވެރިކަމާއި އަމާންކަން ވަޒަންކޮށްލުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވެގެންދެ އެވެ.\nސަވީތާ ފިލާވަޅު ދަސްކުރަން އިނދެ ފޫހިވުމުން ކޮޓަރިއާ އިންވެގެން ބޮޑުމަގާވީކޮޅަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ ކުޑަދޮރުން މަގަށް ނަޒަރު ހިންގާލި އެވެ. އިންފާރު ރާނާފައި ނެތް ހިސާބެއް ކަމުން ގެއާ އިންވެގެން އޮތް ބޮޑުމަގު ހާމައަށް ފެންނަން އޮތެވެ. ފިނިފިނި ވައިރޯޅިއެއް އޭނާ މޫނުގައި ބީހިލި އެވެ. ނަފުސަށް ލިބުނު އަރާމާއި ހިތަށް ލިބުނު ފިނިކަމުން އިތުރު ވައިރޯޅިއެއްގެ އިންތިޒާރުގައި މަޑުކޮށްލެވުނީ ބޭއިޚްތިޔާރުގަ އެވެ. އެއްވެސް ފިކުރެއް ޚިޔާލެއް ނެތި އެވެ. މަގުގެ ދެކޮޅަށް ނަޒަރު ހިންގާލި އެވެ. މީހެއްގެ ހިލަމެއް ހުވަމެއް ނުވެ އެވެ. ފަނިފަކުސާގެ އަޑު ފިޔަވައި އެއްވެސް އަޑެއް ބަޑެއް ނީވެ އެވެ. އަނެއްކާ ވެސް މަޑުމަޑު ވައިރޯޅިއެއް އެ ނާޒުކު މޫނުގައި ބީހިލި އެވެ. ސަވީތާ ހީވަނީ މަސްތުވެފައިވާ ޕަރުވާނާއެއް ހެންނެވެ. ޖެހެމުންދިޔަ މަޑުމަޑު ތެތް ފިނި ވައިގެ ތެރެއަށް ކުޑަދޮރުން މޫނު ނެރެލާ ދޮރުކަނީގެ ތިރީގައި ބަނޑު އަޅައިލަމުން ހަމަޖެހިލީ އެވެ.\nމަގުމަތީގެ ހިމޭންކަމުގެ ތެރެއިން މީހެއްގެ ފިޔަވަޅުގެ އަޑު އިވެންފެށި އެވެ. ދުރުން ކައިރިއަށް އަންނަ އަޑު އިވެމުން ފިޔަވަޅުގެ އަޑު ބާރުވަމުން ދިޔަ އެވެ. ދިހަވަރަކަށް ފޫޓު ދުރުން މަގުގެ އެއްކޮޅުން ހިނގާފައި މީހަކު އަންނަތަން ފެނުނެވެ. މަސްވެރިއެއްކަމަށް ހިތައި އެއްވެސް ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓާ މަގުގެ އަނެއް ކޮޅަށް ސަވީތާ މޫނު އަނބުރާލި އެވެ. ވައި ރޯޅިވަނީ އެދިމާއިން ކަމަށްވާތީ އެވެ. އެއާ އެކު މޫނުގައި ބީހިލި ވައިރޯޅިން ލިބުނު ހިތްހަމަ ޖެހުމާއެކު ފިލާވަޅުތަކުން ބަރުހެލިވެފައިވާ ސިކުނޑިއަށް ލިބުނު އަރާމާއެކު އޭނާއަށް ލޯމަރާލެވުނެވެ. އެގޮތުގައި އޮވެވުނީ ކިހާއިރެއް ވަންދެން ކަމެއް އޭނާ އަކަށް ނޭނގެ އެވެ. ކުއްލިއަކަށް އާދަޔާ ޚިލާފު މީރުވަހެއް އޭނާގެ ނޭފަތުގައި ޖެހުނެވެ. ފުން ނޭވާއެއް އެތެރެއަށް ދަމާލެވުނީ އެ ވަހަކީ އޭނާއަށް ފަރިތަވަހެއް ވީމަ އެވެ. އަފްޒަލްގެ ހަނދާންތައް ހިތުގައި އުތުރިގަތީ އެހެންވީމަ އެވެ. އަފްޒަލްގެ ޚިޔާލުތައް އޭނާ ވަށާލި އެވެ. ސްކޫލުގެ މާހައުލެވެ. އެކުގައި ހޭދަކުރެވުނު މަޖާ ވަގުތުތަކެވެ. ތުނޑިމަތީގައި ސަކަރާތްޖެހުމުގައި އުޅެވުނު ގައިގޯޅި މަންޒަރުތަކެވެ. އެ އިޙްސާސްތަކެވެ. ލޯބިން ފިރުމާ ހެދި ހަނދާންތަކެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހޫނު ނޭވައެއް އޭނާގެ ނޭފަތުގައި ބީހިލި އެވެ. ސިއްސައިގެން ގޮސް ލޯހުޅުވާލި އެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނީ މީހެއްގެ ނޭފަތެވެ. އޭނާގެ ނޭފަތާ ދާދި ކައިރިންނެވެ. މަޑުމަޑުން އިސްއުފުލެވުނީ ކާކުތޯ ބަލާލުމަށެވެ. މޫނެއް ނުފެނެ އެވެ. މޫނު ނިވާވެފައިވަނީ އިސްތަށިގަނޑުންނެވެ. ސިއްސައިގެން ގޮސް އެތެރެއަށް ދެމިގަނެވުނީ އެހެންވީމަ އެވެ. އޭނާ ބިރުން ތުރުތުރު އަޅަން ފެށި އެވެ. އެމީހާ ސަވީތާއަށް ވުރެ މާ ހުޝިޔާރެވެ. އެތެރެއަށް ވަން ނުވަން ގޮތެއް ނޭނގި ސަވީތާ ދޮރުފަތް ލެއްޕުމުގެ ކުރިން ކޮޓަރި ތެރެއަށް ދެމިގަތެވެ. ސަވީތާއަށް މަޑުމަޑުން ފަހަތަށް ޖެހެން ފެށެވުނެވެ. ފަހަތަށް ޖެހެމުން ޖެހެމުންގޮސް އެނދުގައި ލައިގަތެވެ. ކުއްލިއަކަށް ސަވީތާ އެނދުމައްޗަށް ފަހަތަށް ވެއްޓުނެވެ. ސަވީތާއާ އެއްވަރަށް އެމީހާ ކުރިއަށް ޖެހެމުންގޮސް ސަވީތާގެ ގައިމައްޗަށް ވެއްޓިގަތެވެ. ދިގު އިސްތަށިގަނޑުން ސަވީތާގެ މޫނު ނިވާވި އެވެ. ސަވީތާގެ ދެއަތް އޭނާގެ އެއްއަތުން ތަޅުލި އެވެ. އޭނާގެ ތުނި ތުނި ނިދާ ހެދުން... އެކިތަނުން އިރަ އިރާގެން ދާ އަޑު އޭނާއަށް އިވި އިވި ހުއްޓެވެ. އަތްދިގު ގަމީހެއް ލައިފައިވާ މީހެކެވެ. އިސާހިތު އެމީހާގެ ގަމީސް ދުރަށް ހޫރާލި އެވެ. އޭނާގެ ޖިސްމުގެ ހޫނު އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި ސަވީތާގެ ގައިގާ ބީހެން ފެށި އެވެ.\nސަވީތާ ގަދަ ހަދާ ސަލާމަތްވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. އަނގަމަތީގައި އަތް އަޅާފައި ވާތީ އަޑެއް ބަޑެއް ލައްވާލުމުގެ ފުރުޞަތު އޭނާއަކަށް ނުލިބުނެވެ. ދެ ލޯ ބޮޑުވެ ފެންކަޅިވަމުން ދިޔަ އެވެ. ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހޭވެމުން މޫނު މައްޗަށް އިސްތަށިތައް ފައިބަމުން ދިޔަ އެވެ. ގައިގަހުރި ބާރެއްލާ ސަލާމަތް ވެވޭތޯ ސަވީތާ ހިތްވަރުކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. އެމީހާގެ ހުޝިޔާރުކަމުން އެއްވެސް ފުރުޞަތެއް ސަވީތާއަކަށް ނުލިބެ އެވެ. އޭނާގެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ކުރުމަށްޓަކައި ގަދަބަދަވިކަމާ އެކު މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. ސަވީތާ ދެފަރާތަށް މޫނު އަނބުރާލެވޭތޯ ތެޅެން ފެށި އެވެ. އޭނާ ހާސްވަމުންދާކަމުގެ އިޙްސާސް ކުރެވެން ފެށި އެވެ. ކުއްލިއަކަށް ބާރުބާރަށް ހަޅޭއްލަވައި ގަނެވުނެވެ.\n"އާތް.... މަންމާ... މަންމާ.... ހައް ހާ" މާނޭވާލަމުން އޭނާ ހަޅޭލަވަމުން ދިޔަ އެވެ. މަޑުމަޑުން ދެލޯ ހުޅުވާލި އެވެ. އެއްވެސް މީހަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ކުޑަދޮރު ހުރީ ލައްޕާފަ އެވެ. އޭނާގެ ނިދާހެދުމަށް ބަލާލެވުނެވެ. ދެއަތަށް ސަމާލުވެވުނެވެ. އަތުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތެވެ. ދެލޯ ބޮޑުކޮށް ކޮޓަރި ތެރެއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލި އެވެ. މޭޒުމަތީގައި ހުޅުވާލެވިފައި އޮތް ފޮތުގެ ގަނޑުތައް ފަންކާގެ ވަޔަށް އުކެމުންދިޔަ އެވެ. ސަވީތާއަށް ހޭވެރިވެވުނީ އެހާ ހިސާބުންނެވެ. ފޭރާމެއް ނެތި އެނދުގައި އިށީނދެ އިނދެވުނުގޮތުން ލަދުވެސްގަތެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނީ ހުވަފެނެއްކަން އެނގުމުން ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލެވުނެވެ. އެހެނަސް އޭނާގެ ފޭރާން... އެކަމާ އޭނާއަށް ވިސްނެން ފެށުނެވެ. އޭނާގެ އަރު ބެދޭހެން ހީވުމުން ކަބަޑުމަތީހުރި ފުޅިން ފެންތައްޓެއް އަޅައި އެއް ނޭވާއިން ދަމާލި އެވެ. އަދި ލާނެތް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވި އެވެ. ފިލާވަޅުދަސްކުރަން އިނދެ ހޫނުވުމުން ފާޚާނާއަށް ވަދެ ފެންވެރި ހަނދާންވީމަ އެވެ. ފެންވަރާ ނިންމާލުމަށްފަހު ވީ ނުވީ އެއް ނޭނގި ނިދުނީމަ އެވެ. ހުވަފެނާ ދޭތެރޭ ވިސްނާލެވުނީ އޭގެ ފަހުންނެވެ. ސަވީތާ ޖެހިލުންވާން ފެށި އެވެ. އޭނާ ބިރުގަންނަ ގޮތްވާން ފެށީ އެހާ ހިސާބުން ނެވެ. އެނދަށް އަރާ ގައިގާ ބެޑްޝީޓް އޮޅާލެވުނެވެ. މީހާ ތުރުތުރުލާ ފެށި އެވެ. ދާހިތްލާ ފޯވަމުން ދިޔަ އެވެ. އެނދުގެ ކަނަށްވަދެ ފިލޭތޯ އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭނާ ސިއްސައިގެން ދިޔައީ އެނދުމަތީގައި އޮތް ފޯނު ވައިބްރޭޓް ވާން ފެށުމުންނެވެ. އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށް އޭނާ ބިރުގަތީވެސް އެހެންވީމަ އެވެ. ޖެހިލުންވާ މިންވަރު އިތުރުވެ ތުރުތުރު އިތުރުވަމުން ދިޔަ އެވެ. ފޯނު ވައިބްރޭޓް ކެނޑި އަނެއްކާވެސް ވައިބްރޭޓް ވާންފެށުމުން އޭނާގެ ނަޒަރު ފޯނަށް ހުއްޓުނެވެ. ފޯނުގެ ސްކްރީނަށް ދެ ފަހަރަކު ބަލާލި އެވެ. އޭނާ ހިތާ ހިތާ ކިޔާލި އެވެ.\n"އަފްޒަލް...! އަފްޒަލް...! އަނެއްކާ! މިގަޑީ... އައީ ބާ... ނަގަންވީކަން...!"\nބިރުން ތުރުތުރު އަޅައަޅާއޮތް އަތަކުން މަޑުމަޑުން ފޯނު ނެގި އެވެ.\n"ހައި... ކޮބާ ދޫނި؟ ނިދަނީދޯ... ހަނދާންވެސް ނެތްތަ؟" އެކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ އަފްޒަލެވެ. ސަވީތާ ވާހަކަދެއްކޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. އޭނާގެ ހިތުން ބޭރަށް އެންމެ ލަފުޒެއް ވެސް ނާދެ އެވެ.\n"ސަވީ ނިކަން ވާހަކަދައްކަބަލަ... އަހަރެން ހަމަ އައިގޮތަށް މި ގުޅީ ސަވީއަށޭ... އަދި މިހުރީ އެއަރޕޯޓްގަ... މާދަމާ ފުރާ ބޯޓުން ރަށަށްދާ ގޮތަށް މި ނިންމަނީ.... ދެން ވާހަކަ..." އަފްޒަލް އެއް ނޭވާއިން ހުރިހާ ވާހަކައެއް އަމުނާލި އެވެ.\nސަވީތާ ވާހަކަދެއްކޭތޯ މަސައްކަތް ކުރި އެވެ. ހިތްވަރުކޮށްފައި ދެ ތުންފަތް ތަޅުވާލި އެވެ. އެއްވެސް އަޑެއް ބޭރެއް ނުވި އެވެ. އެހެންވެ އޭނާގެ ދެލޮލުން ހޯސް ލާފައި ކަރުނަ އޮހިގަތެވެ. ލޮލުން އޮހެމުން ދިޔަ ކަރުނަތައް ދަތްދޮޅިން ތިކިޖަހަމުން ތިކިޖަހަމުން ދިޔަ އެވެ. މަޑުމަޑުން ގިސްލެވެން ފެށުނެވެ.\n"ސަވީ... ސަވީ... އަދިވެސް ނިދަނީދޯ... ނިދީ އޮވެ ފޯނު ނަގައިގެންދޯ!" އަފްޒަލް ނިންމީ ސަވީތާ ނިދީ އޮވެ ފޯނު ނެގުނީ ކަމަށެވެ. އެހެން ހިތައި އޭނާ ފޯނު ކަނޑާލީ އެވެ.\nއަފްޒަލް ފޯނު ކަނޑާލުމުން ސަވީތާއަށް ރޮވެން ފެށުނެވެ. އޭނާގެ ހިތް ބާރުބާރަށް ތެޅެން ފެށި އެވެ. ފާޑެއްގެ ތުރުތުރެއްގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑު ރޫރޫއަޅަމުން ދިޔަ އެވެ. ކުއްލިއަކަށް ސިއްސައިގެން ދިޔަ އެވެ. ފޯނަށް މެސެޖެއް އައުމުން ފޯނު ވައިބްރޭޓް ވީމަ އެވެ. ސަވީތާ އަވަސް އަވަހަށް މެސެޖް ހުޅުވާލި އެވެ.\n"ހައި ދޫނީ... އައިމް ބެކް އިން މާލެ... ގުޅީމަ ފޯނު ނަގާފަ ވާހަކަ ނުދައްކާ ނިދީދޯ... ބަލާބަ ނިދަން މިޔަރު ހެދިގެން..! މާދަމާ ފުރާ ބޯޓުން ރަށަށްދާނަން އިނގޭ... ހޭލައިގެން ގުޅައްޗޭ... ބައި ޓޭކް ކެއަރ... އުއްމަމމ" އަފްޒަލްގެ މެސެޖުން ސަވީތާގެ ހިތަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ. އެ މެސެޖަށް ޖަވާބުދޭންވީ ބާއޭ އޭނާގެ ހިތަށް އެރި އެވެ. ޖަވާބު ދިނުމަށްޓަކައި ތުރުތުރު އަޅައި އޮތް އަތުން މެސެޖް ލިޔެލި އެވެ.\n"ހައި... ބޭބީ... އައިމް ނޮޓް ސްލީޕިން... އައިމް ސިކް... ޓޯޓަލީ އައިމް ޓަޔަރޑް... ހައު... ކިހިނެއް އަހަރެން މިވާހަކަ އަފޫ އަށް ކިޔައިދޭނީ... ހައު... ހައު.... އައި ޑޯން ނޯ.... ޕްލީޒް ފޮގިވް މީ... ޕްލީޒް... ޕްލީޒް..."\nމެސެޖް ލިޔެ ފޮނުވާލުމަށް ތައްޔާރުވި އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ވިސްނާލި އެވެ. އެވަގުތު އޭނާ ހިތަށް އެރި އެވެ.\n" ފޮނުވާފި ނަމަ މައްސަލަ... ނުފޮނުވާނަން...."\nއެހެން ހިތާ އޭނާ ލިޔުނު މެސެޖް ފޮހެލުމަށްފަހު އެނދުގައި ހަމަ ޖެހިލި އެވެ. އަފްޒަލްގެ މެސެޖު ލިބުމުން ހިސާބެއްގެ ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނު ނަމަވެސް ސަވީތާ މުޅިން ހަމައަކަށް ނޭޅެ އެވެ. ނިދާލުމުން ހަމައަކަށް އެޅިދާނެކަމަށް ހީކޮށް އެނދުގައި ދިގުދެމިލި އެވެ. ގައިގާ ބެޑްޝީޓް އޮޅައިލަމުންނެވެ. އެއާ އެކު ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލަމުން އޭނާ ދެލޯމަރާލި އެވެ. ފަތިސް ނަމާދު ބަންގީގެ އަޑު އިވެން ފެށުމުން އޭނާގެ ނުތަނަވަސްކަން އިތުރަށް ފިލައިގެން ދިޔަ ކަހަލަ އެވެ.\n"ހިނގާ މިސްކިތަށް އަރަން. ނިންމާފަ ސަރ އާ ބައްދަލުކުރަން ދާނީ." ކުލާހުން ނުކުންނަމުން އަފްޒަލްގެ އިންތިޒާރުގައި އެކުލާހުގެ ދޮރުމަތީގައި ދަބަސް ކޮނޑުގައި އެލުވައިގެން ހުރި ފަޔާޒަށް އަފުޒަލް ބުނެލި އެވެ.\n"ހިނގާ." ފަޔާޒު ހިނގައިގަތެވެ.\n"އަފޫއަށް އެނގޭތަ ސަވީ ކުލާހަށް ނާންނަތާ މިހާރު ދެ ދުވަސްވެއްޖެ! އަންނަ ވީކްގަ އެގްޒޭމް ފަށާއިރު...؟" ފަޔާޒް ވާހަކަހުއްޓާލީ އަފްޒަލް ހައިރާންކަމާއެކު އޭނާގެ މޫނަށް ބަލާލުމުންނެވެ.\n"އެހެންތަ؟ ނޭނގެ ގުޅީމަ ވެސް ތިކަހަލަ ވާހަކައެއް ނުދައްކާ! ހަމަޖެހިލައިގެން ހަދިޔާތަކާ އެކު މިރޭ ދާންކަނަމަށް މި ހުންނަނީ"\n"މަވެސް އަފޫ އައީމަ ބުނަންކަމަށް..." ސިޑިއާ ހަމައަށް ދެވުމުން ދެމީހުން ހިމޭންވެލީ ކުލާހުގެ ދެތިން ކުއްޖަކު ސިޑިމަތީ ތިބީމަ އެވެ.\n"އޭ ކައްޕީ ކޮބާ އަހަރުންނަށް ގެނައި ޗޮކް" ކައިރީ ހުރި ނިޔާޒު މަޖާކޮށްލަމުން އަފުޒަލާ ދިމާކޮށްލީ އެމީހުން ސިޑިން ފައިބަން ފެށުމުންނެވެ.\n"ދިނީމެއްނު؟ އެކަކަށް ލިބޭނީ އެކެއް. ދެއަކަށް ލިބޭނީ ދޭއް. ތިނަކަށް ލިބޭނީ ތިނެއް. ނިޔާ... ނިޔާ ތީ އެކެއްނު" އަފްޒަލް ނިޔާޒަށް ޖޯކު ޖަހާލި އެވެ.\n"އާނ. ކީއްކުރާނީ މިހާރު އެކެއް. ހުރޭ ދުވަސްކޮޅަކުން ފަހަކަށް ހަދާލާނަން. މަ މި ތިހާ ދަށް މީހެއް ނޫންކަން އެނގެއެއްނު" ނިޔާޒުގެ ކާމިޔާބީ ހާމަކޮށްލަމުން މޭ ފުޅާކޮށްލި އެވެ.\n"ތިހެން އުޅެނިކޮށް އެންމެފަހުން ކަތިވަޅި ގެއްލި މަރިޔަނބު ގެއްލި ކޮށިދަނޑުގެއްލި ދެ މީދާފެހި ބުޅަލަށްވީވަރު ވެސް ނުވެދާނެ! އެހެންނޫނީ ތާރަ ބަލަން ފެހި ލިބާސްގަނޑަށް ވީވަރުވެސް...." ކައިރީ ހުރި ޒަރީރު އަފުޒަލާ ބައިވެރިވެލި އެވެ.\n"ނޫނޭ މިހާރު މަރިޔަބުން ހޯދަން އުނދަގުލެއް ނުވާނެ. އޭނަ އެއީ އެފް ބީގެ ބައްޕަ! މިގްގެ ބޮޑުބޭބެ! ކުލާސް ނިންމާފަ ކަމަކީ އެ! މަށަށް ދެރައީ މި މީސްމީހުން ޗެޓްކޮށްގެން ސަރުކާރުން އެލަވަންސެއް ނުދޭތީ" ފަޔާޒްވެސް އެމީހުންނާއެކު ސިޑިން ފައިބަމުން ދިމާކުރުމުގައި ބައިވެރިވި އެވެ.\n"ސަރުކާރޭ ބުނީމަ މިހަނދާންވީ. އަފޫ ޖަޕާނުން ފަޔާއަށް ގެނެސް އޮތީ ރީނދޫ ބޭގަކާ ރީނދޫ ޓީޝާޓެކޯ! އެ ތެދެއްތަ؟" ޒަރީޒު ކަމެއް ހަނދާންވެގެން އަހާލާ ގޮތަށް ފަޔާޒަށް ސުވާލުކޮށްލި އެވެ.\n"ހޫނ. މީ އަހަރުންގެ މިސްޓަރ ކަލަރ ބްލައިންޑެއްނު! ކުލަވަކިކުރަން ނޭނގޭ! އެ ދެން އެކުއްޖާގެ މައްސަލައެއް ނޫން! އައިނު އަޅައިގެން އުޅުނަސް އެއީ އަދި މުޅިން ރަނގަޅު ކުރެވޭ ކަންކަމެއް ނޫންވިއްޔަދޯ އަފޫ؟" އަފުޒަލްއަށް ބަލާލަމުން ކޮނޑުގައި ފިރުމާލަމުން ފަޔާޒް ހަމްދަރުދީވެލި އެވެ.\n"މަ މިއަދު ކީ އާޓިކަލް އެއްގަ އޮތް ކަލަރ ބްލައިންޑްވަނީ ކީއްވެގެންކަން!" އެމީހުން ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކައިގެ މައުޟޫޢު ބަދަލުވި އެވެ. އެއިރު ތިބެވުނީ ތިން ބުރީގެ އެއިމާރާތުގެ ކޮރިޑޯ ތެރޭގަ އެވެ.\n"ކޮންތާކަށް؟" އަފުޒަލާއި ފަޔާޒް ހުޅަނގުފަރާތަށް މިސްރާބު ޖެހުމުން ޒަރީރު އަހާލި އެވެ.\n"މިސްކިތަށް! ހިނގާ އެންމެ ޖަމާއަތް ހަދަން!" ފަޔާޒުގެ ޖަވާބާއެކު ސްކޫލުގެ ނަމާދުކުރަން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުލާހާ ދިމާއަށް އެންމެ މިސްރާބު ޖެހި އެވެ.\n"އޭ ކީކޯ އޭގަ ބުނަނީ؟" ޒަރީރު ކުރިން ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކައަށް ފަޔާޒު މިސްރާބު ޖެހި އެވެ.\n"އޭގަ. އޭގަ އޮތީ ކަލަރ ބްލައިންޑްވަނީ ބަލި އެކްސް ކްރޮމޮޒޯމްސްގެ ސަބަބުންނޯ! އަދި އޮތް އެކަން އެގޮތަށް ދިމާވަނީ ބަލި ދެ ޖީން އެކުވުމުންނޭ! އެކަން އެގޮތަށްވެދާނޭ އާއިލީ ގޮތުން ގާތް ދެމީހުން މެރީކުރީމަވެސް. އަދި އެނގޭތަ؟ ޑިފެކްޓިވް ޖީންތައް އަންހެން ދަރިއަށް ވާރުތަވަނީ ބައްޕަގެ ފަރާތުންނޯ. ބައްޕަ ފަރާތުން ފިރިހެން ދަރިންނަކަށް ޑިފެކްޓިވް ޖީނެއް ވާރުތައެއް ނުވެޔޯ. އެކަމު އެކަހަލަ ފޯލްޓީ ޖީންތައް މަންމަ ފަރާތުން އަންހެން ކުދިންނަށާ ފިރިހެން ކުދިންނަށްވެސް ވާރުތަވެޔޯ" ޒަރީރު އޭނާއަށް ލިބިވާ މައުލޫމާތުތައް އެންމެންނަށް ހިއްސާކުރި އެވެ.\n"އެއްކަލަ ސައިންސްވެރިން ފެށީ! މަ ހާދަ ބޯރިންގ އޭ ތި ސައިންސަކަށް. ފާޑެއްގެ ޖީނަކާ ކްރޮމޮޒޯމަކާ. ދެން ނޭނގެ ކޯންޗެއްތަ؟. ކާ އެއްޗެއްތަ؟" އަފުޒަލް ޒަރީރުމެންނަށް ދިމާކޮށްލަމުން ހޭންފެށި އެވެ.\n"ހެއް ހެއް! ޒަރީ ތި ވަރަށް އިންފޮމޭޓިވް އާޓިކަލް އަކަށްވާނީ! މަ ކުޑަކަމެއް ސްޓަޑީއެއް ކުރަމުން މިދަނީ ފެމެލީ ރިލޭޝަންހުންނަ މީހުން މެރީކުރީމަ ލިބޭ ގެއްލުންތަކާގުޅޭ! ތި އާޓިކަލް މަށަށް ދޭންވާނެ އިނގޭ" ޒަރީރުއަށް ބަލާލަމުން ފަޔާޒު ބުނެލި އެވެ.\n"އެޔޯ! އަނެއްކާ ހައްޖު އެއީ ފަޔާގެ ފެމެލީ ކުއްޖެއްތަ؟ އެނީވޭ... ގެނޭ ޕެން. މަ ލައިދޭނަށް.. ނޫނީ ހިނގާ ނަމާދުކޮށް ނިންމާ ލެބަށް." ޒަރީރުގެ ވާހަކަ މެދުކަނޑާލީ ނިޔާޒު އާ އަފުޒަލް އާއި ދެމީހުން ބިނދި ބިނދިފައި ހެމުން އެދެމީހުންނަށް ޖޯކު ޖަހާތީ އެވެ.\n"ހެޔޮ މީހުން ކިތައްމެ ޖޯކެއް ޖެހިޔަސް. ކިތައްމެ މަލާމާތެއް ކުރިޔަސް. އަހަންނަކަށް މިހުރިހާ ކަމަކަށް ދެން ކެތެއް ނުވާނެ." ސަވީތާ ފޯނުން ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައީ ހައްޖަ އާ އެވެ.\n"ސަވީ. ތިކަހަލަ ބޮޑު ނިންމުމެއް ނިންމާއިރު ވިސްނަން ޖެހޭ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައް ހުންނާނެ" ހައްޖަގެ އަޑު ފޯނުން އިވިއިވި ހުއްޓެވެ. އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަމުންދިޔައީ ސަވީތާއަށް ވިސްނައިދެވޭތޯ އެވެ.\n"ވަރަށް ވިސްނައިފިން! ކިޔެވުން ނިމެންދެން ގޮތެއް ނުނިންމާ މި މަޑުކޮށްލީވެސް... ވެދާނެ ގޮތަކަށް ވިސްނާފަ" ސަވީތާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލެމުން ދިޔަ އެވެ.\n"ތީގަ އަހަންނަށް ފެންނަނީ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދެން! ސަވީއަށް ނުކެރެންޏާ އަހަރެން ކިޔައިދެންތަ؟ ނޫނީ ފަޔާ ތްރޫކޮށް ގެންދަންވީނު!" ހައްޖަގެ އަޑުގައިވެސް ވަނީ މާޔޫސް ކަމެވެ.\n"ކަލޭމެން އެކެއްގެ އެހީއެއްވެސް ބޭނުމެއްނޫން! އަހަރެން... އަހަރެން ގޮތެއް ނިންމައިފިން... މިހާލުގަ ދެ އަހަރު އަހަރެން ކެތް މިކުރީ ރަނގަޅު ގޮތްތަކެއްވާނެ ކަމަށް ހީކޮށް... ސްކޫލު ނިމުނީމަ ދެން.." ސަވީތާއަށް ވަނީ ވަރަށް އަސަރުކޮށްފަ އެވެ. އޭނާ ހުއްޓާލީ އެހެންވީމަ އެވެ.\n"ދެން؟" ހައްޖަ ކަންބޮޑުވާ ރާގެއްގައި ސުވާލު އަމާޒުކޮށްލި އެވެ.\n"ތި މީހުންވެސް ނުފެންނާނެ! ފަޔާވެސް ދާނީ މާލެ! ތީ ސްކޫލު ދައުރުގެ ރަހުމަތްތެރިކަން! އެކަން މިހާރުވެސް އެބަ އިހްސާސްވޭ. ޓެސްޓު ނިންމާފަ އަދި މިވީ ދެ ހަފުތާ... ތީން މީހެއްގެ ޚަބަރެއް..." ސަވީތާގެ އަޑުގައި ހަރުކަށިކަން އެކުލެވެމުން ވާހަކައިގެ ރޫޙް ބަދަލުވަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"އޯކޭ. މިގަޑީ އިހަށް ބާއްވަނީ. އަހަރެން ހަވީރުން ދާނަން ތިކަމާ ވާހަކަދައްކަން." ސަވީތާގެ އިޙްސާސްތައް ހައްޖަ ދެނެގަތެވެ. އޭނާ އެމަޟޫޢުގައި އިތުރަށް ވާހަކަ ނުދެއްކީ އެހެންވީމަ އެވެ.\nހައްޖަ ފޯނު ބޭއްވުމާއެކު ސަވީތާ މޫނުމައްޗަށް ވެރިވަމުންދިޔަ ކުލަވަރު ބަދަލުވަމުން ދިޔަ އެވެ. ދެ ލޯ ކުޑަކޮށްލި އެވެ. މޫނުގެ ކުލަ ރަތްވި އެވެ. ނިތަށް ރޫއަރުވާލަމުން ތުން އޫކޮށްލި އެވެ. ހިތްހަމަ ނުޖެހުމުގެ އަސަރުތަކުން މީހާ ވަށާލި އެވެ. އޭނާގެ ޟަމީރު އޭނާއަށް ބުނަމުން ދިޔަކަހަލަ އެވެ.\n"އޭ މީނދަ މޮޔަޔާ... ކަލޭ ތީ ކާކު... އޭނާ އެބަ އުޅޭތަ ކަލެޔާހެދި ހޭބަލިވެގެން... ކަލޭ... ކަލޭ ހުރި މޮޔަކަށް ނިކަން ދެކިބަލަ... އޭނާ ކަލެޔަކާ ނީންނާނެ... އިނަސް ކަލޭއަކަށް އެއްވެސް އުފަލެއް ނެތް... ކަލޭ ތިޔަހުރީ އިނދެގެން އެގެޔަށް ދާން އެއްބަސްވެގެން... ކަލޭއަށް އެނގޭތަ އެގެއަށް ހިނގައްޖެ ނަމަ ކަލެއަށްވާނެ ގޮތް... އެ ނުލަފާ އަފުރޭ ކަލޭގެ ދުވަސް ދުއްވާލާނެ... އޭނާ ކަލޭގެ ފުށުން ބަދަލު ހިފާނެ... ކަލޭއަށް އެގޭގަވެސް މިގޭގަވެސް އަފްޒަލާ އިނދެގެން އެއްވެސް ހަމަޖެހުމެއްނެތް... ކަލޭ ތީ... ކަލޭ ތީ ބޭކާރު މީހެއް.... ކަލޭ ސަލާމަތްވާން ބޭނުންތަ؟ އެހެންވީއްޔާ މަ ބުނާ ގޮތް ހަދާ! އަވަހަށް... އަވަހަށް ތިކަމުން ސަލާމަތްވޭ... އެހެންނޫނީ...."\nސަވީތާއަށް އޭނާގެ ޟަމީރުގެ މައްޗަށް ބާރެއް ނުފޯރުވުނެވެ. އޭނާގެ ޟަމީރުގެ ވަކިތަކު ދަށުވެ ރަނގަޅަށް ހައްޔަރުވި އެވެ. އެއާއެކު އެނދުމައްޗަށް ބަންޑުން ވެއްޓިގަތެވެ. އޭނާއަށް ރޮވެން ފެށުނީ އޭނާގެ ހަޔާތާމެދު ވިސްނާލުމުންނެވެ. އޭނާގެ ޟަމީރު އޭނާއަށް ވިސްނައިދެމުން ދިޔަ ކަންކަމަށް ފުންނަޒަރެއް ދެވުމުންނެވެ. އެއާއެކު އޭނާގެ ޚިޔާލުގެ ފީތާ އެނބުރެން ފެށުނެވެ. ކުލަ ނުވިކަމުގައި ވީނަމަވެސް އެ މަންޒަރުތައް އޭނާގެ ހިތަށް ފެނެ އެވެ. އަފުރާޙުގެ އުނދަގޫތަކާ ދުއްތުރާތަކެވެ. ޖެއްސުންކުރުން ތަކެވެ. ފުރާނައަށް ނުރައްކާކުރުވި ހާދިސާތަކެވެ. ސިއްރުކުރެވި ސިކުނޑީގައި ބިންވަޅު ނެގިފައިވާ އެ މަންޒަރުތަކުގެ ހަނދާންތައް އޭނާ ވަށާލި އެވެ.\nމަދަރުސާގެ އަހަރީ ދުވަހަށް މަދަރުސާ ޒީނަތްތެރިކުރުމުގެ ބުރަމަސައްކަތުގައި އުޅުމަށްފަހު މަދަރުސާގެ މައި ދޮރާށިން ދެ ޖިންސުގެ ކުދިންތައް ނިކުންނަމުން ދިޔަ އެވެ. ހިނިހޮރަކުން ހިނި ނުކުންނަ ފަދަ ބީދައަކުންނެވެ. ދެކުދިން، ތިންކުދިން، ހަ ކުދިން، ފަސްކުދިންގެ ގުރޫޕު ގުރޫޕުތައް ހަދައިގެންނެވެ. ކޯޅިކޯޅިއަށް ބައި ހަދައިގެން އޮލަ ވާހަކަތަކުގަ އެވެ. ހުރިހާ ކުދިންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ވަރުބަލިކަމުގެ ނިޝާންތަކެވެ. ލައިގެން ތިބި އިތުރު ހަރަކާތުގެ ޔުނީފޯމު ވަނީ ހިސާބަކަށް ތެމި ފޯވެފަ އެވެ. ދާހިއްލުމުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ޓީޝާޓްވަނީ ގައިގާ ތައްވެފަ އެވެ. މަގުމަތި ހަލަބޮލި ވެފައިވަނީ ގެއަށް މިސްރާބު ޖަހައިފައިވާ ދެ ޖިންސްގެ ދަރިވަރުންގެ ހަރަކާތްތަކުންނެވެ. ހައްޖައާއި ސަވީތާ މަޑުހިނގުމެއްގައި އެހެންކުދިންނެކޭ އެއްފަދައިން ކުރިއަށް ދިޔަ އެވެ. އޮލަވާހަކައަކުން ތުންގުޅުވައިގެންނެވެ.\n"އަދި ޖަންބްލް ސޭލް ކުލާސް ރޫމު ނުނިމޭދޯ" ސަވީތާ ހައްޖައަށް ސުވާލުކޮށްލި އެވެ.\n"ނޫނޭ ނިމެނީ. އަފޫމެންގެ ކާނިވާ އޭރިއާ ނިންމާލީމަ ދެން އެއްކޮށް ފައިނަލްވީ. މިފަހަރު ވަރަށް މަޖާ އަހަރީ ދުވަހަކަށްވާނެދޯ!"\n"އާނ. އަސްލު އަހަރީ ދުވަހަކީ ސްކޫލަށް އަންނަ ޢީދަކީ. ކުރިން މިސްކޫލުގަ އެކަންވެސް ގެންދަނީ އެއްޗަކަށް އެއްޗެއް ހަދާ އުޞޫލުން!" ސަވީތާ ސްކޫލާމެދު އުފެދެމުން ދިޔަ ޝުޢޫރުތައް ހާމަކުރި އެވެ.\n"އަސްލު ކުދިން އުޅުނީމަ ކަންކަން ވާކަން މިއެނގެނީ! މިފަހަރު އެބަ އެނގޭދޯ ކުދިން އުޅުނީމަ ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ވާނެކަން! މީ ވަށާޖެހޭ ތައުލީމަކީ!" ހައްޖަ ކުށްވެރިކުރީ ދަރިވަރުންނެވެ.\n"ތިބުނީ ހަމަ ރަނގަޅަށް. މި ފަހަރު އަފޫމެން ވަރަށް އެބަ ހިންގާލާ! ދެން ފަޔާ އެހުރީ ދަރިވަރުންގެ ގުންޒަރު ހިންގަން! އަފޫ ކައްޕިއަކަށްވެ ސަވީ ވައިސް އަކަށްވެ ފަޔާ ގުންޒަރުގެ ރައީސަކަށްވީމަ މިހާ ކޫލްކޮށް މިދަނީ! އަނެއްކާ ތި ތިން މީހުން ގުޅިފަ ސަރ ވެސް ފައްކާވީމަ މިހާ ސަޅިކޮށް މި ގެންދެވެނީ" އަފުޒަލްގެ ކެރުންތެރި ކަމާމެދު ފަޚްރުވެރިވެލަމުން ހައްޖަ ތަޢުރީފުކޮށްލި އެވެ.\n"އަސްލު ނުޖެހެޔޭ ކުރީގަ ބާއްވާހެން ލަވަ ޖަހާ ނަށާފަ ޝޯވ ބާއްވާކަށް. މިހާރު މިގެންދާގޮތުން ދަރިވަރުންގެ ފަންޑް ރައިޒްކުރެވި އެންމެން އެކުވެ އެއްބައިވަންތަ ވެގެންދާނެ!" ސަވީތާވެސް ހައްޖަގެ ތައުރީފުގައި ބައިވެރިވެލި އެވެ.\n"އޭ މަ މިގޯޅިން އަޅަނީ. އަދި އެބަޖެހޭ ގެއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން މަންމައަށް ދޮންތަމެން ގެއިން މުރަނގަފަތްކޮޅެއް ގެންގޮސްދޭން" ހަތަރުއަނގޮޅި ކަންމައްޗަށް ހުއްޓިލަމުން ހައްޖައަށް އިޝާރާތްކޮށް ސަވީތާ ބުނެލި އެވެ.\n"ހޫމް އޯކޭ. މަވެސް ގެއަށް ގޮސް މިއުޅެނީ ބޮޑައްތަމެން ގެއަށް ޖައްސާލަން. އެނގޭތަ ބޮޑައްތަގެ ފިޔާ އެބައުޅެޔޭ އައިސްގެން"\n"އެހެންތަ ފިޔާ ނިންމާލީތަ؟" ސަވީތާ ހައިރާންވެ ހުރެ ހިނިތުންވެލި އެވެ. މޫނުމައްޗަށް އުފާވެރިކަން ވެރިވި އެވެ.\n"ނިންމާފަޔޯ އައީ. އެކަމު އަދި ގްރެޖުއޭޝަނަށް ދާނެޔޯ. މަންމަބުނި ވަރަށް ސަޅި އޭ. ހީވަނީ ހަމަ މެލޭ މީހެއް ހެންނޭ." ހައްޖަ ތައުރީފުކުރަމުން ދިޔައީ އޭނާ ބޮޑުދައިތަގެ ދަރި އަށެވެ. ސަވީތާ ދެބެންގެ ދެދަރި ދައްތައެއް ކަމަށްވާ މުނީރާގެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅުކަމަށްވާ ފިޔާޒަށެވެ.\n"އެހެންތާވާނީ. ފިޔާ އެއީ ކުރިންވެސް ނުލާހިކު ސްމާޓް މީހެއް! ތި ވީގޮތުން ކޮންމެހެންވެސް މިރޭ ވާނެ އެގެއަށްދާން. ހަދިޔާ އަތުލަން ޖެހޭނެއްނު!"\n"އެހެންވީމަ އަހަރެންވެސް ދާނީ ސަވީއާ އެކު މިރޭ. މިތާ މަގުމެދުގަ ފިޔާގެ ވާހަކަ ދައްކަން ތިބެވިދާނެ. ސަވީ ތިހުންނަނީ މާ ފިޔާ ވެފަ ވިއްޔަ!" ހައްޖު ދެކޮޅު ބަލާލަމުން ވާހަކަ ދެއްކީ ސްކޫލާވީކޮޅުން އެމީހުންގެ މުދައްރިސާއެކު ފަޔާޒާއި އަފުޒަލް އަންނަތަން ފެނުމުންނެވެ.\n"އޯކޭ މަ ގުޅާނަން" ސަވީތާ ޖެހިގެން އޮތް ގޯޅި އެޅި އެވެ.\nއަވަސް ހިނގުމެއްގައި ދެފަރާތަށް ބަލަމުން ސަވީތާ މިސްރާބު ޖެހީ އޭނާގެ ދޮންތަ ކަމަށްވާ ފަރީދާގެ ގެއަށް ދިއުމަށެވެ. އެއީ ރަށުގެ މީހުން އުޅޭ ސަރަހައްދާ ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ހުންނަ ގެ އެކެވެ. ގެއަށް ދެވޭނީ ބަރިބަރިއަށް ހުރި ހުސްގޯތި ތަކެއް ހުރަސްކުރުމަށް ފަހުގަ އެވެ. ހުސްގޯތިތައް ހީވަނީ ބިޔަ ޖަންގައްޔެއް ހެންނެވެ. ފަޅު ސަރަހައްދެއްގައި ހެދޭ ފަދަ ބޮޑެތި ކަށިކެޔޮ ގަހާއި ނިކަ ކާނި ފަދަ ގަސްގަހުންނެވެ. އެގެއަށް ދާން އޮންނަނީ ދެމީހަކަށް އެކުގައި ދާން އުނދަގޫވާފަދަ މަގެކެވެ. އެހާވެސް ހިމަ އެވެ. މަގުގެ ދެފާރާތުން ކަށިކެޔޮ ގަހާއި މިރިހި ގަސްތަކުން ވަނީ ބެދެން ކައިރިވެފަ އެވެ.\n"އޭތް އެކޮއެ ސަވީ... ކޮންތާކަށް ތި ވަންނަނީ؟" ސަވީތާ މަގާ ހަމައަށް ދެވުނު އިރަށް ފަހަތުން މީހަކު ގޮވާލި އަޑު އިވިގެން ބަލައިލި އެވެ. ފަރީދާ އެވެ.\n"މި ދަނީ ތި ގެއަށް! މަންމަ ބުނެގެން މުރަނގަ ފަތްކޮޅެއް ބަލާ. ކޮންތާކަށް ދޮންތަ ތި ދަނީ" ވިއްސަކަށް ފޫޓް ދުރުގައި އެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް ހަމައެކަނި ހާމަ މަގުގެ މެދުގައި ހުރި ފަރީދާއާ ދިމާއަށް އެނބުރިލަމުން އަޑު އިވޭވަރަށް ސަވީތާ ބުނެލި އެވެ.\n"ތި މިހާރު ބޭނުންކުރާ މަގެއް ނޫނޭ. ދޮރުމަތީ މަގުން ދޭ. ގޮސް ފަތް ކަނޑާ. ދޮންތަ މިދަނީ ފިހާރައަށް. އެކަކުވެސް ނޫޅޭނެ ގެއަކު. ދޮންތަވެސް އަންނާނީ ބޮޑުދައިތަ ކައިރިއަށްވެސް ވަދެފަ. ގިފިލީ ހުރި ގަހުގަ ހުންނާނެ ދޮންވެފަ ހުރި މިރުސްކޮޅަކާ ޓޮމާޓޯ ކޮޅެއް އެ ވެސް ބިނދެލައިގެން މަންމަ އަށް ގެންގޮސްދީ! ކާގޭ ގޮށިދަށުގަ ހުންނާނެ ގަހުން މިއަދު ބިން ދެ އަންނާރާ އަތަކޮޅެއް! އެވެސް ގެންދޭ!" ފަރީދާވެސް ސަވީތާއަށް އިވޭވަރަށް ބާރަށް ބުނެލި އެވެ.\nސަވީތާ އާއެކޭ ބުނުމުން ފަރީދާ މިސްރާބު ޖެހީ ރަށުތެރެއަށް ދިއުމަށެވެ. ސަވީތާވެސް ވިސްނާލަށް ހުރެފައި ކުރިންވެސް އެގެއަށް ދިއުމަށް އިޚްތިޔާރު ކުރިމަގުން ދެވޭތޯ ހިނގައި ގަތެވެ. ގަސްތަކުގެ ހިޔަލުން މަޑުމަޑުން ހުރެ ހިނގަމުން ދިޔަ އެވެ. ހިސާބަކަށް ކާޅާއި ކޮވެލީގެ އަޑު އިވި އިވި ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ ހިތް ބިރުގަންނަން ފެށީ ކޮވެލީގެ އަޑު އިހުނަށްވުރެ ބާރުވުމުންނެވެ. އޭނާ ހިނގަމުން ކުރިއަށް ދިޔަވަރަކަށް ކާޅު ގޮވުން ބާރުވަމުން ދިޔަ އެވެ. ކުއްލިއަކަށް ސިއްސައިގެން ދިޔައީ އޭނާގެ ކުރި ކަނޑާލާފައި ކަޅު ބުޅަލެއް މަގު ހުރަސް ކުރުމުންނެވެ. ސަވީތާއަށް ލިބުނު ކުއްލި ސިހުމާއެކު ސިއްސައިގެން ގޮސް ހަޅޭ ލައިވާ ނުގަނެވުނީ ހަމަ ކިރިޔާ އެވެ. އަނގަމަތީ އަޅާލެވިފައިވާ އަތް ނަގަމުން ފަހަތަށް ބަލާލެވުނެވެ. ހަނި ދިގު އެމަގުގެ މެދާ ހަމައަށް އާދެވުނުކަން އެނގުނީ އެހާ ހިސާބުންނެވެ. ކުރިމައްޗަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލި އެވެ. ގަސްތަކުގެ ފަތްތަކާއި ދެ ގޮފި ދޭތެރެއިން ފަރީދާގެ ގޭގެ ފުރާޅުން ތަންކޮޅެއް ފެންނަމުން ދިޔަ އެވެ. ހިސާބަކަށް ހަމަ ޖެހިލަމުން ކުރިއަށް ހިނގައި ގަތެވެ. ދެފިކުރެއް މަތީ ހުރެގެންނެވެ. އޭނާ ހިތަށް އަރަމުން ދިޔައީ ކޮންމެވެސް ކަމެއް ވާން އުޅެނީ އެވެ. ހިތާ ހިތާ ބުނެލުނެވެ. "މި ވަރަށް ކާޅު ގޮވާނީ ކޮންމެވެސް ނުބައެއް އުޅޭތީ! މަންމަ އަބަދުވެސް ބުނާނެ ކާޅު ގޮވަންޏާ އެތަނަކަށް އެކަނި ނުދާށޭ!"\n"އާތް މަން..މާ" ސަވީތާއަށް ހަޅޭލަވައިގަނެވުނީ އޭނާގެ ބޮލަށް ކާޅެއްގެ ތުންގަނޑު ހަރާލުމުންނެވެ. ލިބުނު ކުއްލި ސިހުމާއެކު ބޮލުގައި ދެއަތް އަޅާލެވުނެވެ. ބާރު ބާރަށް ކުރިއަށް ދުއްވާ ގަނެވުނެވެ. އޭރުވެސް ކާޅުތައް ގޮވަމުން އޭނާގެ ފަހަތުން ގަސްތަކު މަތިން މަގާދިމާއަށް ހާމައަށް އޮތް ތަނުން އުދެހެމުން ދިޔަ އެވެ. ސަވީތާ އެދިޔަ ބާރުމިނުގައި ދުވެފައިގޮސް އެގޭގެ އަސްކަނި ދޮށަށް މަޑުކޮށްލި އެވެ. މީހާ ހުރީ ހިސާބަކަށް ވަރުބަލި ވެ ގުނބުހިލިފަ އެވެ. މާނޭވާ ލެވެމުން ދިޔަ އެވެ. އަސްކަނި ދޮށުގައި ހުރި ދަގަނޑު ޖޯލިފަތީގެ ހުރަސް ދަގަނޑުގައި އަރިއަކަށް ވާގޮތަށް އިށީނދެވުނީ އެހެންވީމަ އެވެ. ވަރުބަލި ފިލުވާލުމުގެ ބޭނުމުގަ އެވެ. މަޑުމަޑުން ޖޯލީގައި އިށީނދެ ހަމަޖެލި ލެވުނެވެ. ދެލޯ މަރާލަމުން މޫނުގައި އަތްއަޅާލެވުނެވެ. ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލަމުން މޫނު ފޮހެލި އެވެ. މޫނު ފޮހެލުމަށް މޫނުގައި ބޭއްވުނު ދެ އަތުގެ ދެ އިނގިލި ދޭތެރެއިން ކުރިމަތިން ފެނުނު މަންޒަރުން އޭނާ ދިޔައީ އެއްލިގެންނެވެ. އަފުރާހެވެ. ނުހަނު ގާތުން ފެނުނީމަ އެވެ. އޭނާގެ މޫނާ މޫނު ޖެހޭހާ ކައިރިންނެވެ.\nއަފްރާޙް ސަވީތާގެ މޫނަށް ފުމެލި އެވެ. އެއާއެކު ސަވީތާއަށް ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ލޯމަރާލަން މަޖުބޫރުވި އެވެ. ހޫނު ނޭވާއެއް ލޮލަށް އެޅުމުންނެވެ. ސަވީތާ އެއްޗެކޭ ބުނަން އަނގަހުޅުވާލުމާ އެކު އަފްރާޙް ނޭފަތުގައި އޭނާގެ ކަނާއަތުގެ ޝަހާދަތް އިނގިލި ޖައްސާލަމުން "ޝޫޝް" ލައްވާލި އެވެ. އަދި ދެއަތަށް ބޯ ހޫރާލި އެވެ. މޫނު މައްޗަށް ހަރަކާތްތަކެއް ގެންނަމުން ތިރިއަށް އަނގަ ފޭކޮށްލަމުންނެވެ.\n"މިއަދު އަހަރެން ބޭނުންވާ ކަންތައް ކޮށް ނުދީފި ނަމަ..." އޭނާގެ ވާއަތުގައިވާ ކަތިވަޅި ނަގާ ސަވީތާއަށް މަޅާލަމުން ބިރުދައްކާލި އެވެ.\n"ނޫން ނޫން..." އޭނާއަށް ލިބުނު ހައިރާންކަމާއެކު ދެފަރާތަށް ބޯހޫރާލެވުނެވެ. ހިތަށް ވެރިވެފައިވާ ބިރުވެރިކަމާ ލިބިފައިވާ ނުތަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި މީހާ ދާހިތްލަމުން ދިޔަ އެވެ. އަފްރާޙްގެ ހަރަކާތްތަކަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެން އިން ސަވީތާގެ ލޮލުން ކަރުނައިގެ އަސަރު ފާޅުވަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"އަފުރޭ އަހަންނަށް ތިހެން ނުހަދާ... އަފުރޭ އަހަރެން... އަހަރެން އަފުރޭ ބުނި ކޮންމެ ކަމެއް ކޮށްދީފާނަން... ޕްލީޒް އަހަންނަށް ތިހެން... ތިހެން ނުހަދާ!" ސަވީތާ އަށް ގިސްލެވެން ފެށުނެވެ. އޭނާގެ ހިތް ބާރުބާރަށް ތެޅެމުން ދިޔަ އެވެ. ވިންދު އަވަސްވަމުން ނޭވާ ހިނގުން ހަލުއިވަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"ބުނޭ އާއެކޭ... އަހަރެން ދެކެ ލޯބިވަމޭ... ބުނޭ... އެހެންނޫނީ..." އަފްރާޙް ސަވީތާގެ ދެ ކޮނޑުގައި ހިފާ ސަވީތާ ނަގަމުން އޭނާގެ ލޮލަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލި އެވެ.\nސަވީތާ ގެންފައިވާ ބިރުގެ ސަބަބުން ހަދަންވީ ގޮތެއް ކުރަންވީ ކަމެއް ނޭނގިހުރެ އަފްރާޙްގެ ހަރަކާތްތަކަށް ލެނބެމުން ދިޔައީ އިޚްތިޔާރުން ބޭރުވެ ހުރެ އެވެ.\n"ކީއްވެ އެއްޗެކޭ ނުބުނީ؟" އަފްރާޙް ސަވީތާގެ ކޮނޑުގައި ހިފާ މަޑުމަޑުން ތަޅުވާލި އެވެ.\nސަވީތާއަށް ލިބުނު ސިހުމާއެކު ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލި އެވެ. އަފްރާޙުގެ އަތުގައި އޭނާއާ ދިމާއަށް މަޅާލެވިފައިވާ ތޫނު ކަތިވަޅި ފެނުމުންނެވެ. ހޭނެތިފައި އޮތުމަށްފަހު އޭނާ ހޭވެރިކަން ވީކަހަލަ އެވެ. ވިސްނާލެވުނީ ދެނެވެ. އަފްރާޙްގެ ކިބައިން މިންޖުވާނެ މަންތަރެއް ހެދޭތޯ އެވެ.\n"އަފުރޭ... ނިކަން ހަމަ ޖެހިބަލަ... ގެނޭ ތި ކަތިވަޅި އަހަރެން އަތަށް" ސަވީތާ އޯގާތެރިކަމާއެކު އަފްރާޙުއާ ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔަ އެވެ. މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އޭނާގެ އަތުގައި ފިރުމާލަމުން ކަތިވަޅި އަތުލާ އަސްކަނި ދޮށަށް އެއްލާލި އެވެ.\n"އަފުރޭ އަހަރެން އަހަރެން ދެކެ ލޯބިވޭތަ؟ ކިހާވަރަކަށް ލޯބިވޭތަ؟ ނިކަން... ނިކަން އަހަންނަށް ބުނެދީބަލަ... އަހަންނަށް..." ސަވީތާ ހިތުގައި ޖެހުނަސް ޢަޒުމު ވަރުގަދަކޮށްފައިވާ ވާހަކަކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެވެ. ބޭނުމެއް އޮތީމަ އެވެ.\n"ސަވީ އަހަރެން... މި ދުނިޔެ މަތިން މި ވަރަށް ލޯބިވާ ހުރީ ހަމަ އެކަނި ސަވީ... ސަވީއަށް އަހަރެން ލޯބިވާވަރު ބަޔާންކޮށްދޭނީ ކިހިނެއް... އަހަރެން މިއަދު ބޭނުންވަނީ ސަވީގެ އެހީތެރިކަން... ސަވީގެ ލޯބި... ސަވީގެ އޯގާތެރިކަން... އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަން އަހަރެންމީ..." އަފުރާޙްގެ މޫނުމަތިން ހިތާމައިގެ އަސަރު ފާޅުވާން ފެށި އެވެ. ލޮލުން ކަރުނަ ހިލެމުން ދިޔަ އެވެ.\nސަވީތާގެ ހިތުގެ ހިނގުން އަވަސްވެ ގިސްލެވެން ފެށުނެވެ. އޭނާގެ ކޮނޑުގައި ބާއްވާލެވިފައިވާ އަފްރާޙްގެ ދެއަތް ނަގާ އަފްރާޙުގެ ދެއަތުގެ ބަނޑުފުށް ޖައްސާލަމުން އޭނާގެ އަތް އެ ދެއަތުގައި ވަށާލަމުން އެ އަތުގައި ބޮސްދޭން ފެށި އެވެ. ގިސްލަމުން ރޮމުން ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެވެ.


Bridge in emme bodu nafaa eh vi ehbayakah viyafaari verin!\nބްރިންޖުން އެންމެ ބޮޑު ނަފާއެއްވީ އެއްބަޔަކަށް ވިޔަފާރިވެރިން!\nސިނަމާލެ ބްރިޖް މީގެ އެއް އަހަރު ކުރިން ހުޅުވިގެންދިޔައިރު، އެ މަޝްރޫއަކީ ވެރިރަށް މާލޭގެ މަލަމަތި ބަދަލުކޮށްލި ބޮޑު މަޝްރޫއެކެވެ. ނިމިގެން ދިޔަ ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ދިން އެންމެ އަގުހުރި ހަދިޔާ އަކީވެސް އެއީ ކަމަށް ބުނާ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. އެ ބްރިޖް އެޅީ، އެއީ ކުރެވޭނެ ކަމެއއް ނޫން ކަމަށްވެސް ބަޔަކު ބުނަމުން ދަނިކޮށެވެ.\nއެގޮތުން، މާލެ، ހުޅުލެ އަދި ހުޅުމާލެއަށް ކަނޑު ހުރަސް ކޮށްފައި ކުރަމުން އައި ދަތުރު ފައިމަގުގައި ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރި ދިވެއްސަކު އޭރަކު ނެތެވެ. ބްރިޖް އަޅާނަމޭ ކިޔައިގެން ކުރީ ސަރުކާރުން ދައްކަމުން އައީ ކުލަ ޖެހެން ނެތް ހުވަފެންތަކެއް ކަަމަށާއި، އެއީ ރައްޔިތުންގެ ލޮލުގައި އެޅުވި އަނދުނެއް ކަމަށްވެސް ބުނަމުން ދިޔައެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ބްރިޖްތައް އެޅުމަށް މަޝްހޫރު ޗައިނާގެ، އެކަމަށް ގާބިލު ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ސީސީސީސީ ސެކަންޑް ހަރބަރ އިންޖިނިއަރިން ކުންފުނިން، ބްރިޖް އެޅުމަށްޓަކައި އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށިއިރުވެސް އެކަން ވާނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރި މީހުން މަދެވެ. ބްރިޖް އެޅުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށީ 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރުމަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.\nއަދި 2018 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓްމަހު އެ ބްރިޖް ހުޅުވިގެންދިޔައިރު، އެ މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން، މިވީ އެއް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިންނަށް އެތައް މަންފާއެއް ކުރަމުން އަންނަކަން މިވަނީ ޔަގީންވެފައެވެ.\nބްރިޖަށް އަހަރެއް ފުރުމާ ގުޅިގެން، މޯލްޑިވްސް ނެޝަނަލް ޔުނިވާސިޓީގެ ސްޓޫޑެންޓް ޔޫނިއަން އާއި މޯލްޑިވްސް ޗައިނާ ޓްރޭޑް އެންޑް ކަލްޗަރަލް އޯގަނައިޒޭޝަން ގުޅިގެން 300 މީހަކާ އިންޓަވިއު ކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަމާޒު ކޮށްފައި ވަނީ ސިނަމާލެ ބްރިޖު ވުޖޫދަށް އައި ފަހުން އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމަށާއި ވިޔަފާރިތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލާ ގުޅޭ ގޮތުންނެވެ. އެ ދިރާސާ ކޮށްފައިވަނީ ގިނައިން ބްރިޖްމަތިން ދަތުރު ކުރާ ފަރާތްތައް ބައިވެރިކޮށްގެންނެވެ.\nދިރާސާގައި ދައްކާގޮތުން ބްރިޖް އެޅުމުން އެންމެ ބޮޑަށް ފަސޭހަވީ ޔެލޯ އެލާޓް ނެރެފައި އޮތަސް، ގަދަ ކަނޑު ހުރަސްކޮށް މާލޭގެ ސްކޫލްތަކަށް ދާންޖެހޭ ކިޔަވާ ކުދިންނަށެވެ. އެގޮތުން ފެރީގައި ދާން ޖެހޭތީ ސަލާން ބުނަން ޖެހޭ ކުދިންތަކަށް މިހާރު ބްރިޖްމަތިން ފަސޭހަ ކަމާއެކު މާލެއަށް ދެވެއެވެ.\nއެއާޕޯޓަށް ފުރަންދާ މީހުން މާކުރިން އެއާޕޯޓަށް ދާން ޖެހުމުގެ ތަކުލީފު އުފުލަން ނުޖެހުމަކީވެސް ބްރިޖްގެ ސަބަބުން ލިބުނު ލުޔެކެވެ. އަދި މާލޭ ގެބަނދަރަށް ބާލާ މުދާ މީގެ ކުރިން ހުޅުމާލެއާ ހަމައަށް ގެންދަން ބޮޑެތި ތަކުލީފުތަކެއް އުފުލަންޖެހުނުކަންވެސް ދިރާސާގެ ބައިވެރިން ފާހަގަކުރިއެވެ. އެކި ފަހަރުމަތިން ކަނޑުމަތިން މުދާ އުފުލަން ޖެހުމުން ވަގުތުތައް ހޭދަވެ ހަރަދުވެސް ބޮޑުވެގެން ދެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ބްރިޖް ހުޅުވުމުން އެ ހަރަދު ވަނީ 30 އިންސައްތަ ދަށްވެފައި ކަމަށް ދިރާސާގެ ބައިވެރިން ބުނެއެވެ.\nދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުންފުނިތަކުން ބުނީ ބްރިޖްގެ ސަބަބުން މުދާ އުފުލުން އަވަސް ވެެގެން ހިނގައްޖެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ހުޅުމާލެއިން މާލެއަށް ފްރީ ޑެލިވަރީގެ ހިދުމަތްދޭންވެސް ވިޔަފާރި ކުންފުނިތަކަށް މިވަނީ ބްރިޖާއެކު ވަރަށް ބޮޑަށް ފަސޭހަ ވެފައެވެ.\nބްރިޖާއެކު ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ލިބުނު ލުއިތަކުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވެގެން މިދިޔައީ މުދަލުގެ އަގު ހެޔޮވެ، ކަސްޓަމަރުންނަށް ހިތްހަމަޖެހުން ލިބުމެވެ. އަދި އިގްތިސާދަށް އެކަމުގެ ހެޔޮ އަސަރު ކުރުމެވެ.\nބްރިޖާ ގުޅޭގޮތުން ކުރީގެ ސަރުކާރުން ބުނި ގޮތަށް، ރައްޔިތުންނަށް ފެނިގެންމިދަނީ އެ ބްރިޖުން މަންފާތަކެއް ލިބެމުން އަންނަ މަންޒަރެވެ. ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްގައްޔޫމް މިދިޔަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓްމަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ސިނަމާލެ ބްރިޖް ހުޅުއްވައި ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި ފަދައިން ބްރިޖަކީ އިގްތިސާދީ ދޮރާއްޓަކަށް މިވަނީ ވެފައެވެ.\nސިނަމާލެ ބްރިޖްގެ ދިގުމިނުގައި ޖުމްލަ ދެ ކިލޯމީޓަރު ހުރެއެވެ. އަދި ފުޅާ މިނުގައި 20.3 މީޓަރު ހުރެއެވެ.\nބްރިޖުގެ ދަށުން 12 މީޓަރުގެ އުސް އުޅަނދުތަކަށް ދަތުރު ކުރެވޭއިރު މެދު ދިޔައިގައި ބްރިޖްގެ އެންމެ އުސް ހިސާބާ ހަމައަށް 20 މީޓަރު ހުރެއެވެ.\nރިލްވާންގެ އާއިލާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ނުހިކޭތާ6އަހަރު، އިންސާފު ލިބޭނީ ކޮން ދުވަހަކުންބާ؟08 hours ago\nފަލަސްތީނުން ފިލާވަޅެއް!02 weeks ago\nއަސްލުވެސް އެމްޑީޕީގެ އިންސާފުގެ ދަތުރު ފަރަށް އެރީތަ؟ 13weeks ago


ލޯބި ހުށަހެޅުމުން ރުޅިއައިސްގެން ސްރީދޭވީ 8 މަސް ވަންދެން ބޮނީ...\nލޯބި ހުށަހެޅުމުން ރުޅިއައިސްގެން ސްރީދޭވީ 8 މަސް ވަންދެން ބޮނީ ކަޕޫރާއި ވާހަކަނުދައްކާހުރި\nސްރީ މަރުވެފައިވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރު\nސްރީއަށް ލޯބި ހުށަހެޅިއިރު ބޮނީ އަކީ މީހެއްގެ ފިރިއެއް\n13 ޖޫން 2020 | ހޮނިހިރު 22:36\nބޮލީވުޑްގެ ފުރަތަމަ އަންހެން ސުޕަރސްޓަރ ސްރީދޭވީއާއި ފިލްމް ޕްރޮޑިއުސަރ ބޮނީ ކަޕޫރުގެ ލޯބީގެ ވާހަކައަކީ ފިލްމެއްގެ ވާހަކައަކަށް ވުރެ ފޭނުން މާޝައުގުވެރިވެގެންދިޔަ ވާހަކައެކެވެ.\n2018 ވަނަ އަހަރު ކުއްލި ގޮތަކަށް ސްރީދޭވީ މަރުވި ނަމަވެސް އޭނާގެ ހަނދާންތައް ބޮނީ ދަނީ އަދިވެސް ހިތާމައާއިއެކު ފާހަގަ ކުރަމުންނެވެ. މި ޖޯޑުގެ ލޯބީގެ ވާހަކައިގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭ ވާހަކަތަކެއް ބޮނީ ވަނީ ދާދި ފަހުން ހިއްސާކޮށްފައެވެ.\nސްރީދޭވީ ކުޅެފައިވާ މަޝްހޫރު ފިލްމް "މިސްޓަރ އިންޑިއާ"ގެ ޕްރޮޑިއުސަރ ބޮނީ ސްރީދޭވީއަށް ލޯބި ހުށަހެޅުމުން އެކަމާއި ރުޅިގަދަވެ އޭނާއާއި ވާހަކަ ނުދައްކާހުރި ވާހަކަ ބޮނީ ވަނީ ދާދިފަހުން ކިޔައިދީފައެވެ. ބޮނީއަށް ސްރީދޭވީ ދެކެ ލޯބި ވެވުނުއިރު ބޮނީއަކީ އެހެން މީހަކާއި ކައިވެނިކޮށްގެން ހުރި ދެކުދިންގެ ބައްޕައެކެވެ.\nބޮނީ ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި އޭނާ ބުނެފައިވަނީ އޭނާ ސްރީދޭވީ ދެކެ ވަރަށް ކުރިން ފެށިގެން ވެސް ލޯބިވާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެއީ "ވަން-ސައިޑެޑް" ލޯތްބެއް ކަމަށެވެ.\nބޮނީ ބުނެފައިވަނީ އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިންނާއިއެކު ސްރީދޭވީއާއި ސްރީދޭވީގެ މަންމައަށް ރޭގަނޑުގެ ކެއުމަކަށް ދައުވަތު ދިން ކަމަށާއި ނަމަވެސް ސްރީދޭވީގެ މަންމަ ކުއްލިގޮތަކަށް ބަލިވުމުގެ ސަބަބުން ކެއުމަށް ދިޔައީ ސްރީދޭވީ އެކަނި ކަމަށެވެ. އަދި ކެއުން ނިމުމުން ސްރީދޭވީ ގެއަށް ލާން ދިޔަ މަގުމަތީގައި އޭނާއަށް ޕްރޮޕޯސް ކުރި ކަމަށް ބޮނީ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nޖަވާބުގައި ސްރީދޭވީ ވަނީ އެގޮތަށް ވާހަކަތައް ނުދެއްކުމަށް ބޮނީގެ ކިބައިން އެދިފައެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން އަށް މަސް ވަންދެން ބޮނީ އާ ވާހަކަ ނުދައްކާ ހުރި ކަމަށް އޭނާ ވަނީ ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން ސްރީދޭވީ ވަނީ ބޮނީއާއި ރައްޓެހިވެ އެ ދެމީހުން ކައިވެނިކޮށް ސްރީގެ މަރުދުވަހާއި ހަމައަށް ބޮނީއާއެކު އުޅެފައެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް ވަނީ ދެކުދިން ވެސް ލިބިފައެވެ.\nސްރީދޭވީ މަރުވެފައިވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 24 ދުބާއީގައެވެ. ދުބާއީގައި އޭނާ ހުރި ހޮޓެލްގެ ބާތް ޓަބް ތެރޭގައި ގެނބިގެން މަރުވެފައި އޮއްވާ ފެނުން ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ފިލްމް އިންޑަސްޓްރީއާއި މުޅި ދުނިޔެއަށް ލިބިގެންދިޔަ ކުއްލި ހައިރާން ކަމަކަށެވެ.


UNICEF in Raajje ah PPE hadhiyaa kohfi\nމިއަދު ހެލްތު މިނިސްޓްރީ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން އާއި ޔުނިސެފްގެ ފަރާތުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ މަންދޫބު ޑރ. މުނީރު އަލް ސަފީލްދީން. -- ފޮޓޯ: ހެލްތު މިނިސްޓްރީ\nރާއްޖެއިން ކޮވިޑް-19 އާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތްތަކަށް އެހީތެރިވެދިނުމުގެ ގޮތުންނާއި ސިއްހީ ދާއިރާ އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމަށް ޔުނިސެފްގެ ފަރާތުން ރާއްޖެއަށް ބައެއް ތަކެތި މިއަދު ހަވާލުކޮށްފި އެވެ.\nމިކަމަށްޓަކައި މިއަދު ހެލްތު މިނިސްޓްރީ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި މިތަކެތި ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީންއާ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ޔުނިސެފްގެ ފަރާތުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ މަންދޫބު ޑރ. މުނީރު އަލް ސަފީލްދީން އެވެ.\nމިއަދު ހަވާލުކުރެވުނު ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ޕާސަނަލް ޕްރޮޓެކްޓްޓިވް އިކުއިޕްމަންޓް (ޕީޕީއީ) އާއި ސެނިޓައިޒާ އަދި ސޯޕް ހިމެނޭކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.\nމިރަސްމިއްޔާތުގައި މިނިސްޓަރު އަމީން ވަނީ ޔުނިސެފްގެ ފަރާތުން މެދުނުކެނޑި ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ލިބެމުންދާ އެހީތެރިކަން ފާހަގަކުރައްވައި އެޖަމިއްޔާގެ ވެރިންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފަ އެވެ.\nމިގޮތުން ކޮވިޑް-19 އާގުޅިގެން އާއްމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތްކަށް ޔުނިސެފްގެ ފަރާތުން ލިބިގެންދިޔަ އެއްބާރުލުން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނީ މިއަދު ހަވާލުކުރެވުނު ޕީޕީއީ ތަކާއެކު އަތޮޅުތެރޭގައި ކޮވިޑާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތް އިތުރަށް ހަރުދަނާ ކުރެވިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ޔުނިސެފްގެ ފަރާތު ތަފާތު އެކިގޮތްގޮތުން ދަނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. މިގޮތުން ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ވެކްސިން ފޯރުކޮށްދިނުމާއި އާއްމު ސިއްހަތާ ގުޅޭ އެކި ދާއިރާތަކުން އެޖަމިއްޔާއިން ދަނީ މެދުނުކެނޑި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޯށްދެމުންނެވެ.\nޔުނިސެފްގެ އިތުރުން ރާއްޖެއިން ކޮވިޑް19 އާއި ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަށް އެކުވެރި ގައުމުތަކާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖަމިއްޔާތަކުން ދަނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. އެގޮތުން، މީގެ ކުރިންވެސް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޓެސްޓް ކިޓާއި ޕީޕީއީ އަދި ބައްޔަށް ފަރުވާދޭން ބޭނުންކުރާ ބޭހާއި އެހެނިހެން އާލާތްތައް އެ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ހަދިޔާކޮށްފަ އެވެ.\nޔޫއެން އެޗްޕީއޭ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު + ހެލްތް މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން ކޮރޯނާ ވައިރަސް ކޮވިޑް-19 ކޮވިޑް-19 އިގެ ބަލާއާފާތް\nޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ރާއްޖެއަށް އިތުރު އެހީތަކެއް


SunOnline: Beynun neih kamah bune dhookohli Suarez ge goal'un Barcelona balivejje\nބޭނުން ނެތް ކަމަށް ބުނެ ދޫކޮށްލި ސުއަރޭޒްގެ ގޯލުން ބާސެލޯނާ ބަލިވެއްޖެ\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 03 Oct 2021, 14:05\nއެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑްގެ ފޯވާޑް ލުއިސް ސުއަރޭޒް، ބާސެލޯނާ ކޮޅަށް ގޯލު ޖެހުމަށްފަހު --- ފޮޓޯ//ލައިވްސްކޯ\nސްޕެނިޝް ލީގުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި، ބޭނުން ނެތް ކަމަށް ބުނެ ދޫކޮށްލި ލުއިސް ސުއަރޭޒް ކާމިޔާބުކުރި ލަނޑާއެކު އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑުން ބާސެލޯނާ ބަލިކޮށްފިއެވެ.\nއެތުލެޓިކޯގެ ވަންޑާ މެޓްރޮޕޮލިޓާނޯ ސްޓޭޑިއަމްގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުން ބާސެލޯނާގެ މައްޗަށް އެތުލެޓިކޯ ކުރި ހޯދީ 0-2 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. އެ މެޗުން ހޯދި މޮޅާއެކު އެތުލެޓިކޯ އޮތީ ތާވަލުގެ ދެވަނައިގައި ކުޅުނު އަށް މެޗުން ލިބުނު 17 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. ތާވަލުގެ އެއްވަނައިގައި އޮތް ރެއާލް މެޑްރިޑަށް ހަތް މެޗުން 17 ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު، އާދީއްތަ ދުވަހުގެރޭ އެސްޕަންޔޯލް ބަލިކޮށްގެން ރެއާލަށް އެއްވަނައިގައި ތިން ޕޮއިންޓުގެ ލީޑެއް ނެގޭނެއެވެ.\nރޭގެ މެޗުން ބަލިވި ބާސެލޯނާ ތާވަލުގެ ނުވަވަނައިގައި 12 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. މިއީ ފަހުގެ ތާރީހެއްގައި ބާސެލޯނާ މި ދަރަޖައަށް ވެއްޓުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އެ ޓީމުން މިހާތަނަށް މި ސީޒަނުގައި ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ އެއްވެސް މެޗަކުން މޮޅެއް ނުވެއެވެ.\nމިދިޔަ ސީޒަން ފެށުމުގެ ކުރިން ބަސާއާ ހަވާލުވި ރޮނަލްޑް ކޫމަން ވަނީ، އޭނާގެ ޕްލޭންގައި ސުއަރޭޒް ނުހިމެނޭ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އޭރު ސުއަރޭޒް ބުނެފައި ވަނީ ބަދަލު ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް އޭނާ ބާސާ އަށް ކުޅެން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ފުރުސަތު ގެއްލުމާއެކު ސުއަރޭޒްއަށް މަޖުބޫރުވީ ކުލަބު ބަދަލުކުރުމަށެވެ. އެއަށްފަހު ބާސެލޯނާގެ ރައިވަލެއް ކަމަށްވާ އެތުލެޓިކޯއަށް ބަދަލުވެ ސުއަރޭޒް މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކަމުން އަންނަ އިރު ރޭގެ މެޗުގައި ވެސް އޭނާ ވަނީ ހިތްގައިމު ގޯލެއް ޖަހައިފައެވެ.\nސުއަރޭޒް ރޭގެ މެޗުގައި ގޯލަށްފަހު ސެލަބްރޭޓެއް ނުކުރެއެވެ. އެކަމަކު ސުއަރޭޒް ވަނީ ލަނޑު ޖެހުމަށް ފަހު ފަހުން ކަންފަތް ކައިރީގައި އިނގިލިތައް ޖެއްސުމަށް ފަހު އިޝާރާތުން ކޯލެއް ނަގާ މަންޒަރު ދައްކާލައިފައެވެ. އެއީ ކޫމަންއަށް ދިން ރައްދެއް ކަމަށް އޭނާގެ އަމަލުން ދޭހަވެއެވެ.\nސުއަރޭޒްގެ އިތުރުން ރޭގެ މެޗުގައި އެތުލެޓިކޯއަށް ގޯލު ޖަހައިދިނީ ފްރާންސްގެ މިޑްފީލްޑަރު ތޯމަސް ލެމާއެވެ. މި ގޯލަކީ ސުއަރޭޒް ހުސްކޮށްލާފައި އޭނާއަށް ދިން ބޯޅައަކުން ޖެހި ގޯލެކެވެ.