ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމާއި އެށޫރޭންސްގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ގަވާއިދު\n(ގަވާއިދު ނަންބަރު 3/2021)\n1 ވަނަ މާއްދާ - ތަޢާރަފާއި ނަން\n(ހ) މިއީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓުންގެ ގާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓް ކުރުމާއި އެށޫރެންސްގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށް ލައިސަންސް ދިނުމާއި، އެ ލައިސަންސް ބާތިލު ކުރުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅައި، އެ ފަރާތްތަކުން ހިފަހައްޓަންޖެހޭ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުމަށް، އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓްސް އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސްއަށް ލިބިދޭ ބާރުގެ ދަށުން ހަދައިފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދަށް ކިޔާނީ، "ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމާއި އެށޫރެންސްގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ގަވާއިދު" އެވެ.\n(ނ) މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ދޫކުރާ އޮޑިޓް ލައިސަންސް ނެތި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްވެސް ފަރާތަކުން ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\n2 ވަނަ މާއްދާ – މަގުސަދު\n(ހ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޭނުންވާ ލައިސަންސް ދޫކުރުމާއި ބާތިލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް އެއް މިންގަނޑެއްގައި ހިފެހެއްޓުމާއި، އޮޑިޓް މަސައްކަތުގެ ފަންނު ތަރައްގީ ކުރުވުމަށް މަގުފަހިކުރުން.\n(ށ) ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރުމާއި ބާތިލު ކުރުމުގައި، ކަނޑައަޅާ ވަކި އުސޫލަކުން ޢަމަލުކުރުމާއި، އޮޑިޓިންގ ދާއިރާ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއްގެ މަތިން ކުރިއެރުވުމަށް މަގުފަހިކުރުން.\n(ނ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ދިވެހިންނަށް ފަހި އަދި ފައިހަމަކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކުރުމުގެ މާހައުލެއް ގާއިމުކުރުން.\n(ރ) ގާނޫނީ އޮޑިޓުގެ ހިދުމަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދިނުމާއި، މި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މަސައްކަތުގެ އަހްލާގާއި މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުން.\n(ބ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުރާ ގާނޫނީ އޮޑިޓުތަކުގެ ފެންވަރާމެދު، ހިދުމަތް ލިބިގަންނަ ފަރާތްތަކާއި، ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކާއި ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރާއި ޔަގީންކަން ހޯދައިދިނުން.\n(ޅ) ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުރާ ގާނޫނީ އޮޑިޓުތަކުގެ ހިދުމަތަކީ ގާނޫނާއި ގަވާއިދުގެ ތެރޭގައި ބެލެހެއްޓިގެން ދެވޭ ހިދުމަތަކަށް ހެދުން.\nގާނޫނީ އޮޑިޓް ކުރުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުގެ ށަރުތުތައް\n3 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފަރުދުންގެ ކިބައިގައި ހުރުން ލާޒިމުވާ ށަރުތުތައް\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ލައިސަންސަށް އެދޭ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ ކިބައިގައި އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ހުންނަންވާނެއެވެ.\n(ހ) އިންސްޓިޓިއުޓުގެ މެންބަރެއް ކަމުގައި ވުން.\n(ށ) ދިވެހި ރައްޔިތެއް ކަމުގައި ވުން.\n(ނ) މަދުވެގެން7(ހަތެއް) އަހަރުގެ އެކައުންޓިންގ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. އަދި މީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން2(ދޭއް) އަހަރުގެ ތަޖުރިބާއަކީ، އެޑްމިށަންސް އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީން ގަބޫލުކުރާ ފެންވަރުގެ އޮޑިޓް ފާމެއްގައި ނުވަތަ މުއައްސަސާއެއްގައި މަސައްކަތްކޮށް، ISA ނުވަތަ ISA އަސާސެއް ކަމަށް ބަލައިގެން ކުރާ އޮޑިޓުގެ އެކަށީގެންވާ ތަޖުރިބާ ކަމުގައި ވުން.\n(ރ) މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އޮޑިޓް ކުރުމުގެ2(ދޭއް) އަހަރުގެ ތަޖުރިބާގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާއަކީ ސުޕަވައިޒަރީ ލެވެލުގައި މަސައްކަތްކޮށްގެން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހޯދައިފައިވާ ތަޖުރިބާއަކަށް ވުން.\n(ބ) އިންސްޓިޓިއުޓުން ކަނޑައަޅާ ޕަބްލިކް ޕްރެކްޓިސް ތަމްރީނު ޕްރޮގުރާމެއް ފުރިހަމަކޮށްފައި ވުން.\n(ޅ) އިންސްޓިޓިއުޓުން ކަނޑައަޅާ ނުވަތަ އިންސްޓިޓިއުޓުން ގަބޫލުކުރާ ޕްރޮފެށަނަލް އެކައުންޓެންސީ ކޮލިފިކޭށަނެއްގެ އެޑްވާންސްޑް އޮޑިޓް އެންޑް އެށޫރެންސް ނުވަތަ އެ ފެންވަރުގެ އެހެން އޮޑިޓް އެންޑް އެށޫރެންސް އިމްތިހާނަކުން ފާސްވެފައިވުން.\n(ކ) ލައިސަންސަށް އެދޭ ފަރާތުން ހިދުމަތްދޭން ގަސްތުކުރަނީ ފާމެއްގެ ގޮތުގައި ނޫންނަމަ، އެ ފަރާތުގެ އޮޑިޓް ޕްރޮސެސްގެ ހުލާސާއަކާއި، އެ ފަރާތުން ISQC1 ނުވަތަ IFAC އިން ކަނޑައަޅާ ރިވައިސްޑް ކޮލިޓީ ސްޓޭންޑަޑްތަކާ އެއްގޮތަށް އޮޑިޓްތަކާއި އޮޑިޓިންގ ހިދުމަތުގެ ކޮލިޓީ ހިފެހެއްޓުމަށް ރާވައިފައިވާ ގޮތުގެ ޕްލޭން ހުށަހެޅުން. އަދި އެ ޕްލޭނަކީ ISQC1 ނުވަތަ IFAC އިން ނެރޭ ރިވައިސްޑް ކޮލިޓީ ސްޓޭންޑަޑްތަކުގެ ހަމަތަކަށް ފެތޭ ޕްލޭނެއް ކަމުގައި އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމިޓީން ކަނޑައެޅުން.\n(އ) ލައިސަންސަށް އެދޭ ތާރީހުން ފެށިގެން ވޭތުވެދިޔަ5(ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓެއްގެ ހުކުމަކުން ނުވަތަ އެހެން ގައުމެއްގެ ކޯޓު ހުކުމަކުން އިފްލާސްކޮށްފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.\n(ވ) އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފަރާތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓަކުން ނުވަތަ އެހެން ގައުމެއްގެ ކޯޓަކުން އެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ކަމުގައި ވާނަމަ، އެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރިތާ މަދުވެގެން2(ދޭއް) އަހަރު ވެފައިވުން.\n(މ) ޕްރޮފެށަނަލް އެކައުންޓެންސީ ބޮޑީއަކުން އެ މީހަކާމެދު ސުލޫކީ ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފައިވާނަމަ، އެ ފިޔަވަޅެއް އެޅިފަހުން މަދުވެގެން2(ދޭއް) އަހަރުދުވަސް ވެފައިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައި ވުން.\n(ފ) ގަވާއިދު ނަންބަރު 23/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ގަވާއިދު( ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތައް، މި މާއްދާގެ3ވަނަ ނަންބަރާއި4ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތުތަކުން އިސްތިސްނާ ކުރެވޭނެއެވެ.\n(ދ) ގަވާއިދު ނަންބަރު 23/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ގަވާއިދު( ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން، މި މާއްދާގެ5ވަނަ ނަންބަރާއި6ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތު ފުރިހަމަނުވާ ފަރާތްތަކަށް، އެ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަކުރުމަށް 31 ޑިސެންބަރު 2022 އަށް މުހުލަތެއް ދެވޭނެއެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގައި، އެ ށަރުތުތަކުގެ ތެރެއިން ށަރުތެއް ފުރިހަމަ ނުވެއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ ލައިސަންސް ބާތިލު ކުރެވޭނެއެވެ.\n4 ވަނަ މާއްދާ - އެހެން ގައުމެއްގެ ރައްޔިތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު\nމި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން، ގަވާއިދު ނަންބަރު 23/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ގަވާއިދު( ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ދިވެހި ރައްޔިތެއް ފިޔަވައި އެހެން ގައުމެއްގެ ރައްޔިތަކު، މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ލައިސަންސަށް އެދި ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ފަރާތަކަށް އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރެވެނީ 31 ޑިސެންބަރު 2023 ގެ ނިޔަލަށް އެ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވާގޮތަށެވެ. ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އެހެން ގައުމެއްގެ ރައްޔިތަކު ނިޔާވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ އެ އޮޑިޓް ފާމަކުން ވަކިވެއްޖެނަމަ، އެ ފާމަކުން ކަނޑައަޅާ އެހެން ގައުމެއްގެ ޕާޓްނަރަކަށް އެ ފާމުގެ އޮޑިޓުގެ ހިދުމަތްތައް ދެމިއޮތުމަށްޓަކައި 31 ޑިސެންބަރު 2023 ގެ ނިޔަލަށް އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރެވިދާނެއެވެ.\n5 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފާމުގައި ހުރުން ލާޒިމުވާ ށަރުތުތައް\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ލައިސަންސަށް އެދޭ ކޮންމެ ފާމެއްގައި އަންނަނިވި ށަރުތުތައް ފުރިހަމަ ވާންވާނެއެވެ.\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފާމަކީ ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2011 (ޕާޓްނަރށިޕްގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ޕާޓްނަރށިޕެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްފައިވާ ފާމެއް ކަމުގައި ވުން.\n(ށ) ފާމުގެ ޕާޓްނަރުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 1 (އެކެއް) ޕާޓްނަރަކީ މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ޕާޓްނަރެއް ކަމުގައި ވުން.\n(ނ) އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފާމަކީ އޮޑިޓްކުރުން، ނުވަތަ އެށޫރެންސާއި އެކައުންޓެންސީގެ ހިދުމަތްދިނުން، ނުވަތަ ފައިނޭންށަލް ނުވަތަ ޓެކްސް ކޮންސަލްޓެންސީގެ ހިދުމަތް ދިނުން ފިޔަވައި އެހެން ވިޔަފާރިތަކުގެ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތެއް ކަމުގައި ނުވުން.\n(ރ) މަސައްކަތްކުރާނެ އޮފީހަކާއި ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކޮށްފައިވާ ފާމެއްކަމުގައި ވުން.\n(ބ) އޮޑިޓް ފާމުގެ ޕާޓްނަރުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 1 (އެކެއް) ޕާޓްނަރަކީ މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަޒަންވެރިވެފައިވާ ދިވެހި ރައްޔިތަކު ކަމުގައި ވުން.\n(ޅ) މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން، ގަވާއިދު ނަންބަރު 23/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ގަވާއިދު (ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފާމުތަކުގެ ތެރެއިން، މި މާއްދާގެ5ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތު ފުރިހަމަނުވާ ފާމުތަކުން، 31 މާރިޗު 2022 ގެ ނިޔަލަށް، އެ ށަރުތު ފުރިހަމަ ކުރަންވާނެއެވެ.\n(ކ) އޮޑިޓް ފާމުގެ މަސައްކަތްކުރާ ފަންނީ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން %50 (ފަންސާސް އިންސައްތަ) އަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުން ކަމުގައި ވުން.\n(އ) މި މާއްދާގެ (ކ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، ގަވާއިދު ނަންބަރު 23/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ގަވާއިދު (ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފާމުތަކުގެ ތެރެއިން، އެ ށަރުތު ފުރިހަމަ ނުވާ އޮޑިޓް ފާމުތައް، 31 މާރިޗު 2022 ގެ ނިޔަލަށް، އެ ށަރުތު ފުރިހަމަ ކުރަންވާނެއެވެ.\n(ވ) ލައިސަންސަށް އެދޭ ފާމުގެ އޮޑިޓް ޕްރޮސެސްގެ ހުލާސާއަކާއި، އެ ފަރާތުން ISQC1 ނުވަތަ IFAC އިން ކަނޑައަޅާ ރިވައިސްޑް ކޮލިޓީ ސްޓޭންޑަޑްތަކާ އެއްގޮތަށް އޮޑިޓްތަކާއި އޮޑިޓިންގ ހިދުމަތުގެ ކޮލިޓީ ހިފެހެއްޓުމަށް ރާވައިފައިވާ ގޮތުގެ ޕްލޭން ހުށަހެޅުން. އަދި އެ ޕްލޭނަކީ ISQC1 ނުވަތަ IFAC އިން ނެރޭ ރިވައިސްޑް ކޮލިޓީ ސްޓޭންޑަޑްތަކުގެ ހަމަތަކަށް ފެތޭ ޕްލޭނެއް ކަމުގައި އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމިޓީން ކަނޑައެޅުން.\nއޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރުމާއި ބާތިލު ކުރުން\n6 ވަނަ މާއްދާ - އަމިއްލަ ފަރުދުން އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތަކާއި މަޢުލޫމާތު\nލައިސަންސަށް އެދޭ ފަރާތުން އޮޑިޓް ލައިސަންސް ހޯދުމަށް އެދޭ ފޯމު ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު، ފޯމާއެކު، އަންނަނިވި ލިޔެކިއުންތަކާއި މަޢުލޫމާތު އިންސްޓިޓިއުޓުގެ އިދާރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީ ނުވަތަ ޕާސްޕޯޓުގެ ކޮޕީ.\n(ށ) ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ބިދޭސީއަކު ނަމަ، ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ވާރކް ޕާރމިޓުގެ ކޮޕީ.\n(ނ) އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ވަނަވަރު.\n(ރ) އިންސްޓިޓިއުޓުން ކަނޑައަޅާ ދަރަންޏާއި ކުށުގެ ރެކޯޑު ސާފުކުރި ފޯމު.\n(ބ) އޮޑިޓު ކުރުމުގެ ޢަމަލީ ތަޖުރިބާ ފުރިހަމަވާކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް.\n(ޅ) އެ ފަރާތަކީ ފަރުދީގޮތުން އޮޑިޓްކުރާ ފަރާތެއްނަމަ، އޮޑިޓް ޕްރޮސެސްގެ ހުލާސާއަކާއި، ISQC1 ނުވަތަ IFAC އިން ކަނޑައަޅާ ރިވައިސްޑް ކޮލިޓީ ސްޓޭންޑަޑްތަކުގެ ހަމަތަކަށް ފެތޭ ކޮލިޓީ މެނޭޖްކުރާނެ ގޮތުގެ ޕްލޭން.\n7 ވަނަ މާއްދާ - ފާމުތަކުން އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތަކާއި މަޢުލޫމާތު\nއޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދޭ ފާމުން އެޕްލިކޭށަން ފޯމު ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު، އެ ފޯމާއެކު، އަންނަނިވި ލިޔެކިއުންތައް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n(ހ) ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2011 (ޕާޓްނަރށިޕްގެ ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ޕާޓްނަރށިޕެއްގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށް ދޫކޮށްފައިވާ ރަޖިސްޓްރޭށަން ސެޓުފިކެޓުގެ ކޮޕީ.\n(ށ) ޕާޓްނަރށިޕް އެގްރީމެންޓުގެ ކޮޕީ.\n(ނ) އޮޑިޓް ފާމުގެ އޮޑިޓް ޕްރޮސެސްގެ ހުލާސާއަކާއި،ISQC1 ނުވަތަ IFAC އިން ކަނޑައަޅާ ރިވައިސްޑް ކޮލިޓީ ސްޓޭންޑަޑްތަކުގެ ހަމަތަކަށް ފެތޭ ކޮލިޓީ މެނޭޖްކުރާނެ ގޮތުގެ ޕްލޭން.\n(ރ) ފާމުގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑު.\n8 ވަނަ މާއްދާ - އެޕްލިކޭށަން ފީ\nމި ގަވާއިދުގެ6ވަނަ މާއްދާއާއި7ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެޕްލިކޭށަން ފޯމު ހުށަހަޅާއިރު، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު2ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، އެޕްލިކޭށަން ފީ ދައްކަންވާނެއެވެ.\n9 ވަނަ މާއްދާ - އެޕްލިކޭށަން މުރާޖަޢާ ކުރުމާއި ފާސްކުރުން\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސްގެ އެޕްލިކޭށަންތައް މުރާޖާޢާކޮށްފައި، އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމާނީ، އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީންނެވެ.\n(ށ) އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީއަށް އެޕްލިކޭށަން ފޯމު ލިބުމުން، ފޯމު ހުށަހަޅައިފައިވާ ފަރާތަކީ، ގާނޫނާއި މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތުތައް ފުރިހަމަވާ ފަރާތެއްތޯ ބަލަންވާނެއެވެ.\n(ނ) ކޮމެޓީން ބަލާ ބެލުމުގައި އެޕްލިކޭށަން ހުށަހަޅައިފައިވާ ފަރާތަކީ ށަރުތު ފުރިހަމަވާ ފަރާތެއް ކަމުގައި ވާ ނަމަ، އެ ފަރާތަށް އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.\n(ރ) އޮޑިޓް ލައިސަންސަށް އެދި ހުށަހަޅާ އެޕްލިކޭށަނަކާމެދު ނިންމި ގޮތެއް، ލަސްވެގެން، ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 45 (ސާޅީސް ފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެޕްލިކޭށަން ހުށަހެޅި ފަރާތަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ބ) ހުށަހަޅާ އެޕްލިކޭށަނަކާ ވިދިގެން އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫނުކުރަން ކޮމިޓީން ނިންމައިފިނަމަ، އެ ގޮތަށް ނިންމި ސަބަބު، އެ ފަރާތަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.\n10 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓް ލައިސަންސް ފީ\nލައިސަންސް ފީ ދައްކަންވާނީ، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު2ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. އަދި ޖެހިގެން އަންނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 31 ގެ ކުރިން އެ ފީ ދައްކަން ވާނެއެވެ.\n11 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓް ލައިސަންސް ބާތިލުވުމާއި، ބާތިލު ކުރުން\nއަންނަނިވި ހާލަތްތަކުން ކުރެ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، އޮޑިޓް ލައިސަންސް ބާތިލު ކުރެވޭނެއެވެ.\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ބާތިލުކުރުމަށް އެދި ހުށަހެޅުން.\n(ށ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރުދަކު ނިޔާވުން.\n(ނ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފާމް އުވައިލުން.\n(ރ) ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފާމުގެ ލައިސަންސްޑް ޕާޓްނަރަކު، ޕާޓްނަރށިޕުން ވަކިވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ނިޔާވުމުގެ ސަބަބުން ފާމެއްގައި ތިބެންޖެހޭނެކަމަށް މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލައިސަންސްޑް ޕާޓްނަރުންގެ އަދަދު ހަމަނުވުން. ނަމަވެސް، މި ހާލަތުގައި، ލައިސަންސްޑް ޕާޓްނަރެއް ހޯދުމަށްޓަކައި، ނިޔާވި ނުވަތަ ވަކިވި ލައިސަންސްޑް ޕާޓްނަރު ނިޔާވި ނުވަތަ ވަކިވި ތާރީހުން ފެށިގެން6(ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދޭންވާނެއެވެ.\n(ބ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރުދަކީ ބުއްދި ހަމަޔަށް ހުރި ފަރާތެއް ނޫންކަމަށް، ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ސިއްހީ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ލިޔުމުން ސާބިތުކޮށްދިނުން.\n(ޅ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކީ ބުއްދި ހަމަޔަށް ހުރި ފަރާތެއް ނޫންކަމަށް، ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްފައިވާ ސިއްހީ މަސައްކަތްތެރިޔަކު ނިންމުމުގެ ސަބަބުން، މި ގަވާއިދުގައި ފާމެއްގައި ތިބެންޖެހޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލައިސަންސްޑް ޕާޓްނަރުންގެ އަދަދު ހަމަނުވުން. ނަމަވެސް، މި ހާލަތުގައި، ވަކިވި ޕާޓްނަރުގެ ބަދަލުގައި ލައިސަންސްޑް ޕާޓްނަރެއް ހޯދުމަށް، އެ ޕާޓްނަރު ވަކިވި ތާރީހުން ފެށިގެން6(ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދޭންވާނެއެވެ.\n(ކ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރެއްގެ ނުވަތަ ފާމެއްގައި ހުންނަންވާނެކަމަށް މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތެއް އުނިވުން.\n(އ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން، މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތަކާ ހިލާފު ވުމުގެ ސަބަބުން ސުލޫކީ ކޮމެޓީން ލައިސަންސް ބާތިލު ކުރަން ނިންމުން.\n(ވ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން، ޕްރޮފެށަނަލް ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި ފަރުވާކުޑަވެގެން ކޯޓަކުން ހުކުމެއް އިއްވުން.\n(މ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް ށަރުޢީ ހުކުމަކުން އިފްލާސްކުރުން.\n(ފ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން ޖިނާއީ ކުށެއް ކޮށްފިކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓަކުން ނުވަތަ އެހެން ގައުމެއްގެ ކޯޓަކުން ހުކުމް އިއްވުން.\n(ދ) ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރަކު ނުވަތަ އޮޑިޓް ފާމަކުން މަކަރާއި ހީލަތް ހެދުމުގެ ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ށަކުވާ، ނުވަތަ މަނީ ލޯންޑަރިންގެ ޢަމަލެއް ނުވަތަ އެފަދަ އެހެން ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ށަކުވާ، އިންސްޓިޓިއުޓަށް ހުށަހެޅުމުން، ސުލޫކީ ކޮމިޓީން ބެލުމަށްފަހު އޮޑިޓް ލައިސަންސް ބާތިލުކުރުމަށް ނިންމުން.\n(ތ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރަކާ ދެކޮޅަށް ނުވަތަ އޮޑިޓް ފާމަކާ ދެކޮޅަށް، ޕްރޮފެށަނަލް އެކައުންޓެންސީ ބޮޑީއަކުން ސުލޫކީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުން.\n12 ވަނަ މާއްދާ - ލައިސަންސްޑް އޮޑިޓަރުންގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑު\nއޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރުންނާއި އޮޑިޓް ފާމުތަކުން، މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވެ ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، އިންސްޓިޓިއުޓުގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓަށް ފުރިހަމައަށް ޢަމަލު ކުރަން ވާނެއެވެ.\n(ށ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، މި ގަވާއިދަށް ފުރިހަމައަށް ޢަމަލު ކުރަން ވާނެއެވެ.\n(ނ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުތަކަށާއި ގަވާއިދުތަކަށް ފުރިހަމަޔަށް ޢަމަލު ކުރަން ވާނެއެވެ.\n(ރ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓް ފާމެއްގެ ޕާޓްނަރެއްގެ ނުވަތަ ޕާޓްނަރުންގެ އަމިއްލަ މަސްލަހަތެއް އޮތް ވިޔަފާރިއެއްގެ އެކްސްޓަރނަލް އޮޑިޓަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ބ) އެކްސްޓަރނަލް އޮޑިޓަރެއްގެ ގޮތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ވާޖިބުތަކާ ފުށުއަރާ އެއްވެސް ހިދުމަތެއް، އޮޑިޓް ކްލަޔަންޓަކަށް ދީގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ޅ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން ސީދާގޮތެއްގައި ނުވަތަ ނުސީދާގޮތެއްގައި މީހަކަށް ބިރުދައްކައިގެން ނުވަތަ ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން، މަސައްކަތް ހޯދައިގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ކ) ލައިސަންސްޑް އޮޑިޓަރުންނަށް އެ މީހުންގެ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ލިބޭ މަޢުލޫމާތަކީ ސިއްރު މަޢުލޫމާތެކެވެ. އޮޑިޓް މަސައްކަތް ހަވާލުކުރި ފަރާތަށް ނުވަތަ ގާނޫނީގޮތުން އެ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ފަރާތަކަށް މެނުވީ މިފަދަ މަޢުލޫމާތު ހާމަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(އ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، ފައިނޭންށަލް ސްޓޭޓްމެންޓެއް ނުވަތަ ފައިނޭންށަލް ރިޕޯޓަކަށް ރައުޔެއް ދޭންވާނީ، އެ ފައިނޭންށަލް ސްޓޭޓްމެންޓެއް ނުވަތަ ފައިނޭންށަލް ރިޕޯޓެއް، އެހެން ޕާޓުނަރަކު ނުވަތަ މުވައްޒަފަކު ބަލައި ޗެކްކުރުމަށް ފަހުގައެވެ.\n(ވ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރަކު މާލީ ބަޔާނަކަށް ރަޢުޔު ދޭއިރު، ހަގީގަތް ހާމަކުރުމުގެ ގޮތުން އޭނާއަށް އެނގިފައި ހުރި މުހިންމު މަޢުލޫމާތެއް ނުވަތަ އޮޑިޓްކުރެވޭ ފަރާތުން ދީފައިވާ ދޮގު ބަޔާނެއް ނުވަތަ ށަރަހައެއް ވާނަމަ އޭނާއަށް އެނގިފައިވާ މިންވަރަކަށް ސާފުކޮށް ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.\n(މ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން އޭނާގެ ޕްރޮފެށަނަލް ވާޖިބު އަދާކުރަންވާނީ ފަރުވާތެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާ އެކުގައެވެ. އަދި އިންސްޓިޓިއުޓުގެ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓުގެ ސެކްށަން 360 ގައިވާ "ރެސްޕޮންޑިންގ ޓު ނޮން-ކޮމްޕްލަޔަންސް ވިތު ލޯސް އެންޑް ރެގިއުލޭށަންސް" ގައި ބުނާ ފަދައިން، އޮޑިޓުކުރުމުގެ ތެރޭގައި، ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭ ނުވަތަ ށައްކުކުރެވޭ ކަންތައްތައް، ކަމާބެހޭ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެންނަންވާނެއެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމުގައި، ތިރީގައިވާ ދާއިރާތަކުގެ ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކަށް ރިޢާޔަތް ކުރެވިދާނެއެވެ.\nކަރަޕްށަނުން، ނުވަތަ ރިޑްވަތުން، ނުވަތަ މަކަރާއި ހީލަތުން ޒާތީ މަންފާއެއް ނުވަތަ މާލީ މަންފާއެއް ހޯދުން؛\nމަނީ ލޯންޑްރިންގއަށް، ނުވަތަ ޓެރަރިޒަމަށް ފައިނޭންސްކުރުމާއި، ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ ފައިސާއާއި މުދާ؛\nސެކިއުރިޓީޒް މާކެޓްތަކާއި ވިޔަފާރި؛\nބޭންކިންގ ހިދުމަތްތަކާއި އެހެނިހެން މާލީ އުފެއްދުންތަކާއި ހިދުމަތްތައް؛\nޓެކުހާއި ޕެންށަނާ ގުޅޭ މާލީ ޒިންމާތަކާއި ޕޭމަންޓުތައް؛\nއާންމު ސިއްހަތާއި ރައްކައުތެރިކަން.\n(ފ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރަށް ލިބޭ އުޖޫރައަކީ އޭނާ އޮޑިޓްކުރި ތަނަކަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ނުވަތަ ފައިދާގެ ނުވަތަ މަންފާގެ ވަކި އިންސައްތައެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކުރެވިގެން ކަނޑައެޅޭ އަގަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ފަހުން ލިބިދާނެ މާލީ ފައިދާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކުރެވިގެން ކަނޑައެޅޭ އަގަކަށް ވެސް ވެގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ދ) ގާނޫނީ ވާޖިބެއް އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން އޮޑިޓަރަކު އެއްވެސް އޮފީހަކަށް ނުވަތަ އިދާރާއަކަށް ނޯޓިހެއް، ނުވަތަ ށަރަހައެއް، ނުވަތަ ބަޔާނެއް ދިނުމުގައި، އޭނާއަށް އެނގިހުރެ ނުވަތަ ފަރުވާކުޑަކުރުމުގެ ސަބަބުން ވިޔަސް ހަގީގަތާ ހިލާފު މަޢުލޫމާތެއް ދީގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ތ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އޮޑިޓަރަކު އެގްޒެކެޓިވް މަގާމެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި މުއައްސަސާއެއްގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވިތާ މަދުވެގެން3(ތިނެއް) އަހަރުދުވަސް ނުވަނީސް އެ ތަނުގެ ހިސާބުތައް އޮޑިޓްކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ލ) ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފާމަކާއެކު ނުވަތަ ފަރުދަކާއެކު މަސައްކަތްކުރާ ޕާޓްނަރަކު ނުވަތަ ފަންނީ މުވައްޒަފަކު، އެ ފަރާތެއްގެ އޮޑިޓް ކުލައެންޓެއްގެ ވަޒީފާއަށް ދާންވާނީ އެންމެ އަވަސްވެގެން އެ ކުލައެންޓުގެ އެކްސްޓަރނަލް އޮޑިޓް ކުރިތާ2(ދޭއް) އަހަރުދުވަސް ފަހުންނެވެ.\n(ގ) އޮޑިޓަރެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ޢައްޔަނު ކޮށްފައިވަނީ އެ ކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންކަން ޔަގީންކުރުމުގެ ކުރިން\nއެ މަސައްކަތާ ހަވާލުވެގެން ނުވާނެއެވެ.\n(ޏ) އޮޑިޓް މަސައްކަތަކާ ބެހޭގޮތުން އޮޑިޓަރެއްގެ ރައުޔު ދޭންވާނީ، އޭނާ ރައުޔުދޭ ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތު ލިބި ހުރެގެންނެވެ.\n13 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓަރުންނާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅޭ ށަކުވާ\n(ހ) މި ގަވާއިދުގައި ނުވަތަ ކަމާ ގުޅޭ އެހެން ގާނޫނެއްގައި ނުވަތަ ގަވާއިދެއްގައި ނުވަތަ ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ކަމަކާ، އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން ހިލާފުވެގެން، ސުލޫކީ ކޮމެޓީއަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، އެ ކޮމެޓީން އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީގެ ލަފާއަކަށް އެދިއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައަކާ ގުޅޭގޮތުން ކޮމެޓީއަށް ފެންނަ ގޮތެއް ސުލޫކީ ކޮމެޓީއަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، ސުލޫކީ ކޮމެޓީން އެހީތެރިކަމަށް އެދިގެން، މައްސަލަ ބަލާއިރު، އެ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، އެޑްމިށަންސް އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީއަށް އަޅަން ފެންނަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް ލަފާދޭއިރު، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު (1) "ފިޔަވަޅު އެޅުން" އަށް ރިޢާޔަތް ކުރަންވާނެއެވެ.\nއޮޑިޓަރުންގެ ކަންތައް ބެލެހެއްޓުމާއި ހިދުމަތުގެ ފެންވަރު ދެމެހެއްޓުން\n14 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓަރުންގެ މަސައްކަތް މުރާޖަޢާކުރުން\n(ހ) އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީން އަންނަނިވި ކަންކަން ޔަގީންކުރުމަށްޓަކައި، އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ މަސައްކަތް ގަވާއިދުން މުރާޖަޢާ ކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ.\nމި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ލާޒިމްކުރާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރަމުންދާކަން؛\nއިންޓަރނޭށަނަލް ސްޓޭންޑަޑްސް އޮން އޮޑިޓިންގ(ISAs) އާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާކަން؛\nމަސައްކަތުގެ އަހުލާގާއި އިރުށާދުތަކަށާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކުން އޮޑިޓަރުންނަށް ކުރުން ލާޒިމްކުރާ ކަންތައްތަކަށް ޢަމަލުކުރަމުންދާކަން.\nއޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ށަރުތުތައް ހިފަހައްޓަމުންދާކަން.\n(ށ) މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން މުރާޖަޢާ ކުރުމަށްފަހު، ފާހަގަކުރެވުނު ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ރިޕޯޓެއް އެކުލަވައިލަންވާނެއެވެ. އަދި އެ މުރާޖަޢާ ކުރުމުގައި، ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ ފަދަ ކަމެއް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ސުލޫކީ ކޮމެޓީއަށް ހުށަހަޅަން ވާނެއެވެ.\n15 ވަނަ މާއްދާ - މަޢުލޫމާތު ހުށަހެޅުން\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، މި ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރޭތޯ ބެލުމަށްޓަކައި، އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީން ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ލަސްކުރުމެއްނެތި އަދި ވަންހަނާކުރުމެއްނެތި ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.\n(ށ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، މާލީ އަހަރު ނިމުމާއެކު، ލަސްވެގެން2(ދޭއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީން ކަނޑައަޅާ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ފޯމެޓަކާ އެއްގޮތަށް ކޮމްޕްލަޔަންސް ރިޕޯޓެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n16 ވަނަ މާއްދާ - ކޮލެޓީ ރިވިއު ކުރުމުގެ ފީ\nމި ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަސައްކަތް މުރާޖަޢާ ކުރުމަށްފަހު، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު2ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ފާމު ލެވަލް އަދި އެސައިންމަންޓް ލެވެލް ކޮލެޓީ ރިވިއު ފީ" ދެއްކުމަށް އިންސްޓިޓިއުޓުން އެންގުމުން، ލަސްވެގެން 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ފީތައް ދައްކަންވާނެއެވެ.\n17 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓް ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު\n(ހ) މި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ދޫކުރާ އޮޑިޓް ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ދެމިއޮންނާނީ، މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ށަރުތުތައް ހަމަވާނަމަ، ލައިސަންސް ދޫކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން3(ތިނެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.\n(ށ) އޮޑިޓް ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ 45 (ސާޅީސް ފަހެއް) ދުވަހުގެ ކުރިން، އޮޑިޓް ލައިސަންސް އައުކުރުމަށްޓަކައި، މި ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި ލައިސަންސް އައުކުރަން އެދި މި މުއްދަތު ތެރޭގައި ހުށަނާޅައިފިނަމަ، ދެން ލައިސަންސަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭނީ އައު އެޕްލިކޭށަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\n18 ވަނަ މާއްދާ - އޮޑިޓަރުންނާއި އޮޑިޓް ފާމުތައް ދަފުތަރުގައި ށާއިޢުކުރުން\nއޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް އޮޑިޓަރުންނާއި، އޮޑިޓް ފާމުތަކުގެ ދަފުތަރު އިންސްޓިޓިއުޓުން ށާއިޢު ކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އޮޑިޓަރުންގެ ދަފުތަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަދާހަމަކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. މި ދަފުތަރުގައި، އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރެވޭ ފަރާތްތަކާއި، އޮޑިޓް ލައިސަންސް ބާތިލުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތާއި، ބާތިލުކުރި ތާރީހުތައް ލިޔެ ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.\n19 ވަނަ މާއްދާ - ހިދުމަތް ދިނުން\n(ހ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން "ލައިސަންސްޑް އޮޑިޓަރ" މި ނަން ބޭނުންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހަތަށް އެ ފަރާތުގެ ލައިސަންސް ނަންބަރު ބޭނުންކުރަން ވާނެއެވެ. މިސާލު: ފަރުދެއްގެ ލައިސަންސް ނަންބަރަކީ2ނަމަ ލިޔާނީ އަންނަނިވި ގޮތަށެވެ. އެއީ “Licensed Auditor 0002” އެވެ.\n(ށ) އޮޑިޓް ރިޕޯޓުތަކުގައި ސޮއިކުރަންވާނީ، ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރުދެކެވެ. އަދި މިގޮތަށް ސޮއިކުރާއިރު، ލައިސަންސްޑް އޮޑިޓަރުގެ ނަމާއި، ލައިސަންސް ނަންބަރު އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ.\n(ނ) އޮޑިޓް ކުރުމުގެ ހިދުމަތް ދޭންވާނީ، އިންޓަރނޭށަނަލް ފެޑެރޭށަން އޮފް އެކައުންޓެންޓްސް (IFAC) ގެ އިންޓަރނޭށަނަލް އޮޑިޓިންގ އެންޑް އެށޫރެންސް ސްޓޭންޑަޑްސް ބޯޑު (IAASB) އިން ނެރެ ށާއިޢުކުރާ އިންޓަރނޭށަނަލް ސްޓޭންޑަޑްސް އޮން އޮޑިޓިންގ (ISAs) އާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\n(ރ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، އެކްސްޓަރނަލް އޮޑިޓް ފިޔަވައި، އެހެނިހެން އެށޫރެންސާއި އެކަމާ ގުޅޭ ހިދުމަތްތައް ދިނުމުގައި، އިންޓަރނޭށަނަލް އޮޑިޓިންގ އެންޑް އެށޫރެންސް ސްޓޭންޑަޑްސް ބޯޑު (IAASB) އިން ނެރެ ށާއިޢު ކޮށްފައިވާ، ތިރީގައިވާ ސްޑޭންޑަޑްތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަން ވާނެއެވެ.\nއިންޓަރނޭށަނަލް ސްޓޭންޑަޑްސް އޮން އެށޫރެންސް އެންގޭޖެމަންޓްސް (ISAE)\nއިންޓަރނޭށަނަލް ސްޓޭންޑަޑްސް އޮން ރިވިއު އެންގޭޖެމަންޓްސް (ISRE)\nއިންޓަރނޭށަނަލް ސްޓޭންޑަޑްސް އޮން ރިލޭޓެޑް ސަރވިސަސް (ISRS)\nއިންޓަރނޭށަނަލް ސްޓޭންޑަޑް އޮން ކޮލެޓީ ކޮންޓްރޯލް (ISQC1)\n(ބ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގެ މަތިން، ކޮލިޓީ ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރެވި، މެތަޑޮލޮޖީ އަދާހަމަކޮށް، އޮޑިޓް މެނުއަލުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.\n(ޅ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން، ކުރާ އޮޑިޓްތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތުގެ ރެކޯޑު ބަލަހައްޓަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ. އަދި މިފަދަ މަޢުލޫމާތު، މަދުވެގެން5(ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ރައްކައުކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.\n(ކ) އޮޑިޓް ފާމެއްގެ ޕާޓްނަރށިޕް އެކުލެވިގެންވާ ގޮތަށް ނުވަތަ ޕާޓްނަރުންނަށް ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެނަމަ، އެ ބަދަލެއް އަންނަތާ ލަސްވެގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ އައި ބަދަލެއްގެ މަޢުލޫމާތު ލިޔުމަކުން އިންސްޓިޓިއުޓަށް އަންގަންވާނެއެވެ.\n(އ) އިންސްޓިޓިއުޓުން ނެރޭ ގައިޑްލައިންތަކުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އޮޑިޓް މެނުއަލާއި އޮޑިޓް ވޯކިންގ ޕޭޕާރސް ތައްޔާރުކޮށް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި މިފަދަ ގައިޑްލައިންތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި، އޮޑިޓް ފާމުގައި އެކަށީގެންވާ އޮޑިޓް މެތޮޑޮލޮޖީއާއި ސިސްޓަމްތައް ގާއިމްކުރެވިފައިވާނަމަ، އިސްތިސްނާއެއް ދިނުމުގެ އިހްތިޔާރު އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމިޓީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\n(ވ) އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރުދަކު ނުވަތަ ފާމަކުން، އެ ފަރާތުގައި އެ ކަމުގެ ގާބިލުކަމާއި އެ ހިދުމަތެއް ދިނުމުގެ ވަސީލަތް ނެތް ހިދުމަތެއް ދީގެން ނުވާނެއެވެ.\n(މ) ފާމެއްގޮތުގައި ހިދުމަތްދޭ ފަރާތަކުން، ފަރުދެއްގެ ގޮތުގައި ހިދުމަތް ދީގެން ނުވާނެއެވެ.\n20 ވަނަ މާއްދާ - ޕްރޮފެށަނަލް އިންޑެމްނިޓީ އިންށޫރެންސް\nއޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން ދިން ނުވަތަ ދޭ ހިދުމަތެއް ފުރިހަމަ ނުވުމުން، ނުވަތަ ހިދުމަތެއް އެކަށީގެންވާ ފެންވަރެއްގައި ނުދެވުމުގެ ސަބަބުން އުފުލަންޖެހޭ މަދަނީ މާލީ ޒިންމާއެއް އަދާކުރެވޭނެ މިންވަރަށް، އިންށޫރެންސް ކުންފުންޏެއްގައި އިންށުއަރ ކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރާތާ 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންށޫރެންސް ސެޓުފިކެޓުގެ ކޮޕީ ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. މިގޮތަށް އިންށުއަރ ކުރުމުގެ ކުރިން އޮޑިޓުގެ ހިދުމަތާއި އެށޫރެންސްގެ ހިދުމަތް ދީގެން ނުވާނެއެވެ.\n21 ވަނަ މާއްދާ - ޢިލްމާއި ހުނަރު ތަރައްގީކުރުން\n(ހ) އިންސްޓިޓިއުޓުގެ މެންބަރެއްގެގޮތުގައި ދެމިހުރުމަށްޓަކައި ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ ސްޓްރަކްޗަރޑް ލަރނިންގެ 20 (ވިހި) ގަޑިއިރުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 10 (ދިހައެއް) ގަޑިއިރު ހޭދަކުރަންވާނީ، ފައިނޭންށަލް ރިޕޯޓިންގ ސްޓޭންޑަޑްސް ނުވަތަ އޮޑިޓް އެންޑް އެށޫރޭންސް ނުވަތަ ކޯޕަރޭޓް ގަވަރނަންސް ނުވަތަ ގާނޫނާއި ގަވާއިދު ނުވަތަ ސުލޫކާއި ޕްރޮފެށަނަލިޒަމް ނުވަތަ ޓެކްސް ނިޒާމުގެ ދާއިރާއިން ޢިލްމާއި ހުނަރު ތަރައްގީކުރުމުގައެވެ.\n(ށ) މެންޑޭޓަރީ CPD ގެ ގޮތުގައި، ލައިސަންސްޑް އޮޑިޓަރުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ވަކި ތަމްރީނު ޕްރޮގުރާމުތަކެއް އިންސްޓިޓިއުޓަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.\n(ނ) މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ CPD ފުރިހަމަ ނުކުރެވޭނެ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، އެޑްމިށަން އެންޑް ލައިސަންސިންގ ކޮމެޓީއަށް އެކަން އެންގުމުން، އެ ހާލަތަކީ ކޮމެޓީއަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހާލަތެއްނަމަ، އެ ފަރާތަށް އިސްތިސްނާއެއް ދެވިދާނެއެވެ.\n22 ވަނަ މާއްދާ - ފީ ދެއްކުމަށް ލުއިދިނުން\nމި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު2ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފީތައް ދެއްކުން ފަސްކުރުމާއި، މާފުކުރުމާއި، މިނޫންވެސް ލުއިތައް އިންސްޓިޓިއުޓުގެ ކައުންސިލުން ދެވިދާނެއެވެ.\n23 ވަނަ މާއްދާ - މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓް ކުރުމާއި އެށޫރެންސްގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތްތައް\nމި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ގާނޫނީ އޮޑިޓު ކުރުމާއި، އެށޫރެންސްގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަތައް، ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓުންގެ ގާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް، އެ ގާނޫނު ތަސްދީގު ކުރި ތާރީހު ( 8 ސެޕްޓެންބަރު 2020) އިން ފެށިގެން6(ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށް (7 މާރިޗު 2021 ގެ ނިޔަލަށް) ދެމިއޮންނާނެއެވެ. އަދި އެ ފަރާތްތަކުން، ލައިސަންސަށް އެދި 1 ފެބުރުވަރީ 2021 ގެ ކުރިން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n24 ވަނަ މާއްދާ - ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން\n(ހ) މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، 8 މާރިޗު 2021 އިން ފެށިގެންނެވެ. ނަމަވެސް، ލައިސަންސް ދޫކުރުމަށް ޓަކައި، އެޕްލިކޭށަން ފޯމު 15 ޖަނަވަރީ 2021 އިން ފެށިގެން އިންސްޓިޓިއުޓުން ބަލައިގަންނާނެއެވެ.\n(ށ) މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ގަވާއިދު ނަންބަރު 23/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގާނޫނީ އޮޑިޓްކުރުމުގެ ގަވާއިދު) މި ނަމުގައި، 18 މާރިޗު 2020 ގައި އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ށާއިޢުކޮށް ނެރެފައިވާ ގަވާއިދު އުވުނީއެވެ.\n25 ވަނަ މާއްދާ – މާނަކުރުން\nމި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ބުނެފައި ނުވާހައި ހިނދަކު:\n(ހ) "އޮޑިޓް ފާމް" ނުވަތަ "ފާމް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އޮޑިޓުގެ ހިދުމަތާއި އެށޫރެންސްގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް، ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2011 (ޕާޓްނަރށިޕް ގާނޫނު) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްގެން ހިދުމަތް ދޭ ފަރާތްތަކަށެވެ.\n(ށ) "ލައިސަންސްޑް އޮޑިޓަރު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އޮޑިޓުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް އިންސްޓިޓިއުޓުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ، އަމިއްލަ ފަރުދުންނަށެވެ.\n(ނ) "އިންސްޓިޓިއުޓް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓުންގެ ގާނޫނު) ގެ3ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓްސް އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސްއަށެވެ.\n(ރ) "ގާނޫނީ އޮޑިޓް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު އަސާސީންނާއި ގާނޫނުން ބާރު ލިބިގެން އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ކުރާ އޮޑިޓް ފިޔަވައި، ގާނޫނަކުން ނުވަތަ ގާނޫނީ ބާރުލިބިގެން ހަދާ ގަވާއިދަކުން ލާޒިމުކޮށްގެން، ISA އާ އެއްގޮތަށް ކުރާ އޮޑިޓަށެވެ.\n(ބ) "ވަޒަންވެރިވުން" ވަޒަންވެރިވެފައިވާ މީހެއްކަމަށް ބެލެވޭނީ، 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއްގައި 183 (އެއްސަތޭކަ އައްޑިހަ ތިނެއް) ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަދުވަސް އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހޭދަކޮށްފައިވާ ނަމައެވެ.\n(ޅ) "ސުލޫކީ ފިޔަވަޅު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާއަކުން ނުވަތަ ކޮމެޓީއަކުން އަދަބެއް ދިނުމުގެ ގޮތުން އަޅާ ފިޔަވަޅަށެވެ.\n(ކ) "އޮޑިޓް ލައިސަންސް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2020 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓުންގެ ގާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ހުއްދައަށެވެ.\n(އ) "ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްފައިވާ ސިއްހީ މަސައްކަތްތެރިއެއް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ވުޒާރާއެއްގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ޑޮކްޓަރުންނަށެވެ.\n(ވ) "މާލީ އަހަރު" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، 1 ޖަނަވަރީން ފެށިގެން 31 ޑިސެންބަރުގެ ނިޔަލަށެވެ.\n(މ) "ފަންނީ މުވައްޒަފުން" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ފާމެއްގައި އޮޑިޓް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނަށާއި، އެޑްވައިޒަރީގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނަށެވެ.\n(ފ) "އެކްސްޓަރނަލް އޮޑިޓް" ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ،ISA އާ އެއްގޮތަށް ކުރެވޭ މާލީ ބަޔާންތަކުގެ އޮޑިޓަށެވެ.\n(ދ) "އެކައުންޓިން ދާއިރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހިސާބު ބެލެހެއްޓުމާއި، މާލީ ބަޔާން ތައްޔާރުކުރުމާއި، އެކްސްޓަރނަލް އޮޑިޓާއި، އިންޓަރނަލް އޮޑިޓާއި، ޓެކްސް އޮޑިޓާއި، އަދި މިނޫންވެސް އެކައުންޓިންގ ދާއިރާގެ މަސައްކަތްތަކަށެވެ.\n(މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 1 އަދި2އެޓޭޗްުކުރެވިފައިވާ ކޮޕީގައި)\nޗާޓަރޑް އެކައުންޓެންޓުންގެ ގާނޫނު (ގާނޫނު ނަންބަރު 13/2020)\n8pe_2021-R-3 - Legal Audit and Assurance Service Regulation.pdf


تَفْسِير سُورَة الْقَارِعَة -٢- – DhiSalafiyyah\n23/10/2014 ތަފްސީރު, ޤުރުއާނާއި އޭގެ ޢިލްމުތައްއަލް އުޚްތު އުންމު ޢަބްދިﷲ\nفَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ ﴿٦﴾ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ﴿٧﴾ وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ ﴿٨﴾ فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ ﴿٩﴾ وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ ﴿١٠﴾ نَارٌ حَامِيَةٌ ﴿١١﴾\nމާނައީ: “ފަހެ އެމީހެއްގެ (ހެޔޮކަންތަކުގެ) ތިލަފަތް ބަރުވެއްޖެމީހާ ދަންނާށެވެ.  ފަހެ އެމީހާ ވާހުށީ ރުހިގެންވާ ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ.  އަދި އެމީހެއްގެ ތިލަފަތް ލުއިވެއްޖެމީހާ ދަންނާށެވެ.  ފަހެ އޭނާ އުޅޭނެތަނަކީ ނަރަކައިގެ އަޑިއެވެ.  އަދި އެއީ ކޮންއެއްޗެއްކަން ކަލޭގެފާނަށް އަންގައިދިނީ ކޮންއެއްޗެއްތޯއެވެ.  އެއީ އަނދައަނދާހުންނަ ނަރަކައިގެ އަލިފާނެވެ. ”\nﷲ ތަޢާލާ ވަނީ މީސްތަކުން ދެބަޔަކަށް ބައްސަވާފައެވެ.\nފުރަތަމަ ބައި: އެމީހެއްގެ ތިލަފަތް ބަރުވެއްޖެމީހާއެވެ. އެއީ ނުބައި ކަންތަކުގެ މައްޗަށް ހެޔޮކަންތައް ތިލަފަތުގައި ބަރުވެއްޖެމީހާއެވެ.\nދެވަނަ ބައި: އެމީހެއްގެ ތިލަފަތް ލުއިވެއްޖެމީހާއެވެ. އެމީހެއްގެ ހެޔޮ ކަންތަކުގެ މައްޗަށް ނުބައިކަންތައް ތިލަފަތުގައި ލުއިވެއްޖެމީހާއެވެ. ނުވަތަ ކާފިރުމީހާ ފަދައިން ޙަޤީޤަތުގައި އެއްވެސް ހެޔޮކަމެއް ނުވާމީހާއެވެ.\nﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވައެވެ.\nفَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ ﴿٦﴾ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ﴿٧﴾\nމާނައީ: “ފަހެ އެމީހެއްގެ (ހެޔޮކަންތަކުގެ) ތިލަފަތް ބަރުވެއްޖެމީހާ ދަންނާށެވެ.  ފަހެ އެމީހާ ވާހުށީ ރުހިގެންވާ ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ.”\nالعِيشَةނެގިފައިވަނީ العَيْشއިންނެވެ. އެއީ ޙަޔާތެވެ. މާނައީ: ހަމަކަށަވަރުން ރިވެތިވެގެންވާ ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ.\nعاش الرجل زمنا طويلا.\nދިގު ޒަމާނެއް ވަންދެން އެމީހާ ދިރިއުޅުނެވެ. އެބަހީ: ދިގު ޒަމާނެއް ވަންދެން އޭނާގެ ޙަޔާތް ވޭތުކުރިއެވެ.\nމިތާގައި العِيشَةމިލަފްޒުމިވަނީ فِعْلَة ވަޒަނުގައެވެ. އެއީ އެކަމުގެ ގޮތް ބަޔާންކޮށްދޭ ވަޒަނެވެ. އެއީ މަޞްދަރެއްނޫނެވެ. މަޞްދަރު ބޭނުންކޮށްގެން عَيْشَةއޭ ބުނެފިނަމަ ދަލާލަތުކުރާނީ އެއްފަހަރު ކަމެއްކުރުމަށެވެ.\nނަމަވެސް عِيشَةއޭ ބުނުމުން އޭގެން ދޭހަވަނީ އެކަން ހިނގާގޮތެވެ.\nއިބްނު މާލިކު رحمه اللهވިދާޅުވިއެވެ.\nوفَعْلَةٌ لمرة كجَلْسَهٍ … وفِعْلَةٌ لهيئة كجِلْسَه\n﴿رَاضِيَةٍ﴾ބުނެވެއެވެ. އެއީ އިސްމު ފާޢިލެވެ. މިތަނުގައި އެވަނީ އިސްމުލްމަފްޢޫލުގެ މާނައިގައެވެ. އެއީ: مَرْضِيَّة އެވެ. އަދި ބުނެވެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެއީ ބާބުއްނިސްބަތު ގައި އިސްމު ފާޢިލެވެ. އެބަހީ: ރުހުން ލިބިގެންވާ މީހާއެވެ. އަދި މިދެމާނައަކީ ވެސް ދާދި އެކައްޗެކެވެ.\nއެބަހީ: ހަމަކަށަވަރުން އެއީ އެތަނުގައި އުނދަގޫކަމެއް ނެތް ރަނގަޅު ދިރިއުޅުމެކެވެ. އަދި އެތަނުގައި އުނދަގޫކަމެއްވެސް ގަދައަޑުތަކެއްވެސް ނުވެއެވެ. އަދި އެތަނުގައި ވަރުބަލިކަމެއްވެސް ނުވެއެވެ. ހުރިހާ ގޮތަކުން ފުރިހަމަވެގެންވާ ތަނެކެވެ.\nއެބަހީ: މިއީ ﷲ ތަޢާލާ އެބައިމީހުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ސުވަރުގޭގެ ދިރިއުޅުމެވެ. – އަޅަމެންނަކީ އެތަނުގެ އަހުލުވެރިންކަމުގައި ލައްވާށިއެވެ.- މި ދިރިއުޅުމުގައި އެބައިމީހުން ވަރުބަލިކަމެއް ނުޖެހޭނެއެވެ. އަދި އެބައިމީހުންނީ އެތަނުން ނެރެލެވޭނެ ބައެއްވެސް ނޫނެވެ. އެބައިމީހުން ހިތާމައެއްވެސް ނުކުރާނެއެވެ. އަދި ބިރެއްވެސް ނުގަންނާނެއެވެ. އެއީ ނިޢުމަތުން ފުރިގެންވާ ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ. އަދި އެންމެ ހެޔޮވެގެންވާ ޙާލުގައެވެ. އެންމެ އުފާވެރި ޙާލުގައެވެ. ފަހެ އެއީ ރުހެވިގެންވާ ދިރިއުޅުމެކެވެ.


Office Tapeball Cricket Mubarathuge Thashi Customs Ufulaalaifi - Vaguthu\nމުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި ކަސްޓަމްސް ޓީމު-- ފޮޓޯ: ސީބީއެމް\nމާލޭ ސްޕޯރޓްސް ކުލަބާއި ކްރިކެޓް ބޯރޑް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން އިންތިޒާމްކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދާ ރަމަޝާން ކްރިކެޓް ކާނިވަލްގެ އޮފީސްތަކުގެ މެދުގައި ކުޅެވޭ މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ކަސްޓަމްސް ހޯދައިފިއެވެ.\nމުބާރާތުގެ އޮފީސް ބައިގެ ޗެމްޕިއަންކަން ކަސްޓަމްސް ހޯދީ ފައިނަލުގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޔޫތް، ސްޕޯޓްސް އެންޑް ކޮމިއުނިޓީ އެމްޕަވާމަންޓް 10 ލަނޑުން ބަލިކޮށްގެންނެވެ.\nޓޮސް ދިމާވުމުން ޔޫތް މިނިސްޓްރީ ގަސްދުކުރީ ހޮވުމަށެވެ. މި އިނިންގްސްގައި ކަސްޓަމްސް ކުޅެންއަރާ 8 އޯވަރު ހަމަވިއިރު ދެ ކުޅުންތެރިން ނުބައިވެގެން ހެދިފައިވަނީ 102 ލަނޑުއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުޅުނީ 20 ލަނޑު ހެދި މުހައްމަދު އާމިރު އަދި މުހަންމަދު ހައިކަލްގެ އިތުރުން 14 ލަނޑު ހެދި އަހުމަދު ޝަރީފް އެވެ.\nޖަވާބުގައި ޔޫތް މިނިސްޓްރީ ކުޅެންއަރާ 8 އޯވަރު ހަމަވިއިރު ހަތް ކުޅުންތެރިން ނުބައިވެގެން 93 ލަނޑުހެދިއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުޅުނީ ނުބައިނުވެ 19 ލަނޑު ހެދި ސައިފުލް އިސްލާމް 19 އެވެ. މި އިނިންގްސްގައި ކަސްޓަމްސްގެ މުހައްމަދު އާމިރުއާއި އަހުމަދު ޝަރީފް، މިއިން ކޮންމެ އުކުންތެރިއެއް ވަނީ ދެ ވިކެޓު ނަގާފައެވެ.\nމުބާރާތުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާއަށް ޓްރޮފީ ދެނީ-- ފޮޓޯ: ސީބީއެމް\nމިއަދުގެ މެޗް ނިމުމުން އިނާމްދެއްވީ ކްރިކެޓް ބޯރޑް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމެޓީގެ މެމްބަރުންނާއި މޯލްޑިވްޕޯސްޓްގެ ޑިރެކްޓަރ އީކޮމް މުހައްމަދު އަހުމަދާއި އެގްޒެކެޓިވް ޑައިރެކްޓަރ އައިޝަތު ޝިރުދާއެވެ.\nމުބާރާތުގެ ފައިނަލް މެޗްގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއަކަށް ހޮވިފައިވަނީ ކަސްޓަމްސް ޓީމުގެ މުހަންމަދު އާމިރެވެ. އެންމެ މޮޅު އުކުންތެރިޔާ، ބެޓްސްމަން އަދި ހުރިހާ ގޮތަކުން އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއަކަށް ހޮވިފައިވަނީ ޔޫތު މިނިސްޓްރީގެ ސައިފުލް އިސްލާމް އެވެ.\nކްރިކެޓް ކާނިވަލްގެ ތިންވަނަ މުބާރާތް ކޮމްޕެނީ ޓޭޕް ބޯލް މުބާރާތް މާދަމާ ހަވީރު ފަށާނެއެވެ. ފުރަތަމަ މެޗުގައި ބައްދަލުކުރަނީ އެމްޓީސީސީ ބީ ޓީމާއި އެމްޑަބްލިޔޫއެސްސީ އެވެ. ދެވަނަ މެޗްގައި ޖޯލީ ބޯއީސްއާއި ކޮންޓެކްއެ


23 ސެޕްޓެމްބަރ 2018 ވާ އާދީއްތަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި، ގއ. އަތޮޅުގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަހައްޓާ ވޯޓުފޮށީގެ ނަންބަރާއި، ވޯޓުފޮށީގެ ނަމާއި، ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދު އަދި ވޯޓުފޮށި ބަހައްޓާ ރަށާއި ތަން މިދަންނަވަނީއެވެ.\nގއ. އަތޮޅު މަދަރުސާ ހޯލުގެ އިރުމަތި\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ކޮލަމާފުށީ އަމީނީމަގުގެ އިރުމަތި ސަރަހައްދުގައިވާ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނެވެ.\nގއ. ކޮލަމާފުށި -1\nގއ. އަތޮޅު މަދަރުސާގެ ސްޓޭޖާއި ޖެހިގެން އިންނަ ކްލާސް\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ކޮލަމާފުށީ އަމީނީމަގުގެ ހުޅަނގު ސަރަހައްދުގައިވާ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nގއ. ކޮލަމާފުށި -2\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ވިލިނގިލީ ރަތްވިލާމަގު އުތުރު ސަރަހައްދުގައިވާ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނާއި، ހއ. އަތޮޅުން ފެށިގެން ފ. އަތޮޅާއި ދެމެދުގައި ހިމެނޭ އަތޮޅުތަކުގެ ރަށްރަށުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ މީހުންނެވެ.\nގއ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ މަލްޓީ ޕާރޕަސް ހޯލް\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ވިލިނގިލީ ރަތްވިލާމަގުގެ ދެކުނުން، އަމީނީމަގުގެ އުތުރާއި ދެމެދުގައި ހިމެނޭ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނެވެ.\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ވިލިނގިލީ އަމީނީ މަގުގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުގައިވާ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނާއި، ދ. އަތޮޅުން ފެށިގެން ފުވައްމުލަކު ސިޓީއާއި ދެމެދުގައި ހިމެނޭ އަތޮޅުތަކުގެ ރަށްރަށުގެ މީހުންނާއި އައްޑޫ ސިޓީއާއި މާލެ ސިޓީގެ މީހުންގެ ތެރެއިން މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ މީހުންނެވެ.\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ މާމެންދޫ ރައްޔިތުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nގއ. މާމެންދޫ -1\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ނިލަންދޫ ރައްޔިތުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nދާންދޫ ސްކޫލްގެ އާ ޢިމާރާތުގެ ހޯލު\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ދާންދޫ ހުރަސްމަގުން އުތުރުގައިވާ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނެވެ.\nދާންދޫ ކުރީގެ ސްކޫލްގެ ޢިމާރާތުގެ ހޯލު\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ދާންދޫ ހުރަސްމަގުން ދެކުނުގައިވާ ގޭގޭގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ކޮނޑޭ ރައްޔިތުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ގެމަނަފުށީ ރައްޔިތުންނާއި ގއ. ދިޔަދޫއިން ގއ. ގެމަނަފުށްޓަށް ބަދަލުވެފައިވާ މީހުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ކަނޑުހުޅުދޫ ރައްޔިތުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.\nދެއްވަދޫ ސްކޫލް (މަދަރުސަތުލް ސުލްޠާން މުޙަންމަދު)\nމި ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާނީ ދެއްވަދޫ ރައްޔިތުންނާއި މިފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ އެހެނިހެން ދިވެހި ރައްޔިތުންނެވެ.


Kulhudhufushi City Gai Curfew Hingaa, Lockdown Kranee | Hathaavees\nކުޅުދުއްފުށި ސިޓީގައި ކާފިއު ހިންގާ، ލޮކްޑައުން ކުރަނީ\nހދ. ކުުދުއްފުށީގައި ކާފިއު ހިންގާ އެ ސިޓީ ތިން ދުވަހަށް ލޮކްޑައުން ކުރުމަށް ނިންމައިފިއެވެ. މިއީ މާލެ ސިޓީން ބޭރުން ރާއްޖޭގެ ސިޓީއެއް ކާފިއު ހިންގާ ލޮކްޑައުން ކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nއެ ސިޓީ ލޮކްޑައުން ކުރަނީ އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން އެކަން އެގޮތަށް ކުރުމަށް އަންގައިގެނެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހއ. އުލިގަމުގައި ހުރި މީހެއްގެ ގައިން ކޮވިޑް19 ފެނިފައިވުމާއި ގުޅިގެން ހއ. އަދި ހދ. އަތޮޅުގެ ގިނަ ރަށްތަކަކަށް ވަނީ ބިރުވެރިކަން އުފެދިފައެވެ. ކުޅުދުއްފުށި ސިޓީގައި ކާފިއު ހިންގާ ސިޓީ ލޮކްޑައުން ކުރަނީ އެ ސަބަބާއި ގުޅިގެންނެވެ.\nއެ ސިޓީގެ ރައީސް އަބްދުލް ލަތީފް ހަސަން ވަނީ ރައީސް އިބްރާހީމް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި ފޯނުން ގުޅުއްވާ އެ ސިޓީގެ ކޮވިޑް19 ޓާސްކް ފޯސް އިން އެގޮތަށް އަމަލު ކުރުމަށް ނިންމާފައިވާކަން ހިއްސާ ކުރައްވާފައެވެ.\nކާފިއު ހިންގާ ލޮކްޑައުން ކުރި ނަމަވެސް ހާއްސަ ހުއްދަތަކާއި އެކު ބައެއް މީހުންނަށް ބޭރަށް ނުކުތުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ. އަދި ފިހާރަތަކާއި ރެސްޓޯރެންޓްތަކުން ޑެލިވަރީ ކޮށްދޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބޭރަށް ނުކުމެ އުޅޭ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށްވެސް އެ ސިޓީގެ ޓާސްކް ފޯސް އިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެ ނިންމުމަށް މިއަދުގެ މެންދުރު 12:00އިން ފެށިގެން އަމަލު ކުރާނެއެވެ.\nއުލިގަމުން ކޮވިޑް19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހާއާ ގުޅިގެން އުލިގަމުވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން ހއ. މާރަންދޫއާ ހދ. ނޮޅިވަރަމްއާ ހދ. ވައިކަރަދޫއާ ހދ. ހިރިމަރަދޫއާ ހއ. ހޯރަފުށްޓާއި ހއ. ތުރާކުނާއި ހއ. ތަކަންދޫއާ ހއ. އިހަވަންދޫ ވަނީ މޮނީޓަރިންގެ ހާލަތަށް ގެނެސްފައެވެ. އުލިގަމުން ޕޮޒިޓިވްވި މީހާއާ 131 ފަރާތެއް ކޮންޓެކްޓުވެފައިވެއެވެ.\nPrevious ގާފަރުގައި އެކަހެރިވާން އަންގާފައި ވަނިކޮށް ބޭރަށް ނިކުތް މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nNext ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ތިބި ދިވެހިންނަށް 4.4 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްފި


Kehtheirkamuge Naadhiru Misaaleh | Vaahaka\nކެތްތެރިކަމުގެ ނާދިރު މިސާލެއް\nއަލީ އިހްސާން February 14, 2019\t5 Comments\nއައްޔޫބު ޢަލައިހިއްސަލާމްއަކީ، ސަލާމްލެއްވި އިބްރާހީމުގެފާނުގެ ނަސަބުފުޅުން ވަޑައިގެންނެވި ނަބީބޭކަލެކެވެ. މާތް الله سبحانه وتعالى، أيّوب عليه السّلام އަށް ވަނީ މިބިންމަތީގެ ހުރިހާ ނިޢުމަތެއްދެއްވާފައެވެ. މުދަލާއި ދަރީންނެވެ. ޝާމްކަރައިގެ އުސްވާދީތަކާއި، ބާދިޔާތަކާއި ބިންތަކުގައިވާ ހުރިހާ ރޯދިބަރަކާތްތަކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ގެރިބަކަރި ޖަމަލާއި ޙިމާރާއި މިނޫވެސް ފެހާމާނު މުދާ ހުރީ އެޒަމާނުގެ އެއްވެސް އިންސާނަކަށް ދެއްވާފައިނުވާ މިންވަރަށެވެ.\nމިދެންނެވި ފަދަ ގިނަގުނަ ނިޢުމަތްތައް މީހަކަށް ލިބިއްޖެނަމަ ވަރަށް އަވަހަށް އޭނާ، އޭނާ ހައްދަވައި ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާނގެ މަތިން ހަނދުމަނެތި ކުރެއެވެ. ނިޢުމަތްތަކަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި އެނިޢުމަތްތަކަށް ކުފުރުވެސްވެއެވެ. ނަމަވެސް، އައްޔޫބު ޢަލައިހިއްސަލާމްއަށް ސުމާރެއްނެތްހާގިނަ މުދާދެއްވުމުންވެސް އެކަލޭގެފާނު އެކަމަކަށް ބޮޑާވެވަޑައިގެން ފަޚްރުވެރިވެވަޑައިގެން ނޫޅުއްވައެވެ. މުދާ ހުސްވެދާނެތީ މުށްބާރު ކުރައްވައިގެން ނުހުންނަވައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ދީލަތިފުޅުކަން ވާރޭ ވިލާގަނޑެކޭ އެއްފަދައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް މީހަކު ސަލާންޖަހަން އަތުވެއްޖެނަ އެކަލޭގެފާނުގެ ދީލަތިފުޅުކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ ހިތްފުރާލަދެއްވައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މާތް ﷲ އެކަލޭގެފާނުގެ މުދާތައް އެތަށް ގުނައަކަށް އިތުރުކޮށްދެއްވަމުން ގެންދަވައެވެ.\nތަފްސީރު ފޮތްތަކުގައި މުފައްސިރުން ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. މަލާއިކަތުންގެ ޖަމާޢަތެއްގެ ބޭކަލުން މާތް الله سبحانه وتعالى، ގެ މަޚްލޫޤުންނާއި މެދު މަޝްވަރާ ކުރެއްވިއެވެ. ނުކިޔަމަންތެރި އަޅުން ﷲ ގެ ނުރުއްސެވުން ހޯދަމުންގެންދާއިރު، ﷲ އަށް ކިޔަމަންތެރި އަޅުން އެއިލާހުގެ ރުއްސެވުމާއި ފުއްސެވުން ހޯއްދަވަމުން ގެންދަނީއެވެ.\nއެތަނުން އެއް މަލާއިކަތަކު ވިދާޅުވިއެވެ. މިއަދު ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު މަޚްލޫޤަކީ أيّوب عليه السّلامއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ މާތް الله سبحانه وتعالى، ހަނދުމަކޮށް ޒިކުރު ކުރައްވާ ބޭކަލެކެވެ. މުޞީބާތްތަކަށް ކެތްތެރިވެވަޑައިގަންނަވާ ޚުލުޤުފުޅު ހެޔޮ ބޭކަލެކެވެ. މީސްތަކުންނަށްވާ ދިރިހުރި މިސާލެކެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަލޭގެފަނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް އެތައް ޚާދިމުންނެއްދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އުމުރުގައި ބަރަކާތްލެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނުގެ ތަނަވަސްކަން، ފަޤީރުންނާއި ބޭނުންޖެހިފައިވާ މީހުންނާއި ހިއްޞާކުރައްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު، ނިކަމެތިންނަށް ކާންބޯންދީ އަނައުނުދެއްވައެވެ. އަޅުންބައްލަވައިގަންނަވައި މިނިވަން ކުރައްވައެވެ.\nޝައިޠާނާ މިހުރިހާ ވާހަކަތައް އަޑު އެހުމަށްފަހު ވަރަށް ހިތުގައިޖެހި، ރުޅިއަތުވެއްޖެއެވެ. އޭނާގެ ޙަސަދަވެރިކަން އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ރުޅިވެރިކަން އަނގުރު ތަވައެއްފަދައިންވިއެވެ. أيّوب عليه السّلام މަގުފުރައްދާލެވޭތޯ އޭނާގެ ކެހިވެރި ކުޅިގަނޑުރާވާލިއެވެ. ޝައިޠާނާ މާތް الله سبحانه وتعالى، ގެ ޙަޟުރަތުގައި، أيّوب عليه السّلام ގެ ޝަކުވާ ދެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެ ބުންޏެވެ. " أيّوب عليه السّلام އަބަދާއިއަބަދު ﷲ އަށް ތަސްބީޙަ ކިޔަނީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި އެކަލޭގެފާނުގެ އިޚްލާސްތެރިކަމަކުން ނޫނެވެ. ދެއްކުންތެރިކަމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މުދާތައް އުނިކުރައްވަފާނެތީ އިބަރަސްކަލާނގެ ރުއްސެވުމަށްޓަކައެވެ. އެހުރީ އެކަލޭގެފާނުގެ ދަހިވެތިކަން ހުރި މިންވަރެވެ. އިބަ އިލާހު އެކަލޭގެފާނުގެ މުދާ ހިތްޕަވައިފިނަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ދޫފުޅުން އިބަރަސްކަލާނގެ ނަންފުޅުވެސް ނުގަންނާނެތެވެ. އަޅުކަން ކުރުން ހުއްޓާލައްވާނެއެވެ."\nދެން މާތް الله سبحانه وتعالى، ޝައިޠާނާއަށް އެންގެވިއެވެ. " أيّوب عليه السّلام އަކީ ތިމަން އިލާހުގެ އެންމެ އިޚްލާސްތެރި އަޅުތަކުންގެ ތެރެއިން އަޅެކެވެ. އެކަލެގެފާނު އަޅުކަންކުރަނީ އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު ނުހަނު ސާފު ޠާހިރު ހިތްޕުޅަކުންނެވެ. ތިމަން ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން ބަދަލެއްލިބިވަޑައިގެންނެވުމުގެ ބޭނުންފުޅެއްގައެއް ނޫނެވެ".\nމާތް الله سبحانه وتعالى، އިރާދަކުރެއްވީ ޝައިޠާނާއާއި އިންސާނުންނަށް އައްޔޫބުގެފާނުގެ ޙަޔާތްޕުޅުން މިސާލުޖެއްސެވުމަށެވެ. أيّوب عليه السّلام ގެ އިޚްލާސްތެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމުގެ ބޮޑުކަން ދެއްކެވުމަށެވެ. އެހެންކަމުން، މާތް الله سبحانه وتعالى ޝައިޠާނާއާއި އޭނާގެ ބައިވެރިންނަށް أيّوب عليه السّلام ގެ މުދަލަށް ބޭނުން ގޮތެއް ހެދުމުގެ އިޒުނަދެއްވިއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އައްޔޫބުގެފާނުގެ މުދާތަކަށް އެކިސިފަސިފައިގެ އާފާތްތައް މެދުވެރިވާން ފަށައިފިއެވެ. ދަނޑުބިންތައް ހިކި އަނަރޫފަވާންފަށައިފިއެވެ. ނަޢަމުސޫފިތައް މަރުވެ ނެތެންފަށައިފިއެވެ. ދަރިދަރިކައުކަނބަލުން އަވަހާރަވާންފަށައިފިއެވެ.\nއެންމެފަހުން އެކަލޭގެފާނަށް ވަރަށް ސުންޕާ އާލާސްކަންފުޅެއް ޖެހިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އައްޔޫބުގެފާނުގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށައްދާން ފެށުމުންނާއި ޖެހިވަޑައިގެންނެވި އާލާސްކަންފުޅުގެ ސަބަބުން އެކަލޭގެފާނުގެ ޚާދިމުންނާއި ނޯކަރު އެކަލޭގެފާނު ދޫކޮށްލައްވައިފިއެވެ. އަނބިއަނބިކަނބަލުންތައްވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ވަރިވެވަޑައިގެން، ވަޑައިގެންފިއެވެ. އެންމެ އަނބިކަނބަލަކު ފިޔަވައެވެ. ޚާދިމަކަށްވެސް ނޯކަރަކަށްވެސް އެކުވެރި ރަޙްމަތތެރިއަކަށްވެސް ހުންނެވީ ހަމަ އެކަމަނާއެވެ.\nއައްޔޫބުގެފާނަށް ކިތަންމެ ބިޔަދޮވި ޙާލުކޮޅެއް ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ކަމުގައިވިނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު އެކަންތައްތަކަށް ކުރިމަތިލައްވަމުން ގެންދެވީ ނުހަނު ސާބިތުކަންމަތީގައެވެ. ނިތްކުރިއަށް ރުލެއްވެސް އަރުއްވާލެއްވުމެއްނެތި ނުހަނު ތަނަވަސް ހިތްޕުޅަކާއެކުގައެވެ. ދުވަހަކުވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ ދޫފުޅަކުން ޝަކުވާގެ އެންމެ ލަފްޒެއްވެސް ބޭރެއް ނުކުރައްވައެވެ.\nޒަމާނުގެ ބުރު އޭގެ އެންމެ ބާރުމިނުގައި އެނބުރެމުން ދިޔަ ދިޔަހެން އައްޔޫބުގެފާނުގެ ހަށިކޮޅުގައި އުފެދިފައިވާ އާލާސްކަންފުޅުވެސް ދިޔައީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. ވޭންތައް އިތުރުވަމުންނެވެ. ހަށިކޮޅުގެ ވަރުފުޅުދެރަ ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ އެންމެ ބޮޑު އުފާފުޅެއްކަމުގައި ހައްދަވާފައިވަނީ ތަސްބީޙާއި، ތަޙްމީދާއި ، ތަކްބީރު ވިދާޅުވެ މާތް ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރެއްވުމެވެ. އެކަލާނގެ ހަނދުމަކުރައްވައި ޒިކުރުކުރެއްވުމެވެ.\nއައްޔޫބުގެފާނުގެ ނިކަމެތި ޙާލުކޮޅު ފެނިވަޑައިގެން އެންމެ ބޮޑު ހިތާމަފުޅެއް ބަރުދާސްތުކުރައްވަމުން ގެންދެވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުންނެވެ. ބައެއްފަހަރު އެކަމަނާ އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި ދަންނަވައެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މުޞީބާތް ކަލޭގެފާނު ކިހާ ދުވަހަކު ތަހައްމަލު ކުރައްވާނުތޯ އެވެ؟ މުދަލާއި، ދަރިނާއީ، ރަޙްމަތެރީންގެ ބަޔަކު ނެތި މުޅި ޢުމުރަށް މިހެން ތިބެންވީތޯއެވެ؟ މި މުޞީބާތުން ދިންނަވާތޯ، މާތް الله سبحانه وتعالى ގެ ޙަޟުރަތުގައި ނުދަންނަވަނީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟"\nأيّوب عليه السّلام ވިދާޅުވިއެވެ. " ހަމަކަށަވަރުން ޝައިޠާނާ ކަނބުލޭގެއަށް ވަސްވާސްދީ ހިތްނުތަނަވަސް ކުރުވީއެވެ. ރަނގަޅު ޞިއްހަތާއި މުއްސަނދިކަމުގައި އަހަރެން ކިހާ ދުވަހަކު އުޅުނީމު ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަނާ ދެންނެވިއެވެ. "އައްޑިހަ އަހަރެވެ". ދެން أيّوب عليه السّلام ވިދާޅުވިއެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނު މި ވޭނުގައި އުޅުއްވާތާވީ ކިހާދުވަހެއްޔެވެ؟ އެކަމަނާ ދެންނެވިއެވެ. "އެންމެ ހަތް އަހަރު ދުވަހުއެވެ."\nأيّوب عليه السّلام ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެއަށް މި މުޞީބާތުން ސަލާމަތްކުރެއްވުން އެދި ދުޢާކުރައްވަން ތިމަން ކަލޭގެފާނު ލަދުފުޅުގަނެއެވެ. އެއީ ތިމަން ކަލޭގެފާނު ރަނގަޅު ޞިއްޙަތާއި ނިޢުމަތުގައި ހޭދަކުރެއްވި ވަރާގާތަށްވެސް މިވޭނުގައި ހޭދަކުރެވިފައިނުވާތީއެވެ. "\nأيّوب عليه السّلام އެބަލީގައި އުޅުއްވީ ކިހާ ދުވަހަކު ކަމާއިމެދު ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި އިޚްތިލާފެއްވެއެވެ. ވަހުބު ބިން މުނައްބިހު ވިދާޅުވާ ގޮތުން އެކަލޭގެފާނުގެ އިމްތިޙާނުގެ މުއްދަތަކީ ބަރާބަރު3އަހަރެވެ. أنس بن مالك رضى اللّـه عنــه ވިދާޅުވަނީ أيّوب عليه السّلام ހަތްއަހަރާއި އެތަށް ދުވަހެއްވަންދެން އާލާސްކަންފުޅާ އުޅުއްވިކަމަށެވެ. ޙުމައިދު ވިދާޅުވަނީ އެކަލޭގެފާނު 18 އަހަރު އާލާސްކަންފުޅާ އުޅުއްވިކަމުގައެވެ.\nأيّوب عليه السّلام އާލާސްކަންފުޅާ އުޅުއްވި ދުވަސްވަރުގެ ތަފްސީލެއް ކީރިތި ޤުރުޢާނުގެ ނެތްކަމުގައިވިޔަސް އެކަލޭގެފާނުގެ އާލާސްކަންފުޅު ފަސޭހަވިގޮތުގެ ކުރު ތަފްސީލެއް މާތް ﷲ ބަޔާން ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ކީރިތި ޤުރުޢާނުގެ سورة ص ގެ 41 ވަނަ އާޔަތުންފެށިގެން 43 ވަނަ އާޔަތުގެ ނިޔަލަށް މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nوَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ ﴿٤١﴾ ارْكُضْ بِرِجْلِكَ ۖهَـٰذَا مُغْتَسَلٌ بَارِدٌ وَشَرَابٌ ﴿٤٢﴾ وَوَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ﴿٤٣﴾\n"ތިމަންރަސްކަލާނގެ އަޅު أيـّوب ގެފާނު ހަނދުމަކުރައްވާށެވެ! (އެއީ) އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة އަށް دعاء ދެންނެވި ހިނދުގައެވެ. (އެކަލޭގެފާނު ދެންނެވިއެވެ.) އަޅުގެ ގައިގައި شيطان އާ ބީހި، އެކަލޭގެ ފަރާތުން އަޅާއަށް ވަރުބަލިކަމާއި ވޭން ލިބިއްޖެއެވެ. (އެކަލޭގެފާނަށް އެންގެވިއެވެ.) ކަލޭގެފާނުގެ ފައިންޕުޅުން (ބިމުގައި) ޖައްސަވާށެވެ! (ދެން އެތަނުން ފެންއާރެއް ނުކުތުމުން އެންގެވިއެވެ.) މިއީ ކަލޭގެފާނު ނާނެފިއްލެވުމަށާއި، ހިއްޕެވުމަށްވާ ފިނި (ހިހޫ) ފެނެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ أهل ވެރިންދެއްވައި، އެއުރެންނާއެކު ހަމައެފަދަ ބަޔަކު ދެއްވީމެވެ. (އެއީ) ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة ން ލެއްވި رحمة އެއް ކަމުގައްޔާއި، ބުއްދީގެ أهل ވެރިންނަށްވާ عبرة އަކާއި، نصيحة އެއް ކަމުގައެވެ."\nއަދި އަންބިޔާއު ސޫރަތުގެ 83 ވަނަ އާޔަތުންފެށިގެން އެ ސޫރަތުގެ 84 ވަނަ އާޔަތުގެ ނިޔަލަށް މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nوَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿٨٣﴾ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَكَشَفْنَا مَا بِهِ مِن ضُرٍّ ۖوَآتَيْنَاهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَذِكْرَىٰ لِلْعَابِدِينَ﴿٨٤﴾\n"އަދި أيوب ގެފާނު، އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް دعاء ކުރެއްވި ހިނދު، ހަނދުމަކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، މިއަޅާޔަށް ދަތިކަމާއި، އުނދަގޫ ޖެހިއްޖެއެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާނގެއީ، رحمة ލައްވާ، އެންމެ رحمة ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް އިޖާބަދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނަށް ޖެހިފައިވާ ދަތި حال ފިއްލަވައި، އަދި އެކަލޭގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ أهل ންނާއި، އެ أهل ންނާއެކު ހަމަ އެފަދަ أهل ން ދެއްވީމެވެ. ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة ން ލެއްވި رحمة އެއް ކަމުގައެވެ. އަދި އަޅުކަންކުރާ މީހުންނަށް، ހަނދާންކޮށްދިނުމެއް ކަމުގައެވެ."\nأيّوب عليه السّلام ކެތްތެރިކަމުގެ ނަތީޖާއަކީ މާތް اللّـه سبحانه وتعالى އެކަލޭގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ أهل ވެރިންދެއްވައި، އެއުރެންނާއެކު ހަމައެފަދަ ބަޔަކު ދެއްވުމެވެ. ޞާދު ސޫރަތުގެ 43 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nوَوَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ﴿٤٣﴾\n"އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ أهل ވެރިންދެއްވައި، އެއުރެންނާއެކު ހަމައެފަދަ ބަޔަކު ދެއްވީމެވެ. (އެއީ) ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة ން ލެއްވި رحمة އެއް ކަމުގައްޔާއި، ބުއްދީގެ أهل ވެރިންނަށްވާ عبرة އަކާއި، نصيحة އެއް ކަމުގައެވެ."\nމުޖާޙިދު ވިދާޅުވެފައިވާކަމަށް إبن كثير ގެ ތަފްސީރުގައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. "ސަލާމްލެއްވި أيّوب عليه السّلام އަށް އެންގެވުނެވެ. އޭ أيّوب عليه السّلام އެވެ. ކަލޭގެފާނަށްޓަކައި ކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާގެބޭފުޅުން ސުވަރުގޭގައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގެންފިނަމަ އެބޭފުޅުން ދުނިޔޭގެހަޔާތަށް ގެނެސްދެއްވާނަމެވެ. ނުވަތަ ކަލޭގެފާނު އެބޭފުޅުންނާއި ބައްދަލުކުރައްވަންދެން ސުވަރުގޭގައި އެބެފުޅުން އުޅުމަށް ދޫކޮށްލާނަމެވެ. އަދި އެފަދަ އެހެންބަޔަކު ކަލޭގެފާނަށް ދުނިޔޭގައި ދެއްވާނަމެވެ. أيّوب عليه السّلام ވިދާޅުވިއެވެ. އެބައިމީހުން ސުވަރުގޭގައި އުޅުމަށް ދޫކޮށްލައްވާށެވެ. ދެން އެބޭފުޅުން ސުވަރުގޭގައި ވަޒަންވެރިވުމަށް ދޫކުރައްވާ އެފަދަ އެހެންބަޔަކު އެކަލޭގެފާނަށް ދުނިޔޭގެ ހަޔާތުގައި ދެއްވުނެވެ."\n1.\tސްޓޯރީސް އޮފް ޕްރޮފެޓް ރަޝާދު އަޙްމަދު އަޒަމީ ދާރުއްސަލާމް\n2.\tކީރިތި ޤުރުޢާނުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ ރަޢީސް އޮފީސް\n3.\tފަޖުރުތަރި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑު\n4.\tކީރިތި ޤުރުޢާނުގެ ތަރުޖަމާއާއި ތަފްސީރު މަލިމްގޭ ހުސައިން ދީދީ\n5.\tތަފްސީރު އިބްނު ކަޘީރު\n6.\tތަފްޙީމުލް ޤުރްއާން\nVarah salhi ibratheh libihje


REPORT: Adheeb, Humam aa badhalukurun: aadhaige kameh noon! | Mihaaru\nއަފްރާޝީމްގެ ގާތިލް ހުމާމްއާ، އަދީބު ބައްދަލުކުރި މައްސަލަ ފުލުހުން އަންނަނީ ތަހުގީގުކުރަމުން.\n10 އޯގަސްޓް 2017 - 07:23 123 comments\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނަށް އެނގިވަޑައިނުގެން ހާދަ ބޮޑެތި ޖަރީމާތަކެއް ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ހިންގައިފި އެވެ؛ އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ބޮޑު ޚިޔާނާތެވެ. ރިޝްވަތު ހުށަހަޅައިގެން ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާ ކޮރަޕްޓުކޮށްލުމެވެ. މިދިޔަ އާދީއްތަދުވަހު އާ ކަމެއް، އަނެއްކާވެސް އާއްމުންނާ ހިއްސާކުރެއްވި އެވެ؛ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އުނގޫފާރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޑރ. އަފްރާޝީމް އަލީގެ ގާތިލް، ހުސެއިން ހުމާމް، ޖަލުން ނެރެ ރިސޯޓަކަށް ގެންގޮސް ދައުލަތުގެ އިސް ވެރިއަކު އޭނާއާ ބައްދަލުކުރެއްވި ވާހަކަ އެވެ.\nއެ ވާހަކަ ފައްޓަވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ، އެއީ ދައްކަން ފަސޭހަ ވާހަކައެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ހިނގާފައި އޮތް ކަމަކަށް ވާތީ، ފުލުހުން ތަހުގީގު ފަށައިގެން އުޅޭ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އެ ތަހުގީގު ކުރަން ފުލުހުންނަށް އެންގެވީ، އެ ބައްދަލުވުމުގެ މައުލޫމާތު އެމަނިކުފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވުމުން ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭގެ ކުރިން، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސާއި ހޯމް މިނިސްޓްރީ އާއި ގައިދީން ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާއާ ހަވާލުވެ ތިބި ކަރެކްޝަނަލް ސާވިސް އޮތީ "ނިދައިފަ" އެވެ. ސަރުކާރުގެ ބައެއް ދާއިރާތައް ހާދަ ދޯދިޔާ އެވެ. ބޮޑެތި ޖަރީމާތައް ހިންގާއިރު، އަޅައެއް ނުލަ އެވެ.\nސިއްރު ބައްދަލުވުމެއް ހުމާމާ އެކު ބޭއްވެވި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރަނީ، 33 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒުކުރައްވަމުން އަންނަ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހްމަދު އަދީބުގެ މައްޗަށެވެ.\nޕީޕީއެމުން މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ސްޓެލްކޯގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސް ޔާމީން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\nމާ ކުރިން އަޑު ފެތުރުނު، އޭރު އަޅާނުލީ ކީއްވެ؟\nނައިބު ރައީސް ކަމުގައި ހުންނަވައި، އެއީ ވެސް އަދީބު ހިންގެވި ޖަރީމާއެއް ކަމަށް ދޭހަވާ ގޮތަށް ރައީސް އެ ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވިއިރު، މިއީ އާއްމުންނަށް އާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މި ތުހުމަތު އަދީބުގެ މައްޗަށް މާ ކުރިން ވެސް ކުރި އެވެ. އެ ބައްދަލުވުމުގެ ހަގީގަތް ހާމަކޮށްދޭން، އެކި މީހުން އަޑުއުފުލި އެވެ. ސިޔާސީ ބައެއް ވެރިން ޕޯޑިއަމްތަކުގައި ވެސް ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔެވެ.\nއެކަމަކު، އޭރު އަޅައެއް ނުލި އެވެ. ސީރިއަސް ތުހުމަތަކަށް ވެގެން ތަހުގީގެއް ނުކުރި އެވެ. އަފްރާޝީމް އަވަހަރާކޮށްލި މައްސަލަ ހާއްސަ އިސްކަމެއް ދީގެން ތަހުގީގުކުރާ ކަމަށް ބުނާއިރު، އޭރު އެ މައުލޫމާތުތައް މުހިއްމެއް ވެސް ނުވި އެވެ.\nއަޑުއެހުމަކަށް ހުމާމް ކޯޓަށް ވައްދަނީ. --ފޮޓޯ/މިހާރު\nކުރީގެ ހޯމް މިނިސްޓަރު އުމަރު ނަސީރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަދީބު، ހުމާމާ ބައްދަލުކުރެއްވި މައްސަލަ ތަހުގީގު ފެށީ، ރިޔާސީ ލޯންޗުކޮޅުގައި ބޮމެއް ގޮއްވާލި ހާދިސާ އަށް ފަހު އެވެ. ޚާލިދު ބިން ވަލީދުގެ ގޮތުގައި ރައީސް ސިފަކުރެއްވި އަދީބު ގޯސްވީ އެ ހިސާބުންނެވެ. ފުލުފުލުގައި އެތައް ކުށެއްގެ ތުހުމަތާ އެކު އަދީބގެ މައްޗަށް ތަހުގީގު ހިންގަން ފެށީ ވެސް އެ ހިސާބުންނެވެ.\nމައްސަލައަކީ، އޭގެ ކުރިން މިކަމާ މެދު ފަރުވާ ކުޑަކުރުމެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މި ވާހަކަ ފަޅާއަރުވާލުމާ އެކު ތަހުގީގުކުރަން ފުލުހުންނަށް ރައީސް ނޭންގެވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސަށް މި މައުލޫމާތު އޭރު ނުލިބެނީ ހެއްޔެވެ؟ ލިބިފައި އޮތް ނަމަ، އަޅާ ނުލީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ހުމާމް ބެލެހެއްޓި ކަރެކްޝަނަލް ސާވިސްގެ ޒިންމާ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އެތަނުން އޭނާ ނެރުނު އޮފިސަރުން ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ޖަލު ބެލެހެއްޓެވުމާ އޭރު ހަވާލުވެ ހުންނެވި އިސް ވެރިޔާ އަށް މި ޖަރީމާގެ އެއްވެސް ކަމެއް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވަނީ ހެއްޔެވެ؟\nހުމާމް ބަހައްޓާފައި ހުރީ، މާފުށީ ޖަލުގެ ހައި ސެކިއުރިޓީ ގޮޅިއެއްގަ އެވެ. ވަށައިގެން ސީސީޓީވީ ކެމެރާ ހުރެ އެވެ. އޭނާ އެތަނުން ނެރުނު މަންޒަރު ސީސީޓީވީ އަށް ވެސް ނާރަނީ ހެއްޔެވެ؟\nނޭނގި މިވަރުގެ ކަމެއް، ގަބޫލުކުރަން ދަތި!\nއަދީބާއި ހުމާމުގެ ސިއްރު މި ބައްދަލުވުމަކީ ވަރަށް އާދައިގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްލެވޭކަށް ނެތެވެ. އަފްރާޝީމްގެ މަރާ ގުޅޭ ތުހުމަތުތައް އެއަށް ވުރެ މާ ސީރިއަސް އެވެ.\nކުރީގެ ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރު އަބްދުﷲ ރިޔާޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހުމާމްއާ އަދީބު ބައްދަލުކުރެއްވި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަން އެންގެވީ، އެމަނިކުފާނަށް އެނގިވަޑައިގެން ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވުމަކީ ވެސް ހެއްދެވި އިތުރުފުޅެކެވެ.\nމާފުށީ ޖަލު: ހުމާމް މިތަނުގައި ހުއްޓައި ނެރެގެން ރިސޯޓަކަށް ގެންދިޔައީ ގާނޫނާ ޚިލާފަށް.-- ފޮޓޯ: ކެވިންޓިއޯ.ބްލޮގްސްޕޮޓް.ކޮމް\n"ކަރެކްޝަނަލް ސާވިސްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި މީހަކު ރޭގަނޑު ދަންވަރުގެ ވަގުތެއްގައި ވިއަސް އަދި އެހެން ގަޑިއެއްގައި ސިއްރިޔާތުގައި ގެންދެވޭނީ ހަމައެކަނި ކަރެކްޝަންސްގެ މީހުންނަށް އެކަނި އެނގިގެންނެއް ނޫން. އެ ސަރަހައްދުގައި ފުލުހުން ވެސް ތިބޭނެ. ވަރަށް ގިނަ ދިމާލުން ކޯޑިނޭޓުވެގެން އެ ވަރުގެ ކަމެއް ކުރެވޭނީ،" ރިޔާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސީރިއަސް މައްސަލައެއް އެއީ. އަމުދުން ކެބިނެޓުގެ މިނިސްޓަރަކު ބައްދަލުކުރުން. ސުވާލަކީ އެވަރުގެ ކަމެއް ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ނޫނީ ހޯމް މިނިސްޓަރުގެ އެއްވެސް އިރުޝާދެއް ނެތި، އެހެން މިނިސްޓަރަކަށް އެކަން ކުރެއްވިދާނެތޯ؟ ނުވަތަ ކުރާނެތޯ؟ އެވަރުގެ ރިސްކެއް މުއައްސަސާތަކުން ނަންގަވާނެތޯ؟"\nއަދީބުގެ އެ ބައްދަލުވުމަކީ ވެސް އެމަނިކުފާނަށް އެނގިވަޑައިނުގެން ހިނގި ކަމެއް ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅަށް ފާޑުވިދާޅުވަމުން ރިޔާޒް ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ރައީސަށް އެނގިވަޑައިގެން ހިނގި އެއް ކަމެއް ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ.\n"ހިނގާފައިވާ އެއްވެސް ގޯސް ކަމަކީ އެމަނިކުފާނަށް އެނގިވަޑައިގެން ހިނގާފައިވާ ކަންކަމެއް ނޫން. ރަނގަޅު ކަމެއް ވިއްޔާ އެއީ ހަމަ އެމަނިކުފާނުގެ ދުރު ވިސްނުން، މޮޅުކަން،" ރިޔާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nބޭނުމަކީ ހުމާމް ލައްވައި ވަކި ގޮތަކަށް ވާހަކަ ދެއްކުންތަ؟\nއަދީބު، ހުމާމްއާ އެކު ބޭއްވެވި ސިއްރު ބައްދަލުވުމުގެ މަގްސަދު ސާފެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މި ބައްދަލުވުން ބޭއްވި ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއިރު، އަފްރާޝީމްގެ މަރުގެ ހަގީގަތް އެނގޭނީ ރައީސް ޔާމީނާއި އަދީބަށް ކަމަށް ޝަރީއަތުގެ އަޑުއެހުމެއްގައި ހުމާމް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އެކަމަކު މި ބައްދަލުވުން ބޭއްވީ، ހުމާމް އެގޮތަށް ބުނުމުގެ ކުރިން ކަމެއް ނުވަތަ ފަހުން ކަމެއް ސާފެއް ނޫނެވެ.\nފުލުހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލީ ސިޔާސީ މަގްސަދެއްގަ އެވެ. އެކަމަކު ތަހުގީގަށް ހަ އަހަރު ވީއިރު ވެސް ހަގީގީ ސަބަބު އެނގޭ ވަރެއް ނުވި އެވެ. އޭނާގެ އަވަހާރަކޮށްލަން ފައިސާ ހޭދަކުރި މީހުން ވެސް ނުހޯދުނެވެ.\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަދީބު: އެމަނިކުފާނު، ހުމާމާ ބައްދަލުކުރި މައްސަލަ އަންނަނީ ތަހުގީގުކުރަމުން.-- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nމި މަރުގައި މިހާ ގިނަ ސިއްރުތަކެއް ފަޅާނާރައި އޮއްވައި އަދީބު، ހުމާމާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަކީ ޝައްކުތައް އިތުރުވާ ކަމެކެވެ. އޭގެ ބޭނުމެއް އޮންނާނެ އެވެ.\nއެ ބައްދަލުވުމުގެ ހަގީގަތް އެނގުން ކޮންމެހެން ވެސް މުހިއްމެވެ. އަދީބުގެ މައްޗަށް ހަމައެކަނި ތުހުމަތުކޮށް ތަހުގީގު ކުރަމަކުން އަދި ނުނިމެ އެވެ. ބައްދަލުކުރި ސަބަބާއި ދެއްކެވި ވާހަކަތައް ވެސް ރައްޔިތުންނަށް ސާފުވާން ޖެހެ އެވެ.\nމިކަން، ހަމައެކަނި އަދީބާ ހަމައިން ނިންމާލެވޭ ކަށް ނެތެވެ. އެއަށް ވުރެ އެ މައްސަލަ މާ ސީރިއަސް އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ކޯޓް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ޑރ. އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލުން ހުސެން ހުމާމް ނައިބު ރައީސް ހައްޔަރުކުރުން އަހުމަދު އަދީބު ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަދީބު މީހުން މެރުން\n11 months ago 156


މި ސަރވިސްއަށް ބޭނުންވާ ޑޯރ އެކްސެސް ކޮންޓްރޯލް ސިސްޓަމް ބެލެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ސަޕްލައިކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް\nމި ސަރވިސްއަށް ބޭނުންވާ ޑޯރ އެކްސެސް ކޮންޓްރޯލް ސިސްޓަމް ބެލެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ސަޕްލައިކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދަން ބޭނުންވެގެން ކުރި މިސަރވިސްގެ ޢިއުލާން ނަމްބަރު 171I2(b)/IUL/2020/053 އަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ލިޔެކިއުންތައް ފުރިހަމަވެފައި ނުވާތީވެ ދެންނެވިފައިވާ އިޢުލާން ބާތިލްކޮށް، މިމަސައްކަަތަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ދަޢުވަތު މިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވެލައްވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކަށް ހުޅުވާލަމެވެ.\nބީލަން ހުޅުވުން އޮންނާނީ 2020 ޖުލައި 21 ދުވަހުގެ 11:00 ގައި އިސްކަންދަރު ކޮށި 01 ގައެވެ. ބީލަންތައް ހުންނަަން ވާނީ ސިޓީއުރައެއްގައި ބަންދުކުރެވިފައެވެ. ބޭރުގައި ބީލަމަށްދެވިފައިވާ ނަން، ހުޅުވަން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީޚާއި ވަގުތު އަދި ބީލަން ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ނަން ލިޔެވިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. ގަޑި ޖެހުމަށްފަހު ހުށަހަޅާ ބީލަންތައް ބަލައި ނުގަނެވޭނެ ވާހަކަ މަޢުލޫމާތަށްޓަކައި ދަންނަވަމެވެ.\nޕްރޮޖެކްޓާއި ގުޅޭ ގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއް ވާނަމަ 2020 ޖުލައި 15 ދުވަހުގެ 23:00 ގެ ކުރިން ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް އީ-މެއިލް ކުރަންވާނެއެވެ.


އުނަގަނޑުގައި ރިހުން - ވިކިޕީޑިއާ\nމި ޞަފްޙާއަށް ނަޒަރުބަހައްޓަވާ\nއުނަގަނޑުގައި ރިހުން (އިނގިރޭސި ބަހުން: Low back pain) އަކީ ބުރަކަށީގެ ތިރިން އުނަގަނޑުގައި ރިހުމެވެ. މިއީ ބުރަކަށީގައި ރިހުން ގެ ވައްތަރެކޭ ބުނެވިދާނެއެވެ. ހުރިހާ އުމުރުގެ މީހުންނަށް ވެސް މިއުދަގުލާ ކުރިމަތި ވެއެވެ.\nއުނަގަނޑުގައި ރިއްސުމަކީ ބުރަކަށީގެ ބަދަތަކުގެ ތެރެއިން ބަނޑާދިމާލުގައިވާ ބަދަތައް، އަދި އުނަގަނޑުގެ ކަށިތަކާ ދިމާލުގައިވާ ބަދަތައް ގައި ރިއްސުމެވެ. މީގެ އިތުރުން އެހިސާބުގައިވާ މަސްތަކާއި އަދި ފަޔަށް ވެސް މިތަދު ފެތުރިގެން ދެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިތަދު ވަރަށް ކުއްލިއަކަށް އަތުވެދާނެއެވެ. އަދި އެއްދުވަސް ނުވަތަ އެއް ހަފްތާއަށް މިތަދު ފެތުރިގެން ހިގައިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު ގިނަ ޒަމާންތަކަށް ދެމިގެންދާ މަޑު ތަދަކަށް މިތަދު ދެމިގެން ހިގައިދާނެއެވެ.\nއުނަގަނޑު އުފެދިފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު އުނަގަނޑުގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިއްމު ކަށިތަކަކީ ބުރަކަށީގެ ބަދަތައް އެވެ. މިއީ ކޮޅަށް ހުންނައިރު ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އުފުލައިދޭ ކަށިތަކެވެ. ކޮންމެ ދެބަދައެއް ދޭތެރޭގައި މަޑުކަށިން އުފެދިފައިވާ ޑިސްކް އެއް ވެއެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ދެބަދަ ޖެހި ގޭނި ކޭއްތުން ހުއްޓުވުމާއި، ބުރަކަށްޓަށް އަންނަ ޝޮކުތައް މައިތިރިކުރުމާއި، އަދި ބުރަކަށި ލެބުން ފަސޭހަކޮށްދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން މިބަދަތަކާއި، ޑިސްކުތައް އެކީގައި ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރަބަރު ގަނޑެއް ފަދަ، މަހުގެ ފައިބަރު ތަކެއް ވަށައިގެން ލެވިފައި ވެއެވެ. މިއަށް ކިޔަނީ ލިގަމެންޓްސް އެވެ. މީގެ އިތުރުން ވަށައިގެން ލެވިފައިވާ މަސްގަނޑު ތަކާއި، އިހްސާސް އުފުލައިދޭ ނާރުތައް ހިމެނެއެވެ.\nސްޕައިނަލް ކޯޑް އަކީ ބަދަތަކުގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ މަގަކުން ދަތުރުކުރާ ނާރުތަކުގެ ބޮޑިއެކެވެ. މިނާރުތައް ރައްކާތެރި ކުރުމަކީ މިދެންނެވުނު ބަދަތަކުގެ އެއް މަސައްކަތެވެ. ކޮންމެ ދެބަދައެއްގެ ދޭތެރެއިން ސްޕައިނަލް ކޯޑް އާއި ގުޅިފައިވާ ނާރުތަކުގެ ޖޯޑެއް ދެފަރާތުން ނިކުމެއެވެ. މިނާރުތަކަކީ އެހިސާބުން ފެށިގެން ތިރިއަށް ހުންނަ ބައިތަކަށް ސަޕްލައިކުރާ، އަދި އިހްސާސްތައް ސިކުނޑި އަށް ގެންގޮސްދީ، ސިކުނޑިން ފޮނުވާ އަމުރުތައް، އެހިސާބުގެ މަސްތަކަށް ގެނެސްދޭ ނާރުތަކެކެވެ. ބަދަތަކުގެ މައްސަލަ ތަކުގައި މިނާރުތަކަށް އަނިޔާވުމުން އުނަގަނޑާއި، ފައިގައި ރިއްސާގޮތް ވެއެވެ.\nގިނަ ފަހަރު އުނަގަނޑުގައި ރިއްސުން ފެށެނީ ކުރެވޭ ވަރަށް އާދައިގެ ކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ނޭނގި ނަމަވެސް ކުރެވޭ ކަމަކީ ބުރަކަށީގެ އެކުލެވުންތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެވެސް އެއްޗަކަށް ކޮންމެވެސް އަނިޔާއެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ.\n1.1 ތަދުއަރަން ދިމާވާ ކަންތައްތައް\n1.2 އަންހެނުންނަށް ދިމާވާ ޚާޢްޞަ ކަންތައްތައް\n1.3 އާންމު ސަބަބުތައް\nތަދުއަރަން ދިމާވާ ކަންތައްތައްEdit\nއެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ކުއްލިއަކަށް ގުދުވުން\nޞިއްޙީ ނޫން ގޮތްގޮތަށް އެއްޗެތި އުފުލުމާއި، ދެމުމާއި، ކޮށްޕުން\nއިށީދެ އިންނައިރު ގައިން ވާގިދޫކޮށް އެއްފަރާތަކަށް އިށީދެ އިނުން\nގިނައިރު ކޮޅަށް ހުރުމާއި ގިނައިރު ގުދަށް އޮތުން\nބުރަކަށީގެ މަސްތަކަށް ބޮޑަށް ދެމުން\nގިނަ އިރު އެއްގޮތަކަށް އިށީދެއިނުން ނުވަތަ އޮށޯވެއޮތުން\nއަންހެނުންނަށް ދިމާވާ ޚާޢްޞަ ކަންތައްތައްEdit\nކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގެ ބަލިތައް\nއުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކަށި ފީވުން ޖެހުން\nއުސްތަނަކުން ވެއްޓުން ، ކައްޓަށް އަނިޔާވެ ބިއްދައިގެން ދިއުން\nއެކަށީގެންވާ ވަރަށް ކަސްރަތު ނުކުރުން\nހަށިގަނޑު ފަލަވެ ބަރުދަން އިތުރުވުން\nރަގަޅަށް ނިދި ނުލިބުން\nމިލިޔުމަކީ ދުވަހު ނޫސް ހަވީރު ގެ 31 މާރޗް 2009ގެ އަދަދުގައި ޑރ ޢަބުދުﷲ ޢުބައިދު ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެއްގެ ނަކަލެކެވެ.\nކުރިން އިޝާރާތް ކުރެވުނު އުނަގަނޑުގެ އެކުލެވުންތަކަށް ބަލާއިރު އުނަގަނޑުގައި ރިއްސުމުގެ ނުރައްކާތެރި ވައްތަރުތަކެއް ވެއެވެ. އެއީ ދެބަދަ ދޭތެރޭގައިވާ ޑިސްކު ހަލާކުވެ ފަޅައިގެންގޮސް ބޭރަށް ނުކުމެ، ކައިރިން ދަތުރުކުރާ އިހްސާސް އުފުލައިދޭ ނާރު ފިތޭގޮތް ވެއްޖެނަމަ އެއީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި މައްސަލަ އެކެވެ. ހަމަމިހެން ބަދައެއް ބިންދައިގެން ގޮސް އޭގެ ކައިރިން ދަތުރުކުރާ ސްޕައިނަލް ކޯޑް ނާރުތަކަށް އަނިޔާވެ، ނުވަތަ ބުރިވެއްޖެނަމަ އެއީ ފަހަރުގައި މުޅި އުމުރަށް ވެސް އޭގެ ސަބަބުން ވޭން އުފުލަން ޖެހިދާނެ ކަމެކެވެ.\nއުނަގަނޑުގައި ރިހުމަކީ ސަބަބު ހޯދިއްޖެނަމަ ފަސޭހަކަމާއެކު ފަރުވާ ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ވިސްނަން ޖެހޭ ކަމަކީ ބުރަކަށީގެ ބަދަތަކާއި، އަދި އެހެނިހެން އެކުލެވުންތަކަށް އަނިޔާ ނުވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް ދިރިއުޅުން ބައްޓަން ކުރުމެވެ. ކުރާ ހަރަކާތްތަކާއި އިށީދެ އިންނަގޮތް، ބަރުއެއްޗެތި އުފުލާނެ ގޮތާއި ބެހޭ މައުލޫމާތު ތަކަކީ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެގެންޖެހޭނެ މައުލޫމާތު ތަކެވެ.\nLast edited on2ސެޕްޓެމްބަރު 2016, at 13:53


ހުޅުމާލެ ފޭސް 2ގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލެއް ހަދަން އައިލެންޑާސް އަށް – Haftha\nހުޅުމާލެ ފޭސް 2ގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލެއް ހަދަން އައިލެންޑާސް އަށް\nހުޅުމާލެ ފޭސް 2ގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލެއް ހަދަން އައިލެންޑާސް އެޑިއުކޭޝަންއާ ހަވާލުކޮށްފި އެވެ.\nއެކަމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމުގައި އެޗްޑީސީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ސުހައިލް އަހުމަދެވެ. އައިލެންޑާސް އެޑިއުކޭޝަންގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރު އަހުމަދު އަދުލީ ރަޝީދެވެ.\nއެ ސްކޫލު އަޅަން އައިލެންޑާސް އަށް ދިނީ ކިހާ ވަރެއްގެ ބިމެއް ކަމެއް އަދި ކިހާ މުއްދަތެއް ކަމެއް އެޗްޑީސީއަކުން ނުބުނެ އެވެ. އަދި އެ ސްކޫލު ހަދައި ނިންމައި ހުޅުވޭނެ ތާރީހެއްވެސް ނޭނގެ އެވެ.\nއައިލެންޑާސް އެޑިއުކޭޝަނުން ރާއްޖޭގައި މިހާރުވެސް ގެންދަނީ ހަތަރު ސްކޫލެއް ހިންގަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ތިން ސްކޫލަކީ އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލެވެ. އެއީ ކެންގަރޫ ކިޑްސް، އިންޓަނޭޝަނަލް ޕްރީ ސްކޫލާއި ބިލަބޮންގް ހައި އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލާއި ފިންލެންޑް އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލް މޯލްޑިވްސް އެވެ. އެ ކުންފުނިން ދެން ހިންގަނީ އަމީރު އަހުމަދު ޕްރީ ސްކޫލެވެ.\nމި ސްކޫލުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހުން ހުޅުވި ސްކޫލަކީ ފިންލެންޑް އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލެވެ. އެއީ 2019 ވަނަ އަހަރެވެ.\nއެޗްޑީސީން ވަނީ ހުޅުމާލޭގައި ޕްރައިވެޓް ސްކޫލެއް ހިންގަން ވިލާ އެޑިއުކޭޝަނަލް ސާވިސްއަށްވެސް ބިމެއް ދޫކޮށްފަ އެވެ. ހަ ބުރީގެ އިމާރާތެއް ހަދައި ސްކޫލް ހިންގަން ހުޅުމާލޭގެ ފޭސް 1 އިން އެ ކުންފުންޏަށް ދީފައި ވަނީ 35،885 އަކަފޫޓުގެ ބިމެކެވެ.


Clinton Foundation bandhukurumah Trump govaalavvaifi | Mihaaru\nޓަރްމްޕުގެ ކެމްޕޭން އެއްވުމެއްގައި ވާޖީނިއާގައި ބަޔަކާ ސަލާމް ކުރައްވަނީ. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަން ބަންދުކުރުމަށް ޓްރަމްޕް ގޮވާލައްވައިފި\n23 އޯގަސްޓް 2016 - 13:107comments\nވޮޝިންޓަން (އޮގަސްޓް 23) - އެމެރިކާގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ހިލަރީ ކްލިންޓަންގެ ފިރިކަލުން އަދި ކުރީގެ ރައީސް ބިލް ކްލިންޓަން ހިންގަވާ "ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަން" ބަންދު ކުރުމަށް ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ގޮވާލައްވައިފި އެވެ.\nރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ކެންޑިޑޭޓް ވަނީ ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަނަކީ ސިޔާސީ ތާރީޚުގައި އެންމެ ކޮރަޕްޓް ޖަމިއްޔާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nކްލިންޓަންގެ ރިޔާސީ ދައުރު ހަމަވުމުން ވައިޓްހައުސް އިން ނުކުމެވަޑައިގެން 2001 ވަނަ އަހަރު ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަން އުފެއްދެވި ފަހުން މިހާތަނަށް އެ ޖަމިއްޔާ އަށް ވަނީ ދެ ބިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާކޮށްފަ އެވެ. އެ ޖަމާއަތުން ދަނީ އެމެރިކާގެ އިތުރުން އެހެން ގައުމުތަކަށް ވެސް އެހީވަމުންނެވެ. ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަނުން 2014 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް ވަނީ 218 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަކޮށްފަ އެވެ.\n"އެއީ ވަގުތުން ބަންދުކުރަން ޖެހޭ ތަނެއް،" އޮހާޔޯގައި ބޭއްވި އެއްވުމެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އަންހެނުންނާ މެދު ތަފާތު ކުރުން ގެންގުޅޭ ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކުން ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަނަށް އެހީވެދީފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުކަމުގެ މަގާމުގައި ހިލަރީ ހުންނެވި އިރު ސައުދީ އަރަބިއާ ފަދަ ގައުމުތަކުން ވަނީ ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަނަށް އެހީތެރިވެދީފަ އެވެ.\n"އެއީ އަނބުރާ ހަވާލު ކުރަން ޖެހޭ ފައިސާ،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކްލިންޓަން މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ އަނބިކަނބަލުން އެމެރިކާގެ ރައީސްގެ މަގާމަށް އިންތިޚާބު ވެއްޖެ ނަމަ ބޭރު ގައުމެއްގެ އެއްވެސް ފައިސާއެއް ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަނުން ގަބޫލް ނުކުރާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އަދި ފައުންޑޭޝަނުގެ ބޯޑުން އިސްތިއުފާ ދެއްވާނެ ކަމަށް ކްލިންޓަން ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ހިލަރީ ކްލިންޓަން ބިލް ކްލިންޓަން ކްލިންޓަން ފައުންޑޭޝަން އެމެރިކާ އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބު 2016 ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް


ރާއްޖޭގެ ޙާލަތާ އެންމެގުޅޭ ރާއްޖެއަށް އެންމެފައިދާހުރި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަކީ ރިޔާސީ ނިޒާމު: ރައީސް މައުމޫން | Atoll News\nރާއްޖޭގެ ޙާލަތާ އެންމެގުޅޭ ރާއްޖެއަށް އެންމެފައިދާހުރި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަކީ ރިޔާސީ ނިޒާމު: ރައީސް މައުމޫން\nޝާއިޢުކުރީ: މުޙައްމަދު އަފްރާޙް ޖުލައި 6, 2021, 16:35\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ޙާލަތާ އެންމެގުޅޭ ރާއްޖެއަށް އެންމެފައިދާހުރި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަކީ ރިޔާސީ ނިޒާމު ކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް އަލް އުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއެމަނިކުފާނު މިހެން ވިދާޅުވެފައި މިވަނީ ‘އާސްކް ސްޕީކަރ’ ޕްރޮގްރާމުގައި ރޭ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ކުރީގެ ރައީސް އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅަކާއި ގުޅިގެން ނެވެ.\nރައީސް މައުމޫން ކުރައްވާފައިވާ ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ބޮޑު އަޣްލަބިއްޔަތަކުން ނިންމާފައިވަނީ ވެސް ހަމަ ރިޔާސީނިޒާމު ކަމަށެވެ. ވީމާ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަކަށް ރާއްޖެއަކު ޖާގައެއްނެތް ކަމަށާއި ވަރަށްސާފު ކަމަށެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެޙާލަތާއެންމެގުޅޭ ރާއްޖެއަށް އެންމެފައިދާހުރި ވެރިކަމުގެނިޒާމަކީ ރިޔާސީނިޒާމު. ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ބޮޑުއަޣްލަބިއްޔަކުންނިންމާފައިވަނީވެސް ހަމަ ރިޔާސީނިޒާމު. ވީމާ ބަރުލަމާނީނިޒާމަކަށް ރާއްޖެއަކު ޖާގައެއްނެތް. ވަރަށްސާފު.\n— Maumoon Abdul Gayoom (@maumoonagayoom) July 6, 2021\nއާސްކް ސްޕީކަރ ޕްރޮގްރާމުގައި ރައީސް ނަޝީދު ރޭ ވަނީ 2023 ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ކުރިން ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ބަދަލުވެދާނެ ކަމުގެ އިޝާރާތެއް ކުރައްވާފަ އެވެ.\nއެގޮތުން އެ މޭރުމުން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ނަޝީދު ވިދާޅުވީ، ބަރުލަމާނީ ނިޒާމު ގެނެސް މަޖިލީސް ތެރެއިން ބޮޑުވަޒީރު ކަނޑައެޅިގެން ދާނެ ކަމަށާއި އެކަމުގައި ޕީޕީއެމްއާއި އެޕާޓީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނުގެ ތާއީދުވެސް އޮންނާނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.\nބަރުލަމާނީ ނިޒާމާއި ބޮޑުވަޒީރުގެ ވާހަކަ، ރައީސް ނަޝީދު އައު ކުރެއްވި އިރު، މީގެ ކުރިން އެތައް ހަފްލާއެއްގައި އެމަނިކުފާނު އަންނަނީ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ބަދަލުކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަމަށް ވިދާޅުވަމުން ނެވެ. އަދި ބޮޑުވަޒީރަކަށް ވެވަޑައިގަންނަވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަމަށް ވެސް ތަކުރާރުކޮށް އަންނަނީ ވިދާޅުވަމުން ނެވެ.


ތިޔަ ލޯތްބަށް އެދެމޭ2– 25 (ފަހުބައި) – Esfiya\n” ހެއި… މި ދުވަސްކޮޅު ނަދެވިދާނެ އިނގޭ ދޮންބެމެން ވެޑިންގް ކަންތަކާ އުޅެން ހަދައިގެން… ޔަލާ މެންގެއަށް ދަމުން މި ވަދެލީ…” ނީމާ ބުންޏެވެ. އިންޝާ ހިނިތުންވުމަކުން ފުއްދާލީއެވެ.” ހިނގާ ދާން… ” އިންޝާއަށް ބަލާލުމެއްނެތި އިޔާން ނީމާ ކައިރީގައި އެހެން ބުނެފައި ހިނގައިގަތެވެ. އިންޝާ ދެލޯ ފެންކަޅިވިއެވެ. އިޔާން އެހާ އަޅާލުން ކުޑަވީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟ އިންޝާއަށް ނުބައިކޮށް ކަމެއް ކުރެވުނީ ބާއެވެ؟ ކޮންމެގޮތެއްވިޔަސް އިޔާން ނުރުހޭ ކަމެއް ކުރާކަށް އިންޝާގެ ހިތެއް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން އެދެމީހުންގެ ކައިވެނި ހުއްޓުވޭކަށް ނެތެވެ.\nއިންޝާ ކަމެއް ކުރާހިތް ނެތިފައި އަސުރު ނަމާދަށް ގޮވަންދެން އިނެވެ. ގެއަށް ވަދެފައި ރަނގަޅަށް ފޯނު ބަލާލިއިރު އިޔާންގެ މެސެޖެއް އައިސްފައި އިނެވެ. އިންޝާ އުފަލުން އަވަހަށް މެސެޖެއް ބަލާލިއެވެ.” މިއަދު ހަވީރު ހަތަރެއް ޖަހާއިރު ދާނަން ބަލައި… ރެޑީވެގެން ހުންނާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން… ” އިޔާންގެ މެސެޖް ގައި ލިޔެފައި ވެއެވެ.” ޔަލާ ވެސް ގޮސްދާނެ… އެކަމަކުވެސް ހެޔޮ… އިޔާން ބުނާކަމެއް ނުކޮށެއް ނުވާނެ… ” އިންޝާ ވިސްނާލާފައި ހެދުންތައް ކައިރިއަށް ޖެހިލިއެވެ. އަދި އަތްދިގު ހުދުކުލައިގެ ޓީޝާޓަކާއި ނޫކުލައިގެ ޖީންސްއެއް ނެގާފައި ފާޚާނާއަށް ވަނެވެ.\nފެންވަރައިގެން ނިކުމެ އިންޝާ ފިޔާތޮށިކުލައިގެ ލިޕްސްޓިކްއެއް ޖެއްސުމަށްފަހު އިސްތަށިގަނޑު އޮމާން ކޮށްލާފައި ފޯނު ހިފައިގެން ގެއިން ނިކުތެވެ. އޭރު އިޔާން އިންޝާގެ އިންތިޒާރުގައި ހުއްޓެވެ.” ޔަލާ ނުލައިތަ؟.. ” އިންޝާ އަހާލިއެވެ.” ހްމްމް ކިހިނެއްވީ… ” އިޔާން އެއްބުމަ އަރުވާލިއެވެ. އިންޝާ ކަމެއް ނުވެއޭ ބުނެފައި އިޔާން އާ އެކީ ދިޔައެވެ.” ކީއްކުރަންތަ އަހަރެން ގޮވައިގެން ތި ދަނީ… ” އިންޝާ އަހާލިއެވެ. އިޔާން ވަކި އެއްޗެއް ނުބުނެ އިރުކޮޅަކު ހުއްޓެވެ.” އަސްލު މަ ބޭނުމެއް ނޫން ޔަލާ އާ އިންނާކަށް… ” އިޔާން ބުނި ޖުމްލައިން އިންޝާ އުފަލުން ފޮޅުނެވެ.” މަ ލައިކް ވަނީ މިޝްޔާ… ” އިޔާން ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އިންޝާގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ. ދާދި ދެންމެއަކު އުފަލުން ފޮޅިފައި ހުރި މޫނުމަތި އެކަށް މިލާ މޯޅި ވެއްޖެއެވެ.\n” އިންޝާ ދޮގު ނުހަދާ ބުނޭ !!!.. ” އިޔާން އަމުރު ކޮށްލިއެވެ.” ކޮންޗެއްތަ… ” އިންޝާ ދުރު ބަލާލީ އެދެލޮލުގައިވާ ކަރުނަތައް ނުދައްކަންށެވެ.” އިންޝާ މަ ދެކެ ލޯބިވޭ ދޯ… ” އިޔާން އަހާލިއެވެ. އިންޝާ ދެލޯ ބޮޑުވިއެވެ.” ދޮގު ހަދަން ނޫޅޭތި… މިހާރު ވެސް ތި ހިތުގެ ތެޅުން އަޑު އިވޭ އެބަ… ޑޯންޓް ވޮރީ … އިޔާން ވެސް އިންޝާ ދެކެ ލޯބި ވެއޭ… ” އިންޝާގެ މޫނު އިޔާންގެ މޫނާއި ދިމާއަށް އަނބުރާލަމުން އިޔާން ބުންޏެވެ. އިންޝާ އަނގައިން ބަސް ހުސްވި ކަހަލައެވެ.” ގެއަށް ގޮސް ކައިވެނި ކެންސަލް ކޮށްލާނަން… … އިނާއަށް ވާގޮތް ބަލާލަން ބުނީ މިޝް ދެކެއޭ ލައިކް ވަނީ… އިނގޭ ނުބުންޏަސް ވަރަށް އުފާވެފަކަށް ތިހުރީ… ހެހެ.. ” އިޔާން ހީލިއެވެ.\n” އިޔާންއަށް ކިހިނެއް އެހާ ޔަގީން ވަނީ… ” އިންޝާ ހިންދިރުވާލިއެވެ.” އަޅޭ… މަށަށް އިނގިއްޖެ އިނާގެ މޫނަށް އެރި ކުލަވަރުން… ފޮރުވަން ނޫޅޭށޭ ބުނިންދޯ.. ” އިޔާން ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލިއެވެ. އިންޝާ އިތުރަށް ފޮރުވާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.” ވާވް ައިނާއަށް ވެސް މައިންޑް ރީޑް ކުރަން ދަސްކޮށްދީބަލަ.. ” އިންޝާ ލަދުގަނެފައިވާ ކަން ފޮރުވާލާފައި ބުންޏެވެ.” ޔޫ ޓްރައި… ” އިޔާން އެއްލޯ މަރާލިއެވެ.” ދެން އޭއި ނޯ… އިޔާނޫ !!!… ” އިންޝާ ކޮލަށް ރަތްކުލަ ފާއްދާލުމުން އިޔާން ގައިގައި ޖަހަން ދުއްވައިގަތެވެ. އިންޝާ އާއި އިޔާން އުޅުނު ގޮތުން ހީވަނީ ދެލޯބިވެރިން އެކުގައި ސަކަރާތް ޖަހަމުން ދިޔަ ހެންނެވެ. އެހާ ވެސް ފުރިހަމަ އެވެ.\n” މަންމާ… ޔަލާ އާ މަގޭ ކައިވެނި ކެންސަލް ކޮށްދީފާނަންތަ މަ ބޭނުން އެހެން ކުއްޖަކާ އިންނަން… ” އިޔާން ގެއަށް ވަދެފައި ބުންޏެވެ.” ދަރިފުޅާ އެކަމް… ” ސާމިޔާ ދެލޯ ބޮޑުވިއެވެ.” އެންމެ ރަނގަޅު… އަދި މާ ގިނަ ބަޔަކަށް ނުވެސް އިނގޭ… އެހެން ނޫނަސް ބައްޕަ އަކަށް އެހާ ކަމަކު ނުދޭ ޔަލާ އުޅޭގޮތެއް… ދަރިފުޅުގެ ހޮވުން މިފަހަރު ގޯސް ނުވާނެކަން އިނގޭ.. ” ނާއިފް ބުންޏެވެ. އިޔާން ހިތްހަމަ ޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލާފައި ކޮޓަރިއަށް ވަންނަން ދިޔައެވެ. އޭރު ސާމިޔާ އާއި ނީމާ ހުރީ އަޖައިބުވެފައެވެ.\nމިޝްޔާއަށް ހޭލެވުނު އިރު އޮތީ ޔަޒާންގެ ކޮޓަރީގައެވެ. ލޯ ހުޅުވާލިވޮތަށް މިޝްޔާ ކޮޓަރިން ނުކުމެގެން ދިޔައީ ރާކިން ކައިރިއަށެވެ. އަދި ހުރިހާ މައުލޫމާތެއް ދިނުމަށް ބުންޏެވެ. ރާކިން ސިއްރު ކުރުމެއް ނެތި ކިޔައިދިނެވެ.” އެހެންވީމަ… މިޝްގެ މަންމަ އަކީ ރަމްހާ..؟؟… ” މިޝްޔާ ދެލޯ ބޮޑުވިއެވެ. ރާކިން ބޯ ޖަހާލިއެވެ. މިޝްޔާ އެންމެ ސިކުންތެއްވެސް ބޭކާރުކޮށްނުލާ ރަމްހާއަށް ގުޅާލިއެވެ.” ހަލޯ… މަންމާ.. ” މިޝްޔާ ދެލޯ ތެމުނެވެ.” މިޝްޔާ؟؟… ” ރަމްހާ އަށް ގަބޫލު ނުކުރެވިގެން ބުންޏެވެ.” ލައްބަ މަންމާ މީ މިޝްޔާ.. ” މިޝްޔާ އުފަލުން ބުންޏެވެ. ރަމްހާ ވެސް ވަރަށް އުފާވިއެވެ. މިޝްޔާ ރަމްހާ އާއި ވަރަށް ގިނައިރު ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ފަހު ފެންވަރާލަންވެގެން ފޯނު ބޭއްވިއެވެ.\n” އެހެންވީމާ ޝިފްނާ އެއީ އަހަރެންގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ދައްތަ ދެން މިޝާ އެއީ ކޮއްކޮ…. ވޯވް ނައިސް… ” މިޝްޔާ ރީތުވަމުން ވިސްނިއެވެ.” ބައްޕާ… ތީ އަހަރެންގެ އަސްލު ބައްޕަ ނޫނަސް އޯކޭ… އެކަމް އަހަންނަކަށް ނޭނގެ ހަދަންވީ ގޮތެއް… އެމީހުން ކައިރިއަށް ދާނީ ކަމެއް ނޫނީ މަޑު ކުރާނީ ކަމެއް… ” ރީތިވެގެން ނިކުތް އިރު ޔަޒާން އިނުމުން މިޝްޔާ ބުންޏެވެ.” ދަރިފުޅު ބޭނުން ގޮތެއް.. ބައްޕައަށް ފެންނަނީ އެކޮޅަށް ދާން.. ” ޔަޒާން ޖަވާބުދިނެވެ.” އޯކޭ.. ” މިޝްޔާ ބޭރަށް ނިކުތެވެ. އެވަގުތު ދިޔާން ގުޅިއެވެ.” މަ ވަރަށް ބޮޑު ވާހަކައެއް ބުން ވެފަ އެބޮތް.. ” ދިޔާން ބުންޏެވެ.” ބުނެބަލަ… ” މިޝްޔާ ޖޯލީގައި އިށީނެވެ.” ލެޓްސް ބްރޭކް އަޕް… ” ދިޔާން ބުންޏެވެ.\n” ދިޔާން މޮޔަވީތަ… ” މިޝްޔާ ސިއްސައިގެން ދިޔައެެވެ.” ހްމްމް ތީ މަގޭ ޖީއެފް އެއް ނޫން… ކުއްޖަކު އަންނަންދެން މަ މިޝްޔާއާ ރައްޓެހިވީ… ބާއި ދެން ނުގުޅާތި.. ” ދިޔާން ފޯނު ކަނޑާލިއެވެ. މިޝްޔާ ދެބުމަ ގޮށްޖަހާލިއެވެ.” ކީއްކުރަންތަ މަ ގުޅަންވީ… އެހެން ނޫނަސް މަ ދިޔާންއާ ރައްޓެހިވީ ލޯބިންނެއް ވެސް ނޫން… ކާކު އެކަހަލަ މީހަކު ދެކެ ލޯބިވާނީ… ” މިޝްޔާ އަމިއްލައަށް ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.” ކިހިނެއްވީ މިހާރު… ” ރާކިންއަށް އެ ވާހަކަތައް އަޑު އިވުނެވެ.” ދިޔާން ގުޅުން ކަނޑާލީނުން… ” މިޝްޔާ ދެކޮނޑު އަރުވާލިއެވެ.” ދެން މަށާ ރައްޓެހި ވާން ވީނުން… ” ރާކިން ބުންޏެވެ.” ވިސްނާލާފަ ޖަވާބެއް ދޭނަން.. ” މިޝްޔާ ދެބުމަ ކައިރިކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ. ރާކިން އޯކޭއޭ ބުނެފައި ސައިކަލަށް އަރައިގަނެ ދުއްވާލިއެވެ.\n” އިނާ ހާދަ އުފާވެފަ… މި ނީމާ ކިޔާ އެއްޗެއް ބަލާބަލަ… ” މާއިން ބުންޏެވެ.” ކީކޭތަ ކިޔަނީ؟؟.. ” އިންޝާ އަހާލިއެވެ.” އިޔާން ވެޑިންގް ކެންސަލް ކޮށްފި އޯ އެހެން ކުއްޖަކާ އިންނަން… ” މާއިން ބުންޏެވެ. އިންޝާ އަށް ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލެވުނެވެ.” ދެން ނޭނގެ… ދޮންބެ ކީއްކުރަންތަ އެކަމާ ހާސްވަނީ… ” އިންޝާ އިނީ ނުހަނު ހަމަޖެހިފައެވެ.” ދެން ހާސް ވާނެ ދޯ އެހެން އުޅެފަ ވާނުވާ ނޭނގި ކުއްލިއަކަށް ހިޔާލު ބަދަލު ވީމަ.. ” މާއިން އަނގަ އަށް ގޮތެއް ހަދާލާފައި ކޮޓަރިއަށް ވަނީ ފޯނު ކޯލެއް އައުމުންނެވެ.” ވަރުގަދަ ފޯނެއް އެބަ ގެންގުޅޭ… އިރުކޮޅު ކޮޅުން މީހުން ގުޅާނެ ނޫނީ މީހަކަށް ގުޅައިގެން ހުއްޓަ ފެންނާނީ… ” އިންޝާ ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލިއެވެ.\n” އިނާ… މިޝް މިއުޅެނީ ތިއްތިއާ ރައްޓެހިވާން… ” އިންޝާ ކައިރިއަށް އައިސް މިޝްޔާ ބުންޏެވެ.” ވަޓް… މިޝް… ” އިންޝާ ދެލޯ ބޮޑުވިއެވެ.” ހްމްމް… ބައްޕަ ބުނެފި މަންމަމެން ކައިރިއަށް މާލެ ދާށޭ ވެސް… ” މިޝްޔާ އެހެން ބުނީ އިންޝާއަށް ހުރިހާ ކަމެއް އިނގޭނެ ކަމަކަށެވެ.” މިޝް މޮޔަ ވީ ދޯ… ތިއްތަ ވީ މަރުވެފަ ނުން..” އިންޝާ ހައިރާންވިއެވެ.” ނޫނެކޭ… އިނާ އަށް ނޭނގެނީތަ މިޝް މީ އެޑޮޕްޓެޑް ކުއްޖެކޭ… ދޮންބެމެން ނުބުނޭތަ.. ” މިޝްޔާ ބުންޏެވެ. އިންޝާ ސިއްސައިގެން ގޮސް ނުވެއްޓުނީ ކިރިޔާއެވެ.” މީ ސަމާސާ ކުރަން ކޮން ގަޑިއެއް.. ” އިންޝާ އަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ.” ހަމަ އަސްލަށޭ… ސަމާސާއެއް ނޫން.. ” މިޝްޔާ އިސްޖަހާލިއެވެ. އެހެން ކިތަންމެ ވާހަކައެއް މިޝްޔާ ދެއްކުމުން އިންޝާއަށް ގަބޫލް ކުރަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. ކޮންމެގޮތެއްވިޔަސް މިއޮތީ ހަގީގަތާއި ކުރިމަތި ލާން ޖެހިފަ އެވެ.\nއެރޭ ރާކިން ކައިރީގައި މިޝްޔާ އާއެކޭ ބުންޏެވެ.” މީހަކު ބުނެގެންތަ ތިބުނީ ނޫނީ އަމިއްލައަށް ފެނިގެންތަ.. ” ރާކިން އަހާލިއެވެ.” އަމިއްލައަށް ފެނިގެން… ތިއްތި ނުލާ ރައްޓެހިވާން ރަނގަޅު މީހަކު އުޅޭހެނެއް ހިޔެއް ނުވޭ… ” މިޝްޔާ ހިނިތުންވުމެއް ދީފައި ބުންޏެވެ.” ހެހެ… އަދިވެސް ތިއްތިތަ ކިޔާނީ… ” ރާކިން ހީލިއެވެ.” ދެން އަޅެ ކީކޭތަ ކިޔަންވީ… ” މިޝްޔާ ބޯ ކަހާލިއެވެ.” ކިން ކިޔަންވީނުން ލައިކް އެވްރިވަން އެލްސް… ” ރާކިން ކޮޅަށް ތެދުވަމުން ބުންޏެވެ. މިޝްޔާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.\n” ދޮންބޭ… ކާކާތަ އިންނަނީ ދެން… ” ނީމާ އެރޭ އެއްކޮށް ވިސްނަން އޮވެފައި އިޔާން ކައިރީގައި އެހިއެވެ.” ބުނެފިއްޔާ ގަބޫލު ކުރާނެތަ… ” އިޔާން ފޯނުން ނަޒަރު ވަކިކޮށްލިއެވެ.” ކީއްވެ ގަބޫލު ނުކުރަންވީ… ” ނީމާ ބިއްލޫރި ފުޅިއެއް ނަގަމުން ބުންޏެވެ.” އިންޝާ… ” އިޔާން އެހެން ބުނުމުން އެ ފުޅި ނީމާ އަތުން ނުވެއްޓުނީ ކިރިޔާއެވެ.” ކޮބާ ބުނީމޭ… މަންމައާއި ބައްޕަ އޯކޭ ނުވިޔަސް މަ ބޭނުމީ އިންޝާއާ އިންނަން… ” އިޔާން ދެކޮނޑު އަރުވާލިއެވެ.” އެކަމް… ތިމީހުން ކޮން އިރަކު… އިންޝާ އަބަދު ދޮންބެ ދެކެ ރުޅި އައިސްފަ ނުން ހުންނަނީ… ” ނީމާ ހިތުގައި ސުވާލު އުފެދުނެވެ.” ހެހެ މަ ވެސް ފުރަތަމަ އެހެން ހީކޮށް ޔަލާ އާ ރައްޓެހިވީ އެކަމަކު އެކަން ބަސްޓް ވީ… އޭނަ އުޅުނީ އެވާހަކަ ނުބުނަން އަހަރެން ރުޅި އައިސްދާނެތީ… ” އިޔާން ހީލިއެވެ.\n” ބާއި.. ވިލް މިސް ޔޫ އޯލް… ލަވް ޔޫ އެވްރިވަން… ޓޭކް ގުޑް ކެއަރ… އަންނާނަން ވަރަށް އަވަހަށް..” މިޝްޔާ ލޯންޗަށް އަރަމުން ބުންޏެވެ. އިންޝާ ހުރީ މިޝްޔާ ދާތީ ފެންކަޅިވެފައެވެ.” ޔޫ ޓޫ… ކާންޓް ވެއިޓް ފޯރ ޔޫ… ” ރާކިން ބުންޏެވެ. މިޝްޔާ ހިނިތުންވުމެއް ހަދިޔާ ކޮށްފައި ލޯންޗަށް އެރުމުން ލޯންޗް މާލެ އާއި ދިމާއަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ.” ހިނގާ ގެއަށް.. ” ލޯންޗް ލޯމަތިން ގެއްލުމުން މާއިން ބުންޏެވެ.” މަންމާ ވާހަކައެއް ބުނަން ވެފަ އެބައޮތް.. ” އިންޝާ ބުންޏެވެ. އޭރު އިޔާން އިންޝާ އާއި ދިމަ ބަލަން ހުއްޓެވެ. އިލްޔާ ކޮން ވާހަކައެއްހޭ އަހާލިއެވެ.” މީ… އަމްމް…. ” އިންޝާއަށް ބުނާގެ ގޮތެއް ނޭނގުނެވެ.\n” އަހަރެން ބުނެފާނަން… ” އިޔާންއަށް އިންޝާ ބުނަން އުޅޭ އެތި އިނގުމުން ބުންޏެވެ.” އިންޝާ އުޅެނީ މަށާ ރައްޓެހިވެގެން… ” އިލްޔާ ބުނާށޭ ބުނުމުން އިޔާން ބުންޏެވެ. އިލްޔާ ދެލޯ ބޮޑުވިއެވެ. އެއާއިއެކު މަޔާން ހޭންފެށިއެވެ.” މީދޯ މި ވާކަމަކީ.. ” މަޔާން ދިމާކޮށްލިއެވެ.” ކޮބާ ބުނީމޭ އެންމެ ފަހުން އިޔާންއާއޭ ރައްޓެހި ވާނީ..ލޮލް.. ” މާއިން ވެސް ދިމާ ކުރަން ފެށިއެވެ. އިންޝާ ރަކިވީ ވަރުން އެތާ ހުންނާކަށް ވެސް ނުކެރުނެވެ.” ހާދަ އަވަހަކަށް ތި ދަނީ… އިޔާން އެއްކޮށް އެގެއަށް ދާންވީނުން… ނީމާމެން އުފަލާއެކީ މަރުހަބާ ކިޔާނެ… ” މާއިން އިތުރަށް ދިމާކުރިއެވެ.” ދެން…. ” އިންޝާ ލަދުން މޫނު ރަތްވިއެވެ.\n“ކިހާ ރަނގަޅު… ” އިލްޔާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. އިޔާން އާއި އިންޝާ ވަކިން ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައިރު މާއިން އާއި ރާކިން ވެސް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ވާހަކައިގައި ތިބެގެން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. ރާއިލް ވެސް ހިޝާއާއި އެކީ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައިރު އެކަނި ހުރީ ޔަޒާންއެވެ. މަޔާން އިލްޔާ ގޮވައިގެން ޔަޒާން ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ.” ކީއްވެތަ އެކަނި ތި ހުންނަނީ… އަހަރެމެން ކައިރިއަށް އައިނަމަ.. ” މަޔާން ބުންޏެވެ.” ހެހެ… ” ޔަޒާން ބޯ ކަހާލިއެވެ. އެ އުފާވެރި އާއިލާގައި މަދުވަނީ މިޝްޔާ އާއި ލުޔާ އެވެ. އެމީހުން ތިބި ނަމަ ކިހާ ރަނގަޅު ވާނެހެއްޔެވެ؟ ދެން އިންޝާމެންގެ ކައިވެނި ކުރަން މާ ގިނަ ދުވަހެއް ވެސް ނެތެވެ. އިޔާން އިންތިޒާރު ކުރަނީ އެދުވަހަށެވެ.” ތިޔަ ލޯތްބަށް އެދެން އިންޝާ… ” އިޔާން ހިނިތުންވަމުން ލޯ މަރާލިއެވެ.\nމި ވާހަކަ ކިއުންތެރިންނަށް ކަމުދާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން. ވާހަކަ ފެށިގެން ނިމެންދެން ވާހަކަ ކިޔާ، އަޅުގަނޑަށް ސަޕޯޓް ކުރި ކިޔުންތެރިންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ. ކުރިއަށް އޮތީ ”ހިތް ދެވިއްޖޭ ކަލާޔަށް ހުވާ“. އެ ވާހަކަ އަކީ ވެސް ކިޔުންތެރިން ގަޔާވާނެ ފަދަ ވާހަކަ އަކަށް ވާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު އުންމީދުކުރަން..އިންތިޒާރު ކޮށްލާ…💝\nMasha allah… you are very talented… mi stry feshigen nimendhen vrh shauguverikamaaeku kiyaalevunu… hama vrh reehchey buneveynee… speechless! dhen oiy vhk ah waiting! may allah bless you! stay safe and take care! Ly darl!\nVrh ufaa vejje story shauguveri kamaai eky kiyaa levunukan ingunyma…. Insha Allah mi2weeks therey genes dheveythw balaanan. Yhh stay safe and tgc.. Thank u nayaa 🥰❤\nunknown girl fan\nVarah miss vaane mi story mathin\nLove u unknown girl\nWaiting for your next storyyy\nAwww.. Ly2 dear.. Keep waiting patiently (๑•ᴗ•๑)♡\nekam next story ah inthixaaru kuran ingey\nmibaivess varah kamudhiya ❤❤😍😍\ndhen kon irakun next story\nill be waitting\nAlhey don’t be that sad.. Insha Allah next story in we’ll meet.. Next2weeks therey genes dheyn mi visnany… Ly2.. Tgc.. Thanks luvza 🥰\nI will really miss this story… Mi vaahakaige mee aharen ge favourite vaahaka eh…\nOwh hehe… Thank u rifa 🥰\nMasha Allah……mi vaahaka vr reethi 😍😍😍Mi vaahaka feshuneehsuren nimendhen varah kiyaa hithun kiyaa levunn.. And Thank you vaahaka nimendhen up kohladhineemai… Next story varah kiyaahiyy eba veyy… Can’t wait….. ❤❤❤\nHehe vrh happy vejje… Thanks faruha.. Vrh avahah kiyaalan libeyne insha Allah 🥰❤\nFeatured ބިރުވެރި އެހެނިހެން March 29, 2019\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި January 8, 2019\nވާނޭހެ ދުނިޔޭގާ (3)\nލޯބި May 21, 2016


PHOTO GALLERY: EURO 2020: England vs Germany | Mihaaru\nޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗު އިންގްލެންޑް ވަނީ 2-0 އިން ކާމިޔާބުކޮށްފައި. އިންގްލެންޑަށް ލަނޑުތައް ޖަހައިދިނީ ފޯވާޑް ރަހީމް ސްޓާލިން އާއި ހެރީ ކޭން. ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް.\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗު 2-0 އިން އިންގްލެންޑް ކާމިޔާބު ކުރުމަށް ފަހު ފޯވާޑް ހެރީ ކޭން (މ) ރަހީމް ސްޓާލިން އަދި މިޑްފީލްޑަރު ޖެކް ގްރިލީޝް އުފާފާޅު ކުރަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ރަހީމް ސްޓާލިން ލަނޑު ޖެހުމަށް ފަހު އުފާފާޅު ކުރަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނުގެ ފޯވާޑް ތޯމަސް މުލާ ގޯލަށް ކުރި ޝޫޓެއް މިސްވި ވަގުތު: ޖަރުމަން އަތުން 2-0 އިން މޮޅުވުމަށް ފަހު ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ފޯވާޑް ހެރީ ކޭން ލަނޑު ޖަހަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް އިންގްލެންޑް ކުޅުނު މެޗު ބައްލަވާލެއްވުމަށް ޕްރިންސް ވިލިއަމް ވެމްބްލީ ސްޓޭޑިއަމަށް ވަޑައިގެން. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ފޯވާޑް ރަހީމް ސްޓާލިން ލަނޑު ޖަހަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް އިންގްލެންޑް ކުޅުނު މެޗު ބައްލަވާލެއްވުމަށް ޕްރިންސް ވިލިއަމް ވެމްބްލީ ސްޓޭޑިއަމަށް ވަޑައިގެން ޓީމަށް ތަރުހީބު ދެއްވަނީ. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި އިންގްލެންޑާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ޖަރުމަނުގެ ޑިފެންޑަރު ރުޑިގާ ބޯޅަ ސާފުކޮށްލަނީ: ޖަރުމަނު އަތުން 2-0 އިން މޮޅުވި އިންގްލެންޑް ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް އިންގްލެންޑް ކުޅުނު މެޗު ބަލާލަން ސްޓޭޑިއަމް ދިޔަ އިންގްލެންޑުގެ ކުރީގެ މިޑްފީލްޑަރު ޑޭވިޑް ބެކަމް ސަޕޯޓަރަކާ ވާހަކަ ދައްކާލަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ހެރީ ކޭން ލަނޑު ޖަހަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nލަންޑަން - ޖޫން 29، 2021: ޔޫރޯ 2020 ގެ ދެވަނަ ބުރުގައި ޖަރުމަނާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި އިންގްލެންޑުގެ ދެ ވަނަ ގޯލަށް ފަހު އުފާ ފާޅުކުރަނީ: ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި އިންގްލެންޑް ކުޅެން ޖެހޭނީ ޔޫކްރޭންއާ ދެކޮޅަށް. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ