ރާއްޖެއިސްލާމް | މޯބައިލްފޯން ފަދަ ތަކެތީގައި ކީރިތިޤުރުއާން ގެންގުޅުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ؟\nއެޑްމިން 18 އޮކްޓޯބަރ 2011\nޖަވާބުދެއްވީ: އައްޝައިޚް އާދަމް ޝަމީމް ބިން އިބްރާހީމް\nސުވާލު: މޯބައިލްފޯން ފަދަ ތަކެތީގައި ކީރިތިޤުރުއާން ގެންގުޅުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ؟\nޖަވާބު: الحمد لله، والصلاة والسلام على رسول الله\nކޮމްޕިއުޓަރއާއި މޮބައިލް ފޯން ފަދަ އިލެކްޓްރޯނިކް ޑިވައިޒްތަކުގައި ކީރިތި ޤުރްއާން އަޅައިގެން ގެންގުޅުމާއި އަޑުއެހުމާއި އެފަދަ ތަކެތިން ޤުރްއާން ކިޔެވުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. އަދި އެފަދަ އެއްޗިހީގައި ބީހުމަށްޓަކައި ވުޟޫ ހުރުމަކީ ޝަރުޠެއް ނޫނެވެ. އަދި އެފަދަ ތަކެތި ޖީބުގައި އުފުލުމާއި އެއާއި އެކުގައި ފާޚާނާއަށް ވަދެ ހެދުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ މުޞްޙަފެއް ނޫނެވެ. ހަތިމެއް ނޫނެވެ. އަދި އޭގައި ވާ ލިޔުމަކީ ކަރުދާހުގައި ވާފަދަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެލިޔުން އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަނީ އެ ހުޅުވައި ސްކްރީންގައި ޑިސްޕްލޭ ކުރުމުންނެވެ. ނިތްވައިލުމުން އޭގެ ހަގީގަތް ގެއްލިދެއެވެ. ވީމައި ޤުރްއާން ޖަހައިގެން ނުވަތަ ޤުރްއާން ޓެކްސްޓް ހުޅުވައިފައި ބާއްވައިގެން ފާޚާނާފަދަ ތަންތަނަށް އެއާއި އެކުގައި ވަނުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ނިތްވައިލުމުން އެއީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ\nހަމައެފަދައިން ޙައިޟުވެރިންނަށްވެސް ޑިޖިޓަލް ޑިވައިޒްއަކުން ނުވަތަ ޕޯނު ފަދަ އެއްޗިހީގައި އަތްލައިގެން، އެއިން ބަލައިގެން ކިޔެވުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ފަހު ޒަމާނުގެ މީހުނަށް ހެޔޮ ޢަމަލު ކުރުމަށްޓަކައި މާތް ﷲ ދެއްވާފައިވާ ލުއިފަސޭހައެކެވެ.


Gina Aniyaathakeh Dhinumah Fahu2Aharuge Anhen Kuhjjaku Maraalaifi - Vaguthu\nގިނަ އަނިޔާތަކެއް ދިނުމަށްފަހު ދެ އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކު މަރާލައިފި\nއިންޑިއާގެ އުއްތަރު ޕަރްދޭޝްގެ ސިޓީއެއްްކަމުގައިވާ ނޮއިޑާގައި އުމުރުން ދެ އަހަރުގެ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކު މަރާލައިފިއެވެ.\nއެ އަންހެން ކުއްޖާ މަރާލާފައިވަނީ 12 އަހަރުގެ ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖެއް ކަމަށް ފުލުހުން ބުނެއެވެ.\nމަރާލެވުނު އަންހެން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑު ބެލުމަށްފަހު ޑޮކްޓަރުން ބުނެފައިވަނީ އެ ކުއްޖާއަށް އެކި ވަރުގެ އަނިޔާތަށް ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ކަރުގައި ހިފާ ނޭވާ ހާސްކުރުމާއި ހަށިގަނޑުގެ އެކި އެކި ގުނަވަންތަކަށް ގެއްލުން ދީފައިވާ ކަމަށްވެސް ޑަކްޓަރުން ބުނެއެވެ.\nއިންޑިއާގެ ފުލުހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މަރާލެވުނު އަންހެން ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާވެސް ކޮށްފައިވެއެވެ.\nއަދި އެ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި ސުވާލުކުރުމުން އަންހެން ކުއްޖާ މަރާލިކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށާއި އަންހެން ކުއްޖާ މަރާލީ ނޮއިޑާގައި ހުންނަ ފައްޅިއެއްގެ ކައިރިއަށް ގެންގޮސް ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގަން އުޅުމުން އެކަމާއި ދެކޮޅު ހެދުމުން ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ބުނެއެވެ.\nއަންހެން ކުއްޖާއަށް އެކި އެކި އަނިޔާ ދިން ކަމަށާއި ގަލުންނާއި ދަނޑިބުރިންވެސް އަނިޔާކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށްވެސް ފުލުހުން ބުނެއެވެ.\nއަނިޔާކޮށް މަރާލެވުނު އަންހެން ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ބުނެފައިވަނީ ބޭނުމީ މަރަށް މަރު ހިފަން ކަމުގައެވެ. އަދި ކިތަންމެ ކުޑަ ކުއްޖެއް ނަމަވެސް ދުލެއް ދޭން ބޭނުން ނުވާ ކަމުގައި ބައްޕަ ބުނެފައިވެއެވެ.\nއަންހެން ކުއްޖާ މަރާލި 12 އަހަރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާއަކީ ސިކުނޑީގެ މައްސަލައެއް އުޅޭ ކުއްޖެއް ކަމަށް އެ ސިޓީގެ ބައެއް މީހުންބުނެއެވެ. އަދި ފުލުހުންގެ ޓީމެއް މިހާރު ދަނީ އެ ސިޓީއަށް ގޮސް އެ މައްސަލަ އިތުރަށް ތަހުޤީގު ކުރަމުންނެވެ،\nޖޫން 9, 2018 16:19\nމަރަށް މަރު ނޫން އެހެން އަދަބެއް ދީގެނެއް ނުވާނެ.. އަވަހަށް ޖެހޭނީ މަރާލާން...\nޖޫން 9, 2018 20:21


Russia ge Covid Vaccine kaamiyaabaa dhimaalah!\nރަޝިއާގެ ކޮވިޑް ވެކްސިން ކާމިޔާބާ ދިމާލަށް!\n04 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 - 18:56:40\nކޮވިޑް-19 އަށް ރަޝިއާގައި ތައްޔާރުކުރި ވެކްސިން ކާމިޔާބުވެދާނެކަމުގެ އުއްމީދު އާވެއްޖެ އެވެ.\nބްރިޓިޝް ޖާނަލް، ދަ ލެންސެޓްގައި ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި މޮސްކޯގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ދެ ކްލިނިކަލް ޓްރަޔަލުގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅެވެ. އެގޮތުން ވެކްސިނުން ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ފެންނައިރު އެއީ ރައްކާތެރި ވެކްސިނެއް ކަމަށް ބުނެ އެވެ.\nއެ ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ބޮޑު ކެމްޕެއިނެއް މިދިޔަ މަހުގެ ތެރޭގައި ރަޝިއާގައި ފަށާފައިވާއިރު މިއީ ކޮވިޑާއި ދެކޮޅަށް ދުނިޔޭގެ ގައުމަކުން ވެކްސިނެއް އުފައްދާ ބެނުންކުރަން ފެށި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nރަޝިއާގެ ސައިންޓިސްޓުންގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެ ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ސީރިއަސް ސިއްހީ މައްސަލަތަކެއް ވެސް ދިމައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހާގެ ގައިގާ ވައިރަހާ ދެކޮޅަށް ވެކްސިން މަސައްކަތް ކުރާކަމަށް ވެސް ދައްކަ އެވެ.\nއެކަމަކު ހުޅަނގުގެ ސައިންޓިސްޓުން ވަނީ އެގައުމުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ޓްރަޔަލްތަކަކީ ކުދި ޓްރަޔަލްތަކެއް ކަމުން، އޭގެ ނަތީޖާގެ އަލީގައި އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް ވެކްސިން ދިނުން ބަލައި ނުގަނެވޭނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.\nއަދި އެ ވެކްސިނަކީ ދުވަސްވީ މީހުންނަށް އެހާ ރަނގަޅު ވެކްސިނަކަށް ވެސް ނުވެދާނެ ކަމަށާއި ސަބަބަކީ އެމީހުންގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވުމުން ވެކްސިން ޖެހިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅަށް ވައިރަހާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްނުކުރާނެ ކަމަށް ބުނެ އެވެ. އެހެންކަމުން އަދި އިތުރު ދިރާސާތައް އެކަމުގައި ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ބުނެ އެވެ.\nއެ ޓްރަޔަލްތައް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވަނީ މޮސްކޯގެ ބާޑެންކޯ ހޮސްޕިޓަލާއި ސެޗެނޯ ޔުނިވާސިޓީ ހޮސްޕިޓަލްގަ އެވެ.\nރަޝިއާގައި އުފެއްދި އެ ވެކްސިން ބޭނުންކުރަން ނިންމުމާއެކު ތަޖުރިބާކާރު ބައެއް ފަރާތްތަކުން ނުރުހުން ފާޅުކުރި އެވެ. އަދި އެކަމަކީ އަވަސް އަރުވާލައިގެން ކުރަން ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nއެހެންވެ ރަޝިއާގެ ހެލްތު މިނިސްޓަރު ވެސް ވަނީ ކޮވިޑާއި ދެކޮޅަށް ރަޝިޔާގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ވެކްސިންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި މެދު ދުނިޔެގެ ގައުމުތަކުން ފާޅުކުރަމުން އަންނަ ކަންބޮޑުވުންތަކަކީ އެއްވެސް ތާކުންތާކު ނުޖެހޭ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.


Covid-19: Raajjey gai othee white alert | Mihaaru\nކޮވިޑް-19 ރާއްޖެއަށް ފެތުރިއްޖެ ނަމަ މަސަައްކަތް ކުރާނެ ގޮތުގެ ޑްރިލް ކުރިއަށް ގެންދަނީ. އެ ރޯގާ ރާއްޖެއަކުން އަދި ނުފެނޭ.\nކޮވިޑް-19: ރާއްޖޭގައި އޮތީ ވައިޓް އެލާޓް\n05 މާޗް 2020 - 17:46 8 comments\nއެކި ގައުމުތަކުގައި ހަލުވިކަމާ އެކު، ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް-19 ރޯގާއާ ގުޅިގެން އެލާޓް ނެރޭނެ ލެވެލްތަކެއް ކަނޑައަޅާފައި ވާއިރު، ރާއްޖެ އަދި އޮތީ "ވައިޓް އެލާޓް" ގައި ކަަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.\nއެ މިނިސްޓްރީން ކުރި ޓްވީޓެއްގައި ބުނީ ރާއްޖެ އަށް މި ވަގުތު "ވައިޓް އެލާޓް" ކަނޑައަޅާފައި އޮތީ ރޯގާ ޖެހިފައިވާ މީހަކު އަދި ނުފެންނާތީ ކަމަށެވެ.\nކޮރޯނާވައިރަހުން ސަމާލުވުމަށް "ވައިޓް އެލާޓް" ގައި ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކަކީ ބައްޔާ މެދު މީހުން ހޭލުންތެރި ކުރުވުމާއި ސިއްހީ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތައް ތަމްރީނުކޮށް، ތައްޔާރީ ހާލަތުގައި ތިބުމާއި ބައްޔާ ގުޅިގެން މީހަކު ކަރަންޓީނު ކުރަން ޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި އެ ކަން ކުރާނެ ތަންތަން ތައްޔާރަށް ބެހެއްޓުމާއި އެކަހެރިކޮށް ފަރުވާ ދެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމެވެ. އަދި ފަރުވާ އަށް ބޭނުންވާ ބޭހާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ އާލާތްތައް ގެނެސް ރައްކާކުރުމަކީ ވެސް މި ލެވެލްގައި ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.\nކޮވިޑް-19 ޖެހިފައިވާ މީހަކު ފެނިއްޖެ ނަމަ ހާލަތު "ޔެލޯ އެލާޓް" އަށް ބަދަލުވާނެ އެވެ. އެ ހާލަތުގައި އަޅާނެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތަފްސީލެއް ހެލްތު މިނިސްޓްރީއަކުން އަދި ނުދެ އެވެ.\nތިން ވަނަ ލެވެލް ކަމަށްވާ "އޮރެންޖް އެލާޓް" ނެރޭނީ ރޯގާ އުޅޭ ސަރަހައްދަކަށް ދަތުރު ކޮށްގެން، ރޯގާ ޖެހޭ މީހެއްގެ ފަރާތުން އެހެން ބައެއްގެ ގަޔަށް ރޯގާ އަރާ ހިސާބުންނެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑު ކަމަށް ނިންމައި "ރެޑް އެލާޓް" ނެރޭނީ އެހެން ގައުމަަކުން ރޯގާ ޖެހުނު މީހަކާ ގުޅުމެއް ނެތް ގޮތެއްގައި ރޯގާ ގައިންގަޔަށް އަރާ ހާލަތުގަ އެވެ.\nޗައިނާގެ ވޫހާން ސިޓީން ފުރަަތަމަ ފެނުނު ކޮވިޑް-19 މިހާތަނަށް ޖެހުުނު މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިހާރު ވަނީ ލައްކަ އަަކާ ގާތްވެފަ އެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސްހިސާބުތައްް ދައްކާ ގޮތުން، އެ ރޯގާ މިހާތަނަށް 95،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ޖެހުނު އިރު އޭގެ ތެރެއިން 3،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.\nކޮވިޑް-19 މިހާރު ބާރަށް ފެތުރޭ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އީރާން، ދެކުނު ކޮރެއާ އަދި އިޓަލީ ހިމެނެ އެވެ. ރޯގާ ފުރަތަމަ ފެނުނު ޗައިނާގައި އެ ފެތުރޭ މިންވަރު މިހާރު ވަނީ ނިސްބަތުން ދަށަށް ދާން ފަށައިފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ ހެލްތު މިނިސްޓްރީ


Aa Coach ah Dhivehi football en'gun Maziya ah plus point eh\nއާ ކޯޗަށް ދިވެހި ފުޓްބޯޅަ އެނގުން މާޒިޔާއަށް ޕްލަސް ޕޮއިންޓެއް\nއިއްޔަ މާޒިޔާގެ ކޯޗް ކަމަށް ހަމަޖެއްސި މަރުޖޮން ސްކޮލޮސްކީ އަކީ އެޓީމުގެ ފުރަތަމަ ބިދޭސީ ކޯޗެވެ. ދިވެހި ދެ ކޯޗުންނާއެކު ކުރި ތަޖުރިބާ އަށް ފަހު މާޒިޔާގެ ކޯޗުގެ ގޮނޑި އެޓީމުން ވެސް އަނބުރާލީ ޔޫރަޕާ ދިމާލަ ށެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަކީ އޭޝިއާގެ ސިލްވާ ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތް އޭއެފްސީ ކަޕްގައި މިޔަންމާގެ ޓީމުތައް ގޮވައިގެން ނިކުތް ކޯޗެކެވެ.\nމާޒިޔާ އަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމަކީ މެސަޑޯނިއާއަށް އުފަން ސްކޮލަސްކީއަށް ދިވެހި ފުޓްބޯޅަ އެނގުމެވެ. އޭނާ ވަނީ މިޔަންމާގެ ޔޮންގޮން ޔުނައިޓަޑާއި އަޔަވެދީ ޔުނައިޓަޑް ގޮވައިގެން ދިވެހި ޓީމުތަކާ ދެކޮޅާށް ނިކުމެފަ އެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ޔޮންގޮން ޔުނައިޓަޑް ގޮވައިގެން މާޒިޔާއާ ދެކޮޅަށް ވެސް ނިކުތެވެ. މާލޭގައި ކުޅުނު މެޗް ނިމުނީ އެއް ވަރުވެގެންނެވެ. މިޔަންމާގައި ކުޅުނު މެޗް ޔަންގޮން ކާމިޔާބު ކުރީ 3-2 ން ނެވެ. އަޔަވެދީ ޔުނައިޓަޑް ގޮވައިގެން ނިއުރޭޑިއަންޓާ ދެކޮޅަށް ވެސް ނިކުތެވެ.\nސްކޮލަސްކީ ބުނީ އޭނާ އަށް ދިވެހި ފުޓްބޯޅަ އެނގުމަކީ އޭނާ އަށާއި މާޒިޔާ އަށް އޮތް ޕްލަސް ޕޮއިންޓެއް ކަމަށެވެ.\n"އަހަންނަށް އެނގޭ ރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ބޭސިކް އަދި ރާއްޖޭގެ ފުޓްބޯޅަ އަށް އަހަރުން އަހަރަށް އަންނަ ކުރިއެރުން ވެސް އަހަންނަށް ވަޒަން ކުރެވޭ އަހަރެން މިދަނީ މާޒިޔާގެ ވަކިވަކި ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރުވެސް ދެނެގަންނަމުން." ކޯޗް ބުންޏެވެ.\nސްކޮލަސްކީގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން މާޒިޔާއިން ވަނީ އިއްޔެ އެޓީމުގެ ޕްރެކްޓިސް ފަށާފަ އެވެ.\nކުޅިވަރު އެކުވެނީގެ ޓާފް ދަނޑުގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ޕްރެކްޓިހަށް އަވަސްގެ ޓީމު ދިޔައިރު މާޒިޔާގެ ކުޅުންތެރިން ދިޔައީ ދަނޑުމަތީގައި ކުޅެމުން ނެވެ. ކޯޗު އޭނާ އަތުގައި އޮތް ލިސްޓުން ކުޅުންތެރިން ފާހަގަ ކުރަމުން ވަކިވަކި ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރު ދެނެގަންނަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"އަހަންނަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ 15 ވަނަ ނަންބަރު ކުޅުންތެރިޔާ ކޮންމެވެސް އަނިޔާއެއްގައި ހުރިކަން؟ އޭނާ ހުރީ އަނިޔާގައިތަ؟" އޭނާ ގާތުގައި ހުރި މާޒިޔާގެ ކޯޗިން ސްޓާފު ގާތުގައި ސުވާލު ކުރިއެވެ.\n"ރަނގަޅު އެއީ ޔޫތު ޓީމު ކުޅުންތެރިޔެއް އޭނާ އަށް މިދިޔަ ސީޒަންގައި ލިބުނު އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން މުޅި ފިޓެއް ނޫން އަންނަނީ ރިކަވާ ވަމުން." މާޒިޔާގެ އޮފިޝަލް ޖަވާބު ދިނެވެ.\nމާޒިޔާ އަކީ އެންމެ ފަހުގެ ލީގް ޗެމްޕިއަނެވެ. އެ ކާމިޔާބު ތަކުރާރު ކުރުމަށް އެކުލަބުން ވަނީ އަމާޒު ހިފާފަ އެވެ. އެއީ އޭނާ އަށް އޮތް ޕްރެޝަރެއްތޯ އަވަސްއިން ސުވާލު ކުރުމުން ބުނީ އޭނާ އަށް އޮތީ ޕޮސެޓިވް ޕްރެޝަރު ކަމަށެވެ.\n"ޕްރެޝަރު އޮންނާނެ އެއީ ފުޓްބޯޅައިގެ ނޭޗާ ނަމަވެސް އަހަންނަށް އޮތީ ޕޮސެޓިވް ޕްރެޝަރެއް."\nސްކޮލަސްކީ އަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޗެލެންޖަކީ އޭއެފްސީ ކަޕެވެ. މިއަހަރު އޭއެފްސީން އެ މުބާރާތަށް ގެނައި ބަދަލު ތަކުން، ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގައި ވާދަ ކުރަން ޖެހޭނީ އެ ޒޯނެއްގެ ޓީމުތަކާ ދެކޮޅަށެވެ. މާޒިޔާ އާ ދެކޮޅަށް އެންމެ ފަހުގެ ރަނަރަފު އިންޑިއާގެ ބެންގަލޫރު އެފްސީ ނިކުންނާނެ އެވެ.\nޕްލޭއޮފް ބުރުން އިންޑިއާގެ މޯހަންބަގާން ވެސް ގުރޫޕް ސްޓޭޖުން އައުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އެހެންވެއްޖަނަމަ މާޒިޔާ އަށް އިތުރަށް އުނދަގޫ ވާނެ އެވެ. ދެ ވަނަ ބުރުން ޖާގަ ލިބޭނީ އެންމެ ގިނަ ޕޮއިންޓް ހޯދާ ދެ ޓީމަށެވެ.\nނަމަވެސް ސްކޮލަސްކީ ބުނީ ޒޯންގައި ހިމެނޭ ޓީމުތަކާ މެދު ނުވިސްނާ ކަމަށާއި މާޒިޔާގެ އަމާޒަކީ އެންމެ ފަހު މެޗާ ހަމަޔަށްވެސް ދެ ވަނަ ބުރުން ޖާގަ ހޯދުން ކަމަށެވެ.\n"މިހާރު އޮތް ގޮތުން ދެ ވަނަ ބުރަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ލިމިޓެޑް ނަމަވެސް ކޮންމެ ޓީމެއްވެސް ހަ މެޗް ކުޅޭނެ ބެންގަލޫރު އެފްސީ ވިޔަސް މޯހަންބަގާން ވިޔަސް ޑާކާ އެފްސީ ވިޔަސް އަހަރެމެންގެ އަމާޒަކީ ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެން ދެ ވަނަ ބުރަށް ދިއުން އެންމެ ފަހު މެޗާ ހަމަޔަށްވެސް އެކަމަށް މަސައްކަތް ކުރާނަން." ސްކޮލަސްކީ ބުންޏެވެ.


Story: #Furaanadhandhen - EP10 - One Online\nފުރާނަދަންދެން - 10\n"އިރުކޮޅަކުން މެންދުރު ކާން ހަދާނަން. އަޒްކާ ރެސްޓްކޮށްލާ އިނގޭ... މިއަންނަނީ ފިހާރައަކަށް ގޮސްފަ. އެގަޑީގަވެސް ފިހާރައަށް އެއްޗެއް ގަންނަން ނިކުތް ގަޑީގައޭ އަޒްކާއާއި ދިމާވީ" ހިތްހެޔޮކަމާއެކު ފަޒާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ފަޒާ ނިކުމެގެން ދިޔުމުން އަޒްކާ ދޮރުލައްޕާ ލޮކްކުރިއެވެ. މާހިލް ވައްދަން ބޭނުންނުވާތީއެވެ. ނަމަވެސް އެގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްގެން އޭނާގެ މަގްސަދް ހާސިލެއް ނުވާނެއެވެ. އޭނާ އަލުން ދޮރުހުޅުވާ ކައިރިކޮށްލި އެވެ. އެނދުގައި އިށީންއިރު އޭނާގެ ހިތުގައި ސުވާލެއް އުފެދިފައިވި އެވެ. މާހިލް އޭނާ ބަނޑުބޮޑޭ އެބުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ...؟ މާހިލަށް އެކަން އިނގުނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ...؟ ކައިރީގައި އޮތް ފޯނު އޭނާ ނެގިއެވެ. ނާހިދުގެ ނަންބަރާއި ހުރިހާ އެއްޗެއް އޭނާ ބްލޮކް ކުރިއެވެ. އޭނާގެ ހަޑިމުޑުދާރު ދިރިއުޅުމުން ނާހިދު މިންޖުކުރެވުނީތީ އޭނާ ހުރީ އުފަލުންނެވެ. އޭނާ ތެދުވެގެން ގޮސް ލޯގަނޑު ކުރިމަތީގައި ހުއްޓުނެވެ. ފަހަތަށް ދޫކޮށްލާފައިވާ އިސްތަށިގަނޑު އެއްކޮށް މައްޗަށް ނަގާ ހުޅިއެއް ޖަހާލި ވަގުތު ކޮޓަރި ތެރެއިން ދޮރުލައްޕާ ލޮކްކޮށްލި އަޑު އިވުނެވެ. އޭނާ އެނބުރި ބަލައިލިއެވެ. ނުލަފާ ޒާތަކަށް ހިނިއައިއްސަ ހުރި މާހިލް ފެނުމުން އޭނާގެ ހަށިގަނޑުން ހީބިހި ނަގައިގަތެވެ. މާހިލްގެ އަމަލުތައް ހުންނާނެގޮތް އޭނާއަށް އޮޅިފައެއްނެތެވެ. އޭނާއާއި ދިމާލަށް މާހިލް ފިޔަވަޅު އަޅަމުންދާ ވަރަކަށް އޭނާގެ ހިތުގެ ތެޅުން ދިޔައީ ގަދަވަމުންނެވެ. އެއް އަތުން ލައިގެން ހުރި ގަމީހުގެ ގޮށްތައް ނައްޓުވަން ފެށުމުން އޭނާ މާހިލް ހުއްޓުވަން ބޭނުންވިއެވެ. މާހިލްގެ ވިސްނުން އޭނާއަށް ބަދަލުކުރެވޭނީ މާހިލް އެދޭގޮތަށް ކަންތައްކޮށްދީގެން ލޯތްބާއެކު ކަމަށްވާތީ އޭނާ ހާސްކަމާއި ކަންބޮޑުވުމުގެ ތެރެއިން ހިނިތުންވެލިއެވެ.\nއިމްރާނާއިއެކު ނާހިދު މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރީ ހޮސްޕިޓަލް ބޭރު ގޭޓު ކައިރީގައެވެ. އޭނާ އިރުކޮޅަކާ ފޯނުން ނަންބަރަކަށް ގުޅާލުމަށްފަހު ކަންފަތުގައި ޖަހާލައެވެ.\n"އައި ތިންކް ޝީ ބޮލޮކްޑް މީ...." އިރުކޮޅަކުން ނާހިދު ބުނެލިއެވެ.\n"އަދިވެސް އޭނައަށްތަ ތިގުޅަނީ. އަހަރެން މި ހީކުރީ މިހުރިހާއިރު ނަތާޝާއަށް ކަމަށް ތިގުޅަނީ... ދެންވެސް އެ ނަތާޝާގެ ނަންބަރަށް ގުޅާބަލަ. މިތަނުން ނަތާޝާގެ ނަންބަރު މިހޯދުނީ ހާދަވަރަކުންނޭ" އިމްރާން ހިތްހަމަނުޖެހިފައި ބުނެލިއެވެ. ނާހިދު އޭނާގެ ފޯނުން ސޭވްކޮށްފައި އިން ނަތާޝާގެ ނަންބަރު ހޯދާލުމަށްފަހު ގުޅާލިއެވެ. ތިން ފަހަރު ގުޅިއިރުވެސް ޖަވާބެއް ނައެވެ. ވައިބަރުގަ ނަތާޝާ ބޭނުންކުރާ ނަންބަރަކީވެސް އެއީއެވެ. ވައިބަރު މެދުވެރިކޮށްވެސް ނަތާޝާއާއި ކޮންޓެކްޓް ކުރުމަށް ނާހިދު އެތައް މަސައްކަތެއް ކޮށްފިއެވެ. ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ.\n"ދެން ކިހިނެއް ހަދާނީ...؟" އިމްރާންގެ މޫނަށް ނަޒަރެއްދެމުން ނާހިދު ބުނެލިއެވެ.\n"އައި ޑޯންޓް ނޯ... " ދެކޮނޑު އަރުވާލަމުން ފަރުވާކުޑަ ގޮތަކަށް އިމްރާން ބުނެލިއެވެ.\n"އިމޫ ތިއީ މަގޭ ބެސްޓްފްރެންޑްތަ....؟ މިވަރުގެ ކަމެއް އަހަރެންނަށްޓަކައި ކޮށްދެން ޖެހުނީމަވެސް ތިހުންނަނި ރުޅިއައިއްސަ... ނޯ. އިޓްސް އޯކޭ.... ޔޫ ކޭން ލީވް. އައި ވިލް މެނޭޖް..." އިމްރާނަށް ފުރަގަސްދެމުން ނާހިދު ބުނެލިއެވެ. އިމްރާން ހިތުގައި ޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ އެކަން މޫނުމަތިން ނުދައްކައެވެ.\n"އަދިވެސް ނާޑު ދޯ ރުޅިއަންނަންވީ...؟ އަހަރެންގެ ބެސްޓްފްރެންޑާއި މެދު އޭނަ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރީމަ ޙަޤީޤަތުގަވެސް އަހަރެން މިހުރީ ހިތްހަމަނުޖެހިފަ" ނާހިދު އާއި އަރާ ހަމަކުރަމުން އިމްރާން ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެންގެ ބެސްޓްފްރެންޑް ވެއްޖިއްޔާ އަހަރެންނަށް ހެލްޕްވާނެ ދޯ... އަޒްކާ ނޫޅޭވަރަކުން އަހަރެން އޭނަ ގެންނަން ނޫޅެމޭ. ކުރިންވެސް އަހަރެން ބުނީމެއްނު އެލޯބި ގަދަކަމުން ފޭރިގަންނަން އަހަރެން ނޫޅެމޭ.. އަހަރެން މިހާރު އަޒްކާ މިހޯދަނީ އަހަރެންގެ ބަލި މަންމައަށްޓަކައި. ބައްޕަގެ ސުވާލުތަކުން އަހަރެން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި" ނާހިދު ބުނެލިއެވެ.\n"އޯކޭ.. އޯކޭ.... ސޮރީ..... އަހަރެން ކީއްކޮށްދެންވީ...؟" ނާހިދުގެ ކޮނޑުގައި ހިފައިގަންނަމުން އިމްރާން ބުނެލިއެވެ. ނާހިދު ވަކި ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ.\n"ދެން ފޮނިނުވެ ބުނެބަލަ...؟ މިހާރުވެސް ކިހާ ވަގުތެއް މިދަނީ" އިމްރާން ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ހިނގާބަލަ ނަތާޝާ އުޅޭ އެޑްރެސް ހޯދަން. އަހަރެން ބޭނުން އެގެއަށް ދާން. އަހަރެންނަށް ހީވަނީ ނަތާޝާ ގަސްދުގައި ފޯނު ނުނަގަން އުޅޭހެން..." ނާހިދުގެ ބޭނުން އިއްވާލިއެވެ.\n"އޯކޭ... ހިނގާ ތިކަމާ އުޅެން.." އަވަސް އަވަހަށް އިމްރާން ބުނެލިއެވެ.\nކައިރިވަމުން އަންނަ މާހިލް ހުއްޓުވަން އަޒްކާ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރިއެވެ. މާހިލް ދާދި ގާތުގައި ހުއްޓުމުން އަޒްކާ ދެއަތް މުށްކަވާލިއެވެ. އިރެއްގައި އެ ބެލުންތަކުންނާއި އެ އަމަލުތަކުން އޭނާގެ ހިތުގައި ތަފާތު ވިންދެއް އުފެދުނަސް މިހާރު އެކަހަލަ އެއްވެސް އިހުސާސެއް ނެތެވެ.\n"ހަމައެހާ ލޯބިވޭތަ...؟" އަޒްކާގެ މޫނާއި މޫނު ގާތްކޮށްލަމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ. އަޒްކާގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިކުރުވިއެވެ.\n"އަހަ....އަހަރެން....." އަޒްކާ އެއްޗެއް ބުނަން އުޅުނެވެ.\n"ޝްޝްޝް.......މިދުވަހަށް އަހަރެން ހާދަ އިންތިޒާރެއް ކޮށްފިމޭ. އަހަރެންނަށް އޭރުވެސް އިނގުނު އަޒް އަންނާނެކަން" އަނެއްކާވެސް މާހިލް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އަޒްކާގެ އެއް އަތް އުފުލާލުމަށްފަހު އޭނާ ބޮސްދޭން ފެށިއެވެ. މާހިލްގެ ބޮސްދިނުންތައް އަތުން ފެށިގެން މައްޗަށް އައިސް ތުންފަތާއި ހަމައަށް ދިޔުމުން އަޒްކާ މާހިލްގެ މޫނު ދުރަށް ޖައްސާލިއެވެ.\n"އަހަރެން މިއައީ މާހިލް ކައިރީގައި ވަރަށް ބޮޑު ވާހަކައެއް ދައްކަންވެގެން" އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"ކޮންވާހަކައެއް...؟ ވަރަށް މުހިންމުތަ...؟ ދިހަވަރަކަށް މިނިޓަށް ލަސްނުކުރެވޭނެތަ...؟" އަޒްކާގެ ކަރުދަށުގައި މޫނު ފޮރުވާލަމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ. މާހިލްގެ އަޑާއި ވާހަކަދެއްކުމުގައި ވަނީ މަސްތުކަމެވެ. އަޒްކާ ދެރަވެ ހިތުގައި ޖެހުނެވެ. މާހިލް އޭނާގެ ފަރާތުން ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ އުފާކަން މިކުޑަ ވަގުތުކޮޅުގައިވެސް އޭނާއަށް އިހުސާސް ވެއްޖެއެވެ.\n"މާހިލް ޕްލީޒް.... ސްޓޮޕް އިޓް..." އަޒްކާ ދުރަށް ޖެހުނެވެ. މާހިލް ވިސްނާލިއެވެ. އަޒްކާގެ ފަރާތުން އުފަލެއް ބޭނުންނަމަ އޭނާ ޖެހޭނީ އިހަށް މަޑުކުރާށެވެ.\n"އޯކޭ... އަވަހަށް ބުނޭ. އެކަމަކު އޭގެކުރިން އާދޭ މިތަނުގައި އިށީންނަން" އަޒްކާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އައިސް އެނދުގައި އިށީންނަމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"މާހިލްގެ ބައްޕަ ކައިރީގައި އަހަރެން ބަނޑުބޮޑޭ ކީއްވެ ބުނީ...؟" އަޒްކާ ދުރުދުރުން ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n"އެހެންނޫނީ މިގޭގައި އަންހެނަކު ބަހައްޓާކަށް ބައްޕަ އެއްބަހެއްނުވާނެ" މާހިލް ބުނެލިއެވެ. އަޒްކާ އިސްޖަހާލިއެވެ. މާހިލް އެހެން ބުނީ ކޮންމެހެން އޭނާ ބަލިވެއިންކަން އެނގިގެން ނޫންކަން އޭނާއަށް އިނގުނެވެ.\n"އެހެންތަ...؟ އެހެންވިއްޔާ މާހިލް އިހަށް މިތަނުންދޭ.. މިހަރު ފަޒާ ފިހާރައިން އަތުވެދާނެ. އަހަރެން ބޭނުމެއްނޫން މަށާ ހެދި ތިދެމީހުން މެދުގައި މައްސަލަ ޖެހޭކަށް" އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"ފަޒާއަށް އިނގޭނެ މެރީކުރި އިރުވެސް އަހަރެން ހިތް ފަޒާއަށް ނުދޭކަން" މާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"މާހިލް ބުނެބަލަ މާހިލްގެ ހިތް ދިން މީހެއް. ހުރިހާ އަންހެންކުދިން ޔޫސް ކުރަމުން ތިދުވަނީ. ތިއީ ހަމަ ފައްކާ ޕްލޭބޯއީއެއް..." ހިތާހިތުން އަޒްކާ މާހިލްއަށް އަޑުލަމުން ދިޔައެވެ.\n"ޕްލީޒް. އިހަށް މިތަނުންދޭ. އަހަރެން ރެސްޓްބޭނުން. ފަހުން އާދޭ..." މާހިލްގެ އަތުގައި ހިފާ ނަގަމުން އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ. މާހިލް ނުރުހުނަސް ކޮޓަރިން ނެރެފައި ދޮރުލެއްޕިއެވެ. އެގޮތަށް ގަދަވެގެން ނޫނީ އޭނާއަށް އެއްވެސް ކަމެއް ކާމިޔާބުވާކަށް ނެތެވެ.\nނަތާޝާ ގޯތި ތެރެއަށް ނިކުތީ މީހަކު އޭނާ ހޯދަން އައިސް ހުރި ވާހަކަ ނުޝައިބާ ބުނުމުންނެވެ. މައި ދޮރުން ނިކުންނަ އިރު ހެދިފައި އޮތް ހިމަ ގޯޅީގެ ކޮޅުގައި ހުރި ޖޯއްޔެއްގައި ދެފިރިހެނުން ތިބިކަން ބޭރަށް ނިކުތް ނަތާޝާއަށް އިނގުނެވެ. އެތަނުގައި ނާހިދު ހުރިކަން ނަތާޝާއަށް އިނގުނީ ކައިރިއަށް ދިޔަ ފަހުންނެވެ.\n"ނާހިދު...!" ނަތާޝާ ފެނުމުން ކޮޅަށް ތެދުވި ނާހިދު އެއްޗެއް ބުނުމުގެ ކުރިން ނަތާޝާ ގޮވާލިއެވެ.\n"ނަތާޝާއަށް އިނގޭނެ އަހަރެން މިއައީ ކީއްކުރަންކަން. ޕްލީޒް... މިގޭގައި އަޒްކީ ހުރިކަން އިނގޭ. އެހެންވެ އަހަރެން ގުޅީމަ ނަތާޝާ ފޯނަށް ޖަވާބުނުދެނީ" ނާހިދު ބުނެލިއެވެ. ނާހިދަށް ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ގޮތުން އިމްރާން ނާހިދުގެ ކޮނޑުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ.\n"ކާކު ބުނީ އަޒްކީ މިގޭގަ އެބަހުއްޓޭ. ނެތް މިގެއަކު..." ނަތާޝާ ބުނެލިއެވެ. ހާސްވެގެން އޭނާ ހުރީ ދެއަތް ދެއަތާއި މޮޑޭށެވެ.\n"ލުކް ނަތާޝާ... ޑޯންޓް ލައި... އައި ނޯ ޝީ ޑަޒަންޓް ލައިކް މީ.... އަހަރެން މިއައީ އަޒްކާގެ ލޯބި ގަދަކަމުން ހޯދާކަށްނޫން. މަންމައާއި ބައްޕައަށްޓަކައި އޭނާ ގެއަށް ގެންދަން ބަލާ. އަޒްކާ ބޭނުންނަމަ އަހަރެން އޭނާ ކުރިމައްޗަށް ނާރާވެސް އުޅެފާނަން" ނާހިދު ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ނާހިދުގެ ވާހަތަކުން އޭނާގެ ހިތަށް ކޮށްފައިވާ އަސަރު ނަތާޝާ ދެނެގަތެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ރިއްސާލިއެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި އުފަލެއް ލިބިފައިނުވާ އެ ނިކަމެތި އަންހެންކުއްޖާއަށް ޙަޤީޤީ ލޯބި ލިބެން އޮތް ދުވަހު ނަސީބު އެކަން ބަލައިނުގަތެވެ. އެކި ދުވަހު އެކި މީހުންނަށް ދުނިޔެ ދައްކާނީ އެކި ކުލަވަރޭ މީހުން ބުނަނީ މިހެންވެއެވެ. މާދާމާ ވާނެ ގޮތެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގެއެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުރަނީ އުންމީދެވެ.\n"އަޒްކީ މިގެއަކު ނެތް.... ހަމަ ތެދެއް މިބުނީ.. އަޒްކީ އައި މިގެއަށް. ވަރަށް ދެރަވެފަ ހުރީ. އޭނާ މިގެއިން ދިޔައީ ގެއަށޭ ކިޔާފަ. އޭގެފަހުން އަދި ނަތާއަށް ހަބަރެއްނުވޭ..." އަޒްކާ ބުނި ގޮތަށް ނަތާޝާ ބުނެލިއެވެ.\n"ޓްރަސްޓް މީ... ނާހިދު ބޭނުމިއްޔާ އެތެރެއަށް ވަދެ ބެލިޔަސް މައްސަލައެއްނެތް..." ބަހެއް ނުބުނެ ނާހިދު ބަލަން ހުރުމުން އަނެއްކާވެސް ނަތާޝާ ބުނެލިއެވެ. ނާހިދު ކަރު އެލުވާލިއެވެ. ނާހިދުގެ ކޮނޑަށް އަތް އެއްލައިގެން އިމްރާން އެގެއިން ނިކުންނަން ހިނގައިގަތެވެ. ނާހިދުގެ މޫނަށް ވެރިވެފައިވާ ކުލަވަރު ފެނި ނަތާޝާ ހުރީ އިންތިހާއަށް ދެރަވެފައެވެ. އޭނާ ގޭތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައިރު ހުރީ އަޒްކާއަށްޓަކައި ހިތުގައި ހަމްދަރުދީ އުފެދިފައެވެ. އެގެއަށް ނާހިދު ހޯދަން އައި ހަބަރު އަޒްކާއަށް ދިނުމަށް އޭނާ އަވަސްވެގަތެވެ.\nފާހާނާއިން ނިކުތް ފަޒާ ބަލައިލިއިރު މާހިލް އޮތީ ނިދާފައެވެ. ދެފަރާތަށް ބޯހޫރާލުމަށްފަހު ހަރުގައި ތުވާލި އަޅުވާލާފައި ފަޒާ އިށީނީ ލޯގަނޑު ކުރިމަތީގައެވެ. ދެފަޔާއި އަތުގައި ލޯޝަން ހާކަމުން އޭނާ މާހިލްއަށް ބަލައިލިއެވެ. މާހިލް ލޯ ހުޅުވާލިއިރު ފަޒާ އިނީ ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.\n"ނުނިދާ ދޯ ދެލޯ މަރާ ތަގުޅިކޮށްގެން ތިއޮންނަނީ..." ސަމާސާ އެކުލެވޭ ރާގެއްގައި ފަޒާ ބުނެލިއެވެ. ފަޅާއަރާފިކަން އެނގުމުން މާހިލްއަށް މަޖުބޫރުވީ ދެލޯ ހުޅުވައިގެން އޮންނާށެވެ.\n"ފަޒާއާއި ހެދި މީހަކަށް ނިދިދާނެތަ...؟" ހަށިގަނޑު ސީދާކޮށްލަމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"މަ ކީއްތަކުރީ....." އެނދަށް އަރަމުން ފަޒާ ބުނެލިއެވެ.\n"ވާހަކަދައްކާވަރުން. އަހަރެން ނުލާހިކު ނިދިއައިއްސަ މިއޮތީ" މާހިލް ބުނެލިއެވެ. އޭނާގެ އަތްދަނޑި މައްޗަށް ފަޒާ އެރުމުގެ ކުރިން ދެމެދަށް ބާލީސް ލުމަށްފަހު ދެމީހުންގެ ދޭތެރޭގައި ހެދިފައި އޮތް ޖާގަ ކުޑަކޮށްލިއެވެ.\n"އަހަރެން ބަހެއް ކިއީ މާލް ދެލޯ ހުޅުވައިގެން އޮށްވަ ފެނުނީމައެއްނު..." ދެރަވެފައި ފަޒާ ބުނެލިއެވެ.\n"ދެން އުޅޭ ނިދަން. މާދަމާ ހެނދުނު އޮފީހަށް ނިކުންނަންޖެހޭ" ފަރުވާކުޑަ ރާގަކަށް މާހިލް ބުނެލިއެވެ. ފަޒާއާއި އެކުގައި ވަގުތު ހޭދަކޮށް ބޭކާރު ވާހަކަތަކެއް ދައްކަން އޭނާ ބޭނުމެއްނުވެއެވެ.\n"އަހަރެން ކިތައް ދުވަހު މާލް ކައިރީގައި ބުނެފިން ތިގޮތަށް ޠާހިރުނުވެ ނިދަން ނުވާނޭ... ދޭބަލަ ގޮސް ފެންވަރައިގެން އަންނަން" ފަޒާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ފިރިމީހާއަށް ރަނގަޅު މަގު ދެއްކުމަކީ އޭނާ ދެކޭގޮތުގައި އަނބިމީހާގެ މައްޗަށް ވާޖިބެކެވެ.\n"އެއްކަލަ ފަޒާ...! އަހަރެން ނިދަން ބޭނުންވާ ވާހަކަ ބުނުމުންތަ ތިފެށީ...." ހިތްހަމަނުޖެހިފައި މާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"އެހެންވެއެއްނޫން. މާލް ތިހެން އުޅެންޏާ ކިހިނެއްތަ ދުވަހަކުވެސް އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް ވާނީ... ކިހާ ދުވަހެއް އަހަރެން ދަރިއަކު ބޭނުންވެގެން އުޅޭތާ... މާލް ބުނޭ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ދަރިއަކަށް ޓްރައި ކުރަމޭ.. ނުލިބޭނީ ކޮންމެސް ކަމެއް ވީމައެއްނު. އެހެންވެ މިބުނީ ތި އުޅުމަށް ބަދަލު ގެންނާށޭ..." ފަޒާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ދެން ތިބުނީ ދަރިއަކު ނުލިބެނީ އަހަރެން ފެންނުވަރާތީއޭ ދޯ... ހެހެހެ...ވަޓް އަ ޖޯކް.... އެހެންނޫނަސް އަހަރެން އަދި އެހާ އަވަހަށް ދަރިއަކު ބޭނުމެއްނޫން. އަދި މިއުޅެނީ ކައިވެންޏަށް އަހަރެއް ނުވެގެން. އަދި ނުވެއެއްނު ތެޅިގަންނާކަށް" މާހިލް ވާހަކަދެއްކީ ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ. އޭނަގެ އަޑާއި ރާގުންވެސް ފަޒާ އެކަން ދެނެގަތެވެ. އޭނާ އިތުރަށް ބަހެއް ނުބުނީ ހިތުގައި ޖެހުނުވަރުންނެވެ. ކައިވެނީގެ ފަހުން އޭނާއަށް އުފާވެރިކަމެއް އިހުސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ. މާހިލްއަށް އޭނާ ފެންނަނީ ހަމައެކަނި މާހިލް ކަރުހިއްކުން ފިލުވާލަންވީމައެވެ. މާހިލް ހީކުރަނީ އިނދެގެން ގެނެސް މުއްސަނދި ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް އަނބިމީހާ ދޫކޮށްލެވުމުން ފިރިއެއްގެ ވާޖިބު އަދާކުރެވުނީ ކަމަށެވެ. ފަޒާގެ ދެލޮލުން ކަރުނަ ނީރާލިއެވެ. މިހުރިހާ ދުވަހު އޭނާ ޝަކުވާނުކޮށް ހުންނަނީ އޭނާގެ ހިތުގައި މާހިލްގެ މައްޗަށް އޮތް ލޯތްބެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. އެއި އޭނާއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ލޯތްބެއްވެވުނު އިންސާނާއެވެ. އަދި ފިރިމީހާ ކައިރީގައި ޝަކުވާ ގިނަކުރަން ބޭނުންނުވާތީއެވެ.\nމެންދުރުކާން ފަޒާ އަޒްކާއަށް ގޮވީ ބުރުހާނުއްދީން ކައިނިމިގެން އަލުން އޮފީހަށް ދިޔުމުންނެވެ. އަޒްކާ އައިސް އިށިން އިރު މޭޒު ކައިރީގައި އިނީ ފަޒާ އެކަންނެވެ. އަޒްކާ ފެނުމާއެކު އަވަހަށް އިށީންނަން ބުނެލިއެވެ. ފަޒާ ތެދުވެގެން ގޮސް އަޒްކާއަށް ތައްޓެއް ގެނެސްދިނެވެ. އަޒްކާ ހިނިތުންވެލިއެވެ.\n"އަހަރެންވެސް މަސައްކަތްކުރަން ބޭނުން. އަހަރެން ބޭނުމެއްނޫން އަހަރެން ބާއްވާފައި ފަޒާ އަހަރެންނަށް ކައްކާފައި ކާންދޭކަށް" އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"މިއީ އެވަރުކަމެއްނޫން. އަޒްކާ ތިއީ އަހަރެމެންގެ ގެސްޓެއް. މާލްގެ އެކުވެރިއެއްގެ އަންހެނުން. ކުޑަދުވަސްކޮޅަކަށް މިގެއަށް އައިސް ތިހެން ހުންނަ ހުރުމުގަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުވާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއްނޫން" ފަޒާ ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުނެލިއެވެ. ފަޒާގެ ވާހަކަތައް ނިމުމުން އަޒްކާ ވިސްނާލިއެވެ. އޭނާ އެގޭގައި ހުންނާނީ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކު ހެއްޔެވެ...؟ އޭނާ ބަނޑުގައި އޮތީ މާހިލްގެ ދަރިއެއްކަން އެނގުމުން ފަޒާއަށް ވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ...؟ ނޫނެކެވެ. އޭނާ އެގެއަށް އައީ ފަހަރެއްގައިވެސް ފަޒާގެ ދިރިއުޅުން ވެއްޔާއި މޮޑެލާކަށް ނޫނެވެ. މާހިލްގެ އަތްނބަކަށް ފަޒާ ވީ އޭނާގެ ބަނޑުގައި އެދަރިފުޅު ގަރުބަގަތް ފަހުންނެވެ. މާހިލްގެ ސިފައަކަށް މާހިލްގެ މުއްސަނދި ކަމަކަށް އޭނާއެއް ނޭދެއެވެ. ބޭނުންވީ ހަމައެކަނި އެދަރިފުޅުގެ މުސްތަގުބަލު އުޖާލާކުރާށެވެ. އެކަން ކޮށްދެވޭނީ ހަމައެކަނި ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަގެ ލޯބި ލިބިގެން ނޫން ހެއްޔެވެ...؟\n"އަޒްކާގެ ބަނޑަށް މިހާރު ކިތައް މަސްތަ...؟" ވިސްނުންތަކަށް ގެއްލިފައި އިން އަޒްކާއަށް ސިހުމެއް ލިބުނީ ފަޒާގެ އަޑުންނެވެ.\n"ހެހެހެ... ސިހުނީ ދޯ... ސޮރީ އިނގޭ.... އަހަރެން ބުނީ އަޒްކާގެ ބަނޑަށް ކިތައް މަސްހޭ މިހާރު؟" ފަޒާ އޭނާގެ ސުވާލު އަލުން ތަކުރާރު ކޮށްލިއެވެ.\n"ހީވަނީ ހަތަރުމަސްހެން. ސްކޭން ކުރީމަ ޔަޤީންވާނީ. އެޕޮއިންޓްމަންޓް ލިބިފަ އިނީ މިހާރު" އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"އެހެންތަ...؟ އަހަރެންގެ ހެލްޕެއް ބޭނުންތަ؟ އައި މީން އަޒްކާއާއި އެކުގަ ހޮސްޕިޓަލަށްދާން" ފަޒާ އަހާލި އެވެ.\n"ނޯ ތެންކްސް... ބެސްޓްފްރެންޑާއެކު ދާން ކަމަށް" ހީލަމުން އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\nމަޑުމަޑުން އިނދެ ކާން އިން ފަޒާއަށް އަޒްކާ ވަރަށް ފުން ނަޒަރަކުން ބަލައިލިއެވެ. ކޮންމެސް ސަބަބަކާ ހުރެ ފަޒާގެ މޫނުމަތި މިލާފައިވާކަން އަޒްކާ ދެނެގަތެވެ.\n"ކޮބާ މިއަދު މާހިލް ކާން ނާންނަނީތަ...؟' އަޒްކާ އަހާލިއެވެ.\n"އާނ.. މިއަދު ތަންކޮޅެއް ބިޒީ ދުވަހެއްވީމަ ނާދެވުނު" ފަޒާ ބުނެލިއެވެ.\n"ފަޒާއާއި ދެކުދިންގެ ލައިފް ރަނގަޅުތަ...؟ މިބުނީ ދެކުދިން ހެޕީތަ...؟" އަޒްކާ އަހާލިއެވެ. ވަގުތުން ފަޒާގެ ހިނިތުންވުން ގެއްލުނެވެ. ހިތުގައި އުފެދުނު އުދާސްވެރިކަން އެއްފަރާތް ކޮށްލުމަށްފަހު އޭނާ އަޒްކާއަށް ބަލައިލިއެވެ.\n"ފަސްޓް ކްލާސް... މާލް ވަރަށް ރަނގަޅު. އެކަހަލަ ފިރިއެއް ހިއެއްނުވޭ ދެން ލިބިދާނެހެނެއް. ވަރަށް ލޯބިވޭ އަހަރެންދެކެ. ދުވަހަކުވެސް މި ދިރިއުޅުމުގައި ނިމުމުގެ ސިއްކަ ޖެހޭކަށް ބޭނުމެއްނޫން" ފަޒާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އަޒްކާ ހީލިއެވެ. ފަޒާ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ހިނިތުންވެލީ ކާން އިން ތައްޓަށް ބަލަން އިނދެއެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ ކުރިމަތީގައި ފިރިމީހާގެ ގޯސްކަމުގެ ވާހަކަދައްކަން އޭނާ ބޭނުމެއްނުވެއެވެ. އަޒްކާ އިނީ ފަޒާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. ފަޒާގެ ވާހަތަކުގައި ދޮގެއްވާކަން އޭނާއަށް އިނގެއެވެ. ސަބަބަކީ މާހިލްގެ ގޮތް އޭނާއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ވަކި އިނގޭނީ ކާކަށް ހެއްޔެވެ؟ މާހިލްގެ ފަރާތުން ތެދުވެރި ލޯތްބެއް ލިބޭނެ އެއްވެސް އިންސާނެއް މިދުނިޔޭގައި ނެތެވެ.\nއެނދުގައި ދެފަރާތަށް ފުރޮޅި ފުރޮޅި އޮތް އަޒްކާގެ ދެލޮލުން ފައިބަމުންދާ ކަރުނަ އޭނާ ނާހިދު ދެކެ ވާ ތެދުވެރި ލޯބި ހާމަވެއެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ފޯނުގެ ޑިސްޕްލޭއިން ފެންނަން ހުރި ނާހިދުގެ ފޮޓޯގައި އެތައް ފަހަރަކު ބޮސްދިނެވެ.\n"ނާހިދު...! އަބަދުވެސް ލޯބިވާނަން. ދުވަހަކުވެސް މިހިތަކުން ތިލޯތްބެއް ތިހަނދާންތަކެއް ނުފިލާނެ. ވެގެންވަންޏާ އަހަރެންނަށް މަޢާފްކުރައްޗޭ. އަހަރެން ގެއްލުމުން މިހާރު ނާހިދު ދެރަވިޔަސް އަހަރެންގެ ޙަޤީޤަތް އެނގުމުން ނަފްރަތުކުރާނެ..." ރޮމުން ގިސްލަމުން އަޒްކާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭނާ އެނދުމައްޗަށް ކޮޅަށް ޖެހުނީ ދޮރު ހުޅުވާލާފައި އެތެރެއަށް ވަތް މާހިލް ފެނިފައެވެ. އަޒްކާ ގަންފައިވާ ބިރެއްގެ ސަބަބުން މޭގައި އަތް އަޅައިލިއެވެ. ދޮރު ލައްޕާ ތަޅުލެވުނުކަމާމެދު މިހާރު އޭނާއަށް ޝައްކެވެ. ނިދާ ހެދުމަށް ބަދަލުނުކޮށް އޮވެވުނުކަން ނަސިބޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. އެހެންނޫނީ އޭނާގެ ހާމަކަން ބޮޑު ހަށިގަނޑު ފެނި ކުށެއް ކުރެވިއްޖެ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނީހެވެ.\n"މާހިލް...! އަޒްކާ ގޮވާލިއެވެ.\n"އިނގޭ އަޒް އޮންނާނީ ނުނިދިފަކަން. ވަރަށް މިސްވޭތަ ހަމަ. އަހަރެންވެސް އަވަހަށް ފަޒާ ނިދީމަ މިއައީ. މިގެއަށް އައި ފަހުން ދެދުވަސްވިއިރު އަދި އަހަރެންނަށް ހަމަޖެހިލައިގެން އަޒްއާއި ވާހަކަވެސް ދައްކާނުލެވޭ..." އަޒްކާގެ ގާތުގައި އެނދުގައި އިށީންނަމުން މާހިލް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. މާހިލްއަށް ހުރިހާ ޙަޤީޤަތެއް ކިޔާދޭންވީ ވަގުތު ޖެހިއްޖޭ އަޒްކާގެ ހިތް ބުނެލިއެވެ.\n"މާހިލް....! އަހަރެން މިގެއަށް މާހިލް ކައިރިއަށް އެނބުރި މިއައީ ވަރަށް ބޮޑު ކަމަކު... މާހިލްއަށް ދޭންޖެހޭ ވަރަށް މުހިންމު ހަބަރެއް ދޭންވެގެން." އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"އިނގޭ. އައި އަންޑަރސްޓޭންޑް ޔުއަރ ފީލިންގްސް.... އަހަރެމެން ކިތަންމެ ވަރަކަށް ލޯބި ކުރިޔަސް ފަޒާއަށް ނޭނގޭނެ. ޓްރަސްޓް މީ ބޭބީ..." އަޒްކާގެ ކޯތާފަތުގައި ބޮސްދެމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ. ދިއްލާފައިވާ ފެހިކުލައިގެ ބޮކީގެ ފަނޑު އަލިކަމުގެ ތެރެއިން އަޒްކާ މާހިލްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. އެ ފަނޑު އަލިކަމުގެ ތެރޭގައިވެސް މާހިލްގެ ދެލޮލުގައިވާ އަސަރު އަޒްކާ ދެނެގަތެވެ.\n"މާހިލް....! އަހަރެން ކައިރީ އަހާބަލަ އަހަރެން ބުނަން މިއުޅެނީ ކީކޭތޯ..." މާހިލްއާއި ކުޑަކޮށް ދުރަށް ޖެހިލަމުން އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"އަހާނަމޭ.. އެކަމަކު އޭގެކުރިން ޕްލީޒް އެންމެފަހަރަކު..." މާހިލް ބުނެލިއެވެ. އަޒްކާ ދެލޯމަރާ ބާރުކޮށްލިއެވެ. އެވަރަށް ހިތުގައިވެސް ޖެހުނެވެ. އޭނާ ދެން ހަދާނެ ގޮތަކާއި މެދު އަމިއްލަ ހިތާއި ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n"ފައިން....." އަޒްކާ ދެލޯމަރާލި އެވެ. މާހިލް އަޒްކާ ގެނެސް އޭނާގެ އުނގަށްލިއެވެ. އަދި ދެއަތުން އަޒްކާގެ މޫނުގައި ހިފާ އުފުލާލުމަށްފަހު އަޒްކާގެ ތުންފަތުން އުފާ ހޯދަން ފެށިއެވެ. އިރުކޮޅެއްވީތަނާ އަޒްކާ މާހިލްގެ މޭގައި އަތްއަޅާފައި ދުރަށް ލިއެވެ.\n"މާހިލް...!!! މިއީ ރަނގަޅު ގޮތެއްނޫން. މާހިލް އަހަރެން ބޭނުންކަމަށްވަންޏާ ލެޓްސް ގެޓް މެރީޑް..." އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"މިހާރު ހާދަ ތަފާތޭ... ކުރިން ކައިވެނީގެ ވާހަކަ ނުދައްކާ. މިހާރު ކިހިނެއްވީ...؟ ކޮންމެހެން މެރީކުރަންޖެހޭތަ...؟" މާހިލް އަހާލިއެވެ.\n"އާނ.. ވަރަށް މުހިންމު. މާހިލް....! އަހާބަލަ އަހަރެން މިހާރު މިގޮތަށް ފަލަކޮށް މިހުންނަނީ ކީއްވެގެންތޯ...." އަޒްކާ އަހާލިއެވެ.\n"އަޒް ތިގޮތަށް ފަލަކޮށް ލޯބިކޮށް ހުރީމައެއްނު އަހަރެންނަށް ދުރަށް ނުދެވިގެން މިއުޅެނީ. މިހާރު ހުންނަގޮތް ވަރަށް ސެކްސީ..." އަޒްކާއާއި ގާތަށް ޖެހިލަމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ. އަޒްކާ ދުރަށް ޖެހިލިއެވެ. ދުރުދުރުން ވާހަކަދައްކައިގެން މާހިލްގެ ވިސްނުން ބަދަލުނުކުރެވޭނެކަން އިނގުމުން އަޒްކާ ފަހުގެ ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމަށް ނިންމިއެވެ.\n"އަހަރެން ބަނޑުބޮޑު..." ދެލޯމަރާލަމުން އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"އިނގޭ.. އަހަރެން ބުނީމެއްނު..... ވަޓް....؟؟؟؟" އަޒްކާ ބުނި އެއްޗެއް މާހިލްއަށް ނަގައިގަނެވުނީ އިރުކޮޅެއް ފަހުންނެވެ. އޭނާ ފުންމައިގެން އެނދުން ތެދުވެގެން ގޮސް ފާރުގައި ހުރި ލައިޓް ޖައްސާލި އެވެ. މާހިލް އެނބުރުނުއިރު އަޒްކާ ހުރީ އެނދު ކައިރީގައި ކޮޅަށެވެ. އިތުރު ސުވާލެއް އަޒްކާއާއި ކުރުމުގެ ކުރިން އޭނާއަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް އެނގި ހާމަވިއެވެ. ހަތަރުކަޅި ހަމަކޮށް އޭނާއަށް ބަލަން ހުރި އަޒްކާގެ ދެލޮލުން ހުރިހާ އެއްޗެއް އޭނާއަށް އަންގައިދީފިއެވެ.\n"ދެން ކީއްވެތަ އަޒްކާ މިގެއަށް ތިއައީ...؟" މާހިލް އަހާލިއެވެ. މީގެ އިރުކޮޅެއްކުރިން އޭނާގެ ދެލޮލުން ފާޅުވާންހުރި މަސްތުކަން ކެނޑިއްޖެއެވެ.\n"އަހަރެން މިއައީ ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަ ކައިރިއަށް. އަހަރެން ވެއްޓެން މިއުޅޭ އަނދަވަޅުން އަހަރެން ސަލާމަތްކުރޭތޯ... އަހަރެމެންގެ މި ދަރިފުޅަށް އުފާވެރި މުސްތަޤުބަލެއް ހޯދަދިނުމަށްޓަކައި. މާހިލް އަހަރެންނަށް އެހީވެދީ...." މާހިލްއާއި ދިމާލަށް އަތް ދިއްކޮށްލަމުން އަޒްކާ ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެން ކިހިނެއް ޤަބޫލުކުރާނީ ތިއީ އަހަރެންގެ ދަރިއެއް ކަމަށް. މިހުރިހާ ދުވަހު އަޒްކާ ތިއައީ ހިލޭ ފިރިހެންކާއެކު އުޅެފަ އެއްގެއެއްގަ ކައިބޮއެ ނިދާ ހަދާފަ..." އަޒްކާއަށް ފުރަގަސްދެމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެންނަށް އިތުބާރުކުރޭ... އަހަރެންނާއި ނާހިދު ތިބުނާ ކަހަލަ އެއްވެސް ގުޅުމެއްނެތް. ގުޅުމެއް އުފެދެން ތައްޔާރުވި ވަގުތު އެލޯބީގައި ކޮޅުފައިން ޖަހާފައި އަހަރެން މިއައީ މާހިލް ކައިރިއަށް. އަހަރެމެންގެ މި ދަރިފުޅަށް އުފާވެރި މުސްތަގުބަލެއް ހޯދަދޭންވެގެން" އަޒްކާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"އަހަރެން ޤަބޫލެއްނުކުރާނަން. އަހަރެންނަށް މިހާރު ވިސްނިއްޖެ. ބަނޑުގައި ތިއޮތް ދަރި ތިބުނާ ނާހިދުވެސް ޤަބޫލުނުކުރީމަ ތިއައީ އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އަޅުވަން. ވަރަށް ރީތި ކުޅިވަރެއް ކުޅެން ތިވިސްނީ. އަހަރެން ތިމަޅީގައި ޖެހޭކަށް ނެތިން. އަޒްކާ މިގެއިން އަވަހަށްދާން އަހަރެންނަށް ފެންނަނީ" މާހިލް ހަރުކަށިކަމާއެކު ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އަޒްކާ ދުވެފައި ގޮސް އިށިނީ މާހިލްގެ ފައި ބުޑުގައެވެ.\n"ﷲ ށް ޓަކައި. އަހަރެންނަށް ތިހެން ނަހަދާ. އަހަރެންގެ ބަނޑުގައި މިވަނީ މާހިލްގެ ލޭ. މިއީ މީގެ ހަތަރުމަސް ކުރިން އަހަރެމެން ދެމީހުން ދޭތެރޭގައި އޮތް ލޯބީގެ ނިޝާން. ވިސްނާލަބަލަ. އަހަރެން ނާހިދާއި ދިމާވިތާ ހަތަރުމަސްނުވޭ. އަހަރެންގެ ބަނޑަށް މިހާރު ހަތަރުމަސް..." މާހިލްގެ ދެފައިގައި ހިފަހައްޓާލައިގެން އިނދެ އަޒްކާ ރޮމުން ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައެވެ.\n"ދުރަށްދޭ... އަހަރެންނަކީ ތިހީކުރާ ކަހަލަ މާތް މީހެއް ނޫން..." ފައިންޖަހާ އަޒްކާ ދުރުކޮށްލަމުން މާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"މާހިލް ބުނި ކޮންމެކަމެއް ބުނި ކޮންމެ ގޮތަކަށްވެސް އަހަރެން ކޮށްފާނަން. އަހަރެންނާ ކައިވެނިކުރޭ. އަނެއްދުވަހު ވަރިކޮށްލިޔަސް މައްސަލައެއްނެތް..." އަޒްކާ ރޮމުން ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައެވެ.\n"ނުވާނެ ތިކަމެއް. އަހަރެން އަޒްކާ ބޭނުމީ ކައިވެނި ކުރާކަށްނޫން. ތިހަށިގަނޑު އުފަލެއް ބޭނުމީ. އެކަމަކު މިހާރު ފޫހިވެއްޖެ. މާދަމާ އިރުއެރުމުގެ ކުރިން އަޒްކާ މިގެއިންދޭ. މަށަށް ހެޔޮ ކޮންމެ ތަނަކަށް ދިޔަސް" މާހިލް ކޮޓަރިން ނިކުންނަން ހިނގައިގަތެވެ. އަޒްކާ ފުންމައިގެން ތެދުވިއެވެ. ދެލޮލުން ފައިބަމުން ދިޔަ ކަރުނަތައް ފޮހެލުމަށްފަހު އޭނާ މާހިލްގެ ހަރުކަށިކަމާއި ދެކޮޅަށް ތެދުވުމަށް ތައްޔާރުވިއެވެ.\n"އޯލްރައިޓް. އަހަރެން މިގެއިން ހިނގައިދާނަން. އެކަމަކު މާދަމާ މާހިލްގެ ބައްޕަގެ ކުރިމަތީގައި މާހިލް ބޭޒާރުކޮށްލުމަށްފަހު. އަހަރެން މިގެއަށް އައި ދުވަހު މާހިލް ހެދި ދޮގު މާހިލްގެ ބައްޕައަށް ހާމަކުރާނަން. މާހިލް ހީނުކުރާތި އެހާ ފަސޭހައިން މިކަމުން މާހިލްއަށް ބޯދަމައިގަނެވިދާނެކަމަށް. ހަމަހިލާ އެހެންވިޔަކަ ނުދޭނަން..." އަޒްކާ އަޑަށް ބާރުލާފައި ބުނެލިއެވެ. ކޮޓަރީ ތަޅުގައި ހިފާލި މާހިލްއަށް ހީވީ އޭނާގެ ކަންފަތްމަތީގައި ބާރު އެތިފަހަރެއް އަޅުވާލި ހެންނެވެ.\n"ހަބަރުދާރު. މަށާ ބެހޭގޮތުން ބައްޕަ ކައިރީގައި އެންމެ ލަފްޒެއް ބުންޏަސް އަހަރެން ދުރަށްދާނީ އަޒްކާގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަރުބާދު ކޮށްލާފައި. އެކަން ހަނދާނުގައި ބަހައްޓާތީ..." ފުންމައިގެން އައިސް މާހިލް ހިފީ އަޒްކާގެ ދެކޮލުގައެވެ. މާހިލްގެ ބާރުގަދަ އަތުގެ ތެރޭގައި އަޒްކާގެ ދެ ކޯތާފަތް ފިތެމުން ދިޔައިރު އަޅަމުންދާ ވޭނަށް ކެތްނުކުރެވި އަޒްކާގެ ދެލޮލުގެ ކަރުނަވަޅަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވަމުން ދިޔައެވެ. ދެއަތުގެ ހުރި ބާރެއްލާފައި މާހިލްގެ މޭގައި އަތް އަޅާފައި ދުރަށް ކޮށްޕާލިއެވެ.\n"ބުނަން. ފިނޑިންގެ ކަމެއް އަމަލެއް ތިއީ... އަހަރެން މިބުނި ބަހުގަ އަހަރެން ހިފަހައްޓާނަން.... އަހަރެން ހުންނާނީ މިގޭގަ. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ މިއީ. މާހިލް ޤަބޫލުކުރިޔަސް ނުކުރިޔަސް މިދަރިފުޅު އުފަންވާނީ މިގެއަށް... މިއަދު ނޫނީ މާދަމާ މާހިލް ޖެހޭނީ މިދަރިފުޅު އަމިއްލަ ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައި ޤަބޫލުކުރަން" އަޒްކާ ދަގަވިއެވެ. މިފަހަރު މާހިލްއަށް އެކަމުން ރެކެން ލާހިކެއްނޫނޭ އޭނާގެ ހިތް ބުނަމުން ދިޔައެވެ.\n"ހުރޭ މިގޭގަ. އެކަމަކު އަހަރެން ޤަބޫލެއްނުކުރަން ތިއީ މަގޭ ދަރިއެއް ކަމަކަށް" ދޮރު ހުޅުވާލާފައި މާހިލް ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ. ލެއްޕިގެން ދިޔަ ދޮރާއެކު ހުރި ދިމާލުން ތިރީގައި އަޒްކާއަށް އިށީނދެވުނެވެ. އޭނާގެ ދެލޮލުން ހުއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަ ފައިބަމުން ދިޔައިރު އިނީ ދެންހަދާނެ ގޮތެއް ނޭނގިފައެވެ. މާހިލް މިހާރުވެސް އެދިޔައީ ބޮލުން ކަޓުވާލާފައެވެ. މާދަމާ އޭނާ އެގެއިން ނެރެފިނަމަ ދާނީ ކޮންތާކަށް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާއާއި އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް އެހީތެރިވާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟\nވަޒީފާ އިން އައި ގޮތަށް ނާހިދު ވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ. ހަވީރު ސައި ތައްޔާރުކޮށްފައި މީކާ އެންގުމުން އޭނާ އިންކާރު ކުރިއެވެ. އަޒްކާ ފިލައިގެން އެދިޔައީ އޭނާގެ އުފާވެރިކަމާއި މުޅި ރޫހު ހިފައިގެންނެވެ. ލޯތްބަކީ މިކަހަލަ އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ ފުރަތަމަ ލޯބި ލިބެންވީ ވަކި ބަޔަކަށް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ނަސީބުވެރިން ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމަށްވާނަމަ އެނަސީބުވެރިންގެ ތެރޭގައި އޭނާ ނުހިމެނުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟\nއޮފީސް ހެދުމާއެކު އެނދުގައި ހުރަހަށް އޮތް ނާހިދުގެ ނަޒަރު ގުޅިފައިވަނީ މަތިން ހާމައަށް ފެންނަން އޮތް ސީލިންގު އަށެވެ. އެއްވެސް ހަރަކާތެއްނެތި އޭނާ އެހެން އޮތް އިރު އޭނާގެ ވިސްނުން ގުޅިފައިވަނީ އަޒްކާގެ އެކިއެކި ހަނދާންތަކާއެވެ. އަޒްކާދެކެ އޭނާއަށް ވެވުނު ތެދުވެރި ލޯބީގެ ސަބަބުން މިއަދު މައިންބަފައިން ކުރިމަތީގައި އޭނާ ފެއިލްވެއްޖެއެވެ. އަޒްކާ ހޯދަން ކުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނާކާމިޔާބުވުމުން ނާހިދު އޭނާގެ މައިންބަފައިންނަށް ގުޅާފައި އެހަބަރު ދީފިއެވެ. މޯހަންދާސް އެތައް ސުވާލެއް އެއްފަހަރާ ކުރިއިރު އެއިން އެއްވެސް ސުވާލަކަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް އޭނާގެ ދުލަކަށް ނައެވެ. އޭނާ ފުންމައިގެން ތެދުވީ ކުއްލިއަކަށް އޭނާގެ ހިތަށް އައިސް ވަތް އެއްޗަކުންނެވެ.


Pilotun ge shakuvaa thakah Civil Aviation in beeru kanfatheh\nޕައިލެޓުންގެ ޝަކުވާތަކަށް ސިވިލް އޭވިއޭޝަނުން ބީރުކަންފަތެއް\nގައުމީ އެއާލައިން މޯލްޑިވިއަންގެ ޕައިލެޓުން ފެންމަތިކޮށްފައިވާ ކަންބޮޑުވުންތަކާ މެދު ސިވިލްއޭވިއޭޝަން ޑިޕާޓްމަންޓުން އެއްވެސް ކޮމެންޓެއް ކުރަން ބޭނުމެއް ނުވި އެވެ. ޝަކުވާ ކުރާ ޕައިލެޓުން ބުނާ ގޮތުން އެ މީހުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މައްސަލަތަކަށް މޯލްޑިވިއަން އިން ހައްލެއް ހޯދައި ނުދިނުމުން އެ މައްސަލަތައް ވަނީ ސިވިލްއޭވިއޭޝަންގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނެސްފަ އެވެ.\nއެ ޕައިލެޓުންގެ ޝަކުވާތަކާ މެދު ސިވިލްއޭވިއޭޝަންގެ ކޮމެންޓެއް ހޯދުމަށް އެ އިދާރާގެ އިސްވެރިންނަށް އަވަސް އިން ތަކުރާރުކޮށް ގުޅައި މެސެޖް ކުރި ނަމަވެސް އޭގެއިން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު އެކަމަށް ބަހެއް ވިދާޅެއް ނުވި އެވެ. އެ މައްސަލަތައް ސިވިލްއޭވިއޭޝަނުން ބަލަމުން ދާކަމެއް ވެސް ނުވަތަ ނޫން ކަމެއް ވެސް ހާމައެއް ނުކުރި އެވެ. ބައެއް ޕައިލެޓުން ތުހުމަތު ކުރާ ގޮތުގައި ސިވިލްއޭވިއޭޝަނުން އެ މީހުންގެ ޝަކުވާތަކަށް އަޅާލާފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި މައްސަލަތައް ބޮއްސުން ލައިގެން ގޮސްފައި ވަނީ ސިވިލްއޭވިއޭޝަނުން އެ ކަންކަމަށް އަޅާލަން ޖެހޭ ވަރަށް އަޅާ ނުލުމުން ކަމަށް ޕައިލެޓުން ބުންޏެވެ.\nއިއްޔެ ފާހަގަކުރި ސިވިލްއޭވިއޭޝަން ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އާންމު ކުރެއްވި ހިތޯބެއްގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ޕައިލެޓުންނާއި ސިވިލްއޭވިއޭޝަން ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެހެން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިމަތިވާ ވަރުބަލިވުމާއި ލޮޑުވުން، ނޫނީ ފެޓީގްގެ މައްސަލަ ހައްލު ކުރަން ބައިނަލް އަގުވާމީ އުސޫލެއް ރާއްޖޭގައިއެކުލަވާލަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ތަފްސީލެއް ދީފައެއް ނުވެ އެވެ.\nމޯލްޑިވިއަންގެ ޕައިލެޓުންގެ ޝަކުވާތައް ބޮޑުވީ، އެ މީހުން އޮފްއެއް ނެގުމެއް ނެތި މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭ ދުވަސް ހަތް ދުވަހަށް ބަދަލު ކުރުމުން ފެޓީގް ނޫނީ ވަރުބަލިވެ ލޮޑްވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެ ފްލައި ކުރުމަށް އުނދަގޫވާތީ އެވެ. އަދި ޕައިލެޓުން ފެޓީގްވާ ދުވަސް ދުވަހު ސިކް ލީވްގެ ގޮތުގައި ބަލާތީ، އެކަމުން ބޮޑު ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމަށް އެ ޕައިލެޓުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އަދި ފެޓީގް ރިޕޯޓް ކުރާނެ ނިޒާމެއް މޯލްޑިވިއަންގައި ނެތުމަކީ ވެސް އެ މީހުންގެ ޝަކުވާ އެކެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް، އެ ޝަކުވާތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން މޯލްޑިވިއަން އިން ރައްދު ދެމުން ބުނީ، ޝަކުވާ ބޮޑުވެގެން އުޅެނީ ދެތިން ޕައިލެޓުންގެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ކުންފުނިން ޕައިލެޓުންގެ ޑިއުޓީއަށް ގެނައި ބަދަލުތަކަކީ ސިވިލްއޭވިއޭޝަންގެ ގަވާއިދުތަކުގެ ތެރެއިން ގެނައި ބަދަލުތަކެއް ކަމަށް އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އެ އެއާލައިންގެ އެއްވެސް ގަވާއިދެއްގެ ސަބަބުން އެ އެއާލައިންގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް އަސަރު ނުކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ވެސް އެ އެއާލައިން އިން ވަނީ ދީފަ އެވެ.\nޕައިލެޓުން ވަނީ އެ މީހުންގެ ޝަކުވާތައް ހިމެނޭ ގޮތުން ޕެޓިޝަނެއް ވެސް ތައްޔާރުކޮށްފަ އެވެ. އޭގައި 10 ޕައިލެޓުންނަށް ވުރެ ގިނަ ލޯމްޑިވިއަންގެ ޕައިލެޓުން ސޮއިކޮށްފައިވާ ކަން ވަނީ ކަށަވަރުވެފަ އެވެ. އަދި އެ މައްސަލައިގައި މޯލްޑިވިއަންގެ ޑިޕާޓްމަންޓެއްގެ އިސްވެރިއަކާއި ސީނިއާ ޕައިލެޓަކާ ދެމެދު ހިނގާ ޒުވާބެއްގެ އޯޑިއޯއެއް ވެސް މިފަހުން ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް ލީކްވެފަ އެވެ.\nޗެކިން ހިދުމަތް މާލޭގައި ދޭން މޯލްޑިވިއަން ރެޑީ\nމޯލްޑިވިއަންގެ ފްލައިޓްތަކަށް ކަރުދާސްތަށި!\nކެބިން ކުރޫއާ ޒުވާބުކުރި މީހުން ފްލައިޓަށް އެރުން މަނާކޮށްފި\nމޯލްޑިވިއަންގެ މަތިންދާބޯޓެއްގެ ކްރޫއަކަށް އިންޒާރުދިން މައްސަލައެއް ބަލަނީ


Villimale ferry terminal falhuthereh kalhu tire in furifai!\nރިޕޯޓު - ކަނޑުގެ ދިރުން\nވިލިމާލެ ފެރީ ޓާމިނަލް ފަޅުތެރެ ކަޅު ޓަޔަރުން ފުރިފައި!\nބޮޑެތި ދަގަނޑުތަކާއި، ޕްލާސްޓިކް ފުޅިތައް ވަނީ ނަގާފައި\nމިކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މުޅި ރާއްޖެއަށް ކުރާނެ\nމާލޭގެ އެހެން ފަޅުތަކުގެ ހާލަތު ތަސައްވަރުކޮށްލަން ދަތި\nކ. މާލެ5ޖެނުއަރީ 2019 | ހޮނިހިރު 15:25 4,846\nވިލިމާލެ ފެރީ ޓާމިނަލް ފަޅު ތެރެއިން ނެގި ޓަޔަރުތަކެއް - ރާއްޖެއެމްވީ\nރާއްޖޭގެ ކަނޑު ފަޅާއި މޫދަކީ ގުދުރަތީ ގޮތުން ލިބިފައިވާ އެންމެ އަގުބޮޑު ނިއުމަތެވެ. ރާއްޖޭގެ މުޅި އިގްތިސާދު އެކަމަށް ބަރޯސާވެފައިވާއިރު، ކަނޑުގެ ދިރުންތައް ހަލާކުވެގެންދާނެ ކަމުގެ ރަނގަބީލު މިވަނީ އަޅަން ފަށާފައެވެ. އެއީ ކަނޑުގެ ދިރުންތައް ހަލާކުވަމުން ދަނީ އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކުންނޭ ބުންޏަސް މިއަދު އެކަން ދޮގު ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. އެކަން މިއަދު ވެސް މިވަނީ ސާބިތުވެގެން ގޮސްފައެވެ. ވިލިމާލެ ފެރީ ޓާމިނަލް ފަޅުގެ ސަރަހައްދުން އެކި ކުލަކުލައިގެ މުރަކަ އާއި، މަސްފެނުމުގެ ބަދަލުގައި ފެނިގެން ދިޔައީ ބޮޑެތި ކަޅު ޓަޔަރުތަކެވެ. މުޅި ފަޅު ފުރިފައި އޮތީ މި ޓަޔަރުތަކުންނެވެ.\nމުޅިރާއްޖެ ސާފުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމް ފަށާފައިވާއިރު، އެމްއެންޑީއެފް ކޯސްޓްގާރޑްގެ 39 ވަނަ އަހަރީ ދުވަހާ ގުޅުވައިގެން ވިލިމާލެ ފެރީ ޓާރމިނަލްގެ ފަޅުތެރެ ސާފުކުރުމުގެ ޚާއްސަ ހަރަކާތެއް މިވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ސިފައިން ނުކުމެ އެ ސަރަހައްދުގެ ފަޅުތެރެ ސާފުކޮށްފައިވާއިރު، ފަޅުތެރެއިން ގިނައިން ނެގީ ކަޅު ބޮޑެތި ޓަޔަރުތަކެވެ. ޓަޔަރުގެ އިތުރުން ދަގަނޑުތަކާއި، ޕްލާސްޓިކްފުޅި އާއި، ކޮތަޅު ގިނަ ކަން ފާހަގަކޮށްލެވެ.\nމާލޭ ސަރަހައްދުގެ ފަޅުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އޮޑިފަހަރު މަދުން އަޅާފައި އޮންނަ މި ފަޅުން ހީވެސް ނުކުރާހާ ވަރަށް މިފަދަ ކުނިބުނި ވަނީ ނަގާފައެވެ. ހެނދުނު 7:00 އިން ފެށިގެން 10:30 އަށް ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ސާފުކުރުމުގެ ހަރަކާތުގައި އުންމީދު ކުރިގޮތާ ހިލާފަށް މިޒާތުގެ ކުނި ނެގުމުން މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މެންބަރުން ވެސް ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އޮޑީދޯނިފަހަރު މަދުން ބަނދަރުކޮށްފައިވާ ވިލިމާލެ ފަޅުން މިހާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުނި ނަގާފައިވާއިރު މާލެ ވަށައިގެންވާ ފަޅުތެރޭގެ ހާލަތު އޮތް ގޮތް ތަސައްވަރު ކުރަން ވެސް އުނދަގޫވާނެކަން ޔަގީނެވެ.\nފަޅު ތެރެއިން ނެގި ޓައެރެއް ނަގައިގެން ގެންދަނީ\nމީގެ އިތުރުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ކެއުމަށް މި ބޭނުން ކުރާ މަހުގެ ހާލަތަށް ވެސް މިއަދު މިވަނީ ވިސްނަން ޖެހިފައެވެ. ދާދިފަހުން ވެސް ދެ ފާނައިގެ ބަނޑުތެރެއިން ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅުގެ ބައިތަކެއް ވަނީ ފެނިފައެވެ. އެއީ ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅުން ރާއްޖެއަށް އޮތް ނުރައްކާ އަންގައިދޭ ވަރަށް ރަނގަޅު މިސާލެއް ކަމަށް ބުނެ ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މި މައްސަލައާ ބެހޭ ގޮތުން ބަހުސްތައް ކޮށްފައެވެ. ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުން ކަނޑުގެ ދިރުންތަކާއި ޕްލާސްޓިކް މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިލާމެހިފައެވެ. އަދި އެތަކެތީގެ ޒަރިއްޔާ އިން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ވެސް މި ޕްލާސްޓިކްގެ އަސަރުކުރާ ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.\nނަމަވެސް މިފަދަ ހާދިސާއެއް ހިނގުމުން އެ ވާހަކަ ދައްކާ ބަހުސް ކުރިޔަސް ނުފުދެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމަލުތައް ބަދަލު ކުރަންޖެހެއެވެ. މާލޭގެ ފަޅުތެރެއިންނާއި، ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުން މަސް ބާނާއިރު، ފަޅުތަކަށް ކުނިއެޅުމުގެ ކުރިން އެބަ ވިސްނަންޖެއެވެ. އެތައް އަހަރުތަކަކަށް މި ގެއްލުންތައް ދެމިގެންދާއިރު، މިކަމުގެ ނެދެވޭ އަސަރު މުޅި ރާއްޖެއަށް އެބަކުރެއެވެ.\nމޫދަށް ކުނިއަޅާތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާ މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ޑެޕިއުޓީ މޭޔަރު އަދި މާފަންނު ހުޅަނގު ދާއިރާގެ ކައުންސިލަރު ޝަމާއު ޝަރީފް ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއަކީ ޖަޒީރާވަންތަކޮށް އުފެދިފައި އޮންނަ ނާޒުކު ތިމާވެއްޓެއް ކަމަށާއި، ތިމާވެށި ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތައް ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި އޮޑިވެރިން ފަޅުތެރެއަށް ވަރަށް ގިނައިން ކުނި އަޅާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށާއި، މިކަން ހައްލު ކުރުމަށް ޚާއްސަ މަސައްކަތްތައް ކައުންސިލުން ކުރާނެ ކަމަށެވެ.\n"މި ސަހައްދަކީ މާލޭގެ އެހެން ސަރަހައްދާ ބަލާއިރުތަންކޮޅެއް މަދުން އޮޑިދޯނި ފަހަރު ހުންނަ ސަރަހައްދެއް. ވަކިން ޚާއްސަކޮށް މިކަން އެހެން ނަމަވެސް މިތަނުން ނަގާ ސާމާނު ފެނިފައި ހައިރާން ހީވޭ. ބޮޑެތި ދަގަނޑު ބުރިއާއި ބޮޑެތި ކުނި ގިނަތަކެތި އެބަ ނެގޭ،" ޝަމާއު ވިދާޅުވިއެވެ.\nވިލިމާލޭގެ ފެރީ ޓަމިނަލް ސަރަހައްދުން ނެގި މި ޓަޔަރުތަކަކީ އޮޑިދޯނި ފަހަރުގެ ސަލާމަތަށް ބަނދަރުކުރާއިރު ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗެވެ. މި ތަކެތި މޫދަށް ދޫވެގެން ދަނީ އޮޑިދޯނިފަހަރު ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކުގެ އިހްމާލުންނެވެ.\nފަސޭހައަކަށް މިތަކެތި ފަޅަށް ދޫކޮށްލުމުން ތިމާވެއްޓަށް އެދެވެނީ ވަރަށް ބޮޑު ގެއްލުމެކެވެ، ކޮށްލެވޭ ކުޑަކުޑަ ކަމަކުން އެ ތަނެއްގެ ދިރުން ނެތި ހިނގައިދާނެއެވެ. އަދި މިހާރު ފެންނަ މަންޒަރުތަކުން މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގެ ދިރުން ވަނީ ނެތި ގޮސްފައެވެ. އިންސާނުންގެ އިހްމާލުން ހިނގާ މިފަދަ ކަންކަން ހުއްޓުވަން ތިބީ ވެސް އިންސާނުން ކަމަށްވާއިރު ތިމާ ދިރިއުޅޭ ވެއްޓަށް މިހާ އިހާނެތިކޮށް ހިތުމަކީ ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ގައުމީ ފެންވަރުގައި ހިންގާ ސާފުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމަކުން ހައްލުވާނެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ބޭނުން ވަނީ ފަރުދީ ޒިންމާއެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ އަމަލުތައް އިސްލާހުކުރުމެވެ. މޫދަށް ކުނި އެޅުން ހުއްޓަލައިގެންނެވެ. އެއްބަޔަކު ނަގާ ވަރަށް އަނެއް ބަޔަކު އަޅަމުންދާ ނަމަ މިއީ ދުވަހަކު ވެސް ހައްލުވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.


ރައީސް ޔާމީން މާދަމާ ފުލުހަށް ހާޒިރުކުރަނީ – Dhen.mv\nރައީސް ޔާމީން މާދަމާ ފުލުހަށް ހާޒިރުކުރަނީ\nMarch 16, 2020 - 9:09 pm\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން މާދަމާ ފުލުހަށް ހާޒިރުކުރަން ނިންމައިފިއެވެ.\nޔާމީންގެ ގާނޫނީ ވަކީލުންގެ ޓީމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހުންނަވާ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ޑރ.މުހައްމަދު ޖަމީލު ވިދާޅުވީ ޔާމީން ފުލުހަށް ހާޒިރުކުރުމަށް ނިންމާފައިވަނީ މާދަމާ މެންދުރު 1:30 ގައި ކަމަށެވެ.\nޔާމީން ފުލުހަށް ހާޒިރުވާން އެންގުމުން ޖަމީލު ވަނީ ގިނަ ސުވާލުތަކެއް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ކުރިމަތިކުރުވާފައެވެ.\nއެގޮތުން ރައްޔިތުން ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރިވާން އަންގާފައިވާއިރު، މިއީ ކިހާ ވަރެއްގެ ރައްކާތެރިކަމާ އެކު ކުރާ ކަމެއްތޯ އާއި ޑޮކްޓަރުން ރާއްޖެ ލޮކްޑައުންކުރަން ގޮވާލަމުންދާއިރު، މިއީ ކިހާ ޒިންމާދާރުކަމެއްތޯ ޖަމީލު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ.\n"ރައީސް ޔާމީނަކީ ކަސްޓަޑީގައި ހުންނެވި ބޭފުޅަކަށްވާއިރު، ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ސުވާލުކުރެވިދާނެ. އެހެންވީއިރު، ކޮން ކަމެއްތޯ މިހާ ބޮޑަށް ކުއްލިއަކަށް ހާސިލްކުރަންޖެހިގެން މި އުޅެނީ؟ މިކަމުގެ ސިއްރަކީ ކޮބާތޯ" ޖަމީލު ވިދާޅުވިއެވެ.\nފުލުހުން ވަނީ މީގެކުރިން ވެސް ޔާމީން ދެ ފަހަރެއްގެ އެ އިދާރާ އަށް ހާޒިރުކޮށްފައެވެ. އެގޮތުންް އެ ފަހަރު ހާޒިރުކޮށްފައިވަނީ ޔާމީން 1.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަށް ހިޔާނާތްތެރިވެ އެ ފައިސާ ލޯންޑާކުރެއްވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ކުރަމުންދާ ތަހުގީގަށެވެ.\nނައިޖީރިއާއިން ވަގަށް ނެގި 270 އަށްވުރެ ގިނަ އަންހެންކުދިން ސަލާމަތްކޮށްފި


02 މާރޗް 2016\nޤައުމިއްޔަތު ކުރިއެރުވުމަށް މިނިސްޓަރއަށް ލަފާއަރުވާ ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައިފި\nގައުމިއްޔަތު ކުރިއެރުވުމަށް މިނިސްޓަރއަށް ލަފާއަރުވާ ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުުވުމެއް ބާއްވައިފިއެވެ. މިއަދު މިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވި މިބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި މިނިސްޓަރ ޢުމަރު ނަޞީރު ބައިވެރިވެވަޑަައިގެންނެވިއެވެ.\n"ނެޝަނަލް ކެޓް އަދި އޮޕްޓެކް ކޮމިޓީގެ" ނަމުގައި ކޮމިޓީއެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އުފައްދަވައިފި\n"ކޮންވެންޝަން އަގެއިންސްޓް ޓޯޗަރ އެންޑް އަދަރ ކްރުއަލް، އިންހިއުމަން އޯރ ޑީގްރޭޑިންގ ޓްރީޓްމަންޓް އޯރ ޕަނިޝްމަންޓް" (ކެޓް) އަދި "އޮޕްޝަނަލް ޕްރޮޓޮކޯލް ޓު ދަ ކޮންވެންޝަން އަގެއިންސްޓް ޓޯޗަރ އެންޑް އަދަރ ކްރުއަލް، އިންހިއުމަން އޯރ ޑީގްރޭޑިންގ ޓްރީޓްމަންޓް އޯރ ޕަނިޝްމަންޓް" (އޮޕްޓެކް)، މި ދެ މުޢާހަދާގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ކޮމިޓީއެއް "ނެޝަނަލް ކެޓް އަދި އޮޕްޓެކް ކޮމިޓީގެ" ނަމުގައި 07 ފެބްރުއަރީ 2016 ވަނަ ދުވަހު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ އެކުލަވާލައްވާފައެވެ.\nދިއްދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޢަބްދުއް ލަޠީފް މުޙައްމަދުު މިިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒް އަދި އެލްޖީ އޭގެ ރައީސް ޢުމަރު ނަޞީރާއި ބައްދަލު ކުރައްވައިފިއެވެ. މިއަދު މެންދުރު ހޯމްމިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވުނު މިބައްދަލުވުމުގައި ހއ.\nމިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ހޯމްމިނިސްޓަރާއި ބައްދަލު ކުރައްވައިފި\nމިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޙަސަން މުފީދު ޢަބްދުލް ޤާދިރު މިިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒް އަދި އެލްޖީ އޭގެ ރައީސް ޢުމަރު ނަޞީރާއި ބައްދަލު ކުރައްވައިފިއެވެ. މިއަދު މެންދުރު ހޯމްމިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވުނު މިބައްދަލުވުމުގައި މިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރުގެ އިތުރުން ށ.\nހޯމް މިނިސްޓަރ އުމަރު ނަޞީރު މީޑިއާ ކައުންސިލާއި ބްރޯކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނާއި ބައްދަލުކުރައްވައިފި\nމިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒް އުމަރު ނަޞީރު މޯލްޑިވްސް މީޑިއާކައުންސިލް ގެ ބޭފުޅުން އަދި މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން ގެ ބޭފުޅުންނާއި ބައްދަލު ކުރައްވައިފިއެވެ. މިއަދު ހެނދުނު ހޯމްމިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވުނު މިބައްދަލުވުމުގައި މަޝްވަރާ ކުރެވުނީ "ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑަމް ޑޭ 2016" ރާއްޖޭގައި ކުލަގަދަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަ ކުރުމާއި ގުޅޭގޮތުންނެވެ.


Supportarun Vaccine Jehumah Trump Govaalaifi - Vaguthu\nއެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އޭނާގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރި ވުމުގެ ގޮތުން ވެކްސިން ޖެހުމަށް ގޮވާލައިފިއެވެ.\nޓީވީ އިންޓަވިއު އެއްގައި ޓްރަމްޕު ބުނީ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިނަކީ ރައްކާތެރި އެއްޗެއް ކަމަށާއި ވެކްސިން ޖެހުމުން ވައިރަހުން ސަލާމަތް ވެވިދާނެ ކަމަށެވެ. ޓްރަމްޕް އާއި އޭނާގެ އަންހެނުން ވަނީ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި ވެކްސިން ޖަހާފައެވެ.\nވެކްސިންއަކީ ރަނގަޅު އެއްޗެއް ކަމަށާއި ބުއްދިވެރި ގޮތަކީ ކޮރޯނާވައިރަހުން ސަލާމަތް ވުމުގެ ގޮތުން ވެކްސިން ޖެހުން ކަމަށް ފޮކްސް ނިއުސްއަށް ދިން އިންޓަވިއު އެއްގައި ޓްރަމްޕު ބުންޏެވެ. އޭގެ އިތުރުން އޭނާ ވަނީ ވެކްސިން ނުޖަހަން ތިބި މީހުންނަށާއި އޭނާއަށް ތާއީދު ކުރާ އެންމެނަށްވެސް ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ހިޔާލުދީފައެވެ.\nސީބީއެސްއިން ހަދާފައިވާ ޕޯލް އަކަށް ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބައެއް މީހުން ވޯޓު ދީފައިވަނީ ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް ވެކްސިން ޖެހުމާއި ދެކޮޅަށެވެ.\nބަރަކް އޮބާމާ އާއި ޖޯޖް ޑަބްލިއު ބުޝް ހިމެނޭހެން އެމެރިކާގައި ވެރިކަންކުރި މީހުން ވަނީ ވެކްސިން ޖެހުމަށް ބާރު އެޅުމުގެ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ.\nސެންޓަ ފޯ ޑިސީސް ކޮންޓްރޯލްގެ ރިކޯޑުތަކަށް ބަލާއިރު އެމެރިކާގެ 10 އިންސައްތަ މީހުން ވަނީ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިން ޑޯޒް ފުރިހަމަ ކޮށްފައެވެ. 33 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިންގެ ދެ ޒޯޒް ފުރިހަމަ ކޮށްފައި ވާއިރު 64 މިލިއަނެއްހައި މީހުން ވަނީ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިނުގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހާފައެވެ.


ޞިއްޙަތު ބްލޮގް : ޞިއްޙީ މައުލޫމާތުގެ ވެށި: ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި\nދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް - ރަގަޅު ޞިއްޙީ އިރުޝާދާއި މައުލޫމާތު\nފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔޭ ބުނެވެނީ ބޮޑުކަމުދާ ދޮރު ނުވަތަ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރު ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ލޭހޮޅިތައް ނުވަތަ ލޭނާރުތައް ދެމި، ފުޅާވެ ފުއްޕުމަށް ނިސްބަތް ކޮށެވެ. މިބަލީގެ އުދަގޫ އާންމުކޮށް ކުރިމަތިވަނީ 20އަހަރާއި 50އަހަރާއި ދެމެދުގެ މީހުންނަށެވެ. އާބާދީގެ 50އިންސައްތަ މީހުންނަށް ފުރަގަސްފަރާތު ބަލީގެ އުދަގުލާއި އެމީހުންގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ކަމަށް ބައެއް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް\nމިބަލި ޖެހޭ ވަކި ސަބަބެއް ކަނޑައެޅިގެން ބުނާކަން ނޭގެއެވެ. ނަމަވެސް ފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔާއި ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރު ހިމެނޭ ހިސާބުގެ އެތެރޭ ޕްރެޝަރު މަތިވުމާއި ގުޅުމެއް ވާކަމަށް ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި މެދުވެރިވަން ކުރިމަތިވަނީ ޅިނދާ، ފުރަގަސް ފަރާތް ހިމެނޭ ހިސާބުގައި ހުންނަ ނުސާފުލޭ ދައުރުވާ ލޭހޮޅި(veins) ތަކަށް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޕްރެޝަރު ބޮޑުވުމުންނެވެ.\nއާންމު ގޮތެއްގައި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރު ވަށައިގެންވީ ހިސާބުގެ ޓިޝޫތައް ހުންނަނީ ލެއިން ފުރިފައެވެ. މިއީ ގޮހޮރު ހަރަކާތްތައް ފަސޭހަކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ބޮޑުކަމުދިއުމުގެ ތެރޭގައި ބާރުލާނަމަ، ލޭހޮޅިތަކުގެ އެތެރޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެއެވެ. ލޭހޮޅީގެ އެތެރޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެއްޖެނަމަ ލޭހޮޅި ދެމި، ފުފޭގޮތްވާނެ އެވެ. ބަނޑުހިކުމަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑުކަމުދާއިރު ހިފާލަންޖެހި، ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރު އިތުރުކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ.\nމިގޮތުން ޕްރެޝަރު އިތުރުވެ، ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި މެދުވެރިވުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.\n(ހ) - ދިގުމުއްދަތަކަށް ބަނޑުހަރުވުން: މިގޮތަށް ބަނޑުހަރުވުމުން ބޮޑުކަމުދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ބާރުލާން ޖެހުމުން ލޭހޮޅިތަކަށް ޕްރެޝަރ އިތުރުވެ، ފުއްޕާގޮތް ވެއެވެ.\n(ށ) - ވިރާސީގޮތުން ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުން: މިހާތަނަށް ހޯދި ހޯދުން ތަކުން އެގިފައިވާގޮތުގައި އެއްއާއިލާ އެއްގެ މެމްބަރުންގެ މެދުގައި މިބަލި ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރެވެ. މާނައަކީ އާއިލާގެ މީހުންގެ ތެރެއިން ދޮއްޓަށް ތިބި މީހުންނަށް ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހިފައިވާނަމަ ހަގަށް ތިބި މީހުންނަށް ވެސް މިބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމެވެ. އުފެދުމުގައި ލޭހޮޅީގެ ފާރުގައި ދެރަކަމެއް ހުރުމަކީ މިބަލި ޖެހުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.\n(ނ) - ކުޑަކަމުދާއިރު ބާރުލާންޖެހުން: ޚާއްޞަކޮށް ޕްރޮސްޓޭޓް ގްލޭންޑް ގެ މައްސަލަ ހުންނަ ފިރިހެނުންނަށް މިގޮތަށް ކުޑަކަމުދާއިރު ބާރުލާންޖެހުމުން އެހިސާބުގައިވާ ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރު އިތުރުވެ ފުއްޕާގޮތްވެއެވެ.\n(ރ) - ކެންސަރު ގެ ވައްތަރުތައް : ޅިނދު އަދި ބޮޑުގޮހޮރުގެ ހިމެނޭ ހިސާބުގައި ކެންސަރު އުފެދުމަކީ ވެސް ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި މެދުވެރިކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލީގެ މައްސަލަ މެދުވެރިކޮށްފާނެ އެންމެ އާންމު ކެންސަރުތަކަކީ ބޮޑު ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު، އަދި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރަށްޖެހޭ ކެންސަރެވެ.\n(ބ) - މާބޮޑަށް ފަލަވުން ނުވަތަ ބަރުދަން އިތުރުވުން : މާބޮޑަށް ބަރުދަން އިތުރުވެ، ފަލަވެ ބަރުހެލިވުމަކީ ވެސް ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި މެދުވެރިވުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަމެކެވެ. އެހެނީ ބަނޑާ، ޅިނދު ހިމެނޭ ހިސާބު މާބޮޑަށް ފަލަނަމަ، އެހިސާބު ހިމެނޭ ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރު މަތިވާގޮތް ވެއެވެ. ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމަކީ ލޭހޮޅި ފުއްޕާނެ ކަމެކެވެ.\n(ޅ) - މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުން : މިކަން ކުރިމަތިވަނީ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާ ލޭނާރުތައް ދުޅަވެ، ފުއްޕުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިގޮތަށް ދުޅަވެ، ފުއްޕަނީ ބޮޑުވަމުން އަންނަ ރަހިމުން މިލޭނާރުތަކަށް ފިއްތާތީ އެވެ. މީގެ އިތުރުން މިކަން ކުރިމަތި ވަނީ ރަހިމުގައި ދަރިފުޅު ބޮޑުވަމުން އަންނަ އިރު ހަށިގަނޑުގައި ހިތަށްވުރެ ތިރީގައިވާ ބައިތަކުން ހިތަށް ލޭފޮނުވައިދޭ ބޮޑުލޭހޮޅިއެއް ކަމަށް ''އިންފީރިއާ ވީނަކެވާ''(IVC)އަށް ރަހިމުން ފިއްތާތީއެވެ. މާބަނޑުވުމުން ކުރިމަތިވާ ފުރަގަސްފަރާތު ބަލީގެ އުދަގޫ ވިހެއުމަށް ފަހު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ފިލައިދެއެވެ.\nބަނޑުހިކުމުގެ މައްސަލަ ހުންނަ ނަމަ ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވެ ފުރަގަސް ފަރާތް ފައިބާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގައި ކަހާ ހިރުވުމާއި، ބޮޑުކަމުދާއިރު ލޭއައުމަކީ ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ހުންނަނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ކަންކަމެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތް ވުމަށް ތިރީގައި މިބަޔާންކުރާ ކަންތަންތަކަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.\nv ގިނަގިނައިން ދިޔާ އެއްޗެތި ބުއިމާއި، ފައިބަރު އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުން ކުރުން.\nv ގިނައިރުތަކެއް ވަންދެން ކޮޅަށްނުހުރުން ނުވަތަ އިށީދެ ނުއިނުން\nv ތާފަނާ ފެނުން ވީވަރަކުން ފެންވެރުން\nv ކަސްރަތު ކުރުން\nv ފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔަށް ޚާއްސަކޮށްގެން އުފައްދައިފައި ހުންނަ ކްރީމްއެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.\n(ކ) - ބައެއް ކަހަލަ ބޭސްތައް : ހިތާ، މޭގަނޑުގެ ބަލިތަކަށް ދިގުމުއްދަތަށް ބޭސް ބޭނުންކުރުމަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން ބަނޑާ، ޅިނދު ހިމެނޭ ހިސާބުގެ ލޭހޮޅިތަކުގައި ލޭގިނަވެ، ލޭގެ ޕްރެޝަރު އިތުރުވާނެ ކަމެކެވެ. ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމަކީ ލޭހޮޅި ފުއްޕާނެ ކަމެކެވެ.\n(އ) - އުމުރުން ދުވަސްވުން : އުމުރުން 50 އަހަރަށްވުރެ މަތިވުމުން ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ވެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި 50އަހަރުން މަތީގެ ގިނަ މީހުން ފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔަށް ފަރުވާކުރާކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.\n(ވ) - އެހެނިހެން ސަބަބުތައް : ފުރަގަސްފަރާތު ބަލިޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ މިނޫން އެހެން ބައެއް ސަބަބު ތަކުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި ޖެހުމަށް މަގުފަހިކުރާ އެހެނިހެން ސަބަބު ތަކުގެ ތެރޭގައި، ދިގުމުއްދަތަކަށް ކެއްސާތީ އުޅެން ޖެހުން، ހިތާ، މޭގަނޑުގެ ބަލިތައް، އާއިލާ ތެރޭގައި ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލި ދައުރުވަމުން އައުން، ދިގުމުއްދަތަކަށް ބޭރަށްހިންގުން ކުރިމަތިވުން، އަދި އަވަހަށް ބޮޑުކަމުގޮސް ނިންމުމަށްޓަކައި ތަކުރާރުކޮށް ބާރުލުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.\nނޯޓް: ގިނަމީހުނަށް ހީވެފައި އޮންނަ ގޮތާއި ޚިލާފަށް ގިނައިރު ކޮޅަށް ހުރުން، ނުވަތަ އެއްތާކު އިށީދެގެން އިނުން، ނުވަތަ ބަރު އެއްޗެތި އުފުލައިހެދުން، ފަދަ ކަންތައްތަކަކީ ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުމަށް މެދުވެރިކުރުވާ ސަބަބުތަކެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ފުރަގަސް ފަރާތު ބަލިޖެހުމަށްފަހު އެކަމުގެ އުދަނގޫ އިތުރަށް ގޯސްކުރާނޭ ކަންތައްތަކެކެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލީގެ ވައްތަރުތައް\n(ހ) - އިންޓަރނަލް ޕައިލްސް (internal piles): މިވައްތަރުގައި ފުއްޕާފައި ހުންނަ ލޭނާރުތައް ހުންނަނީ އެތެރޭގައެވެ. ބޭރަށް ފެންނާކަން ނުހުރެއެވެ. މިހާލަތުގައި ފުއްޕަނީ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ ތިރީބައިގައިވާ '' އިންޓަރނަލް ހެމޮރޮއިޑަލް ޕްލެކްސަސް''(internal hemorrhoidal plexus) އޭ ކިޔޭ ލޭނާރު ފުންޏެކެވެ. މިގޮތަށް ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުތައް ހުންނަނީ ގޮހޮރުގެ އެތެރެއިން ލެވިފައިވާ ތެތްދުލިފަށް(mucosa) އިން ފޮރުވިފައެވެ.\nމިވައްތަރު ހުންނަމީހަކު، ފާޚާނާކޮށް ނިމުމުން ފާޚާނާ ތަށީގެ ތެރެއިން ރޮނދި ފަށްތަކެއްހެން ހުންނަ މަޑު ރަތްކުލައިގެ ލޭކޮޅުކޮޅު ފެންނަން ހުރެދާނެ އެވެ. ނުވަތަ ބޮޑުކަމު ނަޖިހުގައި ލޭކުލަ ނުވަތަ ސާފު ލޭ ވެސް ހުރެދާނެ އެވެ.\n(ށ) - އެކްސްޓަރނަލް ޕައިލްސް (external piles): މިއީ ފުއްޕާފައިވާ ލޭހޮޅިތައް ބޭރަށް ނިކުމެ، ފެންނަށް ހުރުމެވެ. މިހާލަތުގައި ފުއްޕަނީ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާ ހަންގަޑަށްވުރެ ކުޑަތަންކޮޅެއް އެތެރޭގައިވާ ''އެކްސްޓަރނަލް ހެމޮރޮއިޑަލް ޕްލެކްސަސް''(external hemorrhoidal plexus) އޭ ކިޔޭ ލޭނާރު ފުންޏެކެވެ. ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުތައް ހުންނަނީ ހަމައެކަނި ހަމުގެ ފަށަލައަކުން ފޮރުވިފައެވެ.\nފުރަގަސް ފަރާތް ބަލީގެ އެތެރެއަށް ފައިބައިފައި ހުންނަ ވައްތަރާމ އަދި ބޭރަށް ފައިބައިފައި ހުންނަ ވައްތަރު އެކު އެކީގައި ޖެހުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހިފައިވާ މިންވަރު ބަހާލެވިދާނެ ދަރަޖަތައް\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލީގެ އެތެރެއަށް ލޭނާރުތައް ފުއްޕާފައި ހުންނަ ވައްތަރު އެކި ދަރަޖަތަކަށް ބަހާލެވިފައި ވެއެވެ.\n- ފުރަތަމަ ދަރަޖައިގައި ފުއްޕާފައި ހުންނަ ލޭނާރު ތައް ހުންނަނީ ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ އެތެރޭގައެވެ.\n- ދެވަނަ ދަރަޖައިގައި ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުތައް ބޮޑުކަމުދިއުމުގެ ތެރޭގައި ބޭރަށް ނިކުމެއެވެ. އަދި ބޮޑުކަމުދެވި ނިމުމުން އޭގެ ޒާތުގައި އަމިއްލައަށް އެތެރެއަށް ރުޖޫޢަވެއެވެ.\n- ތިންވަނަ ދަރަޖައިގައި ވެސް ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުތައް މިގޮތަށް ބޭރަށް ނިކުމެއެވެ. ނަމަވެސް އެތެރެއަށް ވަންނާނީ ހަމައެކަނި އިގިލިން ނުވަތަ އެއްޗަކުން އޮއްބާލުމުންނެވެ. ފުރަގަސްފަރާތު ބަލީގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ދަރަޖަ ކަމުގައި ބެލެވެނީ 3ވަނަ ދަރަޖައެވެ.\n- ހަތަރުވަނަ ދަރަޖައިގައި ފުއްޕާފައިވާ ލޭހޮޅިތައް އަބަދުވެސް ބޭރަށް ނިކުމެ، ފެންނަށް ހުރެއެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތައް\nމިބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފާހަގަނުވެ ދިއުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ފުރަގަސް ފަރާތުގައި ރިހުން، ފުރަގަސްފަރާތުގައި ހިރުވުން، ފުރަގަސްފަރާތް ކެހުން، ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުތައް ބޭރަށް ނިކުމެ ފެންނަށް ހުރުން، ފުރަގަސްފަރާތް ފާރުވުން، އަދި ފުރަގަސްފަރާތުން ލޭއައުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ފުރަގަސްފަރާތުން ލޭއައުން ބޮޑަށް އާންމުކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ ''އެތެރެއަށް ލޭނާރު ފުއްޕާފައި ހުންނަ ވައްތަރު''ގައެވެ. ބޮޑުކަމުދިއުމުގެ ކުރިންނާއި، ބޮޑުކަމުދިއުމުގެ ތެރޭގައި، އަދި އޭގެ ފަހުން ވެސް ފުރަގަސްފަރާތުން ލޭއައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މާގިނައިން ލޭބޭރުވާނަމަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ލޭދަށްވުން(anemia) ކުރިމަތިވާގޮތް ވެއެވެ. ބައެއްފަހަރު ބޮޑުކަމު ގޮސް ނިމުމުން ވެސް، އަދިވެސް ބޮޑުކަމުދާ އެއްޗެހި ހުސްނުވެ ހުންނަހެން އިހްސާސްވުން، ގޮހޮރު ނުވަތަ ފުރަގަސްފަރާތް ފުރިފައި ހުންނަހެން އިހްސާސްވުން ފަދަ ކަންތައް ދިމާވެއެވެ. މަދު ފަހަރަކު ފުރަގަސްފަރާތް ހިމެނޭ ހިސާބުގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަތުމަކީ ވެދާނެކަމެކެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހިފައިވާކަން ދެނެގަތުން\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހިފައިވާކަން ދެނެގަތުމަށް ބަލިމީހާއަށް ކުރިން ދިމާވެފައިވާ ކަންތައްތަކާ، ބަލިމީހާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތައް ހުރިނެތް ގޮތާ، ބޮޑުކަމު ދިއުމުގެ އާދަ ހުރިނެތްގޮތާ ބެހޭ މައުލޫމާތު ޑޮކްޓަރުން އޮޅުން ފިލުވާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖިސްމާނީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ބެލުންތައް ވެސް ބަލާނެއެވެ. އެގޮތުން ފުރަގަސްފަރާތުން އިގިލި އެތެރެއަށް ފޯރުވައިގެން އެތެރެއަށް ފުރަގަސްފަރާތް ފައިބައިފައި ހުރިތޯ ބަލާނެއެވެ. އަދި ބޭރުފުށުން ވެސް ފައިބައިފައި ހުރިތޯ ބަލައި ހަދާނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކުޑަ ބައްތި އެއް ފަދަ އެއްޗެއްގެ އެހީގައި ފުރަގަސްފަރާތުގެ އެތެރެ ބަލައި ހަދައެވެ.\nބައެއް ފަހަރު ފުރަގަހުން އެތެރެއަށް ކެމެރާއެއް ފަދަ އެއްޗެއް ވައްދައިގެން ގޮހޮރުގެ ތިރީގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ކެމެރާގެ އެހީގައި ބަލަ(sigmoidoscopy) އެވެ. އަދި އަނެއްބައި ފަހަރު މިފަދަ ކެމެރާއެއްގެ އެހީގައި މުޅި ގޮހޮރު ހުރިނެތްގޮތް ބަލަ(colonoscopy) އެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބަލި ޖެހުމުން ދެވިދާނެ ފަރުވާ\nފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔަށް އޮތް އެންމެ ރަގަޅު ފަރުވާ އަކީ އެކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމަކީ ކޮބައިތޯ ބަލައި ދުރާލާ އެކަމަށް ވިސްނައި އެގޮތަށް އަމަލުކުރުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ބަނޑުހަރުވެގެން ދިޔަ ނުދީ ބެހެއްޓުމަށް ފައިބަރުން މުއްސަދިވެފައިވާ ކާނާ ބޭނުންކުރުމާއި، ދިޔާތަކެތި ގިނަގިނައިން ބުއިން އަދި ކަސްރަތުކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަންތައްތަކެވެ.\nފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔަށްދެވޭ ބޭހުގެ ފަރުވާ\n(ހ) - ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާ ހަން ހިމާޔަތްކުރުމަށް އުގުޅާ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުން : އެގޮތުން އެންމެ ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބޭނުންކުރެވޭ ބޭސްތަކަކީ "ޒިންކު އޮކްސައިޑް" އަދި "ޕެޓްރޯލިއަމް ޖެލް" އެވެ.\n(ށ) - ސްޓީރޮއިޑް އުގުޅާ ބޭސް ބޭނުންކުރުން : މިއީ ފުރަގަސްފަރާތުގެ ދޮރުގެ ވަށައިގެން އުފެދޭ ދުޅަޔާ، ރިހުން އަދި ހިރުވުމާ ކެހުން ކުޑަކޮށްދޭ ބޭހެކެވެ. މިފަދަ ބޭސް2ހަފްތާއަށްވުރެ ދިގުމުއްދަތަކަށް ބޭނުންކުރުމަކީ ރަގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ.\n(ނ) - ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވީ ހިސާބު އައްސިކޮށްލާ ފަދަ އުގުޅާ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުން : މިފަދަ ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ތަދާއި، ރިހުން އަދި އެހިސާބުގައި ހުންނަ އުދަނގޫ ކުޑަކޮށް ދެއެވެ.\n(ރ) - ތަދުކަނޑުވާ ބޭސްތައް ބޭނުންކުރުން : އެގޮތުން ޕެނަޑޯލް ބުރޫފަން ފަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ. ތަދުކެޑުވުމަށްޓަކައި އުފައްދާފައި ހުންނަ ބޭސްތަކުގެ ތެރެއިން ''ކޮޑެއިން'' އެކުލެވޭ ބޭސް ބޭނުންކުރުމަކީ ރަގަޅު ކަމެއްނޫނެވެ. އެއީ މިބުނި ވައްތަރުގެ ބޭހުގެ ސަބަބުން ބަނޑުހަރުވުން ކުރިމަތިވެ، ފުރަގަސްފަރާތު ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވާގޮތް ވެއެވެ.\n(1) - ފުއްޕާފައިވާ ބަޔަށް ޖެހުމަށް ޚާއްޞަ އިންޖެކްޝަނެއް ޖެހުން (Injection Sclerotherapy) : ކެމިކަލް އެކުލެވޭ މިއިންޖެކްޝަން ޖެހުމުން ފުއްޕާފައިވާ ބައި ގަނޑުވެ، ހިނދި، ނުވަތަ ބެދި ފަސޭހަ ވެގެން ދެއެވެ. މިވައްތަރުގެ އިންޖެކްޝަން ޖެހުމަކީ ބަލިމީހާއަށް މާ ވޭންހުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. 1ނުވަތަ2ފަހަރު މިކަހަލަ އިންޖެކްޝަނެއް ޖަހަން ޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.\n(2) - ރަބަރު ބޭންޑެއް އަޅުވައިގެން ފައިބާފައި ހުރިބައި ވައްޓާލުން (Rubber Band Ligation): މިފަރުވާ ދިނުމުގައި ފައިބާފައި ހުރި ބައި ނުވަތަ ފުއްޕާފައިވާ ލޭނާރުބައިގެ ބުޑުގައި އެކަމަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ އިންސްޓްރްމަންޓް ތަކެއްގެ އެހީގައި ރަބަރު ބޭންޑެއް އެޅުވެއެވެ. މިބޭންޑް އެޅުވުމުން ފުއްޕާފައިވާ ބަޔަށް ހަށިގަނޑުން ލޭފޯރުވުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެބައި ހިނދި، ވެއްޓި ބޮޑުކަމުދާތަކެއްޗާއި އެކު ބޭރުވެގެން ދެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މިގޮތަށް ބޭންޑް އަޅުވާތާ 5-2ދުވަހާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ފައިބާފައި ހުރިބައި ވެއްޓިގެންދެއެވެ. ބައެއްފަހަރު ކޮންމެ ވެސް ވަރަކަށް ތަދު އިހްސާސްވުމަކީ ބޭންޑް އަޅުވާފައި ހުންނަ މުއްދަތުގައި ވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން މިމުއްދަތުގައި ވީވަރަކުން އަރާމްކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.\n(3) - ކްރަޔޯސާޖަރީ ހެދުން: (Cryosurgery) މިއީ ފައިބާފައި ހުރިބައި ފިނިކޮށްގެން މަރާލުމެވެ.\n(4) - އައްޔެއް ބޭނުންކޮށްގެން ލޭގަނޑުކޮށްލުން: (Infrared Coagulation) މިގޮތުން އިންފްރާރެޑް ދޯދި ބޭނުންކޮށްގެން ފުއްޕާފައިވާ ލޭހޮޅީގައިވާ ދައުރުވާ ލޭ ގަނޑުކޮށްލައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެބައި ހިނދި ފަސޭހަ ވެގެން ދެއެވެ. އާންމުކޮށް މިފަރުވާ ބޭނުންކުރަނީ އެތެރެއަށް ފުއްޕާފައި ހުންނަ ވައްތަރު ރަގަޅު ކުރުމަށެވެ.\n(5) - އޮޕަރޭޝަން ކޮށްގެން ފުއްޕާފައިވާ ބައި ނެގުން: (Haemorrhoidectomy) މިއޮޕަރޭޝަން ކުރަން އައްސިކޮށްގެން ހޭނައްތަން ޖެހެއެވެ. އޮޕަރޭޝަންކޮށްގެން ފުއްޕާފައިވާ ބައި ނެގުމަށްފަހު ރަގަޅުވުމަށް އާންމުގޮތެއްގައި 6ހަފްތާގެ މުއްދަތެއް ނަގައެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް 3ވަނަ ދަރަޖައިގެ ހާލަތުގައި ކޮންއުޅޭ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ.\n(ހ) - ގިނަ އަދަދަކަށް ފައިބަރ އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުން : މިގޮތުން ރޯމޭވާ، ތަރުކާރީ، ތޮޅި، ހޯލް ގްރޭންސް ފަދަ ބާވަތްތައް ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައި ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ.\n(ށ) - ގިނަގިނައިން ފެނާ، އެހެން ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރުން : ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބޯނަމަ ކުޑަކަމު ނަޖިސް ހުންނާނީ ސާފު ފެން ކުލައަށެވެ.\n(ނ) - ގަވާއިދުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަސްރަތު ކުރަން އާދަކުރުން : އެގޮތުން މަދުވެގެން ހަފްތާއަކު5ދުވަހު ކޮންމެ ދުވަހަކު ½ ހާއިރު ކަސްރަތު ކުރުމަށް އާދަކުރާށެވެ.\n(ރ) - އެއްގަޑިއެއްގައި ބޮޑުކަމުދިއުމަށް އާދަކުރުން : ކޮންމެ ދުވަހަކު އެއްގަޑިއަކަށް ބޮޑުކަމު ދިއުމަށް އާދަކުރުމަކީ ބަނޑުހިކުމުން ދުރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.\n(ބ) – ފައިބަރު ސަޕްލިމެންޓެއް ޚިޔާރުކުރުން : މާބޮޑަށް ބަރުހަރުވާނަމަ ފައިބަރު އެކުލެވޭ ބޭހެއް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ އެވެ.\nބޮޑުކަމުދިއުމުގައި ރަގަޅު އާދައެއް ހިފެހެއްޓުން\n(ހ) - ބޮޑުކަމުދާން ޖެހުމުން ހިފަހައްޓައިގެން ނުހުރެ ބޮޑުކަމުދިއުން\n(ށ) - ބޮޑުކަމުދާއިރު ބާރުނުލުހުން\n(ނ) - ބޮޑުކަމުދާއިރު ނޭވާ ހިފަހައްޓައިގެން ނުއިނުން\n(ރ) - ބޮޑުކަމުގޮސް ނިމުމުން މާގިނައިރު ފާޚާނާ ތަށިމަތީ ނުއިނުން\nދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކަށް ބަދަލުގެނައުން\n(ހ) – ގިނައިރު އިށީދެ، ނުވަތަ ކޮޅަށް ނުހުރުން\n(ށ) – މާފަލަނަމަ ބަރުދަން ލުއިކުރުން\n(ނ) - ބަރުތަކެތި އުފުލާ ނުހެދުން\n(ރ) – މާބަނޑުނަމަ ވާތްފަރާތަށް ބުރަވެއޮވެ ނިދުން\n(ބ) – ކޮފީ، ކަޅު ސައި، ކޯލާ، ފަދަ ކެފޭން އެކުލެވޭ ބުއިންތަކާ ދުރުހެލިވުން\nHealthwise, W. M. (2010, 09 22). WebMD - Hemorrhoids. Retrieved 08 21, 2013, from http://www.webmd.com/: http://www.webmd.com/a-to-z-guides/hemorrhoids-topic-overview\nPosted by ޞިއްޙަތު at 12:26 AM\nLabels: ބަލިތައް, ގައިންގަޔަށްނާރާ ބަލި\nދަރިމައިނުވުން ދަރިމައިނުވުން (infertility) : ދަރިމައިނުވުމަކީ ދޭތެރެ ދުރުކުރާ އެއްވެސް ވަޞީލަތެއް ބޭނުންކުރުމެއްނެތި، ގަވާއިދުން ...\nކާނާ (141) ބަލިތައް (136) މާބަނޑުވުމާއި ވިހެއުން (76) އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު (72) ތަރުކާރީ (67) މޭވާ (60) ގައިންގަޔަށްނާރާ ބަލި (23) ފަތްޕިލާވެލި (18) ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް (15) ފަލަމަޑި (15) ދަރިން ހެދިބޮޑުވުން (15) ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމް (15) ހޯރމޯން އުފައްދައިދޫކުރާ ނިޒާމް (14) ޖިންސީގުޅުމުން ފެތުރޭ ބަލި (14) ރޯދައާއި ޞިއްޙަތު (11) ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް (10) އަންހެނުންގެ ބަލިތައް (10) ގޮވާން (10) ޖިންސީ ޞިއްޙަތު (10) ވާރުތަވާ ބަލި (9) ދުންފަތް (9) ތޮޅި (9) ނޭވާލާ ނިޒާމް (8) ކެންސަރު (8) ދަރިން ތަރުބިއްޔަތުކުރުން (8) ދިފާޢީ ނިޒާމް (8) ބައިލް ދޫކުރާ ނިޒާމް (7) ނަފްސާނީ ބަލިތައް (6) ބަލިފެތުރޭގޮތްތައް (6) ކާނާގެ ބާވަތްތައް (6) ލިމްފް ދައުރުވާ ނިޒާމް (6) ނާރުތަކުގެ ނިޒާމް (5) ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް (5) މިރުސް (5) ޚާއްޞަ އެހީ ބޭނުންވާ ބަލިތައް (5) ކަށިތަކުގެ ނިޒާމް (4) މަސްތަކުގެ ނިޒާމް (1)\nލޭހަދިޔާކުރުން : ހަގީގަތްތައް\nބައިލް ދޫކުރާ ނިޒާމް\nފުއްޕާމޭތެރޭގައި ހުންނަ ވައިކޮތަޅުތައް\nލިމްފް ދައުރުވާ ނިޒާމް\nލޭގެ ހުދު ސެލްތައް\nބިސް އުފައްދާ ތަން\nކަށްޓަށްލިބޭ އަނިޔާ ފަސޭހަވުން\nތަރުކާރީ - ފަތް\nތަރުކާރީ - ތޮޅި\nތަރުކާރީ - މިރުސް\nތަރުކާރީ - ފަލަމަޑި\nޓާނިޕް - ވިލާތު\nތަރުކާރީ - ތޮރާ-ބަރަބޯ\nތަރުކާރީ - އެހެނިހެން\nރޯދަހިފުމުން ލިބޭ ފައިދާތައް\nރޯދަމަހު އާންމުކޮށް ކެއުން ބަހައްޓާނޭގޮތް\nރޯދަމަހު ދިމާވާ ޞިއްޙީ މައްސަލަތައް\nރޯދަވީއްލާގަޑީގައި ކެއުން ބަހައްޓާނެގޮތް\nހާރުދަމު ކެއުން ބަހައްޓާނޭގޮތް\nކުޑަކުދިން ރޯދައަށް ބޭތިއްބުން\nރޯދަވީއްލާ ގަޑީގައި ގިނައިންކެއުން\nރޯދަމަހު ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން ހުއްޓާލުން\nރޯދަމަހު ކަސްރަތުކުރުމާ ކުޅިވަރުކުޅުން\nރޯދަމަހު ދުރުހެލިވާންވީ ކާބޯތަކެތި\nދުޅަހެޔޮ ރޯދައަކަށް ކުރެވިދާނެ 10 ކަމެއް\nކެންސަރު - އާންމު ނަޒަރެއް\nޚާއްޞަ އެހީ ބޭނުންވާ ބަލިތައް\nކުރިމަތި ފަރާތުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ލޭއައުން\nމައްސަރުތެރޭގައި މާގިނައިން ލޭފޭބުން\nހެޕަޓައިޓިސް - ވައިރަލް\nކޮރޯނާ ވައިރަސް އިންފެކްޝަން\nމާރސް ރޯގާ - އުނިއިތުރު ގެނެވިފައި\nދޫނި ރޯގާ -އެޗް7 އެން9\nސިކުނޑީގެ ވަށައިގެންވާ ދުލިފަށަލަ ދުޅަވުން\nސްޓެފައިލޮކޮކަސްގެ ސަބަބުން ކާނާވިހަވުން\nއެހެނިހެން ޞިއްޙީ މައްސަލަ\nއޮށުގެ ވަށައިގެން ފެންހެދި ދުޅަވުން\nކުޑަކަމުދާ ނިޒާމުގައި ޖަރާސީމު އަށަގަތުން\nފުރާވަރު ކުދިންގެ ޞިއްޙަތު\nއުފެދުމުގައި ބޮޑެތި ލަފުހުރުން\nމާބަނޑުވުން - ދިމާވާ އުނދަގޫތައް\nހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް\nއުރަމައްޗަށް އަންނަ ބަދަލުތައް\nތުއްތު ދަރިފުޅު ބަނޑުގައި ހެދިބޮޑުވާގޮތް\nބަލިވެއިނުން - މުޑުވަށްވުމާއި، ގަރުބަގަތުން\nމުޑުވަށްވުން - ހަފްތާ 2\nގަރުބަގަތުން - ހަފްތާ 3\nފުރަތަމަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި\nދެވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި\nތިންވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި\nސުކޫލް ފަށާ އުމުރުފުރާ\nފުރާވަރު ފެށޭ އުމުރުފުރާ\nދެ މަސް ވުމުން\nހަތަރު މަސް ވުމުން\nހަ މަސް ވުމުން\nނުވަ މަސް ވުމުން\nއެއް އަހަރު ވުމުން\nދޮޅު އަހަރު ވުމުން\nދެ އަހަރު ވުމުން\nތިން އަހަރު ވުމުން\nހަތަރު އަހަރު ވުމުން\nފަސް އަހަރު ވުމުން\nއެއް އަހަރާއި ފަސް އަހަރާއި ދެމެދުގައި\nދުންފަތް - ހައިރާންކުރުވަނިވި ހަގީގަތްތައް\nދުންފަތް - ހުއްޓާލުމަށް މަގެއް\nދުންފަތް - ޞިއްޙީ ގެއްލުންތައް\nދުންފަތް - ނުސީދާކޮށް ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން\nދުންފަތް - ހިމެނޭ ކެމިކަލްތައް\nދުންފަތް - ގުޅުންހުރި ކުށްހީތައް\nދުންފަތް - ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށްއަޅާ ހުރަސްތައް\nދުންފަތް - ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ކުރެވިފައިވާ މަސައްކަތްތައް\nދުންފަތް - ހުއްޓާލުމުގެ ފައިދާ\nކާބޯތަކެތީގެ ޒަރީޢާއިން ބަލިފެތުރޭގޮތް\nމަދިރީގެ ޒަރީޢާއިން ބަލިފެތުރޭގޮތް\nމީދަލުގެ ޒަރީޢާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް\nފެނުގެ ޒަރީޢާއިން ބަލިފެތުރޭގޮތް\nޖިންސީގުޅުމުން ފެތުރޭ ބަލިތައް\nދުނިޔޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ އަތްދޮންނަ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮ ކަމުގެ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ސެރެބްރަލް ޕަލްސީ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ހެޕަޓައިޓިސް ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ލޭހަދިޔާކުރާ މީހުންގެ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ސީއޯޕީޑީ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުނުކުރާ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ޓީބީ ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ދުވަސް\nދުނިޔޭގެ ކިޑްނީ ދުވަސް\nތައިރޮއިޑް ދަށްވުން - ހައިޕޯތައިރޮއިޑިޒަމް\n"ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް - ރަގަޅު ޞިއްޙީ އިރުޝާދާއި މަޢުލޫމާތު" މިއީ ޞިއްޙަތު ބްލޮގްގެ ނަމުގައި އަޅުގަނޑު (ޑރ ޢަބުދުލް ޢަޒީޒު ޙަމީދު) ފެށި މިބްލޮގްގެ ޝިއާރެވެ. އަޅުގަނޑަކީ މެޑިކަލް ޑޮކްޓަރެކެވެ. ކިޔުންތެރިންނަށް ބޭނުންތެރި ރަގަޅު ޞިއްހީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ މިބްލޮގް އުފަންވުމުގެ މައިގަނޑު އެއް މަގްޞަދެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް މަސައްކަތްކުރާނީ ކިޔުންތެރިންނަށް ބޭނުންހުރި އެކި ބާވަތުގެ ޞިއްހީ މަޢުލޫމާތު އަޅުގަނޑު ލަޔާގަތު ތަންދިން އެންމެ މަތީ މިންގަނޑެއްގައި ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭތޯ އެވެ. ތިޔަބޭފުޅުންގެ ޚިޔާލާއި، ފިކުރުތަކާއި، ފާޑުކިޔުންތަކަކީ އަޅުގަނޑުގެ ކުރިއެރުމަށް އެޅޭނެ ފާލަމެއްކަމުގައި ދެކެމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އާބްލޮގް "ދުންފަތުން މިންޖު" ބްލޮގް 1436 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު މިފަށަނީ ދިވެހި މުޖުތަމައު ދުންފތުން މިނޖުކުރުމަށް ދުންފަތާއި މެދު ދިވެހިން ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ އިތުރު މައުލޫމާތު ހޯއްދެވުމަށް : holhuashi@hotmail.com އަށް އީމޭލްކުރައްވާ!.\nދުވަހުގެ ތަފާސް ހިސާބު\nއޯޓިޒަމް އޯޓިޒަމް (Autism) އަކީ ކުއްޖާގެ ހެދިބޮޑުވުމުގައި ދިމާވާ މައްސަލަ އެކެވެ. މިއީ ސިކުނޑި ހެދިބޮޑުވުމުގައި ކުރިމަތިވާ އުނިކަމ...\nނޭވާހިއްލުން ނޭވަޔަށް އުދަނގޫކުރުން (bronchial asthma) ނުވަތަ ނޭވާހިއްލުމަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ދާއިމީ ބައްޔެކެވެ. މިބަލި ޖެހުމުން ކުރި...\nލޭމައްޗަށްދިއުން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިނގާ ލޭ ހަށިގަނޑުގެ އެކި ގުނަވަންތަކަށް ފޮނުވައި ދިނުމުގައި ނުވަތަ ލޭހިނގުމުގައި ވަކި މިންވަރެ...\nރޯދަމަސް ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ފުރިހަމަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ 10 ކަމެއް ނޯޓް:3ޖޫން 2017 ގައި ސަން އޮންލައިންގައި ޝާއިޢުކުރެވިފައިވާ ލިޔުމެކެވެ...\nޖަނބުރޯލު ޖަނބުރޯލަކީ ހުތް ފޮނި މޭވާއެކެވެ. ޖަނބުރޯލްގެ ތަފާތު ވައްތަރުތަކާއި ކުލަތައް ހުރެއެވެ. ...\nސެރެބްރަލް ޕަލްސީ ސެރެބްރަލް ޕަލްސީ (cerebral palsy) އަކީ ޖިސްމާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެކެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑު ހަރަކާތްކުރުމާއި، ހަމަ ...\nރޯދަމަހުގައި ދުރުހެލިވާންވީ ކާބޯތަކެތީގެ ބާ ވަތްތައް ނޯޓް:2ޖޫން 2017 ގައި ސަން އޮންލައިންގައި ޝާއިޢުކުރެވިފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. ރޯދަ ...\nކިޑްނީގެ ބަލި ކިޑްނީ ބަލީގެ މައްސަލަތައް އަންނަނީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ވެސް ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ ...\nޖީ6ޕީޑީ އެންޒައިމް މަދުވުން ޖީ6ޕީޑީ އެންޒައިމް ހަށިގަނޑުގައި މަދުވު (G6PD deficiency) މަކީ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މިއީ ވާރުތަވާ ކަމެކެ...\nހަކުރު ބަލި ތަޢާރަފް ހަކުރު ބަލި (diabetes mellitus) ޖެހުމަކީ ލޭގައި ދައުރުވާ ހަކުރު (glucose) ހުންނަންވީ ވަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައ...\nމިބްލޮގަށް ފާރަވެރިވާ ފަރާތްތައް


ތުލުސްދޫ ފެރީ ތަރިކަ 2ކަށް ކެޕްޓަނެއްގެ މަގާމަށް މީހަކު ބޭނުންވެއްޖެއެވެ.\nސަރވިސް އެލަވަންސް -/1200 ރުފިޔާ\nހަމަޖެހިފައި އުޞޫލުން ދަތުރު އެލަވަންސް، ކޮއްތު އެލަވަންސް އަދި އިތުރުގަޑީގައި މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލުން އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާއާއި ބަންދުދުވަސްތަކުގައި މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލުން ބަންދުދުވަހުގެ ފައިސާ ދެވޭނެއެވެ.\n1- މަޤާމަށް ބޭނުންވާ ތަމްރީނެއް/ ލައިސަންސެއް/ ހުއްދައެއް ހާސިލްކޮށްފައިވުން\n8- ސުޕަވައިޒަރު އަންގަވާ ގޮތުގެ މަތިން ރަސްމީ ގަޑި ނޫން ގަޑިތަކުގައި މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ ޙާލަތްތަކުގައި އޮންނަ އުޞޫލުން މަސައްކަތްކުރުން.\n9- ކައުންސިލުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުން.\nކަނޑު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސެންސްގެ ކޮޕީ\n2021 ޖޫން 10 ވާ ބުރާސްފަތިދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު 2:00ގެ ކުރިން ތުލުސްދޫ ކައުންސިލް އިދާރާއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\nއިންޓަރވިއު އޮންނާނީ 2021 ޖޫން 11 ވަނަ ދުވަހާއި 2021 ޖޫން 19ވަނަ ދުވަހާއި ދެމެދު މިއިދާރާއިން ކަނޑައަޅާ ދުވަހެއްގައެވެ. އިންޓަރވިއު ކުރުމުގެ އެއްދުވަސްކުރިން ޝޯޓްލިސްޓް ކުރެވުނު ފަރާތްތަކަށް އެކަން އެންގޭނެއެވެ.\nޕަބްލިޝްކުރި ތާރީޚު: 01 ޖޫން 2021\nސުންގަޑި: 10 ޖޫން 2021 1400


Bidheysee goalkeeperun gennan dhinee vaguhee huhdha eh | Mihaaru\nކުޅިވަރު / އުރީދޫ ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގު\nބިދޭސީ ގޯލްކީޕަރުން ގެންނަން ދިނީ ވަގުތީ ހުއްދައެއް\nމިދިޔަ ސީޒަނުގެ މެޗެއްގެ ތެރެއިން ފޯކައިދޫ ކީޕަރު ސާގިބް ބޯޅައެއް ސޭވްކުރަނީ: މި ސީޒަނުގައި އޭނާ ފެންނާނީ ގްރީން ސްޓްރީޓްސް އިން.--- ފޮޓޯ: މިހާރު ފައިލް ފޮޓޯ\nއަންނަ ސީޒަނުން ފެށިގެން ބިދޭސީ ގޯލްކީޕަރުން ރާއްޖޭގެ ޓީމުތަކަށް ނުގެނެވޭ ގޮތަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުން ކްލަބްތަކުން ބޭނުންވެގެން ބަދަލުކޮށް ކުރިއަށް އޮތް ސީޒަނުގައި ބިދޭސީ ކީޕަރުން ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ވަގުތީ ހުއްދައެއް ދީފައިވާ ކަމަށް އެފްއޭއެމުން ބުނެފި އެވެ.\nދިވެހި ކީޕަރުންނަށް ފުރުސަތު އިތުރުކުރުމުގެ ގޮތުން އެފްއޭއެމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ވަނީ 2020 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ބިދޭސީ ކީޕަރުން ނުގެނެވޭގޮތަށް ހަދަން ނިންމައިފަ އެވެ. އެކަމަކު މިދިޔަ ސީޒަން ޖޫން މަހު ފަށަން ނިމުމާ އެކު، އެ ސީޒަން ކުރިއަށްދާނީ މި އަހަރުގެ ކުރީކޮޅާ އެއްކޮށް ކަަމަށްވާތީ ބިދޭސީ ކީޕަރުން ނުގެނެވޭ ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ 2020/2021 ވަނަ ސީޒަނުން ފަށައިގެން ކަމަށް އެފްއޭއެމުން ވަނީ ކުރިން ބުނެފަ އެވެ.\nއެކަމަކު ކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަންތައްތަކާ ގުޅިގެން ކްލަބްތަކުން ބޭނުންނަމަ ބިދޭސީ ކީޕަރުން ގެނެވޭ ގޮތަށް ބަދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށް މީގެ ކުރިން ވެސް އެފްއޭއެމުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އެފްއޭއެމްގެ ޖެނެރަލް ސެކްރެޓަރީ ހުސެއިން ޖަވާޒް (ޖަވާ) އިއްޔެ "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވީ އަންނަ ސީޒަނުގައި ބިދޭސީ ކީޕަރުން ޓީމުތަކުގައި ކުޅެވޭނެ ކަމަށެވެ.\n"މިހާރު އޮތްގޮތުން ހަމައެކަނި ކުރިއަށް އޮތް ސީޒަނަށް ހުއްދަދީފައި މި އޮތީ. ކުރިއަށް އޮތް ސީޒަނުގެ ތެރޭގައި މިކަން އަޅުގަނޑުމެން ރިވިއުކުރާނަން،" ޖަވާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nGina club thakuge shauguverikan bidheysee keeperunnah\n"މިހާރު" އަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ގިނަ ކްލަބްތަކުން މިހާރު އަންނަނީ ބިދޭސީ ކީޕަރުންނާ އެކު މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ. އަދި ބައެއް ކްލަބްތަކުން ވަނީ ކީޕަރުންނާ އެކު އެއްބަސްވުމަކަށް ވެސް އައިސްފަ އެވެ. ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގައި ވާދަކުރާ އަށް ޓީމުގެ ތެރެއިން ދެ ބައި ކުޅަ އެއް ބަޔަށް ވުރެ ގިނަ ޓީމުތަކުގެ ގޯލުން އަންނަ ސީޒަނުގައި ވެސް ފެންނާނީ ބިދޭސީ ކީޕަރުންނަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.\nމިހާތަނަށް ކޮންޓްރެކްޓް ހަދާފައިވާ ބިދޭސީ ކީޕަރަކީ ދާދި ފަހުން ގްރީން ސްޓްރީޓްސް އަށް ސޮއިކުރި ޕާކިސްތާންގެ ކީޕަރު ހަނީފް ސާގިބް އެވެ. އޭނާ ވަނީ ރާއްޖޭގެ ގިނަ ޓީމުތަކަށް ކުޅެފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބީޖީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބާއި ށ. ފޯކައިދޫ ފުޓްބޯޅަ ޓީމާއި އއ. މާޅޮސް އަދި ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް ހިމެނެ އެވެ.\nބިދޭސީ ގޯލްކީޕަރުން ދެން ފެންނާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ޓީމުތަކުގެ ތެރޭގައި މާޒިޔާ، ޓީސީ، އީގަލްސް އަދި ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓްރީ ހިމެނެ އެވެ.\nފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގެ ގިނަ ކޯޗުން ދެކޭ ގޮތުގައި ބިދޭސީ ކީޕަރުން ނުގެނެވޭ ގޮތް ހެދުމުގެ ކުރިން ދުރުރާސްތާ ޕްލޭނެއް ހަދައި އެކަމަށް ތައްޔާރުވާން ޖެހެ އެވެ. އެއީ އެކަށީގެންވާ ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ގޯލްކީޕަރުން ތަމްރީނު ކުރުމުގެ ވަގުތު ނަގާނެތީ އެވެ. އެގޮތުން ހަތަރެއް ނޫނީ ފަސް އަހަރު ދީފައި މި ފަދަ ގަވައިދެއް ހަދައިފިނަމަ އޭގެ ފައިދާ ޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު ޓީމުތަކަށް ބޮޑަށް ކުރާނެ ކަމަށް ގިނަ ކޯޗުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.\nއެފްއޭއެމް އުރީދޫ ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގު


Waddey ah inzaaru dhin teechar suspendkohfi\nއުނގޫފާރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ވަހީދު (ވައްޑޭ) -- ފޮޓޯ: މަޖިލީސް\nމަޖިލީހުގެ އުނގޫފާރު ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ވަހީދު (ވައްޑޭ) އަށް މަރުގެ އިންޒާރު ދިން ޓީޗަރު ސަސްޕެންޑް ކޮށްފި އެވެ.\nކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ދުވަސްވަރު ވަހީދު ދެއްކެވި ވާހަކަތަކަކާ ގުޅިގެން އޭނާ އަށް މަރުގެ އިންޒާރު ދީފައިވާ ޕޯސްޓެއް ނ. ކުޑަފަރީ ސްކޫލްގެ އިސްލާމް ޓީޗަރު މުހައްމަދު އަޝްރަފް ވަނީ ކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން ވަހީދު ތައުބާ ނުވެއްޖެނަމަ އޭނާ މަރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އަޝްރަފް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ޕާމަނަންޓް ސެކެޓްރީ އަހުމަދު އަލީ "އަވަސް" އަށް ވިދާޅުވީ އަޝްރަފްގެ މައްސަލަ މިނިސްޓްރީގެ ސަމާލު ކަމަށް އައުމާއެކު އެ މައްސަލަ ބަލަން ފަށައިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މިއަދުން އެއް މަސް ދުވަހަށް އޭނާ ސަސްޕެންޑް ވެސް ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nދެހާސް ނަވާރަ ވަނަ އަހަރު ފާސްކުރި ޓެރަރިޒަމްގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން މީހުނަށް މަރުގެ އިންޒާރު ދިނުމަކީ ބޮޑު ކުށެކެވެ.\nކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ދުވަސްވަރު ވަހީދު ވަނީ މަރަަށް މަރު ހިފުމަކީ ވަރަށް "ސިކު" ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން ވަހީދަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވި އެވެ. އަދި އެ ވާހަކަތަކާ ގުޅިގެން ވަހީދަށް އެކި އެކި އިންޒާރު ލިބެމުންދާތީ އެމްޑީޕީން މީގެ ކުރިން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ވެސް ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.\nޓެރަރިޒަމް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން ކުޑަފަރީ + ކުށްކުރުން


ޢަލަޤު ސޫރަތުގެ ތަފްސީރު9– DhiSalafiyyah\nޢަލަޤު ސޫރަތުގެ ތަފްސީރު 9\n30/06/2016 ތަފްސީރު, ޤުރުއާނާއި އޭގެ ޢިލްމުތައްއައްޝައިޚް ޢިމްރާން މުޙައްމަދު ޢަލީ\n﴿ أَرَأَيْتَ الَّذِى يَنْهَى * عَبْداً إِذَا صَلَّى ﴾\nމާނައީ: “އަޅަކު ނަމާދުކޮށްފި ހިނދު، އެކަން ނަހީކޮށް، މަނާކުރާ މީހާ ތިބާ ދުށީމުހެއްޔެވެ.”\nއެބަހީ: އެފަދަ މީހެއްގެ ޙާލުފެނި ކަލޭގެފާނު އަޖައިބުވެވަޑައިނުގަންނަވާތޯއެވެ. މިއާޔަތުގައި ނަހީކުރާފަރާތަކާ ނަހީކުރެވޭ ފަރާތެއްވެއެވެ. ފަހެ ނަހީކުރަނީ ޤުރައިޝުންގެ ޠާޣޫތުކަމުގައިވާ އަބޫ ޖަހުލެވެ. ޤުރައިޝުން އޭނާއަށް ކިޔައި އުޅުނީ އަބުލް ޙަކަމްއެވެ. އެހެނީ މައްސަލަތަކުގައި ޙުކުމްކުރަން އޭނާގެ ގާތަށް އެމީހުން ދާތީއެވެ. އޭނާގެ ގާތަށް އެފަދައިން މީސްތަކުން ދާތީވެ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު އޭނާއަށް ފެނުނީއެވެ. އަދި އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅުވެރިވެ މަރުވެގެން ދިޔައީވެސް އެގޮތުގައެވެ. މިއީ އެންމެންވެސް ރަނގަޅަށް ދަންނަ ކަމެކެވެ. މިމީހާއަށް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ދެއްވި ނަމަކީ އަބޫ ޖަހުލެވެ. އެއީ އޭނާގެ ޤައުމުގެ މީހުން އޭނާއަށް ކިޔައިއުޅުނު ނަމުގެ އިދިކޮޅު ނަމެވެ. \nއަދި ނަހީކުރެވުނު ފަރާތާމެދު ދަންނައެވެ. އެއީ صلى الله عليه وعلى آله وسلم މުޙައްމަދު އެވެ. އަދި މިއާޔަތުގައިވާ “އަޅަކު” ގެ މުރާދަކީ އެއީއެވެ.\nއަބޫ ޖަހުލުގާތު ބުނެވުނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މުޙައްމަދު ކަޢުބާގެ ކައިރީގައި މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި ނަމާދު އެބަ ކުރެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު މީސްތަކުން ފިތުނަވެރިކޮށް އެމީހުންގެ އިލާހުންތަކާއި ބުދުތަކާ ދުރުކޮށް ހުރަސްއަޅަނީއެވެ. ފަހެ އެކަލޭގެފާނު ސަޖިދައިގައި އޮންނަވަނިކޮށް އެކަލޭގެފާނު ހުރަސްކޮށްފައި އޭނާ ދިޔައެވެ. އަދި އެފަދައިން ޢަމަލުކުރުން އެކަލޭގެފާނަށް ނަހީކުރަމުން ބުންޏެވެ. މިކަން ނުކުރާށޭ ކަލޭގެފާނުގެ ގާތުގައި ބުނުމުންވެސް މިކަން ތިކުރަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ފަހެ އޭނާއަށް އިންކާރުކުރުމަށްފަހު ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم އެނބުރި ވަޑައިގަތެވެ.\nއަނެއްކާވެސް މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم ނަމާދުކުރައްވާ ކަމުގައި އަބޫ ޖަހުލުގެ ކައިރި ބުނެވިއްޖެއެވެ. ފަހެ، އޭނާ ބުންޏެވެ. ﷲ ގަންދީ ބުނަމެވެ. އަހަންނަށް އެކަލޭގެފާނު ފެނިއްޖެއްޔާ އެކަލޭގެފާނުގެ ކަރަށް ފައިން އަރާނަމެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅަށް ފެލި ޖަހާނަމެވެ. ދެންފަހެ އެއްދުވަހެއްގައި ކަޢުބާގެ ކައިރީގައި އެކަލޭގެފާނު ސަޖިދައިގައި އޮންނަވަނިކޮށް ފެނިގެން އޭނާ އަތުވެއްޖެއެވެ. އަދި އޭނާކޮށްފައިވާ ހުވަޔާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރަން ބޭނުންވެއްޖެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އައިއިރު އޭނާއަށް ފެނުނީ އޭނާއާ އެކަލޭގެފާނުގެ ދެމެދުގައި އަލިފާނުގެ ވަޅުގަނޑެކެވެ. އަދި ބިރުވެރި މަންޒަރުތަކެއް އޭނާއަށް ފެނުނެވެ. ފަހެ، އެނބުރި ފަސްދީފާ އޭނާ ދިޔައީއެވެ. އަދި ﷲ ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް އެއްވެސް ގޯނާއެއް ކުރުމަށް އޭނާ ނުކުޅެދުނެވެ.\nމީހަކު ނަމާދުކުރަނިކޮށް އޭނާ ހުއްޓުވާ މީހެއްގެ ޙާލާމެދު ޙައިރާންވެއެވެ. އޭނާ އެހެން އެހަދަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމުން މިއާޔަތްތަކުގެ އެންމެ ފަހު އާޔަތުގައި އައިސްފައިވެއެވެ.\nހަމަކަށަވަރުން އެފަދަ މީހަކަށް އެއިލާހު ޖަޒާދެއްވާނެއެވެ.\n أخرجه البخاري كتاب المغازي باب قتل أبي جهل (3962) ومسلم كتاب الجهاد باب قتل ابي جهل (1800) (18)\n أخرجه مسلم كتاب صفات المنافقين باب قوله:) إِنَّ الْأِنْسَانَ لَيَطْغَى* أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى) (2797) (38) .


Hukurah dhiyumah hinaigathun\nހުކުރުގެ ޖަމާއަތަކަށް ހާޒިރުވެ ތިބި ބައެއް --\nހުކުރު ދުވަހަކީ ހަފްތާގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން ޚާއްޞަ ދުވަހެކެވެ. އެދުވަހަކީ އާދަމްގެފާނު ޚަލްޤު ކުރެއްވުނު ދުވަހެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ސުވަރުގެ ވެއްދެވުނީވެސް އަދި ސުވަރުގެއިން ބޭރުކުރެއްވުނީވެސް ހުކުރު ދުވަހެއްގައެވެ. އަދި ޤިޔާމަތްވާނީވެސް ހުކުރު ދުވަހެއްގައެވެ.\nހުކުރު ދުވަހުގެ މާތްކަމުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ އަނެއް ކަމަކީ އެއީ މުސްލިމުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްދެއްވާފައިވާ ދުވަހެއްކަމުގައި ވުމާއި، އެދުވަހު ހުކުރު ނަމާދު ލައްވާފައިވުމެވެ. ހުކުރު ނަމާދަށް ގޮވާލެއްވިއްޖެނަމަ ވިޔަފާރިކުރުން ޙަރާމްވެގެންވެއެވެ. އަދި ދުނިޔެވީ އެންމެހައި ކަމަކުން އެއްކިބާވެ އެނަމާދަށް ދިޔުމަށް މާތް ﷲ ވަނީ އަމުރު ކުރައްވާފައެވެ. އެއިލާހުވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِي لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴾ (الجمعة 9) މާނައީ: "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ހުކުރުދުވަހު (ހުކުރު) ނަމާދަށް ގޮވައިލާހިނދު ފަހެ، اللَّه ހަނދުމަކުރުމަށް (އެބަހީ: ޚުޠުބާ އަޑުއެހުމާއި، ނަމާދަށް) ތިޔަބައިމީހުން ހިނގައިގަންނާށެވެ! އަދި ވިޔަފާރިކުރުން ހުއްޓައިލާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން ދަންނަކަމުގައިވާނަމަ، އެގޮތް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ."\nހުކުރު ދުވަހާ ގުޅިފައިވާ ދީނީ ޙުކުމްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުކުރު ނަމާދުގެ ޖަމާޢަތަށް ދިޔުމަށްޓަކައި ހިނައިގަތުން ޝަރުޢު ކުރައްވާފައިވުން ހިމެނެއެވެ. ހުކުރަށް ދިޔުމަށް ހިނައިގަތުމަކީ ބައެއް ބޭކަލުން ދެކެލައްވާ ގޮތުގައި ވާޖިބެކެވެ. އެބޭކަލުން މިފަދައިން ދެކެލައްވަނީ ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ބައެއް ބަސްފުޅުތަކުން އެފަދައިން ދޭހަވާތީއެވެ.\nޢަބްދު ﷲ ބުނު ޢުމަރު رضيه الله عنهما ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. «إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمُ الجُمُعَةَ، فَلْيَغْتَسِلْ» رواه البخاري މާނައީ: "ތިޔައިން މީހަކު ހުކުރު ނަމާދަށް ޙާޟިރުވަނީނަމަ، ހިނައިގަންނެގެން އަންނަހުށިކަމެވެ."\nއަދިވެސް އަލްބުޚާރީއާއި މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "ހުކުރު ދުވަހު ހިނައިގަތުމަކީ ބާލިޣުވެފައިވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބެކެވެ."\nއިސްވެ މިބަޔާންކުރެވުނު ޙަދީޘްތަކާއި ބެހޭގޮތުން އިބްނު ދަޤީޤުލްޢީދު رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ގިނަ ބޭކަލުން ދެކެލައްވާ ގޮތުގައި ހުކުރު ދުވަހު ހިނައިގަތުމަކީ ސުންނަތްވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އެބޭކަލުން ދެކެލައްވާ ގޮތުގައި އިސްވެ ބަޔާން ކުރެވުނު ޙަދީޘްތަކުގައި ހިނައިގަތުމަށް އަމުރު ކުރައްވާފައިވަނީ އެކަމަށް ބާރު އެޅުއްވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އަދި އެ ޙަދީޘްގައިވާ "އަމުރު"ގެ ބަސްފުޅުގެ މުރާދަކީ ސުންނަތްކަން ގަދަވެގެންވުމެވެ."\nނަމަވެސް އިބްނު ދަޤީޤުލްޢީދު رحمه الله ގެ މި ބަސްފުޅަށްވުރެ ބޮޑަށް، ހުކުރު ދުވަހުގެ ހިނައިގަތުމަކީ ސުންނަތެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުމުގައި ގިނަ ބޭކަލުން ގެންނަވާ ދަލީލަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم މި ބަސްފުޅެވެ. «مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ، وَمَنْ اغْتَسَلَ فَالغُسْلُ أَفْضَلُ» رواه الترمذي މާނައީ: "ހުކުރު ދުވަހު ހުކުރު ނަމާދަށް ދިޔުމަށްޓަކައި ވުޟޫ ކޮށްފިމީހާއަށް އެކަން ފުދިގެންވެއެވެ. އަދި އެއީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ. އަދި ހިނގައިގެންފި މީހާ ދަންނާށެވެ! ހިނައިގަތުން މޮޅުއިތުރުވެގެންވެއެވެ."\nހުކުރު ނަމާދަށް ދިޔުމަށްޓަކައި ހިނައިގަތުމަކީ ސުންނަތެއް ކަމުގައި ދެކެލައްވާ ބޭކަލުންގެ ތެރޭގައި ހަތަރު މަޒުހަބުގެ އިމާމުން ހިމެނެއެވެ. ހުކުރު ނަމާދަށް ދިޔުމަށް ހިނައިގަތުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވާ ކަމަށްޓަކައި އެ ސުންނަތް ފުރިހަމަ ކުރުމަކީ އެންމެ މޮޅުއިތުރުވެގެންވާ ގޮތެވެ.\nހުކުރު ނަމާދަށް ދިޔުމަށް ހިނައިގަންތުމެކޭ، ޖުނުބުވެރިކަމުން، ނުވަތަ އަންހެނާ ޙައިޟު ނިފާސްވެރިކަމުން ޠާހިރުވުމަށް ހިނައިގަތުމެކޭ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. ހިނައިގަތުމުގެ ނިޔަތުގައި، މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ފެން ޖައްސައި، މިލައުނގުޅައި ހަށިގަނޑު ދޮވެލުން އެއީ ހިނައިގަތުމުގެ މަދު މިންވަރެވެ. އެވެރުން ހިނައިގަތުން ފުދިގެންވެއެވެ.\nނަމަވެސް ސުންނަތާ އެއްގޮތަށް ފުރިހަމައަށް ހިނައިގަންނަން އެދޭނަމަ، ހިނައިގަތުމަށް ނިޔަތްގަނެ، އެންމެ ފުރަތަމަ ދެއަތްތިލަ ދޮވެލާނީއެވެ. އެއަށްފަހު، ޖިންސީ ގުނަވަން ދޮވެ ނަޖިހެއްވާނަމަ އެނަޖިސް ރަނގަޅަށް ފިލުވައިލާނީއެވެ. އެއަށްފަހު، ނަމާދަށް ވުޟޫކުރާ ފަދައިން ވުޟޫ ކުރާނީއެވެ. ދެން މުޅި ހަށިގަނޑަށް ފެން އަޅައި ހަށިގަނޑު ދޮވެލާނީއެވެ. މިގޮތަށް ފެން އެޅުމުގައި ބޮލަށް ފެންއަޅައި އިސްތަށިތަކުގެ ބުޑުގައި ރަނގަޅަށް ފެންޖައްސަންވާނެއެވެ. އަދި ގަޔަށް ފެން އެޅުމުގައި ކަނާތް އިސްކުރުމާއި، ހަށިގަނޑުގައި މިލަ ޖަމާވާ ދަތި ދޭތެރެތައް ރަނގަޅަށް ދޮވެ ސާފުކޮށްލަންވާނެއެވެ. ހަށިގަނދު ދޮވެ، ފެން އަޅާ ނިމިގެން ވުޟޫކޮށްލިނަމަވެސް އެންމެ ރަނގަޅެވެ.\nހުކުރު ނަމާދަކީ މުސްލިމު ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން ދަތުރުވެރިން ނޫން މީހުންނަށް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. ހުކުރު ނަމާދަށް ދިޔުމުގައި ސުންނަތުން ސާބިތުވާ އެންމެ މޮޅުއިތުރު ގޮތަށް ޢަމަލުތައް ބެހެއްޓުމަށް ސަމާލުވާށެވެ. އަދި ދަންނާށެވެ! ހުކުރު ނަމާދު ކުރުމަކީ އެއް ހުކުރު ނަމާދުން އަނެއް ހުކުރު ނަމާދާ ދެމެދުގައި ކުރެވިފައި ހުންނަ ކުދި ފާފަތައް ފުއްސަވައިދެއްވާކަމެކެވެ. ފާފަތަކުގެ ކައްފާރާއެކެވެ.


vnews - MSI Quran ge2vana Quran Mubaarai Fashaifi\nޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ2ވަނަ ގުރުއާން މުބާރާތް ފަށައިފި\n19 އޮކްޓޯބަރ 2018\nޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ2ވަނަ ގުރުއާން މުބާރާތުގެ ތެރެއިން --\nޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ2ވަނަ ގުރުއާން މުބާރާތް ފަށައިފިއެވެ.\n122 ބައިވެރިންނާއިއެކު ޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ2ވަނަ ގުރުއާން މުބާރާތް ފަށާފައިވާއިރު، މި މުބާރާތް ކުރިއަށް ގެންދަނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހަވީރުން ފެށިގެން ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭގެ ނިޔަލަށް ގައުމީ ޔުނިވާސިޓީގެ ބިޒްނަސް ސުކޫލްގައެވެ.\nޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ2ވަނަ ގުރުއާން މުބާރާތް ފެށުމުގެ ގޮތުން މިއަދު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން އެ ގުރުއާން ސެންޓަރުގެ އެސިސްޓެންޓް ޕްރިންސިޕަލް އައްޝައިޚް ނިމާލް މުހައްމަދު ވިދާޅުވީ އެ ގުރުއާން އިންސްޓިޓިއުޓްގެ ފުރަތަމަ މުބާރާތަކީވެސް ވަރަށް ކާމިޔާބު މުބާރާތެއްކަމަށެވެ.\nއަދި ދެވަނަ މުބާރާތަކީ ކުރީ އަހަރުގެ މުބާރާތަކަށްވުރެ ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް ކާމިޔާބު މުބާރާތަކަށް ވެެގެންދާނެކަމަށެވެ.\nޝައިޚް ނިމާލް ވިދާޅުވީ ޟިޔާއުލް ގުރުއާނަކީ ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ ބުރަ މަސައްކަތުން ކުރިއަށްގެންދަވާ ގުރުއާން ސެންޓަރެއްކަމަށެވެ.\nއަދި ތަނަވަސްކަމުގެ އަހުލުވެރިން ގުރުއާންގެ އިލްމު ފެތެރުމަށް އިތުރަށް މަސައްކަތްކޮށްދެއްވުމަށް ޝައިޚް ނިމާލް މުހައްމަދު ވަނީ އެދިވަޑައިގެންފައެވެ.\n"ޤުރުއާންގެ އިލްމަށް ދިވެހިން ލޯބިކުރާ މިންވަރު އެނގިގެންދަނީ މިފަދަ ގޮތަކަށް ހިލޭ ޤުރުއާން ކިޔެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމުން އެކަމަށް އާންމުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ ތަރުހީބުން." ޝައިޚް ނިމާލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nހާހަކަށްވުރެ ގިނަ ދަރިވަރުން ގުރުއާންގެ އިލްމު އުނގެނެމުންދާ ޟިޔާއުލް ގުރުއާނަކީ ވިޔަފާރިވެރިޔާ އިބްރާހިމް އަހުމަދު (މަނިކް ސޭޓް) އިސްނަންގަވައިގެން ކުރިއަށްގެންދަވާ އިންސްޓިޓިއުޓެކެވެ. އިބްރާހިމް އަހުމަދުގެ އަމާޒަކީ ވީހާވެސް ގިނަ ކުދިންނަށް ގުރުއާންގެ އިލްމު ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.\nއެގޮތުން އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށްރަށުގައި ގުރުއާން ކިޔަވައިދޭނެ އިންސްޓިޓިއުޓްތައް ގާއިމްކުރުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ފައްޓަވާފައެވެ.\nއެގޮތުން އއ މަތިވެރީގައި މިއަހަރު ވަނީ ޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ ގޮތްޕެއް ހުޅުވާ ޚިދުމަތް ދޭން ފަށާފައެވެ. އެގޮތުން 180 ދަރިވަރުން އެރަށުގައި ދަނީ ގުރުއާންގެ އިލްމު ލިބި ގަންނަމުންނެވެ.\nމީގެ އިތުރަށް އަންނަ އަހަރު ތ ވޭމަންޑޫއާއި ގއ ކަނޑުހުޅުދޫގައި ޟިޔާއުލް ގުރުއާންގެ ގޮތްޕެއް ހުޅުވުމަށް ދަނީ ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.\nވިޔަފާރިވެރިޔާ އިބްރާހިމް އަހުމަދު (މަނިކް ސޭޓް) އެހީގައި މުޅިން ހިލޭ ސާބަހަށް ކުރިއަށް ގެންދާ މި ގުރުއާން ކިލާސްތައް ވަރަށް އަވަހަށް މުޅި ރާއްޖެއަށް ފުޅާކުރުމަށް ދަނީ ވިސްނަމުންނެވެ. އެގޮތުން މަނިކް ސޭޓްގެ މިހާރުގެ އަމާޒަކީ ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައި ގުުރުއާން އިންސްޓިޓިއުޓެއް ގާއިމްކުރުމެވެ.\nރާއްޖޭގައި ތިބި އެންމެ މަޝްހޫރު ގާރީންނާއި މުއައްލިމް ކިޔަވައިދެއްވާ ޟިޔާއުލް ގުރުއާން ސެންޓަރުން ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެތައް ސަތޭކަ ދަރިވަރުންނަކަށް ހިލޭ ގުރުއާންގެ އިލްމް އުނގުނެމުގެ ފުރުސަތު ދަނީ ތަނަވަސްކޮށްދެމުންނެވެ.


Google in mulhin aa Smart Messaging Application eh nerenee\nގޫގަލްއިން މުޅިން އާ ސްމާޓް މެސެޖިން އެޕްލިކޭޝަނެއް ނެރެނީ\nދުނިޔޭގެ މަގްބޫލް ސާޗިން އިންޖީން ކަމުގައިވާ ގޫގަލްއިން އަންނަނީ އަބަދުވެސް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އެޕްލިކޭޝަންތަށް ތައާރަފްކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން ގޫގަލް މެޕްސް، ޖީމެއްލް އަދި މީގެ ދުވަސް ތަކެއް ކުރިން ލޯންޗްކުރި ގޫގަލް ސްޓްރީޓް ވިއުއަކީ ގިނަ ބަޔެއްގެ ޝައުގުވެރިކަން ދަމައިގަތް ބައެއް އެޕްލިކޭޝަންތަކެވެ. ގޫގްލްއިން މިހާރު މިވަނީ އަނެއްކާވެސް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އެޕްލިކޭޝަނެއް ލޯންޗްކުރަން ތައްޔާރުވެފައެވެ. އާ އެޕްލިކޭޝަން ނެރެން ނިންމާފައިވަނީ މާދަމާ އެވެ.\nގޫގަލް އަލޯ ގެ ނަމުން ނަންދެވިގެން ނެރޭ މި އެޕްލިކޭޝަނަކީ މޯބަލް މެސެޖިން ޕްލެޓްފޯމެކެވެ. މިއީ ގޫގަލްއިން ލޯންޗްކުރާ ތިންވަނަ މެސެޖިން އެޕްލިކޭޝަން ކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. މީގެ ކުރިން ގޫގަލްއިން ވަނީ ގޫގަލް ހޭންގްއައުޓްސްގެ ނަމުގައާއި ގޫގަލް ޑުއޯގެ ނަމުގައިވެސް މެސެޖިން ޕްލެޓްފޯމްތަކެއް ލޯންޗުކޮށް އޭގެ ހިދުމަތް ދެމުންނެވެ. މިއަހަރުގެ މޭ މަހު ގޫގަލް އިން ބޭއްވި ތިން ދުވަހުގެ ޑިވެލޮޕަރ ކޮންފަރެންސެއްގައި ގޫގަލް އިން ވަނީ އަލަށް ނެރޭ ގޫގަލް އަލޯ ނެރޭކަން ރަސްމީކޮށް އިއުލާން ކޮށްފައެވެ.\nގޫގަލްއިން މީގެ ކުރިން ނެރުނު މެސެޖިން ޕްލެޓްފޯމްތަކާއި ގޫގަލް އަލޯ އާ މާކަބޮޑު ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި އެޕްލިކޭޝަން ވެގެންދާނީ ފޯން ނަންބަރު ބޭނުންކޮށްގެން ޗެޓްކޮށްލެވޭނެ އެޕްލިކޭޝަނަކަށެވެ. ކުރިން ގޫގަލްއިން ލޯންޗްކުރި އެޕްލިކޭޝަން ތަކަކީ ޖީމެއިލް ބޭނުންކޮށްގެން ބޭނުން ކުރެވޭ އެޕްލިކޭޝަންތަކެކެވެ.\nއަލޯ ވެގެންދާނީ ގޫގަލް އެސިސްޓެންސް ފަންކްޝަނާއި އެއްކޮށް ގޫގަލް އިން ނެރޭ ސްމާޓް މެސެޖިން ޕްލެޓްފޯމަކަށެވެ. މި އެޕްގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިންމު ފީޗާއަކީ ޓައިޕްކުރުމާ ނުލާ އެނެކާއަށް ރިޕްލައި ކޮށްލުމުގެ ސްމާޓް ފީޗާއެވެ. އެގޮތުން މިކަން ކުރުމަށްޓަކައި ގޫގަލްގެ މި އެޕުން ފުރަތަމަ ދެނެ ގަންނާނީ މީހާގެ ރިޕްލައި ކުރުމުގެ ސްޓައިލަށެވެ. އެއަށް ފަހު ޓައިޕްކުރުމަކާ ނުލާ ރިޕްލައި ސަޖެސްޓްކުރުމުން ރިޕްލައި ކޮށްލެވޭނެއެވެ. އެހެން މެސެޖިން އެޕްލިކޭޝަންތަކުގައި ވެސް މިހާރު އާމުކޮށް ހިމެނޭ ފީޗާތަށް މި އެޕްލިކޭޝަންގައިވެސް ހިމެނޭނެ ކަމަށް ގޫގަލް އިން ބުނެއެވެ. އެގޮތުން ސްޓިކާ އަދި ވީޑިއޯ އަދި ފޮޓޯ ފޮނުވާލެވޭނެއެވެ. މި އެޕްލިކޭޝަން ބޭނުންކޮށްގެން އޯޑިއޯ އަދި ވީޑިއޯ ކޯލްވެސް ކޮށްލެވޭނެއެވެ. މިކަންކަން ކުރުމަށް ގޫގަލް އިން މީގެ ކުރިން ނެރުނު ދެ މެސެޖިން ޕްލެޓްފޯމް ބޭނުންކޮށްލެވެއެވެ. އެހެން ކަމުން ގޫގަލްއިން މިވަނީ ތިން ކަމަށް ތިން އެޕްލިކޭޝަން ފަރުމާކޮށްފައޭ ބުނެވިދާނެއެވެ. އަލަށް ނެރޭ އެޕްލިކޭޝަން ވެގެންދާނީ ސީދާ މެސެޖިންއަށް ހާއްސަކޮށް ގޫގަލް އިން ނެރޭ ފުރަތަމަ އެޕްލިކޭޝަނަށް ވާއިރު ގިނަ ބަޔަކު ބުނާގޮތުގައި ދެން ގޫގަލް އިން ޑެވެލޮޕްކުރާނީ ބޮޑަށް މި އެޕްލިކޭޝަނެވެ. މިއެޕްލިކޭޝަން އައިއޯއެސް އަށް އަދި އެންޑްރޮއިޑް އަށް ވެސް ނެރެން ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.\nމެސެޖިންގ ޕްލެޓްފޯމް ތަކުގެ ތެރޭގައި މިހާރު އެންމެ ކުރީގައި އުޅެނީ ފޭސްބުކް މެސެންޖާ އަދި ވައިބާ އެވެ. ގޫގަލް އަލޯ ވެގެންދާނީ މި ޕްލެޓްފޯމަށް އަންނާނެ ޗެލެންޖިން އެޕްލިކޭޝަނެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ.\nއަމިއްލަ ސިސްޓަމަކާއެކު ވާވޭ ކޮޅަށް ތެދުވަނީ\nހިޔާ ފްލެޓްތަކުގައި ޑަކްޓް ނެޓްވޯކް އަޅައިފި\nއިންޑިއާ އާއި ޓްވީޓާގެ ކޯޅުން ބޮޑުވެ ފައިދާ ވާދަވެރިންނަށް\nދެ އަހަރު ތެރޭ އިންޓަނެޓް އަގުހެޔޮ ވާނެ: ސަރުކާރު\nކޮންކަހަލަ ވަކިވުމެއް، ކޮންފަދަ ހިތާމައެއް!\n"ދަރަވަންދޫ މީހުން އެއްގޮތަކަށްވެސް މާސްކު ނާޅާ"\nފުވައްމުލަކު އެކްސިޑެންޓް: ދެ ޒުވާނަކު މަރު


ޒުވާނުންގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމަށް މާދަމާ ޚާއްސަ ފައިބޯޅަ މެޗަކާއި ވޮލީ މެޗެއް – Mikal News\nޒުވާނުންގެ ދުވަސްފާހަގަ ކުރުން 2021\nމިއަހަރުގެ ޒުވާނުންގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ފުވައްމުލައް ސިޓީގައި މާދަމާ ޚާއްސަ ފައިބޯޅަ މެޗަކާއި ވޮލީބޯޅަ މެޗެއް ކުޅުމަށް ތައްޔާރުވަމުން އެބަދެއެވެ. މިިއަހަރުގެ ޒުވާނުންގެ ދުވަހުގެ ޝިއާރަކީ “ޒުވާނުންގެ ބައިވެރިވުން – ގައުމުގެ ކުރިއެރުން” އެވެ.\nމާދަމާ ގެ މެޗާއި ގުޅޭ ގޮތުން މިކަލް ނޫހަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ފުވައްމުލަކު ޒުވާނުންގެ މަރުކަޒުގެ ޔޫތު އެސޯސިއޭޓް އަލީ ޝަރީފު ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި މާދަމާގެ ފައިބޯޅަ މެޗުގައި ވާދަކުރާނީ ރަށުން ހޮވާލެވޭ ދެޓީމެކެވެ. އެގޮތުން މިވަގުތު ރަށުގައި ތިބި ފައިބޯޅައިގެ މަޝްހޫރު ހުރިހާ ކުޅުންތެރިން ވެސް ބައިވެރިވާނެއެވެ. މިމެޗު އޮންނާނީ ހޯދަޑު ޓާފް ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުގައި ހަވީރު 4:00 ގައެވެ.\nހޯދަޑު ދަނޑު ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް\nމިމެޗަށް ދަނޑު ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ޔޫތު އެގްޒެކްޓިވް ތަލާލު މުހައްމަދު އާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލުން ގުޅިގެން ހަރަކާތްތެރިވަމުން އަންނަކަމަށް މައުލޫމާތު ދެއްވިއެވެ. ޓާފު ދަނޑުތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތަށް ދާދި ފަހުން ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ ޚާއްސަަ އުޅަނދެއް ހޯދާފައެވެ.\nމާދަމާ ރޭ 8:00 ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ޚާއްސަ މިކްސް ވޮލީ މެޗެކެވެ. މިމެޗުގައި ވާދަކުރާނީ ރަށުގެ ކުރީ ޒަމާނުގައި އޮންނަ ދެއަރީގެ ދެޓީމެވެ. އެއީ މިދުވަސްކޮޅު ރަށުގައި މައިގަނޑިގޮތެއްގައި ވޮލީ ކުޅެމުން އަންނަނީ ދަޑިމަގު ވޮލީ ކޯޓާއި މިސްކިތްމަގު ވޮޅީ ކޯޓުގައި ކަމުން މި ދެ ކޯޓަށް ކުޅެންދާ މީހުންގެ ތެރެއިން ހޮވާލެވޭ ދެޓީމެވެ. ވޮލީ މެޗު ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ ޒުވާނުންގެ މަރުކަޒުގެ ވޮލީ ކޯޓުގައެވެ.\nމިމެޗުތައް އިންތިޒާމުކުރަނީ ފުވައްމުލަކު ޔޫތު އެންދް ކޮމިއުނިޓީ ސެންޓާރާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލް އަދި ފުވައްމުލައް ސިޓީ އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކޮމެޓީ ގުޅިގެންނެވެ.\nގުޅުންހުރި މައުލޫތައް:ފުވައްމުލަކު ޒުވާނުންގެ މަރުކަޒު, ޓާފް ފުޓުބޯޅަ ދަނޑު\nފުވައްމުލައ ސިޓީ ޒުވާނުންގެ މަރުކަޒުގެ ހާލަތު ރަނގަޅު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްދިނުމަށް އެމްޕީގެ ގާތުން އެދިއްޖެ


Report: Ehmme Buhdhi Veri Gothakee Sirru Nukkoh Haama Kurun! – adduLIVE\nއެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތަކީ ސިއްރު ނުކޮށް ހާމަކުރުން!\nMar 05, 2020, 11:10 މުހައްމަދު އައިމަން\nކެބިނެޓު ބައްދަލުވުމެއްގެ ތެރެއިން -- ފޮޓޯ / ރައީސް އޮފީސް\nމި ސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައުމުގެ ކުރިން އަބަދުވެސް ދައްކާ ވާހަކައެއް އޮވެއެވެ. ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން ކަަންކަން އޮޅުވާލާ ވާހަކައެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން ސިއްރު ކުރާ ވާހަކައެވެ. ކަމުގެ ހަގީގަތް ފޮރުވުމަށް ފަހު ރައްޔިތުންނަށް އެހެން މަންޒަރެއް ދައްކާ ވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އިއްތިފާގުން އޭރު އިދިކޮޅުގައި ތިބި މީހުން ވެރިކަމަށް އައިސް އަޑުއަހަން މިޖެހެނީ އޭރު މިބޭފުޅުން އިދިކޮޅުގައި ތިބެ ދެއްކިހާ ވާހަކަތަކެވެ. ވެރިކަމަށް އާދެވުމުން އޭރު ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ހިނގާދިޔަ ކަންކަން ކުރިން ސަރުކާރުން ވެސް ކުރީ އިތުރު ގޮތެއް ނެތިގެންކަން މިއަދު ހުދު މިބޭފުޅުންނަށް ވެސް އެނގޭނެއެވެ. މިއަދު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ނަގަމުން އެ ދަނީ އެކަމުގެ ފައިދާތައްކަން ވެސް މިބޭފުޅުންނަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭނެއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ސަރުކާރަށް އަހަރެއްވެ ބޮޑު ސިންގާ ބަޖެޓާއި އެކުގައި ސަރުކާރުން 2020ވަނަ އަހަރާއި ކުރިމަތިލީ ވަރަށް ވެސް ފޮނި އުއްމީދެއްގައެވެ. ނަމަވެސް ތަގްދީރު ނިޔާކުރީ ސަރުކާރުން ކުރި އުއްމީދުތަކާއި ދިމާ އިދިކޮޅަށެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމެއް އައިސް މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސޯދު ދޮވެލަން ފަށައިފިއެވެ. މިކަމުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާނެ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ކުޑަ ކުޑަ ރާއްޖެ ފަދަ އާބާދީ މަދު ގައުމުތައް ހިމެނެއެވެ. ކޮވިޑް-19 ފުރަތަމަ ޗައިނާއިން ފެނުމުންވެސް ސަރުކާރުން އެއީ މާބޮޑު ކަމަކަށް ނުހަދާ ތިބީއެވެ. އެއީ ދެތިން ހަފްތާއެއްގެ ކަމެއް ކަމަށް ހީކޮށް އަތް އުރާލައިގެން ތިއްބާ ނޫސްތަކުގެ ސުރުހީތަކަށް އެބަލީގެ ނުރައްކަލުގެ ވާހަކައާ އެބައްޔަކީ ކިހާ ވަރެއްގެ ބައްޔެއްކަން އެނގިއްޖެއެވެ. ސަރުކާރު ހޭ އެރީ މިހާ ހިސާބުންނެވެ.\nބައެއް ގައުމުތަކުން އެ ބަލި އެންމެ ބޮޑަށް ފެތެރެން ފެށި ޗައިނާގެ ފަތުރުވެރިން އައުން މަނާކުރިއެވެ. އަދި އެބަލި ކިރިޔާވެސް ފެތުރެން ފެށި އިތުރު އެހެން ގައުމުތަކުންވެސް މީހުން ވަނުން މަނާކޮށް އެ ގައުމުތަކުގައި ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުން ބުނަމުން ދިޔައީ އެކަމުގައި ރާއްޖެއަށް އަދި ނުރައްކަލެއް ނެތް ކަމަށާއި އެއާޕޯޓުތަކުގައި ތާމަލް ކެމެރާ ހަރުކޮށް ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފެށި ވާހަކައެވެ. ކަރަންޓީން ފެސިލިޓީތައް ވެސް ގާއިމް ކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް ބުނަމުން ދިޔައެވެ.\nނަމަވެސް ނޫސްވެރިން މަޑުން ނުތިބެ ސަރުކާރަށް ފާޑު ކިޔަން ފެށި ހިސާބުން ބައެއް އެބަލި އޭރު އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރެން ފެށި ގައުމު އަދި ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ އެންމެ މައި ގައުމު ޗައިނާއިން މީހުން އެތެރެވުން ވަގުތީ ގޮތުން މަނާ ކުރިއެވެ. އެތައް ހާސް ބުކިންއެއް ކެންސަލް ވަމުންދާކަން އިއުލާންކުރިއެވެ. އިގްތިސޯދަށް އަސަރުކުރާނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ ތަކުރާރުކޮށް ސުވާލު ކުރުމުންވެސް ބުނަމުން ދިޔައީ އެކަމުގައި ސަރުކާރުން އަރައިގަންނާނެ ގޮތްތައް ހޯދާނެ ވާހަކައެވެ. އެހާ ހިސާބުން މަދު މަދުން މީހުން ކަރަންޓީނު ކުރަން ވެސް ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ﷲގެ ރަހުމަތާއި އެކުގައި ރާއްޖެއިން ކަރަންޓީނު ކުރި އެއްވެސް މީހަކު އެ ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްއެއް ނުވެއެވެ.\nމަޑުމަޑުން ކޮވިޑް-19ގެ ވާހަކަތައް ސަރުކާރުގެ ތެރެއިން ވަޅު ޖެހެން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް އެ ބަލި އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނު ގައުމާއި އެ ގައުމުގެ މީހުން އާއްމު ގޮތެއްގައި ދަތުރު ނުކުރާ އެތައް ގައުމުތަކެއްގައި ކުއްލިއަކަށް މި ބަލި ފެތުރެން ފެށުމުން އަނެއްކާވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުން ހޭ އަރައިފިއެވެ. އެއާއެކުގައި ރާއްޖެއިންވެސް އެ ބައްޔަށް މީހުން ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވާ ކަމުގެ އަޑުތަކެއް އަރަން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ސަރުކާރުން އެކަން އަންނަނީ އަދިވެސް ދޮގު ކުރަމުންނެވެ. ބުނަމުން ދަނީ އެ ބައްޔަށް އެއްވެސް މީހަކު ޕޮޒިޓިވް ނުވާ ކަމަށެވެ.\nޕޮޒިޓިވް މީހަކު ފެނުނަސް ހާމަ ނުކޮށް ހުރެދާނެތަ؟\nމިއީ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސުވާލެވެ. ރާއްޖެއިން މީހަކު ޕޮޒިޓިވްވި ނަމަވެސް އެކަމަށް ސަރުކާރުން އިޖާބަ ނުދީ ނުވަތަ ރައްޔިތުންނަށް އެކަން ހާމަނުކޮށް ހުރެދާނެ ހެއްޔެވެ. އެހެންވެއްޖެ ނަމަ އެއީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ. ސުވާލުގެ ޖަވާބު ވިސްނާލައިފި އެންމެނަށްވެސް އެނގޭނެއެވެ މުޅި ރާއްޖެ ބަރޯސާވެފައި މިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމަށެވެ. ފަތުރުވެރިކަމަކީ ރާއްޖެއަށް އާމްދަނީ ވައްދައި ދޭ މައި ތަނބެވެ. އެ ތަނބު ފުނޑިއްޖެ ނަމަ ރާއްޖެއަށް އާމްދަނީ ވައްދާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ. ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުންނަށް މުސާރަ ދޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ.\nމިިދިޔަ މަހުގެ އާމްދަނީއާ ހަރަދުގެ ރިޕޯޓަށް ބަލާލާއިރު ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން ދިވެހި ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީ ވަރަށް ބޮޑުތަނުން ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބިފައިވަނީ 1.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރު ޖެނުއަރީ މަހުގައި ޓެކުހުގެ އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބިފައިވަނީ2ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހާއި އަޅާ ބަލާއިރު،3މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި 15 އިންސައްތަ ދަށް އަދަދެކެވެ. ވިޔަފާރީގެ ފައިދާ އިން ނަގާ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބިފައި ވަނީ 567.3 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރު ވިޔަފާރީގެ ފައިދާ އިން އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބިފައިވަނީ 763.7 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ މިއަހަރަށް ބަލައިރު 196.4 މިލިއަން ރުފިޔާ ދަށް އަދަދެކެވެ.\nޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު 302.1 މިލިއަން ރުފިޔާ ދައުލަތަށް ލިބިފައިވާއިރު، މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ލިބުނީ 287.5 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މިއީ މިއަހަރަށް 14.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ދަށް އަދަދެކެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ވިތު ހޯލްޑިން ޓެކުހުން 86.9 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ލިބުނީ 77.7 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މިއީ މިއަހަރަށް 9.2 މިލިއަން ރުފިޔާ ދަށް އަދަދެކެވެ.\nމަރުކަޒީ ބޭންކް އެމްއެމްއޭގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދު އިންތިހާއަށް ދަށަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދު ދަށަށް ނުދާ ވަރަށް ދަށަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެކަމުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާނީ ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ކަމަށާއި އަދި އެކަމުގެ އަސަރު ސީދާ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީއަށް ވެސް އަސަރުތައް ކުރާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މަޝްރޫއުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް މަޑުޖެހޭނެ. ދެން މިކަމުން އަރައިގަންނަން އަނެއްކާވެސް އަޅުގަނޑުމެން ޖެހޭނީ ލޯނު ނަގައިގެން ދަރަނިވެރިވާން. މިއީ ސަރުކާރަށް ކުރިމަތިވި ވަރަށް ބޮޑު ޗެލެންޖެއް. ދުނިޔޭގެ އެހެން ބޮޑެތި ގައުމުތަކުން މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅުތައް އެ ދަނީ އަޅަމުން. އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ކުޑަ ކުޑަ ގައުމަށް ކިހާ އަސަރެއް ކުރާނެތޯ މިކަމުގައި،" އޮފިޝަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިއީ މި ހާލަތުގައި ސަރުކާރަށް ވެސް ކުރަން އުނދަގުވާނެ ކަމެކެވެ. ރާއްޖެއިން ވައިރަސް ޖެހުނު މީހަކު ފެނިއްޖެ ކަމަށް އިއުލާން ކުރުމާއި އެކުގައި މުޅި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދު "ފުނޑޭނެ" ހިސާބަށް ހިނގައިދާނެއެވެ. އެ ހިސާބުން ރާއްޖެއަށް މިހާރު އަންނަ ވަރަށްވެސް ފަތުރުވެރިން ނައިސް އާމްދަނީ ލިބޭނެ މަގުތައް އެއްކޮށް ބަންދުވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ސަރުކާރުން މިވަރުގެ ކަމެއް ސިއްރު ނުކުރާނެ ކަމަށް ރައްޔިތުންވެސް ހީކުރާނެއެވެ. އާމްދަނީއަށްވުރެ ރައްޔިތުންގެ ފުރާނަ ރައްޔިތުންގެ ސިއްހަތު މާ ބޮޑަށްވެސް މުހިއްމު ވާނެއެވެ. އެންމެ ބުއްދި ވެރި ގޮތަކީ ލޯމަރާލާފައިވިއަސް ކަމުގެ ހަގީގަތް ރައްޔިތުންނަށް ހާމަ ކޮށްދޭށެވެ.


UAE ah fonuvaa thakethi balaigathun madu jahsaalaifi | Mihaaru\nވިޔަފާރި / ފޮރިން މިނިސްޓްރީ\nޔޫއޭއީ އަށް ފޮނުވާ ތަކެތި ބަލައިގަތުން މަޑުޖައްސާލައިފި\nމޯލްޑިވިއަން އިން ސްރީ ލަންކާ އަށް ބޭއްވި ކާގޯ ދަތުރުގައި، އެ ގައުމުގައި ތިބި ދިވެހި އާއިލާތަކަށް ފޮނުވާ ތަކެތި ހަވާލު ކުރަނީ.---ފޮޓޯ: އަހުމަދު އަވްޝަން/މިހާރު\nޔޫއޭއީގައި ތިބި ދިވެހި އާއިލާތަކަށް ފޮނުވާ "ކެއާ ޕެކޭޖުތައް" ބަލައިގަތުން ފޮރިން މިނިސްޓްރީން މަޑުޖައްސާލައިފި އެވެ.\nފޮރިން މިނިސްޓްރީން މިއަދު ކުރި ޓްވީޓެއްގައި ބުނީ ކެއާ ޕެކޭޖުތައް ބަލައިގަތުން މަޑުޖައްސާލީ މާލޭން ކޮރޯނާވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހަކު ފެނި މާލެ ސަރަހައްދު ލޮކްޑައުން ކުރުމާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ. އަދި ޕެކޭޖުތައް ބަލައިގަންނާނެ ދުވަހެއް ފަހުން އިއުލާން ކުރާނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދު މިވަގުތު ލޮކްޑައުން ކޮށްފައިވާތީ، ޔޫ.އޭ.އީ އަށް ފޮނުވާ ކެއަރޕެކެޖްތައް ބަލައިގަތުން މިވަގުތަށް ވަނީ މެދުކަނޑާލެވިފައި. ޕެކޭޖްތައް ބަލައިގަންނާނެ ދުވަހެއް ފަހުން އިއުލާން ކުރެވޭނެ.\n— Ministry of Foreign Affairs 🇲🇻 (@MoFAmv) April 16, 2020\nފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ޓްވީޓު--\nޔޫއޭއީގެ އިތުރުން ދިވެހިން ދިރިއުޅޭ އެކި ގައުމަތަކަށް ޕެކޭޖުތައް ގެންދިއުމަށް ފޮރިން މިނިސްޓްރީއާ މޯލްޑިވިއަން ގުޅިގެން އަންނަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން މިއަދު ވެސް ތައިލެންޑުގައި ތިބި އާއިލަތަކަށް ފޮނުވާ ޕެކޭޖުތަކާއެކު މޯލްޑިވިއަންގެ ބޯޓެއް ވަނީ ފުރާފަ އެވެ.\nޔޫއޭއީގެ އިތުރުން ކެއާ ޕެކޭޖުތައް މީގެ ކުރިން ފޮނުވާފައިވާ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާ އާއި ސްރީ ލަންކާ އާއި މެލޭޝިއާ ހިމެނެ އެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދު 42 ގަޑިއިރަށް ލޮކްޑައުން ކޮށްފައިވަނީ އިއްޔެ މާލެއިން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކޮވިޑް-19 އަށް މީހަކު ޕޮޒިޓިވް ވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މިިހާތަނަށް މާލެއިން ތިން މީހަކު ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވާއިރު ރާއްޖެއިން ޕޮޒިޓިވް ވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 23 އަށް އަރައިފަ އެވެ.\nޔޫއޭއީ އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން ފޮރިން މިނިސްޓްރީ


Vaige Magun Hamalaa Dhee Palestine Ge3Kujjaku Shaheedhu Kohlaifi - Vaguthu\nވައިގެ މަގުން ހަމަލާދީ ފަލަސްތީނުގެ ތިން ކުއްޖަކު ޝަހީދުކޮށްލައިފި\nބޮން ގޮއްވަން އުޅުނު ކަމަަށް ބުނެ އިސްރާއީލުން ގައްޒާ އަށް ވައިގެ މަގުން ދިން ހަމަލާއެއްގައި ފަލަސްތީނުގެ ތިން ކުއްޖަކު ޝަހީދުކޮށްލައިފިއެވެ.\nއިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާގައި ޝަހީދުކޮށްލާފައިވަނީ އުމުރުން 12 އަހަރާއި 14 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުދިންނެވެ. އިސްރާއީލުން އެ ކުދިންނަށް ހަމަލާދީފައިވަނީ ގައްޒާ އާއި އިސްރާއީލު ގުޅޭ ސަރަހައްދީ ރޮނގު ކައިރީގައި ހުރި ފެންސް ކައިރިންނެވެ.\nއިސްރާއީލުގެ އަނިޔާވެރިކަން ދިފާއު ކުރަމުން އެގައުމުން ބުނި ގޮތުގައި އެގައުމުގެ ވައިގެ ސިފައިން އެ ކުދިންނަށް ހަމަލާދިނީ ސެކިއުރިޓީ ފެންސް ކައިރިއަށް ގޮސް ފެންސްގައި ބޮން ހަރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުންނެވެ.\nއިސްރާއީލުގެ ހައްދުފަހަނަ އަޅާފައިވާ ސިފައިންގެ ހަމަލާތަކުގައި ކުޑަކުދިންތަކެއް ޝަހީދު ކޮއްލާފައި މިވަނީ މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ކުރި މުޒާހަރާ އަށް ހަމަލާދީ ފަލަސްތީނުގެ ފަސް މީހަކު ޝަހީދު ކޮށްލާފައިވަނިކޮށެވެ.\nހުކުރު ދުވަހު ޝަހީދުވި ފަލަސްޠީނުގެ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ 22 އަހަރާއި 27 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ޒުވާނުންނެވެ.\nޣައްޒާގައި އިސްރާއީލުން ހިންގި ގަތުލް އާންމުގައި ޝަހީދުވި ފަލަސްތީނުގެ މީހުންގެ އަދަދު 214 އަށް އަރާފައިވާއިރު އެންމެ ފަހުގެ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ޒަހަމްވި މީހުންގެ އަދަދު 20000 ވުރެން މައްޗަށް އަރައެވެ.\nއެމެރިކާ އެމްބަސީ ގުދުސްގައި ހުޅުވި ދުވަސްކަމަށްވާ މެއިމަހުގެ 14 ވަނަ ދުވަހު އެކަނިވެސް އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ 65 މީހުން ޝަހީދު ކޮށްލާފައި ވެއެވެ. އަދި އެތައްހާސް އާންމުން ޒަޚަމްކޮށްލާފައި ވެއެވެ.\nއިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ އެތަށް ބަޔަކު ޝަހީދު ކުރަމުންދާއިރު ފަލަސްތީނުގެ ނިކަމެތި ރައްޔިތުންގެ އަތުން އަތުލައިގަނެފައިވާ ބިންތަކުގައި އިސްރާއިލުން، އިސްރާއިލުގެ ރައްޔިތުން ވަޒަންވެރިކުރުވުމުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.، އެ މައްސަކަތް ހުއްޓައިލުމަށް ގޮވާލާ ގަރާރެއް އދ.ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުން މިދިޔަ 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރުމަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހުވެސް ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.


Faaithuvi january mahu import kuri mudhaluge 6% ithuru vehje\nވިޔަފާރި - ކަސްޓަމްސް ތަފާސް ހިސާބު\nފާއިތުވި ޖެނުއަރީ މަހު އިމްޕޯޓް ކުރި މުދަލުގެ6އިންސައްތަ އިތުރުވެއްޖެ\nއެންމެ ގިނައިން އިމްޕޯޓްކުރީ ޔޫއޭއީ އިން\nއެންމެ މަދުން އިމްޕޯޓްކޮށްފައި ވަނީ ތައިލެންޑާއި މެލޭޝިޔާ އިން\nކ. މާލެ 12 ފެބުރުއަރީ 2019 | އަންގާރަ 17:10 1,575\nރާއްޖޭއަށް މުދާ އެތެރެކުރާ މައި ބަނދަރު - ކަސްޓަމްސް\nފާއިތުވި ޖެނުއަރީ މަހު ރާއްޖެއަށް އިމްޕޯޓު ކުރެވުނު މުދަލުގެ ސީ.އައި.އެފް އަގު 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހާ އަޅާބަލާއިރު ހައެއް އިންސައްތަ އިތުރުވެއްޖެއެވެ.\nނިމިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ދިވެހިރާއްޖެއަށް 3.8 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ މުދާ އިމްޕޯޓްކޮށްފައިވާއިރު، މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު މި ޢަދަދުވަނީ ހަތަރު ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އިތުރުވެފައި ކަމަށް ކަސްޓަމްސްގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.\nވޭތުވެދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު ރާއްޖެއަށް އިމްޕޯޓްކުރި މުދަލާއި އެކްސްޕޯޓްކުރެވުނު މުދާ އަދި ކަސްޓަމްސްއަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ބަލާއިރު 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު އެކްސްޕޯޓް ކޮށްފައި ވަނީ 473.2 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މުދަލެވެ. އަދި 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު އެކްސްޕޯޓް ކުރި މުދަލަށް ވަނީ 342.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައެވެ. މިއީ 28 އިންސައްތަ ދަށް އަދަދެއް ކަމަށް ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ.\nމި މުއްދަތުގައި ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ބަލާއިރު 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުވަނީ 268 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައެވެ. އަދި 2019 ޖެނިއަރީ މަހު ވަނީ ލިބިފައިވަނީ 306.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ކަމަށްވާއިރު މިއީ 14.39 އިންސައްތަ އިތުރު އަދަދެއް ކަމަށް ވެސް ކަސްޓަމްސް އިން ބުންޏެވެ.\nއިމްޕޯޓްކުރި މުދަލުގެ އަގުގެގޮތުން 21 އިންސައްތަ ޔޫ.އޭއީ އިން އިމްޕޯޓްކޮށްފައިވާއިރު، ޗައިނާ އިން 16 އިންސައްތަ އަދި ސިންގަޕޫރުން 10 އިންސައްތަ މުދާ ވަނީ އެތެރެކޮށްފައިވެއެވެ.\nވޭތުވެދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު ރާއްޖެއަށް އެންމެ ގިނައިން މުދާ އިމްޕޯޓްކުރި އަދި އެކްސްޕޯޓްކުރި ޤައުމުތަކުގެ ލިސްޓްގައި ހިމެނޭ ޤައުމުތަކަކީ އިންޑިއާ، މެލޭޝިޔާ، ޖަރުމަނުވިލާތް، ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް، އިނގިރޭސިވިލާތް، ފަރަންސޭސިވިލާތް އަދި ތައިލެންޑްއެވެ.


Konme manzareh dhekkiyas rayyithun thibee aniyaaverikamaa dhekolhah: Aisha - vNews.mv\nޝިފްޒާ މުޞްޠަފާ 18 September 2018, 19:53\nކޮންމެ މަންޒަރެއް ދެއްކިޔަސް ރައްޔިތުން ތިބީ އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ކަަމަށް ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ކައުންސިލް މެމްބަރު އާއިޝަތު ނަހުލާ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއެކަމަނާ މިހެން ވިދާޅުވީ އިއްތިހާދުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންމޭޓަށް ތާއީދު ހޯއްދެވުމަށް ހއ، ހދ އަދި ށ. އަތޮޅަށް މިއަދު ފެއްޓެވި ދަތުރުފުޅުގައި ހދ.ހަނިމާދޫއަށް ވަޑައިގެން އެރަށު ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައެވެ.\nއައިޝާ ވިދާޅުވީ ސެޕްޓެމްބަރު 23 އަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަޔާތަށް އަންނަ ވަރަށް މުހިންމު ދުވަހެއް ކަމަށެވެ. ފަރުދީ ޒިންމާއާއި ފަރުދީ ހައްގުތަކެއް އުފުލަންޖެހޭ ދުވަހެއް ކަމަށާއި އެހެންކަމުން ރައްޔިތުންގެ ބޮލުގައި އެޅިފައިވާ ހައްގު އެދުވަހު ފުރިހަމައަށް އަދާކުރުމަށް ގޮވާލައްވާ ކަމަށެވެ.\nއައިޝާ ވިދާޅުވީ އިއްތިހާދުން މަސައްކަތް ކުރަނީ ގައުމުގެ އިސްލާހަށް ކަމަށާއި އެއީ އެތައް ރައްޔިތުންނެއްގެ ބުރަ މަސައްކަތް ކަމަށެވެ. އަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި ރައްޔިތުން ސާބިތުވެ ތިބެންޖެހޭ ކަމަށާއި ވަށައިގެން ކޮންމެ މަންޒަރެއް ދެއްކިޔަސް ރައްޔިތުން ތިބީ އަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް ކަމަށް އައިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޑަކުދިންނާއި ޖީލުތަކަށް އަމާން ވެއްޓެއް ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ކެންޑިޑޭޓް ނަމްބަރު ދޭއް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހަށް ވޯޓު ދެއްވާ. މިއީ އަޅުގަނޑުގެ އެކަނި ނުވަތަ ތިބޭފުޅުންގެ އެކަނި މަސައްކަތެއް ނޫން. މިއީ އިސްލާހަށް ކުރެވޭ، އަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ވަރަށް ބޮޑު މަސައްކަތެއް. މިއަދު ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށް މިކަން ކާމިޔާބު ނުކޮށްފިނަމަ މާދަމާ ހިތާމަކުރަން ޖެހޭނެ. ވަށައިގެން މިއިވޭ އަޑުތަކާއި ޖަހާ ލަވަތަކުން ކޮންމެ މަންޒަރެއް ފެނުނަސް އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ އަނިޔާއަށް ނޫނެކޭ ބުނަން" އައިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ.