🌟🌟Fathisthari Vaahaka🌟🌟: ފޯންކޯލް - 65 ވަނަ ބައި\nއެއްވެސް ފަސްޖެހުމެއް ނެތި ލީނާ އެ ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ.\nމަޑު ނޫކުލައިގެ ބޮޑު ތުވާއްޔެއް އުނަގަނޑުން ތިރީގައި އަނދެލައިގެން، އެއަށްވުރެ ކުޑަ ހުދު ތުވާއްޔަކުން ބޯ ފޮހެމުން ފޮހެމުން ނަވީން ނިކުތްއިރުވެސް އެތާ މީހަކު އިންކަމެއް ނަވީނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ކޮޓަރި އޮތީ ދިއްލާފައި ކަމަށްވިޔަސް، އެ ދިމާލަކަށް ނަވީން ނޭނބުރޭތީ އާއި އެހެން މީހެއްގެ ހިޔަންޏަށްވެސް އެ ކޮޓަރިތެރެއިން ނަވީން އުއްމީދު ނުކުރާތީ، ނަވީންގެ ސަމާލުކަމަކަށް ލީނާ ނައެވެ.\nފާހާނާގެ ބޭރު ފާރުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުރި މޫނުބަލާ ހަތަރެސްކަން ލޯގަނޑަކާއި ދިމާލަށް އެނބުރި ހުރެގެން ދަތްދޮޅީގައި އަތްހާކައި އަމިއްލައަށް އަމިއްލަ މޫނު ބަލަމުން ނަވީން ދިޔައިރު ނަވީންއަށް ހުރެވުނީ ކޮޓަރިތެރެއަށް ފުރަގަސް ދީގެންނެވެ. ލީނާއަށްވެސް ނަވީން ފެންނަނީ ނަވީންގެ ފުރަގަހުންނެވެ.\nފާހާނާއިން ނިކުތްއިރު، ބޯފޮހެމުން ދިޔަ ތުވާލި ނަގާ ފާހާނާ ކައިރީ ހުރި ކަބަޑުކައިރީ ފާރުގައި ހަރުކޮށްފައި ހުރި ތުވާލި އަޅުވާ އެތީގައި އެ ތުވާލި އަޅުވާލާފައި، ހަމަ ކައިރީގައި ޖެހިގެން ހުރި ތިރި ކަބަޑެއްގެ ވަތްގަނޑެއް ހުޅުވައިގެން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ހޯދަން ނަވީން ފެށިއެވެ. އޭރުވެސް ލީނާ އިނީ ހަމަ ކަޅިވެސް ޖަހާނުލާ ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. ދެންމެ ފެންވަރައިގެން ނުކުތް ނަވީން އެ ވަތްގަނޑުން ނަގާނީ ކޯޗެއްކަން ލީނާއަށް އެނގޭ ކަހަލައެވެ. ފާޙާނާ އާއި އެހާ ކައިރީގައި ހުރި ކަބަޑެއްގައި ހުންނާނީ ތުވާއްޔާއި އެފަދަ އެހެނިހެން އެއްޗެހިކަން ލީނާއަށް އެނގެއެވެ.\nލީނާ ނޫން އެހެން އަންހެންކުއްޖަކު ނަމަ އެތާ އިންނަންވެސް ނުކެރުނީހެވެ. ލަދުގަތީހެވެ. ޖެހިލުންވީހެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އެހެނެއް ލީނާއަކަށް ނުވިއެވެ.\nފެންވަރައިގެން ނުކުމެ ލާނެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ލައިގެން އުނަގަނޑަށް މަހާލާފައި ހުރި ތުވާލި ނަގައި ތުވާލި ތައް އަޅުވާ އެތީގައި ތުވާލި އަޅުވާފައި ނަވީން އަށް އެނބުރިލެވުނު ވަގުތު އެއްލި ކަޅިއަކުން ލީނާ ފެނުމުން ނަވީންއަށް ސިހުމެއް ލިބުނެވެ. އިސްތަށިގަނޑުގައި ފެންހިއްކަމުން ދިޔަ އަތަށް ހުއްޓުމެއް އައެވެ.\nލީނާ އެތަނަށް އައީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ފެންވަރައިގެން ނުކުތްފަހުން މީހަކު ދޮރު ނުހުޅުވައެވެ. ޓަކިވެސް ނުޖަހައެވެ. މާނައަކީ ލީނާ އައިސް އެ އިނީ އޭގެ ކުރީންނެވެ. މާނައަކީ ލީނާއަށް އޭނަ ފެންވަރައިގެން ނުކުތްތަންވެސް ފެންނާނެއެވެ. މިހާރު ލައިގެން އެހެރަ ސޯޓް ލުމާއި ހަމައަށްވެސް ލީނާ އެ އިނީ އެތާނގައެވެ. އޭނައަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.\n"ނިކުމޭ ހަމަ މިހާރު........." އެނބުރިލެވުނު ގޮތަށް އިރުކޮޅަކު ހުރެފައި، ލީނާ ކައިރިއަށް އައިސް، މަޑު އެހެނަސް އަމުރުވެރި އަޑަކުން ނަވީން ބުނެލިއެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ.......ލަދުގަންނާކަށް ތިއީ އަންހެންކުއްޖެއްވެސް ނޫނެއްނު.....؟" ލާނެތް ހިނިތުންވުމަކާއެކު ނަވީންގެ މެޔަށް ނަޒަރު ހިންގާލަމުން ސަކަ ގޮތަކަށް ލީނާ ކަޅި އަނބުރާލިއެވެ.\n"މި ބުނީނު ނުކުންނާށޭ.........ނުކުމޭ.......ހަމަ މިހާރު......." ނަވީންގެ ރުޅި ފަޅައިގެން ދިޔައެވެ.\nލީނާއަށްވެސް ސިހުމެއް ލިބުނުމެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދެންވެސް އެ ކޮޓަރި ދޫކޮށް ދާކަށް ލީނާގެ ގަސްތަކު ނެތް ކަހަލައެވެ.\n"މަޑުކޮށްބަލަ.......ވާހަކައެއް ބުނަންވެގެންނޭ މި.........." ލީނާއަށް ބުނެވުނީ މިހާވަރަށެވެ.\n"ޖަސްޓް ގެޓް ދަ ހެލް އައުޓް........!!! " ނަވީންގެ އަގު މުޅި ކޮޓަރި ތެރޭގައި ގުގުމައިގެން ދިޔަ ފަދައެވެ. މިހާތަނަށް ދުވަހަކުވެސް ނަވީންގެ އަޑު އެހާ ބާރުވި އަޑެއް ލީނާ ނައަހައެވެ. އަދި ނަވީން އެހާ ރުޅިއައިސް ހުއްޓާވެސް ލީނާ ނުދެކެއެވެ.\nއިޚްތިޔާރަކާ ނުލާ ލީނާއަށް ކޮޅަށް ތެދުވެވި ހިނގައިގަނެވުނެވެ. ސްވިޗަކަށް އޮބާލުމުން ރޮބޮޓެއް މަސައްކަތް ކުރާހެންނެވެ.\n"އަޑެއްނީވޭތަ.......ނިކުންނާށޭ........." ދޮރާއި ހަމައަށް ގޮސްފައި އަނެއްކާވެސް އެނބުރިފައި ލީނާ ނަވީން އަށް ބަލާލުމުން ނަވީން ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. ނަވީންގެ އުޅުމާއި އުޞޫލުތަކާއި މުޅިން ނުބައްދަލު މި ހަރަކާތްތަކުން ލިބުނު ހައިރާންކަމުގައި ލީނާއަށް ހަމަ ބެލެނީއެވެ. ނަމަވެސް ނަވީނަށް އެ ބެލުން މާނަ ކުރެވެނީ އޭނަގެ އަމިއްލަވަންތަކަމަށާއި އޭނަގެ މިނިވަންކަމަށް ލީނާ އަރައިގަތީ ކަމަށެވެ.\nލީނާގެ އުޅަނބޮށްޓާއި ދިމާލުން އަތުގައި ހިފާފައި ކޮޓަރިން ބޭރަށް ލީނާ ނެރެލީ އިތުރު ސިކުންތަކަށްވެސް ލީނާ ދެކެން ނަވީން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ. އަދި ހަމަ އެ ބާރު މިނުގައި ބަން ލާފައި ދޮރު ޖަހައި ތަޅުލިއެވެ.\nދޮރުން ބޭރަށް ނަވީން ހޫރާލި ލީނާއަށް ވީ ކީއްތޯވެސް ނަވީން ބަލައެއް ނުލައެވެ. އެހެންކަމުން، ނަވީން ލީނާގެ އަތުގައި ހިފައި ހޫރާލިއިރު، ލީނާއަށް ވިސްނާނުލާ ހުރެވުމުގެ ސަބަބުން ފައިކައްސާލައިގެން އޭނަ ވެއްޓެން ގޮސް ބެލްކަނީގެ ދަގަނޑުގައި ޖެހުނު ކަމެއް ނަވީނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ޖެހުނީ ކޮންތަނެއްކަން އެވަގުތު ނޭނގުނު ނަމަވެސް، ލީނާގެ ބޮލަށް އެނބުރުން އެރުމާއެކު އިންތަނަށް އިށީނދެވިއްޖެއެވެ.\nމައްޗަށް ނަވީންގެ ކޮޓަރިއަށް ލީނާ ފޮނުވައިގެން ހުރި ނަޖްމާއަށް ނަވީންގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރު މާ ބާރަކަށް ޖެހި އަޑުއިވިގެން އެ ދިމާލަށް އެ ވަގުތު އާދެވުނީ އިއްތިފާގަކުންނެވެ.\n"ދަރިފުޅާ.....ލީނާ.......ކިހިނެއްވީ........؟" ލީނާގައިގެ އެތަން މިތަނުގައި ފިރުމަމުން ނަޖްމާއަށް ސުވާލު ކުރެވުނެވެ. އޭރުވެސް އަދި ލީނާ އަނގަޔަކުން ނުބުނެވެއެވެ.\n"ދަރިފުޅާ........." ނަޖްމާއަށް ކުއްލިއަކަށް ލީނާގެ އަނގަކައިރިން ލޭތިއްކެއް ފެންނަން ފެށިއެވެ.\nލީނާގެ އަނގައިގައި ހިފައި ނަޖްމާބަލާލިއިރު ލީނާގެ އަނގަތެރެ ހީވަނީ ލޭގަނޑެއްހެންނެވެ.\n"މާތްކަލާކޯ.......ކިހިނެއްވީ...؟ ނަވީން.......!!!" ލީނާއަށް އެ އަނިޔާ ލިބުނީ ނަވީންގެ ސަބަބުންކަން އެނގޭއިރުވެސް އެހީއަކަށް އެދި ނަޖްމާއަށް ގޮވުނީ ނަވީން އަށެވެ. އަލިމަނިކުވެސް ނުއުޅުއްވާތީއާއެކުގައެވެ. ނަމަވެސް އެތެރޭގައި ހުރި ނަވީން ހުރީ ފާހާނާ ކައިރީ ކަމުން ނަވީނަކަށް އޭނަގެ މަންމަ ގޮވާއަޑެއް ނީވެއެވެ.\n"ނަވީން....އަހަރެން ހޫރާލީ......." ލީނާ ވަރަށް ހިތްވަރު ކޮށްލާފައި ބުނެލިއެވެ.\nނަޖްމާ ނަވީނަށް ގޮވާ އަޑު އިވިގެން އެތަނަށް އައީ ގޭގައި ގެންގުޅޭ ފަހީމާ އެވެ.\n"ހިނގާބަލަ ލީނާ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދަން. .....ކާރު ނެރޭށޭ ބުނެބަލަ އަވަހަށް......." ނަޖްމާ އާއި ފަހީމާ ވެގެން ލީނާ އަތުލަފިކޮށްގެން އޭޑީކޭއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ.\nމިހާދިސާ ހިނގީ ރޭގަނޑުގެ އެގާރަވެސް ޖަހާ ބޮޑުވިފަހުން ކަމަށްވާތީ، އިތުރަށް ބޭރަށް ނުކުންނަ ޚިޔާލެއްވެސް ނަވީން ނުކުރެއެވެ. އޭނަ ފެންވެރީ އޮށޯތުމަށްޓަކައި ކަމަށްވާތީ،ޓީވީގެ އަޑު ކުޑަކޮށް މަޑުކޮށްލާފައި ނަވީން އޮށޯތީ ނިދުމަށެވެ.\nނިދިހަމަވެ، ލޯހުޅުވާލެވުނީވެސް ފަހެއް ޖެހިފަހުންނެވެ. ފަތިސް ނަމާދުކޮށްލައިގެން އޭނަ ގެއަށް އައިއިރު ސިޓިންރޫމްގެ ސޯފާގައި މަންމަ އިންތަން ފެނިފައި ފުރަތަމަވެސް ނަވީން ހަނދާންވީ ލީނާ މަތިންނެވެ. ލީނާ އާއި ދިމާލަށް އޭނަ އެއްޗެއް ބުނެފިއްޔާ އެކަމުގެ ޝަކުވާ އޭނަގެ މަންމަ އޭނައާއި ކުރާނެކަން އޭނައަށް އެނގެއެވެ. އެހެންވިޔަސް ހެޔޮކަމަށް ނަވީން އިށީނުމާއެކު މަންމަ އޭނައާއި ދިމާލަށް ބަލާލިކަން ނަވީނަށް އިހްސާސް ކުރެވުނެވެ.\n"ދަރިފުޅަށް ކީއްވެގެން އުޅޭ ދުވަސްކޮޅެއްތަ މިއީ......" ލަހެއް ނެތި މަންމަ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ.\n"ނުވޭ ކަމެއް........" މިހާރަކަށް އައިސް އަބަދާ އަބަދުވެސް ނަވީންގެ އަނގައިން އެ އެންމެންނަށްވެސް އިވެމުން އަންނަ އެ ޖަވާބު އަނެއްކާވެސް ނަވީން ތަކުރާރު ކޮށްލިއެވެ.\n"ނާ ކަމެއްވީމަތާ ނަވީންއަށް ކުރެވޭ ނުކުރެވޭކަންވެސް ނަވީނަށް ނޭނގޭ ހިސާބަށް ދާނީ.......ރޭގަ ނަވީން ހިތުން ކީއްކޮށްފަ ތިހިރީ؟ ނަވީން އާއި ގާތްކަން އުފައްދަން އަބަދުވެސް ލީނާ މަސައްކަތް ކުރޭ. އަލަކަށް ނޫން ތި ކޮޓަރިއަށް އެކުއްޖާ ވަނީ. އެކަން ނުދެނަހުރި މީހަކު މި ހިޔަލަކު ނޫޅޭނެ. އެކަމަކު އެހެން....އެހާ ރަހުމުކުޑަގޮތްގޮތަށް އޭނައަށް ކަންތައް ކުރާކަށް ނުވާނެނު.......އަންހެނެކޭ އެއީ......." މަންމަގެ ނުރުހުމުގެ ބަސްތައް ނަވީން އަޑުއަހަމުން ދިޔައެވެ.\nހަގީގަތުގައިވެސް ނަޖްމާ އިނީ ވަރަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ. އެތަނަށް ލީނާ ދިޔައީ ޚުދު އޭނަ ބުނެގެންކަމެއް އޭނަ ހިތަކަށް ނޭރިއެވެ. އަދި އެކަމުގައި އޭނަގެ ކުށްވެސް ހިމެނޭކަމެއް އޭނައަކަށް ނުވިސްނުނެވެ.\n"މަންމަ އަބަދު އޭނަ ހައްދައިގެން އުޅޭތީއޭ އެހެން އެ އުޅެނީ. އެއީކީ ތުއްތު ކުއްޖެއް ނޫނެއްނު ބުނާ އެއްޗެއްގެ އަޑު ނީވެން؟......" ލީނާ ދެކެ އެހާ ގަދަ ރުޅިއެއް އޭނައަށް އާދެވުނީ އޭނަ ފެންވަރައިގެން ނިކުމެ އެއްޗިހިލީއިރުވެސް ލީނާ ބަލަން އިނުމުން ކަމަށް މަންމަ ކައިރީ ސާފު ބަހުން ބުނަން އޭނައަށް އުނދަގޫވިއެވެ. ނަމަވެސް ލީނާ ކުށްވެރިނުކޮށް ނަވީނަށް ވާހަކައެއް ނުދެއްކުނެވެ.\n"ޅަކުދިން އުޅޭހެން އުޅެއޭ ކިޔާފަތަ ނަވީން އޭނައަށް އެހާ ބޮޑު އަދަބެއް ދިނީ......" ނަޖްމާ އަދިވެސް ޝަކުވާ ކުރަމުން ދިޔައެވެ.\n"އެއީކީ އަދި އަދަބެއް ނޫން...." ނަވީން ފަރުވާ ކުޑަ ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ. ލީނާގެ އެ ލަދުކުޑަ އަމަލާ ބަލާފަ އެ ކޮޓަރިން އޭނަ ބޭރުކޮށްލުމަކީ އެއްވެސް އަދަބެއް ކަމަކަށް އޭނަ ނުދެކެއެވެ. އޭނަގެ މަންމަގެ ހިތުގައި ލީނާއަށް އޮތް ލޯތްބަކީ އޭނައާއި ބެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.\n"އެހެންތަ........އޭނަގެ އަނގައިގެ އެއް ދަތް ލުހިގެން އައިއްސަ އޮތީ.......އެއަށްވުރެ ބޮޑު އަދަބެއްތަ އަދިވެސް ދޭން ވަނީ......" ނަޖްމާއަށް ރުޅިއައިސްފައި އަހާލެވުނެވެ.\nނަވީން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ.\nލީނާގެ އަނގައިން ދަތެއް ލުހެންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ލީނާއަށް އެއްވެސް އަނިޔާއެއް ނުކުރެއެވެ.\n"ތިވެސް ވާނީ އަނެއް އާޓް ކަމަށް. އޭނަ ރޭގަ ހުރީ ރަނގަޅަށް. މިހާރު ކޮންމެވެސް މޮޅު ވާހަކައެއް ހެދީކަމަށް ތިވާނީ. މަންމަ ކީއްވެ އޭނަގެ ބަހަށް ތިހާ ފަސޭހައިން ހެއްލެނީ." ނަވީން ބޮލަށް އުނދަގޫވިއެވެ. އެ ވާހަކަ ދައްކަން އިތުރަށް އެތާ އިންނަންވެސް ބޭނުން ނުވެގެން ނަވީން ތެދުވެގެން ހިނގައިގަތެވެ.\n"އެއީކީ ދަޅައެއް ނޫން.....ނަވީން އޭނަ ނަގާ ހޫރާލީމަ އޭނަ ފައިކައްސާލައިގެން ގޮސް ބެލްކަނީގައި ޖެހިފައި ދަތް އޮތީ ލުހިފަ.....ދެންވެސް ފުކެއް ރުޅި މައިތިރިކޮށްގެން އުޅެބަލަ....ނަސީބެއްނު ބޮޑު އަނިޔާއެއް ނުލިބުނުކަން.....އެވެސް މީހެއްގެ ދަރިއެއް ވިއްޔަ. ކަމެއް ވިނަމަ އަހަރެން ކީކޭ ބުނާނީވެސް އޭނަ ބައްޕަކައިރީ." ނަޖްމާ މިހެން ބުނުމުން ނަވީނަށް ހުއްޓި އެނބުރި ބަލާލެވުނެވެ. ހަގީގަތުގަވެސް ނަވީނަށް ފުން އަސަރެއް ކޮށްފިއެވެ.\n"މިފަހަރަކު ނަވީން އައިއްސުރެ ތި އުޅެނީ ތިހެން.....ނަވީން އަށް ވީ ކީއްކަމެއް ނޭނގި ނަވީންއަށް އެހީވާނެ ގޮތެއް ނޭނގޭނެ އެއްވެސް މީހަކަށް....ތިކަމެއްގެ ރުޅި އެހެން އެންމެންނަށް ފޮޅާލުމުގެ ބަދަލުގަ ތަންކޮޅެއް ފިނި ސިކުނޑިއަކާއެކު ވިސްނައިގެން ތިމާއަށް ހެޔޮ އެދޭ ތިމާ ދެކެ ލޯބިވާ މީހުންނަށް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ އިހްތިރާމެއް ކުރަން ނަވީން ވެއްޖެއެއްނޫންތަ؟ ތިއީ މީގެ ކުރިން ނަވީން އުޅުނު ގޮތެއް ނޫން....މިހާރު ތިހިރަ އިނދެވުނު މީހެއްގެ ސަބަބުން ނަވީން ތިހިރީ މުޅިން ބަދަލުވެފަ.....އެއްވެސް ކަހަލަ ރަހުމެއް ނެތް މީހަކަށްވެސް ވެފަ މިހާރު ތިހިރީ......؟" ވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފައި، ނަޖްމާ އޭނަ ދައްކަން ބޭނުންވެގެން ހުރި ހުރިހާ ވާހަކައެއްވެސް ނަވީން އަށް އިއްވާލިއެވެ.\n"ނަވީން ޖެހޭނެ ލީނާ ކައިރިން މައާފަށް އެދެން. މީހަކަށް ދޭން އެއީ ވަރަށް ބޮޑު އަނިޔާއެއް. އަމުދުން އެއީ އަންހެންކުއްޖެއް.....ހެޔޮ ނުވާނެއެއްނު. ނަވީންގެ ކަންތައް ތިހިރަ ގޮތުން އަހަރެންވެސް ލީނާ ކުރިމަށްޗަށް ދާން ލަދުގަނެއްޖެ." ނަވީންގެ މަންމަގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން ފެނިފައި ނަވީންއަށްވެސް އޭނަގެ ކުށް ގަބޫލު ކުރެވިއްޖެއެވެ.\nނަޖްމާ ގޮސް ވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ.\nނަވީން ވިސްނީ ލީނާގެ ގެއަށް ދިއުމަށެވެ. ނަމަވެސް އަދި ކިރިޔާ ގަޑިން ހަގަޑި ބައިވީ ކަމަށްވާތީ، ނަވީން ގަސްތުކުރީ ތަންކޮޅެއްފަހުން ގޮސްލުމަށެވެ. ހަގީގަތުގައިވެސް ލީނާގެ ކިބައިން އޭނަ މައާފަށް އެދެން ޖެހޭނެއެވެ.\nވާނީވެސް އެހެން ނޫންހެއްޔެވެ؟ އުޅެންވާގޮތާ ނޫޅެންވާ ގޮތް އަދިވެސް ލީނާއަކަށް ދަހެއް ނުވެއެވެ. އަބަދުވެސް ލީނާގެ އުޅުން އެ ހުންނަނީ އެހެންނެވެ. އިރެއްގަ އެހެން އުޅުނަސް މިހާރު އަމުދުން އެހެން އުޅެގެން ނުވާނެކަން ލީނާއަކަށް ނޭނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ލީނާ ޖަހާ އެކަހަލަ ސަކަރާތަށް އޭނައަކީ އެއްވެސް އިރެއްގައި ތަރުހީބު ދޭ މީހެއް ނޫނެވެ. މިހާރު އަދި އަމުދުން........\nމިހާރު އޭނަ އަކީ މީހެއްގެ ފިރިއެކެވެ. އޭނައާއި އިނާ އަކީ ދެމަފިރިންކަން ކިތަންމެ ފަހަރަކުވެސް ލީނާއަށް ހަނދާން ކޮށްދޭން އޭނަ މަސައްކަތް ކޮށްފިއެވެ.\nއިނާގެ ހަނދާން އާވުމާއެކު ، އިނާގެ ހަނދާނުގެ ތެރެއަށް ނަވީނަށް ވަދެވެން ފެށިއެވެ.\nމިވީ ކީއްހެއްޔެވެ؟ އިނާ އޭނަ ދޫކޮށް އެ ގޮތަށް ދިޔައީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އޭނައަށް ކުރެވުނީ ކޮން ކުށެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު އެއެއް އަހާކަށް އިނާއަށް އޭނަ ދުވަހަކުވެސް މެއިލް ނުކުރާނެއެވެ. އިނާ އަންނަންދެން އޭނަ މަޑުކުރާނީއެވެ. އޭގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އެ ވާހަކައެއް އޭނަ އެއްވެސް މީހަކު ކައިރިން ނައަހާނެއެވެ. މާދަމައަކީ އިނާ އަންނަން އޮތް ދުވަހެވެ. އޭނަގެ ހަށިގަނޑުން ޖަހާ ކޮންމެ ވިންދެއްވެސް އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދަނީ މާދަމައަށެވެ. އިނާ އަންނާނެ ވަގުތަކަށެވެ.\nއޮފީހުން އިތުރު އެއް ހަފްތާގެ ޗުއްޓީ ނަގައިގެން އޭނަ އެހެރީވެސް އިނާއަށްޓަކައި އެ ވަގުތުތައް ވަގުފު ކުރާށެވެ. އިނާއާއި އޭނައާއި ދެމެދުގައި ޖެހިގެން އުޅޭ މައްސަލައެއް ރަނގަޅައް ހައްލުކޮށްފައި ނޫނީ މިފަހަރު އޭނަ ނުފުރާނެއެވެ.\nމިއީ އޭނަގެ އަޒުމެވެ.\nލީނާގެ ގެއަށް އެ ދުވަހު ހެނދުނު ދިހައެއް ޖަހާލާހާއިރު ނަވީން ދިޔައީ ދާކަންވެސް އަންގާ ނުލައެވެ. އެގަޑީގައި މަންމަވީ އެގޭގައި ކަން އެނގޭތީ ނަވީން ބެލީ އެވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފާށެވެ.\nނަވީން ދިޔައިރު ލީނާގެ ކޮޓަރި ދޮރު ވެސް ހުރީ ހުޅުވާފައެވެ. ދޮރުމައްޗަށް އަރާފައި ނަވީން ބަލާލިއެވެ. ލީނާގެ ޑަބަލް ބެޑްގައި ލީނާގެ މަގަތުން އިށީނދެލައިގެން އޭނަގެ މަންމަ އިނެވެ. ލީނާ އާއި ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ދައްކަން އިން މަންމައަށް އޭނަ އައިސްހުރިކަން ނުފެނުނު ނަމަވެސް ލީނާއަށް އޭނަ ފެނުނެވެ. އިޝާރާތުން މަންމައަށް އެކަން އެންގިތަންވެސް އޭނައަށް ފެނުނެވެ.\n"އާދޭ އާދޭ......." އެތެރެއަށް ވަނުމަށް ބުނީ ނަވީންގެ މަންމައެވެ. ނަވީނަށް އެނދާއި ހަމައަށް ދެވުނުއިރު، އެބަ އަންނަމޭ ބުނެފައި މަންމަ ގޮސް ކޮޓަރިން ނުކުމެއްޖެއެވެ.\nވައަތްފަރާތު ކޮލާއެކު ދުޅަވެފަ އޮތް ލީނާގެ މޫނު ފެނުމުން އޭނައަށް ކުށެއް ކުރެވިއްޖެކަން ނަވީނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އިހްސާސް ކުރެވުނެވެ.\nއިށީނުމަށްވެސް ލީނާ ބުނަން ޖެހުނީ އަތުގެ އިށާރާތުންނެވެ. އަނގައިގެ އެތެރެއިން އަދިވެސް ކަފަ ޖައްސާފައި ހުރުމުން ވާހަކަ ދައްކަން ލީނާއަށް އުނދަގުލެވެ.\nލީނާގެ މަގަތުން އެނދުގައި އިށީނދެލާފައި ދެރަވެފައި ލީނާގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ނަވީނަށް އިނދެވުނެވެ.\n"ކިހިނެއްވީކަމެއް ތިއީ؟ އަހަރެން ލީނާއަކަށް އަނިޔާއެއް ނުކުރަމެއްނު؟...." ނަވީންއަށް ލީނާއާއި ވާހަކަ ދެއްކެމުން ދިޔައީ އެއްވެސް ޚާއްޞަ ކަމެއް ނެތް ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ.\n"މައާފަށް އެދެން މިއައީ....އަހަރެން ކުރިކަމެއް ނޫން ތިއީ އެކަމަކު...." ކުޑައިރުއްސުރެ އެކުގައި އުޅެވުމުން ލީނާއާއި ދޭތެރޭ މާ ދުރުގޮތަކަށް ނުވެސް ދެކެވެއެވެ. އެހެންވެ ވާހަކަ ދެކެވެމުން ދިޔައީވެސް އާއިލާ ކުއްޖަކާއި ވާހަކަ ދައްކާ ގޮތަށެވެ.\n"ލީނާގެ ކުށޭ އެއީ.....ކީއްކުރަން ކޮޓަރިއަށް އެގޮތަށް ވަނީ.....އޮންނާނީ އަންގާފައެއްނު އަހަރެންގެ ހުއްދައަކާނުލާ ކޮޓަރިއަށް ނުވަންނާށޭ...ވަނީމަ ވީ ގޮތް ތިއީ.......ތިކަމުންވެސް ތި އެނގެނީ ލީނާއަށް އުޅެވެނީ ގޯސްކޮށްކަން.....ދެންވެސް އިސްލާހްވެބަލަ.....އަބަދު އަހަރެންނަށް އުނދަގޫނުކޮށް މުއްސަނދި ފިރިހެނަކު ހޯދަންވީނު...." ނަވީންގެ ވާހަކަ ހުރީ ކުށް އިހްސާސް ކުރެވިގެން ވާހަކަ ދައްކާ މީހަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ލީނާއަށް ލީނާގެ ކުށް އިހްސާސް ކޮށްދޭ ގޮތަށެވެ.\nލުއި ހީލުމަކާއެކު އިނދެ ނަވީން މިވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް މި ވާހަކަ އަޑުއަހަން އޮތް ލީނާއަށް ރޮވެން ފެށިއެވެ. އޭނަގެ ދަތުގައި ރިއްސާ ރިއްސުމުގެ މައްޗަށް ނަވީންގެ މި ބަސްތަކުން އިތުރު ރިހުން ލިބެން ފެށިކަހަލައެވެ.\n"........ބަލިމީހާ ކައިރީ މި ދެއްކެނީ ނުބައިކޮށް ދޯ ވާހަކަ........ސޮރީ......" ލީނާއަށް ރޮވެން ފެށުމުން ނަވީންއަށް ހީގަނެވުނެވެ. އޭނައަށް މި ވާހަކަ ދެއްކޭ ގޮތުން ލީނާއަށް އިތުރަށް ރޮވޭނެކަން ނަވީނަށް ވިސްނުނީ އަދި މާ ފަހުންނެވެ.\n"ޕްލީޒް ނުރޮއި......މަންމަ އައިސް ދާނެ އިރުކޮޅަކުން.....އަނެއްކާ ރޯތަން ފެނިއްޖެއްޔާވެސް މަންމަ ރުޅިއަންނާނީ އަހަރެން ދެކެ....މިއަދު ހެނދުނުވެސް އަހަރެންނަށް ލެކްޗަރެއް ދީފަ މަންމަ އެހެރީ......ހުއްޓާލަ.....އަން....ކީއްކޮށްދޭންވީ.....ފޮހެލަދެންތަ ކަރުނަ....." މިހެން ކިޔާފަ މޭޒުމަތީގަ ހުރި ޓިޝޫ އެތިން ދެ ޓިޝޫ ނަގައިގެން ލީނާގެ ކަރުނަތައް ފޮހެދޭން ފެށިއެވެ.\n"ސީރިއަސްކޮށް އެއްކޮށް އެއް ދަތް ލުހުނީތަ؟ ކޮބާ އެ ދަތް؟" ނަވީނަށް އެ ވާހަކަ ވީ ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހެއްވާ ވާހަކަ އަކަށެވެ. ލީނާގެ އަނގައިގައި ކަފަ ޖައްސާފައި ހުރިތަން ފެންނައިރުވެސް ދަތެއް ލުހިދާނެކަމަކަށް ނަވީނަށް ހަމަ ގަބޫލު ނުކުރެވެނީއެވެ.\nލީނާ ބޯހޫރާލިއެވެ. ނޫނެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\n"ނުލުހޭ.......؟ އެހެންވެއްޖިއްޔާ އޯކޭ.....ދަތް އެބަހުރިތަ؟ މަންމަ ބުނި އެކަމަކު ދަތް ލުހިފައޭ. ދައްކަ ބަލާލަން....." ލީނާގެ ދެތުންފަތް ކުޑަކޮށް ދުރުކޮށްލަ ދިނުމަށް ނަވީނަށް އެދެވުނެވެ. އަނެކެއް ކައިރީ ދަތް ދައްކާލަބަލާށޭ ބުނާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އިޚްތިޔާރަކާ ނުލާ ކުރެވޭ ހަރަކާތުން ތިމާ އަމިއްލަ ދަތްޕިލަ ދައްކާލެވޭ އާދައާއެކުގައެވެ.\nދެންވެސް ލީނާ ހޫރާލީ ބޮލެވެ. ނުދައްކާނަމޭ ބުނާ ގޮތަކަށެވެ.\n"ދައްކަބަލަ....އެހެން ނޫނީ ގަބޫލެއް ނުކުރާނަން....ނުލާހިކު އާޓް އެނގޭ މީހެއް ތިއީ. މަންމަ ލައްވާ އަހަންނާ ދިމާލަށް އެއްޗިހި ކިއުއްވަން ކުޑައިރުއްސުރެ ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ކުރާ މީހެއް ތިއީ. ކިހިނެއް އެނގެނީ.......ދައްކަބަލަ ދެން ބަލާލަން....." އަނެއްކާވެސް ނަވީން އަމިއްލައަށް ދަތް ދައްކާލެވުނެވެ. އަދި ލީނާގެ ދަތްދޮޅީގައި ހިފައި ކުޑަކޮށް ތިރިއަށް ދަމާލެވުނެވެ. އެދެމެދުގައި އެއްވެސް ބީރައްޓެހިކަމެއް ނެތް ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. ނަވީނަށް އެހަރަކާތް މާ މުހިއްމު ނުވިޔަސް، އޭނަގެ ދަތްދޮޅީގައި ނަވީން އެގޮތަށް ހިފާލުން ވެގެން ދިޔައީ ލީނާގެ މުޅި ގައިން ހީބިހި ނަގައިގެން ދިޔަ ކަމަކަށެވެ. ނަމަވެސް ނަވީނަށް ރޭކާވެސް ނުލައެވެ.\n"ދަތުގެ ބުޑުން ދޯ ކުޑަކޮށް......ހާދަ ދުޅައޭ......" ރަނގަޅަށް ބަލާލާފައި ނަވީން އަށް ބުނެލެވުނެވެ.\n"ވަރަށް ރިއްސާ ދޯ؟ ސޮރީ......މައާފް ކޮށްފިންތަ؟" ނަވީން ހަގީގަތުގައިވެސް މައާފް ބޭނުމެވެ.\nލީނާވެސް ބޯ ޖަހާލިއެވެ.\n"ރަނގަޅަށް ބޭސް ކައިގެން ޑޮކްޓަރު ބުނިގޮތަށް އަނގަ ދޮވެ ކަންތައް ކުރާތި.....އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ ވަރަށް އަވަހަށް ރަނގަޅު ވެދާނެ. ކަންބޮޑު ނުވާތި...." ޑޮކްޓަރު ލީނާއަށް ދީފައި ހުރި ބޭސްތަކާއި ނަގާފައި އޮތް ދެ އެކްސްރޭއާއި ބޭސްސިޓީވެސް ބަލާ ހަދާފައި އެ ތަކެތި ނަވީން ބެހެއްޓުމަށްފަހު، އިރުކޮޅަކުން ދެކަކުލުގައި އަތް ހާކާލާފައި މިހެން ބުނެލިއެވެ. ތެދުވެގެން ދާން ތައްޔާރުވުމުގެ ހަރަކާތެއްގެ ގޮތުންނެވެ. ނަމަވެސް ހަމަ އެއާއެކު ލީނާ ނަވީންގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ........" ތެދުވެހުރި ނަވީންގެ އަތުގައި ލީނާ ހިފުމުން އޯގާތެރިކަމާއެކު ނަވީނަށް އަހާލެވުނެވެ. އިޝާރާތުން ލީނާ އެދުނީ އަދި އިރުކޮޅަކަށް އިނދެލުމަށެވެ.\n"އޯކޭ........ފަނަރަ މިނެޓް އިނދެވޭނީ.....އަހަރެން ތަނަކަށް ދާންވެގެން ދިއުމުގެ ކުރިން އައިސްލަންވެގެން މި އައީވެސް. ފަނަރަ މިނެޓް. އޯކޭތަ؟"\nނަވީންގެ މި ވާހަކައަށް ލީނާ އާނއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ބޯ ހޫރާލިއެވެ. ފަނަރަ މިނެޓް ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ. ފަސްމިނެޓްވެސް ނަވީން އިނދެދޭނެއެކޭ އޭނަ ހީވެސް ނުކުރެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ނަވީން އަމިއްލަ އަނގައިން އެހެން ބުނެލުމުން އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ވަރެއްކަމަށް ލީނާ ގަބޫލު ކުރިއެވެ.\nފަނަރަ މިނެޓް ވާހަކަ ދައްކަން އިނދެލާފައި ނަވީން ދިޔައިރުވެސް ނަޖްމާ އެތަނަކަށް ނާދެއެވެ. އެއީ އިއްތިފާގެއް ނޫން ކަމާއި ރޭވުމެއް ކަން ނޭނގެނީ ނަވީނަށެވެ. އެކަން އެނގޭ ލީނާ އޮތީ ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ.\n** ** ** ** *** ** ** * *\nއެދުވަހު ހަތަރުދަމުވެސް ނަވީން އިންތިޒާރު ކުރީ އިނާ އަންނާނެ އިރަކަށެވެ. އިނާ ފުރައިގެން ދިޔައީ އޭނަ ކައިރީ ބުނެފައި ނޫންކަމަށްވިޔަސް، އިނާ ދިޔައީ އިންޑިއަން އެއަރލައިނުންކަން އޭނައަށް އެނގޭތީ، އެދުވަހާ އެރޭ އަންނަން އޮތް އިންޑިއަން އެއަރލައިންގެ ހުރިހާ ފްލައިޓަކަށްވެސް ނަވީން އިންތިޒާރު ކުރިއެވެ.\nއިނާ އަންނަ ދުވަސް ވީމަ، ޚާލިދު ނުވަތަ ޝީލާ އޭނައަށް ގުޅާލާނެކަމަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އޭނައަށް ހީކުރެވުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވަގުތުތައް ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ އެ އާއިލާގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނުވެއެވެ.\nރަށުން އައީއްސުރެ ނަވީން ދުވަހަކުވެސް ޝީލާއަކަށްވެސް އަދި ޚާލިދުއަކަށްވެސް ނުގުޅައެވެ. ޚާލިދު އާއި ޝީލާވެސް އެތިބީ ނިންމަންވީ ގޮތް ނަވީން އަމިއްލައަށް ނިންމަންދެންނެވެ. ނަޖްމާ އާއި އެމީހުންނާ ދެއްކުނު ވާހަކައިގެވެސް އެއްވެސް ވާހަކައެއް އެކަކުވެސް ނުދައްކާ ހުރީ ކަމުގެ ހަގީގަތް އަމިއްލައަށް ހާމަވަންދެންނެވެ. ނަވީންގެ ލޮލަށް ފެންނަން ދެނެވެ.\nސަބަބަކީ ކަމުގެ ޙަގީގަތަކީ ކޮބައިކަން ޚުދު ޚާލިދު އަށާއި ޝީލާއަށްވެސް މިހާރު އޮޅިފައިވާތީއެވެ.\nޚާލިދުއާއި ޝީލާއަށް އެނގޭ މިންވަރުންނަމަ، ލީނާ ބަނޑުބޮޑެވެ. އެއީ ނަވީންގެ ދަރިއަކަށެވެ. އެވާހަކަ އިނާ ކައިރީ ބުނީ ޚުދު ލީނާއެވެ.\nނަޖްމާބޭނުންވަނީ އެދެމީހުން ކައިވެނި ކުރުވުމަށެވެ. އެއް އަންބަށްތޯ ދެ އަންބަށްތޯ އެއީ ނަވީން ނިންމަން އޮތް ނިންމުމެކެވެ. ކޮންމެ ހާލެއްގައިވިޔަސް އެ ކައިވެނި އެއީ ކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ.\nއަލިމަނިކުއަކަށް ކަމުގެ ހަގީގަތް މުޅިއަކުން ނޭނގެއެވެ. ނަޖްމާ ބުނި އަޑު އަހައިގެން އަލިމަނިކު މަޑުމަޑުން ހުންނެވީއެވެ.\nއިނާ އެ ދިޔައީ މި ދަނޑިވަޅާއި ކުރިމަތިނުލުމުގެ މަގްޞަދުގައި ދުރަށެވެ.\nއެވެސް އަދި އެ ދެމީހުންނަށް ހަނު ހިމޭނުން ތިބުމަށް މަޖްބޫރުކުރުވާ ފަދަ ހުވައަކުން ހުވާ ކުރުވާފައެވެ.\nއެކަކަށްވެސް އެއް ގޮތެއް ހެދެންވެސް ނެތެވެ.\nނަވީން އަމިއްލައަށް އިސްވެ އެއްޗެއް ބުނަންދެން އެންމެންވެސް މަޑުމަޑުން ތިބި ކަހަލައެވެ.\nއެރޭގެ އެންމެ ފަހު ފްލައިޓުންވެސް އިނާއެއް ނާދެއެވެ. އިނާއާއި ބެހޭ ގޮތުން ދެން އެއްޗެއް ޔަގީންކުރެވެން އޮތީ ޚާލިދު މެންނަށް ގުޅައިގެންނެވެ. އެހެން ގޮތެއް ނެތިގެން ނަވީން ޚާލިދުއަށް ގުޅާލިއެވެ.\nނަވީންގެ މައްޗަށް ހާލަތާއި ވަގުތު މަޖްބޫރު ކުރުވީ އިސްނެގުމަށެވެ.\n"ހަލޯވ......ނަވީން އިނގޭތޯ...." ގުޅީ ޚާލިދުގެ މޮބައިލް ފޯނަށް ކަމުން ފޯން ނެގީވެސް ޚާލިދުއެވެ.\n"އާނ....ކިހިނެއް ނަވީން...." ހިތުގެ އަޑިން ހުރެވުނީ ނަވީން އާއި ރުހިގެން ނޫން ކަމަށް ވާތީ، ގޮތްދެއްކޭތޯ އުޅުނު ނަމަވެސް ހިތާ ދެކޮޅަށް މާ ވާހަކައެއް ނުމެ ދެއްކުނު މެއެވެ.\n"ރަނގަޅު.......މިއަދު އިނާ އަންނާކަށްނޫންތޯ އޮތީ....ޚަބަރެއް ވިތޯ ބަލާލަން ވެގެން...." ނަވީނަށްވެސް ޚާލިދު އާއި ވާހަކަ ދައްކާކަށް އެހާ ފަސޭހައެއް ނުވިއެވެ.\n"އިނާ..........އިނާގެ ޚަބަރެއް ނަވީނަށް ނުވޭތަ؟" ޚާލިދުވެސް ކޮށްލީ ސުވާލެކެވެ.\n"ނުވޭ......" ނަވީންގެ ޖަވާބުވެސް ވަރަށް ކުރެވެ.\n"އިނާ ކުރީ ދުވަހަކު މެއިލެއް ކޮށްފަ އޮތް......ބުނި ނައަންނަ ވާހަކަ........އިތުރު ދެހަފްތާއަށް ޗުއްޓީ އިތުރު ކުރަން ބޭނުން ވާ ވާހަކަ ބުނެފަ އޮތީ." ޚާލިދު އޮޅުންފިލުވަދިނެވެ.\n"އެހެންތޯ........އެންމެ ރަނގަޅު......ޝުކުރިއްޔާ......" ނަވީންއަށް ހީވީ އިންތަނަށްވެސް ގުޑުމެއް އައިހެނެވެ. އިނާއަށްވާ ސާބަހޭ ނަވީންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ.\n"ނަވީން ނަވީން........މަޑުކޮށްބަލަ.....މިހިސާބުންވެސް އަދިވެސް ނުވޭތަ ނަވީން އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދެއްކުމެއް.....ނަވީނަށް ހީނުވޭތަ ނަވީން އެނގެން ޖެހޭ އޮޅުންފިލުވަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުރިހެނެއް...." ނަވީން އެ އުޅެނީ ފޯން ބާއްވަން ކަން އެނގޭތީ އަވަހަށް ނަވީން ހުއްޓުވަން ޚާލިދު އުޅުނެވެ.\n"ކޮން ވާހަކައެއްތޯ އަޅުގަނޑު ދައްކާނީ.....އިނާ އެގޮތަށް ކަންތައް އެ ކުރަނީ ކީއްވެގެންކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެ. އެނގެން މަސައްކަތް ކުރެވޭނީވެސް އިނާ އާއި ބައްދަލުވެގެން. އަޅުގަނޑު ބޭނުމެއް ނޫން މެއިލް އަކުން ނުވަތަ ފޯން ކޯލަކުން މިވާހަކަ އިނާ އާއި ދައްކާކަށް. އިނާ އަކީ އަޅުގަނޑުގެ އަނބިމީހާ....އެގޮތަށް އަޅުގަނޑުގެ ބުނުމަކާ ހުއްދައަކާ ނުލާ އިނާ ދިއުމަކީވެސް އިނާ ހެދި ގޯހެއް......" ނަވީން ހުރީ ވަރަށް ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައެވެ.\n"މިހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ވެގެން ދިއުމުގައި ނަވީންގެ ފަރާތުން ސަބަބެއް ނެތޭތަ ނަވީން ތިބުނަނީ؟" ޚާލިދު ހަމަ ހައިރާން ވެއްޖެއެވެ.\n"އަޅުގަނޑަށް އެނގިގެނެއް ނެތް. ޚާލިދުމެން ކީއްވެތޯ އިނާ އެގޮތަށް ދިޔަ ދިނީ.....ކީއްވެގެންތޯ އަޅުގަނޑަށް ނެއެންގީ މިވަރުގެ ކަމެއް ވެގެން ދިޔައިރު؟" ނަވީންވެސް ޝަކުވާ ކުރިއެވެ. އޭނަ އެކަމާއި ބެހޭ އެއްވެސް ސުވާލެއް ނުކޮށް މި ހުރިހާ ދުވަހު ހުރީ އެ ޝަކުވާ އެންމެ ޙައްގު ވަނީ ޚާލިދު އާއި ޝީލާއަށްކަން އޭނައަށް ނޭނގިގެނެއް ނޫނެވެ.\n"އަހަރެމެން ކައިރީ އިނާ ބުނެފަ ދިޔައީ 1 ހަފްތާގެ ކޯހަކަށޭ......ހިއެއް ނުކުރަން މިހެން ވާނެކަމަކަށް. ނަވީން އަށް ކަންނޭނގެ މިހުރިހާ ކަމުގެ ސަބަބު އޮޅުންފިލުވޭނީވެސް. ކޮންމެވެސް އެކަކު ގޮތްދޫކޮށްގެން ގުޅުމެއް ހިފެހެއްޓޭނީ. ނޫނީ ގަސްދު ނުކުރާއިރުވެސް ގުޅުން ކެނޑިގެން ދާކަށް މާ ދުރެއް ނޫންކަން ނޭނގެ.،..." ޚާލިދުވެސް އޭނައަށް ފެންނަ އެއްޗެއް ބުނެލިއެވެ.\nނަވީންގެ ކޮޅުން ނަވީން އިނީ އަނގައިން ނުބުނެހެއެވެ. ބުނާނީވެސް ވަކި ކީއްކޭ ހެއްޔެވެ؟\n"އެންމެ ރަނގަޅު. ބޭއްވީ....." އަނގައިން ނުބުނެ އިނދެ އިނދެފައި ނަވީން ބުނެލިއެވެ.\n"ނަވީން.......ތިއީ ނަވީންގެ އެކަނި ދިރިއުޅުމެއް ނޫން މިހާރަކު. އަހަރެމެންގެ އާއިލާއަށްވެސް މި ކަމުގެ ސަބަބުން މި އަންނަނީ ވަރަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރަމުން. މިކަހަލަ ކަމެއް މިހެން ވާތަން ފެންނާނެއެކޭ ދުވަހަކުވެސް ހީނުކުރަން. އެކަމަކު މީހަކު އުއްމީދުވެސް ނުކުރާނެހާ އަވަހަށް މިކަން މި އޮތީ އައިސް ބޯމަތިވެފަ. ރައްޓެއްސެއްގެ ހައިސިއްޔަތުންނާއި އިނާގެ ބައްޕަގެ ހައިސިއްޔަތުން އަހަރެން އެދެނީ ނަވީން މިކަން ރަނގަޅަށް އޮޅުން ފިލުވުމަށް. އިނާ އެހެރީ ރުޅިއައިސްގެން ގޮސް. ގައިމުވެސް އިނާގެ ސަބަބުތަކެއް ހުންނާނެކަން އަހަންނަށް ޔަގީން. ނަވީންވެސް ރުޅިއައުމުގެ ކުރިން ނަވީންގެ ފަރާތުން ސަބަބުތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބަލަން ވަރަށް ފެނޭ. އިނާ އެހެން ދާން ޖެހުމުގައި އޮތް ސަބަބަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުން ވަރަށް މުހިއްމުހެން ހީވަނީ. އެހެން ނޫނީ ނޭނގި ނެގޭ ފިޔަވަޅަކުން އުމުރަށް ރޯން ޖެހިދާނެ...." ޚާލިދު އޭނައަށް އެ ވާހަކަ ދެއްކެން އޮތް މިންވަރަކަށް އެ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. ނުސީދާ ކޮށްވިޔަސް، އެ ހަގީގަތް ހޯދަން ބަލަންވީ ކޮންކޮން ތަނަކަށް ކަން ނަވީނަށް ވިސްނައިދެވޭތޯ ޚާލިދު ބެލިއެވެ. ސީދާ ނަވީންގެ މަންމަ އާއި ވާހަކަ ދައްކާށޭ ބުނުމަކީ ނުވާނެ ކަމެކެވެ.\n"ނަވީނަށްވެސް އިނާގެ މެއިލް އެނގޭނެ......ކޮންމެވެސް ގޮތަކަށް އިނާއާއި ވާހަކަ ދެއްކޭތޯ ބެލުން ރަނގަޅުވާނެ....." ނަވީންގެ ކޮޅުން އެއްވެސް އަޑެއް ނީވި އިރުތަކެއް ވާތީ އަނެއްކާވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ ޚާލިދުއެވެ.\n"އިތުރު ދެ ހަފްތާއަށް އިނާ ޗުއްޓީ އިތުރު ކުރަނީ ކީއްކުރަންކަން އެނގޭތޯ؟ ހަފްތާއެއްގެ ކޯހެއް ނިމުނީމަ ޕާކިސްތާނު ކަހަލަ ތަނެއްގައި ހުރުމަކީ އެހާ އަމާން ކަމެއްނޫންހެން ހީވަނީ...." މިފަހަރު ނަވީންގެ އަޑުގައި ތަންކޮޅެއް މައިތިރި ގޮތެއް ހުއްޓެވެ.\n"ތިހެން އަހަރެމެންވެސް ބުނެފިން.......އެކަމަކު..........ހީވަނީ އަހަރެމެން އެއްވެސް މީހަކާ އިނާ އާއި ލޭގެ ގުޅުމެއް ނެތުމުގެ އަސަރުހެން މި ފެންނަނީ. އެހެން ނޫންނަމަ މިކަހަލަ ނިންމުންތަކެއް އަހަރެމެންނާ ވާހަކަ ދެއްކުމެއްވެސް ނެތި އިނާ ނުނިންމާނެ.....ވަށައިގެން އެންމެން ތިބި އިރުވެސް އަހަރެމެންނަކީ އިނާ އާއި ގުޅުމެއް ނެތްބައެއްކަން އިނާވެސް އެ އަންގަދިނީ....." ޚާލިދު މި ބުނި އެއްޗަކުން ނަވީނަށް ސިހުން ލިބުނެވެ. ޚުދު ޚާލިދުމެންވެސް އެ ތިބީ އިނާ ކަންތައް އެކުރާ ގޮތުން މިހާރު ހިތްހަމަނުޖެހިފައިކަން ނަވީނަށް އިހްސާސް ކުރެވުނެވެ. ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލުޔެއް ނަވީންގެ ހިތަށް ލިބުނެވެ.\n"ވަގުތުފާއިތުވެގެން ދާތީ........ނަވީން ތިހެން ނުހުރެ މިކަމާ އުޅެންވީނު.......؟" ކިތަންމެ އާދައިގެ ގޮތަކަށް ބުނެލިނަމަވެސް ނަވީންގެ ކިބައިން ޚާލިދު އެދުނީ ގޮތްދޫކޮށްފައި ނަވީންގެ އަމިއްލަ ކައިވެނި ސަލާމަތްކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމަށެވެ.\nނަވީންވެސް ވިސްނީ އޭނަ އެކަމާ ހަގީގަތުގައިވެސް އުޅެން ވެއްޖެ ކަމެވެ. ޚާލިދު އެބުނިހެން ގޮތްދޫކުރަން ވެއްޖެ ކަމެވެ.\nނަމަވެސް ލޮލަށްވެސް ނުފެންނަ ހިސާބުގައި ހުރި މީހަކު ގެނައުމުގެކަންތަކާ އުޅެން މީހަކު ވަކި ކުރާނީ ކީއްހެއްޔެވެ؟ ދިމާވާނެ ހަމަ އެކަނި ގޮތަކަށް އޮތީ އިންޓަރނެޓެވެ. އެވެސް އަދި މެއިލްއެއް ކޮށްގެންނެވެ. ދެ ދުވަސްވަންދެން މެދުނުކެނޑި ނަވީން އެތަކެއް މެއިލް ކުރިއެވެ. އެއިން މެއިލްއަކަށް ޖަވާބު އާދޭތޯ އިރުއިރުކޮޅާ ބެލެވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހަމަ ހިލަމެއްވެސް ނެތެވެ.\nފޯން ނަންބަރު ޚާލިދުމެން އަތުން ހޯދަންވެސް އަދި ލިބުނަސް ގުޅަންވެސް ނަވީންގެ ގަސްތަކު ނެތެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ކުރީދުވަހު ޚާލިދު އާއި ވާހަކަ ދެއްކުނުފަހުން، އެކަމުގައި ޚާލިދު ހުރީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އޭނައަށް ތާއީދުކުރާ ގޮތަށް ކަމަށްވާތީ، އެ ދުވަހުގެ ފަހުން އެ ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ދޭތެރެއަކުން ޚާލިދުއަށް ގުޅާލެވެއެވެ. އިނާގެ ޚަބަރެއްވިތޯ ބެލެވުނެވެ. ޚާލިދު ބުނަމުން ދިޔައީ ޚަބަރު ވާ ކަމަށާއި އިންޑިޔާގައި ތިބި ތިމާގެ ބައެއް ކައިރީ އިނާ ހުރި ކަމަށެވެ. ދެހަފްތާ ވުމުން ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް އިނާ އަންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި އެހާ ތަނަށް ޖެހެންދެން ކެތްކުރުމަށް ޚާލިދުވެސް ދިޔައީ ނަވީނަށް ހިތްވަރު ދެމުންނެވެ. އަދި ހަމަ އެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކުމެ، އިނާ އާއި ނަވީން އާއި ދެމެދު މި މައްސަލައެއް އުފެދިގެން އުޅެނީ ކީއްވެގެންތޯ ޚާލިދުއަށް ސުވާލު ކުރެވެއެވެ.\nކަންވީގޮތް އެނގިހުރެވެސް ޚާލިދު އެ ސުވާލު ކުރަމުން ދިޔައީ އެކަމާއި ވިސްނުމަށް ނަވީނަށް މަޖްބޫރު ކުރުވުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\nހަވީރު ފަހެއް ޖަހަނީއެވެ. ލީނާ ތައްޔާރުވަމުން ދަނީ ރައްޓެހި ކުދިބަޔަކު އަންނާތީ އެމީހުންނާ އިސްތިގްބާލް ކުރުމަށެވެ. މޭކަޕްކޮށް ނިމިގެން ތެދުވިތަނާ ކުއްލިއަކަށް ކޮޓަރީގެ ދޮރު ހުޅުވާފައި ވައިރޯޅިއެއްހެން މީހަކު ވަދެއްޖެއެވެ. ބަލާލިއިރު އެއީ ނަވީންއެވެ.\nޗުއްޓީގެ ހަފްތާއެއް ހޭދަކުރަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް ދުވާލުގެ ގިނަ ވަގުތު ނަވީން ހޭދަކުރަނީ އޮފީހުގައިކަން ލީނާއަށް އެނގެއެވެ. މިހާރުވެސް އެއައީ މިއަދަށް އޮފީސް ނިންމާލާފައިކަން ލީނާއަށް ފަސޭހައިން ވިސްނައިގަނެވުނެވެ.\nމީގެ ހަފްތާއެއްކުރިން ނަވީންގެ ކޮޓަރިން އޭނަ ނެރެ އެއްލާލީ އޭނަ ދެކެ ނަވީން ރުޅިއައިސްގެން ކަމަށްވިޔަސް، އެއް ހަފްތާ ވެގެން ދިޔައިރު އެއީ ގާތް ދެ ރައްޓެހިންނަށް ވަނީ ވެފައެވެ.\nފުރަތަމަ ދެ ދުވަހަކު ނަވީން ގެއިން ނުކުންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނަގެ ޚަބަރު ބަލާލާފައި ދިއުމަށް ނަވީންގެ މަންމަ ނަވީންގެ ކިބައިން އެދޭތީ، އެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ނަވީން ދަނީ އެގެއަށް ވަދެލާފައެވެ. އޭނަގެ ޚަބަރު ބަލާފައި މަންމައަށް ގުޅާފައި ބުނެފައެވެ. މަންމަ ބުނީމަ ކުރަންޖެހޭ ކުރާ ކަމެއް ގޮތުގައްޔާއި އޭނަގެ އަތެއްވެސް އެކަމުގައި ވާކަމަށް ކުޑަކޮށް ގަބޫލުކުރާތީއެވެ.\nނަތީޖާއަކަށް ވެގެން ދިޔައީ ފުރަތަމަ ދެ ދުވަހު އަދި ޖެހިގެން އައި ދެދުވަހުވެސް އެގެއަށް ދިޔައީ މަންމަ އެހެން ކިޔާވަރުން ކަމަށް ވިޔަސް، ފަހުން ފަހުން އައިސް ބުނުމަކާ ނުލާވެސް ގެއިން ނުކުންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު ލީނާގެ ޚަބަރު ބަލާލަން ނަވީންއަށް އެގެއަށް ވަދެވެން ފެށުމެވެ. އެތައް އިރަކު ބޭރުގައި އުޅެ އުޅެފައި އައިސް ގެކައިރިއަށް ކާރު މަޑުކޮށްލާއިރު ޖެހިގެން ހުންނަ ލީނާގެ ގެ ފެންނާތީ، އެގެއަށް ނުވަދެ ނަވީނަކަށް ނުދެވެއެވެ.\nލީނާ އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ. ނަމަވެސް އައިސް އެނދުކައިރީގައި ނަވީނާއި ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިރުކޮޅަކު ހުރެލެވުނެވެ. ލޯމަރާލާއިގެން ނަވީން އޮތް ގޮތުން ކޮންމެވެސް ކަމަކާ ވަރަށް ބޮލަށް އުނދަގޫވެފަ ހުރި ހެން ހީވެއެވެ.\n"އެހެންވެއްޖިއްޔާ ތިހެން ނޯވެ ރީތިކޮށް އޮށޯންނަންވީނު....." ނަވީން ކައިރީގައި އެނދުގައި އިށީނދެލަމުން ލީނާ ބުނެލިއެވެ. ނަވީންއަށް ވެގެން އުޅެނީ ކީއްކަމެއް އަދި ނޭނގުނު ނަމަވެސް، ކޮންމެވެސް ކަމަކާ ނަވީން ހުންނަނީ ވަރަށް ފިކުރުބޮޑުވެފައި ކަން އެނގޭތީ ނަވީންގެ އެ ހާލުގެ މައްޗަށް ލީނާއަށް ހަމްދަރްދީ ވެވުނެވެ.


Raajje Himeneyhen 20 Gaum Akah App Store Fulhaa Kuranee - Vaguthu\nއެޕްސްޓޯ އިން ފެންނަ ބައެއް އެޕްލިކޭޝަން --\nމަޝްހޫރު އެޕަލް ކުންފުނީގެ ޑިވައިސްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ އެޕްލިކޭޝަންތައް ރާއްޖެ ހިމެނޭހެން އިތުރު 20 ގައުމަކަށް ފުޅާ ކުރުމަށް އެކުންފުނިން ނިންމައިފިއެވެ.\nއެޕަލް ކުންފުނީގެ ޑިވައިސްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ އެޕްލިކޭޝަންތައް ފޯރުކޮށްދެނީ އެޕްސްޓޯ މެދުވެރިކޮށެވެ. ރާއްޖޭގެ އިތުރުން މިކަން އިތުރަށް ފުޅާ ކުރާ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އަފްގާނިސްތާނާއި ޖޯޖިއާއާ ސާބިއާ ކެމަރޫނާއި އިރާގު ފަދަ ގައުމުތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމި ހިދުމަތް ލިބޭނެ ސީދާ ތާރީހެއް އަދި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އެޕަލްގެ ޑިވޮލޮޕާ ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް އަންނަ މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރިން މައުލޫމާތުތައް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ޑިވެލޮޕަރަނުންނަށް ވަނީ އަންގައިފައެވެ.\nރާއްޖެއަކީ އެޕަލްގެ ޑިވައިސްތަކަށް ޑިމާންޑު ބޮޑު ގައުމެކެވެ. އެޕަލްއިން ފަހުގެ އުފެއްދުމެއް ބާޒާރަށް ނެރެފި ނަމަ ގިނަ ދިވެހިންނަކީ އެ އުފެއްދުމެއް ގަންނަ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ބަޔަކު އެކައުންޓުތައް ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްފައި ވަނީ އެމެރިކާގެ އެޕްސްޓޯއިން ހިދުމަތް ލިބޭ ގޮތަށެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ޑިވެލޮޕަރުން ފަރުމާ ކުރާ އެޕުތައް ވެސް ބޭނުން ކުރެވޭ ގޮތެއް ނުވެއެވެ.


ADK ge ihumaalun meehaku maruvi kamah bunaa masalaeh balanee | Mihaaru\nއައިޝަތުގެ އަތަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް-- ފޮޓޯ: އާއިލާ\nއޭޑީކޭގެ ޑޮކްޓަރެއްގެ އިހުމާލުން މީހަކު މަރުވި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައެއް ބަލަނީ\n31 މެއި 2018 - 14:43 58 comments\nމިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު އޭޑީކޭގައި މަރުވެފައި ވަނީ އައިޝަތު އާދަމް، 59، ހ. އުނިގަސްދޮށުގެ، އެވެ.\nނޭވާލާން އުނދަގޫވެގެން އޭޑީކޭ އަށް ގެންދިޔަ އައިޝަތު މަރުވީ ޑޮކްޓަރުންގެ އިހުމާލުން ކަމަށް ބުނެ، އާއިލާ އިން ވަނީ ކަން ހިނގި ގޮތުގެ ބަޔާނެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އާންމުކޮށްފަ އެވެ.\nއޭޑީކޭގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަހުމަދު އައްފާލް މިއަދު ވިދާޅުވީ އެ މައްސަލަ ބަލަމުން އަންނަ ކަމަށާއި ތަހުގީގު ނިމުމުން އެކަން އާއިލާއާ ހިއްސާ ކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nއައިޝަތަކީ ހިތުގެ ވިންދު ލަސްވުމުން ޕޭސްމޭކާ ލައްވާފައިވާ އަދި ކިޑްނީގެ މައްސަލަތަކެއްގައި ފަރުވާ ހޯދަމުން ދިޔަ މީހެކެވެ.\nނޭވާލާން އުނދަގޫވެގެން ގެންދިއުމުން އޭނާގެ ކަންކަން އޭޑީކޭގައި ބަލަން ހަވާލުވީ ބިދޭސީ ޑޮކްޓަރެއް ކަމަށް ވާ ޝަރަދު ޑަޔަޑަން އެވެ. މައްސަލަ ދިމާވުމުން އޭނާ ވަނީ ސަސްޕެންޑްކޮށްފަ އެވެ. އަދި އޭނާ މިހާރު އިސްތިއުފާ ދިން ކަމަށް ވެސް ވެ އެވެ.\nއައިޝަތުގެ ދަރިއެއް ކަމަށް ވާ އިސްމާއިލް އިހްސާން ބުނީ މަންމަގެ މަރުވެ މައްސަލަ ފުލުހުންނާއި ހެލްތު މިނިސްޓްރީއަށް ވެސް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއާއިލާއިން ބުނި ގޮތުގައި ނޭވާލަން އުނދަގޫވާތީ މި މަހު 23 ގައި އޭޑީކޭއަށް ގެންދިއުމުން އައިސީޔޫގައި ބާއްވައިގެން ފަރުވާ ދިން އިރު ސީރިއަސް އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޫޅޭ ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން އާއިލާއަށް އަންގައިފައިވެ އެވެ.\nއެކަމަކު އައިސީޔޫގައި އޮތް އިރު އައިޝަތުގެ ކަނާތު ކޮނޑު ހުޅުން ފެށިގެން ތިރި ދުޅަވެ، ތަދުވާތީ އުޅުނު ކަމަށް އާއިލާ އިން ބުނެ އެވެ. އައިސީޔޫން ފަރުވާ ދިނުމަށް ފަހު ނޭވާލުން ރަނގަޅުވުމުން ކޮޓަރި އަށް ބަދަލުކުރި އެވެ. އެކަމަކު އާއިލާ އިން ބުނާ ގޮތުގައި އަތުގެ މައްސަލަ އަށް ފަރުވާދިނުމުގައި ޑރ. ޝަރަދު ވަނީ އިހުމާލްވެފަ އެވެ.\nއާއިލާގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ކޮޓަރިއަށް ބަދަލުކުރި ފަހުން ތަދު ބޮޑުވެ، ޝަކުވާކުރުމުން ޑރ. ޝަރަދު ގެންނަން ނަރުހުން އެތައް ފަހަރަކު ގުޅުމުން ވެސް އޭނާ ނާދެ އެވެ. އެކަމަކު ޝަރަދު ދިން އިންޖެކްޝަނެއް އައިޝަތުގެ ގަޔަށް ޖަހާފައިވާ ކަމަށް އާއިލާ އިން ބުނެ އެވެ. ދެން ވެސް ތަދަށް ލުއިކަން ނުލިބުމުން ނަރުސް ކުއްޖަކު، އެ އަތުގައި "ފާޑެއްގެ ޖެލްއެއް އުނގުޅުމަށް ފަހު ބެންޑޭޖްކޮށް އައިސްޕެކް" އެޅި ކަމަށް އެ ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nޑރ. ޝަރުދު ގެނެވޭތޯ ނަރުހުން އުޅުމުން އޭނާ އެ ވަގުތު ހުރީ އޯޕީޑީގައި ކަމަށާއި ދެވެން ނެތް ކަމަށް އެންގުމުން، "ޑޮކްޓަރު ގެނެވޭނެ ކަމަށް ބުނެ އާއިލާގެ މީހަކު ޑޮކްޓަރާ ބައްދަލުކުރަން ދިޔަ" ކަމަށް ވެސް ބަޔާނުގައި ބުނެ އެވެ.\nޑރ. ޝަރުދު ގެނެވުނީ، އާއިލާ އިން ބުނި ގޮތުގައި، އާއިލާގެ އެ މީހާ އޭނާ ހޯދަން ދިޔަ މަގުމަތީ އޭޑީކޭގެ ސްޕަވައިޒަރަކަށް ދިމާވެގެން ޝަކުވާ ކުރުމުންނެވެ. އެކަމަކު އާއިލާއިން ބާރު އަޅައިގެން ގެނައުމުން އޭނާ ހުރީ ހިތްމަނުޖެހިފައި ކަމަށް އާއިލާ އިން ބުނެ އެވެ.\nއާއިލާ އިން ބުނީ ތަދު ކަނޑުވަން ޕެނެޑޯލް ދޭން ޑރ. ޝަރަދު އުޅެން ފެށުމުން ކިޑްނީއަށް ފަރުވާ ހޯދަމުން އަންނަ މީހަކަށް ވާތީ އެހާ ގިނަ ބޭސް ދިނުމުން މައްސަލަ ނުޖެހޭނެތޯ ސުވާލުކުރުމުން، ބޭސް ދޭން ހުރަސް އަޅާ ކަމަށް ބުނެ، އާއިލާގެ އެކަކު ފިޔަވައި، އެހެން އެންމެން ކޮޓަރިން ނެރުނު ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން އައިޝަތު އެޗުޑީޔޫއަށް ބަދަލުކޮށް، އަތުގެ ސްކޭނެއް ހެދި އެވެ.\nސްކޭން ބެލުމަށް ފަހު ޑރ. ޝަރަދު ބުނި ކަމަށް ވަނީ، އާއިލާގެ ބަޔާނުގައިވާ ގޮތުން، ކުރިން އަތަށް ގުޅި ކެނިއުލާ ގުޅިފައި އޮތީ ނާރުގެ ބަދަލުގައި މަސްގަނޑަށް ކަމަށާއި އޭގެ ސަބަބުން އެންޓިބަޔޮޓިކްސް އާއި އޭނާއަށް ދިން އައިވީތައް މަސްގަނޑަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އަތް މައްޗަށް ނަގައިގެން ބޭއްވުމުން، 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ރަނގަޅުވާނެ ކަމަށް ޑރ. ޝަރަދު ބުނި ކަމަށްވެ އެވެ.\nއަތަށް އެއްވެސް ލުއިކަމެއް ނުލިބުމުން ޑރ. ޝަރަދު ބަދަލުކޮށްދޭން އެދުމުން ދެން އައިޝަތުގެ ކަންކަމާ ހަވާލުވި ޑޮކްޓަރު އެދުނީ، އާއިލާގެ ބަޔާނުގައިވާ ގޮތުން، އިނގިލިތަކުގެ ހަރަކާތްތައް ކުޑަވާތީ އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރުމަށެވެ. އެކަމަކު އޭޑީކޭ އިން އިތުރު ފަރުވާއެއް ހޯދަން އައިޝަތު ދެކޮޅުހެދި އެވެ.\nއޭޑީކޭ އިން ވަނީ އައިޝަތުގެ ކަންކަން ބަލަން ފަހުން ތަޖުރިބާކާރު ޑޮކްޓަރުންގެ ޓީމެއް އެކުލަވާލައިފަ އެވެ. އެކަމަކު އާއިލާއިން އޭނާ ބޭރަށް ގެންދަން ޓިކެޓް ނެގި އެވެ. ދެން ދިމާވި މައްސަލަ އަކީ، ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އަތުގެ ވިންދު މާ ބޮޑަށް ދަށްވުމުން ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އޮޕަރޭޝަން ކުރަން ޖެހުމެވެ.\nއާއިލާ އިން ބުނި ގޮތުގައި ރޭގަނޑު 12:30 ހާ އިރު ކުރަން ފެށި އޮޕަރޭޝަން ނިމުނީ އަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު 6:30 ގަ އެވެ. އޮޕަރޭޝަން ކުރި ޑޮކްޓަރުން ބުނި ކަމަށް ވަނީ އޮޕަރޭޝަން "ދިޔައީ ރަނގަޅަށް" ކަމަށެވެ.\n"ނަމަވެސް ޑޮކްޓަރފުންގެ ހަރަކާތްތައް ހރި ގޮތުންނާއި މޫނު މައްޗަށް ވެރިވެފައިވާ ހާސްކަން ފެނުމުން، އާއިލާ އިން ޝައްކު އުފެދި، ސުވާލުކުރުމުން ދެންނެވީ، ޑޮކްޓަރުން ހާރު ނުކައި ތިބުމުން ވަރުބަލުވެފައިވާ ކަމަށެވެ،" އާއިލާ އިން ބުނެ އެވެ.\nއޭގެ ދޮޅު ގަޑިއިރު ފަހުން ތިއޭޓަރުން އައިޝަތު ނެރުނު އިރު ވަނީ "ލޯ މަތީގައި ޓޭޕް ކޮޅެއް އަޅާފައި" ކަމަށް އާއިލާ އިން ބުނެ އެވެ.\nއެކަމަކު އައިޝަތުގެ އާއިލާ އިން ބުނަނީ އޮޕަރޭޝަންގެ ތެރޭގައި އޭނާ މަރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެ ވާހަކަ ޑޮކްޓަރުން ކައިރީ ފަހުން ބުނުމުން "ޑޮކްޓަރުން ވަނީ އިސްޖަހައިފައި" ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\n"މަންމަ ނިޔާވުމުގައި ޑޮކްޓަރުންގެ އިހުމާލުކަމަށް އައިލާ އިން ގަބޫލުކުރަނީ އައިސީޔޫގައި ތިބި ނަރުސް ކުދިންނާއި މިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާ ސުވާލުކުރުމުން، އެ މީހުންގެ އިހުމާލް މިކަމުގައި ވާ ކަމަށް ވަނީ އިއުތިރާވެފަ އެވެ،" ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު އޭޑީކޭ ހޮސްޕިޓަލް މަރު


Players profile: Toni Kroos | Mihaaru\nކުޅިވަރު / ކުޅުންތެރިންގެ ޕްރޮފައިލް\nޖަރުމަންގެ މިޑްފީލްޑާ ޓޯނީ ކްރޫޒް --- ފޮޓޯ: އީޕީއޭ\n10 ޖޫން 2021 - 14:54\nއެކި ކުޅުންތެރިންގެ ކެރިއާގައި އެކި ސީޒަންތަކުގައި ކުޅެވެނީ އެކި ވަރަށެވެ. ބައެއް ސީޒަންގައި ފޯމު ގެއްލި ޓީމުން ޖާގަ ގެއްލޭ ހިސާބަށް ދެ އެވެ. ނަމަވެސް ޖަރުމަންގެ މިޑްފީލްޑް ޓޯނީ ކްރޫޒް، އެއާ ތަފާތެވެ. ގައުމީ ޓީމަށް އޭނާ ކުޅެން ފެށި ފަހުން ވެސް ޓީމުގެ އެންމެ މުހިންމު ކުޅުންތެރިޔާގެ ގޮތުގައި އޭނާ ދެމި ހުރެ އެވެ.\nޖަރުމަންގެ ގައުމީ ޓީމުގެ މިޑްފީލްޑްގައި، ކޯޗު ޔޯކިމް ލޯ އެންމެ އިތުބާރު ކުރާ އެއް ކުޅުންތެރިޔަކީ ރެއާލް މެޑްރިޑްގެ މިޑްފީލްޑަރެވެ. ވޯލްޑް ކަޕް 2014 ގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި ޓީމުގެ މިޑްފީލްޑްގައި އޭނާގެ ހިއްސާ ބޮޑެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ވޯލްޑް ކަޕްގައި ސްވިޑަން ކޮޅަށް އޭނާ ފްރީ ކިކަކުން ވައްދާލި މޮޅު ގޯލަކީ ތަފާތު ގޯލެކެވެ.\nކްރޫޒްގެ އެންމެ ހާއްސަ ކޮލިޓީއަކީ، އޭނާ ފޯރުކޮށްދޭ ޕާސްތަކުގެ އެކިއުރެސީ އެވެ. އޭނާ ފޯރުކޮށްދޭ ބޯޅަތައް ވެގެން ދަނީ މެޗުތަކުގެ ނަތީޖާ އަނބުރާލުމަށް އެހީވެދޭ އެންމެ މުހިންމު ކޮމްޕޯނަންޓަށެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އެލް ކްލެސިކޯގައި ވިނީސިއުސް ޖޫނިއާ އަށް ކްރޫޒް ދިން ޕާހަކީ މެޗުގެ ނަތީޖާ ބަދަލުކޮށްލަދިން ވަގުތު ކޮޅެވެ. ނިމިދިޔަ ސީޒަންގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ކްއާޓާ ފައިނަލުގައި ލިވަޕޫލާ ދެކޮޅަށް މެޑްރިޑްގައި ކުޅުނު މެޗުގައި ވިނީސިއުސް އަށް ކްރޫޒް ދިން ބޯޅައަކީ ލޯންގް ބޯލްގެ "މާސްޓާ ޕީސް" ޕާހެކެވެ.\n"ހޫ ސްކޯޑް ޑޮޓް ކޮމް" ގެ ސްޓެޓިސްޓިކްސް ދައްކާ ގޮތުން ކުރޫޒް ވަނީ ލަ ލީގާއި އެވްރެޖްކޮށް 8.2 ލޯންގް ބޯލް ޕާސް ކާމިޔާބުކަމާ އެކު ފޯރުކޮށް ދީފަ އެވެ. އަދި ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި 9.1 ލޯންގް ބޯލް ޕާސް ފޯރުކޮށް ދިނެވެ. މިއީ މިޑްފީލްޑަރަކަށް ބަލާއިރު ފާހަގަ ކުރެވޭ އަދަދުތަކެވެ.\nޔޫރޯގައި ޖަރުމަން ލައްވާލީ، އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ޕޯޗްގަލް އާއި އަދި އެންމެ ފަހުގެ ވޯލްޑް ކަޕް ޗެމްޕިއަން ފްރާންސްގެ އިތުރުން ހަންގޭރީއާ އެކު ގުރޫޕް އެފްގަ އެވެ. އެއީ މި ފަހަރުގެ މުބާރާތުގެ "ގްރޫޕް އޮފް ޑެތު" އެވެ. ވަރުގަދަ މެޗުތަކުގައި ނަތީޖާ ބަދަލު ކުރަން އެހީވެދޭ ކްރޫޒްގެ ދައުރު އެ މެޗުތަކުގައި ބޮޑު ވާނެ އެވެ.\nޖަރުމަން ފުޓްބޯޅަ ޓީމް ކުޅުންތެރިންގެ ޕްރޮފައިލް


އަހުމަދު މޫސާ - ވިކިޕީޑިއާ\nނިލަންދޫ ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގައި އޭނާވަނީ އަހަރުތަކެއް ހޭދަކޮށްފައެވެ. ނިލަންދޫ ކަތީބު ކަމާއި، އެހެނިހެން ބައެއް މަޤާމްތައް އޭނާވަނީ ފުރުއްވާފައެވެ. އެއީ އަގުހުރި ޢިލްމީ އެތައް ދަރިންތަކެއްގެ ބައްޕައެކެވެ. އޭނާގެ ކިބައިން އަބަދު ވެސް ފެންނާނީ މަޑުމައިތިރި ކަމާއި، ހިތް ހެޔޮ ކަމެވެ.\n1 ދަނޑުވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި\n2 ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރުން\n3 ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމް ލިބިލެއްވުން\n4 އުފަން ދަރިން\n4.1 އުފަންދަރިންގެ ލިސްޓް\nދަނޑުވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nނިލަންދޫގެ ރައްޔިތުން ދަނޑުވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ ސަބަބުންނޭ ބުނުން އެއީ ނިލަންދޫގައި އުޅޭ އެހެން ދަނޑުވެރިންނަށް ކުރެވޭ ބޭއިންސާފަކަށް ނުވާނެއެވެ. 1990 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޢިރާޤުން ކުވައިތަށް އެރުމާއި ގުޅިގެން ކުވައިތަށް މިނިވަންކަން ހޯދައިދިނުމަށްޓަކައި އެމެރިކާ އާއި އިރާޤާއި ދެމެދު ކުރެވުނު ހަގުރާމަ ހިނގި ދުވަސްވަރު ހަގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެދާނޭ ކަމުގެ ބިރުހީވެ، އަމިއްލައަށް އިސްނަންގަވައިގެން ސަރުކާރުގައި ދަންނަވަައިގެން ޖަންގަލިން ބިމެއް ސާފުކޮށް އެތާގައި ދަނޑުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ފެއްޓެވި އެވެ.\nއަދި ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ ސަމާލުކަން ހޯއްދައި މިކަމުގެ ބޭނުންތެރިކަމާ މެދު މީހުން ހޭލުންތެރި ކުރުވި އެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނިލަންދޫ މާލިއްޔަ ވައު ރައްޔިތުންގެ ދަނޑުބިންތަކަށް ބަދަލު ވެގެން ދިޔައެވެ. އޭގެ ނަތިޖާ ފޮނިވެފައި ރަހަ މީރު ވެސް މެއެވެ. ނަތީޖާއަކީ ކޮބައިކަން އެގިލައްވާތޯ އެވެ. މުޅި ދުނިޔޭގައި އަހަރަކު އެއްފަހަރު ފާހަގަކުރާ ދުނިޔޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ދުވަސް ގައުމީ ފެންވަރެއްގައި 1991 ވަނަ އަހަރު ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އަހަރެމެންގެ އުފަންރަށް ފ. ނިލަންދޫ ގައެެވެ. މިހާރު ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް އަޅުގަނޑު މިއިޝާރާތް ކުރައްވަނީ ކާކުކަން އެގިވަޑައިގެންފި ދޯ އެވެ. އާދެ! ނިލަންދޫ އަތިރީގޭ އަޙުމަދު މޫސާ އެވެ. ނިލަންދޫ ކުދިބޮޑު އެންމެހާ ރައްޔިތުންގެ ކަތީބު ދޮންބެ އެވެ.\nސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރުން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއަޅުގަނޑަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވި ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކަތީބު ދޮންބެ ވަނީ3ފަހަރެއްގެ މަތިން ގާތްގަނޑަކަށް 5ވަަރަކަށް އަަހަރު ނިލަންދޫގެ ކަތީބުކަން ކުރައްވާފައެވެ. ފުރަތަމަ ކަތީބުކަން ލިބިލައްވާފައިވަނީ 1959 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއަށްފަހު 1968ން 1971 އާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތުގައި ވެސް ނިލަންދޫ ކަތީބުކަން ކޮށްފައި ވެއެވެ. އަދި 1997ން 1998 އަށް ވެސް ކަތީބުކަން ކޮށްފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުވަސްކޮޅެއް ވަންދެން ކުރިން އޮންނަ މަގާމެއްކަމުގައިވާ އަތޮޅުގެ ނާއިބުކަން ވެސް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމް ލިބިލެއްވުން[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nއަމިއްލައަށް އިސްނަންގަވައިގެން 1990 ވަނަ އަހަރު ފެށި ދަނޑުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް އަދިވެސް މުޅިން ހުއްޓައެއް ނުލައްވައެވެ. މިއަދު ކަތީބު ދޮންބެ އެމަސައްކަތުގައި ޞިއްޙީ ޙާލު ހުރިގޮތުން ޙަރަކާތްތެރި ނުވި ނަމަވެސް އޭނާގެ ދޮށީ ދެ އަންހެން ދަރިންދަނީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތްކޮށް ފައިދާ ހޯދަމުންނެވެ. 1991 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުން ދެއްވާ ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމް ކަތީބު ދޮންބެ އަށް ލިބިފައިވެއެވެ. މިއިނާމް ލިބިފައިވަނީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ރޮގުން ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ކަތީބު ދޮންބެ އިސްނަންގަވައިގެން ނިލަންދޫގައި 1990 ވަނަ އަހަރު ފެއްޓެވި ދަނޑުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ފާއިތުވި 16 ވަރަަކަށް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވަނީ ހީނުކުރާ ވަރަށް ފުޅާވެފައެވެ. ރަށުގެ އެތައް ރައްޔިތުންނެއް ދިރިއުޅުމަށްކުރާ މަސައްކަތަކަށް ދަނޑުވެރިކަން މިއަދުވަނީ ވެފައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މިއަދު މެދުރާއްޖެ ތެރޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދަނޑުވެރި ރަށަކަށް ނިލަންދޫވަނީ ވެފައެވެ.\nކަތީބު ދޮންބެ އަކީ ތަޢުލީމީ އެތައް ދަރިންތަކެއްގެ ބައްޕައެކެވެ. އަދި ގައުމަށް ބޭނުންތެރި، ގައުމަށް ޚިދުމަތްކުރާ ވަފާތެރި އެތައް ދަރިންތަކެއްގެ ކާފައެކެވެ. މިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މިއަދު ފ.އަތޮޅާއި، އަދި ޚާއްޞަކޮށް ނިލަންދޫގެ އެކި ފެންވަރުގެ ވަޒީފާތަކުގައި ތިއްބެވި ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަކީ ކަތީބު ދޮންބެއަށް ބައްޕަ، ނުވަތަ ކާފަކިޔާ ދަރީންނެވެ.\nނިލަންދޫގެ ފަސްގަނޑުން ޢިލްމީ ގޮތުން މަތީ ފާސް ނަންގަވައިގެން ތިއްބެވި އެންމެ ގިނަ ދަރިންގެ ބައްޕައަކީ ވެސް ކަތީބު ދޮންބެ އެވެ. ކަތީބު ދޮންބެ4ދަރިއަކު ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ޙާޞިލް ކޮށްފައިވާ އިރު، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ދަނީ ޕީއެޗްޑީ އަށް ކިޔަވަމުންނެވެ.އަނެކަކު ދަނީ އިންޑިޔާގައި މާސްޓާރޒް އަށް ކިޔަވަމުންނެވެ. ހަމަމިހެން ކަތީބު ދޮންބެ އަށް ބައްޕަ ކިޔުއްވާ5މީހަކު ޓީޗަރުންގެ ގޮތުގައި ފ.އ.ތ،މ ގައި މަސައްކަތް ކުރައްވައެވެ. ސްކޫލާއި، އަތޮޅު އޮފީހުގެ އިސް މަގާމްތަކުގައި ތިއްބެވީ ވެސް ކަތީބު ދޮންބެގެ ދަރިންނެވެ.\nއަހުމަދު މޫސާ އަތިރީގެ ފ.ނިލަންދޫ.\nމުޙައްމަދު ޖަލީލް - ފ.އަތޮޅު އަތޮޅުވެރިޔާގެ މުޢާވިން\nޢަބުދުއް ލަތީފް އަހުމަދު - ނޫސްވެރިއެއް\nޢަބުދުލް ޢަޒީޒް ޢަހުމަދު - ޑޮކްޓަރެއް\nއުމްނިއްޔާ އަހުމަދު - ޓީޗަރެއް\nޢަބުދުއް ރަޝީދު އަހުމަދު - ޓީޗަރެއް\nރުގިއްޔާ އަހުމަދު - ޓީޗަރެއް\nޢަބުދުﷲ އަހުމަދު - ޓީޗަރެއް - ޕްރިންސިޕަލެއް\nޢަބުދުއް ޞަމަދު އަހުމަދު - ޓީޗަރެއް - އިންޖިނޭރެއް\nކަތީބު ދޮންބެގެ ކައިރިއަށް ކަމަކު ޖެހިގެން މީހަކު ގޮސްފިނަމަ އެމީހަކަށް ވެވުނު ވަރަކުން އެހީތެރިވެ ދެއްވައެވެ. ފަހަރެއްގައި ވެސް އެއިން މީހަކު މާޔޫސްކޮށް ދެރަކޮށްލައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. ކަތީބު ދޮންބެ ނިލަންދޫ އަށް ކޮށްދެއްވި ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަންކޮށް މިފުރުޞަތުގައި ޝުކުރުގެ ޖިޒީތައް ފޮނުވަމެވެ. އަދި ކަތީބު ދޮންބެގެ ދަރިންނާއި ކާފަދަރިންގެ ފަރާތުން ނިލަންދުއަށް ލިބިފައިވާ، އަދި ލިބެމުންދާ ޚިދުމަތްތައް ފާހަގަކޮށް ފަށްފަށުން ޝުކުރު އަދާކުރަމެވެ.\nނިލަންދޫ ރައްޔިތުންގެ ހިތުގައި ކަތީބު ދޮންބެ ފަދަ ކަމުވޮށިގެންވާ ކޮންމެ ޝަޚްޞިއްޔަތަކަށް އަބަދު ވެސް އިޙްތިރާމާއި، ލޯތްބާއި، ޤަދަރު އޮންނާނޭކަން ޔަގީނެވެ. ޓީވީ މޯލްޑިވްސް އިން އިޢުލާން ކޮށްފައިވާ ލާމަސީލު ކާފަ، މާމަ އެވޯޑަށް ނިލަންދޫ ފަސްގަނޑުން ނަމެއް ފޮނުވާނަމަ އެކަމަށް އެންމެ އައުލާކަން ބޮޑު ބަޔަކަށް ވާނީ ކަތީބު ދޮންބެގެ ދެމަފިރިންކަން ޔަގީނެވެ. ތިޔަފަދަ ޝަޚުޞިއްޔަތު ތަކަށް ދިގުއުމުރަކަށް އަބަދު ވެސް އަހަރެމެ Patel, Saif Yusuf + Steifel, Tatiana Maria


REPORT: Dheenee arairun "hanguraama" akah: Hurihaa molheh harukashi fikurah\nދީނީ އަރައިރުން "ހަނގުރާމަ"އަކަށް: ހުރިހާ މޮޅެއް ހަރުކަށި ފިކުރަށް\nއިސްލާމީ މަރުކަޒުގައި ބަޔަކު ދަރުހެއް އަޑުއަހަނީ: -- އަވަސް ފައިލް ފޮޓޯ: އަހުމަދު ޝުރާއު\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބު ގާތްވަމުން އައި ވަރަކަށް މަލަމަތިން ފެންނަމުންދިޔަ ބަނަ ވިލާގަނޑު ވެރިކަން ފުރޮޅިގެން ދިޔުމާއެކު މިހާރު އެވަނީ ވަރުގަދަ ތޫފާނާކަށް ބަދަލުވެފަ އެވެ. އެއް ބަޔެއްގެ ނަޒަރުގައި ހައްދުފަހަނަ އެޅުން ފެތުރުމާއި ޖިހާދުގެ ނަމުގައި ބޭރުގެ ހަނގުރާމަވެރިން ފޮނުވުމުގެ މުގުލުގައި ތިބީ ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި ދީނީ ޖަމާއަތްތަކެވެ. އޭގެ އަނެއް ފަރާތުން އަމާޒުކުރާ އިނގިލި ނިސްބަތްވަނީ ހުޅަނގުން ވާގިލިބިގެން ދީނީ މިނިވަންކަން ހޯދަން ކުރާ ހީލަތްތެރި މަސައްކަތަކަށެވެ.\nދީނުގެ ނަމުގައި ނުރައްކާތެރި އަމަލުތަކަށް ހިތްވަރުދޭ ތުހުމަތުތަކުން ކުރިފަޅާ މިހާރުވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުން ފަދަ ހަޑިމުޑުދާރު އިލްޒާމް ދީނީ ޢިލްމުވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށްފަ އެވެ. ބަދަލުހފުމުގެ ރޫހެއްގައި ވިޔަސް ދީނީ ޖަމާޢަތްތައް އުވާލުމާ ދިމާލަށް މިސްރާބު އެނބުރިފައިވާއިރު، މުޅި ގައުމު ވަނީ ނުތަނަވަސް ކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފަ އެވެ.\nދެކޮޅުގައި ތިއްބަސް، އެއް މަގުސަދެއް\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްޔެގެ ޖަލްސާއަށް ހުށަހެޅިގެންދިޔަ ގަރާރަކާއެކު މެންބަރުންގެ ކަންބޮޑުވުމާއި ނުރުހުން ބަންޑުންވެގެން ދިޔަ އެވެ. އަމިއްލައަށް ފަތުވާތައް ނެރެ، ލޭ ހުއްދަކޮށް މީހުންމެރުމާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމަކީ ދީނާ ގުޅުންހުރި ކަމެއްނޫން ކަމަށާ އެކަންކަމަށް އަރައިގަތުމަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ މެންބަރުން އިއްޔެވެސް ވަނީ ސިފަ ކުރައްވައިފަ އެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ޕާލިމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑާޝިޕްގެ ބައެއް މެންބަރުން -- ފޮޓޯ: މަޖިލީސް\nމެންބަރުންގެ ވާހަކަތަކުގެ އިތުރުން މަރުތައް ބަލާ ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުން ނެރުނު ރިޕޯޓްތަކުން ސާފުވާކަމަކީ ހައްދުފަހަނައެޅުމާ ދީނީ ހަރުކަށި ފިކުރު ފަތުރަން ވަރަށް ފުޅާ ނެޓުވޯކެއްގެ ތެރެއިން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެމުންދާ ކަމެވެ. އެކަމާ ދެކޮޅަށް އަބަދުވެސް އެންމެ ހަރުއަޑުން ވަކާލާތުކުރައްވާ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަދި ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އިއްޔެގެ ޖަލްސާގައި އަންދާޒާކުރެއްވީ އެ ނެޓްވޯކުގައި 200 އެއްހާ މީހުން އުޅޭ ކަމެވެ. ދެން އުފެދޭ ސުވާލަކީ އާބާދީގެ ނިސްބަތުން އެހާ މަދު ބަޔަކު ނުހުއްޓުވިގެން ކަމާބެހޭ ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކާއި ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި ޖަމާއަތްތަކުގެ އަރައިރުމުގެ ތެރެއިން ހަގީގީ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ލިބިދާނެތޯ އެވެ.\nއިލްމުވެރިންގެ އަގު ވައްޓާލުން، އިތުރު ނުރައްކަލެއްގެ ފެށުން\nހާއްސަކޮށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހުއްޓުމެއްނެތި ކުރަމުންދާ ޒުވާބުގައި މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ ބައިބައިވުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ސިފަވެގެންދެ އެވެ. ދީނީ އިއްލުމުވެރިންނަށް ޒަމާނުއްސުރެ ދެވިފައިވާ ހާއްސަ ގަދަރާއި އިއްޒަތް ނަޝީދު ސިފަކުރެއްވި "ފިކުރީ ހަނގުރާމަ"އިގެ ތެރެއިން ގެއްލިގެން ގޮސްފައިވާކަމީ ހިތާމަކުރުމަށްވުރެ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މައްސަލައެކެވެ.\nއެފަދަ ތުހުމަތުތައް އެންމެ ބޮޑަށް އަމާޒުވެފައިވާ ކުރީގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ސިޔާސީ އެކި ފަރާތްތަކުން ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ އަގު ވައްޓާލައި ބޭޒާރުކޮށްލުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުން މިހާރު އޮތް ބިރުވެރި ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށެވެ.\n"އިލްމުވެރިންގެ ގުޅުން" މިނަމުގައި ރާއްޖޭގައި ތިބި މަޝްހޫރު ދީނީ އިލްމުވެރިން ބޭއްވެވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލްވުމުގައި ބައިވެރިވި އިލްމުވެރިން -- ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އަނާމް | އަވަސް\n"އިލްމުވެރިންގެ އަގު ވައްޓާލައި އެމީހުންނަށް ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުވާލުމުން ދީނީ ކަންކަން އޮޅުންފިލުވަން އާންމުން ދާނީ ކޮން ބައެއްގެ ގާތަށްތޯ؟ މިހާރުވެސް ހައްދު ފަހަނައެޅުން އިތުރުވަނީ ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން ކުޑަ ވީމަ،" ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެހެން ދީނީ އިލްމުވެރިއަކު ނަން ނުޖެހުމަށް އެދި ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޕަބްލިކްގެ ތެރެއަށް ނުކުމެ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހަރަކާތްތެރި ނުވި ނަމަވެސް ހަރުކަށި ފިކުރާ ދެކޮޅަށް މިހާރުވެސް ގިނަ ދީނީ އިލްމުވެރިން ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ހުރިހާ އިލްމުވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށް މަޖިލީހުގެ ތަޅުމާއި ސިޔާސީ އެކި ޕޯޑިއަމް ތަކުގައި ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކުން އެފަދަ އިލްމުވެރިން ރައްޔިތުންނަށް ދެއްވަމުން ގެންދަވާ ދީނީ ނަސޭހަތުގެ އަގެއް މިހާރު ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ.\nޝަހީމްވެސް ފާހަގަކުރެއްވީ އެ ނުކުތާ އެވެ. ރަނގަޅު ދީނީ ތައުލީމު ލިބިވަޑައިގެން ތިއްބެވި ފުރިހަމަ އިލްމުވެރިންގެ އަގު ނުހިފެހެއްޓިއްޖެ ނަމަ، ދީނުގެ ނަމުގައި ނުބައި މަގުތަކުން މީހުން ގެންދިއުމުގެ ހިތްވަރު ލިބެނީ ހަރުކަށި ފިކުރު ފަތުރަމުންދާ "އަޑީ ދައުލަތު"ގެ ވެރިންނަށް ކަމެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިހާރު ފެނިގެން މި ދަނީ މުޅީން އެހެން އެޖެންޑާ އެއްގެ ދަށުން ވަކި ބަޔަކަށް ޓާގެޓްކޮށްގެން ފިޔަވަޅު އަޅަން މަސައްކަތްކުރާ ތަން. މިސާލަކަށް ދަންނަވަންޏާ ސަލަފު ޖަމިއްޔާ އަދު ނޫން މާދަން އުވާލާނެ ކަމަށް މި ބަލަނީ. އެކަމަކު، ސަލަފް އަކީ ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީި އަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގަމުން އައި ޖަމިއްޔާއެއް. އެ ތަނުގައި ސިޔާސީ ކަންކަމުގައިވެސް ނޫޅުއްވާ ވަރަށް ރަނގަޅު އިލްމުވެރިންތަކެއް އެބަ ތިއްބެވި." ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nގައުމު ނުތަނަވަސް ކަމުގައި، މިނިސްޓްރީ ހިމޭނުން\nއިސްލާމް ދީނާ ގުޅޭގޮތުން މުޅި ގައުމުގައި މިހާރު އުފެދިފައިވާ ހިޔާލު ތަފާތުވުންތަކާއި ކަންބޮޑުވުމަށް ޖަވާބުދާރީވެ ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ޒިންމާ އެޅިފައި އޮތް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށް ކަމެއް ވެގެން އުޅޭހެންވެސް ހީނުވާ ކަަހަލަ އެވެ. މިހާރު އުފައްދާފައިވާ ސުވާލުތަަކަށް ޖަވާބުނުދިނުމުގެ އިތުރުން ބަޔާނެއްހާ ހިސާބުވެސް ނެރެފައި ނުވުމަކީ ޑރ. ޝަހީމްވެސް ހިއްސާކުރައްވާ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ.\nޝަހީމް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ މިހާރު ފެންނަނީ ވަރަށް ބަލިކަށިކޮށް ކަމަށެވެ. އަދި މިކަހަލަ ހައްސާސީ ދަނޑިވަޅެއްގައި އެންމެން އެއްތަންކޮށް ކުރިމަތިވެގެން އުޅޭ ހަގީގީ މައްސަލައަށް ސަމާލުކަން އަނބުރާ ހޯދައި، ހައްލުކުރުމަށް އިސްނަގަން ޖެހޭނީ އެ މިނިސްޓްރީ ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ޒާހިރު. -- ފައިލް ފޮޓޯ\n"ކޮބައިތޯ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ؟ ކޮބައިތޯ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު؟ މި ކަހަލަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ޖަވާބެއް ހޯދަން ރައްޔިތުން އެނބުރޭނީ އެ މިނިސްޓްރީއާ ދިމާލަށް ނޫންތޯ؟ އެކަމަކު، އަދި މިހާތަނަށް ބަޔާނެއް ވެސް ނެރުއްވި ތަނެއް ނުފެނުނު." ތަފާތު ތިން ސަރުކާރެއްގައި އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމު ފުރުއްވާފައިވާ ޝަހީމް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއަރައިރުން ނުވެ އެކުގައި މަސައްކަތް ނުކުރެވޭނެ؟\nއާންމު ރައްޔިތެއްގެ ނަޒަރުން ބަލާނަމަ އެންމެ ކަންބޮޑުވާ މައްސަލައަކީ މިހާރު ގައުމުގައި ފެންނަމުންދާ މަންޒަރެވެ. އެއީ، ހަރުކަށި ފިކުރު ފެތުރުމާއި، މީހުން ގަތުލު ކުރުމާއި، ޅަ ދަރީންނާ ކައިވެނިކޮށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމަށްވުރެ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. އެއީ އެ ބިރުވެރި އަދި ނާމާން މައްސަލަ އަޅާނުލައި އެއްފަރާތުގައި ބާއްވާފައި، އެކަމަށް ފިޔަވަޅު އަޅައި ހައްލު ހޯދޭނެ އެންމެން އެކަކު އަނެކަކާ ޒުވާބުކޮށް އަރައިރުންވަމުން ދާ ދިއުމެވެ.\nމުޅި ގައުމު މިހާރު ގަބޫލުކުރަން މަޖުބޫރު ވެފައިވާ ހަގީގަތަކީ ދީނުގެ ނަމުގައި ނާޖާއިޒު މަންފާތަކެއް ހޯދަން ހަރުކަށި ފިކުރު ފަތުރަމުންދާ ކަމެވެ. ހިޔާާލު ތަފާތުވެ ދެ ބަސްވާ ދަނޑިވަޅު ތަކުގައި އަމިއްލައަށް މަރުގެ ހުކުމް ކަނޑައަޅައި އެއްވެސް ރަހުމެއް ނެތި މީހުން މަރާފައިވާކަމެވެ. ރާއްޖޭގައި ހެދިފައިހުރި ގާނޫނު ތަކަށް ފާޅުގައި ގޮންޖަހައި ވަކި ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ހިންގަމުންދާ ކަމެވެ.\nކޮންމެ ގޮތަކަށް ވާހަކަ ދެކެވުނު ނަމަވެސް، އެ އަރައިރުމުގެ ތެރެއިން ދެ ފަރާތުންވެސް ދައްކަނީ އެއް ވާހަކައެކެވެ. ހުއްޓުވަން ބޭނުންވަނީ ދީނުގެ ނަމުގައި ބަޔަކު މަގު ފުރައްދައިގެން ހިންގަމުންދާ ޖަރީމާތަކެވެ. ދިވެހި ފަސްގަނޑުން ފޮހެލަން ބޭނުންވަނީ އެ ނުރައްކާތެރި ފިކުރު ކަމެވެ. އެހެންވީއިރު، އެއް ބަޔަކު އަނެއް ބަޔެއްގެ ބޮލަށް ފޫޅު ކަނޑައި އިލްޒާމު އެޅުވުމުގެ ބޭނުމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ހާސިލްކުރަން ބޭނުންވަނީ އެއް މަގްސަދެއް ނަމަ، އެންމެން އެކުގައި މަސައްކަތް ނުކުރަންވީ ކީއްވެ ބާއެވެ؟\nޑރ. ޝަހީމްވެސް ތަކުރާރު ކުރައްވަނީ އެ ވާހަކަ އެވެ. ޖިހާދުގެ ނަމުގައި ބޭރުގެ ހަނގުރާމަތަކަށް މީހުން ފޮނުވުމާއި މީހުން މެެރުމާއި ކުޑަކުދީންނާ ކައިވެނި ކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ފުރިހަމަ އެއްވެސް ދީނީ އިލްމުވެރިއަކު ހިތްވަރުދީ ގަބޫލުކުރާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަން އެގޮތަށް ވާނަމަ، މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައިވެސް މެންބަރުން އަޑުގަދަ ކޮށް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ ހަމަ އެ ވަހާކަ އެވެ. އެކަމަކު، އެ ދެ ބައި މީހުން މިހާރު ފެންނަނީ ދުޝްމިނުން ގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nކުރިން ވާހަކަ ދެއްކެވި އިލްމުވެރިޔާ ވިދާޅުވީ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މައްސަލައަށް ފުރިހަމަ ހައްލެއް ހޯދޭނީ އެންމެން އެކުގައި މަސައްކަތް ކޮށްގެން ކަމަށެވެ. މިވަގުތު ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނަށް ކިތަންމެ ގަބޫލުކުރަން ދަތިވިޔަސް އެ މަސައްކަތުގައި ދީނި އިލްމުވެރިންގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމު ވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިސްލާމީ މަރުކަޒުގައި ޖަމާއަތުގައި ނަމާދު ކުރަނީ -- އަހުމަދު ނާއިމް | އަވަސް\n"ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަކަސް، ސަރުކާރަކަސް، ފުލުހުންނަކަސް، ސިފައިން ކަމަަށް ވިޔަސް މިކަން ހައްލުކުރެވޭނީ އެކަކު އަނެކަކަށް އިނގިލި ދިއްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެންމެން އެކައްޗެއް ކިޔައިގެން އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރެވިގެން. ކިތަންމެ ބޮޑަށް ފިޔަވަޅު އަޅައި އުވާލަން ބޭނުންވިޔަސް އެކަމުގައި ރާއްޖޭގެ ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމުވާނެ." އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝަހީމް ވެސް އިއްތިފާގުވެ ވަޑައިގަންނަވާާ ގޮތުގައި އެންމެން ސުލްހަވެ، ކުރިމަތީގައި ދުވަހުން ދުވަހަށް ބޮޑުވަމުން އަންނަ ބިރުވެރި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް މަޝްވަރާގެ މޭޒަށް އަންނަންޖެހޭ ކަމެވެ. އެކަން ފަހިކޮށްދޭން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން އިސްނެގުމަށް ޝަހީމް ގޮވާލެއްވި އެވެ.\nފާއިތުވި ދެ ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި ދެ ފަރާތުންވެސް އިއްތިފާގުވާ އިތުރު އެހެން ވާހަކައެއް އަޑުއިވުމާއެކު ނުތަވަސްކަމާއި ބިރުވެރިކަން ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފަ އެވެ. އިއްޔެ މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުންވެސް އިވިގެން ދިޔައީ ލޭ އޮހޮރުވުމާއި ހަނގުރާމައިގެ ތުންފަތް މަތީގައި ރާއްޖެ އޮތް ކަމުގެ ބިރުވެރި އިންޒާރެވެ. ފަހަރުގައި މަޖިލީހުން އެންމެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު އަޅާ ދީނީ އިލްމުވެރިޔަކަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ޑރ. ޝަހީމްވެ ހަމަ އެ ނުރައްކަލުގެ ރަނގަބީލު ޖެއްސެވި އެވެ. މިހާރު ގައުމު މިދާ މިސްރާބުގައި ކުރިއަށްދާ ނަމަ ވަރަށް ކައިރި މުސްތަގުބަލެއްގައި ލޭ އޮހޮރުވުމާއި ހަމަނުޖެހުމުގެ ތެރެއަށް ގައުމު ވެއްޓިގެން ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ކަމަށް ޝަހީމް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަނެއްކާވެސް ތަކުރާާރު ކުރަން ޖެހެނީ މިވާހަކަ އެވެ. އެއް މައްސަލައެކެވެ. އެއް ކަންބޮޑުވުންްތަކެކެވެ. އެއް އިންޒާރެކެވެ. އެއް މަގުސަދެކެވެ. ދެން ޒުވާބު ހުއްޓާފައި އެކުގައި އިށީނދެ، މަސައްކަތް ކުރަން ފަށާ ވަގުތު އަދިވެސް ނުޖެހެނީ ހެއްޔެވެ؟\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު + ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ދީނީ އިލްމުވެރިން މަރުތައް ތަހުގީގު ކުރާ ކޮމިޝަން އަފްރާޝީމް ރިޕޯޓް


ވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން ކަޕް، އަންހެން ޑިވިޜަނުގެ ސެމީގެ ޖާގަ3ޓީމުން ކަށަވަރުކޮށްފި :: މިކަލް ނޫސް\nވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން ކަޕް، އަންހެން ޑިވިޜަނުގެ ސެމީގެ ޖާގަ3ޓީމުން ކަށަވަރުކޮށްފި\n17 ޖުލައި 2017 20:16\nފްރެންޑްސް ކްލަބް ފުނާޑާއި ޕޮލިސް ކްލަބު ބައްދަލުކުރި މެޗުގެތެރެއިން - މުބާރާތް ބެލުމަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ސަޕޯޓަރުން ހާޒިރުވޭ. ފޮޓޯ ވީއޭއެމް\nފުވައްމުލައް ސިޓީގައި މިހާރު ކުރިޔަށްދާ ވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން ކަޕްގެ އަންހެން ޑިވިޜަނުގެ ސެމީ ފައިނަލުގެ ޖާގަ3ޓީމަކުން ކަށަވަރުކޮށްފިއެވެ. ސެމީ ފައިނަލުގެ ފަހުޖާގަ އަށް މިރޭ ކުޅޭވޭ ދަ ފޭދޫ ސްޕޯރޓްސް ޓީމާއި ވިލިނިގިލީ ޒުވާނުންގެ ޖަމްއިއްޔާގެ މެޗުން ޓީމެއް ކަނޑައެޅިގެން ދާނެއެވެ.\nމުބާރާތުގެ ޕޫލް ރައުންޑްގެ ފަހުމެޗާއި ހަމަޔަށް އައިއިރު ކުޅުނު ހުރިހާ މެޗަކުން މޮޅުވެގެން މިސްކިތްމަގު އެންމެންގެ ގުޅުން ޓީމުން ވަނީ 16 ޕޮއިންޓާއިއެކު ތާވަލުގެ 1 ވަނާގައެވެ. ދެވަނާގައި އޮތީ ފާއިތުވި މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަން ޕޮލިސް ކްލަބެވެ. ޕޮލިސް ކްލަބަށް5މެޗުކުޅެ އެއްމެޗުން ބަލިވި އިރު 12 ޕޮއިންޓް ލިބިފައި ވެއެވެ. ތާވަލްގެ3ވަނާގައި އޮތީ ފުވައްމުލަކުން ބައިވެރިވި ދެޓީމުގެ ތެރެއިން ފުރެންޑްސް ކްލަބު ފުނާޑުގެ ޓީމެވެ. އެޓީމަށް ލިބިފަިއވަނީ9ޕޮއިންޓެވެ.\nމިރޭ ކުޅެވޭ ވިލިނގިލި ޒ.ޖ. އަދި ދަ ފޭދޫ ސްޕޯރޓްސް ގެ މެޗުގެ ފޯރި ގަދަވަނީ ދެޓީމަށް ވެސް ސެމީ ފައިނަލުގެ ފަހު ޖާގަ ލިބުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމުންނެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް ކުޅެވުނު4މެޗުން އެއްމެޗު ޓައިބްރޭކަށް ގޮސް ބަލިވެފައިވުމުން ވިލިނގިލީ ޒ.ޖ. ގެ ޓީމަށް ލިބިފައި ވަނީ 1 ޕޮއިންޓެވެ. އެކަމަކު ދަ ފޭދޫ ސްޕޯރޓްސް އަށް އެއްމެޗުން މޮޅުވެ3ޕޮއިންޓް ލިބިފައި ވެއެވެ. މިރޭ މި ދެ ޓީމު ބައްދަލުކުރާ މެޗުން ވިލިނިގިލީ ޓީމަށް ފުރުސަތު އޮތީ ހަމައެކަނި އިދިކޮޅު ޓީމު 3-0 ން ނުވަތަ 3-1 ން ބަލިކޮށްގެން އެކަންޏެވެ. އޭރުން ވިލިނިގިލީ ޒ.ޖގެ ޓީމަށް4ޕޮއިންޓް ލިބި ދަ ފޭދޫ ޓީމު3ޕޮއިންޓްގައި އޮތުމުން 1 ޕޮއިންޓުގެ ކުރިއެރުމަކާއެކު އެވެ.\nނަމަވެސް ދަ ފޭދޫ ޓީމަށް އޮތް ފުރުސަތުތައް މާބޮޑަށް ވެސް އިތުރެވެ. އެއީ ކޮންމެ ނަތީޖާއަކުން މޮޅު ވިޔަށް އެޓީމަށް4ވަނަ ކަށަވަރު ވާނެއެވެ. އަދި 3-2 ން ބަލިވިޔަސް އިތުރު އެއް ޕޮއިންޓާއެކު ޖުމްލަ5ޕޮއިންޓުން ސެމީގެ4ވަނަ ޖާގަ ކަށަވަރު ވާނެއެވެ.\nވިލިނގިލީ ޓީމު މިރޭ ބަލިވެއްޖެ ނަމަ މިބާރާތުގެ6ވަނައަށް ވެއްޓޭނެއެވެ. އަދި5ވަނަ އަށް ފޭދޫ ޔޫތު ކޮމިއުނިޓީގެ ޓީމަށް ލިބޭނެއެވެ.\nމިރޭގެ މެޗަށްފަހު އެއްދުވަހުގެ ރެސްޓަކަށްފަހު މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލުގެ މެޗުތައް ފެށޭނެއެވެ. އެގޮތުްނ 19 ޖުލައިގައި ހަވީރު ބައްދަލުކުރާނީ ޕޫލް ބުރުގެ3ވަނަ ޓީމުގެ ގޮތުގައި ހޮވިފައިވާ ފްރެންޑްސް ކްލަބު ފުނާޑާއި މިރޭގެ މެޗުން4ވނަ ހޮވާ ޓީމެކާއެވެ. ހަމަ އެދުވަހުގެ ރޭ 8:30 ގައި ބައްދަލު ކުރާނީ ޕޫލް ބުރުގެ އެއްވަނަ މިސްކިތްމަގު އ.ގ އާއި2ވަނަ ޕޮލިސް ކްލަބުގެ މެޗެވެ.3ވަނަ ސެމީ ފައިނަލުގައި 20 ޖުލައިގެ ރޭގަނޑު ކުޅޭވޭނީ ސެމީ ފުރަތަމަ މެޗު ކާމިޔާބުކުރާ ޓީމާކާިއ2ވަނަ މެޗުން ބަލިވާ ޓީމެކެވެ.\nމިއީ ވޮލީބޯޅް އެސޯސިއޭޝަން ކަޕް އަންހެން ޑިވިޜަން މުބާރާތް މާލެއިން ބޭރުގައި ބޭއްވޭ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ގައުމީ ވޮލީ ބޯޅަ މުބާރާތް ވެސް މާލެއިން ބޭރުން އެންމެ ފުރަތަމަ ބޭއްވިފައި ވަނީ ފުވައްމުލަކުގައެވެ. އެއީ 2003 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެފަހަރު ފުވައްމުލަކުން ގިނަ ޓީމުތަކެއް ބައިވެރިވިއެވެ.


Al Buruj Soorathuge Thafseer | Dhiislam\nالبروج ސޫރަތުގެ ތަފްސީރު - 2\nޑރ. މުޙައްމަދު ޢިޔާޟު ޢަބްދުއްލަތީފް ފެބްރުއަރީ 1, 2019\n(إِنَّ بَطْشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ ﴿١٢﴾)\n(بطش ) މާނައަކީ: "ޢުގޫބާތް ދެއްވުން"\n(لشديد ) ވަރުގަދަވެގެންވުން، ސޫރަތުލް މާއިދާގެ 98 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވޭ: (اعلموا أن الله شديد العقاب وأن الله غفور رحيم) މާނައަކީ: "ﷲ އަކީ ޢުގޫބާތްގަދަފަދަވަންތަ އިލާހު ކަމާއި، އެކަލާންގިއީ ފާފަ ފުއްސަވާ ރަޙީމްވަންތަ އިލާހުކަން ދަންނާށެވެ." ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޢުގޫބާތް ޙައްގުވެގެންވާ މީހުންނަށް ޢުގޫބާތް ފޮނުއްވުމުގައި އެކަލާންގެ ހަރުކަށިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ. ނަމަވެސް، އެނޫން މީހުންނަށް އެކަލާންގެ ރަޙްމަތް ތަނަވަސްވެގެންވެއެވެ. ގިނަގިނައިން ޢަފޫ ކުރައްވައެވެ. ޢައިބުތައް ފޮރުއްވާދެއްވައެވެ. ނަމަވެސް އެކަލާންގެ ޢުގޫބާތް ޙައްގުވާ މީހުންނާއި މެދުގައި ޢަޛާބު ދެއްވާ ގޮތުގެ ވާހަކަ ބަޔާން ކުރައްވާ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (إِنَّ اللَّهَ يُمْلِي لِلظَّالِمِ ، فَإِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ " ثُمَّ قَرَأَ : وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ سورة هود آية 102 ) މާނައަކީ: "ހަމަކަށަވަރުން އަނިޔާވެރިންނަށް ﷲ ވަގުތު ދެއްވައެވެ. އެފަދަމީހުންނަށް ޢަޛާބު ފޮނުއްވާ ހިނދުގައި ވަރުގަދަ ހިއްޕެވުމަކުން ހިއްޕަވައެވެ. މިހެން ޙަދީޘް ކުރެއްވުމަށްފަހު ސޫރަތު ހޫދުގެ 102 ވަނަ އާޔަތް ކިޔަވާ ވިދާޅުވިއެވެ. " ރަށްތައް (އެބަހީ: ރަށްތަކުގެ أهل ވެރިން) އަނިޔާވެރިވެގެންވާ حال، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އެ ރަށްތައް ހިއްޕަވާހިނދު، އެކަލާނގެ ހިއްޕެވުންއޮތީ، އެފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެކަލާނގެ ހިއްޕެވުމަކީ، ވޭންދެނިވި، ގަދަފަދަ ކަމެކެވެ."\n(إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ ﴿١٣﴾ ) ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ފެށެނީވެސް އަދި ނިމެނީވެސް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތަށެވެ. ސޫރަތުއް ރޫމްގެ 27 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ) މާނައަކީ: " އަދި އެކަލާނގެއީ (ނެތުމުގެ ތެރެއިން) خلق ތަކުން އަލަށް އުފައްދަވައި ދެން އަލުން އެ إعادة ކުރައްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ."\nއެހެންކަމުން، އިންސާނުން ހަނދާންކުރަންވީ ނެތުމުގެ ތެރެއިން އުފެއްދެވީ ﷲ ކަމާއި، އެނބުރި ދިޔުން އޮތީވެސް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތަށްކަމެވެ.\n(وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ ﴿١٤﴾ )\n(الْغَفُورُ ) ﷲ އީ ގިނަގިނައިން ފާފަ ފުއްސަވާ އިލާހެވެ. ފާފަ ފުއްސެވުމަކީ ހަމައެކަނި މީހަކު ކުރި ގޯސްކަމެއް ފޮރުއްވައި ދެއްވުމެއް ނޫނެވެ. ފޮރުއްވުމާއި އެކު، އެކަމަށް ޢިގާބެއް ނުދެއްވާ މާފް ކޮށް ދެއްވުމެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (يُدْنَى الْمُؤْمِنُ مِنْ رَبِّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَضَعَ عَلَيْهِ كَنَفَهُ ثُمَّ يُقَرِّرُهُ بِذُنُوبِهِ ، فَيَقُولُ : " هَلْ تَعْرِفُ " ، فَيَقُولُ : يَا رَبِّ أَعْرِفُ ، حَتَّى إِذَا بَلَغَ مِنْهُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَبْلُغَ ، قَالَ : " إِنِّي سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَأَنَا أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ " ، قَالَ : " ثُمَّ يُعْطَى صَحِيفَةَ حَسَنَاتِهِ ، أَوْ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ " ، قَالَ : " وَأَمَّا الْكَافِرُ ، أَوِ الْمُنَافِقُ فَيُنَادَى عَلَى رُءُوسِ الْأَشْهَادِ " ، قَالَ خَالِدٌ : فِي الْأَشْهَادِ شَيْءٌ مِنَ انْقِطَاعٍ هَؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى رَبِّهِمْ أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ سورة هود آية 18 ) މާނައަކީ: "ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ތަޢާލާ ގިޔާމަތް ދުވަހުގައި އެކަލާންގެ އަޅާ ގާތް ކުރައްވާނެއެވެ. އަދި އެއިލާހުގެ ހިޔަނި ފުޅު އެމީހެއްގެ ގައިގާ އަޅުއްވާ އެހެން މީސްތަކުންނަށް ނުފެންނަ ގޮތް ހައްދަވާނެއެވެ. އަދި އިންސާނާ އާއި މުޚާޠަބު ކުރައްވާ ވަޙީ ކުރައްވާނެއެވެ. "މިވެނި ކަމެއް އެވެނި ކަމެއް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އެވެނި މިވެނި ފާފަ އެއް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟" އެހިނދު އިންސާނާ އޭނާގެ ހުރިހާ ފާފަތަކަށް އެއްބަސްވާނެއެވެ. އަދި އޭނާ ހަލާކުވެއްޖެ ކަމަށް ހީކުރާނެއެވެ. އެހިނދު މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާނެއެވެ. "ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަން ﷲ މިހުރިހާ ކަމެއް ތިބާ އަށް ޓަކައި ދުނިޔެމަތީގައި ފޮރުއްވާ ދެއްވީމެވެ. އަދި މިއަދު ތިބާ އަށް އެކަންތަކުގެ ފާފަ ފުއްސަވައި ދެއްވައިފީމެވެ." އެއަށްފަހު އޭނާގެ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ފަތް ދެވޭނެއެވެ. އެހިނދު ކާފިރުންނާއި މުނާފިގުން ބުނާނެ ކަމަށް ސޫރަތު ހޫދުގެ 18 އަދި 19 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَ‌ىٰ عَلَى اللَّـهِ كَذِبًا ۚ أُولَـٰئِكَ يُعْرَ‌ضُونَ عَلَىٰ رَ‌بِّهِمْ وَيَقُولُ الْأَشْهَادُ هَـٰؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَىٰ رَ‌بِّهِمْ ۚ أَلَا لَعْنَةُ اللَّـهِ عَلَى الظَّالِمِينَ ﴿١٨﴾ الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّـهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُم بِالْآخِرَ‌ةِ هُمْ كَافِرُ‌ونَ ﴿١٩﴾ މާނައަކީ: " اللَّه އާމެދު ހަދައިގެން ދޮގެއްބުނި މީހަކަށްވުރެ، އަނިޔާވެރިކަން ބޮޑީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ އެއުރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة އަށް އެއުރެން ހުށަހެޅޭނެތެވެ. އަދި ހެކިން ބުނާނެތެވެ. އެއުރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއާމެދު ދޮގުހަދައިގެން އުޅުނު މީހުންނަކީ މިތިބީއެވެ. ދަންނާށެވެ! އަނިޔާވެރިންގެ މައްޗަށް اللَّه ގެ لعنة ހުށްޓެވެ. އެއުރެންނީ اللَّه ގެ މަގުން (މީސްތަކުން) އެއްކިބާކުރާ މީހުންނެވެ. އަދި އެ މަގު ގުދުމަގަކަށްވުމަށް އެދޭ މީހުންނެވެ. އަދި އެއުރެންނީ آخرة ދުވަހަށް كافر ވެގެން ތިބޭ މީހުންނެވެ."\nބަނީ އިސްރާއީލްގެ މީހުން ކަންކޮށް އުޅުނު ގޮތަކީ އެބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ގޯސްކަމެއް ކޮށްފިނަމަ، އެކަމެއްގެ ވާހަކަ ލިޔެފައި އޭނާގެ ގޭގެ ދޮރުމަތީގައި ހިއްޕާފައި ހުރެއެވެ. އެއީ އެމީހާ ފަޟީޙަތް ކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ނަމަވެސް، މުއުއްމަތުގެ މީހުންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ އެގޮތަށް ކަން ނުކުރުމަށެވެ. މީހަކަށް ގޯސްކޮށް ކަމެއް ކުރެވުނަސްވެސް އެކަމެއް ފޮރުވުމަށެވެ. އަދި ފާފަ ފުއްސެވުން އެދި ދުޢާކޮށް ތައުބާ ވުމަށެވެ. އޭރުން އެކުށެއްގެ އަޘަރު ފޮހެވިގެންދާނެއެވެ. އެހެންވެސް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވަނީ (وَهُوَ الْغَفُورُ ) މާނައަކީ: އެކަލާންގެ އީ މީސްތަކުންގެ ފާފަތައް ފޮރުއްވާ ދެއްވާ ފާފަ ފުއްސަވާ އިލާހެވެ."\n(الْوَدُودُ ) މި ކަލިމަ ނެގިފައިވަނީ "ވުއްދު" އިންނެވެ. ވުއްދުގެ މާނައަކީ ފުރިހަމަ އަށް ލޯބިވުމެވެ. ވަދޫދުގެ މާނައަކީ އެފަރާތަކީ މީސްތަކުންގެ ލޯބި ލިބިފައިވާ އަދި އެފަރާތުން އެހެން މީސްތަކުންދެކެ ލޯބިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައި ވުމެވެ. ސޫރަތުލް މާއިދާގެ 54 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّـهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ) މާނައަކީ: " އޭ إيمان ވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެމީހެއްގެ دين ދޫކޮށް مرتد ވާމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، (އެއުރެންގެ ބަދަލުގައި) އެބަޔަކަށް އެކަލާނގެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ، އަދި އެބަޔަކު އެކަލާނގެދެކެ ލޯބިވާ ބަޔަކު اللَّه ގެންނަވާނެތެވެ."\nހެޔޮލަފާ މީހުން ދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގެންވެއެވެ. އަދި ޞާލިޙް ޢަމަލުތައް ދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގެންވެއެވެ. އަދި ހެޔޮލަފާ ޞާލިޙް ޢަމަލުކުރެވޭ ތަންތަނަކީ ﷲ ގެ ލޯބި ލިބޭނެތަންތަނެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެނެސްދެއްވި ތަކެއްޗަށް ތަބަޢަވީ ވަރަކުން އެމީހަކީ ﷲ އަށް ތަބަޢަވާ މީހަކަށް ވާނެއެވެ. ސޫރަތު އާލުޢިމްރާންގެ 31 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّـهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّـهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ ۗ وَاللَّـهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿٣١﴾ ) މާނައަކީ: " ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން، اللَّه އަށް ލޯބިވާކަމުގައި ވަނީނަމަ، ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން، ތިމަންކަލޭގެފާނަށް تبع ވާށެވެ! އޭރުން، اللَّه، ތިޔަބައިމީހުންދެކެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާނެތެވެ. އަދި، ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި، ތިޔަބައިމީހުންގެ ފާފަތައް ފުއްސަވައިދެއްވާނެތެވެ. اللَّه އީ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ، رحيم ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ."\nﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މީސްތަކުންދެކެ ލޯބިވެވޮޑިގަންވާކަން އެނގިގެންދާ އަނެއްކަމަކީ ޚައިބަރު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަހުގައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ އަންނަވި ބަސްފުޅެވެ. (لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ) މާނައަކީ: "ތިމަންކަލޭގެފާނު ދިދަކޮޅު ދެއްވާނީ ﷲ އާއި އެކަލާންގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެމީހަކު ދެކެ ލޯބިވާ މީހަކަށެވެ."\nعَنْ عَائِشَةَ ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " بَعَثَ رَجُلًا عَلَى سَرِيَّةٍ وَكَانَ يَقْرَأُ لِأَصْحَابِهِ فِي صَلَاتِهِمْ فَيَخْتِمُ بِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فَلَمَّا رَجَعُوا ذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقَالَ : سَلُوهُ لِأَيِّ شَيْءٍ يَصْنَعُ ذَلِكَ ، فَسَأَلُوهُ ؟ ، فَقَالَ : لِأَنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ وَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَخْبِرُوهُ أَنَّ اللَّهَ يُحِبُّهُ " މާނައަކީ: އުއްމުލް މުއިމިނީނަ ޢާއިޝާ ރަޟިޔަﷲ އަންހާގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަރިއްޔާ އެއް ފޮނުއްވިއެވެ. އެމީހުންގެ އިމާމްވެ ނަމާދުކުރަން ހުންނެވި ބޭފުޅަކު ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ކިޔެވުން ނިންމާލަނީ ސޫރަތުލް އިޚްލާޞް އިންނެވެ. ދެން އެބޭކަލޫން އެނބުރި މަދީނާ އަށް ވަޑައިގެންފައި އެވާހަކަ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ދެންނެވުމުން ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "އެއީ ކީއްވެގެން ކުރާ ކަމެއްތޯ އެމީހާ ކުރެން ސުވާލުކޮށް ބަލާށެވެ." ދެން އޭނާގެ ގާތުގައި އެކަމާއި މެދު ސުވާލު ކުރެވުމުން ބުންޏެވެ. "އެސޫރަތުގައި ރަޙްމާންވަންތަ ﷲ ގެ ޞިފަފުޅުތައް ހުރީމައެވެ. އެހެންވެ، ގިނަގިނައިން އެސޫރަތް ކިޔަވަން އަހަރެން ލޯބިކުރަމެވެ." އެހިނދު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "ﷲ އޭނާ ދެކެ ލޯބިވެ ވޮޑިގެންވާ ކަމުގެ ޚަބަރު ދެއްވާށެވެ." މިއީ ވަކިވަކި ޝަޚްޞުން ދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަތުމެވެ.\nހަމައެފަދައިން، ވަކި ޞިފަތަކެއްގެ ވެރިން ދެކެވެސް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ. މިޘާލަކަށް ތަގްވާވެރިން ނުވަތަ ކެތްތެރިންދެކެ ނުވަތަ އިޙްސާންތެރިންދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ.\nހަމައެފަދައިން ތަންތަން ދެކެ ﷲ ލޯބިވެ ވޮޑިގަންނަވައެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (أَحَبَّ الْبِقَاعِ إِلَى اللَّهِ الْمَسَاجِدُ ) މާނައަކީ: "ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ ލޮބުވެތިކަން ބޮޑު ބިމަކީ މިސްކިތްތަކެވެ."\nދެން އެއަށްފަހުގައި ﷲ ގެ މަތިވެރިކަން ބަޔާން ކުރައްވާ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. (ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ ﴿١٥﴾ ) މާނައަކީ: " عرش ގެ ވެރި، މާތްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. "\n(فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ ﴿١٦﴾ ) މިއީ ﷲ އަށް ލިބިވޮޑިގެންވާ ޞިފަފުޅެއްގެ ވާހަކަ އެވެ. އެކަލާންގެ ބޭނުންފުޅުވީ ކޮންމެ ކަމެއް ކުރައްވައެވެ. އަދި އެކަމެއް ކުރުން މަނާ ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ފަރާތެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ އުޑާއި ބިމާއި އެދެމެދުގައިވާ ހުރިހާ ތަކެއްޗަކީ ﷲ ގެ މިލްކެކެވެ. އެކަލާންގެ އަށް މިލްކުވެވޮޑިގެންވާ ތަކެއްޗެއްގައި އެކަލާންގެ ބޭނުންފުޅު ކަމެއް ކުރެވޭނެއެވެ.\n(هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْجُنُودِ ﴿١٧﴾ ) މި ތަނުގައި ސުވާލު ކުރައްވާފައި މިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށެވެ. ނުވަތަ ހުރިހާ އިންސާނުންނަށެވެ. ސުވާލުގެ ބޭނުމަކީ ސަމާލުކަން ހޯދުމެވެ. ސަބަބަކީ ސުވާލެއްގެ ޞިފައިގާ އައިމާ މީސްތަކުން ސަމާލުވާލެއް ބޮޑުވާނެއެވެ.\n(الْجُنُودِ ) މިއީ "ޖުންދު" ގެ ޖަމްޢުއެވެ. މާނައަކީ "ލަޝްކަރު" އެވެ. ނަމަވެސް މިތަނުގައި އެއީ ކޮން ލަޝްކަރެއްގެ ވާހަކަ ކަމެއް ބަޔާން ކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އެކަން ބަޔާން ކުރައްވާފައިވަނީ ކުރިޔަށް އޮތް އާޔަތުގައެވެ.\n(فِرْعَوْنَ وَثَمُودَ ﴿١٨﴾ ) ފިރްޢައުނާއި ޘަމޫދުބާގައިގެ މީހުންގެ ޚަބަރުތައް ކަލޭގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިތޯއެވެ؟ އެދެބައިމީހުންގެ ވާހަކަތައް ﷲ ވަނީ ގުރްއާނުގައި އެތައްތަނެއްގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައެވެ.\nފިރްޢައުނަކީ މިޞްރުގެ ރަސްގެފާނެވެ. އެއީ މީހަކަށް ކިޔޭ ނަމެއްތޯ ނުވަތަ މިޞްރުގެ ރަސްކަމަށް އަރާ ކޮންމެ މީހަކަށް ކިޔޭ ނަމެއްތޯ މި ކަމާއި މެދުގައި ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ޚިލާފު އުފެދިފައިވެއެވެ.\nމި ފިރްޢައުނަކީ ބިންމަތީގައި ބޮޑާވެގަނެ އުޅުނު ޖައްބާރެކެވެ. އޭނާ އަކީ ރައްބެއް ކަމުގައި ދަޢްވާ ކޮށް އުޅުނު މީހެކެވެ. ސޫރަތުއް ނާޒިޢާތުގެ 24 ވަނަ އާޔަތުގައި ވެއެވެ. (فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَىٰ ﴿٢٤﴾ ) މާނައަކީ: " ފަހެ، އޭނާ ބުންޏެވެ. ތިމަންނާއީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ އެންމެ މަތިވެރިވެގެންވާ ކަލާނގެއެވެ. " އަދި އޭނާ އަކީ އިލާހެއް ކަމަށްވެސް ދަޢްވާ ކުރި މީހެކެވެ. ސޫރަތުލް ގަޞަޞްގެ 38 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ مَا عَلِمْتُ لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرِي ) މާނައަކީ: " فرعون ބުންޏެވެ. އޭ (އަހުރެންގެ قوم ގެ) ބޮޑުންނޭވެ! އަހުރެން ފިޔަވައި އެހެން إله އަކު ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވާކަމެއް އަހުރެންނަށް އެނގިފައެއް ނުވެތެވެ." މޫސާ ޢަލައިހިއްސަލާމްގެ ޝަރީޢަތަށް ފާޅުގައި މަލާމާތްކޮށް ޖެއްސުން ކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. ސޫރަތުލް އިސްރާގެ 101 ވަނަ އާޔަތުގައި ވެއެވެ. (وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَىٰ تِسْعَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ ۖ فَاسْأَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُمْ فَقَالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَا مُوسَىٰ مَسْحُورًا ﴿١٠١﴾ ) މާނައަކީ: " ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ފާޅުވެ ބަޔާންވެގެންވާ ނުވަ معجزة އެއް، موسى ގެފާނަށް ދެއްވީމެވެ. ފަހެ، އެކަލޭގެފާނު އެއުރެންގެ ގާތަށް ވަޑައިގަތްހިނދު (ކަންހިނގިގޮތް) إسـرآءيـل ގެދަރިންކުރެން ކަލޭގެފާނު އައްސަވައި ބައްލަވާށެވެ! ފަހެ، فرعون، އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. އޭ موسى ގެފާނެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، އަހުރެންނަށް ހީވަނީ، ކަލޭގެފާނަށް سحر ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ." މޫސާ ޢަލައިހިއްސަލާމް އާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ގައުމުގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ބޮޑާވެގަތެވެ. ސޫރަތުއް ޒުޚްރުފްގެ 51 އިން 56 އަށް މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވައެވެ. (وَنَادَىٰ فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قَالَ يَا قَوْمِ أَلَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَهَـٰذِهِ الْأَنْهَارُ تَجْرِي مِن تَحْتِي ۖ أَفَلَا تُبْصِرُونَ ﴿٥١﴾ أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِّنْ هَـٰذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ ﴿٥٢﴾ فَلَوْلَا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِّن ذَهَبٍ أَوْ جَاءَ مَعَهُ الْمَلَائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ ﴿٥٣﴾ فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ ﴿٥٤﴾ فَلَمَّا آسَفُونَا انتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٥٥﴾ فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفًا وَمَثَلًا لِّلْآخِرِينَ ﴿٥٦﴾ ) މާނައަކީ: " އަދި فرعون އޭނާގެ قوم ގެމީހުންގެ ތެރޭގައި ހުރެ ގޮވައިލިއެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭ އަހުރެންގެ قوم ގެމީހުންނޭވެ! مصر ގެ ވެރިކަންވަނީ ތިމަންނާއަކަށް ނޫންހެއްޔެވެ؟ އަދި މި ކޯރުތައް ތިމަންގެ ދަށުން ހިނގަހިނގާ ހުރެތެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ނުފެންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އަދި ކީއްހެއްޔެވެ؟ މިހިރަ ދެރަނިކަމެތި މީހާއަށްވުރެ (އެބަހީ: موسى ގެފާނަށްވުރެ) ތިމަން މާމޮޅެވެ. އޭނާއީ، ދައްކާ ވާހަކަ بيان ކޮށްދިނުމާ ގާތްވެސް ނުކުރެވޭ މީހެކެވެ. ފަހެ، އޭނާގެ މައްޗަށް ރަނުގެ އުޅާތަކެއް ބާވައިނުލެއްވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އޭނާއާއެކުގައި އެހީތެރިވާނެ ملائكة ން ވަޑައިނުގަތީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ފަހެ، އޭނާ (އެބަހީ: فرعون) އޭނާގެ قوم ގެމީހުން ހައްލައިލިއެވެ. ދެން އެއުރެން އޭނާޔަށް ކިޔަމަންވޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެންވީ، فاسق ވެގެންވާ ބަޔަކު ކަމުގައެވެ. ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކޯފާވެވޮޑިގެންވާގޮތަށް، އެއުރެން ކަންތައް ކުރިހިނދު، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންގެކިބައިން ބަދަލުހިއްޕެވީމެވެ. ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެން އެންމެން غرق ކުރެއްވީމެވެ. ފަހެ، (كافر ވި) އެހެންމީހުންނަށް عبرة އެއް ކަމުގައްޔާއި، مثال އެއް ކަމުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެން ލެއްވީމެވެ."\nއެންމެ ފަހުން މޫސާ ޢަލައިހިއްސަލާމް އާއި ޗެލެންޖު ކުރުމުގެ ގޮތުން ސިޙުރުވެރިން ޖަމާކުރިއެވެ. މިވާހަކަތައް ބަޔާން ކުރައްވާ ސޫރަތު ޠާހާގެ 56 އިން 76 ގެ ނިޔަލަށް މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَلَقَدْ أَرَيْنَاهُ آيَاتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَأَبَىٰ ﴿٥٦﴾ قَالَ أَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ أَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يَا مُوسَىٰ ﴿٥٧﴾ فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِّثْلِهِ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَّا نُخْلِفُهُ نَحْنُ وَلَا أَنتَ مَكَانًا سُوًى ﴿٥٨﴾ قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَةِ وَأَن يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى ﴿٥٩﴾ فَتَوَلَّىٰ فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهُ ثُمَّ أَتَىٰ ﴿٦٠﴾ قَالَ لَهُم مُّوسَىٰ وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّـهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُم بِعَذَابٍ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَىٰ ﴿٦١﴾ فَتَنَازَعُوا أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ وَأَسَرُّوا النَّجْوَىٰ ﴿٦٢﴾ قَالُوا إِنْ هَـٰذَانِ لَسَاحِرَانِ يُرِيدَانِ أَن يُخْرِجَاكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلَىٰ ﴿٦٣﴾ فَأَجْمِعُوا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوا صَفًّا ۚ وَقَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلَىٰ ﴿٦٤﴾ قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِمَّا أَن تُلْقِيَ وَإِمَّا أَن نَّكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَلْقَىٰ ﴿٦٥﴾ قَالَ بَلْ أَلْقُوا ۖ فَإِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِن سِحْرِهِمْ أَنَّهَا تَسْعَىٰ ﴿٦٦﴾ فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُّوسَىٰ ﴿٦٧﴾ قُلْنَا لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنتَ الْأَعْلَىٰ ﴿٦٨﴾ وَأَلْقِ مَا فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوا ۖ إِنَّمَا صَنَعُوا كَيْدُ سَاحِرٍ ۖ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتَىٰ ﴿٦٩﴾ فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَىٰ ﴿٧٠﴾ قَالَ آمَنتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ ۖ فَلَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ وَلَتَعْلَمُنَّ أَيُّنَا أَشَدُّ عَذَابًا وَأَبْقَىٰ ﴿٧١﴾ قَالُوا لَن نُّؤْثِرَكَ عَلَىٰ مَا جَاءَنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالَّذِي فَطَرَنَا ۖ فَاقْضِ مَا أَنتَ قَاضٍ ۖ إِنَّمَا تَقْضِي هَـٰذِهِ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا ﴿٧٢﴾ إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطَايَانَا وَمَا أَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِ ۗ وَاللَّـهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ ﴿٧٣﴾ إِنَّهُ مَن يَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِمًا فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ ﴿٧٤﴾ وَمَن يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَـٰئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَىٰ ﴿٧٥﴾ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ مَن تَزَكَّىٰ ﴿٧٦﴾ ) މާނައަކީ: " ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އޭނާޔަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހުރިހާ آية ތަކެއް ދެއްކެވީމެވެ. ފަހެ، އޭނާ އެ آية ތައް ދޮގުކޮށް (إيمان ނުވެ) އެކަމުން މަނާވެގަތެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭ موسى ގެފާނެވެ! ކަލޭގެފާނު ތިމަންމެންގާތަށް ތިޔަވަޑައިގަތީ، ކަލޭގެފާނުގެ ޖާދޫގެ ބާރުން ތިމަންމެންގެ ބިމުން ތިމަންމެން ނެރުއްވުމަށްޓަކައިތޯއެވެ؟ ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، އެފަދަ ޖާދޫއެއް ކަލޭގެފާނަށް ތިމަންމެންވެސް ގެންނަހުށީމެވެ. ފަހެ، ތިމަންމެންވެސް އަދި ކަލޭގެފާނުވެސް އެއްބަސްވެ ހަމަހަމަވެގެންވާ ތަނެއްގެގޮތުން އެ موعد އަކާ خلاف ނުވާނެ موعد އެއް ތިމަންމެންނާއި، ކަލޭގެފާނާ ދެމެދު ކަނޑައަޅުއްވާށެވެ! އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ موعد އަކީ ޒީނަތްތެރިކަމުގެ (عيد) ދުވަހެވެ. އަދި އިރުއަރައި އަލިވެގެން އަންނަވަގުތު، މީހުން އެއްކުރެވެން ވާނެއެވެ. ދެން فرعون އެނބުރި ހިނގައްޖެއެވެ. އަދި އޭނާގެ حيلة ތެރި ރޭވުންތައް ރާވައި، އޭނާގެ ޖާދޫގަރުން އެއްކުރުމަށްފަހު، ދެން (އެތަނަށް) އަތުވެއްޖެއެވެ.\nموسى ގެފާނު އެއުރެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަށް ގެއްލުމާއި ހަލާކު ހުށްޓެވެ. اللَّه އާމެދު ތިޔަބައިމީހުން ހަދައިގެން ދޮގުނުބުނާށެވެ! ފަހެ، اللَّه ގެ عذاب ގެ ސަބަބުން، ތިޔަބައިމީހުން ހަލާކުވެ ނެތިވެހިނގައިދާނެތެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން (اللَّه އާމެދު) ދޮގުހަދައިފިމީހާ ގެއްލެނިވެ، ނިކަމެތިވެގެން ހިނގައިދާހުށްޓެވެ. ދެން އެއުރެންގެ ކަންތަކާމެދު (އެބަހީ: موسى ގެފާނާމެދު) އެއުރެންގެ މެދުގައި خلاف ވެ ދެކޮޅުވެރިވެއްޖައޫއެވެ. އަދި އެއުރެންކުޅަ ސައްލާތައް (މީސްތަކުންނަށް) އެއުރެން ސިއްރުކޮށްފޫއެވެ. އެއުރެން ބުނެފޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، މިއީ ދެ ޖާދޫގަރުންކަން ކަށަވަރެވެ. އެ ދެމީހުން އެދެނީ، އެ ދެމީހުންގެ ޖާދޫގެބާރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ބިމުން ތިޔަބައިމީހުން ނެެރެލުމަށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ދެވަނައެއްނެތް މޮޅު دين އާއި ގޮތް، ނެތިކޮށްލުމަށެވެ.\nފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ރޭވުންތައް މޮޅަށް ރާވާށެވެ! ދެން ތިޔަބައިމީހުން (ޖާދޫގަރުންނާއި عام ންގެ މީހުން) ސަފަކަށްތިބެ އަންނާށެވެ! ހަަމަކަށަވަރުން، މިއަދު މޮޅުވެ، މަތިވެރިވި މީހަކަށް ކާމިޔާބު ލިބިއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. އެއުރެން ބުނެފޫއެވެ. އޭ موسى ގެފާނެވެ! އެހެންވިއްޔާ ފުރަތަމަ (އަސާ) އެއްލަވާނީ ކަލޭގެފާނުތޯއެވެ؟ އެހެންނޫނިއްޔާ ފުރަތަމަ އެއްލާމީހުން ކަމުގައިވާނީ ތިމަންމެންތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ކީއްހެއްޔެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުން (ފުރަތަމަ) އެއްލާށެވެ! ފަހެ (އެއުރެން އެއްލިހިނދު) އެހާރުން އެއުރެންގެ ވާބުރިތަކާއި، އަސާތައް އެއުރެންގެ ޖާދޫގެ ސަބަބުން ދުވާހެން އެކަލޭގެފާނަށް ހީފުޅުވިއެވެ. ފަހެ، موسى ގެފާނުގެ ހިތްޕުޅުގައި ބިރުވެރިކަމެއް ހިނގިއެވެ. ތިމަންރަސްކަލާނގެ وحى ކުރެއްވީމެވެ. ކަލޭގެފާނު ބިރުފުޅު ނުގަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ކާމިޔާބުލިބި މޮޅުވާނީ ހަމަކަލޭގެފާނެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ކަނާތްޕުޅުގައިވާ އެތި (އެބަހީ: އަސާ) އެއްލަވާށެވެ! އޭރުން، އެ އަސާ އެއުރެން ހެދި ތަކެތި ކައި، ދިރުވާލައިފާނެތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެން ހެދި އެއްޗެހި ވާކަން ކަށަވަރީ (ހަމައެކަނި) ޖާދޫގަރުންގެ މަކަރު ކަމުގައެވެ. އަދި ޖާދޫގަރު ކޮންމެ އެއްޗެއް ގެނައިކަމުގައިވިޔަސް، އޭނާއަކަށް ކާމިޔާބެއް ނުވާނެތެވެ. ފަހެ، ޖާދޫގަރުން سجدة އަށް ތިރިވޫއެވެ. އެއުރެން ބުނޫއެވެ. هارون ގެފާނާއި، موسى ގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ތިމަންމެން إيمان ވެއްޖައީމުއެވެ. އޭނާ (އެބަހީ: فرعون) ބުންޏެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަށް ތިމަން إذن ދިނުމުގެ ކުރިން، އޭނާޔަށް (އެބަހީ: موسى ގެފާނަށް) ތިޔަބައިމީހުން إيمان ވީ ހެއްޔެވެ؟ ހަމަކަށަވަރުން، އޭނާޔަކީ ކަލޭމެންނަށް ޖާދޫ ދަސްކޮށްދިން ކަލޭމެންގެ ބޮޑުމީހާކަން ކަށަވަރެވެ. ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، ކަލޭމެންގެ އަތްތަކާއި، ކަލޭމެންގެ ފައިތައް ތަފާތުކޮށް އަހުރެން ކަނޑާހުށީމެވެ. އަދި ކަދުރުރުކު ގަސްގަނޑުގައި ހަމަކަށަވަރުން، ކަލޭމެން صليب އަށް އަރުވާހުށީމެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އަހުރެމެންކުރެ ގަދަފަދަ، އަދި ދެމިހުރުންބޮޑު عذاب އެއްދެވޭނީ ކާކަށްކަން ކަލޭމެންނަށް ނިކަންހުރެ އެނގޭހުށްޓެވެ. އެއުރެން ބުނޫއެވެ. بيان ވެގެންވާ حجّة އާއި، دليل ގެ ތެރެއިން ތިމަންމެންނާ ހަމަޔަށް އައިސްފައިވާ އެއްޗަކާއި، ތިމަންމެން ހެއްދެވި ކަލާނގެއަށްވުރެ މައްޗަކަށް ތިމަންމެން ކަލޭ އިހެއްނުކުރާހުށީމެވެ. ފަހެ، ކަލޭގެ ކަނޑައަޅާގޮތަކަށް ކަނޑައަޅައި ނިންމާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ކަލެޔަށް ކަނޑައަޅައި ނިންމޭނީ (ހަމައެކަނި) މި ދުނިޔޭގެ حياة ގައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ތިމަންމެން إيمان ވެއްޖައީމުއެވެ. އެއީ އެކަލާނގެ ތިމަންމެންގެ ކުށްތަކާއި، ކަލޭ ތިމަންމެންނަށް مجبور ކުޅަ ޖާދޫއާމެދު، ތިމަންމެންނަށް (عفو ކުރައްވައި) ފާފަފުއްސެވުމަށްޓަކައެވެ. އަދި اللَّه އީ، އެންމެ ހެޔޮވެގެންވާ، އަދި އެންމެ ދެމިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެމީހެއްގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة އަށް ކުށްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އަންނަމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، އެމީހަކަށްހުރީ ނަރަކަޔެވެ. އެތާނގައި އޭނާ މަރެއް ނުވާނެތެވެ. އަދި (ފުރިހަމަ ދިރުމަކުން) ނުމެދިރޭނޭމެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، مؤمن އެއްގެ ގޮތުގައި، صالح عمل ތައްކޮށް، އެކަލާނގެ حضرة އަށް އަތުވެއްޖެމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، އެއުރެންނަށް (آخرة ގައި) ހުރީ މަތިވެރިވެގެންވާ ދަރަޖައެވެ. އެތާނގެ ދަށުން ފެންކޯރުތައް ހިނގަހިނގާހުރި عدن އޭ ކިއުނު ސުވަރުގެތަކެވެ. އެތާނގައި، އެއުރެން ދެމިތިބެނިވި ގޮތުގައެވެ. އެއީ (ނުބައިކަންތަކުން) طاهر ވެގަތް މީހާގެ ޖަޒާއެވެ. "\nޘަމޫދު ބާގައިގެ މީހުންނަކީވެސް ﷲ ބާރުވެރިކަން ދެއްވި ބަޔެކެވެ. އެގޮތުން ފަރުބަދަ ތަކުގައި ކަނޑައިގެން ގެ ހަދައި އުޅުނެވެ. އަދި ދެފަރުބަދަ ދެމެދުގައި ގަނޑުވަރު ހަދާ އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް، އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް ފޮނުއްވުނު ނަބިއްޔާގެ ބަސް ދޮގުކުރުމާއި ގުޅިގެން އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ކޯފާ ފޮނުއްވާ ހަލާކު ކުރެއްވިއެވެ. އެބައިމީހުން ހަލާކު ކުރެއްވި ގޮތް ބަޔާން ކުރައްވާ ސޫރަތުލް އަޢްރާފްގެ 87 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. (فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دَارِهِمْ جَاثِمِينَ ﴿٧٨﴾ ) މާނައަކީ: "ދެންފަހެ، ބިރުވެރި ބިންހެލުމެއް އެއުރެންނަށް އައިސްޖެހުނެވެ. އަދި އެއުރެންގެ ގެތަކުގައި، ކަކޫމައްޗަށް ތިރިވެ، މަރުވެފައިތިބި ބަޔަކު ކަމުގައި އެއުރެން ވެއްޖައޫއެވެ."\nފިރްޢައުނާއި ޘަމޫދުގެ ވާހަކަ ބަޔާން ކުރެއްވުމުގައި ދެފައިދާ އެއް ވެއެވެ. އެއީ:\nރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ތަސްލިޔާ ދެއްވުމާއި ހިތްވަރު ދެއްވުން. މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކުރީގެ ރަސޫލުންނާއި ނަބިއްޔުންނަށް ނަޞްރު ދެއްވި ފަދައިން މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ވެސް ނަޞްރު ދެއްވާނެ ކަން އެންގެވުން. އަދި އެކަމަށް ﷲ ކުޅަދުންވަންތަ ވޮޑިގެންވާ ކަން އެންގެވުން. މިގޮތަށް އެންގެވުމުން އެކަލޭގެފާނުގެ ރިސާލަތު މީސްތަކުންނަށް ފޯރުކޮށްދެއްވުމަށް އިތުރު ހިތްވަރެއް ލިބިގެން ދާނެއެވެ. އަދި ޢަޒުމް ވަރުގަދަވެގެންދާނެއެވެ.\nރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅު ދޮގުކޮށް އުޅުނު ގުރައިޝުންނަށް އިންޛާރު ދެއްވުން. އެބައިމީހުންނަކީ ފިރްޢައުނާއި ޘަމޫދަށް ވުރެ ބާރުގަދަ ބަޔެއް ނޫންކަމާއި، އެމީހުންނަށް ވުރެ މާބާރުގަދަ ބަޔަކު ހަލާކު ކުރެއްވި އިލާހު އެބައިމީހުން ހާލާކު ކުރެއްވުމަށްވެސް ކުޅަދުންވަންތަ ވޮޑިގެންވާކަން ބަޔާން ކުރެއްވުން.\n(بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ ﴿١٩﴾ ) "އަދި ކިއެއްތަ! كافر ވިމީހުން ވަނީ، ދޮގުކުރުމެއްގައެވެ."\n(وَاللَّـهُ مِن وَرَائِهِم مُّحِيطٌ ﴿٢٠﴾ ) "اللَّه އެއުރެންގެ ހުރިހާކަމެއް ފުރިހަމަޔަށް ދެނެވޮޑިގެންވެތެވެ." މާތް ﷲ އެމީހުންނަށް ވަގުތުކޮޅެއް ދެއްވަނީއެވެ.\n(بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِيدٌ ﴿٢١﴾) "اللَّه އެއުރެންގެ ހުރިހާކަމެއް ފުރިހަމަޔަށް ދެނެވޮޑިގެންވެތެވެ."\n(فِي لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ ﴿٢٢﴾ ) "އަދި ކިއެއްތަ! އެއީ ރައްކާތެރި ކުރައްވާފައިވާ ފިލަޔެއްގައިވާ (އެބަހީ: اللّوح المحفوظ ގައިވާ) މާތް قرآن އެވެ."\n البحر الزخار بمسند البزار » البحر الزخار مسند البزار » حَدِيثُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى ...


Income tax negumah sarukaarun gengulhey siyaasathah badhalu gennanjehey!\n2 ނޮވެންބަރ 20197ކޮމެންޓް\nއިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމަށް ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ!\nމިހާރުވެސް ރައްޔިތުން އުޅެމުން އަންނަނީ ލިބޭ އެއްޗަކުން ދެކޮޅު ނުޖެހިގެންނެވެ. މާލޭގެ ކުލިތައް މައްޗަށްދާއިރު މިކަން ހައްލުކުރާނެ ގޮތެއްވެސް ހައްލުކުރެވެނެ ގޮތެއްވެސް ނުފެނެ އެވެ. ތަކެތީގެ އަގުތައްވެސް އުފުލެނީ އިންތިހާއަށެވެ. އާއިލާ ބަލަހައްޓަން ޖެހެނީ ރެެއާއި ދުވާލު އެތައް މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްގެންނެވެ. މިވަރުން ނުވެގެން އާއްމު ރައްޔިތު މީހާ ދައުލަތް ހިންގުމަށްޓަކައި ޖީއެސްޓީ ދައްކަ އެވެ. އެހެންކަމުން ގަންނަ މަދު އެއްޗެއް ނޫނިއްޔާ އެހެން ހުރިހާ އެއްޗަކުން ހަ ޕަސެންޓު ޓެކްސް ދައްކަމުން އަންނަ ރައްޔިތު މީހާގެ އަތުން އިތުރު ޓެކްސްއެއް ނެގުމަކީ އިތުރު ބުރައެކެވެ. އެކަމަކު އިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމުގެ އަޑުގަދަ ވެފައިވާ މިދުވަސްވަރު އަނެއްކާވެސް މެދު ފަންތީގެ ރައްޔިތުންގެ އަތުން މި ޓެކްސް ނަގާފާނެ ކަމަށް މިދަނީ ބެލެވެމުންނެވެ.\nއިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމަށް ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ތިން ގިންތިއަކުންނެވެ. އެގޮތުން 40،000 ރުފިޔާ އާއި 60،000 ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ ލިބޭ މީހުންގެ އަތުން އިންކަމް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި 8 ޕަސެންޓް ނެގުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އަދި 60،000 ރުފިޔާ އާއި އެއްލައްކަ ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ ލިބޭ މީހުންގެ އަތުން އިންކަމް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި 10 ޕަސެންޓް ނެގުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އަދި އެއްލައްކަ ރުފިޔާ އަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ މީހުންގެ އަތުން އިންކަމް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި 15 ޕަސެންޓް ނެގުމަށް ވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ.\nރައްޔިތުން އަބަދުވެސް ބުނަމުން އަންނަނީ އިންކަމް ޓެކްސް ވިޔަފާރިވެރިންގެ އަތުން ނެގުމަށެވެ. ނަމަވެސް އިންކަމް ޓެކްސްގެ ބިލު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅިއިރު މެދު ފަންތީގެ އާއްމު ރައްޔިތުންގެ އަތުން އިންކަމް ޓެކްސް ނަގާ ގޮތަށް އޮތުމަކީ ރައްޔިތުންވެސް ނުހަނު ކަންބޮޑުވާ މައްސަލައެކެވެ. 40،000 ރުފިޔާ އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ނުލިބޭނީ މަދު މީހަކަށެވެ. ސަބަބަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު ހުންނަ ގޮތުން ކަންކަން ފަރަގު ޖެއްސޭވަރު ވަނީ މި ދެންނެވި އަދަދަށް ކިރިޔާ އާމްދަނީ ލިބިގެންނެވެ.\nމިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އަމިއްލަ އޮފީހެއްގައި މަސައްކަތް ކުރާ އިސްމާއީލް ޝާފިއު 29 "ސީއެންއެމް"އާ ވާހަކަދައްކަމުން ބުނީ އޭނާއަކީ ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ އޮފީހުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ޒުވާނެއް ކަމަށެވެ. އެތަނުން އޭނާއަށް ލިބެނީ 25،000 ރުފިޔާ ކަމަށާއި އެވަރުން އަނބިދަރިންނަށް ހަރަދުކުރާނެ ވަރު ނުވާތީ އަމިއްލަ ބައެއް މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ބުނީ ރަށްޓެހި ދެ މީހެއްގެ ވިޔަފާރީގެ ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓައި ދީގެން އޭނާއަށް މަހެއްގެ މައްޗަށް ޖުމްލަ 45،000 ރުފިޔާ ލިބޭ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެވަރުން ގޭގެ ކުއްޔާއި ކަރަންޓާއި ފެނާއި ކެއުން ބުއިމުގެ ހަރަދު ނިންމާލެވެނީ ކިރިޔާ ކަމަށެވެ.\n"ދެން މިސާލަކަށް ސަރުކާރުން އެބުނާ އަގަށްވުރެ މައްޗަށް އަހަރެންގެ ސެލަރީ ނުވަތަ މަހެއްގެ އިންކަމް އެބަ އަރާ، މިވަރުން އަހަރެންވީ ސަރުކާރަށް އަދި އިންކަމް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި މަހަކު ވަކި ވަރެއް ދައްކަން. ކިހިނެއް އަހަރެމެން ރައްޔިތުން ދިރިއުޅެނީ. މިއުޅެނީ ފަހަށް ރައްކާ ކޮށްލަން 500 ރުފިޔާވެސް ނެތިގެން. ދެ ކުދިން އެބަތިބި. އެކުދިންނަށް ލާނެ އަންނައުނު ގަނޑެއްހާވެސް ނުގަނެދީ ދައުލަތް ހިންގަން އަހަރެމެން އަނެއްކާ އިތުރު ޓެކްސްއެއް ދައްކަން ދިނުމަކީ އިންސާފެއް ނޫން. މިހާރުވެސް އަހަރެމެން ރައްޔިތުން ޓެކްސް އެބަ ދައްކަން، ނުދައްކާ ކަމަކަށް ނުވާނެ،" ޝާފިއު ބުންޏެވެ.\nމިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ނައިފަރު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހުމަދު ޝިޔާމް ވިދާޅުވީ އިންކަމް ޓެކްސް ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައިވެސް ނަގާ ކަމަށާއ ނަމަވެސް އެ ފަދަ ޓެކުހެއް ނަގާއިރު ނުވަތަ މަޖިލީހަށް އެފަދަ ބިލެއް ހުށަހަޅާއިރު ގައުމުގެ އިގްތިސޯދީ ހާލަތާއި މެދު ވެސް ވިސްނާލަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. ޓެކްސްގެ ނިޒާމު ވަށާޖެހޭ ނިޒާމަކަށް ހެދުމަށް ޓެކްސް ބިލެއް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައިގެން ހަމައެކަނި ނުވާނެ ކަމަށް ޝިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ބުރަ މަސައްކަތް ކޮށްގެން ރައްޔިތުން ހޯދާ އާމްދަނީ ކޮޅުން ގައުމު ހިންގަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެއް ކަމަށެވެ.\n"މުޅި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބޮޑު އާބާދީއެއް ދިރިއުޅެމުން މި ދަނީ މާލެ ނުވަތަ މާލެ ސަރަހައްދުގައި. ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި އާބާދީގެ ތިން ބައިކުޅަ ދެބައި މި ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރުގައި މި ސަރަހައްދުގައި މިދެންނެވިހެން އާއިލާއަކަށް މި ދިރިއުޅެވެނީ ގިއް ކިޔާފައި މަސައްކަތްކޮށްގެން 40 އަށް ވުރެ މަތިން އާމްދަނީ ލިބިގެން. އެހެންނޫނިއްޔާ 40 ހާހުން ދަށުން އާމްދަނީއެއް ލިބިގެން ރައްޔިތަކަށް ދިރިއުޅެވޭނެ އެއްވެސް މަގެއް ނެތް. މިއަދު ގޯތިގެދޮރުގެ ރެންޓު ނުވަތަ ކުލީގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު މި ދައްކަނީ. ކުއްޔަށް 30 ނުވަތަ 25 ހާސް ރުފިޔާ ދައްކާފައި، ކާލާނެ އެތިކޮޅެއް ނެތި ތިބެގެން އަޅުގަނޑުމެން ކިހިނެއް މި ބުނާ ޓެކްސެއް ދައްކައިގެން ދިރިއުޅުން ދިރިއުޅޭނީ؟ ކިހިނެއް ކުދިންނަށް ކިޔަވައިދޭނީ،" ޝިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑު ވިދާޅުވެ ޝިޔާމް ވިދާޅުވީ މިއީ އާމްދަނީ ހޯދާނެ ގޮތް ސަރުކާރަށް ނޭނގޭތީ ސަރުކާރުން އަމަލުކުރާ ގޮތް ކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ގައުމެއްގެ މިސްރާބު ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި އިންކަމް ޓެކްސް ފަދަ ޓެކުހަކީ މުހިއްމު އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު ރާއްޖޭގެ ހާލަތު އޮތީ އިންކަމް ޓެކްސް ނަގާ ހިސާބުގައިތޯ ސުވާލު އުފައްދަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ސަރަހައްދެއްގައިވެސް އިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމުގެ މަފްހޫމެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަނީ ދައުލަތުގައި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމާއި، އިޖުތިމާއީ އަދާލަތު ގާއިމުކުރުން ކަމަށެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތަކާއި ދައުލަތުން ރައްޔިތުންނަށް، ނޫނީ ވަކިވަކި ފަރުދުންނަށް ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ފުރުސަތުތަކުގެ ތެރެއިން އާމްދަނީއާއި މަންފާ ހޯދާފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން އެއްޗެއް ނަގައި، ފޯރުންތެރިކަން ނެތް މީހުންނަށް އޭގެ ކޮންމެވެސް މަންފާއެއް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ގާއިމުކުރެވިފައިވާ ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\nއިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމަށް އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުން ފުރިހަމައަށް ތާއީދެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެ މެންބަރުންގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ ވެސް ހަމަ އާއްމު ރައްޔިތު މީހާގެ ކަންބޮޑުވުމެވެ. އެޖެންޑާ 19ގައި އިންކަމް ޓެކްސް ނަގާނެ ކަމަށް ބުނެފައިވާ އަދަަދަކީ 60،000 ރުފިޔާއިން މައްޗެވެ. އެހެންކަމުން ބިލުގައި 40،000 ރުފިޔާއިން މައްޗަށް އާމްދަނީ ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން އިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމަކީ އެ މެންބަރުން ވެސް ކަންބޮޑުވާ ކަމެކެވެ.\nގަލޮޅު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު މީކާއިލް އަހުމަދު ނަސީމް ވިދާޅުވީ މި ބިލަކީ ކޮންމެހެންވެސް މި ރާއްޖޭގައި އޮންނަންޖެހޭ، އަދި ގާނޫނަކަށް ހަދަންޖެހެ ބިލެއް ކަމަށެވެ. އިންކަމް ޓެކްސްގެ ބިލް ވާންޖެހޭނީ ރައްޔިތުންނަށް މަންފާ ހާސިލްކުރާނެ ބިލަކަށް ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މިބިލް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ ގޮތުން ޓެކްސް ނެގެން މި ފެށެނީ 40000 އިން މަތީން؛ މަހަކު އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 40000 އަށް ވުރެ މަތީން ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން 8 ޕަސެންޓު. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެން އެޖެންޑާ 19 ގައި ރައްޔިތުން ކައިރިއަށް ގޮސް ވައުދުވި އަދަދެއް ނޫން މި އަދަދަކީ. އަޅުގަނޑުމެން ވައުދުވީ 60000 އިން މަތިން ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ އަތުން %5.3 ނަގާނެ ކަމަށް. އަދި އަޅުގަނޑު މި ބިލު މިހާރު ފަރުމާކުރެވިފައި އޮތް ގޮތުން ވަރަށް ކަންބޮޑުވާ އެއް ކަމެއް އެއީ،" މީކާއީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އެމްޑީޕީން ވައުދުވީ ބިލްގައި މިހާރު ހުރި ގޮތަށް އިންކަމް ޓެކްސް ނަގާކަށް ނޫނެވެ. މިހާރު އިންކަމް ޓެކްސް ބިލު ފަރުމާ ކުރެވިފައި މި އޮތް ގޮތުން ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން މަސައްކަތު މާހައުލުގައި އުޅޭ ގިނަ ރައްޔިތުންތަކެއްގެ އަތުން އިންކަމް ޓެކްސް ނެގުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މިއީ ރައްޔިތުންނަށް އުފުލަން ޖެހޭނެ އިތުރު ބުރައެކެވެ. ރައްޔިތުން ބޭނުން ވަނީ ތަރައްގީ އެވެ. އެ ތަރައްގީ ގެނައުމުގައި އެހީތެރެވެދިނުމުގެ ގޮތުން ޓެކްސް ދައުލަތަށް ދައްކަމުން އަންނަތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެ އެވެ. ނަމަވެސް އިތުރު ތަރައްގީއެއް ގެނައުމަށް އަނެއްކާ ރައްޔިތުންގެ އަތުން ޓެކްސް ނެގުމަކީ ރައްޔިތުން ގަބޫލުކުރާނެ ސިޔާސަތެއް ނޫނެވެ.\nލާރިއެއް ލިބޭގޮތް ހަދާބަލަ\nއަސްލު މާލޭގައި ކުއްޔައުޅޭ މީހުންނަށް ސަރުކާރުން ސަބްސިޑީސް އެއްދީފާ އިންކަމް ޓެކުސް ނެގުން ރަގަޅުވާނެ.\nވަރަށް ރަނގަޅު ރިޕޯޓެއް. އާއްމު ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލުތައް ގެނެސްދޭންޖެހޭ.\nކުރަންމިއުޅޭނީ ކޮން ކަމެއްކަން އިބޫފައިސަލް ރައްޔިތުންނަށް ކިޔައިދޭންޖެހޭ\nރަންބިސްއަޅާ ކުކުޅު މަރުނުވާނެތަ؟ އިންވެސްޓަރު އަތުން ޑަބަލްޓެކްސް، ވިތުހޯލްޑިންޓެކްސް؟ އެންމެ ކުޑަ މުސާރަ؟\nމި ލިޔުމަކީ މަހުޖަނުން ފައިސާ ދީގެން ލިޔެފައޮތް ދޮގު މައުލޫމާތު ވަރަށް ގިނަ ލިޔުމެއް.\nއަޅުގަނޑު ނުދަންނަން އަޅުގަނޑުމެން ޖީލުގެ ހައެއްކަ މީހުން ނޫނީ 40000 ވުރެ މަތިން ލިބޭ...އެީ ފްލައިޓް އިންޖިނޭރަކާއި ދެތިން ވިޔަފާރިވެރިން .. ރާއްޖޭގެ ގިނަ ބަޔަކަށް ސާޅީސް ހާހެއް ނުލިބޭ ...ސިވިލް ސާވިސްގެ ގިނަ މީހުންނަށް ލިބެނީ 10000 ދަށް.\nމަށަކީ ޔުނިވާސިޓީއެއްގެ ލެކްޗަރަރ އެއް.. ލިބެނީ 18000 .\n40000 އަކީ ހަމަ ރަގަޅު ހިސާބެއް ، ޓެކްސް ނަގަން ފަށަން..\nއަހަންނަށް ޔަޤީން މާލޭގައި އަނބި ދަރިން ގޮވައިގެން2ކޮޓަރީގެ އެޕާރޓްމަންޓެއްގައި އުޅޭ މީހަކު ކުއްޔަށް އެވްރެޖްކޮށް ދައްކަންޖެހޭނީ 15000-18000 ދެމެދުގެ އަދަދެއް. އަހަންނަކީވެސް މާލޭގައި ކުލި ދީގެން އުޅޭ މީހެއް. ދާ ޚަރަދުތައްވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އިނގޭ. ކަރަންޓް ބިލް އަދި ފެން ބިލަށް އެންމެ ގިނަވެގެންވެސް އަރާނީ 5000 ރުފިޔާ. އެވެސް ނުބަލައި އުޅެންޏާމު. ދެން ކެއުމަށް ޚަރަދުވާނެކަމަށް ބަލަމާ އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށްނަމަ 10000 ރުފިޔާ. ދެން ދެ ކުދިންގެ ބައްޕައެއްނަމަ އެކުދިންގެ ޚަރަދަށް ކޮންމެ މަހަކު 10000 ރުފިޔާ ދާނެކަމަށް ބަލަމާ. މިހުރިހާ ޚަރަދެއް އެއްކޮށްލީމާ އަރަނީ 43000 ރުފިޔާ. އިންކަމް ޓެކްސް ނަގަން ނިންމާފައި އޮތީ 40000 ހުން މަތީގެ އާމްދަނީޔަށް. އަހަރެން މިބުނި އަދަދުތަކަކީ އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގައި އުޅޭނަމަ ދާ ޚަރަދުތައް. ގިނަފަހަރު މީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ދާނީ ޚަރަދަށް ބަލަންޏާ. 45000 ރުފިޔާ އާމްދަނީޔަށް ލިބޭ މީހަކު މަހެއްގެ މައްޗަށް އިންކަމް ޓެކްސްއަށް ދައްކަންޖެހޭނީ އެންމެ 400 ރުފިޔާ. މިއީ އާމްދަނީގެ އެންމެ 0.89 ޕަސެންޓް. ހަމަގައިމުވެސް ކޮފީތަކަށް މަހެއްގެ މައްޗަށް 2000 ރުފިޔާ ދާނެކަން ޔަޤީން. އަދި ކޮބާ ސިނގިރޭޓާއި ފުޅިޔާއި ދަޅުގެ ޚަރަދުތައް. މި ޚަރަދުތައް މަދުކޮށްލައިފިނަމަ 40000 ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ ލިބޭ މީހަކު އިންކަމް ޓެކްސް ދައްކާފައި ދެކޮޅު ޖައްސާކަށް އުނދަގުލެއް ނުވާނެ. ޓެކްސް ނަގަން ފެށީމަ އިނގޭނީ މި ޓެކްސްގައި ހުރި މައްސަލަތައްވެސް. ފުރަތަމަ ފަހަރަކު ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމަޔެއް ނުވާނެ.


BREAKING NEWS: Reeko Moosa Ge Kunfunin Beynunkuraa Van Eh Andhaalaifi - Vaguthu\nރީކޯ މޫސަގެ ކުންފުންޏެއްގެ ވޭނެއް އަންދާލައިފި\nއަލިފާން ރޯކޮށްލި ވޭން\nރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ރީކޯ މޫސާ މަނިކުގެ އާއިލާ އަށް ނިސްބަތްވާ ކުންފުންޏަކުން ލ.ގަމުގައި ހިންގަމުންދާ ގެސްޓްހައުސްއެއްގައި ބޭނުން ކުރާ ވޭނެއްގައި އަލިފާން ރޯކޮށް އަންދާލައިފިއެވެ.\nގަމުގައި ހިންގާ މޯ ހޮޓެލްގައި ބޭނުން ކުރާ ވޭނެއްގައި އަލިފާން ރޯކޮށް އަންދާލާފައި ވަނީ އެ ގެސްޓްހައުސް ކައިރީގައި ވޭން ޕާކް ކޮށްފައި އޮއްވާ ވަގަށް ނަގައިގެން ގެންގޮސް ގަމުގެ މުކުރިމަގު އަވަށު ފުއްޓަރު ފަރާތުގައި ބޭއްވުމަށް ފަހު ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.\nވޭނުގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލާފައި ވަނިކޮށް ފެނުނު އިރު ވެސް އަލިފާންގަނޑު ވަނީ ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ވަރަށް ވޭނުގައި ހިފާފައެވެ. އަލިފާނުގެ ސަބަބުން ވޭން ވަނީ އެއްކޮށް އަނދާ ހުލިވެފައެވެ.\nމައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި މިމައްސަލަ އާއި ގުޅިގެން އެއްވެސް މީހަކު އަދި ހައްޔަރު ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nރީކޯ މޫސަގެ ކުންފުންޏަކުން ވަނީ ލ.އަތޮޅުގައި ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. ގަމުގައި ގެސްޓް ހައުސްއެއް ހިންގުމުގެ އިތުރުން އެއަތޮޅުގައި އެކުންފުނީގެ ފުރަތަމަ ރިސޯޓް ހުޅުމުގެ އެންމެ ފަހުގެ ތައްޔާރީތައް މިހާރު ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ގެއެއްގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލި މައްސަލާގައި މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nކާރު ރޯ ކޮއްލި މައްސަލާގައި ޖަލަށް ލާން ހުކުމް ކުރުމުން ރުޅިގަދަ ވެއްޖެ\nގެއެއްގެ ފާހަނާތެރޭގައި އަލިފާން ރޯކޮށްގެން އުޅުނު މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nޖޫން 18, 2019 22:21\nމީހުންގެ މުދަލަށް ގެެއްލުން ދިނުމުގެ ހައްގެއް އެއްވެސް މީހަަކަށް ލިބިގެން ނުވެއެވެ. އެހެނެއް ކަމަކު އެއީ ﷲ ގެ މާފް ނުލިބޭވަރުގެ ފާފައެކެވެ. ގިޔާމަތް ދުުވަހުން އޭގެ ބަދަލު ދޭންޖެއެވެ. މިދުނިޔެ މަތީގަ ފިލާ އޮތެއްކަމަކު އެދުވަހުން ދުވަން ފިލަން ވަންނާނެތަނެއް ނެތި ކުރިކަންތަށް އެންމެގެން ކުރިމަތީ ހާމަވެގެން ދާ ދުވަހެވެ. ވީމާ ބިރުވެތިވާށެވެ. މީ ނަސޭހަތެކެވެ.\nޖޫން 18, 2019 22:32\nލާޙައުލަވަލާ ޤުއްވަތަ އިއްލާބިﷲ!\nޖޫން 18, 2019 22:44\nޖޫން 18, 2019 23:18\nމޫސަ ކަންތައްކުރާ ގޮތުން ތިހެންތިވީ. މަސައްކަތް ކުރުވާފަ މުސާރަ ނުދޭތާ ކިތައް މަސް ވެއްޖެ ތޯ ބަލާބަލަ.\nޖޫން 18, 2019 23:35\nއިންޝުއަރެންސް ލާރި ހޯދަން ކުރި ކަމެއްބާ؟\nޖޫން 19, 2019 01:54\nޢއެހެންވެ ބު ބުނަނީ އެއެއްޗެއް ދާނީ އެއެއްޗެއް ހޯދި ގޮތަށޭ ..މިއީ ވަރައްވާހަކަ..މޫސަމެން ހޭއަރާބަލަ..\nޖޫން 19, 2019 06:36\nއެމްޑީޕީއަކީ އަލިފާނާ ވަރަށް ދޯޅު ބައެއް.\nޖޫން 19, 2019 09:14\nއެޖެންޑާ19 ތަފާތުވާނެކަން މިހާރުވެސް މި ފެންނަނީ


ﷲ ކުރިމަތިކުރައްވަވާ ހާލަތަށް ކަންބޮޑުނުވެ ތިބާގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމުން ކާމިޔާބު މިންވަރުކުރައްވަވާނެ! އިން ޝާ ﷲ\nކަމެއްވެއްޖެކަން އަހަރެމެންނަށް އެނގެނީ އެކަމެއްވުމުންނެވެ! ނަމަވެސް ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ވުމުގެ މާކުރިން ﷲ ތަޢާލާ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާނެ ކަންކަން ވެސް ﷲ ތަޢާލާ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ.\nއަދި އެކަމަކަށް ސަމާލުކަންވެސް ދެއްވަވަތެވެ! ހުރިހާ އަޅުންނަށް ކުރިމަތިވާ ހުރިހާ ޙާލަތެއްވެސް ﷲ ތަޢާލާ ބައްލަވައިވޮޑިގެންވެއެވެ. ހަމައެންމެ ކަމެއްވެސް ދޫނުކުރައްވަވަތެވެ!\nވީމާ ކުރިމަތިވާ އެއްވެސް ކަމަކާއި އަދި ކުރިމަތިވެދާނެ އެއްވެސް ކަމަކާއި ގުޅިގެން ކަންބޮޑުނުވާށެވެ! އަހަރެމެން އިންސާނުންގެ އެއްވެސް ބާރެއް ނުހިނގާނެ ކަންކަމަށް ވިސްނުމުން ކުރާނެ އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނެތެވެ.\nވިސްނަންވީވެސް، ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރަންވީވެސް ތިބާގެ ވާޖިބުއަދާކުރުންމަތީގައި ސާބިތުވެހުރުމަށެވެ! އެއީ ﷲ ތަޢާލާއަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކުރުމެވެ. ވީހައި ގިނައިން އަޅުކަންކުރުމެވެ. އެމީހެއްގެ ވާޖިބު ފުރިހަމައަށް އަދާކޮށްފި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ﷲ ތަޢާލާ ސުވަރުގެ ދެއްވަވާނެތެވެ! އެއީ އެކަލާނގެ ވައުދުފުޅެކެވެ! ﷲ ތަޢާލާ އެކަލާނގެ ވަޢުދުފުޅުތައް ފުއްދަވާނެކަން އެއީ ހަމަ ޔަޤީންކަމެކެވެ!


Amazon jangaleegai roavefaivaa alifaan gan'du nivvaalumah Brazil ge sifain nereny – adduLIVE\nއެމޭޒޮން ޖަންގަލީގައި ރޯވެފައިވާ އަލިފާން ނިއްވާލުމަށް ބްރެޒިލްގެ ސިފައިން ނެރެނީ\n1 Aug 24, 2019, 12:36 އަމީރާ\nހުއްޓުމެއް ނެތި އަނދަމުންދާ ބްރެޒިލްގެ އެމޭޒޮން ޖަންގަލީގެ އަލިފާން ގަނޑު ނިއްވާލުމަށް އެޤައުމުގެ ސިފައިން ނެރުމުގެ ހުއްދަ ރައީސް ޖައިރ ބޮލްސޮރާނޯ ދީފިއެވެ.\nމިހުއްދަ ބޮލްސޮރާނޯ އެންމެ ފަހުން ދިނީ ޔޫރަޕްގެ އެކި ޤައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންގެ ފިއްތުން ތަކާއެކުއެވެ. އެގޮތުން ފްރާންސާއި އަޔަރލޭންޑުންވަނީ މި އަލިފާންގަނޑު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބްރެޒިލްގެ ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ނުކުރާނަމަ، ދެކުނު އެމެރިކާގެ ޤައުމުތަކާ އެކު ވެވޭ ބޮޑު ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުމެއް ރެޓިފައިނުކުރާނެކަމަށް ބުނެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ފިންލޭންޑުން ވަނީ ބްރެޒިލް އިން ބީފް އެޤައުމަށް އެތެރެ ކުރުން ހުއްޓާލުމަށްވެސް ގޮވާލާފައެވެ.\nބޮލްސޮރާނޯ ވަނީ މީގެ ކުރިން ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމަށާއި މައިން ކުރުމަށް މި ސަރަހައްދުން ގަސް ކެނޑުމަށް ހިތްވަރުދީ، އެކަމަށް ތަރުހީބުކޮށްފައެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުންވަނީ އެކަމާ ވަރަށް ކަން ބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.\nހޫނު ދުވަސްވަރުގައި އެމޭޒޮން ޖަންގަލީގައި އަލިފާން ރޯވުމަކީ އާންމު ނަމަވެސް، މިފަދަ ބާރު މިނެއްގައި، މިހާ ބޮޑުކޮށް މި ޖަންގަލި އަނދާ މިއީ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި މިކަމުގައި ތުހުމަތުގެ އިނގިލި ދިއްކުރެވެނީ ދަނޑުވެރިންނާއި، މައިން ކުރާ ފަރާތްތަކާއި އެނޫންވެސް މި ޖަންގަލީގެ ގަސްތައް ނެތުމުން ޖާގައިގެ ފައިދާ ނަގާނެ ކުންފުނި ތަކަށެވެ.


WTTC inn Raajje ah safety travels stamp dheefi | Mihaaru\nރާއްޖޭގެ ރިސޯޓެއްގެ މޫދުގައި ޓޫރިސްޓުން ފީނަނީ. ޑަބްލިއުޓީޓީސީން ވަނީ ރާއްޖެއަށް ސޭފް ޓްރެވެލްސް ސްޓޭމްޕް ދީފައި.\nޑަބްލިއުޓީޓީސީން ރާއްޖެ އަށް ސޭފް ޓްރެވެލް ސްޓޭމްޕް ދީފި\n15 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 - 17:413comments\nވޯލްޑް ޓްރެވެލް އެންޑް ޓޫރިޒަމް ކައުންސިލުން ރާއްޖެ އަށް ސޭފް ޓްރެވެލްސް ސްޓޭމްޕް ދީފި އެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން މިއަދު ނެރު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ޑަބްލިއުޓީޓީސީން ރާއްޖެ އަށް ސޭފް ޓްރެވެލްސް ސްޓޭމްޕް ދިނީ އެ ޖަމާއަތުގެ ސޭފް ޓްރެވެލް ޕްރޮޓޮކޯލާ އެއްގޮތަށް، ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރިވުމަށް ރާއްޖެ އިން އަޅާފައިވާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތައް ބަލައިގެންފައިވާތީ ކަމަށެވެ. ދަތުރުވެރިންގެ އިތުބާރު އުފައްދައި، ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީ އަލުން ހުޅުވައިލުމަށް ހުރިހާ ދާއިރާތައް ގުޅިގެން ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތް ވެސް ޑަބްލިއުޓީޓީސީން ވަނީ ބަލައިގެންފަ އެވެ.\nސޭފް ޓްރެވެލްސް ސްޓޭމްޕަކީ ވޯލްޑް ޓޫރިޒަމް އޯގަނައިޒޭޝަން (ޑަބްލިއުޓީއޯ) އާއި 200 އަށް ވުރެ ގިނަ ޓްރެވެލް ކުންފުނިތަކުން ބަލައިގެންފައިވާ މިންގަނޑެކެވެ. އެ ސްޓޭމްޕް ދިނުމުގެ ބޭނުމަކީ ޓޫރިޒަމާއި ދަތުރުފަތުރާ މެދު މީހުންގެ އިތުބާރު އަލުން އުފެއްދުމެވެ. ގައުމަކަށް ނުވަތަ ސަރަހައްދަކަށް އެ ސްޓޭމްޕު ދިނުމުން އޭގާ މާނައަކީ އެ ތަނެއްގައި ދަތުރުވެރިންގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަަވަޅުތައް އަޅާފައި ހުންނާނެ ކަމާއި ސާފުތާހިރުކަން އޮންނާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އޮތުމެވެ. އަދި ރައްކާތެރި ގޮތުގައި ދަތުރުކުރުމުގެ ތަޖުރިބާ އަލުން ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ވެސް އޮތުމެވެ.\nPress Release (PR)88-B/88/2020/53 Maldives achieves the safe travels stamp pic.twitter.com/ciTdaHp2sO\n— Ministry of Tourism (@MoTmv) September 15, 2020\nސޭފް ޓްރެވެލް ސްޓޭމްޕަކީ ރައްކާތެރިކަމާއި ސާފުތާހިރުކަމަށް ބަލައިގެން، ދުނިޔޭގައި އެގޮތަށް ދޭން ފެށި ފުރަތަ ސްޓޭމްޕެވެ. އެ ސްޓޭމްޕް ޑިޒައިން ކޮށްފައި ވަނީ މިހާރު ބާރަށް ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަން އަދި އެ އަށް ވުރެ ކުޑަ އެހެން ބަލިމަޑުކަމެއް ކުރިމަތިވާ ހާލަތްތަކަށް އެޑްރެސް ކުރުމަށެވެ.\nޑަބްލިއުޓީސީސީން އެންމެ އިސްކަންދޭ ކަމަކީ ދަތުރުވެރިންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމެވެ. އެ ޖަމާއަތުން ދޭ ސޭފް ޓްރެވެލް ސްޓޭމްޕް ވަނީ ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ވޯލްޑް ޓްރެވެލް އޯގަނައިޒޭޝަން (ޔޫއެންޑަބްލިއުޓީއޯ) އިން ވެސް ބަލައިގެންފަ އެވެ.\nކޮވިޑް-19 ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އެޅި ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ބޯޑަރު ބަންދުކުރުމަށް ފަހު އަލުންް ހުޅުވީ މިދިޔަ ޖުލައި މަހު އެވެ. ޓޫރިސްޓުންގެ ރައްކާތެރިކަމަށް ޓަކައި ރާއްޖެ އިން ވަނީ ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިފަ އެވެ. އެގޮތުުން އެންމެ ފަހުން އެޅި ފިޔަވަޅަކީ ރާއްޖެ އަށް ދަތުރުކުރާ ހުރިހާ އެންމެންވެސް ކޮވިޑް-19 އަށް ޓެސްޓުކޮށް، ނެގެޓިވް ނަތީޖާއެއް އޮތްކަމުގެ ލިއުމަކާ އެކުގައި ނޫނީ ނާދެވޭ ގޮތަށް ހެދުމެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު ޓޫރިސްޓުން ޓޫރިޒަމް ރިސޯޓްތައް