Rashun Beyrugai Manchester United In Chelsea Balikoffi - Vaguthu\nބައެއް ގައުމުތަކުގެ ހާލަތު ރަނގަޅު ވެދާނެ ކަމުގެ އުއްމީދު އާވިއިރު އެމެރިކާގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސް - 23 މިނެޓް ކުރިން\nއިނގިރޭސި ޕްރެމިއާ ލީގުގައި ރޭ ޗެލްސީއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗު ކާމިޔާބުކޮށް މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑުން އަންނަ ސީޒަނުގެ ޔުއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގަށް ކޮލިފައިވުމަށް އެޓީމު ކުރަމުން އަންނަ މަސަތްކަތުގައި ފިޔަވަޅެއް ކުރިއަށް އަޅައިފިއެވެ.\nސްޓަމްފޯޑް ބްރިޖްގައި ރޭ ޗެލްސީގެ މައްޗަށް ޔުނައިޓެޑުން ކުރިހޯދީ 2-0 އިންނެވެ. މި މޮޅާއެކު ޔުނައިޓެޑުން ވަނީ 26 މެޗުން 38 ޕޮއިންޓް ހަމަކޮށް ތާވަލުގެ ހަތް ވަނަ އަށް ޖެހިލައިފައެވެ. 26 މެޗުން 41 ޕޮއިންޓް ހަމަކޮށްގެން ޗެލްސީ އޮތީ ތާވަލުގެ ހަތަރުވަނައިގަ އެވެ. އެއްވަނައިގައި އޮތީ 75 ޕޮއިންޓް ހޯދާފައިވާ ލިވަޕޫލެވެ. ދެވަނައިގައި 51 ޕޮއިންޓާއެކު އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން މެންޗެސްޓާ ސިޓީ އޮތްއިރު ތިންވަނައިގައި އޮތް ލެސްޓާ ސިޓީ އަށް ލިބިފައިވަނީ 50 ޕޮއިންޓެވެ.\nރޭ ޔުނައިޓެޑާއި ޗެލްސީ ބައްދަލުކުރި މެޗުގައި ޔުނައިޓެޑުން ޖެހި ފުރަތަމަ ލަނޑު ފުރަތަމަ ހާފުގެ ފަހު މިނެޓުގައި އެއަރޮން ވަން ބިސާކާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ކާމިޔާބުކުރީ އެންތޮނީ މާޝަލް އެވެ. ޗެލްސީގެ އަރިމަތިން ވަން ބިސާކާ ނަގައިދިން ހުރަސްގައި މާޝަލް ބޮލުން ފޮނުވާލި ބޯޅަ ހުއްޓުވުމުގައި ޗެލްސީގެ ކީޕަރަށް މާބޮޑު މަސަތްކަތެއް ކުރެވޭ ގޮތެއްނުވި އެވެ. ފުރަތަމަ ހާފުގައި ލީޑު ނަގަން ޗެލްސީގެ ފޯވަޑް މިޗީ ބަޓްޝުއާއީ އަށް ހުސް ފުރުސަތެއް ލިބުނު ނަމަވެސް ޕެޑްރޯ ޖައްސާލި ބޯޅައިގައި އޭނާ ތިރިތިރިން ގޯލަށް ފޮނުވާލި ހަމަލާ ދިޔައީ ބޭރަށެވެ.\nޔުނައިޓެޑުން ލީޑު ފުޅާކުރީ ދެވަނަ ހާފުގެ 66 ވަނަ މިނެޓުގައި ބްރޫނޯ ފާނަންޑޭޒް ނަގައިދިން ކޯނަރެއްގައި ކެޕްޓަން ހެރީ މެގުއާ ބޮލުން ޖެހި ލަނޑުންނެވެ.\nމެޗުގައި ޗެލްސީން ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ޔުނައިޓެޑުގެ ގޯލު ތެރެއަށް ބޯޅަ ވައްދާލި ނަމަވެސް ރެފްރީ ވަނީ އެ ލަނޑުތައް ބާތިލްކޮށްފައެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރު، ކޯނަރެއްގައި ކާޓް ޒޫމާ ޑެހެއާގެ ގޯލު ފޫއަޅުވާލި އިރު ރެފްރީ އެ ލަނޑު ބާތިލް ކުރީ ޔުނައިޓެޑުގެ ޑިފެންޑަރު ބްރަންޑަން ވިލިއަމްސް އަށް ޗެލްސީގެ ސެޒާ އަޒްޕިލިކުއެޓާ ފައުލްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އެވެ. އޭގެ ފަހުން މެޗު ނިމެން ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް މޭސަން މައުންޓް ނަގައިދިން ހުރަހެއްގައި، ބަދަލު ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކުޅެން އެރި އޮލިވިއާ ޖިރޫޑް ބޮލުން ބޯޅަ ގޯލު ތެރެއަށް ވައްދާލި ނަމަވެސް ރެފްރީ ނިންމީ އެއީ އޮފްސައިޑް ލަނޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nމެޗުގެ އިތުރު ވަގުތުގައި ޔުނައިޓެޑުން ތިންވަނަ ލަނޑެއް ޖެހުމާއި ގާތަށް ދިޔައެވެ. އެގޮތުން ބަދަލު ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކުޅެން އެރި އިގްހާލޯ އަށް މުޅިން ހުސްކޮށް ލިބުނު ފުރުސަތުގައި އޭނާ ފޮނުވާލި ބޯޅަ ޗެލްސީގެ ކީޕަރު ވަނީ މަތަކޮށްފައެވެ.


އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރ މާލޭގެ ސްކޫލްތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައިފި އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރ މާލޭގެ ސްކޫލްތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައިފި\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރ މާލޭގެ ސްކޫލްތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައިފި\nމިނިސްޓަރ ޢާއިޝަތު ޢަލީ މާލޭގެ ސްކޫލްތަކަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގެ ތެރެއިން / ފޮޓޯ: އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ\n2020ވަނަ އަހަރުގެ ދިރާސީ އަހަރުގެ ދެވަނަ ޓާރމްގެ ކިޔެވުން މިއަދު ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ސްކޫލްތަކުގައި މިއަދު ވަނީ ފެށުމާ ގުޅިގެން މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިއުކޭޝަން ޑރ. ޢާއިޝަތު ޢަލީ މާލޭގެ ސްކޫލްތަކަށް ޒިޔާރަތް ކުރައްވައިފިއެވެ.\nމިނިސްޓަރގެ މި ޒިޔާރަތުގައި މާލޭގެ ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުންނާއެކު ވަނީ ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރައްވާފައެވެ. މި ވަގުތުކޮޅުތަކުގައި ސްކޫލްތަކަށް އާދެވުމުން އެންމެ އުފާ ވަނީ ރަޙުމަތްތެރިންނާއި ބައްދަލުކުރެވޭތީކަމަށް ދަރިވަރުން ފާހަގަކުރައްވާފައިވާކަމަށް މިނިސްޓްރީން މަޢުލޫމާތުދެއްވައެވެ. ހަމައެއާއެކު ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށް ފަހު ޓީޗަރުންނާއި ދިމާވާތީ އުފާވާކަން ބައެއް ދަރިވަރުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.\nމިނިސްޓަރ މިއަދު ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި ޕްރީ ސްކޫލްތަކުގެ ތެރެއިން ފަލާޙް ޕްރީ ސްކޫލާއި ގަލޮޅު މަދަރުސާއަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައި އެސްކޫލްތަކުގައި ކިޔަވައިދިނުމުގެ ކަންކަން ރޭވިފައިވާ ގޮތާއި ބެހޭ ގޮތުން ވަނީ މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައެވެ. އަދި ކަލާފާނު ސްކޫލްގެ މެންދުރުފަހު ސެޝަންގެ އެސެމްބްލީގައި އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރ ވަނީ ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންފައެވެ.\nދެވަނަ ޓާރމްގައި ގްރޭޑް 12އާ ހަމައަށް ސްކޫލްތަކުގައި ކިޔަވައިދޭން ފެށިއިރު، 10 މަސްދުވަހުގެ މެދުކެޑުމަކަށް ފަހު ޕްރީސްކޫލްތައްވެސް މިއަދު ވަނީ ހުޅުވާފައެވެ. އައު ދިރާސީ އަހަރުގެ ކިޔެވުން ސްކޫލްތަކުގައި ފަށާނީ މިއަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގެ 10ގައި ކަމަށް މނިސްޓްރީން ހާމަކުރައްވައެވެ.\nކޯވިޑް-19ގެ ޙާލަތުގައި ސްކޫލްތަކުގައި ކިޔެވުން ފެށިއިރު، ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސްކޫލްތަކުގައި އަޅާފައިވެއެވެ.


22 ސެޕްޓެމްބަރު 2021\nއިޓަލީގައި މަރާލި ދިވެހި މީހާގެ މަރު: ސިއްރަކީ ކޮބާ؟\nވަޒީފާ ނެތި މަގުމަތީގައި އުޅޭ2ޒުވާނަކަށް ޝަރީފް ވަޒީފާ ދީފި!\nމިނިމަމް ވޭޖް ކަނޑައަޅާ، ދަށް ފަންތީގެ މުވައްޒަފުންނަށް ލިބޭ އިނާޔަތްތަކަށް ހެޔޮ ބަދަލެއް\nފައުޒިއްޔާ އާއި ރަޝީދާ މައްސަލަ: ސީބީއައިގެ ޓީމެއް ރާއްޖެއަށް އަންނަނީ\nދުނިޔެ ހޫނުވަމުން ދިއުމުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭ ބަޔަކީ އިންސާނުން: ރައީސް ސޯލިހު\n333،000 މީހުން ވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށްފި\nފެނަކައިގެ ކުރީގެ އިތުރު ދެ ވެރިއަކަށް ދައުވާކުރަން ޕީޖީއަށް ފޮނުވައިފި\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރަކަށް އާހިދު ލާން ފާސްކޮށްފި\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ކޮމިޓީއިން، އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރގެ މަޤާމަށް އައްޔަނުކުރެއްވުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ނަން ފޮނުއްވާފައިވާ ފަރާތްތަކާ އިންޓަވިއުކުރުން -- ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\nހާއިޒް ޒަމީން· 24 އޮގަސްޓް 2021\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކުރަން އަހްމަދު އާހިދު ރަޝީދުގެ ނަން މަޖިލީހުގެ ތަޅުމަށް ފޮނުވަން މިނިވަން މުވައްސަސާތަކާ ބެހޭ ކޮމިޓީން ފާސްކޮށްފި އެވެ.\nކޮމިޓީގެ މިއަދުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވަނީ އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކުރަން ރައީސް ފޮނުއްވެއްވި ހަތަރު ބޭފުޅުންނާ އިންޓަވިއު ކޮށްފައި ވެއެވެ. ކޮމިޓީގެ މެންބަރުން ވަނީ އެ ބޭފުޅުންނަކީ މަގާމަށް ގާބިލް ބައެއްތޯ ދެނެގަތުމަށް ތަފާތު ސުވާލުތައް ކުރިމަތި ކުރުވާފަ އެވެ.\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރަން މަޖިލީހުގެ ރުހުން ހޯދަން ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހަށް މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވި ލިސްޓްގައި ހަތަރު ބޭފުޅަކު ހިމެނެ އެވެ. އެއީ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު ވަހީދު ހަސަން މަނިކުގެ ވެރިކަމުގައި ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރު ކަން ކުރެއްވި ޝިހާމް މުހައްމަދު ވަހީދާއި، ހ. ގުރުވަ، އަހްމަދު އާހިދު ރަޝީދާއި، މ. ދާސްތާން، މަރިޔަމް އަލީމް އާއި، ދަފުތަރު، އަޒްލީމާ އަހްމަދެވެ.\nކޮމިޓީން މި ހަތަރު ބޭފުޅުންނާ އިންޓަވިއު ކުރުމަށް ފަހު އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރު ކަމަށް އައްޔަން ކުރަން ކޮންމެ ބޭފުޅަކަށް ރުހުން އޮތްތޯ ވަކިވަކިން ވޯޓަށް އަހާފައިވެ އެވެ. އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރު ކަމަށް އާހިދު އައްޔަން ކުރަން ކޮމިޓީން ފާސްކުރީ އެ ވަގުތު ކޮމިޓީގައި ތިއްބެވި 10 މެންބަރުންގެ އިއްތިފާގުންނެވެ. އަނެއް ތިން ނަމަށް އެ އަދަދަށް މެންބަރުންގެ ވޯޓު ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ.\nއާހިދުގެ ނަމަށް ހުރިހާ މެންބަރުން ވޯޓު ދެއްވުމާ ގުޅިގެން ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓު ނިންމާ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތަށް ފޮނުވުމަށް ވެސް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އާހިދަށް ކޮމިޓީން ރުހުން ދޭން ނިންމި ނަމަވެސް އެކަމުގައި އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުން ނިންމާނީ މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުންނެވެ.\nއާހިދަކީ ރައީސް މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވި ލިސްޓުގައި ދެވަނައަށް އޮތް ނަމެވެ. ފުރަތަމަ ނަމަކަށް އޮތީ ޝިހާމްގެ ނަމެވެ.\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލެއްވި ބޭފުޅުންގެ ނަންތައް ރައީސް ދެވަނަ ފަހަރަށް މަޖިލީހަށް ފޮނުއްވުމުން އެ ނަންތައް މަޖިލީހުގެ ތަޅުމަށް ހުށަހެޅުއްވީ މިމަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހު އޮތް މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާ އަށެވެ. މަޖިލީހުގެ މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ކޮމިޓީއަށް އެ ނަންތައް ދިރާސާ ކުރަން ފޮނުވީ ވެސް އެ ދުވަހު އެވެ.\nކޮމިޓީން މިއަދު ރުހުން ދިން އާހިދަކީ މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުގެ ހައްގުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން މީގެ ކުރިން އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހަށް މުހިއްމު މައްސަލަތަކެއް ހުށަހަޅުއްވައިގެން އެ ގާނޫނުގެ ބޭނުން ވަރަށް ބޮޑަށް ހިއްޕެވި ބޭފުޅެކެވެ.\n16 ސެޕްޓެމްބަރު 2021\nތިނަދޫގައި ކޯވިޑް ޖެހިގެން ހަތަރު ވަނަ މީހަކު މަރުވެއްޖެ\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ މަގާމު ހުސްވީ ކުރިން އެމަގާމުގައި ހުންނެވި ހުސައިން ފިޔާޒު މޫސާ، އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އެނާ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވީ މިދިޔަ މާޗް މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހަކީ ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުން މައުލޫމާތު ހާމަކުރުމަށް ހުރި ހުރަސްތައް ނައްތާލައި ވީހާވެސް ބޮޑަށް މައުލޫމާތު ހާމަކުރުމަށް ފުރުސަތު ހުޅުވާލުމުގެ ގޮތުން މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުމުގެ ހައްގުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ޖުލައި 13، 2014 ގައި އުފައްދާފައިވާ މިނިވަން މުއައްސަސާ އެކެވެ. އެ މަގާމު ހުސްވެއްޖެނަމަ 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަގާމަށް ބޭފުޅަކު އައްޔަންކުރަން ގާނޫނު ލާޒިމް ކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް ގާނޫނުގައި ބުނާ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާ ގޮސް އެ އޮފީސް ވަނީ ގާނޫނީ ހުސް ކަމެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.


Laadheeniyyathuge Haqeeqai ލާދީނިއްޔަތުގެ ޙަޤީޤަތް – Ilm Laadheeniyyathuge Haqeeqai\nލާދީނީ އަކީ ޢަރަބި ބަހެކެވެ. އެއީ ”ސެކިއުލަރިޒަމް” މިލަފްޒުގެ ޢަރަބި ލަފްޒެވެ. ސެކިއުލަރިޒަމް ނެގިފައިވަނީ، ލެޓިން ކަލިމައެއްކަމުގައިވާ seaculum އިންނެވެ. އަދި ސެކިއުލަރިޒަމްއަށް ޢަރަބިން ކިޔަނީ ޢަލްމާނިއްޔަތެވެ. އަދި ޢަލްމާނިއްޔަތު ނެގިފައިވަނީ “އަލްޢާލަމް” މާނައީ “ލާދީނީ” މި ބަހުންނެވެ. މިގޮތުން އަލް އިސްލާމް ވަލްއަލްމާނިއްޔަ ވަޖްހަން ލި ވަޖްހަން މި ފޮތުގައި ޑރ. ޔޫސުފުލް ޤަރުޟާވީ ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި ސެކިއުލަރިޒަމްގެ ޞައްޙަ ތަރުޖަމާއަކީ “ލާދީނީ” ނުވަތަ “ދުންޔަވީ” އެވެ.\nއެހެންކަމުން ސެކިއުލަރިޒަމްއާއި އަލްމާނިއްޔަތާއި ލާދީނިއްޔަތަކީ އެއް މާނައެއްގައި ބޭނުންކުރެވޭ ތިން ބަހެވެ.\nލާދީނިއްޔަތު ނުވަތަ ސެކިއުލަރިޒަމް އަކީ، ދީނަކީ ހަމައެކަނި ތިމާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއާއި ތިމާއާ ދެމެދުގައި އޮންނަން ޚާއްޞަ ގުޅުމެއް ކަމުގައި ބުނާ ފިކުރެވެ. ދީނީ ގޮތުން ލާޒިމުކުރާ ކަންކަމަކީ ހަމައެކަނި އަޅުކަންކުރުމުގައި ތަބާވާންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ކަމުގައި ދެކޭ ދެކުމެވެ. ވަޒީފާގެ މައިދާނުގައި އާއި ތަޢްލީމު ޙާޞިލު ކުރުމުގައި އާއި ވިޔަފާރީގެ މައިދާނުގައި އަދި މިނޫންވެސް އިޖްތިމާޢީ އެއްވެސް މުޢާމަލާތެއްގައި ދީނުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެއް ނުހިމެނުމުގެ ފިކުރެވެ. އެއީ ދީނާއި ނުލައި ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތް ޤާއިމްކުރުމަށް ގޮވާލާ ދައުވަތެވެ.\nއެހެންކަމުން ސެކުލަރިޒަމް އަކީ ގިނަ ބޭފުޅުންނަށް ހީފުޅުވެފައިވާ ފަދައިން “ދީނާއި ދައުލަތް ވަކިކޮށްލުން” އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އަދި ކިއެއްތަ، މި ފިކުރަކީ މިއަށްވުރެއް މާ ފުޅާ އެއްޗެކެވެ. ސެކިއުލަރިޒަމްއަކީ ދީނާއި ދިރިއުޅުން އެއްކޮށް ވަކިކޮށްލުމަށް ގޮވާލާ ފިކުރެކެވެ.\nލާދީނިއްޔަތު: މި ފިކުރު ފެށިގެންއައިގޮތް\nމި ފިކުރު ފުރަތަމަ ފެށިގެން އައިސްފައިވަނީ މީލާދީ ގޮތުން 17 ވަނަ ޤަރުނުގައި ކްރިސްޓިއަން ޔޫރަޕުގައެވެ. އެއީ ނަޞްރާނީ ފައްޅި ނުވަތަ ކަނީސާއާއި އެޒަމާނުގެ މުޖުތަމަޢު އާއި ދެމެދު ހިނގައިދިޔަ އެތަކެއް ހަމަނުޖެހުންތަކެއްގެ ނަތީޖާއެވެ. އެޒަމާނުގައި ފައްޅިއިން މުޖުތަމައުގެ އެންމެހައި ކަންކަމަށް ބާރުފޯރުވިއެވެ. އެގޮތުން ފައްޅީގެ ބޮޑުންގެ ވިސްނުންތަކާއި ޚިލާފުވާ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާޠިލު އެއްޗެއްކަމުގައި ވިއެވެ. އަދި ފައްޅިއާއި ޚިލާފުވާ ކޮންމެ މީހަކަށް އަދަބު ދެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ފައްޅީގެ ބޮޑުން ނަޞްރާނީ ދީން ބަދަލުކޮށް ޙަރާމް ކަންކަން ޙަލާލުކޮށް، ޙަލާލު ކަންކަން ޙަރާމްކުރިއެވެ. އަދި މީސްތަކުން ފައްޅިއަށް އެބައިމީހުންގެ މުދަލުން ބައެއް ދޭންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި މީސްތަކުންގެ މުދާ ނުހައްޤުން ފޭރެމުން ދިޔައެވެ. މީގެއިތުރުން މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ހިލޭ ސާބަހަށް ފައްޅިއަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ފައްޅީގެ މި އަނިޔަވެރި ޤަވާއިދުތަކުގެ ސަބަބުން އެބައިމީހުންގެ ބޮޑުން އިންތިހާއަށް މުއްސަނދި ވެގެންދިޔައެވެ. މިއާއިއެކު ފައްޅީގެ ބުއްދި ހަމަނުޖެހޭ ވާހަކަތަކާއި އިދިކޮޅު ޢިލްމީ ހޯދުންތައް ހޯދައި ސައިންސްވެރިންނަށް ހަރުކަށި އަދަބުދީ އެކި ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުވިއެވެ. ކަން މިހެންހުރުމާއި އެކު މީސްތަކުން ފައްޅިއާއި ދެކޮޅުވެރިވެ މީލާދީ ގޮތުން 1789 ގައި ފްރާންސްގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ޙަރަކާތެއް ހިންގުނެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުގައި މިފަދަ އެތަކެއް ޙަރަކާތްތަކެއް ފައްޅީގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި ދެކޮޅަށް ހިނގުނެވެ.\nކުރުގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މި ފިކުރު ފެށިގެން އައީ ނަސްރާނީ ފައްޅީގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެއީ އެބައިމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން މިންޖުވުމަށްޓަކައި އުފެދިގެން އައި ފިކުރެކެވެ.\nމުސްލިމު ޤައުމުތަކަށް މި ފިކުރު ވަދެގެން އައިގޮތް\nލާދީނިއްޔަތު މުސްލިމުންގެ ބިންތަކަށް ވަދެގެންއައީ ހުޅަނގުގެ އަހުލުވެރިން އުޘްމާނީ ދަޢުލަތް ވެއްޓުމާއި އެކުގައި ކެނޑިނޭޅި ކުރަމުންދިޔަ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެބައިމީހުން ނަސްރާނިއްޔަތައް ލާދީނިއްޔަތުގެ ފިކުރު ވެއްދި ފަދައިން އިސްލާމްދީނަށް ލާދީނިއްޔަތުގެ ނަޒަރިއްޔަތު ވެއްދުމަށް ގޮވާލިއެވެ. 1789 ގައި ހިނގައިދިޔަ ޢަލްމާނީ ފިކުރައް ގޮވާލި ޙަރަކާތެއްކަމުގައިވާ އައްޘައުރާ އަލް ފަރަންސިއްޔާގެ ފަހުގައި ލާދީނީ ފިކުރު ދުނިޔޭގެ އެތައް މިތަނުގައި ފެތުރެމުން ދިޔައެވެ. އެގޮތުން ބައެއް ފޮތްތަކުގައި އަދި ޝާއިއު ކުރެވުނު ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި ލާދީނީ ފިކުރަށް ގޮވާލިއެވެ. ނަމަވެސް ލާދީނީފިކުރު ސިޔާސީ މައިދާނުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ގޮސް ފުޅާ ބާރުގަދަ ޙަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައި މުސްލިމް ގައުމުތަކުގައި ފެށިގެން ދިޔައީ މުސްޠަފާ ކަމާލް އަތާތުރުކު ތުރުކީގައި އޮތް އުޘްމާނީ ޚިލާފަތުގެ ވެރިކަން ވައްޓާލައި ވެރިކަމަށް އިސްވެ ފާޅުގައި ލާދީނީ ދައުލަތެއް އިޢުލާނުކޮށް އިސްލާމްދީން ތުރުކީއިން ފުހެލުމަށް އޭނާކުރި އެތަކެއް މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އޭނާ ތުރުކީގައި ޢަރަބިބަސް މަނާކޮށް އޭގެބަދަލުގައި ލެޓިން އަކުރު ތަޢާރަފްކުރިއެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ބަދަލުގައި ހުޅަނގުގެ ޤާނޫނުތަކެއް ތަޢާރަފްކުރިއެވެ. އިސްލާމީ ތަޢުލީމުދޭ މަދަރުސާތައް ބަންދުކޮށް އިސްލާމީ ތަޢުލީމުދިނުން މަނާކުރިއެވެ. އަންހެނުން ބުރުޤާއެޅުމަކީ ޤާނޫނީ ކުށަކަށް ހެދިއެވެ. އަދި ޢަރަބި ބަހުން ބަންގި ގޮވުން މަނާކޮށް ކީރިތި ޤުރުވާންވެސް ޢަރަބި ބަހުން ކިޔެވުން މަނާކުރިއެވެ. އަދި މިފަދަ ޤަވާއިދުތަކަށް ބޯނުލަނބާ މީހުން އާންމު ތަންތަނުގައި ދަންޖައްސައި މަރައިހެދިއެވެ.\nލާދީނިއްޔަތައަށް ދެ ވައްތަރެއްވެއެވެ.\nފުރަތަމައީ: ކަލަކު ވޮޑިގެން ނުވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ ލާދީނިއްޔަތެވެ. މިބައިމީހުން ދީން އެކީއެކަށްޗަކަށް އިންކާރުކުރެއެވެ. އަދި ﷲ އަށް އީމާންވުމަށް ގޮވާލާ މީހުންނާއި މިބައިމީހުން ޢަދާވާތްތެރިވެއެވެ. މިބާވަތުގެ ސެކިއުލަރިސްޓުންގެ ނުބައިކަން ވަނީ މީސްތަކުންނަށް ފާޅުވެގެންނެވެ.\nދެވަނައީ: ކަލަކު ވޮޑިގެންވާކަމަށް އިންކާރުނުކުރާ ލާދީނިއްޔަތެވެ. ނަމަވެސް މިބައިމީހުން ދުނިޔެވީ ކަންކަމަށް ދީން ވެއްދުން އިންކާރުކުރެއެވެ. އަދި ދީނާއި ދުނިޔެ ވަކިކުރުމަށް ގޮވާލައެވެ. އަދި މިއީ ފުރަތަމަ ބާވަތުގެ ސެކިއުލަރިޒަމްއަށްވުރެ ނުރައްކާބޮޑު ސެކިއުލަރިޒަމްއެކެވެ. އެހެނީ މި ސެކިއުލަރިޒަމް އަކީ ރަނގަޅު އެއްޗެއްކަމަށް މުސްލިމުންގެ ޢާންމުންނަށް ޤަބޫލުކުރެވި އެބައިމީހުން މަގުފުރެދި ހިނގައިދާނެކަމުގެ ބިރު ބޮޑުކަމަށްވާތީއެވެ.\nމި ފިކުރު މައިގަނޑު3އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެންވެއެވެ.\nދުނިޔޭގެ ޙަޔާތަށް އިސްކަންދިނުން: ދުނިޔޭގެ ޖާހާއި މަންޞިބާއި މަޤާމާއި، މުދާވެރިކަމާއި، އުފާވެރިކަން ހޯދުމީ ޙަޔާތުގެ އެންމެ މުހިންމު މަޤްޞަދުކަމުގައި ޤަބޫލުކުރުމެވެ. ދީނެއް މީހަކު ޤަބޫލުކުރި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އެކަން އޮންނަން ވާނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައިއެވެ. ވީމާ ދީނުގެ އެއްވެސް އަސަރެއް ދުނިޔަވީ އެއްވެސް ކަމަކަށް ފޯރުވައިގެން ނުވާނެއެވެ.\nޢިލްމާއި، އަޚްލާޤާއި، ފިކުރާއި، ޘަޤާފަތް ދީނީ އިރުޝާދުތަކުން ފޭކުރުން: މީއަސާސުގެ ދަށުން ޢިލްމާއި އިންސާނާގެ ފިކުރު އެއްވެސް ދީނަކާ ގުޅުވައިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އޭނާގެ ޘަޤާފަތަކީވެސް އެއްވެސް ދީނަކާގުޅުންހުރި އެއްޗަކަށް ހަދައިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދިކިއެއްތަ އިންސާނާ ޤަބޫލުކުރާ އަޚްލާޤީ ޞިފަތަކަކީވެސް އެއްވެސް ދީނާކާ ގުޅުވައިގެންވާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.\nދީނުގެ އެއްވެސް ބާރެއް ނުހިނގާ ސިޔާސަތުތަކެއްގެ ދަށުން، އެކުލަވާލެވިފައިވާ ތަފާތު މުއައްސަސާތަކެއްގެ މައްޗަށް ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ ދައުލަތެއް ބިނާކުރުން: މި އަސާސްގެ ދަށުން ދަޢުލަތް ހިނގުމުގައި އެއްވެސް ދީނެއްގެ އުސޫލަކަށް ބަލައިގެން ނުވާނެއެވެ. ޤާނޫނާއި ޤަވާއިދުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ޙަރާމެއް ޙަލާލެއް ބަލައިގެން ނުވާނެއެވެ.\nއިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ލާދީނިއްޔަތު\nލާދީނިއްޔަތާއި އީމާންއަކީ އިދިކޮޅު ދެބަހެކެވެ. އެހެނީ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޞްރަތުން އަންނަ ކޮންމެ ކަމައެއް ޤަބޫލުކޮށް ތަބާވުން އީމާންކަން ލާޒިމްކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ލާދީނިއްޔަތު ލާޒިމްކުރަނީ ވަޙީއާއި ދެކޮޅު ހެދުމާއި ދީނާއި ޙަޔާތާއި ގުޅުމެއްވާކަމަށް އިންކާރުކޮށް ކާފިރުވުމަށެވެ. އަދި އިންސާނާގެ ހަވާނަފްސަށް އެއްވެސް ހައްދެއްނެތި ތަބާވުމަށެވެ. އެހެންކަމުން ލާދީނިއްޔަތާއި އިސްލާމްދީން ޖަމައެއްނުވާނެއެވެ.\nއިސްލާމްދީނަކީ ޙަޔާތުގެ އެންމެހައި މާއްދީ، މަޢުނަވީ، ފަރުދީ، އިޖުތިމާޢީ، ދާއިރާތައް ޝާމިލުދީނެކެވެ. ނަމަވެސް ލާދީނިއްޔަތު ދެކޭގޮތުގައި ދީނުގެ ތެރޭގައި ޙަޔާތުގެ މިދާއިރާތައް ޝާމިލެއްނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން ސެކިއުލަރިޒަމް ނުވަތަ ލާދީނިއްޔަތާއި އިސްލާމްދީންގެ ދެމެދުގައި ފުށުއެރުމެއް ނުވާކަމަށް ބުނުމަކީ ވާނެކަމެއް ނޫނެވެ.\nއިސްލާމީ ޝަރީއަތް ދުނިޔޭގެ ކަންކަމަށް އެކަށީގެން ނުވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރާނަމަ ނުވަތަ ކޮންމެވެސް ޒަމާނެއްގައި އެކަށީގެން ވުމަށްފަހުގައި ޒަމާން ބަދަލުވުމާއި ގުޅިގެން މިހާރު އެކަށީގެން ނުވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރާނަމަ އެމީހަކު އިސްލާމްދީނުން ބޭރުވެ މުރުތައްދުވެއްޖެއެވެ. އެއީ އޭނާ ނަމާދުކޮށް ރޯދަހިފާ އޭނައަކީ މުސްލިމެއްކަމުގައި ދަޢުވާކުރި ނަމަވެސް މެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެފަދައިން ޤަބޫލު ކުރާމީހަކީ ތަންދޮރު ނޭންގޭ ޖާހިލެއްކަމުގައި ވާނަމަ އޭނާއަށް ރަނގަޅުގޮތް ބަޔާންކޮށްދިނުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. އަދި އޭނާ ތައުބާވެ ﷲ އާއި އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށް ޙައްޤު ގޮތުގައި އީމާންވެއްޖެނަމަ އޭނާއަށް ސަލާމަތްކަން ހުއްޓެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 208 ގައި ވަޙީކުރައްވަނީ ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَآمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً﴾ މާނައީ: “އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން އެންމެން އިސްލާމްދީނަށް ކިޔަމަންވުމުގެ ތެރެޔަށް ވަންނާށެވެ!” އަދި ޝޫރާ ސޫރަތުގެ 13 ގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ ﴿شَرَعَ لَكُم مِّنَ الدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِنُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰ ۖ أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلَاتَتَفَرَّقُوا فِيهِ ۚ﴾ މާނައީ: ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި، އެކަލާނގެ ޝަރުޢު ކުރެއްވި ދީނަކީ، އެކަލާނގެ ނޫޙުގެފާނަށް ވަޞިއްޔަތްކުރެއްވި ދީނެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ވަޙީކުރެއްވި ދީނެވެ. އަދި އިބްރާހީމްގެފާނަށާއި، މޫސާގެފާނަށާއި، ޢީސާގެފާނަށް ވަޞިއްޔަތްކުރެއްވި ދީނެވެ. (އެ ވަޞިއްޔަތަކީ) ތިޔަބައިމީހުން ދީން ޤާއިމްކުރާށެވެ! އަދި އޭގައި ތިޔަބައިމީހުން ބައިބައިނުވާހުށިކަމެވެ! އަދިވެސް އާލްޢިމްރަން ސޫރަތުގެ 85 ގައި ވަހީކުރައްވާފައިވަނީ ﴿وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنيُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴾ މާނައީ: ” ދީނެއްގެ ގޮތުގައި އިސްލާމްދީން ނޫން ދީނެއް އެދޭމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، އެމީހާގެ ކިބައިން (އެކަން) ޤަބޫލެއް ނުކުރައްވާ ހުށްޓެވެ. އަދި، އާޚިރަތުގައި އޭނާ ވާހުށީ، ގެއްލެނިވެގެންވާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\nލާދީނިއްޔަތާއި ދެކޮޅަށް މުސްލިމުންގެ ވާޖިބަކީ ކޮބާ؟\nމި ނުބައި ބަލިމަޑުކަމާއި ދެކޮޅަށް މުސްލިމުންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވަނީ ނުހަނު ބޮޑު ޒިންމާއެކެވެ. މި މުސީބާތުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެންމެހައި މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް އެބައިމީހުންގެ ވަގުތުންނާއި، މުދަލުންނާއި ނަފްސުތަކުން އެބައިމީހުންނަށް ކުރެވެންހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކުރުން ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. އަދި ޢިލްމުވެރިންނާއި، ޢިލްމު އުނގެނޭ ދަރިވަރުންނާއި، ﷲ އަށް ދަޢުވަތުދޭ މީހުން އަދި ބާރު ހުރި ނުފޫޒު ހުރި މީހުންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ވާޖިބު އަދި މާބޮޑެވެ.\nލާދީނިއްޔަތާއި ދެކޮޅައް މަސައްކަތް ކުރެވޭނީ ވަރަށް ވިސްނުންތެރިކަމާއި ހިކްމަތްތެރިކަމާއި އެކުގައެވެ. ޖަޒްބާތުގައި ޖެހި ގަދަބާރުން ލާދީނިއްޔަތުގެ ފިކުރު މިބިމުން ފުހެލުމަކީ ވާނެކަމެއް ނޫނެވެ. އެފަދައިން އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތްކޮށްފި ކަމުގައިނަމަ މުސްލިމުންނަށް ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިވެ މިބިމުގައި ސެކިއުލަރިސްޓުންގެ ބާރު އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. އޭރުން އެބައިމީހުންނަށް އެ ލިބިގެންދަނީ މުސްލިމުންނާއި އިސްލާމީ ދަޢުވަތާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް އިތުރު ފުރުސަތުތަކެކެވެ.\nސެކިއުލަރިޒަމްއާއި ދެކޮޅަށް ތަފާތު އެކިކަން ކުރެވިދާނެއެވެ. އެގޮތުން އަޅުގަނޑުމެނަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމުގެތެރޭގައި:\nދަރިންނަށް ޞައްޙަ ޝަރުޢީ ޢިލްމު އުންގަންނައިދިނުން އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ޝަޚްޞިއްޔަތުން އެ ކުދިންނަށް ނަމޫނާ ދައްކުވައިދިނުން.\nސެކިއުލަރިސްޓުން ފަތުރާ ފިކުރުތަކަށާއި އުފައްދާ ޝުބުހަތްތަކަށް ޢިލްމީގޮތުން ރައްދުދީ މީސްތަކުންނަށް މިފިކުރުގެ ނުބައިކަން ހާމަކޮށްދިނުން.\nއިސްލާމީދީންގެ ދެކެ ލޯބިވާ ދީނީ ވިސްނުމުގެ ފަރާތްތައް ބާރުވެރިކޮށް އެބައިމީހުންނަށް މުސްލިމުންގެ ކަންކަމުގައި ބަސްކިޔޭނެ ފަދަ މަޤާމްތަކަށް އައުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން.\nއިސްލާމީ ޢަޤީދާ މީސްތަކުންނަށް އުންގަނައިދިނުން، އެގޮތުން މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ޤިޔާމަތްދުވަހާއި، ސުވަރުގެއާއި ނަރަކާއަށް އީމާންވުމުގެ ޢަޤީދާ އަށަގެންނެވުން.\nއިސްލާމްދީނަކީ ހަމައެކަނި އަޅުކަންތަކެއް ނޫކަން މީސްތަކުންނަށް ބުނެދީ އިސްލާމްދީނަކީ ﷲ ތަޢާލާ ބާވާލައްވާފައިވާ މުޅި ދިރިއުޅުމުގެ ނިޒާމްކަން ބުނެދިނުން. އަދި އެ ދީނަކީ ހުރިހާ ޒަމާނަކަށްވެސް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ﷲ ތަޢާލާ ލައްވަވާފައިފައިވާ ދީނެއްކަން ބުނެދިނުން.\nއިސްލާމްދީނަކީ ޙަޔާތުގެ އެންމެހައި ކަންކަން ޝާމިލުވާ ދީނެއްކަމަށް މީސްތަކުންނަށް ބުނެދީ ދީނަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ޙަޔާތުގެ އުފާވެރިކަން ގެއްލޭކަމެއް ނޫންކަން އަދި ދެ ދުނިޔޭގެ އުފާވެރިކަން ލިބޭނެ މަގުކަން މީސްތަކުންނަށް ބުނެދިނުން.\nމަދަރުސާތަކަށާއި މުދައްރިސުން، މުސްލިމުން ދުނިޔެވީ އެކި އެކި ދާއިރާތަކުގައި ކޮށްދީފައިވާ ޚިދުމަތްތައް ދަރިވަރުންނަށް އުނގަންނައިދީ ޢިލްމީ މާއްދާތައް އިސްލާމީ މަފްހޫމްގައި ދަރިވަރުންނަށް އުނގަންނައިދިނުން.\nލާދީނިއްޔަތާއި ދެކޮޅަށް ސޯޝަލްމީޑިއާ އާއި ޒަމާނީ މުއާޞަލާތީ ވަސީލަތްތަކުގައި ވަކާލާތުކޮށް މިފަދަ ވަސީލާތްތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފުން.\nއައްޝައިޚް އަބޫ ސަލްމާން ޢަބްދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު އަލްޣަލީފީ. (އ.ނ). އަލްޢަލްމާނިއްޔާ މަޢްނާހާ ވަ ނަޝްއަތިހާ ކައިފަ ދަޚަލަ ބިލާދުލް މުސްލިމީން ޙުކްމުހާ ވަ މައުޤިފުލް އިސްލާމި މިންހާ ވަ ލިމާޒާ ނަރްފުޟު އަލް ޢަލްމާނިއްޔާ. އ.ނ: އ.ނ.\nއައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝާކިރު އަލް ޝަރީފް. (2000). ތަޙްތީމުއް ޟަނަމް އަލްޢަލްމާނީ. އުރުދުން: ދާރުއަލްބަޔާރިޤު ލިއްތިބާޢި ވައްނަޝްރި ވައްތަޢުޒީޢި.\nމުޙައްމަދު ޝާކިރު އަލް ޝަރީފް. (1990) .އަލްޢަލްމާނިއްޔަ ވަޘިމާރިހާ އަލްޚަބީޘަ. ރިޔާޟު: ދާރުލް ވަތަން ލިއްނަޝްރު.\nޝައިޚް ޙަސަން މޫސާ ފިކުރީ. (2015). ސެކިއުލަރިޒަމް (ޢަލްމާނިއްޔަތު). މަޢުލޫމާތު ލިބުނީ: ޑިސެމްބަރު 17، 2020. /ސެކިޔުލަރިޒަމް-ޢަލްމާނިއްޔަތު/http://www.sheikhfikree.com.\nޑރ. ސާލިޙް އައްސާވީ. (2001). މައުޤިފުލް އިސްލާމް މިނަލް އަލްމާނިއްޔަ. ރިޔާޟް: ދާރުއް ނަދުވަ އަލްޢާލަމިއްޔަ ލި ޝަބާބަލް އިސްލާމީ.\nޑރ. ޔޫސުފުލް އަލްޤަރުޟާވީ. (1997). އަލް އިސްލާމް ވަލްއަލްމާނިއްޔަ ވަޖްހަން ލި ވަޖްހަން. އ.ނ: މަކްތަބަ ވަހްބަ.\nވަރަށް ރަނގަޅު ލިޔުމެއް. ޖަޒާކަﷲ ޚައިރަން


Hithaama Nukuraasheve (27)\nމި ލިޔުމަކީ ހިތާމަނުކުރާށެވެ! ސިލްސިލާގައި ހިމެނޭ 35 ލިޔުމުގެތެރެއިން 27 ވަނަ ލިޔުމެވެ.\nމާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nއަދި ހަމަ އެފަދައިން، މެދުމިން އުއްމަތެއް ކަމުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުން ލެއްވީމެވެ.\nތިބާގެ ދީނާއި ޟަމީރު އިރުޝާދު ދެނީ ، އިންތައް ފަހަނައަޅައި ނުގޮސް، ތިބާއަކީ، މެދުމިން މީހެއްކަމުގައި ވުމަށެވެ. އުފާވެރިކަމަށް އެދޭ މީހާ އަކީ، ރުޅި އަންނަ އައުމުގައިވެސް، ދެރަވާ ދެރަވުމުގައިވެސް، އަދި އުފަލުގައިވެސް މެދުމިނެއްގައި ހުންނަ މީހާއެވެ. އެހެންމީހުންނާއި ކުރާ މުޢާމަލާތްތަކުގައި، އަހަރެމެން ހައްދުފަހަނަ އަޅައި ދިޔުމަކީ ޤަބޫލުކުރެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ މެދުމިނެއްގައި ހުރުމެވެ. ނަފްސުގެ އެދުންތަކަށް އިޖާބަދޭ މީހާ އަބަދުވެސް ދިމާވާ ކޮންމެ ޙާލަތަކީވެސް ބޮޑު ކަމަކަށް ހަދައެވެ. އޭނާ އެހެން މީހުންނާއި މދު ހަސަދަވެރިވެ، ނުބައި ނިޔަތް ގެންގުޅެއެވެ. އޭނާ ދިރިއުޅޭ ދުނިޔެއަކީ، ހައްދުފަހަނައަޅައި ގޮސް ފައިވާ ޚިޔާލީ ދުކިޔެއެކެވެ. އަދި އަބަދުވެސް އެހެން މީހުން ތިބޭނީ އޭނާ އާއި ޖައްސާލާފައި ކަމަށް ހީކުރެއެވެ. އަދި އޭނާ ހަލާކު ކޮށްލުމަށް ، އެހެން މީހުން އަބަދުވެސް ރާވަމުން ދާކަމުގައި ދެކޭ ދަރަޖައަށްވެސް އޭނާގެ ވިސްނުން ދެއެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި އޭނާ އަބަދުވެސް ދިރިއުޅެނީ، ބިރުވެރިކަމާއި ، ކުށްހީތަކުން ފުރިގެންވާ ކަޅު ވިލާގަނޑެއްގެ ދަށުގައެވެ.\nޙަޤީޤަތެއް ނެތް ވާހަކަތަކާއި، ކުށްހީތަކާއި، ޚިޔާލީ ވާހަކަތައް ޤަބޫލުކޮށް އެއަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ، އަހަރެމެންގެ ދީނުގައި މަނާ ކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ.\nއެއުރެން ހީކުރަނީ، ކޮންމެ ހަޅޭކެއް އެއީ އެއުރެންގެ މައްޗަށް އަންނަ ހަމަލާ އެއް ކަމުގައެވެ.\nގިނަފަހަރަށް، ތިބާ އެކަމެއް ހިނގައިފާނެ ކަމަށް ބިރުން އުޅޭ ކަންތައްތަކެއް ނުހިނގައެވެ. މިއީ ތިބާ އެކަމެއް ތަޖުރިބާ ކޮށްލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ތިބާ ކަމަކާއި ބިރު ހީވެއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ އެންމެ ގޯސް ހާލަތު ހިތަށް ގެނެސް އެކަމަށް ތައްޔާރުވާށެވެ. އަދި އެގޮތަށް އެކަން ނިމިގެން ދިޔަސް މާތް ﷲ ގެ މިންވަރު ފުޅާއިމެދު ރުހޭށެވެ. މިގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްފިނަމަ، ތިބާއަށް އޭގެ ސަބަބުން، ހިތާމަ ކުރިމަތިކުރުވާނެ ، ހީތަކުން ސަލާމަތް ވެގެންދާނެއެވެ.\nކަމުގެ މުހިންމު ކަމުގެ މިންވަރަށް ބަލާފައި، ކަންކަމަށް ދޭންޖެހޭ ސަމާލުކަން ދޭށެވެ. ކުދިކުދި ކަންތައްތައް ބޮޑު ކަންކަމަށް ނުހަދާށެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، އިންސާފާއި ހަމަހަމަކަން ތިބާގެ ސިކުނޑީގައި އަބަދުވެސް ބައިންދާށެވެ. އަދި ކުށްހީތަކާއި، ޚިޔާލީ ކަންކަމުން ދުރުވާށެވެ. މެދުމިނެއްގައި ލޯތްބާއި ނަފުރަތު ވުމަށް ރަޞޫލާ ސައްލައް ﷲ އަލައިހި ވައްސަލަމްގެ ޙަދީޘް ކުރެއްވި ބަސްފުޅު ޒިކުރުކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ.\nރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ:\nމާނައީ: ތިބާ ލޯބިވާ މީހާދެކެ މެދު މިންވަރަށް ލޯބިވާށެވެ. އެއީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ތިބާ ރުޅި އަންނަ މީހަކު ކަމުގައިވެދާނެއެވެ. އަދި ތިބާ ރުޅިއަންނަ މީހަކު ދެކެ މެދުމިންވަރަކަށް ރުޅި އަންނާށެވެ. އެހެނީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އެއީ ތިބާ ލޯބިވާ މީހަކު ކަމުގައިވެދާނެއެވެ.\nއެއުރެންކުރެ ތިޔަބައިމީހުން ޢަދާވާތްތެރިވި މީހުންނާއި، ތިޔަބައިމީހުންނާ ދެމެދުގައި اللَّه އެކުވެރިކަން ލައްވައިފާށިއެވެ! اللَّه އީ، ކުޅަދުންވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި اللَّه އީ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ، ރަޙީމްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\n (سورة البقرة 143 )\n (سورة المنافقون4)\nسنن الترمذي كتاب البر والصلة باب ما جاء في الاقتصاد في الحب والبغض\n(سورة الممتحنة7)


Mihaaru mi fennanee hingan neyngey bayakah verikan libuneema vaa goiy: Zaleef\nމިހާރު މިފެންނަނީ ހިންގަން ނޭނގޭ ބަޔަކަށް ވެރިކަން ލިބުނީމަ ވާގޮތް: ޒަލީފު\n-5months ago6- ރިމާހް އިސާ\nގައުމު ހިންގަން ނޭނގޭ ބަޔަކަށް ވެރިކަން ލިބުމުން ކަންކަން ވަމުންދާގޮތް މިހާރު ފެންނަމުންދާ ކަމަށް މޯލްޑިވިއަން އައިޑޮލްގައި ވާދަކުރި މުހައްމަދު ޒަލީފު ބުނެފިއެވެ.\nޒަލީފު މިހެން ބުނެފައިވަނީ އޭނާ މިރޭ ޕީޕީއެމްއަށް ސޮއިކުރުމަށްފަހު ދެއްކި ވާހަކައިގައެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ސިޔާސީ ދާއިރާއާއި ގުޅުމަށް 2016 ގައި ވިސްނުމަށްފަހު އެންމެ ރަގަޅު ލީޑަރަކީ ކޮބައިތޯ ވިސްނި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ރަގަޅު ލީޑަރަކަށް ފެނުނީ ރައީސް ޔާމީން ކަމަށްވާތީ ޕީޕީއެމްއާ ގުޅުނީ ކަމަށް ޒަލީފު ބުންޏެވެ.\nރައީސް ޔާމިން ގައުމަށް ގެނެސްދިން ތަރައްގީ އާއި ގުޅޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަމުން ޒަލީފު ބުނީ، ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ބޮޑަށް ތަރައްގީކުރި އެއް ރަށަކީ އޭނާގެ އުފަން ރަށް ގދ. ތިނަދޫ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ތިނަދޫއަށް ގެނައި ތަރައްގީ މިހާރު ނައްތައިލަން ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nޒަލީފު ބުނިގޮތުގައި ތިނަދޫގައި ތިބި އެމްއާރުޑީސީގެ މުވައްޒަފުންނަށް މިދިޔަ މަހުގެ މުސާރައަށް ލިބުނީ މީހަކަށް 10 ރުފިޔާ އެވެ.\nޕީޕީއެމްއަށް ޒަލީފު ސޮއިކުރި ފޯމާއި ހަވާލުވީ މިރޭ އިދިކޮޅުން ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގެ ރިޔާސަތުގައި އިންނެވި، ޕީއެންސީގެ ރައީސް އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުﷲ އެވެ.\nޕީޕީއެމް ކޮން ގަދައެއްވާނީ\nމޯލްޑިވިަން އައިޑޮލް އަކީ އަސްލާމްދީން ކުރިއެރުވި ދީނީ ބޮޑު ޖަމާއަތެއް ވިއްޔާ. ދެންޖެހޭނީ ގަބޫލުކުރަންތާ. ވަލީވެރިއެއް ތޯއްޗެއް........ހެހެހެ\nނޫޅެން ނަން ބުނާ ކަށެއް .\nސާބަހޭ ދަރިޔާ .. ތީ ހީވާގި މީހެއް ... ގޮވަން ނޭންގޭ މީހުންނަށް ސަރުކާރު ދިނުމާ ވާނެ ގޮއް މި ފެންނަނީ .. އެމް.ޑީ.ޕީ މީހުން އަތައް ގޮވާފި .. އަވަހަށް ވެރި ކަމުން ފައިބާ .... ޔާމީން ދޫ ކުރޭ ... ﷲ ގެ ރަހުމަތުން ޔާމީން ޖަލުން ނިކުންނާނެ . މިނިވަނެއް ގެ ގޮތުގައި ނި ކުންނާނެ


އާރޓިކަލްކިޔުމަށް ހޭދަވާނެކަމަށް ބެލެވެނީ :5މިނެޓް, 27 ސިކުންތު\nރާއްޖޭގެ މައްޝޫރު ބްރޭންޑެއް ކަމަށްވާ "އެންޒީ" ގެ އުފެއްދުންތަކަކީ ގިނަމީހުން ނުހަނު އިތުބާރުކުރާ، އަދި ނުހަނު ގިނައިން ގަންނަމުން އަންނަ އުފެއްދުންތަކެކެވެ.\nއެގޮތުން އެންމެ ގިނައިން މީހުން ގަންނަ އެކައްޗަކީ "އެންޒީ ރިހާކުރު" ފުޅިއެވެ. އެންޒީ ރިހާކުރުގެ މީރުކަމާއި ތާޒާކަމުގެ ވާހަކައަކީ އެއުފެއްދި ކުންފުނީގެ އިތުރުން ގިނަ ކަސްޓަމަރުން ވެސް ދައްކަމުން އައި ވާހަކައެކެވެ. ރިހާކުރަކީ ކޮންމެ ދިވެއްސަކަށްވެސް މީރު އެއްޗަކަށްވެފައި، ޚާއްސަކޮށް މާލެއިން އެންމެ ފަސޭހައިން ލިބެން ހުންނަނީ "އެންޒީ" ރިހާކުރު ކަމަށްވާތީ، އެރިހާކުރުގެ ޑިމާންޑްވަނީ ދުވަހުން ދުވަހަކަށް އިތުރުވެފައެވެ.\nނަމަވެސް ފަހަކަށް އައިސް، އެންޒީ ރިހާކުރަށް ވަމުން މިއަންނަނީ ކިހިނެއްކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ރިހާކުރު ފުޅީގައި ފަންގަސް އަޅާފައި ހުންނަކަމުގެ ޝަކުވާތައް އިތުރުވަމުން އަންނައިރު، ހައިރާންވާން ޖެހޭ އަނެއް ކަމަކީ ފުޅީގެ މުއްދަތު ވެސް ހަމަވެފައި ނެތުމެވެ.\nއެގޮތުން މިއަދުވެސް މީސްމީޑިއާ ގައި ދައުރުވަމުން ދިޔައީ މިފަދައިން ހަލާކުވެ ފަންގަސް އަޅާފައިވާ އެންޒީ ރިހާކުރުފުޅިއެއްގެ ފޮޓޯ ތަކެކެވެ.\nއެފޮޓޯތައް ޝާއިއު ކުރި ފަރާތުން "މިއަދުނޫހަށް" މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ، މިއީ މިހެން ދިމާވި ފުރަތަމަ ފަހަރު ނޫން ކަމަށާއި ކުރިން ވެސް ގަތް ރިހާކުރުފުޅިއެއް މިހެން ފަންގަސް އަޅާފައި ހުރި ކަމަށެވެ.\n"އެފަހަރު ވެސް މަތި ނެގިއިރު ހުރީ އެއްކޮށް ފަންގަސް އަޅާފަ، ދެން ކުނި ވަސް ދުވަން ފެށީވެސް. ދެން މިއަދު ގަތް ރިހާކުރުފުޅީގެ މަތިވެސް ނުނެގިގެން، އަޅުގަނޑުގެ ފިރިމީހާ އެފުޅީގެ މަތި ނަގަން އުޅުމުގެ ތެރޭގަ، މަތިގަނޑަށް އައީ ފުޅީގެ އެއްބައި، އެތެރެ އޮތީ އެއްކޮށް ފަންގަސް އަޅާ ހަލާކުވެފަ، ދުވީ ހުސް ކުނި ވަސް!" ނަންހާމަ ނުކުރުމަށް އެދި އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ރިހާކުރުފުޅި ހިފައިގެން އެގަތް ފިހާރައަށް ދިޔަކަމަށާއި، އެމީހުން ބުނީ އެއީ އެމީހުންގެ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށާއި އެމީހުން ރިހާކުރުފުޅި ވިއްކަނީ "އެތެރެ ބަލާފައެއް ނޫން" ކަމަށެވެ.\nމީސްމީޑިއާގައި ދައުރުވަމުން ދިޔަ މިފޮޓޯތަކުން ހާމަވާ ގޮތުގައި، އެރިހާކުރުފުޅީގެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚަކީ މިއަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރ މަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހެވެ.\nއެފޮޓޯތަކަށް ކޮމެންޓުކުރި ބައެއް މީހުން ބުނެފައިވަނީ، ރިހާކުރުފުޅި އެހާ އަވަހަށް އެހަލާކުވީ، އޭގައި މާ ގޮދަންފުށް ގިނަވުމުން ކަމަށެވެ.\nމިކަމާއި ބެހޭގޮތުން އެންޒީ ކުންފުނީގެ ބަހެއް ހޯދާލުމަށް، އެބޭފުޅުންގެ ކުންފުނީ ނަންބަރަށް ގުޅާލުމުން، އެއްވެސް ބޭފުޅަކާއި ގުޅޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. އަދި ފޭސްބުކް މެދުވެރިކޮށް މެސެޖު ކޮށްގެން ވެސް އެބޭފުޅުންގެ ބަހެއް ވަނީ ލިބޭގޮތް ނުވެފައެވެ.


Hijaazuge Qaafila 38 - One Online\nޙިޖާޒުގެ ޤާފިލާ 38\n(24 ފެބުރުއަރީގެ އަދަދާ ގުޅޭ)\nماه بانو ގެ އަރިހަކު حسّان ގެ ވާހަކަފުޅުގެ އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނެތެވެ. ماه بانو حسّان ގެ ދޫފުޅުން އައްސަވާން ބޭނުންފުޅުވީ ވަކިވުމުގެ ދުވަސްތަކުގެ ހަފްތާތަކާއި މައްސަރުތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އެދުވަސްތަކުގެ ކޮންމެ ސިކުންތެއް ماه بانو އަށް އިޙްސާސް ކުރެއްވިފައިވަނީ އަހަރަކަށްވުރެވެސް ދިގުކަމުގައެވެ. ماه بانو ބޭނުންފުޅުވަނީ އޭނާގެ ކަރުނަފޮދުގެ ބަދަލުގައި حسّان ގެ ލޯފުޅުންވެސް ކަރުނަފޮދު އޮހޮރޭތަން ފެނިވަޑައިގަތުމެވެ. އޭނާގެ ހިނިފުޅުވެޑުވުމުގެ ބަދަލުގައި حسّان ވެސް ހިނިފުޅުވަޑުވާތަން ދެކެވަޑައިގަތުމެވެ. ماه بانو އަށް ލޯތްބާއި، ޔަޤީންކަމާއި އިތުބާރުގެ ދުވަހަކު ފަނާވުމެއްނެތް އުފާތަކެއް ހޯއްދަވައިދެއްވި ސީދާސާދާ އިންސާނާ މިހާރު ماه بانو ގެ ކުރިފުޅުމަތީގައި ވެފައިވަނީ އަރަތެއްކަމުގައެވެ. އޭނާ އަލިކަމެއްނެތް ލޯފުޅަކުން حسّان އާ ދިމާޔަށް ބައްލަވާން ހުންނެވިއެވެ.\nحسّان ފާރުކައިރިޔަށް ޖެހިވަޑައިގެން ޖަންގައްޔާ ދިމާޔަށް ބައްލަވައިލެއްވުމަށްފަހު އެނބުރި ބައްލަވައިލައްވައިފައި ވިދާޅުވިއެވެ. "ކާއޫސް އަޅުގަނޑަށް އަހެއް ގެނެސްފިއެވެ. މިތާނގައި މާގިނައިރު ހުރެވެން ނެތްކަމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު ހިތާމަކުރަމެވެ. ކަލާގެ ބައްޕާފުޅާ ވާހަކަދައްކައިލާނެ ވަގުތުކޮޅެއް ނުލިބުނީތީ އަދި މާބޮޑަށް ދެރަވެމެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ވަރަށް އަވަހަށް އެނބުރި އަންނާނަމެވެ. އަޅުގަނޑަށް ޔަޤީނެވެ. ކަލާގެ ބައްޕާފުޅު އަޅުގަނޑަކީ އޭނާގެ ދުޝްމިނެއްކަމުގައެއް ނުބައްލަވާނެއެވެ. އެހައިތަނަށްދާއިރު މުސްލިމުންނާމެދު ކަލާގެ ޚިޔާލުފުޅުވެސް އަޅުގަނޑާ ތަފާތު ނުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑަށް އެނބުރި ނާދެވިއްޖެނަމަ، ކޮންމެވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއްގައި ފިޔަވަޅު އެޅުމާއެކު އަޅުގަނޑުގެ ޙަޔާތުގެ ދަތުރުނިމި، މިއަނިޔާވެރިކަމާއި، އަނދިރިކަމުގެ ބިމުގައި އެބައެއް ލެއިން ބައްތި ދިއްލި ޝަހީދުންގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުވެސް ހިމެނިއްޖެނަމަ ނޭވާހޮޅިޔަށް އެޅިފައި އޮންނައިރުވެސް މިގޭގެ ޗާޓު އަޅުގަނޑުގެ ލޯމަތީގައި ވާނެއެވެ. ދިޖުލަތުކޯރާއި ފުރާތުކޯރުގެ ވާދީގައި އަނިޔާއާއި ގޮށްމުށުބާރުގެ ދިދަތައް އެކޮޅުކޮޅުން ޖެހޭހިނދު، މާތް اللّـه ގެ ބިމުގައި އެކަލާނގެ ޤާނޫނު ހިނގާންފަށާހިނދު އެއްއިންސާނެއްގެ މައްޗަށް އަނެއް އިންސާނަކު އަތްގަދަކުރުން ނެތިގެންދާހިނދު، ކަޅުމީހުންނާއި، ދޮންމީހުންނާއި، ފަޤީރުންނާއި މުއްސަނދީންގެ ތަފާތު ނެތިގެންދާހިނދު، ޢަރަބީންނާއި ޢަޖަމީންގެ ފަރަގު އުވިގޮސް، ޖިފުޓިތަކާއި ގަނޑުވަރުތަކުގެ އަހުލުވެރީން އިންސާފުގެ އެއްތިލަފަތަކުން ކިރޭންފަށާހިނދު، މިގޭގެ އަހުލުވެރީން އަޅުގަނޑަކީ އެބޭފުޅުންގެ ދުޝްމިނެއްކަމުގައި ނުބައްލަވާނެކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން އަޅުގަނޑަށްވަނީ ލިބިފައެވެ."\nماه بانو ތުރުތުރުއަޅާ އަޑުފުޅަކުން ވިދާޅުވިއެވެ. "މީގެދުވަސްކޮޅެއް ކުރީއްސުރެ ފެށިގެން މުސްލިމުންގެ ކުޑަކުޑަ ލަޝްކަރެއް ޢިރާޤުގެ ސަރަޙައްދަށް ޙަމަލަދެމުންގެންދާ ޚަބަރު އަޅުގަނޑުވަނީ އަޑުއަހައިފައެވެ. ދާދިފަހުން އެހެން ލަޝްކަރެއްވެސް އެލަޝްކަރާ ގުޅުނު ޚަބަރުވަނީ ލިބިފައެވެ. އެލަޝްކަރު ޙަރަކާތްތެރިވާން ފެށުމުން ނިކުންނާނީ ކޮން ނަތީޖާއެއްކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށެއް ނޭނގެއެވެ. އަދި ޖިހާންދާދު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވިނަމަ މުސްލިމުންނާމެދު އޭނާގެ ޝުޢޫރުތައް ހުންނާނެގޮތެއްވެސް އަޅުގަނޑަކަށް ނުވިސްނެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އެނގޭހައިވެސްކަމަކީ މުސްލިމުން ޢަރަބިކަރައިގެ ފަރުބަދަތައް ނަގައި ކަނޑަށް އުކައިލައިފިކަމަށާއި، މިހާރު އެތާނގެ ސަހަރާގެ ވެލިފުނިތައް ރަށަށް ބަދަލުވެއްޖެކަމަށް ކަލާ ވިދާޅުވިކަމުގައިވިޔަސް އަޅުގަނޑަށް ކަލާގެ ބަސްފުޅު ޤަބޫލުކުރެވޭނެކަމެވެ.\nމުސްލިމުންގެ ކާމިޔާބީއާމެދު ކަލާއަށް ތިޔަހައިވަރުގަދަ ޔަޤީންކަމެއް އޮތްކަމުގައިވާނަމަ ކިސްރާގެ ވަރުގަދަ ލަޝްކަރުތައް މައިދާނަށް ނުކުތުމުން މުސްލިމުން އެލަޝްކަރުތަކާ ކުރިމަތިލުމުގެ ބާރު ހޯދާނެގޮތަކާމެދުވެސް އަޅުގަނޑު ކަލާއަކާ ސުވާލެއް ނުކުރާނަމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރޫމީންވެސް މުސްލިމުންނާމެދު ބަލަނީ އެބައިމީހުންގެ ދުޝްމިނުން ކަމުގައެވެ. ޝާމްކަރައިގައިތިބި ރޫމީ ސިފައިން ކޮންމެފަދަ ވަގުތެއްގައިވެސް މުސްލިމުންނާ ހުޖޫމުކޮށްފާނެއެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނަމެވެ. އަޅުގަނޑަކީ ޒަރުބަޚުތުގެ ކޮއްކޮއެވެ. ޒަރުބަޚުތަކީ ކިސްރާގެ ސިފައިންގެ މީހެކެވެ. އަޅުގަނޑަކީ قبــاد ގެ ދަރިޔެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ ހުރުމުޒަށް ނަފްރަތުކުރެއްވި ކަމުގައިވިޔަސް ބައްޕަގެ ޝަހެންޝާހު ބަލިފުޅުވާކަށެއް ރުހިވަޑައެއް ނުގަންނަވާނެއެވެ. حسّان އެވެ! ކަލާ މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގައި ހިމެނިވަޑައިގެންނެވި ކަމުގައިވިޔަސް ޒަރުބަޚުތުގެ ކޮއްކޮއަށް އަދި قبــاد ގެ ދަރިފުޅަށް ކަލާގެ ކާމިޔާބީއަށް އެދި ދުޢާއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް މިގޭގެ އަހުލުވެރީން އަބަދުވެސް ކަލާއަށް އިންތިޒާރު ކުރާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ޙަޔާތުގެ އެންމެ ނޭވާއެއްވެސް ކަލާގެ ސަލާމަތަށްއެދި ކުރާ ދުޢާއިން ހުސްވެގެނެއް ނުވާނެއެވެ.\nކަލާ ބަޙުރައިނަށް ވަޑައިގަތުމުންވެސް ކަލާ އެނބުރިވަޑައިގަތުމަކީ ނުރައްކަލުން ހުސްވެގެންވާ ކަމެއް ނޫންކަން އަޅުގަނޑަށް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ހެނދުނާއި ހަވީރު ކަލާ ވަޑައިގަންނަވާތޯ މަގުބަލަމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް އަރައެވެ. މަގުމަތީން ކަލާއާ ހުރުމުޒުގެ މީހުނާ ދެމެދު ކުރިމަތިލުމެއް ހިނގީކަން ނޭނގެއެވެ. އެބައިމީހުން ކަލާ ޤަތުލުކުރީކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ބައެއްފަހަރަށް އަޅުގަނޑަށް މިބާވަތުގެ ހުވަފެންތައްވެސް ފެނެއެވެ. ހުރުމުޒުގެ މީހުން ކަލާގެ ފަހަތްޕުޅުން އަންނާތީއެވެ. ކަލާ ވަރަށްބޮޑަށް ޒަޚަމްވެވަޑައިގެންފައިވާ ހާލުކޮޅުގައި މިގެއަށް ވަޑައިގަންނަވާތީއެވެ. އެބައިމީހުން ކަލާ ހައްޔަރުކުރާން އުޅޭތީއެވެ. އެބައިމީހުން ކަލާ ޤަތުލުކުރާން އުޅޭތީއެވެ. އަޅުގަނޑު ކަލާގެ އައްޑަނަޔަކަށްވާތީއެވެ. ކޮންމެ ހުވަފެނެއްވެސް ނިމެނީ އަޅުގަނޑުގެ ބިރުވެރި ހަޅޭކަކާ އެކުގައެވެ.\nމިހާރު އަނެއްކާ ކަލާ ތިޔަވަޑައިގަންނަވަނީއެވެ. އަޅުގަނޑަކަށް ކަލާ ވަޑައިގެންނެވިޔަ ނުދީއެއް ނުހިފެހެއްޓޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު މަރުވާންދެންވެސް ކަލާ ވަޑައިގަންނަވާތޯ މަގުބަލާނަމެވެ. އަޅުގަނޑު ކަލާގެ އަރިހުން އެންމެކަމެއް އޮޅުންފިލުވާން ބޭނުމެވެ. އެއީ އިސްލާމްވުމަކީ އެހެންހުރިހައި ގާތްކަމަކާއި ގުޅުމެއް ކެނޑިގެންދާ ކަމެއްތޯއެވެ؟ ކަލާ ވަޑައިގެންނެވި ޚަބަރު ލިބުމުން އަޅުގަނޑު އެންމެ ފިކުރުބޮޑުވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް سُهيل މަދާއިނަށް ފޮނުވައިލެވުނީތީއެވެ. އަޅުގަނޑު ހީކޮށްގެންހުރީ ކަލާގެ ގުނައި ޢަދަދުނުކުރެވޭހައި ގިނަ ސުވާލުތަކަށް އަޅުގަނޑަށް ޖަވާބު އަރުވާން ޖެހޭނެކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑަށް މިހާރު ހީވަނީ سُهيل މިތާނގައި ހުންނެވުމެކޭ ނުހުންނެވުމެކޭ ކަލާގެ ކުރިފުޅުމަތީގައި ވަކިތަފާތެއް ނެތްހެންނެވެ."\nحسّان ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. "އިސްލާމްދީނުގެ ބާރުން އަޅުގަނޑަށް ބާރު ނުލިބުނުނަމަ سُهيل އާ ވަކިވުމަކީ އަޅުގަނޑަށް ކެތްކުރެވޭވަރުގެ ކަމަކަށް ނުވީސްކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި މިހައިގިނަ ދުވަސްފަހުން އަޅުގަނޑަށް އާދެވުނުއިރު އޭނާ މަދާއިނަށް ހިނގައްޖެ ޚަބަރު ލިބުމުން ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ބާރަކަށް އަޅުގަނޑު އޭނާގެ ފަހަތުން ދިޔަނުދީއެއް ނުހުއްޓުވުނީހެވެ. އަދި ހުރުމުޒުގެ ސިފައިން އޭނާ ހައްޔަރުކޮށްގެން ގެންގޮސްފިޔޭ ކަލާ ވިދާޅުވިނަމަ އަޅުގަނޑަށް އެތަނަށްވެސް ނުގޮސް ހުރެވޭނެކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ބަޙުރައިނަށް ދިޔުމަށްފަހު އަޅުގަނޑަށް އެ ޤާފިލާއެއްގައި ދަތުރުކުރެވުނު ޤާފިލާގެ ދަތުރުވެރީން އެންމެ އިސްކަންދޭ ގާތްކަމުގެ ގުޅުމަކީ ދީނުގެ ތިމާގެކަމުގެ ގުޅުމެވެ. އަޅުގަނޑަށްވަނީ މާތް اللّـه ގެ މަގުގައި ހުރިހައި އުފާތަކެއް ޤުރުބާންކޮށް ދަރީންނާއި، އަނބީންނާއި، މައިންބަފައިންގެ ލޯބި ހަނދާން ނައްތައިލައިފައިވާ ބައްޕައިންނާއި، ފިރީންނާއި، ފިރިހެންދަރީން އަޅުގަނޑަށްވަނީ ފެނިފައެވެ. އެބައިމީހުންގެ އެކުވެރިކަމުގައި އުޅުމުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުގެ ލޯބީގެ ދާއިރާ މިހާރުވަނީ މާބޮޑަށް ފުޅާވެ ތަނަވަސްވެވިފައެވެ. ހަމައެކަނި سُهيل އެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގައިވާ އަނިޔާ ލިބިފައިވާ ކޮންމެ ކުޑަކުއްޖަކީ މިހާރު އަޅުގަނޑުގެ ކޮއްކޮއެކެވެ. سُهيل އާ ވަކިވުމާއެކުވެސް މިހާރު އަޅުގަނޑަށް ލިބިފައިވާ ހިތްހަމަޖެހުމަކީ މިހާރު އަޅުގަނޑުވަނީ ތިމާމެންގެ ދަރީންނާއި އަޚުންނަށްޓަކައި އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ؟ މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށްޓަކައި އަމާންކަމާއި، މިނިވަންކަމުގެ ހިޔާލިބޭ ކަދުރު ދަނޑުތައް ހައްދާން ތިމާމެންގެ ލެއިން ފެންދޭ މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައިކަމެވެ. މިގޮތުން ބަލާއިރު سُهيل ގެ ނަސީބު ހަމަޔަޤީނުންވެސް އެހެންކުދީންނަށްވުރެ ހާސްބައި ރަނގަޅެވެ. އެހެނީ އޭނާއަށްވަނީ ކަލާފަދަ މުޙުސިނާއަކު ލިބިފައެވެ. އަޅުގަނޑަށް ޔަޤީނެވެ. އަޅުގަނޑު ދިރިހުރިކަމުގައިވާނަމަ މާތް اللّـه ގެ އިރާދަފުޅާއެކު މަދާއިނަށް ދެވުން މާކަލަހެއް ނުވާނެއެވެ."\nماه بانو ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. "ކަލާ މަދާއިނަށް ވަޑައިގަތުމަށްޓަކައި ގިރާކުރައްވާންޖެހޭ ކަށްތަކުގެ ތެރޭގައި ޒަރުބަޚުތުގެ ޤަތުލުވެފައިވާ ހަށިކޮޅު ނުހިމެނޭނެކަން ކަލާއަށް ޔަޤީންތޯއެވެ؟"\nحسّان ޖަވާބުދެއްވީއެވެ. "ގަދަކީރިތިވަންތަ މާތް اللّـه ގެ ޙަޟްރަތަށް އަޅުގަނޑު ކުރާ ދުޢާ އިޖާބަކުރެއްވޭނަމަ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ޒަރުބަޚުތާއި سُهيل ގެ ޙަޔާތުގެ މަގު އަޅުގަނޑަކާ ތަފާތެއް ނުވާނެއެވެ."\nماه بانو ކޮންމެވެސްވަރަކަށް އުންމީދެއް ލިބިވަޑައިގަތުމާއެކު حسّان އާ ދިމާޔަށް ބައްލަވައިލެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ. "حسّان އެވެ! ކަލާލައްވައި ވަޢުދެއް ކުރުވާން އަޅުގަނޑު ބޭނުމެވެ. އެއީ ފަހަރެއްގައި މުސްލިމުންގެ ފަތަޙައާމެދު ކަލާ ތިޔަކުރައްވާ އުންމީދުތަކަކީ ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު އެއްޗަކަށްވެ މުސްލިމުން ބަލިވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ނުވަތަ ކަލާ ޒަޚަމްވެވަޑައިގަތުމުގެ ސަބަބުން ކަލާއަށް ކޮންމެވެސް ހިޔާވައްސެއް ބޭނުންފުޅުވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ކަލާ އަޅުގަނޑުގެ ގޭގެ މަގު ހަނދާން ނައްތަވައެއް ނުލައްވާނު ދޮގެއްތޯއެވެ؟"\nހިންދުމަންދު (ހަލްމަންދު) ކޯރު، މިކޯރަކީ ސަޖިސްތާނުގައިވާ އެންމެ ދިގު ކޯރު، ކޯރުގެ ދިގުމިނަކީ 112ކިލޯމީޓަރު، ރާޖިހު ބަހުގައި ސަޖިސްތާން ފަތަހަ ކުރެއްވީ ރަބީއު ބިން ޒިޔާދު ބިން އަނަސް ޙާރިޘީ ---\n"ނޫނެކެވެ." حسّان ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. "މުސްލިމުން ބަލިވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ގާތުގައި އަޅުގަނޑުގެ ޙަޔާތަށްވުރެވެސް މާލޮބުވެތި މަޤްޞަދުތަކެއްގައި ނާކާމިޔާބުވުމެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުގައި ނަޞްރާއި ފަތަޙަ ލިބުން ނުވަތަ ޝަހީދުވުން ފިޔަވައި ތިންވަނަ ގޮތެއް އަޅުގަނޑުގެ ކުރިމައްޗަކު ނެތެވެ. އަޅުގަނޑު ޒަޚަމްވުމަށްފަހު މައިދާނަށް ފުރަގަސްދީފައި ކަލާގެ އަރިހަކަށް ނާންނާނަމެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑު މިސްރާބުޖަހާނީ ދުޝްމިނުންގެ ސަފުތަކާ ދިމާޔަށެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ދެފަޔަށް ހަށިގަނޑުގެ ބަރު އުފުލޭހައި ހިނދަކު ނުވަތަ އަޅުގަނޑުގެ ނާރުތަކުގައިވާ އެންމެފަހު ލޭތިއްކަށް ދާންދެން އޮހޮރިގެން ނުދާހައި ހިނދަކު، އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގެ ވިންދު ނުހުއްޓޭހައި ހިނދަކު އަޅުގަނޑު ދާނީ ކުރިޔަށެވެ. އަޅުގަނޑު މަރުވެގެން ނުވަތަ ޒަޚަމްވެގެން ވެއްޓޭއިރު އަޅުގަނޑަށް އަޅުގަނޑުގެ ވާޖިބު އަދާކުރެވިއްޖެކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން ލިބިފައިވާނެއެވެ. އަޅުގަނޑާއެކު ކުރިއަރަމުންދާ މުޖާހިދުން ތިބޭނީ އެބައިމީހުންނަކީ މާތް اللّـه ގެ ނަޞްރުގެ ޙައްޤުވެރީންކަން ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ.\nއަޅުގަނޑު ދުނިޔޭގައި ހުރެއްޖެނަމަ މިގެއަށް އަންނާނަމެވެ. އެކަމަކު އެއީ މިގޭގެ އަހުލުވެރީންނަށް އަޅުގަނޑުގެ ޒަޚަމް ދައްކާކަށެއް ނޫނެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ؟ އިސްލާމްދީނަށް ލިބުނު ފަތަޙައާއި ނަޞްރުގެ ވާހަކަ ދަންނަވައިދިނުމަށެވެ. ماه بانو އެވެ! އަޅުގަނޑަށް މުސްލިމުންގެ ކީރިތި މޫރިތިކަމާއި ހައިބަތު ފެނިފައި ނުވާނަމަ އެބައިމީހުންނަށް އީރާނާ ހަނގުރާމަ ކުރެވިދާނެކަމަކަށް އަޅުގަނޑުވެސް ޤަބޫލެއް ނުކުރީމުހެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެބައިމީހުންގެ ކާމިޔާބީއާމެދު އަޅުގަނޑަށް އިވޭ ކޮންމެ ވާހަކައެއްވެސް ޤަބޫލުކުރާނަމެވެ. މުސްލިމުންގެ އާ ލަޝްކަރެއް ޢިރާޤުގެ ސަރަޙައްދަށް އައިވާހަކަ ކަލާ އައްސަވައިފައިވާނަމަ ކަލާގެ މަޢުލޫމާތު އަދި ކުޑަތަންކޮޅެއް އަޅުގަނޑަށް އިތުރުކޮށްދެވިދާނެއެވެ. އެއީ އަންނަ މަހުގެ ހަނދު ފެނުމުގެ ކުރީން ކަލާއަށް އެލަޝްކަރުގެ ފުތޫޙާތާމެދު ޤަބޫލުކުރައްވާން ދަތި ޚަބަރުތަކެއް ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެ ވާހަކައެވެ. އޭރުން ކަލާ ހިތާމަކުރައްވާން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނީ މާތް اللّـه ގެ ހެޔޮލަފާ އަޅުންނަކީ ކަލާގެ ދުޝްމިނުން ކަމުގައި ކަލާއަށް ޚިޔާލު ކުރެއްވުނީތީއެވެ. އެބައިމީހުންނަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް މަތިވެރި އާ މަޤާމުތަކެއް ހޯދައިދޭނެ ބަޔެކެވެ."\nއެހައިތަނަށް ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވުމަށްފަހު حسّان ކަނދުރާފުޅު ތިރިކޮށްލެއްވިއެވެ. ފަޒާގެ ތެރެއަށް ހަމަހިމޭންކަން ވެރިވެގަތެވެ. އިރުކޮޅެއްގެފަހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. "ދެން އަޅުގަނޑަށް އަމުރުފުޅު ދެއްވާށެވެ!"\n"އާދޭހެވެ! އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ލަސްވެއެވެ."\nماه بانو އޭނާގެ މޫނުފުޅުމައްޗަށް ހިތާމަވެރި ހިނިފުޅުވެޑުވުމެއް ވެރިކުރެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ. "އެނބުރި ވަޑައިގަތުމަށްޓަކައި ކަލާއަށް އަޅުގަނޑުގެ އެހީ ބޭނުންފުޅުތޯއެވެ؟"\n"ނޫނެކެވެ. އެކަމަކު ކަލާ އަޅުގަނޑަށް އިންތިޒާރު ކުރައްވާނެކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން ލިބުން އަޅުގަނޑު ބޭނުމެވެ."\n"ކަލާ ފަތަޙައިގެ ބެރުޖައްސަވަމުން ވަޑައިގަތުމުން އަޅުގަނޑަށް މިގޭގެ ދޮރު ބަންދެއް ނުކުރެވޭނެކަން ކަލާއަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ."\n"އަޅުގަނޑު ކަލާގެ އަރިހުގައި ވަޢުދުވަމެވެ. ކަލާގެ އިޒުނަޔާލައިގެން މެނުވީ އަޅުގަނޑު ކަލާގެ ގޭގެ ދޮރުން އެތެރެޔަކަށް ފިޔަވަޅެއް ނާޅާނަމެވެ."\n"ކަލާގެ އަރިހުގައި އަންނަ މީހުންވެސް މިގެއަށް ވަނުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުގެ ހުއްދަ ހޯދަން ބޭނުންކަމުގައި ދެކޭނެތޯއެވެ؟"\n"އެބައިމީހުން އަވަށަކަށް އަރާއިރަށް އެތަނަކުން އަނިޔާވެރިކަމާއި ވަޙުޝީކަމުގެ ބިރުވެރި އަނދިރިކަން އޭގެ ފަސްބައި ބޮނޑިކޮށްލާނެއެވެ. އެބައިމީހުންނަކީ ތިމަންމެންގެ ދުޝްމިނުންކަމުގައި ބެލިމީހުން އެބައިމީހުން ފައިތިލަދަށަށް ލޯތްބާއި ކަމޭހިތުމުގެ ވެދުން ބަރުތީލަ ކުރާނެއެވެ."\n"حسّان އެވެ! ކަލާގެ ވާހަކަފުޅުތައް ތިޔަވަނީ އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުން ފޯރާވަރަށްވުރެ މާމަތީގައެވެ. އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ ހުވަފެނެއްގައި އުޅެވޭހެންނެވެ. ޢަރަބިކަރައިގެ ސަހަރާގައި ދިރިއުޅޭ ބަދަވީންނަށް ކިސްރާގެ ދިދަ އެކޮޅުކޮޅުން ޖަހައިލެވޭނީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟ އަނެއްކާ ޒަރުބަޚުތަކީ އީރާނުގެ ސިފައިންގެ މީހަކަށްވާއިރު އަޅުގަނޑަށް އީރާނުގެ ދުޝްމިނުންގެ ފައިތިލަދަށުގައި ލޯތްބާއި ކަމޭހިތުމުގެ ނަޒަރު ފަތުރައިލެވޭނީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟"\nحسّان ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. "ޢަރަބިކަރައިގެ ސަހަރާތަކުގެ ބަދަވީން މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރަމުން ގެންދިޔައިރު އިސްލާމްދީނަށް ފަތަޙަ ލިބުމަކީ އެބައިމީހުންގެ ގާތުގައިވެސް ހުވަފެނެއްފަދަ ކަމެކެވެ. އެބައިމީހުންވެސް ތިބީ އެތަކެއް ޤަރުނުއްސުރެ ޢަރަބިކަރަޔަށް ފެތުރިފައިއޮތް އަނދިރިކަމަށްވުރެ ދުރަށް ނަޒަރު ހިންގަން ތައްޔާރަކަށް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެހުވަފެންވަނީ ޙަޤީޤަތަކަށް ވެފައެވެ. މިހާރު އެބައިމީހުން ހަމައެކަނި އިސްލާމްދީނުގެ ދިދަ އުފުލާ މީހުންގެ ފައިތިލަދަށުގައި ކަމޭހިތުމާއި ލޯބީގެ ނަޒަރު ފަތުރަނީކީ ނޫނެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ؟ އިންސާނިއްޔަތަށް ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ މަގުދެއްކި އަލިކަން އަރަބިކަރައިން ބޭރަށް ގެންދާންވެސް އެބައިމީހުންވަނީ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައެވެ. އަޅުގަނޑަށް ޔަޤީނެވެ. ޢަރަބީންނެކޭ އެއްފަދައިން އީރާނީންނަށްވެސް އެއަލިކަމުގެ ތެރެއަށް ލޯހުޅުވޭހިނދު މާޒީގެ އަނދިރިކަން އެބައިމީހުންނަށްވެސް ފެންނާތީ ބިރުވެރި ހުވަފެނެއްގެ ސިފައިގައެވެ. ماه بانو އެވެ! އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ޤަބޫލު ކުރައްވާށެވެ. އަޅުގަނޑު ވަނީ އެއަލިކަން ދެކެފައެވެ."\nماه بانو ކޮންމެވެސް އެއްޗެކޭ ވިދާޅުވާން އުޅުއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް މީހަކު ސިޑީން އަރާއަޑު އިވިވަޑައިގަތުމުން އޭނާ އެނބުރިވަޑައިގެން އެދިމާޔަށް ބައްލަވާން ފައްޓަވައިފިއެވެ. އެއީ ކާއޫސެވެ. އޭނާ ހާމަފުރާޅަށް އަތުވެއްޖެއެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ. "ކަލާގެ އަސްކޮޅު ތައްޔާރުވެއްޖެއެވެ. އަވަސްކުރައްވާށެވެ. މިހާރު ފަތިސްވާން އުޅެނީއެވެ."\n"ހިނގާށެވެ." حسّان މިހެން ވިދާޅުވެފައި ماه بانو އާ ދިމާޔަށް ބައްލަވައިލެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ކާއޫސާއެކު ތިރިޔަށް ފައިބައިވަޑައިގަންނަވާން ފައްޓަވައިފިއެވެ.\nماه بانو ހިނދުކޮޅަކު ހިމޭނުން ހުންނެވުމަށްފަހު حسّان ގެ ފަހަތްޕުޅުން ވަޑައިގަންނަވާން ފައްޓަވައިފިއެވެ. އޭނާ ހަމަހިމޭންކަމާއެކު ފުރަތަމަ ސިޑީން ފައިބައިވަޑައިގަތެވެ. ކާއޫސް ކޮޓަރިޔަކުން ބައްތިޔެއް ގެނެސްފިއެވެ. އޭނާ ތިރީބުރީގައި ހުންނަ ބިންގަރާހަށް ފައިބައި ސިއްރުމަގާ ގުޅިފައިވާ ކޮޓަރިޔަށް ވަދެއްޖެއެވެ.\nحسّان އެނބުރިވަޑައިގެން ماه بانو އާ ދިމާޔަށް ބައްލަވައިލައްވައިފައި ވިދާޅުވިއެވެ. "ދެން ކަލާ އަރާމުކުރައްވާށެވެ."\nماه بانو އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ވިދާޅުނުވެ އިސްދަށަށް ޖައްސަވައިލެއްވިއެވެ. ކާއޫސް ސިއްރުމަގުން ތިރިޔަށް ފައިބާން ފަށައިފިއެވެ. حسّان ވެސް އޭނާގެ ފަހަތުން ހިންގަވައިގެންނެވިއެވެ. ماه بانو ނުހަނު މޮޅިފުޅުން އޭނާއާ ދިމާޔަށް ބައްލަވާން ހުންނެވިއެވެ. އޭނާ ވަރަށް ބާރަށް ކުރިޔަށް ވަޑައިގަންނަވާން ފައްޓަވައިފިއެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކާ މަޑުކޮށްލައްވައިފައި ބެދިފައިވާ އަޑުފުޅަކުން ވިދާޅުވިއެވެ. "حسّان!"\nحسّان ހުއްޓިވަޑައިގެންފިއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަށް އެނބުރިވަޑައިގެން ފަސްބައްލަވައިލައްވާކަށް ކެރިވަޑައެއް ނުގެންނެވިއެވެ.\n"حسّان އެވެ! އަޅުގަނޑު ކަލާއަށް އިންތިޒާރު ކުރާނަމެވެ."\nحسّان ފަހަތަށް އެނބުރިވަޑައިގެން ބައްލަވައިލެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ވަދާޢުގެ ސަލާމްކުރެއްވުމަށްފަހު ماه بانو ގެ ލޯފުޅުމަތީން ގެއްލިވަޑައިގެންފިއެވެ.


Hijama Jehumakee Saabith Kurevey Faruvaa Eh Noon - Ministry - Vaguthu\nހިޖާމާ ޖެހުމަކީ ސާބިތު ކުރެވޭ ސިއްހީ ވަކި ފައިދާއެއް ލިބޭ ކަމެއް ނޫންކަމަށާއި ސިއްހީ ޚިދުމަތުގެ ގޮތުގައި ހިޖާމާ ޖެހުމަކީ މަނާ ކަމެއްކަމަށް ބުނެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން އާއްމު ފަރާތަކަށް ސިޓީއެއް ފޮނުވައިފިއެވެ.\n"ފަޒީސް ހިޖާމާ ތެރަޕީ" ބަންދު ކުރަން އަންގާ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން އެތަނުގެ ވެރިޔާ އަށް ފޮނުވި ސިޓީގައި ވިދާޅުވެފައި އޮންނަނީ "ސާބިތު ނުކުރެވޭ ސިއްހީ ވަކި ފައިދާއެއް ލިބޭނެކަމަށް ބުނެ ނުވަތަ ބައެއްޔެއްގެ ފަރުވާއެއް ކަމަށް ބުނެ އިޝްތިހާރު ކުރުމާއި، ސިއްހީ ޚިދުމަތުގެ ގޮތުގައި ހިޖާމާ ޖެހުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. އަދި އެފަދަ ގޮތަކަށް އިޝްތިހާރުކުރުމާއި އެފަދަ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުން ހުއްޓާލުމަށް ވެސް ދަންނަވަމެވެ."\nހިޖާމާ ޖެހުމަކީ ސާބިތު ނުކުރެވޭ ސިއްހީ ވަކި ފައިދާއެއް ލިބޭ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ވިދާޅުވި ނަމަވެސް އެއީ ސުންނަތުން ސާބިތު، ބޭސްވެރިކަމުގެގޮތުން މިހާރުގެ ޑޮކްޓަރުންވެސް އެއްބަސްވާ ފަރުވާއެކެވެ.\nޕޯސްޓް މެދުވެރިކޮށް ބޭސް އެތެރެކުރުމަކީ މަނާ ކަމެއް: ހެލްތް މިނިސްޓްރީ\nކެލާގައި ހުމެއް ފެތުރި، ރަށުގައި ހުރި ހަމައެކަނި ޑޮކްޓަރު ވެސް އެޑްމިޓްކޮށްފި\nއޭޕްރީލް 18, 2019 12:49\nސަރުކާރާ އެއްކޮޅު ވެބަލަ. އޭރުން ތިކަން ހަމަޖެހިދާނެ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 12:56\nޝޭހު އިމުރާނުމެން ދީނީ އިލްމުވެރިންނަށްވެ ހުރެ ކެބިނެޓުގަތިބެގެން މިކަހަލަ ދީނީކަންތައް މަނާކުރާތީ ހިތާމަކުރަން\nއޭޕްރީލް 18, 2019 15:12\nދީނީ ކަމެއް ނޫން ޗައިނާ މީހުން ޖަހާހެއ ްހިޖާމާ ޖެހުމަކީ..ހުއްދަ ނުނަގާ ބަޔަކު ހިންގާ ޖަރީމާއެއް.. ހުއްދަ ނަގައިގެން ކުރާށޭ ބުނީމަ ދީން ވައްދައިގެން ގޭސްގަނޑެއް އެނބުރީ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 16:25\nއިމްރާނަށް އޮތީ އޭނާގެ ފިލްމް ރިލީސް ކުރުން ނޫނީ ދީނީ ކަންކަމާ ނުބެހި މަޑުން ހުރުމުގެ ޗޮއިސް ދީފަ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:00\nޖަހާނަން ނުވެސް ހުއްތުވޭނެ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:02\nހުއްދަނުހޯދައި ހިޖާމާ ޖަހައިގެންނިވާނެ. ކޮންމެ މީހަކަސް.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 20:26\nޖަހާނަން ފެލި ފެލި ތިބޭ\nއޭޕްރީލް 19, 2019 10:04\nއިސްލާމް ދީނަށް އުޅެންވެސް ހުއްދަ ނަގަންޖެހޭނެ ދޯ އެހެންވީމަ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:06\nރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. مَا مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِيْ بِمَلَأٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا كُلُّهُمْ يَقُوْلُ لِيْ : عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ بِالْحِجَامَةِ(2) "ތިމަންކަލޭގެފާނާއިގެން އިސްރާ ކުރެވުނުރޭ، “އޭ މުޙައްމަދެވެ. ހިޖާމާޖައްސަވާށެވެ." މިހެންވިދާޅުނުވާ މަލާއިކަތްބޭކަލެއް ތިމަންކަލޭގެފާނާއި ބައްދަލެއްނުވެއެވެ." އަދިވެސް ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. مَا مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِيْ بِمَلَأٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا : يَا مُحَمَّدُ مُرْ أُمَّتَكَ بِالْحِجَامَةِ (3) "ތިމަންކަލޭގެފާނާއިގެން އިސްރާ ކުރެވުނުރޭ، "އޭ މުޙައްމަދެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތަށް ޙިޖާމާޖެހުމަށް އަމުރުކުރާށެވެ." މިހެންވިދާޅުނުވާ މަލާއިކަތްބޭކަލެއް ތިމަންކަލޭގެފާނާއި ބައްދަލެއްނުވެއެވެ."\nރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަވަނީ ޙިޖާމާޖައްސަވާފައެވެ. عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا : أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَاحْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ (4) "އިބްނު ޢައްބާސް ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުމާގެ އަރިހުންރިވާވެގެންވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ އިޙުރާމްބަންނަވައިގެން ހުންނަވައި ޙިޖާމާޖެއްސެވިއެވެ. އަދި ރޯދައަށް ހުންނަވައިގެން ޙިޖާމާޖެއްސެވިއެވެ." އަދި އެކަލޭގެފާނުވަނީ އުއްމަތަށް ޙިޖާމާޖެހުމަށް އިރުޝާދުދެއްވާފައެވެ. وَ مَا اشْتَكَى أَحَدٌ إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعًا فِيْ رَأْسِهِ إِلَّا قَالَ : احْتَجِمْ(5) "ބޮލުގައިރިއްސާތީ ޝަކުވާކުރާ ކޮންމެމީހަކަށް ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ. ޙިޖާމާޖަހާށެވެ."\nރަސޫލާގެ ޙަދީސް އަކަށްވިޔަސް އިންކާރު ކޮއްފި މީހަކު މުރުތައްދުވީ.\nބްލެކްހޯލް އާއި މިހާރުގެ އެތައް ހޯދުންތަކަކީ 19 ނޫނީ 20 ވަނަ ގަރުނުގެ ސައިންސްވެރިން ދޮގުކުރި ހޯދުންތަކެއް. މިހޯދުންތައް ހޯދަންއުޅުނު އަލްބާޓް އައިނިސްޓައިން ފަދަ ސައިންސްވެރިންނަކީ ގަމާރުން ކަމަށްވެސް ދޮގުކުރި ސައިންސްވެރިން ދިޔައީ ބުނަމުން. ނަމަވެސް ފަހުން އެމީހުން ޖެހުނީ ހޯދުންތައް ގަބޫލުކުރަން. ފަހަރެއްގަ ހިޖާމާޖެހުމުގެ ފައިދާ ސައިންސްގެ (ސައިންޓިފިކް މެތޮޑް) ގޮތުން އަދި ހޯދިފައެއް ނެތް. ހޮދަން އެހާވަރަކަށް މަސައްކަތެއްވެސް ނުކުރެވޭ. އިސްކަން މިދެވެނީ ފައިސާއާއި ދުނިޔޭގެ އުފަލަށް. މުސްލިމުންގެ ތެރެއިންވެސް އެންމެ ތަނަވަސް މީހުންވެސް އިސްކަންދެނީ އެންމެ ދިގު އިމާރާތް އެޅެނީ ކާކަށްތޯ ބަލަން. ކާފިރުން ބޭނުމެއްނޫން އިސްލާމްދީނުގައި އައިސްފައިވާ ކަމެއް އެއީ ތެދެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރަން. ބޭނުންވަނީ އެކަން ވީހާވެސް ބޮޑަށް ދޮގުކުރަން. ހަދީސްތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި ހިޖާމާޖެހުމާއި، އަލިފާން ބޭނުންކޮށްގެން ޒަހަމްތައް ބަންދުކުރުމާއި މާމުއި ބުއިމަށް ބޭނުންކުރުމަކީ ސިއްހީގޮތުން ވަރަށް މުހިންމު ކަންކަން. މީގެ ތެރެއިން ސައިންސްގެ ގޮތުން އަލިފާން ބޭނުންކޮށްގެން ޒަހަމްތައް ބަންދުުކުރުމާއި މާމުއިބޭނުންކުރުމުގެ ފައިދާ މިވަނީ ސާބިތުވެފައި.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:10\nތިޔަބުނަނީ ﷲއާ އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށްވުރެ ހެލްތުމިނިސްޓްރީއާ އެތާތިބި ޖާހިލުންނަށް މާބޮޑަށް އެގޭ ކަމަށްތަ. ތީ ނިކަމެތި އިންސާނުން. ﷲއަށް ގޮމެއްނުޖެހޭނެ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:11\nޙެލްތް މިނިސްޓަރުގެ ގާބިލްކަން ފަޅާއެރީއެއްނު !!\nއޭޕްރީލް 18, 2019 17:08\nފަލާހުލް އަމީން އާއި ހެލްތް މިނިސްޓްރީއިން ބުނީ ހަމަ ތިހެން\nއޭޕްރީލް 18, 2019 17:31\nތި ކިޔާ މިނިސްޓަރަކީ ޔާމީނު ސަރުކާރުގައި ކަމެއް ކުރާން ނޭގިގެން ހަވާލުކުރި މިނިސްޓަރޫގައި ވާނުވާނެސް ނޭގިގެން ނަގާ ހޫރާލި މީހެއް! މިއަދު ވަކި އާ ގޮތެއް ވާނެތަ!\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:16\nހެލްތު މިނިސްޓަރު ވާން ޖެހެނީ ހަމަ އެކަނި އިނގިރޭސި ކަރަ ތަކުން ކިޔަވައިގެން އަންނަ ބޭސްވެރިން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑު އަހާފަ އެއަށް ގޮތެއް ނިންމާކަށްނޫން. ބޭސްވެރި ކަމަކީ އެތައް ތަފާތު ކަންތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް. މިނިސްޓަރުކަން ލިބުނަސް ތިމަންނައަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެނގެއޭ ހީކުރީމާ ތިމާގެ ނޭނގޭ މިންވަރު ބޭޒާރު ވާނެ. އަމުރެއް ނެރޭނަމަ މި ކުރެވެނީ ކިހާވަރެއްގެ ކަމެއްކަން ނޭނގޭނަމަ އެއީ ލަދުވެތި ކަމެއް\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:19\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:21\nސާބިތު ކުރަން ބޭނުމިއްޔާ ދީން އުނގެނި ދަސްކުރޭ. ތިމާއަށް ނޭނގޭ ކޮންމެ އެއްޗަކީ ސާބިތު ނުވާއެއްޗަކަށް ވާކަމަށްވަންޏާ ތިޔަށް ވުރެން ހޭޖެހޭ މީހަކު ތިތަނަންލާ. ޔޯގާ ކަހަލަ ލާދީނީ އެއްޗެހި ހެލްތުގެ ވެރިންނަށް އިޝްތިހާރު ކުރެވޭ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 13:26\nހެލްތް މިނިސްޓްރަށް އެނގިލައްވާތޯ ޕެރެސެޓްމޯލް އެއީ ކޯއްޗެއްކަން؟؟؟؟\nއޭޕްރީލް 18, 2019 16:06\nއާން! އެއީ ހަތަރު ފުރޮޅު ލީ ބައިސްކަލެއް!\nމި ބައިގަނޑު މިހާރު މި ތައްޔާރުވަނީ ގައުމު އަނބުރަން. މިމީހުން މިއަދު ވަރަށް އުފާވާނެ އޫރުގެ ހަބަރު ފެނިފަ. ދެން ތިމަންނަމެންވެސް ސިކުނޑީގެ ސެލްތައް ދިރުވާނަމޭ ބުނާނެ.\n3 ބާރު އެއްވުން\nސުންނަތުން ސާބިތުވާ ކަންކަން އިންކާރުކޮށް މިނިސްޓުރީ ތަކުން ރައްޔިތުންނަށް ސިޓީ ފޮނުވަން ކެރުނީ މަޖިލިސް އިންތިޚާބަށްފަހު.\n3 ބާރު އެއްވިޔަސް އެންމެން އެއްވިޔަސް ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި އިލާހަށް ގޮން ނުޖެހޭނެ\nއަދި ދުވަސް ކޮޅަކުން މި ވެރިން ބުނާނެ قران سنة ކީ ވެސް ސާބިތު ވާން އޮތް ކަމެނޫން ކަމަށް. ކިހާވަރަކުން ދާނެބާ....\nމިނިސްޓަރ އޮފް ހިޖާމާ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 14:05\nއޭޕްރީލް 18, 2019 14:29\nސިއްހީ ފަރުވާއެއް ނޫން. ބަޔަކު ލާރިކާން ކުރާ ކަމެއް. އެކަން ކުރަނީވެސް މޫނު ފޮރުވައިގެން ފިލައިގެން އުޅޭ ބަޔަކު. އެތައް ފައިސާއެއް އަތުލާފައި އެތައް ސަކަރާތެއް ޖަހަނީ ވަކި ކަންތައްތަކެއް ގަބޫލު ކުރުވައިގެން. މިކަން މަނާކުރަންޖެހޭ.\nޙިޖާމާ ފަރުވާ ވޭ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 14:36\nތިޔައޮތީ ހެޔޮ ވެރިކަމުގެ ކަންކަން ފެންނަން. ދީނުގަ ސާބިތު ކަމެއް ކިހިނެތްތޯ ހެލްތު މިނިސްޓަރޭ ކިޔާ މީހާއަށް އަސްލެއްނެތްކަމެކޭ ބުނެވޭނީ.. ކޮބައިތޯ އޭނާގެ ވިސްނުން. ކޮބާ ސަރުކާރުގެ މަޤާމުތަކުގައި ތިބި ޝެއިޚުން ބަސްވުނޭ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 14:38\nއަހަރެމެން ސުންނަތަށް ތަބަޢަވުމަށް ހިޖާމާ ޖެހިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅުތޯ؟ ޚުދަކަމު ނުދެވޭ މީހަކު ކުޑަކަމުދާންވެސް އަމީންބުރޯގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭނެތޯ؟\nއޭޕްރީލް 18, 2019 15:10\nޙިޖާމާ ޖަހާނަން، ހުއްދައެއްވެސް ނުނަގާނަން.....ކުރާކަމެއްކޮށްބަލަ....\nމިހާރު ތިޖަހާ ހިޖާމާއަކީ ޗައިނާ މީހުންގެ ސުންނަތާ އެއްގޮތަށް ޖަހާ ހިޖާމާއެއް..ރަސޫލު ޒަމާނުގަ ހިޖާމާޖެހީ އެހެނެއް ނޫން.. ދެން ހުއްދަ ނުނަގާ ސިއްހީ ފަރުވާ ނުދޭށޭ ބުނީމަ އެއަށް ވެސް ދީން ވައްދައިގެން ގޭސްގަނޑެއް އެނބުރީ.. އެއްވެސް ސިއްހީ ފަރުވާއެއް ދީގެން ނުވާނެ ރަޖިސްޓަރ ނުކޮށް.\nއޭޕްރީލް 21, 2019 23:50\nޢޭރު ހިޖާމާ ޖެހި ގޮތް ކިޔައިދީބަލަ ތިހެންޏާ...ބަލަ ކުރިން އަންހެނުން ނުވިހަިގެ ސިޒޭރިއަން ވެސް ނުހަދާ...ދެން ކީއްވެ މިހާރު ސިޒޭރިއަން ހަދަނީ... ޢޭރު އެކްސްރޭ އެއް ސްކޭން އެއް އެކައްޗެއްވެސް ނަހަދާ... ޥެކްސިނެއްވެސް ނުޖަހާ... މިހާރު އެހުރިހާކަމެއް އެކުރަނީ ކީއްވެ.. ހަމަ ކުރިން އުޅުނު ގޮތްއޮންނާންނު ތިހެންކިޔަންޏާ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 15:15\nހިޖާމާ ޖެހެހުން އެއީ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ކަމެއް. ނަމަވެސ ހިޖާމާ ޖެހުން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ހުއްދަ ހޯދަންވާ ތަންތަނުން ހުއްދަ ހޯދައިގެން ކުރިޔަށް ދިއުން. މިހާރު މިކަމަކީ ވަރަށް ޢާންމު ކަމެއް. ޞިއްޙަތާ ގުޅުން ހުރި ކަމަކަށް ވާތީ ޞިއްޙީގޮތުން ރައްކާތެރި މާޙައުލެއްގައި އެކަން ކުރުން ބުއްދިވެރި ކަމެއްކަމަށް ޤަބޫލްކުރެވޭ. ޝުކުރިއްޔާ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 15:22\nގިނަ ދިވެހިންނަކީ ދީނަށް މާބޮޑަށް ލޯބިކުރާބަޔެއްނޫން....މިތާ ދެކޮޅަށް ކޮމެންޓު އެ ޖަހަނީ މޑޕ ދެކެ ރުޅިއަންނާތީ ކޮންމެހެން ދީނަށް ލޯބިކޮށް ހަދީޘް ޤަބޫލުކުރާތީކީނޫން. އަދި މިތާ އެއްކޮޅަށް ކޮމެންޓު ކުރަނީ އެއީ މޑޕ އަށް ތާޢީދު ކުރާމީހުން ކޮންމެހެން ހަދީޘް އަށް ލޯބިކުރާތީކީ ނޫން. މިހާރު މީ ޕީޕީއެމް ސަރުކާރެއް ނަމަ ދެންމެ މިބުނެވުނު ކަންތައް އަނެއް އަތަށް ހިނގާނީ.... ތީން އެއްވެސް ބަޔަކަށް ނޭނގޭނެ ރަނގަޅަށްވިއްޔާ ޙހޖާމާ އެއީ ކޯންޗެއްކަންވެސް މިފަދަ ނޫހެއްގަ ޖެހީމަ ނޫނީ....ވަރަށް ދީނާމެދު ޖާހިލު ގިނަ ދިވެހިން...ޑިމޮކްރސީއެއީ ހުރިހާ އެއްޗަކީ.....\nއޭޕްރީލް 18, 2019 15:53\nއިލްމް ވެރިން މިކަމާއި ބަހެއް ބުނުން މުހިންމު ކަމުގައި ދެކެން. ޝޭހް އިލްޔާސް ، އިމްރާން ، އިޔާޒް މެން ފަދަ ބޭފުޅުން އެއްޗެއް ވިދާޅުނުވެ ހުރުން ރަނގަޅެއް ނޫން.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 16:09\nއަސްލު އަހަރެމެންވެސް މިހާރު އުމުރުން 30 އިން މަތީގަ މިތިބީ. ތިޔަ ހިޖާމާއެއްގެ ވާހަކަ އަޑު އިވުނީ މީގެ ދެތިން އަހަރު ކުރިން. އެޔާއެކު ކުރިން ފަންޑިތަ ހަދަން އުޅުނުމީހުން ރުގިޔާ ކުރާމީހުންނަށްވެ އަދި މި އަޑު ފެތުރުމާއެކު އެމީހުން ހިޖާމާ ޖަހާ މީހުނަށް ބަދަލުވި. މީ ކުރިން އޮންނަކަމެއްނަމަ %100 ގައުމަކަށް މިކަން ނޭގި އޮތުމަކީ ސުވާލު އުފެދޭކަމެއް. އަދި ހަށިގަނޑުގެ ކޮއްމެތަނެއްގައި ސަކްޝަން ހިފާގޮތަށް އެއްޗެއްޖަހައިފިއްޔާ ގަނޑުލޭ އަންނާނެ. އެލެޔަކީ ހަޑިގަނޑުގައި ހުންނަ ބަލިމަަޑުކަމެއް އަދި ބޭކާރު ލެޔެއް ބޭރުވުމެއްނޫން\nއޭޕްރީލް 18, 2019 16:13\nހައްޖަ ދިޔުމުން ވެސް ވަރަށް ބަލިތަ ފެތުރޭ ސައިންޓިފިކް ގޮތުން އެޖެންޑާގާ ދެން އޮތީ މިކަމަ ގޮތެއް ނިންމުން\nއޭޕްރީލް 18, 2019 16:27\nމިހެން ވީމައޭ ލާދީނީއޭ ކިޔަން މަޖުބޫރު ވަނީ އެހެންނާ ފަހެ ރަސޫލާފެ ހަދީޘުން ސާބިތުވާން ހުރި ކަންތަކާ ދެކޮޅު ހަދާނަމަ ދެން ފަހެ ކިޔާނީ ކީކޭ ބަކަރި ފަޔަކަށްވިހަލާފަ ޔަހޫދީ އަންހެނަކު ފަރިއްކޮޅު އަރުވައިގެން އެއިން އެތިކޮޅެއް ފަރިއްކުޅުއްވިގެން ވެސް ހިޖާމާ ޖެއްސެވިކަމަށް ސިޔަރަތުގަ އޮވޭ ، ތިމާއަށް ނޭގޭނަމަ ދީނީ ޢިލްމް ވެރިން ކައިރީ އަހާބަލަ އިސްކޮޅަށްވުރެ މައްޗަށް އަމުރުތައް ނުހިންގާ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 16:40\nހައްޖަ ދިޔުމުން ވެސް ވަރަށް ރޯގާ ބަލިތަ ފެތުރޭ ސައިންޓިފިކް ގޮތުން އެޖެންޑާގާ ދެން އޮތީ މިކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ގޮތެއް ނިންމުން\nއޭޕްރީލް 18, 2019 17:28\nމިނިސްޓަރަށް ސާބިތުވާ ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ ބޮޑެތި ލާރިގަނޑު! ތި ސާބިތުނުވާ މިނިސްޓަރުން ސާބިތުކަމާއެކީ ކެއިހާ ލާރިއެއްގެ ވާހަކަ އަދި އަންނާނެ!\nއޭޕްރީލް 18, 2019 17:33\nފަޒީ ޖައްސަވަނީ ސުންނަތް ހިޖާމާ ތޯ؟ ސުންނަތް ހިޖާމާ އަކީ ކޯޗެއްކަން ދިވެހިނގެ ގިނަމީހުންނަކަށް ނޭގޭ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 17:36\nޙިޖާމާ ޖަހަން އެގެނީ ފަޒީ އށް އެކަނި ދޯ؟ އެވެސް ނުކަފާ ލޭނުނެރި. ޢޭނާ އެހަދަނީ ސިހުރެއްނޫންބާ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 18:04\nގުރުއާނާއި ސުންނަތުން ސާބިތު ވާކަންކަމަކީ އިތުރައް ސާބިތު ކޮށްދޭން ޖެހޭ ކަންތައް ތަކެއް ނޫނެވެ. ހިޖާމާ ޖެހުމުގެ ފައިދާ ފަހުގެ ތަހުލީލުތަކުން ވަނީ ހޯދާފައެވެ. ކަންކަން ފެންނާނީ ހޯދާ ބަޔަކަށެވެ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 19:53\nމިނިސްޓްރީ ބޯގޯސް ވާހަކަނުދަަައްކާ ޖަހާބަލަ ފޮޑި\nއޭޕްރީލް 18, 2019 20:05\nރަނގޅު. ތާކު ނުޖެހޭ ކަންތައް ކުރަން ވަރަށް ވަރު ހުންނާނެ ދިވެހިން.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 20:06\nތިޔަ ފަރުވާވެސް އިންޑިއާއިން ހޯދަނިކޮށް އޯކޭވާނެ.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 20:07\nއަރިދަފުސް ރޯގާ ޖެހޭ މީހުނަށް ދޭ ފަރުވާގެތެރޭގައި ވިޓަމިން ސީ ހިމަނާތާ ކިތައްހާސް އަހަރު ވެއްޖެބާ؟ އެކަމަކު އެ އެސިޑާއި، މިރޯގާއާއި ހުރި ގުޅުން އަދިވެސް އޮތީ ހޯދުމާއި ބަހުސުގެ ތެރޭގައި ނޫންބާ؟ އެހެނޭ ކިޔާފައި، ގުޅި ނުފުރޭ ހައެއްކަ މީހަކު ހަމަ މިހެން ތިބެލާފައި، އެއީ ސާބިތު ނުހިފޭ އެއްޗެކޭ ކިޔައި، އެ ހުއްޓުވަން ގަރާރުނެރެ، ސިޓީ ފޮނުވަން ފަށައިފިނަމަ ކިހިނެއްބާ ވާނީ؟\nހިޖާމާ އެކޭ ކިއަސް، ކަޕިން އެކޭ ކިއަސް، އެ އެއްޗަކީ ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އެންމެ އެވޭލާ ޒަމާނުއްސުރެ އާއްމުވެފައިވާ ކަވާޖެހުުން.\nމި ދުނިޔޭގެ ހުރިހައި ޙަޟާރަތެއްގައިވެސް، އޭގެ ފެށުން އޮތް ހިސާބެއްވެސް ނޭނގޭހާ ކުރީއްސުރެ އެއް ޖީލުން އަނެއް ޖީލަށް ދަސްކޮށްދެމުން އަންނަ ސާބިތު ފަރުވާއެއް. ޗައިނާގައި އެ ކަނި އޮތް ފަރުވާއެއްކަމަށް ބަލައި ރުޅިގަނޑެއް އައިސްގެން ހުއްޓުވާނަމަ، އިނގިރޭސީންނާއި، ޔޫރަޕުގެ އެހެނިހެނަ ގައުމުތަކުގައްޔާއި، އެމެރިކާގައި، އެންމެ ބޭސްވެރިކަމަށް ތަސައްރުފު ފުދޭ ގައުމުތަކުގައި، މަޝްހޫރު ބޭހުގެ އިލްމުވެރީންގެ މެދުގައި މި ކަމަށް ހުރި ފޯރި ބަލާބަލަ. ޙަކީމްޖާލީނޫސް މެންނަކީ، އަމީނުމެނަށްވުރެ ބޮޑު ގަމާރުންތަ؟ މިއީ އާދައިގެ ކަމެއްނަމަ ކީރިތި ރަސޫލާއަށް މަލާއިކަތުންގެ އިރުޝާދު މެކަމުގައި އައިސްފައެއް ނޯންނާނެ. وانهم ... لا يفهمون.\nއޭޕްރީލް 18, 2019 20:12\nރަސޫލުﷲ ޞ.ޢ.ޥ ގެ ޙަދީޘްފުޅު ދިމާލަށް ފެންނަން އޮއްވާވެސް އެ ދޮގުކުރަނީތަ؟ ނޫނޭވާ ތިޔަހަރީ މިނިސްޓަރެއް. ޖާހިލުކަން ބޮޑަކަސް ތިޔައީ ދެން ބޮޑުވަރެއް. ކަލޯ އަފުން...! ކިހާވަރެއް ވީމާތަ ސާބިތު ކަމަކަށްވާނީ.....؟\nއޭޕްރީލް 18, 2019 20:29\nމިމީހުން ތަބާވާ ކާފަރު ގައުމުތަކުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ފަރުވާއެއް ނޫން ވާހަކަ އެބުނަނީ\nއޭޕްރީލް 18, 2019 21:07\nފެނޭ ރީދޫ ފޮށާއަޅައިގެންތިބި ބައިގަޑާ ވެރިކަން ހަވާލުކުރީމަ ވާގޮތް. ދީނުގެ ކަންފުޅެއް ނެތްތާގަ އިސްލާމްދީނުގެ ކަންކަން ދަންނަ މީހެއްކައިރީ އަހާލުންވެސް ނެތީ. އަމިއްލަ އަށް ފެންނަގޮތެެއް އެއީ ރަނގަޅުގޮތް\nއޭޕްރީލް 19, 2019 00:30\nސޭޓު ޕާޓީ މިނިސްޓަރުން ސަރުކާރުން ވަކިކުރޭ\nއޭޕްރީލް 19, 2019 12:27\nއޭޕްރީލް 20, 2019 11:57\nތިޔަ ސިޓީ ނުވަތަ ލިޔުން ލިޔުނު ކުއްޖާ އަށް ހިޖާމާގެ މާނަ ނޭގޭ ކަމުގައިވަނީނަމަ ތިޔައީ މައްސަލައެއް ނޫން. އެކުއްޖާ ހީކުރީ އެއީ ރޭގަނޑު ނިދަން ލާ ހަރުވާޅު ކަމަށް. ހަދީސް ނޫން ގޮތެއް ބޭނުމެއް ނޫން.\nއޭޕްރީލް 22, 2019 15:20\nއިލްމު ވެރިން ކޮބާ ؟؟\nއިލްމު ވެރިން ކޮބާ ހަނުގަތަ ؟؟


ފޭދޫ (ށ. އަތޮޅު) - ވިކިޕީޑިއާ\nފޭދޫ (ށ. އަތޮޅު)\nމި ރަށަކީ ށ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.\n1 ރަށާބެހޭ މަޢުލޫމާތު:\n2 ދިރިއުޅުމުގެ އިޖުތިމާއީ ހާލަތު:\n3 ދިރިއުޅުމުގެ އަސާސީ ހާލަތު:\n4 ސިއްހީ ދާއިރާ:\n5 ތަޢުލީމީ ދާއިރާ:\nރަށާބެހޭ މަޢުލޫމާތު:[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިރަށަކީ 81.73 ހެކްޓަރގެ ބޮޑުރަށެކެވެ. މިރަށާއި ރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް މާލެއާއި ދެމެދުގައި ހުންނަނީ 245.90 km އެވެ. މިރަށުގެ އާބާދީ 2008 އޮކްޓޯބަރގެ ނިޔަލަށް 535 އަންހެނުންނާއި، 591 ފިރިހެނުންނާއި، އެކު ޖުމްލަ 1126 އެވެ.\nދިރިއުޅުމުގެ އިޖުތިމާއީ ހާލަތު:[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިރަށު މީހުން ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި މައިގަނޑުގޮތެއްގައި ކުރާ މަސައްކަތަކީ މަސްވެރިކަމާއި، އިމާރާތްކުރުމާއި، ތެދުވި ވަޑާންކުރުމާއި، ފަންގިވިނުމާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ މަސައްކަތްކުރުމެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދަނޑުވެރިކަންވެސްކުރެއެވެ.މިރަށުގައި ވިޔަފާރިކުރާ 14 ތަނާއި،2ސައިހޮޓަލާއި، 1 ފާމަސީ ހުރެއެވެ.\nދިރިއުޅުމުގެ އަސާސީ ހާލަތު:[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\n1997 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް ދެނީ ރައްޔިތުންގެ އިންޖީނުގެ އަކުންނެވެ. މިއިންޖީނުގޭގައި 24 ގަޑިއިރަށް ކަރަންޓްގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި 128 ކިލޯ ވޯޓުގެ ޖަނަރޭޓަރަކާއި، 80 ކިލޯ ވޯޓުގެ ޖަނަރޭޓަކާއި، 60 ކިލޯ ވޯޓުގެ ޖަނަރޭޓަރެއް ދަނީ ބޭނުންކުރަމުންނެވެ. އަދި މިއިންޖީނުގެ ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި3މުވައްޒަފުން ތިބެއެވެ. މިރަށުގެ ރައްޔިތުން ބޯފެން ރައްކާކުރުމަށްޓަކައި 2008 ވަނަ އަހަރު ސަރުކާރުން މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ގެއަކަށް 2500 ލީޓަރގެ ކަޅު ހަމެއް ފޯރުކޮށްދީފައިވެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ށ.އަތޮޅުގެ ތަރައްގީ ޕްރޮގުރާމް ދަށުން ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ.ގެ އެހީގެ ދަށުން 2001 ވަނަ އަހަރު 2500 ލީޓަރގެ 14 ކަޅުހަން ބެހެއްޓިފައިވެއެވެ. މިރަށުގައި ކުނި ނައްތާލުމަށްޓަކައި ވަކި ނިޒާމެއް (ކުނި ކޮއްޓެއް) ގާއިމު ކުރެވިފައެއް އަދި ނެތެވެ.\nސިއްހީ ދާއިރާ:[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\n1993ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ސިއްހީ ހިދުމަތް ދެމުންއައީ 1 އާއިލާގެ އެހީތެރިއެއް ހުރެގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް 20 އޭޕްރީލް 2007 ގައި މިރަށުގައި ވަނީ ސިއްހީ މަރުކަޒެއް ހުޅުވާފައެވެ. މިސިއްހީ މަރުކަޒުގައި މިހާރު 1 ޑޮކްޓަރާއި،2ނަރުހުންނާއިއެކު ޖުމްލަ 17 މުވައްޒަފުން، 8 ގަޑިއިރުގެ ހިދުމަތް ދަނީ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދެމުންނެވެ.\nތަޢުލީމީ ދާއިރާ:[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިރަށަކީ ތަޢުލީމީގޮތުން ބަލާއިރު ވަރަށް ދަށުގައި އުޅޭ ރަށެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް 2007 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިރަށު ސްކޫލަކީވެސް ކޭމްބުރިޖް އިމްތިހާން ހަދަމުން އަންނަ ސްކޫލެކެވެ. މިސްކޫލްގައި 37 މުވައްޒަފުން އުޅެއެވެ. މިސްކޫލްގައި 125 ފިރިހެން ކުދިންނާއި، 101 އަންހެން ކުދިންނާއިއެކު ޖުމްލަ 226 ކިޔަވާ ދަރިވަރުން އުޅެއެވެ.\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 22 ފެބްރުއަރީ 2009، 15:04 ގައެވެ.


MWSC; 26 aharutherey Raajjeyge 50 insahtha ah saafu fen - vNews.mv\nއެމްޑަބްލިއުއެސްސީ: 26 އަހަރުތެރޭ ރާއްޖޭގެ 50 އިންސައްތައަށް ސާފު ފެން\nޠާހިރާ އަޒްހާރު 01 April 2021, 16:53\nމޯލްޑިވްސް ވޯޓަރ އެންޑް ސްވެރޭޖް ކޮމްޕެނީ (އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ) ވުޖޫދުވެގެން އައިސްފައިވަނީ އިތުރުވަމުން ދިޔަ މާލޭގެ އާބާދީއަށް ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލަ ކަމުގައިވާ ފެނާއި ނަރުދަމާގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދައިދީ، ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ޚިދުމަތް ލިބޭނެ ފުރިހަމަ މަގެއް ތަނަވަސްކޮށް ދިނުމަށްޓަކައި، 1995 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މިއަދަކީ އެމްޑަބްލިއުއެސްސީގެ ޚިދުމަތްތަކަށް 26 އަހަރު ފުރޭ ދުވަހެވެ.\nއެމްޑަބްލިއުއެސްސީން އެ ކުންފުނީގެ ޚިދުމަތް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެށީ 60 ވަރަކަށް މުވައްޒަފުންނާއެކު ދުވާލަކު 10،447 ކޮޑި މީޓަރުގެ ފެން، 60،000 މީހުންގެ އާބާދީއަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ. މިހާރު އެ ކުންފުނިން ގެންދަނީ 900 އަށްވުރެ ގިނަ މުވައްޒަފުންނާއެކު، ދުވާލަކު 43،300 ކޮޑި މީޓަރުގެ ފެން އުފެއްދުމުގެ ގާބިލްކަން ހޯދައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 50 އިންސައްތަ އަށް ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ.\nއެމްޑަބްލިއުއެސްސީގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް އަމާޒަކީ ރައްކާތެރި ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ޚިދުމަތް މެދުކެނޑުމެއްނެތި، ދެމެހެއްޓެނިވި އަދި ތިވާމެށްޓާ ރައްޓެހިގޮތެއްގައި، ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ. އަދި އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް ބިނާކޮށް ކުރިއެރުވުމާއެކު، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ޚިދުމަތްތައް އިތުރަށް ފުޅާކޮށް، ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު އިތުރަށް ތަރައްޤީކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ވީހާވެސް ލުއިފަސޭހަ ގޮތެއްގައި ޚިދުމަތްތައް ލިބޭނެ އިންތިޒާމްތައް ހަމަޖައްސައި ދިނުމެވެ.\nގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަހައްދުގެ އިތުރުން އެ ކުންފުނިން ގެންދަނީ ކ. މާފުށި، ހދ. ކުޅުދުއްފުށި އަދި ރ. ދުވާފަރުގައި ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. އަދި ދުވާފަރުގައި އެ ކުންފުނިން ގެންދަނީ ކަރަންޓާއި ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ކުރަމުންނެވެ.\nއެ ކުންފުނީގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، 26 އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާއާއެކު ކުންފުނިން ވަނީ ގިނަ ލަނޑުދަނޑިތަކެއް ހާސިލްކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން މިއަދު ރާއްޖޭގައި ހިންގާ ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތައް ހިންގުމުގެ އިތުރުން، ފުޅާދާއިރާ އެއްގައި އިންޖީނިއަރިންގ، މެނުފެކްޗަރިންގ އަދި ފެނާއި ނަރުދަމާއާ ބެހޭ މުދާ ވިއްކާ، މަސްވެރީންނަށް އައިސް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، ފުޅީގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ ފެން އުފައްދުމާއި، ފެނާއި ނަރުދަމާ ގެ މަސައްކަތްތަކާއި ފެން ވައިރިންނަށް ބޭނުންވާ ހޮޅި އުފެއްދުމާއި، އަދި ފެން އުފައްދާ އާރ، އޯ ޕްލަންޓް އަމިއްލައަށް ޑިޒައިންކޮށް ފެބްރިކޭޓް ކުރުމުގެ ޤާބިލްކަންވެސް އެމްޑަބްލިއުއެސްސީން ވަނީ ހޯދާފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ގޮތެއްގައި ޚިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި އެމްޑަބްލިޔުއެސްސީން ތަފާތު އެކި އެކި މަސައްކަތްތައް ކުރަމުންދާއިރު، އެ ކުންފުނީގެ2އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރެއްގައި ދަނީ އިއާދަ ކުރަނިވި ހަކަތަ ބޭނުންކޮށްގެން ކަރަންޓް އުފައްދަމުންނެވެ. އަދި ކަރުދާސް ބޭނުންކުރެވޭ މިންވަރު މަދުކުރުމުގެ ގޮތުން، އެމްޑަބްލިޔުއެސްސީން އިލެކްޓްރޯނިކް ޚިދުމަތްތައްވެސް ވަނީ ތަޢާރަފުކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެ ކުންފުނީގެ ވެބްސައިޓް އަދި މޯބައިލް އެޕް މެދުވެރިކޮށް ޚިދުމަތްތައް ހޯދައި، ފައިސާ ދެއްކޭނެ އިންތިޒާމް ވަނީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ފަހި ކޮށްދީފައެވެ.\nއެމްޑަބްލިއުއެސްސީގެ ޚިދުމަތްތަކަށް 26 އަހަރު ފުރިގެންދާއިރު، އެ ކުންފުނިން ގެންދަނީ މިވަގުތުވެސް 34 ރަށެއްގައި ފެނާއި ނަރުދަމާގެ މަޝްރޫއުތައް ބާރު ސްޕީޑްގައި ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ. އެގޮތުން ބައެއް ރަށްރަށުގައި އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށިފައިވާއިރު ދެން ހުރި ރަށްރަށުގައި އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށުމަށް ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތައް އަންނަނީ ވަމުންނެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ހާލަތުގައިވެސް އެ ކުންފުނީގެ ޚިދުމަތްތައް ހުއްޓުމެއްނެތި ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. އަދި ސަރުކާރުން ކުރަމުން އައި އެކި މަސައްކަތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ކޮވިޑް ފެސިލިޓީތައް ބިނާކުރުމަށްޓަކައި އެ ކުންފުނީގެ ސީއެސްއާރު ދަށުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސީއެސްއާރުގެ ދަށުން ތައުލީމާއި ސިއްހީ، އިޖުތިމާއީ އަދި ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާއިންވެސް މިކުންފުނިން ވަނީ މުޖްތަމަޢަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.\nއެމްޑަބްލިއުއެސްސީ ގެ އަމާޒަކީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ދެމެހެއްޓެނެވި ގޮތެއްގައި ރައްޔިތުންނަށް ވީހާވެސް ލުއިފަސޭހަ ކަމާއި އެކު އެ ކުންފުނީގެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.


Mohamed Shafiu: ސަވާރީއެއްގެ މަތީގައި ޑަބަލްސީޓުހެދުން ހުއްދަވެގެންވުން: ކިތާބުއްތައުޙީދި\nސަވާރީއެއްގެ މަތީގައި ޑަބަލްސީޓުހެދުން ހުއްދަވެގެންވުން: ކިތާބުއްތައުޙީދި\nއައްޝައިޚް މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް ނައިފަރު\nاﷲ تعالى ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nوَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (الذاريات: 56) މާނައީ: "ޖިންނީންނާއި، އިންސާނުން، ތިމަން اﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް މެނުވީ ނުހައްދަވަމެވެ."\nއަދިވެސް އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nوَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اُعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ (النحل: 36) މާނައީ: "އަދި ހަމަކަށަވަރުން ކޮންމެ އުއްމަތަކަށްވެސް ތިމަން ﷲ ރަސޫލަކު ފޮނުއްވީމެވެ. (އެއީ މީސްތަކުންނަށް ތައުޙީދުގެ މި ދަޢުވަތު ދިނުމަށްޓަކައެވެ.) ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރާށެވެ. އަދި ޠާޣޫތުން (އެބަހީ ﷲ ތަޢާލާ ފިޔަވައި އަޅުކަން ވެވޭ ކޮންމެ އެއްޗަކުން) ދުރުހެލިވެ އެއްކިބާވާށެވެ."\nقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا *وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا (الإسراء: 23 - 24 )\nމާނައީ: "އަދި ތިބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ފައިސަލާ ކުރައްވާފައިވަނީ ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެއަށް މެނުވީ އަޅުކަން ނުކުރުމަށާއި، މައިން ބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށެވެ. އެދެމީހުން ކުރެ އެކަކު ނުވަތަ އެދެމީހުން ތިބާގެ ގާތުގައި މުސްކުޅި އުމުރާ ހަމައަށް ފޯރައިފިނަމަ ފަހެ އެދެމީހުންނަށް އުއްފުވެސް ނުބުނާށެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް ހަރުކަށިބަސްވެސް ނުބުނާށެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް މާތްބަހުން ބުނާށެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު ނިކަމެތިކަމުގެ ފިޔަ ތިރިކޮށްލާށެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް މިފަދައިން ދުޢާކޮށްދޭށެވެ. އޭހައްދަވައި ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! އެދެމީހުން މިއަޅާ ކުޑައިރުއްސުރެ ތަރުބިއްޔަތުކޮށް ބަލާބޮޑުކުރިފަދައިން އެދެމީހުންނަށް ރަޙުމަތްލައްވާނދޭވެ."\nوَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا (النساء: 36) މާނައީ: "އަދި ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރާށެވެ. އަދި އެކަލާނގެއާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ޝަރީކުނުކުރާށެވެ."\nقُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ * وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ * وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (الأنعام: 151- 153)\nމާނައީ: "(އޭ މުޙައްމަދުގެފާނެވެ.) ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ. ތިޔަބައިމީހުން އަންނާށެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ޙަރާމްކުރެއްވި ކަންތައްތައް ތިމަންކަލޭގެފާނު ކިޔައިދެއްވާ ހުށީމެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެއާ އެއްވެސް އެއްޗަކާ ޝަރީކު ނުކުރާށެވެ. އަދި (މައިންބަފައިންނަށް ބަދު ސުލޫކު ނުކުރާށެވެ. އަދި ކިއެއްތަ!) މައިންބަފައިންނަށް އިޙުސާންތެރިކޮށް ހިތާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ފަޤީރުވެދާނެކަމަށް ބިރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ދަރިން ޤަތުލުނުކުރާށެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަށާއި، އެކުދިންނަށް ރިޒުގު ދެއްވަނީ ތިމަން ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ފާޙިޝް ކަންތައްތަކާ ކައިރިނުވާށެވެ. އެއީ ފާޅުވެގެންވާ ކަމެއްވިޔަސް އަދި ވަންހަނާ ވެގެންވާ ކަމެއްވިޔަސްމެއެވެ. އަދި ޙައްޤަކާއި ނުލައި ﷲ ތަޢާލާ ޙުރުމަތްތެރިކުރައްވައިފައިވާ ނަފްސެއް ތިޔަބައިމީހުން ޤަތުލުނުކުރާށެވެ. މިގޮތަށް އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަޞިއްޔަތްކުރައްވައެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން ވިސްނާތޯއެވެ. އަދި ހެޔޮގޮތުގައި މެނުވީ ޔަތީމުންގެ މުދަލާކައިރި ނުވާށެވެ. (އެބަހީ ތިޔަބައިމީހުންގެ އަތުގައިވާ ޔަތީމުންގެ މުދާ ހެޔޮގޮތުގައި މެނުވީ ޚަރަދު ނުކުރާށެވެ.) އެއީ އެކުދިން ބާލިޣުވެ ޒުވާން އުމުރާ ހަމައަށް ފޯރައިފުމަށް ދާންދެނެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން އިންސާފުވެރި ކަމާއިއެކު މިނެކިރުމުގައި ވަފާތެރިވާށެވެ. (އެބަހީ ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ.) އެއްވެސް ނަފުސަކަށް އެނަފުސަކަށް ކުޅަދާނަވެގެންނުވާ މިންވަރަކަށް ތިމަން ރަސްކަލާނގެ ތަކުލީފެއް ނުޖައްސަވަމެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ބަސްބުނާ ހިނދު އިންސާފުވެރިވާށެވެ. އެއީ ގާތްތިމާގެ މީހަކާ ދޭތެރޭ ބަސްބުނަން ޖެހުނުކަމުގައި ވީނަމަވެސްމެއެވެ. އަދި ﷲ ގެ ޢަހުދު ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ. (އެބަހީ ﷲ އަމުރުކުރެއްވި ކަންތައް ކުރާށެވެ. ނަހީކުރެއްވި ކަންތަކުން ދުރުވާށެވެ. އަދި ﷲ ގެ ފޮތަށާއި ރަސޫލާގެ ސުންނަތަށް ޢަމަލުކުރާށެވެ. ﷲ ގެ ޢަހުދަކީމިއެވެ.) މިގޮތަށް އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަޞިއްޔަތް ކުރައްވައެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން ނަސޭހަތް ހާސިލުކުރޭތޯއެވެ. އަދި މިއީ ތިމަން ﷲ ގެ ސީދާވެގެންވާ ތެދުމަގެވެ. މި މަގަށް ތިޔަބައިމީހުން ތަބާވާށެވެ. އަދި އެހެނިހެން މަގުތަކަށް ތިޔަބައިމީހުން ތަބާނުވާށެވެ. (ތަބާ ވެއްޖެނަމަ) އެމަގުތައް ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެ، ތެދުމަގުން އެއްކިބާ ކުރާނެއެވެ. މިގޮތަށް އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަޞިއްޔަތްކުރައްވައެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން ތަޤުވާވެރިވޭތޯއެވެ."\nމާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދުﷲ ބުނު މަސްޢޫދު ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\n" مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى وَصِيَّةِ مُحَمَّدٍ الَّتِي عَلَيْهَا خَاتَمُهُ, فَلْيَقْرَأْ قَولَهُ تَعَالى قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ. إلى قوله: وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ الأية " މާނައީ: محمّد صلّى الله عليه وسلّم އެކަލޭގެފާނުގެ ސިއްކަފުޅު ޖައްސަވައިފައިވާ ވަޞިއްޔަތްޕުޅަށް ބަލަން ބޭނުންވާމީހާ ފަހެ ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޙީބަސްފުޅު قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ އިން ފެށިގެން وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ ގެ ނިޔަލަށް ކިޔާ ހުށިކަމެވެ. (އާޔަތުގެ މާނަ އިސްވެ ހިނގައްޖެއެވެ.) رواه الترمذي وحسّنه.\nއަދި މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި މުޢާޛު ބުނު ޖަބަލު ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހުރެން رسول الله صلّى الله عليه وسلّم ގެ ފަހަތްޕުޅުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ޙިމާރުކޮޅުގެ މަތީގައި ސަވާރުވެގެން ވަނިކޮށް އަހުރެންނަށް ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ.\n" يَا مُعَاذُ ! أَتَدْرِيْ مَا حَقُّ اللهِ عَلى العِبَادِ، وَمَا حَقُّ العِبَادِ عَلى اللهِ؟". قُلْتُ: اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ: "حَقُّ اللهِ عَلى العِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً، وَحَقُّ العِبَادِ عَلى اللهِ أَلاَّ يُعَذِّبَ مَنْ لاَ يُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً". قُلْتُ : يَارَسُولَ اللهِ ! أَفَلا أُبَشِّرُ النَاسَ؟ قَالَ: "لاَ تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا" (البخاري ومسلم)\nމާނައީ: "އޭ މުޢާޛެވެ! އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށްވާ ﷲ ގެ ޙައްޤާއި، ﷲ ގެ މައްޗަށްވާ އަޅުތަކުންގެ ޙައްޤު އެނގިލައްވާތޯއެވެ؟ އަހުރެން ދެންނެވީމެވެ. އެކަން އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ﷲ އެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށެވެ. ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ. އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށްވާ ﷲ ގެ ޙައްޤަކީ އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމާއި، އެކަލާނގެ އާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ޝަރީކުނުކުރުމެވެ. އަދި ﷲ ގެ މައްޗަށްވާ އަޅުތަކުންގެ ޙައްޤަކީ އެކަލާނގެއާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ޝަރީކުނުކުރާ މީހާއަށް ޢަޛާބު ނުދެއްވުމެވެ." އަހުރެން ދެންނެވީމެވެ. އޭﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! އެހެންވިއްޔާ އަހުރެން މީސްތަކުންނަށް އެކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ނުދެއްވާނެ ހެއްޔެވެ؟ (އެބަހީ ދެއްވަންތޯއެވެ.) ޙަދީޘްފުޅުކުރެއްވިއެވެ. އެބައިމީހުންނަށް އެކަމުގެ އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރުނުދެއްވާށެވެ. (ދެއްވައިފިނަމަ) އޭރުން އެބައިމީހުން އެކަމުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާކޮށްފައި ޢަމަލުކުރުން ދޫކޮށްލައިފާނެތެވެ.\nއިސްވެދިޔަ ނައްޞުތަކުގައާއި އަޘަރުތަކުގައި އެކުލެވޭ މަސްއަލަތައް:\n1. ޖިންނީންނާއި އިންސާނުން ހެއްދެވުމުގައިވާ ޙިކުމަތް.\n2. ހަމަކަށަވަރުން އަޅުކަން ކުރުމޭ ބުނެވުނު ބަހުގެ މުރާދަކީ اﷲ އެއްކައުވަންތަކުރުމެވެ. ސަބަބަކީ رسول الله صلّى الله عليه وسلّم އާއި މުޝްރިކުންނާއި ދެމެދު އަރައިރުން ހިނގީ މިކަމުގައެވެ. (އެބަހީ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ ސާބިތުކުރުމުގައެވެ. އެންމެހައި އަޅުކަމެއް ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ފަރާތްތަކުން ނަފީކޮށް ހަމައެކަނި ﷲ އަށް ސާބިތުކުރުމުގައެވެ.)\n3. ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އެއްކައުވަންތަ ނުކޮށްފިމީހާ ދަންނައެވެ. އޭނާ ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމުން އެއްކިބާ ވެގެންފިއެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުގައި ﷲ ތަޢާލާ މި ވަޙީ ބަސްފުޅުގެ މާނަވެއެވެ. وَلَا أَنْتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ (الكافرون: 5) މާނައީ: "އަދި، ތިމަންކަލޭގެފާނު އަޅުކަންކުރައްވާ ފަރާތަށް އަޅުކަން ކުރާ ބައެއްކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުން ނުވެއެވެ."\n4. ރަސޫލުބޭކަލުން ފޮނުއްވުމުގައިވާ ޙިކުމަތް.\n5. ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ އުއްމަތަކަށްވެސް (ﷲ ތަޢާލާގެ) ރިސާލަތު ޢާއްމުވެގެންވުން. (އެބަހީ ހުރިހާ އުއްމަތަކަށް ވެސް އެއުއްމަތެއްގެ ހިދާޔަތަށްޓަކައި ވަނީ ރަސޫލުން ފޮނުއްވިފައެވެ.)\n6. ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ނަބިއްޔުންގެ ދީނަކީ އެއްދީނެކެވެ. (އެބަހީ ހުރިހާ ނަބިއްޔުންގެ ދަޢުވަތީ ނުކުތާއަކީ އެބޭކަލުންގެ އުއްމަތްތަކަށް ﷲ ގެ އެއްކައުވަންތަކަމަށް ގޮވައިލުމެވެ.)\n7. ބޮޑު މައްސަލައަކީ، ހަމަކަށަވަރުން ޠާޣޫތަށް ކާފަރުވެގެން މެނުވީ ﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުން ޙާޞިލެއްނުވާނެއެވެ.އަދި ހަމަ މިމޭރުމުން ﷲ ތަޢާލާގެ އަންނަނިވި ވަޙީބަސްފުޅުވެއެވެ. فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (البقرة: 256) މާނައީ:"ފަހެ ޠާޣޫތަށް ކާފަރުވެ ﷲ އަށް އީމާން ވެއްޖެމީހާ ދަންނައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އޭނާ ވަކިވުމެއްނުވާ އުޅަކެއްގައި ވަރުގަދައަށް ހިފަހައްޓައިފިއެވެ."\n8. ހަމަކަށަވަރުން اﷲ ފިޔަވައި އަޅުކަންވެވޭ ކޮންމެ އެއްޗަކަށް ޠާޣޫތޭ ކިޔެއެވެ.\n9. ސަލަފުއްޞާލިޙުންގެ އަރިހުގައި ބަޔާންވެގެން ދިޔަ މުޙްކަމް ތިން އާޔަތުގެ އަހައްމިއްޔަތުކަމުގެ ބޮޑުކަން. އަދި އެތިން އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން އަޅުތަކުންނަށް ދިހަ ޙުކުމްދެވިފައިވެއެވެ. އޭގެތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ޙުކުމަކީ ﷲ އާ ޝަރީކުކުރުމުން މަނާކުރުމެވެ.\n10. އިސްރާ ސޫރަތުގައިވާ މުޙްކަމް އާޔަތްތަކުގައި އަށާރަ މައްސަލަ ބަޔާންވެގެންވެއެވެ.ﷲ ތަޢާލާ އެމައްސަލަތައް ފަށްޓަވާފައިވަނީ އެކަލާނގެ މި ވަޙީ ބަސްފުޅުންނެވެ. لَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آَخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُومًا مَخْذُولًا (الإسراء: 22) މާނައީ: "ތިބާ اﷲ އާއި އެކުގައި އެހެން އިލާހަކު ނުހަދާށެވެ. (ހަދައިފިނަމަ) އޭރުން ތިބާ އިށީދެއިންނާނީ ނުބައި ބަސްލިބި، ނިކަމެތިވެގެންވާ މީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ." އަދި އެކަލާނގެ އެމައްސަލަތައް ނިންމަވާ ލައްވާފައިވަނީ މި ވަޙީ ބަސްފުޅުންނެވެ. وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آَخَرَ فَتُلْقَى فِي جَهَنَّمَ مَلُومًا مَدْحُورًا (الإسراء: 39) މާނައީ: "ތިބާ اﷲ އާއި އެކުގައި އެހެން އިލާހަކު ނުހަދާށެވެ. (ހަދައިފިނަމަ) އޭރުން ތިބާ މަލާމަތް ލިބި ރަޙުމަތުން ދުރުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ނަރަކައަށް އެއްލައި ލެވޭނެއެވެ." ﷲ ތަޢާލާ މިމައްސަލަތަކުގެ އަހައްމިއްޔަތު ކަމުގެ މައްޗަށް އަޅަމެން ހުޝިޔާރު ކުރައްވާފައިވަނީ އެކަލާނގެ މި ވަޙީ ބަސްފުޅުންނެވެ. ذَلِكَ مِمَّا أَوْحَى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ (الإسراء: 39) މާނައީ: "މިކަންތައް ވަނީ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ވަޙީ ކުރައްވައިފައިވާ ޙިކްމަތުގެ ތެރެއިންނެވެ."\n11. الحقوق العشرة (ދިހަ ޙައްޤު) ގެ އާޔަތޭ ނަމަކަށް ކިޔުނު ނިސާ ސޫރަތުގެ އާޔަތް. ﷲ ތަޢާލާ މިއާޔަތް ފައްޓަވާފައިވަނީ މިފަދައިންނެވެ. وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا (النساء: 36) (މާނައިސްވެ ހިނގައްޖެއެވެ.)\n12. رسول الله صلّى الله عليه وسلّم އަވަހާރަވުމަށް ކައިރިވެވަޑައިގެންފައިވަނިކޮށް އެކަލޭގެފާނުގެ ވަޞިއްޔަތްޕުޅުގެ މައްޗަށް ތަންބީހު ކުރެއްވުން.\n13. އަހުރެމެންގެ މައްޗަށްވާ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙައްޤު ދެނެގަތުން.\n14.ﷲ ތަޢާލާގެ ޙައްޤު އަޅުތަކުން އަދާކޮށްފިނަމަ އެކަލާނގެ މައްޗަށްވާ އަޅުތަކުންގެ ޙައްޤު ދެނެގަތުން.\n15. ހަމަކަށަވަރުން މިމައްސަލަ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންކުރެ ގިނަބޭކަލުންނަށް އެނގިވަޑައިގެންފައިނުވެއެވެ. (ސަބަބަކީ رسول الله صلّى الله عليه وسلّم މުޢާޛުގެފާނަށް އެކަން މީސްތަކުންނަށް ބަޔާން ނުކުރެއްވުމަށް އަމުރުކުރައްވައިފައިވާތީއެވެ. މުޢާޛުގެފާނު އެކަން އެހެނިހެން ޞަޙާބީންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވީ އަވަޙާރަވުމަށް ކައިރިވީ ވަގުތުގައެވެ. އެއީ ޢިލްމުފޮރުވި މީހުންގެ ތެރެއިންވެ، ފާފަވެރިވެދާނެތީ ބިރުފުޅުގެންނެވެ.)\n16. މަޞްލަޙަަތަށްޓަކައި ޢިލްމުފޮރުވުން ހުއްދަވެގެންވުން.\n17. މުސްލިމަކަށް އޭނާ އުފާކުރަނިވި ޚަބަރެއްދިނުން މުސްތަޙައްބުވެގެންވުން.\n18.ﷲ ތަޢާލާގެ ތަނަވަސް ރަޙުމަތުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާކޮށް ޢަމަލުކުރުން ދޫކޮށްލުމުން ބިރުވެތިވުން.\n19. ނޭނގޭ ކަމަކުން ސުވާލު ވެވިއްޖެއްޔާ ސުވާލު ވެވުނުމީހާ "اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ" (އެބަހީ އެކަން އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ﷲ ތަޢާލާއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއެވެ.) މިފަދައިން ބުނުން.\n20. ބައެއްމީހުން (ބައެއް) ޢިލްމަށް ޚާއްޞަކޮށް އަނެއްބަޔަކު (އެޢިލްމުން) މަޙުރޫމުކުރުން ހުއްދަވެގެންވުން.\n21. (رسول الله صلّى الله عليه وسلّم ގެ ޒާތުފުޅު އެހާމާތްވުމާއެކު) ހިމާރުގެ މައްޗަށް ސަވާރުވެވަޑައިގަތުމުގަޔާއި އަދި ފަހަތްޕުޅަށް އެހެން މީހަކު ސަވާރުކުރެއްވުމުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ތަވާޟުޢުވެރިކަން.\n22. ސަވާރީއެއްގެ މަތީގައި ޑަބަލްސީޓުހެދުން ހުއްދަވެގެންވުން\n23. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި معاذ بن جبل ގެ މާތްކަން.\n24. ތައުޙީދުގެ މައްސަލައިގެ އަހައްމިއްޔަތުކަމުގެ ބޮޑުކަން.\n=އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް ތަރުޖަމާކުރައްވާފައިވާ ކިތާބުއްތައުޙީދި ފޮތުން ނަގާފައި=\nPosted by Mohamed Shafiu at 9:09 PM\nLabels: ޢަޤީދާ, މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް ނައިފަރު, ތައުޙީދަކީ ކޮބާ, ތަޥްޙީދު\nfadhilahmpa 2/4/11 5:19 AM


Sea Life ge Dharani HDC in Dhahkanee – Iru\nސީލައިފުގެ ދަރަނި އެޗްޑީސީން ދައްކަނީ\nސީލައިފް ގްލޯބަލްއިން ފުލެޓް ގަންނަން ފައިސާ ދައްކާފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އެޗްޑީސީގެ ފަރާތުން ރިފަންޑް ދިނުމަށް އެއްބަސްވެއްޖެއެވެ.\nސީލައިފުން އެޕާޓްމަންޓް އަޅަން އިއުލާން ކުރި މަޝްރޫއާ އެކު އެޕާޓްމަންޓްތައް ގަތުމަށް 280 މީހަކު، ކޮންމެ މީހަކު ބުކިން ފީގެ ގޮތުގައި 50،000 ރުފިޔާގެ ރޭޓުން 14 މިލިއަން ރުފިޔާ އަށް ވުރެ ގިނައިން ސީލައިފަށް ވަނީ ފައިސާ ދައްކައިފަ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެކި މައްސަލަތަކާ ހުރެ ޕްރޮޖެކްޓް ހުއްޓި މަސައްކަތް ވެސް ކުރިއަށް ނުގޮސް، ފައިސާ ދެއްކި މީހުންނަށް އަނބުރާ ފައިސާ ނުލިބުނު މައްސަލަ ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ.\nސިވިލް ކޯޓުގެ ޑިސްޕިއުޓް ރެޒޮލިއުޝަން ޑިވިޝަނުން ރޭ ކުރި ހުކުމުގައިވާ ގޮތުން ސެޓްލްމަންޓް އެގްރީމެންޓެއް ހެދީ ސީ ލައިފް މައްސަލައިގައި ދައުވާ ކުރާ މީހުންނާއި ސަރުކާރާއި އެޗްޑީސީއާ އެކު ކުރި މަޝްވަރާތަކަށް ފަހު އެވެ. ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން ސީ ލައިފްގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރަނީ 203 މީހެކެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ސީ ލައިފްގެ މައްޗަށް ދައުވާކުރާ މީހުންނަށް ބަދަލުދޭން އެއްބަސްވީ، ދައުލަތުން ސީ ލައިފަށް ދައްކަން ޖެހޭ 12 މިލިއަން ޑޮލަރުންނެވެ. އެ ފައިސާ އަކީ އެމްޑީޕީގެ ވެރިކަމުގައި 80 ހައުސިން ޔުނިޓް އެޅުމަށް އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރުމަށް ފަހު، އެ އެއްބަސްވުން 2011 ގައި އުވައިލުމުން ސީ ލައިފުން ދައުލަތާ ދެކޮޅަށް ކުރި ދައުވާއަކާ ގުޅިގެން ހެދި ސެޓްލްމަންޓް އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ފައިސާ އެވެ.


Raees Yamin jalugai 400 ahvure gina dhuvas: Shareeathun feshigen adhaahama ah - Dhiyares\nބުރިޖު ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ރައީސް ޔާމީން ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nކުރީގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމުގެ މައްޗަށް މަނީލޯންޑަރިންގެ ކުށް ސާބިތުވެއްޖެ ކަމުގައި ކަނޑައަޅައި ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވީ 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގައެވެ. އެމަނިކުފާނު ޖަލަށް ވަޑައިގެންނެވި ފަހުން މިއަދަށް 400 އެތައް ދުވަހެއް ފާއިތުވީއެވެ. ރައީސް ޔާމީނުގެ މައްޗަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުގައި ހިންގުނު ޝަރީޢަތާއި އެމަނިކުފާނުގެ މައްޗަށް އިއްވުނު ހުކުމާއި އެ ހުކުމަށްފަހު އެ ހުކުމް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެއްވުމާއި، ޖަލުގައި ހުންނަވައި ދެއްވާ މެސެޖުތަކަކީ ވަރަށް ގިނަ ރައްޔިތުންތަކެއް ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ގާތުން ބަލަމުން ގެންދާ ކަންކެމެވެ.\nޝަރީޢަތް: އިދިކޮޅުން ބުނަނީ ސިޔާސީ ޝަރީޢަތެއް ކަމުގައި\nރައީސް ޔާމީނުގެ ޝަރީޢަތަކީ އިދިކޮޅު ޕްރޮގްރެސިވް ކޮންގުރެސް ކޯލިޝަނުން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި ސިޔާސީ ޝަރީޢަތެކެވެ. އެގޮތުން އެކަމުގެ ހެކީގެ ގޮތުގައި އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ދެތިން ނުކުތާއެއް ފާހަގަކުރެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކީ ރައީސް ޔާމީނުގެ ޝަރީޢަތް ކުރިއަށް ގެންދެވި ކުރިމިނަލް ކޯޓުގެ ކުރީގެ އިސްޤާޟީ އަޙްމަދު ޙައިލަމްގެ ސަސްޕެންޑުކުރުމެވެ. ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަނުން ޙައިލަމް ސަސްޕެންޑުކުރީ ޗެޓު ގުރޫޕެއްގައި ހިއްސާކުރެއްވި ފޮޓޯއެއްގެ މައްސަލައިގައެވެ.\nއޭގެ އިތުރަށް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން އެ ޝަރީޢަތުގެ އިންސާފުވެރިކަމާމެދު އެންމެ ބޮޑަށް ސުވާލު އުފައްދަނީ އެ މައްސަލާގައި ފަހުން ހުކުމްކުރި ބެންޗުގައި އިސްކޮށް ހުންނެވި ޤާޟީ އަދި ކުރިމިނަލް ކޯޓު ހިންގެވުމާ އެވަގުތު ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ޤާޟީ ޢަލީ ރަޝީދު ޙުސައިނަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުކަން ދިނުމެވެ. އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުގައި ހިމެނޭ ޕީއެންސީގެ ނައިބުރައީސް އިބްރާހީމް ޝުޖާޢު ވިދާޅުވީ ޢަލީ ރަޝީދު ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ގެންދިޔައީ ރައީސް ޔާމީނުގެ މައްޗަށް އިއްވި ހުކުމުގެ ބަދަލުގައި ދިން ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ.\nޝަރީޢަތަކީ ސިޔާސީ ޝަރީޢަތަކަށްނުވި ނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލުންގެ ފަރާތުން ރައީސް ޔާމީނުގެ މައްޗަށް އިއްވި ހުކުމާ ގުޅިގެން ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ފާހަގަކުރިއެވެ. އެގޮތުން އެމަނިކުފާނުގެ ވަކީލުންގެ ޓީމުގައި އިސްކޮށް ހުންނެވި ކުރީގެ ނައިބުރައީސް ޑރ.މުޙައްމަދު ޖަމީލް އަޙްމަދު ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ އެމްއެމްޕީއާރުސީ ޚިޔާނާތުގެ މައްސަލާގައި ވައްކަމާއި ކޮރަޕްޝަން ސާބިތުވެފައިވާ ކުރީގެ ނައިބުރައީސް އަޙްމަދު އަދީބާއި އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓާ ޢަބްދުﷲ ޒިޔަތުގެ ހެކިބަސް ނެގުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމުމަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމުގައެވެ.\nއޭގެ އިތުރަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން އިއްވި ހުކުމުގައި އަދީބު އަދި ޒިޔަތުގެ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ދީފައިވަނީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ޞައްޙަ ގޮތެއްގައި ނޫންކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެ ބޭފުޅުންގެ ހެކިބަހަށް ބުރަދަން ދިން ލިޔުންތަކުން އެ ބޭފުޅުން ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅާ ގުޅޭ އިތުރު ހެއްކެއް އުފަންނުވާ ކަމުގައި ޑރ.ޖަމީލު ހައިކޯޓުގައި އޮތް އިސްތިއުނާފު ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިސްތިއުނާފު އަޑުއެހުންތައް ނިމި ހުކުމާހަމައަށް ގޮސް ލަސްވެފައި\nރައީސް ޔާމީނުގެ މައްޗަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުން އިއްވި ހުކުމް އެމަނިކުފާނުގެ ފަރާތްޕުޅުން ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރިއެވެ. ގިނަ ނުކުތާތަކެއް ފާހަގަކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރި މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުންތައް މި އަހަރުގެ ކުރީ ކޮޅުގައި ފެށިގެން ދިޔައެވެ. ރައީސް ޔާމީނާއި އެމަނިކުފާނުގެ ވަކީލުން އެދިވަޑައިގަތީ އިސްތިއުނާފު ނިމެންދެން ކަފާލަތުގެ އުޞޫލުން މިނިވަންކުރެއްވުމަށެވެ. ނަމަވެސް "ޕެންޑިން އެޕީލް ބެއިލް" ނުވަތަ ޕޯސްޓް ކޮންވިކްޝަން ބެއިލް ދެވެން ނެތް ކަމުގައި ހައިކޯޓުން ނިންމިއެވެ.\nފަނޑިޔާރުން ކަފާލާތު ދެވެން ނެތް ކަމުގައި ފާހަގަކުރެއްވިއިރު އެއް ފަނޑިޔާރު ފިޔަވައި ދެން ތިއްބެވި ދެ ފަނޑިޔާރުން އެ ބާވަތުގެ ބެއިލަކީ ދެވިދާނެ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު ވިދާޅުވީ އެފަދަ ބެއިލަކީ ރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު ދަންނަ އެއްޗެއް ނޫން ކަމުގައެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް ސިޔާސީ ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް ހައިކޯޓުން، ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން މި ބާވަތުގެ ބެއިލް ދީފައިވާކަން ރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލުން ހައިކޯޓުގައި ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nކޮވިޑް-19އާ ގުޅިގެން އެޅިގެންދިޔަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލުންނަށް އެމަނިކުފާނާ ބައްދަލނުކުރެއްވި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ހޭދަވެގެންދިޔައެވެ. އަދި އެ ދުވަސްވަރު ބޭއްވި އަޑުއެހުމެއްގައި ހައިކޯޓުގައި އެކަން ވަކީލުން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންވަނީ އެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް ދައުލަތަށް އަންގަވާފައެވެ. ނަމަވެސް ވަކީލުންނަށް ބައްދަލުނުކުރެވި، އެކަމުގެ ޝަކުވާގައި ވަކީލުން ތިއްބަވަނިކޮށް ރައީސް ޔާމީނުގެ މައްޗަށް ކުރިމިނަލް ކޯޓުގައި އިތުރު ދައުވާއެއް ދައުލަތުން އުފުލިއެވެ.\nއެންމެ ފަހުން ވަކީލުންނަށް އެމަނިކުފާނާ ބައްދަލުކުރެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖެހުނީ ކުރިމިނަލް ކޯޓުން މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސާވިސަސްއަށް ފޮނުވި ސިޓީއަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލުންނާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ހުރިހާ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖައްސާފައިވާނެ ކަމުގައި ހޯމް މިނިސްޓަރު ޢިމްރާން ޢަބްދުﷲ އެއިރުވެސް ދޭތެރެއަކުން ވިދާޅުވެއެވެ. ރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލުން އޭނާގެ ވާހަކަފުޅު ތަކުރާރުކޮށް ދޮގުކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nރައީސް ޔާމީނުގެ އިސްތިއުނާފު ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހުވަނީ ނިމިފައެވެ. އެ މައްސަލާގައި ހުކުމްކުރުން ލަސްވަމުންދާތީ އެމަނިކުފާނުގެ ވަކީލުންނާއި އިދިކޮޅު އިއްތިހާދުގެ ލީޑަރުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައިވެއެވެ. އިދިކޮޅު ކޯލިޝަން ހިންގެވުމާ ވަގުުތީ ގޮތުން ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ޕީއެންސީގެ ރައީސް ޢަބްދުއްރަޙީމް ޢަބްދުﷲ ތުހުމަތުކުރައްވާ ގޮތުގައި ހުކުމް ފަސްކުރަނީ ޖޭއެސްސީން ކޯޓަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެންނެވެ. ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ޢަބްދުއްރަޙީމް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ޖޭއެސްސީ ކޯޓުން ބޭރަށްވެސް ނުނުކުންނަ ކަމަށެވެ.\nބޭރަށް ވަޑައިގަންނަވާނެ ފުރުޞަތަށް ކުރެއްވީ އިންކާރު\nރައީސް ޔާމީނު ޖަލުގައި ހުންނަވަނިކޮށް އެމަނިކުފާނު އަރިހަށް ހޯމް މިނިސްޓަރު ޢިމްރާން ޢަބްދުﷲ ވަޑައިގެން އެމަނިކުފާނު ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ވަޑައިގަތުމަށް ދެންނެވި ކަމުގެ މައުލޫމާތު އިތުބާރު ހުރި މަޞްދަރަކުން "ދިޔަރެސް" ނޫހަށް ލިބުނީ ފާއިތުވި އަހަރުގެ ކުރީ ކޮޅުގައެވެ. އަދި ޢިމްރާނުގެ ހުށަހެޅުއްވުމަށް އިންކާރުކުރައްވައި އެމަނިކުފާނު ޖަލުގައި ހުންނަވަންޖެހިވަޑައިގަތަސް ޤައުމު ދޫކުރައްވައި ވަޑައިނުގަންނަވާނެ ކަމުގައި ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިވާހަކައަށް އިތުރު ބުރަދަނެއް ލިބުނީ ފާއިތުވި އަހަރުގެ ފަހުކޮޅުގައި ރައްޔިތުން މަޖިލިހުގެ ރައީސް، ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅެއްގައި ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅަކުންނެވެ. ރައީސް ޔާމީނަށް ޖަލުން މިނިވަންވެވަޑައިގަތުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް އެމަނިކުފާނު އެ ފުރުޞަތު ބޭނުންނުކުރެއްވި ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ރައީސް ޔާމީނުގެ ވެރިކަމުގައި އެމަނިކުފާނު ޖަލުގައި ހުންނަވަނިކޮށް އެ ފުރުޞަތު ލިބިވަޑައިގަތުމުން ބޭނުން ހިއްޕެވި ކަމުގައި ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެންމެފަހުން 2020 ވަނަ އަހަރު އިދިކޮޅު އިއްތިޙާދުން ކާނިވަލުގައި "ވިސްނާ" ނަމުގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގަޢި ޢަބްދުއްރަޙީމް ވިދާޅުވީ ރައީސް ޔާމީނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ވަޑައިގަތުމަށް ދެންނެވުމުން، އެކަން ނުކުރައްވާނެ ކަމަށާއި، ހުންނަވާނީ ރާއްޖޭގައި ކަމަށް ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވި ކަމަށެވެ. ރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލު ޑރ.ޖަމީލުވެސް ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނު ރާއްޖެ ދޫކުރެއްވުމުގެ ވިސްނުންފުޅެއް އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ނުގެންގުޅުއްވާ ކަމުގައެވެ.\nޖަލުން ދެއްވާ މެސެޖު: ޤައުމަށް ފާރަވެރިވޭ!\nރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލުން މެދުވެރިކުރައްވައި އަދި އެމަނިކުފާނުގެ ޕާޓީގެ ކަންކަން ހިންގެވުމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ޢަބްދުއްރަޙީމް މެދުވެރިކުރައްވައި ދޭތެރެއަކުން ރައްޔިތުންނަށް މެސެޖުތައް ދެއްވައެވެ. އެމަނިކުފާނަށް ތާއީދުކުރާ ރައްޔިތުން ކިބައިން ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް އެދިވަޑައިގަންނަވާނީ ޤައުމަށް ފާރަވެރިވުމަށެވެ. ޤައުމުގެ އެސެޓުތައް ބޭރު ފަރާތްތަކަށް ވިއްކިޔަ ނުދިނުމަށް އެދިވަޑައިގެން މެސެޖެއް ފޮނުއްވީ ބަޖެޓު ފޫބެއްދުމަށް ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތަކުގެ ހިއްސާ ވިއްކާނެކަން ސަރުކާރުން ހާމަކުރުމުންނެވެ. ބޭރުގެ ޤައުމުތަކުގެ އަތްމައްޗަށް ރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތު ދިޔަނުދިނުމަށް އެދިވަޑައިގަތީ ރާއްޖޭގައި އިންޑިޔާގެ ނުފޫޒު ގަދަވަމުންދާ ކަމުގެ އަޑުތައް އިންތިހާއަށް އިތުރުވި ދުވަސްވަރުއެވެ.\nކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ތަކުރާރުކޮށް ދައްކަވަނީ އެއް ވާހަކައެއް. ގަވާނޭންސް ހަލާކުކޮށް ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ހަލާކުވާތީ އެކަމަށް ވާހަކަދައްކަވާ. އަދި އެހެން ބައެއްގެ ފައިބުޑަށް ނުވެއްޓި ޤައުމު ބިނާކުރަން ކުރެއްވި މަސައްކަތް ހުއްޓުނު ވާހަކަ ދައްކަވާ\nރައީސް ޔާމީނުގެ ވަކީލު ޑރ.ޖަމީލު\n"ދިޔަރެސް"އާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޑރ.ޖަމީލު ވިދާޅުވީ ރައީސް ޔާމީން އެންމެ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވެވަޑައިގަންނަވަނީ އަމިއްލަ ސިޔާދަތީ ބާރު ލިބިފައިވާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެ ބިނާކުރުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތް ހުއްޓެމުންދާތީ ކަމުގައެވެ. އެގޮތުން އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި އެ ދާއިރާއިން ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންނެވި ބައެއް ގޮންޖެހުންތައް ވިދާޅުވެދެއްވަމުން އަވަށްޓެރި ޤައުމަކަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅެއްގައި އެ ޤައުމުގެ ވަޒީރަކު އެމަނިކުފާނު އަރިހަށް ވަޑައިގެން މި ސަރަހައްދު ގުޅިގެން ތަރައްޤީވުން ފަދަ ބައެއް ކަންކަމާ މަޝްވަރާކުރެއްވުމުން، ރާއްޖޭގައި އެއަށްވުރެ މުހިއްމު، އެއަށްވުރެ ހަލުއިކޮށް ހައްލުކުރަންޖެހިފައިހުރި މައްސަލަތައް ހުރި ކަމުގައި ވިދާޅުވި ކަމަށާއި، އެއަށްފަހު ރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ފައިސާ ހޯދަމުން އައި ގޮތަށްވެސް ބަދަލުތައް ގެންނެވި ކަމުގައި ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވި ކަމަށް ޑރ.ޖަމީލު ވިދާޅުވެދެއްވިއެވެ.\nއެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ހެޔޮ ދުޢާއަށް\nރައީސް ޔާމީނު ޖަލުގައި ހުންނަވާތާ 1 އަހަރު ފުރުނު ދުވަހު އެމަނިކުފާނުގެ ދަރިކަލުން ޒޭން ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޗެނަލް 13 އަށް ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި ވިދާޅުވީ ރައީސް ޔާމީނުގެ ފަސް އަހަރަކީ ޤައުމަށް އައި ތިޔާގި ފާގަތި5އަހަރު ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް އެ5އަހަރަކީ ޢާއިލާއަށް ހިތްދަތި5އަހަރު ކަމުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމުގައި ރައީސް ޔާމީން ދެމިހުންނެވީ ސާބިތުކަންމަތީގައި ކަމަށެވެ.\nމިހާރު ޖަލުގައި ހުންނެވިއިރުވެސް އެމަނިކުފާނު ހުންނެވީ ވަރަށް ސާބިތުކަންމަތީގައި ކަމަށް ޒޭން ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނު ދިވެހިރައްޔިތުން ކިބައިން އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ހަމައެކަނި ހެޔޮ ދުޢާއަށް ކަމުގައިވެސް ޒޭން ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ޔާމީން ސިޔާސީ ޖުޑީޝަރީ\nހައްވައްތަ ދުލެއް ނުދިން: ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތަށް ޕޮއިންޓު ދިންގޮތް ހާމަކުރަން ހުށަހަޅައިފި!\nދިރިއުޅެނީ ފިލާ ފޮށްޓެއްގައި، އެކަމަކު ސަރުކާރުން ބުނީ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކަމަށް!


SunOnline: India ge bodu inthihaabu maadhamaa fashanee!\nއިންޑިއާގެ ބޮޑު އިންތިހާބު މާދަމާ ފަށަނީ!\nރުގިއްޔާ މުހައްމަދު މޫސާ 10 Apr 2019, 11:40\nހިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓުން ދައްކާ ގޮތުގައި އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ ބޮޑުވަޒީރު މޯދީ އާއި ބީޖޭޕީ -- ފޮޓޯ: އޭޕީ\nދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ 17 ޕަސެންޓު ހިއްސާ ކުރާ އިންޑިއާގެ އާއްމު އިންތިހާބު މާދަމާ ފެށޭނެ އެވެ. މަހަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެންދާ އެއިންތިހާބުގައި ހޮވާނީ އިންޑިއާގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ ތިރީގޭގައި ތިއްބަވާނެ މެމްބަރުންނެވެ. އަދި މަޖިލީހުގެ ތިރީގެއިން އަގުލަބިއްޔަތު ލިބޭ ޕާޓީއަކުން ނުވަތަ ކޯލިޝަނަކުން އެގައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު އައްޔަން ކުރާނެ އެވެ.\nއެންމެ ބޮޑު އިންތިހާބަށް ވަނީ ކިހިނެއް؟\nއިންޑިއާގެ އާއްމު އިންތިހާބުގައި 900 މިލިއަން މީހުން ވޯޓު ލާނެ އެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޑިމޮކްރެޓިކް ގައުމު ކަމަށްވާ އެމެރިކާގެ އާބާދީގެ ތިން ގުނަ އިތުރު އަދަދެކެވެ.\nއެއިންތިހާބު ކުރިއަށް ދާނީ މާދަމާއިން ފެށިގެން އަންނަ މަހުގެ 19އަށް، ހަތް ފިޔަވައްސަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އަދި އެގައުމުގެ 800،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި 11 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ އިލެކްޝަން އޮފިޝަލުންނާއި ސެކިއުރިޓީ އޮފިސަރުން ހަރަކާތްތެރިވާނެ އެވެ. އެއިންތިހާބުގެ އަގު ހަތް ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާނެ ކަމަށް ދިއްލީގެ ސެންޓާ ފޯ މީޑިއާ ސްޓަޑީސްއިން ލަފާ ކުރެ އެވެ.\nވޯޓު ލާނީ ކިހިނެއް؟\nދެހާސްސާދަ ވަނަ އަހަރުގެ އާއްމު އިންތިހާބާ އެއްގޮތަށް މިއަހަރުވެސް އިންޑިއާގައި ވޯޓު ލާން ބޭނުން ކުރާނީ އިލެކްޓްރޯނިކް ވޯޓިން މެޝިނެވެ. އެގައުމުގެ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން ބުނާ ގޮތުގައި އީވޯޓިންއަކީ ތިމާވެއްޓާ ރަށްޓެހި އަދި އިންތިހާބު ކުރިއަށްދާ އިރު ވޯޓު ކަރުދާސް އޮޅުވާލުން ނުވަތަ ނައްތާލުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހުއްޓުވޭނެ ގޮތެކެވެ.\nއިންޑިއާގެ އާއްމު އިންތިހާބުގައި ބޭނުން ކުރާ އިލެކްޓްރޯނިކް ވޯޓިން މެޝިންތައް ކައިރީ ސިފައިންގެ މީހަކު -- ފޮޓޯ: ޕީޓީއައި\nނަމަވެސް ބައެއް ޕާޓީތަކުން ވަނީ ވޯޓުލާ މެޝިންތައް ހެކް ކުރެވޭ ކަމަށާއި ވެރިކަން ކުރާ ޕާޓީއަށް ތާއިދު ކުޑަ ސްޓޭޓުތަކުގައި މެޝިންތައް ލަސް ކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފަ އެވެ.\nއޭގެ ސަބަބުން 2017 ވަނަ އަހަރު އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން ވަނީ ވޯޓު މެޝިން ހެކް ކުރެވޭ ގޮތް ދެއްކުމަށް ޕާޓީތަކަށް ދައުވަތު ދީފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެމެޝިންތަކުގެ ނަތީޖާ ބަދަލު ކުރެވޭ ގޮތް އެއްވެސް ޕާޓީއަކަށް ދެއްކިފައި ނުވެ އެވެ.\nވޯޓުލުމަށް ފަހު ކޮންމެ މީހެއްގެ އިނގިލީގައި ނުފޮހެވޭ ދެލިން ނިޝާނެއް ޖަހާނެ އެވެ. ގިނަ ދުވަސްތަކަށް ދެމިހުންނަ އެނިޝާން ޖަހަން ބޭނުން ކުރާ ދެލި އުފައްދަނީ އެންމެ ކުންފުންޏަކުންނެވެ. އަދި އެދެލީގެ ސިއްރު ފޯމިއުލާ އެނގެނީ އެންމެ ދެ ކެމިސްޓުންނަށް ކަމަށް އެކުންފުނިން ބުނެ އެވެ.\nވޯޓުގެ ނަތީޖާ ލިބޭނީ ކޮންއިރަކު؟\nއަންނަ މަހުގެ ނަވާރައިގައި ވޯޓުލުން ނިމުމުން، ވޯޓު ގުނަން ފަށާނީ އެމަހުގެ 23ގަ އެވެ. އަދި ކޮންމެ ޑިސްޓްރިކްޓަކުން ހެނދުނު 08:00 ގައި ވޯޓު ގުނަން ފަށައިފި ނަމަ، އާ ސަރުކާރު އުފައްދާނެ ޕާޓީއެއް މެންދުރު ފަހުން ލަފާ ކުރެވޭނެ އެވެ.\nއިންޑިއާގެ ޕާލިމެންޓުގެ ތިރީގޭގެ މެޖޯރިޓީ ލިބޭނީ އިންތިހާބު ކުރާ 543 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 272 ގޮނޑި ލިބޭ ޕާޓީއަކަށެވެ. އަދި އެއްވެސް ޕާޓީއަކަށް މެޖޯރިޓީ ނުލިބޭނަމަ ކޯލިޝަން ސަރުކާރެއް ގާއިމު ކުރަން ދުވަސްތަކެއް ނަގާފާނެ އެވެ.\nއިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރާނީ ކޮން ޕާޓީއެއް؟\nދެހާސް ސާދަވަނަ އަހަރު ބާރަތިޔާ ޖަނަތަ ޕާޓީ (ބީޖޭޕީ) އިންޑިއާގެ ވެރިކަމަށް އައީ މަޖިލީހުގެ 282 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށްގެންނެވެ. އެއީ 30 އަހަރު ތެރޭ އެންމެ ޕާޓީއަކަށް އެހާ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބު ކުރެވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nނަމަވެސް ފާއިތުވި ފަސް އަހަރު ތެރޭ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީގެ ސަރުކާރުން ގެނައި ބައެއް އިސްލާހުތަކާ ގުޅިގެން ބީޖޭޕީއަށް އޮތް ތާއީދު ކުޑަވާން ފެށި އެވެ. އެގޮތުން މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހު ފަސް ސްޓޭޓެއްގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހަށް މެމްބަރުން ހޮވުމަށް ބޭއްވި އިންތިހާބުތަކުން ބީޖޭޕީއަށް ވަނީ ބޮޑު ނާކާމިޔާބީއަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފަ އެވެ.\nއޭގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މިދިޔަ އަހަރު މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނަގަން ފެށުމާއި 2016 ވަނަ އަހަރު 500 އާއި 1،000 ރުޕީސްގެ ނޫޓު ބޭނުން ކުރުން ހުއްޓާލުމުން ގައުމުގެ އިގުތިސާދަށް އެރި ލޮޅުން ހިމެނެ އެވެ.\nއިންޑިއާގެ އާއްމު އިންތިހާބާ ދިމާކޮށް ޕްރިޔަންކާ ގާންދީ ވަނީ ސިޔާސީ މައިދާނަށް ނުކުމެވަޑައިގެންފަ -- ފޮޓޯ: އައިއެންސީ\nނަމަވެސް މިދިޔަ މަހު އިންޑިއާގެ ޖެޓުތަކެއް ޕާކިސްތާނަށް ހަމަލާ ދިނުމާ ގުޅިގެން އަނެއްކާވެސް މޯދީއަށް އޮތް ތާއީދު އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. އެގޮތުން އެހަމަލާތައް ދިން ފަހުން ނެގި ހިޔާލު ހޯދުމުގެ ތިން ވޯޓަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ކުޑަ ތަފާތަކުން ނަމަވެސް އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ ބީޖޭޕީ އެވެ.\nއެއިންތިހާބުގައި މޯދީއާ އެންމެ ގާތުން ވާދަ ކުރާނީ އިދިކޮޅު ކޮންގްރެސް ޕާޓީންނެވެ. އެޕާޓީއަށް 2014 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި އާއްމު އިންތިހާބުން ލިބުނީ އެންމެ 44 ގޮނޑި އެވެ. ނަމަވެސް ޑިސެމްބަރު މަހު ބޭއްވި ފަސް ސްޓޭޓް އިންތިހާބުގެ ތެރެއިން، ތިން ސްޓޭޓެއްގެ އިންތިހާބު ކޮންގްރެސްއިން ވަނީ ކާމިޔާބުކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ރާހުލް ގާންދީ އިސްކޮށް ހުންނަވާ ކޮންގްރެސްއިން ވަނީ އާއްމު އިންތިހާބަށް އާރޫހަކާއެކު ކެމްޕެއިން ކުރަން ފަށާފަ އެވެ. އަދި އިންޑިއާގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންގެ ލޯބި ލިބިފައިވާ، ރާހުލް ގާންދީގެ ކޮއްކޯފުޅު ޕްރިޔަންކާ ގާންދީ ވަނީ އިންތިހާބާ ދިމާކޮށް ސިޔާސީ މައިދާނަށް ނުކުމެވަޑައިގެންފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަނާ އިންތިހާބުގައި ވާދައެއް ނުކުރައްވަ އެވެ.