Saudi sifainge gina officerun thakeh hayyaru kuri kamah Houthi in bunefi | Mihaaru\nޔަމަނުގެ ވެރިރަށް ސަންއާ ހިފިތާ ފަސް އަހަރު ފުރުން ހޫތީންނަށް ތަބާވާ މީހުން މި މަހު 21 ވަނަ ދުވަހު ފާހަގަކުރަނީ. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nސައުދީ ސިފައިންގެ ގިނަ އޮފިސަރުންތަކެއް ހައްޔަރުކުރި ކަމަށް ހޫތީން ބުނެފި\n29 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 - 12:08 12 comments\nސަންއާ (ސެޕްޓެމްބަރު 29) - ސައުދީ އަރަބިއާގެ ނަޖްރާންގެ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުން "އެތައް ހާސް ސިފައިންނެއް" ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި އޭގެ ތެރޭގައި ސައުދީ ސިފައިންގެ ސީނިއާ އޮފިސަރުން ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށް ޔަމަނުގެ ހޫތީ ޖަމާއަތުން ބުނެފި އެވެ.\nހޫތީންގެ ތަރުޖަމާނަކު ބުނީ އެ ޖަމާއަތުގެ ހަމަލާތަކުގައި ދުޝްމަނުންގެ ތިން ބްރިގޭޑް ބަލިކޮށްލާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ހަމަލާތަކުގައި ހޫތީންގެ ޑްރޯން އާއި މިސައިލް އަދި އެއާ ޑިފެންސް ޔުނިޓްތައް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nހޫތީންގެ އަލް މަސީރާ ޓީވީ މެދުވެރިކޮށް ތަރުޖަމާން ބުނީ އެ ހަމަލާ އިން ދޭހަކޮށްދެނީ ސައުދީ އަރަބިއާގެ ބިމުގެ ސަރަހައްދަށް ވަދެ ހަމަލާ ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ވެސް ހޫތީންނަށް ލިބިގެންވާކަން ކަމަށެވެ.\nހޫތީން ހައްޔަރުކުރި ސިފައިން ބައިތިއްބާނީ ސިއްރު ތަނެއްގައި ކަމަށްވެ އެވެ. ޔަމަނުގެ އުތުރުގެ ސަރަހައްދުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރާ ހޫތީން ދާދި ފަހުން ވަނީ ސައުދީ އަށް ދޭ މިސައިލް ހަމަލާތައް އިތުރުކޮށްފަ އެވެ. ސައުދީގެ ގައުމީ ތެޔޮ ކުންފުނި އަރާމްކޯގެ ތެޔޮ އުފައްދާ ދެ ތަނަކަށް މި މަހު 14 ވަނަ ދުވަހު ދިން ޑްރޯން ހަމަލާގެ ޒިންމާ ވެސް އުފުލާފައި ވަނީ ހޫތީންނެވެ. އެ ހަމަލާ އަށް ފަހު ވަނީ ސައުދީން ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ދަށްކޮށްފަ އެވެ. އެކަމަކު ޑްރޯން ހަމަލާގެ ތުހުމަތު ސައުދީ، އެމެރިކާ، ފްރާންސް، އަދި އިނގިރޭސި ވިލާތުން އަޅުވާފައި ވަނީ އީރާނުގެ ބޮލުގަ އެވެ.\nޔަމަން ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ހޫތީން ހަނގުރާމަ ފެށީ 2014 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ޔަމަނުގެ ވެރިރަށް ހޫތީން ހިފިތާ މި މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަހަށް ވަނީ ފަސް އަހަރު ފުރިފަ އެވެ. ސައުދީ ކޯލިޝަނުން ޔަމަނަށް ވައިގެ ހަމަލާތައް ދޭން ފެށީ މާޗް 2015 ގަ އެވެ.


ބަޑި | Vaahaka ބަޑި – Vaahaka\n45k 35 7\tNovember 12, 2017\nމިއީ އެންމެ ދެ އަކުރުގެ ލަފްޒެކެވެ. ނަމަވެސް މީހެއްގެ ދިރިއުޅުން އެފުށް މިފުށަށް ޖަހާލުމުގެ ބާރު މި ކުޑަ ލަފްޒަށް ލިބިގެން ވެއެވެ. އަހަރެން މިހެން ބުނީތީ ޤަބޫލު ނުކުރާށެވެ. ކަމެއްގެ ހަޤީޤަތް ނުބަލާ ވާހަކަ ދައްކާ މީހުން މިހާރުވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. މީހަކު ބުނާހާ އެއްޗެއް ޤަބޫލުކުރަން ވެއްޖެއްޔާ އެކަކު އަނެކަކާ ލޮލާ ލޯ ހަމަކޮށްލަން ކެރޭނޭ ބަޔަކު މި ދިވެހި ރާއްޖެއަކު ނުތިބޭނެއެވެ.\nއަހަރެންގެ މި ގަލަމުގައި ކިތަންމެ ދެއްޔެއް ހުއްޓަސް ވަގުތެއް ނެތެވެ. ދައްކަން ބޭނުންވާ އެތައް ވާހަކަ އެއް އެބަހުއްޓެވެ. ޖަމާވެފައިވާ ކަރުނަަތަކުން ލޯ ފުސް ކުރަމުންދިޔަ ނަމަވެސް އެއިން އެންމެ ތިއްކެތްވެސް ލޮލުން ފައިބާނޭ ހިތްވަރެއް ނެތެވެ. އަހަރެންގެ ޒަޚަމްވެފައިވާ ހިތުގެ ތެޅުމުގެ އަޑު ގަޑީގެ ކައްޓަށް ވުރެ ބާރެވެ. އެހެނަސް ލަހެވެ. އާދަޔާ ޚިލާފަށް ލަސްވެއްޖެއެވެ. ބަޑިއެއްގެ ހިތަށް ވަޒަނެއް އަރާފާނެ ހެއްޔެވެ؟\nފިރިހެނުންނަކީ ހެއްވާ ބަޔެކެވެ. ބަސްމޮށުންތެރިކަމަށް މޮޅު ބަޔެކެވެ. މަކަރުވެރިކަމުގެ ވާހަކަ ރަނގަޅީ ނުދެއްކިއްޔާއެވެ. އަހަރެންގެ މަންމައަށް އެފަދަ ލަނޑެއް ދިން މީހަކުވެސް ކުޅަދާނަޔޭ ހިތަށްއަރައެވެ. ލޯބީގެ ވައުދާ ހުވާކޮށް، ކުރެވުނު ކުށަކަށް އަރައިގަނެ އެކަމުގެ ހިތި ފިލުވަން ޖެހުނު ވަގުތު ކަނޑޫ ބޮނޑި އުނގަން ޖަހާލާފައި ފިލީއެވެ.\nއަހަރެން މި ދުނިޔެއަށް ނޭވާލީ ހިތި ޚަބަރަކާއެކުއެވެ. ދުނިޔޭގެ މަލާމާތާ ދިރިއުޅުމުގެ ހިތްދަތި ކަމާ އަހަރެންގެ މަންމަ ހަނގުރާމަ ކުރަމުން އައީ މި ވަގުތު ކޮޅަށްޓަކައެވެ. އަހަރެން މި ދުނިޔެއަށް ތައާރަފް ކޮށްދިނީ އަމިއްލަ ފުރާނަ ދުނިޔެއާ އަލްވަދާއު ކިޔަމުންނެވެ. ލޮލުގެ ކަޅިއާ، ބޮލުގެ އިސްތަށި ގަނޑާއެކު މަންމަ އަށް ނިޞްބަތް ވެފައިވާ "ބަޑި" ގެ ލަޤަބު ވެސް އަހަރެންނަށް ވާރުތަ ވި ކަހަލަ އެވެ. މިކަމުގައި އަހަރެންގެ އޮތީ ވަކި ކޮން ކުށެއް ހެއްޔެވެ؟\nހެވާ ނުބައި އަހަރެން ދަސްކުރަމުން އައީ މަންމަ ފަރާތު ބޮޑު ދައިތަ ގޯތީގެ ހަތަރު ފާރުގެ ތެރެއިންނެވެ. ނަފްރަތަކީ ކިހާ ވިހަ ގަދަ އެއްޗެއްކަން ފަހުމް ވީ އަމިއްލަ އާއިލާ މީހުންގެ ހިމާޔަތުގައި އުޅެމުންނެވެ. ކުޑަ އާއިލާ އެކެވެ. ބޮޑު ދައިތަގެ ދެމަފިރިންނާ އެ މީހުންގެ ދެ ފިިރިހެން ދަރިން ފިޔަވާ އިތުރު ގާތް ތިމާގެ މީހަކު އަހަރެންގެ އެއް ނުހުރެއެވެ. ކުޑަ އިރުއްސުރެ ލިބެމުން އައި އަނިޔާ ތަހައްމަލް ކުރަން ޖެހުނީ އެ ސަބަބަށްޓަކައެވެ.\nއަހަރެންގެ އުމުރުން 14 އަހަރު ފުރުނު އިރު ފިރިހެނުން ވެފައި ވަނީ ހިތް ތަކަށް ފައިން އަރަމުންދާ ބަޔަކަށެވެ. އެއްވެސް ހާލެއްގައި އެއީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއެއް ނޫނެވެ. ތުން ތުން މަތިން އިވޭ ވާހަކަ ތަކާއި، ގާތް ރަހުމަތް ތެރިންގެ ޝަކުވާ ތަކުން އަހަރެންނަށް ފިރިހެންނުން ސިފަ ވެފައިވަނީ އަމިއްލަ އެދުމުން ފުރިފައިވާ، ނުލަފާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ ފިރިހެނަކާ އިސް އުފުލާ ވާހަކަ ދައްކަންވެސް އަހަރެން ޖެހިލުން ވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު މުޅި ރަށަށް އަހަރެން މަޝްހޫރު ވެފައި މިވަނީ "ބަޑި" އެއްގެ ނަމުންނެވެ.\nއަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން އެ ފުށް މިފުށަށް ޖަހާލި ރޭގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެން ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަހަރެން އާ ކުރަން ބޭނުންވާ ހަނދާން ތަކެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މި ވަގުތު ކޮޅަށްޓަކައި ހިތްވަރު ކުރާނަމެވެ.\nލޯ މަރައިގެން އަހަރެން އޮތް އިރު މުޅި ހެދުން ވަނީ ދަލުން ފޯ ވެފައެވެ. އަހަރެން އޮތީ ބެޑް ޝީޓްގައި ހިފާ ބާރުކޮށްގެންނެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް ބާރު ބާރަށް ތެޅެމުން ދިޔައެވެ. މިއީ ބިރުވެރި ހުވަފެނަކަށް ވާނެނަމައެވެ. ހަމަ ގައިމުވެސް އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި އެ މުޑުދާރު އަތުން ބީހެމުން ދިޔަ ބޮޑު ބޭބެއަށް އަހަރެންގެ ހިތުގެ ތެޅުމުގެ އަޑު އިވޭނެއެވެ. ކެތްތެރިކަން ކޮޅުން ލައިފިއެވެ. ގައިގަ ހުރި ބާރެއް ލާފައި ކޮށްޕާލީމެވެ. އޭ މިހިރަ ހަޔާތް ކުޑަ މީހާއެވެ.ދެން ނިކަން ކައިރި ވެބަލާށެވެ. ޖަވާބު ލިބުނީ އަހަރެންގެ ކަންކަށި މައްޗަށެވެ. ކޯތާފަތަށް އަރާފައިވާ ދިހުނަށް ވުރެ ހިތަށް ވެރިވަމުންދިޔަ ހޫނުގެ އަސަރު މާ ބޮޑެވެ.\nރުއީމެވެ. އާދޭސް ކުރީމެވެ. ބޮޑު ދައިތައަށް ނީވޭ ކަމަށް ހެއްޔެވެ. އިވުނެވެ. ހިނގައި ދިޔަ ކަންތައް މާ ރަނގަޅަށް ވެސް އެނގެއެވެ. އެކަންތައް އާދައަަކަށް ހެދިކަންވެސް ދެނެހުއްޓެވެ. ކޮންމެ ރެއަކު މިހާލުގައި އަހަރެން އުޅޭކަން ވެސް ބޮޑު ދައިތައަށް އެނގޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ހުރީ ހަނެވެ. އަހަރެންގެ އާދޭސްތަކަށް ދިނީ ބީރު ކަންފަތެކެވެ.\n"ޝުކުރު ކުރާށެވެ. ކަލޭ ބަލާތީވެސް ޝުކުރު ކުރާށެވެ. އަހަރެން ނޫން މި ދުނިޔޭގައި ހުރީ ވަކި ކަލޭގެ ކާކު ހެއްޔެވެ. އަަހަރެން ނެތް ނަމަ ކަލޭ އޮންނާނީ އޮރިޔާން ހާލުގަ މަގުމަތީގައެވެ. ނޫނީ ކަލޭގެ އަމަޔަށް ވިހެން އިންނާނީ ނަހަލާލަށް ބަލިވެއެވެ. ބެހޭނޭ މީހުން މާ ގިނަ ވާނެއެވެ. ގަދަކަމުން އަތްލާނެ އަތްތައް މަދެއްނުވާނެއެވެ. ކަލޭ ބޭނުންވަނީ އެގޮތް ހެއްޔެވެ."\nދިރިއުޅުން މަތިން ފޫހި ވެއްޖެއެވެ. ފިރިހެނުން ދެކެ ނަފްރަތު ކުރަމެވެ. ލޯ މަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ މަންޒަރުތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ކޮޅިގަނޑުން އަހަރެން މުޅިން ވަރުބަލި ކޮށްލައިފިއެވެ. ބޮޑު ބޭބެގެ ވަކި ތަކާ ކުރަމުންދިޔަ ހަނގުރާމައިން ސަލާމަތް ނުވެވި އުޅެނިކޮށް ދެން ލައިގަތީ އެއަށްވުރެ ބޮޑު މުސީބާތެކެވެ. ބޮޑު ދައިތަގެ ފުރާވަރަށް އަޅާފައިވާ ދެ ފިރިހެން ދަރިންގެ އުނދަގުލެވެ. އަހަރެން ހިތަށް އަރައެވެ. މިއީ ހަމަ އިންސާނުން ބާވައެވެ. ބަލަ އަހަރެން މިއީ މި މީހުންގެ އަމިއްލަ ލެއެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެއް އާއިލާ އެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެންނަށް ތި ދައްކާ ހަޑި ހުތުރު މަންޒަރުތައް ދައްކައިގެން ކަލޭމެންނަށް ތި ލިބެނީ ކޮން ކަހަލަ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ހެއްޔެވެ؟\nސުވާލުތައް ބައިވަރެވެ. ނެތީ ވާހަކަ ދައްކާނެ ހިތްވަރެވެ.\nމީހުން ބުނާތީ އަޑު އަހަމެވެ. ތިބާގެ އިސްތަށިގަނޑަކީ ހަތް އައިބު ފޮރުވައިދޭ އެއްޗެކެވެ. އަހަރެން ހިތުން އަހަރެންގެ ކިބައިގައިވާ އައިބުތައް ގުނާ އަދަދު ނުކުރެވޭހާ ގިނައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ދިގު އިސްތަށިގަނޑުގެ ނިވަލުގައި އެ އައިބުތަައް ފޮރުވީމެވެ. ގައިގައި އެޅިފައިވާ ވަކިތަކާއި، ލޭ ނުހިކޭ ލަކުނުތައް ފަރުދާކުރީމެވެ. އަހަރެންގެ ހަމުގެ އަލިކަމުން ފެންނަން ހުރި އަނިޔާތަކަށް އެކަށީގެންވާ ދޮގުތަކެއް ތައްޔާރު ކުރީމެވެ. އެންމެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިންނަށް ސިއްރު ކުރީމެވެ. ހިތްވަރު ނެތީއެވެ. އަހަރެންގެ ނިކަމެތިކަން ތަންނުދިނީއެވެ. ހިތަށް އެރިއެވެ. އަދި ދުވަހެއް އަންނާނެއެވެ. އަހަރެންގެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭނަމެވެ. އަހަރެންނަށް މި އަނިޔާތައް ދޭ ނަފްސަތަކަށް ހައްގު ސަޒާ ލިބޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ދުވަސް ތަކެއް ނުވެ ސަޒާ ލިބުނީ އަހަރެންނަށެވެ.\nގްރޭޑް އަށެއް ގައި ކިޔަވަމުން ދިޔަ އިރު ލޯބިވެރިއެއް ނެތީ އަތުން ގުނާ ލެވޭހާ މަދު ބައެއްގެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަހަރެން ހިމެނެއެވެ. ލޯތްބަކީ ކޯޗެއްކަން ނޭނގޭ ހާލުގައިވެސް އޭގެ ހައްގުގައި އެންމެން ޝަހީދު ވަނީއެވެ. ކެހިވެރިން ގިނަ މި ޒަމާނުގައި ބަޔަކަށް އެހާވަރެއްގެ އިތުބާރެއް ކުރާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް ހުށައެޅުންތައް ލިބެއެވެ. ލޯބީގެ ސިޓީ ފޮނުވައެވެ. މަގުމަތިން މާ މެލާ މެލީގެ ގުލްޒާރުތައް ދޭ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ރަހުމަތްތެރިން ހަސަދަ ވެރިވާހާ ސަމާލުކަން އަހަރެންނަށް ލިބެމުން ދިޔަޔަސް އަހަރެންގެ ހިތް ރޭކާވެސް ނުަލައެވެ. ތި ފިރިހެނުންގެ ގޮތް އަހަރެންނަށް ނޭނގެނީކީ ނޫނެވެ.\nއަހަރެންގެ ފަރާތުން ދެކޮޅުވެރިކަން ލިބެމުންދިޔަ މީހުންގެ ހިތަށް ކެތެއް ނުކުރެވުނެވެ. އަލިފާން ދަރު އަންދާލާހާ އަވަހަށް މަދަރުސާގައި އަޑުތަކެއް ފެތުރެން ފަށައިފިއެވެ. އަހަރެންނަކީ އަންހެން ކުޅި އެކޭ އެއްބަޔަކު ކިޔަމުން ދިޔަ އިރު އަނެއް ބަޔަކު ބުނަމުން ދިޔައީ އަހަރެން މީހަކާ ރައްޓެހިވާން ބޭނުން ނުވިޔަސް އިތުރު ގުޅުންތައް ހިންގަން ތައްޔާރަށް ހުރި ވާހަކައެވެ. އަހަރެން އެންމެ ހައިރާންވީ އެންމެ ގާތް ކަަމަށް ދެކެމުން އައި ރައްޓެހީން މި ސަކަރާތުގައި ބައިވެރިވީމައެވެ. އަންހެން ކުދިންގެ ފާޚާނައިގެ ފާރުތަކުން ފެށިގެން ކުލާސް ކުލާހުގ ބޯޑުގައި އަހަރެންނޭ ކިޔައިގެން ހަޑި ހުތުރު ބަހުން އެއްޗެހި ލިޔެވެން ފަށައަިފިއެވެ. ކަންތައް ވެގެން ދިޔަ ގޮތާމެދު އަހަރެން ހުރީ ހައިރާންވެ އަންތަރީސް ވެފައެވެ. ބޭރު ތެރެއިން ފިރިހެނަކާ އެކު އަހަރެން ދުށް މީހެއް މުޅި ރަށުން އަތް ފުނާ އެޅިޔަސް ނުފެންނާނެތީއެވެ.\nމަގުމަތިން ދާ އިރު އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ގޮވާ ފާޑު ފާޑު ނަންތަކުން އަހަރެންގެ މަންމަ ދުނިޔޭގަ ހުރި ނަމަ ލަދުން އިސް ޖަހާނެކަން ކަށަވަރެވެ. އަހަރެން ލައިގެން ހުންނަ ޖިންސުގެ ބާުރު މިނަކުން ކަލޭމެންގެ ހަވަނަ ހިއްސަށް ބާރުކުރުން އެއީ އަހަރެންގެ މައްސަަލައެއް ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ އެއީ ކަލޭ މެންގެ އަމިއްލަ އިހުސާސްތައް ހިފަހައްޓާނުލެވޭ ކަމުގެ ހެއްކެތް ނޫންހެއްޔެވެ؟ ފިރިހެނުން އެހާ ނިކަމެތި ބަޔަކަށްވީ ކޮންއިރަކު ހެއްޔެވެ؟\nހިތަށް އަރައެވެ. ބަލަ ތިއިން މީހެއްގެ އަަމަޔެއް، ކޮއްކޮއެއް ދައްތައެއް ހަމަ ނެތީބާވައެވެ. މި ޒަމާނުގައި އާއިލާއަށް ވަނީ ކޮން ބައެއް ހެއްޔެވެ؟ ދުނިޔޭގެ އަވައިގައި އެންމެން ޖެހި ނިމެނީއެވެ. ގިނަ ފަހަރު ހަޑި ހުތުރު ބަހުން އެއްޗެހި ގޮވާ އިރު ފަރުދާގެ އަނެއް ފަރާތުގައި ހުރީ ކާކު ކަމެއް، ކޮން ހައިސިއްޔަތެއްގެ މީހެއްކަމެއްވެސް ބަލާ ނުލެވެއެވެ. މި މިޖުތަމައުގެ ހާލަތު މިހާ ދަށަށް ވެއްޓިފައިވާއިރު އަހަރެންގެ ހެދުމުގެ ކޮނޑަށް ބަލާ ސުވާލު ކުރެވެންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އައުރަ ނިވާ ނުވާ މި ގައުމުގެ ފޭރާމުގެ ތުނިކަމުން މުޅި ދުނިޔެ މަލާމާތް ކުރަމުންދާ އިރު އަހަރެންގެ ހަމުގެ ކުލަ ވަކިވުން އެއީ މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ހަދަން ޖެހޭ ވަރު ކަމެއްހެއްޔެވެ؟\nއަހަރެންނަށް ކުރަމުންއައި ފުރައްސާރަތަކަށް ކެތްކުރަމުން އައީ ގްރޭޑް ދިހައެއް އެއް ނިމުމަށް ފަހު ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން މިރަށުން ފިލާނަމޭ ހިތާއެވެ. އެއަށްވުރެ މޮޅު ޚިޔާލެއް އަހަރެންގެ ޅަ ސިކުނޑިއަށް އޭރަކު ނާދެއެވެ. މަދަރަުސާއަށް ބަރާބަރަށް ދިޔައީމެވެ. ކުލާހުގައި ކިޔަވައިދޭ އެއްޗަކަށް ސަމާލުކަން ނުދެވުނަސް ކެތްކުރީމެވެ. އަހަރެންނާ އޭނަ އާ ދިމާވީ މަދަރުސީ ދައުރުގެ އެންމެ ފަހު އަހަރުއެވެ.\nއެއީ ކުރިންވެސް އަހަރެން ދަންނަ ކުއްޖެކެވެ. ދުވަހަކު ވެސް އެކަކު އަނެކަކާ ވާހަކަ އެއް ނުދައްކަމެވެ. ނަމަވެސް މަގުމަތިން ފެނުމުން ހިނިތުން ވެލައެވެ. ކުލާސް ތެރޭގައި އަހަރެންނާ ދިމާކުރާ ކުދިންގެ ކިބައިން އަހަރެން ދިފާޢު ކޮށްދެއެވެ. އަހަރެންނާ ވާހަކަ ނުދެއްކިޔަސް ކޮންމެ ދުވަހަކު މަދަރުސާ ނިމުމުން އަހަރެން ގެ އަށް ލައިދޭން ދެއެވެ. އަހަރެން ސުވާލެއް ނުކުރަމެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަކާ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ތިން މަސް ކަނޑައްތު ކުރީ ދެ މީހުންގެ ދެމެދުގަ އޮތް މި ހިތްހަމަޖެހޭ ހިމޭންކަމުގެ ތެރޭގައެވެ.\nއިސްނަގާ ވާހަކަ ދެއްކީ އަހަރެންނެވެ. ފާއިތުވެ ދިޔަ ދުވަސް ތަކުގައި ހިތުގައި އުފެދެމުން ދިޔަ ސުވާލުތައް ބަންޑުން ކޮށްލީމެވެ. އަހަރެންގެ ވާހަކަ ނިމެންދެން މަޑުމައިތިރި ކަމާއެކު އޭނާ އަޑުއަަހަން އިނެވެ. އޭނާގެ ޖަވާބު ވަރަށް ކުރެވެ. ރައްޓެއްސެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭތީ އޭ ބުނީ ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެވެ. އަހަރެންގެ ރަހުމަތް ތެރި އެެއް ނުހުރެއެވެ. ވާހަކަ ދައްކާލާނޭ އާރެއް ބާރެއް ނެތެވެ. ވީއިރު އަހަރެންނާ ދުވަހަކުވެސް ބަހެއް ނުކިޔާ މީހަކު އަހަރެންގެ ރަހުމަތް ތެރިއަކަށް ވާން ބޭނުންވީ ކީއްްވެ ކަމެއް އަހަރެންނަކަށް ނުވިސްނުނެވެ. ނަމަވެސް އެކުވެރިއަކަށް ވުމަށް ދިއްކުރި އަތުގައި ހިފީމެވެ. ދެކޮޅު ހަދަން ބޭނުން ނުވީ އެކަމުން އަހަރެންނަށް މީގެ ކުރިންވެސް އެއްވެސް ފައިދާ އެއް ލިބިފައި ނުވުމުންނެވެ.\nއަހަރެމެން ދެމީހުންގެ އެކުވެރިކަމުގެ ބަގީޗާގައި ފޮޅެމުންދިޔަ މާތަކަށް އެތައް ބަޔަކު ތަފާތު ނަންތައް ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އެއިން އަޑެއް އަހަރެމެންގެ ކަންފަތަށް ނީވޭ ކަހަލައެވެ. މަދަރުސާ ނިމިގެން އިރު އޮއްސުމާ ދޭތެރޭ ލިބޭ ވަގުތުކޮޅު އަހަރެން ހޭދަކުރަމުން އައީ އޭނައާ އެކުއެވެ. ކާއިނާތުގައި ހިނގާ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ވާހަކަ ދައްކާ މަޝްވަރާކޮށް ބަހުޡް ކުރަމުން ދިޔައީމެވެ. އަހަރެން އޭނައާއެކު ހޭދަކުރަމުން ދިޔަ ވަގުތައް ސަލާމަތްތެރިކަމާއެކު ހިތު ތެރޭ ރައްކާ ކުރަމުން ދިޔައީމެވެ.\nފިރިހެނުން ދެކެ ފޫހީވާ ހިތް، ފިރިހިނެކަށް ލެނބެމުން ދާ ކަމުގެ އިހުސާސް ވިނަމަވެސް އެކަމާ ހާހެއް ނުވެއެވެ. އިތުބާރު ކުރަމެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަށް ދެރަ ގޮތެއް ނަހަދާނެއެވެ.\nއަހަރެންގެ ހަޔާތުގެ އަނދިރި ސަފްހާ ތަކުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނީ ގުގުރާ، ވިދާ ރެއެއްގެ މެންދަމުގެ ކަނު އަނދިރީގައި ފޯން ކޯލަކުންނެވެ. ލޮލާ ލޯ ހަމަކޮށް ކިޔައިދޭނެހާ ހިތްވަރެއް އަހަރެންގެ ގަޔަކު ނެތެވެ. އަނިޔާތަކަށް ހުއްޓުމެއް ނާދެއެވެ. އަދިވެސް އަހަރެންނަކީ ފިނޑި އެއްކަމަށް އަހަރެން ޤަބޫލު ކުރަމެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަށް ހިތް ވަރު ދިނެވެ. އަދި ލިބިމެން އައި ގޯނާތައް ބޮއްސުންލައި އަހަރެންގެ އިއްފަތްތެރިކަން ނަގައި ނުލަނީސް އެކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް ބާރުއެޅިއެވެ. އަހަރެން ހުރީ ދިހައެއް ނިމުމާއެކު ޖެންޑާ އަށް މައްސަލަ ހުށައަޅަން ކަމުގައި ބުނީމެވެ. އަހަރެންގެ މި ނިންމުމަށް އޭނާ ތައުރީފް ކުރިއެވެ. އެކަމާ އަހަރެންގެ ހިތް އުފާ ކުރިއެވެ.\nޖެހިގެން އައި މަސްތަކުގައި އަހަރެމެންގެ ގުޅުން އިހުނަށް ވުރެ ވަރުގަދަ ވާން ފަށައފިއެވެ. އޭނާ ފެނުމުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ބުނަން ނޭނގޭ ކަހަލަ އިހުސާސް ތަކެއް ކުރެވެއެވެ. އޭނާއަށްވެސް މިފަދަ އިހުސާސްތަކެއް ކުރެވޭނެއޭ އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް މި ދެ ހިތް ގުޅޭކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ސަބަބުތައް ބައިވަރެވެ. އަހަރެންނަކީ ނަން މަޝްހޫރު "ބަޑި"އެކެވެ. އޭނާ އަހަރެން ބަލައިގަތަސް މި ރަށުގެ އެހެން މީހެއް އަހަރެންނާ ހަތަރު ކަޅި ހަމަކުރަންވެސް ބޭނުމެއްނުވާނެއެވެ. މި ވަރު މީހަކާ ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިގެން، އޭނާގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާކަށެއް އަހަރެންގެ ހިތެއް ނޭދެއެވެ. އަހަރެންނަށް ޖެހިފައި މިވާ މުޞީބާތުން ސަލާމަތް ނުވަނީސް އޭނާ އާ އެ ފަދަ ގުޅުމެއް ނުބާއްވަން ގަސްތުކުރީ އެހެންވެއެވެ.\nނަމަވެސް ކެތްނުކުރެވުނީ އޭނާގެ ހިތަށެވެ. ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅެން ބޭނުންވާ ވާހަކަ އަހަރެން ކައިރީގައި ބުނި ދުވަހަކީ ހަނދާނުން ދުވަހަކުވެސް ފިލައިގެން ދާނޭ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް އުފަލުން ނަށަމުން ދިޔަޔަސް މޫނު މަތިން އެ އުފާވެރި ކަމެއް ނުދައްކަމެވެ. އިނގިލީގެ ނިޔަފަތިތައް އަތުގެ މުށުތެރެއަށް ވައްދައި ބާރުކޮށްލުމަށްފަހު ބޯ ހޫރާލީމެވެ. އަަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ލޯބިވެރި އަކަށް ޖާގައެއް ދެވޭކަށް އަދި ނެތް ވާހަކަ ބުނީމެވެ. އޭނާގެ މޫނުމައްޗަށް ވެރިވި މާޔޫސްކަން ފަސޭހަ ކަމާއެކު ފޮރުވާލި އެވެ. އަދި ހިނިތުންވެލާފާ އަހަރެންގެ ޖަވާބަށް ޤަދަރު ކުރާ ވާހަކަ ބުނުމަށް ފަހު އެނބުރި ހިނގައިގަތެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް ކުދި ކުދި ވި ކަހަަލައެވެ. ނަމަވެސް ހިތްވަރު ކޮށްލާފައި އޭނާއަށް ބޭނުންވާ ވަގުތު ދިނީމެވެ.\nއަހަރެން ހީކުރި ގޮތާ ހިލާފަށް އޭނާ އަހަރެން ދުރެއް ނުކޮށްލައެވެ. މަދަރުސާގައި އަހަރެންނާ ކުރިއެކޭވެސް އެއްފަދައިން ވާހަކަ ދައްކާ ސަމާސާކޮށް އުޅެއެވެ. ގެއަށް ލައިދޭން ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެން ދެއެެވެ. ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތައް ގުޅައިގެން ނޫނީ މެސެޖް ކުރުމުގައި ހޭދަވަމުން ދިޔައެވެ. އަހަރެން ޝުކުރު ކުރީމެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ މި ނާމާން ދަނޑިވަޅުގައި އެފަދަ ރަހުމަތް ތެރިއަކު މިންވަރު ކުރެއްވީތީއެވެ.\nއެހެންކަމުން ނުވަގުތެއްގައި އައި އޭނާގެ ފޯން ކޯލަކަށް އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ އެއްވެސް ހާސް ކަމެއް ނެތި، އުފަލުން ހުރެއެވެ.\nވަރަށް އަވަހަށް ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭނުންވާ ވާހަކަ އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭރު ދަންވަރު ދޭއް ޖަހާ ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. އަހަރެން ޖެހިލުން ވިއެވެ. ދައްކަން އުޅޭ ވާހަކަ އެއް މާދަން ދިމާވުމުން ދައްކަން މަޑުކުރުމަށް ބުނީމެވެ. އޭނާ އާދޭހުގެ ރާގަކަށް ބުނި ބުނުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ފިތާލިކަހަަލައެވެ. އެ އަޑުގައި ވަނީ ހިތްދަތިކަމެވެ. މި ދަނީ އޭ ބުނުމަށް ފަހު އަހަރެން ހިނގައިގަތީ ނިދާފާ ތިބި އަހަރެންގެ އާއިލާއަށް ނުވާ އާއިލާ މީހުންނާ ސިއްރިއްޔާތުގައި އޭނައާ ބައްދަލުކުރާށެވެ. އެ ދުވަހު ދޮރުން ބޭރަށް އެ އެޅުނު ފިޔަވަޅު ނޭޅުނު ނަމައޭ މިހާރު ހިތަށް އަރައެވެ.\nއޭނާގެ އިރުޝާދުގެ މަތިން އަހަރެން ދިޔައީ ގެއާ މާ ދުރުނޫން ހިސާބެއްގައި ހުރި ހޮޅުއައްޓަކަށެވެ. މީހެއްގެ ހިލަމެއް ނުވާ ރަށުތެރެއަށް ވެރިވެފަިއި ވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފު މަޑުމައިތިރި ކަމެކެވެ. ތޫފާނެއްގެ ކުރިން ދުނިޔެ މައްޗަށް ވެރިވާ ފަދަ ހަމަ ހިމޭން ކަމެކެވެ. އަހަރެންގެ އަތުގައި އޮތް ފޯން ގަޔާލާ ބާރު ކޮށްލާ ފިޔަވަޅު ތައް އަވަސް ކޮށްލީމެވެ. ކުރިއަށް ނުދިޔުމަށް ހިތް ބުނަމުން ދިޔަޔަސް މިހާރު މާ ލަސްވެއްޖެއެވެ. އަހަރެން ހޮޅުއައްޓާ ހަމައަށް އަރާ ހަމަވި އިރު އޭނާ އަހަރެންގެ އިންތިޒާރުފައި ހުއްޓެވެ.\nވާހަކަ ދެއްކުމަށް ހުޅުވާލި އަނގަމަތީގައި ފަހަތުން އެޅިގެން ދިޔައީ ހުދު ފޮތި ގަނޑެކެވެ. އަހަރެންގެ ދެ ލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. މުޅި ހަށިގަނޑު އިސާހިތަކު ފިނިވެގެން ދިޔަ އިރު ހިތުގެ ތެޅުން އިހުނަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް ބާރުވެއްޖެއެވެ. ޤަބޫލު ކުރަން ދަތި ގޮތަކަށް އަހަރެން އޭނާ އާ ދިމާލަށް ބަލަން ހުރި އިރު އިތުރު ދެމީހަކު އެތާނގައި އުޅޭ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. އޭރު އެކަކު އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާ ބާުރު ކޮށްލައިފިއެވެ. މިއީ އަހަރެންނަށް ލޯބި ހުށަހެޅި މީހުންގެ ތެރެއިން ބައެކެވެ. ގަދަ ހަދާނެހާ ހިތްވަރެއް އަހަރެން ގަޔަކު ނެތެވެ. ހަނު ނުރި ބުދެއް ހެން އަހަރެން އޭނަ އާ ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި އިރު ކަރުނަތައް ލޮލުން ފައިބަމުން ދިޔައެވެ.\nއަހަރެންގެ އިއްފަތްތެރިކަން ނަގާލީ އަހަރެން އެންމެ ލޯބި ވި މީހާއެވެ. ގައިގެ އެކި ތަންތަނުގައި އަޅަމުންދިޔަ ވޭނަށް ވުރެ ހިތުގައި އަޅަމުން ދިޔަ ވޭން މާ ގަދައެވެ. މިހާރު ކަރުނަތައް ހިކިފައި ވީ ނަމަވެސް އޭރު ހޯސްލައިފައި ފޭބީ އާދޭހާއެކުއެވެ. ނިވާނުވާ އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި އެތަނުގައި ދެން ތިބި އެކަކުވެސް އަތެއް ނުަލައެވެ. ކޮންމެ މީހެއްގެ ފޯނުން އެތަކެއް ފޮޓޯތަކެއް ނެގިއެވެ. އެކި އެކި ގޮތްގޮތަށް އަަހަރެންގެ ތަސްވީރުތައް ނަގާ ފޯނަށް ރައްކާކުރަމުން ދިޔައީ އަހަރެންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ އާދޭހުގެ ކުލަވަރުތަކަށް އަޅާލުމެއް ނެތިއެވެ. ކުރަން އައި ކަންތައް ކޮށް ނިމުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް އެތަނުން ދިޔައީ އޭނާއެވެ. އެންމެ ފަހަރަކުވެސް ފަހަތަށް އެނުބުރި ބަލައެއް ނުލައެވެ. މަގުގެ އަނެއް ފަރާތުން އޮބާލަން ދެން އަހަރެން ބަލަހައްޓައިގެން އޮތީމެވެ.\nހެނދުނު ވި އިރުވެސް އަހަރެން އޮތީ ހޮޅުއަށީގައި އައްސާފައެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށް ތެދުވެ އުޅުނު މީހަކަށް ފެނި ރަށު އެންމެން އެއްކުރީ އަހަރެން އިތުރަށް ފަޟީހަތް ކުރާނެ ގޮތެއް ނޭނގިގެން ބާވައެވެ؟ މީހުންގެ މަލާމާތުގެ ބަސްތައް އަހަރެންނަށް ރައްދުވަމުން ދިޔައިރު އަހަރެން އޮތީ ފުރާނަ މިވަގުތުން ވަގުތަށް ގެންދަވާނޭ ނަމައޭ ހިތާ ހިތުން ދުޢާކޮށް ކޮށެވެ. ގެއަށް ގެންދިޔައީ ބޮޑު ދައިތައެވެ. ރަށު އެންމެން ކުރިމަތީ އަހަރެންގެ އިސްތަށިގަނޑަށް ހިފާ ދަމަމުންނެވެ. ބަޑިއަށް ކޫޑިއަށް ދަންދެން ގޮވުނު ހާ ނަމެއް ގޮވަމުންނެވެ.\nއަހަރެން މަދަރުސާއިން ވަކިވިތާ މި އީ ސާދަ ވަނަ ދުވަހެވެ. އެކުވެރިއެއް ނެތްތާނގައި ވާހަކަ ދައްކާނޭ މީހަކުވެސް ވަނީއެއް ނޫނެވެ. ސައްވީސް ގަޑިއިރު އަހަރެން ހޭދަކުރަނީ މި އަނދިރި ގޮޅިއެއްފަދަ ކޮޓަރީގައެވެ. ބޮޑު ދައިތަގެ ރުންކުރު ބަސްތަކާ ކުރިމަތިލާނޭ ހިތްވަރެއް އަހަރެންގެ ގަޔަކު ނެތެވެ. ބޮޑުބޭބޭގެ ގޯނާތަކާއި، އޭނާގެ ދަރިންގެ މޮށުންތަކަށް އަހަރެން އިޖާބަ ދީފީމެވެ. ލައްކަ ގަދަ ހެދިއްޖެތާއެވެ. އަނިޔާ ނޫން އެއްޗެއް ނުލިބުނެވެ. ލިބުނުހާވެސް އެއްޗަކީ ހުތުރު ނަމެވެ.\nއަހަރެންގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުން ލީ މީގެ ދެދުވަސް ކުރިންނެވެ.\nއަތުގައި އޮތް ކަލަންޑަރުގެ ދުވަސް ތަކުގައި ރަތް ކުލައިގެ ގަލަމަކުން ބޮޅު އަޅަމުން ދިޔައީ ގޮތް ހުސްވެ އިނދެއެވެ. ފަހަކަށް އައިސް މާ ބޮޑު ހިލަމެއް ނުވާ އަހަރެންގެ ހިތް ބާރު ބާރަށް ތެޅެމުންދިޔައެވެ. އަހަރެންގެ ދުވަސް ފަހަނަ އަޅައި ގޮސްސިއެވެ. އުމުރުން މިހާ ވަރު ވި އިރު އަހަރެންގެ މައްސަރު ދުވަސްތަކަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެެއް ނާދެއެވެ. މިހާރު މާ ލަސްވެއްޖެއެވެ. ބޭއިޚްތިޔާރުގައި އަހަރެންގެ ބަނޑުގައި އަތް އަޅާލީމެވެ. ކުރިން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ނުވިނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަށް ބޮޑެތި ބަދަލު ތަކެއް އައިސްފައިވާކަން މިހާރު ޔަގީން ވީދެނެވެ.\nއަހަރެން މުޅިން މާޔޫސް ވެއްޖެއެވެ. ބަނޑުގައި އުފެދެމުން މި ދާ އަހަރެންގެ އިއްފަތްތެރި ކަމަށް އަރައިގަތް ފަދަ ޖަނަވާރެއް މި ދުނިޔެއަށް ގެންނާނެހާ ހިތްވަރެއް މި ނިކަމެތި ހަށިގަނޑަކު ނެތެވެ. އަަހަރެންގެ ބަނޑުން ނިކުމެ އަދި ކިތައް އަންހެނުންގެ އަބުރާ އިއްޒަތަށް އަރާނެ ބާއޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. ބޮޑުބޭބެއާ އޭނާގެ ދަރިންނަށް ނިކަން ބަލާބަލާށެވެ. ހައިވާންތަކެއް ހެން އުޅެމުން އެދަނީ އަހަންނަކީ އިންސާނެއްކަން ހިތަށް އަރުވާލުމެއް ނެތިއެވެ. އަހަރެން މި ހާލަތަށް ގެނައި އެކަކުގެވެސް ހިތެއް އޮންނަ ކަމަކަށް އަހަރެން ޤަބޫލެއް ނުކުރަމެވެ. އަމިއްލަ މައިމީހާގެ ފަރާތުން އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ޖެހުނު ސިއްކަ ވަކި ކުޑަހެއްޔެވެ؟ އަދި އިތުރު ބައެއްގެ ފަރާތުން ކުރެވޭނީ ކޮން އުއްމީދެއް ހެއްޔެވެ؟ އަންނަން އުޅޭ އާ މެހެމާނަކީ ވެސް އަހަރެންގެ ބޮލަށް ފައިން އަރާނޭ މީހަކަށް ވާނެކަން އަހަރެންނަށް ޔަޤީނެވެ.\nވަރަށް ގިނަ ގޮތް ގޮތަށް ވިސްނުމަށްފަހު އަހަރެން ގޮތެއް ނިންމީމެވެ. ވޭން އަޅަނީ ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުފުށުގައި އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ހިތުގައި އުފެދެމުންދިޔަ ކެކުޅުންތަކަށް ޝިފާއެއް ނެތެވެ. ދެން އޮތީ އެންމެ ގޮތެކެވެ. މި ކެހިވެރި ދުނިޔެއާއި އަލްވަދާޢު ކިޔުމެވެ. ދުނިޔެމަތިން އަހަރެންނަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނޭ މީހެއް ނެތަސް، މި ދިރިއުޅުމަށްވުރެ އަލިފާންވެސް މާ ފިނިވާނޭ އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަމުންދިޔައެވެ.\nމީގެ ގަޑި އިރެއް ހާ އިރު ކުރިން އަހަރެން މި ދުނިޔެއާ ވަކި ވުމަށް ވާން ހުރި ތައްޔާރީ އެއް ވެއްޖައީމެވެ. އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ފުރާނަ ވަކިކޮށްލުމަށް ކުރި މަސައްކަތުގެ ހިތި ރަަހަ ދުލު ކުރީގައި ހުއްޓަސް، ދުނިޔެއާއި ވަކި ވާން މާ ގިނަ ވަގުތެއް ދެން ނެތެވެ. ހިތާ އެއްވަރަށް އަތާއި ފައި ފިނި ވެއްޖެއެވެ. ގަލަމުގެ ދެލި ހުސްނުވިޔަސް މި ބަޑީގައި ވަޒަނެއް ނެތެވެ. ދުނިޔެއީ އަހަރެންނަށް ނަރަކައަކަށް ހަދައިދިން އެންމެނަށް މަރުހަބާ ކިޔަމެވެ. ކަލޭމެން އެންމެންނަށް އަހަރެންގެ ބަދު ދުޢާ ހައްގެވެ.\nއަހަރެންނަށް މި ދުނިޔެމަތިން ލިބިގެންދިޔަ ވޭނާ، އަނިޔާ އަހަރެންނަށް ހައްޤެއްނޫނެވެ.\nއަހަރެންގެ ނަމަކީ މަރިއަމްއެވެ. އަހަރެންނަށް "ބަޑި" އެއް ހައްގެއްނޫނެވެ.\nއަޝްރަފް November 12, 2017\nވަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް. އުއްމީދު ކުރަން މަރީގެ މިކަހަލަ ރީތި އިތުރު ވާހަކަ ކިޔާލަން ލިބޭނެކަމަށް.\nލޮލީތާ November 12, 2017\nވަރަށް އިންޓެންސް ކޮންމެ އަކަސް. މިކަހަލަ ކަމެއް އެކްސްޕީރިއަންސް ކޮށްފަ ހުރި މީހަކަށް ކިޔަން ފަސޭހަނުވާހާ އިމޯޝަނަލް.\nހުސެން November 12, 2017\nރީތި ވާހަކަ އެއް. ވާހަކައިގަ ވެސް އުޅެނީ މަރިއަމް އެއް. މި އީ އަނެއްކާ ލިޔުނު މީހާ އާ ގުޅޭ ވާހަކައެއްބާ؟\nއަމްނާ November 12, 2017\nއަޅެ ދެން އެހާ ލޯބިން ބިލްޑް ވަމުން އައި ރޮމޭންސް ?\nނަހޫ November 12, 2017\nޞޮފާ November 12, 2017\nވަރަށް ޙަޤީޤީ ވަރަށް ކަމުދިޔަ ވާހަކައެއް. ވަރަށް ހައްޤު ބަސްތަކެއް. ކުފުރު މަރަކުން މަރުވުމަކީ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެއް ނޫން. އެހެންނަމަވެސް އެފަދަ އަންހެނެއްގެ ހިތުގެ ހުރިހާ އަޑެއް މިވާހަކައިގައި އެބަހިމެނޭ. ވަރަށް ކުރުކޮށް ވަރަށް ގިނަ އަނިޔާތައް ސިފަކޮށްފަ ހުރި ވަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް.\nއަހުމަދު އިޔާޒް November 12, 2017\nކިޔާލަން ރީތި.. މަރިޔަމްގެ އިތުރު ވާހަކައެއް ކިޔާލަންް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން\nއުސްމާން November 12, 2017\nވަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް. ވަރަށް މޮޅަށް ރާވާފައިއޮތްކަން އެނގޭ. ކުރިން ކިޔަމުން އައި ހުރިހާއެއްޗެއް އެއީ އިންޑައިރެންޓް ފޯޝެޑޯކަން ނުވެސް އެނގުނު. ދެކޮޅު ރީތްޗަށް ތައްލަވާގޮތަށް ރޭވިފައިއޮތް ސަޅި ވާހަކައެއް. ކޮންގްރާ\nއަލީ November 12, 2017\nމި ވާހަކައިގައި އެންމެ ސަޅީ، މަރިޔަމް ފިޔަވާ އެއްވެސް ކެރެކްޓަރއެއްގެ ނަމެއް ގެނެސްފައި ނެތް. ވާހަކައަށް ވަދެވިފައި ހުރިވަރުން ނަންތައް ނެތްކަން ނުވެސް އެނގޭ. ބްރާވޯ!\nމަރީ November 12, 2017\nކިޔަމުން ދިޔައިރު އަހަރެންނަކީ ވެސް މަރިޔަމްއަށް ދެރަގޮތް ހެދުނު މީހެއްކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނު. ރޮވުނު. އަހަރެންވެސް މިކަހަލަ ކުދިންނަށް މަލާމަތްކޮށް ބުލީކޮށް ހެދިން. ދިސް އިޒްއަ ލައިފް ޓަރނިންގ ސްޓޯރީ ފޮރ މީ\nޖަމީ November 12, 2017\nމަރިޔަމް މަރުވެފަ އޮވެގެންތަ ވާހަކަ ލިޔެފަ ؟\nމިސް November 12, 2017\nތިއީ މޮޔައެއް ދޯ. މި ކިޔާއިރު ނޭނގޭދޯ މިއީ ސުއިސައިޑް ލެޓަރއެއް ކަމެއް.\nފިރާށް November 12, 2017\nދެން އެއްޗެކޭ ލިޔަނިކޮށް ޗައޮތީ ވެފަ. ހުސް ހާސަރު. މި.ކިޔާފަ ރީތިވާނީ ހިތްބަލި މީހުންނަށް\nއޫފްސް. ޔޫ ރެޑްއިޓް ޓޫ އެންނު. ލޮލް\nއަރިސް November 12, 2017\nތިއީ ފިރިހެނުންނަށް އޮތް ހަލާކެއް. ހިތެއް ނެތް މީހެއް ދޯތިއީ\nލައިލާ November 13, 2017\nމިކަހަލަ އަނިޔާއިން ކެއްތެރިކަން ކޮޅުންލާފައިވާ މީހެއްގެ ވާހަކަ ގެނެސްދެވޭނީ މިހާ ފުރިހަމަ އަށް. ހާދަ ވޭނެއް ހިތުގަ އަޅާނެޔޭ. މިކަހަލަ ވާހަކައެއް ކިޔާފަ އެހެން ދެވަނަ ފަހަރަށް މީހަކަށް "ބަޑި" ކިޔާފަ ގޮވާލަން ނުކެރުމަކީ މި ވާހަކައިގެ މަޤްސަދު.\nމަ މިއު މަ November 13, 2017\nވަރަށް މޮޅު ލިޔުމެއް\nކަނޑި November 13, 2017\nވަރަށް ރީތި އަސަރުގަދަ ވާހަކައެއް، އިބާރާތް ކުރުމާއި ހުށަހަޅައިދިނުންވެސް ވަރަށް ކަމުދޭ. ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގަވެސް މިކަހަލަ ރީތި ވާހަކަތައް ގެނެސްދޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން.\nނާއިމް November 15, 2017\nސޯ ޑިޑް ށީ ޑައި؟\nމަރިޔަމް ޕްލީސް ސްޓޯޕް، އައި އެމް ކްރައިންގ\nޟުމާ December 26, 2017\nމަ January 1, 2018\nއަހަރެންނަކީ ފިރިހެނެއް، އަންހެނެއްގެ ނުރުހުމުގައި އިނގިލި ކޮޅުވެސް ޖައްސާ ނުލާނަން.\nކޮންމެސްގޮލައެއް January 19, 2018\nޥަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް...??ވާއުވް ޕާރފެކްޓް\nމަރިިިިިިި December 16, 2018\nKiyuntheriyaa April 30, 2019\nVarah reethi vaahaka.. everything was perfect..\nYaaaaanu27 November 8, 2019\nIs thisareal story or\nއުލްވާން July 14, 2020\nހާދަ ފިރިހެނުންމާ ދެކޮޅޭ..ބުނަން..ހުރިހާ ފިރިހެނުންނެއް އެއްގޮތެއް ނުވާނެ..!😠\n........................ September 16, 2020\nތިކަން އިނގެޔޭ. އެކަމް ގިނަ ފިރިހެނުންނަކީ އެކަހަލަ ބައެއް. އަހަރުމެން އަންހެނުންގެ އިހުސާސްތަކާ ވޭން ނޭނގޭ ބައެއް. ތީ އެކަހަލަ މީހަކަށް ނުވެއްޖިއްޔާ ހެއްދެވި ފަރާތަށް ހާސް ފަށުން ޝުކުރު ހުރި.\n😢😢😢 December 28, 2020\nހުރިހާ ފިރިހެނުން އެއްގޮތް ނުވާނެ ކަން އެނގޭ.. އެކަމަކު ވެސް ބުނެލުން އޮތީ ގިނަ ފިރިހެނުން މިހާރު އުޅެނީ އެގޮތަށޭ.. މިހާރު ނޫޅޭނެ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ރަނގަޅު ފިރިހެނެއް.. ފިރިހެނުންނަކަށް ނޭނގޭނެ އަންހެނުން ކުރާ ހިތާމައެއް.. ފިރިހެނުން ގެ ސަބަބުން އެ މީހުން އަޅާވޭނެއް.. ގިނަ ފިރިހެނުންނަށް އެ މީހުން ބޭނުންވާ ކަމެއް ކުރެވުނީމަ ނިމުނީ.. އަންހެނުންނަށް އެކަމުން ކުރާ އަސަރު ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ އަސަރެއް ނޭނގޭ މިހާރު އުޅޭ ގިނަ މީހުންނަކަށް.. އެ މީހުން ބަލަނީ އެ މީހުންގެ އަމިއްލަ ހިންހަމަޖެހުމަށް 😭😭😭😭😭😭😭😭😭😭\nނަން April 21, 2021\nމީ ހގީގީ ވާހަކަ އެއްތަ.؟\n🦋އައިޝަތް ޒައިނާ 🦋 May 31, 2021\nވވވވވ. ރީތި މިވާހަކަ 💕💕💕ލަވް ދިސް ސްޓޯރީ ސޯ މަޗް ❤❤އަދިވެސް މިކަހަލަ ވާހަކައެއް ކިޔާލަން ލިބޭނެކަމަށް އުންމީދުކުރަން 🤗🤗🤗ސްޓޭ ސޭފް އެންޑް ޓޭކް ކެއާރ 😷😷😷\n🌺🌺🌺🌺🌺🌺 June 22, 2021\n🌺 ވަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް🌺


އޭޕްރިލް 2017ގައި މިނިސްޓްރީއަށް ރިޕޯޓްކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައިވާ މައްސަލަތައް – މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ, ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސް\nއޭޕްރިލް 2017ގައި މިނިސްޓްރީއަށް ރިޕޯޓްކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައިވާ މައްސަލަތައް\nPosted on 30/05/2017 11/07/2017\nއޭޕްރިލް 2017ގައި ޖުމްލަ 272 މައްސަލަ ވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީއަށް ރިޕޯޓްކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައެވެ.\nކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އެކި ބާވަތުގެ އަނިޔާއާ ގުޅޭ 122 މައްސަލަ ވަނީ ރިޕޯޓްކޮށްފައެވެ. މިއީ، އޭޕްރިލް 2017ގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ 40%އެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކެވެ.\nކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ 37 މައްސަލަ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާއިރު، މީގެ ތެރެއިން 21 މައްސަލައަކީ ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ ފިރިހެންކުދިންނާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި އިހުމާލުވުމުގެ 33 މައްސަލަ؛ ޖިންސީ އަނިޔާގެ 25 މައްސަލަ؛ ނަފްސާނީ އަނިޔާގެ 17 މައްސަލަ އަދި ހަނގާކުރުމުގެ 8 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nއެކި ބާވަތުގެ ކުށް ކުރާ ކުޑަކުދިންގެ 15 މައްސަލަ މިނިސްޓްރީއަށް މިދިޔަ މަހު ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ވައްކަންކުރުމުގެ3މައްސަލަ؛ މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅުމުގެ2މައްސަލަ؛ އަދި ޖިސްމާނީ އަނިޔާކުރުމުގެ2މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nކުޑަކުދިންގެ އަޙްލާޤީ މައްސަލަތައް\nކުޑަކުދިންގެ އަޙްލާޤީ މައްސަލަތަކުގެ 16 މައްސަލަ މިނިސްޓްރީއަށް މިދިޔަ މަހު ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި “ޓެމްޕަރ ޓެންޓްރަމްސް”އާ ގުޅޭ 8 މައްސަލަ؛ ގޯނާކުރުމުގެ3މައްސަލަ؛ ގެއިން ފިލައިގެން ދިޔުމުގެ2މައްސަލަ އަދި ހަނގާކުރުމުގެ2މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nހައްޤުތަކުން ކުޑަކުދިން މަހްރޫމްކުރުން\nހައްޤުތަކުން ކުޑަކުދިން މަޙްރޫމްކުރުމާ ގުޅޭ3މައްސަލަ އޭޕްރިލް 2017ގައި މިނިސްޓްރީއަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި، ސިއްޙީ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްނުދިނުމުގެ2މައްސަލަ އަދި ތަޢުލީމްފޯރުކޮށްނުދިނުމާ ގުޅޭ 1 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nވަކި ޖިންސަކަށް ވީތީ ކުރާ އަނިޔާ އަދި ގެވެށި އަނިޔާގެ 47 މައްސަލަ ވަނީ މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅާފައެވެ. މިއީ، އޭޕްރިލް 2017ގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ 15%އެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވަނީ އެކި ބާވަތުގެ ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކެވެ. ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ 21 މައްސަލަ ތެރެއިން 18 މައްސަލައަކީ ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ ޝިކާރައަކަށްވެފައިވާ އަންހެނުންނާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ނަފްސާނީ އަނިޔާގެ 13 މައްސަލަ؛ އިހުމާލުވުމުގެ4މައްސަލަ؛ ބިރުދެއްކުމުގެ3މައްސަލަ އަދި ޖިންސީ އަނިޔާގެ3މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކާއި ދޮށީ އުމުރުގެ މީހުންނަށް އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން\nނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކާއި ދޮށީ އުމުރުގެ މީހުންނަށް އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމާއި ގުޅޭ 21 މައްސަލަ އޭޕްރިލް 2017ގައި މިނިސްޓްރީއަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ 13 މައްސަލަ އަދި ދޮށީ އުމުރުގެ މީހުންނަށް އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމާ ގުޅޭ 8 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nއަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުންދިނުމާ ގުޅޭ 15 މައްސަލަ މިނިސްޓްރީއަށް ވަނީ ރިޕޯޓްކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައެވެ.\nފިޔަވަތި މަރުކަޒުގައި ދިރިއުޅޭ ކުދިންނަށް ލައިބްރަރީއެއް ޤާއިމްކޮށްފި →\n← ސަރުކާރުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ފިޔަވަތީގައި ދިރިއުޅޭ ކުދިންނަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީއާއެކު ތިން ކުންފުންޏަކުން އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި


Mi fatuloonu 100 aharu gengulheveyne | Mihaaru\nމޮޑެލްއަކު ވޮލެބެކްގެ ފަޓްލޫނެއް ލައިގެން.\nމި ފަޓުލޫނު 100 އަހަރު ގެންގުޅެވޭނެ\n22 ޑިސެމްބަރ 2018 - 08:04 1 comment\nފަޓުލޫނެއް 645 ޑޮލަރު ދީފައި ގަންނާނެ މީހުން ގިނައެއް ނުވާނެ އެވެ. މި އަގު ބޮޑު އުފެއްދުން ތައްޔާރުކުރި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކުންފުނި ވޮލެބެކް އިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ ހަލާކު ވާނެ ފަޓްނޫލެއް ނޫނެވެ. ތަފާތަކީ އެއީ އެވެ.\nމި ހަލާކުވެ ނުވެ 100 އަހަރަށް ބޭނުން ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ގެރެންޓީ އެ ކުންފުނިން ދެ އެވެ. އެހެންވެ ގަރުނެއްގެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ބޭނުން ކުރެވޭނެ ކަމަށް ބުނާ މި ފަޓްލޫނަކީ އެތައް ޖީލަކަށް ފޯރާނެ އެއްޗެކެވެ. އެ ހިސާބުން އަގުގެ ވާހަކަ އޮބިދާނެ އެވެ.\nވޮލެބެކްގެ އެއް ބާނީ ސްޓީވް ޓިޑްބޯލް ބުނި ގޮތުގައި ލައިގެން ވެސް ހުންނަން އަރާމުކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ފަޓުލޫނު ފަރުމާކޮށްފައި ވަނީ ތިން ފަށަލައަކަށެވެ.\nބޭރުގައި އިންނަ ފަށަލައަކީ ފެން ކިތަންމެ ވަރަކަށް، ކިތަންމެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ފެނުގައި އޮތަސް ގެއްލުމެއް ނުވާ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ފަށަލައެކެވެ. މެދު ފަށަލަ ތައްޔާރުކޮށްފައި ވަނީ އަލިފާން ނުހިފާ ގޮތަށް އަދި ފިނިހޫނުމިން ކޮންޓްރޯލްކޮށްދޭ ގޮތަށް އެއާބޭގް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށެެވެ.\nOur 100 Year Pants are built to withstand fire, nature, water, and the rest of this century. Available in Granite and Khaki editions https://t.co/HZwfN4pqdy pic.twitter.com/yXCqCozw0M\n— Vollebak (@vollebak) November 27, 2018\nބިއްލޫރި ފަދަ އެއްޗެހިން ނުކެފޭ ފަށަލައެއް އިންނާތީ މިއީ ލައިގެން ހުންނަ އިރު ވެސް ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއަކުން ރައްކާތެރިކޮށް އުފެއްދުމެކެވެ.\nLaunching October 2018, our 100 Year Pants are made fromamaterial so hardcore it was originally built to enable the military to walk through fire. Join the waiting list at https://t.co/rjrNhToSJd pic.twitter.com/sDvVjus6tx\n— Vollebak (@vollebak) September 20, 2018\n"ގިނަ ފަޔާ ރެސިސްޓަންޓް އުފެއްދުންތަކަކީ ބަރު އަދި ލައިގެން ހުންނަ އިރު ހަށިގަނޑަށް އުނދަގޫ އިހުސާސް ކުރެވޭ އެއްޗެހި. އެކަމަކު އަހަރެމެންގެ މި އުފެއްދުމަކީ ލައިގެން ހުންނަ ފަސޭހަ އަރާމު އަދި ލުއި އެއްޗަކަށް ވާނެ،" ސްޓީވް ބުންޏެވެ. "އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާ ނަމަ މިއީ އާދައިގެ ފަޓްލޫނެއް ނުވަތަ ޖީންސެއް ލައިގެން ހުރުން ކަހަލަ ކަމެއް."\nއޭނާ ބުނި ގޮތުގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ މި ފަޓްނޫލަކީ ކުރިން އަލިފާން ނިއްވުން ކަހަލަ މަސައްކަތްތައް ކުރާ މީހުންނަށް ނުވަތަ އަސްކަރީ މަސައްކަތްތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން ތައްޔާރު ކުރަން ހިޔާލަށް އައި އެއްޗެކެވެ. އެކަމަކު ފަހުން ފަޓްލޫނު ފަރުމާކޮށް ނިންމައިލީ އާދައިގެ މީހަކަށް ވެސް ހަމަ އާދައިގެ އަންނައުނެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވޭ ގޮތަށެވެ.\nވޮލެބެކްގެ މި ފަޓްލޫނަކީ އެ ކުންފުނިން އުފެއްދި މިފަދަ ފުރަތަމަ ފަރުމާއެއް ނޫނެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އެތަނުން ވަނީ ގަރުނަކަށް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ކަހަލަ ހުޑީއެއް ވެސް ނެރެފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އިނގިރޭސިވިލާތް ފެޝަން އަންނައުނު


Dabliu spoat ekadameen intar ofees bedmintan mubaaraatheh baahvanee\nޑަބްލިއު ސްޕޯޓް އެކަޑަމީން އިންޓަރ އޮފީސް ބެޑްމިންޓަން މުބާރާތެއް ބާއްވަނީ\nޑަބްލިއު ސްޕޯޓް އެކަޑަމީން އިންތިޒާމްކޮށްގެން ކުޅުދުއްފުށީގައި އިންޓަރ އޮފީސް ބެޑްމިންޓަން މުބާރާތެއް ބާއްވަން ނިންމާ، އެކަން މިއަދު އިއުލާންކޮށްފި އެވެ. މިމުބާރާތުގައި ބައިވެރިވެވޭނީ ސަރުކާރު އޮފީސްތަކާއި ކުންފުނިތަކުގެ މުވައްޒަފުންނަށެވެ.\nދެ ޖިންސަށް ހުޅުވާލައިގެން ބާއްވާ މިމުބާރާތުގައި އަންހެން އަދި ފިރިހެން ޓީމްތައް ވާދަކުރާނީ ދެ ޑިވިޒަނަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެއް އޮފީހަކުން ފިރިހެން ޓީމެއް ނެރުނަސް ހަމަ އެ އޮފީހަކުން އަންހެން ޓީމެއްވެސް ނެރެވިދާނެ އެވެ.\nޓީމް އިވެންޓްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށްގެންދަން ހަމަޖެހިފައިވާ މިމުބާރާތް ފަށަން ތާވަލްކޮށްފައިވަނީ އަންނަ ފެބްރުއަރީމަހު 15 ގަ އެވެ.\nމަދުވެގެން5ކުޅުންތެރިން ގިނަ ވެގެން 8 ކުޅުންތެރިން ހިމަނައިގެން ޓީމް ނެރެވޭއިރު އިތުރަށް ދެން ހިމެނޭނީ2އޮފިސަލުންނެވެ.\nޑަބްލިއު ސްޕޯޓް އެކަޑަމީން ބުނީ އޮފީހުން ބޭރު އެއް ކުޅުންތެރިއެއް ހިމެނުމުގެ ފުރުސަތު ކޮންމެ ޓީމަކަށް ވެސް އޮންނާނެ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އެ ކުޅުންތެރިޔާ ފަސްޓް ޑިވިޝަންގެ ކުޅުންތެރިއަކަށް ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nމި މުބާރާތުގެ މަގުސަދަކީ ރަށުގައި ބެޑްމިންޓަން އާލައިކޮށް، ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ވާދަވެރި ކުޅިވަރަކަށް ހެދުމާއި ބެޑްމިންޓަނަށް ލޯބި ޖެއްސުމާއި އެކުޅިވަރު ކުޅޭ ޒުވާނުން އިތުރުކުރުން ކަމަށެވެ. އަދި މިމުބާރާތް މިއަހަރު ހާއްސަކޮށްފައިވަނީ ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުދިންނަށް ކަމަށް ޑަބުލިއު ސްޕޯޓްސް އެކަޑަމީން މައުލޫމާތުދެ އެވެ.\nމިއަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު މިމުބާރާތް ބާއްވަން ހަމަޖެހިފައިވާއިރު ހާއްސަ މަގާމުތަކަށްދާ ފަރާތްތަކަށް ޓްރޮފީ ލިބޭނެ އެވެ.\nއެގޮތުން މުބާރާތުގެ ބައިވެރިވުމަށް ނަންނޯޓް ކުރުމަށް 7911665 ނަންބަރާ ގުޅުމުން ހަމަޖެހޭނެއެވެ. ބައިވެރިވުމަށް އިތުރު ފީ އެއް ނުނަގާއިރު ބައިވެރިވުމުގެ އެންމެ ފަހު ތާރީހަކީ 1 ފެބްރުއަރީ އެވެ.


[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 2619 ފަހަރު]\nކުރީގެ އުއްމަތްތަކަށް ދެވިފައިނުވާ ފަސް ކަމެއް ރަމަޟާންމަހުގައި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތަށް ދެވިފައިވެއެވެ. ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިގެ ވަހަކީ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ގޮމަކަސްތޫރީގެ ވަހަށްވުރެމީރުވަސް ގަދަވުން، ރޯދަ ވީއްލުމަށް ދާންދެން ރޯދަވެރިންނަށްޓަކައި ފާފަފުއްސެވުން އެދި މަލާއިކަތުން ދުޢާ ކުރެއްވުން އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކު ﷲ ސުވަރުގެ ޒީނަތްތެރި ކުރައްވުމާއެކު ވަޙީ ކުރައްވަތެވެ.\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 2967 ފަހަރު]\nމި މާތް މަހަށް މަރުޙަބާ ކިޔާ ތައްޔާރީވުމުގައި މީސްތަކުން ބެހިގެންވަނީ ދެބަޔަކަށެވެ. އެއްބަޔަކީ ރޯދަމަހަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ގޭގެ ފަރުނީޗަރު ބަދަލުކޮށް، ބަދިގެ ސާމާނު ހޯދައި، ޓީވީން ރޯދަމަހަށް ޙާއްޞަކޮށްގެން ފޮނުވަން ހަމަޖެހިފާ ހުރީކޮން މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ޕޮރުގުރާމުތަކެއްތޯ ބަލައި އެއަށް ވަޤުތުހުސްކުރާ މީހުންނެވެ.\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 2854 ފަހަރު]\nބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް އޭގެ އެންމެހާ އަޅުކަންތަކާއި، ރަޙުމަތާއި، ފާފަފުއްސެވުމާއި، ދަރުމައާ އެކު އަޅުގަނޑުމެންނާ ކުރިމަތިލައިފިއެވެ. ރަޙުމަތުގެ ދިހައަކާއި ފާފަފުއްސެވުމުގެ ދިހައަކާއި ނަރަކައިން މިންޖުވުމުގެ ދިހައެއް، އެމަހުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެނާ ބައްދަލުކޮށް އަލްވަދާޢު ކިޔަމުންދާނެއެވެ. ބާއްޖަވެރި، ހެޔޮނަސީބުގެ އަހުލުވެރިބަޔަކީ ޢާންމު ދުވަސްތަކާއި ޚިލާފަށް ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަސްތައް ހެޔޮ ބަދަލުތަކަކާ އެކު ހޭދަކުރާ މީހުންނެވެ.\nތައުބާވެ ފާފަތަކުން ޠާހިރުވެގެންވާ ޙާލު ރަމަޟާންމަހާ ކުރިމަތިލާށެވެ!\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 3022 ފަހަރު]\nރަމަޟާންމަހަކީ ހުރިހާ ހެޔޮ ކަމަކާއިގެން މުއުމިނު އަޅުތަކުންނާ ބައްދަލު ކުރާ މަހަކަށް ވާއިރު މިމަހުގެ ބަރަކާތާ ޘަވާބަށް އެދޭމީހާ ކުށްފާފައިން ޠާހިރުވާން ޖެހޭނެއެވެ. މިގޮތުން މިމަސް އައުމުގެ ކުރިންނާއި މިމަހުގެ ދުވަސްތަކުގައި ގިނަގިނައިން ފާފަތަކަށް އިޢުތިރާފްވެ ތައުބާވާންޖެހޭނެއެވެ.\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 2279 ފަހަރު]\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 2954 ފަހަރު]\nއެހެނިހެން އަޅުކަންތަކާ އަޅާބަލާއިރު ރޯދައަކީ ވަރަށް ތަފާތު އަޅުކަމެކެވެ. ރޯދަފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ އަޅުކަމެއްވެސް އަދާ ކުރެވެނީ ޢަމަލަކުންނެވެ. ނަމަވެސް ރޯދައަށް ހުރުމަކީ ވަކި ކަންތައްތަކެއް ނުކޮށް ދޫކޮށްލައިގެން ހުންނަ ހުރުމެކެވެ. ތިމާ ހުރީ ރޯދައަށޭ ބުނެ ސިއްރުން ކައިބޮއި ހެދިކަމުގައި ވިޔަސް ދެންތިބޭ މީހުންނަށް އެކަން އޮންނާނީ ވަންހަނާ ވެފައެވެ. ނަމަވެސް ރޯދަވެރިޔާ ކެއުމާއި ބުއިން އަދި އެނޫންވެސް ރޯދަގެއްލޭ އެންމެހާ ކަންތައްތަކުން ދުރުހެލިވެ ހުންނަނީ ﷲ ގެ ރުއްސަވާ ވޮޑިގަތުން ލިބުމަށެވެ. ރޯދަވެރިޔާއަށް ވަކި ޚާއްޞަ ދަރުމައަކާއި ޘަވާބެއް ދެއްވުމަށް މާތް ﷲ ވަޢުދު ކުރައްވާފައިވަނީ އެހެންވެއެވެ.\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 3581 ފަހަރު]\nމުސްލިމުން ރޯދަމަހަށް އިސްތިޤްބާލު ކުރުމުގެ މަގުމަތީގައި ވާއިރު، އެބައިމީހުންގެ ޙާލާއިމެދު ބަލާލި ކޮންމެ މީހެއްގެ ލޮލުން އަންނާނީ ލޭގެ ކަރުނައެވެ. އެބައިމީހުންނާ ބައްދަލު ކުރުމަށް އަހަރަކު އެއްފަހަރު އަންނަ ރަޙުމަތާއި ބަރަކާތުން ފުރިގެންވާ މައްސަރާއި ބައްދަލު ކުރުމުގެ އެއްވެސް ޖޯޝެއް އެބައިމީހުންގެ ކިބަޔަކު ނެތެވެ. ނޫނެކެވެ. ޖޯޝު އެބަހުއްޓެވެ.\nރަމަޟާން މަސް ހޭދަކުރާނީ ކިހިނެއް؟\n[މިހާތަނަށް މި ލިޔުން ކިޔާފައިވަނީ 2201 ފަހަރު]\nބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ކުރިމަތިލާން ތައްޔާރުވަމުން އެބަދެއެވެ. ބަރަކާތްތެރި މިމަހަކީ އޭގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ފަހު ދުވަހާ ހަމަޔަށް ހެޔޮކަމުން ފުރިގެންވާ މަހަކެވެ. ރަޙުމަތުގެ ދިހައަކާއި ފާފަފުއްސެވުމުގެ ދިހައަކާއި ނަރަކައިން މިންޖުވުމުގެ ދިހައަކާއެކު އުފާކުރަނިވި، ހިނުވަރުނަވި މޫނަކާއެކު މިމަސް އަޅުގަނޑުމެނާ ބައްދަލުކުރައެވެ. ބާއްޖަވެރިންނަކީ، ކާމިޔާބީގެ އަހުލުވެރިންނަކީ، މަތިވެރި މާތް ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަސްތައް ހެޔޮ ބަދަލުތަކަކާ އެކު ހޭދަކޮށް، ރޯދައިގެ ޙަޤީޤީ މަގުސަދު ކަމަށްވާ "ތަޤުވާވެރިކަން" ހާސިލުކުރާ މީހުންނެވެ.


SunOnline: Roadha Sihhath: Dhulhaheyo sihhathakah nidhi\nރޯދަ ސިއްހަތު: ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތަކަށް ނިދި\nރިޔާޝް ރިޔާޒް 13 Apr 2021, 13:41\nޒަމާނަށް އައިކުރިއެރުމާއިއެކު އަހަރުމެންގެ ޖީލު ހަފުސްވެއްޖެ އެވެ. މީސްމީޑިއާގެ އަވައިގައިޖެހި އަހަރުމެންގެ ފުރާވަރުކުދިންގެ ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްއެޅިއްޖެ އެވެ. ހަޖަމުކޮށްލަން ދަތި ވާހަކައެއްނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ ދަންވަރުގެ ނިދި ނަގާލައި އަހަރުމެން ފޯނުތަކަށް އަޅުދާސްވަމުންދާ ކަމެވެ. ދުޅަހެޔޮ ހަށިހެޔޮ މީހަކަށް ވުމަށް ރޭގަނޑުގެ ނިންޖަކީ ކިހާ މުހިންމު އެއްޗެއްކަން އެއީ އަހަރުމެން އެންމެނަށް އިނގޭ ވާހަކައެކެވެ.\nރޭގަނޑުގެ ހަމަނިދި ނުލިބުމަކީ ތިމާގެ ނަފްސު ހީވެސް ނުކުރާކަހަލަ ނުރައްކަލަކަށް ހުޅުވާލުމުގެ މައިދޮރޭ ބުނިނަމަވެސް ދޮގަކަށް ނުވާނެ އެވެ. ޖިސްމާނިގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުން މީހާބަލިކަށިކޮށްދޭ މައިގަނޑު ހަތުރަކީވެސް އެއީ އެވެ. މަސައްކަތުގައި ބުރަވެގެން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ސަބަބަކާހުރެ ރޭގަނޑުގެ ނިދި ނުލިބުމަކީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ސިކުނޑިއަށް ބަދަލުތަކެއް އައިސް ނިއުރޯންސްތައް މަރުވާ މައިގަނޑުއެއް ސަބަބުވެސް މެ އެވެ. ވީއިރު މި ނިއުރޯންސްތަކަކީ ސިކުނޑީގެ ވިސްނުމުގެ ބާރާއި ކަންކަމަށް މީހާ ޝައުގުވެރިކޮށްދޭ ބާރާއި ހިތްނުތަނަވަސް ވުމުން މީހާ ދުރުކޮށްދޭ އެންމެ މުހިއްމު ރޯލެއް އަދާކުރާ އެއްޗެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެ އެވެ.\nޖިމުން އެކަނި ފުއްދޭ ކަށެއް ނެތް!\nކަސްރަތަށް ބަލަނީ ކަމުގަ ވާނަމަ ޖިމެއްގަ އެމީހަކު ކުރާ މަސައްކަތް މުހިންމުވާ އުސޫލުން ޖިމް ބޭރުގައި ކުރާކަންތައްވެސް އެހާމެ މުހިންމެވެ. ކުރާ ކަސްރަތެއްގެ ހަގީގީ މަންފާ ހަށިގަނޑަށް ކުރުމަށް އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ކެވޭއެއްޗެއްސާއި ބޮވޭއެއްޗެއްސާއި ނިދާގޮތް މުހިންމުކަމީ އެންމެން ދަންނަ ވާހަކައެކެވެ. އެމީހަކީ ހިކެން މަސައްކަތް ކުރާމިޙަކަށް ވީނަމަވެސް ނުވަތަ ބުންވަރު އިތުރުކޮށް މަސްޖައްސުވަން އުޅޭމީހަކަށް ވީނަމަވެސް މިހުރިހާ ކަންތައްތަކަކީ ރަނގަޅު ނިންޖަކާއި ގުޅިލާމެހިފައިވާ ކަންތައްތަކެކެވެ. ކަންމިހެން ހުރިއިރު އަހަރުމެން ނިންޖާއި އެހާ ދުރީ ކީއްވެބާވަަ އެވެ؟\nތަޖުރިބާއިން އެއްޗެއް ބުނަނީ ކަމުގަވާނަމަ ބުނެވޭނީ އަހަރުމެން ކައިރިއަށް އަންނަ ގިނަ ކްލައިންޓުންނަކީވެސް ނިންޖާއި އެހާމެ ދުރު ބައެއް ކަމެވެ. ރޭގަނޑުގެ ނިދިނަގާލައި ކުރަނީ ކީއްތޯ ސުވާލުކުރުމުން ގިނަބައެއްގެ ޖަވާބަކަށް ވަނީވެސް ކޮންމެވެސް އެއްޗަކަށް ފޯނުން ވަދެ އަތްފުނާއަޅާ ވާހަކައެވެ. ނުވަތަ ފިކުރުބޮޑުވެ ހާސްވެ ނުވަތަ ކޮންމެވެސް ބަޔަކާ ވާހަކަދައްކަން އިރުއަރަންދެން އޮންނަ ވާހަކަ އެވެ. ބުނެއުޅެ އެވެ؛ ވަގުތީ ހިތްހަމަޖަހުމަށް ވުރެ ދާއިމީ އުފާވެރިކަން އިސްކުރާށެވެ. ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށް ރޭގަނޑުގެ އަރާމު ނިދިހާ މުހިންމު އެއްޗެއް ނޯންނާނެ އެވެ. ތިމާއަކީ ދަންވަރު ފައިދާ ނެތް ކަންތައްތަކުގައި މަސްއޫލުވެ އުޅޭ މީހެއްކަމުގައި ވަނީނަމަ ތިމާއަށް އެ ވެއްޓިގަނެވެނީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ހަލާކުގެތެރެއަށްކަން ކަށަވަރެވެ.\nނިދީގެ ފުރިހަމަ އަރާމު ލިބިގަތުމަށް މުހިންމު ނުކުތާތަކެއް!\nނިދީގެ އަރާމު އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބިގަންނަން ބޭނުންވާ މީހަކު ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ނިދުމަށް އިހުތިޔާރު ކުރާތަނަކީ އަޑުމަޑު ސާފުތާހިރު ނިދަން އެންމެ އެކަށީގެންވާފަދަ ތަނެއްކަމުގައި ވާންޖެހެއެވެ. ބައެއް މީހުންނަކީ އަލިމަޑު އަނދިރިތަންތަނުގައި ނިދަން ކަމުދާބަޔަކަށް ވާއިރު އަނެއްބަޔަކީ އަޑުގަދަ ނަމަވެސް އެއްވެސް އުނދަގޫކަމެއްނެތި ނިދާ ބައެކެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ މީހަކީވެސް ތަފާތު މީހެއްކަމުން އެމީހެއްގެ އަރާމު ނިދި ލިބުމަށްޓަކައި އަމީހަކާ ގުޅޭ ގޮތްތައް ދެނެގަތުމީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެއީ ލޮލަށް ފަސޭހަ، އަލިންތިމާ ރައްކާކޮށްދޭ މާސްކެއް ވިޔަސް، ނުވަތަ އަޑުން ރައްކާކޮށްދޭ ހެޑްސެޓަކަށް ވިޔަސް އެގޮތެއް ހޯދުމަކީ ބުއްދިވެރި ކަމެކެވެ.\nއަދި ނިދުމުގެ ގަޑިއިރެއްހާއިރު ކުރިން ފޯނު ތިމާގެ އަތުގައި ފަސޭހައިން ނުޖެހޭ ހިސާބެއްގައި ބޭއްވުމަށް ހަނދާން ކުރާށެވެ. އެލާމް ކުރަން ނުވަތަ ގަޑި ބަލަން އުނދަގޫ ނަމަ އަލިނޫން ކުޑަ ގަޑިއެއް އެނދުކައިރީ ބަހައްޓާށެވެ. މިއީވެސް ކުރަން އުނދަގޫ ކަމެއް ނަމަ، ނުވަތަ ފޯނާއި ދުރުގައި ނިދަން އުނދަގޫނަމަ ފޯނުގެ މޫނުމަތި ތިރިއަށް ވާގޮތަށް ނައިޓްމޯޑަށް ލާފައި ބާއްވާށެވެ. އަދި ހެނދުނުގެ އެލާމް ވަންދެން ފޯނާ ވީހާވެސް ދުރުން އުޅެވޭތޯ ބަލާށެވެ. ރަނގަޅު ނިންޖަކަށް ނިދުމުގެ ދެ ގަޑިއިރު ކުރިން ކެއުމަށް ހަނދާން ބަހައްޓާށެވެ. ސަބަބަކީ ނިދުމާއި ކައިރިކޮށްފައި ކެއުމުން ހަށިގަނޑުތެރޭގައި އެ ހަޖަމުވެ ނިދުމަށް ހުރަސްއަޅާނެތީ އެވެ.\nނިދީގެ މަތިވެރި ނިއުމަތް ބޭކާރުކޮށްނުލާށެވެ. މަތީގައި ބުނެވިފައިވާ މުޖައްރިބު އުކުޅުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ހަމަ ނިދި ނިދެނީ ކިހާ ވަރަކަށްތޯ އަޖުމަ ބަލާށެވެ. އަދި މިއުކުޅު ތަކުންވެސް ނިދުމަށް އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބޭނަމަ މާހިރެއްގެ އިރުޝާދު ހޯދުން ވަރަށްވެސް މުހިންމެވެ.\nނޯޓު: ރިޔާޝް ރިޔާޒަކީ އެރިޒޯނާ ސްޓޭޓް ޔުނިވާސިޓީން ނިއުޓްރިޝަން އެންޑް ޑައެޓެޓިކްސްއިން ޑިގްރީ ހާސިލުކޮށްފައިވާ، އަދި ހަ އަހަރުގެ ތަޖުރިބަ ލިބިފައިވާ ސެޓިފައިޑް ނިއުޓްރިޝަނިސްޓް އަދި މާސްޓާ ޓްރެއިނާއެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ފިޓްނަސް އިންޑަސްޓްރީގައި 50 އަށްވުރެ ގިނަ ޕްރޮފެޝަނަލުން އުފައްދާފައިވާ ރިޔާޝް މަސައްކަތްކުރަނީ ފިޓްޒޯން ޖިމްގެ މެނޭޖަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.


Ayan Mukerji akee dhonbahpaeh fadha meeheh: Ranbir\nއަޔާން މުކަރުޖީއަކީ ދޮންބައްޕައެއް ފަދަ މީހެއް: ރަންބީރު\nރަންބީރު ކަޕޫރާއި ޑައިރެކްޓަރު އަޔާން މުކަރުޖީ އަކީ ވަރަށް ޒަމާނުއްސުރެ ގާތް ދެ އެކުވެރިންނެވެ. ޒާތީ ދިރިއުޅުމުގައި ވެސް އަދި ޕްރޮފެޝަނަލް ގޮތުން ވެސް އަޔާން އާއި ރަންބީރުގެ ގުޅުން ވަރަށް ބަދައްސެވެ. އަޔާން ޑައިރެކްޓްކުރި "ވޭކް އަޕް ސިދް" އާއި "ޔޭ ޖަވާނީ ހޭ ދިވާނީ" ގައި ވެސް ބަތަލުގެ ބައި ކުޅެފައިވަނީ ރަންބީރެވެ. އަދި މިހާރު އަޔާން އުފައްދަމުންދާ "ބްރަހްމަޝްތުރާ"ގައި ލީޑް ރޯލު ކުޅެނީ ވެސް ރަންބީރެވެ.\nއިންޑިޔާގެ ނޫހަކަށް ދީފައިވާ އިންޓަވިއު އެއްގައި ރަންބީރު ވަނީ އޭނާ އާއި އަޔާންގެ އޮންނަ ޚާއްސަ ގުޅުމާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާފަ އެވެ. ރަންބީރު އަޔާން ސިފަ ކުރީ އޭނާގެ ދޮންބައްޕައެއް ފަދަ މީހެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\n"ޑައިރެކްޓަރަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އަޔާން އަކީ އަހަރެންނަށް ބައްޕައެއް ފަދަ މީހެއް. ހަގީގަތުގައި އަހަރެންގެ ހަޔާތުގައި އޭނާ އަދާކުރަނީ ދޮންބައްޕަގެ ރޯލު. އަހަރެންގެ ހުރިހާ ކަމެއް އިސްލާހުކުރަން މަސައްކަތްކުރާ މީހެއްގެ ރޯލު،" ރަންބީރު ބުންޏެވެ.\nއޭނާގެ ޒާތީ ދިރިއުޅުމުގައި ކުރާ ކަންތައްތަކަށް ފާޅުގައި ފާޑުކިއުމުގެ އިތުރުން ފިލްމުތަކުގައި ވެސް އޭނާ އަދާކޮށްފައިވާ ރޯލުތަކަށް ފާޑުކިޔުންތެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަޔާން އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި ފާޑު ކިޔާ ކަމަށާއި އެއީ އެކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ކުރިއެރުމަށް ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެއް ކަމަށް ރަންބީރު ދެކެ އެވެ.\n"އަޔާން ވަރަށް ފުރިހަމައަށް އަހަންނަށް ހަގީގަތް ބުނެދޭނެ. އެއީ އަހަރެން ކިތަންމެ ހިތްހަމަނުޖެހޭ ކަހަލަ ކަމަކަށް ވިޔަސް އޭނާ ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓާނެ. އޭނާ ބުނަން ބޭނުންވާ އެއްޗެއް ބުނެލާނެ،" ރަންބީރު ބުންޏެވެ.\n"ބްރަހްމަޝްތުރާ"ފަދަ ފިލްމެއްގައި ވެސް ތިން ހަތަރު އަހަރު ކެތްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ކުޅަދާނަ ރަންބީރަށް ލިބިފައިވަނީ އަޔާންގެ ސަބަބުންނެވެ. އަމީތާބު ބައްޗަން އާއި އާލިއާ ބަޓް ވެސް މުހިއްމު ރޯލުތައް ކުޅޭ މި ފިލްމު އުފެއްދުމުގައި މިހާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވެފައިވަނީ ސުޕަހީރޯ ފިލްމަކަށް ވާތީ ކަމަށް އަޔާންގެ ތަންކޮޅެއް ކުރީގެ އިންޓަވިއު އެއްގައި ބުނެފައި ވެއެވެ.\n"ބްރަހްމަޝްތުރާ" ރިލީޒްކުރަން ކުރިން ހަމަޖެހިފައި އޮތީ މިއަހަރު ފަހުކޮޅު އެވެ. ނަމަވެސް ކޮރޯނާވައިރަހުގެ ސަބަބުން ފިލްމުގެ ޝޫޓިން ހުއްޓި އަދިވެސް ނުފެށޭތީ ފިލްމު އެންމެ އަވަހަށް ވެސް ރިލީޒް ކުރެވޭނީ އަންނަ އަހަރު ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފަ އެވެ.\nރަންބީރު، ލޯބިވެރިންނަށް ދެނީ ދައްތަގެ ހެދުން


Russiage gas ah faisaa dhahka europe ge gaumu thakun gazprom accout hulhuvaifi | Hurihaa.mv\nރަޝިއާގެ ގޭހަށް ފައިސާ ދައްކަން ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން ގޭޒްޕްރޮމް އެކައުންޓް ހުޅުވައިފި\nLast updated on 13 May 2022, 14:23\nރަޝިއާ ގޭހަށް ރުބެލްސްއިން ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭ ގޮތަށް އެގައުމުން ވަނީ ހަދާފައި\nރަޝިއާއިން ބޭރުކުރާ ގޭހަށް ރުބެލްސްއިން ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭ ގޮތަށް ރައީސް ވްލަޑިމީރް ޕުޓިން ހަމަޖެއްސެވުމާއެކު ގޭހަށް ފައިސާ ދެއްކޭނެ ގޮތެއް ނެތި ޔޫރަޕްގެ ބައެއް ގައުމުތަކުން ރަޝިއާގެ ގޭސް ކުންފުނި ގޭޒްޕްރޮމްގެ އެކައުންޓްތައް ހުޅުވައިފި އެވެ.\nޔޫކްރެއިން ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ރަޝިއާއަށް ޑޮލަރު މުއާމަލާތްތައް ދަތިވެފައިވުމާއެކު އެޅި ރައްދު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުނު ނިންމުން ނިންމިއިރު ރުބެލްސްއިން ފައިސާ ނުދައްކާތީ ޕޮލެންޑާއި ބަލްގޭރިއާއަށް ގޭސް ފޮނުވުން ރަޝިއާއިން ވަނީ ހުއްޓާލާފަ އެވެ.\nއެގޮތުން މިހާތަނަށް ޔޫރަޕްގެ 20 ގައުމަކުން ގޭޒްޕްރޮމްގެ އެކައުންޓް ހުޅުވާފައިވާ ކަމަށް ކަމާ ގުޅުންހުރި މަސްދަރަކުން މީޑިއާއަށް ވަނީ މައުލޫމާތު ދީފަ އެވެ.\nއެއާއެކު އިތުރު 14 ގައުމަކުން އެކައުންޓް ހުޅުވުމުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ހުށައަޅައި އެކަމުގ މަރުހަލާތައް ފުރހަމަ ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ވެސް އެފަރާތުން ހާމަކުރި އެވެ.\nޔޫރަޕްއަކީ ރަޝިއާގެ ހަކަތައަށް ވަރަަށް ބޮޑަށް ބަރޯސާވާ ބައްރެކެވެ. ނަމަވެސް ޔޫކްރެއިން ހަނގުރާމައަށްފަހު ރަޝިއާގެ ހަކަތަ ބޭނުން ކުރުން މަދުކުރަން ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންއިން ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nގޭޒްޕްރޮމް އެކައުންޓް ހުޅުވުމާއެކު ގައުމުތަކުން އެކުންފުންޏަށް ޑޮލަރުން ފައިސާ ދެެއްކި ނަމަވެސް ސަރުކާރަށް އެ ފައިސާ ކުންފުނިން ދައްކާނީ ރަޝިއަން ރުބެލްސްއިންނެވެ.\nއީޔޫއިން އަންނަނީ ރަޝިއާގެ މި ނިންމުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ހިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށް ބުނެ ރަޝިއާއަށާއި ޕުޓިންއަށް ފާޑު ކިޔަމުންނެވެ. -- ބިޒްނަސް އިންސައިޑާ\nރަޝިއާ ދުނިޔެ ޔޫރަޕް


އަލްއުސްތާޛް ސަޢީދު އިބްރާހީމް\nއަލްއުސްތާޛް ސަޢީދު އިބްރާހީމް ޖުވެނައިލް ކޯޓުގެ ޤާޟީކަމުގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވަނީ 20 ޖޫން 2016 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އަލްއުސްތާޛް ސަޢީދު އިބްރާހީމް އަކީ މިސްރުގެ އަލްއަޒްހަރު ޔުނިވަރސިޓީއިން ޝަރީޢާ އިސްލާމިއްޔާއިން، މަތީ ތަޢުލީމު ޙާސިލުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. އަލްއުސްތާޛް ސަޢީދު އިބްރާހީމް ކުރިން ފުރުއްވާފައިވާ މަގާމްތަކުގެ ތެރޭގައި ޖަސްޓިސް މިނިސްޓްރީގެ ސެކްރެޓެރީކަމާއި އަދި ޖިނާއީ ކޯޓުގެ ޤާޟީކަން ހިމެނެއެވެ.\nއަލްއުސްތާޛް އަޙުމަދު ޝަރީފް\nއަލްއުސްތާޛް އަޙްމަދު ޝަރީފު ޖުވެނައިލް ކޯޓުގެ ޤާޟީކަމުގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވަނީ6އޯގަސްޓު 2014 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އަލްއުސްތާޛް އަޙްމަދު ޝަރީފު އަކީ ލީބިޔާގެ ގާރިޔޫނިސް ޔުނިވަރސިޓީއިން ބެޗަލަރސް އޮފް ލޯ (އެލް.އެލް.ބީ) ޙާސިލުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. އަލްއުސްތާޛް އަޙްމަދު ޝަރީފު ކުރިން ފުރުއްވާފައިވާ މަގާމްތަކުގެ ތެރޭގައި އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ސްޓޭޓް އެޓަރނީ/ ސީނިއަރ ސްޓޭޓް އެޓަރނީކަމާއި، ކޯޓު ނަންބަރު2ގެ ޤާޟީކަމާއި މަދަނީ ކޯޓުގެ ޤާޟީކަމާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުކަމާއި އެކޯޓުގެ އިސްފަނޑިޔާރުކަން ހިމެނެއެވެ.\nއަލްއުސްތާޛް މުޙައްމަދު ޢީސާފުޅު\nއަލްއުސްތާޛް މުޙައްމަދު ޢީސާފުޅު ޖުވެނައިލް ކޯޓުގެ ޤާޟީކަމުގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވަނީ 20 ޖޫން 2016 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އަލްއުސްތާޛް މުޙައްމަދު ޢީސާފުޅު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީއިން މާސްޓަރސް އޮފް ޖުޑީޝަލް ސައިންސް އެންޑް ޝަރީޢާ ޕޮލިސީ އާއި ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ގަތަރުން ބެޗަލަރސް އޮފް ޝަރީޢާ ޙާސިލުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. އަލްއުސްތާޛް މުޙައްމަދު ޢީސާފުޅު ކުރިން ފުރުއްވާފައިވާ މަގާމްތަކުގެ ތެރޭގައި އދ. މާމިގިލީ ކޯޓުގެ މެޖިސްޓްރޭޓްކަން، ޖިނާއީ ކޯޓުގެ ޤާޟީކަން، ޑްރަގް ކޯޓުގެ ޤާޝީކަމާއި އަދި މީގެ އިތުރުން ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރުކަންވެސް ހިމެނެއެވެ.\nއަލްއުސްތާޛާ މަރްޔަމް ޠާޢިފާ\nއަލްއުސްތާޛާ މަރްޔަމް ޠާއިފާ ޖުވެނައިލް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުކަމުގެ މަޤާމަށް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވަނީ 2020 ނޮވެނަބްރު 26 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެކަމަނާ އަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު: 2019/18 (ކުޑަކުދިންގެ ޢަދުލުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޖުވެނައިލް ކޯޓަށް ޢައްޔަން ކުރެވުނު ފުރަތަމަ އަންހެން ފަނޑިޔާރެވެ. އަލްއުސްތާޛާ މަރްޔަމް ޠާއިފާ ޤާނޫނީ ވަކީލުކަމުގެ ހުވާ ކުރައްވާފައި ވަނީ 2012 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެކަމަނާވަނީ ކުއްލިއްޔަތުއްދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާއިން ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނުން ބެޗްލަރސް ޑިގްރީ ވިތް އޮނަރސްގެ އެއްވަނަ ދަރަޖަ ޙާޞިލްކުރައްވާފައެވެ. ޖުވެނައިލް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުކަމުގެ މަޤާމަށް އައްޔަން ކުރެއްވުމާ ހަމައަށް އަލްއުސްތާޛާ މަރްޔަމް ޠާއިފާ ހުންނެވީ، ޕްރްސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުގެ ސީނިއަރ ޕަބްލިކް ޕްރޮސިކިއުޓަރެއްގެ މަޤާމުގައެވެ. ޕްރޮސިކުޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުގައި ދައުލަތުގެ ވަކީލެއްގެ ޙައިޘިއްޔަތުން މަސައްކަތްކުރެއްވި މުއްދަތުގައި، ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއްގެ ޝަރުއީ ކޯޓުތަކުގައި ވަކާލާތުކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން، އެކަމަނާ ވަނީ އެ އޮފީހުގެ ފެމެލީ އެންޑް ޗައިލްޑް ޔުނިޓުގެ ޔުނިޓް ހެޑްކަމާއި، މޭޖަރ ކްރައިމްސް ޔުނިޓުގެ ޔުނިޓް ހެޑްކަން އަދި އެޕީލް ޔުނިޓުގެ ޔުނިޓް ހެޑްކަން އަދާކުރައްވާފައެވެ. މީގެއިތުރުން އަލްއުސްތާޛާ މަރްޔަމް ޠާއިފާ ވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު: 2012/03 (ގެވެށި އަނިޔާ ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ ފެމެލީ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮތޯރިޓީގެ ބޯޑުގެ މެންބަރަކަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ 2019 ވަނަ އަހަރު އައްޔަންކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން ޖުވެނައިލް ކޯޓުގެ ފަނޑުޔާރުކަމުގެ މަޤާމަށް އައްޔަން ކުރުއްވުމާ ހަމައަށް އަލްއުސްތާޛާ މަރްޔަމް ޠާއިފާ ހުންނެވީ އެބޯޑުގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.


Dho?! Dinba ge Reethi "Goiyye"\nޑިންބާގެ ރީތި "ގޮއްޔެ"\nދިވެހިވަންތަ އާ އަޑުތަކާއި ލަވަތަކަކާ އެކު ޑިންބާ މިއުޒިކުން މި މަހުގެ 15 ގައި އާ އަލްބަމެއް ނެރެފި އެވެ.\n"ގޮއްޔެ"ގެ ނަމުގައި ނެރެފައިވާ 11 ލަވައިގެ މި އަލްބަމަކީ، ޑިންބާގެ ސްޓައުލްގެ ލަވަތަކެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސ،ް ތަފާތަކީ، މި އަލްބަމްގެ ލަވަތަކުން މީގެ އެތަކެއް އަހަރެއް ކުރިން ދިވެހިން މުއާމަލާތްކޮށް އުޅުނު ގޮތްތައް ހަނދާނަށް އައުމެވެ. ރީތި އެކި ކަހަލަ ވާހަކަތަކާއި އިހްސާސްތައް ކިޔައިދީގެން އަހުމަދު އިޝާން ހަދާފައިވާ ވަރަށް ފުރިހަމަ ޅެންތަކެއް މި އަލްބަމްގައި އެބަ ހުއްޓެވެ. އަލްބަމްގެ މައި ލަވަ 'ގޮއްޔެ' އަކީ ފޯކް މިއުޒިކް ސްޓައިލަކަށް ނުވަތަ ބަންޖެއްގެ ސިފައިގައި ޔާމީން ރަޝީދު ކިޔާފައިވާ ލަވައެކެވެ.\nމީގެ ކުރިން ޑިންބާ މިއުޒިކްގެ އަލްބަމަކަށް ލަވަ ކިޔާފައި ނުވާ ނިޝް، ޝަލަބީ، އަދި ބަތޫލްގެ އަޑު ވެސް މި އަލްބަމްގައި ހިމެނެ އެވެ. އަލްބަމްގައި ޝަލަބީގެ އަޑު އިވިގެންދިޔައީ މީގެ ކުރިން ޝަލަބީގެ ލަވަތައް އިވިފައިވާ ސްޓައިލާ މުޅިން ތަފާތުކޮށް ޑިންބާ ސްޓައިލަށެވެ. އަލްބަމަށް ހަދިޔާ ކޮށްފައިވާ ދެ ލަވަ ކަމަށްވާ 'އުމުރަށް' އަދި 'މެންދަން' ކިޔާފައި ވަނީ 'ރަކިސްބޮނޑަށް' ލަވަކިޔާދީފައިވާ މައްކޮ އާއި ކުރީގެ މަޝްހޫރު ކޮޕްސް ބޭންޑުގެ ޝުއައިބެވެ. އައްފާން، ހައިޝަމް، އަދި ޒާރާ ކިއާފާވާ ލަވަތަކަކީ މީގެ ފަސް އަހަރު ކުރިން ޑިންބާ މިއުޒިކުން ހަދާފައިވާ ލަވަތަކެކެވެ.\nމި އަލްބަމްގެ ކަވަރުގައިވާ ގޮއްޔެގެ ރީތި ކުރެހުން ކުރަހައިދީފައި ވަނީ ކުރިއަރަމުން އަންނަ އާޓިސްޓެއް ކަމަށްވާ ނައުޝާދެވެ. އާންމުކޮށް ލިބާސް ލައިގެން ތިބޭ ދިވެހިވަންތަ އަންހެނުންގެ ކުރެހުން ފެންނައިރު މި އަލްބަމް ކަވަރުގައިވާ ގޮއްޔެ ލައިގެން ހުރީ ނަލަ ދިވެހި ދިގު ހެދުމެވެ.


SunOnline: COLUMN: Nafrathuge Bilaa Medhu.... Aammu Sitee eh 2\nނަފްރަތުގެ ބިލާ މެދު ... ޢާއްމު ސިޓީއެއް 2\nއަޙުމަދު މާޖިދު 08 Jul 2021, 12:05\n1. [ޢަމަލު] މި ލަފުޒާ ގުޅޭ ނުކުތާއެއް\nނަފްރަތުގެ ބިލުގެ ތަޖުރީމީ ނައްޞުތައް ނުވަތަ ކުށް ކަނޑައަޅާ މާއްދާތައް ލިޔެ އެކުލަވައިލައިފައި ހުރި ގޮތަށް ބަލައިލުމުން، ލަފުޒުތައް ބޭނުން ކުރުމާއި، ޤާނޫނުގައި މަފްހޫމުތައް ހިމެނުމުގައި ބޮޑެތި އޮޅުންބޮޅުންތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ބަހަވީ ގޮތުންނާއި، އަދި ޤާނޫނީ ޢިލްމުގެ ނަޒަރުން ބަލާ އިރު ވެސްމެއެވެ. އެ އޮޅުންބޮޅުންތައް އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަ އެއް އިޞްޠިލާޙަކީ ބިލުން ތަޖުރީމު ކުރާ މައިގަނޑު ކުށަށް ދީފައި ވާ ނަމެވެ. [ނަފްރަތުގެ ޢަމަލު] މި ނަމެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ [ޢަމަލު] މި ލަފުޒަށް ބަލައިލަމާ ހިންގަވާށެވެ! ބިލުގައި [ނަފްރަތުގެ ޢަމަލު] މި އިޞްޠިލާޙުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި [ޢަމަލު] ބޭނުން ކޮށްފައި ވަނީ ދުލުން ދައްކާ ވާހަކަ އާއި، ހަށިގަނޑުގެ އެކިއެކި ގުނަވަންތަކުން ކުރާ އިޝާރާތްތަކާއި، ކުރާ ޢަމަލުތައް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ. މިއީ ދިވެހި ބަހުގައި މި ލަފުޒުގެ ޢާއްމު (ordinary) އަދި ލަފުޒީ (literal) މާނައަށް ވުރެ ފުޅާ މާނައެކެވެ. އެހެނީ، ދިވެހި ބަހުގައި [ޢަމަލު] އަކީ މީހަކު ކުރާ ކަންތަކެވެ. އޭނާ ކުރާ މަސައްކަތްތަކެވެ. މި ލަފުޒުގެ ޢާއްމު އަދި ލަފުޒީ މާނައިގެ ތެރެއަކު މީހަކު ދުލުން ދައްކާ ވާހަކައެއް ނުހިމެނެއެވެ. ބައެއް ސިޔާޤުތަކުގައި ނުވަތަ ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި [ޢަމަލު] ގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި [އިޝާރާތް] ހިމަނައިގެން ބޭނުން ކުރެވިފައި ވިޔަސް، [ޢަމަލު] ގެ ޢާއްމު އަދި ލަފުޒީ މާނައިގެ ތެރެއަކު އިޝާރާތެއް ވެސް ނުހިމެނެއެވެ.\nސުވާލަކީ، [ނަފްރަތުގެ ޢަމަލު] މި އިޞްޠިލާޙުގައި [ޢަމަލު] ބޭނުން ކުރުން ގޯސް ވާ ސަބަބަކީ ކޮބައިހެއްޔޭ މިއެވެ.\nމި ސުވާލުގެ ޖަވާބު ހޯދުމަށް ޓަކައި ޖެހެނީ، ނަފްރަތުގެ ބިލުން ތަޖުރީމު ކުރެވޭ ކުށަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާށެވެ. އަޅުގަނޑު ހިތުން، ތަޖުރީމު މި ކުރެވޭ ކުށަކީ އިނގިރޭސި ބަހުން [Hate Speech] މި އިޞްޠިލާޙުން ސިފަ ކުރެވޭ ކުށެވެ. މި ކުށަކީ، ކުށުގެ މަފްހޫމާއި އަސާސީ ޠަބީޢަތާއި ޒާތަށް ބަލާ އިރު، ދުލުން ދައްކާ ވާހަކައެއްގެ ނުވަތަ އެ ވާހަކަ ގަލަމުގެ ޒަރީޢާއިން ފައުޅު ކުރާ ކުރުމެއްގެ ވަސީލަތުން، ތިމާގެ ހިތުގައި މީހަކާ މެދު އޮންނަ ނަފްރަތު ނުވަތަ ރުޅިވެރިކަން ނުވަތަ ތަޢައްޞުބު ނުވަތަ ޙަސަދަވެރިކަން ފަދަ ޝުޢޫރެއް ހާމަ ކުރާ ކުރުމެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން [Hate Speech] އެވެ ކިޔަނީ މި ދެންނެވި ގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކައަށެވެ. ނުވަތަ ވާހަކަ ދެއްކުމާ އެއްފަދަ އަދި އެއް ނަތީޖާއެއް ނެރެވޭ ވަސީލަތެއްގެ ބޭނުން ކޮށްގެން، ފައުޅު ކޮށް ހާމަ ކޮށްފައި އޮންނަ ޝުޢޫރު ނުވަތަ ޚިޔާލަށެވެ. މި ކަން ތަޖުރީމު ކޮށް ކުށަކަށް ހެދުމުގެ ބޭނުމަކީ، މީހަކާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކައި ލިޔެ ހަދާ ހެދުމުގައި، އެ ވާހަކަ ރައްދު ވާ ފަރާތަށް ބައެއް ކަހަލަ ގެއްލުންތައް ލިބިދާނޭ ބާވަތުގެ ނަފުރަތްތެރި ނުވަތަ ތަޢައްޞުބީ ޝުޢޫރުތަކާއި ޚިޔާލުތަކާއި ރައުޔުތައް ފައުޅު ކުރިޔަނުދިނުމެވެ. ދުނިޔޭގެ އެތައް ޤައުމެއްގައި މި ކުށް ތަޖުރީމު ކުރެވިފައި ވާ އިރު، ހުރިހައި ތަނެއްގައި ވެސް މި ކުށަށް ނަން ދީފައި ހުންނަނީ، ކުށުގެ އަސާސީ ޖައުހަރަކީ ދައްކާ ވާހަކައެއް ނުވަތަ ދައްކާ ވާހަކަ އާ އެއްފަދަ އެއްޗެއް ކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. މިސާލަކަށް، ޢަރަބި، އުރްދޫ، އަދި ފާރިސީ ބަސް ފަދަ ބަސްބަހުގައި ބޭނުން ކުރެވެނީ [ޚިޠާބް] އާއި [ކަލާމް] ފަދަ ނަންތަކެވެ. ޔޫރަޕުގެ ޤައުމުތަކުގައި، [speech] އާއި [discourse] ފަދަ ލަފުޒުތަކެވެ. މިއިން ކޮންމެ ލަފުޒެއްގެ ވެސް އަސާސީ މަފްހޫމަކީ ދުލުން ދައްކާ ވާހަކައެވެ. ނުވަތަ އެ ވާހަކަ ގަލަމުގެ ޒަރީޢާއިން ފައުޅު ކުރާ ކުރުމެވެ.\nމި ދެންނެވި ނުކުތާ އާ ގުޅިގެން، ފާހަގަ ކޮށްލާން ޖެހޭ އެއް ކަމަކީ، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ހަރުދަނާ އެއް ޤާނޫނީ ނިޒާމު ކަމަށް ބެލެވޭ ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އޮފް އެމެރިކާގެ ޤާނޫނީ ނިޒާމުގައި [Hate Speech] ކުށަކަށް ނުހެދި އޮންނަނީ ވެސް، އެއީ އެ ޤައުމުގެ ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރު ކޮށްދޭ، ދުލާއި ގަލަމުގެ ޒަރީޢާއިން ޚިޔާލު ފައުޅު ކުރުމުގެ މިނިވަންކަމަށް (Freedom of Speech/Expression) އެޅޭ ހުރަހަކަށް ވެދާނޭތީކަމެވެ. އާދެ، (Hate Speech) އަކީ މަފްހޫމީ ގޮތުން އަދި އޭގެ ޠަބީޢަތާއި ޖައުހަރީ ސިފަތަކަށް ބަލާ އިރު، އަދި ޤާނޫނީ ޢިލްމުގައި ވެސް، ވާހަކަ ދެއްކުމާއި ޚިޔާލު ފައުޅު ކުރުމުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށް ވާތީ، އެކަން ތަޖުރީމު ކުރުމަކީ ޚިޔާލު ފައުޅު ކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ގެއްލުވައިލުމެއް ކަމަށް ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސްގެ ޤާނޫނީ ފިޤުހުވެރީންނާއި ފަނޑިޔާރުންނަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވަނީއެވެ.\nއެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ، ދިވެހި ބަހުން [Hate Speech] އަށް އިޞްޠިލާޙެއް ތަޢާރަފު ކުރާ އިރު ވެސް، [ނަފްރަތުގެ ޢަމަލު] އަށް ވުރެ ރަނގަޅު ވާނީ [ނަފްރަތްތެރި ވާހަކަ] ފަދަ އިޞްޠިލާޙެއް ކަމަށެވެ.\n2. [ނަފްރަތު] މާނަ ކުރުމުގެ މައްސަލަ\nދެން އޮތީ ބިލުގައި [ނަފްރަތުގެ ޢަމަލު] އެވެ ބުނެވޭ އިޞްޠިލާޙުގައި އޮންނަ [ނަފްރަތު] މި ލަފުޒު މާނަ ކުރުމާ ގުޅޭ މައްސަލައެވެ.\nނަފްރަތުގެ ބިލަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢަމަލު ކުރެވެމުން ދާ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު 2014 އަށް ގެނެވޭ އިޞްލާޙެއް ކަމަށް ވާ އިރު، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި [ނަފްރަތު] މި އިޞްޠިލާޙު މާނަ ކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ. އެ ޤާނޫނުގެ މުހިއްމު އިޞްޠިލާޙުތައް، ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައި މާނަ ކޮށްދީފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ތެރޭގައި [ނަފްރަތު] މި ލަފުޒެއް ނުހިމެނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ޤާނޫނަށް އިތުރު ކުރެވޭ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހުށައެޅިފައި ވާ ނަފްރަތުގެ ބިލުގައި [ނަފްރަތު] މާނަ ކޮށްދީފައި އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން ވެސް ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.\nޤާނޫނެއްގައި އިޞްޠިލާޙެއް ނުވަތަ އިޞްޠިލާޙީ ޢިބާރާތެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ލަފުޒެއް ބޭނުން ކުރަންޏާ، އެ ލަފުޒެއްގެ މާނަ އޮންނާން ވާނީ ސާފުކޮށް ބަޔާން ކުރެވިފައެވެ. މި އުޞޫލުން އިސްތިސްނާ ކުރެވޭނީ، އެ އިޞްޠިލާޙުތަކެއްގެ މާނަ ޝައްކުތަކާއި ބަޙުޘްތަކަށް ޖާގަ ނޯންނާނޭ މިންވަރަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ޢިލްމުގެ ތެރެއިން އެނގި ކަށަވަރު ވެފައި އޮންނަ ލަފުޒުތަކެވެ. މިސާލަކަށް، ޤާނޫނެއްގައި [ޝަރީޢަތް] މި ލަފުޒު ބޭނުން ކުރާ އިރު، މި ލަފުޒަށް ތަޢުރީފެއް ދިނުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. އެއީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމާތުގެ ދާއިރާގައި އެއީ ފުރިހަމަ ތަޢުރީފެއް ދެވިފައި ވާ، އެ އިޞްޠިލާޙެއްގެ މާނަ ކަނޑައެޅިގެން އެނގޭން އޮތް އިޞްޠިލާޙަކަށް ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހި ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ނިޒާމުގައި، [ނަފްރަތުގެ ޢަމަލު] މި ޢިބާރާތާއި ނަފްރަތުގެ ބިލުގެ މައުޟޫޢުގެ ސިޔާޤުގައި، [ނަފްރަތު] މިއީ ބޭނުން ކުރެވި މާނަ ކުރެވިފައި އޮތް އިޞްޠިލާޙީ ލަފުޒެއް ނޫނެވެ. ވީމާ، ބިލުގައި މި ލަފުޒު މާނަ ކުރާ ގޮތް ބަޔާން ކުރެވިފައި އޮންނާން ޖެހެނީއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ކުށް ކަނޑައަޅާ ޤާނޫނެއްގައި، ކުށަކަށް ކިޔާ ނަމެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރާ އިޞްޠިލާޙެއްގައި މި ލަފުޒު ގެނެވޭ ޙާލަތުގައި، އޮޅުން ނާރާ ވަރަށް ލަފުޒުގެ މާނަ ޤާނޫނުގައި ބަޔާން ކޮށްދެވިފައި އޮތުން ކޮންމެހެން ވެސް ލާޒިމެވެ.\nއެނގިވަޑައިގަންނަވާނޭ ފަދައިން، [ނަފްރަތު] އާއި [ތަޢައްޞުބު] ފަދަ ލަފުޒުތަކަކީ ވަރަށް ފުޅާ މާނަތަކެއް ހިމެނޭ ލަފުޒުތަކެކެވެ. އިންސާނީ ގުޅުންތަކުގެ ދާއިރާތަކާއި ޙާލަތުތަކާއި ވައްތަރުތައް ތަފާތު ވެ ގިނަގުނަ ވެގެން ވާ މިންވަރަށް، މި ދެންނެވި ލަފުޒުތަކުގެ ސިޔާޤީ މާނަތައް ވަނީ ފުޅާ ވެގެންނެވެ. އެ ހުރިހައި ވައްތަރެއްގެ ނަފްރަތާއި ތަޢައްޞުބު ތަޖްރީމު ކުރުމަކީ، އޮޅުމެއް ނެތް ގޮތުގައި، ކުރެވޭނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ކޮށްގެން ވާނޭ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. މުޖުތަމަޢުގައި އެއް އިންސާނަކު އަނެއް އިންސާނަކާ މެދު ނަފްރަތްތެރި ނުވަތަ ތަޢައްޞުބީ ހިތެއް ގެންގުޅޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެއީ ކުށެއް ކަމަކަށް ކަނޑައެއްނޭޅޭނެއެވެ. މީހަކު އަނެކަކާ މެދު ނަފްރަތުގެ ޝުޢޫރުތަކެއް ފައުޅު ކޮށްލާ ކޮންމެ ކުރުމަކީ އަދަބު ދެވޭ ޖިނާއީ ޢަމަލެއް ކަމަކަށެއް ނުހެދޭނެއެވެ. ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތީން، ތަޖުރީމު ކުރެވި ކުށް ކަމަށް ކަނޑައެޅެނީ ވަކި ބާވަތެއްގެ ނަފްރަތެކެވެ. ވަކި ކަހަލަ ތަޢައްޞުބެކެވެ. އެ ވެސް، އެ ނަފްރަތު ނުވަތަ ތަޢައްޞުބު ވަކި ގޮތަކަށް، ވަކި ކަހަލަ ނަތީޖާތަކެއް ނުކުމެދާނޭ ފަދަ ގޮތްގޮތަށް ދުލުން ނުވަތަ ގަލަމުން ނުވަތަ އެފަދަ އެހެން ވަސީލަތެއްގެ ވާސިޠާއިން ފައުޅު ކުރެވުމުންނެވެ. ޤާނޫނީ ދާއިރާގައި [Hate Speech] އާއި [Hate Crimes] ފަދަ އިޞްޠިލާޙުތަކުން އިޝާރާތް ކުރެވޭ ކުށްތަކުގެ ސިޔާޤުގައި [ނަފްރަތު] އަކީ މި ދެންނެވި ފަދަ ނަފްރަތެވެ.\nމި ހިސާބުން އަޅުގަނޑުމެން ފޯކަސް ކުރާން ޖެހޭ ސުވާލަކީ، [Hate Speech] ގެ މަފްހޫމުގެ ދަށުން ތަޖުރީމު ކުރެވެނީ ކޮން ކަހަލަ ނަފްރަތެއް ފައުޅު ކޮށް ޢާއްމު ކުރުން ހެއްޔޭ، މިއެވެ.\nޤާނޫނީ ޢިލްމުގެ އިޙުތިރާމު ލިބިގެން ވާ މަޞްދަރުތަކުގެ ތެރެއިން، ބްލެކްސް ލޯވ ޑިކްޝަނަރީ ގައި މި އިޞްޠިލާޙު މާނަ ކޮށްދީފައި އޮންނަނީ މި ދަންނަވާ ޢިބާރާތުންނެވެ. – "[Hate Speech] އަކީ، ވަކި ނަސްލެއް ފަދަ ޖަމާޢަތަކާ ދެކޮޅަށް ދައްކާ، ނަފްރަތްތެރިކަން ފައުޅު ކުރުން ފިޔަވައި އެހެން މާނައެއް ނެތް، ވާހަކައެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި، އެ ވާހަކައިގެ ސަބަބުން އަނިޔާވެރި އަދި ހަރުކަށި ޢަމަލުތަކެއް އުފަން ވެދާނޭ ޒާތުގެ ވާހަކައެވެ. – " އެންސައިކްލޮޕީޑިއާ އޮފް އެމެރިކަން ކޮންސްޓިޓިއުޝަން ގައި މި އިޞްޠިލާޙު މާނަ ކޮށްދީފައި ވަނީ އަންނަނިވި ޢިބާރާތުންނެވެ. – "[Hate Speech] އަކީ އޭގެ އާއްމު ސޫރައަށް ބަލާ އިރު، ނަސްލާއި، ހަމުގެ ކުލަ އާއި، ޤައުމީ އަޞްލާއި، ޖިންސާއި، ނުކުޅެދުންތެރިކަމާއި، ދީން ފަދަ އަސާސެއްގައި ވަކި ޖަމާޢަތެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ޖަމާޢަތެއްގެ މެންބަރަކާ ނުވަތަ މެންބަރުންތަކަކާ ދެކޮޅަށް، އެ ޖަމާޢަތުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު ނުވަތަ ޝަނާކަތު (identity) ކަނޑައަޅާ މި ބުނެވުނު ފަދަ ސިފައަކަށް ބަލައި، ދުޝްމަންކަމާއި ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ޝުޢޫރުތަކާއި ވިސްނުންތައް މުއާސަލާތު ކުރުން ނުވަތަ އެއީ ދެރަ، އަގެއް އަދި އަހައްމިއްޔަތެއް ނެތް ބައެއް ކަމަށް ބުނާބުނުމެވެ.\nބައިނަލްއަޤުވާމީ ވަޘީޤާތަކުގެ ތެރެއިން، އަލިފުދާލު ޖަމްޢިއްޔާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ނަފުރަތްތެރި ވާހަކަ (Hate Speech) އަށް ދީފައި އޮންނަ ތައުރީފަށް ބަލައިލަމާތޯއެވެ! އެ ތައުރީފުގައި އޮންނަ ގޮތުން، ނަފުރަތްތެރި ވާހަކަ ކަމަށް ބެލެވޭނީ މީހަކާ ނުވަތަ ބަޔަކާ މެދު ދީން، ސަގާފީ ޝަޚްޞިއްޔަތު، ޤައުމީ ނިސްބަތް، ނަސްލު، ހަމުގެ ކުލަ، ދަރިފަސްކޮޅު، ޖިންސު، ނުވަތަ އެނޫން ވިޔަސް އެ މީހެއް ނުވަތަ އެ ބަޔަކީ "ކޮން ބައެއްކަން ކަނޑައަޅާ ... ޝަޚްޞިއްޔަތު ނުވަތަ ޝަނާކަތު ކަނޑައަޅާ ބަހާއަކަށް" ބަލައިގެން ތަޢައްޞުބު ނުވަތަ ރުޅިވެރި ނުވަތަ ނަފުރަތްތެރި ވާހަކަތައް ދެއްކުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުމާ އެއް ޙުކުމެއް ހިންގޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ޝުޢޫރާއި ޚިޔާލު ފައުޅު ކުރުމެވެ.\nނަފުރަތްތެރި ވާހަކަ ކުށަކަށް ހެދުމުގެ ޤާނޫނުތައް އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ހަދައި ތަންފީޛު ކުރަމުން ގެންދާ ޖަރުމަން ވިލާތާއި އޮސްޓްރޭލިއާ އާއި ކެނެޑާ ފަދަ ޤައުމުތަކާއި، ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަނުގެ ޤާނޫނުތަކާއި ޤާނޫނީ ވަޘީޤާތައް ވެސް ބައްލަވައިލައްވާށެވެ! މި ތަންތަނުގައި ވެސް، ނަފުރަތްތެރި ވާހަކަ ކަމަށް ކަނޑައަޅައިފައި ވަނީ މީހާގެ ހަމުގެ ކުލަ، ޘަޤާފީ ޝަޚްޞިއްޔަތު، ޤައުމީ ނިސްބަތް ނުވަތަ އަޞްލު، ނަސްލު، މީހާގެ ކިބައިގައި ހުންނަ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް، ޖިންސީ ޝަޚްޞިއްޔަތާއި ޝަނާކަތު، އަދި އެޗްއައިވީ ފަދަ ދާއިމީ ބައްޔެއް ޖެހިފައި ވުން ފަދަ، ޝަޚްޞިއްޔަތު ނުވަތަ ޝަނާކަތު ކަނޑައަޅާ ބަހާތަކަށް ނިސްބަތް ކޮށް މީހަކާ ނުވަތަ ބަޔަކާ ދެކޮޅަށް ނަފްރަތުގެ ވާހަކަތައް ދެއްކުމެވެ. މި ނުކުތާއާ ބެހޭގޮތުން އިތުރަށް އޮޅުންތައް ފިލުއްވެވުމަށް ޓަކައި، ހާރވަރޑް ޔުނިވަރސިޓީގެ ބާރކްމަން ކްލެއިން ސެންޓަރ ފޯރ އިންޓަރނެޓް އެންޑް ސެކިޔުރިޓީގެ ދިރާސާވެރިޔާ އެންޑްރޫވ ސެލަރސް ކުރެއްވި ދިރާސާ ބައްލަވާށެވެ! މި ނުކުތާ ފާހަގަ ކުރައްވައިފައި ވާނީ އޭނާގެ ދިރާސާ ކަރުދާހުގައި "އިމަރޖިންގ ތީމްސް އެންޑް ކޮންޓިނުއިންގ ކުއެސްޗަންސް" މި އަރިމަތީ ސުރުޚީގެ ދަށުން ލިޔުއްވައިފައި ވާ ބަޔާނުގައެވެ.\nމި ދެންނެވި ބަޔާނުން ސާފު ވެގެން ދާ ފަދައިން، [Hate Speech] އާއި [Hate Crime] ފަދަ ޤާނޫނީ އިޞްޠިލާޙުތަކުގައި އެ ބުނާ [ނަފްރަތު] އަކީ، މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކުގެ ޝަޚްޞިއްޔަތާއި ޝަނާކަތު ކަނޑައަޅާ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިން ސިފައަކަށް ބަލައިގެން އެ މީހާ ނުވަތަ މީހުންނާ މެދު ފައުޅު ކުރެވޭ ނަފްރަތެވެ. މިސާލަކަށް، މީހަކުގެ ހަމުގެ ކުލަ ކަޅު ވީތީ، ނުވަތަ ދޮން ވީތީ، އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ނަފްރަތު ފައުޅު ކުރުމެވެ. މުސްލިމަކަށް ވީތީ، ނުވަތަ ނަޞާރާއަކަށް ވީތީ، ނުވަތަ ބުޑިސްޓަކަށް ވީތީ، ނަފްރަތު ފައުޅު ކުރުމެވެ. ވަކި ޤައުމެއްގެ ނުވަތަ ވަކި ޤަބީލާއެއްގެ މީހަކަށް ވީތީ، ނަފްރަތު ފައުޅު ކުރުމެވެ. ވަކި ކަހަލަ ބައްޔެއް ޖެހިފައި ހުރި، ނުވަތަ ވަކި ކަހަލަ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ހުރި މީހަކަށް ވީތީ، ނަފްރަތާއި ތަޢައްޞުބު ފައުޅު ކުރުމެވެ.\nއާދޭހެވެ! މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ބުނާ ބަސްތަކެއް ނުވަތަ ކުރާ ޢަމަލެއް ދީނީ ތަރާދުން ވަޒަން ކޮށްގެން އެ ބަހެއް ނުވަތަ ޢަމަލެއް ކުށްވެރި ކުރުމަކީ، އަދި އެއީ ގޯހެކޭ ނުވަތަ ނުބައި ބަހެކޭ ޢަމަލެކޭ ބުނާ ބުނުމަކީ، އޭނާ އަކީ ކާކުކަން ކަނޑައަޅާ އަދި އޭނާގެ ޝަޚްޞިއްޔަތާއި ޝަނާކަތު ކަނޑައަޅާ ބަހާތަކަށް ބަލައިގެން އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ނަފްރަތު ފައުޅު ކުރުން ކަމަކަށެއް ނުވާނެއެވެ. މިސާލަކަށް، ކަޅު މުސްލިމަކު ޒިނޭ ކުރުމުން، "ތިޔަ ކުރަނީ ޙަރާމް ކަމެކޭ، ތިޔައީ ފާފައެކޭ" ބުނުމުން، އެ ކުށްވެރި ކުރެވެނީ އޭނާގެ ޢަމަލެވެ. އެއީ އޭނާގެ ހަމުގެ ކުލައަށް ބަލައިގެން އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ނަފްރަތު ނުވަތަ ރުޅިވެރިކަން ނުވަތަ ތަޢައްޞުބު ފައުޅު ކުރުން ކަމަކަށެއް ނުވާނެއެވެ. މެލޭ ދަރިކޮޅުގެ މުސްލިމަކު ކީރިތި ޤުރްއާނަށް ނުވަތަ މާތް ނަބިއްޔާގެ ޒާތުފުޅަށް ހުތުރު ބަސްތައް ރައްދު ކުރުމުން، "ތިޔަ ކުރީ ކުފުރުގެ ޢަމަލެކޭ، ތިޔަ ހުރީ ކުފުރު ވެފައޭ" ބުނުމުން، އެ ވަޒަން ކުރެވުނީ އޭނާ ބުނި ބަސްތަކެވެ. އެއީ އޭނާ މެލޭ ދަރިކޮޅު މީހަކަށް ވީތީ ފައުޅު ކުރެވުނު ނަފްރަތުގެ ބަސްތަކެއް ކަމަށް ބެލެވޭނޭ އެއްވެސް ބުއްދީގެ ހަމައެއް އަދި ޤާނޫނީ ޢިލްމީ ހަމައެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި ބާވަތުގެ ބަސްތަކަކީ [Hate Speech] ކަމަކަށް ޤާނޫނީ ޢިލްމުވެރީން ނުބައްލަވައެވެ. އެނގިވަޑައިގަންނަވާނޭ ފަދައިން، ކޮންމެ މުޖުތަމަޢެއްގައި ވެސް، ރަނގަޅާއި ގޯސް އަދި ހެވާއި ނުބައި ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑުތަކެއް އޮވެއެވެ. ދީނާއި، އަޚްލާޤީ ހަމަތަކާއި، އެ ބަޔަކު ބަލައިގަންނަ އަދި ޤަބޫލު ކުރާ އެކި ޒާތްޒާތުގެ ފަލްސަފާތަކާއި ފިކުރިއްޔާތަކެވެ. އެކިއެކި އިންސާނީ މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ގެންގުޅޭ މިންގަނޑުތައް ތަފާތު ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ތަނެއްގައި ވެސް މި ބާވަތުގެ މިންގަނޑުތަކެއް އޮވެއެވެ. އަދި އެ މިންގަނޑުތަކެއްގެ ތަރާދުތަކުން، އެ ތަނެއްގެ މީސްތަކުންގެ ބަހާއި ޢަމަލު ވަޒަން ކުރެވެއެވެ. މިސާލަކަށް، ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް ގައި ދީމިޤްރާޠީ ފިކުރަށް ފާޑު ކިޔުމަކީ، އެތައް ބައެއްގެ ނުރުހުމާއި ފާޑު ކިޔުން އަމާޒު ވާ ކަމެކެވެ. ވެޓިކަން ސިޓީގައި ނަޞާރާ ދީނަށް ފާޑު ކިޔުމަކީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ބަލައިނުގަނެވޭ ކަމެކެވެ. ޖަރުމަނު ވިލާތް ފަދަ އެތައް ޤައުމެއްގައި، ނާޒީ ފިކުރާއި ފެޝިސްޓް ފިކުރަށް ތާއީދު ކޮށް ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ މަނާ ކުރެވިފައި ވާ ކަންކަމެވެ. މި ކަންކަން ކުރާ މީހުންނަށް ފާޑު ކިޔެއެވެ. ހަރުކަށިކޮށް ވެސް ފާޑު ކިޔެއެވެ. އެއީ [Hate Speech] ކަމަކަށް އެ ތަންތަނުގައި ނުބަލައެވެ. އާދެ، އެއީ ފާޑު ކިޔުން ރައްދު ވާ މީހާ ނިސްބަތް ވާ ނަސްލު ނުވަތަ ދީން ނުވަތަ ޤައުމީ ނިސްބަތް ފަދަ ބަހާތަކަށް ބަލައިގެން އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ނަފްރަތު ފައުޅު ކުރުން ނުވަތަ ނަފްރަތު އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން ކަމަށް ނުވާތީއެވެ.\nޤާނޫނުގެ ބާރުގައި މަނާ ކުރެވޭ ނަފްރަތްތެރި ވާހަކަ ނުވަތަ [Hate Speech] ގައ ހުންނާން ވާނޭ ކަމަށް ގިނަ ޢިލްމުވެރީން ވިދާޅުވާ އެހެން ސިފައެއް ވެސް އޮވެއެވެ. އެ ސިފަ އަކީ، އެ ވާހަކަ އަކީ އެއްވެސް ގޮތެއްގައި "ގޯހެއް ރަނގަޅު ކުރުމުގެ މަޤްޞަދެއް" ނެތި ދެކެވޭ، މުޅީން އަދި ސައްތައިން ސައްތަ ނަފްރަތާއި ރުޅިވެރިކަމާއި ތަޢައްޞުބު ފައުޅު ކުރުމުގެ ވާހަކައެއް ކަމަށް ވުމެވެ. މި ނުކުތާއާ ބެހޭގޮތުން ވެސް، އެ ދިރާސާއެއްގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު ދެންނެވި، އެންޑްރޫވ ސެލަރސްގެ މަޒުމޫނު ބައްލަވައިލައްވާށެވެ! ސެލަރސް ފާހަގަ ކުރައްވައިފައި ވާ ފަދައިން، ކެނެޑާ ފަދަ ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި ނަފްރަތްތެރި ވާހަކަ ތަޖުރީމު ކުރާ ޤާނޫނުތައް ހެދިފައި ހުންނަނީ ވެސް، ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ދައްކާ ވާހަކަ އާއި، ދީނީ މައުޟޫޢެއްގައި ފައުޅު ކުރާ ރައުޔާއި، ޙަޤީޤަތާ އެއްގޮތަށް ދައްކާ ވާހަކަ އާއި، ޢާއްމު މަޞްލަޙަތު ރައްކައުތެރި ކުރުމުގެ ގޮތުން ދައްކާ ވާހަކަ އަށް ރައްކައުތެރިކަން ދީ، އެއީ ނަފުރަތްތެރި ވާހަކަ ކަމަށް ނުބެލެވޭނޭ ކަމަށް ކަނޑައަޅައިގެންނެވެ. މަތީގައި ދެންނެވުނު، ބްލެކްސް ލޯވ ޑިކްޝަނަރީގެ ތަޢުރީފުގައި ވެސް، ނަފްރަތްތެރި ވާހަކަ އަކީ ނަފްރަތްތެރިކަމާއި ތަޢައްޞުބާއި ރުޅިވެރިކަން ފައުޅު ކޮށް ފެތުރުމުގެ ގަސްތާއި ނިޔަތް ނޫން އެހެން ގަސްތެއް ނުވަތަ ނިޔަތެއް ނެތި ދައްކާ ވާހަކަ ކަން ފާހަގަ ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nމި ވާހަކަތައް ދަންނަވާ އިރު، ދީނީ، އަޚްލާޤީ، އަދި ޤައުމިއްޔަ ފިކުރުތަކުގެ ކޮންމެ މިންގަނޑަކުން ވިޔަސް މީހަކު ކުށްވެރި ކުރުމުގެ ގޮތުން ދައްކާ ބައެއް ވާހަކަތަކަކީ، އެ ވާހަކަ ރައްދު ވާ މީހާއަށް ކުރެވޭ ނުހަނު ބޮޑު އަނިޔާއަކަށް ވެސް ވެދާނޭކަމާއި، އެފަދަ ވާހަކައެއްގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ނުހަނު ބޮޑު ހިތްދަތިކަމާއި ވޭނާއި ގެއްލުންތައް ތަޙައްމަލު ކުރާން ޖެހިދާނޭކަން ވެސް އަޅުގަނޑު ހަނދާން ނައްތައެއްނުލަމެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ގެއްލުންދެނިވި [harmful] އަދި ދޮގުވެރި [untrue] އަދި އަނިޔާވެރި [unjust] ވާހަކަ އަކީ [Hate Speech] އެއް ނޫނެވެ. އެކަކު އަނެކަކާ ބެހޭގޮތުން ގެއްލުން ދެނިވި، ދޮގުވެރި، އަދި އަނިޔާވެރި ވާހަކަތައް ދައްކައި ފެތުރުމާ ދެކޮޅަށް ޤާނޫނުތައް ހަދާން ވީއެވެ. މާތް ވެގެން ވާ އިސްލާމް ދީނުގައި ވެސް ވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ނެތިމޮށުމާއި، ޣީބަ ބުނުމާއި، އެކަކު އަނެކެއްގެ އަބުރަށް ހުތުރު ވާ ޒާތުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް ކާފިރު ގޮވުން ފަދަ ކަންކަން ޙަރާމް ކުރައްވައިފައެވެ. މި ކަންކަން ހުއްޓުވުމަށް ޓަކައި، ދުނިޔެ ޤަބޫލު ކުރާ ކަހަލަ ރަނގަޅު ދީނީ ޢިލްމުވެރީންގެ ލަފާފުޅާއި އިރުޝާދާ އެކު އަބުރު ރައްކައުތެރި ކުރުމާ ބެހޭ އިސްލާމީ އަޙްކާމުތައް ތަދުވީނު (codify) ކުރެއްވުމުން، މަޤްޞަދު އޮންނާނީ ޙާޞިލު ވެފައެވެ. މި ކަންކަން ހުއްޓުވާން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ނަމުގައި، މި ހުރިހައި ކަންތައްތަކަކީ ވެސް ނަފްރަތްތެރި ވާހަކަ ކަމަށް ހަދައިގެން، [Hate Speech] ގެ މުޅި މަފްހޫމު އޮޅުވައިލައިގެން ޤާނޫނުތައް ހެދުން ފަދަ ދޯދިޔާ ކަންކަން ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އެހެރީ ޤާނޫނީ ޢިލްމާއި ޤާނޫނީ ނިޒާމުތަކުގެ އަސާސީ ހަމަތަކާ ޚިލާފު ކަންތަކެވެ.\nޣާޒީ ރަދުންގެ ޙަޔާތްޕުޅުގެ މައްޗަށް ކުޅޭ ފިލްމު\nއެޗްއާރްސީއެމްގައި މި ވަނީ ކީއްތޯއެވެ؟


ދިރާގުން ވިލިމާލޭގައި ހުންނަ ކުޑަކުދިންގެ ހިޔާގައި ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ކޮމްޕިއުޓަރ ލެބްގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމުގެ ގޮތުން އެލެބްގައި ހައި ސްޕީޑް އިންޓަނެޓްގެ ޚިދުމަތް މުޅިން ހިލޭ ފޯރުކޮށްދީ ލެބްގައި ބޭނުންކުރުމަށް އާ ކޮމްޕިއުޓަރ ސިސްޓަމްތަކެއް މިއަދު ހަދިޔާކޮށްފިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުޑަކުދިންގެ ހިޔާގައި ގާއިމު ކޮށްފައިވާ ލައިބްރަރީ އަށް ބޭނުންވާ ބައެއް ކުޑަކުދިންގެ ވާހަކަ ފޮތް ވެސް އެކުންފުނިންވަނީ ހަދިޔާ ކޮށްފައިއެވެ.\nމިއަދު މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ދިރާގުގެ ފަރާތުން މިތަކެތި ކުޑަކުދިންގެ ހިޔާއާ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ކުންފުނީގެ ސީ.އީ.އޯ އަދި އެމް.ޑީ އިސްމާއިލް ރަޝީދެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ހިޔާގެ ފަރާތުން މިތަކެއްޗާ ހަވާލުވެފައިވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީގެ ޕާމަނަންޓް ސެކެޓްރީ އާމިނަތު ޝިފާނާއެވެ.\nދިރާގުގެ އިޖްތިމާއީ ޒިންމާގެ އެއްތަނބުކަމަށްވާ މުޖްތަމައުގެ ދަށުން ކުޑަކުދިންގެ ތައުލީމާއި ސިއްހަތު އަދި ކުރިއެރުމަކީ އެކުންފުނިން ނުހަނު އިސްކަމެއްދޭ ކަމެކެވެ. އަދި މިމޭރުމުން މީގެ ކުރިންވެސް ކުންފުނިންވަނީ ކުޑަކުދިންގެ ހިޔާއަށް އެހިތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. މީގެތެރޭގައި އެތަނުގެ ބައެއް މުދައްރިސުންގެ ހަރަދުގެ އިތުރުން 2008 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޕޭރަންޓަލް ކޮންޓްރޯލާއިއެކު ހިލޭ އިންޓަނެޓް އެ މަރުކަޒަށް ފޯރުކޮށްދެއެވެ.\nހަމައެފަދައިން ހުޅުމާލޭގައި ހުންނަ ކުޑަކުދިންގެ މަރުކަޒު ފިޔަވަތީގައިވެސް ދިރާގުންވަނީ ކޮމްޕިއުޓަރ ލެބެއްގާއިމް ކޮށް ހައިސްޕީޑް އިންޓަރނެޓް ވެސް ފޯރުކޮށްދީފައިއެވެ.\n- މީގެ އިތުރުންވެސް، ކޮންމެއަހަރަކުދިރާގުންބާއްވަމުންއަންނަ ދިރާގު މޯލްޑްވިސް ރޯޑް ރޭހަކީވެސް ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޝިޔާރުގުގެ ދަށުން ބާއްވާ ރޭހެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދިރާގު ސްޕެޝަލް ސްޕޯރޓްސް ފެސްޓިވަލަކީވެސް، ހާއްސައެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުދިންނަށް ހާއްސަކުރެވިގެން ބޭއްވޭ އެފަދަ އެންމެ ބޮޑު ހަރަކާތެވެ.


Raajjey Ge Moonumathi Reethi Kurun Trump Ge Campaign Reyvi Kunfunyyai Havaal Kohfi - Vaguthu\nރާއްޖޭގެ މޫނުމަތި ރީތިކުރުން ޓްރަމްޕްގެ ކެމްޕޭން ރޭވި ކުންފުންޏާއި ހަވާލުކޮށްފި\nއެމެރިކާގައި ދިވެހިރާއްޖެ އާއި މެދު ދެކޭގޮތް ބަދަލުކޮށް އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުގެ ތާއީދު ދިވެހި ސަރުކާރަށް ހޯދުމަށް އެމެެރިކާގެ ބެލާޑް ޕާޓްނާސް އާއި އެކު އެމްއެމްޕީއާރްސީ އިން އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމު ކޮށްފި ކަމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނެފިއެވެ.\nބެލާޑް ޕާޓްނާސް އަކީ ހީވެސް ނުކުރާ ގޮތަކަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކުރުމުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި ކުންފުންޏެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ކެމްޕޭން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވަނީ ބެލާޑް ޕާޓްނާސް އިންނެވެ. ކެމްޕޭންގެ ހުރިހާ ކަމެއް ރާވާ ޓްރަމްޕް ދައްކަވަން ޖެހޭ ވާހަކަތަކާއި އަމަލުތައް ބަހައްޓަވަން ޖެހޭ ގޮތްތައް ކިޔައި ދިނީ ބެލާޑް ޕާޓްނާސް އިންނެވެ.\nއެހެންކަމުން އެކުންފުންޏަކީ ކުންފުނީގެ ޚިދުމަތް ހޯދާ މީހުން ބޭނުންވާ ނަތީޖާ ނެރުމުގައި އާދަޔާއި ހިލާފު ބޮޑު ކާމިޔާބެއް ހޯދާފައިވާ ކުންފުންޏެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރު ގިނަ ފަރާތްތަކުން ސިފަ ކުރެއެވެ.\nދިވެހި ސަރުކާރުގެ ޕީއާރް ކުންފުންޏަކަށް ބެލާޑް ޕާޓްނާސް ހަމަޖެއްސުމާއި ބެހޭ ގޮތުން އެމްއެމްޕީއާރްސީ އިން އަދި މިހާތަނަށް އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ނުދެއެވެ.\nޕީއާރް އަދި މާކެޓިން ޚަބަރުތައް ގެނެސްދޭ "އޯޑީ ވަޔާސް" އިން ބުނީ އެމްއެމްޕީއާރްސީ އިން ބިލާޑް ޕާޓްނާސް އާއި މަސައްކަތް ހަވާލުކުރީ އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހަ ލައްކަ ޑޮލަރުގެ އަގަކަށް ކަމަށެވެ. އެކުންފުންޏާ ހަވާލުކޮށްފައި ވަނީ ސްޓްރެޓެޖިކް ކޮންސަލްޓެންސީ ދިނުމާއި އެމެރިކާ ސަރުކާރުގެ ތާއީދު ދިވެހި ސަރުކާރަށް ހޯދައި ދިނުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްދިނުން ކަމަށް އެވެބްސައިޓްތަކުގައި ވެއެވެ.\nމީގެ ކުރިން ވެސް ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރުކާރުތަކުން ޕީއާރް ކުންފުނިތަކާއި ހަވާލުކޮށްގެން ރާއްޖޭގެ މޫނުމަތި ރީތި ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nފެބުރުއަރީ 24, 2018 10:33\nޔާމީން ގެ ކެމްޕޭނަށޭ ނުބުނަން މޫނުމައްޗޭ ކިޔަނީ.\nފެބުރުއަރީ 24, 2018 10:35\nވައްކަން ފޮރުވޭތޯ... ނުވާނެތިކަމެން ޓޮރިލިއަން ހަރަދުކުރިޔަސް.\nފެބުރުއަރީ 24, 2018 10:38\nއޭ ގައުމުގެ ފައިސާ ތަޅާ ނުބާލާ އަވަހައް ދާންއުޅޭ ތިމާގެ މޫނު ސާފްކުރޭ.\nފެބުރުއަރީ 24, 2018 11:40\nޙަޖަމްނުކުރެވިގެން ނޫޅޭ ސާބަސްޔާމީން\nފެބުރުއަރީ 24, 2018 14:12\nއަންނިވެސް ބޭރު ކުންފުނިތައް ބޭނުންކޮށްގެން "މޭކަޕް" ކުރޭ. ޔާމީނަށްވެސް މޭކަޕްކުރެވެންޖެހޭނެ.\nފެބުރުއަރީ 24, 2018 15:46\nފެބުރުއަރީ 25, 2018 00:46\nލައުނަތް ލައްވަވާށި ކަލޭމެނައް


HA. Atholhuge dhevana ah enme aabaadhee bodu rashakah ihavandhoo - Ihavandhoo\nJul 04, 2021 14:59\nތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީގެ ދެވަނަޔަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ރަށަކަށް އިހަވަންދޫ ވެއްޖެއެވެ. މިއަހަރުގެ މެއިމަހު ތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީ އަތޮޅޮކައުންސިލުން އާންމުކޮށްފައިވާ ރަށުއާބާދީގެ ތަފާސްހިސާބަށް ބަލާއިރު، އަތޮޅުގައި އެންމެ އާބާދީ ބޮޑީ ވެރިރަށް ދިއްދޫގައެވެ. ދިއްދޫގެ އާބާދީ 4531 އަށް އަރާއިރު އަތޮޅުގެ ދެވަނައަށް އާބާދީ ބޮޑު އިހަވަންދޫގެ އާބާދީ އަކީ 3532 އެވެ. މިދިޔަ އަހަރާއި ހަމަޔަށްވެސް ހއ އަތޮޅުގައި ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އާބާދީއެއް އޮތީ ހޯރަފުށީގައެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު 3509 ގެ އާބާދީ އަކާއިއެކު ހޯރަފުއްޓަށް ލިބެނީ3ވަނައެވެ.\nދިއްދުއާއި އިހަވަންދޫ އަދި ހޯރަފުށި ފިޔަވާ އަތޮޅުގެ އެހެންރަށްތަކުގެއި އޮތީ 3000 އަށްވުރެ ދަށުގެ އާބާދީތަކެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަނެއްކަމަކީ ހއ އަތޮޅުގެ އާބާދީގެ %48.8 ނިސްބަތްވަނީ އެތިން ރަށަށްކަމެވެ. ހއ އަތޮޅުގެ އާބާދީ އެންމެ ކުޑަ ރަށަކަށް އޮތީ 397 މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ މޮޅަދޫއެވެ.\n2016 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުން ފެށިގެން 2021 ވަނައަހަރުގެ މެއި މަހާ ދެމެދުގެ ތަފާސްހިސާބަށް ބަލާއިރު ހއ އަތޮޅުގެ އެންމެ ރަށެއް ފިޔަވާ ހުރިހާރަށެއްގެ އާބާދީވެސްދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އަބާދީ ދަށްވަމުން ދަނީ ތަކަންދޫގައެވެ. އެރަށުގެ އާބާދީ އިތުރުވާ ނިސްބަތްހުރީ އެވްރެޖްކޮށް އަހަރަކު %0.08- ގައެވެ.\nއަހަރުން އަހަރަށް އާބާދީ އިތުވާ ނިސްބަތް އެންމެމަތީ އިހަވަންދޫގައެވެ. އިހަވަންދޫގެ އާބާދީ ކޮންމެ އަހަރަކު އެވްރެޖްކޮށް 2.15% އިތުވަމުންދާކަމަށް ދައްކައެވެ. ނިސްބަތުން ހއ އަތޮޅުގެ އެންމެ ޒުވާން އާބާދީއެއްވެސް އޮތީ އިހަވަންދޫގައެވެ. އެގޮތުން އިހަވަންދޫގެ އާބާދީގެ %34.7 އަކީ 18 އަހަރުން ދަށުގެ ކުޑަކުދިންނެވެ.\nހއ އަތޮޅުގެ ޖުމްލަ އާބާދީ އަކީ 23698 އެވެ. މިހާރު އާބާދީ އިތުރުވަމުންދާ ރޭޓުން އާބާދީ އިތުރުވަމުންދާނަމަ ކުރިޔަށް އޮތް 20 އަހަރުގެ ތެރޭ ހއ އަތޮޅުގެ އާބާދީ 30،000 އަރާނެއެވެ.


Baazaaru ge enme heyo agu ge list ah fini tharuheebeh\n21st October 2018 | Last update: 21:13\nބާޒާރުގެ ހެޔޮ އަގުގެ ލިސްޓަށް ފިނި ތަރުހީބެއް!\nރެޑްވޭވް ފިހާރަ -- އަވަސް ފޮޓޯ: އަހުމަދު ޝުރާއު\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން މި އަހަރުވެސް "ބާޒާރުގެ އެންމެ ހެޔޮ އަގު ލިސްޓް" ގެ ނަމުގައި އެންމެ އަގު ހެޔޮކޮށް މުދާ ލިބޭނެ ފިހާރަތަކުގެ ލިސްޓް އާންމު ކޮށްފި އެވެ. މީގެ ކުރިން ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް އެ ލިސްޓް އާންމު ކުރަމުން އަންނަނީ އެ ލިސްޓްގައި އަމިއްލަ ގޮތުން ބައިވެރިވާން އެދޭ ވިޔަފާރިތައް ހިމަނައިގެން އެވެ.\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން އާއްމުކުރި "ބާޒާރުގެ އެންމެ ހެޔޮ އަގު" ފުރަތަމަ ލިސްޓުގައި މިހާތަނަށް ބައިވެރިވެފައިވަނީ ސަރުކާރުގެ މައި ކުންފުނި އެސްޓީއޯ އާއި ސޯސަން މާޓް އެވެ. އެ ލިސްޓް ދައްކާ ގޮތުން، ސޯސަން މާޓަށް ވުރެ ގިނަ ތަކެތީގެ އަގު ހެވީ އެސްޓީއޯގަ އެވެ. މުޅި ލިސްޓްގައި 80 އައިޓަމެއްގެ އަގު ހިމަނާފައިވެ އެވެ.\nބާޒާރު އެންމެ ހެޔޮ އަގު ލިސްޓު އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން އާއްމު ކުރަނީ ހެޔޮ އަގުގައި މުދާ ވިއްކާ ތަންތަން އަންގައި ދިނުމަށެވެ. މި ލިސްޓުގައި އާއްމުކޮށްފައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މަހުގެ ބާވަތްތަކާއި ޕާން އަދި ތަރުކާރީ އާއި މޭވާ ފަދަ ރޯދަ މަހަށް ކޮންމެހެން ބާވަތްތައް ހިމެނެ އެވެ. މީގެ ކުރިން މާލޭގެ ބޮޑެތި މާޓްތަކުން އެ ލިސްޓްގައި ބައިވެރިވި ނަމަވެސް މިފަހަރު އަދި ބައިވެރިވީ އެންމެ ދެ ފިހާރަ އެވެ. އެއީ އަދި ސަރުކާރުގެ އެސްޓީއޯ ހިމަނައިގެން އެވެ.\nރޯދަ މަހަށް ހާއްސަކޮށް އެންމެ ހެޔޮ އަގު ލިސްޓު އާއްމު ކުރާއިރު ކޮންމެ ރޯދަ މަހަކު ވެސް އާއްމު ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ އަގުތައް މަތިވެގެންދެ އެވެ. އެގޮތުން މި އަހަރު އެންމެ ބޮޑަށް އަގުތައް މަތިކޮށް އުޅެނީ ދޮންކޭލާއި ކަރާގެ އަގެވެ.\nކުދި ވިޔަފާރި ކުރިއަރުވަން 600 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޫކުރެވިއްޖެ: ސައީދު\nފަސޭހަ މަދަދު 74 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ސްކީމު ލޯންޗް ކޮށްފި\nބީއޯސީގެ ލޯނު ހަމަޖެހުމާއެކު ހަތަރު މަހުން ދޫގަސް ހުޅުވަނީ\nއެސްއެމްއީ ލޯނަށް 700 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ކުރިމަތި ލައިފި


Dhiehinge Gaathuga Tharubiyyathaky Islaamee Tharubiyyatheve | Dhiislam\nދިވެހިންގެ ގާތުގައި ތަރުބިއްޔަތަކީ އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތެވެ\nއަހުމަދު އާސިމް މެއި 25, 2019\n"ދިވެހިރާއްޖެ އަކީ ސައްތައިން ސައްތަ އިސްލާމީ ޤަޢުމެއް" މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަރަށް އަތްމަތީ ބަހެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެ ސައްތައިންސައްތަ އިސްލާމީ ޤަޢުމަކަށްވެގެން ވީ ކޮންކަމެއްހެއްޔެވެ؟ ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމުގައުމެކޭ ބުނާތީ ބައެއްފަހަރަށް އަޅުގަނޑު ލަދުގަނެއެވެ. އެހެނީ އިވެމުންދާ އަޑުތަކުންނާއި ފެންނަމުންދާ މަންޒަރުތަކުން އިސްލާމުންގެ ގޮތް ދިވެހިންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ މިންވަރު ދަށްކަމުންނެވެ. އެހެންގޮތަކަށް ބުނާނަމަ ދިވެހިންގެ ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތާ ދުރުވީމައެވެ. ހަޤީގަތުގައިވެސް ދިވެހިންގެ ގާތުގައި ތަރުބިއްޔަތަކީ އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތު ކަމުގައި ހަދަމާ ހިނގާށެވެ.\nތަރުބިއްޔާ މިބަހުގައި3މާނައެއް އެކުލެވޭކަމަށް ތަރުބަވީ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. އެގޮތުން ބައެއް މާނަތައް މިތަނުގައި ބަޔާންކޮށްލާނަމެވެ. އެއީ އިތުރުވުން ނުވަތަ ބޮޑުވުން އަދި ތަރައްޤީވުން ނުވަތަ ކުރިއެރުން މީގެ އިތުރުން އިސްލާހު ކުރުން ހިމެނެއެވެ. އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔާއަކީ ރޫހާނީގޮތުންނާއި ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ބުއްދީގެ ގޮތުންނާއި ޞިއްހީ ގޮތުން ގުރުއާނާއި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުގެ އަލީގައި ވަކިގޮތަކަށް ހާނާބައްޓަންކޮށް ފުރިހަމަ ޝަހުޞިއްޔަތެއް ބިނާކުރުމެވެ. އިސްވެ ދެންނެވުނު ކަންކަމަށް ވިސްނާލުމުން އެނގިގެން ދަނީ ކުއްޖަކު އިސްލާމްދީނާ އެއްގޮތަށް ބައްޓަންކުރުމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގެ ފުރަތަމަ ދެމަސްދަރަށް ރުޖޫއަވާން ޖެހޭނެކަމެވެ.\nކުއްޖާއަށް ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތެއް ދިނުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ ކާވެނީގެ ކުރިން ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ ކައިވެނި ކުރުމަށް ދީންވެރި އަންހެނުން އިހްތިޔާރު ކުރުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައެވެ. ދެން ދަރިން ހޯދުމަށް ދެމަފިރިން އެއްދާންކުރާއިރު، ކިޔަންޖެހޭ ދުޢާ ކިޔުން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިފަދަ ކަންކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން އިހްމާލުވާ ކަންކަމެވެ. ރަނގަޅު ދަރިފަސްކޮޅެއް ދެއްވުން އެދި އަބަދާ އަބަދު ދުއާކުރަން ޖެހޭއިރު މިކަން މިގޮތަށް ކުރޭބާވައޭ އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް އަރައެވެ.\nދެން ކުއްޖާ އުފަންވާ ދުވަހު، ކުއްޖާގެ ކަނާތު ކަންފަތްދޮށުގައި ބަންގިގޮވުމާއި ވާތުކަންފަތް ދޮށުގައި،ގަތްމަތް ދިނުމަކީވެސް ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ކަންކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިހާރަކަށް އައިސް މިކަންކަމަށްވެސް އެއްބަޔަކު އިހުމާލުވާކަމީ ހިތާމަކުރަންޖެހޭކަމެކެވެ. ދެން7ދުވަސްވުމުން އަޤީގާ ކަތިލުމާއި ރަނގަޅު ރީތިނަމެއް ކިޔުމަކީ ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެކެވެ. ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ދަރިންނަށް ނަންކިޔާއިރު ބައްޕަގެ ނަން ހިމެނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމުކަމެކެވެ.\nދެން އޮތީ ކުއްޖާތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ އެންމެ މުހިންމު މަރުހަލާއެވެ. ޅަފަތުގެ ދުވަސްވަރު ކުއްޖާގެ ފުރަތަމަ މަދަރުސާއަކަށްވާނީ އެކުއްޖާގެ މަންމައެވެ. މިދުވަސްވަރު ކުއްޖާއަށް ދަސްކޮށްދިން އަޚްލާޤެއްގެ ބޭނުން ކުއްޖާގެ ހަޔާތުގެ ދެން ކުރިއަށް އޮތްދުވަސްތަކުގައި ހިފާނެއެވެ. ކުއްޖާ ދީނަށް ލޯބިއްޖެއްސުމަށްޓަކައި ގުރުއާން ކިޔަވާދިނުމާއި އެކުދިންނާ ގުޅޭގޮތުން ރަސޫލާގެ ހަޔާތްޕުޅުގެ ވާހަކަތައް ކިޔާދެވިދާނެއެވެ. އަދި މަންމަ ނުވަތަ ބައްޕައާއެކު ނަމާދަށް އެރުވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ ގެންދެވިދާނެއެވެ. އެހެނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ އަލައިހިވަސައްލަމަ ނަމާދުކުރައްވާ އިރު އެކަލޭގެފާނުގެ މާފަ ދަރިކަލުން ގެންދަވާކަން ރަސޫލާގެ އެކިއެކި ހަދީޘްތަކުން ސާބިތުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހިތާމައަކީ، ބައެއް މަންމައިން ހާއްޞަކޮށް ބައްޕައިން ދަރިން ނަމާދަށް ގެންދިއުމަކީ އުނދަގުލެއް ކަމުގައ ދެކި އެކުދިން ނަމާދަށް އަހުލުވެރި ނުކުރުވާކަމެވެ.\nހަމައެހެންމެ ބައެއް ބެލެނިވެރިން ދަރިންގެ ގާތުގައި ރަނގަޅަށް އުޅުމަށް ނުވަތަ އަޅުކަމެއް ކުރަންދާން ބުނާއިރު، އެފަރާތްތަކުން ފެނިގެންދަނީ މުޅިން އެހެން ކަންތައްތަކެވެ. މިއީ ވަރަށް ދެރަކަމެކެވެ.\nދެން އޮތީ ދަރިންނަ ތަޢުލީމު ދިނުމަށް މަދަރުސާއަށް ފޮނުވާ މަރުހަލާއެވެ. މިމަރުހަލާގައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ މައިގަނޑު ޒިންމާއެއް އުފުލާނީ ކިޔަވައިދޭ މުދައްރިސުންނާއި މައިންބަފައިންނެވެ. ތަރުބިއްޔަތުދޭން ތިބޭ މުދައްރިސުންނަށް ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތާއި ހުރިގުޅުން އެނގެންޖެހެއެވެ. އެހެނީ ބައެއް މުދައްރިސުންނަށް ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ މައްސޫލިޔަތު އުފުލަންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި އިސްލާމް މުދައްރިސުން ކަމުގައި ދެކެއެވެ. މިއީ ވަރަށް ހިތާމަހުރިކަމެކެވެ. ކިޔަވާދޭ ކޮންމެ މާއްދާއެއް އިސްލާމީ އުސޫލުތަކަށް ފައްތަން ޖެހެއެވެ. މިސާލަކަށް ބައޮލަޖީއާއި ފިޒިކްސް އަދި ކެމިސްޓްރީ ކިޔަވައިދޭއިރު ގުރުއާނުގައި އެމާއްދާތަކާއި ގުޅޭގޮތުން އައިސްފާ ކަންތައްތަކަށް އަލިއަޅުވާލުން މުހިންމެވެ. ހަމައެހެންމެ އެކޮނަމިކްސްކަހަލަ މާއްދާތައް ކިޔަވާދޭއިރު އިސްލާމްދީނުގައި އިޤްތިޞާދީ ނިޒާމް ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތް ހާމަކޮށްދިނުމަކީ މުހިންމުކަމެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ހިތާމައަކީ މިއާހިލާފަށް ދަރިން ނުވަތަ ދަރިވަރުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި އެހެން ބައެއްގެ ގޮތްތައް ބޭނުންކުރުމެވެ. އިސްލާމީ އުސޫލުތައް ދޫކޮށްލުމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އިލްތިމާސަކީ ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމްގައުމަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި ދިވެހިންގެ ގާތުގައި ތަރުބިއްޔަތަކީ އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތު ކަމަށް ހެދުމެވެ.


ގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރި ކުރިއެރުވުމުގެ އެމް.ޑީ.ޕީގެ ސިޔާސަތު އިފްތިތާހްކޮށް ނިންމުމަށްފަހު މާލެއަށް ދަތުރުފަށައިފި – Maldivian Democratic Party\n07 އޭޕްރީލް 2013\nގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރި ކުރިއެރުވުމުގެ އެމް.ޑީ.ޕީގެ ސިޔާސަތު އިފްތިތާހްކޮށް ނިންމުމަށްފަހު މާލެއަށް ދަތުރުފަށައިފި\nލ. ގަން އަދި 21 އެހެން ސަރަހައްދުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރި ކުރިއެރުވުމުގެ އެމް.ޑީ.ޕީގެ ސިޔާސަތު ޤައުމީ ފެންވަރުގައި އިފްތިތާޙް ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތަށްފަހު މިއަދު ހެނދުނުން ފެށިގެން ޓީމުތައް މާލެއަށް ދަތުރުފަށައިފިއެވެ.\nއިއްޔެ ހަވީރު ލ. ގަމުގަ ރައީސް މުޙަްމަދު ނަޝީދު މި ސިޔާސަތު ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާޙް ކޮށްދެއްވި އިރު އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުގެ މިނިސްޓަރުންނާއި އެމް.ޑީ.ޕީގެ ޕާލިމެންޓްރީ ބޭފުޅުންނާއި އަދި ޕާޓީގެ ލީޑަރޝިޕްގެ ބޭފުޅުންވަނީ ރާއްޖޭގެ އަނެއް21 ސަރަޙައްދުގައި މި ސިޔާސަތު އިފްތިތާހް ކޮށްދެއްވާފައެވެ.\nލ. ގަމުގެ އިތުރުން މި އުފާވެރި ހަފްލާ ބާއްވާފައިވާ ސަރަޙައްދު ތަކަކީ ހއ. ދިއްދޫ، ހދ. ކުޅުދުއްފުށި، ށ. ފޭދޫ، ނ. މަނަދޫ އަދި ވެލިދޫ، ރ. ދުވާފަރު، ބ. އޭދަފުށި، ޅ. ނައިފަރު، ކ. ގުރައިދޫ، އއ. ރަސްދޫ، އއ. މަހިބަދޫ، ވ. ފުލިދޫ، މ. މުލައް، ފ. މަގޫދޫ، ދ. ރިނބިދޫ، ތ. ތިމަރަފުށި، ގއ. ވިލިނގިލި، ގދ. ފިޔޯރީ، ޏ. ފުވައްމުލައް، އައްޑޫސިޓީ އަދި\nރަޢްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގަ ބޭއްވި މި ރަސްމިއްޔާތުގެ ލީޑަރުންނަކީ ހއ. ދިއްދޫގަ މިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަލީ ރިޒާ ،ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގަ ހުޅުހެންވޭރު ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަދި ޕާޓީގެ ޗެއަރޕާސަން މޫސާ މަނިކު، ށ. ފޭދޫގަ މައްޗަންގޯޅި އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަލްއުސްތާޛާ މާރިއާ އަޙްމަދް ދީދީ، ނ. މަނަދޫގަ ކެނދިކުޅުދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަޙްމަދު އީސާ، އަދި ވެލިދޫގައި ރައީސް ނަޝީދު ސަރުކާރުގެ ހޯމްމިނިސްޓަރގެ ނައިބު މާހިރު އީސާ ރ. ދުވާފަރުގަ ހެންވޭރު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރ ހާމިދު އަބްދުލް ޤަފޫރު، ބ. އޭދަފުށީގަ ތުޅާދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ ނާޒިމް ރަޝާދު، ޅ. ނައިފަރުގަ ހުޅުމީދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އިލްޔާސް ލަބީބު، ކ.ގުރައިދޫގަ މާފަންނު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރ އިބްރާހިމް ރަޝީދު، އއ. ރަސްދޫ ޓީމުގަ ހޯރަފުށީ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަޙްމަދު ރަޝީދު، އދ. މަހިބަދޫގަ މަހިބަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ ރުގިއްޔާ މުޙައްމަދު، ވ. ފުލިދޫގަ ތިނަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު ގަސަމް، މ.މުލަކުގަ ބާރަށު ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު ޝިފާޒް، ފ. މަގޫދޫ ގަ ބިލެއްދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަޙްމަދު ހަމްޒާ، ދ. ރިނބުދޫގަ މަނަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު ތޯރިގް، ތ. ތިމަރަފުށިގަ އިހަވަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަޙްމަދު އަބްދުﷲ، ލ. ގަމުގަ ރައީސް ނަޝީދު ގއ. ވިލިނގިލީގަ ހިތަދޫ މެދު ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު ރަޝީދު، ގދ. ފިޔޮރީގަ މަޑަވެލި ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު ނާޒިމް، ޏ. ފުއައްމުލަކުގަ ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު އަސްލަމް، އައްޑޫ ސިޓީގަ ދިއްދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ އަޙްމަދު ސަމީރު އަދި ހުޅުމާލޭގެ ޓީމުގެ ލީޑަރަކީ ދާންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުޙައްމަދު ރިޔާޒުއެވެ.\nރާއްޖޭގެ 22 ސަރަޙައްދުގެ 20 އަތޮޅުގަ،2ސިޓީގަ، 22 ރަށުގަ މި ސިޔާސަތު އިފްތިތާހްކުރެވިގެން ދިޔައިރު، ކުރިއަށް އޮތް ދައުރުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ޓޫރިޒަމް ވިޔަފާރި ކުރިއެރުވުން ވާނީ އެމް.ޑީ.ޕީގެ މުހިންމު ސިޔާސަތަކަށެވެ. މިކަން ވެގެން ދާނީ ރަށްފުށުގެ އަމިއްލަ އިޤްތިޞާދު ރަނގަޅުވެ އާމްދަނީގެ ފުރުޞަތުތައް އިތުރުވެގެންދާނެ ގުނަންތަކަކަށެވެ. ރަށު ތަރައްޤީގެ އިންޖީނަށެވެ.


ތިބާގެ ރައްބު / ދަލާއިލުއް ދައުޙީދި - 1 — Ihavandhoo.com\nތިބާގެ ރައްބު / ދަލާއިލުއް ދައުޙީދި - 1\n3 ޖުލައި 20130އައްޝައިޚު މުޙައްމަދު ޝާފިޢު ބިން ޢަބްދިލްޣަފޫރު\nމަސްޖިދުލްއަބޫބަކުރު ސިއްދީޤު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ހުޅުވިދުވަހުގެ ހުކުރު ނަމާދަށް ފަހު ނަމާދުން ފައިބަނީ / ފޮޓޯ: އިހަވަންދޫޑޮޓްކޮމް\n1- އިންސާނާ ދެނެގަތުން ވާޖިބުވެގެންވާ ދީނުގެ ތިން އަޞްލަކީ ކޮބާ؟\nޖަވާބު: އިންސާނާ އޭނާގެ ވެރިފަރާތް މަޢުރިފާކޮށް ދެނެގަތުމާއި، އޭނާގެ ދީނަކީ ކޮބައިކަން މަޢުރިފާކޮށް ދެނެގަތުމާއި އަދި އޭނާގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަޢުރިފާކޮށް ދެނެގަތުމެވެ.\n2- ތިބާގެ ރައްބަކީ ކާކު؟\nޖަވާބު: އަހަރެންގެ ރައްބަކީ ﷲ އެވެ. އެއީ އެއިލާހުގެ ނިޢުމަތުން އަހަރެން ހައްދަވާ އަހަރެންނަށް ރިޒުޤުދެއްވާ އަދި އަހަރެންގެ ހުރިހާ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަވާ، އަދި ހުރިހާ ޢާލަމްތައް ބަލަހައްޓަވާ ފަރާތެވެ. އެއީ އަހަރެން އަޅުކަންކުރާ ފަރާތެވެ. ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަންކުރެވޭ އެހެން އެއްވެސް ފަރާތެއް ނުވެއެވެ. މިކަމުގެ ދަލީލަކީ މާތް ﷲ ގެ ބަސްފުޅު "الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ" الفاتحة: ٢ އެވެ. މާނައަކީ: "އެންމެހާ ތަޢުރީފާއި ޘަނާ ޚާއްޞަވެ މިލްކުވެގެންވަނީ ޢާލަމްތައް ހައްދަވާ ބޮޑުކުރައްވާ އެތަކެތި ތަރުބިއްޔަތުކުރައްވާ އެތަކެތީގެ ވެރި ﷲ އަށެވެ." ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ އެއްޗަކީ ޢާލަމެވެ. އަދި އަހަރެންނަކީ އެޢާލަމްތަކުގެ ތެރެއިން އެކެކެވެ.\n3- "ރައްބު" ގެ މާނައަކީ ކޮބާ؟\nޖަވާބު: އެއީ ވެރިފަރާތެވެ. އަޅުކަންކުރެވޭ ފަރާތެވެ. ރިޒްޤު ދެއްވާ ފަރާތެވެ. ކަންތައްތައް ބަހަހައްޓަވާ ފަރާތެވެ. އަދި އަޅުކަންކުރުން ޙައްޤުވެގެންވާ ހަމައެކަނި ފަރާތެވެ.\n4- ތިބާގެ ރައްބު ތިބާއަށް އެނގެނީ ކޮންގޮތަކުން؟\nޖަވާބު: އަހަރެންގެ ރައްބު އަހަރެންނަށް އެނގެނީ އެއިލާހުގެ އާޔަތްތަކަށާއި އެއިލާހުގެ މަޚްލޫޤުންނަށް ނަޒަރު ހިންގުމުންނެވެ. އެއިލާހުގެ އާޔަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރޭގަނޑާއި ދުވާލު، އިރާއި ހަނދު ހިމެނެއެވެ. އަދި އެއިލާހުގެ މަޚްލޫޤާތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހަތް އުޑާއި ހަތް ބިމާއި އެތަންތާގައި ވާހާ އެއްޗަކާއި އެދެމެދުގައިވާހާ އެއްޗެއް ހިމެނެއެވެ.\nމާތް ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. " وَمِنْ آَيَاتِهِ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ لَا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَهُنَّ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ " فصلت: ٣٧\nމާނައީ: "ރޭގަނޑާއި ދުވާލާއި، އިރާއި، ހަނދަކީ، އެކަލާނގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިންވާތަކެއްޗެވެ. ތިޔަބައިމީހުން އިރަށްވިޔަސް އަދި ހަނދަށްވިޔަސް ސަޖިދަ ނުކުރާށެވެ! އަދި އެތަކެތި ހެއްދެވި ﷲ އަށް ސަޖިދަކުރާށެވެ! (އެއީ) ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއަށް ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަންކުރާ ކަމުގައިވާނަމައެވެ."\nއަދިވެސް މާތް ﷲ ވަޙީކުރެއްވި އެވެ. " إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ " الأعراف: ٥٤\nމާނައަކީ: "ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ރައްބަކީ، ހަ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އުޑުތަކާއި ބިން ހެއްދެވި ﷲއެވެ. އެއަށްފަހު، އެކަލާނގެ ޢަރުޝްއަށް އިސްތަވާވެވޮޑިގެންނެވިއެވެ. އެކަލާނގެ ދުވާލުގެމައްޗަށް ރޭގަނޑު ގެންނަވައި ނިވާކުރައްވައެވެ. (ފޮރުވާލައްވައެވެ). (އެއިން ކޮންމެ އެއްޗެއް) އަވަސްކަމާއެކު (އަނެކައްޗަށް) އެދިގަނެއެވެ. (ޔަޢުނީ: ރޭގަނޑު އަވަސްކަމާއެކު ދުވާލަށް އެދިގަނެއެވެ.) އަދި އިރާއި، ހަނދާއި، ތަރިތައް، އެކަލާނގެ އަމުރުފުޅަށް ކިޔަމަން ވެގެންވެއެވެ. ދަންނާށެވެ! އެންމެހާ ތަކެތި ހެއްދެވުމާއި އެންމެމާ އަމުރެއް (އަދި ޙުކުމެއް) ޚާއްޞަވެ މިލްކުވެވޮޑިގެންވަނީ ހަމައެކަލާނގެއަށެވެ. ﷲ ބަރަކާތްތެރިވެވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއީ ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި ރައްބެވެ."\n= ޝައިޚުލް އިސްލާމް މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްވައްހާބް ލިޔުއްވާފައިވާ ރިސާލާ، ދަލާއިލުއްތައުޙީދި (ތައުޙީދުގެ ދަލީލުތައް) ގެ ތަރުޖަމާ =


BML ge community fund ge eheegai Kelaa school ah fini parkeh – Iru\nވަކި ޖިންސަކަށް ވީތީ ކުރާ އަނިޔާ ހުއްޓުވުމަށް މިނިސްޓަރު އައިޝަތު މަޝްވަރާކުރައްވައިފި\nބީއެމްއެލްގެ ކޮމިއުނިޓީ ފަންޑުގެ އެހީގައި ކެލާ ސްކޫލަށް ފިނި ޕާކެއް\nލަހޫ·5ސެޕްޓެމްބަރު 2020\nކެލާގެ އައިޑިއާސް ޖަމްއިއްޔާ އިން ބޭންކުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ނިންމި މި މައިޒާނާށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ދީފައިވާ ނަމަކީ ‘ކެލާ ސްކޫލް ފިނި ޕާކް’ އެވެ.\nއެޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ކެލާ ސްކޫލް ކައިރީގަި ހުރި ހިޔާ ދޭ ބޮޑެތި ގަސްތައް ކައިރީގައި ބެލެނިވެރިންނަށް އިށީދެވޭ ގޮތަށް ހިތްފަސޭހަ މައިދާނެއް ހަދާފައި އެވެ. އަދި ބައިސްކަލްތައް ޕާކު ކުރާނެ ހާއްސަ ޖާގައެއް ހަދާފައި އެވެ.\nބީއެމްއެލްގެ މެނޭޖާ ޕަބްލިކް ރިލޭޝަންސް މުހައްމަދު ސައީދު ވިދާޅުވީ ކެލާގައި ކުރިޔަށް ގެންދިޔަ ޕްރޮޖެކްޓަކީ ސްކޫލްދަރިވަރުންނާއި ބެލެނިވެރިންނަށް ފަސޭހަތަކެއް ހޯދައި ދެވުނު ކަމަކަށް ވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި މި ޕްރޮޖެކްޓަކީ ތިމާވެއްޓާއި ވަރަށް ރައްޓެހި ގޮތަކަށް ކުރިޔަށް ގެންދިޔަ ޕްރޮޖެކްޓެއް ކަމަށް ވިދުވި އެވެ.\nކޮރޯނާވައިރަހުގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު މިލިއަނަކަށް\n“ކޮމިއުނިޓީ ފަންޑުގެ ދަށުން ރާއްޖޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުގައި ޕްރޮޖެކްޓް ހިންގުމަށް ބޭންކުން މިދަނީ އެހީތެރިވަމުން. އައިޑިއާސް ޖަމިއްޔާއިން ކެލާގައި މި ނިންމި ޕްރޮޖެކްޓަކީ ރަށުގެ ސްކޫލްގައި ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރުންނަށާއި ބެލެނިވެރިންނަށް ވެސް ފަސޭހަތަކެއް ހޯދައިދެވުނު އަދި ހަމައެހެންމެ ތިމާވެށްޓާ ރަށްޓެހި ޕްރެޖެކްޓެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ އުއްމީދަކީ މިއީ ކެލާގެ ރައްޔިތުން ބަލައިގަންނާނެ ޕްރޮޖެކްޓަކަށް ވެގެން ދިޔުން.” ސައީދު ވިދާޅުވި އެވެ.


ބަޔާނާއި ޑޯޓްމުންޑަށް މޮޅެއް\nކޮލޯން އަތުން ބަޔާން މޮޅުވީ 5-1 ގެ ނަތީޖާއަކުން\nބީލެފެލްޑް އަތުން ޑޯޓްމުންޑް މޮޅުވީ 3-0 ގެ ނަތީޖާއަކުން\n28 ފެބްރުއަރީ 2021 | އާދީއްތަ 12:31\nބަޔާނާއި ކޮލޯން ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން: މި މެޗުން ބަޔާން މޮޅުވީ 5-1 ން\nޖަރުމަން ލީގުގައި ހޮނިހިރު ދުވަހުގެރޭ ކުޅުނު މެޗުތަކުން އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ބަޔާން މިއުނިކާއި، ބޮރޫޝިއާ ޑޯޓްމުންޑުވެސް މޮޅުވެއްޖެއެވެ.\nބަޔާން މޮޅުވީ އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މެޗުން ކޮލޯން އަތުން 5-1 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nމި މެޗުގައި ބަޔާނުން މޮޅު ކުޅުމެއް ދެއްކިއިރު، މެޗުގެ 18 ވަނަ މިނެޓުގައި އެރިކް މެކްސިމް ޗޮޕޫ-މޯޓިން ވަނީ ބަޔާނަށް ލީޑު ނަގައިދީފައެވެ. އަދި މެޗުގެ ފުރަތަމަ ނިމުމުގެ ކުރިން 33 ވަނަ މިނެޓުގައި އިތުބާރު ފޯވާޑް ރޮބަޓް ލެވަންޑޯސްކީ ވަނީ ބަޔާނަށް ލީޑު ފުޅާކޮށްދީފައެވެ.\nމި މެޗުގެ ދެވަނަ ހާފުގެ ކުރީކޮޅު ކޮލޯނުން ލަނޑެއް ޖަހައި ފަރަގު ކުޑަކުރި ނަމަވެސް، 65 ވަނަ މިނެޓުގައި ލެވަންޑޯސްކީ ވަނީ އިތުރު ލަނޑެއް ޖަހައި، ބަޔާނަށް އަލުން ލީޑު ފުޅާކޮށްދީފައެވެ. މި މެޗުގައި ލެވަންޑޯސްކީ ދެ ލަނޑު ޖެހިއިރު، މިއީ މި ސީޒަނުގެ ޖަރުމަން ލީގުގައި ލެވަންޑޯސްކީ ކާމިޔާބުކުރި 28 ވަނަ ލަނޑެވެ. މީގެ އިތުރުން މި މެޗުގައި ބަޔާނުން ކާމިޔާބުކުރި އަނެއް ދެ ލަނޑު ޖަހައިދިނީ ސާޖް ގްނަބްރީއެވެ.\nމި މޮޅާއެކު ތާވަލުގެ އެއްވަނައިގައި ބަޔާން އޮތީ ކުޅުނު 23 މެޗުން 52 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. ހޮނިހިރު ދުވަހުގެރޭ ބޮރޫޝީއާ މޮންޗެންގްލަޑްބެކް އަތުން 3-2 ގެ ނަތީޖާއަކުން މޮޅުވި އާރްބީ ލައިޕްޒީގް އޮތީ ތާވަލުގެ ދެވަނައިގައި 23 މެޗުން 50 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. އަދި ހޮނިހިރު ދުވަހުގެރޭ ބަޔާން އަތުން ބަލިވި ކޮލޯން އޮތީ ތާވަލުގެ 14 ވަނައިގައި 23 މެޗުން 21 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ.\nޑޯޓްމުންޑާއި ބީލެފެލްޑް ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން: މި މެޗުން ޑޯޓްމުންޑް މޮޅުވީ 3-0 ން - ގެޓީ އިމޭޖާސް\nމީގެ އިތުރުން ހޮނިހިރު ދުވަހުގެރޭ ކުޅުނު މެޗުން ޑޯޓްމުންޑް މޮޅުވީ އާމީނިއާ ބީލެފެލްޑް އަތުން 3-0 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nޑޯޓްމުންޑުގެ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މެޗުގެ ފުރަތަމަ ހާފުގައި ލަނޑެއް ނުފެނުނު ނަމަވެސް، ދެވަނަ ހާފު ފަށައިގެން ތިންވަނަ މިނެޓުގައި އެ ޓީމުން ވަނީ ލީޑު ނަގާފައެވެ. މި ލަނޑު އެ ޓީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ މަހްމޫދު ދާއޫދެވެ. އަދި މެޗުގެ 58 ވަނަ މިނެޓުގައި ލިބުނު ޕެނަލްޓީއަކުން ޖޭޑަން ސަންޗޯ ޑޯޓްމުންޑަށް ލީޑު ފުޅާކޮށްދިންއިރު، 81 ވަނަ މިނެޓުގައި ރެއިނާ ވަނީ އެ ޓީމުގެ ތިންވަނަ ލަނޑު ޖަހާފައެވެ.\nމި މޮޅާއެކު ޑޯޓްމުންޑް އޮތީ ތާވަލުގެ ފަސްވަނައިގައި ކުޅުނު 23 މެޗުން ލިބުނު 39 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. އަދި ޑޯޓްމުންޑް އަތުން ބަލިވި ބީލެފެލްޑް އޮތީ ތާވަލުގެ 16 ވަނައިގައި 22 މެޗުން 18 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ.


ހިބަޅިދޫ ވާހަކައިގެ އަސްލު: މިވެސް އަދީބު ދިން ލަނޑެއް!\nބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްފައިވަނީ 2004 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް 31 ވަނަ ދުވަހު\nހިބަޅިދޫގެ ހެޑް ލީޒް ގަތީ 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ 23 ވަނަ ދުވަހު\nރައީސް އޮފީހުން ދިން ހުއްދަ ސިއްރުކޮށް އަދީބު އޮޅުވާލި\nކ. މާލެ | 11 ޖެނުއަރީ 2017 | ބުދަ 16:56 | 3,467\nބ. ހިބަޅިދޫ: ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް އިން ރަށް ހޯދީ ރައީސް ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި - ގޫގުލް\nބ. ހިބަޅިދޫ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު ވެގެން ދިޔައީ، 2015 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު 31 ވަނަ ދުވަހު އެ ރަށް ކައިރިން، ކަނޑުގެ 42 މީޓަރު އަޑިން ހަތިޔާރުތަކެއް ފެނުނު މައްސަލައާއެކު އެވެ. ހިބަޅިދޫ މަޝްހޫރުވެގެން ދިޔައީ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބުގެ އަރިސް މީހެއް ކަމަށްވާ މުހައްމަދު އައްލާމް ލަތީފު (މޮހޯ) ގެ ރަށެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ހަތިޔާރު ފެނުމާއެކު، ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓެއް ތަރައްގީ ކުރުމަށް ތައްޔާރުވަމުން ދިޔަ އެ ރަށާ ގުޅޭ ގޮތުން ތަފާތު އެކި ވާހަކަތައް ދެކެވެމުންދިޔަ އެވެ.\nމި ރިޕޯޓުގައި މި ބަލައިލަނީ ހިބަޅިދޫއާ ގުޅޭ ގޮތުން ދެކެވެމުންދިޔަ ވާހަކަތަކުގެ އަސްލަށެވެ. އަދީބާއި މޮހޯއާއި ހިބަޅިދޫއާ ގުޅުނު ގޮތާއި، އޭގެ ފަހުން ކަންތައްތައް ވެގެން ދިޔަ ގޮތަށެވެ. ރަށުގެ ވެރިފަރާތާއި ރަށާއި ހަވާލުވި ކުންފުނީގެ އަސްލަށެވެ.\nހިބަޅިދޫގައި ރިސޯޓެއް ތަރައްގީ ކުރުމަށް އެ ރަށް ނަގާފައި އޮތީ ބިޒްނަސް މޯލްޑިވްސް ކިޔާ ކުންފުންޏަކުންނެވެ. އެ ކުންފުނި ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްފައިވަނީ 2004 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް 31 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. އެ ކުންފުނީގެ 95 އިންސައްތަ ހިއްސާދާރަކީ މުހައްމަދު ރިޔާޒް ނުވަތަ އާންމު ނަމުންނަމަ ލެޓްސްގޯ ރިޔާޒް އެވެ. ބާކީ ފަސް އިންސައްތަ ހިއްސާ އޮތީ ރިޔާޒްގެ އަންހެނުންގެ ނަން މަތީގަ އެވެ.\nތާރީޚުގެ ތެރެއިން ހިބަޅިދޫ އަށް ބަލާއިރު، އެ ރަށަކީ ދަނޑުވެރިކަން ކުރުމަށް ރިލްވާން ޝަރީފް ނަގާފައި އޮތް ރަށެކެވެ. 2000 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި 17 ވަނަ ދުވަހު ރިލްވާން ޝަރީފް ނަގާފައި އޮތް ރަށުގެ ހެޑް ލީޒް، ރިޔާޒްގެ ބިޒްނަސް މޯލްޑިވްސް އިން ގަނެ ހެޑް ލީޒް ބަދަލުކޮށްފައިވަނީ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ 23 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nހިބަޅިދޫގައި ޕްރައިވެޓް ވިލާ އެޅުމަށް ބިޒަނަސް މޯލްޑިވްސް އިން ސަރުކާރަށް ޕްރޮޕޯސަލް ހުށަހެޅީ 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު 25 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ސަރުކާރުގެ ބޯހިޔާވަހިކުރުމުގެ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން 100 ހައުސިން ޔުނިޓް އަޅައިދޭ ފަރާތަކަށް އެ ފަރާތަކުން ނަގާފައިވާ ރަށުގައި ޕްރައިވެޓް ވިލާ އަޅަން ހުއްދަދޭ އުސޫލުގެ ދަށުން، ޕްރޮޕޯޒަލް ހުށަހަޅާފައިވަނިކޮށް، ރައީސް ނަޝީދުގެ ވެރިކަން ބަދަލުވެ،ވެރިކަމާ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު ވަހީދު ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\nހިބަޅިދޫ ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ލެޓްސްގޯ މޯލްޑިވްސް އާއި ރަޝިޔާގެ ބެނަގޯ މެނޭޖްމެންޓް އިންވެސްޓް ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތް އިރު، ރައީސް އޮފީހުން ވަނީ 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު ހަތަރު ވަނަ ދުވަހު އެކަމަށް ހުއްދަދީފަ އެވެ. އެ ރަށް ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ހުއްދަދީ، ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީއާއި ފިޝަރީޒް މިނިސްޓްރީ އަށް ރައީސް އޮފީހުން އެ ތާރީޚުގައި ސިޓީއެއް ފޮނުވާފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް މި ސިޓީއާ ގުޅޭ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް އަކަށް ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ.\nރަށް ތަރައްގީކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިން ކަމެއް ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް އަށް އަންގާފައިނުވަނީސް ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސްގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ރިޔާޒްއާ އަދީބު ބައްދަލުކުރެއްވި އެވެ. ރިޔާޒްއާ ބައްދަލުކުރައްވާ ރަށް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ހުއްދަ، ރައީސް އޮފީހުން ދީފައިވަނިކޮށް އެ ހުއްދަ އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ދަށުން ދޭން ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ކުންފުނީގެ 35 އިންސައްތަ ހިއްސާ މޮހޯ އަށް ދީފިނަމަ ރަށްތަރައްގީ ކުރުމަށް ފައިސާއާއި އޮފީސް ސެޓަޕް މޮހޯ މެދުވެރުކޮށް ކުރައްވާނެ ކަމުގެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެން ވިދާޅުވެ، ކުންފުނީގެ 35 އިންސައްތަ ހިއްސާ ހޯއްދެވި އެވެ. ހިއްސާ ހޯއްދަވައިގެން ރަށް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ކުންފުންޏާއި އެމްއެމްޕީއާރްސީ ސޮއިކުރީ 2014 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް 10 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nހިބަޅިދޫ ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީކުރުމަށް ބޭނުންވާ މެޝިނަރީޒް އާއި ކޮންސަލްޓެންސީ ފޯރުކޮށް ދިނުމަށް ސިންގަޕޫރުގެ ގްރީން ރިސޯޓްސް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ކޮންސަލްޓެންޓް ކުންފުންޏާ ހަވާލުކޮށް، ރިސޯޓު ތަރައްގީ ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށައިގަތީ އެހާ ހިސާބުންނެވެ. 200 ކޮޓަރީގެ ރިސޯޓެއް ތަރައްގީ ކުރުމަށް ހުއްދަތައް ހޯދުމަށްފަހު، އެންވަޔަރަމެންޓް އިމްޕެކްޓް އެސެސްމެންޓް (އީއައިއޭ) ހަދައި، ބިމުގެ ޕްލޭންތައް ހެދުމަށް ފަހު މަސައްކަތް ފަށައިގަންނަން ތައްޔާރުވެފައިވަނިކޮށް، 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރުގައި ރިޔާސީ ލޯންޗުކޮޅު ގޮވުމުގެ ހާދިސާ ހިނގި އެވެ.\nއެ ހާދިސާގެ ތަހުގީގު ފުޅާވެ ހިނބަޅިދޫއާ ހިސާބަށް ދިޔަ އެވެ. 2015 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް ހިބަޅިދޫ އޮތީ ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ގުޅިގެން ހިންގާ ތަހުގީގަކަށް ސިފައިންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގަ އެވެ. ހިބަޅިދޫ އިން ހަތިޔާރު ފެނުމާއެކު ވައްކަމާއި ޚިޔާނާތުގެ ތުހުމަތުގެ ރެކޯޑެއް އޮތް މީހަކާ އެއްކޮށް ވިޔަފާރި ކުރަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށް ބުނެ ރިޔާޒް ވަނީ 2016 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި 17 ވަނަ ދުވަހު ކުންފުނިން މޮހޯ ވަކިކޮށްފަ އެވެ. އެއާއެކު ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސްގެ ހިއްސާ އޮތީ ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން ރިޔާޒްގެ ނަންމަތީގައި 95 އިންސައްތަ އަދި އަންހެނުންގެ ނަމުގައި ފަސް އިންސައްތަ އެވެ.\nކުންފުނީގެ ހިއްސާ ބަދަލުކޮށް، ސިފައިންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ރަށް އޮންނަތާ 8 މަހަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ފަހުން، 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން 26 ވަނަ ދުވަހު ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް އިން ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީ އަށް ފޮނުވި ސިޓީއެއްގައި ޖަވާބުގައި އެ މިނިސްޓްރީ އިން ސިޓީއެއް ފޮނުވައި އެއްބަސްވުން ބާތިލް ކޮށްފައިވާކަމަށް އެންގި އެވެ. އެއްބަސްވުން ބާތިލްކުރީ، ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ބުނެ ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް އިން ސިވިލް ކޯޓުގައި ދައުވާ ކުރި އެވެ. އެ މައްސަލައިގައި 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު ސިވިލް ކޯޓުން ވަނީ، ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން އެއްބަސްވުން ބާތިލްކުރީ ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހިބަޅިދޫ ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އަންގާ އަމުރުކޮށްފަ އެވެ.\nމިހާރު ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސްގެ ހިއްސާދާރުންގެ ބޮލުގައި ބޮޑު ދަރަންޏެއް ވަނީ އެޅިފަ އެވެ. ހިބަޅިދޫ ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކުންފުންޏަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއާއެކު 2016 ވަނަ އަހަރު ނިމުނު އިރު މިހާތަނަށް 11 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބިޒްނާސް މޯލްޑިވްސް އިން ބުނެ އެވެ. އަދި ފާއިތުވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް އަދަދު ނުކުރެވޭ ވަރުގެ ގެއްލުންތަކެއް ވަމުންދާކަމަށް ވެސް އެ ކުންފުނިން ބުނެ އެވެ.\nމިފަދައިން ކުންފުނިތަކަށް އޮޅުވާލައިގެން ކުންފުނިތަކަށް މާލީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބޭ އަމަލުތައް ސަރުކާރުން ކުރުމަކީ ރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކުރަން ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ ކޮންފިޑެންސް ހޯދުމަށް ކުރިމަތިވާނެ ހުރަހެކެވެ. ރިޔާޒް ފަދަ ތަޖުރިބާކާރު، ރާއްޖެއަށް ޓޫރިޒަމްގެ ދާއިރާއިން ތަފާތު އެވޯޑްތައް ހޯދައިދީފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ވިޔަފާރިކުރުމަށް ފަހި ފުރުސަތުތަކެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ދުވެލި ހަލުވިވެ، ދައުލަތަށް ވެސް އިތުރު މަންފާތަކެއް ލިބޭނެ ކަމެއްކަން ޔަގީނެވެ.


Covid dhen vaanee moosumee roagaa akah: Thajuribaakaarun\nކޮވިޑާ ބެހޭ ގޮތުން ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވަނީ ކޮވިޑް ދެން ބަދަލުވާނީ މޫސުމީ ރޯގާއަކަށް ކަމަށް\nމޮސްކޯ (ފެބްރުއަރީ 27) - ކޮވިޑް ބަލިމަޑުކަން ދެން ބަދަލު ވާނީ މޫސުމީ ރޯގާއަކަށް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވާން ފަށައިފި އެވެ. ވިދާޅުވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ދެތިން އަހަރު ތެރޭގައި އެކަން ފެންނަން ފަށާނެ ކަމަށާއި އެ ހިސާބުން ކޮވިޑް ލައިގަންނާނީ މޫސުން ބަދަލުވާ ދުވަސްވަރުގައި ކަމަށެވެ.\nރަޝިއާގެ ސެންޓްރަލް ސައިންޓިފިކް ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އެޕިޑިމިއޮލޮޖީގެ ޑިޕިއުޓީ ޑައިރެކްޓާ ފޮ ކްލިނިކަލް އެންޑް އެނެލެޓިކަލް ވޯކް، ނަޓާލިޔާ ޝެނިކްނަޔާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް ފަދައިން ފާޅުވެފައި ހުރި ބަލިތައް ދުނިިޔެއިން އަދިވެސް ފެންނަ ކަމަށާއި ބަދަލުވަމުން ދަނީ މިދެންނެވި ގޮތަށް ކަމަށެވެ.\n"ފަހަރެއްގައި ކުރިއަށް އޮތް ދެތިން އަހަރު ތެރޭގައި ވެސް މިދެންނެވި ގޮތަށް އަލާމަތްތައް ފެންނަން ފަށާފާނެ،" ނަޓާލިޔާ ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑުން މިހާރު ވެސް އެ ނިޝާންތައް ދައްކަން ފަށައިފި ކަމަށެވެ.\n"ކޮވިޑް އެބަ ބަދަލުވޭ އެކި ވައްތަރުތަކަށް،" ނަޓާލިޔާ ވިދާޅުވިި އެވެ. "އޭގެ ހެއްކަކީ މިހާރު މި ފެތުރެނީ 2020 ގައި އުޅުނު ކޮވިޑެއް ނޫން،" އޭނާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް ތަންކޮޅެއް ފުޅާވެއްޖެ ކަމަށާއި ޖައްސާ ރޯގާތައް ގިނަ ވެއްޖެ ކަމަށެވެ.\nނަޓާލިޔާ ވިދާޅުވީ މޫސުމީ ރޯގާއާބެހޭ ގޮތުން އާންމު ދިރާސާއަކީ ވަކި ދުވަސްވަރެއްގައި ބަލި އިތުރުވެ ގިނަ ބަޔަކު ވަލިވުމެވެ. އަދި އެ ދުވަސްތައް ނުވަތަ މޫސުން ފަހަނައެޅުމުން އެކަން އޮބި ދިއުމެވެ.\nރަޝިޔާ ކޮވިޑް-19 ކޮވިޑް ވެކްސިން\nމެކްސިކޯގައި ސްޕުޓްނިކް ވެކްސިން އުފައްދަނީ