Story: Joodh EP32 - One Online\nޖޫދް - 32\nއިރުކޮޅަކުން އޭނާ އަލިޝްބާ ކައިރީގައި ކުރުކަކޫ މައްޗަށް އިށީނދެފައި ކުޝަންގައި ދެއަތުން ހިފާލިއެވެ. އުފަލުން އޭނާގެ ދެލޮލުން ކަރުނަ ނީރާލައިފިއެވެ. އަތްކުރު ޓީޝާޓްކޮޅަކާއެކު ކުރު ސޯޓްކޮޅެއް ލައިގެން ހުރި އަލިޝްބާ ނުވިސްނާ ހުއްޓާ ދެއަތް މައްޗަށް އަނބިމީހާ އުފުލާލައިފިއެވެ.\nދުވަހުގެ ހަވީރު ވަގުތެވެ. އެނދުގައި އިން އަންބަރް ރީތިކޮށްލާފައި އިނެވެ. އަދިވެސް އަންބަރްގެ މުޅި ނަފުސު ވަށައިގެން ވަނީ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. އޭނާގެ ސިކުނޑި ތެރޭގައި އެނބުރެމުންދަނީ ކޮންހަލަ ވިސްނުންތަކެއް ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ހާތިމްގެ އަތުން އަންބަރަށް ހަވީރުގެ ސައިދޭން އިންއިރު ސުމައްޔާ ހުރީ ދޮވެގެން ގެނެސްފައި ހުރި އަންބަރްގެ ހެދުންތައް ފަތްޖެހުމުގައެވެ. އިރުކޮޅަކުން ދޮރު ހުޅުވާލާފައި ވަނީ ޖޫދެވެ. އެހިނދު އަންބަރްގެ ނަޒަރު ހިނދުކޮޅަކަށް ޖޫދާ ބައްދަލުވިއެވެ. އަތުގައި އޮތް ފުރުޓް ކޮތަޅު ސުމައްޔާއަށް ދިއްކޮށްލާފައި ޖޫދު ވަނީ ފާހާނާއަށެވެ. އަންބަރް އިސްޖަހާލައިގެން އިނެވެ. އޭނާގެ ދެލޮލުގައި ބޮނޑިވަމުން އައި ކަރުތައް އެއްވެސް މީހަކަށް ނުފެނެއެވެ. ކޮންޓްރޯލްކުރަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް ޖޫދު ފެންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާގެ ހިތަށް މާބޮޑަށް އަސަރުކުރެއެވެ.\n"ޖޫދަށް ސައިހަދާބަލަ" ހާތިމް ސުމައްޔާއަށް ބުންޏެވެ.\nޖޫދު ފާހާނައިން ނުކުތީ އެވަގުތުއެވެ.\n"މަންމަ މިއުޅެނީ ސައި ހަދާލަން އިނގޭ. ވަރަށް އަވަސްވާނެ" ސުމައްޔާ ބުންޏެވެ. ޖޫދު ހީލާފައި ގޮސް އިށީނީ އަންބަރްގެ އެނދުގެ ފުރަގަހަށް ހުރި ގޮނޑީގައެވެ. އެތަނުގައި އިންނައިރު އޭނާއަށް ފެންނަނީ އަންބަރްގެ ފުރަގަހެވެ.\n"މިއަދު ނަފުސާނީ ޑޮކްޓަރު އައިސް ބަލާފައި ވަރަށް ވާހަކަދައްކާފައި ދިޔައީ. ބުނި ކައުންސެލިން ފަށާށޭ. އެޕޮއިންޓްމަންޓެއް ހޯދާދޭނެ ކަމަށް ބުނެފައި ދިޔައީ" ސުމައްޔާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ހަނދާންނެތިފައި މި އިންނަނީ. މަންމަ ފޯނަށް ކިހިނެއް ހަދައިގެން ތިއުޅެނީ؟ ލިބާ ވަރަށް ގުޅި" ޖޫދު ބުންޏެވެ. ޖީބުގައި އޮތް ފޯނު ނަގާފައި އޭނާ އަލިޝްބާގެ ނަންބަރަށް ގުޅިއެވެ.\n"މަންމަ ފޯނު ނިވުނީ. މިހާރަކަށް އައިސް އަބަދު އޮންނަނީ ފޯނު ނިވިފަ. ރަށަށް ދާންވާއިރަށް ރަނގަޅު ފޯނެއް ހޯދަން ޖެހޭނެ" ސުމައްޔާ ބުންޏެވެ.\nޖޫދުގެ ކޯލު ބިޒީކޮށްފައި އަލިޝްބާ ވީޑިއޯ ކޯލް ކުރިއެވެ. އެ ފޯނު ނަގާފައި ޖޫދު ސުމައްޔާ އަތަށް ދިނެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ސައިބޯން ފެށިއެވެ.\n"މަންމާ، ހާދަ އިރެކޭ ގުޅާތާ" ފުރަތަމަވެސް އަލިޝްބާ ކޮށްލީ ޝަކުވާއެވެ. އަލިޝްބާގެ މޫނުމަތިން ތަފާތެއް ފެންނަހެން ސުމައްޔާއަށް ހީވިއެވެ.\n"މަންމައަށް ހާދަ ހީވެޔޭ ވަަރަށް އުފަލުން އިންހެން" ސުމައްޔާ ބުންޏެވެ.\n"އާނ މަންމާ. ވަރަށް އުފަލުން މީނީ. ކޮބާތަ ދޮންތަގެ އިބާ؟ މޫނުކޮޅު ދައްކާލަބަލަ" އަލިޝްބާ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ އަޑުގައި ޖޯޝާ ފޯރި ހުއްޓެވެ. އަންބަރްގެ މޫނާ ދިމާވާނެހެން ފޯނު އަނބުރާލާފައި އަންބަރާ ކައިރިއަށް ސުމައްޔާ ޖެހިލިއެވެ. އިސްއޮބާލައިގެން އިން އަންބަރް ލަސްލަހުން ފޯނަށް ނަޒަރު ސީދާކޮށްލިއެވެ. އޭނާއަށް އަލިޝްބާ އެ ފެނުނީ ހާދަ ދުވަހަކަށް ފަހުގައެވެ.\n"ދޮންތަގެ އިބާ ކިހިނެއްތަ؟" އަލިޝްބާ އެހިއެވެ. ޖަވާބެއް ނުދިނަސް ފަނޑު ހިނިތުންވުމެއް އަންބަރްގެ ތުންފަތަށް ވެރިވިއެވެ.\n"ބައްޕަވެސް އެބައިންތަ ކައިރީގަ" އަލިޝްބާ އެހިއެވެ. އެވަގުތު ސުމައްޔާ ހާތިމް ދައްކާލިއެވެ.\n"އެންމެންނަށް ވަރަށް އުފާވެރި ހަބަރެއްދޭން މިއުޅެނީ" އަލިޝްބާ ބުންޏެވެ. ސުމައްޔާ ހިނިތުންވެލައިގެން އިނެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ޕްރެގް މަންމާ" އަލިޝްބާ ބުންޏެވެ. "މަންމަ އާއި ބައްޕައަށް ކުރިއެރުމެއް ލިބެން އުޅެނީ" އަލިޝްބާ ބުންޏެވެ. ލިބުނު ހިތްހަމަޖެހުމުން ސުމައްޔާގެ ދެލޮލުން ކަރުނަ ނީރާލިއެވެ. ހިތާހިތުން ހެއްދެވިފަރާތަށް ހަމްދު ކުރިއެވެ. އަލިޝްބާގެ ކައިވެނި ކުރެވުނު ދުވަހުން ފެށިގެން އެއީ އޭނާ އެންމެ އިންތިޒާރުކުރި ދުވަހެވެ. ހާތިމްވެސް އިނީ ހިނިތުންވެގެންނެވެ. އޭނާ އަލިޝްބާއަށް ރަނގަޅު ކާއެއްޗެހި ކައިގެން އުޅުމަށާއި ބަލައިގެން އުޅުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވިއެވެ.\n"ދޮ.... ދޮންތާ.... ކޮ ން ގް ރާ" ކެނޑިކެނޑިގެން އައި އަންބަރްގެ އަޑަށް ހުރިހާ މީހުންގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓުނެވެ. އޭނާ ވާހަކަ ދެއްކީ ކަން ޔަގީން ނުވެގެން އަންބަރް އަމިއްލައަށް ކަރުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ބޭއިހުތިޔާރުގައި ޖޫދަށް ހިނިތުންވެވުނެވެ.\n"އަދި އެއްފަހަރު. އަދި އެއްފަހަރު ބުނެބަލަ" އަލިޝްބާ ބުނި އަޑު އިވިލިއެވެ. އެއީ ޖޫދުވެސް ބުނަން ބޭނުންވި ޖުމްލައެވެ. އެކަމަކު ދުލުން ބޭރުކުރަން ނުކެރުނީއެވެ. އަންބަރް ބަލައިލީ ރޮވިފައި އިން ސުމައްޔާގެ މޫނަށެވެ.\n"މަންމާ" އަންބަރް އެއްވެސް އަޅައިގަތުމެއްނެތި ސުމައްޔާއަށް ގޮވާލިއެވެ.\nސުމައްޔާ އަންބަރް ގެނެސް ބައްދާލިއެވެ. އަންބަރްގެ މޫނުގައި ބޮސްދިނެވެ. ނަފުސާނީ ޑޮކްޓަރު ބުނިހެން އުފާވެރި ހަބަރެއް ލިބުމުން އެކަން އަންބަރްގެ ސިކުނޑި ބަލައިގަނެއްޖެއެވެ.\nނީލަމް ކައިވެންޏަށް އަދިވެސް އެއްބަހެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އައްމާރާއި ނީލަމްއާ ދެމެދުގައި އެކުވެރިކަމުގެ ފާލަމެއް ގާއިމުވެއްޖެއެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ ވާހަކަތައް އުނދަގުލެއްނެތި ހިއްސާކުރެވެއެވެ. އައްމާރު އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދަނީ އެގުޅުމަށް ނީލަމް އާބަސް ބުނާނެ އިރަކަށެވެ.\n"އަހަރެން މިގެއަށް ހަމަ އަންނައިރަށް ކޮންމެސް އެއްޗެއް ކާންދޭނެ" ނީލަމްގެ ފަހަތުން ކާ ބަޔަށް ވަންނަމުން އައްމާރު ބުންޏެވެ.\n"ހެހެހެ... ދެން ކޮންކަމެއް އަހަރެންނަށް އައްމާރަށް ވަކި ކޮށްދެވޭނީ" ހީލަމުން ނީލަމް ބުންޏެވެ. އައްމާރު ގޮނޑީގައި އިށީނުމުން ނީލަމް ކާން ހަދަން ފެށިއެވެ. ޒަހާ މެންދުރު ކައިގެން ވަންގޮތަށް ކޮޓަރިން ނުނިކުމެއެވެ.\n"ކޮށްދެވޭ ކަންކަން ބައިވަރު އެބަހުރި" އައްމާރު ބުންޏެވެ. " ބުނަންވީތަ؟"\nބޯތައްޓަށް ރިހަ އަޅަން ހުރި ނީލަމް އައްމާރުގެ އެ ޖުމްލައާއެކު ހިމޭންވިއެވެ. އެ ސުވާލަށް އޭނާއަށް ޖަވާބު ނުދެވުނެވެ. އައްމާރަށް ބަލައިލަންވެސް ނުކެރުނެވެ. ނީލަމްއަށް އައި ބަދަލު އައްމާރަށް ފާހަގަވުމާއެކު އޭނާއަށް ހެވުނެވެ.\n"އަހަރެން ހުސް ރޮށި ތަ ކާންވީ" އައްމާރު އެހިއެވެ. އެހިނދު ނީލަމްގެ ހަރަކާތްތައް އަވަސްކޮށްލާފައި ރިހަ ތަށި އައްމާރުގެ ކުރިމަތީގައި ބެހެއްޓިއެވެ. އައްމާރު ބުނުމަކާ ނުލައި އުލާއި ސަމްސަލަކާ ނީލަމް ގެނެސްދިނުމުން އައްމާރު ހީލިއެވެ. އޭނާއާ ގުޅިގެން ކުދި ކުދި ކަންތައް ނީލަމް ހަނދާނުގައި އަދިވެސް ހުރިކަން އެނގުމުން އޭނާ ހިތްހަމަޖެހުނެވެ.\n"އަހަރެންނަށް އިނގޭ އައްމާރު ކަޅުސައި ނުބޯނެކަން. ކާ ގަޑިތަކުގައި އައްމާރަށް ކަމުދާނީ ކަޅު ކޮފީކަން" ނީލަމް ބުންޏެވެ.\n"ދެން ކޮންކަމެއް އެނގެނީ؟" އައްމާރު އެހިއެވެ. އޭރު އޭނާ އުލާއި ސަމްސަލުން މޮޑެމުން ދިޔައެވެ. ނީލަމްއާ އެކު ހޭދަކުރާ ކޮންމެ ވަގުތަކީ އޭނާއަށް ތަފާތު ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބޭ ވަގުތެކެވެ.\n"އިނގޭ ގަރުދިޔަ އާއި ބަތާ ހުރިއްޔާ ކޮންމެހެންވެސް ކޮޕީ ފަތް ހުންނަންޖެހޭނެކަން. ނޫޑްލްސް ނޫނީ ފްރައިޑް ރައިސް ހުންނަންޏާ ޕާޕަރު ހުންނަންޖެހޭނެކަން. ރިހާކުރު ހުންނަންޏާ ލޮނުމިރުސް ހުންނަންޖެހޭނެކަން. ޕާނާއެކު ޕީނަޓް ބަޓަރު ހުންނަން ޖެހޭނެކަން" ނީލަމް ބުންޏެވެ.\n"ހެހެހެ... އަދިވެސް ތިބުނި އެއްޗެހި ހަމަކޮށްގެން ކާހިއްވެޔޭ. އެކަމަކު މިހާރު އެބައި ވަރަށް ރަނގަޅުކޮށްފިން. މިހެން ބީރައްޓެހި ރަށްތަކުގައި އުޅޭއިރު ބޭނުންވާހާ ކާއެއްޗިއްސެއް ކާކަށް ނުލިބޭނެއްނު" އައްމާރު ބުންޏެވެ.\n"ހަނދާން އެބަހުއްޓޭ އެއްދުވަހު ގަރުދިޔާ ބަތް ހުރި ދުވަހެއްގައި ކޮޕީފަތް ނެތިގެން ބޮޑާހާކާފައި އުޅުނު ދުވަސް. އެދުވަހު ހުދާއްތަ ބުނީ ރަނގަޅު ފަތެއް މާލެއިން ނުލިބުނޭ. ބާޒާރުގަވެސް ހުރީ ހުސްވެފައޭ. އެދުވަހު ޖައިލަމް އޭނާގެ އެކުވެރިއެއްގެ މަންމަ އަތުން ކޮޕީފަތް ގެނެސްގެނެއްނު ދިނީ" ނީލަމް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އެދުވަސްތަކުގެ ވާހަކައާއެކު އައްމާރަށް މާބޮޑަށް ހެވިއްޖެއެވެ. އެ ހުނުމުގައި ނީލަމްވެސް ބައިވެރިވިއެވެ.\nކުޑަމީހާގެ ހެދުންކޮޅު ހިފައިގެން ކޮޓަރިއަށް ރިކްޒާ ވަނުމުން ސީނާ ބަލައިލިއެވެ. އޭނާ އިނީ އެނދުގައި މާމަ ދަރިފުޅު ރައިކާ ރީތިކުރާށެވެ. ރިކްޒާ ދިއްކޮށްލި ހެދުންކޮޅު ސީނާ އަތަށް ދީފައި އޭނާ އަވަސްވެގަތީ ރައިކާ ރީތިވާ ސާމާނު ވަށިގަނޑަށް އަޅާށެވެ.\n"އަދިވެސް އެކަމާތަ ތި ވިސްނަނީ؟" ރިކްޒާއަށް ބަލައިލާފައި ސީނާ އެހިއެވެ. ރިކްޒާ ބަހެއްނުކިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަދިވެސް ރިކްޒާގެ މޫނުމަތީގައި މާޔޫސީ ކުލަވަރުތައް ފާޅުވާން ހުރުމުން ރައިކާ އުރާލައިގެން ސީނާ ރިކްޒާގެ ގާތަށް ޖެހިލިއެވެ.\n"މަންމަ ހިތުގައި މިހާރު ޝަކުވާއެއް ރުޅިވެރިކަމެއް ނެތް. މަންމަ ގަބޫލުކުރަން ތިކަމުގައި މަންމަގެ އިހުމާލު ބޮޑުކަން. ވެދިޔަ ކަންތައް ހަނދާންނައްތާލާފައި ހިނގާ އަލުން ދިރިއުޅެން ފަށަން" ސީނާ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ރިކްޒާ އަތުގައި ހިފައިގެން އައިސް އެނދުގައި ބައިންދައިފިއެވެ.\n"ދެން ނުރޮއެ. މަންމައަށް އެނގޭ ތިކުރެވުނު ކަންތަކާ ހެދި މަންމައަށް ވުރެ ބޮޑަށް ލަދުގަންނާނީ ދަރިފުޅުކަން. ދަރިފުޅު ތައުބާ ވެއްޖައިމެއްނު. މަންމަވެސް ތައުބާ ވެއްޖައިން. ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ރަނގަޅުވާނެ. އިސާހިތަކު މިދުވަސްތައްވެސް ހިނގައިދާނެ" ސީނާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ކިހިނެއް ދިރިއުޅޭނީ؟ ކާކު ހަރަދުކުރާނީ؟ ބައްޕަ އަހަރެން ދޫކޮށްލައިފި" ރިކްޒާއަށް ރޮވިއްޖެއެވެ.\n"ރިޒްގު ދެއްވަނީ އެހެން ފަރާތަކުން. ދަރިފުޅު ނުވިސްނާ. މަންމަ ކޮންމެސް މަސައްކަތެއް ކުރާނަން"\nރޭގަނޑުގެ ވަގުތެވެ. ކޮންމެ ރެއަކުވެސް ސުމައްޔާ އާއި ހާތިމް ނިދަން ދަނީ ރޭގަނޑު އެގާރަ ޖަހަން ކައިރިވީމައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވިއްސާރަކޮށް އޮތުމުން ދިހައެއް ޖެހިއިރު ދެމަފިރިން ހޮސްޕިޓަލުން ނުކުމެއްޖެއެވެ. ޓެކްސީއަކަށް އަރައިގެން ދިޔުމަށް ވުރެ ރަނގަޅުވާނީ އެހާ ކައިރިއަށް ހިނގާލާފައި ދިޔުން ކަމުގައި ވާތީ ދެމަފިރިން ގެއާ ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ. މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލު ކައިރިން ގޯޅި އަޅަން އެޅުނު ވަގުތު ފަހަތުން މީހަކު ގޮވާލި އަޑު އިވުނެވެ. ހާތިމް ފަސްއެނބުރި ބަލައިލިއެވެ. ހުދު ގަމީހަކާ ގޮޅިޖެހި މުންޑެއް އަނދެގެން ހުރި ދެބައި އުމުރުގެ ފިރިހެނެކެވެ. އަޑުން ކާކު ކަން ދެނެގަންނަން ނޭނގުނަސް އެމީހަކު ހީގަތުމުން އެއީ ކާކުކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހާތިމްއަށް އެނގިއްޖެއެވެ. ބަދަލު އައިސްފައި ހުރީ ހަމައެކަނި އެމީހާގެ ހަށިގަނޑަށެވެ.\n"ވާފިރު؟" ހާތިމް ހިތާހިތުން ކިޔާލިއެވެ. ނުފެންނަތާ އެތައް ޒަމާނެއް ވެއްޖެއެވެ. ހާތިމްގެ ދިރިއުޅުމުގައި ހުޅުޖެހީ ވާފިރެވެ. އެންމެގާތް ރަހުމަތްތެރިޔާގެ މަގާމުގައި ހުރެފައި ބުރަކައްޓަށް ވަޅި ހަރާފައި އަނބިމީހާ ގޮވައިގެން ރައްކާވީއެވެ. މަކަރުވެރި ރަހުމަތްތެރިޔަކާއި ބޭވަފާތެރި އަންބެއްގެ ކިބައިން އޭނާ ސަލާމަތްވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހިތުގައި އެޅުނު ކޫރުން ފިލައިގެން ނުދެއެވެ. ވާފިރު ސަލާމަށް ދިއްކޮށްލައިގެން ހުރި އަތުގައި ހާތިމް ހިފީ ނޭނގޭނެހެން ކައިރީގައި ހުރި ސުމައްޔާ ހާތިމްގެ އަތުގައި ކުޑަކޮށް ވިކާލުމުންނެވެ.\n"ވަރަށް އުފާވެއްޖެ ދިމާވީމަ. އަހަރެން ހުރީ ހާތިމްއާ ބައްދަލުކުރަން ތި ރަށަށްވެސް ދާން" ވާފިރު ވާހަކަދެއްކިއެވެ. "ރަހުމަތްތެރިޔާގެ ހާލު ރަނގަޅުތަ؟"\n"ރަނގަޅު. އަލްހަމްދުލިއްލާހް. ވާފިރު ރަނގަޅުތަ؟" ހާތިމް އެހިއެވެ.\n"އަހަރެންނަށް އެނގޭ މިވާހަކަދައްކަން މިއީ އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތެއް ނޫންކަން. އެކަމަކުވެސް އެއްޗެއް ބުނަން ބޭނުން. ކަލޭގެ ދިރިއުޅުމުން ވައްކަންކޮށްގެން އަހަރެންނަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުލިބުނު. ހަގީގަތުގައި ފަރީހާވެސް ހިތާމައިގައި އުޅުނު ދުވަސްކޮޅެއް ވީމަ އޭނަ އަހަރެން ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ހެއްލުނީ. ހާތިމްއަށް ނޭނގުނަސް ފާތުމާދައްތަމެން ފަރީހާއަށް ވަރަށް ހާލުޖެއްސި. އޭނަ އެހާ ދުވަހުވެސް ކެތްކުރީ ކުޑަ ދަރިފުޅަށްޓަކައި" ވާފިރު ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ތިއީ މިހާރު ބޭކާރު ވާހަކަ" ހާތިމް ބުންޏެވެ. މާޒީގައި ފަސްއަޅައި ފޮރުވާފައި ހުރި ވާހަކަތައް ކޮނެގެން ނެގުމުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ.\n"އުނހު. ކަންވީގޮތް ކަލެއަށް އެނގެންޖެހޭނެ. އިނގޭތަ! އަހަރެން ފަރީހާ ގޮވައިގެން މާލެ އައިސް ކުލީ ކޮޓަރިއެއްގައި ހުރީ. އަހަރެންގެ މައިންބަފައިންނަށް އެކަން އެނގިގެން އަހަރެން ރަށަށް ގެންދަން ފައިވިއްދާލާފައި ހުރީ. އެކަަމަކު ހިލާ އަހަރެން އެއްބަހެއް ނުވިން. ކަލޭމެންގެ ވަރީގެ ކަންކަން ނިމެންދެން އަހަރެންނަށް ހިފަހައްޓާލެވުނީ. ފަންޑިތައިގެ ބާރުން އަހަރެން ފަރީހާ އާ ދުރުކޮށްފި. އަހަރެން މުޅިން ފަރީހާ މަތިން ފޫހިވެއްޖެ" ވާފިރު ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އެވާހަކަތަކުގެ މެދުން ހާތިމްގެ ހިތުގައި ސުވާލެއް އުފެދުނެވެ. އެ ސުވާލު ދުލާ ހަމައަށް ނުގެނެސް އޭނާއަށް ކެތެއް ނުވިއެވެ.\n"އެއީ ތިބުނާހާ ރަނގަޅު މީހަކު ނަމަ ކީއްވެ އެންމެ ފަހަރަކުވެސް ދަރިފުޅު ދެކިލަން ނައީ. އެންމެ ދެމަސް ނުވާ ޅަ ދަރިއަކު ދޫކޮށްލާފައި މަޔަކު ހިނގައިދާނެތަ؟ އަހަރެން ހަމަ އަޖައިބުވެއްޖެ. އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އޭނާއަށް ހިތް ހެވެއް ނުކުރާނަން" ހާތިމް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. މަގުމަތީގައި އޭނާގެ އަޑު ބާރުވެގެން ދިޔަކަމެއް އޭނާ ނުދެނަހުއްޓެވެ.\n"ތިހެން ނުބުނޭ. އެދުވަސްތައް ހިނގައްޖެ. މިއަދު ފަރީހާއަށް ބޭނުންވަނީ އަހަރެމެންގެ ހެޔޮދުއާ. މިހާރު ފަރީހާ މިދުނިޔެއަކު ނެތް" ވާފިރު ބުންޏެވެ. ހާތިމްއަށް ވާފިރުގެ މޫނަށް ބަލައިލެވުނީ ހައިރާންކަން އެކުލެވިގެންވި ބެލުމަކުންނެވެ. ފަރީހާ ދުނިޔޭގައި ނެތްކަން އެނގުމާއެކު ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާ ސިހިއްޖެއެވެ.\n"އާނ ރަހުމަތްތެރިޔާ. ފަރީހާ ނިޔާވެއްޖެ. މާލެ ތެރޭގައި އެގޮތްމިގޮތަށް އުޅެނިކޮށް އޭނާ ރަނގަޅު މީހަކާ ދިމާވީ. އަހަރެންނަށް ފަހުން ހަބަރު ލިބުނު އެމީހާ އާ އޭނަ އިނދެގެން ދަރިއަކުވެސް ލިބުނު ވާހަކަ. އެވެސް އަންހެން ދަރިއެއް. މިހާރަކު އަހަރެން ނަމެއް ހަނދާނެއްނެތް. އެކަމަކު އެކުޑަ ކުއްޖާވެސް ވިހޭތަނާ އެ ފިރިހެން މީހާ މަރުވެއްޖެ. ވިސްނާލާ ދެން އަންހެނަކު ކުޑަކުއްޖަކު ގޮވައިގެން އެކަނިމާއެކަނި އުޅޭނެ ހާލު. އަހަރެން ފަހުން އެނބުރި ފަރީހާ ކައިރިއަށް އައިން. މައާފަށް އެދިފަ އިންނަންވެސް އެހިން. އެކަމަކު ފަރީހާ އަހަރެން ބޭނުމެއްނުވި. އެކުއްޖާއަށް ފަސްއަހަރު ވީފަހުން އިތުރު މީހަކާ ފަރީހާ އަނެއްކާވެސް އިނީ. އަހަރެން އައީ ފަރީހާގެ ކަންތައް ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުން"\nކޮޓަރިއަށް ވަންގޮތަށް ހާތިމްއަށް އެނދުގައި އިށީނދެވިއްޖެއެވެ. މާޒީގައި ހިނގާފައި ހުރި ކަންކަމުގެ ހަނދާން އާވުމުން އެނާގެ ހިތުގައި ރިހުމެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. ފަރީހާއާ އޭނާ ކައިވެނިކުރީ މައިންބަފައިންގެ ރުހުމާ ދެކޮޅަށެވެ. އާއިލާގެ އެއްވެސް މީހަކު ނެތް ފަރީހާ ކެތްތެރިކަމާއެކު އަންބެއްގެ ވާޖިބު އަދާކުރެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ފިރިމީހާގެ މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ދިމާވަމުންދިޔަ ފިއްތުންތަކާއި ދަތިތަކުގެ ވާހަކަ ފިިރިމީހާއަށް ވަންހަނާ ކުރިއެވެ. ވަޒީފާގެ ގޮތުން އަބަދު ގެއިން ބޭރުގައި އުޅެންޖެހުމުން ހާތިމްއަށް އަނބިމީހާއަށް ދޭންޖެހޭ ވަގުތެއް ނުދެވުނެވެ. ކުޑަދަރިފުޅަށް ބޭނުންވާ ބުއްދަޅު ގަނެދޭންވެސް ފޮނުވަނީ ރަހުމަތްތެރިޔާ ވާފިރެވެ.\nފާހާނައިން ނުކުތްގޮތަށް ސުމައްޔާއަށް ހުރެވުނީ ހާތިމްއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އެގޮތަށް ހާތިމް ފިކުރެއްގައި އިންނަތަން ވަރަށް ނުފެނެއެވެ. އަތުގައި އޮތް ތުވާލި ހަރުގައި އަޅުވާފައި އައިސް އޭނާ ހާތިމްގެ މަގަތުން އިށީނދެއްޖެއެވެ. ފިރިމީހާގެ އަތްތިލަ މަތީގައި އަތް ބޭއްވިއެވެ.\n"އެކަމާތަ ތި ވިސްނަނީ؟" ސުމައްޔާ އެހިއެވެ.\n"ދޮގެއް ނަހަދާނަން. ވާފިރު އެވާހަކަތައް ދެއްކީމަ އެދުވަސްތަކުގެ ހަނދާންތައް ހިތުގައި ގަދަވެގަނެއްޖެ" ހާތިމް ބުންޏެވެ.\n"ދެން އެކަމާ ނުވިސްނާ. އެއީ އަހަރެމެންގެ ލިބާގެ މަންމައެއްނު. އަހަރެން ލިބާއަށްޓަކައިވެސް ފަރީހާއަށް ހެޔޮ ރަހުމަތްލެއްވުން އެދި ދުއާ ކުރާނަން" ސުމައްޔާ ބުންޏެވެ. ހާތިމް ލޯތްބާއެކު ސުމައްޔާގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ.\n"އަހަރެން ހިތަށް އަރަނީ ފަރީހާ ދުނިޔެ ދޫކޮށް އެދިޔައީ ހާދަ ހިތާމަތަކެއް ތަހައްމަލުކޮށްފައޭ. ތިންވަނައަށް އިން މީހާވެސް ބޮޑު އޮޅުވާލުމެއް އޮޅުވާލީ. އަހަރެމެން ރަށު މީހަކާ ދެއަންބަށް އިނީއޭ ބުނީ. އެއީ ކާކުބާ އަނެއްކާ؟" ހާތިމް އެހިއެވެ. އަދިވެސް އޭނާގެ ކަންފަތުގެ ހިނދުރީގައި ހަރުލާފައި ހުރީ ވާފިރު ދެއްކި ވާހަކަތަކެވެ.\n"ތިހެން ހިތަށް އެރީމަ އަހަރެންވެސް ދެރަވޭ. އެކަމަކު ކީއްކުރާނީ. ފަރީހާއަށްޓަކައި މިދުނިޔެ އަމާންތަނަކަށް ނުވީމަ މިހާރު އޭނަ އެވަނީ އަމާން ހަމަހިމޭން ދުނިޔެއަކަށް ދަތުރުކޮށްފަ" ސުމައްޔާ ބުންޏެވެ.\n"ކޮން ފިރިހެން ކުއްޖެއްގެ ވާހަކަ އެބުނީ. ފަރީހާ އެންމެ ބޮޑަށް ބަލިވީ އެސޮރު ގެއިން ފިލައިގެން ދިޔައިމަ ޔޯ" ހާތިމް ބުންޏެވެ.\n"ބުންޏެއްނު އެއީ ފަރީހާ ފަހުން އިން މީހާ އިނދެގެން އެމީހާގެ ގެއަށް ގެންދިޔައިރު ވެސް އެގޭގަ ހުރި ކުޑަ ކުއްޖެކޭ. ވާފިރު ބުންޏެއްނު އެއީ އެމީހާއަށް ބޮޑުބޭބެ ކިޔާ ކުއްޖެކޭ. އެކުއްޖާ ދަރިއެއް ފަދައިން ގެންގުޅެ ކިޔަވައިދީ މީހަކަށް ހެދީ ފަރީހާގެ މަސައްކަތުންނޭ. ދިރިއުޅޭނެ ގޮތް ހޯދައި ދީފަ އެމީހާ މައްސަލައެއްގައި ރަށަށް އަރުވާލީމަ ގޮސް އެހެން މީހަކާ އިނދެލީ. މަކަރުވެރިންވެސް ގިނައީ. ދެވަނަ އަނބީގެވެސް ދަރިން ނެތްކަމެއް ނޭނގޭ" ސުމައްޔާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ވާފިރު ބުންޏެއްނު ފަރީހާ ދެވަނައަށް އިންމީހާއަށް ދަރިއަކު ލިބުނޭ. އެހެންވީމާ އެވާނީ ލިބާގެ އެއްބަނޑު ދައްތައަކަށްނު" ހާތިމް ސުމައްޔާގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. އެހިނދު ސުމައްޔާ ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"ސުބްހާނަﷲ. މިއީ ބޮޑު އޮޅުންބޮޅުންގަނޑެއް. މި އޮޅުންތައް ފިލުވަން އެބަޖެހޭ. ފަރީހާގެ ވާހަކަތައް އިވިފައި އަހަރެންގެ ސިކުނޑިއަށް ބާރުވެއްޖެ" ވާފިރު ބުންޏެވެ. ދެއަތުން އޭނާއަށް ބޮލުގައި ހިފަހައްޓާލެވިއްޖެއެވެ.\n"ދެން މިވާހަކަނުދައްކަމާ. މާލެ ދެވުނީމަ ކައިރީގައި ލިބާ ބައިންދައިގެން ފަރީހާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭނީ. ދެން މިރޭ ހިނގާ ނިދަން. ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މާދަމާ ވަނީ އުފާވެރިކަމުން ފުރިގެންވީ ދުވަހަކަށް"\nދެފަރާތަށް ފުރޮޅިފުރޮޅި އޮތް ނީލަމްއަށް ނިދޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. ބޯދަށުގައި އޮތް ފޯނު ނަގާފައި ގަޑި ބަލައިލިއިރު އެކެއް ޖަހައި ބޮޑު ވެއްޖެއެވެ. ރަތްކުލައިގެ ފަނޑު އަލިކަމެއް ފެތުރިފައިވާ ކޮޓަރި ތެރެއިން އެއްވެސް އަޑެއް ނީވެއެވެ. ގޮދަޑިމަތިން ތެދުވެ ބޯހިއްލާލާފައި އެނދަށް ބަލައިލިއިރު ޒަހާ އޮތި ފުން ނިންޖެއްގެ ތެރެއަށް ގެނބިފައެވެ. ތެދުވެގެން އެކޮޓަރިން ނުކުމެގެން އައިސް އޭނާ ވަނީ އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށެވެ. ފާރުގައި ހުރި ލައިޓް ޖައްސާލާފައި އަލަމާރި ކައިރީގައި ހުއްޓުނެވެ. އަލަމާރި ތެރެއިން އެނާ ނެގީ ކުޑަ ފޮށްޓެކެވެ. އެ ހިފައިގެން އައިސް އެނދުމަތީގައި ބަހައްޓާފައި އޭނާ އެނދަށް އަރައި އަރާމު ގޮތަކަށް އިށީނދެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އެކިކުލަކުލައިގެ ކުދިކުދިމާތަކެއް ޖަހާފައިވާ އެފޮށީގެ މަތިގަނޑުގައި އަތް ހިންގާލިއެވެ. އޭނާގެ ތުންފަތަށް ފަނޑު ހިިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ފަނަރަ ވަނަ އުފަންދުވަހު ހަދިޔާއަކަށް ލޯބިވާ މަންމަގެ ފަރާތުން ލިބުނު ހަދިޔާއެކެވެ. އެދުވަހުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށްވެސް އޭނާ އެފޮށިގަނޑު ގެންގުޅެނީ ނުލާހިކު ލޯބިން ރައްކާތެރިކަމާއެކުގައެވެ.\nފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ފޮށިގަނޑުގެ މަތިގަނޑު ނަގާފައި އެއްފަރާތުގައި ބޭއްވިއެވެ. ފޮށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހުރި އެއްޗެހިތަކުގެ ތެރެއިން އޭނާގެ ލޮލުގައި ފުރަތަމަވެސް އަޅައިގަތީ ފުޅިމަދުން ތައްޔާރުކޮށްފައި އޮތް އުފަންދުވަހުގެ ކާޑެއްގައެވެ. އެ ނަގާފައި ބަލައިލިއިރު ކާޑުގެ އަނެއް ފުށުގައި އިން ފޮޓޮއެއް ފެނުނެވެ. އޭގެ ތިރީގައިވާ ލިޔުންކޮޅު ކިޔާލުމާއެކު އޭނާގެ ދެލޯ ކަރުނުން ފުރިއްޖެއެވެ. "އައި ލަވް ޔޫ މައި ކެޓް" ދެލޮލުން ވެއްޓުނު ކަރުނަތިއްކާއެކު ފޮޓޯގައި އިން ވާރިޝްގެ މޫނުގައި އޭނާ ފިރުމާލިއެވެ.


MDN ge report ge massala hoonuvejje\nދީނީ ބައެއް އިލްމުވެރިން: އެމްޑީއެންގެ ރިޕޯޓެއްގެ މައްސަލާގައި އިލްމުވެރިން ވަނީ ކަންބޮޑުވެފައި\nރާއްޖޭގައި އިސްލާމްދީން އޮތް ގޮތުގެ މައްޗަށް ކަމަށް ބުނެ، މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރެޓިކް ނެޓްވޯކް (އެމްޑީއެން) އިން ނެރުނު ރިޕޯޓްގައި އިސްލާމްދީނާ، މާތް ރަސޫލަށް ނިސްބަތްކޮށް ފުރައްސާރަކޮށްފައި ވާތީ ގިނަ ބަޔަކު އެކަމާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރަން ފަށައިފި އެވެ.\nއިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ނަމުގައި އުފައްދާފައިވާ އެ ޖަމިއްޔާއިން ނެރުނު ރިޕޯޓްގައި އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސްތަކާއި ޚިލާފު ވާހަކަތައް ހިމަނާފައި ވެއެވެ. އަދި މާތް ރަސޫލާއަށް ނިސްބަތްކޮށް ބޭ އަދަބީ ބަސްތައް ބޭނުން ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nއެގޮތުން "ކީރިތި ރަސޫލާ ވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ ދީނީ ރައުޔު ނޫން ރައުޔަކަށް އުޅޭ މީހަކީ ހައްދުފަހަނަ އަޅާފައިވާ މީހެއް ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައި" ކަމަށް އެ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައި ވެއެވެ. އަދި އެއީ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މީހުންގެ ފަރާތުން ވެސް ފެންނަ ކަމެއް ކަމަށް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އިސްރާޢާ މިއުރާޒުގެ މާތް ދަތުރުފުޅާ ގުޅޭގޮތުން ވެސް އަސާސެއް ނެތް ވާހަކަތައް އެ ރިޕޯޓްގައި ހިމަނާފައި ވެއެވެ.\nދީނީ އިލްމުވެރިޔާ ޝައިހު އަލީ ޒައިދު ވިދާޅުވީ އެ ރިޕޯޓް ހެދި މީހުންގެ މައްސަލަތައް ބަލަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. މުއައްސަސާތަކަށް އެކަމަށް ގޮވާލަމުން ޒައިދު ވަނީ ރިޕޯޓް ލިޔުނު މީހުން ރާއްޖޭގެ ގާނޫނާއި ޚިލާފު އަމަލެއް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ގޮވާލަން އެމްޑީއެން ވަގުތުން ބަންދު ކުރުމަށް." ހޯމް މިނިސްޓްރީން ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްދީފައިވާ އެ ޖަމިއްޔާ އުވާލަންޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ޒައިދު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nދީނީ އިލްމުވެރިޔާ ޑރ. މުހައްމަދު އިޔާޒު ވިދާޅުވީ އެންޑީއޭއަކީ ދިވެހިންގެ ބަޔަކު ހިންގާ ޖަމިއްޔާއެއް ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ކިބައިން ބަރީއަވާންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އިޔާޒު ވެސް ވަނީ އެ ޖަމިއްޔާ އުވާލަން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ގޮވާލައްވާފަ އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ ކުރީގެ މެންބަރު އަހުމަދު ނިހާން ވިދާޅުވީ އިސްލާމް ދީނުގެ އަސާސްތަކާއި، ކީރިތި ގުރުއާނާއި، ކީރިތި މާތް ނަބިއްޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ގޮތަށް ބަދުބަސް ބުނެ ރިޕޯޓު ލިޔުމަކީ ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން އެމްޑީއެންގެ މައްސަލަ އަވަހަށް ބެލުމަށް ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާއަށް އޭނާ ގޮވާލައްވާފައިވެ އެވެ.\nދީނީ އިލްމުވެރިޔާ ޝައިޚް އިލްޔާސް ޖަމާލް ވިދާޅުވީ ހުރިހާ ގޮތަކުން މީސްތަކުންނަށްވާ އެންމެ ފުރިހަމަ ނަމޫނާ ކަމުގައިވާ މާތް ނަބިއްޔާ އަކީ ހަރުކަށި ބޭކަލެއް ކަމަށް ދޭހަވާ އިބާރާތެއް ބުނެފި މީހަކު ވަގުތުން ތައުބާ ވާން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ މައްސަލަ ބެލެންވާނެ ކަމަށވެ.\n"ﷲ ގެ ޒާތުފުޅަށް އަދި މާތް ނަބިއްޔާއަށް ބަދުބަހެއް ރައްދުވާން މުސްލިމުން ނޭދޭނެ." އިލްޔާސް ޖަމާލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް ޑިމޮކްރެޓިކް ނެޓްވޯކްގެ މީހުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ވަކި ބައެއްގެ ފޮޓޯ ޖަހައިގެން އެމީހުންގެ މައުލޫމާތު ހިމަނާ، އެމީހުންނަކީ އިސްލާމްދީން ނައްތާލަން މުގުލުގައި ތިބި މީހުން ކަމަށް ބުނެ އެމީހުންނާމެދު ނަފުރަތު އުފެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައެއް ހުށައެޅިފައިވާތީ އެކަން ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.\n"އެ ތަހުގީގުގެ ތެރެއިން ތިޔަ މައްސަލަ ވެސް ބަލާނެ ކަމަށް ދަންނަވަން." ޑިމޮކްރަސީ ނެޓްވޯކްގެ މައްސަލަ ނުބަލަންތޯ ނޫސްވެރިއަކު ފުލުހުންގެ މީޑިއާ ގްރޫޕެއްގައި ސުވާލު ކުރުމުން ފުލުހުން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nދީނީ އިލްމުވެރިން މޯޑިވިއަން ޑިމޮކްރަސީ ނެޓްވޯކް ދީނަށް ފުރައްސާރަ ކުރުން


Hajj Kuraanee Kihineh\nދީން | | 31 އޯގަސްޓު 2017 |0ކޮމެންޓް\nޙައްޖަށް ދިއުމަކީ ﷲގެ އަމުރުފުޅަށް ބޯލެނބުމުގެ ގޮތުން، ޠަވާފްކުރުމާއި ކަނޑައެޅިފައިވާ އެހެނިހެން އަޅުކަންތައްވެސް ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތެއްގައި މައްކާ ޤަސްދުކޮށް އެތަނަށް ދިއުމެވެ. ޙައްޖުވުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ފަސްރުކުނުގެ ތެރެއިން އެއް ރުކުނެވެ. ކެރިކުޅަދާނަ ވެގެންވާ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ޢުމުރުން އެއްފަހަރު ވާޖިބުވެގެންވާ މަތިވެރި އަޅުކަމެކެވެ. ކަނޑައެޅިގެން އެއާއިމެދު އިންކާރުކޮށް ދޮގުކޮށްފިމީހާ މިއްލަތުން ބޭރުވެއެވެ. ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވާމީހާ، ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ޙައްޖުވުމަކީ މުސްތަޙައްބު ކަމެކެވެ.\n1- ޙައްޖު ނުވަތަ ޢުމްރާވާ ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް، ކުރެވިފައިވާ ކުށްފާފަތަކުން ތައުބާވެ، ﷲއަށް އިސްތިޢުފާރު (ފާފަ ފުއްސެވުންއެދި ދުޢާ) ކުރުން އެއީ އެންމެ އިސް ވާޖިބު ކަމުގައި ދެކޭށެވެ. އޭމާތް ބިމުން ތިމާ އަންނަނީ މުޅިން އާ ޙަޔާތެއް، އާ ރޫޙަކާއިއެކު، ކަމުގައިދެކޭށެވެ. ވީމައި ވޭތުވެދިޔަ ފާފަތަކުން ތައުބާވެ ފަހުން އެއްވެސް ފާފައެއް ނުކުރަން ޢަޒުމް ކަނޑައަޅާށެވެ. އެހެން ނޫނީ ބޮޑު ޚަރަދުކޮށްފައި ޙައްޖަށް ދިއުމުގެ އެއްވެސް މާނައެއް ނެތެވެ.\n2- ޙައްޖު ކުރަނީ ޙަލާލު ފައިސާއިންތޯ ބެލުމަކީ އެންމެ މުހިންމު ކަމެވެ. ވައްކަން ކޮށްގެން ހޯދާފައިސާއާއި، މަކަރާއި ހީލަތުން އެހެންމީހުންގެ މުދަލަށާއި ފައިސާގެ މައްޗަށް ވެރިވެގެން ހުރެ ކުރާ ޙައްޖު މާތްﷲ ޤަބޫލެއް ނުކުރައްވާނެއެވެ. އެހެނީ ޙަލާލު އެއްޗެއްނޫނީ ﷲ ޤަބޫލު ނުކުރައްވާނެއެވެ. ދަރަންޏެއް އޮތްނަމަ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އަވަހަށް އަދާކުރުމެވެ. ދައްކަންޖެހޭ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާ ދަރަންޏެއްނަމަ ޙައްޖަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ދަރަނި ޙައްޤުވާފަރާތުގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭނެ ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ދެކެލައްވައެވެ.\n3 - ހަމައެހެންމެ ޙައްޖަށް ދަތުރުފެއްޓުމުގެ ކުރިން މީހެއްގެ މައްޗަށް އަނިޔާއެއް ކުރެވިވައިވާނަމަ، މަޢާފަށް އެދޭށެވެ. އަމާނާތެއް ބޮލުގައި އެޅިފައިވާނަމަ އަދާކުރާށެވެ. މީހެއްގެ އެއްޗެއް ނުޙައްޤުން އަތުލާފައިވާނަމަ އެ އެއްޗެއް އަބުރައިދޭށެވެ. އެމީހަކު ނެތްނަމަ އޭނާގެ ވާރުތަވެރިންނަށެވެ. ވަކިމިހެއް ނޭގިނުވަތަ އަނބުރާ ދިނުން މުސްތަޙީލުވެއްޖެނަމަ ﷲއާއި ވަކީލުކޮށް ތައުބާވާށެވެ. އަދި ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް އެބައޮތެވެ. އެއީ ރަޙިމުގެ ގުޅުން ކެނޑުމަކީ ވަރަށްބޮޑު ފާފައެކެވެ. މީހަކަށް މިފަދަ ކަމެއް ކުރެވިފައިވާނަމަ އަލުން އެގުޅުން ޤާއިމް ކުރަން އަވަސްވެގަންނާށެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ނުވަތަ ތިމާގެ މީހަކަށް ރުޅިމޫނުގައި ހުރެ ޙައްޖަށް ނުދާށެވެ.\n4 - ޙައްޖަކީ ކުޅަދާނަވެގެންވާ މީހާގެ މައްޗަށް ވާޖިބު އެއްޗެކެވެ. ކުޅަދާނަވުމަކީ ފައިސާގެގޮތުން ތަނަވަސްކަން ހުރުމާއި، ޖާނުގައި ދަތުރުގެ ބުރައުދަގޫ ތަޙައްމަލު ކުރުމުގެ ބާރުހުރުމެވެ. ވީމާ ބަލިކަށިވެ މުސްކުޅިވަންދެން ނުހުންނާށެވެ. ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް ޙައްޖަށްގޮސް ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް ރަނގަޅު މަގަށް މީހާ، އެޅުވޭތޯ ބަލާށެވެ.\n5 - ހަށިގަނޑާއި، ފޭރާމުގެ ސާފުތާހިރުކަމަށް ޚާއްޞާ ސަމާލުކަމަކާއި ފަރުވާތެރިކަމެއް ބަހައްޓާށެވެ. މީގެ އިތުރުން ޙައްޖަށްގޮސް ދާ ތަންތަނުގެ ސާފުކަން ކިލަނބުވާފަދަ ކަންތައް ނުކުރާށެވެ. ތަންތަނަށް ކުނިބުނި ނުއުކާށެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ސާފުތާހިރުކަމުގެ ދީނެވެ.\n6 - ޙައްޖަށްގޮސް އުޅޭ އުޅުމުގައި، ހަށިގަނޑަށް ބަލައިގެން އުޅޭށެވެ. ތިމާއަށް ތަޙައްމަލު ނުކުރެވޭނެ ކަންކަން ކުރަން އުޅުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. މިސާލަކަށް ޞިއްޙަތަށް ގެއްލުން ލިބޭނެފަދައަކުން އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުނިދައި އަޅުކަންކުރަން ނުހުންނާށެވެ. ފަރުބަދަތަކުގެ އެންމެ މައްޗަށް މީހުން އަރާތަން ފެނުނީމައި، ގައިގައި ވަރު ނެތީސް އެތަންތަނަށް އަރަން ނުއުޅޭށެވެ.\n7 - ވީހާވެސް ގިނަވަގުތެއް ޙަރަމްފުޅުގައި ހޭދަ ކުރެވޭތޯ ބަލާށެވެ.\n8 - ދަތުރުގެ ބައިވެރިނަށް އެހީތެރި ވާށެވެ. އެންމެނާ ވެސް ހިތް ހެޔޮ ގުޅުމެއް ބާއްވާށެވެ. ހިނިތުން މޫނެއް ދައްކާށެވެ. ބޭރުފުށުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ބޭކާރު ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ. މިވެނި މީހަކު އެވެނިހެން ހަދައިފިއޭ، އެވެނި މީހަކަށް މިވެނި ކަމެއް ނުކުރެވުނޭ ކިޔައި، މީހުންގެ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ.\nޙައްޖު ވާން އޮންނަނީ ތިން ގޮތެކެވެ. އެއީ:-\nމިއީ ޙައްޖު މަސްތަކުގެ ތެރޭގައި(ޝައްވާލް، ޛުލްޤަޢްދާ، ޛުލްޙައްޖާގެ ފުރަތަ ދިހަ ދުވަސް) ޢުމްރާ އަކަށް އިޙްރާމް ބަނދެ، ޢުމްރާ ކޮށް އަވަދިވެގެން ޢުމްރާއިން ތަޙައްލުލް ވެ، ދެން މިއަށް ފަހު ޙައްޖު މަހު 8 ވަނަ ދުވަހު ޙައްޖަކަށް އިޙްރާމް ބަނދެ، ޙައްޖު ފުރިހަމަ ކުރުމެވެ. ތަމައްތުޢް ގެ ލަފްޒީ މާނައަކީ އަރާމު ލިބިގަތުމެވެ. މިހެން ކިޔުނީ، ޢުމްރާ އަށް އިޙްރާމް ބަނުމުން ޙަރާމްވި ކަންތައް ހުއްދަވެ، އެ އަރާމު ލިބިގަނެ، އަނެއްކާ ފހުން ޙައްޖު ކުރާތީއެވެ. މި ގޮތަށް ޙައްޖު ކުރާ މީހަކަށް ފުރިހަމަ ޢުމްރާ އަކާއި ފުރިހަމަ ޙައްޖެއް ކުރެވޭނެއެވެ.\nމި ގޮތަށް ޙައްޖު ކުރާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ހަދްޔު ކަތިލުން ވާޖިބު ވެއެވެ. ހަދުޔު ކަތިލުމުގެ ކުޅަދާނަ ކަމެއް ނެތް މީހާ ޙައްޖު ތެރޭގައި ތިން ދުވަހު ރޯދަ ހިފާފައި، ރަށަށް އައުމަށް ފަހު ހަތް ރޯދަ ހިފާނީއެވެ.\n2- ޤިރާން :\nމިއީ ޙައްޖަކަށާއި ޢުމްރާއަކަށް، އެއްކޮށް އިޙްރާމް ބަނުމެވެ. ނުވަތަ ޙައްޖު މަސްތަކުގެ ތެރޭގައި، ޢުމްރާއަކަށް އެކަނި އިޙްރާމް ބަނދެފައި، ޢުމްރާގެ ޠަވާފު ކުރުމުގެ ކުރިން އޭގެ ތެރެއަށް ޙައްޖު ވެއްދުމެވެ. އަދި ޔައުމުއް ނަޙްރު ގައި(10 ވަނަ ދުވަސް) ތަޙައްލުލް ވަން ދެން މިފަދަ މީހާ އިޙްރާމް މަތީ ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ޤިރާން ގެ މާނައަކީ ދޭތި އެއްކޮށް ކުރުމެވެ. މި ގޮތަށް ޙައްޖު ކުރާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ވެސް ހަދްޔު ކަތިލުން ވާޖިބު ވެއެވެ.\n3- އިފްރާދު :\nމިއީ ހަމައެކަނި ޙައްޖަކަށް އިޢްރާމް ބަނުމެވެ. އިފްރާދު ގެ މާނައަކީ ހައްޖު ވަކިން ކުރުމެވެ. އިފްރާދު ޙައްޖަކަށް އިޙްރާމް ބަންނަ މީހާ މީޤާތުން އިޙްރާމް ބަނުމަށް ފަހު، ޔައުމުއް ނަޙްރު (10 ވަނަ ދުވަސް) ގައި ތަޙައްލުލް ވަން ދެން، އިޙްރާމް މަތީ ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ. މި ގޮތަށް ޙައްޖު ކުރާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ހަދްޔު ކަތިލުން ވާޖިބު ނު ވެއެވެ.\nމިތިން ގޮތުގެ ތެރެއިން އެންމެ ހެޔޮކަން ބޮޑު މޮޅު އިތުރު ގޮތަކީ ތަމައްތުޢް ޙައްޖު ކުރުމެވެ.\nފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންވެސް ބޮޑަށް އެދެވިގެންވަނީ ހުދު ކުލައިގެ ހެދުމެއް އިޚްތިޔާރު ކުރުމެވެ. ފިރިހެނުން އިޙްރާމްބަދެގެން ތިބޭއިރު ފަހާފައި ހުންނަ އެއްޗެހި ލުން ހުއްދައެއްނޫނެވެ. މަޖްބޫރު ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ފަހާފައިވާ އެއްޗެއް ލާން ޖެހިއްޖެ މީހަކަށް ފިދުޔައަކާއި އެކު އެކަން ހުއްދައެވެ. ފަޔަށް ލާ އެއްޗަކީ ފައިގެ ކުޑަހުޅު ފާޅުވާ އެއްޗަކަށް ވުން ލާޒިމެވެ. މިދެންނެވީ ފިރިހެނުންނަށް އޮތްގޮތެވެ. އަންހެނުންނަށް، ފަހާފައި ހުންނަ އެއްޗެހިލުން މަނައެއް ނޫނެވެ. ޢައުރަ ނިވާވާ، ގަޔަށް ބާރު ނޫން ކޮންމެ ހެދުމެއް ވެސް އަންހެނުންނަށް ކަމުދާނެއެވެ. ހުދުކުލަ މުސްތަޙައްބެވެ.\nއެއީ ބައެއް މީހުން އޮންނަނީ އިޙްރާމް ބަނުމާއި ހުދުކުލައިގެ ހެދުމެއްލުމާއި ގުޅުވާފައެވެ. އެހެންވީމާ އިޙްރާމް ބަނުމަކީ މި މީހުންނަށް ހީވެފައި އޮންނަގޮތުން އެ ހެދުން ލުމެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މުޅިން ނުބައި ހީ އެކެވެ. ޙަޤީޤަތުގައި އިޙްރާމްބަނުމަކީ އެ އަޅުކަމުގެތެރެއަށް ތިމަންނަ ވަންނަކަމަށް ނިޔަތްގަނެ އެކަން ފަށައިގަތުމެވެ. ވަކި ކަހަލަ ހެދުމެއް ލާން ޖެހެނީ(އިޙްރާމް ހެދުން) ނިޔަތުގެ ފަހުންނެވެ.\nނިޔަފަތި ކަނޑައި، މަތިމަސް ކޮށައި، ކުރިމަތީ ފަރާތާއި ފުރަގަސްފަރާތާއި ކިހިލިފަތުގެ އިސްތަށި ބާލައި، ހިނައިގަންނާށެވެ. މި ހިނައިގަތުމަކީ ފަރުޟު ހިނައިގަތުމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މި ހުރިހާ ކަމަކީ ވެސް ސާފުތާހިރު ވުމަށްޓަކައި، ކުރުން ސުންނަތް ވެގެންވާ ކަމެކަވެ. ޢުޒުރުވެރި ވާނަމަ ވުޟޫކުރުން ވެސް ފުދޭނެއެވެ. އިޙްރާމް ބަންނައިރު އަންހެނުން ޙައިޟުވެފައި ތިބުން އެއީ އެއްގޮތަކަށްވެސް މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. ގައިގައި މީރުވަސް ދުވާ ހުވަނދެއްލުން ސުންނަތްވެގެން ވެއެވެ. ނަމަވެސް ހެނދުމުގައި ހުވަނދު ނުލާށެވެ.\nމިއަށްފަހު ކުރިން ދެންނެވިފައިވާ އިޙްރާމް ހެދުން ލާށެވެ. އިޙްރާމް ބަނދެގެން ސުންނަތް ދެ ރަކްޢަތް އޮންނަ ކަމަށް ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް އަނެއް ބައި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ، އިޙްރާމް ބަންނަން އަދި ބަނދެގެން ވެސް ކުރަން ޖެހޭ ވަކި ޚާއްޞަ ސުންނަތް ދެ ރަކްޢަތެއް ނު އޮންނަ ކަމަށެވެ. މި ޚިލާފަށް ނު ބަލާ، ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވި ގޮތް ނެގުމުން ރަނގަޅު ވާނެއެވެ. މުހިއްމު ނުކުތާއަކީ މިއީ ކޮންމެހެން ކުރެން ޖެހޭ ވާޖިބު ކަމެއް ކަމަށް ބަލައިގެން ނުވާނެއެވެ.\nކުރަން ތި ދަނީ ހަމައެކަނި ޙައްޖެއްކަން ނުވަތަ ޢުމްރާއެއްކަން ނުވަތަ ދޭތިއެއްކޮށްކަން ވަކިގޮތަކަށް ނިންމައި ކަނޑައަޅައި، އެކަމަށް ނިޔަތް ގަންނާށެވެ. އިޙްރާމް ބަންނާނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ މީޤާތުތަކުންނެވެ. އެއީ ޛުލްޙުލައިފާ(މަދީނާ މީހުންނަށް)، ޛާތަޢިރްޤު(ޢިރާޤު މީހުންނަށް)، އަލްޖުޙްފާ(މިޞްރު، ޝާމް މީހުންނަށް)، ޤަރްނުލް މަނާޒިލް(ނަޖިދު މީހުންނަށް)، ޔަލަމްލަލް(ޔަމަނު މީހުންނަށް) އެވެ. މި ތަންތާ ނޫން މީހުން ގެ މީޤާތަކީ، އެ މީހުން ދާ ދިމާއެއްގައި އޮންނަ އެންމެ ފުރަތަމަ ޖެހޭ މީޤާތެކެވެ. މަތިން ދާ ބޯޓު ގައި، ނުވަތަ ދެ މީޤާތު ދޭ ތެރޭ ހިސާބަކުން ދާ ނަމަ، އެ މީޤާތު ހުރަސްވާ ރޮނގު އެއީ މީޤާތެވެ. ނަމަވެސް، ބޯޓު ދުއްވާފައި ދާ ބާރުކަމުން، މަތިން ދާ ބޯޓުގައި ދާ މީހަކު މީޤާތުން އިޙްރާމް ބަންނަން ހުއްޓާ ފާއިތު ވެދާނެއެވެ. ވީމާ ވަގުތު އޮއްވާ އިޙްރާމް ބަންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ރާއްޖެއިން ދާ މީހުން ކަނޑު މަގުން ދިޔަ ޒަމާނުގައި އޮންނަ މީޤާތަކީ ޔަލަމްލަލް އެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މީޤާތަކީ ޤަރްނުލް މަނާޒިލް އެވެ. މީޤާތު ފަހަނައަޅާ އިރުވެސް އިޙްރާމް ނު ބަނދެއްޖެ ނަމަ، ޖެހޭނީ އަލުން މީޤާތަކަށް ގޮސް އިޙްރާމް ބަންނާށެވެ. މީޤާތުގެ ފަހުން އިޙްރާމް ބަނދެއްޖެނަމަ ޖެހޭނީ، ފިދްޔައެއް ދޭށެވެ. އެއީ ޙައްޖުގެ ވާޖިބެއް ދޫ ކުރީމައެވެ.\nތަމައްތުޢު ޙައްޖެ ނަމަ ނިޔަތް ގަންނާނީ: '' لبيك اللهم بعمرة '' މިފަދައިން ނެވެ.\nއިފްރާދު ޙައްޖެއް ނަމަ ނިޔަތް ގަންނާނީ: '' لبيك اللهم حجاً '' މިފަދައިން ނެވެ.\nޤިރާން ޙައްޖެއް ނަމަ ނިޔަތް ގަންނާނީ: '' لبيك اللهم بحجة وعمرة '' މި ފަދައިންނެވެ.\nދެން ތަލްބިޔާ ކިޔާށެވެ. ތަލްބިޔާ ކިއުމަކީ لبيك اللهم لبيك. لبيك لا شريك لك لبيك. إن الحمد والنعمة لك والملك. لا شريك لك މިހެން ކިއުމެވެ.\nއިޙްރާމް ބަނުމުން ކުރުން ޙަރާމްވާ ކަންތައް\nއިޙުރާމް ބަނުމަށްފަހު ދެން ކުރުން ޙަރާމްވާ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރާށެވެ. އެކަންތައްތަކަކީ:\n1- ފިރިހެނުން ބޮލުގެ އިސްތަށި ފޮރުވުން\n2- އަންހެނުން މޫނާއި ދެ އަތްތިލަ ނިވާކުރުން\n3- ގައިގެ އެއްވެސް ތަނަކުން އިސްތަށި ބޭލުން ނުވަތަ އުފުރުން، ގަސްދަކާއިނުލައި ގައިން ނުވަތަ ބޮލުން އިސްތައްޓެއް ވެއްޓުނަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ.\n4- ނިޔަފަތި ކެނޑުން\n5- ގައިގައި ހުވަނދު ބޭނުން ކުރުން\n6- ޖިންސީ އެދުމަކާއިއެކު އަނބިމީހާގެ ގައިގައި ބީހުމާއި ދޮން ދިނުން ނުވަތަ ބައްދައިގަނެ އުޅުން\n7- ޖިމާޢު ވުން\n8- ފިރިހެނުން ފަހާފައި ހުންނަ އެއްޗެހި ލުން، ފަހާފައިހުންނަ އެއްޗެހީގެ މާނައަކީ، ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކާއި އެއްގޮތަށް ފަހާފައިހުންނަ ގަމީސް ފަޓްލޫންފަދަ އެއްޗެއްސެވެ. ހަމަ ރޮއްޖެއްހުއްޓަސް އެއީ ފަހާފައިހުންނަ އެއްޗަކަށް ނުވާނެއެވެ. އަންހެނުންނަށް ފަހާފައިހުންނަ ހުރިހާ އެއްޗެއްވެސް ލެވިދާނެއެވެ.\n9- އެއްގަމު ޖަނަވާރު ޝިކާރަކުރުން، މެރުން\n10- ކައިވެނިކުރުން، އަދި ކައިވެނި ކޮށްދިނުން\n11- ކައިވެންޏަށް އެދި ހުށައެޅުން (ޚިޠްބާ/ގާލިހު)\nފުރަތަމަ ތަޙައްލުލު ގެ ކުރިން މިއިން ކަމެއް ޤަސްދުގައި ކޮށްފިނަމަ އެކުރެވުނީ ފާފައެކެވެ. ނަމަވެސް ފިދުޔަ ދިނުމުން (ކަންބަޅިއެއް ނޫނީ ފަސްދޮޅަސް މިސްކީނުންނަށް ކާންދިނުން ނޫނީ3ދުވަހު ރޯދަހިފުން) އޭނާގެ ޙައްޖު އަދި ޢުމްރާ ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ތަޙައްލުލު ގެ ކުރިން އަންހެނުންނާއި އެކު ޖިމާޢު ވެއްޖެނަމަ ޙައްޖު ނުވަތަ ޢުމްރާ ފާސިދުވީއެވެ. ނުވަތަ އެ ކަމުނުދާ އެއްޗަކަށް ވީއެވެ. އޭނާއަށް ޖެހޭނީ އަލުން ޙައްޖު ކުރާށެވެ. އަދި ޖަމަލެއް ކަތިލުން ވާޖިބުވެއެވެ.\nޙައްޖުގައި ތިބޭއިރު އަންހެނުން މޫނާއި ދެއަތްތިލަ ފޮރުވުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ނޫނެވެ. ހަޑިއެއްޗެހި އަގައިން ބުނުމާއި، ޒުވާބު ކުރުމާއި ޣީބަ ބުނުމަކީ ޙައްޖަށްގޮސް ކުރުން ހުއްދަކަންތަކެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެއް އިރެއްގައިވެސް މުސްލިމުން ކޮށްގެންވާނެ ކަންތަކެއް ނޫނެވެ.\nމަނާކަންތައް ކުރުމުން ދޭންޖެހޭ ފިދުޔަތައް\nޙައްޖުގައި ކުރުން ޙަރާމް ކަންތައް ކުރުމުން ދޭން ޖެހޭ ފިދްޔަ، ކުރާ ކަމުގެ ގޮތުން ތަފާތެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، އެކި ކަންތަކުގައި ދޭން ޖެހެނީ އެކި ފިދްޔަ އެވެ. އެގޮތުން :-\n1 - ނިޔަފަތި ކެޑުން، އިސްތަށިބޭލުން، ބޯ ނިވާކުރުން (ފިރިހެނުން)، ހުވަނދުބޭނުން ކުރުން، ފަހާފައި ހުންނައެއްޗެއް ލުން (ފިރިހެނުން)، އަންހެނުން މޫނާއި ދެއަތްތިލަ ފޮރުވުން، މިއިން ކަމެއް މީހަކު ކޮށްފިނަމަ ދޭންޖެހޭ ފިދުޔައަކީ ކަންބަޅިއެއް ކަތިލައި އެ ބެހުން، ނުވަތަ ހަ މިސްކީނުންނަށް ކާންދިނުން(ކޮންމެ މިސްކީނަކަށް ބައި ޞާޢު)، ނުވަތަ ތިންދުވަހު ރޯދަހިފުމެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެމީހަކު ބޭނުން ކަމެއް އިޚްތިޔާރު ކުރެވިދާނެއެވެ.\n2- ޝިކާރަ ކުރީ އެއާ އެއް ފަދަ މިންވަރެއްގެ އެއްޗެއް ޞަޙާބީން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަ، ޖެހޭނީ، އެއްފަދަ އެތި ކަތިލާފައި އޭގެ މަސް ބަހާށެވެ. ނުވަތަ އޭގެ އަގު މިސްކީނަކަށް ބައި ޞާޢު މަގުން ބަހާށެވެ. ނޫން ނަމަ ކޮންމެ މިސްކީނަކަށް ދޭ ކާ އެއްޗެހީ ގެ ބަދަލުގައި ރޯދަ ހިފާށެވެ. ޝިކާރަ ކުރި އެއްޗާ އެއް ފަދަ މިންވަރެއް ކަނޑައެޅިފައި ނުވާ އެއްޗެއް ނަމަ ޖެހޭނީ، ޢަދުލު ވެރި ދެ މީހުންގެ ބަހަށް އޭގެ އަގު ކަނޑައަޅާފައި، އެއިން މިސްކީނުންނަށް ކާން ދޭށެވެ. ނުވަތަ ރޯދަ ހިފާށެވެ.\n3 - އެދުންވެރިކަމާއިއެކު ބީހުމާއި ދޮން ދިނުން ނުވަތަ ބައްދައިގަނެ އުޅުން ފަދަ ކަމެއް ކޮށްފިއްޔާ ދޭންޖެހޭ ފިދުޔައަކީ ކަންބަޅިއެއް ކަތިލައި އެ ބެހުން، ނުވަތަ ފަސްދޮޅަސް މިސްކީނުންނަށް ކާންދިނުން، ނުވަތަ ތިންދުވަހު ރޯދަހިފުމެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެމީހަކު ބޭނުން ކަމެއް އިޚްތިޔާރު ކުރެވިދާނެއެވެ.\n3 - އަންހެނަކާއި އެކު ޖިމާޢުވެއްޖެ ނަމަ -ފުރަތަމަ ތަޙައްލުލުގެ ކުރިން- ޙައްޖު ފާސިދުވީއެވެ. އޭނާއަށް ޖެހޭނީ ޖަމަލަކުން ފިދުޔަ ދޭށެވެ. އަދި ޙައްޖުގެ ބާކީ ބައި ފުރިހަމަ ކޮށްފައި، އަނެއް އަހަރު ޙައްޖު ޖުރުން ވާޖިބު ވާނެއެވެ.\n4 - ފުރަތަމަ ތަޙައްލުލުގެ ފަހުން، އަންހެނަކާއި އެކު ޖިމާޢުވެއްޖެ ނަމަ، ޙައްޖު ފާސިދެއް ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ މައްޗަށް ދެ ކަމެއް ވާޖިބު ވެއެވެ. އެއީ ފިދުޔައަކަށް ކަންބަޅިއެއް ކަތިލުމާއި(މަސްކައިގެން ނުވާނެ)، ޙަރަމް ސަރަހައްދުން ބޭރަށް ނުކުމެ، އަލުން އިޙްރާމް ބަނދެ، ޠަވާފުލް އިފާޟާ ކުރުމެވެ. މި ފަދަ ކަމެއް ކުރުމުން ޙައްޖު ފާސިދު ނުވެއޭ ބުނުމުން މީގެ މާނައަކީ މިއީ ހުއްދަ ކަމެކޭ ނޫނެވެ.\nކުރުން ހުއްދަ ކަންތައް\nއިޙުރާމް ބަނުމަށްފަހުވެސް، ފެންވެރުމާއި އިޙްރާމް ހެދުން ބަދަލުކުރުން ހުއްދައެވެ. ގައި ސާފުކުރަން ސައިބޯންޏެއް ބޭނުން ކުރުން މަނައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އާދައިގެ ސައިބޯނި ބޭނުން ކުރާށެވެ. އަންހެނުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަޑު ނިއުޅައިގެން، ބޯދޮވުންވެސް ހުއްދައެވެ. މެހި، މަދިރި، މީދާ ކުއްތާފަދަ ގެއްލުންދެނިވި ކޮންމެއް އެއްޗެއް މެރުން ހުއްދައެވެ. މީހަކު އިޙްރާމް ބަނދެގެން ހުއްޓާ އިޙްތިލާމްވުމުން (ނިދާފައި އޮއްވާ މަނިބޭރުވުން)، ހަމަ އަދައިގެ ދުވަސްތަކުގައި ވުމެކޭ ތަފާތެއް ނެތެވެ. އައިނު އެޅުމާއި، ކުޑަބޭނުން ކުރުމާއި ހިޔާ ބޭނުންކުރުން މަނައެއް ނޫނެވެ.\n1- މީޤާތުން އިޙްރާމް ބަނުން\n2- ޢަރަފާތް ބިމުގައި ހުރުން (ދުވާލު ދިޔަ މީހެއްނަމަ އިރު އޮއްސެންދެން)\n3- މުޒްދަލިފާގައި ރޭކުރުން\n4- އައްޔާމުތަޝްރީޤްގެ ރޭތަކުގައި މިނާގައި ރޭކުރުން\n5- ޖަމްރާތަކަށް ތަރުތީބުން ހިލައުކުން\n6- ބޯބާލައި ނުވަތަ ކޮށުން\n7- ޠަވާފުލް ވަދާޢު\n2- ޢަރަފާތް ބިމުގައި ހުރުން، ކިތަންމެ ކުޑަހިނދުކޮޅަކަށް ނަމަވެސް .\n3- ޠަވާފުލް އިފާޟާ\n4- ޞަފާ މަރުވާ ދެމެދު ހިނގުން\n- ޙައްޖުގެ ރުކުނަކާއި ނުލައި ޙައްޖު ފުރިހަމަ ނުކުރެވޭނެއެވެ. ވީމައި ރުކުނެއް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެއެވެ. ނަމާދުގެ ރުކުނެއް ކަމުގައިވާ ސަޖިދައާއި ނުލައި ނަމާދު ކަމުނުދާހެން ޙައްޖުވެސް އޭގެ ރުކުނަކާއި ނުލައި ކަމު ނުދާނެއެވެ. މީހަކު ޠަވާފުގެ ހަތްބުރުގެ ތެރެއިން އެއްބުރު ދޫކޮށްލިޔަސް ވާނީ ރުކުނެއް ދޫކޮށްލިކަމަށެވެ. އޭނާ6ބުރު ޖެހިޖެހުން އެއީ ބެލެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެނެވެ. ރުކުނެއް ދޫކޮށްފިއްޔާ (ވާޖިބެއް ދޫކުރުމާއި ޚިލާފަށް) ފިދުޔަ ދިނަސް އެ ކަން ފޫނުބެއްދޭނެއެވެ. ޖެހޭނީ ހަމަ އެކަމެއް ކުރާށެވެ. މިހިސާބުން ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަން ޖެހޭ ނުކުތާތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެއީ :\n- ޠަވާފް ކުރުމާއި ސަޢްޔުކުރާކަށް އެންމެފަހުވަގުތެއް ނު އޮވެއެވެ. ވީމައި ޙައްޖުވެރިޔާ އަށް މިއިންކަމެއް އަޅައިލެވިއްޖެނަމަ އަލުން އެ ކަން ކުރެވިދާނެއެވެ.\n- ވާޖިބެއް ދޫކުރެވިއްޖެނަމަ ކަންބަޅިއެއް ނުވަތަ ގެރިއެއް ނޫނީ ޖަމަލެއްގެ ހަތްބައިކުޅަ އެއްބައި ކަތިލާފައި ހޭދަކުރަންޖެހޭނެއެވެ. މިކަމަށް ނުކުޅަދާނަ ނަމަ އޮތީ ދިހަދުވަހުގެ ރޯދަހިފުމެވެ. އެއީ ޙައްޖު ތެރޭގައި ތިނެއް ޙައްޖުން އައުމަށްފަހު ހަތެކެވެ. މިކަތިލުން ޙަރަމްގައި ކަތިލުން އެއީ ލާޒިމްކަމެކެވެ. ވީމައި މީހަކު ރަށަށް އައިސް މިކަން ކުރިއަސް ކަމަކުނުދާނެއެވެ. ވާޖިބެއް ހަނދާންނެތިގެންވިޔަސް ނުވަތަ ގަސްދުގައިވިޔަސް، ޙައްޖު ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ގަސްދުގައި ވިއްޔާ އެމީހަކު ފާފަވެރިވާނެއެވެ.\n- ހުރިހާ ނުވަތަ ބައެއް ސުންނަތްތައް ދޫކޮށްލިއަސް، ޙައްޖު ކަމުދާނެއެވެ. އެކަމަކު އެމީހަކަށް އެ ދޫކުރެވެނީ ގިނަ ޘަވާބު ތަކެކެވެ. މިފަދަ މަތިވެރި އަޅުކަމަކަށް ގޮސްފައި، ސުންނަތެއް ވެސް ދޫކުރުމަކީ ކޮޅެއްނެއްހާ މޮޔަކަމެކެވެ.\nޙައްޖުގެ ސުންނަތް ވަރަށް ގިނައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ކަންތައްތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.\n1- އީޙްރާމްބަންނަން ހިނައިގަތުން\n3- ޠަވާފުލް ޤުދޫމް\n4- ޙަޖަރުލް އަސްވަދުގައި ބޮސްދިނުން\n5- ޠަވާފްގެ ފުރަތަމަ ތިންބުރުގައި އަވަސް ހިނގުމެއްގައި ޠަވާފްކުރުން\n6- ސަޢްޔުކުރާއިރު ފާހަނގަ ކުރެވިފައި ހިސާބުގައި ދުވެފައި ކަހަލަގޮތަކަށް ހިގުން\n7- ޢަރަފާތް ދުވަސް ވިލޭރޭ މިނާގައި ރޭކުރުން\n8- ވާރިދުވެފައިވާ ދުޢާތަކާއި ޛިކުރުތައް ކިއުން\nމައްކާއަށް ވަނުމާއި ޠަވާފްކުރުން\nމައްކާއަށް އާދެވުމަށްފަހު، ހުންނަތަނަކަށް ދެވުމުން ފެންވަރައި ނުވަތަ ވުޟޫ ކޮށްގެން ޙަރަމްފުޅަށް ގޮސް، ތަމައްތުޢު ޙައްޖެއް ކުރާމީހެއްނަމަ ނިޔަތް ގަންނާނީ ޢުމްރާގެ ޠަވާފް ކުރާށެވެ. އިފްރާދް ނުވަތަ ޤިރާން ޙައްޖު ކުރާ މީހެއް ނަމަ، ނިޔަތް ގަންނާނީ ޠަވާފުލް ޤުދޫމް ކުރާށެވެ.\nގެފުޅު ފެންނަ ހިސާބަށް ދެވުމުން ތަކުބީރު ކިޔައި ތަހުލީލު ކިޔާށެވެ. މިފަދައިންކިޔާށެވެ. بسم الله والصلاة والسلام على رسول الله، اللهم اغفر لي ذنوبي وافتح لي أبواب رحمتك، أعوذُ بالله العظيم وبوجهه الكريم وبُسلطانه القديم من الشيطان الرجيم\nމިއަށްފަހު ބޭނުން ދުޢާތަކެއް ކުރާށެވެ. އެދެވިގެން ވަނީ ބޮޑަށް ސުންނަތުގައި އައިސްފައިވާ ދުޢާ ކިއުމެވެ. މިފަދަ ދުޢާއެއް ނޭނގޭ ނަމަ އަމިއްލަ އަށް ކުރާށެވެ. ސުވަރުގެ ދެއްވުމަށާއި، ތަޤްވާވެރިވުމަށާއި، ދީނުގައި ސާތިބުވުމަށާއި، މުއްސަނދިކަމަށައި، ދަރިންނަށާއި، އިސްލާމީ އުއްމަތަށް ހެޔޮ އެދި ދުޢާ ކުރެވިދާނެއެވެ. ކުރު ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، ދީނުގައި ހުއްދަ ކޮންމެ ކަމަކަށް އެދި ދުޢާ ކުރެވިދާނެއެވެ. ވީހާ ވެސް ގިނައިން ޤުރުއާން ކިޔަވާށެވެ. އެއަށްވުރެ މާތް ފޮތެއް ނެތެވެ. ކިޔަން އެއަށް ވުރެ މޮޅު އެއްޗެއް ނެތެވެ.\nޠަވާފުކުރަން ޖެހޭނީ ދެ ޙަދަޘުން ޠާހިރުވެ ހުރެއެވެ. ޠަވާފު ކުރާ އިރު ވުޟޫ މަތީ ހުރުމަކީ ޚިލާފު މައްސަލައެކެވެ. މީގައި ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ މި ގޮތެވެ. ނަމަވެސް އަބޫ ޙަނީފާ، އިބްނު ތައިމިއްޔާ ފަދަ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ، ޠަވާފު ކުރާ އިރު ވުޟޫ މަތީ ހުންނަން ޖެހޭ ކަން ސާބިތުވާ އެއްވެސް ޞައްޙަ ދަލީލެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އަދި މުޙައްޤިޤުން ވިދާޅުވަނީ، ރާޖިޙް ރައުޔަކީ ވެސް މިއީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މޮޅު އިތުރު ގޮތް ގެނައުމުގެ ގޮތުން، އަދި ޠަވާފު ކުރެއްވުމުގެ ކުރިން ރަސޫލާ ވުޟޫ ކުރައްވާފައި ވާތީ، އަދި ފިޤުހީ ޚިލާފުން ނުކުތުމުގެ ގޮތުން، ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅު ވަނީ ވުޟޫ މަތީ ހުރުމަށެވެ.\nވީމާ އަސްލަކީ ވުޟޫ މަތީ ހުރުން ކަމަށް ބަލާފައި، އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކުގައި އަނެއް ރައުޔު ނެގިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ޠަވާފު ކުރަމުން ދަނިކޮށް ވުޟޫ ގެއްލުނީމާ، މީހުން ގިނަ ކަމުން ވުޟޫ ކުރަން ނުދެވުން، ފުރަން ގަޑި ޖެހިފައިވާ މީހަކު ޠަވާފު ކުރަނިކޮށް، ވުޟޫ ގެއްލިގެން އަލުން ވުޟޫކޮށްގެން ޠަވާފު ކޮށްފިނަމަ ދަތުރު ފާއިތުވުން، ވުޟޫ ނު ކޮށް މީހަކު ޠަވާފު ކޮށްފައި އައިސް، އެކަމާ މެދު ސުވާލު ކުރުމުން ފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި، ވުޟޫ ޝަރުޠު ނު ކުރާ ރައުޔު ނެގިދާނެއެވެ.\nޠަވާފުކުރާއިރު މީހާގެ ވާއަތްފަޅި ހުންނަންޖެހޭނީ ގެފުޅާއި ވީ ފަޅީގައެވެ. ޠަވާފް ކުރަން ޖެހޭނީ ޙަޖަރުލް އަސްވަދާއި ދިމާއިންނެވެ. ކޮންމެ ބުރެއްވެސް މިދިމާއިން ފައްޓާފައި އެދިމާއަށް ނިންމާށެވެ. މި ޠަވާފުގެ ފުރަތަމަ ތިންބުރު އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި ހިނގުމާއި(ރަމްލު)، ޠަވާފު ކުރާ އިރު ކަނާތު ކޮނޑު ކަޝްފު ކުރުން(އިޟްޠިބާޢް)، ފިރިހެނުންނަށް ސުންނަތް ވެގެންވެއެވެ. ޙިޖްރު އިސްމާޢީލް ގެ ތެރެއިން ޠަވާފުކޮށްފިއްޔާ އެ ޠަވާފު ނު ގުނޭނެއެވެ. ޖެހޭނީ އެ ބުރު އަލުން ގެންނާށެވެ. ސަބަބަކީ ޙިޖްރު އިސްމާޢީލަކީ ގެފުޅުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ބައެކެވެ. ވީމާ އެތާ އެތެރެއަށް ވަދެއްޖެ ނަމަ ބެލެވޭނީ ގެފުޅު ތެރެއިން ޠަވާފު ކުރި ކަމަށެވެ. ގެފުޅު ވަށައިގެނެއް ނޫނެވެ.\nޠަވާފް ކުރާއިރު ހެޔޮ ޛިކުރުތައް ކިއުމާއި ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔެވުންމަތީ ދެމިހުންނާށެވެ. އެއްގޮތަކަށްވެސް އެހެންމީހުންނަށް އުދަގޫވާނެހެން، މީހުން ކޮއްޕައި ނުހަދާށެވެ. ހިނގަމުން ދާ އިރު، މަޑުކޮށް ނު ހަދާށެވެ. ގަދަކަމުން، މީހުން ކޮއްޕަމުން ގޮސް ގެފުޅުގައި އަތް ލައި، ޙަޖަރުލް އަސްވަދަށް ބޮސް ދޭން ނު އުޅޭށެވެ. މިއީ ސުންނަތްތަކެކެވެ. އުނދަގޫ ހާލަތުގައި މިކަން ކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ގެފުޅުގައި އަތް ލުމަށް ވުރެ، ޠަވާފް ކުރާ އިރު ޚުޝޫޢަތްތެރި ކަމާއެކު ޠަވާފު ކުރުން މާ މުހިއްމެވެ. ރަމްލު އާއި އިޟްޠިބާޢު ސުންނަތް ވެގެން ވަނީ މައްކާ އަށް ގޮސް ކުރާ ފުރަތަމަ ޠަވާފުގައި އެކަންޏެވެ. އެހެން އެއްވެސް ޠަވާފެއްގައި އަދި ސަޢްޔު ކުރާ އިރުވެސް، މި ދެ ކަންތައް ގެނައުމެއް ނޯވެއެވެ. ޙައްޖަށް އިޙްރާމް ބަން އިރުއްސުރެ، ތަޙައްލުލް ވަންދެން ބައެއް މީހުން، ކޮނޑު ކަޝްފު ކޮށްގެން ތިބުމަކީ، ޤަވާޢިދާއި ޚިލާފަށް ކުރާ ކަމެކެވެ.\nރުކުނުލް ޔަމާނީ އާއި ޙަޖަރުލް އަސްވަދާ ދެމެދުގައި ހުރެ ގިނަގިނައިން ދުޢާކޮށް އިސްތިޣްފާރު ކޮށް މިއަންނަނިވި ދުޢާ ކިއުން ސުންނަތް ވެގެން ވެއެވެ. ربنا أتنا في الدنيا حسنة وفي الآخرة حسنة وقنا عذاب النار\nޠަވާފު ކުރަމުން ގޮސް ޖެހުނު ބުރުގެ ޢަދަދު އޮޅިއްޖެނަމަ، ބޮޑަށް ހީވާ ޢަދަދަކަށް ބަލާށެވެ. ބޮޑަށް ހީވާ ޢަދަދެއް ނެތް ނަމަ، މަދު ޢަދަދު ނަގާށެވެ. އެހެނީ ޔަޤީން ޢަދަދަކީ އެއީ އެވެ. މިސާލަކަށް، ޖެހުނީ ތިން ބުރު ތޯ ނުވަތަ ހަތަރު ބުރު ތޯ ޝައްކު އުފެދި ވަކި ކޮޅަކަށް ބުރަ ނުވެވޭނަމަ، ޖެހުނީ ތިން ބުރު ކަމަށް ބަލާށެވެ. ޠަވާފުކޮށް ނިމުނު ފަހުން ޖެހުނު ބުރާ މެދު ޝައްކު އުފެދުނަސް، އަޅާ ނުލާށެވެ. އެހެނީ އެއްވެސް އަޅުކަމެއް ކުރުމަށް ފަހު، ޝައްކެއް ވެ ލިޔަސް، އެނބުރި ބެލުމެއް ނޯވެއެވެ.\nޠަވާފްގެ ހަތްބުރު ޖަހައިނިމުމުން، މަޤާމް އިބްރާހީމް އަށް ގޮސް ޠަވާފްގެ ސުންނަތް ދެ ރަކުޢަތް ކަމަށް ނިޔަތްގަނެ ކުރު ދެރަކުޢަތް ކުރާށެވެ. އެތަނާ ކައިރި ނު ވެވޭނަމަ މިސްކިތުގެ ކޮންމެ ތަނެއް ވެސް ފުދޭނެއެވެ. ފަ ފުއްސެވުން އެދި، ބޭނުން ކަންތައްތަކަށް އެދި ދުޢާ ކުރާށެވެ.\nމުލްތަޒަމް ގައި ދުޢާކުރުން\nމުލްތަޒަމް އަކީ ޙަޖަރުލް އަސްވަދާއި ގެފުޅުގެ ދޮރުކޮޅާއި ދެމެދު ވާތަނެވެ. މި ހިސާބަށް ވާޞިލު ވެވޭނަމަ ގޮސް، ބޮސްދީ އުރަކޮޅުގައި ބީހިލާށެވެ. އަދި ދުޢާކުރާށެވެ. ދެން މިއަށްފަހު ޒަމްޒަމްވަޅު ކައިރިއަށް ގޮސް ޒަމްޒަމް ފެން ފޮދެއް ބޯށެވެ. މިއީ ހައްތާވެސް ސުންނަތްތަކެވެ. މިތާނގައި ކުރެވޭ ދުޢާ އަކީ އިޖާބަ ކުރެވޭ ދުޢާއެއް ކަމަށް، ކީރިތި ރަސޫލުﷲ -ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ- ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nޞަފާ މަރުވާ ދެމެދު ހިގުން\nތަމައްތުޢް ޙައްޖު ކުރާ މީހާ މި ސަޢްޔު ފައްޓާނީ ޢުމްރާގެ ސަޢްޔު ކަމަށް ނިޔަތް ގަނެގެންނެވެ. ޞަފާމަރުވާ ދެމެދު ހިގާއިރު، ހިނގަން ފައްޓާނީ ޞަފާއިންނެވެ. ޞަފާ ފަރުބަދައަށް އެރުމަށް ފަހު ގެފުޅާއި ދިމާއަށް ކުރިމަތި ލައިގެން ހުރެ ތަކުބީރާއި ތަހުލީލު ކިއުމަށްފަހު ކީރިތި ރަސޫލާ އަށް ޞަލަވާތް ކިޔެވުމަށްފަހު ދުޢާކުރާށެވެ. ދެން މަރުވާ އާއި ދިމާއަށް ހިގައިގަންނާށެވެ. ފެހިކުލައިން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ދެ އިޝާރާތް ދެމެދު، ފިރިހެނުން ހިގުން ވަރަށް ބާރު ކޮށްލުން ސުންނަތްވެގެން ވެއެވެ. އަންހެނުން ހަމަ އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ހިގާނީއެވެ. މަރުވާ އަށް ދެވުމުން ގެފުޅާއި ދިމާއަށް ކުރިމަތިލައިގެން ހުރެ ތަކުބީރާއި ތަހުލީލު ކިއުމަށްފަހު ކީރިތި ރަސޫލާއަށް ޞަލަވާތް ކިޔެވުމަށްފަހު ދުޢާކުރާށެވެ. މަރުވާއަށް އައުމުން އެވީ އެއް ބުރެވެ. އަނެއްކާ އެބުރި ޞަފާއަށް ދިއުމުން އެވީ ދެ ބުރެވެ.\nހަތްބުރު ހަމަކުރާނީ ދެންމެ މިދެންނެވި ގޮތަށެވެ. ޞަފާއިން ފެއްޓީމާ ހަތްވަނަ ބުރު ހަމަވާނީ މަރުވާ އަށެވެ. ޞަފާމަރުވާ ދެމެދު ހިނގަން ވާޖިބު ހިސާބު ބެލޭނެ ގޮތަކީ، ނުކުޅެދޭ މީހުން ގެންދާ ގޮނޑި ގެންދަން ހަދާފައިވާ ރޮނގު ނިމޭ ހިސާބު ބެލުމެވެ. މި ރޮނގު ނިމޭ ހިސާބަށް ދެކޮޅުން ވެސް ގޮސްފިނަމަ ވާޖިބު ހިނގުން ހިނގިކަމަށް ވާނެއެވެ. ޞަފާމަދުވާ ދެމެދު ހިނގާ އިރު، ވުޟޫ ހުރުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ވުޟޫ މަތީ ހުރުން މޮޅު އިތުރެވެ. ހަމަ އެހެންމެ، ހިނގާ އިރު މެދު ނު ކެނޑި ހިނގުން ވެސް ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. ވަރުބަލި ވެއްޖެ ނަމަ، އަރާމުކޮށްލަން މަޑު ކުރެވިދާނެއެވެ.\nސަޢުޔުކޮށް ނިމުމުން، އިޙްރާމްބަން އިރު ނިޔަތް ގަތް ޢުމްރާ ކޮށް ނިމުނީއެވެ.\nޢުމްރާއިން ތަޙައްލުލް ވުން (އިޙްރާމް ކެނޑުން)\nމިހިސާބުން ދެން ބޯކޮށުމުން އޭނާ ޢުމްރާގެ އިޙްރާމުން ތަޙައްލުލް ވީ އެވެ.\nޤިރާން ނުވަތަ އިފްރާދުކޮށް ޙައްޖު ކުރާމީހުން މިކަން ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އެ މިޙުން ތިބޭނީ ކުރީގައި އައި އިޙްރާމް މަތީގައެވެ. ޢުމްރާއިން ތަޙައްލުލް ވާ އިރު، ހުރިހާ ދިމާ އަކުން ބޯ ކޮށަން ވާނެއެވެ. އަންހެނުން ޖެހޭނީ ބޮލުން އިންޗިއެއް ހާ ތަންކޮޅެއް ބުރި ކުރާށެވެ. ޙައްޖު ދުވަސް އަންނަން ވާ އިރަށް ބޯ ދިގުވާނެ ހާ މުއްދަތު އޮތް ނަމަ(މިސާލަކަށް ޝައްވާލު މަސް ތެރޭގައި ނަމަ) މޮޅު އިތުރު ގޮތަކީ ފިރިހެނުން ބޯ ބޭލުމެވެ.\nތަޙައްލުލް ވުމުން، އަންހެނެއް ވިޔަސް ފިރިހެނެއް ވިޔަސް، އިޙްރާމްބަނުމުން ކުރުން ޙަރާމްވި ކަންތައްތައް ކުރުން ހުއްދަވީއެވެ.\nމައްކާއިން ޙައްޖަށް އިޙްރާމްބަނުން\nތަމައްތުޢު ޙައްޖެއް ކުރާމީހާ، ޙައްޖުމަހުގެ އަށްވަނަ ދުވަހު، މިދުވަހަށް ކިޔަނީ ޔައުމުއްތަރުވިޔާ، ކުރިންވެސް އިޙްރާމްބަން ގޮތަށް ތައްޔާރުވެ، މަސްޖިދުލް ޙަރާމްގައި ދެ ރަކުޢަތް ކުރުރުމަށްފަހު، ޙައްޖަކަށް ނިޔަތްގަންނާނީއެވެ. ''ލައްބައިކަ ޙައްޖަން'' އޭ ކިޔާފައެވެ. އެހެންމީހެއްގެ ބަދަލުގައި ކުރާ ޙައްޖެއް ނަމަ އެކަންވެސް މިވަގުތު ނިޔަތްގަނެ ކަނޑައަޅާށެވެ. އަދި ތަލްބިއާ ކިޔާށެވެ. اللهم إني أردت الحج فيسره لي وتقبله مني . لبيك اللهم لبيك.. لبيك لا شريك لك لبيك.. إن الحمد والنعمة لك والملك.. لا شريك لك\nމިނާ އަށް ދާއިރުވެސް ތަލްބިއާ ކިއުންމަތީ ދެމިހުންނާށެވެ. އަދި ފަހުން ޢަރަފާތް ބިމަށް އަންނަ މަގުމަތީގައްޔާއި، ޢަރަފާތް ބިމުގައި، އޭގެ ފަހުން ޔައުމުއް ނަޙްރު ގައި ހިލަ އުކަންދެން ވެސް ވީހައިވެސް ގިނައިން ތަލްބިޔާ ކިޔާށެވެ. ޤިރާން ނުވަތަ އިފްރާދުކޮށް ޙައްޖު ކުރާމީހުން އަދިވެސް ތިބޭނީ ކުރީގައި އައި އިޙްރާމް މަތީގައެވެ.\nމީނާއަށް ދިއުން ސުންނަތްވެގެން ވަނީ މި ދުވަހު (އަށްވަނަ ދުވަސް) މެންދުރު ވުމުގެ ކުރިންނެވެ. އަދި މިނާގައި މެންދުރު، ޢަޞްރު، މަޢްރިބް، ޢިޝާ، ފަތިސް ނަމާދު ކުރާށެވެ. ހަތަރު ރަކުޢަތުގެ ނަމާދުތައް ޖަމްޢު ކުރުމެއްނެތި، އެނަމާދެއްގެ ވަގުތެއްގައި ޤަޞްރު ކޮށެވެ. މިނާގައި ޢަރަފާތް ވިލޭރޭ، ރޭ ކުރުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. އިރުއެރުމުން ޢަރަފާތް ބިމަށް ދާން ދަތުރު ފައްޓާނީއެވެ. މި ދަތުރުގައި ވެސް ތަލްބިޔާ، ތަކްބީރު ކިޔާށެވެ.\nނުވަވަނަ ދުވަހުގެ މެންދުރު ނަމާދާއި ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރާނީ ނަމިރާ މިސްކިތުގައި ޤަޞްރުކޮށް އިސްކޮށް ޖަމްޢުކޮށެވެ. ނަމާދު ކޮށްގެން ދާނީ ޢަރަފާތަށެވެ.\nޙައްޖަކީ ޢަރަފާތެވެ. ވީމާ ނުވަވަނަ ދުވަހު ޢަރަފާތް ބިމުގައި ހުރުމަށް ތައްޔާރުވާށެވެ. މިއީ ޙައްޖުގެ އެންމެ މަތިވެރި ރުކުނެވެ. މިކަން ފާއިތުވެއްޖެ މީހަކަށް ޙައްޖު ފާއިތުވީއެވެ. ޙައްޖުދުވަހު އިރުމެދުން ލެނބީއްސުރެ ދިހަ ވަނަ ދުވަހު ފަޖްރުލުމާއި ދެމެދު ކިތަންމެ ކުޑަވަގުތު ކޮޅަކު ހުރެވުނަސް ރުކުން ފުރިހަމަވާނެއެވެ. ދުވާލު ވަގުތުގައި ޢަރަފާތްބިމަށް އާދެވުނުނަމަ އިރުއޮއްސެންދެން މި ބިމުގައި ހުންނަން ޖެހެއެވެ. ޢަރަފާތް ބިމުގެ ކޮންމެ ހިސާބެއްގައި ހުއްޓަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ޖަބަލުއް ރަޙްމާ އަށް އެރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހޭ ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ.\nޤުރުއާން ކިޔެވުމުގައްޔާއި ދުޢާކުރުމުގައި، ތައުބާވުމާއި ޚުޝޫޢަތްތެރި ކަމުގައި މިދުވަސް ހޭދަކުރެވޭތޯ ބަލާށެވެ. މިފަދަ ދުޢާތައް ކުރާށެވެ.\nޙައްޖުދުވަހުގެ އިރު އޮއްސުމުން ޙައްޖުވެރިން މިސްރާބު ޖަހާނީ މުޒްދަލިފާގައި ރޭ ކުރަން، މުޒްދަލިފާއަށެވެ. ދާމަގުމަތީގައި ތަލްބިޔާ، ތަކްބީރު ކިޔާށެވެ. އަދި ދިއުމުގައި މަޑުމޮޅިކަމާއި ހަމަހިމޭން ކަން މަތީ ތިބުން ސުންނަތްވެގެން ވެއެވެ. މުޒްދަލިފާއަށް ދެވުމުން ޢިޝާވަގުތުގައި، މަޢްރިބް ނަމާދުގައި ތިން ރަކްޢަތް ޢިޝާނަމާދުގައި ދެ ރަކުޢަތް ކުރާށެވެ. ދެން ނިދާލާށެވެ. އުޒުރުވެރި ބަލިމީހުންނާއި އަންހެނުން މެންދަމުގެ ފަހު ވަގުތެއްގައި މިނާއަށް ދަތުރު ފެއްޓިއަސް އެންމެ ރަނގަޅެވެ.\nބަޤަރާސޫރަތުގެ 198ވަނަ އާޔަތުގައި އައިސްފައިވާ "އަލްމަޝްޢަރިލް ޙަރާމް" ވަނީ މުޒްދަލިފާގައެވެ. އެއީ އެތާ ހުންނަ ކުޑަ ފަރުބަދައެކެވެ. ފަރުބަދައަށް އެރުން ބުރަ ނަމަ، އެތާ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހުރެގެން ނަމަވެސް، ގިނައިން ޛިކުރުކޮށް ދުޢާކޮށް ހަދާށެވެ. ކުށްފާފަ ފުއްސެވުން އެދި ދުޢާކުރާށެވެ. އަވަހަށް ފަތިސްނަމާދުކުރާށެވެ.\nމިނާއަށް ދިއުމާއި ހިލައުކުން\nއަނެއްދުވަހު ދާން ޖެހޭނީ މިނާއަށް ހިލައުކާށެވެ. ވީމާ ހިލަ އުކަން ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން، މިރޭ މުޒްދަލިފާގައި ހުންނަ ހުރުމުގައި ބިމުން ހަތް ހިލަކޮޅު ހޮވާށެވެ. މުޒްދަލިފާގެ ބިން ނޫން ތަނަކުންވިޔަސް ހަމަ ރަނގަޅެވެ. އެހެނީ ކީރިތި ރަސޫލުﷲ -ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ- ހިލަ ހޮއްވެވީ މުޛްދަލިފާ އަކުން ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ، އިބްނު ޢައްބާސް މިނާއަށް ވަޑައިގަންނަވަނިކޮށް، އިބްނު ޢައްބާސް ލައްވައެވެ.\nވަކި ބޮޑު ހިލަތަކެއް ހޮވުން އެއީ އެއްވެސް ބޭނުން ކަމެއްނޫނެވެ. ތިންދުވަހަށް ވާ ވަރަށް ހިލަ އެއްފަހަރާ ހޮވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ކީރިތި ރަސޫލާ ކުރެއްވި ކަމެއް ނޫނެވެ. ސުންނަތް ގޮތަކީ، ހިލަ އުކާ ކޮންމެ ދުވަހަކު އެ ދުވަހަކު އުކާ ހިލަ ހޮވުމެވެ. ކޮންމެ ތަނަކުން ވިޔަސް ވަރިހަމައެވެ. ހިލަ އުކާ ތަނުގައި މީހަކު އަތުން ވެއްޓިފައި ހުންނަ ހިލައެއް، އަދި ކީއްކުރަން މީހަކު އެއްލީމާ ނުޖެހި އައިސް ވެއްޓިފައި އޮންނަ ހިލައެއް ވެސް ކަމުދާނެއެވެ.\nއެއްފަހަރާ ހޮވާ ނަމަ ހޮވާނީ، އަވަސްވެގަންނަ މީހާ އަށް 49 ހިލަ، ފުރިހަމަކުރާމީހާއަށް 70 ހިލައެވެ.7ހިލައެއީ ޔައުމުއްނަޙްރު (ދިހަވަނަދުވަސް) ގައި ޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާއަށް އުކާ ހަތް ހިލައެވެ. ޢީދުގެ ދެވަނަ އަދި ތިންވަނަ ދުވަހު ތިންޖަމްރާ ކުރެން ކޮންމެ ޖަމްރާއަކަށް7ހިލައެވެ. މާނައަކީ ދުވަހަކު އެއްލާނީ 21 ހިލައެވެ. މިއީ އަވަސްވެގަންނަ މީހާއަށް އޮތްގޮތެވެ. ފުރިހަމަކުރާމީހާ ހަތަރުވަނަ ދުވަހުވެސް ހަމަ މިފަދައިން ކަންތައްކުރާށެވެ. ކުރިން ވެސް ބުނިހެން އެއްފަހަރާ މުޒްދަލިފާއިން ހިލަ ހޮވުމަކީ ސުންނަތުގައި އޮންނަ ގޮތެއް ނޫނެވެ.\n- ބައްޔަކާއި ހެދި ނުވަތަ މުސްކުޅިކަމުން ވަރު ދެރަ މީހުންނާއި، އަންހެނުންނާއި ކުޑަ ކުދިން، ދަންވަރު މުޒްދަލިފާއިން އައިސް، ރޭގަނޑުގެ ފަހު ވަގުތެއްގައި ހިލަ އުކުން ހުއްދައެވެ. އަސްމާއު ބިންތު އަބޫބަކްރު އާއި އުއްމު ސަލަމާ މިހެން ހެއްދެވި ކަމަށް ސާބިތުވެއެވެ. މި ފަދަ މީސް މީހުންނާއި ހަވާލު ވެގެން އަންނަ ފިރިހެނުންނަށް ވެސް އޮންނާނީ ހަމަ މި މީހުންގެ ޙުކުމެވެ.\n- ގައިގައި ވަރު ހުރި ފިރިހެނުންނާ ކުޅަދާނަ މީހުން ޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާ އަށް ޢީދު ދުވަހު އުކާ ހިލަ އުކަން ޖެހޭ ވަގުތު ފެއްޓެނީ، އިރު އެރުމުންނެވެ. ވަގުތު ނިމެނީ އިރު އޮއްސުމުންނެވެ. ނަމަވެސް މީހުން ގިނަ ކަމުން ނު ދެވުން ފަދަ އުޒުރެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ، ރޭގަނޑަށް ފަސް ކުރެވިދާނެއެވެ.\n- ޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާއާއި ހަމައަށް ދެވުމުން ތަލްބިޔާ ކިއުން ހުއްޓާލާފައި، ޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާއަށް ހިލައުކާށެވެ. ހިލައަކަށްފަހު ހިލައެއް، ތަކުބީރު ކިޔަމުން ވަކިވަކިން އުކާށެވެ. ނަމަނަމަ ފައިވާނާއި އެހެނިހެންވެސް އެއްޗެހި ނުއުކާށެވެ.\n- ހިލަ އަކީ އުކަން ޖެހޭ އެއްޗެކެވެ. އެތަނަށް އަޅަން ޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ހަމަ އެހެންމެ، އެތާ ހުންނަ ފާރުގައި ޖެއްސުމަކީ ވެސް ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވަޅު ތެރެއަށް އެއްލުނީމާ ފުދުނީއެވެ.\n- ބައްޔަކާއި ހެދި ނުވަތަ މުސްކުޅިކަމުން، ހިލައުކޭ ހިސާބަށް ކައިރި ނުވެވޭނަމަ، އެހެން މީހަކާއި ހާވާލު ކުރެވިދާނެއެވެ.\nޔައުމުއް ނަޙްރު ގެ ކަންތައްތައް (ހައްޖުލް އަކްބަރު ދުވަސް)\nތަމައްތުޢު ޙައްޖާއި ޤިރާން ޙައްޖު ކުރި މީހުން، މި އަދު ދެން ޖެހޭނީ ހަދްޔު ކަތިލާށެވެ. ހަދްޔު ކަތިލުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވަނީ : فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ\nމާނައަކީ :"ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަމާންކަން ލިބިއްޖެ ހިނދެއްގައި ޢުމްރާއިން އަވަދިވެގެން ޙައްޖަށް ދާންދެން އަރާމު ލިބިގަންނަ މީހާ (ޢުމްރާވެފައި އިޙްރާމްކަނޑައި، ޙައްޖަށް މައްކާއިން އިޙްރާމް ބަންނަމީހާ) ހަދުޔުގެ ތެރެއިން ތަނަވެސްވެ ލިބުނު އެއްޗެއް ދިނުން ހުއްޓެވެ. ނުލިބުނުމީހާ ޙައްޖުތެރޭގައި ތިންދުވަހު ޙައްޖުން އެނބުރި އައުމަށްފަހު ހަތްދުވަހު ރޯދަހިފުން ހުއްޓެވެ. އެއީ ފުރިހަމަވެގެންވާ ދިހަދުވަހެވެ."\nރޯދަހިފާނީ ހައެއް، ހަތެއް، އަށެއް ތިންދުވަހުއެވެ. ހަތެއް އަށެއް ނުވައެއް ގައި ހިފިޔަސް ކަމުދާ ކަމަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. އަދި އެގާރަ، ބާރަ، ތޭރަ ތިން ދުވަހު ކަމަށް ވެސް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ޙަނަފީ މާލިކީ ޙަންބަލީ ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅު ވަނީ، ތިން ރޯދަ ހިފުން ރަނގަޅީ، ޙައްޖަށް އިޙްރާމް ބަނުމާ ޢަރަފާތް ދުވަހާ ދެމެދުގައި ކަމަށެވެ. ތިނަވަނަ ދުވަސް ޢަރަފާތް ދުވަހަށް ވާ ގޮތަށެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ޔައުމުއް ތަރުވިޔާ ގެ ކުރިން އިޙްރާމް ބަނުމެވެ. (ހަތްވަނަ ދުވަހު). ޝާފިޢީ މަޛްހަބުގައި ދެކެނީ، ބޮޑަށް ރަނގަޅީ ޢަރަފާތް ދުވަހުގެ ކުރިން ތިން ރޯދަ ހިފުމެވެ. އަނެއް ހަތް ރޯދަހިފާނީ އެނބުރި ރަށަށް އައުމަށް ފަހުއެވެ.\nޢީދު ދުވަހު ނުވަތަ އައްޔާމުއްތަޝްރީޤް ގެ ދުވަސްތަކުގައި މިނާގައި، ނޫނީ މިނާއިން އެނބުރި މައްކާއަށް އައުމަށްފަހު ވެސް ހަދްޔު ކަތިލެވިދާނެއެވެ. ތަމައްތުޢު ނުވަތަ ޤިރާންގެ ހަދުޔުން ކަތިލެވޭ އެއްޗެހީގެ މަސް ކެއުން ހުއްދައެވެ. ހަދްޔަކަށް ފުދޭނީ ކަންބަޅިއެއް ޖަމަލެއް ނުވަތަ ގެރިއެއްގެ ހަތްބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. ކަންބަޅިއެއްނަމަ ފުދޭނީ އެކަކަށެވެ. ޖަމަލެއް ނުވަތަ ގެރިއެއްނަމަ ހަތް މީހުން އަގުގައި ބައިވެރިވެގެން ކަތިލުމުން ރަނގަޅުވާނެއެވެ. މިކަތިލާން ޖެހޭނީ މައްކާގައެވެ. ޖަމެލެއް ނުވަތަ ގެރިއެއް ނަމަ ހަތް މީހުންނަށް އެކަތި ފުދެއެވެ. ކަންބަޅި ނަމަ މީހަކަށް އެއްޗެކެވެ.\nޙައްޖުގެ އިޙްރާމުން ތަޙައްލުލްވުން\nޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާއަށް ހިލައުކުމަށްފަހު، ހަދުޔުދޭންޖެހޭ މީހެއްނަމަ ހަދުޔު ދީފައި، ފިރިހެނުން ބޯބާލައި ނުވަތަ ބޯ ކޮށާނީއެވެ. މޮޅުއިތުރީ ބޯ ބޭލުމެވެ. މޮޅު އިތުރީ ކަނާތް ފަރާތުން ބާލަން ފެއްޓުމެވެ. އަންހެނުން ޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ކުޑަކުޑަ ތަންކޮޅެއް އިސްތަށިގަނޑުގެ ކޮޅުން ކަނޑާލާށެވެ.\nވީމާ ޢީދު ދުވަހު ޙައްޖު ވެރިން ކުރާ ފަސް އަޅުކަމެއް އޮންނާނެއެވެ. އެއީ ހިލަ އުކުން، ކަތިލުން، ބޯ ބޭލުން/ކޮށުން، ޠަވާފު އަދި ސަޢްޔު އެވެ. މި ފަސް ކަން ތަރުތީބުން ކުރާކަށް ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ ޢީދު ދުވަހު، އަޅުކަންތައް އިސްފަސް ކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ޞަޙާބީން ކުރެއްވި ކޮންމެ ސުވާލަކަށް، ކީރިތި ރަސޫލާ ޖަވާބު މައްސަލައެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ވީމާ މީހަކު ހިލަ އުކާފައި ކަތިލުމުގެ ކުރިން ބޯ ބޭލިއަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ހިލަ އުކުމުގެ ކުރިން ކަތިލިއަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ހިލަ އުކުމުގެ ކުރިން ޠަވާފު ކުރިއަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ޠަވާފު ކުރުމުގެ ކުރިން ސަޢްޔު ކުރިއަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ޠަވާފާއި ސަޢްޔު ކުރުން އެންމެ ފަހު ދުވަހަށް ފަސް ކުރިއަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ.\nދެންމެ މި ދެންނެވިހެން ބޯކޮށައި ނުވަތަ ބޭލުމުން ޙައްޖުގެ އިޙްރާމުގެ ފުރަތަމަ ތަޙައްލުލް ވެވުނީއެވެ. އިޙްރާމްބަނުުމުން ޙަރާމްވީ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން، ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުން ފިޔަވައި ހުރިހާ ކަމެއް މިހިސާބުން ފެށިގެން ހުއްދަވީއެވެ. މިކަން ކުރުން ހުއްދަވާނީ ޠަވާފުލް އިފާޟާކޮށް ނިމުމުންނެވެ. ވީމާ ފެންވަރާ މީރު ވަސް ދުވާ ހުވަނދު ލައި، އާދައިގެ ހެދުން ލާން ވީއެވެ.\nޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާއަށް ހިލައުކައި، ހަދުޔު ކަތިލަން ޖެހޭމީހުން އެ ކަންކޮށް، ފުރަތަމަ ތަޙައްލުލްވެގެން ޙައްޖުވެރިން ދެން ދާނީ މައްކާއަށެވެ. ދެން މައްކާގައި، ގެފުޅު ވަށައިގެން ހަތްފަހަރު ޠަވާފް ކުރާނީއެވެ. މިއަށް މިކިޔަނީ ޠަވާފުލް އިފާޟާ ކުރާށެވެ. މިއަށް ކިޔާ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި "ޠަވާފުއްޒިޔާރާ"، "ޠަވާފުލް ފަރްޟު" ވެސް ހިމެނެއެވެ. މިއީ ޙައްޖުގެ ރުކުނެކޭ ކުރިން ބުނެވުނު ޠަވާފެވެ. ވީމާ ކޮންމެހެންވެސް މިކަން ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. މިޠަވާފް ކުރާނީ ކުރީގައިވެސް ބަޔާން ކުރެވުނު ގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް ކުރީ ޠަވާފުގައި ހެން، ރަމްލު ކުރުމެއް އިޟްޠިބާޢް ކުރެމެއް މީގައި ނޯވެއެވެ. މި ޠަވާފް ކުރުން ފެއްޓޭ ވަގުތަކީ 10ވަނަ ދުވަހުގެ ފަޖުރުއްސުރެންނެވެ. މިޠަވާފު ކުރުން ފުރަން ދެން ވެސް ފަސް ކުރެވިދާނެއެވެ.\nތަމައްތުޢު ޙައްޖެއްނަމަ ޙައްޖުވެރިޔާ ޠަވާފުލް އިފާޟާ ކޮށް، ސުންނަތް ދެރަކުޢަތް ކޮށް ނިމިގެން ދާނީ ޞަފާ މަރުވާ ދެމެދު ސަޢުޔު ކުރާށެވެ. ތަމައްތުޢު ކޮށް ކުރާ މީހާ، ކުރިން ކުރި ސަޢުޔަކީ އެއީ ޢުމްރާގެ ސަޢުޔު އެވެ. މިހާރު ކުރަން މިއުޅެނީ ސީދާ ޙައްޖުގެ ސަޢުޔެވެ. ސަޢުޔު ކުރާނީ ހަމަ ކުރިންވެސް ބުނެވިދިޔަ އުސޫލުންނެވެ.\nއިފްރާދު ނުވަތަ ޤިރާން ޙައްޖެއް ކުރާ މީހެއްނަމަ ކުރަންޖެހޭ އޮންނާނީ އެންމެ ސަޢުޔު އެކެވެ. މައްކާއަށް ފުރަތަމަ އައިސް ޠަވާފުލް ޤުދޫމުގެ ފަހުން ސަޢުޔު އެއް ކޮށްފައި އެއީ، ކުރިން ކުރާ ޙައްޖުގެ ސަޢްޔު ކަމަށް ބަލައިފިއްޔާ، އަލުން މި އަދު (ޠަވާފުލް އިފާޟާގެ ފަހުން) ސަޢުޔު ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ދުވަހު ސަޢްޔު ނުކޮށް ދޫކޮށްފައި ވާ ނަމަ މި އަދު ކުރާ ސަޢްޔަކީ، ޤާރިންކޮށް ކުރާ މީހާއަށް ޢުމްރާ އަކާއި ޙައްޖުގެ ސަޢްޔު އެވެ. އިފްރާދު ކޮށް ކުރާ މީހާ އަށް ޙައްޖުގެ ސަޢްޔު އެވެ.\nއެއްކޮށް ތަޙައްލުލް ވުން\nދެންމެ މިދެންނެވި ޠަވާފުލް އިފާޟާ ކޮށް ސަޢުޔު ކޮށް ނިމުމުން، މިހިސާބުން އޭނާ އެހުރީ އެއްކޮށް ތަޙައްލުލް ވެފައެވެ. އިޙްރާމް ބަނުމުން ކުރުން މަނާވި ހުރިހާކަމެއް ހުއްދަވީއެވެ.\nޠަވާފުލް އިފާޟާ ކޮށް ނިމިގެން (ދިހަވަނަ ދުވަސް) އަނެއްކާވެސް އެނބުރި އަންނާނީ މިނާއަށެވެ. މިނާގައި އައްޔާމުއް ތަޝްރީޤުގެ އެގާރަވިލޭރެއާއި ބާރަވިލޭރޭ ރޭ ކުރުމަކީ ޙައްޖުގެ ވާޖިބެކެވެ.\nއައްޔާމުއް ތަޝްރީޤުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު (ޢީދުގެ ދެވަނަ ދުވަސް)، އެންމެ ފުރަތަމަ ކުޑަ ޖަމްރާ އަށް ދެން މެދު ޖަމްރާއަށް ދެން ބޮޑުޖަމްރާ (ޢަޤަބާ) އަށް ހިލަ އުކާނީއެވެ. ކޮންމެ އެއްޗަކަށް ހަތް ހިލައެވެ. މިދެންނެވި ތަރުތީބު އެއީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހިލައުކަން ޖެހޭ ވަގުތަކީ އިރުމެދުން ލެނބުމުންނެވެ. މީހުން މި ޒަމާނުގައި މީހުން ގިނަ ކަމުން ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި އުކުން ވެސް ހުއްދައެވެ.\nއައްޔާމުއް ތަޝްރީޤުގެ ދެވަނަ ދުވަހު (ޢީދުގެ ތިންވަނަ ދުވަސް)، ހަމަ ކުރީ ދުވަހެކޭ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރާނީއެވެ. ޖަމްރާ ތަކަށް ހިލައުކުމުގައި ފަސޭހަ ގޮތަކަށް ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލެވެންޏާ އެގޮތަށް ހުރުން ސުންނަތް ވެގެންވެއެވެ.\n- އަވަސްވެގެން ދާންޖެހޭ މީހާ އައްޔާމު ތަޝްރީޤުގެ އެއްވަނަ ދުވަހާއި ދެވަނަ ދުވަހު (ޙައްޖުމަހު 11، 12) ހިލައުކާފައީ އެމީހަކު ބޭނުންނަމަ މިނާ ދޫކޮށްފައި ދާންވީއެވެ. ނޫނީ 13 ވަނަ ދުވަހު މަޑުކުރާނީއެވެ. ކުރިން ދާމީހާއަށް މިކިޔަނީ "މުތަޢައްޖިލް" ފަހުން ދާމީހާއަށް ''މުތިއްމު'' އެވެ. ކުރިން ދާނަމަ 12 ވަނަ ދުވަހު އިރު އޮއްސުމުގެ ކުރިން ދާންޖެހެއެވެ. އޭނާ އަށް މިނާއިން ނުނިކުމެވި ހުއްޓައި އިރު އޮއްސިއްޖެނަމަ ރޭކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި އަނެއްދުވަހު ހިލަވެސް އުކާނީއެވެ.\nނަމުންވެސް އެގޭފަދައިން މިއީ ޙަރަމްފުޅަށް ވަދާޢު ކިއުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭ ޠަވާފެކެވެ. ޖުމްހޫރުލް ޢުލަމާއު ދެކިލައްވާގޮތުގައި މިއީ ވާޖިބެކެވެ. މިގޮތަށް ދެކިލައްވަނީ ޝާފިޢީ، ޙަންބަލީ، ޙަނަފީ މަޛުހަބުގެ ފިޤުހުވެރިންނެވެ. ސުންނަތެއް ކަމުގައި ދެކިލައްވަނީ މާލިކީ މަޛުހަބުގެ ފިޤުހުވެރިންނާއި ޝާފިޢީގެ އެއް ރިވާޔަތެއްގައެވެ.\nމި ޠަވާފު މިއީ މައްކާ އިން ނުކުންނަން ވީމާ ކުރާ އެންމެ ފަހު ވަދާޢީ ޠަވާފެކެވެ. ވީމާ މި ޠަވާފު ކޮށްފައި، މައްކާގައި ސަބަބެއް ނެތި މަޑުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ޠަވާފުލް އިފާޟާ ފަސްކޮށްގެން ތިބި މީހުން، ޠަވާފުލް ވަދާޢު އާއި އެއްކޮށް ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އައުލާ ކަން ބޮޑީ، ދެ ޠަވާފު ވަކި ވަކިން ކުރުމެވެ.\nޙައިޟުވެރިއާއާއި ނިފާސްވެރިއާއަށް މި ޠަވާފް ކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެއީ އަންހެނުންނަށް ދީފައިވާ ލުޔެކެވެ.\nމި ދަތުރުގައި، ކުރީގެ ވަގުތެއްގައި މަދީނާއަށް ޒިޔާރަތް ނުކުރާނަމަ، މަދީނާއަށް ޒިޔާރަތް ކުރުން ސުންނަތްވެގެން ވެއެވެ. މިއީ ފަހަރެއްގައި ވެސް ވާޖިބު ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި މަސްޖިދުއް ނަބަވީއަށް ޒިޔާރަތް ނުކުރާނަމަ، ޙައްޖު ފުރިހަމަ ނުވާނެ ކަމަށް، އައިސްފައި ވާ ޙަދީޘްތަކަކީ، ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކެއް ވެސް ނޫނެވެ. 8 ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރީގައިވެސް ބޭނުންނަމަ ދެވިދާނެއެވެ. މަދީނާއަށް ޒިޔާރަށް ކުރަން ވަކި ޚާއްޞަ ދުވަހެއް ނޯވެއެވެ. ވީމާ މިކަން އޮންނަނީ ދަތުރު ގެންދާ މީހުން އިންތިޒާމް ކުރާ ގޮތަކަށެވެ. ދެން މަސްޖިދުއްނަބަވީ އަށާއި ރައުޟާ އަށް ޒިޔާރަތް ކުރާށެވެ. މިސްކިތުގައި ސުންނަތް ދެ ރަކްޢަތް ކުރާށެވެ. އަދި މަހާނަކޮޅު ކައިރީ ހުރެ މަޑުއަޑުން މިފަދައިން ޞަލަވާތާއި ސަލާމް ކިޔާށެވެ. السلام عليك يا نبي الله، السلام عليك يا خيرة الله من خلقه. السلام عليك يا سيد المرسلين وإمام المتقين. أشهد أنك بلغت الرسالة، وأديت الأمانة، ونصحت الأمة وجاهدت في الله حق جهاده\nމިއަށްފަހު ކަނައަތްފަރާތުން މީޓަރެއްހައި ތަންކޮޅު ޖެހިލާއިރަށް އެ ހުރެވުނީ އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ މަހާނަކޮޅު ކައިރީގައެވެ. އެއަށްފަހު ވާނީ ޢުމަރުގެފާނުގެ މަހާނަކޮޅެވެ.\nދެން ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލައި ﷲއަށް ދުޢާކުރެވިދާނެއެވެ. ތަންތަނުގައި އަތްލައި، ވަށައިގެން ޠަވާފުކުރުން ފަދަ ކަންތައްތަކަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރަސޫލާވަނީ މިފަދަ ކަންތައް ނުކުރުމަށް އަންގަވާފައެވެ.


ރަށު ކައުންސިލަށް 2125 , އަތޮޅު ކައުންސިލް އިހަވަންދޫ ދާއިރާއަށް 3074 މީހުންނަށް ވޯޓު ލެވޭ — Ihavandhoo.com\nރަށު ކައުންސިލަށް 2125 , އަތޮޅު ކައުންސިލް އިހަވަންދޫ ދާއިރާއަށް 3074 މީހުންނަށް ވޯޓު ލެވޭ\n21 އޭޕުރީލު 20170ޢަބުދުﷲ ޙަމީދު\n2014 ވަނަ އަހަރުގެ މަޖިލިސް އިންތިހާބުގެ ތެރެއިން. އިހަވަންދޫޑޮޓްކޮމް ފައިލް ފޮޓޯ\nއަންނަ މެއި މަހުގެ6ވަނަ ދުވަހު ބާއްވާ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި، އިހަވަންދޫ ރަށުކައުންސިލަށް 2125 މީހުންނަށް ވޯޓްލުމުގެ ހައްޤު ލިބިގެންވާއިރު ހއ. އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ އިހަވަންދޫ ދާއިރާއަށް 3074 މީހުނަށް ވޯޓް ލުމުގެ ހައްޤު ލިބިގެން ވާކަމަށް އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން އާންމުކޮށްފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުން ދައްކައިފިއެވެ․\nލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު 2017 އަށް ވޯޓުދިނުމުގެ ހައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ފައިނަލް ރަޖިސްޓަރީ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން މިއަދު ޢާންމުކޮށްފައި ވާއިރު، ހއ. އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ އިހަވަންދޫ ދާއިރާއަށް 3074 މީހުނަށް ވޯޓް ލުމުގެ ހައްޤު ލިބިގެން ވާކަމަށް ދައްކައެވެ. އެއީ އިހަވަންދޫގެ 2125 މީހުންނާއި މޮޅަދޫގެ 286 މީހުންނާއި މާރަންދޫގެ 663 މީހުންނެވެ.\nއަދި އިހަވަންދޫ ރަށުކައުންސިލަށް 2125 މީހުންނަށް ވޯޓްލުމުގެ ހައްޤުލިބިފައިވާއިރު، އިހަވަންދޫގައި ބަހައްޓާ ދެ ވޯޓު ފޮއްޓަށް ވޯޓުލުމަށް ރެޖިސްޓުރީ ވެފައި ވަނީ ވޯޓު ލުމަށް ހައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ 80 އިންސައްތަ އެވެ. އެއީ 1708 މީހުންނެވެ. އިހަވަންދޫގެ 417 މީހަކު ވަނީ މި އިންތިހާބުގައި ބަހައްޓާ ވޯޓު ފޮށިތަކުގެ ތެރެއިން ތަފާތު 50 ވޯޓު ފޮއްޓަށް ވޯޓު ލުމަށް ރެޖިސްޓަރ ވެފައެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ރެޖިސްޓްރީ ކޮށްފައިވަނީ މާލޭގައި ބަހައްޓާ ވޯޓު ފޮއްޓަށް ވޯޓު ލުމަށެވެ. އެ ފޮއްޓަށް ވޯޓު ލުމަށް 295 މީހުން ވަނީ ރެޖިސްޓަރ ކޮށްފައެވެ. އެފޮށި ބެހެއްޓުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މާލޭ އެކުވެނި ކުރިކެޓު ހޯލުގެ އިރުމަތީ ފަޅީގައެވެ.\n2017 މެއި 06 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބަށް 1497 ކެންޑިޑޭޓަކު ވާދަކުރާއިރު، މި އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުލުމުގެ ހައްޤު 255987 މީހުންނަށް ލިބިފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއިއެކު މި އިންތިހާބުގައި ވޯޓުލުމަށްޓަކައި ޖުމްލަ 422 ވޯޓުފޮށި ބެހެއްޓުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާކަމަށް އިލެކްޝަން ކޮމިޝަން އިން ވަނީ ހާމަ ކޮށްފައެވެ.\nސިފައިންގެ 21 ވަނަ ފޮޓޯ މަޢުރަޒު ހއ.މޮޅަދޫގައި ބާއްވައިފި - 21 އޭޕުރީލު 2018\nޕީޕީއެމްއިން އިހަވަންދޫގައި ބޮޑު ޖަލްސާއެއް ބާއްވަނީ - 19 އޭޕުރީލު 2018\nސިފައިންގެ ފޮޓޯ މަޢުރަޒު ހއ.މޮޅަދޫގައި ބާއްވަނީ - 18 އޭޕުރީލު 2018\nނަލަ މައިޒާން ހުރި ބިން އިސްމާޢީލަށް ދޭން އުޅުމުން އޭސީސީން ހުއްޓުވައިފި - 16 އޭޕުރީލު 2018\nމާއިން އަށް އެހީވުމަށް އިމަގު ޖަމިއްޔާއިން ބެހެއްޓި ފަންޑު ފޮށިތަކުން ލިބުނު ފައިސާ ހަވާލުކޮށްފި - 8 އޭޕުރީލު 2018\nމާއިން އަށް އެހީވުމަށް އިހަވަންދޫގައި ހިންގި ހަރަކާތުން ބައިލައްކަ ރުފިޔާ ލިބިއްޖެ - 8 އޭޕުރީލު 2018\nސިއްހަތު ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމަށް މޫދު ކަސްރަތުގެ ހަރަކާތްތަކެއް -6އޭޕުރީލު 2018\nބަދަރު ސަރަޙައްދުގައި ގަވާއިދާހިލާފަށް ބަހައްޓާފައިހުރި ތަކެތި ނަގަން އަންގައިފި -2އޭޕުރީލު 2018\nކުނިގޮނޑުގައި ރޯވި އަލިފާންގަނޑު ނިއްވާލައިފި - 1 އޭޕުރީލު 2018\nއިހަވަންދޫޑޮޓްކޮމް © 2018 • އަހަރެމެން • ފެހިހިޔަނި 3.5


Snapchat ge eid eh!\nސްނެޕް ޗެޓުގެ އީދެއް!\nރާއްޖޭގައި އީދު ފާހަގަކުރަމުން އަންނަނީ އަބަދަވެސް ވަރަށް ކުލަގަދަ ކޮށެވެ. ފެންއީދަކަސް އަވިއީދަކަސް ދިވެހިންގެ އީދުގެ ފޯރިއަށް މާކަ ބޮޑު ބަދަލު ތަކެއް އަންނަތަނެއް ނުފެނެއެވެ. ފެންނަނީ އީދަކަށް ފަހު އީދައެއް ފޯރި ގަދަވާ މަންޒަރެވެ. އެގޮތުން މި ހުރިހާ ފޯރިއެއްގައިވެސް އަހަރަމެންނާ އެކު އަބަދުވެސް ބައިވެރިވާ އެކައްޗެއް ވެއެވެ. ސޯޝަލް މީޑިޔާއެވެ. އެގޮތުން ފޭސްބުކްގެ ވޯލްތަކުން ފެޝުނު ފޯރި މިހާރު މިދަނީ އިންސްޓަރގްރާމް އަދި ސްނެޕްޗެޓްގެ ޕޯސްޓްކަތާއި ސްނެޕްތަކާއި ހިސާބަށް ވާސިލުވަމުންނެވެ. އޭރު ޖެހި ހެޕީ އީދު ސްޓޭޓަސް ހޭޝްޓެގަށް ބަދަލުވެ މިހާރު އެ ހޭޝްޓެގްވެސް އެންމެ ފަހުނެ ސްނެޕްއަކަށް ވާތަން މިދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.\nޒަމާން ބަދަލުވެ މިހާރު އަހަރަމެން އެއްމެން އެކުގައި މަޖާކޮށްހަދާ އީދުގެ ހަދާންތަކާއި ފޯރި މިހާރު މިވަނީ އަހަރަމެންގެ ސްނެޕްޗެޓާ ހަމައަށް އައިސްފައެވެ. ގާތް އެކުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރު ތިމާއާ އެންމެ ކައިރީގައި ހުންނަނީ ވެސް ސެނެޕްޗެޓެވެ. އީދު އުފަލުގައި ތިމާއާ އެއްކޮށް ބައިވެރި ވެލުމުގެ ފުރުސަތު އެންމެ ރަނގަޅަށް ލިބެނީ ވެސް ސްނެޕްޗެޓަށެވެ.\nމީގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ކުރިން ސްނެޕްޗެޓްގެ މަގާމު އަދާކުރަމުން އައި އަހަރަމެންގެ އެކުވެރިޔާއަކީ އިންސްޓަރގްރާމެވެ. އެހެނަސް އިންސްޓގްރާމް ވެސް ބާކީވާން ފަށައިފިއެވެ. އެއްމެންކަހަލަ ގޮތަކަށް ސްނެޕްޗެޓްގެ އަވާގައި ޖެހިއްޖެއޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށްނުވާނެއެވެ. އޭރު ހޭޝްޓެގް "ހެޕީ އީދު" ޕޯސްޓް މިހާރު މޮޅެތި ފިލްޓާރ އާ އެއްކޮށް ކޮށްލަނީ ސްނެޕެވެ. އީދު ނަމާދު ޕޯސްޓުވެސް ކުއްތާ ފިލްޓާރ އާއެކު ކޮށްލެވެނީ ސްނެޕެވެ. އީދު ސަލާމުގެ ސެލްފީތަށް ވެސް މި ކޮށްލަނީ ސްނެޕެވެ.ސްނެޕްޗްޓްގެ އަވާގައި ދިވެހިންގެ ގިނަ ބަޔަކު ޖެހިފައި ތިއްބަސް އަދިވެސް އިންސްޓަރގްރާމް އަށް ލޯބި ކުރާ ކްރައުޑެއްވެސް ރާއްޖޭގައި އެބަ އޮތެވެ. އެމީހުންނަށް އަދި ވެސް އޮބީ އިންސްޓަރގްރާމެވެ.\nއިންސްޓަރގްރާމް އިން މީގެ ދުވަސް ތަކެއް ކުރިން ވަނީ އިންސްޓަރ ސްޓޯރީގެ ނަމުން އިންސްޓަރ ގްރާމްގައި އާފީޗާއެއް އުފައްދާފައެވެ. މި ފީޗާއާއިެކު ގިނަ ބަޔެއްގެ ފާޑުކިޔުންތަށް ވަނީ އިންސްޓަރގްރާމް އަށް އަމާޒުވެފައެވެ. އެގޮތުން ގިނަ ބަޔަކު ބުނާ ގޮތުގައި މި ފީޗާގެ އަސްލަކީ ސްނެޕްޗެޓެވެ. ފާޑުކިޔުންތަކާއި އެކުވެސް އިންސްޓަރގްރާމް ސްޓޯރީސްއަށް ދިވެހިންގެ މެދުގައިވެސް ވަނީ ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބިފައެވެ. އެހެންކަމުން މިފަހަރުގެ އީދުގެ ފޯރި ދެސްޓޯރީއަކުން ފެންނާނެ ތާއެވެ. އިންސްޓަރގްރާމްއާއި ސްނެޕްޗެޓްގެ ވާދަވެރިކަން އީދު ތެރޭގައިވެސް ހާދަބޮޑުވާނެތާއެވެ.\nސްނެޕްގެ ފިލްޓާތަކަކީ މިހާރު ދިވެހިންގެ މެދުގައި ވަރަށް ވެސް މަގްބޫލް ފިލްޓާތަކެކެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ތިބި ހުނަރުވެރި އާޓިސްޓުންތަކެއްވަނީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ފިލްޓަރ ތަކެއްވެސް ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ސްނެޕްބޭނުން ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުން ކުރެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ހަދާދީފައެވެ. އެގޮތުން މިހާރުވެސް ސްނެޕްޗެޓުގައި މާލެ ސިޓީގެ2ފިލްޓަރ އެއްގެ އިތުރުން ވަރުނުލާ ރާޅުގަނޑުގެ ފިލްޓާއެއްވެސް ލިބެންއެބަހުއްޓެވެ. އީދުއައިސް ޖެހުނު އިރު ދިވެހި ސެންޕް ގޯސްޓްތަށް ކެތްމަދުވެފި މިތިބީ ދިވެހިވަންތަ އީދު ތަހުނިޔާގެ ސްނެޕްކަށެވެ.\nއީދު ހެދުން ގަންނަން އުޅުނު ހާލުވެސް އެންމެ އެކްކުލޫސިވްކޮށް އަހަރަމެންނަށް މިވަނީ ސްނެޕްޗެޓްގެ ޒަރިއްޔާއިން ފެނިފައެވެ. އީދުނަމާދާއި ފެންކުޅީގެ ސެލްފީއާއި ފޮޓޯތަށް މިފަހަރު އެންމެ ރަނގަޅަށް ފެންނާނީ ސްނެޕްޗެޓުން ކަމަށް ބަލައި އަހަރަމެން މިތިބީ ތައްޔާރަށެވެ. ސްނެޕް ކުރުމުގެ ރިކޯޑަކަށް ރާއްޖެ ވުން ވެސް މާ ދުރެއް ނޫނެވެ.


Adhaalath aai MDP ge nimmun thafaathu: Faidhaa aai gellun! | Mihaaru\nއަދާލަތު ޕާޓީ އާއި އެމްޑީޕީ ގުޅިގެން ބޭއްވި ޖަލްސާގައި އެ ޕާޓީގެ މެމްބަރުން ބައިވެރިވަނީ.--ފޮޓޯ:އަދާލަތު ޕާޓީ\nއަދާލަތާއި އެމްޑީޕީގެ ނިންމުން ތަފާތު: ފައިދާ އާއި ގެއްލުން!\n12 ޖެނުއަރީ 2017 - 15:02 30 comments\nކުޑަ ޕާޓީއަކުން އިންތިހާބު ބޮއިކޮޓްކޮށްގެން ލިބޭނީ ކޮން ފައިދާއެއް ހެއްޔެވެ؟ މިއީ، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކެއްކޮށް، ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބު އަދާލަތު ޕާޓީން ބޮއިކޮޓްކުރުމުން އެ ޕާޓީ އަށް އަމާޒު ކުރި ފާޑުކިއުމެވެ.\nއަދާލަތުގެ ރައްދަކީ މިއެވެ؛ "ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ނިގުޅައިގަނެ، ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފަށް ހިންގާ ޖަރީމާއެއްގައި ބައިވެރިވުމަކީ ބޭއިންސާފަށް ތާއީދުކުރުމެ"ވެ. އެކަން ކުރަން އެ ޕާޓީން ތައްޔާރެއް ނޫނެވެ.\nއަދާލަތުން ކުރިން ނިންމާފައި އޮތީ، އެ ޕާޓީން ކޯލިޝަން ހަދާފައިވާ މޯލްޑިވްސް ޔުނައިޓެޑް އޮޕޮޒިޝަން (އެމްއޯޔޫ)އާ ގުޅިގެން އިންތިހާބަށް ކެންޑިޑޭޓުން ނެރުމަށެވެ. އެކަމަކު އަދާލަތުގެ ވިސްނުން ބަދަލުކޮށް އިންތިހާބުގައި ވާދަނުކުރަން ނިންމި އިރު، އެމްޑީޕީގެ ހިޔާލު މުޅިން ތަފާތެވެ. އެކަމަކު އަދާލަތު ޕާޓީ ނިންމުން ގޯސް ކަމަށް ވެސް އެ ޕާޓީން ނުދެކެ އެވެ.\nއަދާލަތު ޕާޓީގެ އިސް ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކޯލިޝަންގައި އޮވެ، އެ ޕާޓީން ނިންމީ ވަރަށް އުނދަގޫ ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އެ ނިންމުން ނިންމީ، ގައުމާއި ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި، މުސްތަގުބަލަށް ވިސްނުމަށް ފަހު ކަމަށް އެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެ އެވެ.\nއަދާލަތު ޕާޓީގެ މި ނިންމުމާ ހެދި އެމްޑީޕީ ތެރޭގައި ވެސް ހިޔާލުތައް ވަނީ ދެކަފި ވެފަ އެވެ. އަދާލަތުގެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކޮށް އެއް ބަޔަކު އިންތިހާބުގައި ބައިވެރި ނުވާން ތިބި އިރު އަނެއް ބައެއްގެ ވިސްނުން ހުރީ އިންތިހާބުގައި ބައިވެރިވުމަށެވެ.\n"އަދާލަތުން ނިންމީ ހިތްވަރު ގަދަ ނިންމުމެއް. ރައްޔިތުންނަށް ގެއްލުން ބޮޑު މި އިންތިހާބު ބޮއިކޮޓްކުރަންވީ،" އަދާލަތުގެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކުރި އެމްޑީީޕީގެ އިސް އެކްޓިވިސްޓަކު ފޭސްބުކްގައި ލިޔެފައިވެ އެވެ.\nރައްޔިތުންނަށް މިނިވަން އިންސާފުވެރި އިންތިހާބެއް ލިބެން އޮތީ ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ކޮށްފައިވާ ގާނޫނާ ހިލާފު ހުރިހާ ކަމަކަށް ނޫނެކޭ ބުނެގެން ކަމަށް އަދާލަތުން ދެކޭ އިރު، އެމްޑީޕީގެ ވިސްނުމަކީ ކިތަންމެ ހަނި ފުރުސަތެއް ލިބުނަސް އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރުމެވެ. ޑިމޮކްރަސީގައި އިންތިހާބަކީ އެންމެ މުހިއްމު އަސާސް ކަމަށް ވާއިރު އެ ފުރުސަތު ދޫކޮށްލުން ބުއްދިވެރި ނޫން ކަމަށް އެމްޑީޕީން ބުންޏެވެ.\nއެ ޕާޓީގެ ނައިބު ރައީސް މުހައްމަދު ޝިފާޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ ހުރިހާ ގޮތަކަށް އިންތިހާބު ގެންދިޔަސް ވޯޓުން ބަލިކުރެވޭނެ އެވެ. އެ ހައްގު އޮތީ ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތީގައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ވޯޓުލަނީ ލޯ ކުރިމަތީގައި، ވޯޓު ގުނަނީ ލޯ ކުރިމަތީގައި. އެހެންވީމަ މި ހަނި ޖާގައިގެ ތެރޭގައި ވެސް އެންމެން ނިކުމެ ވޯޓުލުން ވަރަށް މުހިއްމު،" އެމްޑީޕީގެ ނައިބު ރައީސް ޝިފާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަދާލަތު ޕާޓީން ދެކޭ ގޮތުގައި، ގާނޫނުއަސާސީގައި ބުނާ އިންތިހާބު ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ އިހުމާލުވެފަ އެވެ. ފުރަތަމަ އިއުލާންކުރި އިންތިހާބު ބާތިލްކޮށް، އާ އިންތިހާބެއް އިއުލާންކޮށްފައި ވަނީ ގާނޫނީ އިމުން ބޭރުގައި ކަމަށް ވެސް އެ ޕާޓީން ބުންޏެވެ.\nމީގެ ސަބަބަކީ، އެ ޕާޓީން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ވެރިކަން ކުރާ ޕީޕީއެމަށް އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކޮށްދިނުމެވެ. އިންތިހާބުގެ މާ ކުރިން، މުއައްސަސާތައް މެދުވެރިކޮށް އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރާނެ ސިއްރުތަކާއި އުކުޅުތައް އެ ޕާޓީ އަށް އޮތީީ އެނގިފައި ކަމަށް އަދާލަތު ޕާޓީން ބުންޏެވެ.\nއެ ޕާޓީގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ ހުރިހާ މުއައްސަސާތައް ބޭނުންކޮށްގެން އިންތިހާބުގެ ހައްގު ނިގުޅައިގަނެ، އިންތިހާބުގެ ނަމުގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ކަންތައްގަނޑެއްގައި ބައިވެރިވުމަކީ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހިންގާ ކަމަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުން ކަމަށެވެ. މަކަރާއި ހީލަތް ހަދައިގެން ވެސް އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރަން ކުރެވެން އޮތް ކަމެއް ކުރާނެ ކަން އެނގި ތިބެ، އިންތިހާބުގައި ބައިވެރިވުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ހައްގަކަށް އަރައިގަތުން ކަމަށް ވެސް ކަމަށް އެ ޕާޓީން ދެކެ އެވެ.\nއޮފިޝަލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިއުލާންކުރިއަސް އިންތިހާބު ތާރީހު ވެސް ކަނޑައެޅީ ސަރުކާރުންނެވެ. އިންތިހާބާ ގުޅިގެން ފުރިހަމަކުރަން ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައި ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ސަރުކާރު ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދާއިރު އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާ ވެސް ފެންނާނީ އެ ގޮތަށް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މި ހާލަތު މިހެން އޮވެ އިންތިހާބުގައި ބައިވެރިވެއްޖެ ނަމަ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހާ ގުޅޭގޮތުން ވެސް ވަރަށް ނުބައި މެސެޖެއް ބައިނަލްއަގުވާމީ ދުނިޔެ އަށް އެ ދެވެނީ. ހަގީގަތް މުޅިން އޮޅުވާ ލެވެނީ،" އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި ޕާޓީތައް ބައިވެރިވެގެން ނުކުންނަ ނަތީޖާއާ ހެދި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ހިތްވަރުގެއްލި، މުޅިން މާޔޫސްވާނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެމްޑީޕީ ލޯކަލް އިންތިހާބު އަދާލަތު ޕާޓީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން މޯލްޑިވްސް ޔުނައިޓެޑް އޮޕޮޒިޝަން ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިހާބު 2017


Vaccine Jehumun Hun Aun Fadha Kameh Nuvaanama E Ey Vaccine Ge Asaru Nukuranee Tha? - Vaguthu\nކޮވިޑް-19 ވެކްސިން ޖެހުން ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކުގައި މިހާރު ކުރިއަށްދާއިރު ވެކްސިނާއި ގުޅޭ ގޮތުން ވަރަށް ގިނަ ތަފާތު ވާހަކަތައް ދަނީ ދެކެވުމުންނެވެ. އޭގެތެރެއިން އެއް ވާހަކައަކީ ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ހުން އައުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން، ގައިގަ ރިއްސުން، ހޮޑުލެވުން ފަދަ އެއްވެސް ސައިޑް އިފެކްޓެއް ކުރިމަތިނުވާނަމަ އޭގެ މާނައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟\nސައިޑް އިފެކްޓެއް ކުރިމަތިނުވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެކްސިންގެ ދިފާއު ނުއުފެދެނީ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނަށް ވެކްސިން ޖެހުމުން އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑު ކޮވިޑް-19 ވައިރަސް އާއި ދެކޮޅަށް ތައްޔާރު ނުވަނީ ހެއްޔެވެ؟\nސައިންސްވެރިންނާއި ސިއްހީ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުން ވަނީ މިސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު ދެއްވާފައެވެ.\nސްޓެންފޯޑް ހެލްތ ކެއާގެ އިންފެކްޝަސް ޑިސީސްގެ ފިޒިޝަން ސަންތީ ކަޕެގޯޑާ ވިދާޅުވީ ވެކްސިން ޖެހުމުން އެއްވެސް އައިޑް އިފެކްޓެއް ކުރިމަތި ނުވުމަކީ ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގައި ކޮވިޑްގެ ދިފާއީ ބާރު ނުއުފެދެނީ ކަމަށް ބުނެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.\n"ޖުމްލަކޮށް ބަލާނަމަ ވެކްސިންގެ ތަހްލީލްތަކުގައި ބައިވެރިވި މީހުންގެ ތެރެއިން %73 މީހުން ބުނެފައި ވަނީ ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންނަށް އެއްވެސް ސައިޑް އިފެކްޓެއް ކުރިމައްޗެއް ނުވެއޭ. ނަމަވެސް ވެކްސިންގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވަނީ ދިފާއީ ބާރު އުފެދިފައި. ތަހްލީލްތަކުން އެކަން ކަށަވަރުވޭ." ކަޕެގޯޑާ ވިދާޅިވިއެވެ.\nއޮކްސްފޯޑް ޔުނިވަސިޓީގެ ސައިންސްވެރިޔަކު ވެސް ވިދާޅުވީ ވެކްސިން ޖެހުމުން ދެން ފެންނަ ސައިޑް އިފެކްޓްތަތަކީ ވެކްސިންގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ދިފާއީ ބާރުގެ މިންވަރު ކަށަވަރު ކުރުމުގައި ރިއާޔަތް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. "ވެކްސިން ޖެހުމުން ސައިޑް އިފެކްޓްތަކެއް ފެނުމަކީ ވެކްސިންގެ އަސަރު އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ބަލި ވަނަނުދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމުގައި ރިއާޔަތް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން." އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ވެކްސިން ޖެހުމުން ސައިޑް އިފެކްޓެއް ކުރިމަތިވުން އެއީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. ވެކްސިން ޖެހުމުން ކޮންވެމެވެސް ވަރެއްގެ ވޭނެއް ތަހައްމަލް ކުރަން ޖެހުނު ނަމަވެސް ވެކްސިންގެ ސަބަބުން ތިމާ އާއި ތިމާގެ ވަށައިގެން ދިރިއުޅޭ އެހެން މީހުން ކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމުގެ އެހީއަކަށް ވެކްސިން ވެގެންދެއެވެ.\nމާޗް 4, 2021 01:59\nކިބާ ރާއްޖޭގަ އުޅޭ މޮޅެތި މިހުންތައް.ކޮމެންޓެއްވެސް ކޮށްނުލަނީތަ.\nމާޗް 4, 2021 09:06\nތި ކުރީނު އެންމެ މޮޅުމީހާ.....\nމާޗް 4, 2021 08:28\nތަހުލީލުގައި ބައިވެރިވި %73 މީހުންގެ އެއްވެސް ސައިޑްއިފެކްޓޓެއްނެތޭ؟؟ މިރާއްޖޭގައި ވެކްސިންޖެހި %99 މީހުން ހުންއައިސް ގައިގައިރިއްސާތީ އޮފީހަށް ސަލާމްބުނޭ. ތީ ކޮންކަހަލަ ދިރާސާއެއް. މިއިން އެނގެނީ ވެކްސިން އަދިވެސް ރަނގަޅަށް ދިރާސާ ނުކުރެވޭކަން.\nމާޗް 4, 2021 10:15\nވެކްސިނެއް ޖަހާގެން ގޮތެއް ނުވާ ވެކްސިނެއް ނުހުންނާނެ..އިޓްސް އިންދަ ފަކިން ސްކްރިޕްޓް ޑަނމްއޭސް.....އަދިވެސް ދިރާސާ އޭ ކިޔާގެން ވީދޭތި\nމާޗް 4, 2021 19:07\nކޮންމެ މީހަކު ސަލާމް ބުނަން ވެކްސިނާ މަތި އަޅުވަނީ ދޯ\nމާޗް 5, 2021 08:16\nސަލާން ބުނަން ވީމަ ގޭގަ އުޅޭމީހަކު ޕޮޒިޓިވް... ނޫނީ ވެކްސިން ، ނޫނީ ހުންފާޑު ވެގެ ން އުޅެނީ... ސަލާމް


ވަމޭ ތިލޯބި އެދިއެދި ( ނުވަވަނަ ބައި ) – Esfiya\nސިއްސައިގެން ގޮސް ޔަނާލަށް ހޭލެވުނުއިރު އޭސީގެ ފިނިކަމުގައިވެސް މުޅިމީހާގެ މޫނުމަތި ވިދަމުންދިޔައީ ދާތިކިތަކެވެ. އެ ސިހުމުގައި އިނދެ ކައިރީގައި ހުރި ލޭމްޕް ޖައްސާލިވެ. މި ފެނުނީ ކޮންކަހަލަ ހުވަފެނެެއް ހެއްޔެވެ؟ ނުބައި ކަމެއް ވާން އުޅޭ ކަމުގެ ހިލަން އެހިތަށް ވިއެވެ. މިއަދު ޔުއާން ކިތަންމެ ވަރަކަށް ރުޔަސް ރަސްފަންނަށް ނުދާން ނިންމިއެވެ. ދެން މިރޭގެ ނިދިކޮޅު ޚަރާބުވީކަން ޔަގީންވުމުން ބާލުޚާނާއަށް ދެވެން އިންނަދޮރު ކަހާލިއެވެ، އެއާއެކު އެ މޫނުގައި ބީހިލީ ތާޒާ ވައިރޯޅިތަކެވެ. އެވައިރޯޅިތަކުންވެސް އޭނާގެ ހިތަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބުނެވެ. ދެންވެސް އެހިތަށް ވެރިވީ ހިތި ހަނދާންތަކެކެވެ. އާދެ! އޭނާގެ ފުރަތަމަ ލޯބި ޔާއިންގެ ހަނދާންތަކެވެ. އެކަން ހާމަނުކުރިޔަސް ޔަނާލަށް ޔާއިންދެކެ މި ވެވެނީ ލޯބިކަން ޔަގީންވެއެވެ. “މިހާރު ޔާއިން ކޮބައިބާވައެވެ؟ އޭނާއަކީ މީހެއްގެ ފިރިއެއް ބާވައެވެ؟ އަހަރެންގެ އިންތިޒާރުގައި އަދިވެސް ދުވަސްތައް ގުނަމުން ދަނީހެއްޔެވެ؟ ޔާއިން ނުލިބުނިއްޔާ ދުވަހަކު އަހަރެން ކައިވެނި ނުވެސް ކުރާނަމެެވެ.” ޔަނާލަށް ރޮވުނެވެ.\n*މެނެ ތުމްސެ ޕްޔާރް ކަރްކޭ*\n*ތުމްސެ ޕްޔާރް ކަރްކޭ*\nއެވަގުތު އޮއްސާލި ބޯވާރޭގަނޑުވެސް ޔަނާލަށް ހަމްދަރުދީވާ ކަހަލައެވެ. ދުުރުދުރުން އިވުނު ފަތިސްނަމާދުގެ ބަންގީގެ އަޑަށް، ޔަނާލް ތެތްއެއްޗެހި ބަދަލްކޮށް ނަމާދުކުރުމަށް އަަވަސްވެގަތެވެ.\nމެންދުރު 11 ޖެހިއިރުވެސް ޔަނާލްގެ ކޮޓަަރި ދޮރު ނުހުޅުވީމައި ޔައުލާގޮސް ތަޅުގައި ހިފާލިއެވެ. ތަޅުނުލާ ހުރުމުން ނުހަަނު ފަސޭހައިން ހުޅުވުނެވެ. އޭރު ޔުއާންއާއި ޔަނާލްވެސް އޮތީ ނިދާފައެވެ. ޔަނާލް ކުކުރަމުން ދިޔައީތީ ޔައުލާގޮސް ޔަނާލްގެ ނިތުގައި އަތްޖައްސަލިއެވެ. އަތްޖައްސާލިހާ އަވަހަށް ދަމައިވެސް ގަތެވެ. އަވަހަށް ފެންފޮތިކޮޅެއް ހިފައިގެން އައިސް ޔަނާލްގެ ނިތުގައި އަޅާލީ ހުންމަޑު ވޭތޯއެވެ. އަވަހަށް ބަދިގެއަށް ގޮސް ކުކުޅުކޮޅެއް ހަނާކޮށްލާފައި ސޭންޑްވިޗަކާއި އޮރެންޖް ޖޫސްތައްޓެއް ތަބަކަކަށް ލައިގެންގޮސް އެނދުގެ އެއްއަރިމަތީހުރި މޭޒެއްފަދަ އެއްޗެއްގައި ބަހައްޓާލިއެވެ. އަދި ޔަނާލްއަށް ގޮވާ ހޭލެއްވިއެވެ. “ދަރިފުޅާ! ރޭގައި އައި ވާރޭކޮޅުގައި ތެމުނީދޯ!” ޔައުލާ ކަންބޮޑުވެފައިހުރެ ބުންޏެވެ. “މަންމާ އެވަރުކަމެއް ނޫނެ އެއީ.” ޔަނާލް ބަލިއަޑަކުން ބުންްޏެވެ. “ފެންވަރައިގެން ނުކުމެލާ! ސައިބޮއެގެން ބޭސްކާން” ޔައުލާ ބޯހޫރާލަމުން ބުނެލިއެވެ.\nހަވީރުއަތަށް އެޅިއިރު ޔުއާން އުޅެނީ ޔަނާލް ނިދާފައި އޮތުމުން ފޫހިވާތީއެވެ. ހަވީރު ރަސްފަންނަށް ދާހިތުން އޭނާހުރީ ތައްޔާރުވެސް ވެެގެންނެވެ. ރަށްޓެއްސެއްގެ ގެއަށް ދާންނުކުތް ޔައުލާއަށް ޔުއާން ފޫހިވެފައިި އިނުމުންް ދޫކޮށްލާފައި ދާކަށް ނުކެރުނެވެ. “އާން! އާދެ މާމަ މިދަނީ މާމަގެ ފްރެންޑެއްގެ ގެއަށް” ޔައުލާ ބުނެލިއެވެ. ‘ޔޭޔޭ’ އޭ ކިޔާ ފުމެމުން ފުމެމުން ޔައުލާއާއި އެކީ ދޮރޯށިން ބޭރަށް ނުކުތެވެ.\nނަތާޝާ ރަސްފަންނަށް ދިޔައީ ޒުހާގެ އެދުމަކަށެވެ. ރަސްފަންނަށް އައިއިރު ގިނަ ފިރިހެނުންގެ ނަޒަރުތައް ހުއްޓިފައި ހުރުމުން ނަތާޝާއަށް މަޖާވިއެވެ. ޢިތުރަށް ވަނާތައް ހަލުވަމުން ގޮސް ޖޯއްޔެއްގައި އިށީނެވެ. ޒުހާ ލަސްވާން ފެށުމުން ނަތާޝާ ރުޅިއައިސްގެން އެތަނުން ދާން ނުކުތެވެ. ފުފިފައި ހުރި ނަތާޝާއަކަށް ގަޔާއި ދިމާލަށް އަންނަމުން ދިޔައެވެ. ނަތާޝާއަށް ކާރު ފެނުނީ6ވަރަކަށް ފޫޓް ކައިރިވެފައި އޮއްވައެވެ. އެއާއެކު އޭނާއަށް ދުނިޔޭގައި އުޅެވުނު ނުބައި ގޮތުގެ މަންޒަރުތައް ލޯމައްޗަށް ކުލަވާން ފެށިއެވެ. ދުނިޔޭގައި ލިބުނު ނުހައްގު އުފާތަކާއި މީހުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަދެވުނު ގޮތްތަކެވެ. އޭޭނާއަށް އާޚިރަތަށްޓަކައި ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއްހެއްޔެވެ؟ އިސްކަންދެވުނީ ދުނިޔަވީ އުފާތަކަށެވެ. މަރަކީ ދެއިނގިލި ޖައްސާލީމައި އިންނަހާ ގާތުގައި އޮންނަ އެއްޗެކެވެ. ކާރު ދުއްވަން އިން ޝައިމްއަށް ނަތާޝާ ފެނުމާއިއެކު ދެލޯ ބޮޑުުކޮށްލެވުނެވެ. ބުރަކި ޖައްސަންް އުޅެނިކޮށް އިތުރަށް ސްޕީޑް ބާރުކޮށްލެވުނީއެވެ. ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭ ކާރު ނަތާޝާގެ ގައިމަތިން އަރާ ޗިސްޗިސްވެގެން ދިޔައެވެ. ސުބްހާނަﷲ! ކޮންފަދަ ނުަބައި ބިރުވެރި ނިމުމެއް ހެއްޔެވެ؟ ޔަނާލް މަރުވާތަން ދެެކެން އެތަނަށް އައިި ނަފީސާއާއިި ދިމާލަށް މީހުން މާވަރަކަށް ހަމްދަރުދީގެ ނަޒަރުތައް އަމާޒުވާން ފެށުމުން އޭނާގެހިތުގައި ސުވާލުތައް ފުނިޖެހުނެވެ. “އާތް. ނޫން ނޫން! މަންމަގެ ނަތާ” ނަފީސާއަށް ކުރިމަތީ އޮތް ނަތާޝާ ފެނުމުން ނަފީސާއަށް ދުނިޔެ އަނދިރި ވީހެން ހީވިއެވެ. އަވަސްއަވަހަށް ކަނާތުގައި ނަފީސާގެ އިނގިލި ޖައްސާލިއެވެ. އެދަރިފުޅު އޭނާއާއި ވަކިވީއެވެ. ވިންދެއް ނެެތެވެ. ނޭވައެއް ނުލައެވެ. ކުރިމަތީ އެއޮތީ ނަތާޝާގެ ފުރާނަނެތް މަސްގަނޑެވެ. އެހެން މީހަކަށް ދެރައެއް ދޭންް ހަދައިގެން އޭޭނާއަށް މިލިބުނީ ކިހާބޮޑު ދެރައެއް ހެއްޔެވެ؟ މުސްކުޅިން ބުނަނީ ތެދެކެވެ. ތިމާ ފޭހި އިލޮށި ހެރޭނީ ތިމާގެ ލޮލަށެވެ. ނަފީސާއަށް ހުރިތަނަށް ތިރިވެވުނެވެ. ޢޭރު ދުރުދުރުން އެންބިއުލާންސްގެ އަޑުއިވެއެވެ.\nޔަނާލް ހޭލިއިރު ޔުއާން ގޭގައި ނެތުމުން ހާސްވެފައި ހުރެ ޔައުލާއަށް ގުޅާލިއެވެ. އެދެމައިން ތިބީ ޝަނާމެންގެ ގޭގައިކަމުން ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލެވުނެވެ. ފޭސްބުކަށް ވަދެ ހާވަނިކޮށް ޚަބަރެއް ފެނުނެވެ. ނަތާޝާގެ ފޮޓޯއެއް ޖަހާފައި “މާލޭގެ ރަސްފަންނު ސަރަހައްދުގައި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިފި” ކަމަށް ސުރުޚީގައި ޖަހާފައި އިނެވެ. ޔަނާލް އޭތި ހުޅުވާލިއެވެ. ޔަނާލް އޭތި ކިޔާ ނިންމާލިއިރަށް ހަނދާންވީ ރޭގައި ފެނުނު ހުވަފެނުގެ މަތިންނެވެ. އެއާއެކު އޭނާގެ ގައިން ހީބިހި ހިލުވާލިއެވެ. އެތަނަށް މިއަދު ނުދެވުނުކަން ނަސީބެކޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. ކުރާނެކަމެއް ނެެތެވެ. ނަތާޝާ ދެން އެ މަރުވީއެވެ. އޭނާއެއް ދެން އެނބުރިި ނާންނާނެއެވެ. ނުދަންނަ ނަންބަރަކުން ފޯނަށް ގުޅަން ފެށުމުން ޔަނާލް ހާސްވިއެވެ. މިއަދުވެސް އެގުޅީ3ވަނަަ ފަހަރުއެވެ. “ހަ..ހަލޯ” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ. “ހަލޯ! ޔަނާދޯ” އެކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ ފިރިހެންވަންތަ ބަރުއަޑެއްގެ ވެރިއެކެވެ. އެއަޑު އޭނާއަށް އޮޅޭނީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ “ޔަ.،ޔާއިންތަ؟” ޔަނާލް ހިތްދަތި ގޮތަކަށް ބުނެލިއެވެ. “އާނ! މާދަމާ އަހަރެން މެރީކުރަން މިއުޅެނީ! ނަތާ ބުނި ޔަނާވެސް އުޅެނީ މެރީކޮށްގެންނޭ! ކިޑެއްވެސް ހުރެއޭ” ޔާއިން ބުނެލިއެވެ. ޔަނާލްގެ ހިތް ވަޅިއަކުން ކަފާ ހަނާކުރިޔަސް އެހާ ތަދުނުވާނެއެވެ. “އެހެންތަ؟ ކޮންގްރާ! އަހަރެންނަކަށް ނެތް ދެވޭކަށެއް! ވަރަށް ބިޒީ” ޔަނާލް އަޑަށް އުފާވެރިކަން ގެންނަމުން ބުންޏެވެ. “މައްސަލައެއްނެތް ޕަރޓީއަށް ނަޔަސް. ކޯޓަށް ދައްޗޭ މައި ބެސްޓީ” ޔާއިން މިހެންބުނެ ފޯނުކަނޑާލިއެވެ. “ޔާއިން ތިއުޅެނީ އަހަރެންގެ ހިތަށް ތަދުކުރަންތަ؟” ޔަނާލަށް ކިޔާލެވުނެވެ.\nރޭގަނޑުގެ ކެއުމުގެ ވަގުތު ނިންމާލާފައި ޔައުލާ މިހާރު މައްސަލަ އޮތީ ކިހައި ހިސާބަކުތޯ އަހާލިއެވެ. “ފުރަތަމަ އަޑުއެހުން މާދަމާ” ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\nޔާުއިންއާއި ޔަމީން ތިބީ ކޮފީކްލަބްގައެވެ. “ބްރޯ! ޔަނާލްވެސް އިނީމަ އަހަރެންވެސް އިންނަން މިއުޅެނީ. ބޭކާރު އިންތިޒާރެއް ކުރާނެކަމެއް ނެތެންނު! އޭނަޔަށް އެނގޭނެ އަހަރެން އޭނަދެކ ލޯބިވާކަން. ދެން އަނެއްކޮޅުން އަހަރެންނަސްވެސް 27 މިވީ. މަންމަމެން ބުނީތީވެސް ދެކޮޅުހަދާކަށް ނުކެރޭނެ. އަހަރެން ލައުޒާދެކެ ލޯބި ވެވޭތޯ ބަލާނަން. އެކަމް އޭނަޔަށް އަހަރެން ލޯބިވަނީ ޔަނާ ދެކެ ކަން އެނގިއްޖެޔާ ވަރަސ ދެރަގޮތެއްވާނީ. އަދި ހިތުގެ ބަލި ހުންނަކުއްޖެއް. ވީހާވެސް ހިތުގައި ނުޖައްސާވޭތޯ ބަލަން ލާމިއުބެ ވެސް ބުނީ” ޔާއިން އޭނާގެ ހިތުގެ އުދާސްތައް ބޭރުކޮށްލިއެވެ. “ތީގަ ދެން މަ ބުނާނެ އެއްޗެއް ނެތް. ލައުއަށް ދުވަހެއްގެ ކޮޅުންވެސް ދެރަަގޮތެއް ނަހަދާތި! އަދި އަވަހަށް ދަރިން ހޯދާ ލޯބިވެވޭތޯ ބަލާށޭ ބުނާނީ” ޔަމީން ޔާއިންގެ ކޮނޑުގައި އަތްބާއްވާލަމުން ބުންޏެވެ.\nޝަރީއަތުގެ މަޖިލީހަށް ހާޟިރުވެ ތިބި އެންމެންނަށް ވަކިވަކިން ގާޟީ ބައްލަވާލެްވިއެވެ. “މިއަދު ކުރިޔަށް މިގެންދެވޭ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަކީ ގ. ހެމްލަން ޔަނާލް ޔުމާން މ. އެސްޓަން ހަސަން އަލީއަށާއި ހ.ދ. ކުޅުދުއްފުށި ލިލީމާ ނަފީސާ އަބްދުލްހަލީމްގެ މައްޗަށް ކުރާ ދައުވާ.” ގާޒީ މިހެންބުނެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. “ޢިއްޒަތްތެރި ޤާޟީ! ޙަސަންވަނީ އަހަރެންގެ ނުރުހުމުގައި އަަހަރެންނާ ބެހި ރޭޕްކޮށްފަ” ޔަނާލް އޭނާގެ ކޮޅަށް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. “އިއްޒަތްްތެރި ގާޟީ! ވަރަަށް ހިނިއާދޭ ރޭޕްކޮށްލީއޭ ބުނީމަ. ހެކި ނުދައްކަންޏާ ކިހިނެއް ގަބޫލްކުރާނީ” ހަސަންގެ ވަކީލު ހަސަން ދިފާއު ކުރިއެވެ. “މިއޮތީ ރޭޕްކިޓްގެ ރިސަލްޓް، އަދި މިހިރީ ހަސަންގެ ފަރާތުން އަހަރެންނަށް ލިބުނު ދަރިފުޅު” ޔަނާލް އޭނާގެ ކޮޅު ދިފާއު ކުރިއެވެ. “އަހަރެން ކުށަށް އިއުތިރާޕްވަން” ހަސަން ބުނެލީ ހަސަންގެ ވަކީލް ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުމުންނެވެ. އިތުރަށް ވާހަކަދެއްކިޔަސް އޭނާވާނީ ބޭޒާރުކަން އޭނާޔަށް އެނގެއެވެ. ޔަނާލަށް ބަލާލެވުނީ ގަބޫލުނުކުރެވިފައިއެވެ. ޢެހާ ފަސޭގައިން މިކަންވާނެކަމަކަށް އޭނާ ހީވެސް ނުުކުރެއެވެ. “އެހެންވީމާ މާދަމާ ނަފީސާގެ މައްސަލަ އޮންނާނެ. އަދި ހަސަން ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ހުކުމްކުރަންް” ގާޟީ އެދުވަހަށް ނިންމަވާލެއްވިއެވެ.\nޔަނާލަށް ލިބުނު ހިތްހަމަޖެހުމުގައި ކޯޓުން ނުކުމެ ޔައުލާއާއި ޔުއާން ހަވާލްކޮށްލާފައި ޓެކްސީއަކަށް އަރައިގެން ފެމިލީ ކޯޓާއި ދިމާލަށް މިސްރާބުޖެހިއެވެ. ކާރުން ފައިބައިގެން އައިއިރު ގިނަބަޔަކު އޭނާއާއި ދިމާލަށް ބަލަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ ހިތްއެދޭ ސޫރަ ފެނުނީ އިރުކޮޅެއް ފަހުންނެވެ. ކަޅުކުލައިގެ ގަމީހާއި އަޅި ފަޓްލޫނުގައި ޔާއިންފެންނަނީ ސްމަރޓް ކޮންނެވެ. ނަމަވެސް ޔާއިންގެ މުލައްދަނޑީގައި އަޅުވާލާފައިވި ހިމަދިގު އިނގިލިތައްފެނި އޭނާގެ ހިތުގައި ހަަސަދައިގެ އޮއެވަރެއް ހިނގާލިއެވެ.\n*ތުޖްކޮ ޕާލިޔާ ތެރަ އިންތިޒާރް ކަރްކޭ*\nއެމަގާމުގައި އޭނައަށް ހުރުމަށް އެދެވުނެވެ. އެއަންހެން ކުއްޖާއަށް ނަޒަރެއް ދެވުނެވެ. ހިތްހެޔޮ މޫނެކެވެ. ތުނިތުންފަތަކާއި އެސްފިޔަތައް ބޯ ދެލޮލެވެ. އޮމާން ބިއްސެއްހާ ހިސާބުވެސް ނެތް ހަންގަނޑެވެ. “ހައި ޔަނާ! ކޮބާ ހަޒް. ދިސްއިސް މައި ޓުބީ ވައިފް، ލައުޒާ” ޔާއިން ތައާރަފްކޮށްދިނެވެ. “ހަޒް ރާއްޖެއަކު ނެތް.” ޔަނާލް އަސަރެއްނެތް ގޮތަކަށް ބުނެލިއެވެ. ލައުޒާ ހިިނިތުންވެލިއެވެ. މަޑުމައިތިރި މިޒާޖަކީތާއޭ ޔަނާލްގެ ހިތަށް އެރިއެވެ.\nކައިވެނީގެ ޚުތުބާ ފެށިގެން ދިޔައިރުވެސް ޔާއިންއަށް ބެލެނީ ޔަނާލްއަށެވެ. ޤާޟީ އަނބި ގަބޫލުކޮށްފިންހޭ އަހާލިއެވެ. އެއާއެކު ޔާއިންއަށް ޔަނާލަށް ބަލާލެވުނެވެ. ދެމީހުންގެ ކަޅި ބައްދަލްވިއެވެ. “ޔާން ނޫނެކޭ ބުނޭ.” ޔަނާލްގެ ހިތް ބުނެލިއެވެ. “އަނބި ގަބޫލުކޮށްފިންތަ؟” ގާޟީ ތަކުރާރުކޮށްލިއެވެ. ޔާއިންއަށް ހޭވެރިކަންވީ ދެނެވެ. “އަނބި.. އަނބި ގަބޫލްކޮށްފިން” ޔާއިން ބުނެލިއެވެ.\nލައުޒާ ލަދުވެތި ގޮތަކަށް ޔާއިންއަށް ބަލާލިއެވެ. ޔާއިންވެސް ޕްލާސްޓިކް ހިނިތުންވުމެއް ދިނެވެ. ދެމީހުންވެސް ދުއާކުރިއެވެ. ޔަނާލް ދެމީހުންނަށް މަރުހަބާ ކިޔާލާފައި ކޯޓުން ނުުކުތެވެ. އޭނާއަށް ބާރު ހިނގުމެއްގައި އަރޓިފިޝަލް ބީޗަށް ދެވުނެވެ. ހިލަތަކުގެ މަތީގައި އިށީނދެވުމާއެކު ޔަނާލަށް ގިސްލަގިސްލާފައި ރޮއެގަނެވުނެވެ. ޔަނާލަށް ސިހުމެއް ލިބުނީ ހޫނުއަތްތިލައަކުން ޔަނާލްގެ ކަރުނަތައް ފޮހެލަދިނުމުންނެވެ. މަޑުމަޑުން ޔަނާލް އިސްއުފުލާ ބަލާލިއެވެ. އެއާއެކު އޭނާގެ ދެލޯ ބޮޑުވިއެވެ. ކަރުނަތައްވެސް ހުއްޓުނެވެ.\nwow lovely..🥰🥰 vrh beau..😘😘 vrh salhi..👌👌 hama vrh habeys.. ❤❤stay safe and take care gey brw..💜💜 ly❤\nThanks blossom ly stay safe\nYeye name change kohlee tha..\nV v reethi mi part ves.. Haadha curious hisaabakun thi ninmaaly..\nWaiting for the nxt part.. 🙂🙂🙂🙂🙂🙂🙂🙂\nLabba change kohly. Hadeetha. Hehe.aan curious dho faadakah. Haha next maadhamaa mendhuru submit kureveytho try kuraanan\nYes finally mi part vx kiyaalan libuny dhw… Vrh reethi mi part vx.. Yaain n yanaal dhimaavy dhw.. Kaaku baaeaii yanaal kairiyah.. Very curious for the next part… Stay safe n good luck ❤❤❤\nAan hehe aslu situn up kuraaleh lahy. Dhen baeh readers heekuraany lie kurany kamah. Hama bunaadhuhu submit kuran. Let’s see dho. Says safe take care ly\nvarah reethi mi part ves curiously waiting for next part\nThankyou for reading. Next I will submit on tommorow afternoon\nV. V. V reethi maasha Allah 🙂waiting for the next part curiously 🙂☺ when is the next part?\nThankyou maash. Next inshalallah on tommorow I will submit. I wrote 500 words of 10th part ly tc ss\n❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤Masha Allah V reethi mi part vx\nKobaa meehakan landeh deefa ufalehga noolheveyne ingey nafeesa\nAlhey varah curious kohfa dhw thi ninmaalee\n🤔Kaaku baa Yanaal ge kairi aheaee anehka Yaain baavaa\n☺Stay Safe & take care bro🙂\nHehe thanks for the comment. Haha ethedhekey hama bondi bovijjenu nafeesaah lol. Haha let’s see dho. Next I will submit on tommorow tc ly ss\nXeen sisooo.. keevetha Mihaaru comment nukurany.. Ehkala dhuvahu….discuss… kuri story ah…\nWow.. Mihaaru Varah curious vey eba.. Varah reethi mi bai ves… Saabahey.. Nathaashaa dhiyaama bolah faseyha vaane dhw… I wish yaain aa yaal gulheyne nama ey… Oh.. Nites.. Brown sugar..\nOh finally xaxa😂😂😂😂 thanks xaxa. Huh faseyha vaanee dho. Yeah but ahahahah let’s see dho. Tc ly\nMasha Allah mi part vx varah reethi\nAnd varah curious kohfa this ninmaalee\nThanks. Aan curious dho. Hehe next I will submit today\nOoh thanks next submit kohfavaanee\nWow mi part ves vrh sali 👍💯💯💯💯💯💯💯💯\nMasha Allah 👍👍👍👍👍👍👍👌👌👌\nNathaasaa maruvee dhw Ragalah evey ehen meehakah ladeh deyn ulenyaa vaane Hama ehen 🤐🤐☺☺🙂🙂\nNafeesaa dhen keebaa dhw kuranee😅😅😅\nAley yaain marry kuree ey dhw hageegah nubalaa😭😭😭\nPlxx yanaal Aa yaain aa guluvaba brw ☺☺\nWaiting for the next ☺☺\nOh sorry rilge comment varah fahun mifenuny. Aan landehlibifa ehery lol. Aan hageegaiynubalaa marry kohfin. Let’s see dho. Next submit kohfin stay safe ly\nBrown sugar Xaa menaa rulhi tha Haadha habareh nuveyey.. Varah missed ey.. Tc.. Lyt.. ss\nThank you rill. Let’s see dho. A new character joined has oined the story. Less see dho stay safew\nThanks submit kohlaafin\nKb Stry up kohlani Kon irakun\nNeynge alhugandu submit kohlaafin. Situn kuraane I reh neynge\nMaasha Allah ❤❤❤❤varah reethi 💞💞keep it up dear 🤗🤗🤗Stry hama perfect 💯💯💯💯💯💯\nThanks ryn for your support\nCan I get your mail plx\nCAN I GET YOUR MAIL PLEASE……….\nOk no prob [email protected]\nThnxs nerf..tommorow habareh vaanan\nThis part is also amazing wowww\nWhn is nxt.. Curiously waiting for next part.alhe kaaku tha yanaal kairiaheaee… Curiously Waiting to knw who is tht…\nHangout in request eh send kuree aa talk kuraanantha..\nJust ask don’t mind ingey\nThankyou hafu. Let’s see dho. .aan kuraana. But ehaa ginain vaahaka nueh dhahkan, next I’ve submitted\nހިތާ ފުރާނައިން… (22)\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި March 1, 2017


Hoonu Gadha Kamun Mas Fihunee Magumatheegai Oiy Car Matheegai Baavvaigen - Vaguthu\nމާލޭގައި ކުޑަކުއްޖަކަށް ހަމަލާ ދީ ޒަޚަމް ކޮށްލައިފި\nހޫނުގަދަކަމުން، މަސް ފިހުނީ މަގުމަތީގައި އޮތް ކާރު މަތީގައި ބާއްވައިގެން\nމި ދުވަސްވަރަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޤައުމުތަކަށް ވަރަށް ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރެކެވެ. އުތުރު ހެމިސްފިޔާގެ ޤައުމުތަކަށް މިކަން ކުރިމަތިވަމުންދާއިރު، ބައެއް ޤައުމުތަކަށް އާދަޔާ ޚިލާފަށްވެސްވަނީ ހޫނުގަދަވެފައެވެ.\nއެގޮތުން، ޗައިނާގެ ގިނަ ސަރަޙައްދުތަކަށްވެސް މި ދުވަސްވަރަކީ ވަރަށް ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރެކެވެ.\nޗައިނާއަށް ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން، ޗައިނާގެ ރައްޔިތަކު ވަރަށް ފަހުންވަނީ މަގުމަތީގައި މަސް ފިހެފައެވެ. އަވީގައި އޮތް ކާރުމަތީގައި ކުދި ކުދި މަސްތަކެއް، އަންހެނަކު ފިހެފައިވާއިރު، މި މަންޒަރު ފެންނަ ފޮޓޯތައްވެސް އާއްމުވެފައެވެ.\nއެޤައުމުގައި ނެރޭ މަޝްހޫރު ނޫހެއްކަމަށްވާ ޕީޕަލްސް ޑެއިލީ އިން މި ފޮޓޯތައް، މީސް މީޑިޔާގައި ހާމަކޮށްފައިވާއިރު ފޮޓޯ އިން ފެންނަ އަންހެން މީހާ ހުންނަ އަވިން ސަލާމަތްވުމަށް ކުޑައެއް އަޅައިގެންނެވެ. އަދި ކުޑައިގެ ދަށުގައި ހުރެގެން، މި އަންހެން މީހާ ދަނީ ޗޮޕްސްޓިކް ބޭނުންކޮށްގެން މަސް ފިހަމުންނެވެ.\nޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކުން ބުނާގޮތުގައި ޗައިނާގެ ގިނަ ސަރަޙައްދުތަކުގެ ފިނިހޫނުމިން މިހާރު އުޅެނީ 40 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްގައެވެ. މިއަކީ އާއްމު ނިސްބަތުން ބަލާކަމުގައިވާނަމަ ވަރަށް ހޫނުގަދައެވެ.\nޗައިނާ އަންހެނަކު މިފަދައިން މަސް ފިހެފައިވާއިރު، ދާދިފަހުން، އިންޑިޔާގެ ފިރިހެނަކުވެސްވަނީ ހޫނުގަދަކަމުން، އަވިން ރޮށި ފިހެފައެވެ. އަދި، މީގެ ދެ އަހަރުކުރިން އިންޑިޔާގައި އަންހެނަކު ވަނީ އަވިން ބިސް ފޮޅިވެސް އަޅާފައެވެ.\nޖޫން 7, 2018 - 15:50\nތިކަހަލަ ބޭކާރު ހަބަރު ނޫނި ލިޔަން ނޭގެނީތަ އަޅެ.....\nވެރިކަމަށް އައުމަށް އެންމެ ބުރަ މަސައްކަތެއްކުރީ އެމްޑީޕީ، މަޖިލީހުގެ ބޮޑު ބައެއް އެމްޑީޕީއަށް ލިބެން ޖެހޭ - ރައީސް\nމެންބަރު އަލީ ނިޒާރުގެ މައްޗަށް ހިސާންގެ ފިރިކަލުން ކާމިޔާބު ހޯއްދަވައިފި\nހެންވޭރު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު ރުކުމާއަށް ޕްރައިމަރީ ނާކާމިޔާބު ވެއްޖެ\n14 ގަޑިއިރު ކުރިން 2\nމި އަންހެން މީހާއަށް ފިރިހެނުން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑެއް ނީވޭނެ\n17 ގަޑިއިރު ކުރިން 3\nމީގެ ކުރިން ދުވަހަކު ވެސް ނުފެންނަ ވަރުގެ ބޮޑު މިޔަރެއް ފެނިއްޖެ


Raahjein COVID-19jehunu bailahkaahvure gina meehun balin rangalhuvehje – Iru\nރާއްޖޭގައި ކޯވިޑް ބަލިން އެއްކޮށް ރަނގަޅުވީ މީހުންގެ ޢަދަދު ބައިލައްކައަށްވުރެ އިތުރުވެއްޖެއެވެ. އެގޮތުން މިދިޔަ 24 ގަޑިއިރު ބަލިން ރަނގަޅުވީ މީހުންނާއެކު މިހާރު 51 ހާހަށްވުރެ ގިނަ މީހުންވަނީ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައެވެ.\nއެޗް.ޕީ.އޭއިން ހާމަކޮށްފައިވާ އެންމެފަހުގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން ހޯމަ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސި 6:00 އިން ފެށިގެން އަންގާރަ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސި 6:00 އާ ހަމައަށް ރާއްޖެއިން ކޯވިޑަށް 370 މީހުންވަނީ ޕޮޒިޓިވްވެފައެވެ. މީގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ، މާލެ ސަރަހައްދުން ޕޮޒިޓިވްވި 217 މީހުންނާއި، ރަށްރަށުން ޕޮޒިޓިވްވި 148 މީހުންގެ އިތުރުން ރިސޯޓުތަކުން ޕޮޒިޓިވްވި 04 މީހުންނާއި، ތަރައްޤީކުރަމުންދާ ރަށަކުން ޕޮޒިޓިވްވި މީހެކެވެ. މިއާއެކު ރާއްޖެއިން ކޯވިޑް-19އަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ ޖުމްލަ ޢަދަދު ވަނީ 68,872އަށް އަރާފައެވެ.\nކޯވިޑް-19އަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާ 17461 މީހުން މިވަގުތު ތިބިއިރު މީގެތެރެއިން 152 މީހުންނަށް އަންނަނީ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާދެމުންނެވެ. ވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި 1369 މީހުންވަނީ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައެވެ. މިއާއެކު މިބަލިން އެއްކޮށް ރަނގަޅުވީ މީހުންގެ ޖުމްލަވަނީ 51213އަށް އަރާފައެވެ. ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ކޯވިޑް-19އަށް 4263 ސާމްޕަލް ވަނީ ޓެސްޓުކޮށްފައެވެ.\nކޯވިޑް-19އަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ ތެރެއިން ރާއްޖެއިން މިހާތަނަށް 189 މީހަކު ވަނީ ނިޔާވެފައިވެއެވެ. މީގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ 172 ދިވެހިންނާއި 17 ބިދޭސީންނެވެ.


ނަޒާކީއިން ވިޔަފާރިކޮށްގެން ލާމު ގަމުގެ އެންމެ ހިތްގައިމު މަންޒިލްގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު! | Jazeera\tނަޒާކީއިން ވިޔަފާރިކޮށްގެން ލާމު ގަމުގެ އެންމެ ހިތްގައިމު މަންޒިލްގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު! - Jazeera\nނަޒާކީއިން ވިޔަފާރިކޮށްގެން ލާމު ގަމުގެ އެންމެ ހިތްގައިމު މަންޒިލްގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު!\nޢަލީ ޔާމީން January 6, 2020 65 views0\nމަޖީދީ މަހުގައި ހުންނަ ނަޒާކީ ޓްރޭޑްސްއިން ވިޔަފާރިކޮށްގެން ލާމު މުކުރިމަގުގައި ހުންނަ ނަޒާކީ ރެސިޑެންސް ބީޗް ހޮޓެލްގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭ ވަރަށް ހާއްސަ ޕްރޮމޯޝަނެއް ފަށައިފިއެވެ.\nއެ ޕްރޮމޯޝަން ފަށައިފައިވަނީ މިދިޔަ މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ނަޒާކީ ޓްރޭޑްސްއިން 500ރ އިން މަތީގެ ކޮންމެ ވިޔަފާރިއެއް ކޮށްގެން މި ޕްރޮމޯޝަންގައި ބައިވެރިވެވޭއިރު، މި ޕްރޮމޯޝަން ކުރިއަށްދާނީ މި މަހުގެ 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށެވެ.\nނަޒާކީ ޓްރޭޑްސްއިން 500ރ އިން މަތީގެ ވިޔަފާރިކޮށްގެން ގުރުއަތުން ހޮވޭ ފުރަތަމަ ފަރާތަކަށް ލާމު ގަމުގައި އޮންނަ އެންމެ ހިތްގައިމު ބީޗުގައި ހަދާފައިވާ ނަޒާކީ ރެސިޑެންސް ބީޗް ހޮޓެލްގައި ތިން ދުވަސް ވަންދެން ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ.\nއެ ޕްރޮމޯޝަންގެ ދެވަނަ ނަސީބުވެރިއަކަށް 42 އިންޗީގެ އެލްސީޑީ ޓީވީއެއް ލިބިގެންދާއިރު، ތިންވަނަ ނަސީބުވެރިއަކަށް، ޖޫސާ ބްރޭންޑްގެ ޖޫސް މެޝިނެއް ލިބިގެންދާނެެއެެވެ.\nނަޒާކީ ޓްރޭޑްސްގެ މެނޭޖަރ "ޖަޒީރާ ނިއުސް" އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ޕްރޮމޯޝަން ކުރިއަށްދާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެތަނުގައި ވިއްކާ ތަކެތިން 40 އިންސައްތައާއި ހަމައަށް ޑިސްކައުންޓް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ.\nނަޒާކީ ރެސިޑެންސް ބީޗް ހޮޓެލްގައި ޖުމްލަ 16 ގެސްޓްރޫމް ހުންނައިރު، އެ ހޮޓަލުގައި ޕްރައިވެޓް ބީޗެއްވެސް އޮވެއެވެ. ސްޕަރ އަކާ ރެސްޓޯރެންޓެއްވެސް ހިމެނޭ މި ހޮޓަލުގައި ހިތްގައިމު ޕްލޭ ގްރައުންޑެއްވެސް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. ގަން ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލުން ހިނގާފައި7މިނެޓުން ދެވޭހާ ރާސްތާއެއްގައި ހުންނަ ނަޒާކީ ރެސިޑެންސްއަކީ ގަމުގައި ހުރި އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅު އެއް ހޮޓަލެވެ.\nނަޒާކީ ގްރޫޕް އޮފް ކޮމްޕެނީސް އަކީ 1985 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ހާޑްވެއަރ އާއި ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިތުރުން އެލްމެނިއަމް އާއި ގްލާސް އަދި ކޮންސްޓްރަކްޝަން ހިދުމަތުގެ އިތުރުން ވިޔަފާރީގެ އެތައް ހިދުމަތެއް ދެމުން އަންނަ ކުންފުންޏެކެވެ.\nލިންކް: ނަޒާކީ ރެސިޑެންސް ބީޗް ހޮޓެލް\nނަޒާކީ ރެސިޑެންސް ބީޗް ހޮޓެލް\nނަޒާކީ ޓްރޭޑްސް އޮފް ކޮމްޕެނީސް


Karan Johar Aaeku Aryan Film Eh Ufahdhafaane : Shah\nއަރްޔަން އޭނާގެ މައިންބަފައިންނާއެކު--\nކަރަން ޖޯހަރާއެކު އަރްޔާން ފިލްމެއް އުފައްދަފާނެ: ޝާހު\nބޮލީވުޑުގެ ކިންގު، ޝާހު ރުކް ހާނުގެ އެންމެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅު އަރްޔާން ހާން ވެސް ފިލްމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރަން ޝައުގުވެރިކަން ހުންނަ ކަމަށާއި އޭނާ ވަރަށް އަވަހަށް ބޮލީވުޑަށް ތައާރަފުވާނެ ކަމަށް ހަބަރުތައް ފެތުރެމުން އަންނަތާ މިހާރު ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެ އެވެ.\nއުމުރުން 20 އަހަރުގެ އަރްޔާން ބޮލީވުޑަށް ތައާރަފުވާނީ ކޮން ފިލްމަކުންތޯ ގިނަ ބަޔަކު ސުވާލު އުފައްދަމުން އަންނައިރު އަރްޔާނުގެ ވިސްނުން ހުރީ ބައްޕައެކޭ އެއްފަދައިން ފިލްމުތަކުގައި އެކްޓުކުރާކަށް ނޫނެވެ. ދާދިފަހުން އިންޑިއާގެ ނޫހަކަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ޝާހު ބުނީ، އަރްޔާން ބޭނުންވަނީ ފިލްމު ޑައިރެކްޓު ނުވަތަ ޕްރޮޑިއުސް ކުރާ ފަރާތަކަށް ވާން ކަމަށެވެ.\nއަރްޔާން އަންނަނީ ފިލްމު އުފައްދާ ކޯހެއް ހަދަމުންނެވެ. ޝާހު ބުނީ، ފިލްމު އުފައްދާ މީހަކަށް ވުމަށް ވެސް އަދި ފަސް ވަރަކަށް އަހަރު ކިޔަވަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nއަރްޔާން ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނެރުމަށް ޝާހުގެ ގާތް ރަހުމަތްތެރި، އަދި ބޮލީވުޑުގެ މަޝްހޫރު ޕްރޮޑިއުސަރު ކަރަން ޖޯހަރު ވަނީ ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ޝައުގު އެކަމަށް ނެތުމުން، ކަރަން ޖޯހަރާއެކު އޭނާ ޝައުގުވެރިކަން ހުރި ގޮތަށް، ފިލްމެއް އުފައްދަފާނެއެވެ. އެކަމާއި ގުޅިގެން ޝާހު ބުނީ ކިޔަވާ ނިމުމުން ކަރަން އާއެކު ފިލްމެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް އަރްޔާން ކޮށްފާނެ ކަމަށެވެ.\nއަރްޔާންގެ އިތުރުން ޝާހުގެ އިތުރު ދެ ދަރިން ތިބެއެވެ. އެއީ ސުހާނާ އާއި އަބްރާމެވެ. އަބްރާމުގެ އުމުރުން އެންމެ ފަސް އަހަރުކަމުން އޭނާ އަންނަނީ ކިޔަވަމުންނެވެ. ސުހާނާ ވަނީ އޭނާގެ ބައްޕައެކޭ އެއް ގޮތަށް ފިލްމުތަކުގައި އެކްޓުކުރަން ބޭނުންވާ ކަން ހާމަކޮށްފައެވެ. އަދި ވަރަށް އަވަހަށް އޭނާ ބޮލީވުޑަށް ތައާރަފުވާނެ ކަމަށް އަޑުތައް ފެތުރެއެވެ.


Maru endhugai oiy mamma kairiah dhiyumah huhdha eh nulibun, huhdha libun iru mamma othy maruvefai\nއައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް-- ފޮޓޯ: ޕީއެސްއެމް\nމަރު އެނދުގައި އޮތް މަންމަ ކައިރިއަށް ދިއުމަށް ހުއްދައެއް ނުލިބުން، ހުއްދަ ލިބުނުއިރު މަންމަ މަރުވެފައި\n05 ޖޫން 2020 - 17:36:13\nކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން މާލެ ސަރަހައްދު ލޮކްޑައުންކޮށްފައި އޮތް މިދަނޑިވަޅުގައި އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް އަރައި ފޭބުމަށް ވަކި ހާއްސަ ހުއްދައެއް ހޯދަން ޖެހޭއިރު އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގައި އުއްމީދު ކަނޑާލާފައި އޮތް މަންމަގެ ކައިރިއަށް ދިއުމަށް ހުއްދައަށް އެދުނު މީހަކަށް ހުއްދަ ނުދިން މައްސަލައެއް ފެންމަތިވެއްޖެ އެވެ.\nޓްވީޓާގައި މިއަދު މީހަކު ވަނީ މަރު އެނދުގައި އޮތް އޭނާގެ މަންމަގެ ކައިރިއަށް ދިއުމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީގައި އެދުމުން އެ ހުއްދަދީފައި ނުވާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.\nއެގޮތުން ޑިރެކްޓާ ޖެނަރަލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތަށް ވެސް މިމަހުގެ ދެވަނަ ދުވަހު އެމީހާ ވަނީ ސިޓީއެއް ފޮނުވާފަ އެވެ. އޭގައި ވަނީ މިދިޔަ މެއި މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން މަންމަ، އޮތީ އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގައި ވެންޓިލޭޓަރުގައި އުއްމީދު ކަނޑާލާފައި ކަމަށެވެ.\nދެބެއިން އެންމެ ފަހު ވަގުތުގައި މަންމަގެ ކައިރީގައި ހުރުމަށް ބޭނުންވާ ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އައްޑޫއަށް އަމިއްލަ ހަރަދުގައި ދާން ބޭނުންވާ ކަމަށާއި އަދި އެކަމަށް ކަރަންޓީން ވާންޖެހޭނަމަ ނުވަތަ ޓެސްޓްކުރަން ޖެހޭނަމަ އެެކަމަށް ވެސް އަމިއްލަ ޖީބުން ހަރަދުކުރަން ތައްޔާރުކަން ފާހަގަކުރެ އެވެ.\nއެ ސިޓީގައި އިތުރަށް ބުނެފައި ވަނީ އެފަދަ ހުއްދަަތައް މިންކުރުމުގައި އަމަލުކުރަމުންދާ އާންމު އުސޫލާއި އަދި ހުއްދަ ނުލިބޭ ކޭސްތައް އެޕީލްކުރުމުގެ އުސޫލު ވެސް އެނގެން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.\nއެ ސިޓީ ފޮނުވި ފަހުން އައްޑޫއަށް ދިއުމަށް އެމީހުންނަށް ވަނީ ހުއްދަ ލިބިފަ އެވެ. އެކަމަކު އޭރު މަންމަ، މަރުވެއްޖެ ކަމަށް އެމީހާ ބުންޏެވެ.\nހުއްދަ ދީފައިވާކަން އަންގައި އެޗްޕީއޭ އިން ފޮނުވި މެއިލްގައި ވަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅާއެކު މާލެއިން ހަމައެކަނި އައްްޑޫއަށް ދިއުމަށް ހުއްދަދީފަ އެވެ. އަދި ޖަނާޒާއަށް ފަހު 14 ދުވަހު، ގޭގައި ކަރަންޓީނުވުމަށް އެންގިއިރު އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ ހުއްދަ ދިނުމުގައި ލަސްތަކެއްވުމުން މައާފަށް ވެސް އެދިފަ އެވެ.


America navy in4million dollar ge heroine hifahattaifi\nއެމެރިކާ ނޭވީ4މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ހެރޮއިން ހިފަހައްޓައިފި\nއެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިން ހަތަރު މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މަސްތުވާ ތަކެތި އަތުލައިގަތް ކަމަށް ބުނޭ\nއެމެރިކާ ކަނޑުގެ ސިފައިން އަރަބި ކަނޑުން ހަތަރު މިލިން ޑޮލަރުގެ ހެރޮއިން ހިފަހައްޓައިފި ކަމަށް ބުނެފި އެވެ.\nޑްރަގްތައް އަތުލައިގެންފައިވަނީ ކަނޑު އުޅަނދުފަހަރު ފަހާ ދުއްވައިގެން ކަަމަށް ވެސް އޮފިސަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޯސްޓް ގާޑުން ނޫހަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނި ގޮތުގައި މަސްތުވާތަކެތި އަތުލައިގަތް އުޅަނދު ނިސްބަތްވާ ގައުމެއް ވެސް އެނގޭކަށް ނެތެވެ.\nއޮފިސަރު ވިދާޅުވި ގޮތުން ޑްރަގްތައް ނައްތާލަން ގަސްދުކޮށްފައި އޮތީ ކަނޑުމަތީގައި އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގަ އެވެ.\nޑްރަގް އޮޑީގައި ތިބީ މުޅިން ވެސް އީރާން ރައްޔިތުން ކަމަށް ފަޅުވެރިން ބުނި ކަމަށް ކޯސްޓްގާޑުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އުޅަނދު ނިސްބަތްވާ ގައުމެއް އެމީހުންގެ ފަރާތުން ސާފު ނުވާ ކަމަށް ވެސް ބުންޏެެވެ.\nރޯޔަލް ނިއުޒިލޭންޑް ނޭވީ ކެޕްޓަން ބްރެންޑާން ކްލާކް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޑްރަގް ވިޔަފާރިކުރާ މީހުން އަތުލައި ނެޓްވޯކްތައް ބަންދުކުރުމަށް ގައުމުތައް ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ކަނޑުތައް ބެލެހެއްޓުން ވަރަށް މުހިންމެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ޑްރަގް ނެޓްވޯކްތައް ކަނޑުމަގުން އޮޕަރޭޓް ކުރުމަށް ވަކި ސިޔާސަތުތަކެއް އެމީހުން ގެންގުޅޭ ކަމަށާއި ޑްރަގް އޮޑިތައް ވެސް ހުންނަނީ ކަނޑުފޭރޭ އުޅަނދުތަކެއް ގޮތަށް ކަމަށެވެ.\nޑްރަގް އޮޑިތައް ކަނޑު ހުރަސްކޮށް ވަކި ހިސާބަކަށް ވަދެ ޑްރަގްތައް ކަނޑުފައްތާފައި ދިއުމުން އެ ނަގަން އެހެން އުޅަނދެއް އަންނަ ކަމަށާއި، ޑްރަގް ނެޓްވޯކް ގަތާލެވިފައި އޮންނަނީ އެތައް ބައިވަރު ކުދި ގުރޫޕްތަކެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތި އެމެރިކާ އެންޑީއޭ\n2020: އެމެރިކާގައި ޑުރަގް އޯވަޑޯޒް މަރު ގިނަ\nމެކްސިކޯ ޑްރަގް ލޯޑު އެލް ޗާޕޯގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވެއްޖެ


Raajjeyge Enme Bodu Dhuvun Feshen6Dhuvas - Avahaa DMRR App Download kohlaa!\nމިދިޔަ އަހަރު ބޭއްވި ދިރާގު ރޯޑް ރޭހުގައި ދުވަނީ– ފޮޓޯ / ދިރާގު\nދިރާގު މޯލްޑްވެސް ރޯޑް ރޭހާއި ގުޅިގެން ދިރާގުން ވަނީ 2016 ވަނަ އަހަރު މި ރޭހަށް ހާއްސަ އެޕެއް ތައާރަފުކޮށްފަ އެވެ. މި އެޕްގެ ޒަރިއްޔާއިން ދުވުންތެރިންގެ ބިބުގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ޗިޕް މެދުވެރިކޮށް ނަގާ ޑޭޓާތައް ދުވުންތެރިއާ ހަމައަށް ގެނެސްދޭނެ އެވެ.\nދިރާގު މޯލްޑިވްސް ރޯޑް ރޭސް ފެށެން6ދުވަހަށް ވެފައިވާއިރު މި އެޕަކީ ދުވުންތެރިންނާއި އަދި ދުވުންތެރިންގެ އާއިލާ އަދި ރަހުމަތްތެރިން ކޮންމެހެންވެސް ޑައުންލޯޑް ކޮށްލަންޖެހޭ އެޕެކެވެ.\nމިއެޕްގެ އެންމެ ފާޖަގަ ކޮށްލެވޭ ފީޗާއަކީ ރިއަލް ޓައިމް ޓްރެކިން އެވެ. މާނައަކީ ދުވުންތެރިއާ އަށް އޭނާ ދުވަމުންދާއިރު ވެސް އެޕް މެދުވެރިކޮށް، އޭނާ ދުވަމުންދާ ސްޕީޑާއި ދުވަމުންދާ ރާސްތާ ބަލައިލެވުމެވެ. އަދި އޭނާގެ އާއިލާ މެމްބަރުންނާއި ގާތް މީހުންނަށް ވެސް އޭނާގެ ސްޓޭޓަސް އެޕުން ބަލައިލެވޭނެ އެވެ. މިއީ ޖީޕީއެސް ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ގާއިމްކޮށްފައިވާ ފީޗަރެކެވެ. ލައިވް ޓްރެކިން އަކީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ދުވުންތަކުގައި ވެސް ދުވުންތެރިންގެ ތެރޭގައި މަގުބޫލު ފީޗަރެކެވެ.\nބިބް ނަންބަރ ނުވަތަ ނަން ޖަހާލައިގެން ސާރޗް ކުރެވުން\nފޭސް ބުކް އަދި ޓުވިޓަރ އެކައުންޓާއި އެޕް ގުޅުވައިލުން\nކޮންމެ ދުވުންތެރިއަކު ވެސް ރޭސް ނިންމުމާ އެކު، އެތަނުގައި ހަރުކުރެވިފައިވާ އޮޓޮމެޓިކް ކެމެރާ ސިސްޓަމުން ފޮޓޯ ނެގި އެ ފޮޓޯ ވަގުތުން އެޕުން ފެންނަން ހުންނާނެ އެވެ.\nލީޑާރބޯޑް ލައިވް ކޮށް ބަލައިލެވުން\nދިރާގުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަރިއްޔާއިން އާ ތަޖުރިބާތަކެއް ކުރެވޭނެ މަގުތަށް ކަސްޓަމަރުންނަށް ފަހިކޮށްދެމުންނެވެ. މި އެޕް އަކީވެސް އޭގެ އަގުހުރި މިސާލެކެވެ. ސަބަބަކީ ރާއްޖޭގައި ބާއްވާ އެހެން އެއްވެސް ދުވުމެއްގައި ނުފެންނަ ފަދަ ޑިޖިޓަލް ޓެކްނޮލޮޖީތައް ދިރާގު މޯލްޑިވްސް ރޯޑް ރޭހުގައި ފެނިގެންދާތީއެވެ.


3 Mas nuvanees aailaage dhevana member aku Covid baleegai niyaavejje | ThePress\nEnglish Edition Friday, May 14, 2021 28 °C moderate rain\nLast Updated 22:58, 13 May\n3 މަސް ނުވަނީސް އާއިލާގެ ދެވަނަ މެންބަރަކު ކޮވިޑް ބަލީގައި ނިޔާވެއްޖެ\n24 January 2021, 21:06\nމީގެކުރިން ކޮވިޑް19 ޖެހިގެން މަރުވި މީހަކު ވަޅުލަނީ / ފޮޓޯ: އެމްއެންޑީއެފް\nކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން މީހަކު ނިޔާވިތާ3މަސް ނުވަނީސް އާއިލާގެ އެހެން މެންބަރަކު މިއަދު ހަވީރު ނިޔާވެއްޖެއެވެ.\n"ދަ ޕްރެސް" އަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާގޮތުގައި މިއަދު ނިޔާވެފައި ވަނީ ދ. މާއެނބޫދޫ / ބަނަފްސާގެ، އިބްރާހިމް މޫސާ (ދޮންކޮއްކޮ)އެވެ. އުމުރުން 86 އަހަރުގެ އޭނާ މިއަދު ހަވީރު ނިޔާވެފައި ވާއިރު ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްކަން އެނގިފައި ވަނީ އިއްޔެއެވެ.\nއޭނާ މާލެ އައިސްފައި ވަނީ ޑައިލަސިސް ހެދުމަށް ކަމަށާއި ފަރުވާ ހޯދަމުން ދިޔައީ އައިޖީއެމްއެޗްގައި ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ. އެއަށްފަހު އިއްޔެ ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވް ވުމާ ގުޅިގެން ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމަށްވެސް މައުލޫމާތު ލިބިފައި ވެއެވެ.\nމިއަދު ނިޔާވެފައި ވަނީ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ގާނޫނީ ވަކީލުންގެ ޓީމްގައި ހިމެނޭ، އާދަމް ޝަމީމްގެ މުނި ބޮޑުބޭބެއެވެ. މީގެ3މަސް ކުރިން ނިޔާވެފައި ވަނީ މާއެނބޫދޫ، އުމުރުން 60 އަހަރުގެ އާދަމް ނަސީރެވެ. އެއީ އާދަމް ޝަމީމްގެ ބޮޑުބޭބެއެވެ.\nއާދަމް ޝަމީމް ކުރެއްވި ޓްވީޓްގެ ސްކްރީން ޝޮޓެއް\nއެއް އާއިލާއެއްގެ އިތުރު މެންބަރަކު މިއަދު ކޮވިޑްގައި ނިޔާވެފައި ވާއިރު، އާދަމް ނަސީރު ނިޔާވުމުގައި ރިސޯޓުންނާއި ފުލުހުން އިހުމާލު ވެފައިވާ ކަމަށް އާއިލާއިން އޭރު ވަނީ ތުހުމަތު ކޮށްފައެވެ.\nނަސީރު ނިޔާވެފައި ވަނީ، ކަނޑިންމަ ރިސޯޓުގެ މެނޭޖްމަންޓުގެ ފަރުވާކުޑަ ކަމުންކަން އާއިލާއިން ތުހުމަތު ކުރާއިރު، އެ ތުހުމަތު ތަކަށް އިންސާފު ހޯދައި ދިނުމަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސާސަތަކަށް ނަސީރު ބަލިވެ އުޅޭތީ އެކަން ރިސޯޓުގެ މެނޭޖްމަންޓުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނެސްފައިވާ ކަމަށްވެސް ކުޑަހުވަދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހްމަދު އާމިރު އޭރު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nއެގޮތުން އެ ރިސޯޓުގެ މުވައްޒަފުން ތަފާތު އެކި ގޮތްގޮތަށް މަސައްކަތް ކުރި ކަމަށާއި އެ މައްސަލައިގައި ރިސޯޓުން އިހުމާލު ވެފައި ވާކަން އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގެންފައި ވާ ހެކިތަކުން އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް އާމިރު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި އެ މައްސަލަ އާދަމް ނަސީރުގެ ދޮށީ ދަރި ދ. އަތޮޅު ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅުމުންވެސް ފުރަތަމަ އަޅާނުލި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nއާދަމް ނަސީރާއެކު އެއްކޮޓަރިއެއްގައި ނިދަމުން ދިޔަ މީހުން، އޭނާ ވޭން އަޅަމުން ދާތީވެ، އެކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވިގެން އެ އަޑު ރިކޯޑުކޮށް، މެނޭޖަރަށް ފޮނުވުމުންވެސް އަޅާނުލިކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބުނު އެ އޯޑިއޯތަށްވެސް އަތުގައި އެބަހުރި، އަދި ދ. އަތޮޅު ފުލުހުންނަށް އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން އާދަމް ނަސީރުގެ ދޮށީ ދަރި ފުރަތަމަވެސް މާޔޫސްކޮށްލި. ތިގޮތަށް ތި މައްސަލަ ހުށަނޭޅޭނޭ ކިޔާ ޖަވާބުދީ، ފޮނު ކަނޑާލުމަށްފަހު އަނެއްކާ ފަހުން މެސެޖްކޮށްފައި އެންގީ ވެރިޔަކު ވިދާޅުވެއްޖެއޭ ތި މައްސަލަ ހުށައެޅޭނެއޭ ބަޔާނެއް ނަގާނަމޭ.\nމެންބަރު އަހްމަދު އާމިރު\nއާދަމް ނަސީރު ނިޔާވެފައި ވަނީ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހެވެ.\nނަސީރު ނިޔާވި މައްސަލާގައި އެ ރިސޯޓުގެ އިހުމާލު އޮތް ކަމަށް ބުނެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު މައިމޫނާ އަބޫބަކުރު، ވަނީ ފުލުހުންނަށްވެސް އޭރު އެ މައްސަލަ ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ. އަދި އެޗްއާރްސީއެމުންވެސް އެ މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރިއެވެ.\nހަބަރު ކަނޑިންމާ ރިސޯޓް އެޗްއީއޯސީ އެޗްޕީއޭ\nމިދިވެހި ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް ޖެހިގެން އަންހެނުން މަރުވިތާ3މަސްނުވަނީ ފިރިމީހާވެސް މަރުވެފައި އެބަހުރި މިދެ މަފިރިން އެއް އާއިލާ އަކަށްނުވާނެބާ!\nމީވެސް ދެން ޚަބަރެއް.\nއެމީހާއަށް ފަރުވާދިނީ އޭޑީކޭ ގަ..ފަހުން އައިޖީއެމްއެޗްއަށް ބަދަލުކުރަންވެގެން ގެނެސް އެތަނުގަ އެޑްމިޓް ކުރުމުގެ ކުރިން ހަދާ ކޮވިޑް ޓެސްޓް އިން އެނގުނީ ޕޮޒިޓިވްކަން..ރަނގަޅަށް މައުލޫމާތު ހޯދައިގެން ހަބަރުލިޔެބަލަ..\nފިނޮޅު ކަނޑާލި ރިސޯޓުގެ އޯނަރުވެސް މިހާރު ރެކެން ބަޔާން ނެރެނީ. ރިސޯޓުގެ އޯނަރަކީ ބުރައުނެއްނޫން ރެޑަސް، ޖީއެމް އެކަން ކުރީ ރިސޯޓުގެ ކޮންމެވެސް ކަމެކޭ ކިޔާފަ، ރިސޯޓުގެ މުވައްޒަފުން ގޮވައިގެން ގޮސް. އަދި މީކީ ފުރަތަމަ ފަހަރެއްްވެސް ނޫން. އަނެއްކާ އޭނާ އެމަގާމުގަ ހުރެގެން ކުރި ކަމެއް ކަމަށް ވަންޏާ، ރިސޯޓުން އެކަމުން ރެކެވޭނެ ގޮތެއްވެސް ނޯންނާނެ. އޯނަރުން ގެ ނާގާބިލުކަން ތިއެނގެނީ. ތިނޫހުން ބަލާބަލަ އަސްލު އޯނަރަކީ ކޮބައިތޯ، ސަރުކާރުން ރަށް ދޫކުރީ ކޮންބަޔަކަށް ތޯވެސް.\nޢިންޑިޔާ މީހެއްގެ ރިޒޯޓެއް\nމިއަދު 1216 މީހަކު ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވް ވެއްޖެ\nކޮވިޑް ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒު ކުރަން ސިފައިންވެސް ނުކުމެއްޖެ\nއީދު މޮމެންޓްސް ހިއްސާކޮށްގެން ދިރާގުން ގެލެކްސީ އެސް 21+ އެއް\nނަޝީދު އެއާއެމްބިއުލާންސަށް އަރާވަޑައިގަންނަވާ ވީޑިއޯ\nބޮޑު ތުހުމަތެއް އޮތް މީހުން އަމިއްލައަަށް އެކަހެރިވުން ރަނގަޅު: އިންތި\nދިވެހި ފައިސާގެ ނޫޓު ކުރެއްސެވި ސަރުދާރު ދޮންމަނިކު އަވަހާރަވެއްޖެ


އައްޑޫގައި ހިންގި ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއްގައި7މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި - Voice of Meedhoo\nއައްޑޫގައި ހިންގި ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއްގައި7...\nކޮވިޑް 19: މިއަދު ހުޅުދޫ އާއި ...\nއައްޑޫ ސިޓީގައި ހިންގި އޮޕަރޭޝަނެއްގައި7މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ. މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި މި މީހުން ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ ފުލުހުންނާއި ސިފައިން ގުޅިގެން ހިންގި އޮޕަރޭޝަނެއްގައެވެ. އަދި މީ ޓެރަރިޒަމާއި ދެކޮޅަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން އައްޑޫ ސިޓީގައި ހިންގި އޮޕަރޭޝަނެއްކަމަށްވެސް މައުލޫތުލިބިފައިވެއެވެ.\nމި އޮޕަރޭޝަނާއި ބެހޭ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް މިހާތަނަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން އަދި ހާމަކޮށްފައެެއްނުވެއެވެ.\nމިމަހުގެ6ވަނަދުވަހު ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއް ގޮއްވާ ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އަވަހާރަކޮށްލަން ދިން ހަމަލާއަށް ފަހު ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ގެންދަނީ ހަތިޔާރާއެކު ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ.\nރައީސް ނަޝީދަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއެއް ދީފައިވަނީ އެމަނިކުފާނު ގައިން ނުކުމެވަޑައިގެން ކާރުކޮޅަށް އަރާވަޑައިގަންނަވަން ދަނިކޮށް ސައިކަލެއްގައި ބޮމެއް ހަރުކޮށް ގޮއްވާލައިގެންނެވެ. މި ހާދިސާއާއި ގުޅިގެން މިހާތަނަށް ތިން މީހަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ. އަދި މި މީހުންގެ ބަންދުގެ މުއްދަތަށް 15 ދުވަސްވަނީ ޖަހާފައެވެ. ރޭޒާރ ފުއްތަކާއި އެހެނިހެން ނުރައްކާތެރި މައުދަންތައް ބޭނުންކޮށްގެން ގޮއްވާލި ބޮމަކީ ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ހިނގި މިފަދަަ ހާދިސާތަކުގައި ގޮއްވާލި އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެތިކަން ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nމި ހަމަލާގައި ރައީސް ނަޝީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ޒަހަމްތަކަށް އިތުރު ފަރުވާއަށް މިދިޔަ ފިތުރު އީދުދުވަހު ވަނީ ޖަރުމަނަށް ފުރާވަޑައިގެންފައެވެ.


Raajjeygai huri vaccine ge adhadhu madhuvejje kamah Sarukaarun ebbasvejje | Jazeera\tރާއްޖޭގައި ހުރި ވެކްސިންގެ އަދަދު މަދުވެއްޖެ! - Jazeera\nރާއްޖޭގައި ހުރި ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިންގެ އަދަދު މަދުވެއްޖެކަމަށް ސަރުކާރުން އެއްބަސްވެއްޖެ\nމަރިޔަމް ނިމާ ހަސަން4days ago 117 views0\nކޮވިޝީލް ވެކްސިންގެ ވައިލްއެއް ؛ ރާއްޖޭގައި ވެކްސިންގެ ސްޓޮކް ދަށްވެފައި ވާ ކަމަށް އެއްބަސްވެއްޖެ\nރާއްޖޭގައި ހުރި ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިންގެ އަދަދު ދަށްވެފައިވާކަމަށް ސަރުކާރުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްބަސްވެއްޖެ އެވެ.\nވެކްސިންގެ އަދަދު މަދުވެފައިވާކަމަށް އެއްބަސްވެފައި ވަނީ، މިރޭ ހެލްތު އިމަރޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަަރ (އެޗްއީއޯސީ) އިން ކުރިއަށް ގެންދާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު މަބްރޫކް އަޒީޒެވެ. މަބްރޫކް އެގޮތަށް އެއްބަސްވީ ތަކުރާރުކޮށް ނޫސްވެރިން ކުރިމަތިކުރި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދެއްވަމުންނެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، ވެކްސިންގެ ސްޓޮކް ދަށްވެފައިވާކަން ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ވެސް މީގެކުރިން ބުނެފައި ވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ކުރިން ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތަކުން އެ މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކޮށްފައި ނުވާކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.\n3 މެއި 2021 - ހެލްތު އިމަރޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރ (އެޗްއީއޯސީ) އިން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުން -- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nރާއްޖޭގައި ހުރި ވެކްސިންގެ އަދަދު މަދުވެއްޖެ!