SunOnline: Story: #Aharengehihhanburaadhee - ep58\nއަހަރެންގެ ހިތް އަނބުރާދީ - 58\n8 މަސް4ހަފްތާ ކުރިން - 20 އޮކްޓޯބަރ 2017 10\nވިޝާމް ނިންމީ ހުރިހާ ހެކިތަކާއިއެކު މި ހުރިހާ އެއްޗެއް ގެންގޮސް ހައިކަލަށް ދިނުމަށެވެ.\nވިޝާމް ކާރަށް އެރިއިރު ވާރޭވެހޭލެއް ބޯކަމުން ތަންދޮރު ވަކިވާވަރެއްވެސް ނޫނެވެ. ކާރުގެ ވައިޕަރަށްވެސް ފެންތައް ފޮހުމާއި ނުކުޅަދާނައެވެ. އެހާވަރުން ބޯ ވާރޭގެ ތެރޭގައި ހައިކަލްގެ ގެއާއި ހަމަޔަށް ފޯރިއިރު ގެއަށް ވެރިވެފައިވާ ފަނޑު އަލިކަން ރަމްޒުކޮށްދިނީ އެގޭގެ އެންމެން ނިދާފައިވާކަމުގައެވެ. އެހެން ބަޔަކު އުޅޭކަމެއްވެސް ނޭގެއެވެ. ހައިކަލްއާއި ސަލްވާ އަދި ޒެލްއެވެ. އެ ކުޑަ އާއިލާއެވެ. އެފަދަ އާއިލާއެއްގެ އުފާވެރިކަން ނިގުޅައިގަންނަން ހިތަށް އެރުވުމަކީވެސް ނުބައި ކަމެކެވެ.\nވިޝާމް ކާރު ހުއްޓާލައިގެން އެގެއާއި ދިމާލަށް ބަލަން އިންއިރު އެގޭތެރޭގައި މިވަގުތު ހިނގަނީ ކޮންކަމެއްބާވައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. ސަލްވާ ހައިކަލްގެ އަތުތެރޭ ނިދާފައި އޮތް މަންޒަރު ޚިޔާލީ ލޮލަށް ސޫރަވުމާއިއެކު ހިތަށް ތޫނު ތަދެއްވިއެވެ. ހިތުން ލޭ އޮހޮރުވާލައިފިއެވެ.\nބެލް ޖެހުމާއިއެކު ހައިކަލް ނުކުތެވެ. ނިދާ ގައުން ލައިގެން ހުރިއިރު އިސްތަށިގަނޑު ކުޑަކޮށް ހޭވިފައި އޮތެވެ.\n"ސަރ. ސަމްތިން ފޯ ޔޫ..........."\n"މިއީ ސަލްވާ އަދި އަޒަލްގެ އެއްޗެއް...." ވިޝާމް ރީތިކޮށް ހަދާފައިވާ ޕާރުސަލް ދިއްކޮށްލުމުން ހައިކަލް ހިފިއެވެ.\n"އޯކޭ ތޭންކްސް..." ހައިކަލް ހުރީ ދެ ޚިޔާލެއްގައެވެ. އެތެރެއަށް ވަންނަން ބުނަންވީހެއްޔެވެ؟ ނަމަވެސް ވިޝާމް އަޒަލްއާއި ދޭތެރޭ ކަންތައްކުރިގޮތް ހަދާންވުމުން ވަގުތުން މޫނަށް ނުރުހުމުގެ ކުލަ ވެރިވެގެން ދިޔުމާއިއެކު ހައިކަލް ވިޝާމްއާއި އިތުރު އެއްޗެއް ބުނާކަށް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. ވިޝާމްވެސް މަޑުކޮށްނުލާ ދުރަށް ދާން ހިގައިގަތްއިރު ބާރު ގުގުރިއަކާއިއެކު ވިދުވަރުގެ އަލިން ބިންގަނޑުވެސް ދިއްލިގެން ދިޔަހެން ހީވިއެވެ.\n"އައި ލަވް ޔޫ ސަލްވާ. ފުރާނައަށްވުރެ ބޮޑަށް ލޯބިވަން. އެހެންވެ އަމިއްލަ އެދުން އިސްކުރަން ނުކެރުނީ. ސަލްވާއާއި އެކަށީގެންވަނީ ހައިކަލްފަދަ މީހަކާއި. އަހަންނަކަށް ސަލްވާ ކަހަލަ ކުއްޖެއް ޑިޒާވްއެއް ނުވޭ. ދެން އަހަރެން ސަލްވާއަކަށް އުދަގުލެއްނުކުރާނަން. މިހިތް ހަލާކުވެގެން މަރުގެ އުނގުގައި ނިދާލަން ޖެހުނަސް ދެން ނާންނާނަން. ތިކަހަލަ ޕަފެކްޓްކުއްޖަކަށްޓަކާ ހެއްދެވިފަރާތުންވަނީ އެންމެ ރަގަޅު ބައިވެރިޔާ ހަމަޖައްސަވާފައި. އިޓްސް ގޯޑްސްވިލް....." ވިޝާމް ހިތާއި ހަގުރާމަކުރިއެވެ. ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ހަލަބޮލިކަން ބޭރުގައި އިފެދިފައިވާ ތޫފާނަކަށް ދޫނުކުރެއެވެ. އެހިތުގެ ހާލު އެހާވެސް ބޮޑެވެ. އެވަގުތުވެސް އިބުލީސް ވިޝާމްގެ ސިކުނޑިއަށް އެރި ނުބައި ކަންތައްތަކަށް ހިތްވަރުދޭން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ބޭނުންވިނަމަ ހައިކަލް ގެ ވަސް ފިލުވާލާފައި އޭނައަށް އަދިވެސް ސަލްވާ ހާސިލުކުރެވިދާނެއެވެ. ޒުވާންކަމުގެ ޖޯޝުގައި ނުވާނީ ކޮންކަމެއްހެއްޔެވެ؟ ނަމަވެސް އެއަށްވުރެ ވިލްޕަވާ ގަދައެވެ. ވިޝާމް އަދިވެސް ކާރުގެ ދުވެލި ބާރުވިއެވެ. އެއްޗެއްގައި ނުޖެހުނީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. ވިޝާމް ބްރޭކް ހިފައިނުލިނަމަ އެސައިކަލްގައި ޖެހި އޭގައި އިން ޒުވާނާގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވީސްކަން ގައިމެވެ.\nކޮޓަރިއަށް ވަދެފަ ވިޝާމް އެންމެ ކުރިން ނެގީ އަޒަލްގެ ޑައިރީއެވެ.\nއެޑައިރީ ކިޔަމުން ދިޔައިރު ކިތަންމެ ކަމެއް ވިޝާމްއަށް ފާހަގަވިއެވެ. ކިތަންމެ ދުވަހެއް އަޒަލް ހަދާންކޮށްދީފައިވިއެވެ. ވިޝާމް އޭނަގެ މަންމަގެ ޑައިރީ ކިޔަން ފާޚާނާއަށްވަދެފައި އައި ރެއެއްގައި އަޒަލްއަށް ވިޝާމް ރުއިކަން އެނގި ހީކުރީވެސް ސަލްވާގެ ޑައިރީކަމުގައެވެ. ފާގިޔާގެ ޑައިރީ ކިޔުމުން މެހެރީނާއާއިމެދު އަޒަލްގެ ހިތް ޝަކުވާއިން ފުރުނެވެ. މެހެރީނާ ފާގިޔާއާއި ދޭތެރޭ އެހާ ނިކަމެތިކޮށް ކަންތައްކޮށްފައި ހުރުމުން ވަރަށް ދެރަވެ ރޮވޭގޮތްވިއެވެ. އަޒަލް ވިޝާމްއަށްޓަކާ އަދި ފާގިޔާއަށްޓަކާ ކަރުނަ އޮއްސިއެވެ. އަދި މެހެރީނާ ދައްތަ ސަލްވައޭ ކިޔައިގެން ދޮގު ހަދާފާނެކަމާއިމެދު ޝައްކުވެ އެކަން އަމިއްލައަށް ތަހުގީގުކުރަންވެސް ނިންމިއެވެ.\nވާރޭ ހުއްޓާލާކަށް ނޫޅެ ހައްތަހާ ބޯކުރިއެވެ. ގުގުރީގެ އަޑާއިއެކު ވިދުވަރުގެ އަލިގަދަކަމުން ހައިކަލް ސިޓިންރޫމްގައި އިންއިރު ފަރުދާތައް ފޫދުއްވާލާފައި އެތަނަށް އެޅެނީ ފުލުފުލުގައެވެ. ހަމަޖެހިލައިގެން ކައުޗްގައި ލެނގިލުމަށްފަހު ވިޝާމްދިން ޕާރުސަލް ކަނޑާލައިފިއެވެ. ސަލްވާއާއި އަޒަލްގެ އެއްޗެއްކަމަށް ވަންޏާ އޭނައަށް މުހިއްމުވާނެ ނޫންހެއްޔެވެ؟ ހުޅުވާލުމާއިއެކު ސިޓީ އުރަ ބޮނޑިއެއް އެއްކޮށްލާފައި ރަބަރުކޮޅަކުން އައްސާލާފައިވަނިކޮށް ފެނި އެއްފަރާތުގައި ބަހައްޓާފައި ބަލަންފެށީ އެތާ ހުރި ފޮތްތަކެވެ. ފޮޓޯއެވެ. އެއީ ކުރިން މެހެރީނާވެސް އޭނައަށް ދެއްކި ފޮޓޯތަކެވެ. އަދި ސަލްވާގެ ޑައިރީއެވެ. ތާރީޚު ޖަހާފައި ސަލްވާގެ ސާފު ރީތި އަތު ލިޔުމުން ލިޔެފައިވާ ޑައިރީ ކިޔާލަން ފަސޭހައެވެ. އޭނައާއި ވިޝާމް ކުޑައިރު އެކީ ހޭދަކުރި މަޖާ ދުވަސްތަކެއް ލިޔެފާ ހުއްޓެވެ.\n"ވިޝާމް މިއިން ސާބިތުކުރަން އުޅެނީ ކޮންކަމެއްބާ. މި ޑައިރީތައް އަހަންނަށް ފޮނުވުމުގެ މާނައެއް ނުވިސްނުނު. ދެމީހުން ދޭތެރޭގައި އޮތް ބޮންޑު ކިތަންމެހާވެސް ރަގަޅަށް އެނގޭ. ދޮންމަންމައަކީ މަންމަކަމަށް ހީކޮށްގެން އުޅުނުއިރު އޭނަ ކުރި ގޯނާތައް ސަލްވާއަށް ކިޔާދިނުމުން ސަލްވާ ރުއިކަމަށްވެސް މިއޮތީ. އެހުރިހާ ސިއްރެއް ޝެއާކުރުމަށްފަހު ބެސްޓްފްރެންޑްސްގެ ގޮތުގައި އުޅެމުން ނުވީތާކަށް އިންނަން ވައުދުވެފައި.....ކީއްވެ ސަލްވާ. އަޖައިބުވަނީ ސަލްވާއާއި ވިޝާމް ވަކިވިފަހުން ސަލްވާ ޑައިރީ ލިޔުން ހުއްޓާލާފައި އޮތީމަ......" ހައިކަލް ނިތްކުރީގައި އިނގިލިތަކުން ފިރުމައިލިއެވެ. ތެދުވެ ކޮފީތަށްޓެއް ހިފައިގެން އައުމަށްފަހު ދެން ހުރި ފޮތްތައް ބަލައިލަންވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ.\nތަންކޮޅެއް ރީތި ޑިޒައިނަކަށްހަދާފައިވާ ރަންކުލައިގެ އެޑައިރީ ކުރިއަކުން ހައިކަލްއަށް ފެނިފަކާ ނުވެއެވެ. އެފޮތް ހުޅުވާލުމާއިއެކު ސިހޭގޮތްވިއެވެ. ސަލްވާގެ ދިރިއުޅުމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސް ހަޔާތުގެ އެހެން ޗެޕްޓަރއެއް އާ ޑައިރީއަކުން ފެށިކަމަށް ލިޔެފައިވުމުން އެވީގޮތް ސާފުވިއެވެ.\nސަބަބަކީ އެންމެ ކުރިންވެސް ފަށާފައިމިވަނީ އޭނަގެ ބައްޕަ ސަލްވާގެ ކައިވެނި ނުދަންނަ މީހަކާއި ކުރުވަން ނިންމުމުން ސަލްވާ ހާސްވެގެން ޑައިރީ އައި ހިއްސާކުރި ވާހަކަތަކެވެ.\n"ޑިއަރ ޑައިރީ.......އައިމް ޝޮކްޑް. އެއީވެސް ތަންކޮޅެއް ވީކް ބަހެއްކަން ޔަގީނެވެ. އަހަރެންގެ ސިކުނޑިއަށް ވީގޮތް ގަލަމަކުން ބަޔާންކޮށްދިނުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ފަސޭހަކަމެއްނޫނެވެ. އަހަންނާއިހެދި ފުރާނައިން ގުރުބާންވާން ހުރި ލޯބިވެރިޔާ ދޫކޮށްލާފައި ސްޓްރޭންޖަރ އަކާއި ކައިވެނިކުރުވަން އުޅުނީމަ ހާސްވެގެންގޮސް ހަމަ މަރުނުވީ ކިރިޔާއެވެ. އަދި އިންނަން އުޅޭ މީހާގެ އަހަންނަށްވުރެ ބޮޑު ދަރިން ތިބި ވާހަކަ ބައްޕަ އެވަގުތު ބުނުމުން ފެއިންޓްވާވަރުވި ނަމަވެސް ބައްޕަގެ ކުރިމަތީގައި ހިތްވަރު ދެއްކީ ނެތް ހިތްވަރުލާފައެވެ. އެންމެ ސަތާރައަހަރުގައި އެހަ ދުވަސްވީ މީހަކާއި އިންނަންވުމަކީ ދުވަހަކު އުއްމީދުކުރިކަމެއް ނޫނެވެ. ފުރތަމަ ހީކުރީވެސް ހަތްދިހަ ވަރަކަށް އަހަރުގެ މުސްކުޅިމީހެއްކަމުގައެވެ. އެފަދަ މުއްސަދިން ޅަ އަންހެންކުދިންނާއި އިނދެއުޅޭވާހަކަ ނޫސްތަކުން ކިޔާ އަޑުއަހަމެވެ.\nއެރޭ އިސްތިޚާރާކޮށްގެން ދުޢާކުރިއިރު އެތައް އިރެއްވާންދެން ރޮވުނެވެ. ނަމަވެސް މި ނިކަމެތި އަޅާގެ ހުރިހާކަމެއް ހެއްދެވިފަރާތާއި ހަވާލުކުރީ އިތުބާރުކުރާ ހާލުގައެވެ. މިފުރާނައިގެ ވެރިފަރާތަށް ހުރިހާކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާނެއެވެ. ދެރަގޮތެއް މެދުވެރިނުކުރައްވާނެ ނޫންހެއްޔެވެ؟ އެފަހުން ހުރެވުނީ ހަމަޖެހިލާފައެވެ.\nއަދި އިސްތިޚާރާކުރުމުން ފެނުނީ ރީތި ހުވަފެނެކެވެ. އެކަން މާނަކުރެވުނީ ޕޮޒިޓިވްކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ވީއިރު ދެރަގޮތެއް ނުވާނެ ނޫންހެއްޔެވެ؟\nދެން ސަލްވާ ލިޔެފައި އޮތީ ކައިވެނީގެ ދުވަހުގެ ވާހަކައެވެ.\nސަލްވާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހައިކަލްއާއިއެކު ގެއަށް އައި ދުވަހު "ވެލްކަމް ހޯމް" އޭ ބުނުމުން ކުރެވުނު އިހުސާސް ލިޔެފައިވާ ތަން ފެނުމުން ހައިކަލްއަށް ހީލެވުނެވެ.\nއޭނަގެ އަޑު އިވިފައި ދެން ހީބިހި ހަލާވާހަކަ ބުނީމަ ހައިކަލްއަށް ކިތަންމެހާވެސް މަޖާވިއެވެ. ސަލްވާގެ ޑައިރީ ކުރިއަށް ދިޔަ ވަރަކަށް ހައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ. ސަލްވާގެ މައުސޫމްކަން ހައިކަލްއަށް އެއިން ކޮންމެ ސަފުހާއެއް ހާމަކޮށްދިނެވެ. ސަލްވާއަށް ވިޝާމް ކުރި އުދަގޫތަކުގެ ވާހަކަތަކުން ފެށިގެން މެހެރީނާ އޭނަ ފަތާފެންގަނޑަށް ކޮށްޕާލި ދުވަހުގެ ހާދިސާވެސް ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެފައިވިއެވެ. އަދި ފެންބޮވިގެން އުޅެނިކޮށް ވިޝާމްގެ ގައިގާ ބައްދައިލެވުނީ ވެސް ނޭގިކަމަށް އޮތެވެ. ހައިކަލްކަމަށް ހީކުރެވި އޮޅުމަކުން ބައްދާލެވުމާއިއެކު ހާސްވިވަރުވެސް ސަލްވާ ލިޔެފައި އޮތެވެ. ހައިކަލް ހަދާންވިއެވެ. ޕޫލްކައިރީގައި އެބުނާދުވަހުގެ ފޮޓޯއެއް ނަގާފައި މެހެރީނާ ދެއްކިއެވެ.\nމެހެރީނާ ކުރާހާ އަނިޔާތައް ސަލްވާ އަސަރާއިއެކު ޑައިރީއާއި ހިއްސާކޮށްފައިވިއެވެ. ހައިކަލްކައިރީ ބުނަން ބޭނުންނުވަނީ ހައިކަލްގެ ކޮއްކޮއަށްވާތީއެވެ. ދޭތެރެ ޖައްސާ މީހަކަށް ބޭނުންނުވާން ވެގެންނެވެ.\nޑައިރީތައް ކިޔާނިމިގެން ހައިކަލް ސިޓީ އުރަބޮނޑިއަށް ބަލައިލުމާއިއެކު ޖަޒުބާތީވެވޭގޮތްވިއެވެ. އެހުރިހާ އުރައެއްގެ ބޭރުގައި ވަނީ އަޒަލްގެ އަތު ލިޔުމެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވަކި ސިޓީއެއް ފޮނުވާފައިހެއްޔެވެ؟ މިއީ ކޮންކަމެއްހެއްޔެވެ؟ މިހުރިހާ ދުވަހު މިސިޓީތައް ހުރީ ކޮންތާކުބާވައެވެ. އަދިވެސް ބައެއް ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބެއް ނުލިބެއެވެ.\nހައިކަލްގެ ނަން ޖެހި ސިޓީ ހުޅުވާލާފައި ކިޔަންފެށުނީ ވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްލާފައެވެ. އަޒަލް އޭނަގެ ކުރިމަތީގައި އެ އުފާވެރި ހިނިތުންވުމުގައި ހުރިކަމުގެ އިހުސާސްކުރެވުނެވެ. އަބަދު ހީހީ އުފާވެރިކޮށް އުޅޭ އަންހެންކުއްޖާ މިހާ ބޮޑު ބައްޔަކާއި އެކަނި ހަގުރާމަކުރިއޭ ހިތަކަށްވެސް ނާރައެވެ.\nއަޒަލް އޭނަގެ ބައްޕަ ކައިރިން އެދިފައިވަނީ ސަލްވާ ދުވަހަކުވެސް ދޫކޮށްނުލުމަށެވެ. އެހާ ރަގަޅު އަންހެންކުއްޖަކު ދުނިޔޭގައި މަދުވާނެކަމަށާއި ސަލްވާ ދޮންމަންމައެއްގެ ގޮތުގައި ގެނައިކަމުން އަޒަލްއަށް ހެއްދެވިފަރާތާއި ގުޅުން ރަގަޅުކުރެވުނުކަމަށް ލިގުނެވެ. މެހެރިނާ ދައްތަ އޮޅުވައިލިކަން އަޒަލްއަށް ޔަގީންވެއްޖެކަމަށް ބުނެ އެކި ދުވަހު މެހެރީނާ ދެއްކި ވާހަކަތައް އިވިފައިވާކަމުގައި ބުނެފައިވިއެވެ. ސަލްވާގެ ޑައިރީތައް މެހެރީނާ ދައްތަ ވަގަށް ނަގައިގެންގޮސް ހުރީ އެކޮޓަރީގައި ރައްކާކޮށްފައެވެ. ސަލްވާއާއި ބައްޕަ ރުޅިކުރުވަން މެހެރީނާ ދައްތަ އުޅުނުކަމަށްޓަކާ ހިތާމަކުރާ ވާހަކައާއި ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން މެހެރީނާއަށް ހެޔޮ ވިސްނުން ދެއްވުމަށް އެދި ދުޢާކޮށްފައިވިއެވެ.\n"ޑޭޑް. އަޅުގަނޑަށް ބައްޕަ ކައިރީ ބުނަން އުދަގޫ ވާހަކައެއް އެބައޮތެވެ. އަޅުގަނޑުގެ މަންމައާއި މެހެރްދައްތަ ދެއްކި ވާހަކަ އިވުމުން ބޭބީއަށް ވީގޮތް އަޅުގަނޑަށް އޮޅުންފިލައިފިއެވެ. މެހެރްދައްތަމެން ސަލްވާގެ ބޮލުގައި އެޅުވީ ކޮންފަދަ ދޮގު އިލްޒާމެއްހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން މެހެރްދައްތަ ބައްޕަ ކައިރީ އެވާހަކަ ދައްކާފައި މާފަށް އެދޭނެކަމަށް ހީކުރަމެވެ. އެކަމަކު ގަބޫލުނުކުރެވުނަސް މަންމައާއި ދައްތަ އެވާހަކަ ދެއްކި އަޑު އިވުމުން ހާދަ ދެރައެއްވިއެވެ. މިވަގުތުވެސް ޑޭޑްކައިރީ އެވާހަކަ ބުނަން ބޭނުމެވެ. ފަހަރެއްގައިވާ ގޮތަކުން ނުބުނެވޭނެތީ ސިޓީއަށް މިތަންކޮޅު އިތުރުކޮށްލީއެވެ.\nއައި ނޯ ޑޭޑް ޔޫ ވިލް ކްރައި ވެން ޔޫ ރީޑް ދިސް ލެޓަރ. ބަޓް ޑޭޑް އައިލް އޯލްވޭސް ބީ ރައިޓް ދެއަރ އިން ޔޯ ހާޓް. ޑޭޑް"\n'ޔޫ އާ މައި ހީރޯ. އައި ލަވް ޔޫ ސޯ މަޗް ޑޭޑް......" އަޒަލް ބުނެފައިވަނީ ހައިކަލްފަދަ ފުރިހަމަ ބައްޕައެއް ލިބުނުކަމީ އޭނައަށް ލެއްވި ރަހުމަތެއްކަމުގައެވެ. ހެއްދެވިފަރާތަށް އެކަމާއިމެދު ޝުކުރުކުރެވުނު އަދަދެއްވެސް ނެތްކަމުގައެވެ. އަންހެންކުއްޖަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ފުރިހަމަ ލޯތްބާއި ހިމާޔަތް ބައްޕަގެ ފަރާތުން އޭނައަށް ލިބިފައިވާކަމުގައެވެ. ބައްޕައާއިމެދު ފަޚުރުވެރިވާކަމުގައެވެ. ދެން އޮތީ އޭނަގެ އެކައުންޓްގައިވާ ހުރިހާ ފައިސާއެއް މާތް ﷲގެ މަގުގައި އެކި ފަންޑުތަކަށް ހޭދަކުރަން އެދިފައެވެ.\nއެސިޓީ ކިޔާނިމުނީ ދެތިންފަހަރު ހުއްޓާފައެވެ. އެތައްފަހަރު ކަރުނުން ދެލޯ ފުސްވެގެން ހުއްޓާލަން މަޖުބޫރުވިއެވެ.\nއަޒަލް އާއިލާގެ އެހެން މެންބަރުންނަށް އެޑްރެސްކޮށްފައި ހުރި ސިޓީތައް ބަލައިލަން ހިތް އެދުނަސް ހައިކަލް ކެތްކުރިއެވެ. އެއީ އަޒަލްގެ އަމާނާތެކެވެ. ޚިޔާނާތްތެރިވާކަށް ނުވާނެއެވެ.\nއޭރުވެސް ވާރޭގެ އަޑު މެދުކެނޑުމެއްނެތި އިވެމުންދިޔައީ އެއްވަރަށެވެ. އެވަރުންދަންޏާ ފެންވެސް ބޮޑުވެދާނެއެވެ. ހައިކަލްކޮފީތަށި އެއްނޭވާއިން ހުސްކޮށްލިއެވެ. އަދި ހުރިހާ އެއްޗެހި ޕާރުސަލްތެރެއަށް ލުމަށްފަހު އަވަސްފިޔަވަޅުތަކެއްގައި ސިޑިން މައްޗަށް އަރައިގެންދިޔައިރު ހިތަށް ކުރާ ބާރެއްގެ ބޮޑުކަމުން ނޭވާ ނުލެވޭހެންވެސް ހީވިއެވެ. ކިތަންމެ ވަރަކަށް ޖަޒުބާތުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އުޅުނަސް މަސްހުނި އިހުސާސްތަކުން ހިތަށް ބާރުބޮޑުވެފައިވިއެވެ. ރުޅިއަށްވުރެވެސް އެވަގުތު އިތުރުވީ ހިތާމައެވެ. އޭނަގެ ކޮއްކޮ މެހެރީނާ އެފަދަ ނުބައި ކުޅެފާނެކަމަކަށް ހިޔެއްވެސް ނުކުރެއެވެ. ސަލްވާއާއިމެދު އެހާ އިހާނެތި ކޮށް ކަންތައްކުރަމުންގޮސް ގެއިން ނެރެލީއެވެ. އެވަރުންވެސް އޭނައަށް ރޭކާނުލިއެވެ. އަދި މެހެރީނާ ދައްކަން ބޭނުންވާ ޑައިރީ ހައިކަލްއަށް ފެންނަގޮތް ހަދާފައި އޭނައާއިއެކު ސަލްވާ ދިރިއުޅުންފެށުމަށްފަހު ލިޔެފައިވާ ޑައިރީވެސް ފޮރުވީއެވެ. ވިޝާމް ނުދެއްކިނަމަ އޭނަ ހުންނާނީ ކިހާ ބޮޑު އޮޅުމެއްގައި ހެއްޔެވެ؟ މިހާރު ސުވާލަކީ ވިޝާމްގެ އަތަށް މިހުރިހާ އެއްޗެއް އެރީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟\nހައިކަލް ކޮޓަރިއަށްވަދެފައި ބަލައިލިއިރު ފަނޑުއަލީގެ ތެރޭގައި ސަލްވާ ނިދިފައި އޮތްވާ ފެނުނެވެ. ހައިކަލްއަށް މަޑުމަޑުން ހިނގައިގަނެވުނީ އެދިމާލަށެވެ. ސަލްވާ ހީވީ ފިނިވެފައި އޮތްހެންނެވެ. ކުއިލްޓްވެސް ސޮއްސާލައިގެންގޮސް އެއްފަރާތަކަށް ޖެހިފައި އޮތުމުން ހަށިގަނޑުގެ މަތީބައިވަނީ ފިންޏަށް ހާމަވެފައެވެ. ހައިކަލް ސަލްވާގެ ކަދުރާއާއި ހަމަޔަށް ކުއިލްޓް އަޅާލަދިނެވެ. އަދި ނިތްކުރީގައި ބޮސްދިންއިރު ނޭގިވެސް ލޮލުން އޮހުނު ކަރުނަތިކި ސަލްވާގެ އަސްފިޔަތެރެއަށް ފޭދިގެން ހިގައްޖެއެވެ.\n"އައިމް ސޮރީ. އައިމް ސޯ ސޮރީ ބޭބީ. ނޭގުމުގެ ތެރޭގައި މިހިތަށް ދެވުނު އަނިޔާތަކަށް އަހަންނަށް މާފުކޮށްދެއްޗޭ.........." ހައިކަލް މަޑުމަޑުން ސަލްވާގެ ކައިރީގައި އޮށޯތްގޮތަށް އެބާރުގަދަ އަތުގެ ހިމާޔަތަށް ގެނައެވެ. ސަލްވާ ނިދީގައި އޮވެ އެއަތުގެ ތެރޭގައި ހަމަޖެހިލިގޮތުން ހީފިލާ ނިދީގެ އަރާމު ދެގުނައަށް އިތުރުވާނެކަން ޔަގީނެވެ. ހައިކަލް ނުނިދިފާ އެތައް އިރެއްވާންދެން އޮތްއިރު ސަލްވާއަށް ގޯނާއެއްކޮށްލަން ހިތަށްއަރާފައިވެސް އަމިއްލަ އެދުން އިސްކޮށް ސަލްވާގެ އަރާމު ނިދިކޮޅު ޚަރާބުކޮށްލާކަށް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. އެޖަންބުކުލަ އަރާ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އޮތުމުންވެސް މިރޭ ހައިކަލްގެ ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބުނެވެ. މިރެއަށްފަހު އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ދެން އެދޭތެރެއަށް އެއްވެސް އިންސާނަކަށް ނުވަދެވޭނެއެވެ. މެހެރީނާ އެހުރިހާ ހެކިތަކެއްދެއްކިއިރުވެސް އޭނަގެ ހިތް އެވާހަކަތައް ގަބޫލުކުރަން ދެކޮޅުހެދީ ހިތާއި ހިތުގެ ގުޅުން އޮތްވަރުންނެވެ. ސަލްވާގެ ކުށެއް އޮތްކަމަށް އޭނަގެ ހިތް އޭރުވެސް އެއްބަހެއްނުވެއެވެ. އަޑީގައި ނުބަޔެއްއުޅޭކަމަށް އޭރުވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. ވިޝާމްއާއި ސަލްވާ އެކީގައި ވާހަކަދައްކަން ތިބި މަންޒަރު ލޮލަށްފެނުމުންވެސް ހިތް އެދުނީ އެއީ ނުވާކަމަކަށް ހެދުމަށެވެ. އެހާވެސް އިތުބާރުކުރެވޭފަދަ އަންހެންކުއްޖެކެވެ. މިވީގޮތުން އެ ލޯބީގައި އިތުބާރުގެ ތަތްގަނޑު ޖެހިއްޖެއެވެ. ދެނެއް އެކަން ބަދަލެއްނުކުރެވޭނެއެވެ.\nފަތިސް ނަމާދަށް ބަންގިދިން އަޑު ކަންފަތުގައި ޖެހުމާއިއެކު ހައިކަލް އަވަސްވެގަތީ މިސްކިތަށް ދާށެވެ. އޭރު ވާރޭ ހުއްޓާލާފައި ފަޟާއަށް ގަދަ ފިނިކަމެއްވެރިވެ ފުސްކޮށް ފެނެއެވެ. ދުންފިނި ހިފާފައިވާފަދައެވެ. މިސްކިތުގައި ޤުރުއާން ކިޔަވަން އިނދެފައި ގެއަށް އާދެވުނުއިރު އިރުއެރުމަކާއި ގާތްވެއްޖެއެވެ. ސަލްވާ ކޮފީ ހަދައިގެން ކޮޓަރިއަށް ގެނެސްދިނުމުން ހައިކަލް ސަލްވާގެނެސް މޭގައި ޖައްސާލާފައި ނިތްކުރިއަށް ބޮސްދިނެވެ.\nއެ ކުޑަ އަދާއިންވެސް ސަލްވާ ލަދުންގޮސް މޯޅިވިއެވެ. ހައިކަލްގެ ފަރާތުން މިކަހަލަ ގާތްކަމަކަށް އޭނަ އުއްމީދުނުކޮށް ހުއްޓާ އެފަދަ ލޯތްބެއް ލިބުމުން ސަލްވާގެ ހިތް އުފަލުން އުދުއްސައިގަތެވެ. ހައިކަލް އޭނައަށް މާފުކުރީބާވައެވެ. ހައިކަލް ސަލްވާގެ ކޮލުގައި ހިފާލަމުން ރޭ އެއޮތް ވިއްސާރަ ރޭ ސަލްވާ އޭނަ އެކަނިކޮށްފައި ނިދުމުން ނުވެސް ނިދުނުކަމަށާއި އެކަނިވެރިވީކަމަށް ބުނުމުން ސަލްވާ އަދި ރަކިވިއެވެ. އެހެން ބުނީ ކީއްވެތޯ އަހައިލިއެވެ.\n"އެނގޭނެއްނު. ކޮން ދުވަހެއް ދުރުން އުޅޭތާ. ޔޫ އާ މައި ވައިފް ސަލްވާ...ފިލައިގެން ދިޔަސް އެކަން ބަދަލެއް ނުވެއެއްނު. ތިން އަހަރުވިޔަސް ހަމަ އަހަރެންގެ އަންހެނުންގެ ގޮތުގައި ތިހިރީ............." ހައިކަލް ޑްރެސިންޓޭބަލަށް ކުޑަކޮށް ލެނގިލަމުން ކޮފީތަށި ނެގިއެވެ. އެތޫނު ދެލޮލުން ބަލަން ހުރިގޮތަކުން ސަލްވަ ވިރިގެން ފައިބަފާނެކަހަލައެވެ. ލަދުން ހަލާކުނުވާވަރެއް ނޫނެވެ. ކޮންފަދަ ފުން ދެލޮލެއްހެއްޔެވެ؟ ކަނޑެއްފަދައެވެ. ފުންކަމުގެ އިންތިހާއެވެ.\n"ކަމް ހިއަރ...." ހައިކަލް އެދުނެވެ.\nކިޔަމަންތެރިކަމާއިއެކު ސަލްވާ އައިސް ހުއްޓުނީ ކުރިމަތީގައެވެ. އޭރުވެސް އިސްއުފުލާލާކަށް ނުކެރެއެވެ.\n"ސަލްވާ ބޭބީ. އަދިވެސް ތިހާ ލަދުން އުޅޭއިރު ކައިވެނީގެ ފުރަތަމަ ރެއެކޭ ތަފާތެއްނެތް. ހަދާން އެބަހުރިތަ އެރޭމަތިން.. ލުކް އެޓް މީ......." ހައިކަލް ސަލްވާގެ ދަތްދޮޅީގައި ހިފާފައި އިސްއުފުލުވައިލިއެވެ. ސަލްވާ ރަކި ހިންޏަކާއިއެކު އެދެލޮލާއި ހަތަރުކަޅިހަމަކޮށްލިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހައިކަލް މިހާބޮޑަށް ބަދަލުވާންވީ ސަބަބެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ސަލްވާއަކަށް ނުވިސްނެއެވެ. އެންމެންވެގެން ހައިކަލްގެ ހިތާއި ސިކުނޑިވެސް އޭނައާއި ދެކޮޅަށް އަނބުރާލާފައިވީއިރު މިގޮތަށް ބަދަލުވުމުން ނަގައިގަންނަންވީ ކީކޭކަމެއްވެސް ނޭގުނެވެ. ރެއާއި ހަމަޔަށްވެސް ހައިކަލްގެ އުޅުމުގައި ދުރުކަމެއް ހުއްޓެވެ. އެދުރުކަން ނައްތާލާނެގޮތެއް ނޭގިފައި ހުއްޓާ ކުއްލިއަކަށް ހައިކަލް އޭނައާއި ސަމާސާކޮށްލުމުން ސަލްވާއަށް ހީވީ ހުވަފެނެއްގައި ހުރެވުނުހެންނެވެ.\nސަލްވާއަށް ހުރެވުނީ ހައިކަލްއާއި ދާދި ކައިރީގައެވެ. ހައިކަލްގެ ފައިމަތީގައި އެއްއަތް ބޭއްވުނުގޮތަށް އެއަތްތިލަމަ ފޮރުވުނީ ހައިކަލްގެ ބޮޑު އަތްތިލައިންނެވެ.\n"ހޫމް. ދެން އެރޭ ނުނިމި ހުރި ވާހަކަތައް ކިޔައިދީ. އަހަރެން މިހިރީ އަޑުއަހަން...." ހައިކަލް ބުމަ އަރުވައިލުމުން ސަލްވާގެ ހިތްއަވަސްވިއެވެ. ސަލްވާ ހަދާނެއްވެސް ނެތެވެ. އެހެންވެ އެރޭ ވާހަކަދިޔައީ ކޮން ހިސާބަކަށްތޯ އެހުމުން ހައިކަލް ބުނީ ވިޝާމްއާއިއެކު ފިލައިގެން ދާން ޖެހުނު ސަބަބާއި ހަމަޔަށް ކަމުގައެވެ. ސަލްވާ ކުޑަކޮށް ހީލާފައި ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ. ވިޝާމްއާއިއެކު ފާގިޔާގެ ރަށަށް ދިޔުމަށްފަހު ޕްރެގްކަން އެނގުމުން ކުރެވުނު އިހުސާސްތަކާއިއެކު ފާގިޔާ ރޯޒްމެހެލްއަށް އައުމުން މެހެރީނާ ކުރި އަނިޔާވެސް ކިޔައިދިނެވެ. ފާގިޔާ އޮތީ އޭރު ސަލްވާއަށް އެދުވަހުގެ ހާދިސާ ސިއްރުކޮށްފައެވެ. ފާގިޔާ އެވާހަކަ ބުނީ ދާދި ފަހުންނެވެ. ސަލްވާ އަށް ކޯސްލިބުމަށްފަހު މެލެޝިއާގައި އުޅުނު ދުވަސްތަކުގެ ވާހަކަދެއްކިއިރު ހައިކަލް މަތިން ހަދާން ނުކުރާ އެންމެ ދުވަހެއްވެސް ނާންނަކަމުގައި ބުނިއިރު ސަލްވާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާއްދާލައިފިއެވެ. ޒެލްއަށް ބައްޕަ ހޯދައިދޭން ބޭނުންވެފައި ހުރި ވަރާއި ޒެލްއަށް އަބަދުވެސް ބައްޕަ ގެ ފޮޓޯދައްކާފައި ލޯބިވާ ވާހަކަ ބުނުވާކަމަށާއި އެއީ ސަލްވާގެ ދިރިހުރުމުގެ އެކަނި އުއްމީދުކަމުގައި ބުނެލިއެވެ.\nހައިކަލްގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލައިގެން ދިޔައެވެ. ސަލްވާގެ ލޮލުން އޮހުނު ކަރުނަތައް ހައިކަލްގެ މުޅި ޖިސްމު ވެސް ރޫރޫއަޅުވާލިއެވެ. ސަލްވާގެ އެދެލޮލުން ކަރުނަ އައުމަކީ އޭނަ ފަހަރެއްގައިވެސް ދެކެން ބޭނުންވާކަމެއް ނޫނެވެ. ސަލްވާ ހައިކަލްގެ ގައިގާ ބައްދާލައިގެން ހުރެ ރޮއިރޮއިފާ ލޯބިވާ ވާހަކަ ބުނުމަށްފަހު ހައިކަލްއަށް ކެތްވާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ އެހިތް ސަލްވާއަށް އިންތިޒާރު ކުރާތާ ކޮންދުވަހެއް ހެއްޔެވެ؟ ސަލްވާގެ ހިތުގައިވާ ޝަކުވާތައް ބަންޑުންކޮށްފައި ވާހަކަދެއްކިއިރު ހައިކަލްވެސް ފެންކަޅިވާގޮތްވިއެވެ. އޭނަގެ ދުލުން ނުބުނިކަމުގައި ވިޔަސް އަމަލުން ހާމަކޮށްދިނީ ލޯބިވާ މިންވަރެވެ. ސަލްވާއަށްޓަކާ އެހިތުގައިވާ ލޯބީގެ ފުރިހަމަކަމެވެ. ދެމީހުން އެކީގައި ހޫނުފެނުން ފެންވަރާލާ ސައިބޮއި ހެދިއިރުވެސް ޒެލް އޮތީ ގަދަނިދީގައެވެ.\nއާޒީން ބައްޕައާއި ބައްދަލުކުރަން އެގެއަށް ވަނުމުން ސިހޭގޮތްވިއެވެ. ފެނުނީ ހިތަށްވެސް ނާރާ ފަދަ މަންޒަރެކެވެ. ދެކެން ބޭނުންވިފަދަ ކަމެއްނޫނެވެ. ހަމަޖެހިގެން އުޅޭ އުފާވެރި އާއިލީވަގުތުކޮޅެއް ބައްޕައާއި ސަލްވާ ޒެލްއާއިއެކު ހޭދަކުރާތަނެވެ. އަޒަލް ދުނިޔެއިން ވަކިވުމުގެ ސަބަބަކަށްވި ސަލްވާއަށް އެގެއިން އެފަދަ ޖާގައެއް ލިބިފައިވާތަން ފެނުމުން އާޒީން ނުރުހުންވެ ފާޑަކަށް މޫނު ހަދާލެވުނެވެ. ބައްޕައާއި ސަލްވާ އެއް ސޯފާއެއްގައި ދާދި ކައިރީގައި އިށީދެލައިގެން ތިބިއިރު އިއްތިފާގުން ނަމަވެސް ދެމީހުން ލައިގެން ތިބީ ނޫ ޖިންސާއި ހުދުގަމީހެވެ. ޒެލްވެސް އެފަދައެވެ. ކުޅޭކާރެއްގައި ގޭތެރެ ކުޑަކޮށްލާފައި މާބްލް ތަޅުންމަތީގައި ދުއްވަންއިންއިރު ޖޯޝާއިއެކު ދޭތެރެއަކުން ތުއްތު ބަހުރުވައިން އެއްޗެކޭ ބުނެލައެވެ.\n"ދޮންތީ......" އާޒީން ފެނުމާއިއެކު ޒެލް ކާރުން ފުންމާލާފައި ދުވަމުން އައުމުން އާޒީން ގަދަކަމުން ހީލަމުން ކަކޫމައްޗަށް ތިރިވިއެވެ. އެކުޑަ ކުޑަ ޒެލްގެ ރީތިކަމުން ފުރިފައިވީ ކޮލުގައި ބޮސްދިނެވެ.\n"ހައި ޑާލިން.....ހާދާ މޮޅޭ ބޭބީ ކާރުވެސް އެބަ ދުއްވަމެއްނު....." އާޒީން ޒެލް އުރާލައިފިއެވެ. އެކީގައި ސެލްފީ ނެގިއެވެ. އެންމެކުޑަވެގެން އޭނަ ބައްޕައާއި ސަލްވާއާއިއެކީގައިވެސް ފޮޓޯނެގީ ހިތާއި ދެކޮޅަށެވެ. ބައެއްފަހަރު ހިތް ބޭނުންނުވާކަންތައްވެސް މަޖުބޫރުވެގެން މީހުން ކޮށްއުޅޭ ނޫންހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ ދުޝްމިނަކީ ސަލްވާއެވެ. ޒެލްއެއްނޫނެވެ. ބައްޕަވެސް ސަލްވާ އެގޭގައި ބަހައްޓާނީ ދަރިފުޅަށްޓަކާކަން އާޒީންއަށްވެސް ވިސްނި ހިމޭންކަން ޚިޔާރުކުރީއެވެ. އެކަމަކު އޭނަ ސަލްވާއާއި ކޮންމެހެން ބުނަންޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނީ ބުނެއެއް ނޫޅެއެވެ. އެގޭގައި ހުންނާކަށްވެސް އާޒީންގެ ހިތަކުނެތެވެ. އޭނަ ހުރީ އެގެއަށް ވީހާވެސް އަވަހަށް ބަދަލުވާށެވެ. ނަމަވެސް ސަލްވާ އައުމުން އެކަން ފަސްކޮށްލަން ހިތް މަޝްވަރާދިނެވެ. ސަލްވާއާއި އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުގައި ހުންނާކަށް އޭނަގެ ހިތެއްނުރުހެއެވެ.\nހައިކަލް ރޯޒްމެހެލްއަށް ދިޔައީ ދައްތަމެންނާއި ބައްދަލުކުރާށެވެ. އެއާއިލާގައި ވަރަށް އަވަހަށް ކައިވެންޏެއް ކުރެވެން އުޅޭތީ އެކަމުގައި ބައިވެރިވާން އައި ގިނަބަޔަކު ތިބީ ރޯޒްމެހެލްގައެވެ. ސިޓިންރޫމްގައި ބައްޕައާއި މަންމަގެ އިތުރުން ދައްތަމެން ތިބިތަން ފެނިފާ ހައިކަލް ގޮސް ސޯފާއެއްގައި ޖައްސައިލިއެވެ. އެތައް ޒަމާނަކަށްފަހު ހައިކަލްގެ މޫނުމަތިން ބުނަން ނޭގޭފަދަ ހިތްހަމަޖެހުމަކާއިއެކު އުފާވެރިކަމެއް ފެނުނެވެ. އަޒަލްގެ މަރުގެ ހިތާމައާއި ސަލްވާގެ ވަކިވުން ހައިކަލްގެ ހިތް މުޅިން މާޔޫސްކުރުވާފައި ހުއްޓާ ހައިކަލްގެ ހަޔާތަށް އެހެން ޒެލްއެއް އައިސް އުފާވެރިކަން ހޯދަދީފިއެވެ. އެމެރިކާގައި އުޅުނުއިރު ހައިކަލް ދިރިއުޅުނީ ވަރަށް އެކަނިވެރިކޮށެވެ. ބައެއްފަހަރު ޒައިތޫންގެ ހިތްހަލާކުވެ އަމިއްލަ ނަފުސާއި ސުވާލުކުރެއެވެ. ހައިކަލް އަމިއްލައަށް ހެދުން ދޮވެ އިސްތިރިކޮށްހަދާތަން ފެނިފާ ޒައިތޫންގެ ލޮލުން ކިތަންމެ ފަހަރަކު ކަރުނަ އައެވެ. އެދެލޮލުގައިވާ ރިހުމާއި ހުސްކަން މަންމައެއްގެ ހިތަށް އަސަރުނުކުރުވައެއް ނުދާނެއެވެ. ބައިވެރިޔަކު ގެނެސްދޭން ބޭނުންވިއެވެ. ރައުދާ ހައިކަލްގެ ހިތުން ޖާގަ ހޯދަން ކުރި މަސައްކަތް ވީ ނާކާމިޔާބެވެ.\nނޯކަރަކު ގެނެސް އަތުރައިލި ކޮފީއަށް އިންސާފުކުރަން އެންމެން ތިއްބާ މެހެރީނާވެސް އެގެއަށް އައެވެ. އެހެން ދުވަހު ފެންނަ ކަހަލަ އުފާވެރިކަމެއް އެމޫނަކު ނުވިއެވެ.\n"ކޮފީގެ އެޑިކްޓެޑް ސްމެލް......ކެން އައި ހޭވް އެ ކަޕް؟ " މެހެރީނާ ތަންކޮޅެއް ބީރައްޓެހިގޮތަކަށް އެޖުމްލަ ބުނެލުމުން ހައިކަލްއަށްވެސް ތަފާތު އިހުސާސެއްކުރެވުނެވެ. މެހެރީނާ ހުރިހާ ކަމެއް އޭނަގެ ކޮޅަށް ބުރަވެ ނިމުމުން ނުބައިބައި ދޫކޮށްފައި އިސްލާހުވެ އަރީންއާއިއެކު އާ ދިރިއުޅުމެއް ޚިޔާރުކޮށްފިއެވެ. ނަމަވެސް ކޮއްކޮއަށްވެސް އޭނަގެ ހިތުގެ އިހުސާސްތަކެއް ނޭގުނެވެ. އެކަނިވެރިވާނެކަމެއް ނޭގުނެވެ.\nކޮންމެވެސް މީހަކު ބެލްޖެހުމުން މެހެރީނާ ދޮރު ހުޅުވާފައި އުޅުނީ އެމީހެއްގެ މޫނުމަތީގައި ދޮރު ލައްޕާލާށެވެ. ނަމަވެސް އެމީހަކު ވަރަށް ފަސޭހައިން މެހެރީނާގެ އަތުތެރެއިން އެތެރެއަށް ދެމިގެންފިއެވެ.


Plastic boathasheegai dhriulhunu Rahumaa maruvejje | Mihaaru\nރަހުމާ: ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވެސް މާތް ﷲގެ ރަހުމަތްފުޅަށް ޝުކުރުވެރިވި\n29 ޑިސެމްބަރ 2016 - 06:15 10 comments\nއޭނާ މަރުވިކަން ހާމަކުރީ އޭނާގެ ފޮޓޯ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހާމަކުރި އޭނާ ދިރިއުޅޭ ހިސާބުގަނޑުގެ ފޮޓޯގްރާފަރެވެ.\nފޮޓޮގްރާފަރު ބުނީ ރަހުމާ މަރުވީ ވަރަށް ވޭނުގައި އުޅެފައި ކަމަށާއި މަރުވިއިރު ވެސް އޭނާގެ ބައްޔަކީ ކޮބައިކަން އެއްވެސް ޑޮކްޓަރަކަށް އޮޅުން ނުފިލި ކަމަށެވެ.\nނައިޖީރިޔާގެ އިރު ހުޅަނގުން އޮންނަ ކާނޯ ކިޔާ ސިޓީގައި ދިރިއުޅޭ ރަހުމާ އަށް މި ބަލި ޖެހުނީ އޭނާގެ އުމުރުން އެންމެ ހަ މަހުގަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާގެ ބޯ ފިޔަވައި ހަށިގަނޑުގެ އެއްވެސް ބައެއް އުފެދިފައެއް ނުވެ އެވެ.\nދުނިޔޭގެ ނޫސްތަކަށް ރަހުމާގެ ވާހަކަ އަރާފައިވަނީ އޭނާ ބޯތަށީގައި އިންދާ އެ އަވަށުގެ ފޮޓޯގްރާފަރަކު ނެގި ފޮޓޯއެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދައުރުވުމުންނެވެ.\nރަހުމާ އޭނާގެ ކޮއްކޮ ފަހަދު އާއި މަންމައާ އެކު\nރަހުމާގެ ހާލަތު ނޫސްވެރިންނަށް ކިޔައިދެމުން އޭނާގެ މަންމަ ބުނެފައިވަނީ އުމުރުން ހަ މަހުގައި ތަންތަނުގައި އެކަނި އިންނަން ރަހުމާއަށް ދަސްވިތަނާ ބައްޔެއްގައި އިތުރަށް ހެދިބޮޑުވުން ހުއްޓުނީ ކަމަށެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން ފިރުކިލަން ވެސް ރަހުމާއަށް ދަސްކުރާނެ ފުރުސަތު ނުލިބުނު ކަމަށް އޭނާގެ މަންމަ ވަރަށް އަސަރާ އެކު ބުންޏެވެ.\n"އެންމެ ފުރަތަމަ ހުން އައީ. އެއަށް ފަހު ބަނޑަށް ތަދުވާތީ އުޅުނީ. އޭގެ ފަހުން އަތާއި ފައިގައި ރިއްސަން ފެށީ. ހަށިގަނޑުގެ ތަންތަނުގައި ރިއްސަން ފަށައިފި ނަމަ ދެން އޭނާއަށް ކެތްނުވާ ވަރަށް ރިއްސާ،" ރަހުމާގެ މަންމަ ބުންޏެވެ.\nރަހުމާ އާއި އޭނާގެ އާއިލާގެ މެމްބަރުން\nރަހުމާއާ އެންމެ ފަހުން ވާހަކަ ދެއްކި ނޫސްވެރިން ގާތު އޭނާ ބުނެފައިވަނީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ވިޔަފާރިކުރާ މީހަކަށް ވެގެން ތަރުކާރީ ވިއްކާ ފިހާރައެއް ހުޅުވަން ގަސްދުކުރާ ކަމަށެވެ.\nރަހުމާގެ ހަގަށް ހުރީ 10 އަހަރުގެ ފަހަދެވެ. ފަހަދު އާއި އެ އާއިލާގެ އެންމެން ވެސް ރަހުމާ ދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވި އެވެ. އަދި އޭނާއަށް ފަސޭހަވާނެ ހުރިހާ ގޮތަކަށް އެމީހުން އަބަދުވެސް ކަންތައް ކޮށްދިނެވެ.\nރަހުމާ ފެންވަރުވާ އޭނާ ބޭނުންވާ ތަންތަނަށް ގެންގޮސްދީ ހެދުމުގައި އޭނާގެ ކޮއްކޮ ވަރަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމަށް ރަހުމާގެ އެންމެ ފަހުގެ އިންޓަވިއުގައި ބުންޏެވެ.\nރަހުމާއަށް ޖެހުނު ބަލި އެއްވެސް ޑޮކްޓަރަކަށް ނޭނގުމުން އާއިލާގެ މީހުން ގަބޫލުކުރީ އެއީ ޖިންނިއެއްގެ ފަރާތުން ދިމާވި ކަމެއް ކަމަށެވެ.\nރަހުމާގެ ކުރު ހަޔާތުގައި އޭނާއަށް ކިތަންމެ ދަތިތަކަކާއި ވޭންތަކެއް އިހްސާސް ކުރެވުނު ނަމަވެސް އޭނާ ބުނެފައިވަނީ އޭނާއަށް ދެއްވި ނިއުމަތަށް މާތް ﷲ އަށް ޙަމްދުކުރާ ކަމަށެވެ. އޭނާ މި ދުނިޔެއާ ވަކިވެގެން ދިޔައީ ވެސް އެ ގޮތުގަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު ނައިޖީރިއާ މަރު ބަލިތައް


SunOnline: Makthabaa Salafiyyaa in Registry nukoh School thah hingaa massala baanee\nމަކްތަބާ ސަލަފިއްޔާ އިން ރަޖިސްޓްރީނުކޮށް ސްކޫލް ހިންގާ މައްސަލަ ބަލަނީ\nމުހައްމަދު މުޒައްޔިން ނާޒިމް 23 Dec 2019, 22:10\nމަކްތަބާ ސަލަފިއްޔާ އިން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންެ ބައްދަލުވުން: އެ ޖަމާއަތުން ރަޖިސްޓްރީ ނުކޮށް ސްކޫލް ހިންގަމުންދާ މައްސަލަ ބަލަނީ\nދާދި ފަހުން ބައެއް ދީނީ އިލްމުވެރިންނަށް ފާޑު ވިދާޅުވެ، ތުހުމަތުތަކެއް ކުރި މަކްތަބާ ސަލަފިއްޔާ އިން ރާއްޖޭގެ ތިން ސަރަހައްދެއްގައި ރަޖިސްޓްރީ ނުކޮށް ސްކޫލްތައް ހިންގަމުންދާ ކަމަށާއި އެމައްސަލަ މިހާރު ބަލަމުންދާ ކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނެފިއެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް އިސްމާއިލް އަފްރާހު މިރޭ "ސަން" އަށް ވިދާޅުވީ، މަކްތަބާ ސަލަފިއްޔާ އަކީ ރަޖިސްޓްރީ ނުކޮށް ހިންގަމުން އަންނަ ޖަމާއަތެއް ކަމަށާއި އެ ޖަމާއަތަށް ނިސްބަތްވާ މީހުން ރަޖިސްޓްރީނުކޮށް އަމިއްލައަށް ސުކޫލު ހިންގަމުންދާ ކަމަށެވެ.\n"މަކްތަބާ ސަލަފިއްޔާ އަކީ އެމީހުން އަމިއްލައެއް ދީގެން އުޅޭ ނަމެއް. ކުދިން ސަރުކާރު ސްކޫލުތަކަށް ނުފޮނުވުމަށް ޖަމާއަތުން ފަތުވާ ދޭ އަދި އެ ކުދިން ދަނީ މިދެންނެވި ސުކޫލުތަކަށް ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވޭ،" އަފްރާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަފްރާ ވިދާޅުވީ އެގޮތަށް ފަތުވާ ނެރެމުން ދަނީ ދާދި ފަހުން ދީނީ ނަސޭހަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ހިފެހެއްޓި އެ ޖަމާއަތުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވާ ޝެއިޚް މުހައްމަދު ހަސަން ކަމަށް މިނިސްޓްރީއަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، އެކަންތައް ބެލުމަށްފަހު އެކަންކަން ހުއްޓުވައި ގާނޫނީ ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކަށްވާތީ އެކަމުގެ ތަފްސީލު ނުލިބެއެވެ.\nމިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު އެ ޖަމާއަތުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މުހައްމަދު ހަސަން ވިދާޅުވީ، އޭނާ އައި އޭނާ ނިސްބަތްވާ ޖަމާއަތަކީ އެންމެ ބޮޑަށް ހަރުކަށި ފިކުރާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާ މީހުން ކަމަށާއި ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ ކަމަކަށް ހިތްވަރު ދީފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nވަކި މުއްދަތެއް ނެތި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއިން ޝެއިޅް މުހައްމަދު ހަސަންއާއި އިތުރު ދެ އިލްމުވެރިއެއްގެ ހުއްދަ ހިފެހެއްޓިއެވެ. އެ ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި، ނ. ޅޮހި/ މަނަދޫގެ، އަބްދުއްރަހީމް މުހައްމަދު އާއި ސ. މީދޫ، ދެކުނުގެ، ޖައުފަރު ފާއިޒް ހިމެނެއެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ހުއްދަ ބާތިލް ކުރި އިލްމުވެރިންގެ ހުއްދަ އަލުން ދީފާނެ ކަމުގެ އިޝާރާތެއް މިއަދު ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ދީނީ ނަސޭހަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ހިފެހެއްޓި މީހުންނާ ވާހަކަ ދައްކައި އިސްލާހީ ބަދަލުތަކެއް ފެނިއްޖެ ނަމަ އަލުން ހުއްދަތައް މުރާޖާކުރާނެ ކަމަށް އެ މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފައެވެ.


Kiyavaa nimmaa hurihaa Doctarunnnai Naruhun kobaa? | Mihaaru\nކިޔަވައި ނިންމާ ހުރިހާ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުން ކޮބާ؟\nމާލެ ސަރަހައްދުން ބޭރުގައި މި ވަގުތު ތިބި 300 އަށްވުރެ ގިނަ ޑޮކްޓަރުންގެ ތެރެއިން ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންގެ އަދަދު ހުރީ 35 ގަ އެވެ. ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން އެންމެ ގިނަ އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގައި ދިވެހި އަށް ޑޮކްޓަރުން އެބަތިބި.\nދިވެހި ޑޮކްޓަރުންތަކެއް އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރަނީ: ގިނަ އަދަދެއްގެ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންނާއި ތަމްރީނުވާ އިރު، އަމަލީ މައިދާނަކުން އެ މީހުން ނުފެނޭ.-\n19 ޖޫން 2022 - 07:24\nގައުމީ ޔުނިވާސިޓީގެ ކޯސްތަކަށް ކުރިމަތިލާން ހުޅުވާލާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެންމެ ޑިމާންޑު ބޮޑު އަދި އަވަހަށް ޖާގަތައް ފުލްވާ މަދު ކޯސްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްވަނައިގައި އޮތީ ނާސިން ކޯހެވެ. މިހާރު ވެސް މާލޭގެ އިތުރުން ފަސް ސަރަހައްދެއްގައި 1،132 ދަރިވަރުން އަންނަނީ ނާސިންގެ އެކި ކޯސްތައް ކިޔަވަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 503 ދަރިވަރުން ތިބީ ނާސިން މަސައްކަތަށް ހުއްދަ ލިބޭ ފުރަތަމަ ސްޓޭޖް، ރެޖިސްޓާޑް ނާސް ލެވެލްގަ އެވެ.\nޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވަން ހުޅުވާލުމުން ވެސް ހަމަ އެ ޑިމާންޑެވެ.\nމަތީ ތައުލީމް ހާސިލްކުރަން ސަރުކާރުން މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު ހުޅުވާލި 720 ފުރުސަތުގެ ތެރެއިން ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އެމްބީބީއެސް ހަދަން ދިނީ އެންމެ 25 ޖާގަ އެވެ. އެކަމަކު، އެ ޖާގަ ހޯދަން 129 ދަރިވަރުން ކުރިމަތިލި އެވެ. އޭގެ ކުރިން ހުޅުވާލި ލޯނުގައި އަދި އަމިއްލައަށް ޖާގަ ހޯދައި ފީ ދައްކައިގެން މިހާރު ވެސް އެކި ގައުމުތަކުގައި އެތައް ސަތޭކަ ދަރިވަރުންނެއް އަންނަނީ ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވަމުންނެވެ.\nމިހާ ހިސާބުން އެތައް ބަޔަކު އުފައްދާ ސުވާލެއް އެބައޮތެވެ. ޑޮކްޓަރުކަމާއި ނަރުސްކަން ކިޔަވައިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް އެތައް ދިވެހި ޒުވާނުންނެއް ނުކުމެވެ. އެކަމަކު ހިދުމަތުން އޭގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ނުފެންނަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ޑޮކްޓަރުކަމާއި ނަރުސްކަން ކިޔަވައިގެން ގިނަ ދިވެހިން ތިއްބަސް، ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނުން ބިދޭސީން ހުސްނުވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟\nހެލްތު މިނިސްޓްރީން ހިއްސާކުރި މައުލޫމާތުގައިވާ ގޮތުން، އެ މިނިސްޓްރީން މި ވަގުތު ހިންގަމުން އަންނަ 115 ސިއްހީ މަރުކަޒާއި 14 ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ޖުމްލަ 332 ޑޮކްޓަރުން ތިއްބަސް ދިވެހިންގެ އަދަދު އުޅެނީ 15 އެވެ. މެޖޯރިޓީ ހިއްސާކުރަނީ އެކި ގައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ 317 ޑޮކްޓަރުންނެވެ.\nއެ ތަންތަނުގައި ދިވެހި 625 ނަރުހުން އަދި ބޭރުގެ 414 ނަރުހުންނާއެކު، ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ 129 ތަނެއްގައި 1،039 ނަރުހުން މި ވަގުތު އެބަތިއްބެވެ. އޭގެ އިތުރުން ރިސޯޓުތަކުގައި ވެސް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން މަސައްކަތްކުރެ އެވެ.\nއެ އަދަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ވަކި ގަވާނިން ބޯޑުތަކެއްގެ ދަށުން ހިންގާ ފަސް ސަރަހައްދެއްގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކެއް ނުހިމެނެ އެވެ. އެއީ ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް، ރ. އުނގޫފާރު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް، ލ. ގަމު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް، ގދ. ތިނަދޫ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް އަދި އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލެވެ. އަދި އެ ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައި ހުންނަ ސިއްހީ މަރުކަޒުތައް ބަލަހައްޓައި އެ ތަންތަނަށް މުވައްޒަފުން ހޯދަނީ އެ އަތޮޅުގައި ހުންނަ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލުންނެވެ.\nއެ ހުރިހާ ތަނެއް ހިމަނައިގެން، މާލެ ސަރަހައްދުން ބޭރުގައި މި ވަގުތު ތިބީ ދިވެހި 35 ޑޮކްޓަރުންނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން އެންމެ ގިނަ އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގައި ދިވެހި އަށް މެޑިކަލް އޮފިސަރުންނާއި ސްޕެޝަލިސްޓް ހަތަރު ޑޮކްޓަރުން އެބަތިއްބެވެ.\nދިވެހިން ހޯދަން ދަތި، އެންމެ އުނދަގުލީ ރަށްރަށަށް މީހުން ފޮނުވަން\nހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ހިއުމަން ރިސޯސް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ޑިރެކްޓާ ހުސެއިން މާނިއު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މި ވަގުތު ހިދުމަތުގައި ތިބީ ދިވެހިން ހޯދަން އިއުލާނުކޮށްގެން ވެސް މުވައްޒަފުން ނުލިބުމުން ކުރިމަތިލި ބިދޭސީ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންނެވެ. ފެންވަރު ރަނގަޅު ދިވެހި މުވައްޒަފުން ނުލިބުމުގެ ގޮންޖެހުންތައް އެންމެ ބޮޑަށް ދިމާވަނީ ވެސް ރަށްރަށަށް ކަމަށް މާނިއު ވިދާޅުވި އެވެ.\nރަށްރަށަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ހާއްސަކޮށް ސްޕެޝަލިސްޓުން ނުލިބޭ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ހަރަދުގައި މީގެ ކުރިން ސްޕެޝަލައިޒްވާން މީހުން ފޮނުވި އެވެ. އެގޮތަށް ކިޔަވައިގެން އަތުވެއްޖެނަމަ މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސާ ތަނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ބޮންޑުކުރާނެ އެވެ.\nއެކަމަކު، މާނިއު ވިދާޅުވީ ބޮންޑުކުރާ ޑޮކްޓަރުންނަށް ވެސް އެކި ސަބަބުތަކާ ހެދި މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސާ ތަންތަނުގައި މަސައްކަތްކުރަން އުނދަގޫވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އެ ރަށްރަށުގެ ސިއްހީ ހިދުމަތް ވެސް ތަރައްގީ ކުރެވޭނީ ދިވެހިން ގޮސްގެންކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއޭގެ މިސާލެއްގެ ގޮތުން ނެންގެވީ ކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލެވެ. އުތުރުގެ ސިއްހީ މައި ހަބު ކުރިއަރަމުން އަންނަ އެއް ސަބަބަކީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ތިބުމެވެ.\nމާނިއު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކުރިއަށް ވުރެ ހެލްތު ސެކްޓާގައި ދިވެހިން ގިނަ އެވެ. ބައެއް ރަށްރަށުގެ ހެލްތު ސެންޓަރުތަކުގައި ތިބީ މުޅިން ވެސް ދިވެހި ނަރުހުންކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އެކަމާ ހެދި އެ ރަށްރަށުގައި މި ވަގުތު ނާސިންގެ އިތުރު ވަޒީފާތަކެއް ނެތުމުން، މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެ ވެސް ބައެއް މީހުން އެބަތިއްބެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗްގެ ނަރުހުންތަކަށް ކްރިޓިކަލް ކެއާގެ ތަމްރީނުތައް ދެއްވަނީ: އެ ހޮސްޕިޓަލުގައި 500 އަށްވުރެ ގިނަ ދިވެހި ނަރުހުން މަސައްކަތްކުރޭ.-- ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nރަށްރަށަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ފޮނުވަން ދިމާވާ އަނެއް މައްސަލައަކީ، އެ ރަށްރަށުގައި ކްލިނިކް ނުވަތަ އަމިއްލަ ހޮސްޕިޓަލްތައް ނެތުމުން، އިތުރު އާމްދަނީ ހޯދޭނެ ގޮތެއް ނެތުމެވެ. މާލެ ސަރަހައްދުގެ ސަރުކާރު ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ގިނަ ޑޮކްޓަރުން ރަސްމީ މަސައްކަތް ނިންމުމަށްފަހު ޕާޓް-ޓައިމްކޮށް ކްލިނިކްތަކުގައި އަންނަނީ އިތުރު މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ.\nމާނިއު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރަށްރަށުގައި މަސައްކަތްކުރާ ބިދޭސީ ޑޮކްޓަރުންނަށް އެކޮމޮޑޭޝަން ދެ އެވެ. އެކަމަކު ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންނަށް އެ ފުރުސަތު ނުދޭތީ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާ އެ ސުވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މިހާރު ފާހަގަވަނީ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންގެ މާކެޓުގައި ކައިރި ތަންތަނުން ހޯދާއިރު ވެސް މުސާރައިގެ މާ ބޮޑު ފަރަގެއް ނެތް. އެހެންވީމަ، ބޮޑަށް ބޭނުންވާނީ އެ މީހުންގެ ގައުމުގައި ތިބެގެން މަސައްކަތްކުރަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nސިއްހީ ހިދުމަތް ކުރިއެރުވޭނީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންނާއެކު\nކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް އެތައް ބަޔަކު ހިދުމަތް ހޯދަމުން އަންނަ އަދި ރާއްޖޭގައި ހަތަރު ވަނައަށް އެންމެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރ. އަތޮޅުގައި ހުންނަ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްގެ ޑެޕިއުޓީ ސީއީއޯ އާދަމް މާހިރު ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި ސިއްހީ ހިދުމަތް ހޯދުމުގައި ގިނަ ބަޔަކު މިހާރު އެންމެ އިތުބާރު ކުރަނީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންނަށެވެ. އެ އިތުބާރާއެކު، އެ ތަންތަން ކުރިއަރައިގެން ދާނީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ތިބެގެން ކަމަށް، އުނގޫފާރުގައި ހުންނަ ހޮސްޕިޓަލްގެ ޑެޕިއުޓީ ސީއީއޯ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެކަން އެނގިގެން ދިޔަ އެއް ކަމަކީ، އައިޖީއެމްއެޗާއެކު ފަށާފައިވާ އައުޓްރީޗް ޕްރޮގްރާމްގެ ތެރެއިން މިދިޔަ މަހު އުނގޫފާރު ހޮސްޕިޓަލަށް ވަޑައިގެންނެވި ކަށީގެ ޑޮކްޓަރު، ޑރ. އިސްމާއިލް ޒާހިރަށް ދެއްކެވުމަށް ލިބުނު ތަރުހީބެވެ. ތިން ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 60 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދެއްކިއިރު، އުނގޫފާރުގައި މި ވަގުތު ވެސް ކަށީގެ ބޭރު ޑޮކްޓަރެއް އެބަހުންނެވި އެވެ.\n"ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންނަށް ކުރާ އިތުބާރުން އެ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ބޭނުންވީ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ،" މާހިރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުނގޫފާރުގައި މީގެ ކުރިން ދިވެހި މެޑިކަލް އޮފިސަރުން މަސައްކަތް ވެސް ކުރި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްބަޔަކު ދިޔައީ ސްޕެޝަލައިޒްވާށެވެ. އެ ތަނުގައި އުނގޫފާރު ހޮސްޕިޓަލުން ސްކޮލަޝިޕް ދިން ޑޮކްޓަރުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ. އެކަމަކު، އެ ޑޮކްޓަރުން ކިޔަވައި ނިންމައިގެން އުނގޫފާރު ހޮސްޕިޓަލަށް ލިބުނު ހިދުމަތެއް ނެތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ހަގީގަތުގައި ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް ރަނގަޅުކުރާ ކަމަށްވަންޏާ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންނާ ނުލައި މިކަމެއް ނުކުރެވޭނެ. އެކަން ދިމާވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއަރައިގެން ދިޔައިރު މެޑިކަލް ދާއިރާ ވެސް ކުރިއަރައިގެން ދިޔައީ. އަޅުގަނޑުމެން ސަސްޓެއިންކޮށް މިކަން ކުރިއަށްގެންދަންޏާ ކިހިނެއްތޯ ކޮންޓްރެކްޓް، ކޮންޓްރެކްޓުންގެ ތެރެއިން ގޮސް މީތި ސަސްޓެއިން ކުރާނީ،" މާހިރު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މި ގެންނަނީ ރޭޑިއޮލޮޖިސްޓެއް، މި ރޭޑިއޮލޮޖިސްޓާއެކު ހަދާފައި މި އިންނަނީ އެއް އަހަރުގެ ކޮންޓްރެކްޓެއް. އެއް އަހަރު ވާއިރު އެ ބޭފުޅާ ދަންޏާ ސެކްޓާ ޑިވެލޮޕްކުރަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންނާނީ ހަމަ އެ ސްޓްރެޓީޖިކް ޕްލޭނުގައި އިންނަ މިންވަރުތަކުން ދާނީ ޑިވެލޮޕްވަމުން ޕްލޭނެއްގެ ދަށުން. ބަލާއިރު، މަސައްކަތް ފެށި ބޭފުޅާ ނުހުރެދާނެ އަޅުގަނޑުމެން ކައިރީ. މި ސެކްޓާ ޑިވެލޮޕްކޮށް، ދިވެހިންނަށް ރަނގަޅު ހިދުމަތެއް މި ޒަމާނުގެ ޓެކްނޮލޮޖީއާއެކު ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ދިވެހި ޑޮކްޓަރުންގެ މުހިއްމުކަން ވަރަށް ބޮޑު،"\nއައިޖީއެމްއެޗްގައި މި ފަހުން އިންޓާންޝިޕް ހަދަން ފެށި އިންޓާން ޑޮކްޓަރުންނަށް ކިޔަވައިދެނީ.-- ފޮޓޯ: އައިޖީއެމްއެޗް\nމާހިރު ވިދާޅުވީ ކޮލެޖު/ޔުނިވާސިޓީތަކުން ދަސްވެނިވާ ދުވަސްވަރާ ދިމާކޮށް ނަރުހުންގެ ވަޒީފާއަށް އިއުލާންކުރުމުން ގިނަ ދިވެހިން ކުރިމަތިލާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، އުސޫލެއްގެ ގޮތުން ވަޒީފާއަށް އިއުލާންކުރެވެނީ ބިދޭސީ މުވައްޒަފުގެ ކޮންޓްރެކްޓް ހަމަވުމުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nހިދުމަތާއި ސާވިސް ސެކްޓާ ދިމާނުވޭ، އިތުރު މަގާމެއް ނުއުފައްދާ\nރާއްޖޭގައި ނަރުހުން ތަމްރީންކުރާތާ އެތައް އަހަރެއް ވެފައިވާ ނާސިން ސްކޫލްގެ ޑީން އާސިއާ އިބްރާހިމް ވިދާޅުވި އެ ފެކަލްޓީން މިދިޔަ އަހަރު 333 ނަރުހުން ގްރެޖުއޭޓްވި ކަމަށެވެ. އެ ތަނުން ރެޖިސްޓާޑް ނަރުހުންގެ ލެވެލްގައި ދަސްވެނިވީ 174 ދަރިވަރުންނެވެ. އެއީ، އެއް ކޯހަކާ އަޅާބަލާއިރު ގިނަ އަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް، ހިދުމަތުން ނުފެންނަ ބަޔަކު އެބަތިއްބެވެ.\nއާސިއާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކިތައްމެ ގިނަ ދަރިވަރުން ނަރުސްކަން ކިޔަވައިގެން ނުކުތް ކަމުގައި ވިޔަސް އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ހިދުމަތާއި ސާވިސް ސެކްޓާއާ ދިމާނުވާތީ އެވެ.\nހެލްތު މާސްޓަ ޕްލޭންގައި މީގެ ކުރިން ނެތް އެތައް ކަމެއް ތަންފީޒުކޮށް، ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލްތައް އުފެދިގެން ދާއިރު ވެސް މީހުން ނެތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމްއެންޔޫ ރިސާޗު ސެންޓަރުން މިހާރު އަންނަނީ ނަރުސްކަން ކިޔަވައިގެން ހިދުމަތާ ގުޅޭ މީހުންގެ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ދިރާސާކުރަން ފަށައިފަ އެވެ.\nއާސިއާ ވިދާޅުވީ ށ. ކަނޑިތީމް، އދ. މަހިބަދޫ އަދި ފ. ނިލަންދޫގައި މި ވަގުތު 100 ޕަސެންޓް ދިވެހި ނަރުހުން ތިބުމުން އެ ރަށްރަށަށް ނިސްބްތަވާ ދިވެހި ނަރުހުންނަށް ވަޒީފާ ނުލިބި އެބަތިބި ކަމަށެވެ.\n"އެ މީހުން ދެން ޖެހޭނީ އެހެން ރަށަކަށް ދާން ނޫނީ މާލެއަށް އަންނަން.. އައިޖީއެމްއެޗްގެ ބޮޑު ބައެއް އަދި ވެސް ބިދޭސީ ނަރުހުން. އެކަމަކު އެ މީހުން މާލެއަށް އަންނަން ޖެހޭނީ ކުއްޔަށް އުޅެން. އެއީ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަބީ. ލިބޭ ބޮޑު އެއްޗެއް ކުއްޔަށް ދޭން،" އާސިއާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމްއެންޔޫގެ ނާސިން ސްކޫލްގެ ޑީން އާސިއާ "މިހާރު" އަށް އިންޓަވިއުދެއްވަނީ.-- ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/ މިހާރު\nމީގެ 15 އަހަރު ކުރިން އުފެއްދި ނަރުހުންގެ ޖަމިއްޔާގެ ރައީސް އާމިނަތު ނަޝްފާ ވިދާޅުވީ ނަރުސްކަން ކިޔަވައިގެން މާލޭގައި ބޮޑު ކުލީގައި އުޅުމުގެ ބަދަލުގައި ގިނަ މީހުން ބޭނުންވަނީ އަމިއްލަ ރަށުގައި މަސައްކަތްކުރާށެވެ. އެކަމަކު އެ ރަށްތަކުގައި މި ވަގުތު ވެސް ދިވެހި ނަރުހުން ތިބުމުން ވަޒީފާ ނުލިބި އެބަތިބި ކަމަށް ނަޝްފާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އޭގައި އަސްލު ވާ ގޮތަކީ ސްޓޭންޑާޑް ނުކުރެވެނީ. އިންޓަނޭޝަނަލް ރޫލް އަކަށް ފޮލޯކުރަންޏާ މި އިންނަނީ އައިސީޔޫގައި ވެއްޖިއްޔާ ޕޭޝަންޓަކަށް ނަރުހެއް. މިހާރު ވަރަށް ގިނަ ސާވިސްތައް އަތޮޅު ތެރޭގައި ވެސް ގިނަވޭ. ގިނަވާ ވަރަކަށް ރޭޝިއޯ އެބަޖެހޭ ސްޓޭންޑާޑްވާން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެ ނުވާތީވެ ހިދުމަތުގައި ތިބޭ ނަރުހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބާންއައުޓް ވަނީ... ގާތްގަނޑަކަށް މަސައްކަތްކުރަން 10 ގަޑިއިރު... ނާސިންގައި ގިނައީ އަންހެން ކުދިން. އެކަމަކު ކުޑަކުދިން ތިބުމާއެކު އެ ވަރަށް ވަގުތު ހޭދަނުކުރެވޭތީވެ ބައެއް ކުދިންނަށް އުނދަގޫވެސް އާދޭ."\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ނަރުހުންނަށް ފަސޭހަ ވަގުތުތައް އޮންނަ ކަމަށެވެ. ފަސޭހަ ވަގުތުތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތުމަކީ ހިދުމަތުން ގިނަ ބަޔަކު ނުފެންނަ އެއް ސަބަބު ކަމަަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭގެ އަނެއްކޮޅުން ރަށްރަށުގައި އިތުރު ވަޒީފާ ނުއުފައްދާ ކަމަށާއި މާސްޓާސް ހާސިލްކޮށްގެން ވެސް މަގާމުގެ ކުރިއެރުން ލިބޭނެ ގޮތެއް ނޯންނަ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nބައިނަލްއަގްވާމީ ނަރުހުންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަން މީގެ ކުރިން ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ނަރުހުންތަކެއް ބައިވެރިވަނީ.-ފައިލް ފޮޓޯ: މިހާރު\n"ރަށްރަށުގައި މަގާމުތައް ފުރިގެން ކުދިންނަށް ނުވަދެވިފައި. ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ކުދިން ވަންނަން ބޭނުން ނުވާ ސަބަބަކީ، އެހާ ގިނަ އިރުވަންދެން އެހާ ސްޓްރެސްކޮށް މަސައްކަތް ކުރަން ބޭނުންނުވާތީ."\nނަޝްފާ ވިދާޅުވީ ހޮސްޕިޓަލް ފަދަ ބޮޑެތި ތަންތަނާ ނުގުޅެ ތިބި ނަރުހުން ކްލިނިކް އަދި ފްލެކްސިބިލްކޮށް މަސައްކަތްކުރެވޭ އަމިއްލަ ތަންތަނަށް ދާ ކަމަށެވެ. އަދި ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް އަލަށް ވަންނަ މީހުންނާ އެއްވަރަށް ވަކިވާ މީހުން ވެސް އެބަތިބި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެންވެ، ހާއްސަ އިންތިޒާމްތަކެއް ހަމަޖައްސައިދީގެން ވެސް ވަޒީފާގައި އެ މީހުން ބޭތިއްބޭނެ ގޮތްތަކެއް ވަރަށް މުހިއްމު ކަމަށް ނަޝްފާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޑޮކްޓަރުންގެ ޕޫލަކުން ރަށްރަށަށް ދިވެހިން ހޯދިދާނެ\nއައިޖީއެމްއެޗަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ހޯދަން ފާއިތުވި ދެ ތިން އަހަރު އިއުލާންކުރި ކޮންމެ ބުރަކު ވެސް ގިނަ ބަޔަކު ކުރިމަތިލި އެވެ. އެކަމަކު، އައިޖީއެމްއެޗަށް ވެސް ޑޮކްޓަރުން ހޯދަން އިއުލާންކުރެވެނީ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ހުއްދަ ދިން ވަރަކަށެވެ. މި ފަހުން ވެސް ދިވެހި ދެ މެޑިކަލް އޮފިސަރުން ހޯދަން އިއުލާންކުރުމުން ތިރީހަކަށް ޑޮކްޓަރުން ކުރިމަތިލި ކަމަށް ވެ އެވެ.\nސަރުކާރުގެ މައި ހޮސްޕިޓަލްގައި މި ވަގުތު ތިބި 130 މެޑިކަލް އޮފިސަރުންގެ ތެރެއިން ދިވެހިންގެ އަދަދު އުޅެނީ 100ގަ އެވެ. ސަތޭކަ ޕަސެންޓް ދިވެހިންނަށް ބަދަލުކުރަން ބޭނުންވަނީ އިތުރު 30 ޑޮކްޓަރުންނެވެ.\nމިހާރު އެމްބީބީއެސް ނިންމާފައި ތިބި އަދި ކިޔަވަމުން އަންނަ ދިވެހިންނަށް ބަލާފައި އަވަސް މުސްތަގުބަލެއްގައި އައިޖީއެމްއެޗްގެ މެޑިކަލް އޮފިސަރުންގެ އަދަދު މުޅިން ދިވެހިންނަށް ބަދަލުކުރެވޭނެ ކަމަށް، އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ފާއިތުވި ފަސް އަހަރު މެޑިކަލް ޑިރެކްޓަރަކަށް ހުންނެވި އަދި އެޗްއާރު ކޮމިޓީގެ މެމްބަރު ޑރ. އަލީ ނަޒީމް ގަބޫލުކުރައްވަ އެވެ.\nއޭޑީކޭ ހޮސްޕިޓަލް: ސަރުކާރުގެ ސްކޮލަޝިޕްގައި ކިޔެވުމަށްފަހު މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސާ ތަނެއްގައި ފަސް އަހަރުވަންދެން މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ.-- ފޮޓޯ: ފަޔާޒު މޫސާ/ މިހާރު\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އައިޖީއެމްއެޗަށް ބޭނުންވާ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ތަމްރީންކުރާނެ ދާއިރާތައް ތިން އަހަރުކުރިން ކަނޑައަޅައި އެ އަމާޒަށް ވާސިލްވުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށެވެ. މުހިއްމު ދާއިރާތަކުން ސްޕެޝަލިސްޓުންނާއި ނަރުހުން އުފެއްދުމަށް މި ސަރުކާރުގެ ފުރަތަމަ އަހަރު ނިމުނުތަނާ އައިޖީއެމްއެޗަށް ހާއްސަކޮށްގެން 10 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓެއް ކަނޑައަޅައިދިނެވެ. އެކަމަކު، ކޮވިޑު-19 އާ ހެދި އެ ބަޖެޓު 1.8 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ކުޑަކޮށްލިއަސް، މިދިޔަ އަހަރު ފަސް މުވައްޒަފުން، އިތުރަށް ތަމްރީނުވާން ބޭރަށް ފޮނުވި އެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗްގެ ސްކޮލަޝިޕްގައި މިހާރު އަންނަނީ ކުޑަކުދިންގެ ދަތުގެ ޑޮކްޓަރާއި ކްރިޓިކަލް ކެއާ އަދި އިންޓަވެންޝަން ރޭޑިއޮލޮޖީއާ ހޭނައްތާ ދެ ޑޮކްޓަރުން ތަމްރީނުކުރަމުންނެވެ.\nޑރ. ނަޒީމް ވިދާޅުވީ އައިޖީއެމްއެޗަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ހޯދަން މިހާރު ދިމާވާ އަނެއް ގޮންޖެހުމަކީ މީގެ ކުރިން ނޭޕާލުން ރާއްޖެ އަށް ދެމުންދިޔަ ޖާގަތައް ހުއްޓާލުމެވެ. ނޭޕާލާ އެކު ސަރުކާރުން ހަދާފައިވާ އެގްރިމެންޓުގެ ދަށުން އެ ގައުމުގެ ހޮސްޕިޓަލަކާއި ޓީޗިން ހޮސްޕިޓަަކުން ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ސްޕެޝަލިސްޓުން ތަމްރީނުކުރަން ފުރުސަތު ދިނެވެ. އެކަމަކު، އެ އެގްރިމެންޓު މީގެ ދެތިން އަހަރުކުރިން ހަމަވުމުން ޔަގީން 50 ސީޓް ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ.\nއެކަމަކު، މިދިޔަ މަހު ޖެނީވާގައި ބޭއްވި ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާގެ ބައްދަލުވުމުގެ ހަވާސާގައި، ނޭޕާލްގެ ހެލްތު މިނިސްޓަރު ބިރޮދު ހަތިވަޑައާ ބައްދަލުކުރައްވައި ރާއްޖެ އަށް ހާއްސަ ޖާގަތައް ކަނޑައެޅުމުގެ މަޝްވަރާކުރައްވައިފަ އެވެ.\nސަރުކާރުގެ ހަރަދުގައި ޑޮކްޓަރުން ކިޔެވި ނަމަވެސް ޑރ. ނަޒީމްގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ކަންބޮޑުވުމަކީ ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާ ތަނެއްގައި ހިދުމަތް ކުރުމަށް އެއްބަސްވެ އެގްރިމެންޓުގައި ސޮއިކުރި ނަމަވެސް އެއަށް އަމަލުނުކުރުމެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުގެ ހަރަދުގައި ކިޔެވުމަށްފަހު، ބޮންޑު ފުރިހަމަނުކޮށް އެހެން ތަނަކަށް ހިދުމަތްކުރުމަކީ އިންސާފެއް ނޫންކަމަށެވެ. އެ މީހަކު ބޭނުން ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ އިހުތިޔާރު އަންނާނީ ބޮންޑު ފުރިހަމަވުމުން ކަމަށް، ސީނިއާ ކޮންސަލްޓަންޓް އިން އިންޓާނަލް މެޑިސިން، ނަޒީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރާއްޖެ އަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް އަދި ވެސް ޑޮކްޓަރުންނެއް މުޅިން އުފެއްދެއެކޭ ނުބުނެވޭނެ. އަނެއް ކަމަކަށް، ލޯނު ނަގައިގެން އެ ކަހަލަ ގޮތްގޮތަށް އެ ކިޔަވަނީ... ރާއްޖޭގައި ފަސްޓް ޑިގްރީގައި ހިލޭ ކިޔަވައިދޭ.. އެކަމަކު އިނގިލި ކުރިން ގުނާލެވޭ ވަރަށް އަތޮޅުތަކުގައި ތިބޭނީ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން. ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލްތައް ފިޔަވައި އެހެން ހުރި ތަންތަން ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ދަށުގައި މި އޮންނަނީ،" ނަޒީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެ ތަންތަނުގައި 300 އަށްވުރެ ގިނަ ބިދޭސީ ޑޮކްޓަރުން ތިބޭނެ. އެތަންތަނަށް މިހާރު ދާކަށް ދިވެހި ކުދިން އެއްބަހެއް ނުވޭ. އެންމެން ވެސް ބޭނުންވަނީ މާލެ ސަރަހައްދުގައި އުޅެން. އެހެންވެ، މި އިޝޫ އަންނަނީ."\nނޭޝަނަލް ހެލްތުކެއާ އެކަޑެމީގެ ޑީންގެ މަގާމުގައި ހުންނެވި ނަޒީމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ނެތް ބައިވަރު ސަރުކާރުގެ ހޮސްޕިޓަލްތައް އެބަހުއްޓެވެ.\n"އެ ތަންތާ 30 ޕަސެންޓު ނުވަނީސް ދިއުން ފެއާއެއް ނޫން... އަޅުގަނޑުގެ ބޮންޑު ހަމަވިތާ ވެސް 12-13 އަހަރުވެއްޖެ. ޗޮއިސް އަންނަން ވާނީ ބޮންޑު ފުރިހަމަކުރީމަ. ބޮންޑުގައި ޖެހޭނެ ހިދުމަތް ކުރަން. ގަވަމެންޓުގައި [ކިޔަވަން] ގޮސް ސޮއިކުރާއިރު، އެ ސޮއިގެ އަގު ހުންނަންޖެހޭނެ ދެއްތޯ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗް ހޮސްޕިޓަލް: އެ ހޮސްޕިޓަލުގައި 300 އެއްހާ ޑޮކްޓަރުން މަސައްކަތްކުރޭ.-- ފޮޓޯ: ފަޔާޒު މޫސާ/ މިހާރު\nނަޒީމް ވިދާޅުވީ ގައުމީ ޔުނިވާސިޓީގެ މެޑިސިން ސްކޫލްގައި ހިލޭ ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވައިދޭއިރު ވެސް، މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސާ ތަނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ބޮންޑެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ހަމައެކަނި އޮންނަނީ ހިލޭ ޑިގްރީގެ ޝަރުތު، ފަސް އަހަރަށް ރާއްޖެއަށް ހިދުމަތްކުރުމަށް އޮންނަ ޝަރުތެވެ.\nއެ ޔުނިވާސިޓީގެ ފަސް ބެޗެއްގައި 150 އަށްވުރެ ގިނަ ދަރިވަރުން އަންނަނީ ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަމިއްލައަށް ލޯނު ނަގައިގެންނާއި ސްކޮލަޝިޕްގައި ކިޔަވާ ކުދިން އެބަތިއްބެވެ. ހިލޭ ޑިގްރީގައި ކިޔަވައިދޭއިރު އެ ކުދިންގެ ކިޔެވުމަށް 600،000ރ. އަށްވުރެ ބޮޑު އެއްޗެއް ސަރުކާރުން ހަރަދުކުރެ އެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި، ފާއިތުވި ފަސް އަހަރު ސްޕެޝަލައިޒްވި ގިނަ ޑޮކްޓަރުން ކިޔެވީ ސަރުކާރުން ދިން ސްކޮލަޝިޕްގަ އެވެ. އެކަމަކު، އޭގެ ތެރެއިން ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސި ތަންތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޑޮކްޓަރުންގެ އަދަދު ދިހައަކަށް ވުރެ މަދެވެ. އެ ޑޮކްޓަރުންނަށް ބޮންޑުކުރަނީ ފަސް އަހަރު ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސާ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށެވެ.\nއެހެންވެ، ނަޒީމް ވިދާޅުވީ އޭގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ދެ އަހަރު ނަމަވެސް ރަށަކަށް ހިދުމަތްކޮށްފިނަމަ ވަރަށް ބޮޑު ލުއެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\n"މިހާރު ވަރަށް ދިވެހި [ޑޮކްޓަރުންނަށް] ހިދުމަތްކުރޭ. އުޅުމާއި މިކަންކަން ދިވެހިން މާ ބަލައިގަނޭ. އެ މީހުން ބޭނުންވޭ ދިވެހިން. އެކަމަކު ދިވެހިން ވަރަށް މަދު ސްޕެޝަލިސްޓުން ތިބީ،" އައްޑޫ ހޮސްޕިޓަލްގެ ބޯޑުގައި ވެސް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ނަޒީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރަށްރަށުގައި ތިބި މެޑިކަލް އޮފިސަރުން ސްޕެޝަލައިޒްވުމަށް ހަޔަ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ލޯނުގައި މި ފަހުން ހުޅުވާލި އެވެ. އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ނިންމުމެއްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗްގެ އިންޓާނަލް މެޑިސިނާއި އަންހެނުންގެ ބަލިތަކާ ބެހޭ ޑިޕާޓްމަންޓުގައި މި ވަގުތު ތިބީ މުޅިން ވެސް ދިވެހިންނެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ބޮންޑު ފުރިހަމަކުރުމަށް ފަހު ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާ އަށް ދިއުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށާއި އެ ތަންތަން ވެސް ކުރިއަރައިގެން ދާންޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nރަށްރަށަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ނުލިބޭ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ނަޒީމް ވަނީ، މެޑިކަލް ޑިރެކްޓަރަކަށް ހުންނެވިއިރު އައިޖީއެމްއެޗަށް ގިނަ ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީގައި އެދިވަޑައިގެންފަ އެވެ. އޭނާގެ ވިސްނުމުގައި އޭރު ހުރީ އައިޖީއެމްއެޗްގެ އެކި ޑިޕާޓްމަންޓުތަކުގައި ނުވަ މަސް ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރުމަށްފަހު، ކޮންމެ ހަ މަހަކުން ރަށްރަށަށް ބަދަލުވާ ގޮތަށް ޑޮކްޓަރުންގެ ޕޫލެއް އުފައްދާ ގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް މިނިސްޓްރީން އޭރު ދިން ޖަވާބަކީ ވަޒީފާތަކަށް ބޭނުންވަނީ ދާއިމީ މުވައްޒަފުން ކަމެވެ.\nދިވެހި ގައުމީ ޔުނިވަސިޓީ ހޮސްޕިޓަލް ޑޮކްޓަރުން ނަރުހުން ހެލްތު މިނިސްޓްރީ\n45 ކޮމެންޓް, 12 ރިއެކްޝަންސް\nއެސްޕަޔަރިން ހޮލިސްޓިކް ޑޮކްޓަރު\nއަަހަރެންވެސް މި އުޅެނީ ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވަން . އޯލްޓަނޭޓިވް މެޑިސިން. އަހަރެން ރާއްޖެ އައިސް ތާކުން ތާކު ނުޖެހޭ ޑޮކްޓަރުންތަކެއްގެ ތެރެއަށް އައިމަ އަހަރެން ރޮލާ ކާލާނީ. އަހަރެންނަކަށް ނޯންނާނެ އެއްވެސް ފްރީޑަމްއެއް. އިންޑިއާ ނަމަ އަހަރެންނަށް ކެންސަރު ވެސް ޓްރީޓްކުރެވޭނެ ކީމޯ އާާ ނުލާ. ރާއްޖޭގައި އަހަރެންގެ ލައިސަންސް ބާތިލުކުރާނީ. އަހަރެންނަށް ހަމައެކަނި ފަރުވާކުރެވޭނީ ބަނޑުގަ ވައި ހެދޭތީ އެއަށް އެކަނި ކަންނޭނގެ ރައްޖޭގައި. ވައި ޝުޑް އައި ކަމް؟\nމީގެ ގާތްގަނޑަކަށް7އަހަރު ކުރިން އަހަރެންވެސް ތިޔަ ޑަކުޓަރުކަން ކިޔަވަން ކުރިމަތިލިން، ނިކަން ކިޔަވާ ހިތުން. ނިކަން ހިދުމަތްކޮށްދޭ ހިތުން. އެކަމަކު ކޮންމެ ލޯން ފުރުސަތެއް، ކޮންމެ ސްކޯލާޝިޕް ފުރުސަތެއްވެސް ލިބެނީ ފުދިގެން އުޅޭ، ލާރިވެރި މީހުންގެ ދަރިންނަށް. ހަމައެކަނި މޮޅެއް ހޯދުމުގެ ނިޔަތުގައި އެ ފުރުސަތުތަކަށް ކުރިމަތިލާ މީހުންނަށް..... ކުދިން ހޮވުމުގައި، ހިދުމަތްކޮށްދޭން ތިބި ކުދިންނަށް ގިނައިން ފުރުސަތު ދިނުމަށް ފެނޭ..\nމިއަހަރު އިންޓަރންޝިޕް ނިންމި ވިއްސަކަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ވަޒީފާ ނުލިބި، ލޯނު ދެއްކޭނެ ގޮތް ނެތިފަ ތިއްބާ ބޭރު ޑޮކްޓަރުން ހޯދަން އިއުލާނު ކުރީ ކީއްވެތޯ ސުވާލު ކޮށް، އޭގެ ޖަވާބު ހޯދިއްޔާ މާ ރަނގަޅުވާނެ.\nބޮޑެތި އާބާދީތައް އޮންނަ ރަށްރަށުގައި ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ކްލިނިކް ނުހުޅުވަނީ ކީއްވެބާ؟ ކްލިނިކަކުން ފަށައިގަނެ ޓެސްޓްތައް ހެދޭނެ ގޮތަށް ފުޅާކޮށްލާ ހެދިދާނެ. ގައުމުގަ އެހާ ބަލިމީހުން ގިނައިރު ރަށްރަށުގަ ރަގަޅު ޑޮކްޓަރުން ނެތުމުން ބަލާނެ ޕޭޝަންޓުން ކައިރި ރަށްތަކުންވެސް ލިބޭނެހެން ހީވަނީ. މާލެ އައުމަށް ކުރާ ހަރަދަށްވުރެ ކުޑަނަމަ އެހެން ރަށްރަށުންވެސް އެރަށަށް ގޮސްގެން ޑރއަށް ދައްކާނެ މީހުން ވެދާނެ ކަންނޭނގެ.\nނަރުސްކަން ކިޔަވާ ނިމިގެން އައިސް ވަޒީފާ ލިބޭތޯ ރަށު ހޮސްޕިޓަލުގައި އާދޭސް ކުރާތާ6މަސް ވީފަހުން ފިނޭންސުން ހުއްދަ ދީގެން އިއުލާނެއް ކުރީމައި އެއަށް ފޯމު ލައިގެން އަދި އެބަ ހުންނަންޖެހޭ މަސް ދެމަސް ވަންދެން އަދިވެސް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެވިފައި. ދިވެހިން ގިނަ ކުރަން ބޭނުންނަމަ މިހުންނަ ޕްރޮސެސްތައް ތަންކޮޅެއް އަވަސްކޮއްލަދޭނަމަ…\nއަތޮޅުތެރޭގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ޝައުގުވެރި ނުވާ ބައެއް ސަބަބުތައް # މަސައްކަތް ކުރަން ބޭނުންވާ ސާމާނުތައް، ލެބޮޓްރީ ޓެސްޓްތައް ހެދެން ނެތުން (ބިދޭސީ ޑރން ވެސް ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ސަބަބެއް) #މާލޭގައި ހަފްތާ އަކު5ދުވަހު މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭއިރު އަތޮޅުތެރޭގައި6ދުވަކު މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހުން #ބިދޭސީންނަށް ލިބޭ ލިވިން، ފުޑް އެލަވަންސް ނުލިބުން (ތިބޭ ތަނަށް ކުލި ދައްކައިގެން އުޅެން ޖެހުނަސް) #އިތުރު އާމްދަނީ އެއް ލިބޭނެ ގޮތެއް ނެތުން\nބަލަގަ މަ ބުނަންތަ އަދި މިތާ ނުބުނެވި އޮތް ވާހަކައެއް. މިކަން މިގޮތައް ދާކަން ސަރުކާރަށްވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަ އެނގިފަ އޮންނާނީ. ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ސްކޮލާޝިޕް ގައި އެތައް ކުދިންނެއް ޔޫކޭ، އޮސްޓުރޭލިޔާ އަށް ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވަން ފޮނުވާ ކޮނމެ އަހަރަކު. ބޮންޑާ އެކީ ފޮނުވަނީ. އެކަމް ލާހިކެއްނޫން މިއިން އެކަކުވެސް ކިޔަވާ ނިމިގެން ރާޖެ އަކަށް ނާންނާނެ. މިމީހުން އެ ގައުމު ތަކުގަ ކިޔަވާ ނިމުނީމާ ރާއްޖެ ސަރުކާރުންއެތާނގަ ވަޒިފާ އަދާކުރަން އެބަ ހުއްދަވެސް ދޭ!\nއަތޮޅުތެރޭގައި މަސައްކަތްކުރަން ދިވެހި ޑޮކްޓަރުން ދިޔަޔަސް އެތަންތަން ކުރިނާރާނެ. ކުރިއަރާނީ އެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީ އިން ވެސް އެއްބާރުލުން ދީގެން. ޑޮކްޓަރުން ހޯދަން އެދޭ ސާމާނުތައް ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ހޯދައި ދެވިގެން. ސާމާނުތައް ހޯދަން އެދިގެން އަހަރު ދެއަހަރު ވާއިރުވެސް އެއްޗެއް ނުލިބި ކަމެއްނުކުރެވި، ލިބިފައިވާ ތަޢުލީމާއި ތަމްރީންގެ ބޭނުން ނުކުރެވޭ ތަންތަނުގައި ކިހިނެއްތޯ މަސައްކަތް ކުރާނީ. ކިހިނެއްތޯ އެތަންތަން ކުރިއެރުވޭނީ؟\nކިޔަވައިފިއްޔާ ލައިސަންސެއް ނަގަންޖެހޭ\nލައިސަންސޭ ކިޔައި ޑޮކްޓަރުންނަށާއި ޓީޗަރުންނަށް ދަތިކުރާތީ ދިރިއުޅެން އެހެންކަމެއްކުރުން މާ ރަނގަޅު\nމިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޮއިލެޓް\nބިދޭސީ ޑޮކްޓަރުންނާ ނަރުހުން ގެނައުމަކީ ހެލުތު މިނިސްޓްރީގެ ބޮޑަތިމީހުން އަޑީގައި ތިބެގެން ހިންގާ ޖަރީމާއެއް. ޢެކަމުން މުއްސަނދި ވަނީ ކިތައް މީހުން? މިވާހަކަ ދައްކަން ކެރޭ ބަޔަކު އެބަތިބި?


Breaking: Adeeb furaanee hukuru dhuvahu, enburi annaanee mi mahu 26 gai\nއަދީބު ފުރާނީ ހުކުރު ދުވަހު، އެނބުރި އަންނާނީ މި މަހު 26 ގައި\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ބޭސްފަރުވާއަށް އިންޑިއާ ފުރާވަޑައިގަންނަވާނީ އަންނަ ހުކުރު ދުވަހު ކަމަށާއި އެނބުރި ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ މި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ކަން ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާން އަބްދުﷲ ހާމަ ކުރައްވައިފި އެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގައުމީ ސަލާމަތާއި ހާރިޖީ ގުޅުންތަކުގެ ކޮމިޓީއަށް ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާންގެ އިތުރުން ކޮމިޝަނާ އޮފް ޕޮލިސް މުހައްމަދު ހަމީދާއި ކޮމިޝަނާ އޮފް ޕްރިޒަންސް އަބްދުﷲ މުނާޒް އާއި އިމިގްރޭޝަންގެ ޒިންމާދާރު ވެރިޔާ ވަނީ ހާޒިރުކޮށްފަ އެވެ. މި ބޭފުޅުންނާއެކު އެ މުއައްސަސާތަކުގެ ބައެއް އެހެން އިސް ބޭފުޅުން ވަނީ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ.\nކޮމިޓީގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން މިނިސްޓަރު އިމްރާން ވިދާޅުވީ އަދީބު ބޭސްފަރުވާއަށް އިންޑިއާއަށް ވަޑައިގަންނަން ހުއްދަ ދިނީ އެއް އަހަރު ދުވަހަށެވެ. ނަމަވެސް ހުކުރު ދުވަހު ވަޑައިގަތުމަށް ފަހު، ފަރުވާއަށް އިތުރަށް މަޑުކުރަން ނުޖެހޭނަމަ މި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު އަނބުރާ ވަޑައިގަންނަވާ ގޮތަށް ޓިކެޓުގެ ކަންކަން ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އަދީބު އަނބުރާ ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ހުރިހާ ސަލާމަތީ ކަންކަން ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށް އިމްރާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިމިގްރޭޝަންގެ ޒިންމާދާރު ވެރިޔާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަދީބަށް ޕާސްޕޯޓު ދުލެއް ނުކުރެ އެވެ. ބޭސްފަރުވާއަށް ވަޑައިގަތުމަށް އިމިގްރޭޝަނުން ދޫކުރީ އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ޓްރެވެލް ޑޮކިއުމެންޓެކެވެ. އެ ޑޮކިއުމެންޓުން ދަތުރު ކުރެވޭނީ ވެސް ހަމައެކަނި އިންޑިއާއަށެވެ. އެހެން ގައުމަކަށް ދަތުރެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. ޑޮކިއުމެންޓަކީ އެއް އަހަރުގެ ޑޮކިއުމެންޓަށް ކަމަށް ވީ ނަމަވެސް އޭގެ ކުރިން ވެސް ރާއްޖެ ވަޑައިގެންފިނަމަ، އެއާ ހަމައިން ޑޮކިއުމެންޓް ކެންސަލް ވާނެ އެވެ.\nފުލުސް ކޮމިޝަނަރު މުހައްމަދު ހަމީދު ވިދާޅުވީ އަދީބާއެކު ފުލުހުންގެ ތިން އޮފިސަރުންނާއި ކަރެކްޝަންގެ ތިން އޮފިސަރުން އިންޑިއާއަށް ވަޑައިގަންނަވާނެ އެވެ. ފުލުހުންގެ އެޑްވާންސް ޓީމެއް މާދަން އިންޑިއާއަށް ފުރާނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ފުލުހުންނާއި ކަރެކްޝަންސްއިން ވެސް ވަނީ އަދީބު ފިލައިގެން ނުދެވޭނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.\nއަދީބުގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރި ތިން މައްސަލާގައި އިއްވާފައިވާ ހުކުމްތައް މިހާރު ވަނީ ބާތިލުވެފަ އެވެ. އަދީބު މިހާރު ތަންފީޒު ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ ކޯޓުގެ ހުރުމަތް ކަނޑާލި މައްސަލާގައި އިއްވާފައިވާ 15 ދުވަހުގެ ހުކުމެވެ. އެ މުއްދަތު ހަމަވާނީ އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހަށެވެ. ނަމަވެސް ބޭސް ފަރުވާއަށް ފުރާ ހިސާބުން މުއްދަތު ގުނުން މެދުކަނޑާލާނެ އެވެ.\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އިމްރާން އަބްދުﷲ


Prince Harry Aai Meghan Dhathurukuri Private Jet Ge Photo Thah Aanmukohfi - Vaguthu\nޕްރިންސް ހެރީ އާއި މޭގަން ދަތުރުކުރި ޕްރައިވެޓް ޖެޓްގެ ފޮޓޯތައް އާއްމުކޮށްފި\nޕްރިންސް ހެރީ އާއި މޭގަން މާކެލް މިދިޔަ ހަފްތާ ބަންދުގައި ޕްރައިވެޓް ޖެޓެއްގައި ޕްރާންސަށް ދަތުރުކުރި މައްސަލަ ވަނީ ހޫނުވެފައެވެ. އެއާ ޕްރައިވެޓް ޖެޓްތަކަކީ މާގައިން ގާބަން ޖައްވަށް ބޭރުކުރާ އުޅަނދުތަކެއް ކަމަށް ބުނެ ތިމާވެށީގެ ދިފާޢުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުން އެމައްސަލަ ބޮޑުކޮށްލުމުންނެވެ.\nހެރީ އާއި މޭގަން ކުރި ދަތުރުގެ މައްސަލަ ހޫނުވެފައި ވަނީ އެދެކަނބަލުން ދަތުރުކުރި ޕްރައިވެޓް ޖެޓްގެ ފޮޓޯތައް ވަނީ އާއްމުކޮށްފައެވެ.\nސެސްނާ 680 މަރުކާގެ ޕްރައިވެޓް ޖެޓަކީ 12 ސީޓްގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ލަގްޒަރީ ޕްރައިވެޓް ޖެޓެކެވެ. ބޮޑު ޓީވީއަކާއި ބޮޑު ފާހާނާއަކީ ވެސް ހިމެނޭ މި ޕްރައިވެޓް ޖެޓްގެ ހާއްސަ ސިފަތަކެވެ. އޭގެ އިތުރުން އެތެރޭގެ ލައިޓްތައް ފަސެންޖަރުން ބޭނުން ގޮތަކަށް ދިއްލާލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ.\nފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މި ޕްރައިވެޓް ޖެޓުން ކޮންމެ ދަތުރަކު ތިންލައްކަ ޓަނުގެ ކާބަން ޖައްވަށް ބޭރު ކުރެއެވެ.\n15 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕްރައިވެޓް ޖެޓެއްގައި މޭގަން އާއި ހެރީ ފްރާންސްގެ ނީސްއަށް ދަތުރު ކޮށްފައި ވާއިރު އެދުވަހު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ލަންޑަނުން ނީސް އަށް 20 ޝެޑިއުލް ފްލައިޓް ދަތުރު ކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެއިން ފްލައިޓެއްގައި ދަތުރުނުކޮށް ޕްރައިވެޓް ޖެޓެއްގައި ދަތުރު ކުރުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެއް ކަމަށް ފާޑުކިޔާ މީހުން ބުނެއެވެ.\nކުރިމަތިވެފައިވާ ފާޑުކިޔުންތަކާއި ބެހޭ ގޮތުން އަދި ޕްރިންސް ހެރީ އާއި މޭގަން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ.\nއެދައިތަ ވަރައްމޮޅުވާނެ ކުދިންބަލަހައްޓަން އަވަހައް އެދައިތައާ ޙަވާލުކުރޭ


Cinema Thakah Dhevey Nama, Match Thah Balan Dhandah Vedheven Jeheyne: Karren Brady - Vaguthu\nސިނަމާތަކަށް ދެވޭ ނަމަ، މެޗުތައް ބަލަން ދަނޑަށް ވަދެވެން ޖެހޭނެ: ބްރޭޑީ\nގައިދުރުކަން ބަހައްޓައިގެން ސިނަމާތަކަށް ގޮސް ފިލްމު ބަލަން ހުއްދަ ދިން އިރު ސަޕޯޓް ކުރާ ޓީމު ކުޅޭ މެޗްތައް ބަލަން ހަމަ އެ ގައިޑްލައިންއަށް ތަބާވާގޮތަށް ދަނޑަށް ވަދެ ސަޕޯޓް ކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ވެސްޓް ހަމް ޔުނައިޓެޑްގެ ވައިސް ޗެއާމަން ކެރެން ބްރޭޑީ ބުނެފިއެވެ.\nބްރޭޑީ ދަަ ސަންއަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ބަންދު ކުރެވިފައިވާ ސިނަމާ އަކަށް ގައިދުރުކަން ބަހައްޓައިގެން ވިޔަސް ފިލްމް ބަލަން ވަދެވޭއިރު ފުޓުބޯޅަ ދަނޑުތައް ފަދަ ވައިދައުރުވާނެ ގޮތްތައް ހުރި ތަންތަނަށް މެޗު ބަލަން ދިއުމުގެ ހުއްދަ ނުދިނުމަކީ ބަލައިގަންނަށް ދަތި ހަމަނުޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ބަލިމަޑުކަން ފެތުރެން ފެށުމުން އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ސަރުކާރުން މިއަހަރުގެ މާޗް މަހު ވަނީ ގިނަ މީހުން ތަންތަނަށް އެއްވެ އުޅުން މަނާކޮށްފައެވެ. އަދި މިއަދާ ހަމައަށް އައިއިރު އެހެން ދާއިރާތައް މަޑުމަޑުން ހުޅުވާލާ ކުރިއައް ދެވޭނެ ގޮތް ގޮތް ހޯދަމުން ދާއިރު ހަމައެކަނި ކުޅިވަރުތަކަށް މިގޮތަށް ދަތިކުރުން މިއީ ވެސް ބަލައިގަންނަން ދަތިކަމެއް ކަމަށް ބްރޭޑީ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nބްރޭޑީ އިތުރަށް ބުނީ ސަޕޯޓަރުން ނެތި ކުޅެން ޖެހުމުގެ ހިތި ނަތީޖާ ހާއްސަކޮށް ބޮޑެތި ކްލަބްތަކުން ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މެންޗަސްޓަ ޔުނައިޓެޑް، މެންޗަސްޓަ ސިޓީ އަދި އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ލިވަޕޫލް ބަލިވުމުގެ އެއް ސަބަބަކަށް ވެސް ބްރޭޑީ ދެއްކީ އެޓީމުގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ޓީމަށް ހިތްވަރުދިނުމަށް ދަނޑަށް ނުވަދެވުމެވެ.\nމީގެއިތުރުން ދަނޑުތަކައް އެއްވެސް ސަޕޯޓަރަކު ނުވެއްދުމުގެ ބަދަލުގައި ގައިދުރުކަން ބަހައްޓައިގެން، ލަންޑަން ސްޓޭޑީއަމް ފަދަ ބޮޑެތި ސްޓޭޑީއަމްތަކަށް މަދުވެގެން 15000 ސަޕޯޓަރުންނަށް ވަދެވެން ޖެހޭނެ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. އަދި ހަތަރު ސީޓު މޮނިޓަ ކުރަން އެއް އޮފިޝަލަކު ބައިންދައިގެން ކުރި ނަމަވެސް މީ ކުރަން އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވެއެވެ.\nއަދި މާސްކް އެޅުން މަޖުބޫރުކޮށް ދަނޑު ތެރޭވެސް ސެނެޓައިޒް ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމްތައް ހަމަޖައްސާ ދެންވެސް އެޅެންހުރި ހުރިހާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިގެން ވިޔަސް ސަޕޯޓަރުންނަށް މެޗުބަލަން ދަނޑަށް ވަދެވޭނެގޮތް ހަދަން ޖެހޭ ކަމަށް ބްރޭޑީ ވަނީ ބުނެފައެވެ. ޕްރިމިއަ ލީގުން ވަނީ މިދިޔަ ހަފްތާގައި ސަޕޯޓަރުން ވައްދައިގެން މެޗްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ހުއްދައަށް އެދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސަރުކާރަށް ރަސްމީކޮށް ސިޓީއެއްވެސް ފޮނުވައިފައެވެ.\nއިނގިރޭސި ވިލާތުގައި ދަނޑުތަކަށް ސަޕޯޓަރުން ވެއްދުމުގެ ހުއްދަ ދީފައި ނެތް ނަމަވެސް ޔޫރަޕުގެ އެހެން ބައެއް ލީގު ތަކުގައި ގައިޑްލައިން ތަކެއް ހަދާ ސަޕޯޓަރުން ދަނޑަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ މިހާރު ވަނީ ދީފައެވެ. އެގޮތުން މިހާރު ޖަރުމަނު ލީގު އަދި އިޓާލިއަން ލީގުގައި މެޗު ބެލުމަށް ސަޕޯޓަރުންނަށް ދަނޑަށް ވަދެވެއެވެ.


Dhivehi Anhenaku Jinsu Badhalkoh "Firihenakah Vejje" - Vaguthu\nދިވެހި އަންހެނެއް ކަމަށްވާ އައިމިނަތު އީނާސް އޭނާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ބަދަލުކޮށް "ފިރިހެނަކަށް" ވެފައިވާކަން މީސް މީޑިއާގައި އިއުލާން ކޮށްފިއެވެ.\nރާއްޖެ އިން ބޭރުަގައި ދިރިއުޅޭ އީނާސް މީސް މީޑިއާ އެކައުންޓްތަކުގައި ބޭނުން ކުރާ ނަމަކީ އީމާން އެޒެކިއެލް އެވެ. އޭނާ އަކީ މީގެ އެތައް ދުވަހެއް ކުރިން ފިރިހެނުންގެ ހެދުން އަޅައިގެން އުޅޭތީ ބައެއް މީހުންގެ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވި މީހެކެވެ. އީނާސް ހެދުން އަޅާ ގޮތުން އޭނާ އަށް ފުރައްސާރަ ކުރާކަމަށް ބުނެ 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރ މަހު ފުލުހުން މައްސަލައެއް ތަހްގީގު ވެސް ކުރިއެވެ.\nއީނާސް ރާއްޖެ ދޫކޮށް ދިޔައީ އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދިޔަ މާލޭގެ ކެފޭއަކަށް ބަޔަކު ހަމަލާދީ އެތަނުގެ ބިއްލޫރިގަނޑު ތަޅާލި ފަހުން ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައި ވެއެވެ.\nޖިންސު ބަދަލުކޮށް ފިރިހެނަކަށް ބަދަލުވިކަން އިއުލާންކޮށް އީނާސް ޓިކްޓޮކްގައި ވީޑިއޯއެއް އާއްމުކޮށްފައި ވެއެވެ.އެވީޑިއޯގައި އޭނާ ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އޭނާ ޖިންސު ބަދަލުކުރިތާ މިހާރު އެއްމަސް ދުވަސް ވެއްޖެއެވެ.\n"ފިރިހެނަކަށް ބަދަލުވިކަން" އީނާސް އިއުލާން ކޮށްފައި ވާއިރު އޭނާ ފިރިހެނުންގެ ހެދުން ލާން ފެށުމުން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކަށް ރައްދުދީ އޭނާ ކުރިން ބުނެފައި ވަނީ ހެދުންއަޅާ ގޮތުން އަންހެނަކު ފިރިހެނަކަށް ބަދަލު ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އޭނާގެ ދިފާއުގައި 2019 ވަނަ އަހަރު މީސް މީޑިއާގައި ބައެއް މީހުން ކެމްޕޭނެއް ވެސް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.\nމާނައީ: އިބްނު ޢައްބާސް رضي الله عنهما ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން އައިސްފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން އަންހެނުންނާ އެއްގޮތަށް އުޅޭ މީހުންނާއި އަންހެނުންގެ ތެރެއިން ފިރިހެނުންނާ އެއްގޮތަށް އުޅޭ މީހުންނަށް ﷲ ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ލަޢުނަތް ލެއްވިއެވެ."\nފިރިހެނުން އަންހެނުންނާ އެއްގޮތް ކުރަން ނުވަތަ އަންހެނުން ފިރިހެނުންނާ އެއްގޮތް ކުރަން މަސައްކަތްކުރާ މީހާ، ﷲ ގެ ޤަދަރާއި ޝަރުޢާ ދެކޮޅު ވެއްޖެއެވެ. އެހެނީ ﷲ سبحانه وتعالى ޚަލްޤުކުރައްވާ ޝަރުޢުކުރެއްވި ކޮންމެ ކަމެއްގައިމެ ޙިކުމަތެއް ވެއެވެ. ނައްޞުތަކުގައި ގަދަފަދަ ވަޢީދާއި ލަޢުނަތް އައިސްފައިވަނީ އެސަބަބަށްޓަކައެވެ.\nމި ތަނުގައި ލަޢުނަތް ލެއްވުމުގެ މުރާދަކީ ފިރިހެނުން އަންހެނުންނާ ވައްތަރުވެގަތްކަމަށްޓަކައި އަދި އަންހެނުން ފިރިހެނުންނާ ވައްތަރުވެގަތްކަމަށްޓަކައި އެބައިމީހުން ﷲގެ ރަޙުމަތުން ދުރުކޮށް ބޭރުކުރެވުމެވެ. ފަހެ، އަންހެނުންނާ ވައްތަރުވެގަންނަ މީހާ ދަންނައެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ދޫފުޅުން އޭނާގެ މައްޗަށް ލަޢުނަތް ލައްވާފައިވެއެވެ. އަދި ފިރިހެނުންނާ ވައްތަރުވެގަންނަ މީހާ ދަންނައެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ދޫފުޅުން އޭނާގެ މައްޗަށް ލަޢުނަތް ލައްވާފައިވެއެވެ.\nމިފަދައިން ވައްތަރުވެގަތުން ވަނީ ބޮޑެތި ފާފައިގެ ތެރެއިންނެވެ.\nޖުލައި 14, 2021 21:28\nމީ ރައީސް ނަޝީދު އެބުނާ މެދުމިނަކީ. ހިތާނު ކުރާތީ ހަޅޭއްލެވި މީހުން މުޅި ގުނަން ބަދަލު ކުރި އިރު ބަހެއް ނުބުނޭ.\nޖުލައި 15, 2021 17:48\nޢެ އަންހެން މީހާ ހަމަ ހީވަނީ އަދިވެސް ހަމަ އަންހެނެއް ހެން... އަންހެންކަށް ވާން ލަދުގަނެ ފިރިހެންކަށް ވާން އުޅުމަކީ މޮޅު ކަމެއް ނޫން... މަ އަންހެނަކަށް ވީތީ ފަހުރުވެރިވަން... ފޫހި މީހާގަޑެއް.... އަންހެނަކަށް ވުމަކީ ދެރަކަމެއް ނޫން.....\nޖުލައި 14, 2021 21:31\nހު ރި ހިތާމައެއްގެ ބޮޑުކަމާއެވެ. މި ކުޑަ ވަގުތު ކޮޅުގަވެސް މާތްﷲގެ މަގަށް ރުޖޫޢަ ވުމަށް ނަޞޭހަތްތެ ރިވެ ވަޞިއްޔަތް ކު ރަން.\nޖުލައި 14, 2021 21:55\nއެގޮލާވާނީ ދެން ޝީމޭލަކަށް ތާ؟ ބޯހަލާކު؟ އުޅޭފާޑެއްދޯ ދެން\nޖުލައި 14, 2021 22:53\nއަންހެނެއްވެސް ނޫން ފިރިހެނެއްވެސްނޫން. ޖަނަވާރެއްވެަް ނޫން. އައިޑެންޓިޓީއެއް ނެތް. ތިއީ ހަމަ ޝައިތާނުން.\nޖުލައި 14, 2021 21:56\nޖުލައި 14, 2021 22:08\nމީނާގެ މައިންބަފައިން ނަކީވެސް ދިވެހިންބާ. ކޮން ގެއެއްގެ ކުއްޖެއްބާ\nސުވާލު ކުރެވި ހިސާބު ބެލެވި ޖަޒާވެސް ލިބޭނެ ދުވަހަކަށް ތައްޔާރު ވަމާތޯ\nޖުލައި 14, 2021 22:11\nދެން މިމީހުންނާދިމާލައް އަހަރުން ކފރ ނުކިޔާ ދެންކޯޗެކޯކިޔާނީ މާތް ނަބިއްޔާ ލައުނަތްލެއްވެވި ކފރނައް އޮނަނާނީ ހަމަ ނަރަކައިގެ ހޫނު އަލިފާން\nޖުލައި 14, 2021 22:56\nޝައިތާނުން. ވަލުޖަނަވާރުން ނަށްވުރެވެސް ދަށުދަރަޖައިގެ ނަޖިސް..މުޑުދާރުކަމަކީ ތިޔަމީހުނަށް ދުވަހަކު ތާހިރުނުވެވޭނެ.7ކަނޑު ފެން ހުސްވަންދެން ގަޔަށް އެޅިއަސް އެމީހުންގެ މުޑުދާރު ނަޖިސްކަން ނުފިލާނެ ކަމަށް ﷲ ތައާލާ އަންގަވާފައިވަނީ..\nޖުލައި 14, 2021 22:16\nޖުލައި 14, 2021 22:32\nމި ދުނިޔެމަތީ ދިރިހުއްޓައި ﷲއާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ (ސ.އ.ވ) ގެ ލައުނަތް ލިބުމަކީ ހާދަހާ ދެރަ އަދި ނިކަމެތިކަން ބޮޑުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. ޔާ ﷲ. އަޅަމެން ތެދުމަގުގައި ސާބިތު ކުރައްވާށި. އަޅަމެންނީ ޝައިތާނުންނަށް ވާގިދޭ އަދި ޝައިތާނުންނާއިއެކީ ވާ ބަޔެއް ކަމުގައި ނުލައްވާށި. އެކަކު އަނެކަކަށް ހެޔޮ ކަންތަކަށް ގޮވާ އަދި ނުބައި ކަންތައް ނަހީ ކުރާ ބަޔެއް ކަމުގައި ލައްވާށި.\nޖުލައި 14, 2021 22:33\nދިވެހި އަންހެނުން ބޯކޮށަނީ މީނަ ވާންދޯ މިހާރު ފެޝަނޭ ކިޔާފަ\nޖުލައި 14, 2021 22:41\nދިވެހި ފިރިހެނުން ބޯދިގު ކުރަނީ މީނައާ ވައްތަރު ނުވާން ތާ\nޖުލައި 14, 2021 22:38\nވަރަށްފޫހިވާއެއްޗެއްތީ. ކިތަންމެވަރަކަށް ފިރިހެނަކަށްވާން އުޅުނަސްތީ ހަމަރަނޑާލި އަންހެނެއް. ﷲ ނިންމަވާފައޮތްގޮތެއް ބަދަލެއްނުކުރެވޭނެ\nޖުލައި 14, 2021 22:51\nމީތޯމެދުމިން މީލާދީނީވުންނޫންތޯ ކާފަރުވުން ނޫންތޯ ކޮބާދިވެހިޕާސްޕޯޓު ބާތިލު ނުކުރަނީ ކީއްވެ\nޝައިތާނާގެ ޗެލެންޖެއް،، އިންސާނުން ﷲ ހެއްދިވި ގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ބަދަލުކުކުރުން. ތި މީހުންގެ ހަލާކު އަމިއްލައަށް ތިތިބީ ލިބިގަނެގެން. ބޭުރުފުއް ބަދަލު ކުރިއަސް އެތެރެ ހަމަ ތިއީ އަންހެނެއް....\nޖުލައި 14, 2021 23:00\nމަ ހާދަ ލޯބިވިމަންޖެޔެކޭމީ އެކަމުމިޔޮއްއިވުނު ހަބަރެ އް ހިއްހަލާކުވެއްޖެ\nޖުލައި 14, 2021 23:10\nމި ސަރުކާރުން އޭނަ ހިމާޔަތްކުރާނެ . ރަނގަލަށްވިއްޔާ އެމްޑީޕީ ގޮލައެއްތީ، ރާއްޖެބަދުނާމުކުރަން މުސްލިމް ގައުމެއްވީތީ ފަޟީޙަތްކުރަން އުޅުނަށްނުވާނެ! ތިޔަ މީހަކު ފަޟީޙަތްވާނީ! އެވަރުގެ އޮޕަރޭޝަނެއްކުރަން ވެސް ކަރަދު ކުރާނީވެސް ރަނގަޅަށްވިއްޔާ ލާދީނީއެޖެންޑާ ބައިގަނޑު! ބޮޑު ހަލާކެއްމި ގައުމަށް ހުރި!\nޖުލައި 14, 2021 23:22\nލަދު ނެތިއްޔާ ކޮންމެކަމެއްވެސް ކުރަންވީ. ވަރަށް ހިތާމަވެރި ހަބަރެއް\nޖުލައި 14, 2021 23:23\nމިއީ ބުއްޅަބޭ އެ ބުނާ މެދުމިންގަނޑު. ލާދީނީ\nޖުލައި 14, 2021 23:42\nމިކަހަލަ މީހުންގެވާހަކަ ނޫހުގަ ޖެހުމަކީވެސް އެމީހުންނަށް ސަޕޯޓުކުރުން\nޖުލައި 14, 2021 23:44\nތިވައްތަރަށް ބޭރުގަ ތިކަންތައްތަކަށް ތަރުހީބު ދޭތަނަްތާގައުޅޭ.\nޖުލައި 14, 2021 23:53\nކޮބައިތަ މީނަގެ ދިފާއުގައި އޭރު ނިކުތް މީހުން؟ ބަލަ މީހުން އެއްޗެހި ގޮވަނީ ގޮވަން ވެގެންނޭ\nޖުލައި 15, 2021 00:01\nޖުލައި 15, 2021 00:31\nދިވެހި އަންހެނަކު ޖިންސު ބަދަލުކޮށް "ފިރިހެނަކަށް ވެއްޖެ\nޖުލައި 15, 2021 11:03\nވާން އުޅުނަސް ނުވެވޭނެ. ބޭނުންވާގޮތް ބުނީ\nޖުލައި 15, 2021 00:49\nޕްލާސްޓިކް އެއްޗެއްތަ ޖެޙީ،\nޖުލައި 15, 2021 01:49\nދެވެހިންގެ ތެރޭ ފިރިހެނުންނައް ވުރެހަގިނައީ ނުބައި ނުލަފާ ކަންބޮޑީ ދިވެހި އަންހެނުންގެ...ވަރައްސާފު މުލިދުނިޔެއައް ...މިކަހަލަ ކަންކަމުގެ އަޑީގަ ގިނައީ އަންހެނުން... މީނާ މާލޭގައި އުޅޭއިރު ދުއްވަނީ ޖީ.އެން ސައިކަލެއް...\nޖުލައި 15, 2021 09:55\nމިކަމުގައި އުޅޭ ފިރިހެނުންނަށް މަލާމާތާ ފުރައްސާރަ ބޮޑުވީމަ ނޫޅެނީ މީގެ ފިރިހެނުންވެސް މަދެއްނުވާނެ.\nޖުލައި 15, 2021 09:57\nއަހަރެންވެސްމި އަންހެން ކުއްޖެއް އަހަރެން ނޫޅެން އެހެނެއް\nޖުލައި 15, 2021 02:06\nފިރިހެނަކަށް ބަދަލުވީ މަވެސް ހަ މަ އަންހެން ކުއްޖަކާ ތަފާތެއްނެތް. މިހާރު މާއަންހެންވަންތަ...\nޖުލައި 15, 2021 04:47\nކޮން މެ ކަ މެއް ގަ މައިންބަފައިންނައް ހަޖޫ ނުޖަހާ، މައިންބަފައިންގެ ބަސްއަހާދަރިންނެއް ނުތިބޭ މިހާރަ🤔\nޖުލައި 15, 2021 05:42\nފިރިހެނުންގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަން ދެކެ މޮޔަވެފައި ހުރި އަންހެނެއް މިއީ\nޖުލައި 15, 2021 08:00\nގިޔާމަތް ދުވަސް އެބައޮތް ކަނބުލޯ\nޖުލައި 15, 2021 08:06\nއަސްލު އޭނާއަށް ނަސޭހަތް ދޭންވީ ވަގުތު އެންމެންވެސް\nއޭނާއަށް މަލާ މާތް ކޮށް އިންޒާރުދީ ހެދީ 2019\nއެކަ ނުވެ ސަބަބުން އޭނާގެ މައިންޑް ނެގެޓިވް ވީ\nއެހެންވީ މާ ދެންވެސް އެހެން މީހަކަށް މިގޮތައް ކަންތައް ނުކުރު މަށް ގޮވާލަން\nޖުލައި 15, 2021 08:23\n"މިތާ މިތިބޭދުވަސްކޮޅުގައި ސަވާރުވެގެން ހަވާނަފްސަށް\nޙިތާ ހަށި އެދުނުހާމަގަކުން، ތެދޭ މަކޮޔާ ދުވެވިދާނޭ "\nޢަދި ތިބާ ދާން އޮތްތަނެއް އެބަޮއޮތްކަން ހަމަ ނޭގެނީތޯ؟\nޙުރި ހިތާމައެއްގެ ބޮޑުކަމާއެ!!\nޖުލައި 15, 2021 09:26\nޖަހަންނަމަގައި އެންމެ ގިނަވެގެންވަނީ އަންހެނުންކަމަށް ބުނަނީ އެހެންވެގެންނެވެ.\nޖުލައި 15, 2021 17:01\nކަލެއަށް ފެންނާނީ ހުސް އަންހެނުން މިވައްތަރަށް ތެޅޭތި ފިރިހެނުން އެއީ އެއްވެސް ފާފައަކަށް އަރައި ނުގަންނަ ހުދު ކާފޫރުން.\nޖުލައި 15, 2021 10:02\nއަހަރެންވެސް ޖިންސު ބަދަލު ކުރަން އީދައްވެސް މިއުޅެނީ އާޖިންސެއް ގަންނަން.\nޖުލައި 15, 2021 10:29\nއެހެންވީމާ މީނާ އަކީ މިހާރު ދިވެހި ރައްއިތަކައް ނުވާނެ\nޖުލައި 15, 2021 10:53\nމިޒަމާނުގެ ކުދިންގެ ވިސްނުން ހުންނަ ގޮތަކީމި. ކިތަންމެ މިނިވަން ކަމަކަށް ދައުވާ ކުރިޔަސް ދީނުގަ ކަނޑައެޅިގެން ހަރާން ކުރެވިފައިވާ ކަމަކަށް ތާއީދެއް ނުލިބޭނެ. ކިތަންމެ މަސައްކަތެއް ކުރިނަމަވެސް މީ "norm" އަކަށް މިފަސްގަނޑަކު ނުހެދޭނެ. ދުޢާ އަކީ ހެޔޮ ވިސްނުން ދެއްވުން.\nޖުލައި 15, 2021 10:59\nއޭ މަބުނީ އަދި ތިހެން ޖަހާ ވާހައެއް ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެ ތީނަ ބުންޏަސް. މަޝްހޫރުވާން ވެސް ދޮގު ހަދާފާނެ އެންނު. .\nދިވެހި އަންހެނަކު ބޭރުފުށުން ފިރިހެނެއްގެ ސިފަ ޖެހިއްޖެ\nޖުލައި 15, 2021 11:59\nއެއީ މިހާރު ދިވެއްސަކަށް ނުވާނެ. ގާނޫނީ ގޮތުން\nޖުލައި 15, 2021 12:53\nމީ މިގައުމަށް ޖެހިފައި ވާ ބޮޑެތި މުސީބާތް...\nޖުލައި 15, 2021 15:35\nސުބުހާނަﷲ. ﷲއަކްބަރު. އަސްތަޤްފިރުﷲ. އަލްހަމްދުލިﷲ އެންމެހާ ނިޢުމަތަކަށް. މާތްﷲ އަޅަމެން އެންމެނަށް ފާފަ ފުއްސަވާ ތެދުމަގުގަ ސާބިތުކޮށްދެއްވަވާށި އާމީން.\nޖުލައި 15, 2021 16:03\nޖުލައި 15, 2021 17:40\nމިކަހަލަ ވާހަކަ ގެންނާނެ ކަމެއް ނެތް\nޖުލައި 15, 2021 17:50\nމިހާރު އަދި ހަމަ ހީވޭ މާ ބޮޑަށް އަންހެނެއް ހެން...\nޖުލައި 16, 2021 04:39\nޖިންސް ބަދަލު ނުކުރާންވެގެން މަ ޖިންސް ނުލަނީވެސް.\nޖުލައި 16, 2021 14:16\nމި ދަރި ވިހޭ މަންމަ ފަކީރުގެ ޙާލަތާ މެދު ދެރަވޭ. ހެޔޮވާނީ ކިހިނެއް. މަންމަ، ބައްޕަ މަތިންވެސް ލިހާސްއެ ނެތް. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި މީނާ ގެ ޙުކުމަކީ ސީދާ ރަޖަމް ކުރުން. ފެމެލީ އަށް ކެއްތެރިކަން ދެއްވާށި، އާމީން.\nޖުލައި 16, 2021 23:50\nތިނަން ކިޔަސް ތީ އަންހެން ކު އްޖެތޯ. ؟ ޚުންސާ އކަމުން ރަނގަޅުވުމަށް ކުރި ކަމެ އް. އޮޕަރޭޝަން ގެ ކާމިޔާބު ބޮޑީ ފިރިހެން ކު އްޖަކަށް ހެދުމުން ކަމަށްވާތީ އެގޮތް ހެދީ. އެބަ އި ވަނީ އުފަންވުމުގަ ފުރިހަމަ ނުވެ ކަމަށް ވެދާނެ.\nޖުލައި 17, 2021 19:42\nތިޔަ ތަބާވެވުނީ ޝައިތާނާގެ އަމުރަށް..\nޖުލައި 19, 2021 15:14\nއިންދީބާ ހަމަވާނީ އަންހެނަކަށް. އަންހެނަކަށް ވުމަކީ ހާދަ މާތް ކަމެކޭ ފިރިހެނުންނަށް ނުދެއްވާ އެތަކެއް މަޤާމެއް އަންހެނުންނަށް އިސްލާމްދީނުގައި ދީފައިވޭ


85 percent ah vaccine jahaa, Bhutan inn aneikkaves record hadhaifi | ThePress\n85 ޕަސެންޓަށް ވެކްސިން ޖަހާ، ބޫޓާނުން އަނެއްކާވެސް ރެކޯޑް ހަދައިފި\nފަރުވާއެއް ހޯދިފައި ނުވާ ކޮރޯނާވައިރަސް ޑިޒީޒް (ކޮވިޑް-19) އިން ދިފާއުވުމަށް ތަރައްގީ ކޮށްފައިވާ ވެކްސިން ޖަހަން ޝަރުތު ހަމަވާ އާބާދީގެ 85 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް، ރެކޯޑް ހަލުވި މިނުގައި ވެކްސިން ޖަހައިގެން ބޫޓާންއިން އަނެއްކާވެސް ރެކޯޑް ހަދައިފިއެވެ.\nބޫޓާންއަކީ ވެކްސިން މަޝްރޫއު ފަށާފައި ވާ ގައުމުތަކަށް ބަލާއިރު 85 ޕަސެންޓަށް، ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުންވެސް އެންމެ ހަލުވި ދުވެލީގައި ވެކްސިން ޖެހި ގައުމު ކަމަށް ހަބަރު ލިބެއެވެ. ވެކްސިން ޖަހަން ޝަރުތު ހަމަވާ އާބާދީގެ 85 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް ބޫޓާންއިން ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖެހީ އެންމެ 16 ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\nދި އިކޮނޮމިސްޓުން އެކުލަވާލާފައިވާ ރިޕޯޓަކަށް ބަލާއިރު، އާބާދީގެ ހަރު އުމުރުގެ މީހުންގެ ބޮޑު ޕަސެންޓަކަށް ވެކްސިން ދިނުމުގެ ރެކޯޑް، އިސްރާއީލާއި ސީޝެލްސްއަށް އޮތް ނަމަވެސް، އެ މަންޒިލްތަކަށް އެކަން ކުރެވުނީ އެތައް މަހަކުން ކަން ފާހަގަ ކުރަން ޖެހެއެވެ.\nއޭޝިއާގެ އެންމެ ބަރުގަދަ2ބާރުގެ މެދުގައި އޮތް، 8 ލައްކައެއްހާ މީހުންގެ އާބާދީ އޮތް ބޫޓާންގެ ޖުމުލަ އާބާދީގެ 62 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް މިހާރު ވެކްސިން ޖަހާފައި ވާ ކަމަށްވެސް ހަބަރު ލިބެއެވެ.\nބޫޓާންގެ ކޮވިޑް ވެކްސިން ކެމްޕޭންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހާފައި ވަނީ، އުމުރުން 30 އަހަރުގެ އަންހެނެކެވެ. އެއީ ބޫޓާންގެ ދީނީ އަދި ބޯދާ ގަބޫލު ކުރުންތަކެއްގެ ތެރެއިން އިހުތިޔާރު ކުރި މީހެއް ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.\nސީރަމް އިންސްޓިޓިއުޓްއިން ބޫޓާންއަށް 150000 ޑޯޒްގެ ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިން ހަދިޔާ ކުރީ މިއަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުއެވެ. ނަމަވެސް، އިތުރު4ލައްކަ ޑޯޒް ލިބި، ވެކްސިން މަޝްރޫއެއް އެއް ވާނެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދެވެންދެން ބޫޓާން އިން ވެކްސިން މަޝްރޫއު ނުފަށާ މަޑު ޖައްސާލިއެވެ. ބޫޓާންއިން ވެކްސިން މަޝްރޫއު ފެށީ މާޗް 27، 2021 ގައެވެ.\nފަރުބަދަ މަތީގެ ހިތްގައިމުކަން ލިބިފައިވާ ބޫޓާންއަކީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް އިންތިހާއާށް ބަރޯސާވެފައި އޮތް ގައުމެކެވެ.


2021 Ge Style Akee Mathimas! - Vaguthu\n2021ގެ ސްޓައިލްއަކީ މަތިމަސް\nކޮންމެ އަހަރަކާއި އެކު ސްޓައިލް އާއި ފެޝަން އަކީ ބަދަލުވާ އެއްޗެކެވެ. މީހުންގެ ހެދުން އެޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި އާއި އިސްތަށިިިގަނޑު ބަހައްޓާ ގޮތަށް ދާން ދެން މިއީ ހައްތަހާވެސް ބަދަލުވާ ކަންކަމެވެ. ޚާއްސަކޮށް އިސްތަށިގަނޑާއި މޫނު ބަހައްޓާ ގޮތް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ބަދަލުކޮށްލުމަކީ މިހާރު ކޮށް އުޅޭކަމެކެވެ. ފިރިހެނަކު ނަމަ ތުނބުޅި އާއި މަތިމަހަށް ވެސް ސްޓައިލާއި އެއްގޮތަށް ބަދަލުގެނައުމަށް އިސްކަން ދޭ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ.\nމިގޮތަށް ސްޓައިލްތައް އުފެދިގެން އަންނަ ގޮތަށް ބަލާއިރު ފެޝަން ގުރޫއިންނާއި މަޝްހޫރު މީހުންގެ ނުފޫޒު ވަރަށް ބޮޑުކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ފެޝަން މެގަޒިން ފެޝަން ބީންސް އިން ބުނާގޮތުން 2021ގެ ސްޓައިލްއަކީ މަތިމަހެވެ. އެންމެ ގިނަ ބަޔަކަށް ކުރިން ކަމު ނުދާ ކަމަކަށް ކަމުދާނެ އެއް ކަމަކަށް ވާނީ މަތިމަސްލީ ފިރިހެނުންނެވެ.\nމި ޓްރެންޑް ފެށުނީ ބަތަލް ހެންރީ ކެވިލް މިޝަން އިމްޕޮސިބްލްގައި އަދާކުރި ރޯލުގައި މަތިމަސް ލާފައި ހުރި ނަމަވެސް އެތައް ބަޔަކަށް އެ ފެނިލުން ކަމުދިޔަ ހިސާބުންނެވެ. އެއާއި އެކު މަތިމަސް ބެހެއްޓުން ފެޝަނަކަށް ވި ނަމަވެސް 2021އަކީ އެކި ސްޓައިލްގެ މަތިމަސް ފެނިގެންދާނެ އަހަރެއް ކަމަށް އެ މެޖަޒިން އިން ލަފާކުރެއެވެ.\nއެގޮތުން ތަންކޮޅެއް ގަދަކޮށް ހުންނަ ޒާތުގެމަތިމަސް އެއީ މެދު އުމުރުގެ މީހުންނަށް ވަރަށް ކަމުދާނެ ސްޓައިލަކަށް ވާނެ ކަމަށް ވެސް އެ މެގަޒިން އިން ލަފާކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދަ ޕެންސިލްގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ވަރަށް ކުޑަކޮށް ނޫނީ ފެންނަން ނުހުންނަ މަތިމަސް ޒުވާނުންގެ ސްޓައިލަކަށް ވެދާނެ ކަމަށް އެ މަޖައްސާއިން ބުނެއެވެ. ހަމައެހެންމެ މަތިމަހާއި އެކުގައި ތުނބުޅި ކޮންމެެވެސް ވަރަކަށް ހުންނަ މަތިމަހާއި މި ނޫންވެސް ސްޓައިލްތަކުގެ މަތިމަސް ވެސް މި އަހަރު ވަރަށް ހިނގާނެ ކަމަށް ފެޝަންގެ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ\nރާއްޖޭގެ ދެ ވަނައެއް ނެތް ކުޅަދާނަ "ހެއާޑްރަސާ" މައިކް!\nޖެނުއަރީ 10, 2021 18:38\nބުރޯ ދިވެހި ފިރިހެނުން ނުޖެހޭނެ ބަޔަކު ފޮޑިއެއް ޖަހާ އިރަށް ސްޓައިލެ ކިޔާފަ ފޮޑި ޖަހާކަށް. ދިވެހި ފިރިހެނުންނަށް އޯކޭ ވާނެ ބޯ ހާމުޑި ކައްޓަލައެެއް ހެން ހުރެފަ ކާކޮންމެ ފަހަރަކު، ބޯކޮންމެ ފަހަރަކު މަތިމަހުން ބައެއް ކާލެވުނީމަ އެއޮތީ ސްޓައިލް ވެފަ.\nހަހަހާހާ....ހާމުންޑި ކުކުޅެއް ނޫންތަ ކިޔާ އުޅެނީ..\nޖެނުއަރީ 10, 2021 23:29\nއަޅުގަނޑުވެސް ތިކަމުގަ ބައިވެރިވާނަން.\nޖެނުއަރީ 11, 2021 09:20\nޓިރިމް ކުރީމާ ޒުވާންކޮށް ހުންނަނީ .... ތުނބުޅި މަތިމަސް ދިގުކުރީމަ ހީވަނީ އުމުރަ ވުރެވެސް މުސްކުޅިވެއްޖެހެން.....


Hiya flat thah avahah havaalu kuran govaalai idhikolhun kulli massala eh | Mihaaru\nޚަބަރު / މެމްބަރު އަހުމަދު ޝިޔާމް (ނައިފަރު)\nހިޔާ ފްލެޓުތައް އަވަހަށް ހަވާލުކުރަން ގޮވާލައި އިދިކޮޅުން ކުއްލި މައްސަލައެއް\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާ އަށް ޝިޔާމް ކުއްލި މައްސަލަ ހުށަހަޅުއްވަނީ.---ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\n06 ޖުލައި 2020\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ހުޅުމާލޭގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި އިމާރާތްކުރަން ފަށާފައިވާ ހިޔާ ފްލެޓްތައް އޭގެ ހައްގުވެރިންނާ ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް ހަވާލު ކުރުމަށް ގޮވާލައި ނައިފަރު ދާއިރާގެ ޕީޕީއެމްގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ޝިޔާމް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މިއަދު ކުއްލި މައްސަލައެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައި ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ލިބުނު އަނިޔާތަކާ ގުޅިގެން މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާތައް ބޮއިކޮޓް ކުރެއްވިތާ ފަސް ހަފުތާ ފަހުން މަޖިލީހަށް ވަޑައިގެން ޝިޔާމް ހުށަހެޅުއްވި ކުއްލި މައްސަލަ މަޖިލީހަށް ބަލައިގަތީ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި 45 މެމްބަރުންގެ އިއްތިފާގުންނެވެ. އެއީ މަޖިލީހުގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ އޮންނަ އެމްޑީޕީގެ މެމްބަރުންގެ ވޯޓާ އެކުގަ އެވެ.\n"ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން އަޅާފައިވާ ފްލެޓުތައް ހަވާލު ކުރުން މި ސަރުކާރުން ލަސް ކުރަމުންދާތީ އާއި ފްލެޓުތަކަށް ވަދެވޭނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނެއް ތިބިއިރު އަދި ވެސް އެ ތަނަށް ވަދެވޭނެ ވަކި ދުވަހެއް މި ސަރުކާރުން ބުނެ ނުދެވޭ،" ޝިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން އެތައް ބައެއްގެ އާމްދަނީ ދަށްވެ، ކުއްޔާއި ބިލްތައް ދެއްކުމަށް ވަނީ ހުރަސް އެޅިފަ އެވެ. އެހެން ކަމުން ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ހިޔާ މަޝްރޫގެ ފްލެޓުތަކަށް ވަދެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައި ދިނުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވި އެވެ.\n"އެ ފަރާތްތަކަށް ފްލެޓުތަކުގައި ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް ދިރިއުޅެން ފެށޭނެ މަގު ފަހިކޮށް ދިނުމަށާއި މި ސަރުކާރުން ވައުދުވެފައިވާ ގޮތަށް އިތުރު ފްލެޓުތައް އަޅައި ރައްޔިތުންނަށް ބޯހިޔާ ވަހިކަން ކަށަވަރު ކޮށްދިނުމުގެ ވައުދު ފުއްދައި ދިނުން އަވަސް ކުރުމަށް ގޮވާލަން،" ޝިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން އަޅާފައިވާ ފްލެޓުތައް ހަވާލު ކުރުން މި ސަރުކާރުން ލަސް ކުރަމުންދާތީ އާއި ފްލެޓުތަކަށް ވަދެވޭނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނެއް ތިބިއިރު އަދި ވެސް އެ ތަނަށް ވަދެވޭނެ ވަކި ދުވަހެއް މި ސަރުކާރުން ބުނެ ނުދެވޭ،"--- ޝިޔާމް\nހުޅުމާލޭގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި އިމާރާތް ކުރަމުން އަންނަ 7،000 ފްލެޓު ހަވާލު ނުކުރެވި އެތައް ދުވަހެއް ވެ، މި ސަރުކާރަށް ނުރުހުން އަމާޒުވެފައި ވަނިކޮށް، ރައީސް އިބްރާހިިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު މި ފަހުން ވަނީ އެ ތަންތަނުގެ ޖާގަ ކުޑަ ކަމަށާއި އެއީ ގިނަ ބަޔަކަށް އުޅެވޭނެ ތަނެއް ނޫން ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެ މަޝްރޫއަށް ފާޑު ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nހިޔާ މަޝްރޫއުގެ ފްލެޓްތައް އަދިވެސް ހަވާލު ނުކުރެވި އޮތީ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން އެ ތަންތަން ދޭން ނިންމީ އިންސާފުވެރިކޮށްތޯ ބެލުމަށް ކަމަށް މި ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެ އެވެ. އެ މަސައްކަތް އަންނަ މަހު ނިންމައި، މި އަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން ހަވާލު ކުރާނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nހުޅުމާލެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ބޯހިޔާވަހިކަން ފްލެޓް މެމްބަރު އަހުމަދު ޝިޔާމް (ނައިފަރު) ހިޔާ މަޝްރޫއު އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ހުޅުމާލޭ ދެ ވަނަ ފިޔަވަހި ދިވެހި ސަރުކާރު\n20 ކޮމެންޓް, 18 ރިއެކްޝަންސް\n2021 އޮކްޓޫބަރ ގައި މާލޭ އެޕާޓްމަންޓު ތަކުގެ ކުލި 1 ރޫ މް އެޕާޓްމ މަންޓް 6000 ރުފިޔާ2" " " 12000 "3" " " 15000 ރުފިޔާ 3+1 " " " 18000 " ހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށް ވެސް ޤައު މާގެން ކުރިއައް\nޔާންޓޭ/ މުއިއްޒު ގެއިންތަ 1 ކޮޓަރި ފުލެޓް ލިބޭނެކަމަށް ލިޔުންދިން މީހުންނަށް ފުލެޓްދެނީ\nބަލަ ޕީީޕީ މީހުންނަށް ހިޔާ ފްލެޓް ބިންގާ އެޅުނީ ދައުރުނިމެން އަހަރަކަށްވުރެ މާކުޑަވެފަ އޮށްވާ. ދެން ތިޔަކަން ނިމެނީ ލަހުންކަމަށް ތިޔަ ދައްކަނީ ކީއްވެ. ބިންގާ އެޅިއަސް ފްލެޓް އެއަޅަނީ މި ސަރުކާރުން.\nތިހެން ވިސްނަންޏާ ބުނެވޭނީ އެފްލެޓްތައް އަޅަނީ ބިދޭސީންނޭ.\nތިތަނަށް ވަދެ މި ހޮރުން ސަލާމަތްވާނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގަ ހުރީމެވެ\nޔާމީނު ސަރުކާރުގަ މަޖުލިހުން ރައްޔަތުންނަށް ކޮށްދިންކަމަކީ ޤަނޫނެއް ހަދާފައި ތަންފީޒުކުރާ ތާރީްހ ކުރިއަށް ޖައްސާ މެމްބަރުން ބޭރުކުރީ. އެހެން އަދުރޭމެން ސިޔާމުމެން ވެސް ހަދަންވީގޮތަކީ ޔާމީނު ނޫޅޭމީހެއް ކަމަށް ނިންމަންވީ.\n12 މެމްބަރުން އުޅުނީ ރައީސް ޔާމީން މަޤާމުން ބޭރުކުރަން، ޔާމީން އެމީހުންގެ ގޮނޑި ގެއްލުވާލީ. އެހެންވެ ބުނަނީ އެކަކަށް އަނިޔާއެއް ދީފައި އަނެކަކަށް ނުހުރެވޭނެޔޭ. މިހާރު ބަލާ އެ 12 މެމްބަރުންނާއި ޔާމީނު ހުރި ހިސާބު.\nތިޔަ ފްލެޓްތައް ދޭންވެއްޖެއެއްނު. ފިނިހަކައަކަށްވުރެ ސްލޯ މިސަރުކާރު. މީދިވެހިން ގެނައި ސޯލިހު ސަރުކާރު. މަހަމަ އަޖައިބުވެއްޖެ. ރުޅިވެސް އައިސްފި. މަމިފަހަރު ވޯޓުދޭނީ އަންނިއަށް. އަދި ފަސްއަހަރު ދިވެހިން ރަގަޅަށް ރޯނާއަރުވާލަން ބޭނުން. ހިތިރަހަ ރަގަޅަށްލީމަ އެއްޗެއްވިސްނޭނީ.\nއިބްރާހިމް މުހައްމަދު ޞާލިހު ވަރަށް ލަސްކޮށް މަސައްކަތް ކުރައްވާ ބޭފުޅެއް. އަންނަ ދައުރުގައި ކުރިމަތި ލިޔަސް ވޯޓެއް ނުދޭނަން. ރައީސް ނަޝީދަކަށް ވެސް ނުދޭނަން.\nމިސަރުކާރަށް ނުވާނެ އެއްކަމެއްވެސް. ވޯޓު ދެވުނީތީ ދެރަވަން. ސަރުކާރާއި މަޖިލިސްގެ ފުލް ކޮންޓްރޯލް ލިބުނުއިރު ސަރުކާރަށް ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއްތޯ ވިސްނާލެވުނުބާ؟ ރައްޔިތުން ގެ ޙައްގުގައި މަޖިލީހުން ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއްތޯ ވިސްނާލެވުނުބާ؟ ހަމަ ސުމެއް.\nޔާމީނު ސަރުކާރުގަ މަޖުލިހުން ރައްޔަތުންނަށް ކޮށްދިންކަމަކީ ރަންޔަތުންގެ މެންބަރުން މަޖުލިސް ފާރުމަތިން މަގަށްއުކާލީ، ކޮށްދިންކަން ކުޑައެއް ނޫނެއްނޫން!\nޔާމީން ސަރުކާރުން ފުލެޓްތަށް ދިނީ ނާއިންސާފުން މެޑަމް އޮފީހުން ގުޅާފަ ޔާމީނު ވަރުވެރިޔަކު ނެތޭބުނި މީހުންނަށް. އަޅުގަނޑުގެ ޅިޔަނަށް 100 ޕޮއިންޓުން މަތިން މާކްސް ލިބުނު ޔާމީނާށް ތާއީދު ނުކުރަމޭ ބުނީމަ ނުލިބުނު. އޭނަ އަންހެނުންނަށް ފުލެޓްލިބުނީ ޔާމީނުވަރު ވެރިޔަކު މިގައުމަށް ނާދޭބުނެގެން. ޅިޔަނަށްވުރެން އަންހެނުންނަށް ލިބުނު މާކްސް މަދު\nތިއީ ވަރަށް ޒިންމާދާރު ކުޑަކޮށް ކޮށްފައިވާ ކޮމެންޓެއް. އަދި ތިއީ ޙަޤީޤަތެއް ވެސް ނޫން.\nދޮންކަލޯ ތިމައްސަލަ ބަލަން ބޮޑު މުސާރަދީފަ ވަކި ރިޔާސީ ކޮމިޝަނެއް ހަދައިގެން2އަހަރު މިވީ. ކޮންކަމެއްވީ؟\nނައިފަރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މޮޔަފުޅުވެގެން އުޅުއްވާހެން ހީވަނީ. ފުލެޓް ނުނިންމާ ޙަވާލު ކުރީމަ ކޮންބަޔަކަށްތޯ ގޮސްވަދެވޭނީ. ތިބޭފުޅާ އަތުގަ ފައިސާ ހުއްޓަސް ނިކަމެތި ރައްޔިތުން އަތުގައި ފައިސާއެއް ނުހުރޭ.\nމި ސަރުކާރަށް އެތާ ދޮރާއި މުށި ޖަހާލާނެ ފައިސާއެއް ނެތް.\nނިންމާފަ ނުދެވެންޏާ ނުނިންމާ ވެސް ދޭން ވެއްޖެއެއްނު.\nގައުމު ތިޖޫރިއަކުވެސް ނެތް ފައިސާއެއް. ޗާޕު ކޮއްގެންވެސް ނުވެގެން އެއުޅެނީ. މުށި ނުޖަހާހުއްޓަސް، ދޮރުފަތްނެތަސް، ޖާގަ ކުޑަޔަސް، އެތަނަށް ވަންނަން ބޭނުންވާ ބަޔަކަށް ވަދެވެންޖެހޭނެ. އުޅެން ބޭނުންނޫނިއްޔާ ނުކުންނާނެ. ހަޖަމުނުވަނިއްޔޭ ބުނެލީމަ ނިމުނީ.


ޅ. ކުރެންދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް އިންތިޚާބު ކުރުމަށް ބާއްވާ ބައި-އިލެކްޝަން ވޯޓުލާން ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ތަން ނޫން އެހެން ތަނެއްގައި ވޯޓުލުމަށްޓަކައި ރަޖިސްޓަރީވުމަށް ހުޅުވާލުން\n10 މާޗް 2022, 12:00 އިއުލާން\n2022މާރިޗު26ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވުމަށްހަމަޖެހިފައިވާ ޅ. ކުރެންދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް އިންތިޚާބު ކުރުމަށް ބާއްވާ ބައި-އިލެކްޝަނުގައި ވޯޓުލާން ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ތަން ނޫން އެހެން ތަނެއްގައި ވޯޓުލުމަށްޓަކައި ރަޖިސްޓަރީވުމުގެ ފުރުޞަތު 2022 މާރިޗު10ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެހެނދުނު 09:00އިން ފެށިގެން 2022 މާރިޗު14ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު 3:00ގެ ނިޔަލަށް ހުޅުވާލައިފީމެވެ. މި އިންތިޚާބުގައި ރަޖިސްޓަރީ ވާނީ ޅ. ކުރެންދޫގެ ރައްޔިތުންނެވެ.\nމި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ރަޖިސްޓަރީވުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ އިސްވެ ދެންނެވުނު ރަށަށް ނުވަތަ މާލެ އަށް ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ތަން ނޫން އެހެން ތަނަކަށް ރަޖިސްޓަރީވާން އެދޭ ފަރާތްތައް އެކަންޏެވެ. ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ތަނުގެ މަޢުލޫމާތު ((VR space ID-Number Send to 1414 އެސް.އެމް.އެސް މެދުވެރިކޮށް ޗެކްކުރެވޭނެއެވެ.\nރަޖިސްޓަރީ ވުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ އޮންލައިންކޮށްhttps://form.elections.gov.mv އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ރީ-ރަޖިސްޓްރޭޝަން ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ މާލެސިޓީގެ އިންތިޚާބާ ބެހޭ މަރުކަޒަށް ވަޑައިގެން ފޯމު ހުށަހަޅައިގެންނެވެ.\nރީ-ރަޖިސްޓްރޭޝަން ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް އޮންލައިންކޮށް ފޯމު ހުށަހަޅާއިރު، ރަޖިސްޓަރީވުމަށް އެދޭ މީހާގެ ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކާކުކަން އަންގައިދޭ، މުއްދަތު ހަމަނުވާ، ރަސްމީ ލިޔުމެއްގެ ކޮޕީއެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި ފޯމު ހުށަހަޅާއިރު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ރީ-ރަޖިސްޓްރޭޝަން ޕޯޓަލްގެ ފޯމުގައިވާ ހުރިހާ މައުލޫމާތެއް ފުރިހަމަ ކުރަންވާނެއެވެ. މި ޕޯޓަލް ބޭނުންކުރާނެ ގޮތުގެ މެނުއަލްއެއް މި އިޢުލާނާ އެއްކަރުދާސްކޮށްފައިވާނެއެވެ. އީމެއިލް ނުވަތަ ފެކުހުން ސީދާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވާ ފޯމު ބަލައެއްނުގަނެވޭނެއެވެ.\nމާލެސިޓީގެ އިންތިޚާބާ ބެހޭ މަރުކަޒަށް ރީ-ރަޖިސްޓަރީވުމަށް ފޯމު ހުށަހެޅުން\nރަޖިސްޓަރީ ވުމަށް ފޯމު މެދުވެރިކޮށް ހުށަހަޅާނީ "ރަށްވެހިވެފައިވާ ތަންނޫން އެހެން ތަނެއްގައި ވޯޓުލުމަށްޓަކައި ރަޖިސްޓަރީވުމަށް އެދޭ ފޯމު" އިންނެވެ. މި ފޯމު ދޫކުރުމާއި ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިފައިވަނީ މާލޭ ސިޓީގެ އިންތިޚާބާ ބެހޭ މަރުކަޒު (ބައު ޖަމާލުއްދީން) އިންނެވެ. އަދި މިފޯމު ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓް (www.elections.gov.mv) އިން ޑައުންލޯޑް ކުރެވެން ހުންނާނެއެވެ. ފޯމު ހުށަހަޅާއިރު، ފޯމު ހުށަހަޅަން އަންނަ މީހާ، އެމީހާގެ ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކާކުކަން އަންގައިދޭ، ފޮޓޯޖެހި ރަސްމީ ލިޔުމެއްގެ އަސްލު ހުށަހަޅަންވާނެވެ. އަދި ރަޖިސްޓަރީވުމަށް އެދޭ މީހާގެ ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ކާކުކަން އަންގައިދޭ، މުއްދަތު ހަމަނުވާ، ރަސްމީ ލިޔުމެއްގެ ކޮޕީއެއް އެފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. ފޯމު ބަލައިގަނެވޭނީ އެފޯމު ހިފައިގެން އަންނަ މީހާ އެފޯމަށް ޒިންމާވާ ގޮތަށެވެ. އީމެއިލް ނުވަތަ ފެކުހުން ސީދާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވާ ފޯމު ބަލައެއްނުގަނެވޭނެއެވެ. އަމިއްލަ ފަރުދަކަށް އެއްފަހަރާ ހުށަހެޅޭނީ 10 ފޯމެވެ. އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ނުވަތަ އެފަދަ އެހެން މުއައްސަސާއަކުން ޒިންމާވާގޮތަށް، އެތަނެއްގެ ރަސްމީ ސިޓީއަކާއެކު ފަހަރަކު ހުށައެޅޭނީ ފޯމުގައި އެތަނެއްގެ ތައްގަނޑު ޖަހާފައިވާ 100 ފޯމެވެ.\nރީ-ރަޖިސްޓަރީ ކުރުން ކުރިޔަށްދާނީ، 2022 މާރިޗު 10 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ހެނދުނު 09:00 އިން ފެށިގެން 2022 މާރިޗު 14 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު 3:00 ގެ ނިޔަލަށެވެ. ހުކުރު ދުވަސް ފިޔަވައި، މި މުއްދަތުގައި، މާލެސިޓީގެ އިންތިޚާބާ ބެހޭ މަރުކަޒުން ފޯމު ބަލައިގަންނާނީ ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެނދުނު 09:00 އިން މެންދުރުފަހު 03:00 އަށެވެ. ހުކުރު ދުވަހު ފޯމު ބަލައިގަންނާނީ މެންދުރުފަހު 2:00 އިން ހަވީރު 6:00 އަށެވެ.\n6 ޝަޢުބާން 1443\n- ރީ-ރަޖިސްޓަރީ ވުމަށް އެދޭ ފޯމު


PSG Aaeku Marquinhos Aa Ehbbasvumehggai Soi Koffi - Vaguthu\nޕީއެސްޖީއާއެކު މާކީނިއޯސް އާ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި\nފްރާންސްގެ ޕެރިސް ސެއިންޓް ޖަމެއިން (ޕީއެސްޖީ) އަށް ކުޅެމުން އަންނަ ބްރެޒިލް ޑިފެންޑަރު މާކީނިއޯސް އެ ކްލްބާއެކު އާ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި އެވެ.\nއާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މާކީނިއޯސް ޕީއެސްޖީގައި 2024ގެ ނިޔަލަށް މަޑުކުރާނެ އެވެ. ކޮންޓްރެކްޓް އާ ކުރުމަށްފަހު މީޑިއާތަކާއި ވާހަކަ ދައްކަމުން މާކީނިއޯސް ބުނީ ޕީއެސްޖީ އަކީ ކާމިޔާބު ހޯދުމަށް ހިތްވަރާއެކު މަސަތްކަތް ކުރާ ޓީމެއް ކަމަށާއި ކްލަބުގައި މަޑުކުރަން ނިންމީ ދެ ފަރާތުން ވެސް އެކަމަށް އެދޭތީ ކަމަށެވެ.\n“ މިއީ ބޮޑު ކްލަބެއް. ކާމިޔާބީ ހޯދަން މަސަތްކަތް ކުރާ ކްލަބެއް. އަނެއްކޮޅުން އަހަންނަށް ވަރަށް ކަމުދޭ ޕެރިސް. އަހަރެންގެ އާއިލާ ވެސް މި ސިޓީގައި ދިރިއުޅެމުންދަނީ ވަރަށް އުފަލުން. ހީވަނީ އަމިއްލަ އުފަން ގައުމުހެން. އަހަރެން ޕީއެސްޖީ އަށް ކުޅެމުން އަންނަތާ ހަތެއްކަ އަހަރު ވެެއްޖެ. ވަރަށް ގިނަ ކާމިޔާބީތަކެއް މި ޓީމާއެކު ޙާސިލްކުރެވިއްޖެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ދެ ފަރާތުން ބޭނުންވީ އަހަންނާއި ކްލަބާއި ދެމެދު މި އޮތް ގާތް ގުޅުން އަނެއްކާވެސް ގިނަ އަހަރުތަކަކަށް ދިގުދަންމާލަން، “ މާކީނިއޯސް ބުންޏެވެ.\nމާކީނިއޯސް އަކީ ޕީއެސްޖީގެ މިހާރުގެ ވައިސް ކެޕްޓަނެވެ. އޭނާ ފްރާންސަށް ބަދަލުވީ އިޓަލީގެ ރޯމާ އަށް ކުޅުމަށްފަހު 2013 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ ހަތް ސީޒަނުގެ ތެރެއިން ފަސް ސީޒަނުގައި ޕީއެސްޖީއާއެކު ފްރެންޗް ލީގް ކާމިޔާބުކުރުމުގެ އިތުރުން މާކީނިއޯސް ވަނީ އެ ކްލަބާއެކު ފަސް ހަތަރު ފަހަރެއްގެ މަތިން ފްރެންޗް ކަޕް ކާމިޔާބުކޮށްފަ އެވެ.\nއެމްބާޕޭ އެނބުރި އައި މެޗުގައި ޕީއެސްޖީއަށް މޮޅެއް\nއެމްބާޕޭ ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސި ވެއްޖެ


Kan'duthakah faruvaa kuda, kan'duge dharin\nކަނޑުތަަކަށް ފަރުވާ ކުޑަ، ކަނޑުގެ ދަރިން\n03 ޖެނުއަރީ 2021 - 09:09:19\nކަނޑުގެ މުއްސަނދިކަމާއި ޖަޒީރާވަންތަކަމަކީ ރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނިއުމަތެވެ. އަހަރެމެންނަށް ރިޒްގު ލައްވަވާފައިވަނީ މި ކުޑަ ޖަޒީރާ ރާއްޖެ ވަށައިގެން އޮންނަ ކަނޑުގައެވެ. ފަރުތަކުގައިވާ ރީތިކަން އިތުރުކޮށްދެނީ ފަޅައި އުތުރި އަރާފައިވާ މުރަކަތަކުންނެވެ. އެ ހުރިހާ ނިއުމަތަކާއި ރިޒްގެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވީ ހިނދު، އެއާއި މެދު ފަރުވާކުޑަކޮށްލެވެނީ ކީއްވެތޯއެވެ.\nޒަމާނަށް ބަދަލު އައިސް، ކުރިން ދަތުރުކުރަމުން އައި ރިޔަލު ދޯންޏާއި، ކަނދުފަތީގެ ބަދަލުގައި މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންކުރަނީ އިންޖީނުލީ ބޮޑެތި އޮޑިދޯންޏާއި ލޯންޗު ފަހަރެވެ. އަޅުގަނޑު ގޯސްކުރަން މި އުޅެނީ ކަނޑުމަތީގައި ދުއްވާ އިންޖީނުލީ އުޅަނދުފަހަރެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ އުޅަނދުފަހަރު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކެވެ.\nއުޅަނދުފަހަރުން ދަތުރުކުރާ ފަރާތްތަކަށް އާންމުކޮށް ޖޫސްޕެކެޓެއް ނުވަތަ ޕިކްފައިން ޕެކެޓެއް އެ އުޅަނދެއްގެ ފަރާތުން ފޯރުކޮށްދެއެވެ. ސުވާލަކީ އެ ޖޫސްޕެކެޓާއި ޕިކްފައިން ޕެކެޓު ހުސްކޮށްލުމަށް ފަހު އެއްލާލަނީ ކޮންތަނަކަށްތޯ އެވެ؟ ފަސޭހަކޮށްލުމަށްޓަކައި ގިނަ މީހުން އެ ޕެކެޓްތައް އެއްލާލަނީ މާސިންގާ ކަނޑުގެ ތެރެއަށެވެ.\nކަނޑުމަތީގައި އާންމުކޮށް ދަތުރުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ފަރާތްތަކަށް ދަތުރުމަތީގައި ހޮޑުލެވުމާއި ބޮލުގައި ރިހުން ފަދަ ކަންތައްތައް އިހުސާސްކުރެވޭ އިރު، އެފަރާތްތަކުން ހޮޑުލުމަށް ބޭނުންކުރާ ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅާއި، ހޮޑު ލަވާތީ ކާ ބޭހުގެ ހުސްކުރި ކާޑު އެއްލާލަނީ ކޮންތަނަކަށްތޯ އެވެ؟ ހަމަ އެ މާސިންގާ ބިޔަ ކަނޑުގެ ތެރެއަށެވެ.\nމިފަދަ ތަކެތި އެތަކެއް ޓަނުގެ ކުނިބުނީގެ ގޮތުގައި ކަނޑުމައްޗަށް އެއްލާލާއިރު، އެއް އިރަކުވެސް ކަނޑަށް އެކަމުން އަސަރު ކުރާނެ ކަމާއި މެދު ވިސްނާލިންތޯއެވެ؟ އުކާލެވޭ މިފަދަ ތަކެތީގެ ސަބަބުން ހަމައެކަނި ހަޑިވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ ކަނޑެއް ނޫނެވެ. އެ ކަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ މަހްލޫގުންނަށް ވެސް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރެއެވެ.\nމާލޭގެ ކަނޑުތަކަށާއި ފަޅުތަކަށް ބަލާލާއިރުވެސް ހަމަ މިފަދައެވެ. ފަތާ ޓްރެކް ސަރަހައްދާއި، ވަޅޯމަސް މާރުކޭޓުގެ އިތުރުން ދުވާ ޓްރެކްގެ ކުރިމަތީގައި އޮންނަ ބަނދަރު ފަދަ ތަންތަނުގައި އާންމުގޮތެއްގައި އޮންނަނީ ކުނިން ފުރިފައެވެ. މި ކަންތައްތައް ހުއްޓުވުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އެދެވޭ ގޮތެއްގައި މަސައްކަތް ނުކުުރުމަކީ ހިތާމަ ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.\nއެހެންކަމުން މިފަދަ ކަންތައްތައް ހުއްޓުވައި، ރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، އަހަރެންގެ ނަޒަރުގައި ކަނޑުމައްޗަށް ކުނިބުނި އަޅައި ހަޑިކުރާ ފަރާތްތަކާއި މެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ގޮތުން އެ ފަރާތްތައް ޖޫރިމަނާކޮށް އެފަރާތްތަކަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދޭންޖެހެއެވެ.


60 Kaiveni Kuri FIrihenaku Hayyaru Koffi - Vaguthu\n60 ކައިވެނިކުރި ފިރިހެނަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\n60 ކައިވެނިކުރި 45 އަހަރުގެ ފިރިހެނަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ.\nއެ މީހާ ވަނީ މިދިޔަ 25 އަހަރުގެ ތެރޭގައި 60 މީހުންނާއި، 60 ކައިވެނިކޮށްފައެވެ. މިކަން ހިނގާފައިވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ޖަމަލްޕޫރުގައެވެ. ޖަމަލްޕޫރުގެ ފުލުހުން މައުލޫމާތު ދިންގޮތުގައި މި މީހާ އެންމެ ފުރަތަމަ ކައިވެންޏެއް ކޮށްފައިވަނީ މީގެ 25 އަހަރު ކުރިންނެވެ. އޭރު އޭނާގެ އުމުރަކީ 20 އަހަރެވެ.\nފުލުހުން އިތުރަށް ބުނީ އޭނާ 60 މީހުންނާއި ކައިވެނިކޮށްފައިވަނީ، ފޭކު ލިޔުންތަކެއް ތައްޔާރުކޮށް، އޭނާއަކީ ހުސްހަށިބައިކޮށް ހުރި ފިރިހެނެއް ކަމަށް ހެދިގެންނެވެ. އަދި އެނާގެ ކުރީ އަނބި މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ލިޔުން ތައްޔާރުކޮށްގެންވެސް އޭނާ ވަނީ ބައެއް ކައިވެނިތައް ކޮށްފައެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ އެ ފިރިހެން މީހާ ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ އޭނަގެ 60 ވަނަ އަނބި މީހާ ފުލުހަސް ހުށަހެޅި މައްސަލައަކާއި ގުޅިގެންނެވެ. އެގޮތުން އޭނާގެ 60 ވަނަ ކައިވެނި، ރޯޒީ ކިޔާ މީހަކާއި ކޮށްފައިވަނީ މިދިޔަ އޯގަސްޓު މަހުގައެވެ. އަދި ކައިވެންޏަށްފަހު އެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ބައްޕަގެ ގާތުގައި2ލައްކަ ޓާކާ ދޭން ވަނީ އެދިފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރޯޒީގެ ބައްޕަވަނީ އެކަމަށް ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭގެ ފަހުން އެ ފިރިހެން މީހާ ވަނީ ރޯޒީގެ ބައްޕަގެ އަތުން 80،000 ޓާކާ އަތުލާ، ފިލާފައެވެ.\nދާކާ ފުލުހުން ބުނީ މިހާރު އޭނާ ވަނީ ހައްޔަރުކޮށް، ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައި ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާ 60 ކައިވެނި ކުރިކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށާއި، އޭނާ އެކަން ކުރިގޮތްވެސް ފުލުހުންނަސް ކިޔާދީފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން މައުލޫމާތުދެއެވެ. މި މައްސަލައާއި ގުޅިގެން އަދި އޭނާއަށް އެއްވެސް ހުކުމެއް އައިސްފައެއް ނުވެއެވެ.\nއިންޑިއާ އިން ހައްޔަރު ކުރި ޕާކިސްތާނުގެ ކޮތަރު ދޫކޮށްލައިފި!\nދުއްވާފައި ދިޔައީ ވަރަށް ބާރަށް. ހައްޔަރު ކުރުމުން ފެށީ ރޯން!


Eidhigali sarahaddhugai kuriyah dhaa visitor centre project ge masakkaiy mayor ballavaalavvaifi\nއީދިގަލި ސަރަހައްދުގައި ކުރިއަށްދާ ވިޒިޓަރ ސެންޓަރ ޕްރޮޖެކްޓްގެ މަސައްކަތް މޭޔަރ ބައްލަވާލައްވައިފި\n12 އޮކްޓޯބަރ 20165years ago\nއީދިގަލި ސަރަހައްދު ތަރައްޤީކޮށް އީކޯ ޓޫރިޒަމަށް ހުޅުވާލުމުގެ ގޮތުން ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އެޑަޕްޓޭޝަން ޕްރޮޖެކްޓް (ސީސީއޭޕީ) ގެ ފަރާތުން ފަންޑުކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދާ ޕްރޮޖެކްޓް ގެ ފޭސް2ގެ މަސައްކަތް ހިނގަމުންދާ ގޮތް މޭޔަރ އަބްދުﷲ ޞާދިޤް ބައްލަވާލައްވައިފިއެވެ.\nމި ޕްރޮޖެކްޓްގެ ފޭސް2ގެ ދަށުން މިހާރު ކުރިއަށް ދަނީ ވިޒިޓަރސް ސެންޓަރެއް އެޅުމުގެ މަސައްކަތެވެ. މޭޔަރ މިމަސައްކަތް ހިނގަމުންދާ ސައިޓަށް ސައިޓަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުން މޭޔަރ އަށް މިމަސައްކަތް ހިނގަމުނދާ ގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު ދެއްވީ ވީ އަވަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުންނެވެ. މި މަސައްކަތް ހިނގަމުންދާއިރު، ހިތަދޫ ރައްޔިތުން އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް އެ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅެމުންދާ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އެއްބާރުލުން ލިބެމުންދާ ކަމުގައި މި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ފަރާތުން މޭޔަރ އަރިހު ވަނީ ދަންނަވާފައެވެ. މިހެންކަމުން އެއެންމެހާ ރައްޔިތުންނަށް މޭޔަރ ވަނީ ޝުކުރު ދަންނަވާފައެވެ.\nވީ އަވަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްއާ މި މަސައްކަތް އެންވަޔަރަންމެންޓް މިނިސްޓްރީން ހަވާލުކުރެއްވީ މިއަހަރުގެ ޖުލައި މަހުއެވެ. އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން އީދިގަލި ޕްރޮޖެކްޓް ފޭސް 1 ގެ ދަށުން އީދިގަލި ސަރަހައްދު ސާފުކޮށް، އެތަނަށް ޒިޔާރަތް ކުރާ މީހުންނަށް ފަސޭހައިން އެސަރަހައްދުގެ ރީތިކަން ބަލާލެވޭނެ ގޮތަށް ތަންތަން ވަނީ ހަދާފައެވެ. ނަމަވެސް އެމަސައްކަތް ނިންމިފަހުން އެސަރަހައްދު ރަނގަޅަށް ނުބެލެއްޓޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.


Vaudhaa hilaafah sticker jehun hahdhun nettifai!\nޕާކިން ޒޯނެއްގައި އެތައް ސަތޭކަ ވެހިކަލެއް ޕާކްކޮށްފައި: ޕާކްކުރާނެ ތަނެއް ނުދައްކާ ސްޓިކާ ނުޖަހާނެ ކަމަށް ރައީސް ކުރިން ވިދާޅުވި -- އަވަސް ފައިލް ފޮޓޯ\nމިއީ އޯގަސްޓް 5، 2018 ގައި ރާއްޖެ ޓީވީން އިންތިޒާމުކޮށް ބޭއްވި "ރައްޔިތުންގެ ދަރުބާރު" ޕްރަގްރާމްގައި އާންމުންގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އޭރުގެ އިދިކޮޅު ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް އަދި މިހާރުގެ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް، ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖެހުމާ ދެކޮޅަށް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅެވެ:\n"މިހާރުން މިހާރަށް ހައްލު ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، ދުއްވާ އެއްޗެެހި، ހަމަ ތަނަކު ބާއްވާލާއިރަށް ސްޓިކާ ޖަހާފައި ޖޫރިމަނާ ކުރޭ، ޓޯކުރޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވެރިކަމެއްގައި ޕާކް ކުރާނެ ތަނެއް ނުދައްކާ ޖޫރިމަނާއެއް ނުކުރާނެ. ފުރަތަމަ ޕާކިން އޭރިއާ ހަދާނީ، އެއަށްފަހުގައި، އޭގެން ބޭރުގައި ބާއްވަންޔާ ޓޯކްކުރާނީ. އެހެންވީމަ ފުރަތަމަ ކަމަަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ސްޓިކާ ޖެހުން ހުއްޓާލާނަން. މި ސަރުކާރުން [ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން] އާމްދަނީ ހޯދަން ކުރާ ކަމަކަށް އެކަން އެބަކުރޭ، ދުވާލަކު ވަކި ވަރެއް ބަޖެޓްކޮށްފައި އެއީ އެ ދުވަހު ސަރުކާރަށް ވަންނަންޖެހޭ އަދަދު ކަމަށް ބަލާފައި އެވަރު އެބަ ނަގާ، ސްޓިކާ ޖަހައިގެން. އެއީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫން. ފުރަތަމަ ސަރުކާރުން ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަކީ ޕާކް ކުރާނެ ތަން ދައްކަންޖެހޭނީ."\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ވެސް އާންމު ރައްޔިތުންގެ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަށް ވެގެންދިޔައީ ޕާކްކުރާނެ ތަން ނުދައްކާ، ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖަހަމުން ގެންދިއުމެވެ. އެތައްހާސް ވެހިކަލަކުން ފުރިފައިވާ މާލެ ސިޓީގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތައް ވެހިކަލްތަކެއްގައި ސްޓިކާ ޖަހަމުން ގެންދިއުމެވެ.\nރައީސް ސޯލިހް ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދާ އެއްގޮތަށް ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިިކާ ޖެހުން ހުއްޓާލި އެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ދެމި އޮތީ މަދު ދުވަސްކޮޅަކަށެވެ. ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އަނެއްކާވެސް ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖަހަން ފެށިއެވެ. އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން އާންމުންގެ ފާޑުކިޔުންތައް ސަރުކާރަށް އޮއްސާލުން އެކަމަށް އެއްވެސް މުއައްސަސާއަކުން ޖަވާބެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ. ކޮންމެ މަހަކު އެތައް ސަތޭކަ ވެހިކަލަކަށް އަލަށް ހުއްދަ ދޭއިރު، ޕާކް ކުރާނެ އެކަށީގެންވާ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރުމެއްނެތި ރައީސް ސޯލިހްގެ ސަރުކާރުން ވެސް ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖެހުން ހަމައިން ނައްޓައިގެން ދިޔަ އެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖެހުން އިތުރުވެ، ސްޓިކާ ޖޫރިމަނާއިން ދައުލަތަށް މަހެއްގެ މައްޗަށް މިލިއަނުން ފައިސާ ހޯދަމުންދާތީ އެކަމުގެ ފާޑުކިޔުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އަދި "ރައްޔިތުންގެ ދަރުބާރު" ގައި ވެރިކަމަށް ވަަޑައިގަތުމަށް ވެވަޑައިގެން ވައުދުތަކުގެ މަތިން ރައްޔިތުން ދަނީ ހަނދާން ކޮށްދެމުންނެވެ.\nގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކްކޮށްފައިވާ ވެހިކަލްތަކެއް --\nޖޫރިމަނާ ކޮށްގެން ލިބޭނެ މިންވަރު ބަޖެޓްގައި ހިމެނުން\nރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވީ ޓްރެފިކް ވައިލޭޝަން ޗާޖްގެ ގޮތުގައި ލިބޭނެ އާމްދަނީ ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން ބަޖެޓްގައިވެސް ޖަހާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ކޮންމެ ދުވަހަކު ހޯދަން ޖެހޭ އަދަދެއް ކަނޑައަޅާ އެ އަދަދަކަށް ވެހިކަލް ތަކުގައި ސްޓިކާ ޖަހަމުންދާ ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ ވެރިކަން ބަދަލުވީނަމަވެސް އެކަމަށް އައި ބަދަލެއް ނެތެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ފަސް އަހަރަށް 160 މިލިއަން ރުފިޔާޓްރެފިކް ވައިލޭޝަން ޗާޖްގެ ގޮތުގައި ލިބޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ އަންދާޒާކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން 2018 ވަަނަ އަހަރު 36 މިލިއަން، 2019 ވަނަ އަހަރު 32 މިިލިއަން އަދި 2020 ވަނަ އަހަރު 31 މިލިއަން ރުފިޔާ ޓްރެފިކް ވައިލޭޝަން ޗާޖްގެ ގޮތުގައި ލިބޭނެ ކަމަށް ބަޖެޓް ފޮތުގައި ވަނީ އަންދާޒާކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން 2021 ވަނަ އަހަރު 30 މިލިއަން އަދި 2022 ވަނަ އަހަރު 29 މިލިއަން ރުފިޔާ ޓްރެފިކް ވައިލޭޝަން ޗާޖްގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ފައިސާގެ ގޮތުގައި ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.\nއެހެންވީމަ ކުރިން ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅާއި އެއްގޮތަށް ސަރުކާރުން އަމަލު ކުރާ މަންޒަރެއް ނުފެނެއެވެ. ފެންނަނީ ކުރިންވެސް ހިނގަމުންދާ މަގުން އެކަން ހިނގަމުންދާތީއެވެ.\nމާލެ ސިޓީގައި ހަދާފައިވާ ޕާކިން ޒޯނެއް --\nއަހަރު ދުވަސްތެރޭ 11 ޕާކިން ޒޯން\nމާލެ ސިޓީގައި ދުއްވާ ވެހިކަލްތައް ޕާކްކުރުމަށް މިހާތަނަށް 11 ޕާކިން ޒޯންގެ މަސައްކަތް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އޭގެ ބައެއް ޒޯންތަކުގައި އެއް ފަހަރާ 80 ނުވަތަ 400 ވެހިކަލްއަށް ޕާކް ކުރެވޭނެ ކަމަށްވެސް ކައުންސިލުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އެއީ އެންމެ މަދު އަދަދުން ބަލާނަމަ 880 ވެހިކަލްގެ ޖާގައެވެ. އެންމެ މަތީ އަދަދުން ބަލާނަނަ 4400 ވެހިކަލްގެ ޖާގައެވެ.\nސުވާލަކީ މިއީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްތޯއެވެ. ނުވަތަ ވައުދު ފުުދުނީ ކަމަށް ބަލާ، ޕާކްކުރާނެ ތަންތަން ދެއްކުނީ ކަމަށް ދެކި އަލުން ސްޓިކާ ޖަހަން ފަށަން އޮތް ހުއްޖަތެއްތޯއެވެ. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުން ބުނާގޮތުން މިހާރުވެސް މަހަކު 600 ވުރެ ގިނަ ސައިކަލް ރަޖިސްޓްރީ ކުރެއެވެ. އެއީ އަހަރެއްގެ މައްޗަށް 7200 ވުރެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ސައިކަލެވެ.\nމިހާރުވެސް މާލޭގައި 64000 ވުރެ ގިނަ ސައިކަލް ވަނީ ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައެވެ. ހަތަރު ފޮރުޅުލީ 8000 ވުރެ ގިނަ ވެހިކަލް ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެން ކަމުން ސަރުކާރުން ދެއްކި 11 ޕާކިން ޒޯންގައި މި ހުރިހާ ވެހިކަލެއް ޕާކް ކުރާނެ ގޮތަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކޮންމެ ޕާކިންއަކާއެކު އެ ޕާކިން އޭރިއާއެއްގައި ހިމެނޭ މަގުތަކުގައި ޕާކް ކުރުމަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގައި ޕާކްކުރުން މަނާ ކުރެއެވެ. އެހެންވީމަ ޕާކްކުރާނެ ތަނެއް ހަދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެ އަދަދަށް އެހެން ސަރަހައްދަކުން ޕާކް ކުރާނެ ޖާގަ ގެއްލެއެވެ. ނަމަވެސް ވެހިކަލްތައް ކޮންޓްރޯލެއް ނެތި މަގުތަކަށް ނެރުމަށް ހުއްދަދެވެއެވެ.\nފުލުހުން ވެހިކަލްތަކެއްގައި ސްޓިކާ ޖަހަނީ --\nމިދިޔަ އަހަރު 36000 ވުރެ ގިނަ ސްޓިކާ\nގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކް ކޮށްގެން މިދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި 36،963 ވެހިކަލްގައި ސްޓިކާ ޖަހާފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އެއީ މަހެއްގެ މައްޗަށް ބަލާނަމަ ތިންހާހަށްވުރެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ސްޓިކާއެވެ. ތަފާސް ހިސާބުތައް ބަލާލުން މިއީ ރެކޯޑެކޭވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ.\nއޭގެ ކުރީ އަހަރުތަކަށްވުރެ ނިމިދިޔަ އަހަރު ގަވާއިދާ ހިލާފުވެގެން ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖެހި އަދަދު މިވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. އެ އަދަދުގެ ސްޓިކާއިން ދައުލަތަށް ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 25 މިލިއަނެއްހާ ރުފިޔާ ލިބިފައިވާނެ އެވެ.\nމި އަދަދުތައް ފުލުހުން ހާމަކޮށްފައިވަނީ ޕާކްކުރާނެ ތަނެއް ނުދައްކާ ސްޓިކާ ޖަހަމުންދާތީ ރައްޔިތުންގެ ނުރުހުން ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަމާޒުވެފައިވަނިކޮށެވެ. އަދި ތާއީދު ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައިވެސް މިވަގުތަށް ސްޓިކާ ޖެހުން ހުއްޓާލުމަށް ސަރުކާރަށް ލޯބިކުރާ ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކްޓިވިސްޓުން ގޮވާލަމުން ގެންދަނިކޮށެވެ.\nސައިކަލްތަކެއް ޕާކް ކޮށްފައި --\nސްޓިކާ ޖެހުން ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓާލުން\nއާންމުންގެ ރުޅިވެރި ކަމުގެ ބަސްތަކާއި، ހަޅޭކުގެ އަޑު ގަދަވުމުން ކުއްލި ގޮތަކަށް ސްޓިކާ ޖެހުން މިހާރު ވަނީ ހުއްޓާލާފައެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ފުލުހުންވެސް އަދި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއަކުންވެސް ޔަގީން ކޮށެއް ނުދިނެވެ. ނަމަވެސް މާލޭގައި ޕާކު ކުރަން ހުރި އުނދަގޫތަކާއި ގަވައިދާ ހިލާފަށް ޕާކު ކުރުމުން ދިމާވާ ދަތިތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކާ މަޝްވަރާކޮށް ހައްލު ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ފުލުހުުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއަދި މިހާރު ޓްރެފިކް ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް ފުލުހުންގެ އެތައް ވަގުތަކާއި، އެތައް މުވައްޒިފުންނެއް ބޭނުން ކުރަން ޖެހޭތީ އެކަމަށް ލުއި ގޮތްތަކެއް ހޯދަން ޖެހޭ ކަމަށްވެސް ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ކުރިން ފުލުހުންގެ ޓީމްތައް މާލޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކްކޮށްފައިވާ ވެހިކަލްތަކުގައި ސްޓިކާ ޖަހަން ނިކުންނަ ގޮތަށް މިހާރު ނިކުމެ އުޅޭތީއެއް ނުފެނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޗެކް ޕޯސްޓްތައް ގާއިމްކޮށް ވެހިކަލްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަނީ ޗެކް ކުރަމުންނެވެ. އަދި ގަވާއިދަށް ނުފެތޭ ވެހިކަލްތައް ޖޫރިމަނާކޮށް ގަވާއިދަށް ފެއްތުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.\nގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކްކުުރުމަކީ އެކަމުުގެ ސަބަބުން އާންމުންނަށްވެސް ބޮޑެތި އުދަގޫތަކަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. އަނެއް ކޮޅުން އެއީ ކުށެކެވެ. އެހެންވީމަ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޕާކްކުރާނަމަ އަޅާނެ ފިޔަވަޅެއް އޮންނާން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ކުރިން ސަރުކާރުގެ މައްޗަށް ލާޒިމް ކަންތައްތަކެއްވެސް ވާކަން ގަބޫލު ކުރަންޖެހެއެވެ.\nވެހިކަލްތައް މަގުތަކަށް ނެރުމުގައި ކޮންޓްރޯލެއް ނެތެވެ. ހުއްދަދެވޭ ވެހިކަލްތަކުގެ އަދަދާއި ގާތްކުރާ މިންވަރަކަށްވެސް ޕާކުކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ކަމަށްވީއިރު ހުއްދަދީގެން ނެރެވޭ ވެހިކަލްތަކަށް ޕާކްކުރެވޭނެ ކޮންމެވެސް އިންތިޒާމެއް ހަމަޖައްސަން ޖެހެއެވެ. އެހެން ނޫނީ ސިޔާސީ ބޭނުމަކަށް ނަމަވެސް ކުރިން ވެފައި އޮތް ވައުދުތަކާއި، ދައްކަވާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ އަޑު ގަދަވާނެއެވެ.\nމޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާވިސް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ޓްރެފިކް މައްސަލަތައް + ޓްރާންސްޕޯޓް އޮތޯރިޓީ އައިޝަތު ނަހުލާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ސިވިލޭވިއޭޝަން


EU gaumuthakah eheevan 545 billion dollar hushahalhaifi\nއީޔޫ ގައުމުތަކަށް އެހީވާން 545 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހުށަހަޅައިފި\nއީޔޫގެ ފަންޑިންނާ ގުޅޭގޮތުން ފްރާންސް އަދި ޖަރުމަނުގެ އެންމެ އިސްވެރިން ވަނީ ވީޑިއޯ ކޮންފަރަންސް މެދުވެރިކޮށް މަޝްވަރާ ކުރައްވާފއިވޭ -- ފޮޓޯ: އީޕީއޭ\nކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކެކޭ އެއް ފަދައިން ޔޫރަޕުގެ އިގުތިސޯދަށް އަންނަމުންދާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުން އަރައިގަތުމަށް ފްރާންސާއި ޖަރުމަނު ގުޅިގެން 545 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ އެހީގެ ޕެކޭޖެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.\nއިއްޔެ ޖަރުމަނުގެ ޗާންސެލާ އެންޖެލާ މާކަލް އަދި ފްރާންސްގެ ރައީސް އިމެނުއެލް މެކްރަން ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައި ނިންމާފައި ވަނީ އެ ޕެކޭޖުގެ ދަށުން ކޮވިޑް-19 އިގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކޮށްފައިވާ ގައުމުތަކަށް ފައިސާ ދޭނީ ގްރާންޓް އެހީގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ.\nއެފަދަ އެހީގެ ޕެކޭޖެއްގެ ދަށުން ދަރަނީގެ ޒިންމާ އީޔޫގެ ހުރިހާ ގައުމަކުން އުފުލަން މީގެ ކުރިން މާކަލް ވަނީ ދެކޮޅު ހައްދަވައިފަ އެވެ. ނަމަވެސް، އިއްޔެގެ ބައްދަލުވުމުގައި އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، ޔޫރަޕިއަން ކޮމިޝަން މެދުވެރިކޮށް ނެގޭ ދަރަނި އަނބުރާ ދައްކާނީ އީޔޫގެ ބަޖެޓުގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ.\nއެ ހުށަހެޅުމާ ގުޅިގެން ފްރާންސްގެ ރައީސް ވިދާޅުވީ އިއްތިހާދެއްގެ ގޮތުގައި ދެމި އޮންނަން މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑް-19 އާއެކު މިހާރު ވެސް ދައުލަތުގެ ދަރަނި ބޮޑު ގައުމުތަކަށް އީޔޫގެ ގައުމުތައް ގުޅިގެން، ވަރުގަދަ ޕްލޭނެއް އުކުލަވާލަން ނުކުޅެދިއްޖެނަމަ، ޔޫރަޕުގެ އިއްތިހާދު ރޫޅިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ސްޕެއިނުން މީގެ ކުރިން ވަނީ ދީފަ އެވެ.\nކޮވިޑް-19 ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރެވި، ޔޫރަޕުގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން މިހާރު އަންނަނީ ލޮކްޑައުންގެ ފިޔަވަޅުތައް ލުއި ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން، ސްޕެއިން އަދި އިޓަލީގައި އިއްޔެ އިން ފެށިގެން ފިހާރަތަކާއި ކެފޭތައް ހުޅުވުމުގެ ހުއްދަ ވަނީ ދީފަ އެވެ.\nއިޓަލީ ފްރާންސް އީޔޫ + ސްޕެއިން ޖަރުމަން ކޮރޯނާ ވައިރަސް ކޮވިޑް-19 ކޮވިޑް-19 އިގެ ބަލާއާފާތް


Dho?! Dhamaa Gaadiyalugai Bodukuri Ishaantey ge Dinba Family\nދަމާގާޑިޔަލުގައި ބޮޑުކުރި އިޝާންޓޭގެ ޑިންބާ ފެމިލީ\nހައިޝަމް އާއި މޯލްޑިވިއަން އައިޑޮލްގެ މިހާރުގެ ޖަޖެއް ކަމަށްވާ މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިޔާ އިސްމާއިލް އައްފާން ވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް އެނގިގެން ދިޔައީ ޑިންބާ މިއުޒިކުން\nދިވެހި މިއުޒިކްގެ ލެޖެންޑުން ކަމުގައިވީ ޖޭމު ދޮންކަމަނަ އާއި ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮ ޖޭމުގަސްދޮށުގޭގައި ކޮށްޓާފޮށިން މިއުޒިކް ކުޅެ ފެލިފެލިފައި ގަޔަށް ވަރުއަރުވަމުން ލަވަކިޔައި ފޯރިއަރުވަމުން ދިޔައިރު ނިކަން ކުޑަ ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި އަހުމަދު އިޝާން (އިޝާންޓޭ) އެ ހުރިހާ މަންޒަރެއް ވަރަށް ގާތުން ބަލަން ހުއްޓެވެ. އެ މީހުންގެ އެ ފޯރީގައި ބައިވެރިވެ ކޮށްޓާފޮށީގެ ނަރުތަކެއްގައި ކުޅެލުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އުތުރިއަރައިގެން ބަންޑުން ވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް އޭނާގެ މާމަ، ޖޭމުދޮންކަމަނައާ ހެދި އިޝާންޓޭއަކަށް އަސްލު އެ ފުރުސަތެއް ނުލިބުނެވެ. އިޝާނު މިއުޒިކް ކުޅޭނެ ކަމެއް ނެތޭ، ކަލޭ ކިޔަވަހަށޭ ކިޔާފައި ކޮށްޓާފޮށި ހިފައިގެން ޖޭމުދޮންކަމަނަ ދިޔައީ އެވެ.\nއެކަމަކު މިއުޒިކާއި ލަވައަކަށް އިޝާންޓޭ އަކަށް ނުފިލުނެވެ. އެނބުރުނު ކޮން ދިމާލަކުން ގައިގައި އައިސް ބައްދައިގަތީ މިއުޒިކާއި ލަވައިގެ ވަކިތަކެވެ. ހެނދުނު ހޭލާ އިރަށް ރޭޑިއޯ އިން އިއްވައިދިނީ ބޮޑުބެރުގެ ފޯރި އެވެ. ފޮތްބޮނޑި ހިފައިގެން ސްކޫލަށް ދިއުމުން ކޮންމެ ދުވަހަކު އެސެމްބްލީގެ ފެވަރިޓް ލަވަކިޔުންތެރިޔަކަށް ވެސްވީ އިޝާންޓޭ އެވެ. ކިޔަވަން ކްލާހަށް ވަދެ އިށީނުމުން އެހެން ހުރިހާ މާއްދާއަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އޭނާގެ ޝައުގުވެރިކަން ގެނބިގެން ދިޔައީ އެހެން ހުރިހާ ފޮތަކަށްވުރެން ނަލަކޮށްގެން އޭނާ ގެންގުޅުނު މިއުޒިކް ފޮތުގެ ތެރެއަށެވެ.\nކުޑަކުޑަ އިޝާންޓޭއެއްގެ މި ޝައުގުވެރިވަނިވި މިޒާޖާއި އަމަލުތައް ފެނިގެން، މަޖީދިއްޔާގައި އެ ދުވަސްވަރު ސިންގިން މިސްއަކަށް އުޅުނު މިސިސް އަމަރްސޭނާ ބުނީ ކީކޭކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ޝޯއެއް ނިންމާލާފައި ސްކޫލްގެ ސްޓޭޖުން ފޭބި ދުވަހެއްގައި އިޝާންޓޭއާ ދިމާލަށް އޭނާ ބުނީ "ކަލޭ ކުޅޭނީ މިއުޒިކޭ، ކަލޭ ވާނީ ކަލޭގެ މާމަ ގޮތަށް މިއުޒިކް ކުޅޭ މޮޅު މިއުޒީޝަނަކަށޭ" މިހެންނެވެ.\nމިސިސް އަމަރްސޭނާގެ އެ ވާހަކަތައް މިއަދު މި ވަނީ ހަގީގަތަކަށް ވެފަ އެވެ. ދިވެހިންގެ މިއުޒިކްގެ ޅަފަތުގެ ދައުރަށް އިންގިލާބެއްގެ ގެނެސްދިން އާޓިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި އިޝާންޓޭގެ މާމަ ޖޭމު ދޮންކަމަނަގެ ހަނދާންތައް އަހަރެމެން އާކުރާ ނަމަ އިޝާންޓޭ އަކީ ދިވެހި ޒަމާނީ މިއުޒިކަށް އިންގިލާބެއް ގެނެސްފައިވާ އާޓިސްޓެކެވެ. އޭނާގެ ދިވެހި ލަވައިގެ މި އިންގިލާބަށް ކިޔަނީ "ޑިންބާ މިއުޒިކޭ" އެވެ.\nހުރިހާ ރަހައެއް އެއްކޮށް، ހުރިހާ ރޫލްއެއް ބްރޭކްކޮށް، ހުރިހާ އެންމެންގެ ހިތްތަކަށް ވެރިވެގަނެފައިވާ ޑިންބާ މިއުޒިކް އުފެދިގެން އައިގޮތް ކިޔައިދޭން އެދުމުން އިޝާންޓޭ ފަށައިގަތީ އޭނާގެ އެންމެ އެކުވެރި މިއުޒީޝަން އީސަގެ ހަނދާންތަކުންނެވެ. އިޝާންޓޭ ބުނީ "ބިންޑާ" އަކީ އޭނާ އީސަ ކަހަލަ މިއުޒީޝަނަކާ އެކު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަން ބޭނުންވި ކަމެކެވެ.\n"މަ އަބަދުވެސް މަޑުކުރަނީ އީސަ އެނބުރި އަންނާނެ ދުވަހަކަށް މިއުޒިކްގެ ތެރެއަށް. އެހެން ހުރިހާ އާޓިސްޓުންނަށް ވުރެން ވެސް އޭނާ އަށް ކުރެވޭ އިތުބާރު ބޮޑުވެފައި އޭނާއާ އެކު ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް ވެސް މާ ސަޅީ. މާ ފަސޭހައީ އޭނައާ އެކު މަސައްކަތްކުރަން ވެސް،" އިޝާންޓޭ ބުންޏެވެ.\nއީސަ އަކީ އިޝާންޓޭގެ ޗައިލްޑްހުޑް ބަޑީ އެވެ. ހިސާބުގަނޑުގައި މިއުޒިކް ކުޅެން އުޅެމުން ދެ މީހުން އެކުގައި އުފެއްދި ބޭންޑް ސީޗައިލްޑް އަކީ މިއަދާ ހަމަ އަށް ވެސް ފަނޑުވުމެއް ނެތް ހިތްގައިމު މިއުޒިކާއި ލަވަތަކެއް ގެނެސްދިން ހިތާއިހިތުގެ ވަރުގަދަ ގުޅުމެކެވެ. ނަމަވެސް މަސްތުގެ ބޯވިލާގަނޑަކުން އީސަ ގެއްލިގެން ދިއުމުން އިޝާންޓޭ އަށް މަޖުބޫރުވީ އީސަ އެގޮތުގައި ދޫކޮށްލުމަށް ފަހު "ޑިންބާ" ގެ ހުވަފެނާއިގެން ކުރިއަށް ދާށެވެ.\n"އީސަ ޖަލަށް ދިޔައީމަ ދެ މީހުންނަށް އެކުގައި މިއުޒިކް ނުކުޅެވި ދުވަސްތައް ވެގެންދިޔައީ. އެގޮތަށް 15 އަހަރު މަޑުކުރިން އީސަ އެނބުރި އާދޭތޯ، އެގޮތަށް އެންމެ ފަހުން އޭނަ އައިސްގެން އޭނައާ އެކު ވެސް ފެށިގެން. އެކަމަކު ދެން ވެސް ގެއްލުނީ،" އިޝާންޓޭ ބުންޏެވެ.\nއީސަ އަށް ފަހު ދެން އެކުގައި އުޅުނު އެންމެ ގާތް އެހެން އެކުވެރިންނާއި މިއުޒީޝަނުންނާ އެކު އިޝާންޓޭގެ "ޑިންބާ" ފިރުކޭން ފެށީ ރާއްޖެ އަށް ޑިމޮކްރަސީ ވެސް ފިރުކޭން ފެށި 2005ގެ ސިޔާސީ ކުލަވިލާގަނޑުގެ ތެރެއިންނެވެ.\n"އެންމެ ފުރަތަމަ އަހަރެމެން މިގޮތަށް ތަފާތު މިއުޒިކް ކުޅެން ފެށީ އެކްޓިވިސްޓް އެއްވުންތަކުގައި. އެއްގޮތަކަށް ވެސް ސިޔާސީ ކަމަކަށް ކޮންމެހެން ތާއީދުކުރާކަށް ނޫން. އެކަމަކު އޭގެ ތެރޭގައި އުޅެގެން ވެސް އަސްލު ބޭނުންވީ މިއުޒިކް ކުޅެ މިއުޒިކް ކުރިއަރުވަން. އަހަރެން މިއީ ކަވާ ލަވަކުޅެން ބޭނުންވާ މީހެއް ވެސް ނޫން. އަހަރެން ބޭނުންވީ އަމިއްލަ ތަފާތު މިއުޒިކެއް އުފައްދަން،" އިޝާންޓޭ ބުންޏެވެ.\n"ރައްޓެހިންގެ ތެރޭގައި އުޅޭއިރު އަހަރެމެން ކިޔާ އެއްޗެއް އެއީ ޑިންވުން. މާ ބޮޑަށް މީހަކު ކަމެއްގައި އޯވާވާ ނަމަ އެ މީހަކާ ދިމާކޮށްލަން ކިޔައި އުޅެނީ ކަލޭ ދެން މާ ބޮޑަށް ޑިންނުވާށޭ. އެގޮތަށް އުޅެނިކޮށް އެންމެ ފަހުން އެބަހުން ޑިންބާ އުފެދުނީ. އެ ބަސް ކުއްލިއަކަށް ސަޅިވެގެން، ވަރަށް މަޖާ ނަމެއް އަދި އެންޖޯއިކުރެވޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ޑިންބާ ބޭނުންކުރަން ފެށީ،" ތަފާތު ލަވަ އާއި ލިރިކްސް އާއި މިއުޒިކަށް ޑިންބާގެ ތަފާތު ނަން ދެވުނު ގޮތް ސާފުކޮށްލަދެމުން އިޝާންޓޭ ބުންޏެވެ.\nލަވަކިޔާ ހިތެއް ނުވޭ، އެކަމަކު ލަވައިގެ ޖީލެއް ބިނާކުރަނީ\nމާމަގެ ރަން ޒަމާނުގައި ވެސް އިޝާންޓޭގެ އެންމެ ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެއް ދަމައިގެން ދިޔައީ މިއުޒިކަށެވެ. ލަވަކިޔުމަށްވުރެން ބޮޑަށް އޭނާ ބޭނުންވީ ތަފާތު އެކި ކަހަލަ އަޑުތައް އެއްކޮށް އަމިއްލަ އަށް އަޖާއިބުވާވަރުގެ އެހެން އަޑުތަކާއި މިއުޒިކު އުފެއްދުމަށެވެ. އޭނާ އިސްކޮށް ހުރެގެން ޑިންބާގެ ބިންގާ ވެސް އެޅީ ހަމަ އެ މަގުސަދުގަ އެވެ.\n"ލަވަކިޔާނެ މީހަކު ނެތިގެން އަހަރެން ހުންނާނެ ލަވަ ވެސް ކިޔާފައި ފުރަތަމަ އަލްބަމްތަކަށް. އެކަމަކު މަ އެހާ ލަވަ ކިޔާ ހިތެއް ނުވޭ. އެކަމަކު މަށަށް ވަރަށް ރީތި މަށަށް ވުރެ ރީތި އަޑުތައް، މަށަށް ވުރެ ރީއްޗަށް ލަވަކިޔާ މީހުންގެ އަޑުތަކުން ލަވަކިޔުއްވުން މާ ސަޅި ކަމަކަށް ވަނީ. އެގޮތަށް ރީއްޗަށް ލަވަކިޔާ މީހުން ޑިސްކަވާކޮށް ރީތި އަޑުތަކާއި މިއުޒިކްތަކަށް ވަރަށް ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެއް ހުރޭ އަހަރެންގެ،" އިޝާންޓޭ ބުންޏެވެ.\nމި ފޯރީގައި އޭނާ މިހާރު އެ ވަނީ ޑިންބާ ފެމިލީގެ ނަމުގައި މެއިންސްޓްރީމަށް ނިކަން ހުނަރުވެރި ލަވަކިޔުންތެރިންނާއި މިއުޒީޝަނުންތަކެއް ތައާރަފްކޮށްފަ އެވެ. ރިސޯޓް މިއުޒިކްގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައި ތިބި ނިކަން މޮޅެތި ލަވަކިޔުންތެރިން ވެސް ޑިންބާ މިއުޒިކްގެ ތެރެއިން މެއިންސްޓްރީމްގައި ވަރަށް މަގްބޫލު ލަވަކިޔުންތެރިންނަށް ބަދަލުވެފައި އެބަތިއްބެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަކުރާ ނަމަ ހައިޝަމް އާއި މޯލްޑިވިއަން އައިޑޮލްގެ މިހާރުގެ ޖަޖެއް ކަމަށްވާ މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިޔާ އިސްމާއިލް އައްފާން ވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް އެނގިގެން ދިޔައީ ޑިންބާ މިއުޒިކްގެ ތެރެއިންނެވެ. އައްފާންގެ "ހިތުގާ ނަށާ ރާނީ" އަކީ ޑިންބާއާ އެކު އޭނާގެ ބްރޭކްއައުޓް ލަވަ އެވެ.\nއެހެން އާޓިސްޓުންތަކެއްގެ ނަން ފާހަގަކުރާ ނަމަ ޝިއުޒް އަކީ އޭނާ އަށް ޑިންބާ އިން ހޯދައިދިން އެކްސްޕޯޝާ އަށް ވުރެން ބޮޑު މަގްބޫލުކަމެއް ހަގީގަތުގައި ޑިންބާ އަށް ވެސް ގެނެސްދިން އާޓިސްޓެކެވެ. އިޝާންޓޭ ވެސް ޝިއުޒްގެ ޝައުގުވެރިކަމާއި ހުނަރުވެރިކަން ފާހަގަކުރަނީ އެހެން ލެވެލްއެއްގަ އެވެ. ޑިންބާގެ ކުރިން ވެސް ނިކަން ބޮޑު ކުޅަދާނަކަމެއް ދައްކަމުންދިޔަ ޝިއުޒް އިޝާންޓޭމެންނާ އެކު ނެރުނު "ކުލަ ޔެލޯ" އަލްބަމަކީ އަހަރުގެ އެންމެ ބޮޑު ހިޓޭ ވެސް ބުނެވިދާނެ އެވެ.\nޑިންބާ އާއި އިޝާންޓޭގެ އެކުވެރިން ވަނީ މަޝްހޫރު އާޓިސްޓުންނާއި ބަޔަކަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ނޭނގޭ ލަވަކިޔުންތެރިން ވެސް ބައިވެރިކޮށްގެން މިހާތަނަށް އޮރިޖިނަލް ލަވަތަކުގެ 14 އަލްބަމް ނެރެފަ އެވެ. އެކަމަކު މިހާރު މި ތަފާތު މިއުޒިކީ އިންގިލާބުގެ ދުވެލި އޮތީ މަޑުވެފައިކަން ވެސް ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެ އެވެ.\nނަމަވެސް އިޝާންޓޭ ބުނަނީ އަދިވެސް ހުއްޓުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އޮރިޖިނަލް ތަފާތު މިއުޒިކާއި ލަވަތަކާ އެކު އޭނާ ހުރީ ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވެސް ޑިންބާ މިއުޒިކް ކޮނޑަށްލައިގެން ކުރިއަށްދާން ފޫގަޅައިގެންނެވެ. ސަބަބަކީ ޑިންބާ އެންމެފަހުން ދިވެހި އޮރިޖިނަލް އާޓިސްޓުންގެ ނިކަން ބޮޑު އާއިލާއަކަށް ބަދަލުވެފައި އޮތުމެވެ.\n"މިތަނުގައި ރަނގަޅު އިންޖިނިއަރުންނެއް ނޫޅޭ. ރަނގަޅު އެއްޗެހިތަކެއް ނެތް. މި ގައުމުގައި މާ އަގުބޮޑީ މިކަން ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް ކުރަން ބަލާއިރު. އެހެންވެ އަލްބަމް ނެރުން މިހާރު ލަސްވަނީ. ބޭރަށް ގޮސް އަހަރެމެން އޮޑިހަނު އަލްބަމް އެޅީ ހައިޝަމްގެ. އެކަހަލަ އެހެން ފުރުސަތުތައް އެހެން އާޓިސްޓުންނަށް ވެސް ލިބުނު ޑިންބާ މިއުޒިކްގެ ތެރެއިން،" އިޝާންޓޭ ބުންޏެވެ.\n"އާޓިސްޓުން ގިނަވާ ވަރަކަށް އެ މީހުން ހިތްހަމަޖައްސައިދީގެން ގެންގުޅެން ވެސް އުނދަގޫވޭ. އެކަމަކު މިހާރު ވެސް މިދަނީ ލައިވް ބޮޑު ޝޯއަކަށް ތައްޔާރުވަމުން."