އިސްލާމީ ޤައުމެއްގައި ބުދު ބެހެއްޓުން – DhiSalafiyyah\n15/03/2013 ޢަޤީދާއާއި ފިރުޤާތައްއައްޝައިޚް އަޙްމަދު މިޙްސަން މުޙައްމަދު\nބުދުތަކަކީ ﷲ ތަޢާލާއަށް ޝިރުކު ކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށް ޤަދީމީ ޒަމާނުއްސުރެ އިންސާނުން ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް ﷲ ތަޢާލާ އެއްކައުވަންތަކޮށް، އެއިލާހަށް އެކަނި އަޅުކަން ޚާލިޞްކުރާ މުވައްޙިދުން ދަނީ ބިން، އެބުދުތަކުން ސާފުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. މިކަމާހުރެ ހުރިހާ ޒަމާނެއްގައިވެސް މުޝްރިކުން ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް، ހިތާމަކުރަމުންނެވެ. ހިތާމަޔަކީ މި ގޮވެލިތަކުގައި ﷲ އަށް އީމާންވާކަމަށް ދަޢުވާކުރާ މުސްލިމުންވެސް ޖެހިގެން އުޅޭކަމެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެންގެ ފަހުން އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ޝިރުކު ކުރާނޭ ބުދުތަކެއް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދެވޭތޯ އަޅުގަނޑުމެން ބަލަނީތޯއެވެ؟ ބުދުތައް ހިމާޔަތްކުރަން ކޮޅަށް ތެދުވާވަރަށް، އަޅުގަނޑުމެންގެ އީމާންކަން ބަލިކަށިވީ ހެއްޔެވެ؟ އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އެބުދުތަކަށް ކާފިރުވެ، އެބުދުތައް ދޫކޮށް، އެއިލާހަށް އެކަނި އަޅުކަން ޚާލިޞްކޮށްގެން ތިބި ބަޔެއްކަން އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާން ނެތުނީތީ ވަރަށްވެސް ހިތާމަކުރަމެވެ! އާޘާރީ ތަކެތި ރައްކާކުރުމަށްޓަކައި ބުދު ކޮއިލުތައް އަޅާ، އެ ބުދުތަކަށް މާތްކޮށް ހިތާ، އެތަކެތި ހަލާކުވުމުން މަރާމާތުކޮށް އަދި އުސްތަންތަނުގައި ބަހައްޓައިގެން އުޅުމަކީ މީ ކޮންބަޔެއްގެ ޢަމަލެއްތޯއެވެ؟\nޝައިޠާނާގެ ދަންތުރައިގައި އަޅުގަނޑުމެން ޖައްސަނީ ރީތި ނަންތަކުގެ ނިވަލުގައެވެ. ބުދު ކޮއިލަށް އެހެން ނަމެއް ކިޔަސް ބުދުކޮއިލުވާނީ ހަމަ ބުދު ކޮއިލަކަށެވެ.\nޔާ ﷲ! އަޅަމެން ޝިރުކުން ސަލާމަތް ކުރައްވާ، އެފަދަ ނަޖިސް ތަކެތިން އަޅަމެންގެ ރާއްޖެ ޠާހިރުކުރައްވަފާނދޭވެ! އާމީން.\nއަޅުކަންކުރުމަށްޓަކައި ބުދެއް ބެހެއްޓުމަކީ ފާޅުކަންބޮޑު މުންކަރާތެއްކަމާމެދު އެއްވެސް މުސްލިމަކު ދެބަސްނުވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. އެހެނަސް އެނޫން މަޤްޞަދެއްގައި ބުދެއް ބެހެއްޓުމަކީ މާބޮޑު މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް ބައެއް މީހުން ބުނެ، އެގޮތަށް ޢަމަލުކުރަމުންވެސް އެބަދެއެވެ. މިފަދަ އަނދަވަޅަކަށް މުސްލިމުން ވެއްޓެމުންދާތީ، މިކަމާ މެދު ކަންބޮޑުވެ، ދީނުގައި މިކަން އޮތް ގޮތް ބަޔާންކޮށްދިނުމަށްޓަކައި، މި މައުޟޫއަށް ލިޔުމަށް އަޅުގަނޑު ޤަޞްދު ކުރީމެވެ. މިގޮތުން خالد بن عبدالله الغليقة މި މަޢުޟޫއަށް ލިޔުއްވާފައިވާ، މަޢުލޫމާތުގެ ގޮތުން ވަރަށް މުއްސަނދި މަޒުމޫނެއް އަޅުގަނޑަށް ފެނުނެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު ނިންމީ އެލިޔުން އަޞްލަކަށް ބަލައިގެން، ދިވެހިބަހުން އަޅުގަނޑުގެ އަޚުންނާއި އުޚްތުންނަށް މިކަން ބަޔާންކޮށްދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރުމަށެވެ. وبالله التوفيق.\nއެންމެ ފުރަތަމަވެސް ދެނެގަންނަން ޖެހޭ ހަޤީޤަތަކީ އިސްލާމްދީނުގައި، ބުދުތައް ތެޅުން ބިނާވެފައިވަނީ ބުދަށް އަޅުކަން ކުރޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ، ބެލުމަށް ފަހުގައި ނޫންކަމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އިސްލާމް ދީނުގައި ބަލާ އަޞްލަކީ ބުދު އެބަހުރިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއެވެ. ބުދު ހުރެއްޖެއްޔާ އޮތީ ތަޅާލުމެވެ. މުސްލިމު ވެރިކަމެއް އޮތް، މުސްލިމުންގެ ބާރު ހިނގާ، މުސްލިމުން ދިރިއުޅޭ ޤައުމެއްގައި ބުދުތަކެއް ހުރެއްޖެއްޔާ އެބުދުތަކެއް ތަޅާލަން މުސްލިމުން އަވަސްވެގަނެއެވެ.\nމިޒަމާނުގައިވެސް އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގައި ހުރި ބުދުތައް ތަޅާލަން ޖެހޭކަން ޘާބިތުވާ ވަރަށް ވަރުދަގަ ޙުއްޖަތްތަކެއް ވެއެވެ. އެ ޙުއްޖަތްތައް ތިރީގައި ބާޔަންކޮށްލާނަމެވެ.\nބުދުތައް ނުތަޅާ ބެހެއްޓުމަކީ އެ ބުދުތަކަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް މަގުފަހިވެދާނެ ސަބަބެކެވެ. ފަހެ ޢަރަބިކަރައަކީ އެބިމަކަށް ވަޙީ ބާވައިލެއްވުނު އަދި ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ދަޢުވަތާއިގެން ވަޑައިގެންނެވި ބިމެވެ. ބިމެއްގައި ބުދަށް އަޅުކަން ނުކުރާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ދެވެން އޮތްނަމަ ޢަރަބިކަރައިގައި ރަސޫލާ صلى لله عليه وسلم އަވަހާރަވުމަށްފަހު ބުދަށް އަޅުކަން ނުކުރެވޭނެޔޭ އަހަރެމެންނަށް ބުނެވުނީހެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ތާރީޚީ ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ދަޢުވަތަށް ފަހުގައިވެސް ޢަރަބިކަރައިގައި ބުދުފަދަ ހިލަތަކާއި އެހެނިހެން މަޚްލޫޤުތަކަށް އަޅުކަން ކުރެވުނެވެ. ޤަބުރުތަކަށްވެސް އަޅުކަންކުރެވުނެވެ. އަދި ބައެއް ގޮތްގޮތުން ބަލާއިރު ކުރިން އޮތް ޖާހިލިއްޔަތަށްވުރެވެސް ނުބައި ކަންތައްތަކެއް ޢަރަބިކަރައިގައި ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ.\nކީރިތި ޤުރްއާނުން އެނގޭ ގޮތުގައި މައްކާގެ މުޝްރިކުން ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދަކަށް އަރައިފިނަމަ، އެބައިމީހުން ﷲ އާއި އެއްވެސް އެއްޗެއް ބައިވެރިނުކޮށް އެއިލާހަށް އެކަނި ދުޢާކުރެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޢަރަބިކަރައިގައި ބިދުޢައާއި ޝިރުކުގެ ޢަމަލުތައް ފެތުރިގެންދިޔަ ދުވަސްވަރުގައި، އެބައިމީހުން ކަނޑު އުޅަނދަކަށް އަރާވެސް ދުޢާކުރަމުން ދިޔައީ އެކިއެކި ވަލީވެރިންނަށާއި އެކިއެކި މަޚްލޫޤުންނަށެވެ. އުފާވެރި ޙާލަތްތަކާއި ބިރުވެރި ޙާލަތްތަކުގައިވެސް އެބައިމީހުން ދިޔައީ ﷲ ނޫން އެހެން ފަރާތްތަކަށް ދުޢާކޮށް ކަންކަމަށް އެދި ދަންނަވަމުންނެވެ.\nބުދުތައް ނުތަޅާ ބެހެއްޓިދާނެކަމަށް ބުނާމީހުންގެ ބަސް ދޮގުކަން އެނގެނީ ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم މައްކާ ފަތަޙަކުރެއްވި ދުވަހު ގެފުޅުގެ ވަށައިގެން ހުރި 360 ވަރަކަށް ބުދު ތާޅާލެއްވުމުންނެވެ. ފަހެ، ބުދު ތެޅުމަކީ ދީންތަކަށް ޢިހްތިރާމު ނުކުރުމޭ ބުނާމީހާއަށް އެބުނެވެނީ ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ވެސް އެދުވަހު އެހެއްދެވީ ގޯހެއްކަމުގައި ހެއްޔެވެ! ފަހެ އެޒަމާނުގައިވެސް ބުދަށް އަޅުކަންކުރާ މީހުން ދުނިޔޭގައި ތިއްބެވެ! އެބައިމީހުންގެ ދީނަށް އިޙްތިރާމްކުރެއްވުމުގެ ނަމުގައި މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم އެބުދުތައް ނުތަޅާ ދޫކޮށްލެއްވިތޯއެވެ؟ ނޫނެކެވެ. އެހެނެއްކަމަކު މުޅި ޢަރަބިކަރައިގެ އެތަން މިތަނުގައި ހުރި ބުދުތައް ތަޅާލުމަށްޓަކައި މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ ޞަޙާބީބޭކަލުން ފޮނުއްވިއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ނަމޫނާއަކަށް ބަލަންވީ އެކަލޭގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީން ނޫންތޯއެވެ.\nބުދުތައް ނުތަޅާ ބެހެއްޓިދާނެކަމަށް ދެކޭ މީހުން ބުނެފާނެއެވެ.\n“މައްކާ ފަތަޙަކުރެއްވުމުގެ ކުރިން އެބުދުތަކަށް އަޅުކަން ކުރެވުނެވެ.”\nއެހެން ނަމަވެސް އަހަރެމެން ބުނަން އޮތީ ބުދުތަކަށް އަޅުކަން ނުކުރަންޔާ ނުތަޅާ ބެހެއްޓިދާނެޔޭ ބުނަނީ ހަމަ ތިޔަބައިމީހުން ނޫންތޯއެވެ! އެކަލޭގެފާނު މައްކާ ފަތަޙަކުރެއްވުމުން މައްކާގެ އަހުލުވެރިން އިސްލާމުވެ ބުދުތަކަށް ކާފިރުވިއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ދުނިޔޭގައި ހުންނަވަނިކޮށް އެބައިމީހުން ބުދުތަކަށް އަޅުކަން ކުރި ހެއްޔެވެ؟ ނުދެއެވެ. އަދި ފަހުން ނުކުރާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަންވެސް އޮތީ އެކަލޭގެފާނު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރުގައެވެ. ސަބަބަކީ ފިތުނަތަކުން އެންމެބޮޑަށް ދުރުހެލިވެގެންވަނީ އެކަލޭގެފާނު އެބައިމީހުންނާ އެކުގައި، އެބައިމީހުންނަށް ދީން ބުނެދެއްވަން ހުންނެވުމުންނެވެ.\nއެއާއެކުވެސް އެކަލޭގެފާނު އެބުދުތައް ތަޅާލެއްވުމުން ދަލީލުކޮށްދެނީ އަދުގެ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގައި ހުރި ބުދުތައްވެސް މަސްއޫލުވެރި ފަރާތްތަކުން ތަޅާލަންޖެހޭނެ ކަމެވެ. ފަހެ އެކަލޭގެފާނު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރަކީ އެންމެބޮޑަށް ޝިރުކުން އަމާންކަން ލިބިގެންވީ ދުވަސްވަރެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވުމަށްފަހު، ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް، ޝިރުކުން ދުރުހެލިވުމަށް އޮތް ފުރުޞަތު މިދަނީ ހަނިވަމުންނެވެ. ފަހެ އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީން ދުނިޔޭގައި ތިއްބަވަނިކޮށް މީސްތަކުންވަނީ ﷲ ފިޔަވާ އެހެނިހެން ފަރާތްތަކަށް އަޅުކަންކުރަން ފަށާފައެވެ. އެއާއެކުވެސް އެބޭކަލުންވަނީ ބުދުތައް ތަޅާ، ޝިރުކު ކުރެވޭ އެހެނިހެން ތަކެތި ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވާފައެވެ. އެބޭކަލުން ހިއްޕެވީ މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ ވަޞިއްޔަތްޕުޅުގައެވެ. ފަހެ، އެބޭކަލުން ވަނީ އެބޭކަލުންގެ ފަހުން ވަޑައިގެންނެވި ބޭކަލުންނަށްވެސް ބުދުތައް ތަޅާލުމަށް ވަޞިއްޔަތް ކުރައްވާފައެވެ.\nފަހެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށްވަނީ އެ ވަޞިއްޔަތުގައި ހިފައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށްވެސް އެވަޞިއްތަޔް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.\nއަބުލް ހައްޔާޖު އަލްއަސަދީ، ޢަލީ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގައިވެއެވެ. ޢަލީގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\n)) أَلا أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِى عَلَيْهِ رَسُولُ اللّهِ – صلى لله عليه وسلم- أَنْ لاَ تَدَعَ تِمْثَالاً إِلاَّ طَمَسْتَهُ وَلاَ قَبْرًا مُشْرِفًا إِلاَّ سَوَّيْتَهُ)) [أخرجه مسلم في صحيحه]\nމާނައީ: “އެކަމެއް ކުރުމަށް ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ތިމަންކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވިކަމަކާއިގެން، ކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވަން ވީތޯއެވެ؟ އެއީ ﷲ ފިޔަވައި އަޅުކަންކުރަން ބޭނުންކުރާ ބުދުފަދަ އެއްވެސް އެއްޗެއް ފުނޑުފުނޑު ނުކޮށް ދޫކޮށް ނުލެއްވުމަށެވެ. އަދި އުސްކޮށްހުރި އެއްވެސް މަހާނައެއް ބިމާހަމަކޮށްފައި މެނުވީ ދޫކޮށް ނުލެއްވުމަށެވެ.”\nހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم އުޅުއްވި ޤަރުނަކީ އެންމެ ހެޔޮ ޤަރުނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުން އެކަން ޘާބިތުވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n((خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي ثمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ …)) [رواه البخاري في صحيحه]\nމާނައީ: ”އެންމެ ހެޔޮވެގެންވާ މީސްތަކުންނަކީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ޤަރުނުގެ މީސްތަކުންނެވެ. ދެން އެބައިމީހުންނަށް ފަހު އަންނަ ޤަރުނުގެ މީސްތަކުންނެވެ. ދެން އެބައިމީހުންނަށްފަހު އަންނަ ޤަރުނުގެ މީސްތަކުންނެވެ.”\nފަހެ، މިޙަދީޘްގައި މިވާ ހެޔޮކަމުގައި، ސާފު ޢަޤީދާގެ މަތީގައި ތިބުމާއި ﷲ އަށް އިޚްލާޞްތެރިވުމާއި އެއިލާހަށް ޝިރުކުނުކުރުންވެސް ހިމެނިގެންވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި އެނގިގެންދަނީ މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ދިރިއުޅުއްވި ޤަރުނަކީ އެންމެ ހެޔޮ ޤަރުނުކަމެވެ. ބުދަށް އަޅުކަންކުރުން އެންމެ ދުރީ އެޤަރުނުގައެވެ. އެއާއެކުވެސް އެކަލޭގެފާނު ބުދުތައް ތެޅުއްވިއެވެ. އަދި އެކަމަށް އަމުރުވެސް ކުރެއްވިއެވެ.\nކިތަންމެ ހިތްސާފު ބަޔަކު އުޅޭ ޤައުމެއްވިޔަސް، ކިތަންމެ ހިތްހެޔޮމީހުން އުޅޭ ޒަމާނެއްވިޔަސް، ބުދުތަކަކީ ތަޅާލަންޖޭހެ އެއްޗެއްކަން މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ ބަސްފުޅުތަކުންނާއި ޢަމަލުފުޅުތަކުން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގިގެންދެއެވެ.\nބުދުތައް ތަޅާލުމާ ދެކޮޅު ހަދާމީހުން ގެންނަ އަނެއް ޝުބުހައަކީ: މުސްތަޤުބަލުގައި އެތަކެއްޗަށް މީސްތަކުން އަޅުކަން ނުކުރާނެކަމަށް ބުނުމެވެ. އެއީ މިހާރުގެ މީހުންނަކީ އެހާ ބޯދާ ބަޔަކަށް ނުވާތީއެވެ.\nއެބައިމީހުންނަށް ދެވެން އޮތް އެންމެ ވަރުގަދަ ރައްދަކީ، ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ޞަޙާބީންނަކީ އެންމެ ހިތްސާފު، ޢަޤިދާ ވަރުދަގަ ބޭކަލުންކަމުގައި ވީއިރުވެސް، އެބޭކަލުންގެ ދުވަސްވަރުގައި ބުދުތައް ތެޅުއްވިކަން ޘާބިތުވެއެވެ. ފަހެ، ޢަރަބިކަރައިގައި ޝައިޠާނާއަށް އަޅުކަންކުރުމާމެދު އެސޮރު ނާއުންމީދުވިކަމުގެ ޚަބަރުދެއްވީ ކޮންބޭކަލެއްތޯއެވެ؟ މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުބޭކަލުންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n((إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ أَيِسَ أَنْ يَعْبُدَهُ الْمُصَلُّونَ فِى جَزِيرَةِ الْعَرَبِ …)) [أخرجه مسلم في صحيحه]\nމާނައީ: ”ހަމަކަށަވަރުން ޢަރަބިކަރައިގައި އުޅޭ ނަމާދުކުރާމީހުން (އެބަހީ: މުސްލިމުން) ޝައިޠާނާއަށް އަޅުކަންކުރާނެކަމާމެދު އެސޮރު ނާއުންމީދުވެއްޖެއެވެ.”\nއެހެނަސް އެއްވެސް ޞަޙާބީއަކު ބުދުތަކާއި، ﷲ ފިޔަވައި އަޅުކަންކުރެވޭ އެހެނިހެން ތަކެތި ނައްތާލުމަށް ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ކުރެއްވި އަމުރުފުޅަށް ދެކޮޅުހެއްދިކަމެއް އެނގޭކަށެއް ނެތެވެ. ”ކަލޭގެފާނު ތިޔަ ވިދާޅުވިގޮތަށް ޢަރަބިކަރައިގައި ޝައިޠާނާއަށް ދެން އަޅުކަން ނުކުރެވޭނެތީ، އާޘާރީ ތަކެތީގެ ގޮތުގައި އެ ބުދުތަށް ނުތަޅާ ބަހައްޓާވާށެވެ.”، މިފަދައިން އެއްވެސް ޞަޙާބީއަކު ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ!\nއެއްވެސް ޞަޙާބީއަކުވެސް އަދި އެބޭކަލުންގެ މަންހަޖަށް ތަބަޢަވެވަޑައިގެންނެވި ތާބިޢީންނާއި ތަބަޢުއްތާބިޢީންގެ ބޭކަލަކުވެސް، މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ޢަމަލުކުރެއްވި ގޮތަކީ އިސްލާމްދީނާއި ޚިލާފުގޮތެއްކަމުގައި ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ. ފަހެ، ވިދާޅުވާނީވެސް ކިހިނެއްތޯއެވެ! އެކަލޭގެފާނީ ﷲ ގެ ރަސޫލާ صلى لله عليه وسلم އެވެ. އެކަލޭގެފާނަށްވުރެ ބޮޑަށް އެހެން މީހަކަށް ދީން އެނގޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާ އެފަދަ ބަސްފުޅުތަކަކީ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އެކަލޭގެފާނަށް ބާވައިލެއްވޭ ވަޙީއެވެ. ﷲ ތައާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n(وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ ﴿٣﴾ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَىٰ ﴿٤﴾ ) [سورة النجم ٣ ، ٤]\nމާނައީ: ”އަދި އެކަލޭގެފާނު އަމިއްލަފުޅަށް ވާހަކައެއް ނުމެދައްކަވާމެއެވެ.  އެއީ އެކަލޭގެފާނަށް އިއްވަވާ ވަޙީއެއްކަމުގައި ނޫނީ ނުވެއެވެ. ”\nއެހެންކަމުން ޝަރުޢުގައި ކަނޑައެޅިގެންވާ ޞައްޙަގޮތަކީ ބުދުތައް ތެޅުމެވެ. އަޅުކަންކުރާ އެއްޗެއް ނޫންކަމަށްބުނެ ދޫކޮށްލުމަކީ އެއްވެސް ބުރަދަނެއްހުރި ވާހަކައެއް ނޫނެވެ.\nފަހެ، ބަހައްޓާފައި ހުރި ބުދަކީ އެއީ މިހާރު އަޅުކަންކުރެވޭ ބުދެއްކަމުގައި ނުވިޔަސް އަދި ފަހުން މުސްތަޤުބަލުގައި އަޅުކަންކުރެވޭނެ އެއްޗެއްކަމުގައި ޔަޤީން ނުވިޔަސް، ބުދުތަކެއް ބެހެއްޓުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައިގައިވެސް މުންކަރާތެކެވެ. އަދި އެއީ ނެގުން ވާޖިބުވެގެންވާ އެއްޗެކެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ ﷲ އަށް ޝަރީކުކުރުމަށް ބަޔަކު ބޭނުންކުރި ނުވަތަ ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗަށް ވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން އެފަދަ ތަކެތި އެގޮތަށް ބެހެއްޓުމަކީ މުސްލިމަކަށް ރުހެވޭނެކަމެއް ނޫނެވެ. މުސްލިމެއްގެ ކިބައިން އިސްލާމްދީން އެދެނީ އެފަދަ ތަކެއްޗަށް ނަފުރަތުކުރުމެވެ. ފަހެ މުޝްރިކުންވަނީ ﷲ އާއި އެ ބުދުތަކާ އެއްވަރުކަމަށް ދެކިފައެވެ. އަދި އެއީ އެއިލާހަށް އަޅުކަންކުރާ ފަދައިން އެބައިމީހުން އަޅުކަންކުރަމުން ދިޔަ ތަކެއްޗެވެ.\nފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n((مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ)) [أخرجه مسلم في صحيحه]\nމާނައީ: ”ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކަށް މުންކަރާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ އޭނާގެ އަތުން އެކަން ބަދަލުކުރާށެވެ. (އެބަހީ: އެކަން މަނާކުރާށެވެ.) އެކަމަށް ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންނުވާނަމަ އޭނާގެ ދުލުން އެކަން މަނާކުރާށެވެ. ފަހެ، އެކަމަށްވެސް ކުޅަދާނަވެގެންނުވާނަމަ އޭނާގެ ހިތުންނެވެ. އެއީ އީމާންކަމުގެ އެންމެ ދަށުދަރަޖައެވެ.”\nއެހެންކަމުން ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ އެމީހެއްގެ ހިތުން މުންކަރާތް މަނާ ނުކުރާމީހާވަނީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އޭނާ އެވަނީ ފުން ވަޅުގަނޑެއްގެ އަނގަ މަތީގައެވެ.\nމާލިކީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިޔެއް ކަމުގައިވާ ޢަބްދުﷲ އަލްޣިމާރީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“ހަމަށަވަރުން ޙަދީޘްތަކުންނާއި ޢިލްމުވެރިންގެ އިޖުމާޢުން ނެގިފައިވާ ޝަރުޢީ ޤާއިދާއެއްގައިވެއެވެ. އެކަމެއް ކުރުން ޝަރުޢުގައި ޙަރާމްވި ކޮންމެ ކަމަކަށް – ރުޙުމާއެކު – ބެލުންވެސް ޝަރުޢުގައި ޙަރާމްވެގެންވެއެވެ. އަދި އެކަމަކަށް އެއްވެސް ކަހަލަ އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީވެސް ޝަރުޢުގައި ޙަރާމްކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ޒިނޭކުރާތަން ބަލާމީހަކީ ފާފަވެރިޔެކެވެ. އަދި މައިދާންތަކުގައި ބަހައްޓާފައި ހުންނަ ބުދުތަކަށް ބަލާމީހަކީ ފާފަވެރިޔެކެވެ. އެހެނީ ބުދު ހެދުމަކީވެސް ޙަރާމްކަމެކެވެ. އަދި އެއަށް ބެލުމަކީވެސް ޙަރާމްކަމެކެވެ.”\nފަހެ، ސައްދުއް ޒަރީޢާ ނުވަތަ ނުބައިކަމަށް އޮތް މަގު ބަންދު ކޮށްލުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ޤަވާޢިދުތަކުގެ ތެރެއިން ޤަވާޢިދެކެވެ. ފަހެ، މިޤާޢިދާގެ ދަށުން ޝިރުކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ހުރިހާކަމަކީ ޙަރާމް ކަންތައްތަކެވެ. ފަހެ، އިސްލާމްދީނުގައިވަނީ ޝިރުކަށް މަގުފަހިވެދާނެތީ ތަވީދުއެޅުންވެސް މަނާކުރައްވާފައެވެ. ދެންފަހެ ޝިރުކަށް މަގުފައިވެދާނެތީ ބުދުތައް ތަންތަނުގައި ބެހެއްޓުން ދީނުގައި މަނާ ނުކުރެޔޭ ބުނުމަކީ ޖާހިލުކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ބުދުތަކަކީ ތަވީދަށްވުރެ ބޮޑަށް ޝިރުކަށް މަގުފަހިކުރާ އެއްޗަކަށް ވާތީއެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުންވެސް ހެކިދޭ ގޮތުގައި އިންސާނުންވަނީ އެކިއެކި ޒަމާންތަކުގައި ބުދުތަކަށް އަޅުކަންކޮށްފައެވެ.\nމިގޮތުން ނޫޙުގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުން ބުދުތަކަށް އަޅުކަންކުރިއެވެ. އަދި ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ގެ ދަޢުވަތަށްފަހު ޢަރަބިކަރައިގެ މީހުންވެސް ބުދުތައްފަދަ ތަކެއްޗަށް އަޅުކަންކުރިއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައިވަނީ ޝިރުކަށްވުރެ ކުދި ފާފަތަކަށް ވާސިލުކުރުވާ ވަސީލަތްތައްވެސް މަނާކުރައްވާފައެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n(وَلاَ تَقْرَبُوا الزِّنَا…) [سورة الإسراء ٣٢]\nމާނައީ: ”އަދި ތިޔަބައިމީހުން ޒިނޭއާ ގާތްނުވާށެވެ.”\nމިއާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ މިވަނީ، ޒިނޭއަށް މަގުފަހިވާ ހުރިހާ ވަސީލަތްތަކެއް ޙަރާމްކުރައްވާފައެވެ. “ގާތްނުވާށޭ” ވަޙީކުރެއްވުމުގެ މުރާދަކީ އެއީއެވެ. ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n((لاَ يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلاَّ كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ)) [أخرجه الترمذي في سننه و صححه الألباني]\nމާނައީ: ”ހިލޭ ފިރިހެނަކު ހިލޭ އަންހެނަކާއެކީ އެކަހެރިނުވާހުށިކަމެވެ. (އެފަދައިން) އެކަހެރިވެއްޖެނަމަ، އެދެމީހުންނާއެކު ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ޝައިޠާނާވާނެއެވެ.”\nމި ޙަދީޘްގައިވެސް މިކަން ނަހީކުރައްވާފައިވަނީ ޒިނޭއަށް މަގުފަހި ވެދާނެތީއެވެ. އެހެންކަމުން ޒިނޭއަށް މަގުފަހިވާނެ ހުރިހާ ސަބަބަކާއި ވަސީލަތަކާއި ޒިނޭއަށް ހިތްތައް ލަންބުވާނެ ހުރިހާ ކަމެއް މިވަނީ ޙަރާމްކުރައްވާފައެވެ.\nﷲ ތަޢާލާ، ރާ ޙަރާމްކުރެއްވުމުން ޞަޙާބީން ކަންތައް ކުރެއްވީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ އެބޭކަލުން ބާޒާރުތަކުގައި ހުރި ރަލުގެ ކަންވާރުތައްވެސް ހަލާކުކޮށް، އެތަކެތި ބިންމައްޗަށް އޮއްސާލީއެވެ. އެބޭކަލުންގެ އަތްޕުޅުގައިވެސް އަދި އެބޭކަލުންނަށް ފެންނަ ހިސާބުގައިވެސް ރަލުގެ ކަންވާރުތައް ނުބަހައްޓަވައެވެ. މިސާލަކަށް: ބައްޕައަކު “ދެންމިހާރު ރަލަކީ ބޯ އެއްޗެއް ނޫނޭ”، ބުނެ ދަރިންގެ ކުރިމަތީގައި ހަނދާނަކަށް ރާފުޅިޔެއް ބެހެއްޓުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއް ހެއްޔެވެ!\nއައްޠާހިރު ބުން ޢާޝޫރު އަލްމާލިކީ رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެފެ.\n“ގިނަ ޢިލްމުވެރިންގެ އަރިހުގައި ރަލަކީ ނަޖިސް އެއްޗެކޭ ބުނުމުގެ މަޤްސަދަކީ މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ރަލާމެދު ނަފްރަތު އުފައްދައި އެތަކެތިން މީސްތަކުން ދުރުހެލި ކުރުމެވެ. އިބްނު ޢަޤީލުލް ޙަންބަލީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ރަލުގެ ވަހަކީ ނާސިގެތަކުން އަންނަ ފާހިޝް އަޑުތައް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ރަލުގެ ވަސްބަލާ މީހަކީ އެ ފާހިޝް އަޑުތައް ކަނުލާ އަޑުއަހާމީހާއާ އެއްފަދަ މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން ނާސިގެތަކުގެ ފާޙިޝް އަޑުތައް އެހުން ޙަރާމްވީ ފަދައިން ރަލުގެ ވަސް ބެލުންވެސް ޙަރާމްވެގެންވެއެވެ. އަދި ރާބޯތަންތަން ގޮތަށް ތަންތަން ހަދައި، މަޖުލިސް ހަދައި، ތަށިތައްޓަށް ޙަލާލުބުއިން އަޅައިގެން ބުއިންވެސް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ހުއްދަނުކުރައްވައެވެ. ސަބަބަކީ ރާބޯމީހުންނާއި އެއްގޮތްވާތީއެވެ. އެއީ ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވުމަކީ އެތެރެފުށުން ރުހުން އޮތްކަމުގެ ޢަލާމާތެކެވެ.”\nރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n((مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلَا يَجْلِسْ عَلَى مَائِدَةٍ يُدَارُ فِيْهَا الخَمْرُ)) [أخرجه الترمذي وحسنه الألباني]\nމާނައީ: “ﷲ އާއި ޤިޔާމަތްދުވަހަށް އީމާންވާމީހާ ދަންނައެވެ. އެ ސުފުރާއެއްގެ މަތީގައި ރާ ދައުރުކުރާ ސުފުރާއެއްގައި ނުއިށީންނަ ހުށިކަށެވެ!”\nއަދި އޭނާ ރާ ނުބުއިކަމުގައި ވިޔަސް އެތަނުގައި ހުރުންވެސް ރަސޫލާ صلى لله عليه وسلم އެވަނީ ވަރަށް ވަރުގަދައަށް ނަހީކުރައްވާފައެވެ. ވުމާއެކު ރާބުއިން ފަދަ ފާފަތަކަށް މަގުފަހިވާ ކަންކަން ޙަރާމްކޮށް، އެފަދަކަންކަމުން މީސްތަކުން ދުރުހެލިކުރުމަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވާ މިމަތިވެރި ދީނުގައި ޝިރުކުކުރުމުން މީހުން ދުރުހެލިކުރުމަށް މާބޮޑަށް ބާރުއަޅާނެކަން ޔަޤީނެވެ. ޝިރުކަށް މަގުފަހިވާ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަށް ބާރުއެޅުން މާ އައުލާވެގެންވެސް ވެއެވެ. އިސްލާމްދީންވަނީ ޝިރުކަށް ހުރި ހުރިހާ މަގެއް ބަންދުކުރައްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން ބުދުތައްވެސް ތަޅާލަން ޖެހޭނެކަމާމެދު ޝައްކަތްވެސް ނެތެވެ.\n((أَلاَّ أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِى عَلَيْهِ رَسُولُ اللّهِ – صلى لله عليه وسلم- أَنْ لاَ تَدَعَ تِمْثَالاً إِلاَّ طَمَسْتَهُ وَلاَ قَبْرًا مُشْرِفًا إِلاَّ سَوَّيْتَهُ)) [أخرجه مسلم في صحيحه]\nމިގޮތަށް ޢަލީ رضي الله عنه އަށް މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ވަނީ ވަޞިއްޔަތްކުރައްވާފައެވެ. މި ވަޞިއްޔަތާ ޚިލާފަށް ޤަބުރުތައް މަތީގައި ބިނާތައް ހަދާ، ޤުއްބުތައް ހަދަންފެށުމުން މުސްލިމު އުންމަތަށް ވީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ އެ ޤަބުރުތަކުގައިވީ މީހުން މާތްކުރަން ހެދި ބިނާތަކުގެ ސަބަބުން، ފަހުގެ ޖީލުތައް އެ ޤަބުރުތަކަށް އަޅުކަންކުރަން ފެށީއެވެ. އެބައިމީހުންގެ ކިބައިން ޙާޖަތްތައް ފުއްދައިދިނުމަށް އެދި ދުޢާކުރަން ފެށީއެވެ. އެ ޤަބުރުތަކަށް ޤުރުބާނީ ކަތިލަން ފެށީއެވެ. ނަތީޖާ ނިކުތީ އެންމެ ނުބައިކޮށެވެ. ޝިރުކު ފެތުރިގެން ދިޔައީއެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم މި އުންމަތަށް އިންޛާރުދެއްވި ޝިރުކުގެ ފިތުނައިގައި އެބައިމީހުން ޖެހުނީއެވެ. ޤަބުރުމަތީގައި ބިނާތައް ނޭޅުމަށް އެކަލޭގެފާނު އަމުރުކުރެއްވީ އެކަމުގެ ސަބަބުން ނިކުންނާނެ ނަތީޖާ އެކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީއެވެ. މިހާރުވެސް ދުނިޔޭގެ އެކި ޤައުމުތަކުގައި މިފަދަ ޤަބުރުތައް ހުރުމުގެ ސަބަބަކީ ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ގެ އަމުރުފުޅަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމެވެ. އަދި ދީނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ސައްދުއް ޒަރީޢާގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން (އެބަހީ: ނުބައިކަމަށް އޮންމަ މަގު ބަންދުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިވާފައިވާ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން) ޝިރުކަށް މަގުފަހިވާ ކަންތައްތައް ނައްތާ ނުލުމެވެ.\nމަތީގައި ބަޔާންވެދިޔަ ވަޞިއްޔަތްޕުޅަށް ޢަމަލުކުރުން މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން ނެތިގެން ދިޔައީ އެބައިމީހުންގެ ތެރޭގައި އުފެދުނު ބާޠިލް ފިކުރެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އެއީ ﷲ ފިޔަވައި އަޅުކަންކުރެވޭ ތަކެއްޗާއި ބުދުތައް ތެޅުމާއި ޤަބުރުތައް ބިމާ ހަމަކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ކުރީކޮޅަށް ޚާއްޞަކަމެއް ކަމުގައި ގޮވާލާ ފިކުރެވެ. އަދި އެބައިމީހުން ޤަބޫލުކުރަނީ އިސްލާމްދީން ފެތުރި، މީސްތަކުން ދެން ޝިރުކަށް އެނބުރިނުދާނޭ ކަމަށެވެ.\nފަހެ މިފިކުރަކީ ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم އާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަހާބީންގެ އިޢުތިޤާދާއި މުޅިން ތަޢާރުޟުވާ ބާޠިލު ފިކުރެކެވެ. މިފިކުރުތައް ފެށިފައިވަނީ ކުށްހީއެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އެއީ އިސްލާމްދީން ފެތުރުމަށްފަހު، ދެން މީސްތަކުން އެނބުރި ބުދަށް އަޅުކަން ނުކުރާނެ ކަމަށް ހީކުރުމެވެ. އެހެނަސް ވަޙީގެ ބިން ކަމުގައިވާ ޢަރަބިކަރައިގައިވެސް ﷲ އަށް ޝިރުކު ކުރެވުނެވެ. މިކަމަކީ ބުދުތެޅުމާއި ދެކޮޅުހަދާ މީހުންނަށް އޮތް ވަރަށް ރަނގަޅު ފިލާވަޅެކެވެ. މިކަމަކީ ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ގެ ވަޞިއްޔަތައް ޢަމަލުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން އަންގައިދޭ ކަމެކެވެ. އަދި އެބައިމީހުންގެ ޤަބޫލުކުރުމާއި ދެކޮޅަށް ޤާއިމްކުރެވޭ ވަރުގަދަ ޙުއްޖަތެކެވެ. އަދި މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ މަފްހޫމް ނުބައިކޮށް ނަގާފައިވާކަމުގެ ދަލީލެއްވެސްމެވެ.\nމި ޒަމާނުގައި ބުދުތައް ތަޅަން ނުޖެހޭނޭކަމަށް ބުނާ މީހުން ގެންނަ އަނެއް ޝުބުހައަކީ: ޞަހާބީން رضي الله عنهم މިޞްރު ފަތަޙަކުރައްވާ، މިޞްރަށް ވަދެވަޑައިގެންނެވިއިރު، މިޞްރުގެ އަހްރާމްތައް (ޕިރަމިޑްތައް) ކައިރީ ހުރި ބުދު ތަޅާ ނުލައްވާ ވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ބުއްދީގެ ގޮތުންނާއި ޝަރުޢީގޮތުންނާއި ތާރީޚީގޮތުންވެސް ބުރަދަނެއް ހުރި ވާހަކަޔެއް ނޫނެވެ.\nކީރިތި ޤުރްއާނާއި މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ ސުންނަތުން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތްކަމެއްގައި އެންމެ އިސްކަންދޭން ޖެހޭނީ މިދެމަޞްދަރަށެވެ.\nއިބްނު ޢައްބާސް رضي الله عنهما ވަނީ މިކަން ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\n“تُوْشكُ أَنْ تَقَعَ عَلَيكُمْ حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ، أَقُولُ قَالَ اللّهُ وَقَالَ الرَّسُولُ، وَتَقُولُونَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ”\nމާނައީ: “އުޑުން ހިލަތަކެއް ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ފޭބުމާ ގާތްވެއްޖެއެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނު މި ވިދާޅުވަނީ ﷲ ވަޙީކުރެއްވިޔޭ، އަދި ރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެނަސް ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަ ބުނަނީ (އެއާ ދެކޮޅު ހެދުމުގެ ގޮތުން) އަބޫބަކުރާއި ޢުމަރު رضي الله عنهما ވިދާޅުވިޔޭ އެވެ!“\nތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރުވެސް މަތީގައި ބަޔާންވެދިޔަ ޝުބުހަ ސާބިތު ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. ޞަޙާބީން رضي الله عنهم އެ ބުދު ނުތަޅުއްވާ ދޫކޮށްލި ކަމަށް ދެއްކޭނެ އެއްވެސް ދަލީލެއް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން އަޞްލަކީ، މާތް ﷲ ގެ އަމުރުފުޅާއި ރަސޫލާ صلى لله عليه وسلم ގެ އަމުރުފުޅަށް އެބޭކަލުން ތަބާވުމެވެ. އެބޭކަލުންވަނީ އެބޭކަލުންނަށް ތަބަޢަވީ ބޭކަލުންނަށް ބުދުތައް ތެޅުމަށް ވަޞިއްޔަތް ކުރައްވާފައެވެ. ޢަލީގެފާނު އަބޫ ހައްޔާޖަށް ވަޞިއްޔަތް ކުރެއްވި ފަދައިންނެވެ. އެހެންކަމުން އެބޭކަލުންގެ ގޮތަކީ މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ އަމުރުފުޅާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރެއްވުމެވެ.\nފިރުޢަނު އުޅުނު ދުވަސްވަރާ ބެހޭފޮތްތަކާއި ޤަދީމީ މިޞްރުގެ ޚަބަރުތައް ގެނެސްފައިވާ ފޮތްތައް ބަލާލުމުން އެނގިގެންދަނީ މިހާރު ފެންނަން ހުރި ހުރިހާ ބުދުތައް އޭރު (އެބަހީ: ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ދުވަސްވަރު) ފެންނަން ނެތްކަމެވެ. އެތަކެތި ކޮނެ ހޯދާފައިވަނީ މި ވޭތުވެދިޔަ2ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި މިޞްރަށް ޒިޔާރަތްކުރި ހުޅަނގުގެ ދަތުރުވެރިންނެވެ. މިކަމަކީ ތާރީޚީ ފޮތްފޮތުން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެންހުރި ކަންކަމެވެ. މި ބުދުތަކުގެ ތެރެއިން އިންސާނެއްގެ ބޮލުގެ ސޫރައިގައިވާ ބޮޑު ބުދަކާއި ބެހޭގޮތުން ބައެއްމީހުން ސުވާލު އުފައްދައެވެ. ޞަޙާބީން މިޞްރު ފަތަޙަކުރެއްވި ދުވަސްވަރު އެ ބުދު ހުރިކަމަށް އެމީހުން ބުނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ތާރީޚީގޮތުން ފެންނަން ހުރި ޙަޤީޤަތަކީ އެ ބުދު އެ ޒަމާނުގައި ފެންނަށް ހުރިކަމަށް ބުނެވެން ނެތްކަމެވެ. އެ ބުދުގެ ވާހަކަ ޒިކުރު ކުރެވިފައިވަނީ ހިޖުރައިން7ވަނަ ޤަރުނާއި 8 ވަނަ ޤަރުނުގައި އުޅުނު ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިންގެ ފަތްފުއްތަކުންނެވެ. އޭގެ ކުރިން އެބުދާބެހޭ މަޢުލޫމާތެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން ސީދާ ޔަޤީންކޮށް ޞަޙާބީން މިޞްރު ފަތަޙަކުރެއްވި ދުވަސްވަރުގައި އެބުދު ފެންނާން ހުންނާނެކަމަށް ބުނުމަކީ ގޯހެކެވެ. ސަބަބަކީ އޭރު އެ ބުދުވަނީ އެހެން ބުދުތަކޭވެސް އެއްގޮތަށް ވަޅުލެވިފައިކަމަށް ބުރަވެވޭތީއެވެ. އަދި އެބޭކަލުންނަށް އެ ބުދު ފެނުމަށްފަހު އޭތި ނުތަޅާ ދޫކޮށްލިޔޭ ބުނުމަކީ އެބޭކަލުންނާމެދު ކުރެވޭ ނުބައި ހީއެކެވެ. ސަބަބަކީ އެބޭކަލުން އެ ބުދު ނުތަޅައި ދޫކޮށްލިކަމަށް ދަލީލެއް ނެތީމައެވެ. އަދި މިސާލަކަށް އެބުދު ހުއްޓަސް އެބޭކަލުންނަށް އެބުދު ފެނިވަޑައިގެންނެވިކަމަށް ތާރީޚީގޮތުން ހެއްކެއްވެސް ދެއްކޭކަށް ނެތެވެ. ފެނިވަޑައިގެންނެވިނަމަ އަޞްލަކީ އެބޭކަލުން އެއެއްޗެހި ތަޅާލެއްވުމެވެ.\nމިސާލަކަށް އެބޭކަލުންނަށް އެބުދު ފެނިވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ނުތަޅާ ދޫކޮށްލެއްވީކަމަށް ޤަބޫލުކުރާނަމަވެސް، އެއިން ބުދު ނުތެޅުމަށް ހުއްޖަތްދެއްކޭކަށް ނެތެވެ. ސަބަބަކީ އެޒަމާނުގައި އެހާ ބޮޑު ބުދެއް ހަލާކުކޮށްލުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވުމެވެ. އެހެންކަމުން އެއެއްޗެހި ހަލާކުކޮށްލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން އެބޭކަލުންގެ ކިބައިގައި ނެތީކަމަށްވުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ. ބާމިޔާންގެ މުސްލިމުން، އެތަނުގައި ހުރި ބޮޑު ބުދު ހަލާކުކޮށްލީ ޒަމާނީ ގޮވާތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ނުހަނު ފަސޭހަކަމާއެކުގައެވެ.\n(فَاتَّقُوا اللّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ) [سورة التغابن ١٦]\nމާނައީ: ”ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކުޅަދާނަވީ މިންވަރަކުން ﷲ އަށް ތަޤްވާވެރިވާށެވެ.”\nމިގޮތުން ބާލާއިރު ޚަލީފާ ހާރޫނުއްރަޝީދު، ކިސްރާގެ އީވާނު ތަޅާލެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނަށް އެކަމެއް ނުވިއެވެ. އަދި ޚަލީފާ މައުމޫން، އަހްރާމްތައް(ޕިރަމަޑްތައް) ތަޅާލެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަށްވެސް އެކަން ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ. އެ ދެ ޚަލީފާއިންގެ ޒަމާނަކީ ޞަޙާބީން މިޞްރު ފަތަޙަކުރެއްވި ޒަމާނަށްވުރެވެސް ތަރައްޤީވެފައި، އާލާތްތައް ގިނަ ޒަމާނެކެވެ.\nޢީސާ عليه السلام ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގެންނެވުމުގެ 430 އަހަރު ކުރިން މަރުވި ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިޔާ ހައިރޫދަތު އޭނާގެ މަޝްހޫރު ދަތުރުގައި ޖީޒާގައި ހުރި އަހްރާމްތަކުގެ(ޕިރަމިޑްތަކުގެ) ވާހަކަ ޒިކުރުކޮށްފައިވެއެވެ. އެ ސަރަހައްދާބެހޭ އިތުރު ތަފްސީލުތައްވެސް ޒިކުރުކުރިއިރުވެސް، ބޮޑު ބޮލެއްގެ ސިފައިގައި ހަދާފައިހުރި ބުދުގެ ވާހަކަ ޒިކުރުކޮށްފައި ނުވެއެވެ. ވުމާއެކު ބޮޑަށް ބުރަވެވެނީ އެބުދު އޭރުވަނީ ފަސްއެޅި ފޮރުވިފައިކަމެވެ. އަދި އެސަރަހައްދުގެ ވެލިގަނޑަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަރަކާތްކުރާ ވެލިގަނޑެއްކަން ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެ ބުދު އެކި ޒަމާންތަކުގައި ވަޅުލެވި ފާޅުވާގޮތަށް މެދުވެރިވުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ.\nމުސްލިމުން މިޞްރު ފަތަޙަކުރި ދުވަސްވަރު އެބުދު ވަޅުލެވިފައިވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުންވެސް އެބުދަކީ ނައްތާލަން ވާޖިބުވެފައިވާ މުންކަރާތެއްކަމަށް ދެކިގެން، އެބުދު ތަޅަން މަސައްކަތްކުރި މީހުން ފާޅުވެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން އަލްމަގްރީޒީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ހިޖުރައިން9ވަނަ ޤަރުނުގައި އެބުދު ތަޅާލުމަށްޓަކައި އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޞާއިމް އައްދަހުރު މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެމަސައްކަތުގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެބުދު ހަލާކުކޮށްލެވުނެވެ.\nރަސޫލުﷲ صلى لله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޢަމްރު ބިން ޢަބަސާ އެއްސެވިއެވެ. ކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވުނީ ކޮންކަމަކާއިގެން ތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\n((أَرْسَلَنِى بِصِلَةِ الأَرْحَامِ وَكَسْرِ الأَوْثَانِ وَأَنْ يُوَحَّدَ اللّهُ لاَ يُشْرَكُ بِهِ شَىْءٌ)) [أخرجه مسلم في صحيحه]\nމާނައީ: ”ތިމަންކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވުނީ ރަޙިމުގެ ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމަށެވެ. އަދި ބުދުތަކާއި، ﷲ ފިޔަވައި އަޅުކަންކުރެވޭ އެހެނިހެން ތަކެތި ނައްތާލުމަށެވެ. އަދި ﷲ އެއްކައުވަންތަކޮށް، އެއިލާހާ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ބައިވެރި ނުކުރުމަށެވެ.”\nއެހެންކަމުން ޞަހާބީ ބޭކަލުން، މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ މި އިރުޝާދުތަކާއި ޚިލާފުވެވަޑައިގެންނެވިމަކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމަކީ އެއްވެސް ދަލީލެއް ނެތް، ހަމަޖެހޭ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ.\nމިސާލަކަށް ޢަމްރު ބުން އަލްޢާޞް رضي الله عنه އާއި އެކަލޭގެފާނާ އެއްކޮށް ތިއްބެވި ޞަޙާބީން رضي الله عنهم މިޞްރު ފަތަޙަކުރެއްވި އިރު އެބުދު ނުތަޅާ ޤަޞްދުގައި ދޫކޮށްލެއްވީކަމަށް ޔަޤީންކުރިޔަސް، ﷲ ގެ ރަސޫލާ صلى لله عليه وسلم މައްކާ ފަތަޙަކުރެއްވި ދުވަހު ގެފުޅުގެ ވަށައިގެން ހުރި 360 ވަރަކަށް ބުދު ތަޅާލެއްވުމާ އަދި ބުދު ތެޅުމަށް އެކަލޭގެފާނު ވަޞިއްޔަތް ކުރެއްވުމާ ޠަޢާރުޟެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެމެންނަށް އޮތީ މާތް ރަސޫލާ صلى لله عليه وسلم އަށް ތަބާވުމެވެ. ﷲ ތަޢާލާ އަންގަވާފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ނަމޫނާއަކަށް ބެލުމަށެވެ. އެއިލާހު ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.\n(لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ…) [ الأحـزاب: ٢١]\nމާނައީ: ”ހަމަކަށަވަރުން، ﷲގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިގައި، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރިވެތިވެގެންވާ ނަމޫނާއެއްވެއެވެ…”\n( وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا… ) [الحشر: ٧]\nމާނައީ: ”އަދި ރަސޫލާ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ގެނެސްދެއްވި ކޮންމެ އެއްޗެއްގައި ފަހެ ތިޔަބައިމީހުން ހިފާށެވެ! އަދި އެކަލޭގެފާނު ތިޔަބައިމީހުންނަށް ނަހީކުރެއްވި ކޮންމެ ކަމަކުން ފަހެ ތިޔަބައިމީހުން ދުރުވެގަންނާށެވެ!…”\nމާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم އަށް އިޖާބަދިނިންތޯ، ﷲ ތަޢާލާ ކޮންމެ މީހަކާވެސް ޤިޔާމަތްދުވަހުން ސުވާލުކުރައްވާނެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.\n(مَاذَا أَجَبْتُمُ الْمُرْسَلِينَ) [القصص: ٦٥]\nމާނައީ: ”ރަސޫލުންނަށް ތިޔަބައިމީހުން ދިނީ ކޮންޖަވާބެއް ހެއްޔެވެ.”\nއިސްލާމީ ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި ހުރި ބުދުތަކެއް ތަޅާލުމުން، ބަޔަކު މީހުން ބުނަމުން ދިޔައީ އެ ބުދުތަކަކީ އެއްވެސް ބަޔަކު އަޅުކަންކުރަމުން ދިޔަ ބުދުތަކެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން އެބުދުތައް ތަޅާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. މިފަދަ ވާހަކަ މިދައްކަނީ އެމީހެއްގެ ޙަޔާތުގައި ﷲ ތަޢާލާގެ އަންނަނިވި ވަޙީބަސްފުޅު ދުވަހަކުވެސް އަޑު އަހާފައި ނުވާ މީހެއް ހެއްޔެވެ!\n(وَقَالُوا لا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَلا تَذَرُنَّ وَدًّا وَلا سُوَاعًا وَلا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسْرًا) [نوح: ٢٣]\nމާނައީ: ”އަދި އެބައިމީހުން ބުންޏެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ އިލާހުންތައް ތިޔަބައިމީހުން ދޫނުކުރާ ހުށިކަމެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން ވައްދާއި، ސުވާޢާއި، ޔަޣޫޘާއި، ޔަޢޫޤާއި، ނަސްރާއި (މިހުރިހާ ބުދުތައް) ދޫކޮށްނުލާ ހުށިކަމެވެ.”\nދީނުގެ ޙުކުމްތަކާމެދު ވާހަކަދައްކާއިރު ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އައިސްފައިވާ މިއާޔަތުގެ ތަފްސީރު އެބަޔަކަށް ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ! މި އާޔަތުގެ ތަފްސީރުގައި ޞަޙީޙު ބުޚާރީގައި އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n“މި (އާޔަތުގައިވާ) ނަންތަކަކީ ނޫޙުގެފާނުގެ ޤައުމުގައި އުޅުނު ޞާލިޙު ބޭކަލުންތަކެއްގެ ނަންތަކެވެ. އެބޭކަލުން އަވަހާރަވެ ދިޔުމުން، އެޤައުމުގެ މީހުންނަށް ޝައިޠާނާ ވަސްވާސްދިނީ އެމީހުންގެ މަޖިލިސްތަކުގައި އެބޭކަލުންގެ ބުދުތައް ބެހެއްޓުމަށެވެ. އަދި އެ ބުދުތަކަށް އެޞާލިޙު ބޭކަލުންގެ ނަންތަކުން ނަން ދިނުމަށެވެ. އޭރު އެބައިމީހުން އެއަށް އަޅުކަމެއް ނުކުރެއެވެ. އެޖީލު ނެތިގޮސް ދީނުގެ ޢިލްމާ މީސްތަކުން ދުރުވުމުން، ފަހުން އައި ޖީލުގެ މީސްތަކުން އެބުދުތަކަށް އަޅުކަންކުރަން ފެށީއެވެ.”\nފަހެ މިއީ ޝިރުކުގެ ފެށުމެވެ. މި ބުދުތައް ހެދިމީހުން މި ބުދުތަކަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް އަޅުކަމެއް ނުކުރެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެބައިމީހުން އެބުދުތައް ބެހެއްޓީ ހަނދާނަކަށް، ޒިކުރާއާލާކުރުމަށް، އާޘާރީ ތަކެތީގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭގެ ނަތީޖާ ނިކުތީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟ ނިކަން ވިސްނަވާށެވެ!\nއަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގައިހުރި “ހެރިޓޭޖު” އަދި އާޘާރީ ތަކެތި ހިމާޔަތްކޮށްދީ އެކަމުގެ ޚަރަދުތައްދީ ހަދަނީ މުސްލިމުންދެކެ އެންމެ ލޯބިވާ މީހުންތޯއެވެ؟ ނުވަތަ އިސްލާމުންނާ ހުރިހާ ގޮތަކުން ޢަދާވާތްތެރިވެ މެދުނުކެނޑި ހަނގުރާ ކުރާ މީހުންތޯއެވެ. ބުއްދީގެ އަހުލުވެރިންނަށް މިފަދަ ކަންކަމުގައި ޢިބްރަތެއްވެއެވެ.\nއަޅުކަންކުރުމުގެ މަޤްޞަދު ނުވާނަމަ ބުދު ބެހެއްޓުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް ބުނާ މީހުންނަށް ޢިލްމުވެރިން ދެއްވާފައިވާ ބައެއް ރައްދުތައް\nޝާފިޢީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިޔެއް ކަމުގައިވާ އަލްޢައްލާމާ އިބްނު ދަޤީޤުލް ޢީދު رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“ހަމަކަށަވަރުން ތަޞްވީރާއި ޞޫރަތައް ނަހީ ކުރައްވާފައިވާ ޝަރީޢަތުގެ ދަލީލުތައް ގިނަގުނަ ވެގެންވެއެވެ. ބައެއް މީހުން ބުނެއެވެ.\nއެ އެއްޗެހި (ތަޞްވީރުތައް ހެދުން) ހިމެނިގެންވަނީ މަކްރޫހަކަންކަމުގެ ތެރޭގައެވެ. އަދި އެހާ ވަރުގަދައަށް އެ އެކަން މަނާކުރެއްވީ އެ ޒަމާނުގައެވެ. މީސްތަކުން ބުދަށް އަޅުކަންކުރި ޒަމާނާއި އެޒަމާނާއި ކައިރިވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.\nމިޒަމާނުގައި އިސްލާމްދީން މިވަނީ ފެތުރިފައެވެ. އަދި އިސްލާމް ދީނުގެ ޤަވާޢިދުތައް މިވަނީ ބިންވަޅުނެގިފައެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ޙަރާމްކަމެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. އަދި އެހާ ވަރުގަދައަށް އެކަންތައް މަނާކުރުންވެސް މިޒަމާނާއި އެކަށީގެން ނުވެއެވެ. ފަހެ މިގޮތަށް ބުނާ މީހުން މިވަނީ ނިހާޔަތަށް ޙައްޤާ ދުރުވެގެންވެއެވެ.\nފަހެ އަހަރެމެންގެ ގާތުގައި (އެބަހީ: އިބްނު ދަޤީޤުގެ އަރިހުގައި) މި ވާހަކަތަކަކީ މުޅިން ބާޠިލު ވާހަކަތަކެކެވެ. ފަހެ ތަޞްވީރު ކުރަހާ މީހުންނަށް އާޚިރަތުގައި ޢަޛާބު ލިބޭނެކަމުގައި ޙަދީޘްގައި ވާރިދުވެގެން އައިސްފައިވެއެވެ. އަދި އެބައިމީހުންނަށް ބުނެވޭނެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ހެދި ތަކެއްޗަށް ފުރާނައަޅާށެވެ. ފަހެ މިކަން ވަރަށް ޞަރީޙަކޮށް މާތް ނަބިއްޔާ صلى لله عليه وسلم ގެ ބަސްފުޅުގައިވެއެވެ. ”ﷲ ގެ ޚަލްޤުތަކާއި އެއްގޮތްކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުން”، މި ބަސްފުޅުން އެނގިގެންދަނީ އެބައިމީހުންނަށް އަޛާބު ދެއްވޭ ސަބަބަކީ މިއީކަމުގައެވެ. މިސަބަބަކީ މުސްތަޤިއްލު ސަބަބެކެވެ. އެއްވެސް ޒަމާނަކަށް ޚާއްސަވެގެންވާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ހުރި މިފަދަ ފާޅުކަން ބޮޑު، ގިނަގޮތްގޮތުން ވާރިދުވެފައިވާ ދަލީލުތަކުން ދޭހަވާ މާނަ އެއްފަރާތްކޮށްލާފައި، އަހަރެމެންނަށް ހީވާ ޚިޔާލީ މާނައަކަށް ޖެހިލުކަމީ އަހަރެމެންގެ މައްޗަށްވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނައްޞުގައި އެވަނީ ސަބަބު ބަޔާންކުރާ ލަފްޒު ވާރިދުވެފައެވެ…”\nއަލް ޢައްލާމާ އައްޞަންޢާނީ އަލް ޔަމާނީ رحمه الله ، އިބްނު ދަޤީޤުގެ މިބަސްފުޅަށް ތަޢުލީޤު ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“ފަހެ އަހަރެމެންގެ ގާތުގައި މި ވާހަކައަކީ (އެބަހީ: ދެކޮޅު ހަދާމީހުންގެ ގެންނަ ބަހަނާތަކަކީ) މުޅިން ބާޠިލު ވާހަކައެކެވެ. މިބަސްފުޅުގައި އިބްނު ދަޤީޤުވަނީ ޙައްޤު ގޮތް ޚިޔާރުކުރައްވާފައެވެ.”\nބައެއްމީހުން ބުނެފާނެއެވެ. މަތީގައި އެވަނީ ތަޞްވީރާބެހޭ ވާހަކައެވެ. އޭގެ ޖަވާބަކީ: މިފަދަ ކަންކަމުގައި ބަލަން ޖެހެނީ ސަބަބަށެވެ. ނަހީކުރެއްވުނު ސަބަބުތަކަށް ބަލާށެވެ. އިބްނު ދަޤީޤު رحمه الله ވިދާޅުވި ފަދައިން ޝަރުޢުގައި އައިސްފައިވާ ނައްޞުތަކުގައި ހުރި ޢިއްލަތްތައް ބަލާށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޚިޔާލީ ސަބަބުތައް ނުހޯދާށެވެ. ތަޞްވީރުވެސް އަދި ބުދުތައްވެސް ޙަރާމްކުރެވުނު ސަބަބު މިޒަމާނުގަވެސް ދެމި އެބައޮތެވެ. ޒަމާން ބަދަލުވިޔަސް ކުރީގައި ބުދު ތެޅުން ޝަރުޢުވެފައި، ފަހުން ނުތަޅައި ދޫކޮށްލާންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ.\nއަޅުކަންކުރުމުގެ މަޤްޞަދުނުވާނަމަ ބުދުބެހެއްޓުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށް ބުނާމީހުންނަށް މިޒަމާނުގެ ޢިލްމުވެރިންވެސްވަނީ ރައްދުދެއްވާފައެވެ. އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ޝިރުކަށް އޮތްދޮރު ބަންދުކުރުމުގެ ގޮތުން، ބުދުތައް ބެހެއްޓުން ހުއްދަ ނުވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ ހުރިހާ ބުދުތައްވެސް ތަޅާލަން ޖެހޭނެއެވެ.\nއަޅުކަން ނުކުރެވުނަސް ބުދުތައް ނަގަންޖެހޭނެކަމާމެދު ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ތަޢާރުޟުވުމެއް ނަޤުލުވެގެން އައިސްފައިނުވާތީ، ބައެއް ޢިލްމުވެރިންވަނީ މިކަމުގެ މައްޗަށް ޢިޖުމާޢުވެސް ނަޤުލުކުރައްވާފައެވެ.\nމިގޮތުން ޢިޖުމާޢު ނަޤުލުކުރެއްވި ބޭކަލުން ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްލާނަމެވެ.\nއަބޫ ބަކުރު ބުން އަލްޢަރަބީ އަލްމާލިކީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“ފަހެ ޞޫރަތައް އެއީ ޖިސްމެއްގެގޮތަށް ހުރި އެއްޗެއްކަމުގައިވާނަމަ އެއެއްޗެއް ބެހެއްޓުން ޙަރާމްވެގެންވާކަމަށް އިޖުމާޢުވެފައިވެއެވެ.”\nއަލް ޢައްލާމާ ޠާހިރު ބުން ޢާޝޫރު އަލްމާލިކީ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“ރޫޙު ހުންނަ ތަކެތީގެ ހިޔަނި އެޅޭ ތަމާޘީލްތައް (ބުދުފަދަ ތަކެތި) ބެހެއްޓުމަކީ ޙަރާމްކަމެއްކަމަށް ފިޤުހުވެރިންވަނީ އިއްތިފާޤުވެލައްވާފައެވެ.”\nއައްޝައިޚް އަޙްމަދު ޤާދިރު އަޙްމަދު ޢަޠާ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“ފަހެ ޖިސްމެއްގެ ގޮތަށް ހަދާފައިވާ ތަމާޘީލުތައް (ބުދުފަދަ ތަކެތި) ބެހެއްޓުމާމެދު ދަންނައެވެ. އެއީ އެންމެ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނިގެންވާކަމެއްކަމަށް ޢިލްމުވެރިންވަނީ އިޖުމާޢުވެވަޑައިގެންފައެވެ.“


29 Million rufiyaage badhalugai Kinbigasdhoshuge nagaidhinumah Jabiru court ah\n29 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަދަލުގައި ކިނބިގަސްދޮށުގެ ނަގައިދިނުމަށް ޖާބިރު ކޯޓަށް\nކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލް ގައްޔޫމަށް މައާފް ކުރެއްވި ނަމަވެސް 29 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅުއްވައިފި އެވެ.\nޖާބިރު މައުމޫންއާ ދެކޮޅަށް ދައުވާ ކުރަނީ ނިމިދިޔަ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ ދައްކަވާ ގޮތަށް އޭނާގެ އަތުން ރައީސް މައުމޫން 29 މިލިއަން ރުފިޔާ ނަންގަވައި އެ ފައިސާ ފަހުން ނުދައްކަވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ވާހަކަތައް ރައީސް މައުމޫން ވަނީ ދޮގު ކުރައްވައިފަ އެވެ.\nޖާބިރު ވަނީ މަންމާފުޅުގެ އެދުމުގެ މަތިން މައުމޫނަށް މައާފް ކުރައްވާ ފުލުހަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަވެސް އަނބުރާ ނަންގަވާނެ ކަމަށް މިދިޔަ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nޖާބިރު ވިދާޅުވީ 29 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މައްސަލާގައި ލިޔުމަކުން އެއްވެސް އެއްބަސްވުމެއް ނެތް ނަމަވެސް މި މުއާމަލާތް ހިންގި އިރު ހާޒިރުގައި އެތައް ބަޔަކު ތިބި ކަމަށެވެ. އަދި މި މީހުން ހެކިންގެ ގޮތުގައި ތިބުމަކީ މައުމޫން އިންކާރު ކުރެއްވެން އޮތް ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. މި މައްސަލާގައި ހެކިންގެ ގޮތުގައި ޖާބިރު ހުށަހަޅުއްވާފައިވަނީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް އާއި މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަދި ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އާއި އަނބިކަނބަލުން ފާތިމަތު ދިޔާނާ އާއި އެއްބަނޑު ދައްތަ އައިމިނަތު ޝަބީބާގެ ނަމެވެ.\nރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް އަބްދުﷲ ޖާބިރު ސިވިލް ކޯޓް\nގާޒީއަށް ފިޔަވަޅު އަޅަން ޖާބިރު ހުށަހަޅުއްވައިފި


Muhdhathu hamavi fahun PPM ge audit report hushahalhaifi – adduLIVE\nމުއްދަތު ހަމަވިފަހުން ޕީޕީއެމްގެ އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅައިފި\nMay 15, 2019, 16:10 މުހައްމަދު އައިމަން\nސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ޕީޕީއެމްއިން އެޕާޓީގެ އޮޑިޓު ރިޕޯޓު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.\nޕީޕީއެމްގެ ނާއިބު ރައީސް އަދި ކުރީގެ ހައުސިން މިނިސްޓަރ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ ޕީޕީއެމްގެ އަހަރީ ރިޕޯޓު މިއަދު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ މެންބަރު އަހްމަދު އަކްރަމް ވިދާޅުވީ ޕީޕީއެމްއިން އެޕާޓީގެ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ހުށަހެޅީ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ފަހަނަ އަޅައި ދިޔަ ފަހުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެޕާޓީގެ އޮޑިޓު ރިޕޯޓު އިލެކްޝަނުން ބަލައިގެންނަނާނެ ކަމަށް އަކްރަމް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މުއްދަތު ހަމަވިފަހުން އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައިވާތީ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފިޔަވަޅު އެޕާޓީއަށް އިލެކްޝަނުން އަޅާނެ ކަމަށެވެ.\nސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 41ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވަނީ ކޮންމެ މީލާދީ އަހަރެއް ނިމޭތާ 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ އަހަރީ ހިސާބުތައް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ގަބޫލުކުރާ އޮޑިޓަރަކު މެދުވެރިކޮށް އޮޑިޓު ކުރުމަށްފަހު އެ ރިޕޯޓެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށާއި އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ގާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ މުއްދަތަށް އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައި ނުވާ ޕާޓީއެއް ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެއެވެ.\nއަކްރަމް ވިދާޅުވީ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެހެން ޕާޓީތަކުން އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ދެ ޕާޓީއަކުން އެއްގޮތަކަށްވެސް އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައި ނުވާކަން އޭނާ ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން އަދާލަތާއި ޑީއާރްޕީން އޮޑިޓު ރިޕޯޓު ހުށަހަޅާފައި ނުވާ ކަމަށް އަކްރަމްގެ ވާހަކަފުޅުގައި ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nމިމަހުގެ ނުވަވަނަ ދުވަހަކީ އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެންމެ ފަހުގެ ތާރީހެވެ.


Anhen kujja ge hiyvarah thaureefaai saabas\nއަންހެން ކުއްޖާގެ ހިތްވަރަށް ތައުރީފާއި ސާބަސް!\nއަންހެނުންގެ ހައްގުގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ކެމްޕެއިނެއްގެ ތެރެއިން\nރޭޕް ފަދަ ބޮޑެތި ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ގިނަ ބަޔަކު ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މަގުމަތިން ދެތިން މީހުންނާ އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ސުވާލު ކުރުން ވެސް އާންމުކޮށް އަންހެން ބުނީ، "ތިޔަ ކަހަލަ ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުން ނުވާ" ކަމަށެވެ.\nމިފަދަ "ލަދު" ވާހަކައެއް އެކަން ތަޖުރިބާ ކުރަން ޖެހުނު އެ ހިތްދަތި ހާލާ ކުރިމަތިވި ޒުވާން އަންހެން ކުއްޖަކު މީޑިއާއާ ކުރިމަތިލައި އެކަން ހާމަކުރުން ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ އޭނާގެ ހިތްވަރަށާއި ކެރުމަށް ގިނަ ބަޔަކު ތައުރީފްކޮށް، ސާބަސް ދޭން މަޖުބޫރުވި ކަމެކެވެ. އުމުރުން 19 އަހަރުގެ އެ ކުއްޖާއަކީ ކާކުކަން ގިނަ މީހުންނަށް ނޭނގުނު ނަމަވެސް އެ ކުއްޖާއަށް ހިތްވަރު ނުދޭ މީހަކު މަދެވެ.\nއަންހެނުންގެ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތު ކުރައްވާ އައިމިނަތު ނާދިރާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރޭޕްގެ ވާހަކަ ދައްކަން ކެރުނު އެ ކުއްޖާއަކީ ހިތްވަރުގަދަ ކުއްޖެއް ކަމަށާއި އޭނާއަށް އިންސާފު ލިބެން މަޖުބޫރެ ވެ.\nއޭނާއަށް ކުރިމަތިވި ކަމަށް ބުނާ ހާދިސާ ދެ ޖިންސުގެ ޒުވާނުން ވެސް ކުށްވެރި ކުރަމުން ދިޔުމަކީ ހިތްހަމަޖެހުން ލިބުން ކަމެއް ކަމަށް ނާދިރާ ވިދާޅުވި އެވެ. މުޖުތަމައުގައި ހިނގާ ރޭޕް ފަދަ މައްސަލަތަކަކީ އަންހެނުން އެކަނި އެއާ ދެކޮޅަށް އަޑު އުފުލަން ޖެހޭ މައްސަލަތަކެއްގެ ގޮތުގައި ގަބޫލުކުރާ މީހުން އަދިވެސް އުޅެ އެވެ.\n"އަންހެން ކުއްޖާގެ ހިތްވަރަށް ސާބަސް، އެގޮތަށް އަޑު ނޫފުލިނަމަ މި މައްސަލައަކީ ވެސް ބޮޑު ފޮށީގައި އޮވެ އިންސާފެއް ނުލިބި އޮބިގެންދާނެ މައްސަލައަކަށް ވީސް،" ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހިޔާލު ފާޅުކުރި މީހަކު ބުނެފައިވެ އެވެ.\nމީޑިއާ އާއި ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އަންހެން ކުއްޖާގެ ރޭޕްގެ ވާހަކަ އާއި އޭގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ ހަސަން ފާއިޒްގެ ވާހަކަ ހުއްޓުމެއް ނެތި ދެކެވުން ވެގެން ދިޔައީ ކުއްލި ގޮތަކަށް އޭނާގެ އުފަން ރަށް ގދ. ތިނަދޫއަށް ގޮސް ހުރި ހަސަން ހައްޔަރު ކުރަން މެދުވެރިވި ސަބަބަށެވެ. ހާދިސާ ހިނގިތާ ތިންވަނަ ދުވަހު އޭނާ ހައްޔަރުކުރީ މީޑިއާގެ ޕްރެޝަރާއި ސިޔާސީ އިސް ބޭފުޅުން ވެސް އޭނާ ހައްޔަރު ކުރުމަށް ގޮވަމުން ގެންދަނިކޮށެވެ.\nހައްޔަރު ކުރުމުގެ ކުރިން ހަސަން ވަނީ އަންހެން ކުއްޖާ އޭނާއަށް ކުރާ ހުރިހާ ތުހުމަތެއް ދޮގު ކޮށްފަ އެވެ. އަދި، އޭނާގެ ކުށެއް ނެތްކަން ސާބިތުވާނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. އަންހެން ކުއްޖާއަށް ތަފާތު ތުހުމަތެއް ހަސަން ކުރިއިރު، އޭނާ އެ ހާދިސާ ހިނގި ގޮތް ކަމަށް ކިޔައިދިން ގޮތް ތަފާތެވެ.\nއަންހެން ކުއްޖާ ވެސް ވަނީ ހަސަންގެ ވާހަކަތައް ދޮގު ކޮށްފަ އެވެ. އަދި، ހަސަން ކުށެއް ނުކުރާނަމަ ކުއްލި ގޮތަކަށް ތިނަދޫއަށް ގޮސް، "ފިލައިގެން" އުޅެންވީ ސަބަބަކާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ކަމަށް އެ ކުއްޖާ ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވާނެކަން އެނގިހުރެ، އަންހެން ކުއްޖާ މީޑިއާގެ ކުރި މައްޗަށް ނުކުތީ ވަރަށް ބޮޑު އަޒުމަކާއެކު އެވެ. އޭނާގެ އަޒުމާއެކު، އެތައް ބަޔަކަށް އާ ހިތްވަރެއް ވެސް ވަނީ ލިބިގެން ގޮސްފަ އެވެ. ތައުރީފާއި ސާބަސް ރައްދުވަމުން ދަނީ އެހެންވެ އެވެ.\n"މުޖުތަމައުގައި އޮތް ރޭޕް ކަލްޗާ ބަދަލުކުރަން ވެސް ކޮންމެވެސް މީހަކު އަޑު އުފުލަން އެބަޖެހޭ، އޭނާ ކުރި ކަމުގެ އަދަބު އޭނާއަށް ލިބެންޖެހޭނެ، އަހަރެން އަނގަ ބަންދު ކޮށްގެން ނުހުންނާނަން، އޭނާ އަހަރެންގެ އިއްފަތް ފޭރިގަތީ، އަހަރެން އިންސާފު ބޭނުންވޭ، އަހަރެން މި އަޑު އުފުލަނީ މިފަދަ ކަންކަމުގައި އަނގަ ބަންދު ކޮށްފައިވާ އެހެން އަންހެން ކުދިންގެ ވެސް ހައްގުގައި، އޭނާއަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ނުފޫޒު އޮތް މީހެއް ނަމަވެސް ކުށެއް ކޮށްފިނަމަ ފިލައިގެން ނުދެވޭނެ،" 19 އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖާ ބުނެފައިވެ އެވެ.\nޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތަކަކީ ރާއްޖޭގައި ވެސް ނިސްބަތުން ގިނަ މައްސަލަތަކެކެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އެކަނި ވެސް ފުލުހަށް ޖިންސީ ގޯނާގެ 417 މައްސަލައެއް ހުށަހެޅި އެވެ. މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ތިން މައްސަލައެއް ރިޕޯޓް ކޮށްފައިވެ އެވެ.\nރޭޕް ޖިންސީ ގޯނާ\nހަތަރު ބެއިންނާއި ބެހުނު 75 އަހަރުގެ މީހާގެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފަަށް\nރޭޕްގެ ތުހުމަތުވި ހަސަންގެ ބަންދަށް 15 ދުވަސް\nރޭޕްގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހާ ހައްޔަރުކޮށްފި\nރޭޕެއް ނުކުރަން، އުޅެނީ ބަދުނާމް ކުރަން: ހަސަން


2 gaumeh ge eheegai Saudi in Irana aa mashvaraa kuranee\nޕްރިންސު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން އާއި ސައުދީގެ ފަރާތުން އިރާނާ މަޝްވަރާކުރައްވާނެ ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑު ވަޒީރު އިމްރާން ހާން\nސައުދީ އާއި ރާނާއި ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ނައްތާލުމާ ބެހޭ ގޮތުން ޕާކިސްތާނާއި އިރާގު ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިޝަލުން މެދުވެރިކޮށް ނުރަސްމީ މަޝްވަރާތަކެއް ބާއްވަން ސައުދީގެ ކްރައުން ޕްރިންސް މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ނިންމަވައިފި އެވެ.\nނިއުޔޯކް ޓައިމްސްއިން ރިޕޯޓް ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޕްރިންސް މުހައްމަދު އިރާގާއި ޕާކިސްތާނު މެދުވެރިއަކަށް ހަދައިގެން އިރާނާ މަޝްވަރާތައް ކުރަން ނިންމެވީ އަރަމްކޯ ފެސިލިޓީޒަށް ދިން ހަމަލާގެ އިތުރު މައުލޫމާތު ހޯއްދަވާށެވެ.\nއަދި ގަލްފު ސަރަހައްދުގައި މިހާރު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ނައްތާލަން އިރާނު ސަރުކާރުން ތަހުގީގަށް އެއްބާރުލުން ދޭން ޖެހޭނެތީ އެވެ. އަރަމްކޯ ފެސިލިޓީޒަށް ހަމަލާ ދީފައި ވަނީ އިރާނުން ކަމުގައި ވިޔަސް، މިއީ އިރާނު ސަރުކާރުގެ އެއްބާރުލުމާއެކު ދިން ހަމަލާއެއްކަން އަދި ސާފެއް ނުވެ އެވެ.\nމުހައްމަދު މީގެ ކުރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އިރާނާއެކު ހަނގުރާމައަކަށް ދާން ބޭނުންފުޅު ނުވާ ކަމަށެވެ. އަނެއްކޮޅުން އިރާނުން ބުނެފައި ވަނީ އެެމެރިކާއިން އަރަމްކޯއަށް ދިން ހަމަލާއެއްގެ ޒިންމާ އިރާން ސަރުކާރުގެ ބޮލުގައި އަޅުވަނީ ދޮގު ތުހުމަތުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާ ކޮށެވެ. އެކަަމަކު އަރަމްކޯ ފެސިލިޓީޒަށް ހަމަލާ ދޭން ބޭނުންކުރި ޑްރޯން ތަކާއި މިސައިލް ތަކަކީ އިރާންގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވެސް ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރުތަކެވެ.\nމިހާރު ސައުދީން އިރާނާއެކު ކުރަން ބޭނުންވާ މަޝްވަރާތަކުގެ މައިގަނޑު އެއް އަމާޒަކީ، އިރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕޮރްގްރާމް ނިމުމަކަށް ގެނައުމާ ގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމެވެ. ޕްރިންސް މުހައްމަދު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އަރަމްކޯއަށް ދިން ހަމަލާގެ ސަބަބުން ގަލްފް ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ހަމަނުޖެހުން ނިމުމަކަށް އަންނާނީ އިރާނުން ނިއުކްލިއާ ފައްކާ ކުރުން ހުއްޓާލައިގެނެވެ.\nސައުދީ އަަރަބިއްޔާ އީރާން ޕާކިސްތާން + އިރާގު މެދު އިރުމަތި ސައުދީ އަރަމްކޯ


Mauloomaathu Olhuvaalaigen Thoddu Ah Dhathuru Kuri Meehaku Hayyarukohffi - Vaguthu\nމައުލޫމާތު އޮޅުވައިގެން ތޮއްޑޫއަށް ދަތުރު ކުރި މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nއއ.ތޮއްޑޫ - ފޮޓޯ: ޕްލެނެޓް އޮފް ހޮޓެލްސް\nކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން އެއްރަށުން އަނެއް ރަށަށް ދަތުރު ކުރުން، މަނާކޮށްފައިވަނިކޮށް މައުލޫމާތު އޮޅުވާލައިގެން ހޯދާފައިވާ ހުއްދަ އަކަށް އއ. ތޮއްޑޫއަށް އެރި މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ.\nމިހާރުވެސް އެއްރަށުން އަނެއް ރަށަށް ދަތުރު ކުރެވޭނީ، އެކަމަށް ފުލުހުންގެ ހުއްދަ ހޯދައި، ފުލުހުން އެ ހުއްދަ ދޫކުރުމުންނެވެ. ފުލުހުން އެ ހުއްދަ ދިނުމުން، ދަތުރު ކުރުމަށް އެ އޮންނަ އުޅަނދެއްގެ އިންތިޒާމްތައް ހަމަޖެހުމުން އެ ދަތުރު ކުރިއަށްދެވޭނެއެވެ.\nމިރޭ ފުލުހުން ވިދާޅުވީ، އެމީހާ ހައްޔަރުކޮށްފައި ވަނީ މައުލޫމާތު އޮޅުވާލައިގެން ހޯދާފައިވާ ހުއްދައަކަށް ދަތުރު ކުރި މައްސަލާގައި ކަމަށެވ.\nއެހެން ނަމަވެސް އޭނާ ދަތުރު ކުރި ލޯންޗަކީ ނަގަން ޖެހޭ ހުއްދަ ނަގައިގެން ދަތުރު ކުރި ލޯންޗެއްކަން ފުލުހުން ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދި މި މައްސަލާގައި ކެޕްޓަން ހައްޔަރު ނުކުރި ނަމަވެސް، ހުއްދަ ނެތް މީހަކު ގޮވައިގެން ދަތުރު ކުރި މައްސަލަ ފުލުހުން ތަހުގީގު ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ފުލުހުން ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ ކުރިންވެސް ހުއްދައާ ނުލައި އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ދަތުރު ކުރި މީހަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ.\nޖޫން 6, 2020 08:17\nއޭނާއާއި ބައްދަލުވި ފަރާތްތައް ކަރަންޓީން ކުރަންޖެހޭނެ ހުއްދަދެއްވި ފަރާތައް ވެސް ފިޔަވަޅު އެޅެންވާނެ\nޖޫން 6, 2020 08:24\nމީނަ ވަށަފަރުގައި ހުރި ކަމަށް ބުނެ އޮޅުވާލައިގެން ފުލުހުންގެ އިދާރާއިން ލިޔުމެއް ހޯދާ ތޮއްަޑޫއަށް ގެންދިޔުމަގައި ލޯންޗުކެޕްޓަންގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑު. ސަބަބަކީ ލިޔުން ބެލީމަ އެބައެނގޭ ވަށަފަރުން ތޮއްޑޫއަށްދާ މީހެއްކަން.\nނަމަވެސް މީނަ މާލެއިން ތޮއްޑޫއަށް ގެންދިޔަ ލޯންޗުގެ ކެޕްޓަންއާއި ތޮއްޑޫއިން ސުވާލުކުރުމުން އޭނާ ބުނެފައިވަނީ ވަށަފަރަށް ގޮސް އޭނަ ގޮވައިގެން ތޮއްޑޫއަށް ދިޔަކަމަށް. މިކަމުގައި އިހްމާލުވި ހުރިހާ ފަރާތްތަކާއި ދޭތރރޭ ފިޔަވަޅު އަޅައިދިނުން ވަރަށް ބޮޑައް އެދެން.\nޖޫން 6, 2020 10:48\nލޯންޗް ކެޕްޓަން އަކީ ޕާޓީ މީހާ. އެހެންވީމަ އޭނަ ހައްޔަރު ކުރެވޭކަށް ނެތް. ތަފާތަކީ މި އީ\nޖޫން 6, 2020 10:53\nދަތުރު ކުރި މީހާ ދަތުރުކުރީ ތޮއްޑޫ ކައުންސިލުން ނާއި ވަށަފަރު ކައުންސިލުން ހުއްދަ ދީގެން. މިހާރު ދެ ކައުންސިލުން ވެސް ބުނަނީ ހުއްދައެއް ނުދެމޯ. މީދެން ކިހާ ބޮޑު ޖޯކެއް. ދެރަށުގެ ޒިންމާދާރު ކައުންސިލަށް ވެސް ފިޔަވަޅު އެޅެން ޖެހޭނެ. ފިނޑިން ރައްޔިތުންގެ ކަންކަމުގައި ބަސް ބުނަން ނުތިބުން ރަނގަޅުވާނީ. ވެރިކަން ކޮށްބަލައެކަން ދަނެގެން. ނޫނީ ގޭގަ ރަޖާ އަޅާގެން އޮވޭ\nޖޫން 6, 2020 13:32\nއެހެންވިއްޔާ ދެ،ކައުންސިލް އިން ދީފައިވާ ލިޔުން ހުޝައަޅާ.\nތީމަކަރުވެރި ރޭވުމެއްގެ ތެރެއިން ކޮށްފައިވާ ކަމެއް.\nއޮޅުވާލި މީހާ މިހާރު އެވަނީ ހައްޔަރުވެފަ.\nދެންތިބީ އޭނަޔަށް މަދަދު ދިން މޯހުން.\nޖޫން 7, 2020 10:27\nމިކަމުގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރުމަށް ހުއްދަދޭ އެއްވެސް ޑޮކިއުމެންޓެއް ކައުންސިލްތަކަކުން ދުލެއް ނުކުރޭ. އޮންނަނީ ހަމައެކަނި ފުލުހުން ފޮނުވާ މެސެޖެއް. އެ މެސެޖް ކައުންސިލަރަކަށް ފޯވާޑް ކޮށްލީމަ ކައުންސިލްތަކުން ޖަހަނީ އޯކޭ ރިޕްލައި އެއް. އުޑެއްބުޑެއް ނުދަންނަ މަރުމޯލުން ތަންތަނަށް ވެރީންނަށް އައިމަ ކަންކަން އެހާ ފުރިހަމައަށް އިންތިޒާމުކުރެވިގެންދާ މަންޒަރު ފެނިގެން ތިޔަ ދަނީ.


Column, Olhun Bolhun: Fudhdhaa ehee kandaalun | Mihaaru\nއެސްޓީއޯގެ ގުދަނަކުން ފުށް ބަސްތާތަކެއް އުފުލަނީ: ހައްގު މީހުންނަށް ސަބްސިޑީ ލިބޭނެ ގޮތްތަކެއް ހަމަޖެއްސިދާނެ ފޮޓޯ: މުހައްމަދު ޝަރުހާން/ މިހާރު\nއޮޅުންބޮޅުން: ފުއްދާއެހީ ކަނޑާލުން\n10 އޮކްޓޯބަރ 2016 - 06:267comments\nޒަމާނުއްސުރެ ކާޑުގެ އަގު ރައްޔިތުންގެ އަތްފޯރާ ހިސާބުގައި ބެހެއްޓުމަށް ސަރުކާރުން ތަފާތު ފިޔަވަޅުތައް އަޅުއްވަމުން ގެންދެވި އެވެ. ކާޑު ދޫކުރުމުގައި ގެންގުޅޭ އުސޫލުތައް ހަރުދަނާކޮށްގެންނެވެ. އަދި ވަކި އަގަކަށް ވުރެ ބޮޑު އަގުގައި ކާޑުގެ ބާވަތްތައް ވިއްކުން މަނާކޮށްގެންނެވެ. ހިލޭ އެހީ އާއި އެހެނިހެން ގޮތްގޮތަށް ލިބޭ ކާޑުގެ ބާވަަތްތަކަށް ސަރުކާރުން އިތުރު އެއްޗެއް ލައިގެންނެވެ. ބޮޑު އިސްޓޯރާއި އެސްޓީއޯ އުފެއްދުމުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކަށް ވަނީ ރައްޔިތުންގެ އަތްފޯރާ ހިސާބުގައި، އަސާސީ ބޭނުމަށް ރައްޔިތުން ބޭނުންކުރާ އެއްޗެތީގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމެވެ.\nކާޑުގެ އަގު ތިރިކުރަން ސަރުކާރުން ދޭ ފުއްދާއެހީ (ސަބްސިޑީ)ގެ މައްސަލައަކީ ރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ވެރިކަމުގެ ކޮންމެ ސަރުކާރަކަށް ވެސް ކުރިމަތިވި ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މިކަން މިހާރު މިއޮތީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވެފަ އެވެ. ފުއްދާއެހީގެ ކަންތައްތައް ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ސަރުކާރަށް ނުދެމެހެއްޓެވޭނެތީވެ އެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކުން އަބަދު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޮވަމުން އައީ ފުއްދާއެހީގެ ކަންތައް ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށެވެ. އެ އެހީ ސަރުކާރަށް އެގޮތަށް ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ނުދެވޭނެތީވެ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ އާބާދީ އަންނަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ތަފާތު މަސައްކަތްތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދައުވަތަށް ސަރުކާރުގެ ހުއްދައާ އެކު އަންނަ ބިދޭސީންގެ އާބާދީ ވެސް އަންނަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. މި އެންމެނަށް ފުއްދާއެހީ ލިބޭކަމަށްވާ ނަމަ ސަރުކާރަށް ފައިސާ ހޯދުމުގެ މައްސަލަތަކަކާ ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެ އެވެ.\nފުއްދާއެހީ ކަނޑާލުމުގެ ނިންމުން ރައްޔިތުންނާ ހަމައަށް މިއައީ ކުއްލިއަކަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަން ހުރި ބޮޑު މަންޒަރަށް ބަލާއިރު އެކަމަށް ސަރުކާރުން އެކަށީގެންވާ އިންޒާރެއް ނުދީ އެވެ. ރައްޔިތުންނަށް މި ނިންމުމުން ލިބޭ ސިހުން ކުޑަކުރަން ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅި އެވެ. މި ނިންމުން ނިންމެވީ ސަރުކާރުގެ އުސޫލު ކަނޑައަޅާ ފަންނީ ބޭފުޅުންގެ މަޝްވަރާ އަށް ފަހުގައި ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. މި ނިންމުމަކީ އިޤްތިސާދީ ގޮތުން އެބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ މަރުކަޒީ ބޭންކުން ދެމުން އަންނަ ލަފަޔާ އެއްގޮތަށް ނިންމެވި ނިންމެވުމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ނިންމެވުން ނިންމަވާފައިވަނީ އޭގެ ކުރިން އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ނާޅަ އެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯދަން ބޭނުންވާ ބަޔަކަށް ވާ ނަމަ އެވެ. މި ނިންމުމަށް އަމަލުކުރަން ނިންމާފައި ވަނީ ވެސް ނުބައި ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. ކަރަންޓުގެ އަގު ޔުނިޓަކުން ބޮޑުކުރިކަން އިޢްލާނު ކުރިތާ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nއެސްޓީއޯގެ ކާޑު ގުދަނެއް: އެސްޓީއޯ އުފެއްދުމުގެ އެއް ބޭނުމަކީ ވެސް ކާޑުގެ ބާވަތްތަކުގެ އަގު ހެޔޮކުރުން -- ފައިލް ފޮޓޯ/މިހާރު\nރައްޔިތުން ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރަށް ދައްކާ ފައިސާ އަށް ބަލައިލާއިރު ކުރިން ވެރިކަންކުރި ހުރިހާ ސަރުކާރަކަށް ވުރެ އިތުރު ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި އަދުގެ ސަރުކާރަށް ލިބެ އެވެ. ޚަބަރުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އެ އާމްދަނީ ކޮންމެ މަހަކުހެން އަންނަނީ ފާއިތުވި މަހަށް ވުރެ އިތުރުވަމުންނެވެ. ރާއްޖޭގެ މަރުކަޒީ ބޭންކުންނާއި ބީއެމްއެލް އިން އަމަލީ ގޮތުން ގެންގުޅޭ ކަމަށް ފެންނަ ސިޔާސަތަށް ބަލާއިރު ރާއްޖޭގައި ޣައިރު ޤާނޫނީ ގޮތުގައި ފައިސާ ނުގެންގުޅެވޭނެ އެވެ. އެއީ "އެމީހެއްގެ މަޢުސޫމްކަން އަމިއްލައަށް ސާބިތު ނުކޮށްދޭހާ ހިނދަކު، ކޮންމެ މީހަކީ ވެސް ކުށްވެރިއެއް ކަމަށް" ބެލެވޭތީވެ އެވެ. އަޅުގަނޑު އުއްމީދުކުރަނީ މަރުކަޒީ ބޭންކަށާއި ބީއެމްއެލް އިން މިކުރާ މަސައްކަތަށް، ހިތްވަރުދިނުމުގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިނާމެއް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. އެފަރާތްތަކުގެ އަގުނުކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ މާޒީގައި ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ. މުސްތަޤްބަލުގައި ވެސް ފެންނަމުން ދާނެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެންނަށް ހެޔޮއެދޭ ބައެއް ގައުމުތަކުން އެހީވެދެމުން ދަނީ ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ދާއިރާ އަށެވެ. އެ ގައުމުގައި އޮންނަ އިސްލާމީ ވިސްނުމަށް ރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލު ބަދަލުކޮށްލާށެވެ. އަދި ރާއްޖެއަކީ ދެކުނު އޭޝިޔާގައި އެވިސްނުން ފަތުރާ މަރުކަޒަކަށް ހެދުމަށެވެ. މިހެންވުމާ އެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުންގެ މާލީ ތަނަވަސްކަމާއި ފުއްދުންތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެފަދަ ތަންތަނުގެ މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުލިބި ވެސް ދާނެ އެވެ.\nފާލަމަކުން، ނަރުދަމާއަކުން، ބިންހިއްކުމަކުން، ރަސްފަންނަކުން ބަނޑުފުރާނަ މުއްތިއެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. މިހާރު ނަގާ ކޮންމެ ރާޅެއް މި ބިންދާލަނީ ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ބިދޭސީންގެ ބޮލަށެވެ. ކާޑުގެ އަގު ބޮޑުކުރުމުގައި ހާމަކުރި ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ވެސް ފުއްދާއެހީން ބޮޑު ބައެއް ބިދޭސީ މަސައްކަތު މީހުންނަށް ދާކަމަށްވެ އެވެ. ކާޑުގެ އަގުބޮޑުކުރުމުގެ ދަތި ކުޑަކުރަން އަޅާ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ކޮންމެ ގޭބިސީއަކަށް އެތަނެއްގައި ރަޖިސްޓުރީ ކޮށްފައި އޮންނަ މީހުންނަށް ސަރުކާރުން ދެއްވާ އިނާޔަތުގެ ދަށުން ނުވަތަ ފުއްދާއެހީގެ ދަށުން މަހަކަށް ކަނޑައެޅިފައި އޮންނަ އަދަދަކަށް އަސާސީ ބޭނުމަށް ދޫކުރާ ކާޑުގެ ބާވަތްތައް ދޫކުރެވޭނެ ގޮތަށް ހަމަނުޖެހެންވީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. ކޮންމެ މަހަކު ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެން އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއް ދައްކަމެވެ. ބައެއް މަސްމަހު މި އަދަދު ބިލިއަނަށް ވެސް އަރައެވެ. ކުރިން ދެންނެވި ގޮތަށް މިހާރުވެސް ބައެއް އަވައްޓެރި ގައުމުތަކުގައި މިފަދަ އެހީތައް ދެމުންދެ އެވެ. އެމެރިކާ ފަދަ ތަރައްގީވެފައި އޮންނަ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ވެސް ފުއްދާއެހީ ދޭ ކަންތައްތަކެއް ނުވަތަ އެއްޗެތިތަކެއް ހުރެ އެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އޮންނަ ގޮތަށް ކާޑުގެ ބާވަތްތަކަކަށެއް ނޫނެވެ.\nކުރިން ދެންނެވި ފަދަ ގޮތަކަށް ހަމަޖެހިއްޖެ ނަމަ ބިދޭސީންނަށް މިއެހީ ލިބުމުން މަހުރޫމްވެގެން ދާނެ އެވެ. ގެއިން ކައިބޮއި އުޅޭ ދިވެހިންނަށް ކެއިންބުއިމުގެ އަގު ތަންކޮޅެއް ހެޔޮވެގެން ދާނެ އެވެ. ހޮޓަލުން ކައިބޮއި އުޅޭ ނަމަ އަގުބޮޑުވެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ ދިވެހިންނަށް ވެސް ކޮންމެވެސް ދިމާއަކުން އެ އެހީ ލިބޭނެ އެވެ. އެމީހަކު ކޮންމެ ތާކު ދިރިއުޅުނަސް އެމީހެއްގެ ރަޖިސްޓްރީ އޮންނަ ރަށަކުންނެވެ. މި އުސޫލު މިހާރުވެސް ހިލޭ ލިބޭ ކަދުުރު ފަދަ އެއްޗެތި ބެހުމުގައި ބޭނުންކުރެވެ އެވެ. މިގޮތަށް ހަމަޖެހިއްޖެ ނަމަ މިހާރު ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ ގޮތަށް މީހާ ނިކަމެތި ކޮށްފައި އެހީ ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ސަރުކާރުން ދެއްވާ އެެ އެހީއަކީ ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް އޮންނަ އެހީއެއްކަން އިޙްސާސްވެގެން ދާނެެ އެވެ. އާދޭހެވެ. އެ އެހީ ބޭނުން މީހުންނަށެވެ. އެ އެހީ ދޫކުރެއްވިޔަސް އެ އެހީގެ ބޭނުން ހުރިހާ މީހުން، ހުރިހާ އިރެއްގައި ނުކުރާނެކަން ޔަޤީނެވެ.\nދެ ހާސް އަށާރަ އާއި 2019 މިހާ ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް މިކަހަލަ ގޮތްގޮތަށް ވިސްނުން ބަހައްޓަން ޖެހެ އެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހެޔޮއެދޭ ބައެއް ގައުމުތަކުން އެހީވެދެމުން ދަނީ ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ދާއިރާ އަށެވެ. އެ ގައުމުގައި އޮންނަ އިސްލާމީ ވިސްނުމަށް ރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލު ބަދަލުކޮށްލާށެވެ. އަދި ރާއްޖެއަކީ ދެކުނު އޭޝިޔާގައި އެވިސްނުން ފަތުރާ މަރުކަޒަކަށް ހެދުމަށެވެ. މިހެންވުމާ އެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުންގެ މާލީ ތަނަވަސްކަމާއި ފުއްދުންތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެފަދަ ތަންތަނުގެ މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުލިބި ވެސް ދާނެ އެވެ. މުއްސަދިންނަކީ ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ކިތަކަކުން ސައްތަތޯ އެވެ؟ ކޮންމެ ސަތޭކައަކުން ފަސް މީހުންނެވެ. ބައެއް ހޯދުންތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ކޮންމެ ސަތޭކައަކުން ތިން މީހުންނެވެ. އަނގަ އާއި އަތާ ދިމާވުމަކީ މުއްސަނދިވުމެއް ނޫނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސަބްސިޑީ ކާޑުގެ ބާވަތްތައް ކާޑުގެ އަގު ކޮންޓްރޯލްކުރުން އޮޅުންބޮޅުން ކޮލަމް\nފިނި ކޮޓަރީގައި، ރައްޔިތުންނާ ދުރުގައި!\nމިއަށް ކިޔާނީ ނިކަމެތި ރައްޔިތުން ފެލުން!


FASHALA: May 2014\nPosted by Rizma Abdul Rahuman at 12:18 PM 1 comment:\nސައިކޮލަޖިސްޓުން ކޮށްފައިވާ ގިނަ ދިރާސާތަކަކީ ވަކި ދާއިރާއަކަށް ނުވަތަ ވަކި ކަމަކަށް ޚާއްޞަކޮށް ކުރެވިފައއިވާ ދިރާސާތަކެކެވެ. މިދިރާސާ ތަކުގެ މައްޗަށް ގިނަ ތިއަރީތަކެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންސްޓްރަކްޓިވިސްޓްއަކީ ކުރީގެ ތިއަރީތަކުގެ މައްޗަށް އުފެދިފައިވާ އުސޫލުތަކެކެވެ. މިތިއަރީއަށް ބޮޑަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފއިވަނީ ކޮގްނެޓިވް ތިއަރީގެ ބައިތެކެވެ. ކޮންސްޓްރަކްޓިވިސްޓް ގައި ބޮޑަށް ވާހަކަ ދެކެވިފައިވަނީ ކުއްޖާގެ ވިސްނުމަށް އަންނަ ދަލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މިތިއަރީގައި ބުނާގޮތުން ނޮލެޖަކީ ކުއްޖާ އަމިއްލައަށް ބިނާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ދަރިވަރުން މައުލޫމާތު ދެނެގަންނަނީ ކުރިން އެގިފާ ހުރި އެއްޗަކާގުޅުވައި އެއްކޮށްލައިގެންނެވެ. މިތިއަރީގެ ޢިލްމުވެރިން ދެކޭ ގޮތުގައި އުނގެނުމަކީ މީހެއްގެ ފަރާތުން ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހޭ އެއްޗެއްނޫނެވެ. އުގެނުން ބިނާވަނީ ދަރިވަރުން އުފެދިބޮޑުވާ މަރުހަލާތަކާއި ގުޅޭގޮތުން ވިސްނޭ ވިސްނުންތަކާެއި ކުދިންގެ ވަށައިގެންވާ މާހައުލުން ބަދަލުކުރެވޭ އިޖުތިމާޢީ ހަރަކާތްތެރިކަމުގެ މަށްޗަށަވެ. ކޮންސްޓްތަކްޓިވިޒްމެ ގޮތްތައް ކުލާހުގައި ގެންދާނަމަ ކުލާހުގެ ކިޔެވުން ބިނާވާނީ ސުޑޫޑެންޓް ސެންޓާރޑްގެ މައްޗަށެވެ. މީގާ ކިޔަވައިދޭނީ ކުދިންގެ ބައިވެރިވުން ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ. އުނގެނޭނީ އެކުދިން އަމިއްލައަށް ކަންކަން ބަލާ ހޯދާ އެކްސްޕީރިއަންސް ކޮށްގެންނެވެ. ޓީޗަރުގެ ދައުރަކީ ދަރިވަރުންނަށް ގައިޑް ކޮށްދިނުމެވެ. ކޮންސްޓްރަކްޓިވިޒަމްގެ އުސޫލުތަކަކީ ކިޔަވައި ދިނުމުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ފައިދާ ބޮޑު ގޮތްތަކެކެވެ.\nPosted by Rizma Abdul Rahuman at 8:58 PM No comments:\nސޯޝަލް ކޮގްނަޓިވް ތިޔަރީގެ އަލީގައި އުނގެނުން\nމިތިޔަރީއަކީ ކޮގްނެޓިވް ތިއަރީއާއި ބިހޭވިއަރަލްތިއަރީ އެކުވެގެން އެދެތިޔަރީގެ މެދުން އުފެދިފައިވާ ތިޔަރީއެކެވެ. ބަންދޫރާ ފާހަގަ ކުރާގޮތުގައި އުނގެނުމަކީ މާހައުލުން ގެންދެވޭ މަޢޫލަމާތު ބަދަލުކޮށް ސިކުޑީގައި އެކުމާއި ގުޅޭގޮތުން އުފައްދާ އަސަރަކުން ސުލޫކު ވަކިގޮތަކަށް ބަދަލުވުމުވެ. މިތިއަރީގައި ބަންދޫރާ ފާހަގަކުރާ މައިގަނޑު ކޮންސެޕްޓަކީ "ރެސިޕްރޯލަކުން ރިލޭޝަންޝިޕް" ނުވަތަ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ގުޅުން މިއެވެ. މިކޮންސެޕްޓުގައި އެއްބަޔެއް އަނެއްބަޔަކާ ގުޅިލާ މެހިފައިވާ ތިން ބަޔެއްވެއެވެ. އެއީ ސުލޫކާއި މާހައުލާއި އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަސަރު ނުވަތަ އަމިއްލަ ވިސްނުމެވެ. ސުލޫކަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އަންނަނީ މާހައުލުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ މާހަލުން ކުރާ އަސަރުތަކުންނެވެ. މިތިޔަރީގައި ދަރިވަރުންގެ ސުލޫކަށް އަސަރުކުރުވާ ނުވަތަ ދަރިވަރުން އުނގެނޭ ގޮތްތަކަކީ އެހެންމީހުންގެ ކޮޕީކޮށްގެން ނުވަތަ މޮޑެލްކޮށްގެންނެެވެ. މޮޑެލިން ނުވަތަ ނަމޫނާ ބެލުމަކީ ކުދިން ވަށައިގެން އުޅޭ މީހުން ކުރާކަންތައްތައް ބަލައި ކޮޕީކޮށްގެންް އެކަން އެގޮތަށް މޮޑެލް ކުރެއެވެ. ނުވަތަ އެކަން ފެނުނުގޮތަށް ނަކަލު ކުރުމެވެ. އެގޮތުން ދަރިވަރުން އެންމެ ގިނައިން ނަމޫނާއެއް ކަމުގައި ބަލަނީ މައިންބަ ފައިންނާއި ޓީޗަރުންނެވެ. މިސާލަކަށް ގްރޭޑު އެއްކެއްގައި އުޅޭ ކުދިން އެކުދިންގެ މިސްމެން ވަރަށް ބޮޑަށް ކޮޕީކޮށް ހަދައެވެ. އެހެންކުމުން ކިޔަވައި ދިނުމުގައި ދަރިވަރުންނަށް ނަމޫނާ ދެއްކުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމޫނާ ދެއްކުއްމަކީ ކިޔަވައި ދިނުމުގައި ވަރަށް ކާމިޔާބު ގޮތެއްްކަމުގައި މިކަމުގެ ގިނަ ފަންނުވެރިން ދެކެވަޑައި ގަންނަވައެވެ.\nPosted by Rizma Abdul Rahuman at 8:35 PM No comments:\nPosted by Rizma Abdul Rahuman at 8:13 PM No comments:\nPosted by Rizma Abdul Rahuman at 2:07 PM No comments:\nRizma Abdul Rahuman


Rashu bandhakee ves veyneh, 'OK' eh noon! - vNews.mv\nރަށު ބަންދަކީވެސް ވޭނެއް، "އޯކޭއެއް" ނޫން!\nވީނިއުސް 14 September 2020, 19:20\nމިދިޔަ އެޕްރީލްމަހު މާލެއިން ކޮވިޑު-19 ގެ ފުތަރަމަ ބަލިމީހަކު ފެނުމާއެކު މާލެ ފުރަބަންދު ކުރިއެވެ. އެތައް ހާސްބަޔަކު މާލޭގައި ބަންދުވެ، އެތައް ބަޔަކު ހާލުގައި ޖެހުނެވެ. އަމިއްލަ ރަށަށް ނުދެވި މާލޭގައި އެއްބަޔަކު ބިކަވިއިރު އަނެއް ބަޔަކު އެތިބީ ރަށު ބަންދުގައި ތާށިވެފައެވެ.\nކޮވިޑު-19 އާއެކު އެތައް ބައެއްގެ ވަޒީފާ މިވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ރިސޯޓުތަކުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި އެތައްބަޔަކު އަމިއްލަ ރަށުގައި ބިކަވެފައެވެ. ރަށުގައި ކުރާނެ ކަމެއްނެތި ރަށު ބަންދުގައެވެ.\nހެލްތު ޕޮރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) ގެ ހާއްސަ ހުއްދައަކާއެކު މާލެއިން ރަށްތަކަށް ދަތުރުކުރާ އެންމެން 14 ދުވަހުގެ ކަރަންޓީނެއް ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހުނަސް، މިބަލި ރަށްރަށުގައި ފެތުރިދާނެކަމުގެ ބިރުވެސް އެހާމެ ބޮޑެވެ. މި ބިރާއެކު އެތައްބަޔަކު ތިބެންޖެހެނީ ގޭބަންދުވެ، ރަށު ބަންދުވެފައެވެ.\nރަށުގައި ތިބެ އަމިއްލަ މަސައްކަތްކޮށް އުފައްދާ ތަކެތި މާލެ ވިއްކައި ނަފާ ހޯދަމުން އައި އެތައްބަޔަކު މިއަދު މިތިބީ އެމަސައްކަތް ހުއްޓި އާމްދަނީ ލިބޭނެ ގޮތެއް ނެތިފައެވެ. އެމީހުން ކާންބޯން ކުރި މަސައްކަތުގެ އަގެއް މިދުވަސްވަރަކު ނެތެވެ. އެެހެންވެ އެފަދަ މީހުން އެތިބީ މަސައްކަތް ހުއްޓި ރަށު ބަންދުވެފައެވެ.\nވިސްނަންޖެހޭ ކަމަކީ ވެރިރަށާއި އެހެން ރަށްރަށް ވަރަށް ތަފާތުކަމެވެ. ވެރިރަށުގެ އާބާދީ ބޮޑުވުމާއި، ވިޔަފާރީގެ ހަރަކާތްތައް ގިނަކަމުން ރަށްރަށަށް ވުރެ ގިނަ ގޮތްގޮތް އާންމުންނަށް ތަނަވަހެވެ. ވަޒީފާވެސް ގިނައެވެ.\nރަށްރަށާއި މާލެއާ އޮތް ވިޔަފާރީގެ ގުޅުމަކީ، ރަށްފުށުގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެއް ބައެވެ. އަނެއް ބަޔަކީ ރިސޯޓްތަކާއެކު ދަމަހައްޓަމުން އަންނަ ވިޔަފާރީގެ ފުރުސަތުތަކެވެ. އެކަމަކު ޓޫރިޒަމް ހުއްޓުމުން އެ ފުރުސަތުތައް މިހާރު މިވަނީ ގެއްލިފައެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ރަށުގައި އުފައްދާ އެއްޗެއް ވިއްކައިގެން، މަހަށް ގޮސްގެން، ކުނިކެހުން ފަދަ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެގެން ހޯދަމުން އައި އާމްދަނީ ލޯމަތިން ގެއްލުމެވެ.\nއެ ރައްޔިތުންނަށް ދެން އޮތީ ކޮން ގޮތެއް ހެއްޔެވެ؟ އެންމެ އަސާސީ ކަންކަންވެސް ފުއްދާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ މީހެއްގެ ކައިރިއަށް ސަލާން ޖަހަން ނުގޮސް ތިބެވޭނީ ކިހާ ދުވަހެއް ވަންދެން ހެއްޔެވެ؟\nމި ސުވާލުތަކަށް ސީދާ ޖަވާބެއް ނެތެވެ. އެކަމަކު މި ދަތި ހާލަތުގައި ކޮންމެ މީހެއްގެ ހިތަށްވެސް މިފަދަ ސުވާލުުތައް އަރައި ފައިބާނެއެވެ. ޖަވާބެއް ވިސްނޭތޯ އުޅޭނެއެވެ. އެކަމަކު ސީދާ ޖަވާބެއް ލިބުމަށް ވުރެ، ދެމިގެންމިދާ އަނދިރިކަން އަދިވެސް ފެންނަނީ ބޮޑުކޮށެވެ.\nކޮވިޑު-19 އާ އެކު ކުރިމަތިވި "ރަށު ބަންދަކީ" ވޭނަކަށް ވެގެން މިއުޅެނީ، މިހާރު މިދާގޮތުން ކުރިމަގާ މެދު ސީދާ ކަށަވަރުކަމެއް ނެތުމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ކޮންމެ ކަމެއް "އޯކޭއަކުން" ބައެއް މީހުން ފުއްދާލަފާނެއެވެ. އެއީ ވަށައިގެން އޮތް ސާފު ސަބަބުތައް ކިތައްމެ ރަނގަޅަށް އެނގުނަސް، އެކަން ނުދަންނަ ކަމަށް ހަދައިގެންއުޅޭ މީހުންނެވެ. އެއީ ކިތައްމެ ސީރިއަސް ކަމެއްވެސް ކަމަކަށް ނުހަދާ މީހުންނެވެ.\nރާއްޖެ މިއޮތް ހާލަތުގެ އަސްލު ބޮޑު މަންޒަރަކީ، ގިނަ މީހުން ތަހައްމަލްކުރަމުން މިގެންދާ ވޭނެވެ. އެހެންކަމުން މި ވޭން، މި ހުއްޓުން، އަދި މި ބަންދު އެއްގޮތަކަށްވެސް "އޯކޭއެއް" ނޫނެވެ. އޯކޭ ވާން ޖެހޭނީ، މިކަމުން ސަލާމަތްވެ، އެންމެންނަށް ވެސް މިނިވަންކަމާއެކު އުޅެ، ބިރެއް ނެތި މަސައްކަތްކުރެވި، އާމްދަނީގެ ދޮރުތައް ހުޅުވިގެންނެވެ. އެކަން ވާންއޮތީ އެންމެން ގުޅިގެން، އެންމެންގެވެސް ފަރުދީ ޒިންމާ ނަގައިގެންނެވެ. "ކޮވިޑު ހުއްޓުވާނީ އަހަރެން" ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ މަގުން އަޒުމަކާއެކު ހިނގައިގެންނެވެ.


ނިއުކާސަލް އަތުން ބަލިވެ މެންޗެސްޓަރ ޔުނައިޓެޑް ޕްރެޝަރަށް – Haftha\nSat,6June, 2020, 3:47 pm\nނިއުކާސަލް އަތުން ބަލިވެ މެންޗެސްޓަރ ޔުނައިޓެޑް ޕްރެޝަރަށް\nނިއުކާސަލް ޔުނައިޓެޑް އަތުން 1-0 އިން ބަލިވެ، މެންޗެސްޓަރ ޔުނައިޓެޑް ޕްރެޝަރަށް ވެއްޓިއްޖެއެވެ.\nއިގިރޭސި ޕްރިމިއަރ ލީގުގެ ރޭ ކުޅުނު މިމެޗްގައި ފުރަތަމަ ހާފްގައި ނިއުކާސަލް އިން ގޯލްޖަހާނެ ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ތަނަވަސްކޮށްފައިވާއިރު މެންޗެސްޓަރ ޔުނައިޓެޑްގެ ފަރާތުން ފެނިގެންދިޔައީ ވަރަށް އާދައިގެ ކުޅުމެކެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދިޔައީ ފުލުފުލުގައި ޔުނައިޓެޑްގެ ގޯލަށް ނިއުކާސްލް އިން ނުރައްކާކުރަމުންދިޔުމެވެ.\nއެގޮތުން ފުރަތަމަ ހާފް ގައި ޔުނައިޓެޑްގެ ފަބިއަން ޝާ ބޮލުން ފޮނުވާލި ހަމަލާއެއް ގޯލުގެ ކުޑަތަންކޮޅެއް ބޭރުން ދިޔައިރު، މެޓީ ލޯންގްސްޓާފް ފޮނުވާލި ހަމަލާ އަމާޒުވީ ޔުނައިޓެޑްގެ ގޯލުގެ ދަނޑި އަށެވެ.\nމި ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ނުހިފުނު ނަމަވެސް މެޗުގެ 72 ވަނަ މިނެޓްގައި އުމުރުން 19 އަހަރުގެ މެޓީ ލޯންގްސްޓާފް ވަނީ ނިއުކާސަލް އަށް މެޗުގެ ލީޑު ނަގައިދީ އެޓީމަށް ހިތްހަމަޖެހުން ހޯދާދީފައެވެ.\nޔުނައިޓެޑްގެ ފަރާތުން މުޅިމެޗްގައިވެސް ވަރަށް އާދައިގެ ކުޅުމެއް ކުޅުމެއް ފެނިގެންދިޔައިރު ޔުނައިޓެޑަށް ގޯލެއް ކާމިޔާބުކުރަން ލިބުނީ އެންމެ ފުރުސަތެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ހަމަލާވެސް ދިޔައީ ގޯލާ އަމާޒުނުވެ ބޭރަށެވެ.\nރޭގެ މެޗުން ޔުނައިޓެޑް ބަލިވިިިރު މިއީ ރަށުން ބޭރުގައި ކުޅެ ލީގުގައި އެޓީމަށް މޮޅެއް ނުހޯދި ނިންމާލަން ޖެހުނު 8 ވަނަ މެޗެވެ. ލީގުގައި ޔުނައިޓެޑް ދެން ބައްދަލުކުރާނީ އެއްވަނައިގައި އޮތް ލިވަޕޫލްއާއެވެ.


ޒަމާންވީ ނަލަ ރީތި ގުޅުމެއް ހުތުރު ނިމުމަކާ ދިމާލަށް – Dhuvas Online\nޒަމާންވީ ނަލަ ރީތި ގުޅުމެއް ހުތުރު ނިމުމަކާ ދިމާލަށް\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު އެއް ކުޅުންތެރިޔާ ލިއޮނަލް މެސީ، އޭނާގެ މަތީ ފެންވަރުގެ ކްލަބް ފުޓްބޯޅަ ނިންމާލާނީ ބާސެލޯނާއާ އެކުގައި ކަމަށް އަބަދު ވެސް ގިނަ ބަޔަކު އައީ ދެކެމުންނެވެ. އެހެނަސް، އަދު މި ވަނީ މަންޒަރު ބަދަލުވެފައެވެ. ދެތިން ދުވަސް ކުރިން ލިއޮނަލް މެސީ ބާސެލޯނާ ދޫކޮށްލަން ނިންމައި އެކަން ބާސެލޯނާއަށް ލިޔުމުން އަންގާފައިވާއިރު، މި ޚަބަރު ވެގެން ދިޔައީ ފުޓްބޯޅައިގެ ދުނިޔެ ސިއްސުވާލި ޚަބަރަކަށެވެ. އިވޭ އަޑުތަކާއި ފެންނަމުންދާ މަންޒަރުތަކަށް ބަލާއިރު، ހީކުރި ގޮތާ ޚިލާފަށް މެސީ އާއި ބާސެލޯނާގެ ގުޅުން ނިމެން މި އަންނަނީ ހަޑި ގޮތަކަށެވެ.\nލިއޮނަލް މެސީ ބާސެލޯނާ ދޫކޮށްލުމާ ހަމައަށް ކަންތައްތައް ދިޔައީ ކުއްލިއަކަށް ނޫނެވެ. ބާސެލޯނާއާ މެދު ލިއޮނަލް މެސީގެ ހިތްހަމަ ނުޖެހުން ފެށުނު ހިސާބަކީ އެ ކްލަބްގެ ކުރީގެ ކުޅުންތެރިޔާ ނޭމާ އަލުން ކްލަބަށް ގެންނަން ބޭނުންވެ ލިއޮނަލް މެސީ ތަކުރާރުކޮށް އެކަމަށް ބާރު އެޅުމުން ވެސް ކްލަބްގެ ބޯޑުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް އެކަމަށް މަސައްކަތް ނުކުރުމެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރު ނޭމާ ބާސެލޯނާ ދޫކޮށް ޕީއެސްޖީއަށް ބަދަލުވުމަށްފަހު އަލުން ބާސެލޯނާއާ ގުޅެން ނޭމާ ވެސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ބާސެލޯނާއިން ނޭމާގެ ވަކިވުމަށްފަހު، ކުޅުންތެރިން ގަތުމަށް މިހާތަނަށް ބިލިޔަން ޔޫރޯއާ ގާތަށް ޚަރަދު ކޮށްފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބޮޑެތި ގިނަ ޓްރާންސްފާތަކުން ވީ ފައިދާއެއް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން ނޭމާ ގެންނަން ބާސާގެ ބޯޑުން އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތް ކުރާކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރެވުމާ ހަމައިން މެސީއާ ބާސެލޯނާއާ ދެމެދު ކުނި ޖެހެން ފަށައިފިއެވެ.\nނޭމާއަށް ފަހު ބާސެލޯނާއަށް އަދި މިހާތަނަށް ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ތަށްޓެއް ނުހޯދެއެވެ. ސީދާ މެސީ ވެސް ބާސެލޯނާގެ ސަޕޯޓަރުންނާ މުޚާތަބުކޮށް، ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ތަށި އަލުން އަނބުރާ ކޭމްޕް ނޯ އަށް ގެނެސްދޭނެކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް އެ ހުވަފެން ވަނީ ހަގީގަތަކަށް ނެހެދިފައެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ލަދުވެތިކޮށް ކޮންމެ ފަހަރަކު ބާސެލޯނާއަށް ޗެމްޕިއަންސް ލީގާ ވަކިވާން ޖެހެމުން އައިއިރު، މެސީ އައީ ބާސެލޯނާއިން މި ކުރިއަށް ދާގޮތަށް ގޮސްގެން ކާމިޔާބީ ހާޞިލް ނުވާނެކަމުގެ އިންޒާރު ދެމުންނެވެ. ބާސެލޯނާއަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ޖެހޭކަމަށް ބުނަމުންނެވެ. އެހެނަސް އެކަންކަން ހަގީގަތަކަށް ނުވިއިރު، މެސީއާ ބާސެލޯނާގެ ބޯޑާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ދިޔައީ ހީނަރުވަމުންނެވެ.\nއެންމެ ފަހުން، މި ސީޒަންގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލްގައި ބަޔާން އަތުން 8-2 އިން ބަލިވި މެޗަށް ފަހު، މެސީ އިތުރަށް ބާސާގައި މަޑުކުރާނެތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުތައް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އެ ސުވާލުތައް ކުރެވުނަސް މެސީ ބާސާ ދޫކޮށްނުލާނެ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު އައީ ބަލަމުންނެވެ. އެހެނަސް، ބާސެލޯނާ ދޫކޮށްލަން ބޭނުންވާކަން މެސީ ލިޔުމުން އެ ކްލަބަށް އެންގުމާ ހިސާބުން އައީ ވަރުގަދަ ލޮޅުމެކެވެ. މީޑިޔާގެ ފަހަ ސުރުހީތަކުން މެސީ ނޫން އެއްޗެއް ނުފެންނައިރު، ބާސެލޯނާގެ ސަޕޯޓަރުން ވަނީ އެ ކްލަބްގެ ސްޓޭޑިއަމް ކައިރީގައި މުޒާހަރާ ވެސް ކޮށްފައެވެ. ކްލަބްގެ ރައީސްގެ އިސްތިއުފާއަށް ވެސް ގޮވާފައެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި މެސީ ހުށަހެޅީ އޭނާގެ އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއެއްގައިވާ ފަދައިން ބާސެލޯނާއާއެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލުމަށެވެ. މާނައަކީ މެސީ ހިލޭ ޓްރާންސްފާއެއްގައި އެހެން ކްލަބަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ދޮރު ހުޅުވާލުމެވެ. ބާސެލޯނާއަށް މެސީއާއެކު އޮތް ޒަމާންވީ ރީތި ގުޅުން ރީތިކޮށް ނިންމާލެވެން އޮތެވެ. އެހެނަސް، އެ ކްލަބްގެ އެންމެ މުހިންމު ކުޅުންތެރިޔާ ކްލަބާ ވަކިވުމަކީ އެ ކްލަބަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ޚާއްސަކޮށް ބާސެލޯނާއަށް އެެއްވެސް އެއްޗެއް ނުލިބޭނަމަ އެއީ ބުއްދި ގަބޫލުކުރާނެކަމެއް ނޫނެވެ.\nނިމުން ހުތުރުވުމާ ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެހި ހިސާބަކީ މިއީއެވެ. ބާސެލޯނާއިން ދެކޭ ގޮތުގައި އެއްބަސްވުމުގައި އޮތީ ކޮންމެ ސީޒަނެއް ނިމުމުގެ ކުރިން މެސީއަށް އޭނާގެ ބާސެލޯނާއާއެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުން އުވާލެވޭގޮތަށެވެ. އެހެންކަމުން މި ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް މެސީ މާއްދާއަށް އަމަލުކޮށްފައި ނުވާތީ މިހާރު އެއީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުރެވޭނެކަމެއް ނޫނެވެ. ބާސެލޯނާއިން ވަނީ ޖަވާބުގެ ގޮތުގައި މެސީއަށް ލިޔުމުން އެގޮތަށް އެކަން އަންގާ ވެސް ފައެވެ. އެހެނަސް މެސީގެ ވަކީލުން ދެކޭގޮތުގައި ކޯވިޑް19 ގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން މި ސީޒަންގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ފައިނަލް މެޗު ކުޅުނީ އޯގަސްޓް މަހުގައި ކަމަށް ވާތީ، ސީޒަން ނިމުނު ކަމަށް ބެލެވޭނީ އޯގަސްޓް މަހުގެ ނިޔަލަށެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން މި މައްސަލައިގައި ބާސެލޯނާއިން ގޮތް ދޫނުކުރާނެއެވެ. ބާސެލޯނާއިން ބުނަނީ މެސީއަށް ކޮންޓްރެކްޓް އުވާނުލެވޭނެ ކަމަށާއި، މެސީ ގަންނަން ބޭނުންވާ ކްލަބަކުންނަމަ މެސީގެ ކޮންޓްރެކްޓް އުވާލެވޭ އަދަދުކަމުގައިވާ 700 މިލިޔަން ދީފައި މެސީ ގެންދިއުމަށެވެ. އެހެނަސް އެއްބަސްވުމުގައި އޮތް މާއްދާއާމެދު މެސީ ދެކޭގޮތް ތަފާތުވުމުން މިކަމުގައި ހައްލު ނުލިބޭނަމަ، ދެން މި މައްސަލަ ފެނުން އެންމެ ގާތީ ކޯޓުންނެވެ. މާނައަކީ ޝަރީއަތަކާ ހިސާބުން މެސީއާ ބާސެލޯނާގެ ގުޅުން ނިމުމަކަށް އައުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވުމެވެ. މިހެން ކަންތައް ވެއްޖެނަމަ 16 އަހަަރުވީ ރިވެތި ނަމަ ތާރީޚީ ގުޅުން ނިމުމަކަށް އަންނާނީ ހަމަ ގައިމު ވެސް ހުތުރު ކޮށެވެ. މެސީއާ ބާސެލޯނާގެ ގުޅުން އިތުރަށް ހީނަރުވެ ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އިތުރު މައްސަލަތަކެއް ޖެހިގެންނެވެ.\nދެން ވާނެގޮތެއް ބަލަން ތިބެމާ ހިނގާށެވެ!\nއިތުރަށް ކިޔުމަށް: Messi Maayooskamugai, Barcelona Haaskamugai – Messi Barca dhookohlaafaanetha?\nމެސީ މާޔޫސްކަމުގައި، ބާސާ ހާސްކަމުގައި – މެސީ ބާސާ ދޫކޮށްލާފާނޭތަ؟


Ras Online - ކޮވިޑް-19: މާލެއިން 36 މީހުންނާއިއެކު، ޖުމްލަ 144 މީހަކު މިއަދު ޕޮޒިޓިވް\nކޮވިޑް-19: މާލެއިން 36 މީހުންނާއިއެކު، ޖުމްލަ 144 މީހަކު މިއަދު ޕޮޒިޓިވް\nއަހުމަދު ޝާހް 21 ޖުލައި 2021 - 22:32\nރާއްޖެއިން މިއަދު 144 މީހަކު ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެއެވެ.\nއެޗްޕީއޭގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން ރާއްޖެއިން ބަލިޖެހުނު މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިހާރު ވަނީ 76،332 އަށް އަރާފައެވެ. އަދި އިއްޔެ އިރުއޮއްސި 6:00 އިން މިއަދު އިރުއޮއްސި 6:00 އަށް އެކްޓިވް ކޭސްތައް ނުވަތަ ބަލިޖެހިފައި ތިބި މީހުންގެ އަދަދު އުޅެނީ 2،571 ގައެވެ.\nމިއަދު ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވް ވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަހައްދުން ޕޮޒިޓިވްވި 36 މީހަކާއި އެހެނިހެން ސަރަހައްދު ތަކުން ޕޮޒިޓިވްވި 108 މީހުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ރިސޯޓުތަކުން ޕޮޒިޓިވްވި 36 މީހަކާއި، އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށްތަކުން ޕޮޒިޓިވްވި 72 މީހަކު ހިމެނެއެވެ.\nއެޗްޕީއޭ ގެ ތަފާސްހިސާބުން ދައްކާގޮތުން މިވަގުތު ހޮސްޕިޓަލްގައި އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާދެމުން ގެންދަނީ 12 މީހުންނަށެވެ. އެޗްޕީއޭއިން ބުނީ ކޯވިޑަށް ޓެސްޓްކުރުމަށް ރާއްޖޭގައި ވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑީއިރުގެ ތެރޭގައި 6138 ސާމްޕަލް ނަގާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑީއިރުގެ ތެރޭގައި 191 މީހަކު މިބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވާއިރު، މިހާތަނަށް ރާއްޖެއިން ބަލިޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން 73،531 މީހުންވަނީ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައެވެ.\nއިންތިހާބުގެ އިންތިޒާމްތައް ވަރަށް ދޯދިޔާ: އަކްރަމް\n25 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 - 11:37\nއެމްއާރްއެމްގެ ޒައީމަކަށް ރައީސް މައުމޫން އަދި ރައީސް ކަމަށް ފާރިސް އިންތިހާބަކާއި ނުލައި\n25 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 - 10:58\nރައީސްގެ ތަޤުރީރުގެ އަޑު ފަނޑުކުރަން ކުރި މަސައްކަތް ދިޔައީ ތޮޅިއަށް: މައުސޫމް\n25 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 - 10:42\nއެމްޑީޕީގެ ޤައުމީ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު ފަށައިފި\n25 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 - 10:37


ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް އައްޑޫ ސިޓީއާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލައްވައިފި – Maldivian Democratic Party\nގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް އައްޑޫ ސިޓީއާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލައްވައިފި\nގުޅިފައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިޙް (އިބޫ) އާއި އެމަނިކުފާނުގެ ރަނިންގމޭޓް ފައިސަލް ނަސީމް އައްޑޫ ސިޓީއާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީއަށް ކުރެއްވި ކެމްޕޭން ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލެއްވުމަށްފަހު މާލެ ވަޑައިގެންފިއެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީއާއި ފުވައްމުލައް ސިޓީއިންވެސް ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓަށާއި، އެބޭފުޅުންނާއިއެކު ވަޑައިގެންނެވި ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ވަފުދަށް ހޫނު މަރުހަބާއެއް ވަނީ ކިޔާފައެވެ.\nޖަޒީރާ ރާއްޖެ ކެމްޕޭންގެ ދަށުން ހުކުރު ދުވަހު އައްޑޫ ސިޓީއަށް ފެއްޓެވި މި ދަތުރުފުޅުގައި ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓްގެ އިތުރުން އެމްޑީޕީއާއި އަދި ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ އިސް ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ. މި ދަތުރުފުޅުގައި އައްޑޫ ސިޓީގެ ރަށްތަކާއި ފުވައްމުލަކުގައި ދޮރުން ދޮރަށް ހިންގަވައި، ރައްޔިތުންގެ ހާލު ބައްލަވައި، ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތައް ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް ވަނީ އައްސަވާފައެވެ.\nދޮރުން ދޮރަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި ރަށްރަށުގައި ތިއްބަވާ އުމުރުން ދުވަސްވީ ފަރާތްތަކާއި، ޒުވާނުންނާއިވެސް ބައްދަލުކުރައްވައި، އެފަރާތްތަކުން އެދޭ ކަންކަމުގެ ވާހަކަ އަޑު އެއްސެވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ފުވައްމުލަކަށް ވަޑައިގެން ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް ވަނީ އެރަށުގެ އިރުމަތީ ފަރާތު ގިރާ ސަރަހައްދު ބައްލަވާލައްވާފައެވެ. ރަށް ގިރުމުގެ މައްސަލައަކީ ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުން އެންމެ ކަންބޮޑުވާ އެއް މައްސަލައިގެ ގޮތުގައި އެރަށުގެ ރައްޔިތުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެރަށުގައި ތިއްބަވާ އަދާލަތު ޕާޓީގެ މެމްބަރުންނާއިވެސް ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް ވަނީ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީގެ ރަށްތަކުގައި ދޮރުން ދޮރަށް ހިންގެވުމުގައި އައްޑޫ ސިޓީ ހުޅުދޫއަށް ވަޑައިގެން އުއްތަމަފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ ސަޢީދުގެ އާއިލާއާއި ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް ވަނީ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ.\nދެ ސިޓީގައިވެސް ގުޅިފައިވާ ޕާޓީތަކުގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓާއި ރަނިންގމޭޓް ވަނީ ކެމްޕޭން ޓީމްތަކާއި ބައްދަލުކުރައްވައި ކެމްޕޭން ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތާއި ގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާކުރައްވާފައެވެ.


Lanka ge Avant Garde kunfunee ge chairman hayyaru koffi | Mihaaru\nސްރީ ލަންކާގެ އެވަންޓް ގާޑު ކުންފުނީގެ ޗެއާމަން ނިސާންކާ ސެނާދިޕަތީ.\n08 ސެޕްޓެމްބަރ 2016 - 13:27\nކޮލަމްބޯ (ސެޕްޓެމްބަރު 8) - ސްރީ ލަންކާގެ ކުރީގެ ރައީސް މަހިންދާ ރާޖަޕަކްސާގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ސަރުކާރުގެ ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ކަނޑުމަތީގައި ސަލާމަތީ ގޮތުން ޚިދުމަތް ދިން ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ އެވަންޓް ގާޑް މެރިޓައިމް ސާވިސްގެ ޗެއާމަން މޭޖާ ނިސާންކާ ސެނާދިޕަތީ ހައްޔަރުކޮށްފި އެވެ.\nކަނޑުމަތީގައި ފްލޯޓިން އާމަރީއެއްގެ ގޮތުގައި އެވަންޓް ގާޑުން ހަތިޔާރު ބޯޓެއް ގެންގުޅުނު މައްސަލާގައި ރާޖަޕަކްސާގެ ކޮއްކޮ ގޮތަބަޔާއާ ވެސް ވަނީ ސުވާލުކޮށްފަ އެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީ ހިންގަވާފައި ވަނީ ގޮތަބަޔާ އެވެ.\nކުރީގެ ސަރުކާރުގެ މައްސަލަތައް ބަލާ ބްރައިބަރީ ކޮމިޝަނުން ސުވާލު ކުރުމަށް ސެނާދިޕަތީ ހައްޔަރު ކުރި ނަމަވެސް ކޮލަމްބޯ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރުމުން ވަނީ ކަފާލާތުގެ ދަށުން މިނިވަންކޮށްފަ އެވެ. ސެނާދިޕަތީއާ އެކު ހައްޔަރު ކުރި ސިފައިންގެ ކުރީގެ މޭޖާ ޖެނެރަލެއް ކަމަށްވާ ޕަލިތާ ފެނާންޑޯ ވެސް އިއްޔެ ވަނީ ހައްޔަރުކޮށް ކޯޓަށް ހާޒިރުކޮށްފަ އެވެ. އޭނާ ވެސް ވަނީ ކޯޓުން ދޫކޮށްލައިފަ އެވެ.\nހަތިޔާރު ބޯޓުގެ މައްސަލަ ބަލާ ތަހުގީގު ކުރާ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ސެނާދިޕަތީއާ އިތުރު ހަތް މީހެއްގެ މައްސަލަ ކޮލަމްބޯ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް މި މަހު 1 ވަނަ ދުވަހު ހުށަހަޅައިފަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގޮތަބަޔާގެ އިތުރުން ސިފައިންގެ ކުރީގެ ތިން ކޮމާންޑަރުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\nގޮތަބަޔާގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރަނީ ސަރުކާރުގެ ހަތިޔާރުތައް އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކަށް ދީގެން ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި ފައިދާ ހޯދާފައިވާތީ އެވެ. ގޮތަބަޔާ ހިންގެވި ކޮރަޕްޝަނުން ދައުލަތަށް 75 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. ކަނޑުމަތީގެ ބޯޓެއްގައި އާމަރީއެއް ހަދައިގެން ހަތިޔާރު ގެންގުޅުމާއި ވެރިރަށް ކޮލަމްބޯ އިން ހަތިޔާރު ގުދަނެއް ފެނިފައި ވަނީ ރާޖަޕަކްސާގެ ވެރިކަން ނިމުނުތާ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ. ގޮތަބަޔާގެ ނުފޫޒުން ހަތިޔާރު ސަޕްލައިކޮށްދީފައިވާ އެވަންޓް ގާޑް ސެކިއުރިޓީ ސާވިސް ކުންފުނިން ބުނެފައި ވަނީ ކަނޑުމަތީގެ އާމަރީ ބޭނުންކޮށްފައި ވަނީ ކަނޑުފޭރޭ ބޯޓުތަކުން ހިމާޔަތް ހޯދައިދިނުމަށް ކަމަށެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސްރީ ލަންކާ ކޯޓް ކޮރަޕްޝަން ރިޝްވަތު ދެކުނު އޭޝިއާ\nމަރުކަޒީ ބޭންކުން ބޮންޑު ވިއްކި މައްސަލަ ސިރިސޭނާ ބަލަނީ


Fandiyaaru Areef ves jeheynee vakikuran! | Mihaaru\nފަނޑިޔާރުކަމުން ރިޓަޔާ ކުރެއްވި އަރީފާއި ޖޭއެސްސީގެ މެމްބަރުން މަޖިލިހުގެ ޖުޑީޝަރީ ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުމަކަށް ކުރިން ވަޑައިގަންނަވަނީ.--- ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/ މިހާރު\n21 ނޮވެމްބަރ 2019 - 15:01 32 comments\nއެކަނިމާއެކަނި، ހުޅުމާލޭގެ ބައެއް ހިސާބުތަކުގައި، ދޮށި ހިއްޕަވައިގެން މަސް ބާނަން ހުންނަވާ އިރު، އޭނާއަކީ ވަރަށް އާދައިގެ އަދި އާންމުންގެ ތެރެއަށް ވެސް ނުކުންނަވާ ރަނގަޅު ބޭފުޅެއް ކަމަށް، ބައެއް މީހުންނަށް ހީވެދާނެ އެވެ. އެކަމަކު ސުޕްރީމް ކޯޓުން، ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީއާ މުޅިން ހިލާފަށް ނިންމި ނިންމުންތަކާއި މިނިވަން އެހެން ބާރުތަކުގެ މައްޗަށް ވެރިވެގަތް އަމުރުތަކާއި ސިޔާސީ މަގުސަދުތައް ހިމެނޭ އެތައް ދައުވާއަކަށް ތާއީދުކުރެއްވުން ފަދަ އެތައް ކަމެއްގައި، ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ އަރީފް ހުންނެވީ ރަނގަޅަށް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ. އެެހެންކަމުން އެއީ ރަނގަޅު ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ.\nއާ ވެރިކަމަކާ އެކު ރައްޔިތުން ހަވާލުކުރި ބޮޑު ޒިންމާގެ ދަށުން ރާއްޖޭގެ ޝަރުއީ ނިޒާމް އިސްލާހުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދާއިރު، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އެ ބެންޗަށް ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ) އާއި އެމްޑީޕީގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ އޮތް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުން މިހާރު ގެންދަނީ "އަދަބު" ދެމުންނެވެ. އެގޮތުން މިހާރު ވެސް، އޭގެ ތެރެއިން ތިން ފަނޑިޔާރަކު މަގާމުން ވަކިކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައި އޮތް އެތައް ހައްގެއް ނިގުޅައިގަތުމުގެ އަޑީގައި ތިއްބެވި، ކުރީގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ ސައީދާއި ފަނޑިޔާރު އަލީ ހަމީދުގެ މަގާމު ވެސް ކުރިން ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ.\nއެކަމަކު ޖޭއެސްސީން އިއްޔެ ފަނޑިޔާރު އަރީފަށް، ރިޓަޔަމެންޓްގެ ފުރުސަތު ދިނުމުން، އެތައް ބައެއްގެ ހިތުގައި ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފަ އެވެ. އިސްލާހުކުރެވޭ ޝަރުއީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އެފަދަ ފުރުސަތެއް ދޭން ނުޖެހޭ ފަނޑިޔާރުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅަކު، މުޅި އުމުރަށް ދައުލަތުން މާލީ އެހީތެރިކަން ލިބޭ ގޮތަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. އެއީ ޖޭއެސްސީއަށް ވެސް ކުރެވިގެން ވާނެ ކަމެއް ކަމަކަށެއް ނުފެނެ އެވެ.\nޖޭއެސްސީގެ ބައެއް މެމްބަރުން: ފަނޑިޔާރު އަރީފަށް ރިޓަޔާމަންޓުގެ ފުރުސަތު ދޭން އެ ކޮމިޝަނުން ރޭ ނިންމިއިރު، އޭނާގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ސުލޫކީ މައްސަލަތަކެއް ޖޭއެސްސީން އައީ ބަލަމުން.---ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nފަނޑިޔާރު އަރީފަކީ، ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ބާރު ކަނޑުވާލި ނިންމުންތަކުގައި ސޮއިކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ސިޔާސީ މަގުސަދު އޮވެގެން، އަބްދުﷲ ޔާމީން ސަރުކާރުން، ސުޕްރީމް ކޯޓު ލައްވައި ކުރުވި ހުރިހާ ކަމެއްގައި އޭނާ އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވާ ކަމުގެ ހެއްކަކީ، އެފަދަ ހުރިހާ އަމުރެއް/ހުކުމެއް އައިސްފައި އޮތީ މުޅި ބެންޗުގެ އިއްތިފާގުން ކަމަށް ވުމެވެ. އެކަން އެހާ ސާފުކޮށް ފެންނަން އޮތުމާ އެކު، ޖޭއެސްސީގެ ޒިންމާއަކީ، ރިޓަޔަމަންޓަށް އޭނާ އެދިވަޑައިގަތަސް، އެހެން ފަނޑިޔާރުންނާ މެދު އަމަލްކުރި ގޮތަށް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް ފޮނުވައިގެން، ފަނޑިޔާރުކަމުން ދުރުކުރުމެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ބެންޗުން ހުރިހާ ހަޑިއެއް ހާވައި، ރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ކޯޓުގެ އަގު ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީގައި ވައްޓާލި އިރު، ފަނޑިޔާރު އަރީފް އެކަމާ ދެކޮޅު ނަމަ، ކުރިން ވެސް ރިޓަޔާ ކުރެއްވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތެވެ. އެކަމަކު އޭރު "މުސްކުޅިފުޅުވުމު"ގެ ނިޔަތެއް، ސިއްހީ ހާލުކޮޅު ދެރަކަމުގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން، ގޯސް ހެއްދެވި ފަނޑިޔާރުންނާ ދެކޮޅަށް ޖޭއެސްސީ އާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުން ފިޔަވަޅު އަޅަން ފެށުމުން، ދައުލަތުގެ މާލީ ހިމާޔަތާއި ރީތި ގޮތުގައި މަގާމުން ވަކިވެވަޑައިގަތުމުގެ ފުރުސަތު ފަނޑިޔާރު އަރީފަށް ހައްގެއް ނުވެ އެވެ. ސުވާލަކީ ޖޭއެސްސީން ހަމައެކަނި އޭނާއާ މެދު "ހަމްދަރުދީވުމު"ގެ ސަބަބަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟\nހައި ކޯޓަށް އެންމެ ފަހުން އައްޔަންކުރި ދެ ފަނޑިޔާރުން ހުވާކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި، އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުކަމުން އިހަށް ދުވަހު ވަކިކުރި ޑރ. އަހުމަދު އަބްދުﷲ ދީދީ އާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް ނަޝީދު އަދި އަރީފް.---ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\n"އެ ބޭފުޅާ ރިޓަޔާމަންޓަށް އެދިވަޑައިގަތީމާ އޮންނަ އުސޫލުގެ ތެރެއިން ރިޓަޔާމަންޓް ހަމަޖެހިގެން ދިޔައީ. އަރީފަށް ވެސް ނުދަންނަވަން ރިޓަޔާމަންޓަށް ލީމަ ލިބޭނެ ކަމަކަށް،" މިއީ ފަނޑިޔާރު އަރީފްގެ މައްސަލަ ވެސް ޖޭއެސްސީން ބަލަމުން އަންނަނިކޮށް، ރިޓަޔަކުރެއްވުމުގެ ފުރުސަތު ދެއްވީ ކީއްވެގެންތޯ ދެންނެވުމުން ޖޭއެސްސީގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އިޒްމީރާ ޝިހާމް ވިދާޅުވި ވާހަކަ އެވެ.\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި ގޮނޑިކޮއްކޮއަކަށް ވި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗު، ޝަރުއީ ނިޒާމް އިސްލާހުކުރަން އާ ސަރުކާރާއި އެމްޑީޕީން ވި ވައުދާ އެއްގޮތަށް ބަދަލުކުރާ އިރު، ޖޭއެސްސީގެ އެ ޖަވާބު ނުފުދެ އެވެ. އެއީ ގަބޫލުކުރެވޭނެ ވާހަކައެއް ވެސް ނޫނެވެ. ކުރީގެ ބެންޗުގެ ހުރިހާ ފަނޑިޔާރުން، އެއްވެސް އިނާޔަތެއް ނުދީ، ބޭރުކުރުން ނޫން އެހެން ފިޔަވަޅެއް ޖޭއެސްސީ އާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް މި ދަނޑިވަޅު އޮތް ކަމަކަށެއް ނުފެނެ އެވެ.\nއެކަމަކު މިހާރު ޖޭއެސްސީން ކަން ކުރި ގޮތުން ފަނޑިޔާރު އަރީފް އެ ހުންނެވީ ކުށެއް ނެތި، މަގާމުން ދުރުވެވަޑައިގެންފަ އެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ވޯޓާ ކުރިމައްޗެއް ނުލައްވަ އެވެ. ޖޭއެސްސީގެ ތަހުގީގު ނުނިމެ އެވެ.\nގަބޫލުކުރައްވާށެވެ. ޖޭއެސްސީ އާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަށް ވެސް ދޫނުކުރެވޭނެ ކަންކަން ހުންނަން ޖެހޭނެ އެވެ. އެންމެ ފަހު ވަގުތާ ޖެހެންދެން ވެސް، އިންސާފު ހޯދައިދޭން މަސައްކަތްކުރަން ޖެހޭ ހާލަތްތައް އަންނާނެ އެވެ. ކުރީގެ ސަރުކާރާ ދެކޮޅު ހުރިހާ ލީޑަރުން ބަންދުގަ އާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ތިއްބެވި އިރު، ހިތްވަރުދެރަނުކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ވިއްކީ އަނިޔާވެރިކަމާއި ހިޔާނާތުގެ ވާހަކަތަކެވެ. ގާނޫނުއަސާސީ ނަގަހައްޓާނެކަމުގެ މިސާލުތަކެވެ. ބަންދުކޮށްފާނެ ކަމަށް ނުބަލައި، އެންމެ އާދައިގެ މީހުން ފެށިގެން، ރާއްޖޭގައި ތިބި އިދިކޮޅު ސިޔާސީ އިސް މީހުން ގުޅިގެން އެ މަސައްކަތްކުރީ އިހަކަށް ދުވަހު އެވެ. މުޅި ގައުމުގައި ރުޅިވެރިކަމާއި ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުން އުފެދުމުގެ ގިނަ ސަބަބުތައް އައިސްފައި ހުރީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެއީ އެއްވެސް ފަނޑިޔާރަކު ހިޔާލު ތަފާތުނުވެ، އެންމެން އެކުވެގެން ސޮއިކުރައްވައި، ނުވަތަ ނިންމަވާފައި ހުރި ނިންމެވުންތަކެވެ. އެއިން އެއްވެސް ނިންމުމަކާ ދެކޮޅު ހެއްދެވުމުގެ ގޮތުން ރީތި ގޮތުގައި ރިޓަޔަމެންޓްގެ ފުރުސަތު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެއްވެސް ފަނޑިޔާރަކު ބޭނުންކުރައްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި އިސްތިއުފާ ދެއްވާފައެއް ވެސް ނުވެ އެވެ.\nކުރީގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ޑރ. އަހުމަދު އަބްދުﷲ ދީދީ އާއި އާދަމް މުހައްމަދު އަދި އަރީފް.---ފޮޓޯ:މިހާރު\nއެ ބޭފުޅުން ހީކުރެއްވީ، އަބަދުވެސް ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް ހުކުމް ނެރެދެންޏާ މަގާމު ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އެއީ ލިބެން ޖެހޭ ފުރުސަތެއް ނޫނެވެ. ލިބިދެވިގެންވާނެ ފުރުސަތެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nކުރު ހުލާސާއެކެވެ: ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހޭވި ކޮންމެ ހަޑިއެއްގައި ފަނޑިޔާރު އަރީފް ހުންނެވީ ޖެހިވަޑައިގެންފަ އެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ގާނޫނުއަސާސީގެ ބާރު ކަނޑުވާލި ކޮންމެ ފަހަރަކު، އޭނާ ހުންނެވީ އޭގެ ބައިވެރިއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ސިޔާސީ އެކި ބޭފުޅުންނާ ދެކޮޅަށް ކޮށްފައި އޮތީ ނުހައްގު ދައުވާތަކެއްކަން އެނގިވަޑައިގެން ތިއްބަވައި، އިސްތިއުނާފް ނިންމެވި އެވެ. ނުވަތަ އިސްތިއުނާފް ގަބޫލުނުކުރައްވައި، އަނބުރާ ފޮނުވާލެއްވި އެވެ. އެވަރުގެ ފަނޑިޔާރަކަށް އާ ޖޭއެސްސީން ދީފައި މިހާރު އެ އޮތީ ރީތިކޮށް މަގާމުން ދުރުވެވަޑައިގަތުމުގެ ފުރުސަތެވެ.\nޖޭއެސްސީ އާއި ސިޔާސީ އާ ވެރިން އިންސާފުގެ މަތީގައި ތިއްބަވަން އެބަ ޖެހެ އެވެ. ހަމަހަމަކޮށް، އަމަލްކުރައްވަން އެބަ ޖެހެ އެވެ.\nފަނޑިޔާރު އަރީފް، ދޮށި ހިއްޕަވައިގެން އާންމުންގެ ތެރޭގައި މަސް ބާނަން ހުންނެވިއަސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މާޒީން ދައްކުވައިދެނީ އެހެން މޫނެކެވެ. އެފަދަ ބޭފުޅަކަށް ދައުލަތުގެ މާލީ އެހީތެރިކަން، މުޅި އުމުރަށް ހައްގެއް ނުވެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ އަރީފް ފަނޑިޔާރުން ޖުޑީޝަރީ ސުޕްރީމް ކޯޓް ކޮލަމް\nނަމަނަމަ އިސްތިއުފާ ނުދެއްވާތި!\nއޮޅުންބޮޅުން: ޝަރުއީ ނިޒާމަށް އަވަސް ފަރުވާއެއް ބޭނުން


ކޮލަމްބޯ ޕްލޭން – ކޮރެއާ (ކޭ.ޑީ.އައި ސްކޫލް) 2021\nކޯހުގެ މުއްދަތު: 1 އަހަރު\nމާސްޓަރ އޮފް ޕަބްލިކް ޕޮލިސީ\nމާސްޓަރ އޮފް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕޮލިސީ\nމާސްޓަރ އޮފް ޕަބްލިކް މެނޭޖްމަންޓް\nމާސްޓަރ އިން އިންޓެލެކްޗުއަލް ޕްރޮޕަޓީ އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕޮލިސީ\n- ޕަބްލިކް ސެކްޓަރގައި މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތެއްކަމުގައިވުން\n- މިމިނިސްޓްރީގެ ވެބްސައިޓަށް އަޕްލޯޑްކުރެވިފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ގައިޑްލައިންގައި އިތުރު ޝަރުތެއްވާނަމަ އެޝަރުތު ހަމަވުން.\nފުރިހަމަކުރައްވާފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމާއެކު ހުށަހަޅުއްވަން ޖެހޭ ތަކެތި.\n4. ޕަބްލިކް ސެކްޓަރގައި މަސައްކަތްކުރާ ކަން އަންގައިދޭ ލިޔުން.\n6. މިހާރު ހާސިލް ކުރައްވާފައިވާ އެންމެ މަތީ ސެޓްފިކެޓް ހާސިލް ކުރެއްވިފަހުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޚިދުމަތް ކޮށްފައިވާ މުއްދަތު އެނގޭނެ ރަސްމީ ލިޔުމެއް.\n7. ޚިދުމަތްކުރުމަށް ބޮންޑެއް އޮތްނަމަ، ބޮންޑުކުރި ތަނަކުން އެބޭފުޅަކު މި ކޯހަށް ދޫކުރާނެކަމުގެ ލިޔުން.\n8. އިޢުލާނާއިއެކު މި މިނިސްޓްރީގެ ވެބްސައިޓަށް އަޕްލޯޑް ކުރެވިފައިވާ ކޯހުގެ އެޕްލިކޭޝަން ގައިޑްލައިންގައި އިތުރު ޝަރުތެއް ވާނަމަ އެޝަރުތު ހަމަވާކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި، އެއާއި ގުޅޭ ލިޔުން.\n* މިސްކޮލަރޝިޕާ ގުޅޭ އިތުރު މަޢުލޫމާތު މިމިނިސްޓްރީގެ ވެބްސައިޓުން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ.\n* މިސްކޮލަރޝިޕަށް އެޕްލައިކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރެއިން ޝަރުތު ހަމަވާ ހުރިހާ ކެންޑިޑޭޓުން މިމިނިސްޓްރީއިން ނޮމިނޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ފައިނަލް ސިލެކްޝަން ހައްދަވާނީ ކޮލަމްބޯ ޕްލޭންއާއި، ކޭ.ޑީ.އައި ސްކޫލް އޮފް ޕަބްލިކް ޕޮލިސީ އެންޑް މެނޭޖްމަންޓުންނެވެ.\n* މިސްކޮލަރޝިޕްގެ ޓިއުޝަން ފީއާއި ސްޓައިޕެންޓް ކޭ.ޑީ.އައި ސްކޫލުން ދެއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު ރިޓާރން އެއަރފެއަރ ކޮލޮމްބޯ ޕްލޭންއިން ހަމަޖައްސަވައި ދެއްވާނެއެވެ. އިތުރު ޚަރަދެއް ހިނގާނަމަ އެޚަރަދެއް ހަމަޖައްސަންޖެހޭނީ ކޯހަށް ހޮވޭ ކެންޑިޑޭޓް އަމިއްލައަށެވެ.\n* މިމިނިސްޓްރީއަށް އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން މިސްކޮލަރޝިޕަށް ނޮމިނޭޓްކުރެވޭ ކެންޑިޑޭޓުން މިމިނިސްޓްރީން އެންގުމުން، ކޭޑީއައި ސްކޫލްގެ އޮންލައިން އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުއްވުމަށްފަހު4އޮކްޓޯބަރ 2020 ވާ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ 10:00 ގެ ކުރިން މިމިނިސްޓްރީއަށް އެޕްލިކޭޝަން ފޮނުއްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. ކޭޑީއައި ސްކޫލްގެ އޮންލައިން އެޕްލިކޭޝަންއާއިއެކު ހުށަހަޅުއްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނެ ލިޔުންތަކުގެ ތަފްސީލް މިއިޢުލާނާއިއެކު އަޕްލޯޑު ކުރެވިފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ގައިޑްލައިންގައި ބަޔާން ކުރެވިފައިވާނެއެވެ.\n* މިކޯހުގެ ކިޔެވުން ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2021 ވަނަ އަހަރު ފެބްރުވަރީ މަހުގައެވެ.\n* އެންމެފަހުގެ ސެލެކްޝަން ހަދައި ސްކޮލަރޝިޕް ލިބިވަޑައިގަތުމުން، ފުރުއްވުމުގެކުރިން ސްކޮލަރޝިޕް ލިބިވަޑައިގެން ކޯހަކީ މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީ / ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ލައިސަންސްދޭ އެހެނިހެން އޮތޯރިޓީތަކުން ޤަބޫލު ކުރާ ކޯހެއްތޯ ބައްލަވަންވާނެއެވެ.\nއެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުއްވުމުގެ ސުންގަޑި: 2020 ސެޕްޓެމްބަރ 28 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 13.30 ގެ ކުރިން\nސުންގަޑި: 28 ސެޕްޓެންބަރު 2020 1330


މިއެސޯސިއޭޝަނަށް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަޒީފާތަކަށް މީހުންބޭނުންވެއެވެ. ވީމާ، މިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތަކުން9ސެޕްޓެންބަރު 2015 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 15:00 ގެ ކުރިން މިއެސޯސިއޭޝަނަށް ވަޒީފާއަށް އެދި ސިޓީހުށަހެޅުއްވުން އެދެމެވެ.\nޝަރުޠު: ޖީ.ސީ.އީ އޯލެވެލް އިމްތިހާނުން އިނގިރޭސި ހިމެނޭގޮތަށް މަދުވެގެން2ސީ ފާސް ލިބިފައިވުން\nމިއެސޯސިއޭޝަނުން ރާވާ ހިންގާ މުބާރާތްތަކާ ގުޅޭ އިދާރީ މަސައްކަތްތައް ކުރުން.\nމިއެސޯސިއޭޝަނުން ރާވާ ހިންގާ މުބާރާތްތައް އޮގަނައިޒްކޮށް ހިންގުމުގައި ޢަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވުން.\nމިއެސޯސިއޭޝަނުގެ މެމްބަރުންގެ ރަޖިސްޓްރީ ބެލެހެއްޓުން.\nއޮފީހުގެ ރަސްމީ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން ޙަވާލުކުރެވޭ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރުން.\nމިއެސޯސިއޭޝަނުން ރާވާ ހިންގާ މުބާރާތްތަކުގައި އޮފިޝަލެއްގެ ގޮތުގައި ޚަރަކާތްތެރި ވާނަމަ، އެކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެލަވަންސްތައް ހަމަޖައްސައި ދެވޭނެއެވެ.\nކުޅިވަރާއި ކުޅިވަރުގެ އެޑްމިނިސްޓްރޭޓިވް ދާއިރާއިން ތަޢުލީމު އުނގެނުމަށާއި، ޓްރެއިނިންގ ތަކަށް މިއެސޯސިއޭޝަނަށް ލިބޭ އެކި އެކި ފުރުޞަތުތަކަށް ނަންހުށަހެޅުމުގައި މިއެސޯސިއޭޝަނުގެ މުއައްޒަފުންނަށް އިސްކަންދެވޭނެއެވެ.\nސުންގަޑި: 09 ސެޕްޓެންބަރު 2015 1500


Champions League in Juventus Ketumun Huriha Faadukiumeh Ronaldo Ah - Vaguthu\nޔުއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ދެވަނަ ބުރުން ޔުވެންޓަސް ކެޓުމާއެކު އެ ޓީމުގެ ކޯޗާއި ބައެއް ސަޕޯޓަރުންގެ ނުރުހުން ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯއަށް އަމާޒުކޮށްފިއެވެ.\nދެވަނަ ބުރުގެ ދެވަނަ ލެގުން އަމިއްލަ ދަނޑުގައި 3-2 ގެ ނަތީޖާއަކުން ޔުވެންޓަސް މޮޅުވި ނަމަވެސް، ރަށުން ބޭރުގައި ފުރަތަމަ ލެގުން ޔުވެންޓަސް ވަނީ 2-1 ގެ ނަތީޖާއަކުން ބަލިވެފައެވެ. އެއާއެކު އެގްރިގޭޓް ނަތީޖާއިން 4-4 ން ދެ ޓީމު އެއްވަރުވި ނަމަވެސް، ޕޯޓޯއަށް ކުރި ލިބުނީ ރަށުން ބޭރުގައި ޖެހި ލަނޑުންނެވެ.\nމެޗުގެ ފުރިހަމަ ވަގުތު ހަމަވިއިރު، އެގްރިގޭޓުން ދެ ޓީމު އެއްވަރުވެފައި އޮތުމުން، ނަތީޖާ ނެރުމަށް ވަނީ އިތުރު ވަގުތުގެ ދެ ހާފު ކުޅެފައެވެ. އިތުރު ވަގުތުގެ ފުރަތަމަ ހާފުގައި ލަނޑެއް ނުފެނުނު ނަމަވެސް، ދެވަނަ ހާފުގައި އޮލިވޭރާ ވަނީ ހިލޭ ޖެހުމަކުން ޕޯޓޯއަށް ނަތީޖާ އެއްވަރުކޮށްދީފައެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ދެ މިނެޓް ފަހުން ރަބިއޯ ލަނޑެއް ޖެހިއެވެ. ނަމަވެސް އެގްރިގޭޓުން ކުރި ނުހޯދުނެވެ.\nމެޗަށްފަހު ޔުވެންޓަސްގެ ކޯޗު ބުނީ މި މެޗުގައި ރޮނާލްޑޯގެ ފަރާތުން ފެނުނީ ދަށް ކުޅުމެއް ކަމަށާއި އެހެން މެޗުތަކުގައި ރޮނާލްޑޯގެ ފަރާތުން ފެނުނު ކުޅުމާއި އަޅާ ބަލާއިރު ހާސް ބައި ތަފާތު ކުޅުމެއް ކަމަށެވެ.\n"އަހަރެމެން ހީކުރި ކުޅުމެއް އޭނަ (ރޮނާލްޑޯ) ގެ ފަރާތުން ނުފެނުނު، ރޮނާލްޑޯއަށް މިސްޓަރ ޗެމްޕިއަންސް ލީގޭ ކިޔަސް އެކަމެއް ދަނޑުމަތިން މިފަހަރު ނުފެނުނު، އެހެން ނަމަވެސް އޭނާ އެބަހުރި މި މުބާރާތުގައި މިހާތަނަށް ވަރަށް މޮޅަށް ކުޅެ ޓީމުތަކަށް ތަށި ހޯދަދީފަ، އެކަމަކު މިފަހަރު މިހެން ދިމާވީމަ ވަރަށް ދެރަ" މާޔޫސްވެފައި ހުރި ޕިރްލޯ ބުންޏެވެ.\nޕިރްލޯގެ އިތުރުން ޔުވެންޓަސްގެ ބައެއް ސަޕޯޓަރުންވެސް ދަނީ މީސްމީޑިއާގައި ނުރުހުން ފާޅުކޮށް ރޮނާލްޑޯއަށް ފާޑުކިޔަމުންނެވެ.\nމި ނަތީޖާއާއެކު ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ދެވަނަ ބުރުން ޔުވެންޓަސް ކެޓިއިރު، މިދިޔަ ސީޒަނުގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުންވެސް އެ ޓީމު ކެޓީ ދެވަނަ ބުރުންނެވެ.\nބަލިވީމަ ގޯސް ކުރީ..\nމާޗް 10, 2021 20:43\nއެހެންވީމަ ކޯޗާއި މުޅި ޓީމު މިއޮންނަނީ ރޮނާލްޑޯ އަށް ބަރޯސާވެފަތާ.\nމާޗް 17, 2021 12:50\nބަލަ މީ ހާދަ ބޯ ނެޓް ބަޔެކޭ ދޯ؟ ކާމިޔާބީއަކީ ކޮންމެ ފަހަރަކު ލިބިދާނެ އެއްޗެއް ނޫން.....އެންމެ މޮޅު މީހާއަށް ވެސް ކަމެއް ކާމިޔާބުނުވެ ހިނގަެިދާނެ! ޕިސް ޕިސް....ނަތިން ޓު ސޭ....ރޮނާލްޑޯ.....ޑޯންޓް ގިވް އަޕް✊🏻\nއޭޕްރީލް 1, 2021 21:13\nމައުމޫން 30 އަހަރު ވެރިކަން ކުރި ކާމިޔާބު ލީޑަރެއް


މަސައްކަތް ކުރަންވީ ނަތީޖާ ނެރޭ ބަޔަކަށް ވުމަށް: ޑރ. ނަޒްލާ – Dhuvas Online\nމަސައްކަތް ކުރަންވީ ނަތީޖާ ނެރޭ ބަޔަކަށް ވުމަށް: ޑރ. ނަޒްލާ\nމަސައްކަތް ކުރަންވީ އެއްބަސްވެވޭ ހިސާބެއްގައި ނަތީޖާ ނެރޭ ބަޔަކަށް ވުމަށް ކަމަށް އެޗްއީއޯސީގެ ތަރުޖަމާނު ޑރ. ނަޒްލާ ރަފީގު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވީ ކޯވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކާއި ކުރާ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ހުރިހާ އެންމެނަށް އެއްބަސް ނުވެވޭނެކަން ގަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށާއި ބިނާކުރަނިވި ފާޑުކިޔުންތަކަށް އަބަދުވެސް މަރުޙަބާ ކިޔާނެ ކަމަށެވެ.\nމީގެއިތުރުން މިއީ އާ ބައްޔަކަށްވާތީ އިޖުތިމާޢީ އަދި އިގްތިސާދީ ގޮތުންވެސް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުރި ކަމަށާއި ކުރިމަތިލާން މިޖެހެނީ ހަމައެކަނި ސިއްހީ ކަންތަކާ އެކަނި ނޫން ކަމަށްވެސް ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nކޮވިޑް ޕޮޒިޓިވް ވާ މީހުންގެ ޢަދަދު އިތުރުވަމުންދާތީ، އިތުރުފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންދާކަން ފާހަގަ ކުރައްވާ ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވީ ޕޮޒިޓިވް ކޭސްތައް އިތުރުވަމުންދާތީ އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ނަތީޖާ ފެންނާނީ މި މަހުގެ ފަހުކޮޅުކަމަށެވެ.\nދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކީވެސް އެޗްޕީއޭގެ މެމްބަރެއް ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށާއި ކޮވިޑް ހުއްޓުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނެ މީހެއް ކަމަށްވެސް ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވިއެވެ.


Centarage resort eh ge bin hikkumah MTCC aa havalukoffi\nސެންޓަރާ ހޮޓެލްސް އެންޑް ރިސޯޓްސް އާއި އެމްޓީސީސީއާ ދެމެދު ވަނީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައި-- ފޮޓޯ: މޯލްޑިވްސް އިންސައިޑާ\nސެންޓަރާގެ ރިޒޯޓެއްގެ ބިން ހިއްކުމަށް އެމްޓީސީސީއާ ހަވާލުކޮށްފި\nތައިލެންޑްގެ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ސެންޓަރާ ހޮޓެލްސް އެންޑް ރިސޯޓްސް އިން ރާއްޖޭގައި ގާއިމްކުރާ ފަސްވަނަ ރިސޯޓުގެ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިން ކޮމްޕެނީ (އެމްޓީސީސީ)އާ ހަވާލުކޮށްފި އެވެ.\nތިން ރަށެއްގެ ފަޅު ހިއްކުމަށް ސޮއި ކޮށްފައިވާއިރު ސެންޓަރާގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެ ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ ތިރަޔުތް ޗިރަތިވަޓް އެވެ. އެމްޓީސީސީގެ ފަރާތުން އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރެއްވީ އެ ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ ހަސަން ޝާހު އެވެ.\nޖުމްލަ 21 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކުމަށް ނިންމާފައި ވާއިރު އައްސޭރިފަށް ރައްކާތެރި ކުރުމާއި ބްރޭކްވޯޓާގެ މަސައްކަތް ވެސް އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެ އެވެ. އެ މަސައްކަތް 300 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިމޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެ އެވެ.\nއެ ކުންފުނިން މިދިޔަ އަހަރު ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ވަނީ ރާއްޖެއިން 11.98 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ފަޅެއް ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ކަމަށާއި ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި 310 ކޮޓަރި އަޅާ ގޮތަށް މަތީ ފެންވަރުގެ ދެ ރިޒޯޓު އެތަނުގައި ގާއިމް ކުރަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. ރިޒޯޓު ހުންނަ ސަރަހައްދެއްގެ މައުލޫމާތެއް އަދި ހިއްސާކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.\nދެހާސް ސަތާރަވަނަ އަހަރު ސެންޓާރާ އިން ވަނީ މުތާފުށި އޮރިއެންޓް އިންވެސްޓްމެންޓްސް ލިމިޓެޑާއެކު ބ. އަތޮޅުގައި ރިޒޯޓެއް ގާއިމް ކުރުމަށް އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފަ އެވެ. އެ ރިޒޯޓު މިއަހަރު ހުޅުވިގެން ދާނެ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެ އެވެ.\nސެންޓާރާ އިން މިހާރު ވެސް ދަނީ ރާއްޖޭގައި ދެ ރިސޯޓު ހިންގަމުންނެވެ. މި މިއަހަރު މިހާތަނަށް ޖުމްލަ 20 ރިޒޯޓު ހުޅިވިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.


ޗެޑްވިކް ބޮސްމެންގެ ފަހު ޓްވީޓަށް 7.3 މިލިއަން ލައިކްސް!!\nޗެޑްވިކް ބޮސްމެންގެ ފަހު ޓްވީޓް\nޗެޑްވިކް މަރުވީ ކޮލޯން ކެންސަރުގެ ސްޓޭޖް ހަތަރަކަށް ފަރުވާ ހޯދަމުން ދަނިކޮށް\n7.3 މިލިއަން ލައިކްސް ލިބިފައިވޭ\nޓްވިޓާގައި އެންމެ ގިނަ ލައިކްސް ޗެޑްވިކް ގެ ފަހު ޕޯސްޓަށް\n31 އޯގަސްޓް 2020 | ހޯމަ 15:19\nޗެޑްވިކް ބޮސްމެންގެ އެންމެ ފަހު ޓްވީޓަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ޓްވިޓާގައި ލިބިއްޖެއެވެ.\nއޭނާގެ އާއިލާ އާއި ޓީމުން ވަނީ ޗެޑްވިކްގެ މަރުގެ ވާހަކަތައް އޭނާގެ އޮފިޝަލް ޓްވިޓާ އެކައުންޓްގައި ޕޯސްޓްކޮށްފައެވެ. މި ޕޯސްޓަށް ވަނީ 7.3 މިލިއަން މީހުން ލައިކް ކޮށްފައެވެ. އެހެންކަމުން ޓްވިޓާއިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި މި ޕޯސްޓަކީ މިހާތަނަށް ޓްވިޓާގައި އެންމެ ގިނަ ލައިކް ލިބިފައިވާ ޕޯސްޓެވެ. ޓްވިޓާގެ އޮފިޝަލް އެކައުންޓުން ވަނީ މިކަން ހާމަކޮށްފައެވެ.\nމި މަހުގެ 29 ވަނަ ދުވަހު ބްލެކް ޕެންތާގެ ތަރި ޗެޑްވިކް މަރުވީ ކޮލޯން ކެންސަރުގެ ސްޓޭޖް ހަތަރަކަށް ފަރުވާ ހޯދަމުން ދަނިކޮށެވެ. ކުރިން އޭނާ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ހޯދަމުންދިޔަކަމުގެ ވާހަކަ މީޑިއާ ގައި ދައްކާފައި ނުވީނަމަވެސް އޭނާ ދިޔައީ 2016 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކެންސަރަށް ފަރުވާ ކުރަމުންނެވެ.\nޓްވިޓާގައި އޭނާގެ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވުންގެ ފަރާތުން އާންމު ކުރި ސްޓޭޓުމެންޓުގައި ބުނެފައިވަނީ ޗެޑްވިކް މަރުވީ އާއިލާ ކައިރީ ގޭގައި ކަމަށެވެ.\nޗެޑްވިކްގެ ކެރިއަރުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވުނު ފިލްމަކީ ބްލެކް ޕެންތާ އެވެ.އެފިލްމުގައި އޭނާ އަދާކުރި ރޯލަށް އެމްޓީވީ އެވޯޑްސް (2019) ބެސްޓް އެކްޓާ ގެ އެވޯޑާއި 2018 ވަނަ އަހަރު ޕީޕަލްސް ޗޮއިސް އެވޯޑް ފޯ ބެސްޓް މޫވީ އެކްޓާ އެވޯޑު ލިބިފައިވެ އެވެ.


England Molhuvumun Egaumuge Million Eh Haa Meehun Moya Vejje - Vaguthu\nއިންގްލޭންޑް މޮޅުވުމުން އެ ގައުމުގެ މިލިއަނެއްހާ މީހުުން މޮޔަވެއްޖެ\nވޯލްޑްކަޕްގައި ރޭ ޕެނަލްޓީ ޖަހައިގެން 3-4 އިން ކޮލަމްބިޔާ ބަލިކުރުމަށްފަހު ލްޑް ކަޕްގެ ކުއާޓާފައިނަލަށް އިންގްލޭންޑް ދަތުރު އެގައުމުގެ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އެކަމާއި އުފާފާޅު ކުރަމުންނެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، އެ މެޗުން މޮޅުވުމާއި ގުޅިގެން މިލިއަނެއްހާ މީހުން އޮފީހަށްވެސް ގޮސްފައި ނުވާކަމަށް ވެއެވެ. އެ މީހުން އޮފީހަށް ބުނީ ސަލާމެވެ. މިއީ ރޭގެ މެޗަށްފަހު އެ މީހުން ސަކާރަތް ޖެހުމާއި މަޖަލުގައި ހޭދަކޮށް އެތައް ބަޔަކު އުޅުނީ ހަމައިންވެސް ނެއްޓިގެންކަމަށް ވެއެވެ.\nބައެއް މީހުން އޮފީސްތަކަށް ދިޔަ ނަމަވެސް އުޅެން ޖެހުނީ ބޮލަށް ބަރުވެ މަސައްކަތް ކުރާ މޫޑެއްގައި ނޫން ކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ މިއަދު އެ ގައުމުގެ މުވައްޒަފުންގެ ހާލެވެ. އެކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް މީސް މީޑިޔާ ބަލާލުމުން އިނގެއެވެ.\nމިއަދު ހެނދުނާއި ހަމައަށްވެސް ގިނަ ބަޔަކު ދިޔައީ އެ ސަކަރާތުގައެވެ. އެ މެޗްގެ އެކި ޝޮޓްތައް ބޭނުންކޮށްގެން މީމްތައްވެސް ވަނީ ހަދާފައެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ މެޗަށް ފަހު އެ ގައުމުގެ ގިނަ ބަޔަކު ކުރި ކަންތައްތައް ކަމެއް ވެދާނެއެވެ. އަދި އޮފީހަށް ނުދާން ބަހަނާދެެއްކީވެސް އެ ސަކަރާތުގައި އުޅުމަށްކަން ޔަގީނެވެ.\nމިއީ ޕެނަލްޓީ ޖަހައިގެން އިންގްލޭންޑަށް ވޯލްޑް ކަޕްގައި ހޯދުނު ފުރަތަމަ މޮޅުކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އަދި މިއީ 2006 ވަނަ އަހަރަށްފަހު ވޯލްޑް ކަޕްގެ ކުއާޓާފައިނަލަށް އިންގްލޭންޑް ދަތުރުކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރުވެސް މެއެވެ.\nމުބާރާތުގެ ކުއާޓާފައިނަލްގައި އިންގްލޭންޑް ބައްދަލުކުރާނީ ސްވިޑެންއާއެވެ.\nޖުލައި 4, 2018 21:10\nކަލޯ ގަޔާ. ދޯ


ނިޤާބް: އާދަޔާ ޚިލާފު ހިތްހަމަޖެހުމެއް! – Faanooz\nނިޤާބް: އާދަޔާ ޚިލާފު ހިތްހަމަޖެހުމެއް!\nJuly 29, 2019 | އައިޝަތު އަހުނާ\nއަހަންނަށް މަގުތައްމަތިން ނިވާކަން ކުޑަ ހެދުން ލައިގެން ހިނގާފައި ދާ، އަހަރެން ފަދަ އެހެން އަންހެންކުދިން ފެނެއެވެ. އެކުދިންނާ މީހުން ފޮށެ ހަދާތަންވެސް ފެނެއެވެ. އުދަނގޫ ކުރާތަންވެސް ދެކެމެވެ. އެމަންޒަރުތައް ފެނިފައި އަހަންނަށް އަހަރެންގެ މާޒީ ހަނދާންވެއެވެ.\nއޭރު މަގުމަތިން ދާއިރު ހުންނަނީ އަބަދުވެސް މީހަކު ކޮށްފާނެ ޖެއްސުމަކަށް ސިހިސިހިއެވެ. ބިރުގަނެފައެވެ. އަހަރެންގެ ހިނގުމުގައި ހުރި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ފާހަގަކޮށްވެސް ބަސްބަސް ބުނެއެވެ. މިއަދުވެސް މީހަމަ އަހަންނެވެ. ތަފާތުވީ އަޅާ ފޭރާމެވެ.\nނަމަވެސް ކުރިން އަހަރެން މަގުމަތިން ހިގާފައި ދާއިރު އަހަންނާ ދިމާލަށް ގޮވައި އުނދަގޫ ކުރާ މީހުންތަކެއް މިހާރަކު އަހަންނާ ދިމާލަށް މިހާރު ގޮވައި އުނދަގޫކޮށެއް ނުހަދައެވެ. މިހާރު އަހަރެން މަގުމަތިން ހިނގާފައި ދާއިރު، މަސްތުވެ ވާނުވާ ނޭނގޭ ވަރުވެފައިވާ މީހުންވެސް އަހަންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރެއެވެ. އަހަރެންނަށް މަގު ހިނގަން ތަން ދައްކައެވެ. އަހަރެންގެ ގައިގައި އޭގެން އެކަކުވެސް އެނގިހުރެ ނުބީހެއެވެ. ނޭނގިގެން ޖެހުނަސް އަވަހަށް ދުރަށް ދެއެވެ. މަޢާފަށް އެދެމުންނެވެ. އަހަންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރާ ޙާލު ލަދުގަނެފަ ހުރެގެންނެވެ.\nއަހަންނާ ދިމާލަށް ކިރިޔާވެސް ބަހެއް ބުނެ އުނދަގުލެއް ކުރަނީ އަހަންނަށް ހަސަދަވެރިވާ އަހަންނާއި އެއްޖިންސުގެ މީހުންނެވެ. ނޫނީ ގާތް ތިމާގެ މީހެކެވެ. ނުވަތަ އަހަރެންގެ ޢާއިލާގެ ކޮންމެވެސް މީހެކެވެ. އެމީހުން އެކުރާ މަލާމާތަކުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ކުޑަވެސް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. އެމީހުންވެސް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކުން ފެންނަނީ މިކަމަށް ރުހި ލޯބި ޖެހޭތަނެވެ.\nއަހަންނަށް މިހެން ފޭރާން ލާން އަމުރުކުރީކީ ފިރިހެނުންނެއް ނޫނެވެ. އަހަންނަކީ މިނިވަނެކެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ އަޅެއް ނޫނެވެ. ﷲ އަށް އުރެދޭ ކަމަކަށް، އެއްވެސް މީހަކަށް އަހަރެންގެ މައްޗަށް އަމުރެއް ނުހިންގޭނެއެވެ. ފިރިމީހާ ވިޔަސް ނުވަތަ މައިން ބަފައިން ކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ. އެފަދަ އަމުރެއް ކުރިޔަސް، އެއަމުރަކަށް ކިޔަމަންވުމެއް ނެތެވެ. އަހަރެން ކިޔަމަންވަނީ މާތް ﷲގެ އަމުރުފުޅަށެވެ. އަހަރެން އެދެނީ މާތް ﷲގެ ރުއްސެވުމެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ފުއްސެވުމެވެ.\nއަހަރެންގެ ފޭރާމަކުން އަހަންނަކަށް ނިކަމެތިކަމެއް ނުލިބެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން އަހަރެންނަށް ލިބުނީ މިނިވަންކަމެވެ. ނުބައި ނުލަފާ ޖައްބާރު ފިރިހެނުންގެ ކިބައިން އެފޭރާން އަހަރެން ސަލާމަތް ކޮށްދެއެވެ. މި މިނިވަންކަން ވަނީ މީގެ އެތަކެއް އަހަރުތަކެއްގެ ކުރިންވެސް އަހަރެންނަށް ދެއްވާފައެވެ. ނަމަވެސް އޭރު އަހަންނަށް އެކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ތިބާއެކޭ އެއްފަދައިން އޭރު އަހަރެންވެސް ހީކުރީ އަޅުވެތިކަމަކީ އެއީ ކަމުގައެވެ.\nކުރީގައި އަހަރެންވީ، އަބަދުމެ ކަންބޮޑުވެ ހާސްވެފައި ހުންނަ މީހެއްކަމުގައެވެ. މަރުވުމާއި އާޚިރަތާއި މެދު ވިސްނާލައިފިނަމަ ވަކިން ބޮޑަށް ހާސްވެ ހިތް ނުތަނަވަސްވާ ގޮތް ވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިހާރު މިފޮރުވިފައިވާ ޙިޖާބުގެ ތެރެއިން އަހަންނަށް އީމާން ކަމުގެ ފޮނިކަން އިޙްސާސް ކުރެވެއެވެ. އަހަރެންގެ ވެރި ރައްބާއި މިވަޤުތު ބައްދަލު ކުރަންޖެހުނަސް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހިތް ހަމަޖެހުމެއް ލިބޭނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރެވެއެވެ. ފަހެ ޙަޤީޤީ ހިތްހަމަ ޖެހުމަކީ މިއީ ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އަޅެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ތެދުވެރިކަމާއެކު ބުނެބަލާށެވެ.\nތިބާއަށް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެންނަށް ވުރެ މާ ރީތި، ފުރިހަމަ މާތް ކަނބަލުން ވަނީ މިކަމުގައި އަހަރެމެންނަށް ނަމުނާ ދައްކާފައެވެ. އެކަނބަލުންނަށް ވުރެ އަހަރެމެންގެ އީމާންތެރިކަމާއި ތަޤްވާވެރިކަން މަތިވެރިވާނެ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ އެކަނބަލުންނަށް ވުރެ އަހަރެމެންނަށް އީމާންކަމުގައި ކުރިއަރައި ދެވޭނެ ކަމަށް ހީވޭ ހެއްޔެވެ؟ ވީމާ އެކަނބަލުން ހިންގެވި ފިޔަވަޅުތައް މަތިން ހިނގޭތޯ ބަލަން ބަހީ އެވެ. އޭރުން އެކަނބަލުންނަށް ލިބުނު ފަދަ ނަސީބެއް އަހަރެމެންނަށްވެސް ލިބުން ކައިރިވެދާނެތެވެ.\nނިޤާބް އިސްލާމް ދީން


SunOnline: HALLU: Nafsaanee balithah dhenegannaany kihineh?\nހައްލު: ނަފްސާނީ ބަލިތައް ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއް؟\nމިޙްނާ ނާސިހު 25 Feb 2019, 08:56\nތަޖުރިބާކާރު ކައުންސެލާ ފާތިމަތު ނަތާޝާ ---ސަން ޕޮޓޯ/ އަހުމަދު އަވްޝަން އިލްޔާސް\nކަންކަމާ މާ ބޮޑަށް ފިކުރުކޮށް ހިތްނުތަނަވަސްވެ އުުނދަގޫވާހެން ހީވޭހެއްޔެވެ؟ މީހުންނާއި ކުރިމަތިލާން އުނދަގޫވެ، އަމިއްލަ ނަފްސާމެދު ދެކޭގޮތް މާ ދަށްވީ ހެއްޔެވެ؟ ބޮޑެތި ނިންމުންތައް ނިންމަން ނޭނގި މާ ބޮޑަށް ދިރިއުޅުމާ ދޭތެރޭ މާޔޫސްވަނީ ހެއްޔެވެ؟\nއަދި ހިތްވަރު ކޮށްލާށެވެ. ސަން އިން މިފަހަރު މި ހުރިހާ ސުވާލުތަކެއްގެ ޖަވާބު ދެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރާނަމެވެ. ސިއްޚީ، އިޖްތިމާއީ، ތައުލީމީ އަދި ވިޔަފާރީގެ މައްސަލައެއްކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަމެއްގެ ހައްލ،ު ސީދާ އެކަމުގެ ތަޖުރިބާކާރުންގެ ފަރާތުން ގެނެސްދެވޭނެ އެވެ.\nމި ހަފްތާގައި މި ގެނެސްދެނީ ނަފްސާނީ ބަލިތައް ދެނެގަތުމާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ. ވިމެން ސެންޓާގެ އެހީތެރިކަމާ އެކީ މި ސެގްމަންޓްގައި މިފަހަރު މައުލޫމާތު ދީފައިމިވަނީ ކައުންސެލިން ދާއިރާއިން ތައުލީމް ހާސިލްކޮށް، ކައުންސެލާއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާތާ 12 އަހަރު ވެފައިވާ ފާތިމަތު ނަތާޝާއެވެ.\nނަފްސާނީ މައްސަަލަތަކަކީ ކޮބާ؟\nނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ނުވަތަ ބަލިތަކަކީ މީހެއްގެ ނަފްސާނީ ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ގޮތުން އިޖްތިމާއީ ގޮތުން ނުވަތަ ޖަޒްބާތީގޮތުން އެމީހެއްގެ އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ކުރާ ކަންކަމަށް ނުވަތަ އާދަތަކަށް ނުރަނގަޅު އަސަރު ކުރާ ކަންކަން. މިސާލަކަށް ބުނާ ނަމަ އާންމުކޮށް އެމީހަކު ކުރާ ކަމަކުން ފޫހިވުން ނުވަތަކުރަން އުނދަގޫވުން. ނުވަތަ ކުރިން ކުރަމުން އައި ކަމަކުން އެލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުން އަދި ޝައުގުވެރިކަން ކުއްލިއަކަށް ގެއްލުން ނުވަތަ ނުލިބުން.\nނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ހުންނަކަން ދެނެގެނަންނާނީ ކިހިނެއް؟\nބުނެދޭން ނޭނގޭ ކަހަލަ ބަދަލުތައް މީހާގެ މިޒާޖަށް އައުމާއި އެހެންމީހުންނާ ގުޅިގެން އުޅުމަށް ބޭނުން ނުވުމާއި، ހަގީގަތާއި ޚިޔަލީ ކަންކަން ވަކިކުރަން ނޭގުމާއި އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މައްޗަށް ބާރުފޯރުވަން ނޭނގުން ފަދަ ކަންކަންދިމާވެދާނެ. ނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ހުންނަކަން ދެނެގަތުމަށް ޓަކައި، ސައިކޮލޮޖިސްޓެއް ނުވަތަ ސައިކޭޓްރިސްޓަކަށް ދައްކާލަންޖެހޭނެ. އަދި ސީދާ މިވެނި މައްސަލައެއް ހުންނަ ފަރާތެއްގެ ނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ހުރިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ޔަގީންކުރެވޭނީ އެމީހެއްގެ އަލާމާތްތަކަށް އަދި އެކަމެއް ދިމާވެގެން އުޅޭ ހާލަތާއި މުއްދަތަށް ބެލުމަށް ފަހު. ކުރުގޮތަކަށް ބުނާ ނަމަ ނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ހުންނަކަން ފާހަގަވެ، ދެނެގަތުމަށް ޓަކައި ކުރުމަށް ޓަކައި މިދެންނެވި ސައިކޭޓްރިސްޓެއް ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓެއްގެ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާނެ. އަދި މި ދެންނެވި ފަދަ މައްސަލައެއް ހުންނަ ނަމަ ބުއްދިވެރި ގޮތަކީ ފަންނީ މާހިރެއްގެ ލަފާ ހޯދުން.\nފާތިމަތު ނަތާޝާ --- ސަން ޕޮޓޯ/ އަހުމަދު އަވްޝަން އިލްޔާސް\nމިކަންކަން ދިމާވަނީ ސިކުޑީގެ ހުންނަ ކަމަކުން ނުވަތަ ވިސްނުން ގެންގުޅޭ ގޮތަކުންތަ؟\nނަފްސާނީ މައްސަލަތަކަކީ ކަޑައެޅިގެން މިވެނި އެއް ކަމަކުން ދިމާވާ ކަމެކޭ ބުނަން ވަރަށް ދަތި. ސަބަބަކީ މިއީ ވަރަށް ބައިވަރު ތަފާތު ކަންކަން އެކުވެގެން ގިނަފަހަރު ދިމާވާ ކަމެއް. މިސާލަކަށް ބައޮލޮޖިކަލް، ސައިކޮލޮޖިކަލް އަދި އެމީހެއް ދިރިއުޅޭ މާހައުލާއި ގުޅުން ހުރި ސަބަބުތަކަކުން ވެސް މެދުވެރިވެދާނެ. ނުވަތަ ބްރެއިން ކެމިސްޓްރީއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެމީހެއް އުޅެބޮޑުވި މާހައުލެއްގެ ސަބަބުން ވެސް މިފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެދާނެ. އަދި ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނަ އިރު މާހައުލުންނާއި ވަށައިގެން އުޅޭ މީހުންގެ ފަރާތުން ދަސްވާ ނުވަތަ ތަހައްމަލު ކުރަން ޖެހޭ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ވެސް ކުރިމަތިވެދާނެ. އަދި މިފަދަ މައްސަލައެއް ހުންނަ އަސްލު ސަބަބު ފަންނީ މާހިރެއްގެ ލަފާ ހޯދައިގެން ވެސް ދެނެގަނެވިދާނެ.\nހައްލަކީ ހަމައެކަނި ބޭސްކެއުންތަ؟\nނޫން. ބައެއްފަހަރު ތެރަޕީ އާއި ކައުންސިިލިން އިން އެކަނި ވެސް ފުދޭ. އެހެންނަމަވެސް އެންމެ ރަނގަޅުގޮތަކީ އަބަދު ވެސް ސައިކޭޓްރިސްޓް އަކަށް ދައްކާލުން. ބޭސް ދޭން ލަފާދީފި ނަމަ ބޭހާއި ކައުންސިލިން އެކުގައި ބޭނުންކުރުމުން އެންމެ އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ލިބުމަށް މަގުފަހިވޭ.\nނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ހުންނަކަން ފާހަގަވާނަމަ ދެން ހަދާނީ ކިހިނެއް؟\nފުރަތަމަ ކަމަކަށް ސައިކޭޓްރިސްޓަކަށް ދައްކާލުން މުހިންމު. އެއަށް ފަހު އެމީހެއް އިރުޝާދަށް އަމަލުކުރުމާ އެކު، ތެރަޕީތަކާއި ކައުންސިލިންގެ އެހީގައި ދުޅަހެޔޮ ލައިފްސްޓައިލެއް ގެންގުޅެން ޖެހޭ.\nއެންޒައިޓީއާ ދުރުވާނީ ކިހިނެތް؟\nއެންޒައިޓީ ނުވަތަ ކަންކަމާއި މާބޮޑަށް ހާސްވުން، މިއީ ބޭނުން ވީމަ ޝަޓްޑައުންކޮށްލެވޭ ޕްރޮގްރާމެއް ނޫން. އެއީ ގިނަފަހަރު އެންޒައިޓީ ހުންނަ ޕޭޝަންޓަކަށް އެމީހެއްގެ އަމަލުތަކާއި ވިސްނުމުގެ މައްޗަށް އެކަސީގެންވާ ކޮންޓްރޯލެއް ނޯވޭ. އެހެންކަމުން އެދެވޭ ގޮތެއްގައި އެންޒައިޓީއާ ދުރުވުމަށް ޓަކައި އެމީހެއްގެ ހާލަތަށް ބަލައި ބޭހުން ނުވަތަ ތެރަޕީ އާއި ކައުންސިލިންގެ އެހީ ހޯދަން ޖެހޭ.\nނަފްސާނީ މައްސަލަތަކުން ދުރުހެލިވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމަކީ ކޮބާ؟\nއާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކުން ދުރުވުމަށް ޓަކައި އެންމެ މުހިންމީ އެމީހެއްގެ އިހްސާސްތައް ނުވަތަ އެމީހެއްގެ އިހުސާސްތައް އެހެން މީހުންނާއި ހިއްސާކުރުން. އެ އިހްސާސްތައް ބޭރުކުރެވިގެން މެނުވީ އެމީހަކަށް އެ އުނދަގޫވާ މައްސަލަތަކުން ދުރުވާން ވަރަށް އުނދަގޫވާނެ.\nއެއާ އެކު ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމަކީ އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ނަފްސާ މެދު އޮންނަ ޔަގީންކަން އިތުރުކޮށްދީ ކަންކަމަށް ދޭން ޖެހޭ ސަމާލުކަން އިތުރުކޮށް، ނިދުން ރަނގަޅުކޮށްދީ ހިތްހަމަޖެހުން ގެނުވައިދޭނޭ ކަމެއް.\nހަމައެޔާ އެކު، އެހީ ބޭނުންވާ ހާލަތުގައި އެހީ ހޯދުމަކީ ކޮންމެހެން ވެސް ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް. އަހަރެމެން އެންމެންނަކީ ވެސް ކޮންމެވެސް އިރެއްގައި ވަރުބަލިވެ، ކަންކަމާ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މާޔޫސްވާނެ ބައެއް. އެހެންނަމަވެސް ކަންކަން މާބޮޑަށް ގޯސްވެ، ކެތްކުރެވޭ ވަރަށް ވުރެ އިތުރުވާ ނަމަ އެހީ ހޯދުން ރަނގަޅު.\nދީނީގޮތުން ވެސް ކަންކަމަށް ފަރުވާތެރިވެ، ކަންކަމާ މެދު ރަނގަޅަށް ވިސްނުން ގެންގުޅުމަކީ ވެސް މިކަމަށް އެހީއެއް.\nމާބޮޑަށް މާޔޫސްވެ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާހިތް ނުވާ ނަމަ ހައްލަކީ ކޮބާ؟\nއަސްލު މާޔޫސްވާ ކޮންމެ ފަހަރަކީ އަދި ޑިޕްރެޝަން އެއް ނޫން. ޑިޕްރެޝަންއަކީ ސީރިއަސް ނަފްސާނީ ބައްޔެއް. އެހެންވީމަ މާޔޫސްވާ ފަހަރުތަކުގައި އެމީހަކު އުފާވާ ކަހަލަ ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކޮށްލެވިދާނެ. އެއީ އަދި އެހެންމީހަކާ ވާހަކަ ދައްކާލުން ކަމުގައި ވިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅު. އެހެންނަމަވެސް މިގޮތަށް ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްގެންވެސް ލުޔެއް ނުލިބޭ ނަމަ އަދި ޑިޕްރެޝަންއަށް ޝައްކުކުރެވޭ ނަމަ ލަސްނުކޮށް ސައިކޭޓްރިސްޓަކަށް ދައްކާލަންވާނެ. އަވަހަށް ޑިޕްރެޝަންކަން ދެނެގަނެވިއްޖެ ނަމަ އަވަހަށް ރަނގަޅު ފަރުވާއެއް ހޯދަން ފަސޭހަވާނެ.\nދިރިއުޅުމާއި ދޭތެރޭ ޕޮސިޓިވްކޮށް ވިސްނާނީ ކިހިނެއް؟\nއެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކީ އެމީހަކު ދިރިއުޅޭ މާހައުލަކީ ޕޮސިޓިވް މާހައުލަކަށްވުން. އަދި އެމީހަކަށް ލިބިފައިވާ ކަންކަމަށް އުފާކުރުން. ދީނީ ކަންކަމަށް ވެސް ފަރުވާތެރިވެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވެސް ވަގުތުކޮޅެއްދީ، ތިމާއަށާއި އެހެންމީހުންނަށް ވެސް ތައުރީފުގެ ބަސް ބުނެ، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމެއް އުޅުން.


SunOnline: Film HEHES ge Trailer aammunna hama ah\nއައިމިނަތު ލުބާ 21 Aug 2021, 07:43\nދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މަގުބޫލު ގިނަ ފިލްމުތަކެއް ގެނެސްދީފައިވާ ޔޫއްޕެ ޕްރޮޑަކްޝަނާއި ޝައި ޕްރޮޑަކްޝަން ގުޅިގެން ކުރިޔަށް ގެނެސްދޭން ނިންމާފައިވާ ދިވެހި ފިލްމު "ހެހެސް"ގެ ރަސްމީ ޓްރެއިލާ އާންމުންނާ ހަމައަށް ގެނެސްދީފިއެވެ.\nބުރާސްފަތި ދުވަހު މި ފިލްމުގެ ޓްރެއިލާ އާންމުކުރިއިރު މި ފިލްމު ޕްރޮމޯޓްކުރަނީ "އިން ފަހަނައެޅި އިޝްގް"ގެ ހޭޝްޓެގް އާއެކުގަ އެވެ. މި ފިލްމަކީ ލޯބީގެ ތަފާތު ވާހަކައެއްގެ މަށްޗަށް ބިނާކޮށް އުފައްދާ ސަސްޕެންސް ތްރިލާއެކެވެ.\nޝައުގުވެރި ގިނަ މަންޒަރުތަކެއް މި ފިލްމުގެ ޓްރެއިލާ އިން ފެނިގެންދިޔައިރު ފިލްމު ތަފާތުވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ފިލްމުގެ ޓީމުން ދެއެވެ. ހަތަރު އަންހެނުން ލޯބި ސިފަކުރާގޮތް ޓްރެއިލާ އިން ފެނިގެންދިޔައެވެ.\nރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު އެކްޓަރު އަހްމަދު ނިމާލްގެ ޑައިރެކްޝަނުގެ ދަށުން ގެނެސްދޭ މި ފިލްމަކީ ބޮޑު ކާސްޓެއް އެކުލެވިގެން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ފިލްމެކެވެ. "ހެހެސް"ގެ ޕްރޮޑިއުސަރުންނަކީ ބެލުންތެރިންނަށް ކާމިޔާބު ފިލްމު ތަކެއް ގެނެސްދީފައިވާ ޕްރޮޑިއުސަރު އިސްމާއީލް ޝަފީގާއި އަލީ ޝާނީޒް މުހައްމަދެވެ.\nމީޑިއާނެޓްގެ މަލްޓި ސްކްރީން އެޕް މެދުވެރިކޮށް މި ފިލްމު ސްޓްރީމްކުރާއިރު ފިލްމު ދައްކާނެ ވަކި ތާރީޚެއް އަދި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. މި ފިލްމަކީ ކުޅަދާނަ އެކްޓަރު ޔޫސުފް ޝަފީއު (ޔޫއްޕެ)ގެ ސްކްރީން ޕްލޭއެކެވެ.\nއަދި ފިލްމު އިންޑަސްޓްރީގެ ކާމިޔާބު ދެ މޫނު ކަމަށްވާ އިބްރާހިމް ޖިހާދުއާއި އަލީ އާޒިމް (ދޮން އައްޔަ)ވެސް ފެނިގެންދާނެ އެވެ.