އެއް ރެއިން – ފުރަތަމަ ސީސަން | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\nނޯޓް: މިއީ މީގެ ކުރިން ވާހަކަ.ކޮމް ގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ވާހަކައެކެވެ.\n“ދަރިފުޅާ! ދެން ތެދުވޭ. ފަހެއް ޖަހަންވެއްޖެ. މާ ލަސްވަންޏާ ދަރިފު ނުލާ އެމީހުން ފުރާފާނެ އިނގޭ!”\nއަހަންނަށް ހޭލެވުނީ މަންމަ ދޮރުގައި ޓަކިދެމުން ދިޔަ އަޑަށެވެ.\nނިދީގެ އަސަރު އެކުލެވިފައިވާ އަޑަކުން އަހަރެން އެހެން ބުނެލީ މަންމަގެ އެ ޓަކިދިނުންތަކައް ހުއްޓުމެއްގެނައުމަށެވެ. މަންމަގެ އަޑު ނުއިވުމުން މަންމަ ދިޔައީ ކަމަށް ބަލައި އަނެއްކާވެސް އަހަރެން އޮށޯތީ ބެޑުގައެވެ.\nކުއްލިއަކަށް އަހަންނަށް ހޭލެވުނީ އަހަރެންގެ މޫނަށް މީހަކު ފެންއެއްޗެއް އަޅާލުމުންނެވެ. ސިއްސައިގެން ގޮސް އަހަރެން ބެޑުގައި އިށީނީމެވެ. ކުރިމަތީ ބޮޑު ފެންބާލިދީއެއް ހިފައިގެން އެ ހުރީ އަހަރެންގެ ލާނެތް ދޮންތައެވެ. ދޮރާ ދިމާ އަހަރެން ބަލައިލީ ދޮރު ތަޅުލިކަން ހަނދާންވީތީ ސުވާލުގެ ނަޒަރަކުންނެވެ.\nދޮރު ހުޅީ ހުޅުވާފައެވެ. ދޮރުގައި ޖަހާފައި އިން ތަޅުދަނޑިން، ދޮރު ހުޅުވި ގޮތް ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށްވެސް ބުނެދެއެވެ.\n“ސާބަހޭ! އަދިވެސް ނިދާލާ.. އެއޮށް ފަސް ގަޑި ބައިވެ ބޮޑުވަނީއޭ. އެންމެންހެން އެބަތިބި ތައްޔާރުވެގެން. ރަޔާން އެކަނި.. ދެން އަވަސް ކޮށްބަލަ ދޯ!މި ފިރިހެން ވެރިން ހާދަހާވާ ކަންނެތޭ!” ދޮންތަގެ ޝަކުވާތައް ގިނައެވެ.\n“ފެން އެއްޗެއް ނޭޅިޔަސް ވެދާ..” އަހަންނަށް ބުނެވުނީ މިހިސާބަށެވެ. ” ނުވިތާ! އެހެންނަމަ ހުންނާނީ މިހާރު ރެޑީވެފަ އެއްނު” ދޮންތަގެ އަޑު މާބާރެވެ.\nދޮންތައާއި ފަށައިފި ޒުވާބަކީ މޮޅުވެވޭނެވަރުގެ ޒުވާބެއް ނޫނެވެ. އެބަ ދަމޭ ބުނުމުންވެސް ދޮންތަ ހިރިލާ ގޮތެއްނުވިއެވެ. އަހަރެން ގޮސް ފާޚާނާއަށް ވަންނަންދެން ހުއްޓެވެ.\nތައްޔާރުވެލައިގެން އަހަރެން ކޮޓަރިން ނުކުތްއިރު ބޮޑު ޓީމެއް ބޭރުގައި އޮތެވެ. ދޮންބެ އާއި ދޮންބެ ދައްތައެވެ. ދޮންތައާއި ތިއްތައްތައެވެ. ދޮންބެގެން6އަހަރުގެ ޒޭނާވެސް ހުރީ ވަރަށް ދާހިތުންނެވެ. އަދި އެހެން ބަޔަކުވެސް އައިސް ތިއްބެވެ. އެއީ ދޮންބެ ދައްތަގެ އާއިލާގެ ބައެއް މީހުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އެގޭގެ އެންމެ ދޮށީ ހުޒާމްބެއާއި މާއިއްތައާއި މާއިއްތަގެ ދެކުދިން؛ ކިއާން އަދި ކައިލް އާއި ރިޒްނާއްތަގެ ދެމަފިރިންނެވެ. އަހަރުމެނާއެކު ބައިވެރިވާ އެންމެ ހަގު މީހާއަކީ ތިއްތައްތަގެ ލައީއެވެ. އެއީ އަދި އެއް އަހަރުގެ ފުއްގަނޑެކެވެ.\nއެންމެންހެން ތައްޔާރުވެގެން މި ތިބީ މާދުރުނޫން ހިސާބެއްގައި އޮތް ފަޅު ރަށަށް ދަތުރު ދިޔުމަށެވެ. މިއީ އަހަރެންގެ މިކަހަލަ ފުރަތަމަ ދަތުރެވެ. މާލޭގައި އުޅެ ބޮޑުވުމުން މިފަދަ ދަތުރުތައް ކުރެވިފައި ހުރިލެއް މަދެވެ.\nކޮޓަރިން ނުކުތުމުން އެންމެންހެން އަހަންނަށް ބަލަމުން ދިޔައީ “ސާބަހޭ” ބުނާފަދައިންނެވެ. އެންމެ ފަހުންވެސް މިފަދަ މަންޒަރެއް އަހަންނަށް ފެނުނީ ކުލާހުގަ މުދައްރިސް ކުރި ސުވާލަށް ނުބައި ޖަވާބެއް ދިނުމުން ކުލާހުގެ ކުދިންގެ ފަރާތުންނެވެ..\nޖެޓީ ކައިރިޔަށް ދިޔައިރު ބޯޓުގެ ވެރި ފަރާތުން ހުރީ އަހަރުމެން ނައިސްގެން ލަސްވެފައެވެ. އެންމެން އަރާ ހަމަވުމުން ލަސްތަކެއް ކުރާކަށް ކައްޕި ނަހަދައެވެ. މާލޭ ފަޅުން ބޯޓު ނުކުމެގެން އާދައިގެ ދުވެއްޔެއްގައި ދަތުރު ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އެންމެންގެ ކަމަކީ ފޮޓޯ ނަގަ ނަގާފައި “އިންސްޓަގްރާމް” އަދި “ފޭސްބުކަށް” “އަޕްލޯޑް” ކުރުމެވެ. އަހަރެން ބަލަން އިނީ ފެންނަމުންދިޔަ ހިތްގައިމު މަންޒަރަށެވެ.\nއެއިރު އިރު އުދަރެހައް ދައްކާލާފައިވެއެވެ. އަދި އޭގެން އެޅެމުން ދިޔަ ދޯދިތައް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުން ރީތިކޮށް ދައްކުވައިދެއެވެ. ޖެހެމުންދިޔައީ ތެތްފިނި ހިތްގައިމު ރޯޅިއެކެވެ. ބޯޓު ދުވަމުން ދިޔަހެން އެޅެމުންދިޔަ މޯހިރުތައް މި މަންޒަރު އިތުރަށް ފުރިހަމަކުރުވައެވެ.\nމަންމަ ހުރިނަމަ މި މަންޒަރުތައް ފެނިފައި ވަރަށް އުފާވީހޭ އަހަރެންގެ ހިތައް އެރިއެވެ. ނަމަވެސް ދަތުރުތައް “ބޭކާރު” ގޮތުގައި ކުރުމަކީ މަންމަ އެއް އިރެއްގައިވެސް ކޮށް އުޅުނު ކަމެއް ނޫނެވެ. މިފަހަރުވެސް ދެތިން ބަހަނާއެއް ދައްކާފައި ގޭގައި މަޑުކުރީ އެހެންވެއެވެ.\nއެންމެންހެން ތިބީ ފޯރިޔާއެކު ލަވަ ކިޔާށެވެ. ކުދިންތައް ތިބީ “ޓެބްލެޓުން” ގޭމްކުޅުމުގައި އަވަދި ނެތިއެވެ. އަހަރެން އިށީނދެ އިނީ ކައްޕި ކައިރީ، ފެސްބުކު “ހާވާލުމަށެވެ”.\n“ކޮއްކޮމެން ކީއްކުރަން ރަށްފަޅު ފުއްޓައް ދާން ތިނިންމީ؟”\nއަހަރެން ސިއްސައިގެން ދިޔައީ ކައްޕީގެ ބަރުއަޑު ކަންފަތުގައި ޖެހުމުންނެވެ. ފޯނުވެސް ނުވެއްޓުނީ ކިރިޔާއެވެ.\n“ކިހިނެއްވީ؟ ސަޅިރަށެކޯ އެއީ އެންމެން ބުނަނީ.. އެހެންވެ ކަންނޭނގެ. ދޮންތަމެން އަސްލު..”\nބީރައްޓެހިކަމުގެ ރާގެއްގައި އަހަރެން ފެށި ޖުމުލަ މެދު ކަނޑައިލީ އަނެއްކާވެސް އެމީހާއެވެ.\n“އެއްޗެއް ބުނީމަ ބުނާ މީހާ ގޯސްވާ ޒަމާން މިއީ! ޚާއްސަކޮށް މިޒަމާނު ކުދިން ގާތު މި ވާހަކަ ވާނީ އަހަރުގެ ބޮޑު ޖޯކަށް. އެކަމަކުވެސް ނުބުނެ ހިތް ނުވާތީ ހައްތަހާވެސް..\nބޭބެ ބުނާތީ އަޑު އަހަން، އެއީ ރޭނގަޑު ވަނިކޮށް ނާމާންވާ ރަށެކޭ. ރަށްފަޅުފުށި އެ ރަށަށް ކިޔުނީވެސް އެހެންވެ ކަމަށްވަނީ. މީގެ ކުރިން އެއީ ފަޅުރަށެއް ނޫން. އެކަމަކު އެރަށުގަ ސިހުރު ހާހޫރަ ގިނަވެގެން ގޮސް މުޅިރަށް ފަޅުވީ. ބުނެލަން ވާނެތާ ދޯ..؟ ދެން މިތިބަ މީހުންނަށް ވިސްނޭނެހެން ބޭބެއަށް ހިއެއް ނުވޭ.. އެހެންވެ ކޮއްކޮ ގާތު މިބުނީ”\nހަޤީޤަތުގައި އަހަންނަށްވެސް އެކަންވީ ބޮޑު ޖޯކަކަށެވެ. އެތެރެއިން ފަޅައިގެން ދާން ކައިރިވެފައި އިން ހިނިގަނޑު ކިރިޔާ ހިންދާލައިގެން އިނދެވުނު ކަމެވެ. ސިހުރޭ؟ ހާހޫރައޭ؟ އަހަރެން އިނީ އެހިތާއެވެ.\nމިފަދަ ވާހަކަތައް އެންމެ ފަހުންވެސް އަޑުއެހީ ދިވެހި ގަޑީގައެވެ. މިޒަމާނުގަ މިފަދަ ވާހަކައެއް ޔޯލައަކަށްވެސް ދެއްކިވާހަކަ މި އެހީ އަލަށެވެ. މި ބޭބެ އެވާހަކަ ދެއްކުމުން، މި ޒަމާނުގައިވެސް މިފަދަ “ބޯ ގޯހުން” އުޅެޔޭ އަހަރެންގެ ހިތައް އެރިއެވެ. އަހަންނަކީ މީހަކަށް، ޚާއްސަކޮށް ނުދަންނަ މީހަކަށް ދުވަހަކުވެސް މަލާމަތްކުރާ މިޒާޖެއްގެ މީހެއް ނޫނެވެ. ތެދެކެވެ. މިޒަމާނުގަ މިކަހަލަ ފުލޯކު ވާހަކަތައް ޤަބޫލެއް ނުކުރާނެއެވެ. މީހެއްގެ ގޮތެއް ނޭނގެއެވެ. ހަމަގައިމުވެސް އަހަރެންގެ އާަައިލާއަކީ “ހަމައިގަ” ތިބިި ބައެކެވެ.\nއަހަރެން ހިތައް އެރިއެވެ. މި ބޭބެ އެހެން މީހެއް ގާތު މިވާހަކަ ނުދެއްކިކަން ނަޞީބެކެވެ. އެހެންނަމަ ހަމަ ރަނގަޅަށްވެސް ބަވާލާނެއެވެ.\nއެ ބޭބެ އެހުރިހާ ފަތިވަރެއް އަމުނާލުމުން އަހަންނަށް ހަމައެކަނި ބުނެވުނު ބަހަކީ “އެހެންތަ؟” އެވެ. އަނގަ ހުޅުވައިގެން އާގަމަވެފައި އިނދެވުނުކަން ހަނދާންވީ ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއް ފަހުންނެވެ.\nއްވަމުންދިޔާތާ އެއް ގަޑިއިރަށް ވުރެ ގިނައިރުވެއްޖެއެވެ. އަދިވެސް ދެވޭކަށް ނޫޅެހޭ ހުޒާމްބެ އަހާލުމުން ކައްޕި އަތުން އިޝާރާތްކޮށްލާ ދައްކައިލީ މާ ދުރުނޫން ހިސާބެއްގައި އޮތް ދިގު ރަށަކަށެވެ. ރަށްފަޅުފުއްޓަކީ އެއީކަން އެންމެނަށްވެސް އެނގުނީދެނެވެ.\nއެއީ ވަރަށް ރީތި ހިސާބެކެވެ. މުޅި އެހިސާބުގައި ކަނޑެއްނެތެވެ. އޮތީ އެއްކޮށް ފަޅެވެ. އެ ފަޅުރަށް ވަށައިގެންވާ ހުރިހާ ރަށެއްވެސް ހިއްސާކުރަނީ އެއްފަޅެކެވެ. ގިނައީ މީހުން ނޫޅޭ ފަޅުރަށް ރަށެވެ. ނަމަވެސް ރަށްފަޅުފުށްޓާއި ކައިރީގައި މީހުން އުޅޭ ދެރަށެއް އޮތެވެ.\nދުވަހަކީ މޫދު ވަރަށްވެސް ސާފު އަވި ބާރު ދުވަހެއްކަމުން ވަރަށް ރީތިކޮށް މޫދުތެރެ ވަކިވެއެވެ. ހިނދު ހިނދުކޮޅުން މަޑިތަކާއި މަސްތައް ދަތުރުކޮށްފައި ދާތަން ފެނެއެވެ. ވަރަށް ހިތްގައިމެވެ.\nއެ ރަށާ ބޯޓު ކައިރިކުރި އިރު ގަޑިން ހެނދުނު 8 އެއް ޖަހައި ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. އެއީ ވަރަށްވެސް ރީތި ރަށެކެވެ. މީހުން މިހާރު ނޫޅޭ ރަށެއްކަމުން އެރަށުގެ ގޮނޑުދޮށް ވަރަށް ސާފެވެ. އަދި މޫދުވެސް ވަރަށް ރީއްޗެވެ. ތަންކޮށްކޮޅުން އޮތީ ތޮށި ލާފައެވެ. މިފަދަ ހިތްގައިމު މަންޒަރުތަކަކީ އަހަރެންފަދަ މާލޭގައި އުޅެ ބޮޑުވި ކުއްޖަކަށް، ފެނުނު ހުވަފެނެއް ހަޤީޤަތަކަށް ވުން ކަހަލަ ކަމެކެވެ. މިއީ ކުރިން އަހަރެން އެކި އެކި ފަންނުވެރިންގެ ކުރެހުންތަކާއި ތަސްވީރުތަކުން ފެންނަ މަންޒަރުތަކެވެ.\n“ކައްޕީ! މައްސަލައެއްނެތް ދިޔަޔަސް. ހަވީރުން އަންނަން ވީމަ އަހަރުމެން ގުޅާނަން. ރެޑީގަ ހުންނާތި” ދޮންބެ ކައްޕިއަށް ބުނެލިއެވެ.\nމައްސަލައެއް ނެތޭ ބުނުމަށްފަހު ކައްޕި ބޯޓު ދުއްވާލަމުން އަހަންނަށް އެ ބަލައިލި ބަލައިލުމަކީ އަހަންނަށް ދިން އިންޒާރެއް ބާވައެވެ. ނުވަތަ ދެއްކި ވާހަކަތައް ހަނދާންކޮށްދިނުމަށް ދިން ނަޒަރެއް ބާވައެވެ.\nބޯޓުން ނެގި ސާމާނުތައް ތައްޔާރުކުރުމުގައި އެންމެންހެން މަޝްޢޫލުވިއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ޖެހީ އެންމެނަށް އިށީނދެ ތިބެވޭނެ ގޮތަށް ބޮޑު ޓެންޓެކެވެ. އަދި ބިންމަތީގައި ސަތަރި ދަމާ ގެނައި ކާތަކެތި ބެހެއްޓީމެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްހެންކޮށް ނިމުމުން އަންހެނުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ދިޔައީ ކެއްކުމަށް ފަށައިގަންނާށެވެ. ރަށުގައި ހެދިފައިވާ ގަސްތަކުގެ ހިޔަލުގައި ތިބެ ކެއްކުމަށް އުނދުން ކޮނެ، ތައްޔާރުވަމުން އެމީހުން ދިޔައެވެ. ކުދިންތައް މޫދާ ދިމާލުގައި ދުވެ ހަދައެވެ. ލައީ އޮތީ ޓެންޓު ތެރޭގައި ނިންދަވާފައި ބާއްވާފައެވެ. ކެއްކުމަށް ފެށުމުން ދޮންބެމެން ދިޔައީ މަސްބޭނުމަށެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ދިރުމެވެ.\n” މިރަށުގައި މީހުން އުޅުނޭ ބުނި އެ ބޯޓު ދުއްވަން އިން މީހަ އަހަރެން ގާތު. އެކަމް ގެއެއްވެސް ނެތެއްނު ފެންނާކަށް؟!” ކުއްލިއަކަށް އެކަން ހަނދާންވުމުން އަހަރެން އެވާހަކަ ޚިއްސާކުރީ ދޮންބެދައްތަ މެންނާއެވެ.\n“ދޮންބެދައްތަ މަންމަ ބުނީ ރަށުތެރޭގައޯ އެބައި ހުންނަނީ. އެހާ ގިނަ ގެ ތަކެއް ނުހުރެޔޯ. މިދިމާލުން ހިނގާފަ ދިޔައީމަ ފެންނަން ހުންނާނޯ ކޮށާފަ އިންނަ މަގެއް. އެ މަގުން ހިނގާފަ ދިޔައީމަ ދެވޭނޯ. އެކަމް އެއީ ވަރަށް ދުރު. އެންޑް އިނގޭތަ؟ މި ރަށުގައި ޒިޔާރާތެއްވެސް ހުރެޔޭ.. ވަރަށް ހިސްޓޯރިކް އެއްޗިސްވެސް ހުންނާނެ ކަންނޭގެ. ލެޓްސް ގޯ ރަޔާ؟” ދޮންބެ ދައްތަ މިހެން ބުނުމުން އަހަރެންވެސް އެ އެއްޗެހި ބަލަން ދާހިތް ވިއެވެ.\nމިކަމަށް ރިޒްނާއްތަވެސް އެއްބަސް ވުމުން އަހަރުމެން ދިޔުމަށް ހިނގައިގަތީމެވެ.\n“އޭތް ކޮންތާކައް؟” ދޮންތައަށް އަހަރުމެން ދާތަން ފެނުމުން ގޮވާލިއެވެ. އެ އަޑަށް ދުރުގައި ތިބި ދޮންބެމެންވެސް ބަލައިލިއެވެ.\n“ރަށް ބަލާލަން.. ވަރަށް އަވަހަށް އަންނާނަން.” ޖަވާބުދާރީވީ އަހަންނެވެ. މަލާމާތުގެ ރާގަކަށް އެންމެންހެން “ނުގެއްލެއްޗޭ” ބުނެލިއެވެ.\nރަށުގެ ބައެއް ހިސާބުތައް އޮތީ އެއްކޮށް ގިރާފައެވެ. އަދި އެތަންތަނުގައި ތޮށިލާފައި އޮތުމުން ހިނގުން ވެގެން ދިޔައީ ބިރުބޮޑު ކަމަކަށެވެ. ދެފަހަރަކު ރިޒްނާއްތަ ކައްސާލިއެވެ. ހިނގަމުންދާތާ މިހާރު އެއްގަޑިއިރު ވެދާނެއެވެ. ރަށް އެހާވެސް ދިގެވެ. ފޯނެއް އެއްޗެއް ނުގެންނާތީ ގަޑިން ވީ އިރެއް ނޭގެއެވެ.ޖެހިފައި އޮތް ރަށުން މެންދުރު ނަމާދަށް ބަންގިވެސް ގޮވި އަޑު އިވުނީ މިހެން ހިނގަ ހިނގާ ތިއްބައެވެ. އަހަރުމެން ނުހުއްޓެމެވެ. އެންމެފަހުން އެ މަގާއި ހަމައަށް އާދެވިއްޖެވެ.\nރަށް ބަލަހައްޓާނެ ވަކި ފަރާތެއް ނުހުރުމުން މަގުތައް ކޮށާ ނުހަދާކަން އެނގެން ހުއްޓެވެ. މަގުގެ ވަކި ހިސާބަކުން ގަސްތައް ހެދި މަގު ބެދެން ކައިރިވެފައިވެސް ހުރެއެވެ. ދަނޑިގަނޑެއްގެ އެހީގައި ގަސްތައް ފޭކުރަމުން ހިނގަމުން ދިޔައީމެވެ. މާގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެ އެ ބުނާ ހިސާބަށް އާދެވިއްޖެއެވެ.\nއަސްލުވެސް އެއީ ވަރަށް ތާރީޚީ ތަނެއްކަން ބަލައިލުމުންވެސް އެނގެއެވެ. ބައެއް ގެތަކަށް ވެޔޮ އަރާފައި ވާއިރު އަނެއްބައި ގެތައް ހުރީ ވެއްޓި ހަލާކުވާން ކައިރިވެފައެވެ. އެކިވަރުގެ ގެއްލުންތައް ވަނީ އެތަނަށް ލިބި އަދި ދީފަވެސް މެއެވެ.\nހިތާމައަކީ ފޯނުވެސް ބާއްވާފައި އެންމެން އައިކަމެވެ. ތިން މީހުން ވަކިވީ މި ހިސާބުންނެވެ. އަހަރެންވެސް އެތަން ބަލަން ތަންކޮޅެއް ކައިރިޔަށް ޖެހިލީމެވެ. ދޮންބެދައްތަ ތަންތަން ބަލަމުން ގޮސް ދެވެން އޮތް އެހެން މަގަކަށް އެޅިއެވެ. ރިޒްނާއްތަވެސް ދިޔައީއެވެ. ވީރާނާވާން ކައިރިވެފައިވާ އެ މަންޒަރުތައް ބަލައިލަން ކިތަންމެ ހިތްގައިމު ނަމަވެސް ނޭނގޭފަދަ ބިރުވެރި އިހުސާސެއް ހިތަށް ވެރިކުރުވަމުން ދިޔައެވެ. އަހަންނަކަށް ރަނގަޅު އިހުސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ.\nހިނގަމުން ހިނގަމުން ދިޔައީ އެކި ގެތަށް ބަލަމުންނެވެ. އަހަންނާއެކު އައި ދެ އިންސާނުންގެ ހިލަމެއްވެސް ނުވެއެވެ. މި ޒަމާނުގެ ގޮތަށް ހަދާފައިވާ ދެތިން ގެޔެއް ފެނުނެވެ. ގޭތަކުގައި ހަރުކޮށްފައިހުރި ނަންބޯޑުތައްވެސް ހުއްޓެވެ.\nމާ ދުރަކަށް ހިނގާކަށް ނުޖެހުނެވެ. އަހަރެން އެންމެ ބަލާހިތުން އުޅުނު ޒިޔާރަތް ފެންނިއްޖެއެވެ. ވަރަށް އާސާރިގޮތަކަށް ބިނާކޮށްފައި ހުރި އެ ޒިޔާރާތް ހުރީ ހަމަދެންމެ އަޅާ ނިންމާފަހުރި ތަނެކޭ އެއްފަދައިންނެވެ. މާގިނަ މަޢުލޫމާތެއް އަހަންނަށް މި ތަންތަނާ ބެހޭގޮތުން ނޭނގުނަސް އެ ޒިޔާރަތައް ފުދޭވަރަކަށް ދުވަސް ވެދާނެކަމަށް އަހަރެންގެ ހިތް ބުނެއެވެ.\nދޮންބެދައްތަމެނަށް ގޮވާލަންވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. އެކަމަކު ދޮގު ނުހަދައި ބުނަންޏާ އަހަންނަށް ނުކެރުނީއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އަހަރެން ސިއްސައިގެން ގޮސް ފަހަތް ބަލައިލީ ފަހަތުން މީހަކު އުޅޭހެން ހީވެގެންނެވެ. ޖެހުނު ކުއްލި ވައިރޯޅިން ހިތަށް ވަދެފައިހުރި ބިރުވެރިކަން އިތުރުކުރުވިއެވެ.\nއަހަރެން ފަހަތަށް ޖެހެން ފެށީމެވެ. ގޮސް ފަހަތުގައި ހުރި ފެންވަޅުގައި ޖެހި އެ ވަޅުގެ މަތީ އޮތް ދާނި ވަޅައްވެއްޓުނެވެ. ދާތި ވެއްޓެމުން ވަޅުތެރޭގެ އަރިމަތީގައި ޖެހުނު އަޑު ގުގުމާލިއެވެ. ވަޅު ވަރަށް ފުނެވެ. އަހަރެން ދުއްވައިގަތީމެވެ. އަސްލުވެސް ބިރުގަތީމައެވެ. ދޮންބެދައްތައަށާއި ރިޒްނާއްތައަށް ވަރަށް ބާރަށް ގޮވަމުންނެވެ.\nދެވޭ ނުދެވޭ ދިމާއެއް ޚުދު އަހަންނަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ. އާދެވުނުހެން ހީވާ ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތީއެވެ. އަހަންނަށް ދުވެވުނީ ވަކި ހިސާބަކަށެވެ. ހުއްޓުމައްފަހު އަހަރެން އުނަގަނޑުގައި ދެއަތްވިއްދާލައި ވަރުބަލި ފިލުވާލީމެވެ. އެއިރު މާނޭވާ ލެވެނީއެވެ. އެއީ ރަށުގެ ކޮން ހިސާބެއް ކަމެއްވެސް އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. މާބޮޑަށް ރަށު ތެރެއަށް ވަދެވުނީއެވެ.\nއަނެއްކާވެސް ދޮންބެމެނަށް ވަރަށް ބާރަށް ގޮވާލީމެވެ. އަހަރެން ވަށައި ބަލަން ފެށީމެވެ. ކުއްލިއަކަށް އެއްލި ކަޅިއަކުން އަހަންނަށް ދޮންބެދައްތައާއި ރިޒްނާއްތަ ވަރަށް ދުރުން ފެނުނެވެ. އެމީހުން ތިބީ އަހަންނަށް ފުރަގަސްދީގެން ގަސްތަކުގެ ތެރޭގައެވެ.\nމިވަރަށް ގޮވާއިރު އިވޭކަމަށްވެސް ނުހެދީމާ އަހަރެންގާތަށް ރުޅިވެސް އައެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ގޮވާލީމެވެ. އެމީހުން ފަސް އެނބުރި ބަލައިވެސް ނުލައެވެ. ހިނގައިގަތީ ހުރިގޮތަށް ސީދަލަށް ގަސްގަނޑު ތެރެއަށެވެ.\nއަހަރެންވެސް ފަހަތުން ދިޔައީމެވެ. ޔަޤީނެވެ. މި މީހުން އެއުޅެނީ އަހަރެން ބިރުގަންނަވާށެވެ. ގަސްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެ އަހަރެންވެސް ހިނގަމުން ދިޔައީމެވެ. އެމީހުންނާ އަހަންނާ ދެމެދު ފުދޭވަރެއްގެ ދުރުމިނެއް ހުއްޓެވެ. ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން ވަދެގެން ގޮސް އަހަންނަށް ދެވުނީ ގަސްތައް މަދު ހިސާބަކަށެވެ. ރަށެއް އަޅެ މިހާ ބޮޑުވެދާނެ ބާވައޭ އަހަރެންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އެ ހިސާބުގަނޑުގައި އޮތީ ތިރީގައި ވިނަ ހެދިފައެވެ. ވަށައިގެން ބޮޑެތިގަސްތައް ހެދިފައި އޮތީ ވަށައި ފާރެއް ހެންނެވެ. އެ ބިމުގެ މެދުގައި ހުރީ އެންމެ ނިކަ ގަހެކެވެ.\nބަލާ ބެލުމަށް އެއީ ވަރަށް ދުވަސްވެފައި ހުރި ގަހެއްކަން އެނގެއެވެ. ގަސްވެސް އެހައިމެ ބޮޑެވެ. އެ ދެމީހުންގެ ހިނގުމަކަށް ހުއްޓުމެއް ނާދެއެވެ. ދިޔަގޮތަށް ގޮސް ނިކަގަހުގެ ފަހަތަށް ވަދެ ނިވާވިއެވެ. އަހަރެންވެސް ދުވެފައި އެދިމާލަށް ދިޔައީމެވެ. ނަމަވެސް ނިކަގަހުގެ ފަހަތް ނުބެލި އުޅެނިކޮށް، ނިކަ ގަހާ އަރާ ހަމަވިތަނާ ރިޒްނާއްތަ ފަހަތުން އަހަންނަށް ގޮވާލިއަޑު އަހަންނަށް އިވުނެވެ. އަހަރެން ފަހަތް ބަލައިލީމެވެ. ފަހަތުގައި އެތިބީ ދެންމެ އަހަރެން އެބައެއްގެ ފަހަތުން ހިނގައިފަ އައި ރިޒްނާއްތައާއި ދޮންބެދައްތައެވެ.\nއެހެންވާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ އެއް ބަޔަކު އެއްވަގުތަކު ދެތަނެއްގައި ތިބޭ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންގެ މޫނުމަތިންވެސް ސުވާލުތައް ފެންނަމުންދިޔައެވެ. އަހަރެންނަށް ހުރެވުނީ އަނގައިންވެސް ނުބުނެވިފައެވެ.\n“ރަޔާ! އަހަރުމެން މިއޮއް ވަރަށް ގޮވާއިރުވެސް ހަމަ ނީވެނީ؟”\nދޮންބެދައްތަ ހުރީ ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ.\nއަހަރެން ބިރުގަންނަން ފަށައިފިއެވެ. މީހަކު ގޮވިއަޑެއް އަހަންނެއް ނާހަމެވެ. އަދި ފަހަތުން މީހަކު އަންނާތީވެސް ނުދެކެމެވެ. މީހަކަށް ގޮވިއްޔާ ގޮވުނީ އަހަންނަށެވެ. އަދި އަހަންނަށް ކުރިން އެ ފެނުނީ ކޮންބައެއް ބާވައޭ ހިތަށް އަރަމުންދިޔައެވެ.\nއެތަކެއް ސުވާކުތަކެއް ސިކުނޑީގައި ފުނިޖެހެމުން ދިޔައެވެ. މި ހިނދުކޮޅު ކަންތައް ވެގެން ދިޔަގޮތް އެމީހުންނަށް ކިޔައިދޭނީބާވައޭ ހިތަށްއެރިއެވެ.\nއެކަމުން ވާނީ ދެގޮތެއްކަން އަހަންނަށް އެނގެއެވެ. އެއްގޮތަކީ އެމީހުން އެކަންތައް ގަބޫލު ނުކޮށް އަހަންނަށް ޖޯކުޖެހުމެވެ. ފިނޑިއެއްގެ ލަޤަބު އެރުވުމެވެ. އަނެއްގޮތަކީ މިކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި ދަތުރުގެ މަޖާކަން ގެއްލި އެންމެން ބިރުގަތުމެވެ. ދެގޮތުން ކުރެ އެއްގޮތެއްވެސް އަހަންނެއް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ.\nގަދަކަމުން އަހަރެން ހިނތުންވެލާ ހޭން ފެށީމެވެ.\nއަހަރެންގެ އަޑު ނުކުތީ ކިރިޔާއެވެ. ދޮންބެދައްތަ ޗޮކެއް ކަނޑާލިއެވެ.\n“ކުރާ ކަންތައް ދޯ؟ މިއީ ފަޅު ރަށެކޭ ރަޔާ.. ކުރާ ސަމާސާ ވިހަވެސް ވެދާނެ. މިތިބެނީ ކޮންތާކު ކަމެއްވެސް ނޭނގެ. ދެންވެސް ހިނގާ”\nދޮންބެ ދައްތަގެ ނުރުހުން އަހަންނަށް އަމާޒުވިއެވެ.\nރިޒްނާއްތަވެސް ހުރީ ހާސްވެފައެވެ. އަހަރެން ހެދީ ގޯހެއްކަމަށް އޭނާވެސް އެއްބަސްވަމުން ހިނގައިގަތެވެ.\nތިން މީހުން އެކީގައި ހިނގާތާ މިހާރު ފުދޭ ވަރަކަށް ގިނަ އިރުތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އައު ތާކަށް ދެވޭހެނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ. ހިނގަ ހިނގާފައިވެސް އާދެވެނީ ހަމަ އެ ނިކަގަސް ކައިރިއަށެވެ. އަހަރެން ހުރީ ހިނގައިދިޔަ ކަންތައް އަދިވެސް ހިތުން ފިލުވައިނުލެވިފައެވެ. ވެރިވެފައިވާ ބިރުވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް އިތުރު ބޮޅެއް އިތުރުވެގެން ދިޔައީ މަގު އޮޅެން ފެށުމުންނެވެ. ދޮންބެދައްތައާއި ރިޒްނާއްތަވެސް އެއިރު ތިބީ ހާސްވެފައެވެ. ފެންނަން އޮތްނަމަ އޮތްހާ މަގަކުން އަހަރުމެން ހިނގީމެވެ. ހަމަ އާދެވެނީ އެއްތާކަށެވެ. ކުޑަމިނުން ކުރިން ފެނުނު ގެތަކާއި ޒިޔާރަތްވެސް މިހާރު ނުފެނެއެވެ.\nއަހަރުމެން ހަދާނެގޮތް ހުސްވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ހިތްވަރު އެލުވައެއް ނުލަމެވެ. އެންމެފަހުން އެކި މީސްމީހުންނަށް ގޮވަން ފެށީމެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ބައިގަޑި އިރު މިހެން ހިނގުމަށްފަހު ހުއްޓާލީ އަލިމަގެއް ފެންނަން ނެތުމުންނެވެ.\nރިޒްނާއްތައަށް ރޮވެން ފެށުނެވެ. ދޮންބެދައްތަ ހިތްވަރު ދިނެއްކަމަކު އޭނާގެ ހިތްވަރުވެސް އެލެމުން ދާތަން އަހަރެން ދުށީމެވެ. އިރުކޮޅަކުން ދެން އިވެން ފެށީ ޢަޞްރު ނަމާދަށް ބަންގި ގޮވި އަޑެވެ. އަހަރެންގެ މެންދުރު ނަމާދު ވަގުތު ފާއިތުވިކަން ވެސް ހަނދާންވީ ދެނެވެ. ވެދާނެއެވެ. މިއީ ރައްކާތެރިނުވެވޭތީ ވާ ގޮތްގޮތެވެ. އަޅުކަމާ ދުރުވާތީ ދިމާވާ ކަންކަމެވެ.\n“މިހެން ތިބެގެން ނުވާނެ ކަންނޭގެ.. ހިނގާ ދަމާ!”\nއަހަރެން ހިތްވަރު އެލުވައެއް ނުލަމެވެ. އަނެއްކާވެސް ހިނގައިގަތީމެވެ. ބަންގީގެ އަޑު އެއިރުވެސް އިވެމުންދެއެވެ. ހިނގަމުން ހިނގަމުން ދަނިކޮށް ނަޞީބަކުން އެއްކަލަ ގެތައް ހުރި ދިމާލަށް ދެވިއްޖެއެވެ. އަލްޙަމްދު ﷲ އެވެ.\nގެތައް ހުރިދިމާލުން މިފަހަރު ފަސޭހަކަމާއެކު ހިނގަން އެނގުނެވެ. އަދި މާ ލަސްތަކެއްނުވެ ކޮށާފައިވާ މަގުވެސް ފެނުނެވެ. އަތިރިމަތި ފެނުމާއެކުހެން އަހަރުމެންނަށް އުފަލުން އެކު އެކީ ދުއްވައިގަނެވުނީ އެދިމާލަށެވެ. އަތިރިމައްޗަށް ނުކުމެގެން ވަގުތުން އަހަރުމެން މިސްރާބު ޖެހީ އެހެން މީހުންވެސް ތިބި ދިމާލަށެވެ.\n“ހުވާކޮށްފަ މިބުނީ! އެންމެ ހިނދުކޮޅަކުވެސް ދެން މަޑެއް ނުކުރާނަން މިތާކު! ދަތުރު ނިމުނީ!”\nދޮންބެދައްތަ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުގެންފައެވެ. ރޮވިފައިވާ އަޑަކުން ރިޒްނާއްތަވެސް އާއެކޭ ބުންޏެވެ.\nއަހަރެން ހިތަށް އަރައެވެ. އަސްލުވެސް ހަމަ މިކަން މި ނިމުނީ ބާވައެވެ. ނުވަތަ އަދިވެސް އިތުރު ކަންތައްގަނޑެއް ވާން އެބަ އޮތްބާވައެވެ.\nއަހަރުމެންނަށް އެހެން މީހުން ތިބި ހިސާބަށް ނުދެވެނީސް އެމީހުން އަހަރުމެންނާ އަރާ ހަމަކޮށްފިއެވެ. އެއް ބައެއްގެ މޫނުމަތިން މާޔޫސްކަމާއި ފިކުރު ބޮޑުވެފައިވާ މަންޒަރު ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އަނެއްބަޔަކު ތިބީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަހަރުމެން ދެކެ ރުޅި އައިސްފައެވެ.\n“ކަލޭމެން އަޅެފަހެ ތީ ކުޑަކުދިންތަ؟ ދިޔަ ތަނަކަށް ގޮސް އަންނަންވެސް ވާނެކަން ނޭނގެ ދޯ؟! އަހަރުމެން ގޮވާތާ މިހާރު ކިހާ އިރެއް. ސަމާސާކުރަންވެސް ވަކި ހައްދެއް އޮންނަން ވާނެ ކަންނޭނގެ ދޯ! ހޯދާ ހޯދާ ވަރުބަލިވެއްޖެ މިހާރު!”\nހުޒާމްބެގެ އަޑުގައި ހުރީ އާދަޔާ ޚިލާފު ހަރުކަށިކަމެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް އޭނާ އެހާ ރުޅިއައިސް ހުއްޓާ އަހަރުމެން ނުދެކެމެވެ.\nބަޑިފަޅައިގެން ދިޔައީ ދޮންބެދައްތައެވެ. އެހާ ރުޅިއައިސް އެއްޗެހި ކިޔުމުން އޭނާ ހިތުގައި ޖެހުނީއެވެ. ދޮންބެ ދައްތަ ހުއްޓުވޭތޯ ދޮންބެ މަސައްކަތްކުރިއެވެ.\n“އަހަރުމެން ވަރަށް ގޮވިން. އެއްވެސް މީހެއްގެ ޚަބަރެް ނުވެގެން. ދާކަށް ނޭނގުނު. މަގު އޮޅުނީ.. ހިނގަ ހިނގައިފަވެސް ހަމަ އާދެވެނީ..”\n“ދޮގު ނުހަދާ. މިއީ ދިގެއް ކަމަކު ބޮޑު ރަށެއް ނޫން. ފަސް މިނެޓުން އަނެއްކޮޅުގެ އަތިރިމައްޗަށް ރަށު ތެރެއިން ލައިފައި އެރޭނެ!”\nއަހަރެންގެ ޖުމުލަ މެދު ކަނޑާލީ ރިޒްނާއްތަގެ ފިރިމީހާ އުޒައިރުބެއެވެ.\nއުޒައިރުބެގެ މި ވާހަކަ އިން އަހަންނަށާއި ދޮންބެ ދައްތައަށާއި ރިޒްނާއްތަވެސް ގަނޑުކޮށްލިކަހަލައެވެ. އަތްފައި ފިނިވާން ފެށީދެނެވެ. މި ރަށު ތެރޭގައި ދެންމެ އުޅެ އުޅެފައި އައި އިރު ހީވަނީ ބޮޑު ރަށެއްގައި ހިނގުނުހެންނެވެ. ޤަބޫލުކުރަންވެސް އަހަންނަށް ދަތިވިއެވެ.\n“އެހެން އަސްލުވީ މި ރަޔާންއާ ހެދި!”\nރިޒްނާއްތަގެ އިނގިލި އަމާޒުވީ އަހަންނަށެވެ.\n“އާނ! އަހަރުމެންވެސް ތަންތަން ބަލާލައިފައި އައިން ދޯ؟! އެކަމް އައި އިރަކު މީނަ އެއް ނެތް! ދެން ވެއްޖެ މީނަ ހޯދަން ތެޅިގަންނަން. ހޯދަ ހޯދާފަ އެންމެ ފަހުން ފެނުނީ ތަންކޮޅެއް ދުރުން. ހުރީ އަހަރުމެނަށް ފުރަގަސް ދީގެން މައްޔިތެއްހެން! ގޮވީމަވެސް އިވޭ ކަމަށްވެސް ނުހެދި. ދެން ރަޔާން ފަހަތުން ރަށުތެރެއަށް ވަދެގެން އައީ. އެންމެފަހުން އެވާހަކަ ބުނީމަ ބުނީ ކީކޭ؟! ތިމަންނަ ކޮށްލި ސަމާސާއެކޭ. މަގު އޮޅުނީވެސް އެހިސާބުން އަސްލު”\nދޮންބެދައްތަ އެ ވާހަކަ ކިޔައިދީ ނިމުމުން އަހަންނަށް ފަހަރަކު މީހެއްގެ މޫނަށް ވަކި ވަކިން ބަލައިލެވުނެވެ.\nއެންމެންގެ ބެލުމުގައިވެސް ވަނީ ރުޅިވެރިކަމެވެ. އަހަރެން ޖެހިލުންވެ ހުރެ ކަންތައްތައް ވީގޮތް އަލިފުން ޔާއަށް އެމީހުންނަށް ކިޔައިދިނީމެވެ. އެންމެންގެ މޫނުގެ ކުލަވަރުވެސް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ ދެނެވެ. އަހަރެންގެ ވާހަކަތައް ގަބޫލު ނުކުރަންވެސް ބައެއް މީހުން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ތެދުކަން އެމީހުންނަށް އަހަރެން ޔަޤީންކޮށްދިނީމެވެ.\n“ހިނގާ ދާން! މަ ވަރަށް ބިރު އެބަ ގަނޭ ދޮންބޭ! މިތާކު ދެން ހިނދުކޮޅަކުވެސް ނުހުންނާނަން. ލައީވެސް ހުރީ ހުންފަދަވެފަ.”\n“އެއީ ތެދެއް. އަހަންނަކަށް ހިޔެއް ނުވޭ މިތަން އެހާ ސޭފް ހެނެއް މިހާރު! ލެޓްސް ގޯ ބެކް ގާއިސް!؟”\nމާއިއްތަ ތިއްތައްތަގެ ގައިގައި ފިރުމަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“އިހަށް ދާންވީ ތިބި ތަނަކަށްނު. އެއްޗިސްތައްވެސް ޕެކް ކުރަންވެސް ޖެހޭނެއްނު. ކައްޕިއަށް ގުޅާނި އެކޮޅަށް ގޮސް”\nހުޒާމްބެގެ މި ޚިޔާލާއެކު އެންމެންހެން އެއްކޮށްހެން ހިނގައިގަތީ އެދިމާލަށެވެ. އެއްޗެހިތައް ހުރި ދިމާލަށް ދެވުނުއިރު އަސުރުން ތިރިވެދާނެއެވެ. އަހަރެންގެ ފޯނު ފެނުމާއެކު ނަގާ ގަޑި ބަލައިލީމެވެ. ހަވީރު4ގަޑި 35 ހިނގަނީއެވެ.\n” އަހަރެން މި ގުޅަނީ ކައްޕިއަށް. ޒަވީ އާއި ޒިލާ އެއްޗެހިތައް ޕެކް ކުރަންފަށާ. ބޯޓު އައީމަ ވަގުތުން ނައްޓާލެވޭނި އޭރުން. ޓެންޓު އިހަށް ބަހައްޓާ! ކުދިންވެސް ތިބޭނެ ތަނެއް ހުންނާނި އޭރަށް. ބޯޓު އަންނައިރު ހުންނާނީ އިޝާވެސް ވެފަހެން ހީވަނި. އުޒޭ ސަތަރިގަނޑު އޮޅާލަ.”\nހުޒާމްބެ އެންމެނަށް އިރުޝާދު ދެމުން ދިޔައެވެ.\n“ތިމީހުން ނުވެސް ކަމެއްނު؟ މިހުރީ ތެލީގަ ތިމީހުންނަށް ހުރި އެއްޗިސް”\nދޮންތަ އިޝާރާތް ކުރީ އަހަރުމެންނަށެވެ. އަހަރުމެން ކާން ފެއްޓީމެވެ. އަސްލުވެސް އަހަރުމެން ތިބީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިވެފައެވެ. ގިނަ އިރު ހިނގުމުގެ ސަބަބުން އެހައިމެ ވަރުބަލިވެ ކަރުވެސް ހިތްކައިގެންފައެވެ. ކެއުމަށް ގެނައި “ސްނެކްސް” ތައްވެސް ކުދިވެރިން ކައި ހުސްކޮށްލީއެވެ.\nހަވާލުވި ހުރިހައި ކަމެއް ނިމުނު އިރު5ގަޑި ބައިވަން ވެދާނެއެވެ. އަނދިރިކަމުގެ ސާލެއް ފަތުރާލުމަށް ދުނިޔެ ދިޔައީ ތައްޔާރުވަމުންނެވެ.\nހުޒާމްބެ އަހަރުމެންނާ ދިމާއަށް އައެވެ. މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދަނީ ނުތަނަވަސް ވެފައި ހުރި މަންޒަރެވެ.\n“ވަރަށް ސަކަރާތޭ! މަގޭ ފޯނަކަށް ސިމެއް ނުދައްކަ. ދީބަލަ އެހެން މީހެއްގެ ފޯނު!”\nފުރަތަމަ ދިނީ ތިއްތައްތަގެ ފޯނެވެ. ދެން ދޮއްތައެވެ. ދެން އަހަންނެވެ. މިހެން ގޮސް އެންމެންގެ ފޯނުންވެސް ގުޅޭ ތޯ މަސައްކަތްކުރެވިއްޖެއެވެ. ކައްޕިއަށް ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ. އެހެން ފަރާތަކަށް ވެސް ގުޅޭ ގޮތެއް ނުވެއެވެ. ގުޅަން އުޅޭތަނުން ފޯނަށް ސިމް ނެތްކަމަށް ދައްކަނީއެވެ.\nހުރިހާ އެންމެންގެ ހިތަށްވެސް ބިރުވެރިކަން ވެރިކުރުވައިފިއެވެ. ވަމުންދާ ކަންތައްތައް އެހެން ކުދިންނަށް ނޭނގުނެއްކަމަކު6އަހަރުގެ ޒޭނާއަށް އެނގެއެވެ. ހިނދު ހިނދުކޮޅުން އޭނާ ރޮއެ ހަދަނީ ގެއަށް ދިއުމަށެވެ.\nއެއިރު އިރުވެސް އޮއްސެހިއްޖެއެވެ. ދުނިޔެ މަތި އަނދިރި ކުރުވައިފިއެވެ. ޓެންޓު ތެރޭގައި ހުރިހާ ކުދިންހެން ތިބީ ނިދާފައެވެ. އެހެން ހުރިހާ އެންމެން ތިބީ ބޭރުގައެވެ. ޖެހެމުންދިޔަ ބިރުވެރި ތެތްފިނި ރޯޅިން ހީގަންނަމުންދާ ހާލުގައެވެ.\n“އައި ހޭވް އޭން އައިޑިޔާ! ހިނގާ ފަޔާއެއް ސްޓާރޓް ކުރަމާ؟ ޖެހިފަ މިއޮތް ރަށުން ކޮންމެސް މީހަކަށް ފެންނާނެއްނު. އެންޑް ދޭ ވިލް ކަމް ޓު ސޭވް އަސް؟”\nމާއިއްތަގެ ހިޔާލް އެންމެންހެން ބަލައިގަތެވެ.\nލައިޓަރު ހޯދުމަށް ދޮންތަ އޭނަގެ ދަބަސް ތެރެ ހާވަން ފެށިއެވެ.\n“ތިއްތާ! ކޮންތާކު ލައިޓަރުވީ؟ ކައްކަން ނެގީމެއްނު؟”\nތިއްތައްތަ ވެސް ތަންތަން ބަލަން ފެށިއެވެ. ބޭއްވުނު ތަނެއް ހަނދާން ނެތިގެންނެވެ. ވަރަށް ގިނައިރު ހޯދިއެވެ. ހޯދުމުގައި އެންމެ ފަހުން އަހަރުމެންވެސް ބައިވެރި ވީމެވެ. ހަނދުވަރުގެ އަލިކަމެއް ނެތުމުން ފޯނު ބައްތީގެ އަލިކަމުގައި ކުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިންމައިލީ ލައިޓަރު ނުފެނިގެންނެވެ. އެއިރު އެހެން މީހުން އަލިފާންގަނޑު ރޯކުރުމަށް ފަންތަކެއް އެއްކޮށްފިއެވެ.\nލައިޓަރުވެސް ނުފެނުމުން ހަދާނެ ގޮތެއް ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. ހީކަރުވަންވެސް ފަށައިފިއެވެ. ހޫނުކަމެއް ލިބޭނެ އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތެވެ. މާބޮޑަށް ލަސްވާހެން ހީވާތީ އެންމެންހެން ވަނީ ޓެންޓް ތެރެއަށެވެ.\nއެއިރުވެސް ކުދިންތައް ތިބީ ގަދަ ނިދީގައެވެ. ޓެންޓް ތެރެއަށްވަދެ ޒިބުތައް އަޅުވައި ދޮރުލެއްޕީމެވެ. އެވަގުތު ކައިރީ އޮތް ރަށުން މަޣްރިބަށް ބަންގި ގޮވަމުން ދެއެވެ.\nރިޒްނާއްތަ ހާސްވެފައި ހުރެމެ އަހާލިއެވެ. ދޭނެ ޖަވާބެއް ނެތުމުން އެންމެންވެސް ތިބީ ހަނެވެ. އަހަރުމެން ތިބީ ފޯނުގެ ޓޯޗް އޮން ކޮށްގެންނެވެ. މިހެން ތިއްބައި ހަމަ ކުއްލިއަކަށް ފޯނުތަކުގެ އަލި މަޑުވާން ފަށައިފިއެވެ. އަދި އެއް ސިކުންތުވެސް ނުވަނީސް ހުރިހާ ފޯނަކުން ބައްތީގެ އަލިކަން މަޑުވެ ގޮސް އެއްކޮށް ކެނޑުނީއެވެ.\nއެއްވެސް މީހެއްގެ ފޯނެއް “އޮން”އެއް ނުވެއެވެ. ހިތާމައަކީ “ޕަވާ ބޭންކެއް”ހާ ހިސާބުވެސް ގެންނަން ހަނދާން ނުވިކަމެވެ. އެއިރު އަހަރުމެންނަށް ލިބެމުންދިޔަ ހަމައެކަނި އަލިކަމަކީ ވަށައިގެންވާ ރަށްރަކުން ލިބެމުންދާ ވަރަށްވެސް ފަނޑު އަލިކަމެކެވެ.\nހަމަ އެވަގުތެވެ. މަޑުމަޑުން ފާޑެއްގެ ވަހެއް ދުވަން ފަށައިފިއެވެ. ފުރަތަމަ ވަރަށް މަޑުންނެވެ. ދެން ވަރަށްވެސް ގަދައަށެވެ. އެއީ މީގެ ކުރިން އަހަރެންގެ ނޭފަތުގައި ދުވަހަކުވެސް ޖެހިފައި ނުވާފަދަ ނުބައި ވަހެކެވެ. ނޯށްދަމާލަން ނުކެރޭހާ އެވަސް ގަދަވުމުން އެންމެންހެން ތިބީ ނޭފަތުގައި އަތް އަޅައިގެންނެވެ. ދޮންބެ ދައްތަ އަށް ދެފަހަރަކު ހޮޑުވެސް ލެވުނެވެ.\n“ވަޓް އޮން އާރތް އިސް…”\nދޮންތަ ފެށި ޖުމުލަ ހުއްޓުވީ އުޒައިރުބެ ގެ “ހުޝްޝް” އިންނެވެ.\nއުޒައިރުބެ ވައި އަޑުން ބުނެލިއެވެ.\nއަހަރެންވެސް ޖަވާބުދިނީ ވައިއަޑުންނެވެ.\n“ގޯހެއް އެބައުޅޭ.. އެއްވެސް މީހަކު ވާހަކަ ނުދައްކައްޗޭ. އަޑެއްވެސް ނުލައްވައްޗެ. މި ރަށް ނާމާންވެއްޖެ.”\nވައި އަޑުން އުޒައިރުބެ އެބުނި ޖުމުލައަކީ އެންމެނަށް ލިބުނު މަރުގެ އިންޒާރެއްފަދައެވެ.\nގާތްގަނޑަކަށް ފަސް މިނެޓް ވެދާނެއެވެ. އަދިވެސް އެ ނުބައި ވަސްގަނޑު ނުކެނޑެއެވެ. އަހަރުމެންގެ ތެރޭގައި އޮތް ހަމަހިމޭންކަން ފޫދުއްވައިލީ ނިދަފައި ތިބި ކުޑަކުދިންނެވެ.\nކިއާން އާއި ކައިލް އާއި ޒޭނާ އަދި ކުޑަ ކުޑަ ލައީވެސް އަޑުގަ ނެތްތަނަށް ރޮނީއެވެ. އެންމެންހެން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. މަސަލަސް ކުރުމަށް ކުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ވީ ބޭކާރެވެ. ޒޭނާވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެކުދިންތައް ރޮމުން ގެންދިޔައިރު ހީވާ ކަހަލައެވެ. އަހަރުމެނަށް ނުފެންނަ އެއްޗެއް އެކުދިންނަށް އެބަ ފެނެއެވެ. އަހަރުމެނަށް ނޭނގޭ ކަމެއް އެކުދިންނަށް އެނގެއެވެ. ޓެންޓްތެރެ ވަރަށްވެސް އަނދިރިއެވެ. ލޮލެއް ކަނދުރާއެއްވެސް ވަކު ނުވާހާލު އަހަރުމެން ތެޅި ފޮޅެމުން ދިޔައީ ކުދިންތައް މަސަލަސް ކުރާށެވެ. ދުވަމުންދިޔަ ވަސްވެސް ކެނޑުމަކަށް ނާންނާތީ އަހަރުމެން ކުދިންގެ ރުއިމުގެ އަޑުން އަހަރުމެން އެންމެން ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ހުށައެޅިދާނެތީއެވެ.\nދެން ހިނގައިދިޔަ ކަންތައް ހިނގައިދިޔައީ އަޖައިބެއްފަދަ ގޮތަކަށް ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްތެރޭގައެވެ. ހުރިހާކުދިންގެ ރުއިމުގެ އަޑު ކެނޑުނީ މަޑުވަމުން މަޑުވަމުން ގޮހެއް ނޫނެވެ. އެއްފަހަރާއެވެ. ދުވި ނުބައި ފަރުހަކިވަސް ވެސް ކެނޑުނީ އެއްފަހަރާއެވެ. ތަނެއްދޮރެއް ވަކިނުވާ ހާލު އަހަރުމެން ތިބީ ހަދާނެ ގޮތް ބޮޑުވެފައެވެ. ރުއިން ހަމަ ހުއްޓާލުމާއެކު ހުރިހާ ކުދިންހެން ނިދީ ކަންނޭނގެނެއެވެ. އެއްވެސް ކުއްޖެއް ހިރިލިހެންވެސް ހީނުވެއެވެ. ދޮންތަ އަތްލާފައި އެކުދިން ތިބިތޯވެސް ޔަޤީންކުރިއެވެ.\n“ދެން އޮތީ އެންމެ ގޮތެއް!”\nހަމަހިމޭންކަން ނިންމައިލީ ދޮންބެއެވެ.\n“އަހަރުމެން ފަތާފަ ކައިރީ މިއޮތް ރަށަށް ދާނި.”\n“ވަޓް! ކުޑަކުދިންވެސް އެބަތިއްބޭ؟!”\nދޮންބެގެ ޖުމުލައަށް ރައްދެއް ދިނީ މާއިއްތައެވެ.\n“އިހަށް އަޑުއަހާބަލަ.. ދާނީ އަހަންނާއި ހުޒާމްއާ. ގޮސް އެރަށުގެ މީހަކަށް ވީގޮތް ކިޔާދޭނީ. އަދި ދޯންޏެއްގަ ތިމީހުން ބަލައި އަންނާނި. މި ތަނަށް ވުރެ މިރޭ އެ ރަށްވެސް މާ ސޭފް ވާނެ. ފަތައިފަ އެރަށަށް ދެވޭނެ. މި ދިމާލުގަ ކަނޑެއް ނޯވެއެއްނު. އެހާ ފުނެއް ނުވާނެ. އިރާދަ ކުރެއްވިޔާ ދެވޭނެ”\nދޮންބެއަށް ވިސްނުނުގޮތް ހިއްސާ ކުރިއެވެ.\n“ނޫން ނޫން.. އަހަންނެއް ގަބޫލެއް ނޫން!” ދޮންބެ ދައްތަ ރޯންފެށިއެވެ. މަންޒަރު ނުފެނުނެއްކަމަކު އޭނާގެ ރުއިމާއި އާދޭހުގެ އަޑު އިވުނު ކޮންމެ މީހަކުވެސް ދެރަވާނެއެވެ. ވާނީވެސް އެހެންނެވެ. ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ވެސް އެންމެ ބޮޑު ރައްކާތެރިކަމަކީ އޭނާގެ ފިރިމީހާއެވެ. މިފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައި އެ ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ނެތިދާން އުޅޭހެން ހީވުމުން ކޮންމެ އަންހެނަކުވެސް ދެރަވާނެއެވެ.\nކެތްތެރިވުމަށް ދޮންބެ ވަރަށް ނަސޭހަތްތެރިވިއެވެ. އަދި އެންމެންވެސް ޓެންޓުން ބޭރަށް ނުދިޔުމަށް އެނގިއެވެ. އެންމެނަށް އަޅާލުމަށް ހުޒާމްބެ ހަވާލުކުރީ އަހަންނާއި އުޒައިރުބެއަށެވެ. އެ ދެމީހުން ދިއުމަށްފަހު ދެން ތިބޭނެ ދެ ފިރިހެނުންނަކީ އަހަރުމެންނެވެ.\nޓެންޓުގެ ޒިބު ކަހައިލާ ދޮންބެ އާއި ހުޒާމްބެ ނުކުތީ އައިސް އަންގާނެކަމަށް ބުނެފައެވެ. އެމީހުން ނުކުތުމާއެކުހެން އަހަރުމެން ޓެންޓުގެ ޒިބު އެޅުވީމެވެ. ދޮންބެ ދައްތަ އެއިރުވެސް ރޯ އަޑު އިވެއެވެ. މާއިއްތަ އާއި ތިއްތައްތަ އޭނާ ހުއްޓުވޭތޯ އުޅެއެވެ.\nދެމީހުން ދިޔަފަހުން މިހާރު ވަރަށް ގިނައިރު ވެދާނެއެވެ. ވަށައިގެން ކައިރީ އޮތް ރަށްތަކުގެ ނެރުބައްތީގެ އަލިކަން ޓެންޓް ތެރެއިން ފޭދިގެން އައިސް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއް ތެރޭގައި، ހަމަ ވަރަށް ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއް ތެރޭގައި އެ ހުރިހާ އަލިކަމެއް ނިވިއްޖެއެވެ. އަހަރުމެނަށް އެކަން ރޭކާލީ މާ ފަހުންނެވެ. އެއީ އެ އަލިކަން ފަނޑުކަމުން ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ.\nއަހަރެން ޓެންޓުގެ ޒިބު ކަހައިލާ ބޯދިއްކޮށްލާ ބޭރު ބަލައިލީމެވެ. މާތް ކަލާކޯއެވެ. އެއްވެސް ރަށެއްގެ ހިލަމެއްވެސް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. މުޅިތަނަށް ވެރިވެފައި އޮތީ އަނދިރި ކަމުގެ ރަސްކަމެވެ.\n“ނުވަކިވެ އެއްވެސް ތަނެއް.. ކިހިނެއް ހަދާނީ؟”\n“އިހަށް މަޑުކޮށްލާ. ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް މި ތަނުން ދާކަށް މަށަކަށް ނުފެނެ. ދެން މާ ލަސްތަކެއްނުވެ އެމީހުންވެސް އަތުވެދާނެ.”\nއުޒައިރުބެ ހިތްވަރުދީ ލަފާދިނެވެ. ނުކައި ތިބުމާއެކު އަހަރުމެން ތިބީ ހައިވެސް ވެފައެވެ.\n“އަޖައިބެއް.. އިޝާ ވަގުތުވެސް އަދިވެސް ނުވަނީތަ؟ ބަންގި ގޮވާ އަޑުވެސް ނުއިވޭ މިހައި އިރު ވީއިރުވެސް”\nތިއްތައްތަ މިހެން ބުނުމުން އެންމެނަށްވެސް އެކަމާ ވިސްނެން ފެށިނެވެ. އެކަމަކު ވަމުން މިދާ އެއްވެސް ކަމަކީ އެއްވެސް ޖަވާބެއް ހޯދައިގަތުމަށް އަހަރުމެންގެ ސިކުނޑިތައް ނުކުޅެދިފަވާ ކަންކަމެވެ. މިއިީ ކުރިން އަހަރުމެން ފިލްމު ތަކުން ދުށް ފަދަ މަންޒަރުތަކެވެ. އެ މަންޒަރުތަށް ބަލައިފައި އަހަރުމެން ހުނުނިންމެވެ. ޖޯކު ޖެހީމެވެ.\nހަމަ އެވަގުތެވެ. ކުއްޖަކު ރޯންފެށިއެވެ. މިފަހަރު ލައީއެވެ. ވަރަށްވެސް ބާރަށެވެ. އެ މައުސޫމު ހީވަނީ ބޮޑު ބިރެއް ފެނިގެން އުޅޭހެންނެވެ. ރުއިމުގެ އަޑުބާރުކަމުން އަހަންނަށްވެސް ފުރަތަމަ ކަންފަތުގައި އެޅުނީ އަތެވެ. ތިއްތައްތަ އެކި ތަންތަނުގައި އަތްކާތަމުން ލައީ އޮތްތަން ހޯދިއެވެ. އަދި އޭނާ އުރައި މަސަލަސް ކުރުވޭތޯ އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް މަސަލަސް ވާ ވަރަށްވުރެ އެކުއްޖާގެ ރުއިން މާ ބާރެވެ.\nއެންމެންވެސް ފުރަތަމަ ހިމޭނުން ތިބީ ތިއްތައްތަ އަތުގައި އާންމުކޮށް ލައީ މަސަލަސް ވާތީ މިފަހަރުވެސް އެހެން ވާނޭ ހިތައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް އެކުއަޖާ ރުއިން ހުއްޓާ ނުލުމުން އަހަރުމެން ކައިރިއަށް ގޮސް މަސައްކަތްކުރީ އެ ކުއްޖާފުޅު ހުއްޓުވާށެވެ.\nއަނެއްކާވެސް އައީ ކުއްލި ހިމޭންކަމެކެވެ. ލައީ ހުއްޓާލީ ހަމަކުރިންވެސް ހުއްޓާލިފަދައިން، ކުއްލިއަކަށެވެ. ތިއްތައްތަ ލައީގެ ތަންމަތި ހޯދުމަށްފަހު ބާއްވައިފިއެވެ.\nއިރުކޮޅެއްފަހެވެ. ކުއްލިއަކަށް ޓެންޓު ތެރެއަށް ފޭދިގެން އައީ ބޭރުން އެޅުވި ޓޯޗް ބައްތިއެއްގެ އަލިކަމެވެ. ދެން އެއަށްފަހުން އިވިގެން ދިޔައީ ބޯޓެއްގެ އިންޖީނުގެ އަޑެވެ. ބޯޓެއް ކައިރި އެބަކުރެއެވެ. ތި ހީކުރި ފަދައިން އެންމެންގެ ހިތްތައް އުފަލުން ފޮޅުނުފަދައެވެ. މިހާރު ޓެންޓުތެރެވެސް އަލިވެއްޖެއެވެ. އަހަރެން ކޮންމެ މީހެއްގެ މޫނަށް ވަކިވަކިން ބަލައިލީމެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިންވެސް އުންމީދުގެ ހުޅުކޮޅު ދިއްލިފައިވާތީ އަހަރެން ދުށީމެވެ.\nހަމަ އެ ހިނދު ދޮންބެގެ އަޑު އިވުނެވެ.\n“ކޮބާ އަވަހަށް އާދޭ! މިހުރީ އައިހޭ..”\nދުއްވައިގަތީމެވެ. އެންމެން އެކީގައެވެ. ކާއެއްޗެއް ނުލިބި ތިބި ބަޔަކަށް ކާއެއްޗެއް ފެނިގެން ދިޔަފަދައިންނެވެ. ހަކުރުފެނިގެން ހިނިތަކެއް ދިޔަފަދައިންނެވެ. ކުދިންގެ މަތީން ހަނދުމަހުރި އެކަކުވެސް ހުރިހެނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ. ޓެންޓުން ބޭރަށް ނުކުތުމާއެކީ ހުރި ފިޔަވަޅު މައްޗަށް އެންމެނަށްހެން ހުއްޓެވުނެވެ.\nއާއެކެވެ. އަހަރުމެނަށް ދެވުނީ އަވާމެންދުރެއްފަދަ މަންޒަރެއްގެ ފަހަތުންނެވެ. ޓެންޓުން ނުކުތް އިރު ބޭރުގެ ޙާލަތު އޮތީ ހަމަ ކުރިންވެސް އޮތްފަދައިންނެވެ. ހަމަ އެ ބިރުވެރިކަމެކެވެ. އެ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. އެއީ އަހަރުމެންނަށް ދައްކާލި މަކަރުވެރި ދަޅައެކެވެ. ހަނދު އަރާފައިވުމުން މިހާރު ތަނަށް އޮތީ ފުދޭވަރެއްގެ އަލިކަމެއް ވެރިވަފެއެވެ. ތަންދޮރުވަކިވާހާ ވެއެވެ.\nލަސްތަކެއްކުރާކަށް އަހަރުމެން ނުހަދަމެވެ. ކަންތައްތައް ވާނުވާ އެނގުމުން ހަމަ ވަގުތުން އެނބުރުނީ ޓެންޓަށް ވަނުމަށެވެ. ނަމަވެސް ދެން ފެނުނު މަންޒަރު އެއަށްވުރެ މާ ހައިރާންކުރުވައިފިއެވެ. ޓެންޓެއް ނެތެވެ. އަދި ކީއްހެއްޔެވެ؟ އަހަރުމެނަށް ތިބެވުނީ ކުރިން ތިބި ތާކުވެސް ނޫނެވެ. ކުރިމަތީގައި ފެންނަން ހުރީ ހަމަ މިއަދު އެތަނެއްގައި އެތައް ގަޑިއިރެއް ހޭދަކޮށްފައިވާ ނިކަގަސްހުރި ހިސާބެވެ. އަހަރެން އެނބުރެލީމެވެ. ކުރިން މޫދުފެންނަން އޮތް ދިމާލުގައި މިހާރު ފެންނަން ހުރީ ހެދިފައިވާ އެކިވަރު ވަރުގެ ގަސްތަކެވެ.\nކުދިންތައް މަތީން އެންމެންވެސް ހަނދާންވީ އެއްފަހާރާއެވެ. އަހަރެން އެނބުރި އެންމެނަށް ބަލައިލި އިރު އެމީހުންވެސް ތިބީ ސުވާލުގެ ނަޒަރަކުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލާށެވެ.\n“މަގޭ ދަރި.. ކޮބާ މަގޭ ދަރި؟ ލައީ..!!!”\nތިއްތައްތަ އަޑުން އަޑު ނަގައި ރޯންފެށިއެވެ. ދެން ފެށީ ދޮންބެދައްތައެވެ. ޒޭނާއަށް ގޮވަމުންނެވެ. ދެން ކިއާންއާއި ކައިލްގެ މަންމަ؛ މާއިއްތައެވެ. ދޮންތަވެސް ރޮއެގަތެވެ. ހިތްވަރުކޮށްގެން، މާ ކެރޭކަން ދައްކައިގެން ހުއްޓެއްކަމަކު އަހަންނަށްވެސް ރޮވުނެވެ. އެމީހުން ދެރަވާނެވަރު އިހުސާސް ވުމުންނެވެ.\nއުޒައިރުބެ އެމީހުންގާތު ހުއްޓާލައި ހިތްވަރުކުރުމަށް ނަޞޭހަތްތެރިވިއެވެ. ނަމަވެސް އިރުކޮޅަކުން އުޒައިރުބެވެސް އަތުގެ ދެ އިނގިލި ލޮލުގައި ވިއްދާލިއެވެ. މިއީ ކިތަންމެ ހިތްވރުކުރިނަމަވެސް ހިތްވަރު އެލޭނެ ވަގުތެކެވެ. ދޭނީ ވަކި ކޮން އުއްމީދެއް ހެއްޔެވެ؟ ބުނާނީ ވަކި ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nގެއްލިގެން އެދިޔައީ އެތައް ބައެއްގެ ލޮލުގެ ފިނިކަމެވެ. އެތައް ބައެއްގެ ކުރިމަގުގެ އުއްމީދެވެ. ދޮންބެއާއި ހުޒާމްބެއަށް ވީނުވީއެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. ދުނިޔޭގައި ނެތްކަމެއް ނުވަތަ ހުރިކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. މިހުރިހާ ސުވާލެއް ބޮލުތެރެއަށް ޖަމާވުމުން ލޮލުން ކަރުނަތައް އޮހިގަތުން ނޫން ކަމެއް ނުވެއެވެ.\nއަޑުން އަޑު ނަގައި ރޯން މިތިބެވުނީ ފަޅުރަށެއްގެ ވަލުތެރޭގައެވެ. މިކަން އުޒައިރުބެއަށް އިހުސާސް ވީކަންނޭނގެއެވެ. އިނގިލީގެ އިޝާރާތުން އޭނާ އަހަރުމެނަށް ނުރުއިމަށް އެންގިއެވެ. ހުއްޓާލިއެއް ކަމަކު އަންހެންވެރިންނަށް ގިސްލެވެނީއެވެ.\nވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްފައި އެންމެން ތެދުވެ ހިނގައިގަތެވެ. މިސްރާބެއް ވަކި ނެތެވެ. ޖެހުނުމަގަކުން އަޅަމުން ދަނީއެވެ. އިރުކޮޅަކަށް ހިނގަމުން ދިޔަތަނާ އެންމެނަށް އެއްފަހަރާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ހުއްޓެވުނީ ޖެހުނު ކުއްލި، ނުބައި ވައި ރޯޅީގެ ސަބަބުންނެވެ. ގަހެއް އަދި ފަތެއްވެސް ހެލިނުލި ހިނދު އެ ވައިރޯޅި ދިނީ ނުބައި މެސެޖެކެވެ. ކުރުވީ އިތުރަށް ބިރުވެރި އިޙުސާސެކެވެ.\nފަސްއެނބުރި މަޑުމަޑުން އެންމެން އެކީހެން ބަލައިލިއެވެ. ސީދާ ރީތިކޮށް ވަކި ނުވިޔަސް، ލިބިފައިވާ ހަނދުވަރުގެ ފަނޑުއަލިން ކުރިމަތީ އެހުރި އެއްޗެއްގެ ސިފަ އެނގޭހައިވިއެވެ.\nއެންމެންހެން ވަންނަމުން ދިޔައީ އަހަންނާއި އުޒައިރުބެގެ ފަހަތަށެވެ. އެއީ ކަޅު ކުލައިގެ ކުޑަ ކުއްޖެކެވެ. ނުވަތަ އެއްޗެކެވެ. އެ ކުއްޖާ ހުރީ އަހަރުމެންނަށް ފުރަގަސްދީގެންނެވެ.\nބަލަހައްޓައިގެން އަހަރުމެންނަށް ގަބުވެފައި ތިބެވުނީ ދުއްވައިގަންނަންވެސް ނުކުޅެދިފައެވެ. ދުއްވައިގެންފިނަމަ މި ވަގުތު ފުރާނަވެސް ހިނގައިދާނެއެވެ. ބަލަބަލާ ހުއްޓާ ކުޑަކޮށްހުރި އެކުއްޖާ ބޮޑުވާން ފަށައިފިއެވެ. އަދި އެ އެތީގެ ގައިން ދިގު ނަގުލެއް ނުކުންނަމުން ދިޔައެވެ. ދެން އެ އެތީގެ ބުރަކަށްޓާއި ދިމާއިން ނުކުތް ބޮޑު ދެފިޔަ ހުޅުވިގެން އެދިޔައީ ކުޑައެއް ހުޅުވައިލި ބީދައިންނެވެ. އޭތީގެ ބޮލުން ދެ ދަޅު ފަޅާފައި ހުއްޓެވެ. ގައިގެ އެކިތަންތަނުން ފާޑެއްގެ ލޮންޖެއް ފައިބެ ފައިބެ ހުއްޓެވެ.\nމުޅިގައި އެއްކޮށް ލޮނދިވެފައި ހުރި އެ އެތި އަދިވެސް ދަނީ ހުރިވަރަށްވުރެ ބޮޑުވަމުންނެވެ. އެންމެފަހުން ދިގު ރުކަކާއި އެއްވަރުވެއްޖެއެވެ. އަދިވެސް އަހަރުމެން ތިބީއެވެ. ފެލިގަންނަން ޚުދު އަހަރެންވެސް ބޭނުންވިއެވެ. ނަމަވެސް އަޑެއްނުނިކުތެވެ. މަޑުމަޑުން އެ އެތި އަހަރުމެންނާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އޭއީ އިފުރީތައެއް ކަމެއް، ރަންނަމާރިކަމެއް، ސަންތިއެއްކަމެއް އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ނަމަވެސް މުޅި ޙަޔާތުގައިވެސް އެފަދަ ހުތުރު މޫނެއް އަދި ނުދެކެމެވެ.\nއޭތީގެ ދެލޮލުން ބަލައިލީ ރުޅިވެރި ނަޒަރަކުންނެވެ. ދެލޮލުގެ ރަތްކަން އެހާމެ ގަދައެވެ. ބަލާބެލުމަށް އެ އެތީގެ ދެލޯ އެންމެ ވައްތަރީ ބުޅަލެއްގެ ދެލޮލާއެވެ. އޭތީގެ އަނގަ ފުޅާވެފައި ބޮޑެވެ. އަނގަފުރެންދެން ފަޅާފައިވަނީ ބޮޑެތި ދަތްތަކެކެވެ.\nމާ ގިނައިރުތަކެއް ވަންދެނެއް އެ އެތި އަހަރުމެންނާ ދިމާލަށް ބަލާކަށް ނުހުރެއެވެ. ވަރަށް ބާރަށް ހަޅޭލަވައިގަތެވެ. އަހަރުމެނަށް ހޭވެރިކަން ވީ އެ ބިރުވެރި ބަރު އަޑު އަހަރުމެންގެ ކަންފަތުގައި ޖެހުމުންނެވެ. ވަގުތުން ދުއްވައިގަތީއެވެ.\nމިފަހަރު އެކި މީހުން އެކިދިމާލަށެވެ. އެކުގައި ދިޔައީ ހަމައެކަނި ދޮންތައާއި މާއިއްތައެވެ. އެކުގައި ދިޔުމުގެ ވިސްނުމެއް ނުވަތަ އަނެކަކު ކޮބައިތޯ ބަލައިލާނެހާ ވިސްނުމެއްވެސް އެވަގުތު އެކަކުގެވެސް ހުރިހެނެއް ހިޔެއްނުވެއެވެ.\nއަހަރެންވެސް ދުވަމުންދިޔައީ އަހަރެންގެ ސަލާމަތް ހޯދުމަށެވެ. ފަހަތް އެނބުރި ބަލައިލާނެހާ ހިތްވަރެއް ގަޔަކުނެތެވެ. ހީވަނީ އެ ޖިންނި އައިސް ފަހަތުގައި ވިއްދާފަހުރިހެންނެވެ. ކަންފަތުގައި ގުގުމާލަ ގުގުމާލާ ހުރީ އެ އެތީގެ ބިރުވެރި އަޑެވެ. މޫނުމައްޗަށް ސިފަވަމުން ދިޔައީ އެ ބިރުވެރި ސޫރައެވެ.\nއަހަންނަށް ދެވޭ ނުދެވޭ ދިމާލެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. ހަނދުވަރުގެ އަލިކަން ނެތްނަމަ އަހަރެން ބިރުނގޮސް މިހާރު ހުންނާނީ މޮޔަވެފައި ތޯއްޗެކެވެ. އަހަންނެއް ނުހުއްޓެމެވެ. އެއްޗެއްނުކައި ހުރުމުން ގައިގައި އެވަރަށް ދުވާނެހާ ހިތްވަރެއްވެސް ނެތެވެ.\nއަހަރެންގެ އަމާޒަކީ ޓެންޓާ ދިމާލަށް ދިޔުމެވެ. ސަލާމަތްވެވޭނެ ކޮންމެވެސް މަގެއް ފެނިދާނެކަންނޭނގެއެވެ. އެކި ގަސްތައް އެއްފަރާތްކުރަމުން އަދި ބޮދެތި ގަސްތަކުގެ ބިޔަ ގޮފިތަކުން ރެކެމުން ދިޔައީ އެއްވެސް ވަރަކަށް އުއްމީދު އޮވެގެންނެއް ނޫނެވެ.\nއިރުކޮޅަކު ދުވުމަށްފަހު އަހަންނަށް އަތިރިމައްޗަށް ނުކުމެވުނެވެ. އަދި އަލްޙަމްދު ﷲ އެވެ. ނުކުމެވުނީވެސް ޓެންޓުތައް ހުރި ދިމާއަށެވެ. ފުރަތަމަވެސް އަހަރެން ވަދީ ޓެންޓުގެ ތެރެއަށެވެ. ގެއްލިފައިވާ އަހަރެންގެ އާއިލާގެ ފުއްކޮޅުތައް ފެނިދާނެކަމުގެ ވަރަށް ބޮޑު އުއްމީދަކާއެކުއެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް ކުއްޖެއްގެ ހިލަމެއްވެސް ޓެންޓު ތެރޭގައިނެތެވެ.\nދެރަވިކަމަކު އަހަންނަށް ހުރެވޭކަށް ނެތެވެ. ވަގުތެއް ނެތެވެ. މަރު ފަހަތުން މަރުޙަބާ ކިޔަމުން އެބަ ދުވެއެވެ. އަހަރެން އަތްފުނާ އަޅައިލީ އަހަރުމެން އެއްޗެހި އަޅައިގެން ގެންގުޅުނު ދަބަސް ފެނޭތޯއެވެ. ވެރިވެފައިވާ ފަނޑު އަލީގެތެރެއިން ނަސީބަކުން ވަރަށް ފަސޭހައިން ދަބަސް އަތުގައި ޖެހުނެވެ.\nދަބަސް ހިފައިގެން އަހަރެން ޓެންޓު ތެރެއިން އަވަސް އަވަހަށް ނުކުތީމެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލުގައި އެވަގުތު އަޅައިގަތީ ތަންކޮޅެއް ދުރުން ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން، ތެޅެމުން ފޮޅެމުން އަތިރިމައްޗަށް ނުކުތް މާއިއްތައާއި ދޮންތައެވެ. އެމީހުންނަށްވެސް އަހަރެންފެނުނެވެ. ނަމަވެސް އިތުރަށް ދުވެވޭނެހާ ހިތްވަރެއް އެމީހުންގެ ގަޔަކު ހުރިހެނެއް ހިޔެއްނުވެއެވެ. ހުރިތަނަށް ކުޑަކަކޫ މައްޗަށް ދެމީހުން ތިރިވިއެވެ. އަހަރެން އެމީހުންނާ ދިމާއަށް ދުއްވައިގަތީމެވެ. ވީ އެންމެ ބާރަކަށެވެ.\nމާއިއްތަގެ ނިތްކުރި ފަޅައިގެން ގޮސްފައި ހުރިތަން އަހަންނަށް ފެނުނީ އައިސް އެމީހުންނާ އަރާހަމަވުމުންނެވެ.\n“ކިހިނެއް.. ކިހިނެއްވީ؟ ކޮ..ކޮބާ އެހެން މީހުން؟” އަހަރެންނަށް މައިނޭވާލެވެމުން ދިޔައީ ވެފައިވާ ވަރުބަލިކަމެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ.\n“ގަހެއްގައި…ޖެހި..” ދޮންތަ ދިޔައީ ނިތްކުރިން އަންނަމުންދިޔަ ލޭތަށް މަނާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. އަހަރެން ދޮންތަމެންގެ ކައިރީގައި އިށީނީމެވެ. ހިތަށްވެރިވެފައިވާ ބިރުވެރިކަން ތަންފުކެއްވެސް ކުޑައެއް ނުވެއެވެ. ހީވެއެވެ. ދެންމެވެސް އަތުވެދާނެއެވެ. ކައިރީވެސް ހުރެދާނެއެވެ.\nމިހުރިހާ ކަންތަކެއް ހިނގައިދިޔައިރުވެސް އަހަރުމެން ސަލާމަތުން ދުނިޔޭގައި މޮޔަނުވެ ހުރިކަމަށްޓަކައި އަހަރެން ﷲ އަށް ފަށްފަށުން ޝުކުރުކުރަމެވެ.\n“ދޮންތާ… ހިނގާ ރަށުން ފޭބޭތޯ ބަލަމާ؟”\nއަހަރެން ވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްފައި ބުނީމެވެ. ދޮންތަ ބަލައިލީ އަހަރެންގެ މޫނަށެވެ. އެ ދެލޯ ވަނީ ފެންކަޅިވެފައެވެ. ދޮންތަ ދެން ބަލައިލީ އެނބުރި ރަށުތެރެއާ ދިމާލަށެވެ. ދޮންތަ ބުނަން އެއުޅެނީ ކޮން ވާހަކައެއްކަން އަހަންނަށް އެނގުނެވެ.\n“އެކަ..އެކަމް.. ކިހިނެއް އެނގެ..އެނގެނީ އެހެންމީހުން… އެމީހުން އަންނަންދެން.. މަޑުކުރަން.. އަ..އަހަރެންވެސް ބޭނުމޭ ދޮ..ދޮންތާ! އެކަމް އެހާ.. ވަގުތެއް ނެތޭ” އަހަރެންވެސް ބާކީ ތިބި މީހުންނަށް ވީނުވީއެއް ނޭނގި ފުރަން ދެރަވެއެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ވެސް އާއިލާއެވެ. އަހަރެންނަށް އެންމެ ޖެއްސުންކޮށް ހަދާ ދޮންބެއެވެ. އެންމެ މަޖާ ތިއްތައްތައެވެ. ހިތަށް އަރައެވެ. މިއަދު ދަތުރު ނައިނަމަ އަހަރުމެން މިވަގުތު ތިބޭނީ ގޭގައި މަންމައާއެކު މަޖާކުރާށެވެ. އުފާވެރިކަން މަތީއެވެ. ބިރުވެރިކަމެއް ނެތިއެވެ. މަންމަ މަތިން މިވަގުތު ވަރަށް ބޮޑަށް ހަނދާންވިއެވެ. ރޮވޭގޮތްވެސް ވިއެވެ. މަންމަގެ ގާތު ހުރެވުނު ނަމައޭ އަހަރެންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ.\nއެވަގުތު ދޮންތަގެ އަތުގައި މާއިއްތަ ހިފައިލިއެވެ. އަދި ބޯޖަހައިލާ އަހަންނަށް ތާއީދުކުރާކަން މާއިއްތަ ހާމަކުރިއެވެ.\nއަހަރެން ދަބަސް ހުޅުވައި އޭގައި ހުރިނަމަ ހުރިހާއެއްޗެއް ނެގީމެވެ.\nހުރިހާއިރު ގެއްލިގެން ހޯދި ލައިޓަރުވެސް އަހަރެންގެ އަތުގައި ޖެހިއްޖެއެވެ. ދޮންތަވެސްއަހަރެންނާ ދިމާއަށްބަލައިލީ ހައިރާންވެ ހުރެއެވެ. އެ ލައިޓަރު ހޯދުމަށް ހަމަ މިދަބަސްތެރެ އަހަރުމެން ބެލީމެވެ. އެކަމަކު އެއިރު މީގެ ހިލަމެއްވެސް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.\nއެވަގުތު ދެން އަހަރެންގެ އަތުގައި ޖެހުނީ ކިއާންއާއި ކައިލްގެ “ޖެކެޓް އިންފްލޭޓެބަލްސް” ތަކެވެ. އޭގެ ދޭތި ދަބަހުގައި އޮތެވެ. ދެން އަތުޖެހުނީ ދެ “އިންފްލޭޓެބަލް އާރމް ބޭންޑް”އެވެ. އެއީ ޒޭނާ ފަތަން ދަސްކުރަން ގެންގުޅޭ އެއްޗެވެ.\nކިއާން އާއި ކައިލްގެ އެއްޗެހި ފެނުމުން މާއިއްތައަށް ރޮވެންފެށުނެވެ. ނަމަވެސް ލަސްކުރާކަށް ސިކުންތެއްވެސް ނެތެވެ. އަހަރުމެން އަވަހަށް އެ އެއްޗެހި ފުއްޕަންފެށީމެވެ. ބިރުން ވިރި ވިރި ތިބެއެވެ. ކޮންމެފަދަ ކަމެއް ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. ފުއްޕަން އިނދެގެންވެސް އަހަންނަށް ބެލެމުންދިޔައީ ވަށައިގެންވާ ތަންތަނަށެވެ. މާއިއްތަގެ ނިތްކުރިން ފައިބަމުން ދިޔަ ލޭތައް ވެސް އެއިރު މަނާވެއްޖެއެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ރަށު ތެރެއިން އަރައިގެން ޖެހިގެން ދިޔައީ ނުބައި ޒާތެއްގެ ވައިރޯޅިއެކެވެ. އެ ބިރުވެރި އެތީގެ ސިފަ ފުރަތަމަ ފެނުނު ހިނދުވެސް ޖެހުނީ މިފަދަ ނުބައި ވައި ރޯޅިތަކެކެވެ. އެއީ މެސެޖެއްފަދަ އިންޒާރެކެވެ. “މި އަންނަނީ” ބުނެލިފަދައެވެ.\nއެއިރު ހުރިހާ “އިންފްލޭޓެބަލްސް” ތަކަކަށްހެން ވައިޖަހައި ނިމިއްޖެއެވެ. ބިރުންތިބެ އަހަރުމެން ދުއްވައިގަތީމެވެ. މޫދާ ދިމާއަށެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ އަތުގައި ހިފައިގެންނެވެ.\n“ރަށެއް ފެންނަން ނެތަސް ހެޔޮ… ބޮޑުވަރަކަށްވެސް މަރުވާނީ.. ހިނގާ ދަމާ..”\nމާއިއްތަގެ އަޑުގައި އައު ޖޯޝަކާއި ހިތްވަރެއްހުރިކަން އަހަންނަށް ފާހަގަވިއެވެ. “އިންފްލޭޓެބަލްސް” އަހަރުމެންގެ ގަޔަށް ލީމެވެ. ދޮންތަ ނެގީ “އާރމް ބޭންޑް”އެވެ. އިރާދަކުރެއްވީތީ އަހަރުމެން ތިން މީހުންނަކީވެސް ބަރާބަރަށް ފަތަން ދަންނަ ތިން މީހުންނެވެ.\nބަލާކަށް ނުހުރެ ބިސްމި ކިޔައި އަހަރުމެން މޫދަށް އެރި ބޭރާށް ފަތައިގަތީމެވެ. އެކަކު އަނެއްކަކުގެ އަތުޖެހޭހައި ކައިރީތިބެއެވެ. ބާރު ހަޅޭކެއްގެ އަޑު އަހަރުމެންނަށް އިވުނީ ދެނެވެ. ރަށުން ބޭރުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ކުރެވެނު ކޮންމެކަމެއްވެސް ކުރާނެކަން އަހަންނަށް މާކުރިންވެސް ވިސްނުނެވެ.\nފަތަމުން ފަތަމުން ދިޔަވަރަކަށް ރާޅުތައް ބިޔަވެ ބޮޑެތިވަމުން އަންނަކަން އަހަންނަށް އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އަލްޙަމްދުﷲ އެވެ. “އިންފްލޭޓބަލް” އަޅާފައި އޮތުމުން ނުގެނބި އަހަރުމެން މަތީގައި އޮތެވެ.\nފަތަމުން ދިޔައީ އެއްވެސް މަންޒިލެއް ފެންނަން އޮވެގެންނެއް ނޫނެވެ. ކުރިމަތީގައި އޮތީ އަނދިރިކަމެވެ. ތަނެއްދޮރެއް ވަތްކެއްނުވެއެވެ. އަޖައިބަކީ ދީފައިވާ ހަނދުވަރުގެ އަލިކަންވެސް އެހިސާބަށް ނުފޯރާކަމެވެ.\n“ރަޔާ! ދޮންބޭ…! މަންމާ…! މީހެކޭ!”\nއެއީ އަހަރެން ތިއްތަގެ އަޑެވެ. ވަރަށް ބާރަށް ހަޅޭލަވާގަތް އަޑެވެ. ފަތަމުން ދިޔަ އެންމެން ބަލައިލީ އެއްފަހަރާއެވެ. ދެން އެ ފެނިގެން ދިޔައީ ބިރުވެރިކަމުން ފުރިގެންވާ އަދި އެހައިމެ ހިތަށް ތަދުވި މަންޒަރެކެވެ.\nއަހަރެމެން ފުރަތަމަ ބަލަމުން ދިޔައީ ރަށުތެރެއަށާއި އަތިރިމައްޗަށެވެ. ދެންފެނުނީ ވަރަށް މަތިން މީހެކެވެ. ފެލެމުން އެމީހާ ތެޅެމުން ދިޔައިރު ކާކުކަމެއް ވަތްކެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އަޑުން އެއީ އަހަރުމެންގެ ހިތުގެ ދިރުންފަދަ ލޯބިވާ ތިއްތަކަން އެނގެއެވެ. އެފަކީރު ތެޅެމުން ދިޔައިރު އިތުރު އެހެން މީހަކު އެތަނަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އިތުރު، ނުފެންނަ ބާރަކާއެކު ތިއްތައްތަގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ހިފައިފައި ވާކަން އެނގެއެވެ.\nތިއްތައްތަ ރޮނީއެވެ. ތެޅި ފޮޅެނީއެވެ. އިސްތަށިގަނޑަށް ވާނެ ތަދު އިހުސާސްވެސް އަހަރުމެނަށް ނުވާނެއެވެ. އެފަކީރު މަތީގައި އެލިފައި އެ އޮތީ އެއްވެސް އިތުރު އެހީއެއް ނެތިއެވެ. ދެން އެފެނުނީ އަހަރެންގެ ޙަޔާތުގައިވެސް… މުޅި ޙަޔާތުގައިވެސް ފެނުނު އެންމެ އަސަރު ކުރުވި މަންޒަރެވެ. ހީވާ ގޮތުން މަރާ ހަމައަށްވެސް އެއީ ލޮލަށް ސިފަވާނެ ތަނެކެވެ.\nތެޅި ތެޅި އޮތް ތިއްތަގެ ދެއަތުގެ ހަރަކާތް ހުއްޓިއްޖެއެވެ. ދެފައިކޮޅު ބާރު ބާރަށް ތަޅުވަމުން ދިޔައިރު މީހަކު މެދު ހަށީގައި ހިފަހައްޓާފައި ވާފަދައެވެ. އެއަށްފަހު… އެއަށްފަހު ފެނުނީ ބޮލާއި ހަށިގަނޑު ވަކިވި މަންޒަރެވެ. އަދި ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނު މަންޒަރެވެ. ދީފައިވާ ހަނދުގެ އަލީގައި މި ހިތްދަތި، ރަޙުމުކުޑަ މަންޒަރު ވަރަށް ރީތިކޮށް އަހަރުމެންގެ ލޮލަށް ފެނުނެވެ.\nއަހަރެންގެ މޭ ބޮޑުވާ ގޮތްވިއެވެ. ނެތި އެކޮށްލީ އަހަރުމެންގެ ތިއްތައްގެ ދިރުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އަހަރުމެންގެ ހިތުގެ ތެޅުމެވެ. އަހަރެންގެ އެއް އަތެވެ.\nދޮންތަ ވަގުތުން ހަޅޭލަވާގަތެވެ. ވަރަށް ވަރަށް ބާރަށެވެ. “ޒިލާ!”އޭ ގޮވަމުންނެވެ. މާއިއްތައަށް ކެތެއް ނުކުރެވުނެވެ. ހޮޑު ލެވުނީއެވެ. ފޮރުވާކަށް ނެތީމެވެ. އަހަންނަށްވެސް ހޮޑު ލެވުނެވެ.\nފެނުނު ހިތްދަތި މަންޒަރަކީ ކިތަންމެ ކަތުނަތަކެއް އޮހޮރަން ބޭނުންވި މަންޒަރެއް ނަމަވެސް ރޯން ތިބެވޭކަށް ނެތެވެ. ހީވާ ކަހަލައެވެ. އަހަރުމެންވެސް އެފަދަ ހިތި ގޮތަކަށް މަރާލަން އޭތި ބޭނުންވެއެވެ. ބުނާ ކަހަލައެވެ. ދާކަށް ލާހިކެއްނޫނެވެ. ދެންމެ އެފުނުނު މަންޒަރަކީވެސް މިކަމަށް އެޅި ފަހި ފިޔަވަޅެކެވެ.\nއަހަރެން އެއް އަތުން މާއިއްތަ އާއި ދޮންތަގެ ގައިގައި ވަކި ވަކިން ހިފައި ތަޅުވާލީމެވެ.\n“ދޮންތާ… ހިނގާދާން.. މާއިއްތާ.. ދެރަވިޔަސް ދެ..ދެން ކު..ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނެތް.. ހި.. ހިތްވަރު ކުރޭ.. މިހާތަނަށްވެސް ހިތްވަރު ކުރީނު ދޯ.. އަދިވެސް ވާނެ.. އިންޝާ ﷲ”\nމިއީ ހަޔާތުގައިވެސް އަހަރެންގެ އަނގައިން “އިންޝާ ﷲ” ބޭރުވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އެކަމަކު މިފަދަ ހެޔޮ ބަސްތައް ބޭރު މިކުރެވެން ފެށީ މަރު އައިސް ބައްދަލުކުރުމުންނޭ އަހަންނަށް ބުނަން މިޖެހެނީ ލަދުވެތިވެ ހުރެއެވެ.\nއަހަރެންގެ ވާހަކަ ތަކުން ދެމީހުންނަށް ކުޑަ ނަމަވެސް ހިތްވަރެއް ލިބުނެވެ. އެކުގައި އަހަރުމެން އަނެއްކާވެސް ފަތައިގެން ވަގުތެވެ. ކުއްލިއަކަށް އަހަރެމެންގެ ކުރިމަތިން ފެންމަތިވީ ގަބުރުތަކެކެވެ. ދޮންތައާއި މާއިއްތަ ވަރަށް ބާރަށް ހަޅޭލަވާގަތެވެ. އަހަރެން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. މީހުން އެބުނާ “މޭގަނޑު އަނގަޔަށް އައުމަކީ” ކޮބައިކަން ދެންމެ ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށްވެސް އެނގިއްޖެއެވެ.\nފެންމަތިވީ ހަމައެކަނި “ގަބުރު” ތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަހަރުމެންގެ ލޯބިވާ ދޮންބެއާއި ކިއާންއާއި ކައިލް ގަބުރެވެ. ވަރަށް ހިތަށް ތަދުވިއެވެ. އަހަންނަށް ބަލައިލެވުނީ މާއިއްތަގެ މޫނަށެވެ. އެ މަންމަގެ މައުސޫމު ދެ ދަރިންގެ މަރުވެފައިވާ މަސްގަނޑަށް ބަލަން އެހުރެވުނީ ހާދަ ކެތްގަދަވީމައޭ އަހަރެންގެ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެއް އަތުން ކޯޓުވަމުން އަނެއް އަތުން އަނގަމަތީގައި އަތްއަޅައިގެން ދޮންތައާއި މާއިއްތަ ތިއްބެވެ. އެމީހުންނަށް ގިސްލަ ގިސްލާފައި ރޮވެނީއެވެ. އަހަންނަކަށްވެސް އެމަންޒަރު ބަލާކަށް ކެތެއް ނުކުރެވުނެވެ. ދެކުދިންގެ އިތުރަށް ދެން އެ އޮތީ އަހަރެންގެ އާއިލާގައި އަހަރެން އެންމެ ޤަދަރު ކުރާ އެކަކެވެ. އަހަންނަށް އަބަދުމެ ޖެއްސުން ކުރާ އެކަމަކު އަހަރެންދެކެ ހަމަ އެހައިމެ ލޯބިވާ، އަހަރެންގެ ހުރި ހަމަ އެކަނި އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެއެވެ. އަހަންނަށް އިހުސާސް ކުރެވިގެން ދިޔައީ ބުނެދޭންވެސް ނޭނގޭފަދަ ހިތްދަތި ކަމެކެވެ.ރަށުގައި ބާކީ ތިބި މީހުންވެސް ސަލާމަތްނުވާކަމަށް މި ގަބުރުތައް ހެކިދެއެވެ.\nވަރަށް ހިތްވަރު ކޮށްފައި އަދި އެހައިމެ ފަކުރުންހުރެ އެ ގަބުރުތައް އަހަރެން އެއްފަރާތްކޮށްލީމެވެ. ކަނޑުގައި އުފެދެމުން އައި ބިޔަ ރާޅުތައް އިހުނަށްވުރެ ބޮޑުވީ ދެނެވެ. އަހަރެން ދޮންތަގެއަތުގައި ހިފީމެވެ. އަދި ދޮންތަ މާއިއްތަގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ. ބިޔަ ރާޅުތަކުގެ ތެރެއިން ފަތާފައި ދެވުނުހާ ބާރަކަށް ދިޔައީމެވެ.\nކަންތައްތައް ދެން ވެގެންދިޔައީ އެސްފިޔަ ޖަހާލާހާ އަވަށެވެ. ކުއްލިއަކަށް އަހަރެން ބަލައިލީ އަހަރެންގެ އަތަށް ތިރިއަށް ލަތްކެއް ޖެހުމުންނެވެ. އެއްފަރާތް ބަލައިލި އިރު މާއިއްތައެއް ނެތެވެ. ދޮންތަ އަޑިއަށް ދަނީއެވެ. އަހަރެން ވަރަށް ބާރަށް ދޮންތަގެ އަތުގައި ހިފައި ނެގީމެވެ. ދޮންތަ ތެދުވެ ހޯދަން ފެށީ މާއިއްތައެވެ. ދޮންތަގެ އަތުން މާއިއްތަ ދޫވީއެވެ. ފެނުން މައްޗަށް ދެން އެރީ މާއިއްތަ ލައިގެން އޮތް “އިންފްލޭޓެބަލް ޖެކެޓް”އެވެ.\nމިފަހަރު ކިތަންމެ ހިތަށް ތަދުވިޔަސް ކިތަންމެ ރޯން ބޭނުންވިޔަސް މިފަހަރު އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނައެއް ނައެވެ. ކަރުނަ ހުސްވީ ތޯއްޗެކެވެ. ނުވަތަ މި ހިތްދަތިކަމާއި ހިތާމައަށް ހިތް ހޭނުނީ ކަންނޭނގެއެވެ. ދޮންތަ ދިޔައީ ރޮމުންނެވެ. އަހަރެން އެއް އަތުން ދޮންތަ ގެ ގައިގައި ހިފައިލީމެވެ. އެ ހައްޓަކު މިހާރު ހިތްވަރެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް، ހުރި ކުޑަ ހިތްވަރާއެކުވެސް ފަތަންފެށިއެވެ.\nވަކި ހިސާބަކަށް ދެވުނުތަނާ ހިނގައިދިޔައީ އަޖައިބެއްފަދަ ކަންތައްތަކެކެވެ. މިހާރު ހުރިހާ ރަށެއްވެސް އެންމެ ރީތިކޮށް އެބަ ފެނެއެވެ. ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އޮތީ އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އޮތްގޮތަށް ހަމަހިމޭން ކަމާއެކުއެވެ. ހަނދުވަރުގެ އައްޔާއި ވިދާ ބަބުޅަމުންދާ ތަރިތަކުން މޫދަށް އަލިކޮށްދެއެވެ. ދެންމެ ހިނގައިދިޔަ އެއްވެސް ކަމެއްގެ އެއްވެސް އަސަރެއް މިހާރަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ހީވާކަހަލައެވެ. އެއީ ބިލާހެކެވެ. ހުވަފެނެކެވެ.\nއަހަރުމެން އެކަކު އަނެކަކުގެ މޫނަށް ބަލައިލީ ހައިރާންވެ ހުރެ އަދި އެހައިމެ އުފަލުން ހުރެއެވެ. އަހަރެން ފަސް އެނބުރި ބަލައިލީމެވެ. ފަހަތުގައި ވަނީ ކަނު އަނދިރިކަމެވެ. ހަމަހިމޭންކަމެވެ. ހީވާކަހަލައެވެ. މިއީ މުޅިން ތަފާތު ދެދުނިޔެއެކެވެ.\nހަޤީޤަތަކީ އެއީއެއް ނޫނެވެ. އެ އަނދިރިކަމާއި ހަމަހިމޭން ކަމަކީވެސް ލޮލަށް ފެނުނު އަވާމެންދުރެކެވެ. ދައްކާލި ދަޅައެކެވެ. ވަށައިގެންވާ މާހައުލު ހަމަ އެ އޮތްގޮތަށް މިއޮތީއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރުމެނަށް ދައްކަމުން ދިޔައީ އެހެން މަންޒަރުތަކެކެވެ. ހަޤީޤަތާއި އަވާމެންދުރުގެ ދެމެދުގައިވަނީ ފަރުދާއެކެވެ. އެ ފަރުދާ މި ހުރަސް ކުރެވުނީއެވެ.\nފަތާފައި އަހަރުމެން ދިޔައީ ކައިރީ އޮތް މީހުން އުޅޭ ރަށަށެވެ. އަދި އޭގެ ދެދުވަސް ފަހުން އެނބުރި މާލެ ދިޔައީމެވެ. ހުސް އަތާއެވެ. ދިޔައީ އެތައް ބަޔަކާއި އެކުއެވެ. އެނބުރި މިއައީ އެންމެ ދެ މީހުންނެވެ. ކައްޕި މަޢުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި ހަވީރު އަންނަން އަންގާފައި އޮތުމުން، ނުގުޅައިގެން ކައްޕި އަހަރުމެން ހޯދުމަށް ނުކުތެވެ. ނަމަވެސް ހޯދާ ހޯދައި އެ ރަށްވެސް ނުފެނުނު ކަމަށް ކައްޕި ބުންޏެވެ. މާލެއަށް އެނބުރި ދިޔައިރު މަންމަ އޮތީ ހަސްފަތާލުގައި އެޑްމިޓްކޮށްފައެވެ.\nއަހަރުމެންނަށް ވީނުވީއެއް ނޭނގިގެން އެފަކީރު ވިސްނާ ވިސްނާ ބަލިވީއެވެ. އެކަމަކު ދޭން ޖެހިފައި އޮތީ އަދި މާ ހިތާމަވެރި ވާހަކައެކެވެ. އެތައް ބައެއްގެ މަރެވެ. އެތައް ސުވާލެކެވެ. އެ ސުވާލުތަކަށް ދޭނީ ކޮން ޖަވާބެއްހެއްޔެވެ؟ ގެއްލުނު އެންމެން ހޯދުމަށް ކިތަންމެ މަސައްކަތެއް ކުރިޔަސް ދިރިހުއްޓައި އެމީހުން ނުފެންނާނެކަން އަހަންނަށް ޔަޤީނެވެ. އެ ގަބުރުތައް ފުލުހުންނަށް ފެނިއްޖެނަމަ ދޭނެ ޖަވާބެއް ޚުދު އަހަރުމެން ދެ މީހުންނަށްވެސް ނޭނގެއެވެ. ހުރިހާ އިލްޒާމެއް އެޅޭނީ ސަލާމަތުން އެނބުރި އައި މީހުންގެ ބޮލުގައެވެ.\nކައްޕި ބުނީ ތެދެކެވެ. މިއީ ޖިންނި ފުރޭތަ އުޅޭ ޒަމާނެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ކަމެއް ދިމާވާ ފަހަރަކު ދުވަހަކު އެމީހުންގެ ނަން ހަނދުމަ ނުނެތޭވަރު އެވެރިން ކޮށްލާނެއެވެ.\nހަމަ އެންމެ ދަތުރެކެވެ. ހަމަ އެންމެ ރެއެކެވެ. މުޅި ޙަޔާތް އެފުށް މިފުށަށް ޖަހާލައިފިއެވެ. ނަފްސާނީ ބަލީގެ ޝިކާރައަކަށް އަހަރުމެން ވެއްޖެއެވެ. އަނދިރިކަންދެކެ ބިރުގަނެއެވެ. ނުއެއް ނިދެއެވެ. ލޯމަރާލާ އިރަށް ފެންނަނީ އެ ބިރުވެރި ސޫރައެވެ. އަބަދުމެ ކަންފަތުގައި ގުގުމަނީ ދާންޏެއް ވަޅުތެރޭ ޖެހޭ އަޑެވެ. އާދެވުނުތާ ދުވަސްކޮޅެއްފަހުން ދޮންތަ މޮޔަވީއެވެ. މިއަދު އެފަކީރުގެ ދުވަސްތައް ގުނަމުން އެދަނީ ގުރައިދޫ މޮޔައިންގެ ޖަލުގައެވެ.\nކިޔައިދީފިނަމަ އިވޭނީ އަޑެވެ. މާބޮޑު އެއްޗެއް ހިތަށް ވެރިނުވެދާނެއެވެ. އެކަމަކު އެ ފަދަ ކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ މިއަދު އަހަރުމެން މިއުޅޭ އުޅުން އިހުސާސްވެސް ކުރެވޭނެކަން ޔަޤީނެވެ.\n-(2 ވަނަ ސީސަންއަށް އިންތިޒާރުކޮށްލައްވާ)\nMasha allah vvv salhi. nyge hama bunaane ehehchrh vex .stry kiyamun dhiya iru heevy dhenme dhenme kaifaa ne hen.feelings thah bune dheykah nygey hama.v biruveri genass dhiyyfa huri goih vex v perfect.miyy aslu haadhi shaa eh thr.\nMiee hiyaalee vaahaka eh\nMe hageegathehtha???? Vvvvv rythi story.. image ‘ve ‘ve hunnany super writer.\nThank you varah bodah ?\nMooney miee hiyaalee vaahaka eh\nstry hama obi.keep going\nHeevani rolaa kaifaane hen… ?birun avadhi … thi bimmaa Ibrahim waheed tha…? Eyna ah nuvi yas eyna ge hunaru libifa ebahuri ingey …. vvvvvvv reethi Ibaarai kurun ves… kiyaa hithun kiyaalevey … vaahaka varah reethi ❤❤❤\nHaha nooney binmaa eh noon mee\nVvv shalhi obinooove .?????\nomg ..hama dhenmeh dhenmeh aiesa kaalaane hen heevan???????…btw story hama habeys..???\nReyga nuvas nidhun birun.mi nuni ehaa biru veri vahakaye nukiyan.v ves furihama.\nOhh really Sorry ??\nFaheh jahan vejjey buniiru hevany gadi aais dharifulhah govihen ????\nHama sifa v vaahaka kee iru…..hee v hama aslah vx ethaa hurevunu hen…….??\nNooney Hama furihama\nބިރުވެރި ކުރުވާހަކަ June 25, 2020\nހިތާމަ ކުރުވާހަކަ އެހެނިހެން މުބާރާތް May 23, 2021\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި November 23, 2016\nވިންދު ލޯބިން ޖެހި ހިތެއްގައި…\nހިތާމަ ލޯބި May 16, 2017\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި February 9, 2018


”ހީލާރސް މާހެފުން 1440“ ބާއްވައިފި – MNUSU\n”ހީލާރސް މާހެފުން 1440“ ބާއްވައިފި\nމިރޭ ބޭއްވި ހީލާރސް މާހެފުމުގައި ވަނީ ދަރިވަރުންނާއި އަދި ފެކަލްޓީގެ ގިނަ ލެކަޗަރާރސް ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ. އަދި އެފް.އެޗް.އެސް ގެ ޑީން ޑރ. ފަޒީލާ ވަހީދްވެސް ވަނީ މާހެފުމުގައި ބައިވެރިވެފައެވެ. އެމް.އެން.ޔޫ.އެސް.ޔޫގެ ހިންގާކޮމެޓީގެ ގިނަ މެމްބަރުންނާއި ކުރީގެ އެމް.އެން.ޔޫ.އެސް.ޔޫގެ ރައީސް އަލީ ރަޝީދް އަހްމަދު ވެސް ހީލާރސްގެ މި ހަރަކާތުގައިވަނީ ބައިވެރިވެފައެވެ.\nދިވެހިވަންތަ ކެއުންތަކަކާއި އެކު މަޖާއެކި ކުޅިވަރުތައް ވަނީ މި މާހެފުމުގެ ތެރެއިން ގެންގޮސްފައެވެ. ދަރިވަރުންނާއެކު ލެކްޗަރާރސްވެސް ކުޅިވަރުތަކުގައި ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ. މިއީ ހީލާރސްއިން ލެކްޗަރާރސްއާއި ދަރިވަރުންނާއެކު މަޖާ އެކުވެރިމާހައުލެއްގައި ކުރިޔަށްގެންދިޔަފުރަތަމަ ހަރަކާތެވެ. މި ހަރަކާތުގެ ބޭނުމަކީ އެކި ޑިޕާރޓްމެންޓްތަކުގައި ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރުން އެކުވެރިކުރުވާ ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމެވެ.\nމާހެފުމުގެ ތެރެއިން މިދިޔަ ހަފްތާ އެމް.އެން.ޔޫ.އެސް.ޔޫ އިންޓަރ ފެކަލްޓީ ވޮލީ ބޯޅަ މުބާރާތުން އެފް.އެޗް.އެސްގެ އަންހެންޓީމް ހޯދި ރަނާ-އަޕް ތަށި ވަނީ ޓީމްގެ ފަރާތުން ފެކަލްޓީއާއި ހަވާލު ކޮއްފައެވެ. ތައްޓާއި ހަވާލުވީ ފެކަލްޓީގެ ޑީން ޑރ. ފަޒީލާ ވަހީދްއެވެ.\nއެފް.އެޗް.އެސް ގެ ޑީން ތައްޓާއި ހަވާލުވަނީ


Report: Humam aa hisaabun massala nimigen nuvaane | Mihaaru\nކޯޓުގައި އޮތް އަޑުއެހުމަކަށް ހުމާމް ގެންދަނީ: އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލި މައްސަލާގައި އޭނާގެ އިތުރުން އެހެން މީހަކަށް އަދަބު ލިބިފައެއް ނެތް --ފޮޓޯ/މިހާރު\nހުމާމާ ހިސާބުން މައްސަލަ ނިމިގެން ނުވާނެ\n26 ޖޫން 2016 - 08:15 30 comments\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ އުނގޫފާރު ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު އަފްރާޝީމް އަލީ އަކީ ސިޔާސީ ބޭފުޅެކެވެ. ދީނީ އުސްތާޒެކެވެ. އެކަމަކު އޮކްޓޫބަރު 2012 ގައި އޭނާ އަށް ހަމަލާދީ އަވަހާރަކޮށްލީ އޭނާއާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ހުސެއިން ހުމާމެވެ. އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލި ކަމަށް ހުމާމްގެ އިއުތިރާފުންނާއި އެހެނިހެން ހެކިތަކުން ސާބިތުވެ، އޭނާ މަރަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ހުކުމަށް ހައި ކޯޓާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ ތާއީދުކޮށްފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެއަށް ވުރެ ބޮޑު ސުވާލު އޮތީ އޮތް ތަނުގަ އެވެ. އެ ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ނުލިބި ހަތަރުވަރަކަށް އަހަރު ވީ އެވެ.\nމިއަދު މުޅި މި ގައުމާއި އަފްރާޝީމްގެ އާއިލާ އިން އުފައްދާ ސުވާލުތައް ގިނަ އެވެ. އަފްރާޝީމް ކަހަލަ ސިޔާސީ އަދި ދީނީ އުސްތާޒަކު އަވަހާރަކޮށްލަން، ހުމާމް އެކަނި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރާނެ ހެއްޔެވެ؟ އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލަން ހުމާމް އުޅުމުގެ ސަބަބަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އޭގެ މަގުސަދަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟\nޑރ. އަފްރާޝީމް މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގައި: އޭނާ އަވަހާރަކޮށްލަން ޖެހުނު ސަބަބެއް، ހަތަރުވަރަކަށް އަހަރު ވީއިރު ނުހޯދޭ --ފައިލް ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\nސިޔާސީ އަދި ފައިސާގެ ގޮތުން ވަރަށް ވަރުގަދަ ބަޔަކު އަޑީގައި ނެތި މިވަރުގެ ކަމެއް ހުމާމަށް ކުރެވިދާނެ ކަމަކަށް އެކަކު ވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރާނެ އެވެ. ހުދު ފުލުހުންގެ ތަހުގީގު ޓީމު ވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރެ އެވެ. ފައިސާ ހަރަދު ކުރި ބަޔަކު ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބައެއްގެ މައްސަލަ ފުލުހުން އޭރު ތަހުގީގުކުރި އެވެ. އެކަމަކު އެއިން މީހަކު ކޯޓާ ހަމައަށް ގެނެސްފައެއް ނުވެ އެވެ. އެހެންކަމުން އެއް ބައެއްގެ ނަޒަރުގައި މިވަރުގެ ބޮޑު ތަހުގީގެއްގައި ފުލުހުން އެ ވަނީ ފޭލްވެފަ އެވެ.\nއަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލިއިރު ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރަކަށް ހުންނެވި މިހާރު ކިނބިދޫ ދާއިރާގެ މަޖިލިސް މެމްބަރު އަބްދުﷲ ރިޔާޒް އޭރުގެ ޕްރެސް ބްރީފިންތަކުގައި ވަރަށް އަޑަށް ބާރުލައްވާފައި ވިދާޅުވީ މައްސަލަ ކޮޅެއްގައި ޖައްސަވާނެ ކަމަށެވެ. މުޅި މާލޭގެ އެތައް ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖެއް ބަލައި ދިރާސާކޮށް، މާސިންގާ ތަހުގީގެއް ހިންގި އެވެ. ފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުންގެ ތަހުގީގު ވެސް ހިންގި އެވެ.\nރިޔާޒް މިހާރު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އޭނާ ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރުގެ މަގާމުން ވަކިވެވަޑައިގެންނވިއިރު ވެސް، އަރްފާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލަން ފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުން ދެނެގަތުމުގެ ތަހުގީގު ދިޔައީ ކުރިއަށެވެ. އެ ތަހުގީގެއް މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް ނުހުއްޓެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، މި މައްސަލާގައި އިތުރަށް ބައިވެރިވި މީހުންނަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\nއަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލަން ފައިސާ ހަރަދުކުރި ކަމަށް ހުމާމް ބުނާ ބަޔަކު ތަހުގީގަށް ހައްޔަރު ވެސް ކުރި އެވެ. އެކަމަކު އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތިގެން އޭރު އެމީހުން ދޫކޮށްލީ އެވެ. އަދި މިކަމުގައި އެއްވެސް ތަފުސީލަކާ ހަމައަށް ފުލުހުންނަށް ދެވިފައިވާ ކަމެއް މިހާތަނަކަށް ނޭނގެ އެވެ.\nފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުން، ހުމާމްގެ ވާހަކަތަކުން ތަހުގީގަށް އެނގޭއިރު، އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލުމުގެ މިސްރާބު ދިޔަ ގޮތް އެ ތަހުގީގަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެނގޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތުމަކީ އެހެން މައްސަލައެކެވެ.\nރިޔާޒް ވިދާޅުވީ މިފަދަ ބޮޑެތި މަރުގެ މައްސަލަތަކަށް ހަރަދުކުރާ މީހުން ދެނެގަތުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންވެ މިކަމުގައި އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ތަހުގީގު ހުއްޓާނުލައި ކުރިއަށް ގެންދިއުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ޖަލްސާއެއްގައި ރިޔާޒް ވާހަކަ ދައްކަވަނީ: އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލި މައްސަލާގައި ހުމާމް ދިފާއުކޮށްދޭނެ ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށް ރިޔާޒް ވިދާޅުވޭ --ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\n"މިކަހަލަ މައްސަލަތަކުގައި ފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުން، އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ހޯދުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާނެ. ކޮންމެ ލޯ އެންފޯސްމަންޓެއްގައި ވެސް އެކަން އޮންނާނީ އެހެން. ބޭންކުން ޓްރާންސްފާއެއް ނުކުރާނެ. މާ ބޮޑު ކްލޫއެއް ލިބޭ ގޮތަކަށް ކަންކަމެއް ނުކުރާނެ. މި ސަބަބާ ހެދި، ކޮންޓްރެކްޓް ކިލިން އަށް ހަރަދުކުރާ މީހުން ހޯދުމަކީ ހުރިހާ ތަނެއްގައި ވެސް ބޮޑު ޗެލެންޖެއް،" ރިޔާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ އެ ކޭސް ކްލޯޒް ނުކޮށް ބޭއްވުން. މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކުރާ މީހުންނާ ވެސް ދޭތެރެދޭތެރެއިން އިންޓަވިންކޮށް ހަދަން ޖެހޭނެ. ކުރިން ސުވާލުކުރި މީހުންނަށް ވެސް ފާރަލައި އެމީހުންގެ ހަރަކާތްތައް މޮނީޓަ ކުރަން ޖެހޭނެ."\nހުމާމަށް ހުކުމް ކުރުމަށް މިދިޔަ ބުރާސްފަތިދުވަހުގެ ރޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ބޭއްވި ޝަރީއަތަށް ފަހު، އޭނާގެ އާއިލާގެ ބައެއް މީހުން ކޯޓު ކައިރީގައ --ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nއަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލަން ފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުންގެ ވާހަކަ ތިލަވީ، ހުމާމަށް މަރުގެ އަދަބު ދޭން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ހުކުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތާއީދުކުރި ހިސާބުންނެވެ. އެކަމަކު ފުލުހުން އަދި އެއަކަށް ޖަވާބެއް ނުދެ އެވެ.\nހުމާމް ނޫން އެހެން މީހުންގެ ހިލަމެއް ނެތް\nހުމާމަށް މަރުގެ އަދަބު ދޭން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތާއީދުކުރުމުން، އެތައް ބައެއްގެ ހަމްދަރުދީ އޭނާއާ މެދު ވަނީ އުފެދެން ފަށައިފަ އެވެ. އެއް ވިސްނުމަކުން ބަލާއިރު އެހެން އެވީ، އަފްރާޝީމް ފަދަ ބޭފުޅަކު އަވަހާރަކޮށްލުމަކީ ހުމާމަށް އެކަނި ކުރެވޭނެ ކަމަކަށް ނުވެފައި، އޭގެ އަޑީގައި ތިބި ބަޔަކު އަދިވެސް ނުހޯދޭތީ އެވެ.\nރިޔާޒް ވިދާޅުވީ ކޮންމެ ބަޔަކު ކޮންމެ ގޮތަކަށް ވާހަކަ ދެއްކިޔަސް ހުމާމް ސަލާމަތްވާނެ ގޮތެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ހުމާމް ލައިގެން ހުރި ހެދުމުން އަފްރާޝީމްގެ ޑީއެންއޭ ފެނުމާއި ހުމާމްގެ ފޯން ކޯލްގެ ރެކޯޑިން އާއި އަފްރާޝީމް ދިރިއުޅުއްވި ގެއާ ހިސާބަށް ހުމާމާ އެކު ދިޔަ ބައެއް މީހުންގެ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު ހުމާމްގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ރިޔާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ހުމާމްގެ އިއުތިރާފަށް އެކަންޏެއް ނޫން ތަހުގީގުގައި ބެލީ. އެހެނިހެން ވިޓްނަސް ވެސް އަޅުގަނޑުމެން ތަހުގީގުގައި ބެލިން. އެހެންވީމާ ހުމާމް ދިފާއުކޮށްދޭން އަޅުގަނޑު ދައްކާނެ ވާހަކައެއް ނެތް. އޭނާ އެވަނީ ތަހުގީގުގެ އިތުރުން ކޯޓުގައި ވެސް އިއުތިރާފުވެފައި،" ރިޔާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލި މައްސަލާގައި ހުމާމްގެ އިތުރުން، ހ. ހިކޯސްޓް އަލީ ޝާން (ސަޓޯ) ގެ މައްޗަށް ވެސް ދައުލަތުން ދައުވާ އުފުލި އެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ދޫކޮށްލީ ގަސްދުގައި މީހަކު މަރާލިކަމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ ސާބިތު ނުވުމުންނެވެ. ކުރީގެ ހޯމް މިނިސްޓަރު އުމަރު ނަސީރު މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމުގެ ކުރިން މިދިޔަ ހަފުތާގައި "ސަން" އަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ، ޝާން ޝަރީއަތާ ހަމައަށް އަލުން ގެންނާނެ ކަމަށެވެ.\nއުމަރު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޝާން އަކީ، އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލުމުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވި މީހެކެވެ.\n"އެކަން ރޭވި އެކަކު އެއީ. އޭނާ އިންސްޓްރަކްޝަން ދިނީ ހުމާމަށް ވަޅި ޖަހަން. ވަޅި ޖަހަން ވަތް އިރު އޭނާ ވެސް ވަތް. އެކަމަކު އޭނާ ވަތް ކަމަށް ހެކިބަސް ދޭން ހުރީ އެންމެ މީހެއް ވީމާ ކޯޓުން ސަލާމަތްވީ،" އުމަރު "ސަން" ގައި ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.\nޝާންގެ ފައިގައި މޮނިކޮން އަމުރުގެ ދަށުން ޓެގް އަޅުވައި މޮނިޓަ ކުރަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލި މައްސަލާގައި ދެން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ގޮތެއް އަދި ނޭނގެ އެވެ.\nހުމާމްގެ އިއުތިރާފަށް އެކަންޏެއް ނޫން ތަހުގީގުގައި ބެލީ. އެހެނިހެން ވިޓްނަސް ވެސް އަޅުގަނޑުމެން ތަހުގީގުގައި ބެލިން. އެހެންވީމާ ހުމާމް ދިފާއުކޮށްދޭން އަޅުގަނޑު ދައްކާނެ ވާހަކައެއް ނެތް. އޭނާ އެވަނީ ތަހުގީގުގެ އިތުރުން ކޯޓުގައި ވެސް އިއުތިރާފުވެފައި: ރިޔާޒް\nފަހުގެ ތާރީހެއްގައި އެތައް ބަޔަކަށް ބޮޑު ޝޮކެއް ލިބުނު މި ގަތުލުގެ އަސްލު އެނގެން ރައްޔިތުން ބޭނުންވެ އެވެ. މިއީ ސިޔާސީ އަދި ދީނީ ބޭފުޅަކު މި ގޮތަށް ރާއްޖޭގައި އަވަހާރަކޮށްލި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އެހެންކަމުން އެ ނުބައި ރޭވުމަށް ފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުން ހޯދުން ހުއްޓާލައިގެން ނުވާނެ އެވެ. އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލީ ސިޔާސީ ބޭނުމަކަށޭ ބުނެ މިކަން ނިންމާލެވޭކަށް ނެތެވެ.\nއަފްރާޝީމްގެ އާއިލާގެ އެދުމަކީ ވެސް އޭނާ އަވަހާރަކޮށްލަން ފައިސާ ހަރަދުކުރި މީހުންނާއި އެހެނިހެން ގާތިލުން ހޯދުމަށް ފަހު، ހުމާމްގެ މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމެވެ. އެކަމަކު އެ އެދުމާ ބެހޭ ގޮތުން ދައުލަތު ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުން އަދި ވަކި އެއްޗެކޭ ނުބުނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ފުލުހުން ސުޕްރީމް ކޯޓް މީހުން މެރުން މެމްބަރު އަބްދުﷲ ރިޔާޒް (ތިމަރަފުށި) ޑރ. އަފްރާޝީމް އަވަހާރަކޮށްލުން ހުސެން ހުމާމް\nއަފްރާޝީމްގެ މަރުގެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރޭ: އާއިލާ\nއަފްރާޝީމާއި ރިލްވާންގެ މައްސަލަ އަލުން ބަލަނީ


DRE ge3filmeh mi mahu alun Olympus ah | Mihaaru\nމި މަހު ޑާކް ރެއިނުން އަލުން ސްކްރީނަށް ގެންނަން ނިންމާފައިވާ ތިން ފިލްމްގެ ޕޯސްޓަރުތައް.\nޑާކް ރެއިންގެ ތިން ފިިލްމެއް މި މަހު އަލުން އޮލިމްޕަހަށް ގެންނަނީ\n01 އެޕްރީލް 2018 - 06:45\nއެ ތިން ފިލްމަކީ މިދިޔަ މަހުގެ5ގައި ރިލީޒްކޮށް، 23 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ދެއްކި "ވަކިން ލޯބިން" އާއި މިދިޔަ އަހަރު އެޅުވި "މީ ލޯތްބަކީ" ގެ އިތުރުން 2016 ގެ އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ފިލްމް ކަމަށްވާ "ވާށޭ މަށާއެކީ" އެވެ.\nޑާކް ރެއިނުން ބުނި ގޮތުގައި "ވަކިން ލޯބިން" އަޅުވާނީ މި މަހުގެ ހަ ވަނަ ދުވަހުގެ ރެ އެވެ. އަލީ (ޗިއްޕެ) ޝިފާއު ޑައިރެކްޓްކޮށް، ޖުމައްޔިލް (ޖުމަލް) ނިމާލާއި މަރިޔަމް (މަޖޫ) މަޖުދާ އަދި ނުޒުހަތު (ނުޒޫ) ޝުއައިބް ލީޑް ރޯލް ކުޅުނު އެ ފިލްމަކީ ފެމިލީ ޑްރާމާއެކެވެ.\n"ވަކިން ލޯބިން" ގެ ޓްރެއިލާއެއް.\nމިދިޔަ އަހަރު ބޭއްވި 8 ވަނަ ދިވެހި ފިލްމް އެވޯޑްސްގައި ނުވަ އެވޯޑް އުފުލައިލި "ވާށޭ މަށާއެކީ" އަޅުވާނީ މި މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހުގެ ރެ އެވެ. މިއީ ޗިއްޕެ ޑައިރެކްޓްކޮށް، ޖުމަލް އާއި މަޖޫ ލީޑް ރޯލް ކުޅެފައިވާ ރޮމޭންޓިކް ކޮމެޑީއެކެވެ. "ވާށޭ މަށާއެކީ" އުފުލައިލި އެވޯޑްތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ މޮޅު ޑައިރެކްޓަރު، އެންމެ މޮޅު ބަތަލު އަދި އެންމެ މޮޅު ބަތަލާގެ އެވޯޑް ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\nމި މަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހު ރޭ އަޅުވާނީ މިދިޔަ އަހަރު ޑާކް ރެއިނުން ގެނެސް ދިން ރޮމޭންޓިކް ކޮމެޑީ "މީ ލޯތްބަކީ" އެވެ. މި ވެސް ހަމަ ޗިއްޕެގެ ޑައިރެކްޝަނެކެވެ. ބޮޑު ކާސްޓެއް ހިމެނޭ ފިލްމްގެ މުހިއްމު ދެ ތަރިންނަކީ ޖުމަަލް އާއި މަރިޔަމް އައްޒަ އެވެ.\n"ވާށޭ މަށާއެކީ" ޓްރެއިލާ.\nޑާކް ރެއިނުން ބުނި ގޮތުގައި މި ތިން ފިލްމްގެ ޓިކެޓް ވެސް މިހާރު އަންނަނީ ވިއްކަމުންނެވެ.\nކާމިޔާބު ފިލްމްތަކެއް ގެނެސް ދެމުން އަންނަ ސްޓޫޑިއޯގެ ފިލްމަކަށް ދެން އެންމެ އަވަހަށް ސިނަމާ އަށް އަންނާނީ އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ރިލީޒް ކުރާ ކްރައިމް ތުރިލާ "ގޮށްރާޅު" އެވެ. މިއީ އަހުމަދު ޝިނާން ޑައިރެކްޓް ކުރާ ފިލްމެކެވެ.\n"މީ ލޯތްބަކީ" ގެ ޓްރެއިލާއެއް.\nޑާކް ރެއިނުން ވަނީ އަންނަ އަހަރު ތިން ފިލްމެއް ގެނެސް ދޭން ވެސް ޕްލޭންކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން ވަރުގަދަ ބޮޑު ކާސްޓެއް ހިމެނޭ "މާމުއި" ޖެނުއަރީގައި ގެނެސް ދޭން ވަނީ އަމާޒު ހިފައިފަ އެވެ. މި ފިލްމަކީ ވެސް ޗިއްޕެ ޑައިރެކްޝަނެކެވެ.\nޑާކް ރެއިނުން ބުނާ ގޮތުގައި "މާމުއި" ވެގެން ދާނީ އެ ސްޓޫޑިއޯގެ އެންމެ ބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓަށެވެ. މި ފިލްމްގެ ކާސްޓުންގެ ތެރޭގައި އޭ ލިސްޓް ތަރިން ގިނަކަން ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެ އެވެ.


LIVE: Hoholhain 8 Kudhin Salaamaiy Kohfi, Dhen Operation Fashaanee Maadhama - Vaguthu\nހޮހޮޅައިން އަށް ކުދިން ސަލާމަތްކޮށްފި، ދެން އޮޕަރޭޝަން ފަށާނީ މާދަމާ\n8 މަސް ކުރިން ( ޖުލައި 9, 2018 )\nހޮހޮޅައިން ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަން މިރެއަށް މެދުކަނޑާލައިފި. އޮޕަރޭޝަން މެދުކަނޑާލުމަށްފަހު ދެން ފަށާނީ މާދަމާ ހެނދުނު. މައުލޫމާތު ލިބޭ ގޮތުގައި މާދަމާ ހެނދުނު، ރާއްޖެ ގަޑިން ނުވައެއް ޖަހާއިރު، ޑައިވަރުން ހޮހޮޅަ ތެރެއަށް ވާންނާނެ.\nމިއަދު ސަލާމަތް ކުރި ހަތަރު ކުދިންގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތާ މެދު، ކަމާ ބެހޭ ފަރާތަކުން އަދި އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނެފައި ނުވޭ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި އެކުދިންނަށްވެސް ފަރުވާ ދޭނީ، ހޮސްޕިޓަލުގެ ޚާއްޞަ ޔުނިޓުގައި.\nހޮހޮޅައިގައި ތާށިވި ކުދިންނަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ބައިގައި، ސްޕެޝަލިސްޓް ޑޮކްޓަރުންނާއި ޚާއްޞަ ނަރުހުން ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުން. އަދި، އެތަނުގައި ލޭގެ ޓެސްޓާއި ކުޑަކަމުދާތަކެތީގެ ޓެސްޓު ފަސޭހައިން ހެދޭނެ އިންތިޒާމުވެސް ވަނީ ހަމަޖައްސާފއި.\nދެ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހޮހޮޅައިގައި ތާށިވެފައި ތިބި ކުދިންތަކާއި ކޯޗުގެ ތެރެއިން އަށް ކުއްޖަކު ސަލާމަތްކުރެވިފައިވުމުން، އެތައް ބަޔަކު ދަނީ މި ބުރަ މަސައްކަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ ޑައިވަރުންނަށާއި ސަޕޯޓު ޓީމުތަކަށް ތަޢުރީފު ކުރަމުން. އަދި، މިއީ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިބި ފަރާތްތަކުން ދަނީ ފާހަގަކުރަމުން.\nމި މަސައްކަތުގައި، ތައިލެންޑް ފިޔަވައި އެހެން ބައެއް ޤައުމުތަކުންވެސް ދަނީ ފަންނީ އަދި އެނޫންވެސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުން.\nޗެނަލް ނިއުސް އޭޝިޔާ: ތަމް ލުއާންގ ހޮހޮޅަ ތެރޭގައި ތާށިވެފައިވާ ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް، މިރެއަށް ވަނީ ނިމިފައި.\nއިއްޔެއާއި މިއަދުވެސް ހަތަރު ކުދިން ސަލާމަތްކޮށް، ޖުމުލަ އަށް ކުދިން ސަލާމަތްކޮށްފައިވާއިރު، ރޭގަނޑުގެ އަނދިރީގައި، ހޮހޮޅަ ތެރޭގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަކީ ދަތި ކަމެއް.\nހޮހޮޅައިން ސަލާމަތްކުރި އަށްވަނަ ކުއްޖާވެސް، މިހާރު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވިފައިވާކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބޭ\nމިއަދު، ހަތަރު ކުއްޖަކު ސަލާމަތް ކުރެވިފައިވާކަމަށް، އޮޕަރޭޝަނުގެ ކޮމާންޑަރުގެ އެހީތެރިޔަކު ބުނެފި\nޗެނަލް ނިއުސް އޭޝިޔާ: ތައިލެންޑުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ބައިނަލްއަޤުވާމީ އަދި ސަރަޙައްދީ މީޑިޔާތަކުން ބުނާގޮތުގައި، ތައިލެންޑުގެ ރަސްމީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން، މިއަދު ސަލާމަތްވި ކުދިންގެ މައުލޫމާތާއި، ކުދިންގެ އަދަދުވެސް ހާމަކޮށްފައި ނުވޭ. އަދި، މި މައުލޫމާތުތައް ހޯދާފައިވަނީ އެސަރަޙައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ނޫސްވެރިންނާއި، ރެސްކިއު ޓީމުގައި ހިމެނޭ މަސްދަރުތަކުގެ ފަރާތުން\nThose same credible sources (who got it right yesterday) are saying an 8th team member is out of the Thai cave. These are not confirmed by officials yet but being widely reported. Seems another fully successful rescue today in Chiang Ra. #ThaiCaveRescue #Thailand\n— Liam Cochrane (@Liam_Cochrane) July 9, 2018\nއެންމެ ފަހުގެ މައުލޫމާތުތައް ބުނާގޮތުން މިހާރު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިއުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދަނީ ހަވަނައަށާއި ހަތްވަނަ އަށް ސަލާމަތް ކުރި ކުދިންކަމަށް.\nއެކުދިންނަށް ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ދޭނީ، އެކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޚާއްޞަ ތަނެއްގައި އަދި އިންފެކްޝަން އުފެދިފައި ހުރެދާނެކަމަށް ބަލައި، ފަހެއް ނޫނީ ހަތް ދުވަސް ވަންދެން، ވަކިކޮށްފައި އޮބްޒަވޭޝަނުގައި ބޭއްވުމަށްވަނީ ނިންމާފައި\nހެލިކޮޕްޓަރުން ބާލައިގެން، ބައެއް ކުދިން ޝިއަންގ ރާއީ ހޮސްޕިޓަލަށް އެބަ ގެންދޭ. ހެލިކޮޕްޓަރުގައި އެކުދިން ޝިއަންގ ރާނީ އަސްކަރީ އެއަރޕޯޓަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ، ހޮހޮޅަ ކައިރީގައި ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ވަގުތީ ހޮސްޕިޓަލުން ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު\nފަހުން ސަލާމަތްކުރި ކުދިން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދަން ތައްޔާރުވެފައިވާ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބޭ. މަގުތައް މިހާރުވަނީ ތައްޔާރީ ޙާލަތަށް ގެނެސްފައި\nހޮހޮޅައިން ފަހުން ސަލާމަތް ކުރެވުނު ތިން ކުދިން އަދި ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަކަން އެނގިފައި ނުވޭ.\nހޮހޮޅަ ތެރެއިން އަނެއްކާވެސް އިތުރު ކުއްޖަކު ސަލާމަތްކޮށް، ޖުމުލަ ސަލާމަތްކުރެވުނު ކުދިންގެ އަދަދު އަށަކަށް އަރާފައިވާކަމަށް ރޮއިޓަރސް އިން ބުނެފި\nހަވަނަ ކުއްޖައާއި ހަތްވަނަ ކުއްޖާ ސަލާމަތްކޮށްފައިވާކަމަށް، ބައިނަލްއަޤުވާމީ ގިނަ މީޑިޔާތަކުން ބުނެފައިވީނަމަވެސް، ތައިލެންޑް ނޭވީ ސީލް އިން އަދި މިކަން ހާމަކޮށްފައި ނުވޭ\nއިތުރު ދެ ކުދިން ސަލާމަތްކޮށްފައިވީނަމަވެސް، އެކުދިން ވަގުތީ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސްފައިވާކަމެއް ނުވަތަ ނޫންކަމެއް ސާފުވާ ގޮތް އަދި ނުވޭ\nހޮހޮޅަ ތެރޭގައި ތާށިވެފައި ތިބި ކުދިންގެ ތެރެއިން އިތުރު ދެ ކުއްޖަކު ސަލާމަތްވެއްޖެކަމަށް ސީއެންއެން އިން ބުނެފި\nހޮހޮޅައިގައި ތާށިވެފައިވާ ވައިލްޑް ބޯރ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި 1000 މަސައްކަތްތެރީންނާއި 90 ޑައިވަރުން ދަނީ ހަރަކާތްތެރިވަމުން. އޭގެތެރޭގައި ހިމެނެނީ ތައިލެންޑް، ޗައިނާ، އޮސްޓްރޭލިޔާ، އެމެރިކާ އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފަރާތްތައް.\nހަވަނަ ކުއްޖަކު ވަރަށް އަވަހަށް ހޮހޮޅައިން ނެރެވޭނެކަމަށް ގިނަ މީޑިޔާތަކަކުން ބުނެފި. އަދި، ހަތްވަނަ ކުއްޖަކުވެސް، އޭގެފަހުން ވަރަށް އަވަހަށް ނެރެވޭނެކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ބުނޭ\nމައުލޫމާތު ލިބޭގޮތުގައި ސަލާމަތްކުރި ކުދިންނާ ބައްދަލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އަދި އެކުދިންގެ ބެލެނިވެރިންނަށް ދީފައި ނުވޭ.\nތައިލެންޑުގެ ނޭވީ ސީލް އިން ބުނެފައިވަނީ ސަލާމަތްވި ކުދިންގެ މައުލޫމާތު، މީޑިޔާއަށް އާއްމުކޮށްފައި ނުވަނީ މަސްލަހަތަށްޓަކައި ކަމަށް. އެކަމުގެ ސަބަބުން ސަލާމަތް ނުކުރެވޭ ކުދިންގެ އާއިލާތަކަށް ބޭއިހްތިރާމް ކުރެވޭކަމަށް އެފަރާތުން ބުނޭ\nއަލް ޖަޒީރާ: ބައެއް މަސްދަރުތަކުން މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ހަވަނަ ކުއްޖަކު ވަރަށް އަވަހަށް ހޮހޮޅައިން ބޭރަށް ނިކުންނާނެ.\nއެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން ހޮހޮޅައިގައި ތިބުމުން، ކުދިންގެ ގައިގައި އިންފެކްޝަން އެއް އުފެދި، އެ އިންފެކްޝަމް ފެތުރިދާނެ ކަމިގެ ބިރުވެރިކަން އޮތުމުން، އެކުދިންނަށް ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ދެމުން ދަނީ ވަކިން، ކަރަންޓީން ކޮށްގެން\nހަވަނަ ކުއްޖަކު ސަލާމަތްކުރެވިފައިވާކަމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ އެހެން މީޑިޔާއަކުންނާއި ރަސްމީ ފަރާތަކުން އަދި ހާމަކޮށްފައި ނުވޭ.\nހަވަނަ ކުއްޖާ ސަލާމަތްކުރެވިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ޗެނަލް ނިއުސް އޭޝިޔާ އިން. އެކަން އަދި ރަސްމީ ފަރާތަކުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައި ނުވޭ\nހޮހޮޅައިން ހަވަނަ ކުއްޖަކު ވަރަށް އަވަހަށް ސަލާމަތްކުރެވޭނެކަމަށް ބައެއް ނޫސްތަކުން ބުނެފި.\nފަސްވަނަ ކުއްޖާ ގޮވައިގެން ދަތުރުކުރި އެމްބިއުލާންސް\nސަލާމަތްކުރި ކުއްޖާ ހެލިކޮޕްޓަރުން ބާލައިގެން، އެމްބިއުލާންސެއްގައި ދަނީ ހޮސްޕިޓަލަށް ދަތުރުކުރަމުން. އެމްބިއުލާންސާ އެކު ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓައި، ފުލުހުންގެ ވެހިކަލްތަކެއް ވެސް ދަނީ ހަރަކާތްތެރިވަމުން\nހޮހޮޅައިން ސަލާމަތްކުރި ކުއްޖާ ގޮވައިގެން ހެލިކޮޕްޓަރެއް، ޝިއަންގ ރާއީ ހޮސްޕިޓަލް ސަރަޙައްދަށް ޖައްސައިފި. ކުއްޖާ ނެރޭ ވަގުތު، އެތަނުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ފުލުހުން ދަނީ ހަރަކާތްތެރިވަމުން.\nޗެނަލް ނިއުސް އޭޝިޔާ: ފަސްވަނަ ކުއްޖާ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންނަންވާއިރަށް، ހޮސްޕިޓަލް ސަރަޙައްދު އޮތީ ތައްޔާރީ ޙާލަތަށް ގެނެސްފައި\nސަލާމަތްކުރި ފަސްވަނަ ކުއްޖާ ގޮވައިގެން، ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބޭ\nރެއަށް ފަހު މިއަދު ޝިއަންގ ރާއީ ސަރަޙައްދަށް ވާރޭވެހިފައި ނުވިނަމަވެސް، މިހާރު އެ ސަރަޙައްދުގައި ވިއްސާރަ ހަދަމުންދާކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބޭ.\nހޮހޮޅައިން ފަސް ވަނަ ކުއްޖަކު ސަލާމަތްކޮށްފި.\nމައުލޫމާތު ލިބޭ ގޮތުގައި ސްޓްރެޗަރ އަކަށް ލައިގެން ގެންގޮސްފައިވަނީ ހޮހޮޅައިގައި ތާށިވެފައި ހުރި ކުއްޖެއް\nސްޓްރެޗަރ އަކަށް ލައިގެން ގެންދާތީ ފެނުނީ ސަލާމަތްކުރި ކުއްޖެއްކަމެއް ނުވަތަ ސަލާމަތްކުރުމުގައި މަސައްކަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވި މީހެއްކަމެއް އަދި ޔަޤީން ކުރެވިފައި ނުވޭ.\nހޮހޮޅަ ސަރަޙައްދުގައި އެމްބިއުލާންސް އެއް\nރޮއިޓަރސް: ރެސްކިއު މަސައްކަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުން، މީހަކު ސްޓްރެޗަރ އަކަށް ލައިގެން، އެމްބިއުލާންސް ކައިރިއަށް ގެންދަނިކޮށް ފެނިއްޖެ. މިކަމުގެ އިތުރު ތަފްސީލެއް ނޭނގޭ.\nޝިއާންގ ރާއީގެ ގަވަރުނަރު: ކުރިއަށް އޮތް ގަޑިއިރުތަކުގެ ތެރޭގައި އުފާވެރި ޚަބަރުތަކެއް ލިބޭނެކަމަށް އުންމީދު ކުރަން. އަދި، ރޭ އެއްކޮށް ވާރޭ ވެހުނުކަމުގައިވިޔަސް، ހޮހޮޅައިގެ ފެންގަނޑު ހުރި މިންވަރަށް ބަދަލު އައިސްފައި ނުވޭ.\nއޭނާ މިހެން ބުނެފައިވަނީ މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި.\nމައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި، ހޮހޮޅައިން ސަލާމަތްކުރާ ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް ފަހެއް ނޫނީ ހަތް ދުވަހު، ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮބްޒަވޭޝަނުގައި ބާއްވާނެ. އަދި، ދުވަސްކޮޅެއް ވަންދެން، އެކުދިންގެ ގައިގައި ބައްދާ ހެދުންވެސް، އެދެވިގެން ނުވާކަމަށް ޞިއްޙީ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވޭ.\nއޮޕަރޭޝަން ފެށުމުގެ ކުރިން ސިފައިންގެ ބަޔަކު ހޮހޮޅަ ސަރަޙައްދުގައި- ފޮޓޯ: ގެޓީ\nމައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ހޮހޮޅަ ހުންނަ ސަރަޙައްދަށް މިހާރުވަނީ ހަތަރު އެމްބިއުލާންސް ގޮސްފައި. މި މަންޒަރު، ހޮހޮޅައިގެ ސަރަޙައްދާ ދުރުގައި ތިބި ނޫސްވެރިންނަށް ފެނިފައިވޭ.\nތައިލެންޑްގެ ނޭވީ ސީލްގެ އޮފިޝަލަކު، "ސީއެންއެން" އަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނެފައިވަނީ ޑައިވަރުންގެ ޓީމުތައް، ކުދިން ތިބި ސަރަޙައްދަށް ދިއުމަށް ހޮހޮޅައިގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާ ކަމަށް.\n"އޮޕަރޭޝަން ފެށިއްޖެ އަދި މި ވަގުތު ދަނީ ކުރިއަށް." އޮފިޝަލް ބުނެފައިވެއެވެ.\nހޮހޮޅައިގައި ތާށިވެފައިވާ ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަން އަލުން ފަށައިފިކަމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ ނޫސްތަކުން ބުނެފި\nވިއްސާރައިގެ ސަބަބުން، ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަނަށް ހުރަސް އެޅިފައިވާކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިއްޖެ.\nHoholhain Kudhin Salaamaiy Kurumuge Operation Ah Vihsaaraige Sababun Huras Elhijjehttps://t.co/ZMcCHF5fG9 https://t.co/ZMcCHF5fG9\n— Vaguthu Online (@VaguthuOnline) July 9, 2018\nHoholhaigai Thaashivi Team Ge Mauloomaathuhttps://t.co/Re4WffoQp8 https://t.co/Re4WffoQp8\nހޮހޮޅައިން ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ ތެރޭގައި، މީގެކުރިން ޑައިވަރަކު މަރުވެފައިވެސްވޭ.\nއިއްޔެ ހޮހޮޅައިން ސަލާމަތްކުރި ކުދިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ޙާލު ދެރަ ކުއްޖާގެ ޙާލު ރަނގަޅުވަމުން އަންނަކަމަށް ތައިލެންޑުގެ މީޑިޔާތަކުން ބުނެފި.\nތައިލެންޑުގެ ނޫހަކުން ބުނެފައިވަނީ އެކުއްޖާގެ ނެރުނުއިރު، ޓްރަޔާޖް (ބަލިމީހުންގެ ކެޓަގަރީ ކުރާ މިންގަނޑު) ކޮށްފައިވަނީ ރަތްކުލަ އަށްކަމަށް. އެހެންނަމަވެސް، މިހާރު ޙާލު ރަނގަޅުވެ، ކުއްޖާ އޮތީ ރީނދޫ ކެޓަގަރީގައިކަމަށް އެނޫހުން ބުނޭ.\nކުދިން ސަލާމަތްކޮށްގެން ގެންދާ ރޫޓް\nހޮހޮޅައިން ކޮންމެ ކުއްޖަކު ނެރުމުންވެސް، އެންމެ ފުރަތަމަ ގެންގޮސްފައިވަނީ، އެތަނާ ކައިރީގައި ހުންނަ ވަގުތީ ހޮސްޕިޓަލަކަށް. އެތަނުގައި ޑޮކްޓަރުންނާއި އެނޫންވެސް ޞިއްޙީ އެހީތެރިން ބެލުމަށްފަހު، ދެން ގެންދަނީ ޝިއަންގ ރާއީ ސަރަޙައްދުގައި ހުންނަ ހޮސްޕިޓަލަކަށް. އެތަނަށް ކުދިން ގެންގޮސްފައިވަނީ ހެލިކަޕްޓަރުގައިކަމަށްވާއިރު، ކޮންމެ ކުއްޖަކަށްވެސް އެމްބިއުލާންސް އަކާއި ހެލިކަޕްޓަރެއް ވަނީ ތައްޔާރީ ހާލަތުގައި ބާއްވާފައި.\nމައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ސަލާމަތްކޮށްފައިވާ ހަތަރު ކުދިންނަކީ، ހޮހޮޅައިގައި ތިބި ކުދިންނާއި ކޯޗުގެ ތެރެއިން، ޞިއްޙީ ޙާލަތު އެންމެ ދަށް ކުދިން.\nހޮހޮޅައިން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުއްޖާ ސަލާމަތްކޮށްފައިވަނީ އިއްޔެ ހަވީރު، ރާއްޖެ ގަޑިން 17:40 ގައި.\nކުދިން ތިބި ހިސާބުން، ހޮހޮޅައިގެ ބޭރާ ހަމައަށް ގެނެސްފައިވަނީ ތަޖުރިބާކާރު ދެ ޑައިވަރުންނާ އެކުގައި. އުނދަގޫ އަދި ހަނި ދޭތެރެ ތަކަކުން ލައިފައި ކުދިން ސަލާމަތްކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާނެކަމަށް ހޮހޮޅަތަކާއި ޑައިވިންގ ކުރުމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ތަޖުރިބާކާރު ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވޭ.\nހޮހޮޅައިން ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް، އަނެއްކާވެސް މިއަދު ހެނދުނު ފަށާނެކަމަށް ބެލެވޭ.\nތައިލެންޑުގެ ހޮހޮޅައެއްގައި ތާށިވެފައިވާ ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމަށް، ތައިލެންޑުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މަދަދާއެކު ޚާއްޞަ އޮޕަރޭޝަނެއް ފަށާފައެވެ. މި ވަރުގަދަ އޮޕަރޭޝަނުގެ ދަށުން މިހާތަނަށް ހަތަރު ކުއްޖަކުވަނީ ސަލާމަތްކޮށްފައެވެ.\nމި މަސައްކަތުގައި ތައިލެންޑާއި އެހެން ޤައުމުތަކުގެ 90 ޑައިވަރުން ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، އޮޕަރޭޝަންގެ ފުރަތަމަ ބައި ނިންމުމަށްފަހު ދެވަނަ ބަޔަށް ދިއުމާ ދޭތެރޭގައި 20-10 ގަޑިއިރު ހޭދަވާނެކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވެއެވެ.\nމިއީ ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގައިވެސް މިހާތަނަށް ކުރިއަށް ގެންދާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ރެސްކިއު އޮޕަރޭޝަންކަމަށްވާއިރު، ހޮހޮޅައިން ނެރޭ ކުދިންނަށް ވަގުތުން ފަރުވާ ދިނުމަށް ތައްޔާރީ ޙާލަތުގައި އެމްބިއުލާންސްތަކާއި އަސްކަރީ ހެލިކަޕްޓަރުތައްވެސް ވަނީ ބަހައްޓާފައެވެ. ހަމައެހެންމެ، ހޮހޮޅަ ހުންނަ ޝިއާންގ ރިއާ ސަރަޙައްދުން ނޫސްވެރިންނާއި އެނޫންވެސް ފަރާތްތައް ދުރުކޮށް، މުޅި ތަން ވަނީ ތައްޔާރީ ޙާލަތުގައެވެ.\nޖުލައި 9, 2018 00:38\nޗިއަންގް ރާއީ ..\nޖުލައި 9, 2018 01:06\nޖުލައި 9, 2018 10:51\nﷲ ގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން ނިކަން ދެކިބަލާށެވެ\nޖުލައި 9, 2018 12:05\nޖުލައި 10, 2018 08:49\nއަހަރެންގެ ސުވާލަކީ އެކުދިން އެތަނަށް ވަނީ ކިހިނެއްހޭ؟


HEYRIYA: Dr.Asiyath Aai Dr.Adheel: Thauleemee Dhemafirin, Jeeleh Binaa Kurumugai Namoonaa Eh - Vaguthu\n(އައްޑޫ ސިޓީ، ހިތަދޫ) ތައުލީމީ ދާއިރާގައި އެތައް ދުވަހަކު ހިދުމަތް ކޮށްދީފިއެވެ. އަތޮޅާއި ރަށަށް ތައުލީމީ ޖީލެއް ބިނާ ކުރުމުގެ މަގްސަދުގައެވެ. ތައުލީމު ދިނުމަށް ބޭނުންވާ ތައުލީމު ހާސިލް ކުރުމަށް އެތައް ގުރުބާނީއެެއް ވެސް ވެއްޖެއެވެ. އެތައް މަސައްކަތެއްކޮށް އެތައް ވަގުތެއް ހޭދަކޮށްފިއެވެ. ލޯބީގެ މިސާލެކެވެ. މި ޖީލުގެ ޒުވާނުންނަށް ނަމޫނާއެކެވެ. ކިޔެވުމަށް ގަދަކަނޑެއްގައި ދަތުރުކޮށްފިއެވެ. އެކީގައެވެ. ތައުލީމީ ދާއިރާއިން ޑިގްރީން ފަށައިގެން ޕީއެޗްޑީ ހާސިލް ކުރެއްވީ އެކީގައެވެ. ސެޓްފިކެޓް ހޯދީ ވެސް އެކީގައެވެ.\nސ. އަތޮޅު ތައުލީީ މަރުކަޒުން ފެށުނު އެކުވެރިކަން، އެކުގައި ކިޔަވަން ސްރީލަންކާއަށް ކުރި ދަތުރުގެ ތެރެއިން، އުފެދުނު ލޯތްބާއެކު، ކައިވެނީގެ ގޮށް ޖަހާލީއެވެ. އެ ކައިވެނި މަތީގައި އަދިވެސް އެ ތިބީ އެތައް ބަޔަކަށް ނަމޫނާ ދައްކަމުންނެވެ. ތައުލީމީ މި ދެމަފިރިންގެ މި ދިގު ދަތުރު ފަސޭހައެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ނިޔަތް އޮވެ ގަދަ އަޅައި މަސައްކަތް ކޮށްފިނަމަ ވާނެ ކަން ދައްކުވައިދީފިއެވެ. ކައިވެންޏަކީ ތައުލީމަށް އޮތް ހުރަހެއް ނޫން ކަން ސާބިތުކޮށްދީފިއެވެ. އާއިލާއެއް ބިނާ ކުރަމުން ވެސް ތައުލީމް ހާސިލް ކުރެވޭނެކަން ދައްކުވައިދީފިއެވެ. ދަރިން ބަލަމުންނެވެ. ދަރިންނަށް ކިޔަވައި ދެމުންނެވެ. އާއިލާ ދުރުގައި އަހަރުތައް ހޭދަ ކުރަމުންނެވެ.\nމިއީ ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ޕްރިންސިޕަލް ޑރ.އާސިޔާތު މުހައްމަދު ދީދީ އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ އަދި ތައުލީމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދާ ޑރ.އަހުމަދު އަދީލް ނަސީރުއެވެ. ދެ ބޭފުޅުންނާ ބައްދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ އަހާލެވުނީ ދެބޭފުޅުން ދިމާވީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟\nޑރ. އާސިޔަތު އާއި ފިރިކަލުން ޑރ. އަދީލް\nދިމާވީ ޓީޗަރެއްގެ ވާޒީފާ އިން\nޑރ. އާސިޔަތަކީ މީގެ ކުރީގައި، ކެބިން ކްރޫއަކަށް ވުމުގެ ހުވެފެން ދެކެމުން އައި ބޭކަނބަލެކެވެ. މައިންބަފައިން އެކަމަށް ނުގަބޫލެވެ. ދެން ވާން ބޭނުންވީ މޮޅު ޝެފަކަށް ވުމަށެވެ. އެކަންވެސް ނުވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ސްކޫލް ނިންމާފައި، ފުރުސަތު ލިބެން އޮތް ދާއިރާއަކަށް ވަނީއެވެ. ލިބެން އޮތް ކޯހަކަށް ވަނީއެވެ. މިޑްލް ސްކޫލް ޓީޗިންގ ޑިޕްލޮމާ ކޯހެވެ. އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ ޓީޗަރ އެޑިއުކޭޝަންސް އިން ކިޔަވުމަށް ފަހު، އެނބުރި އައްޑޫއަށް އައިސް ވަޒީފާއަށް ވަނީ ސ.އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒަށެވެ. އޭރު ޑރ.އަދީލް ގެންދިޔައީ އެ ސްކޫލްގައި ހިސާބު މާއްދާ ކިޔަވައިދެމުންނެވެ. އޭރު އޭނާއަކީ އެ ސްކޫލްގެ ލީޑިންގ ޓީޗަރެކެވެ. ޑރ.އަދީލަކީ 10 ނިންމުމަށް ފަހު، އަލް މަދަރުސަތުލް އިސްލާމިއްޔާ ސްކޫލްގެ ވަގުތީ ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ފެށި ބޭފުޅެކެވެ. އެއީ 1998 ވަނަ އަހަރެވެ. އޭރު އުމުރުން 18 ވެސް ނުވެއެެވެ. އެ އަހަރު ނިންމާފައި ޑރ.އަދީލް ވަނީ އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ ޓީޗަރ އެޑިއުކޭޝަންސް ކޯހަކަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ސ. އަތޮޅު މަދުރާސާއަށް ވަނީ 2000 ވަނަ އަހަރު، އާސި ވަނީ 2001 ގައި، އޭރު ހަމަ ޖަސްޓް ކޮލީގްސް، މިޑިލް ސްކޫލް ޓީޗިންގ މެތްސް ކިޔަވާދެމުން ދިޔައީ، ދެމީހުން ވެސް". ޑރ.އަދީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑރ. އާސިޔަތާއި ޑރ. އަދީލްގެ ކުޑަކުޑަ އާއިލާ\nޑރ. އާސިޔަތު ތައުލީ ދާއިރާއަށް ވަދެގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ސްކޫލަށް ގޮސް ކިޔަވައިދޭން ބޭނުންވީ ސައިންސް މާއްދާއެވެ. މިޑިލް ސްކޫލް ޓީޗިންގގައި އޭނާ ސައިންސް އާއި ހިސާބު މާއްދާ ކިޔެވިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ސްކޫލްގައި ސައިންސް ކިޔަވައި ދޭން ޖާގަ ނުލިބުމުން، އޭނާ ދެން ކިޔަވައިދޭން ފެށީ ހިސާބެވެ. ދެ އަހަރު ދުވަހު އޭނާ ކިޔަވައި ދެމުން ގެންދިޔައީ ހިސާބެވެ.\nޑރ. އަދީލަކީ ހިސާބު އިލްމަށް ވަރަށް ލޯބިކުރާ ބޭފުޅެކެވެ. ތައުލީމް ހާސިލްކުރިއިރު އެ މާއްދާއިން ރަނގަޅު ނަތީޖާތަކެއް ވެސް ހޯދާފައިވެއެވެ. މެތެމެޓިކަލީ އިންޓަލިޖެންޓް ބޭފުޅެކެވެ.\nކައިވެނީގެ ގުޅުން ފެށެނީ ކިޔަވަން ލަންކާއަށް ކުރި ދަތުރުގެ ތެރެއިން!\nޑރ.އާސިޔަތު ވެސް ޑރ.އަދީލަކީ އަބަދުވެސް ކިޔެވުން ކުރިއަށް އިސްކޮށްގެން މަސައްކަތް ކުރައްވަމުންގެންދިޔަ ދެ ބޭފުޅުންނެވެ. އަބަދުވެސް ސިކުނޑީގައި ކިޔެވުން މިއީ ހަރުލާފައި ހުންނަ ކަމެކެވެ. ފުރުސަތަކަށް ބަލަބަލާ ތިބެނީއެވެ. ސްކޮލާޝިޕެއް އޮންނަ ނަމަ އެޕްލައި ކުރެއެެވެ.\n"އެ ގޮތަށް ލަންކާގައި އޮތް ކޯހަކަށް އިއުލާނު ކުރީމަ، އެ ކޯހަށް އެޕްލައިކޮށްގެން އެ ކޯހަށް ހޮވުނީ، އިއްތިފާގުން އެ ކޯހަށް ދެ މީހުން ވެސް އެޕްލައިކޮށްގެން، ދެ މީހުން ވެސް ހޮވުނީ، އޭރު އެއް ތަނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރަންޏާ އެނގޭނެތާ އެއްކޮށް ކަން އެޕްލައި މި ކުރަނީ، ދެ މީހުންނަށް އެއްކޮށް ލިބޭނެ ކަމަކަށް ނޫން، އެޕްލައި ކުރީމަ ދެމީހުންނަށް އެއްކޮށް ލިބުނީ"،\nތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކާމިޔާބެއް ހޯދި ޑރ. އަދީލް - ވަގުތު އިމޭޖްސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\nދެމީހުންވެސް ލަންކާއަށް ދިޔައީ އެޑްވާންސް ޑިޕްލޮމާއިން ޓީޗީންގ އިންގްލިޝް ލެންގުއޭޖް އަށް ކިޔެވުމަށެވެ. އެހެން ނަަމަވެސް އަމިއްލައަށް މަސައްކަތްކޮށްގެން އެ ކޯސް ޑިގްރީ ކޯހަކަށް ބަދަލު ކުރިއެވެ. ނިންމާފައި އައީ ބެޗްލާސް ޑިގްރީ ހާސިލްކޮށްގެންނެވެ.\nހަތަރު އަހަރުގެ އެ ކޯސް ފެށީ އެކުގައެވެ. ނިންމީ އެކުގައެވެ. އެ ކޯސް ފަށައިގެން ފަހު އަހަރު ތެރޭގައި ދެ މީހުން ކައިވެނި ކުރަން ބޭނުންވީއެވެ. އެއީ ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުމުން އުފެދުނު ލޯބީގެ ގުޅުމެކެވެ. ރާއްޖެ އައިސް ކައިވެނި ކުރުމަށްފަހު، އެނބުރި ލަންކާއަށް ކިޔެވުން ނިންމާލަން ދިޔައެވެ. އެނބުރި އައިއިރު، ޑރ.އާސިޔަތު އަލަތު ދަރިފުޅަށް އިނީ ބަލިވެ އެވެ.\n"ގުޅުމަކީ މިއީ އެކުގައި އުޅެން ފެށީމަ ވާ ކަމެއް، އެކަަކު އަނެކަކަށް ދަސްވުންތާ މީގެ އޮންނަނީ، ދެ މީހުން އެއްކޮށް އުޅެ އެކަކު އަނެކަކަށް ފަރިތަވެ ވާހަކަތައް ހިއްސާ ކުރެވި، އެގޮތަށް އައިސް. މިއީ އަހަރުންނަށްވެސް ނޭނގޭ އަހަރުންނަށް ގުޅުން ފެށުނު ކަމެއް ވަކި ހިސާބަކުން މި އެނގުނީ". ޑރ.އަދީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑިގްރީ ނިންމާފައި ދެ މީހުން ދެ ސްކޫލަށް!\nޑިގްރީ ނިންމާފައި އައިސް، ޑރ. އާސިޔަތު ވަނީ މުހިއްބުދީން ސްކޫލަށެވެ. އެތާގައި އޭލެވެލް އިނގިރޭސި ޓީޗަރަކަށެވެ. ވަޒީފާއަށް ރަނގަަޅަށް ދާން ފެށިއިރު، ފުރަތަަމަ ދަރިފުޅު ލިބުނެވެ.\nޑރ. އަދީލް އެއިރު މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައީ އިސްލާމިއްޔާ ސްކޫލްގައެވެ. އެ ސްކޫލްގައި އެކެޑަމިކް ސުޕާވައިޒަރެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ދިޔައީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ސްކޫލްގެ މެނޭޖްމެންޓް ލެވެލްގައި އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަމުންގެންދިޔައިރު، ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ދިޔަައީ، ކުދިންނަށް އިނގިރޭސި މާއްދާ ކިޔަވާދެމުންނެވެ.\nޑިގްރީން ފެށިގެން ކިޔަވަން ފެށީ އެކުގައި، ޕީއެޗްޑީ ނިންމާލީ އެކު އެކީ - ވަގުތު އިމޭޖްސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\nމަތީ ތައުލީމްގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާތައް ނިންމަން ފެށި ދަތުރު ކާމިޔާބު ކަމާއިއެކު ނިންމާލިއެވެ. މާސްޓާސް ކިޔަަވަން ފަށައިގަތެވެ. އަބަދުވެސް ފުރުސަތަކަށް ބަލަބަލާ ތިބެއެވެ. އަބަދުވެސް ތިބެނީ ތައްޔާރަށެވެ. މި ދެމަފިރިން ދަތުރު ފެށީ މިފަހަރު މެލޭޝިއާއަށެވެ. ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން މާސްޓާސް ކިޔަވާށެވެ. މެލޭޝިއާގެ މަލާޔާ ޔުނިވާސީން އެޑިޔުކޭޝަން އިން މެނޭޖްމަންޓްގެ ދާއިރާއިން މާސްޓާސް ފުރިހަމަ ކުރިއެވެ.\n"ކައިވެނި ކުރި ފަހުން އަޅުގަނޑުމެން މި ދަނީ އެކު އެކީގައި، ވަރަށް ގިނަ މީހުން ބުނާ ވާހަކައެއް، ތިކަމެއް ނުކުރެވޭނެއޭ އެއްކޮށެއް. އެއީ، މައިންބަފައިންވެސް ބުނި ވާހަކައެއް، އެއްކޮށް ކުރިއަށް ނުދެވޭނެއޭ، ނުގެންދެވޭނެއޭ، އެއީ ފައިނޭންޝިއަލީ އާއެއްކޮށް ބަލާފައި، އަދި އޭގެ އިތުރަށް ކުއްޖަކު ހުރީމައާވެސް އެއްކޮށް، އަދި ކުއްޖާ ކުޑަވުމާއި އެކު ކުއްޖާ ބަލަންވެސް މީހަކު ދާން ޖެހޭނެތާ. އެ ހުރިހާ ކަންކަމަށް ބަލާފައި އެންމެންގެ ވިސްނުން ހުރީ ނުދެވޭނެއޭ، ދެ މީހުންނަށް އެކުގައި ކޯހެއް ލިބުންވެސް ނާދިރުތާ، އެއްތަނަކުން، އެހެން ނަމަވެސް އެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ﷲގެ ހެޔޮ ރަހުމަތުން ދިމާވީ މަސައްކަތް ކުރީމަ"\nޑރ. އަދީލް އާއި ޑރ. އާސިޔަތުގެ އާއިލާ\nއެ ޔުނިވާސިޓީއަށް ކިޔަވަން ދިޔައީ ސްކޮލާޝިޕެއް ލިބިގެން ނޫނެވެ. އާއިލާގެ އެހީތެރިކަމާއި އެކުގައެވެ. އަދި ޕޭލިވްވެސް ލިބިގެންނެވެ. ނަމަވެސް ދެބޭފުޅުން ބައެއް ކަންކަން ބެލިއެވެ. މާސްޓާސް ހަދަން އަގުހެޔޮ ޔުނިވާސިޓީއެއް ބެލިއެވެ.\n"މަސައްކަތް ކުރުން މި އޮންނަނީ، ވަކި ކަންތައްތަކެއް ފުރިހަމަ ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރުން، މަޑު ނުކުރުން މިއޮންނަނީ، މިސާލަކަށް ދަރިފުޅު ބޮޑުވީމައޭ ދާނީ، ފައިސާ ލިބުނީމައޭ ދާނީ، ގެ އެޅުނީމައޭ ދާާނީ، އެހެން ބަލާ ކަމުގައި ވަންޏާ ނުއެއް ދެވޭނެ" ޑރ. އަދީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމާސްޓާސް ނިންމާފައި އައިސް ޑރ. އާސިޔަތު ވަނީ ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރިންސިޕަލްއަކަށެވެ. އެއިރު ޑރ.އާސިޔަތުގެ ދެވަނަ ދަރިއަކަށް އިނީ ބަލިވެއެވެ.\nޑރ. އަދީލް ފަންގްޝަނެއްގައި\nޑރ. އަދީލް އައިސް މަސައްކަތް ކުރީ އެޑިޔުކޭޝަން ޔުނިޓްގެ ޑެޕިޔުޓީ ޕްރިންސިޕަލެއްގެ މަގާމުގައެވެ.\nވަޒީފާއަށް ނުކުމެ ދެން ވިސްނުން ހުރީ އަނެއްކާވެސް ކުރިއަށް ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށެވެ. ޕީއެޗްޑީ ހާސިލް ކުރުމަށެވެ. ނަސީބުކަން ދިމާކުރިގޮތުން ދެބޭފުޅުން އެކުގައި ޕީއެޗްޑީ ހާސިލް ކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބުނެވެ.\nޕީއެޗްޑީ ދަތުރު ބުރަ ބޮޑު، ދުލެއް ނުދިން!\nމިއީ ފަސޭހަ ދަތުރެއް ނޫނެވެ. ބޮޑު ހަރަދެއް ދާނެ ކަން ޔަގީންވާ މި ދަތުރަކީ ކާމިޔާބު ދަތުރަކަށް ނުވާނެ ކަމަށް ފުރަތަަަމަ ހީކުރެވުނެވެ. ދެ ބޭފުޅުން އެއްކޮށް ކިޔަވަން ދިއުމަކީ ބޮޑު ހަރަދެއް ދާނެ ކަމެއް ކަން އެނގެއެވެ. އެކަމަކުވެސް މަސައްކަތް ހުއްޓާ ނުލިއެވެ. ދިޔައީ ކުރިއަށެވެ. މިގޮތުން ދުނިޔޭގެ އެކި ތަންތަނުން ހުޅުވާލި ޕްރޮގްރާމްތަކަށް އެޕްލައި ކުރަމުން ދިޔައެވެ. ނަސީބު ކަންދިމާކުރިގޮތުން ބްރޫނާއީ ރަސްގެފާނުގެ ސްކޮލާޝިޕެއް، ޑރ.އަދީލަށް ހަަމަޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް ޑރ. އާސިޔަތަށް އެ ސްކޮލާޝިޕެއް ނުލިބުނެވެ. ލިބުނީ ޕްލޭސްމެންޓް އެކަންޏެވެ.\nޑރ. އަދީލް ޕީއެޗްޑީ ހާސިލް ކުރެއްވީ ބްރޫނާއީގައި\nމި ގޮތަށް ކަން ދިމާވުމުން ބޮޑު ވިސްނުމަކަށް ދާން ޖެހުނެވެ. ހަދަންވީ ގޮތެއް ނޭނގުނެވެ. ދާންވީ އެކަނިތޯ އަނބިކަނބަލުން ބަހައްޓާފައިތޯ ނޫނީ ކިހިނެއްތޯ ބެލިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އާއިލާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އެ ދަތުރު ފެށިއެވެ. ދެ ދަރިންނާއިވެސް އެކުގައެވެ. ބްރޫނާއީއަކީ ބޮޑު ހަރަދެއް ދާ ގައުމަކަށް ވުމުން، ވަރަށް މަސައްކަތް ކުުރިއެވެ. އެއީ ފައިސާގެ ހަރަދު ބޮޑު ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް ދެ އާއިލާގެ ބޮޑު އެހީތެރިކަމަކާއިއެކު ދަތުރު ފެށިއެވެ. އެ ދަތުރު ފެށީ އަތުގައި ފައިސާއަށް ހެދެން ހުރި ހުރިހާ އެއްޗެއްވެސް ވިއްކާލުމަށް ފަހުއެވެ. ސައިކަލާއި ޓީވީވެސް ވިއްކާލިއެވެ.\n"މީގައި ނިޔަތް ގަތުން މުހިންމީ، ނިޔަތް ގަތީމަ ހުރިހާ ކަމެއް ބަރާބަރުވާނެ، އެވަގުތު ސެޓްލްވާން ބޭނުންވީ ކޭޝް، އަތުގައި ހުރި ކޭޝްއަށް ހެދެން ހުރި ހުރިހާ އެއްޗެއް ވިއްކާލީ، އެވަގުތު ބޭނުންވީ އޮޕަޗުނިޓީގެ ބޭނުން ކުރަން" ޑރ.އަދީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެއިރު ދެމަފިރިންގެ ބޮޑު ދަރިފުޅަށް ވާނީ ހަތަރު އަހަރެވެ. ކުޑަ ދަރިފުޅަށް އެއް އަހަރެވެ. ޑރ.އަދީލަށް ބްރޫނާއީ ރަސްގެފާނު ދެމުންގެންދާ ފައިސާ، އަދި އާއިލާގެ ފަރާތުން ލިބޭ ފައިސާއިން ހަމަޖައްސާލައިގެން އުޅޭއިރު، ބޮޑު ދަރިފުޅު ސްކޫލަށްވެސް ވައްދައިގެން ދިޔައީ ކަންކަން މެނޭޖް ކުރަމުންނެވެ. އަދި ޔުނިވާސިޓީ އާއި ވާހަކަދައްކައިގެން ކޯހަށް ފައިސާ ދެއްކޭނެ ލުއި ގޮތްތަކެއްވެސް ހޯދިއެވެ.\nޑރ. އާސިޔަތުވެސް ޕީއެޗްޑީ ހާސިލް ކުރެއްވީ ބްރޫނާއީގައި\nޑރ. އާސިޔަތު ވިދާޅުވިގޮތުގައި، ބްރޫނާއީ އަށް ގޮސް ސެޓްލްވި ފަހުން، އެކުގައި ދަރިން ބަލަން ދިޔަ މީހާ އެނބުރި ރާއްޖެ އަންނަން ބޭނުންވިއެވެ. އެއާއެކު އިތުރު ޗެލެންޖްތަކެއް ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ދަރިން ގޮވައިގެން ޔުނިވާސިޓީއަށް ދެއެވެ. އެތަނުގެ ލެކްޗަރާއިންނަކީ ވަރަށް ރަނގަޅު ބައެއްކަމުން ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ކްލާސް ގަޑީގައި ވެސް ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން ދެބޭފުޅުން ތިބެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދެ ބޭފުޅުން ދެ ގަޑީގައި ވެސް ކިޔަވަން ދެއެވެ.\n"ބައެއް ދުވަހު ބޭބީ ނިންދަވައިގެން އުނގުމަތީ ބާއްވައިގެން ކްލާސްތަކަށް އެޓެންޑް ވަނީ، އެ މީހުންނަށް އެއީ މައްސަލައެއް ނޫން ބޭބީ ގޮވައިގެން ތިބުން، އެ މީހުން ވަރަށް ސަޕޯޓިވް، ބައެއް ފަހަރު ރޫމްގެ މޭޒު މަތީ ނިންދަވާލައިގެން ވެސް ހަމަ ކިޔަވަން ތިބެން". ޑރ.އާސިޔަތު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑރ. އާސިޔަތުގެ ބްރޫނާއީގެ ދަތުރުގެ ތެރެއިން ނިލަންދޫ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެންބަރު ޑރ.ޚަލީލްގެ އެހީތެރިކަން ލިބުނު ކަމަށް ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ފާހަގަކުރިއެވެ.\nދެބޭފުޅުން ކިޔެވުން ނިންމާލި އަހަރެވެ. އެންމެ ބުރަ ބޮޑު އަހަރުގައި ރާއްޖޭގައި އޮތް ލޯނުގެ ފުރުސަތަކަށް ޑރ. އާސިޔަތު އެޕްލައިކުރުމުން ހޮވުނެވެ. އެއާއެކު ދެވަނަ ދަރިފުޅު ސްކޫލަށް ވެއްދިއެވެ. އަދި ކޯހުގެ އެކި ކަންކަމަށް އެ ފައިސާ ވެގެން ދިޔައީ ބޮޑު ލުޔަކަށެވެ. ބޮޑު ރަހުމަތަކަށެވެ.\nޑރ. އާސިޔަތާއި، ޑރ އަދީލަށް ޕީއެޗްޑީއާ ހަމައަށް ދެވުނީ ގިނަބަޔައެއްގެ އެހީތެރިކަމާއިވެސް އެކުގައި\nޕްރޮފެޝަނަލް ޑިވޮލޮޕްމަންޓްއިން ދެބޭފުޅުން ވެސް ޕީއެޗްޑީ ނިންމާލީ ޔުނިވާސިޓީ ބްރޫނާއީ ދާރުއްސަލާމްއިންނެވެ.\nއެނބުރި ރާއްޖެއަށް، މަގުސަދަކަށް އޮތީ އައްޑުއަށް ހިދުމަތް ކުރުން!\nޕީއެޗްޑީ ނިންމުމަށް ފަހު، ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ރަށަށް ހިދުމަތް ކުރުމަށް އެނބުރި އައީ ރަށަށެވެ. މާލެ ދާން ރަނގަޅު ފަރުސަތުތަކެއް ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް ބޭނުންވީ ރަށްފުށުގެ ދިރިއުޅެމެވެ. ޑރ. އާސިޔަތު ޕީއެޗްޑީ ނިންމާފައި އައިއިރު، ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ޕްރިންސިޕަލް ކަމުގެ މަގާމު ހުސްކޮށް އޮތުމުން އެތަނަށް އެޕްލައިކުރިއެވެ. 2014 ވަނަ އަހަރު އެތަނުގައި މަސައްކަތް ފެށި ގޮތަށް އޭނާ އެ ހުރީ އެތަނުގައެވެ. ސްކޫލްގެ މެނޭޖްމެންޓް ލެވެލްގައި ގިނަ އަންހެން ބޭފުޅުންނާއެއެކު ކުރިއަށް ދަނީ އެވެ. އޭނާ ދަނީ ރާއްޖޭގެ އެކި އެކި ޔުނިވާސީޓީތަކާއި، ކޮލެޖްތަކަށް ގޮސް ކިޔަވާދިނުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ކުރަމުންނެވެ.\nޑރ. އާދިލް އާއި ޑރ. އާސިޔަތު އާއިލާއާއެކު\n"އެންމެ ބޮޑު ޗެލެންޖަކީ އައްޑޫގައި ތިބުން، އަޅުގަނޑުމެން ޕީއެޗްޑީ ނިންމާފައިވެސް ބެލީ އައްޑޫއަށް އަންނަން".\nޑރ. އަދީލް އެނބުރި އައިސް އުޅުނީ ޝަރަފުއްދީން ސްކޫލްގެ، ޕްރިންސިޕަލްއަކަށެވެ. ޔުނިވާސިޓީތަކާއި ކޮލެޖްތަކަށް ކިޔަވާދެމުން ދެެއެެވެ. ފަހުން ސިޔާސީ ދާއިރާއަށްވެސް ވަނެެވެ. މިހާރު އުޅެނީ އަމިއްލަ ވިޔަފާރީގެ ތެރެެއިން ތައުލީމް ކުރިއަރުވާށެވެ. އަމިއްލަ ޕްރީ ސްކޫލެއް ހިންގުމުގެ މަސައްކަތް ޑރ. އަދީލް ފަށައިގަތްއިިރު، މުސްތަގްބަލްގައި އެ ވިޔަފާރި ފުޅާވެ، ޕްރައިމަރި ސްކޫލަކުން، ސެކަންޑަރީ ސްކޫލަަކަށް ހަދާނެކަމުގެ އުއްމީދު އެބަ އޮތެވެ. އަދި އަމިއްލަ ހަޔާ އެޑިއުކޭޝަން އިންސްޓިއުޓެއް އުފެއްްދުމުގެ ވިސްނުންވެސް އެބަ ހުއްޓެވެ.\nމިހާރު މިދެމަފިރިންގެ ތިބެނީ ތިން ދަރިންނެވެ. ދަރިންނާއި މެދު ކުރަމުންދާ އުއްމީދުވެސް ބޮޑެވެ. މި ދެމަފިރިންގެ މެސެޖެއް ވެސް އެބަ އޮތެވެ. ތައުލީމު ހާސިލް ކުރަން ބޭނުންވާ މި ޖީލުގެ ކޮންމެ ޒުވާނަކަށެވެ. އެއީ ތައުލީމު ހާސިލްކުރުމާއި އާއިލާ ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް އެކުގައި ކުރެވޭނެ ކަމެވެ. ދުނިޔޭގެ ފުރުސަތުތައް މަދެއް ނޫނެވެ. ހޯދަން އުޅެފިނަމަ، ފެންނާނެއެވެ. ދޫ ނުދީ މަސައްކަތް ކުރާށެވެ.\nޖެނުއަރީ 10, 2021 12:17\nދެމީހުން ސިޔާސީ ދާއިރާ އަށް ވަނީމަ، އޮންނާނީ ތައުލީމީ ޖީލެއް ބިިނާވެފަ، ވަކިވަރަކަށް ކިޔެވުނީމަ،ނުވަތަ އާންމުންގެ ލޯތަކަށް ފެނުނީމަ އެވީ ސިޔާސީ ކުޅިގަނޑު ފަށަން\nޖެނުއަރީ 10, 2021 12:47\nހިތްހެޔޮ ދެބޭފުޅުން. މަތިވެރި އަޚުލާގާއި ހިތްތިރި ކަމުގެ މިސާލީދެބޭފުޅުން. ހެޔޮ ދުޢާ ސަލާމް.\nޖެނުއަރީ 10, 2021 13:37\nދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ކޮންމެ ގޮންޖެހުމަކާ ވެސް ކުރިމަތިލާ ކާމިޔާބު ކުރުމަށް ހިއްވަރާ ސާބިތު ކަމާއެކު މަސައްކަތް ކޮއްފި ނަމަ ކާމިޔާބު ވާނެކަމުގެ ފުރިހަމަ މިސާލެއް، މަރުހަބާ ދެ ޑޮކްޓަރ އަށް\nޖެނުއަރީ 10, 2021 13:51\nޖެނުއަރީ 10, 2021 13:54\nޒުވަަނުންނޭވެ ވިސްނާށެވެ. ކުޅިވަރާ މަޖަލުގަ މުޅި ޒުވާން އުމުރު ހޭދަނުކޮށް ތައުލީމު އުނގެނި ގައުމު ބިނާ ކުރުމުގަ ބައިވެރިވާށެވެ. ދެކަނބަލުންގެ ހިތްވަރަށް ސާބަސް ރައްދު ކުރަމެވެ. އަދި އިތުރު ކާމިޔާބަށް އެދެމެވެ.\nޢަބްދުﷲ ޝަރީފް/ ރ.މީދޫ\nޖެނުއަރީ 10, 2021 13:58\nވަރަށް ހިތްވަރުގަދަ ދެކަނބަލުންނެވެ. ވަރަށް ބޮޑަށް މަރުޙަބާއެވެ. ތިއީ މިއަދުގެ ޖީލަށް ނަމޫނާ ދައްކުވައިދެއްވި މެމަފިރިކަނބަލުން ކަމަށް ޤަބޫލުކުރަމެވެ. އަދި ތިޔަ ހޯއްދެވި ޢިލްމާއި ތަޖުރިބާ މިޖީލުގެ ކުދިންނަށް ފޯރުކޮށްދެއްވާނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރަމެވެ.\nޖެނުއަރީ 10, 2021 14:29\nއަމިއްލަޔަށް ޕްރޮމޯޓުވާ2ބޭފުޅުން!\nޖެނުއަރީ 10, 2021 16:11\nޢިލްމް ލިބިފަ ހުއްޓަކަސް ހިލްމް ނެތީޔާ ކަޑަ. މިހާރު އެކަމުގެ މަލަމަތި ފެންނަމުން އެބަދޭ\nޖެނުއަރީ 10, 2021 16:43\nދެ ބޭފުޅުންނަށްވެސް ވަރަށްބޮޑަށް މަރުޙަބާ،\nޖެނުއަރީ 10, 2021 16:47\nޖެނުއަރީ 10, 2021 18:00\nއައްޑޫ އަށް ބެނުންވަނީ މިފަދަ ތަޢުލީމީ ބޭފުޅުން. ރަށަށް ކިދުމަތް ކުރާނެ ތައުލީމީ ގާބިލު މީހުން. މަރުޙަބާ!\nޑރ . ނާޒް\nޖެނުއަރީ 10, 2021 21:54\nމިދެބޭފުޅުންގެ ހިތްވަރާއި މަސައްކަތުން ހޯދި ފުރިހަމަ ކާމިޔާބީއަކީ، މަތީ ތަައުލީމް ހާސިލްކުރަން އުންމީދުކުރާ ކުދިންނައް ދައްކުވައިދިން ރީތި ނަމޫނާއެއް. ދިރިއުޅުން ބިނާކުރަމުންވެސް ކިޔެވިދާނެކަން، ހުވަފެންތައް ހަގީގަތައް ހެދޭނީ މިންނެތް މަސައްކަތާ، އަަޒުމް ވަރުގަދ ކޮއްގެންކަން. ހަމަ ކުރިޔައް ވަޑައިގަންނަވާ.\nޖެނުއަރީ 10, 2021 22:16\nމި ދެބޭފުޅުންގެ ހިތްވަރާއި މަސައްކަތުން ހޯދި ކާމިޔާބީއަކީ، މަތީ ތައުލީމް ހާސިލްކުރަން އުންމީދުކުރާ ހުރިހާ ކުދިންނައްވެސް ދެއްކި ރީތި ނަމޫނާއެއް. ދިރިއުޅުން ބިނާކުރަމުންވެސް ކިޔެވިދާނެކަން ދައްކައިދިން ރީތި މިސާލެއް. ހުވަފެންތައް ހަގީގަތައް ހެދެނީ މިންނެތް މަސައްަތާ، އަޒުމް ވަރުގަދަކޮއްގެންކަން ހާމަ ކޮއްދީފި!މިފަދަ ނަމޫނާތައް ދައްކުވައިދޭ ފަހުރުވެރި ދިވެހިދަރިން ހެނުމުން އުފާވޭ! ހަމަ ކުރިޔައް ވަދައިގަންނަވާ!


vari kuran jeheny ulhea vazeefage sababun\nވަރިކުރަން ޖެހެނީ އުޅޭ ވަޒީފާގެ ސަބަބުން\nގިނަދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ކައިވެނި ނުކޮށް ހުރުން ނުވަތަ އުމުރުގެ ފަހުކޮޅުގައި ކައިވެނިކުރުމަކީ ވަރިމަދުކުރުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅެއް ނޫނެވެ.\nވަރި ގިނަވުމަށް ވަރަށްގިނަ ސަބަބުތަކެއް ހުރެއެވެ. އެއިގެ ތެރޭގައި އެމީހަކު އަދާކުރާ ވަޒީފާއާއި، ތަޢުލީމީ ފެންވަރު އަދި އެކަކު އަނެކަކަށް ތަފާތުކުރާ މިންވަރުވެސް ހިމެނެއެވެ. އެގޮތުން ބަލާއިރު އާއްމުކޮށް ވަޒީފާގައި ނޫޅޭ މީހުންގެ މެދުގައި ވަރި ގިނަކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.\nކޮންމެ ދެމަފިރިއެއް އެކުގައި ދިރިއުޅުމަށް ނުވަތަ ވަކިވެގެން ދިޔުމަށް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ކަންތައްތަކެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. އެގޮތުން އެމީހަކު އަދާކުރާ ވަޒީފާއަކީ ބައެއް ފަހަރަށް މިކަމުގެ ސަބަބަކަށް ވެއެވެ. ބައެއް ވަޒީފާތަކުގައި އުޅޭމީހުން އާދަޔާ ހިލާފަށް އަވަހަށް ވަކިވެގެންދާއިރު، އެހެން ވަޒީފާތަކުގައި އުޅޭމީހުން އުފަލުގައި އުޅޭތަން ފެނެއެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން 2015 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގައި ދިރާސާއެއް ހެދިފައިވެއެވެ. އެދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ގިނައިން އާއްމުންނާއި ދިމާވާ މެނޭޖަރުން ފަންތީގެ މީހުން ވަރިކުރާ ނިސްބަތް ގިނަކަމެވެ. އެގޮތުން ރެސްޓޯރެންޓްތަކާއި މެހްމާންދާރީގެ ވަޒީފާތަކާއި، ކުޅިވަރުކުޅޭ ތަންތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nއާއްމުގޮތެއްގައި ބޮޑުމުސާރަ ލިބޭ ޕްރޮފެޝަނަލް ވަޒީފާ ތަކުގައިއުޅޭ މީހުން ވަރިކުރާ ނިސްބަތް މަދުކަން ވެސް މިދިރާސާއިން އެނގިފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ސިއްޙީ ދާއިރާއާއި، ޓެކްނޮލޮޖީ އަދި ފައިސާއާ ގުޅޭ ދާއިރާތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ވަރިކުރުން މަދުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އަދި މިދިރާސާގެ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު އެފަރާތްތަކުގެ އިންސައްތަ އުޅެނީ ގާތްގަނޑަކަށް %17 ގައެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ހަޤީގަތަކީ އެމީހަކު އަދާކުރާ ވަޒީފާއަކީ އެމީހާގެ ދިރިއުޅުމުގެ މިފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމަންއޮތް ސަބަބެއް ނޫނެވެ. މިސާލަކަށް ބަލާއިރު ޑޮކްޓަރަކު ރިސޯޓެއްގެ މެނޭޖަރަކަށްލުމަކީ އޭނާ ވަރިކުރުމަށް އޮތް ސަބަބެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެމީހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދައާއި އެހެނިހެން ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ.


ކޮންގްރެސް ނުބޭއްވޭނެކަމަށް ފީފާއިން ބުނެފި - Voice of Meedhoo\nމިމަހުގެ 15ވަނަ ދުވަހު ވިކްޓްރީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބްއިން އިސްވެ އޮވެ ބާއްވަން މަސައްކަތް ކުރި ކޮންގްރެސް ނުބޭއްވޭނެކަމަށް ފީފާއިން ބުނެފިއެވެ. 15 ކްލަބެއްގެ ސޮޔާ އެކު، އެފްއޭއެމްގެ ވެރިންގެ އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ ވޯޓެއް ނެގުމަށް އެކްސްޓްރާ އޯޑިނަރީ ކޮންގްރެސްއެއް ބާއްވައިދޭން ވިކްޓްރީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބްއިން އެފްއޭއެމްގައި އެދުމުން، އެކަމަށް ޖާގައެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ އެފްއޭއެމްއިންވަނީ އެކޮންގްރެސް ނުބޭއްވޭނެކަމަށް ބުނެފައެވެ. އެފްއޭއެމްއިން ކޮންގްރެސް ނުބޭއްވޭނެކަމަށް ބުނެފައިވަނިކޮށް ވިކްޓްރީ ސްޕޯޓްސް ކުލަބްއިންވަނީ މިމަހުގެ 15ވަނަ ދުވަހު ކޮންގްރެސްއަށް ގޮވާލާފައިއެވެ. ފީފާގެ ޓީމްއެއް ރާއްޖެއައިސްވަނީ އެފްއޭއެމްގެ މެންބަރު ކުލަބްތަކާއި ބައްދަލުކޮށް މަޝްވަރާކޮށްފައެވެ. މިޓީމްގައި ހިމެނެނީ ފީފާ އަދި އޭއެފްސީގެ މެންބަރުންނެވެ. މިޓީމްއިންވަނީ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަންއާއި ދެވަނަ ޑިވިޝަން އަދި ތިންވަނަ ޑިވިޝަންގެ މެންބަރު ކުލަބްތަކާއި ބައްދަލުކޮށްފައެވެ.\nސީނިއަރ މޭނޭޖަރ އެރިކްސަން ގޯގެ ވާހަކައަށްފަހު ބައްސާމް ވިދާޅުވީ ފީފާއާއި އޭއެފްސީގެ ވަފްދުގެ ބޭފުޅުން ވަޑައިގެން ބޭއްވި މަޝްވަރާތަކުން ގިނަ ބައެއްގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ނިމުމެއް އައިސްފައިވާކަމަށެވެ. އަދި މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުލަބްތަކަށް ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބި، ކުރިއަށް އޮތް ސީޒަންއަށް ތައްޔާރުވުމަށް ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެކަމަށް ބައްސާމް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މިއަދަށްފަހު ފުޓްބޯޅަ ކުރިއެރުވަށާއި ފުޓްބޯޅަ ތަރައްގީ ކުރުމަށް ކުލަބްތަކާއި މީޑިޔާތަކުން މަސައްކަތް ކުރުމަށްވެސް ބައްސާމް ގޮވާލެއްވިއެވެ


Trump ge Gudhus dhathuru fulhugai hurihaa hamalaa eh Iran ah | Mihaaru\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ގުދުސްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަނީ. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nޓްރަމްޕުގެ ގުދުސް ދަތުރުފުުގައި ހުރިހާ ހަމަލާއެއް އީރާނަށް\n23 މެއި 2017 - 12:072comments\nގުދުސް (މެއި 23) - އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އިޒްރޭލަށް އިއްޔެ ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި މެދުއިރުމަތީގެ ސުލްހަ ހޯދާނެ ގޮތްތަކުގެ ވާހަކަތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެ ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިއްޕެވީ އީރާނަށް ބަހުގެ ހަމަލާތައް ދެއްވުމަށެވެ.\nތެލް އަވީވަށް ވަޑައިގެން ޓްރަމްޕް ގުދުސް އަށް ދަތުރު ކުރެއްވީ ހެލިކޮޕްޓަރުގަ އެވެ. އެއަށް ފަހު އިޒްރޭލުގެ ރައީސް ރެއުވެން ރިލްވިންސްގެ އޮފީހަށް ވަޑައިގެން ވަނީ އީރާނަށް ބަހުގެ ހަމަލާތައް ދެއްވައިފަ އެވެ.\n"އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އެއް އަޑަކުން ގޮވާލަން ބޭނުން ވަނީ އީރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ގެންގުޅުމުގެ ފުރުސަތެއް ނުދޭނަމޭ. އެއީ ވާނެ ކަމެއް ނޫން. އަދި ޓެރަރިސްޓުންނަށް އީރާނުން ފަންޑު ދިނުމާއި ޓެރަރިސްޓުން ޓްރޭން ކުރުން ހުއްޓުވާނަން،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ ކުރީގެ ރައީސް ބަރަކް އޮބާމާގެ ސަރުކާރުގައި އީރާނަށް ރަނގަޅު ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމެއް ލިބުނު ކަމަށާއި އެކަމަކު އެކަމަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި އީރާނުން އިސްކުރީ ޓެރަރިޒަމަށް ހިތްވަރު ދިނުން ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާއި އިޒްރޭލުގެ ބޮޑު ވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ގުދުސްގައި ބައްދަލު ކުރައްވަނީ. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nއިސްލާމީ ގައުމުތަކުގެ ވެރިންނާ އެކު ސައުދީ އަރަބިއާގައި ބޭއްވި ސަމިޓުގައި ވެސް ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާން އެކެހެރި ކުރުމަށް ގޮވާލައްވައިފަ އެވެ.\nޓްރަމްޕުގެ ދަތުރުފުޅާ ދިމާކޮށް އިޒްރޭލުގައި ވަނީ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކޮށްފަ އެވެ. ޓްރަމްޕުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް ވަނީ 10،000 ފުލުސް އޮފިސަރުން ނެރެފަ އެވެ.\nއިޒްރޭލާއި ފަލަސްތީނުގެ ސުލްހަ އަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާ ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި އެއީ ގާއިމް ކުރަން އެންމެ އުނދަގޫ އެއްބަސްވުން ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އެ އުނދަގޫ އެއްބަސްވުން ގާއިމް ކުރެވޭނެ ކަމުގެ އިހްސާސް ކުރެވޭ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިޒްރޭލާއި ފަލަސްތީނުން ސުލްހައިގެ މަޝްވަރާތައް ބާއްވާފައި ނުވާތާ ތިން އަހަރު ވެއްޖެ އެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ރައީސް މަހްމޫދު އައްބާސްއާ ބައިތުލަހަމްގައި ޓްރަމްޕް މިއަދު ބައްދަލު ކުރައްވާނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އީރާން އިޒްރޭލް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް


Mi ee boduthiladhunmathi bodukoh tharaggee kurumuge feshun: Shahid | Wathan.mv މިއީ ބޮޑުތިލަދުންމަތި ބޮޑުކޮށް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ފެށުން: ޝާހިދު | Wathan.mv\n“ލާމަރުކަޒީ ކުރުމަކީ ދަތްދޮޅީގެ ހުރިހާ އޮޕަރޭޝަނެއް މާލޭގައި ކުރުމެއް ނޫން. އިއްޔެ އައްޑު އަތޮޅުގައި ދަތްދޮޅީގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރެވިގެން އެ ދިޔައީ. އެއީ ލާމަރުކަޒީ ކުރުމަކީ،” އިއްޔެ އައްޑޫ ހޮސްޕިޓަލުގައި ކުރި އޮޕަރޭޝަނަށް އިޝާރަތް ކުރައްވާ ޝާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n“އަޅުގަނޑުމެން މިއަދު މި ފަށާ ފެށުމަކީ، އުތުރަށް އަންނަ ތަރައްގީގެ އާ ފެށުން. ހަގީގަތުގައި ހުޅުވާލެވޭ ކޮންމެ ދޮރަކީ، ކޮންމެ ފާލަމަކީ އިގްތިސާދަށް އަންނަ ދިރުމެއް. އެއްތަނެއްގައި ހުންނަ މުދާ އަނެއް ތަނަށް ގެންދިޔުމަށް މަގުފަހުކޮށްދިނުން. އެއީ ހަގީގީ ދިރުން އައުމަކީ،” ޝާޙީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، އެ ހިދުމަތާއެކު ބޮޑު ތިލަދުންމަތި “ބޮޑުކޮށް” ތަރައްގީވެގެން އަންނާނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އިގްތިސާދު ފުޅާވެ، އެ ސަރަހައްދުގެ ފަތުރުވެރިކަމަށްވެސް ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް އަންނާނެ ކަމަށް ޝާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n“ސަރުކާރުން ބޭނުން ވަނީ މުޅި އުތުރު، މުޅި ބޮޑު ތިލަދުންމަތި ފަތުރުވެރިކަމުގެ މުއްސަނދިކަމުން ފުރާލުން. އެކަން އަޅުގަނޑުމެން މަގުފަހިކޮށްދޭނަން،” ޝާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ.


Budget 2021: Atholhu Therein Emme Bodu Heydha Eh Addu Ah – adduLIVE\nބަޖެޓު 2021: އަތޮޅު ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް އައްޑޫއަށް\n1 Nov 09, 2020, 17:05 ހަސަން ރަޝީދު\nއަންނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި އަތޮޅު ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރާ އަތޮޅަކަށް އައްޑޫ ސިޓީ ހަމަޖައްސައިފިއެވެ.\nއަންނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި 35 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓުގައި ޕަބްލިކް ސެކްޓާ އިންވެސްޓުމަންޓު ޕްރޮގްރާމް (ޕީއެސްއައިޕީ) އަށް ވަނީ 8.306 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހިމަނާފައެވެ.\nޕީއެސްއައިޕީގެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން މާލޭ ސަރަހައްދުގައި 2.9 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫއު ހިންގާއިރު އަތޮޅުތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރާ ގޮތަށް ރާވާފައި ވަނީ އައްޑޫ ގައެވެ. އެއީ 774 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫއެވެ. މިއަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި އައްޑޫގައި މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމަށް ހިމަނާފައިވަނީ 523 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.\nއަތޮޅުތަކުގެ ތެރެއިން ދެން އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރަނީ ހދ.އަތޮޅަށެވެ. އެގޮތުން ހދ. އަތޮޅުގައި 349 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫއު ހިންގުމަށް ހިމަނާފައިވެއެވެ. އަދި ރ. އަތޮޅުގައި 282 މިލިއަން ރުފިޔާ، ލ.އަތޮޅުގައި 247 މިލިއަން ރުފިޔާ، ގދ.އަތޮޅުގައި 254 މިލިއަން ރުފިޔާ، ތ.އަތޮޅުގައި 149 މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި ފުވައްމުލަކު ސިޓީގައި 116 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމަށް ބަޖެޓުގައި ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.\nބަޖެޓް ހުށަހަޅުއްވަމުން ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު ވަނީ މި ބަޖެޓަކީ ޖަޒީރާ މެނިފެސްޓޯގެ މައި ޕްރޮގްރާމްތައް ހާސިލުކުރުމާއި، ރައްޔިތުންނާއި ސީދާ ގުޅުންހުރި މަޝްރޫއުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމާއި، އިޤްތިސާދު އަލުން އާރާސްތުކޮށް ސިންދަފާތުކޮށް ވިލުންވެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި ސަރަހައްދީ ތަރައްޤީއަށް ކުރާ ހޭދަ ކުރިއަށް ގެންދާނެ ބަޖެޓެއް ކަމަަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.


BREAKING NEWS: Rasdhoo Miskithu Ge Munnaaru Vettijje - Vaguthu\nރަސްދޫ މިސްކިތުގެ މުންނާރު ވެއްޓިއްޖެ\nމޫސުން ގޯސްވެ ވައި ގަދަވުމުގެ ސަބަބުން އއ. ރަސްދޫ މިސްކިތުގެ އެއް މުންނާރު ވެއްޓިއްޖެއެވެ.\n"ވަގުތު"އާ ވާހަކަދައްކަވަމުން އެރަށު ކައުންސިލްގެ ރައީސް ޢަބްދުލްޖަލީލް މޫސާ ވިދާޅުވީ، އެރަށު މިސްކިތުގެ މުންނާރު ވެއްޓުނީ، އައި ބާރުގަދަ ކޮޅިގަނޑެއްގައި ކަމަށެވެ. އަދި އެ މުންނާރު ވެއްޓުނީ، ހުކުރުން މީހުން ފައިބައިގެން ދިޔަ ފަހުން ގާތްގަނޑަކަށް 13:45 ހާއިރު ކަމަށްވެސް އަބްދުލްޖަލީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަބްދުލްޖަލީލް ވިދާޅުވިގޮތުގައި، އެ ހާދިސާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ވެފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މިސްކިތަށް ގެއްލުންވިކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.\n"އެވަގުތަކީ މިސްކިތުގެ ހުކުރު ނިންމާފައި ހުރިހާ އެންމެންވެސް ގޭގައި ތިބި ވަގުތެއް". އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަބްލްޖަލީލް ވިދާޅުވީ، އެ ކޮޅިގަނޑުގައި މުންނާރު ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ޖަހާފައި ހުރި ހުރިހާ ބޯލްޓްތައްވެސް ބިނދިފައިވާކަމަށެވެ.\nއެ މިސްކަތަކީ ވަރަށް ފަހުން އަޅާފައިވާ މިސްކިތެކެވެ. 600 އެއްހާ މީހުންގެ ޖާގައިގެ ދެ ބުރީގެ އެ މިސްކިތުގެ މުންނާރު ވެއްޓުނުއިރު، އެކަމުގެ މައުލޫމާތުތައް އެ މިސްކިތް ބަލަހައްޓަމުންދާ ޔުނިވާސަލްއާ ވަނީ ހިއްސާކޮށްފައެވެ.\n"އެ މިސްކިތުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓަމުން ދަނީ ޔުނިވާސަލްގެ ފަރާތުން. އެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވަނީ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އެ މިސްކިތް އެޅުމަށް ހަވާލުކުރި ކޮންޓްރެކްޓަރ އަމީން ކޮންސްޓްރަކްޝަން އާއި ވާހަކަދައްކައިގެން އިތުރު މުންނާރެއް މިކޮޅަށް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްދޭނެކަމަށް". އަބްދުލްޖަލީލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރަސްދޫއަކީ 1300 އެއްހާ މީހުން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ރަށެކެވެ.\nހަނިމާދޫއަށް 100 މިލިމީޓަރަށް ވާރޭ ވެހުނު\nމިއަދު 50 މޭލަށް ވައި ގަދަވެ އުދަ އަރާނެކަމަށް ލަފާކޮށްފި\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 15:17\nﷲ ތައާލާގެ ދީނަށް ފުރައްސާރަކުރާ ބަޔަކަށް ބޮޑުތާއީދު އޮތް ގައުމަކުން ﷲ ތައާލާގެ ރަހުމަތް ނޯންނާނެކަން އެނގިގެން މިދަނީ.\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 17:13\nޓޫ މަޗް ދޯ. ކޮޅި ގަނޑެ ކޭ ޑޫޑް..ކޮންމެ ކަމެއް ސިޔާސީ ކޮށް ދީން ވެސް ތި ބޭނުން ކުރަނީ އެކަމަށް..\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 15:20\nއެކަލާނގެ ގެފުޅުތައް އެބިމުން ގެންދަވާނީ އެބިމަކަށް ﷲ ތައާލާ ރުހިވޮޑިނުގަތުމުން. މުސްލިމުންނަށް ވާޖިބުވަނީ މިބިންމަތީ އިސްލާމްދީން ފެތުރުން. މިގައުމުގެ މީހުން އެކަލާނގެއަށް ފުރަގަސްދީ ﷲ ގެ އަދުންވުންގެ މަދަދު ވެރިންނަށް ބާރުދިނުމުން ކަންވާނެގޮތް މިހާރު ދައްކަވަނީ\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 15:41\nއެގޭކަންކަން އެއީ. ހަދީޘްގައި އިޝާރާތް ކުރައްވާފައިވަނީ އެގޮތަށް.\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:48\nހުސް އިންގޭ އާލާތުން\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 18:51\nދާދު . ހަދަ އަވަހަކަށް ތިޔަ ހުކުމް އިއްވީ. އަނެއްކާ މެންދުރުފަހު ނިދިގަޑުގެ ތެެރޭން ލިބުނު އިލްހާމެއްތަ. ދެން ބުނޭ ރަސްދޫ މީޙުންނަސް ރީދޫ ހުން ޖެހިފަ ތިބޭތީ ވީކަމެކޭ. މޮޔަ ވެދާނެ މިތިބަ ބަޔެއްދޯ\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 15:38\nކޮންމެ ކަމެއް ސިޔާސީ ނުކޮށް ބަލަ\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:35\nސިޔާސަތާ ދީނަކީ ވަކިނުކުރެވޭނެ ދެކަންތައް. ވަކުނުކުރެވޭނެކަން އެނގެނ. ﷲ އށަ ރަސޫލާ އަށާ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ވެރިންނަށް ކުޔަމަންވުމަށްއަންގވާފައިވަނީ 1 އާޔަތެއްގައި ކަމަށްވުމުން.\nސިޔާސަތަކީ ﷲ ގެ ދީނަށް ނަސްރުދިނުން. އެއީ ވަލިއްޔުލް އަމުރުގެ ދައުރަކީ. ދެން ސިޔާސީ ކިޔާފަ ދީނާ ވެރިކަމާ ވަކިކުރެވޭނެ ގޮތެއް ބުނެބަލަ\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 15:55\nޕާޓީ ފިކުރުގައި ހެދި ރީނދޫ މުންނާރު ވެއްޓުން! ވަރަށް ވެސް ބޮޑު އިބުރަތެކެވެ. މާތް ﷲ ގެ ކުޅަދުން ވަންތަ ކަމާއެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 6, 2018 12:19\nއަދި ކަލޭގެ މޮޔަކަމާ އެވެ\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:02\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:11\nދީނާ ގައުމަށްޓަކައި ރައްޔިތުން ގުބޯހައްދަން މިސަރުކާރުން ކޮށްފައި ހުންނަ ތާކުން ތާކު ނުޖެހޭ ކަންތައްތައް މިހުރީ. ސަހީމޫ ދީނާގައުމަށްޓަކައި އެއްޗެއް ބުނެބަ؛ލަ\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 18:36\nރީންދޫ މުންނާރު އެއީ. މާރިޔާ ޖަވާބު ދިނުން ބޮޑަށް ރަނގަޅު ވާނީ. ވާނުވާ ނޭންގުނަސް ކޮމެންޓް ކުރަން ވާނެ.\nދޮންކަލޯ އެއީ ނަޝީދުގެ ދައުރުގަ އެބޭފުޅާހުޅުއްވައިދެއްވި މިސްކިތެއް..ޚަރަދު ކޮއްފައިވަނީޔުނިވަރސަލް ކުންފުނިން..\nކޮންމެ ކަމެއްވެސް ވާނީ ހަމަ ރަނގަޅަށް.\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:25\n" ދާދު " ތިޔަހެން ނުބުނާށެވެ. " والله اعلم " މިފަދައިން ބުނާށެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:27\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 16:28\nފޭކު ޖެއްސީމަވާނީ ތިހެން. ބޯލްޓުޖަހައިގެން އުހަށް އުޅޭ ގެތަށްވެސް ހަދަން މަށަށް ފެންނަނީ.\nސިޔާސީ ވީމައެއް ނޫން. ދާދު އެ ބުނީ އެކަން ވާނެ ގޮތް\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 17:01\nޢަދިވެސް މުންނަަާރުގައި ގަދަ ރީދޫ ކުލަ ހާކާ އޭރުން ރަހަލުވާނީ.\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 17:02\nއިބޫ ނައްޓާލައިފި މުންނާރެއް ހިފައިގެން\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 17:47\nއޭ ޓޫމަޗް ދޯ...ކޮޅި ގަނޑެ ކޭ އެއި.. ހުރިހާ ކަމެއް ސިޔާސީ ކޮށް ދީން ވެއްދުން ހުއްޓާ ލާނީ ކޮން އިރަކުން ބާ؟\nދީން ނަގާ ތިޖޫރީގަ ބާއްވާފަ ސިޔާސީ ކިޔާފަ ނުކުމެ ދީނަށް ފުރައްސާރ ކުރަންވެގެން ދީނާ ސިޔާސަތާ ވަކިކުރަނީ. ބަލަ މޮޔައިންނޭ ހަށިގަނޑާ ފުރާނަ ވަކި ނުވާ ގޮތަށް ސިޔާސަތާ ދީން ވަކިނުކުރެވޭނެއޭ. އެއީ ގުރުއާނުގަެިވަނީ އެގޮތަށް ކަމަށްވާތީއޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 18:35\nތި މިސްކިތަށް ކުރި ހަރަދާއި ބޭނުން ކުރި ތަކެތީގެ ފެންވަރު ތިފެނުނީ.. ކަމެއް ދައްކަވަން ހުރީޔާ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ދައްކަވާނެ... ތި ފެނުނީ ބޮޑު އަގުގައި ހެދި މިސްކިތުގައި ބޭނުންކޮއްފައި ހުރި އެއްޗެހީގެ ފެންވަރު..\nއޮކްޓޯބަރ 5, 2018 19:08\nމިގައުމުގަ ހުރިހާ ކަމެއް ދެވާނި ސިޔާސި ވައްކަމެއް ކުރިައަސް ކުރާނި ޓިނުު ނަގައިގެން މީހަކުކައިރިއައް މިހަކުވަންނަން ވެސް ނަގާނި ޓިނު މިބުނި ލައްކަވާހަކަ