Альбом - DJ Revolution - In 12's We Trust (2000)\nМузыка Зарубежный Рэп Альбом - DJ Revolution - In 12's We Trust (2000)\nАльбом - DJ Revolution - In 12's We Trust (2000)\t17.02.2013 18:51\tPahanbest\tМузыка\t- Зарубежный Rap\t1\nАльбом: In 12's We Trust\n02 Work Of A Master\n03 The Backbone (Feat. Krondon, Chase Infinite, Rasco, Planet Asia, Kardinal Offishial, Choclair, Shabaam Sahdeeq & Ill Advised)\n06 Evolution (Feat. Evidence)\n07 Any Station USA\n08 Take Over\n09 Copycat Killers (Feat. Babu)\n10 Street Cred\n11 The Revolution (Feat. Iriscience)\n13 Head 2 Head (Feat. DJ Spinbad)\n14 Juggle Me Part 2 (Feat. Defari)\n15 4+1 (Feat. Chino XL, DJ Craze, DJ Infamous & DJ Melo-D)\n16 Dynamic Duo (Feat. Roc Raida)\n17 Debate Part 2\n18 Ultimate Weapon (Feat. Buc Fifty)\n19 Rhythm Control\nАльбом - Sheek Louch - After Taxes (2005…\tАльбом - CinZano BeatZ - Суперфрик (2014…\tАльбом - Gucci Mane - East Atlanta Santa…\tАльбом - Public Enemy - New Whirl Odor (…\tMixtapes - Curren$y - The Drive In Theat…\tАльбом - VA - 15 Years On Death Row (2CD…\tАльбом - Big K.R.I.T. - The Last King (2…\tАльбом - VA - The Death Row Singles Coll…\tАльбом - Stalley - Goin' Ape (2008)\tАльбом - V.A. - Lets Get Thizzical (2008…\tАльбом - Young Thug - 1017 Thug 3 the Fi…\tАльбом - Smoke DZA - Cuz I Felt Like It …\tMixtapes - Philthy Rich & Pooh Hefner - …\tАльбом - DJ Touré - Touré's Theory (2013…\tАльбом - Young Scooter - Voice Of The St…\tАльбом - Mack Wilds - New York A Love St…\tMixtapes - Tyga - Well Done (Remastered)…\tАльбом - Eminem - The Marshall Mathers L…\tАльбом - Murs & 9th Wonder - Murray's Re…\tАльбом - Ying Yang Twins - Chemically Im…\tАльбом - DJ Honda - H2 (1998)\tАльбом - Каста - Что Нам Делать В Греции…\tАльбом - Kendrick Lamar - C4 (2009)\tАльбом - VA - Rapmasters From Tha Priori…\tMixtapes - Big Kuntry King - Blu Cheeze …\tMixtapes - Lil Wayne - Don't Crucify Me …\tMixtapes - Blu - Soul Amazing (Part Thre…\tАльбом - Ahimas "Звездопад" (2014)\tMixtapes - Rich The Kid - Rich Than Famo…\tАльбом - Meek Mill - Dreams and nightmar…\tАльбом - Future - Honest (Deluxe) (2014)\tАльбом - Dj Drama Feat. Dj Jayrock - Dow…\tАльбом - Витек - Архангел (2010)\tАльбом - Mystikal - Unpredictable (1997)\tАльбом - DJ Paul & Lord Infamous - Come …\tАльбом - Nas - Hip Hop Is Dead (2008)\tАльбом - Gucci Mane - Baytl (2011)\tАльбом - A$AP Ferg - Trap Lord (2013)\tАльбом - Childish Gambino - Because The …\tАльбом - Cassidy - I'm A Hustla (2005)\tАльбом - The Whoridas - High Times (1999…\tАльбом - Slim - CEN-Тропе (2012)\tАльбом - 1982 Statik Selektah & Termanol…\tАльбом - Tech N9ne - Klusterfuk (2012)\tАльбом - Havoc - The Kush (2007)\tMixtapes - Nipsey Hussle - iHussle Mixta…\tАльбом - Lil Scrappy - Bred 2 Die Born 2…\tАльбом - Wiz Khalifa - Rolling papers (2…\tMixtapes - Hones-T - 2 The T (2013)\tАльбом - Каста - ХЗ (2010)\tПредыдущая


«Беҙҙең ҡулдан барыһы ла килә»\n23 Ғинуар 2018, 12:48\nРөстәм ХӘМИТОВ, Башҡортостан Республикаһы Башлығы:— 2018 йылда ирекмәнлек, ярҙамсыллыҡ һәм ғаилә мөнәсәбәттәре темалары бер-береһен тулыландырасаҡ, үҫтерәсәк. Ирекмәнлек — төрлө форумдарҙы, спорт ярыштарын уҙғарышыуҙа ҡатнашыу ғына түгел, ә көндәлек, даими ижтимағи эш, шул иҫәптән ул дәүләттең төп нигеҙен тәшкил иткән ғаиләгә ярҙам итеүҙе лә күҙ уңында тота.\nРеспублика ирекмәндәре һәр йәһәттән әүҙем. Фото: vk.com/rvcrb\nПрезидент Владимир Путиндың Указы менән 2018 йыл Ирекмәндәр йылы тип иғлан ителде\nБеҙҙең республикала ул Ғаилә йылы булараҡ та билдәләнәсәк. Әйтергә кәрәк, был ике тема бер-береһенә ныҡ яҡын: Башҡортостанда ғаилә ҡиммәттәре лә баһалы, ирекмәндәр хәрәкәте лә үҫешкән, һәм улар күп йәһәттән бер-береһен тулыландыра.\nПрезидент «Рәсәй ирекмәне» премияһын тапшырыу тантанаһында, 2018 йыл илебеҙҙең барлыҡ граждандары йылы буласаҡ, сөнки халыҡтың ихтыяр көсө, дәрт-дарманы һәм киң күңеллелеге — Рәсәйҙең төп көсө, тине.\n— Меңдәрсә, миллиондарса ихлас, эскерһеҙ эштәрҙән тотош йәмғиәттә бер-береңә ышаныс, хөрмәт, ярҙамсыллыҡ барлыҡҡа килә. Тимәк, беҙ иң ауыр бурыстарҙы ла йырып сығыуға һәләтлебеҙ, тип ышанам. Шуға күрә 2018 йылды Ирекмәндәр йылы тип иғлан итергә тәҡдим индерәм, — тигәйне ул саҡта Владимир Путин.\nРеспубликаның тәүге ирекмәндәре\nТарихҡа бер байҡау. Республикала тәүге ирекмәндәр үҙәге 2010 йыл аҙағында барлыҡҡа килә. Ойошма Башҡорт дәүләт медицина университеты ҡарамағында төҙөлә.\n— Ирекмәндәр хәрәкәтенә ҡарата ҡыҙыҡһыныу Сочи Олимпиадаһына бәйле башланып китте, — тип һөйләй БДМУ-ның ирекмәндәр үҙәге етәксеһе Алина Ғиззәтуллина. — Ул саҡта Олимпия уйындарын үткәрешеүҙә ярҙам итеү маҡсатында бөтә Рәсәйҙән 26 ирекмәндәр корпусы һайлап алынды, беҙҙең үҙәк тә шулар иҫәбенә инде. Шунан алып халыҡ-ара, Рәсәй һәм республика сараларында — чемпионаттарҙа, саммиттарҙа, фестивалдәрҙә — ҡатнашып киләбеҙ. Әлеге ваҡытта төбәгебеҙҙә ирекмәндәр үҙәктәре күбәйҙе, әммә иң ҙуры булып беҙ ҡалабыҙ. Эшмәкәрлегебеҙ төрлө саралар үткәрешеү менән генә сикләнмәй, теләге булғандарҙы социаль, экология, медицина йүнәлешендәге эштәргә йәлеп итәбеҙ. Саҡырыу буйынса ғына йөрөмәйбеҙ, үҙебеҙ ҙә төрлө проекттарҙы тормошҡа ашырабыҙ. Асылда ирекмәнлек — ул яҡлауға, хәстәргә мохтаждарға социаль ярҙам тип һанайым. Был юлды әүҙем, йәмғиәт өсөн ниндәй ҙә булһа файҙалы эш башҡарырға, кешеләргә, хайуандарға ярҙам итергә теләүсе тынғыһыҙ йөрәклеләр һайлай. Әлбиттә, барыһы тураһында ла хәстәрлек күреү мөмкин түгел, әммә кемгәлер аныҡ ярҙам итергә була.\nБДМУ-ны тамамлаған Алина Ғәлиева уҡыған осоронда Ҡазанда үткән Универсиадала — спорт ирекмәне, Сочиҙа медицина ирекмәне булып эшләгән. Ирекмән һәр ярҙамды ихлас күңелдән башҡарырға һәм бының өсөн айырым сифаттарға эйә булырға тейеш: ялҡауланмау, нимә хаҡына был эшкә тотоноуыңды аңлау, ҡаршылыҡтарға бирешмәү, юғалып ҡалмау шарт, тип һанай ул.\n2015 йылда үткән саммиттарға ирекмәндәр әҙерләү программаһы етәксеһе, Рәсәй йәштәр союзының БР буйынса рәйесе Диана Вәлиева билдәләүенсә, бер нисә йыл эсендә илебеҙҙә ҡеүәтле ирекмәндәр хәрәкәте барлыҡҡа килде. Халыҡ-ара кимәлдәге ваҡиғаларҙан тыш, улар социаль сараларҙа ла әүҙем ҡатнаша.\n— Рәсәйҙә ирекмәнлек менән башлыса студенттар шөғөлләнә, ә бына Европала ирекле ярҙамсыларҙың уртаса йәше 40 тирәһе. Йәштәр әлеге хәрәкәткә үҙүҫеш маҡсатында ҡушылһа, ололар өсөн эске ихтыяжды ҡәнәғәтләндереү мөһимерәк. Өлкән йәштәгеләр был эште йәмғиәт алдындағы социаль бурыс тип ҡарай, — ти Диана Вәлиева.\nХәйер, Башҡортостан ирекмәндәре араһында ла «көмөш йәштәгеләр» тип аталыусылар, йәғни өлкән быуын вәкилдәре бихисап. Улар әүҙемлеге, тәжрибәһе, йор аҡылы, ярҙам итергә һәм йәмғиәт өсөн файҙалы булырға теләүе менән һоҡландыра.\nИрекмәндәр хәрәкәте бөгөн\nБашҡортостандағы барлыҡ ирекмәнлек ойошмаларын Республика ирекмәндәр хәрәкәте һәм йәштәр башланғыстарын яҡлау үҙәге берләштерә. Төбәгебеҙҙә 175 берләшмә иҫәпләнә, улар башлыса мәктәп һәм студент ячейкаларынан һәм үҙәктәренән тора.\nРеспублика үҙәгендә билдәләүҙәренсә, бөгөнгө көн ирекмәне — ул һәр йәһәттән үҫешкән, эште ойоштора белгән, маҡсатҡа ынтылыусан, әүҙем йәш кеше. Ирекмәнлек йәштәр араһында киң танылыу ала бара, күп кенә егеттәр һәм ҡыҙҙар социаль йәһәттән әүҙем тормош алып барырға, йәмғиәткә файҙалы булырға теләй, ә был — үҙ-үҙеңде үҫтереү, камиллашыу өсөн бик яҡшы мөмкинлек. Республика ирекмәндәр хәрәкәте һәм йәштәр башланғыстарын яҡлау үҙәгенең бүлек етәксеһе Тимур Ғәҙелшин әйтеүенсә, быйыл Ресурс ирекмәндәр үҙәге асыу күҙаллана, унда ирекле ярҙамсылар, берләшмәләрҙең етәкселәре өсөн уҡыуҙар ойоштороласаҡ. Ирекмәндәр йылы тантаналы рәүештә февралдә асыласаҡ. Яҡын арала республиканың барлыҡ ирекмәндәр ойошмалары өсөн киң ҡулланылыштағы белешмә нәшер ителәсәк.\n— Бөгөн ирекмәнлек яңы кимәлгә күтәрелә бара, — ти Тимур Ғәҙелшин. — 2018-2020 йылдарға социаль, ағымдағы ваҡиғалар, медицина, экология, мәҙәниәт, Еңеү ирекмәндәре, уҡыусылар хәрәкәте кеүек йүнәлештәр буйынса ирекмәндәр хәрәкәтен үҫтереүҙең төбәк юл картаһы ҡабул ителәсәк.\nБеҙҙә ирекмәндәр хәрәкәтенең яҡшы үҫешеүен «Рәсәй ирекмәне-2017» Бөтә Рәсәй конкурсында яуланған ҡаҙаныштар ҙа асыҡ һөйләй. Республика намыҫын яҡлаусы дүрт ҡатнашыусы ла лауреат булып танылды.\n2017 йылдың октябрендә Сочиҙа үткән Йәштәрҙең һәм студенттарҙың бөтә донъя фестивале йәштәр өсөн һуңғы йылдарҙа ойошторолған иң сағыу, күләмле сараларҙың береһе булды. Унда беҙҙең республиканан иң яҡшылар иҫәбендә һаналған 50 ирекмән ҡатнашты, улар мәҙәни, спорт, иҡтисади сараларҙың уртаһында булды. Йәш ярҙамсылар сит ил вәкилдәре менән аралашып, тәжрибә тупланы, һөнәри оҫталығын арттырҙы, ойоштороу мәсьәләләрендә ярҙам итте, делегацияларҙы оҙатып йөрөнө, мәҙәни һәм белем биреү программаларында ҡатнашты, синхрон тәржемәсе булып эшләне.\nБеҙҙең ирекмәндәр тарафынан уҙғарылған иң һуңғы социаль акцияларҙың береһе — «Изгелек» приютына ярҙам итеү, унда 300-ҙән ашыу эт аҫрала.\n— Зоомагазиндар селтәре менән бәйләнешкә инеп, һатып алыусыларға ҡарауһыҙ ҡалған хайуандарға аҙыҡ менән ярҙам итеүҙе һорап мөрәжәғәт иттек, — тип һөйләй Алина Ғиззәтуллина. — Мин аҡса йыйыуға ҡаршымын, аныҡ эш менән ярҙам итеү яҡшыраҡ. Бер аҙна эсендә тоннаға яҡын аҙыҡ йыйҙыҡ — был бик яҡшы һөҙөмтә.\nТимур Ғәҙелшин әйтеүенсә, 14 йәше тулған һәр кем ирекле ярҙамсы була ала. 45 йәштән олораҡтар «көмөш ирекмәндәр» тип атала. Дүрт төрлө сарала ҡатнашҡандан һуң, эш һөҙөмтәләренә ҡарап, ярҙамсыға ирекмән кенәгәһе бирелә. Ул уҡырға ингәндә, юғары стипендия билдәләү барышында һәм башҡа осраҡтарҙа иҫәпкә алына.\nСаралар исемлеге Республика ирекмәндәр хәрәкәте сайтында (volunteer-center.ru), шулай уҡ «Бәйләнештә» социаль селтәрендә (vk.com/rvcrb) ҡуйылып барыла. Барлыҡ һорауҙар менән Республика ирекмәндәр хәрәкәте һәм йәштәр башланғыстарын яҡлау үҙәгенең штабына мөрәжәғәт итергә мөмкин: Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, телефон: (347) 251-89-76. Бынан тыш, урындарҙа, район-ҡала хакимиәттәренең йәштәр эштәре буйынса комитеттары ҡарамағында ячейкалар булдырылған.\n— Мин — Әлфинә Мәмбәтова, «Лидер» балалар һәм үҫмерҙәр клубында эшләйем. Ирекмәндәр хәрәкәтенә бер йыл элек ҡушылдым, әлеге ваҡытта тормошомдо был шөғөлдән башҡа күҙ алдына ла килтерә алмайым.\n«Рәсәй ирекмәне-2017» конкурсында лауреат булдым. Финалға тиклем бер нисә һайлап алыу этабы аша үтергә, шул иҫәптән «Башҡортостан ирекмәне» конкурсында ҡатнашырға тура килде. Мин «Социаль ирекмәнлек» йүнәлешендә сығыш яһаным. Был тема миңә ныҡ яҡын, сөнки беҙ ирекмәндәр командаһы менән социаль приюттарҙа йәшәүсе ололар һәм балалар янына йыш йөрөйбөҙ, уларға төрлө ҡыҙыҡлы саралар ойошторабыҙ, йәғни ауыр хәлдә ҡалған кешеләрҙең тормошона аҙ ғына булһа ла йәм өҫтәргә тырышабыҙ.\nӘлеге ваҡытта минең тарафтан эшләнгән «Уңыш лабораторияһы» проекты тормошҡа ашырыла, ул ирекмәндәрҙе эбру техникаһына — һыу өҫтөндә һүрәт эшләүгә өйрәтеүгә йүнәлтелгән. Был алымды насар ғәҙәттәр йоғонтоһонда булған йәштәрҙе дауалауҙа ҡулланалар.\nАндрей ИВАНЮТА, БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры:\n— Рәсәй Федерацияһында һәм Башҡортостан Республикаһында ярҙамсыллыҡ һәм ирекмәнлек традициялары элек-электән нығынған: беҙ ауыр хәлдә ҡалған кешеләргә ярҙамға ашығабыҙ, яҡындарыбыҙ менән ихлас аралашып, бер-беребеҙ хаҡында хәстәрлек күреп йәшәргә өйрәнгәнбеҙ.\nБеҙҙә ирекмәндәр эшмәкәрлегенең барлыҡ йүнәлештәре лә үҫешкән: «экология», «ваҡиғаларға бәйле ирекмәнлек», «Еңеү ирекмәндәре», «медик-ирекмәндәр», «көмөш йәштәге» ирекмәндәр, «ирекмән-эҙәрмәндәр»... Төбәктә уҙғарылған бер генә күләмле сара ла уларҙың ярҙамынан тыш үтмәй.\nШәхси ваҡытын йәмғиәткә файҙа килтереүгә арнаған, мохтаждарға ихлас күңелдән ярҙам иткән кешеләрҙең барыһына ла рәхмәтлебеҙ. Улар үҙҙәренең талантын, ваҡытын, дәрт-дарманын, күңел йылыһын социаль йәһәттән мөһим эштәргә арнай.\nБашҡортостанда 175 ирекмәндәр ойошмаһы иҫәпләнә, улар 10 000 самаһы ирекле ярҙамсыны берләштерә.


Мотивы номинации орнитонимов в башкирском языке | Образовательный портал EduContest.Net — библиотека учебно-методических материалов\nБашҡорт телендә орнитонимдарҙың аталыу мотивтары\nФәнни классификацияға дәғүә итмәгән халыҡ орнитонимдарында түбәндәге доминант билдәләр дескриптор хеҙмәтен үтәп йөрөй. Э.Ф.Ишбирҙин башҡорт телендә хайуандар һәм ҡоштар атамалары яһалыуының туғыҙ тибын айырып ҡарай:\nИсем атағанда иң сағыу билдә булып, әлбиттә, төҫ үҙенсәлеге тора. Э.Ф.Ишбирҙиндың «Башҡортостан ҡоштары» китабында төҫ менән бәйле 72 ҡош һүрәтләнгән:\nа) дөйөм төҫө ( аҡ, ала, буҙ, йәшел, күк, ҡара, ҡыҙыл, сыбар, һары, һоро һ.б.): аҡҡош, аҡ сарлаҡ, аҡ торна, ала ҡаҙ, ала ҡарға, ала өйрәк, аласабыр, ала сәпсәү, ала таштурғай, буҙ тумыртҡа, буҙ турғай, йәшелғош, йәшел төйөт, йәшел тумыртҡа, йәшел турғай, күк күгәрсен, күк ҡарға, күк сарлаҡ, ҡара барҡылдаҡ, ҡарағош, ҡара ҡаҙ, ҡара ҡарға, ҡара ҡарлуғас, ҡарасабан, ҡара сарлаҡ, ҡара сыпҡай, ҡара сәпсәү, ҡара торна, ҡыҙыл өйрәк, ҡыҙыл турғай, сыбар барҡылдаҡ, сыбар килейек, сыбар ҡаҙ, сыбар турғай, һарығош, һары сәпсек, һары турғай, һоро килейек, һоро өйрәк, һоро торна, һоро ябалаҡ. Ошо бирелгән ҡайһы бер ҡоштарҙың төҫтәренең этимологияһын, уларҙың исеме менән төҫө тура килеүе-килмәүен ҡарап үтәйек. Мәҫәлән, ҡарағоштоң дөйөм төҫө ҡара көрән. Ҡанаттарында аҡ таптар бар. Яурындары һорғолт. Дөйөм төҫө ҡара «тёмный» төшөнсәһенә тап килгәс, исемендә лә был сифат күрһәтелә.\nАҡҡош (лебедь). Күҙҙәре һәм аяҡтары ҡыҙыл, суҡышы ҡыҙғылт һары. Йәш саҡта – һорғолт көрән, ҙурайғас – бөтә ҡауырһындары ла ап-аҡ. Аҡҡош һүҙенең русса тәржемәһе «лебедь» - был һүҙенең этимологияһын тикшереп ҡараһаҡ, шулай уҡ аҡ төҫөн белдерә (лебедь, лат. аubus – ‘белый’).\nҠара ҡарлуғас (ласточка) – дөйөм төҫө ҡара, тамағы һорғолт аҡ. Башҡа ҡарлуғастарҙан төҫө тигеҙ булыуы менән айырыла. Ҡара нигеҙенән яһалған, ләкин һүҙҙең яһалышы асыҡ түгел, сөнки төрки һәм башҡа телдәрҙә был һүҙҙең фонетик варианттары бик күп. Тәржемәһенә иғтибар итһәк, бөтөнләй башҡа нәмәне аңлата: ласточка -‘ласта’ – осоп йөрөүсе.\nҠара тумыртҡа (желна). Айырым диалекттарҙа ‘ҡара туҡран’ тип йөрөтөлә. Тоноҡ ҡара төҫтә. Түбәһендә ҡыҙыл бүрке бар, күҙҙәре ҡыҙыл. Башҡа тумыртҡаларҙан ҡара төҫө менән айырыла. Ҡара тумыртҡа ‘желна’ тип тәржемә ителә. Был һүҙҙең этимологияһынан сығып асыҡ күренә: ‘желна’- «желтый» һүҙенән барлыҡҡа килгән. Тимәк, башҡорт телендә ҡоштоң исеме менән төҫө тура килһә лә, һәр ваҡыт улай булырға мөмкин түгел.\nАла ҡарға – ворона (пегий грач). Суҡышы, башы, түше, ҡойроғо һәм ҡанаттары ҡара, кәүҙәһенең ҡалған өлөшө ҡуйы һоро төҫтә. ‘Ворон’ – килеп сығышы асыҡ түгел, моғайын, тауышына бәйле исеме бирелгән тип һығымта эшләргә мөмкин (‘ворковать’ – гөрләшеү, гөрләү). Был ҡоштоң икенсе атамаһы «пегий грач». ‘Пегий’ – пестрый һүҙенән барлыҡҡа килгән, һүҙмә-һүҙ тәржемәһе ‘с пятнами’ – таптар менән. ‘Грач’ – ҡарға һүҙенең килеп сығышы ошо рәүешле аңлатыла: тауышына оҡшатыу юлы менән яһалған – ‘гра’, диалекттарҙа – каркать.\nб) ҡайһы бер тән өлөшөнөң төҫөнә ҡарап исемләнгән ҡоштар: (аҡ, ала, буҙ, йәшел, күк, ҡара, ҡыҙыл, сыбар, һары, һоро һ.б.): аҡ ала тумыртҡа, аҡбаш турғай, аҡбаш сыпҡай, аҡбаш турғай, аҡҡанат сарлаҡ, аҡтамаҡ сарлаҡ, алабаш ҡурҙай, алағанат, алағанат турғай, аласабыр, күкбаш турғай, ҡарабаш килейек, ҡарабаш өйрәк, ҡарабаш сарлаҡ, ҡарабаш тебейек, ҡарабаш турғай, ҡарабаш шаҡылдаҡ, ҡарағанат, ҡыҙылбауыр барҡылдаҡ, ҡыҙылтүш, һарыбаш тумыртҡа, һарытамаҡ турғай.\n2. Йәшәү урыны (йылға, диңгеҙ, ҡамыш, ауыл, йорт, ҡала, ҡом, ҡыр, баҫыу, урман, һаҙ, һыу, мышар, шыршы, ялан, яр һ.б.): ауыл ҡарлуғасы, баҫыу көйгәнәге, диңгеҙ бөркөтө, йорт турғайы, йылға безелдәге, йылға сарлағы, ҡала ҡарлуғасы, ҡамыш тауығы, ҡамыш турғайы, ҡом һайыҫҡаны, ҡыр тауығы, ҡыр турғайы, тал ҡурҙайы, тау сәпсеге, таш турғай, туғай сәпсеге, туғай турғайы, урман деүете, урман күгәрсене, һабан турғайы, һаҙ деүете, һаҙ килейеге, һаҙ көйөлдөһө, һаҙ сәпсәүе, һаҙ турғайы, һаҙ ябалағы, һыу бүҙәнәһе, һыу себеше, һыу тауығы, һыу турғайы, шыршы турғайы, юл турғайы, ялан бөркөтө, ялан көйгәнәге, ялан торомтайы, ялан тәгәрлеге, ялан һары, яр көйөлдөһө, яр ҡарлуғасы.\nКүреп тороуыбыҙса, ҡоштарҙың йәшәү урындары бик күп төрлө, мәҫәлән, ялан бөркөтө (степной орел). Дөйөм төҫө ерәнһыу көрән, кәүҙәһенең аҫ яғы һарғылт көрән. Башҡа ҡоштарҙан ерәнһыу төҫө менән айырыла. Беҙҙең белеүебеҙсә, көҙ көнө ялан ерәнһыу, көрән, һары төҫтәргә инә. Бөркөттөң төҫөнә, көнкүрешенә, йәшәү урынына бәйле рәүешле ошондай исем ҡабул итә.\n3. Теге йәки был тән өлөшөнөң оҡшатыу-сағыштырыу билдәһе, формаһы. Был осраҡта ҡошто тән өлөштәренең формаһына ҡарап исемләгәндәр: балғабаш, беҙсуҡыш, берғаҙан, бүрекле тебейек, бүрекле һабан турғайы, бөҙрә аҡҡош, көрәкморон, ҡашҡабаш, ҡашҡалаҡ, ҡашыҡморон, ҡолаҡлы сыпҡай, ҡыҙылбауыр барҡылдаҡ, ҡылғойроҡ, мәрйенгүҙ, суҡтурғай, оҙонаяҡ сәпсәү, таҡыя турғай, утҡойроҡ.\nКлассификацияның иң ҡыҙыҡлы тибы булып, ҡоштарҙың теге йәки был тән өлөшө, ниндәй ҙә булһа бер предметҡа оҡшап тороуы. Бер нисәһен ҡарап сығайыҡ: мәҫәлән, утҡойроҡ (горихвостка). Ҡайһы бер диалекттарҙа ҡыҙылғойроҡ тип атайҙар. Турғайҙан бер аҙ бәләкәйерәк. Оҙон ғына аяҡлы, ҡойроғон өҙлөкһөҙ бәүелтеп йөрөүсе ҡош. Кәүҙәһенең аҫ яғы, ҡойроғо ерәнһыу ҡыҙыл. Осҡанда ҡойроғо елберҙәп ялҡынға оҡшап тора. Ҡойроғоноң ҡыҙыл төҫтә булыуын иҫәпкә алып һәм осҡанда утҡа, ялҡынға оҡшағанлығынан утҡойроҡ тип исемләнгән ҡош.\nТағы ла бер үҙенсәлекле ҡош – ҡашыҡморон (утка-широконоска). Исеменән үк ҡоштоң мороно ҡашыҡҡа, тәрән йомро бер предметҡа оҡшауы аңлашылып тора. Айырым бер һөйләштәрҙә ‘көрәкморон’ тигән исем дә алған. Башҡа өйрәктәрҙән ос яғы бик ныҡ киңәйгән оҙон суҡышы менән айырыла.\nБерғаҙан (пеликан) – аҡҡошҡа оҡшаған. Йәш саҡта – һорғолт көрән, ҙурайғас – бөтә ҡауырһындары ла ап-аҡ. Исеменең килеп сығышы түбәндәгесә: йәйенке ауыҙлы, ҡаҙан төҫлө ҙур, йомро төплө һауытты күҙ алдына килтергәнгә күре, шулай исемләнгән.\nБүрекле тебейек (хохлатая синица)– турғайҙан бәләкәйерәк. Ағас ботаҡтары араһында һикергеләп йөрөүсе бәләкәй ҡошсоҡ. Башында арҡыры ҡара һыҙыҡтары булған аҡ төҫтәге ослайыңҡырап торған бүрке бар. Башҡа тебейектәрҙән башындағы бүрке менән айырыла.\n4. Ашаған аҙығы буйынса исемләнгән ҡоштар: ала себен турғайы, балыҡсы турғай, ҡор ҡарсығаһы, ҡуян ябалағы, мышар барҡылдағы, мышар турғайы, өкө ябалағы, себен турғайы, үләкһә бөркөтө.\n5. Йәшәү рәүеше, хәрәкәте менән мотивланған атамаларҙы айырым ҡарарға мөмкин. Был төркөмгә ҡоштоң оя ҡороу, туҡланыу һәм холоҡ үҙенсәлеге буйынса исемләнгән атамалар индерелде: балыҡсы турғай, баян ҡош, бейеүсе таштурғай, буран турғайы, борғандаҡ, кесерткән турғайы, йырсы безелдәк, киндер турғайы, ҡупшы турғай, таң турғайы, төн күгәрсене, төн сәпсәүе, тәгәрлек, үрмәлсек турғайы, сумғыс өйрәк, һағыҙаҡ һары.\nбалыҡсы турғай (зимородок) – балыҡ - ҡылым тамырына + сы аффиксы ҡушылып барлыҡҡа килгән. Балыҡ менән туҡланып йәшәүсе ҡош. Был йән эйәһенә атама биргәндә уның балыҡ менән туҡланыуы, йылға эргәһендә йәшәүе мотив булып торған.\n6. Ҙурлыҡ билдәһе (ваҡ, ҙур, оло, дәү, кәрлә): ваҡ ала тумыртҡа, ваҡ ҡарабаш сарлаҡ, ваҡ ҡарсыға, ваҡ мөншөгөр, ваҡ сарлаҡ, ваҡ себен турғайы, ваҡ сәпсәү, ваҡ һайыҫҡан, ваҡ һаралйын, ҙур ала тумыртҡа, ҙур сәпсәү, кәрлә турғай, кескәй сыпҡай, дәү сәпсек.\n7. Сығарған тауышына, һайрауына ҡарап исемләнгән ҡоштар: барҡылдаҡ, безелдәк, зарҡыуыт, керелдәк сарлаҡ, керелдәк сөрәгәй, көгөрләүек, кәкүк, ҡара барҡылдаҡ, ҡарабаш шаҡылдаҡ, ҡауылдаҡ селән, ҡыжҡылдаҡ, сипылдаҡ, сипылдауыҡ, сырҡылдаҡ турғай, теңкелдәк төйөт, тәтелдәүес, һаҡау кәкүк, һыҙғыраҡ сөрәгәй, һыҙғыраҡ ябалаҡ, шаҡылдаҡ, шиҡылдаҡ, ялпылдаҡ.\nҠош сығарған тауыш (өноҡшаш һүҙ) + аффикс моделе менән яһалған орнитонимдар үтә күренмәле булып тора. Мәҫәлән, сип + ылдаҡ – көсһөҙ генә сипылдай: үҙенсәлекле тауыш сығара торған ҡош «тсии-тсии». Ҡыҫҡа һәм яңғырауыҡлы итеп сырылдап һайрай. Ҡыжҡ + ылдаҡ – һирәк тауышланыусы хәрәкәтсән ҡош. Тауышы яңғырауыҡлы: «кжәәәә-кжәәәә» өҙөк-өҙөк һыҙғыра ла. Сырҡ + ылдаҡ турғай – тауышы көслө генә: «бит-бит-бит» йәки «срыҡ-срыҡ». Башҡа ҡоштарҙың тауышына оҡшатып һайрай. Шиҡ + ылдаҡ – башҡа ҡоштар менән бутарлыҡ түгел. Тауышы көслө генә: «шик-шик» йәки «шаҡ-шаҡ». Һандуғасҡа ла оҡшатып һайрай ( «фьюйт-тррр»).\n1) Ҡош сығарған тауыш нигеҙендә генә барлыҡҡа килгән орнитонимдар: деүет (диал. дәүәт, тәүәт, юл турғайы) «полевой конек» яңғырашлы һыҙғыра; төйөт «пеночка весничка»: төйөт-төйөт-төйөт; ҡыҙраттау, ҡыҙратау (дим һөйләше, әҙәб. ҡыҙғатау) «большой веретенник»: тауҡыҙрат-тауҡыҙрат тип ҡош сығарған тауыш, күп тапҡыр ҡабатланғанда ҡыҙраттау тип ишетелә; суҡ (диал. кескәй ябалаҡ, турғай ябалаҡ, әҙәб. һаҡ) «воробьиный сыч»: сууҡ-сууҡ; эяла (диал. элла, ияла) «морянка»: эйааалаа. Күреп тороуыбыҙса, бында өноҡшатыу сығанағы булып тауыш тора, шул ҡоштоң исеме булып килә.\nКилтерелгән барлыҡ миҫалдарҙа ла тауыш, өноҡшатыу һүҙҙәре бар, тимәк, был ҡош атамаһы барлыҡҡа килеүҙә төп мотив - сығарған тауышы булған.\n2) Өноҡшаш ҡабатланыу менән исемләнгән ҡоштар: баҡбаҡ (көнсығыш диалекттың арғаяш һөйләшендә ағуна, башҡа диал. аҡ ҡор, аҡ божор, аҡ көртлөк) «белая куропатка»: баҡ-баҡ тигән тауыш сығара. Ноҡһоҡ (арғаяш һөйләшендә, башҡа диал. һуҡыҡ, хухуҡ) «широконоска» (лит. ҡашыҡморон): һоҡ-һоҡ. Бындай ҡабатлауҙар бер тигеҙ тауыш менән һуҙыла.\n3) Өноҡшаш ҡабатланыу, икенсе компоненттың фонетик төрө үҙгәреүе ярҙамында барлыҡҡа килгән ҡош атамалары. Бындай редупликация оҡшаш булмаған күренештәр тыуҙыра: кәкүк (диал. какук, күке) «кукушка» өноҡшаш һүҙҙән: кәк-күк; тартай (төрк. тартар, диал. тартар, тарттарт) «коростель» өноҡшаш һүҙ: тар-тар.\n4). Тамырға аффикс ҡушылыу ярҙамында барлыҡҡа килгән ҡош исемдәре.\nКүпселек орнитонимдар өноҡшаш һүҙгә аффикс ҡушылыу ярҙамында килеп сыҡҡандар. Өҫтәүенә, һүҙ яһаусы аффикстар үҙ-ара айырыла: аҡсарлаҡ (диал. сарлаҡ, сарсарҙаҡ, аҡсарҙаҡ) «чайка»: сар +\n-лаҡ; сыйырсыҡ (диал. сығырсыҡ, сирсыҡ) «скворец»: сыр + -сыҡ, -йы; сырлауыҡ (әҙәб. һабан турғайы) «полевой жаворонок» (башҡа диал. буҙ турғай, турғай, ялпылдаҡ, ашлыҡ турғайы, басыу турғайы, иген турғайы): срр-рыҡ > сыр + -ла + -уыҡ; бипей (әҙәб. бәпкә) «птенец гуся, утки»: бип + -ей; көйөлдө (диал. көйөлдөр, кәкресуҡыш) «большой кроншнеп»: көйөл + -дө; тәтелдәүес (диал. тәтелдәүек, ҡыҙылаяҡ) «травник» (был ҡош тәтелдәүгә оҡшаған тауыш сығара): тәтел + -дә + -үес.\nҠушма һәм һүҙбәйләнеш – терминдарҙың мотивлаштырылыуында уртаҡ яҡтар бар, шул уҡ ваҡытта айырмалар ҙа юҡ түгел. Уларҙың интеграль билдәләре булып, мәҫәлән, төркөм атамаһы (гипероним) ҡош һәм төр атамалары (гипоним) турғай һ.б. Мәҫәлән, аҡҡош, алтынғош, йәшелғош, ҡарағош, таштурғай, ҡарасабан һ.б. Ғөмүмән, монолексемаларҙа ҡоштарҙың дөйөм, төркөм атамалары сағылыш таба. Улар орнитонимдарҙың һүҙбәйләнеш төрөндәгеләре өсөн нигеҙ булып хеҙмәт итә. Бер-ике компонентлы һүҙбәйләнештәрҙән торған ҡош атамалары: ҡара ҡарлуғас, һары турғай, һоро ябалаҡ, бүрекле тебейек, себен турғайы һ.б. Бындай атамаларҙа беренсеһе икенсеһен асыҡлап килә. Был халыҡ терминологияһының ғына түгел, ә бәлки фәнни терминологияның бик мөһим үҙенсәлеген тәшкил итә, йәғни мотивлаштырылыу төр-төркөм онимдарын үҙ эсенә ала.\n1. Закирова Р.Г. Структурно-семантические типы и функции слов-повторов в башкирском языке: Автореф. дисс. … канд. филол. наук. - Уфа, 1987.\n2. Ҡаһарманов Ғ.Ғ. Башҡорт терминологияһы. - Өфө, 2002.\n3. Лингвистический энциклопедический словарь. – М.: Советская энциклопедия, 1990\n4. Ягафарова Г.Н. Исследование тематических групп башкирской лексики (ономасиологический подход). – Уфа, 2008. – 128 с.\n← Презентация по слушанию музыки» Балет » Щелкунчик» Билеты для зачётов по геометрии в 7 классе →


“Яҙмышымдан уңдым” » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Шәхестәр » “Яҙмышымдан уңдым”\n“Яҙмышымдан уңдым” 07.04.2017 // Шәхестәр\n– Миләүшә ханым, элек “сит илдә йәшәрмен” тип уйлай торғайнығыҙмы?\n– Башыма ла инеп сыҡманы. “Башҡортостан” гәзите – бала саҡтан яратҡан баҫмам, бәләкәйҙән яҙыштым. Ошо баҫмала Хисмәтулла һәм Яҡуп Ҡолмой бабайымдар ҙа эшләгән. Хисмәтулла бабайым “Почет Билдәһе” ордены менән бүләкләнгән.\nҘур йылға ла инештән башлана, тигәндәй, бала сағымдан “Башҡортостан”, “Башҡортостан ҡыҙы”, “Ағиҙел”, ”Торатау”, “Аманат” баҫмаларын уҡып үҫтем, тик элек уларҙың исемдәре икенсе төрлө ине. Ҡулдан ҡулға йөрөтөп уҡып туҙҙырып бөтә торғайныҡ ошо баҫмаларҙы. Әҙиптәрҙең мәҡәләләрен, шиғырҙарын ҡырҡып, бер папкаға йыйып барҙым. Улар миңә аҙаҡ Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына уҡырға ингәндә ярап ҡалды. Үҙем дә шул ғалимдар кеүек рецензиялар яҙа белһәм ине, тип хыяллана торғайным.\n– Әҙәбиәткә нисек ылығып киттегеҙ?\n– Бәләкәйҙән йыр-моң, шиғыр яраттым. Ҡурай еләге үҫкән баҡсабыҙға сығам да шиғыр һөйләйем, йә телевизорҙан күргән хәрәкәттәрҙе яһап бейей торғайным. Шиғырҙы тиҙ ятлай инем. Китап уҡырға яраттым. Дүртенсе класта саҡта “Ленинға” тип аталған тәүге шиғырымды яҙҙым. Уларҙы бер дәфтәргә туплап бара торғайным. Үҙем әсәйем йәки туғандарым күреп ҡалмаһа ярар, ине тип ҡурҡам. Йәшереп кенә иҫтәлек дәфтәре лә тотам. Унда класташтар менән бер-беребеҙгә шиғырҙар, йырҙар күсереп яҙышабыҙ, төрлө һүрәттәр, сәскәләр менән биҙәйбеҙ. Үҫә килә мөхәббәт шиғырҙары ла яҙа башланым.\nОшондай бер күңелһеҙ хәлде бер ваҡытта ла онотмайым. Етенсе класта уҡығанда оҙон тәнәфестә мәктәп директоры менән класс етәксеһе беҙҙе коридорға ҡыуып сығарҙы ла сумкаларыбыҙҙы тентене. Шунда нәҫелдәш класташым Фәриҙә Баймөхәмәтованың һәм минең иҫтәлек дәфтәрҙәрен тапҡандар бит. Уның өсөн класс алдында баҫтырып: “Хәҙерҙән мөхәббәт тураһында уйлайһығыҙмы, ә уҡыуҙы кем хәстәрләр?” – тип “әхлаҡһыҙлығыбыҙ” өсөн бик ҡаты әрләнеләр. Шул хәлдән һуң да шиғыр яҙыуымды туҡтатманым, ә Фәриҙә иҫ киткес матур йырлай ине, тик ғүмере ҡыҫҡа булды.\n1970 йылдарҙа элекке “Восход” (“Торатау”) йәш һәләттәрҙе үҫтереү ниәтендә ижади түңәрәк ойошторҙо. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Әминә Вахитованың тәҡдиме менән мин дә шунда йөрөй башланым. Гәзиттә ауыл хәбәрҙәре, нәҫерҙәр баҫтыра торғайным. Кәүҙәгә еңел булғас, шәп йүгерәм, бер нисә тапҡыр еңел атлетика буйынса район ярыштарында ҡатнаштым, тик спорт мине ҡыҙыҡһындырманы.\n1972 йылда Башҡортостан комсомолының республика уҡыусылары өсөн ойошторолған ижади конкурсында ҡатнашып диплом алдым һәм, күп тә үтмәй, Маҡтау ҡағыҙы менән бергә шағир Яҡуп Ҡолмойҙан хат килеп төштө. Архивымда диплом һаҡланһа ла, йыш күсеп йөрөү арҡаһында хат ҡайҙалыр юғалған, ләкин йөкмәткеһен яҡшы хәтерләйем, ятлап бөткәйнем. Я. Ҡолмой иншамды бик оҡшатыуын әйткән, университеттың филология факультетына уҡырға инеүемде теләгән. “Йәне моңдоң күңеле туң булмай ул”, тигән. Эй ҡанатланғайным шунда! Бабайымдың хаты миңә дөрөҫ юл һайларға ярҙам итте: үҙемдең яҙышырға тейешлегемде мәктәптә уҡығанда уҡ аңлап үҫтем. Тик әҙәбиәткә урау-урау юлдар менән килдем.\nУл заманда беҙҙең Ҡанаҡай һигеҙ йыллыҡ мәктәбен тамамлағандар күпләп профтехучилищеларға китә торғайны. Тик мин артабан уҡырға теләнем: үҙебеҙҙән ете саҡрымда ятҡан Әхмәр урта мәктәбенә йөрөп уҡыным. Унда миңә бәхет йылмайҙы – шағир Рауил Ниғмәтуллин беҙҙе башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытты, ул мәктәп директоры ла ине. Шағир уҡытыусыбыҙ Рәми Ғарипов, Тимер Йосопов, Әсхәл Әхмәтҡужин, Сафуан Әлибай кеүек шағирҙарҙы саҡырып осрашыуҙар ойошторҙо. Мине иһә гел дәртләндереп торҙо: “Ҡолмөхәмәтова, һин – журналистар, шағирҙар тоҡомонан, ошо юлдан бараһың, ситкә боролма”, – тип ҡабатларға ярата торғайны.\n– Студент йылдарығыҙ ҙа ҡыҙыҡһындыра...\n– 1974 йылда БДУ-ның филология факультетының башҡорт-рус төркөмө студенты булып киттем. Ул саҡтарҙы хәҙер һағынып һөйләргә генә ҡалды. Артыҡ баҫалҡы, оялсан инем. Атай-әсәйҙән маҡтау һүҙе ишетмәү ҙә үҙенекен иткәндер инде, айырыуса тәүге йылдарҙа белгәнемде лә әйтергә ҡурҡа торғайным. Ауыл мәктәбендә уҡып килгәс ни, төркөмдәге “интернатскийҙарҙы” үҙемдән аҡыллыраҡ тип иҫәпләй торғайным.\nРус теленән ныҡ тырышырға тура килде, китапханаларҙа күп ултыра торғас, телде барыбер өйрәндем бит: “Современный русский язык” предметын ныҡлы “өслө”гә тапшырҙым. Тапшыра алмаһаң, ситтән тороп уҡыу бүлегенә күсерә торғайнылар, шунан ҡурҡтым. Хәҙер, Аллаға шөкөр, рус телендә лә иркен яҙышам. Чех теле лә оҡшай, славян телдәре төркөмөнә ҡараған был тел бик наҙлы. Чехия радиоһын тыңлайым, телевизор ҡарайым, гәзиттәр уҡыйым, чех телен юғары кимәлдә үҙләштереп, яҙышырға, Башҡортостанды танытырға хыялланам. Юғиһә “ҡасан беҙҙә яҙыша башлайһығыҙ?” тигән һорауҙы күп ишетергә тура килә. Хәҙергә интервьюларҙан баш тартып киләм, бер тапҡыр ғына Бланско ҡалаһының “Һжебенач” исемле район гәзитенә интервью бирҙем – унда ла күберәген башҡорттар, Башҡортостан тураһында һөйләнем. Чехтарға донъяла башҡорт тигән халыҡ барлығын һәм башҡорт теленең үҙенсәлектәрен еткерәм. Йырлатып, шиғыр һөйләтеп ҡаранылар ҙа, “башҡорт теле музыкаль икән” тип һығымта яһанылар.\nСтудент йылдарында “Башҡортостан ҡыҙы”, “Башҡортостан пионеры”, “Пионер” журналы, “Совет Башҡортостаны”, “Ленинсы” гәзиттәренә яҙыштым. Гонорарҙары бик ярап ҡала торғайны, сөнки бер ғаиләнән өсәр-дүртәр студент уҡыныҡ. Атайым Мөтиғулла Фәтҡулла улы – хеҙмәт һәм һуғыш ветераны, әсәйем – сөгөлдөрсө. Икеһе лә егәрле, бөтмөр, ғәҙел булды. Уларҙан күреп, беҙ ҙә бәләкәйҙән эшләп үҫкәс, студент булғас та юғалып ҡалманыҡ. Хеҙмәтте һөйөргә, донъя көтөргә өйрәткәндәре өсөн уларға әле лә рәхмәтем сикһеҙ.\nЮрист һөнәрле иремдең эше үҙенсәлекле булыу сәбәпле, Башҡортостанда беҙ йыш күсенеп йөрөнөк. Был миңә бай тормош тәжрибәһе бирҙе: төрлө милләтле төрлө һөнәр кешеләре менән аралаштым, рус телендә яҙышырға өйрәндем.\nСибайҙа йәшәгән дәүерҙе хәтерләйем: минең өс сәғәтлек программа менән өй беренсә йөрөп башҡорт телен уҡыта башлауыма коллектив ныҡ ҡаршы торҙо. Милләтселектә ғәйепләнеләр, педсоветтарҙа әрләнеләр, ләкин сигенмәнем. Төп бинаға индермәгәйнеләр, аптырап торманым, мәктәп биләмәһендәге эш ҡоралдары, иҫке мебель ҡуйыу өсөн тәғәйенләнгән бәләкәй генә бер ташландыҡ өйҙө таҙартып-йыуып, сисенеү өсөн урын әҙерләп, парталар табып, буяп ултырттым, яҙырға таҡта ҡуйҙым. Гөрләп-янып эшләнем, ҡайҙан көс алғанмындыр... Мәктәптән һуң “башҡортса “Атайсал” гәзитен асайыҡ” тип эштән һуң, йә булмаһа ял көндәрендә ике баламды ике яҡтан етәкләп алам да, өй беренсә йөрөп, халыҡтан ҡултамғалар, аҡса йыям. Шунан төнөн үҙ аҡсама һатып алған конверттарға кешеләрҙең адрестарын тултырып, почта аша эйәләренә ебәрә торғайным. Хатта Зиннур Йәрмөхәмәтовтың үҙен дә гәзиткә яҙҙым бер йылды. Сибайҙа минең һигеҙ йылым – иң матур йәшлек мәлем – башҡорт телен уҡытыу хаҡына көрәшеп үтте. Ҡаланың иң рухлы башҡорт теле уҡытыусылары менән ярҙамлашып эшләнек. ”Сибайский рабочий” гәзитендә башҡорт телен уҡытыу проблемаларын күтәреп мәҡәләләр яҙҙым.\n1987 йылда ҡала уҡытыусыларының “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында призлы урын яулағас, уҡыусыларым матбуғатта күренә, олимпиадала һәйбәт күрһәткестәр күрһәтә, йырлай-бейей, гәзиткә яҙыша башлағас, башҡорт теле предметының бәҫе күтәрелде, үҙемдең дә абруйым артты. Ата-әсәләр хәҙер балаларын үҙҙәре алып килә башланы. Төп бинаға ла индерҙеләр: дәрестәрҙе әҙәмсә үткәрергә форсат тыуҙы.\n– Шакша биҫтәһендәге мәктәптә башҡорт теле кластарын асыуығыҙ хаҡында асыҡлабыраҡ һөйләһәгеҙ ине.\n– Ныҡ ауыр булды бында ла. 1991 йылда Зәкирйәнде республика прокуратураһына эшкә алдылар, һәм беҙ ошонда күсенеп килдек. Шунан фатир алдыҡ. Бында ла өй һайын йөрөп, башҡорт балаларын йыйып, кластар астым һәм дүрт йыл буйы башҡорт башланғыс кластары уҡытыусыһы булып эшләнем. БИРО-ла әҙерлек курсы үттем.\nБашланғыс кластарҙа дәрестәргә әҙерләнеү еңелдән түгел. Балаларым Юлай менән Таңсулпан минең өсөн борсола, матур итеп карточкалар әҙерләп бирмәйенсә йоҡларға ятмай ине. Класымда урыҫ, татар, мордва балалары ла уҡыны, барыһын да һөйөп, иркәләп кенә уҡыттым, бер ваҡытта ла баҫым яһаманым. Башҡорт теленә һөйөү уятыу маҡсатында уҡыусыларымды электричка менән Өфөгә Ҡурсаҡ, Милли йәштәр, Башҡорт дәүләт академия драма театрҙарына, музейға, циркка йөрөттөм, радио-телевидениела сығыш яһаныҡ, балалар оркестры, ҡумыҙ, бейеү түңәрәктәре астым, ҡурайсы таптыҡ – һөҙөмтәлә балаларым рәхәтләнеп башҡортса һөйләште. Һуңынан, эшемдең яҡшы барғанын күргәс, элек “башҡорт теле кәрәкмәй” тигән ата-әсәләр ҙә, бүтән милләт вәкилдәре лә балаларын етәкләп “алығыҙ инде” тип үҙҙәре инәлеп килә башланы. Әйткәндәй, уҡыусыларым менән әле лә аралашып торабыҙ.\n– Ә 20-се башҡорт гимназияһында нисә йыл эшләнегеҙ?\n– Теп-теүәл биш йыл. Ошо йылдарҙа янып, йәнем-тәнем менән бирелеп эшләнем мин: филармонияла “Урал батыр” эпосы буйынса уҙғарылған беренсе республика конкурсында ҡатнашып Диплом яуланым, 1996 йылда республика “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында ҡатнашып лауреат булдым, директорҙың тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары булып эшләгәндә ”Мәктәп һылыуҡайы” конкурсын, ҡалала беренсе булып уҡыусыларҙың “Иман” мәктәп гәзитен сығарҙым. Балаларҙың ижади һәләттәрен үҫтереүгә ҙур иғтибар бүлә инем, шуға өҫтәп бушлай журналистика һәм ҡумыҙ түңәрәктәрен алып барҙым. Быларҙың барыһын да мин халҡыма хеҙмәт итәм тигән уйҙан сығып эшләнем, хеҙмәтемә хаҡ һораманым.\nАртабан Өфө ҡалаһы Орджоникидзе районының 64-се рус телле ҡала гимназияһында, башҡорт лицейында туған телдәр методисы булып эшләгәндә лә аҙнаһына ике көн башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен алып барҙым. Тырышлығымдың бушҡа китмәүенә һөйөнәм: уҡыусыларым юғары уҡыу йортона башҡорт теленән матур итеп иншалар яҙып, конкурстан үтеп китә торғайны.\nХәҙер башҡорт теле уҡытыусылары өсөн матбуғатта бай мәғлүмәт баҫыла, шуға уларға күпкә еңелерәк, сөнки барыһы ла бар, эшлә генә! Йәнә лә шуны әйтер инем: милләтебеҙҙең, әҙәбиәтебеҙҙең, мәҙәниәтебеҙҙең киләсәге һеҙҙең ҡулда, хөрмәтле уҡытыусылар, нисек кенә ауыр булмаһын, эшегеҙгә яуаплы ҡарағыҙ, зарланмағыҙ!\n– Методист та булып эшләгәнһегеҙ...\n– Өфө ҡала хакимиәтенең Мәғариф идаралығына методист итеп эшкә саҡырылғас, һис икеләнмәйенсә килдем һәм бында ла һынатманым: ҡала кимәлендә Өфөнөң бөтә ете районында уҡытылған башҡорт һәм татар телдәре уҡытыусыларының эшен һәм ошо йүнәлештәге белем биреү системаһын контролдә тотоу, уҡытыусыларҙың категорияһын күтәреүен, “Йыл уҡытыусыһы”, “Урал батыр” конкурстарында ҡатнашыуын күҙәттем, иншалар, олимпиадалар уҙғарыу, пландар төҙөү, министрлыҡҡа отчеттар яҙыу кеүек иҫ киткес күп ваҡыт һәм көстө ала торған эштәрҙе башҡарҙым. Өйгә йоҡларға киске 9-10-дарҙа ҡайтып йығыла торғайным. Эш хаҡы бәләкәй булғанға күрә, өҫтәп йома, шәмбе көндәрендә лә эшләргә рөхсәт иттеләр. Аҡса еткереп булмағанға, ялымда ла өйҙә торманым – өҫтәмә сәғәттәр алып, ауырыу балаларҙың өйөнә барып дәрес бирә инем. Шул хәлдә лә ижадтан айырылманым, төндәрен ултырып туған тел уҡытыу, ижади уҡытыусыларҙын эше, башҡорт телен уҡытыу проблемаларын күтәргән мәҡәләләр яҙҙым.\n– Матбуғатҡа ниндәй юлдар илтте һеҙҙе?\n– Кеше үҫергә теләһә, ҡурҡмайынса эшен алмаштырырға тейеш. 2004 йылдың йәйендә Марсель Сәлимов “Һәнәк”кә саҡырҙы. Унда эшләгән йылдарымды иң бәхетле осор тип иҫәпләйем. Марат Кәримов, Риф Мифтахов, Мансаф Ғиләжев, Файыҡ Мөхәмәтйәнов, Әхмәт Орбелий, Александр Андреев, Хәлил Әхтәмов менән бик күңелле эшләнек. Бер йыл фельетондар бүлеге мөхәррире булып эшләгәс, яуаплы секретарь итеп үрләттеләр. Өфө, республика мәктәптәре менән тығыҙ бәйләнеш булдырҙым, төрлө осрашыуҙар ойошторҙоҡ, баҫмала башҡортса-русса “Сәнскәк” һәм “Колючка” махсус биттәрен алып бара торғайным – ул йәш сатириктар тәрбиәләү мәктәбен үҫтерергә этәргес булды.\nИжад минең өсөн – иң беренсе сиратта күңел талабы, ғүмерем буйы йыйғанымды халҡыма түкмәй-сәсмәй кире ҡайтарып биреү. Әҙәби ижад минең өсөн татлы сир кеүек. Ижадсы өҙлөкһөҙ эшләй – көндөҙөн дә, хатта төндә лә. Тап төндә башҡа иҫ киткес сағыу уй-фекерҙәр килә, шуларҙы тиҙ генә тороп яҙып алам. Ашарға бешергәндә лә, ниндәйҙер эш менән мәшғүл булғанда ла, гәзит-журнал уҡығанда ла ижад процесы дауам итә һәм быны туҡтатып булмай.\nЯбай, аңлайышлы, һутлы үҙ телемдә яҙырға тырышам, сит ерҙә бит башҡортса һөйләшеү яңғырамай, шуға миңә туған телемде онотмау өсөн башҡортса китаптар уҡып торорға кәрәк. Башҡортса аралашыр кеше булмағанға күрә, хатта ҡайһы саҡта урманға сығып үҙ-үҙем менән һөйләшкән саҡтар ҙа була. Телемде бик һағынам, мин бит Чехияға 54 йәштә сығып киттем. Башҡортостанға ҡайтһам, Чехияның теүәллеген, таҙалығын, итәғәтлелеген, унан китһәм, башҡортомдоң ҡунаҡсыллығын, ябайлығын һағынам.\n– Ирегеҙ Владимир Башҡортостанға, башҡорттарға ниндәй мөнәсәбәттә?\n– Башҡортостанға бик теләп килә ул. Башҡорт халыҡ йырҙарын, ҡурай моңон тыңларға ярата. “Башҡорт көйөн эш араһында түгел, ә ултырып тыңларға кәрәк”, – тип һоҡлана. “Әгәр һиңә өйләнмәһәм, донъяла башҡорт тигән милләт барлығын белмәҫ инем”, – ти. Уны халҡыбыҙҙың ҡунаҡсыллығы, саф күңеллелеге әсир итте. Ҡайтҡас, чехтарға шул хаҡта һөйләһә, тегеләр аптырай. Үҙ күҙең менән күрмәйенсә ышанмайһың шул. Европалар бит улар Рәсәйҙә тик урыҫтар ғына йәшәй тип уйлай, башҡа милләттәр барлығын белмәйҙәр ҙә...\n– Буш ваҡытығыҙҙы нисек уҙғараһығыҙ?\n– Пенсияға сыҡҡас кешенең ваҡыты күп була икән, тип уйлап, яңылышҡанмын. Бер ваҡытта ла тик торғаным юҡ. Ижадтан тыш йәйен, көҙөн ҡанға һеңгән ғәҙәт буйынса баҡсала соҡсонам. Тегергә, бәйләргә яратам, йәйен урманда еләк, ҡара бөрлөгән йыям, баҡсамда еләк, гөлдәр, раузалар үҫтерәм, сейә, алма, ҡыҙыл һәм ҡара ҡарағаттарым бар, шуларҙы тәрбиәләйем, быларҙың барыһы ла йәнгә ял бирә. Миндек, дарыу үләндәре йыйып киптерәм. Бассейнға йөрөйбөҙ, йәйәүләп йә велосипедта тәбиғәт ҡосағына сығабыҙ, телевизорҙан төрлө ҡыҙыҡлы тапшырыуҙар, кинофильмдар ҡарарға яратабыҙ. Бына өс йыл инде Наилә менән Карина исемле ике башҡорт ҡыҙы менән аралашып йәшәйбеҙ, кәрәккәндә ярҙам итеп тә ебәрәбеҙ. Хәҙер йәштәр сит илгә бер ҡурҡыуһыҙ аяҡ баҫа һәм был берәүҙе лә аптыратмай.\n– Һеҙ көслө кешеме?\n– Ауырлыҡтар алдында бөгөлмәй йәшәп, ошо йәшемдә яңы тормош башлай алғас, моғайын, көслөмөндөр. Ә былай йомшаҡ күңелле кешемен, ҡайғырһам да, шатланһам да илап ҡына барам. Кешегә ауыр һүҙ әйтә алмайым, кеше күңелен аяйым. Бер кемгә лә көнләшмәйем, байлыҡҡа табынмайым. Ғүмерҙең ҡыҫҡалығын йәш саҡта уҡ аңлағайным – шул саҡтан үҙ-үҙем һәм тирә-йүндәгеләр менән килешеп йәшәргә тырышам.\nАвтор: Р. ШӘРИФУЛЛИН.\nТотош уҡырға 1 054


⇐ Previous Browse ⇑ Next ⇒ Entry M.S.Youni, Provincia Macedonia. Θεσμοὶ ἰδιωτικοῦ δικαίου στὴ Μακεδονία ἐπὶ Ρωμαιοκρατίας (Athens-Komitini 2000), presents an exhaustive study of law in Macedonia under Ro…\n⇐ Previous Browse ⇑ Next ⇒ Entry Rectangular limestone block reused in the Roman baths of Kom el-Dik-ka. Ed.pr. A.Łukaszewicz in T.Gagos - R.S.Bagnall (edd.), Essays and Texts in Honor of J. David Thomas (Oakville 2001) 125-129 (ph.; translation), and JJP 30 (2000) 59-65 (on the trial of the gymnasiarch Isidoros supposed to be the father of the honorand: see app.cr. ad LL…\n⇐ Previous Browse ⇑ Next ⇒ Entry Cf. SEG 35 137…\n⇐ Previous Browse ⇑ Next ⇒ Entry D.von Bothmer, CRAI (1998) 531-533 (ph.), publishes a small fragment of an early Panathenaic prize amphora said to have been found in 1885 in excavations on the…


Тәрәнйылға — Башҡорт Википедияһы\n54°41′25″ с. ш. 53°55′41″ в. д.HGЯO\n80 251 865 010\n80 651 465 146\nТәрәнйылға (рус. Тирян-Елга) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 170 кеше. Татар-Олҡан ауыл Советы составына инә. Почта индексы — 452767, ОКАТО коды — 80251865010.\nАуылға 1906 йыл һәм 1914 йыл араһында Бәләбәй өйәҙе Ҡыр‑Йылан улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. Тәрәнйылға беренсе тапҡыр 1920 йылда 81 башҡорт йәшәгән 18-ихаталы ауыл тип телгә алына.\n1920 йыл 26 август 81\n1939 йыл 17 ғинуар 217\n1959 йыл 15 ғинуар 212\n1989 йыл 12 ғинуар 147\n2002 йыл 9 октябрь 188\n2010 йыл 14 октябрь 189\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (74 %) йәшәй.\nРайон үҙәгенә тиклем (Туймазы): 29 км\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Татар-Олкан): 17 км\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 29 км.\nТирян-Елга на портале «Генеалогия и Архивы»\n«Налог Белешмәһе» системаһында Тәрәнйылға ауылы\nТәрәнйылға // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ Тәрәнйылға // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ «Налог Белешмәһе» системаһында Тәрәнйылға ауылы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тәрәнйылға&oldid=1134117 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:43 11 май 2022 үҙгәртелгән.


Түбәнге Хәжәт — Башҡорт Википедияһы\n54°29′21″ с. ш. 55°18′52″ в. д.HGЯO\n80 257 865 007\n80 657 465 121\nТүбәнге Хәжәт (рус. Нижнехозятово) — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 246 кеше. Почта индексы — 452150, ОКАТО коды — 80257865007.\n2010 йыл 14 октябрь 246 113 133 45,9 54,1\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Шишмә): 12 км\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Түбәнге_Хәжәт&oldid=443802 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:31 13 октябрь 2014 үҙгәртелгән.


С 29 июня по 9 июля движение транспорта в Туле изменено\nОб это информирует управление по транспорту и дорожному хозяйству администрации города Тулы.\nНовости 1 июля | 13:46\nВ связи с проведением ОАО «Тулгорводоканал» с 29 июня по 9 июля ремонтных работ по восстановлению работоспособности системы водоснабжения, канализационной системы и ливневой канализации по ул. Коминтерна на участке от ул. Советская до ул. Ленина, движение трамваев будет производиться по измененной схеме:\n- № 10 «ст.Металлург-Кондитерская фабрика» - ул. Металлургов - ул. Плеханова - ул. Марата - ул. Епифанская - Демидовский путепровод -ул. Советская - - Чулковский мост - ул.Пролетарская - ул. Епифанская - ул. Марата - ул. Плеханова - ул. Металлургов


Магазин ул. Комсомольское шоссе, 3б ул. Деловая, 7 ул. Ванеева, 209А ул. Голубева, д. 7 ул. Карла Маркса, 60в ул. Коминтерна, 39, к.1 ул. Генерала Ивлиева, дом 24А ул. Фучика, д. 36 ул.Переходникова, д.28/1 ул. Дьяконова, 2г ул. Гаугеля 2А/2 пр. Гагарина, 37б ул. Удмуртская, 10 3 + 4 =\nШины, диски на Фольксваген Гольф (Volkswagen Golf)\nVolkswagen Golf - самый успешный автомобиль немецкой компании Volkswagen...\nVolkswagen Jetta - автомобиль компактных размеров, за проект и производство которого отвечает компания Volkswagen Group...\nVolkswagen Passat - автомобиль средних размеров, который производится компанией Volkswagen с 1973 года...\nVolkswagen Touareg - кроссовер средних размеров, который выпускается с 2002 года...\nШины, диски на Вольво ХС60 (Volvo XC60)\nVolvo XC60 - кроссовер компактных размеров, выпускающийся шведской компанией Volvo Cars...\nВопрос выбора автомобильных шин важен для каждого владельца авто, потому что качественные и подходящие покрышки смогут снизить потребление машиной топлива и увеличить ее скоростные качества...\nToyota Land Cruiser Prado - наиболее популярный внедорожник, который производится японской компанией Toyota...\nВнедорожники приобретаются не обязательно для того, чтобы преодолевать экстремальные дорожные условия...\nSsangYong Rexton - внедорожник средних размеров, выпускающийся южнокорейской компанией SsangYong...\nSuzuki SX4 - мини-кроссовер, над выпуском которого работали две компании: Fiat (Италия) и Suzuki (Япония)...\nSuzuki Vitara - кроссовер компактного размера, который выпускается японской автомобилестроительной компанией Suzuki...\nАвтомобильные шины и диски - одни из важных элементов машины, от которых зависит не только удобство и комфорт во время движения, но и безопасность...\nШины, диски на Тойота Хайлендер (Toyota Highlander)\nToyota Highlander - компактный кроссовер, который имеет не только привлекательный внешний вид, но и богатое техническое оснащение...\nШины, диски на Пежо 4007 (Peugeot 4007)\nPeugeot 4007 представляет собой первый кроссовер средних размеров, выпущенный французским производителем Peugeot...\nШины, диски на Пежо Партнер (Peugeot Partner)\nPeugeot Partner относится к легковым автомобилям крупных размеров, вроде фургона или компактвэна...\nPorsche Cayenne - пятиместный спортивный кроссовер средних размеров...\nPorsche Macan - компактный кроссовер, выпускаемый на заводе немецкой компании Porsche...\nSkoda Kodiaq - кроссовер средних размер, производство которого началось в 2006 году в Чехии...\nSsangYong Actyon - компактный кроссовер, который производится компанией SsangYong, Южная Корея...\nШины, диски на Пежо 307 (Peugeot 307)\nPeugeot 307 признали наиболее успешным из всех выпускаемых ранее автомобилей французской компании Peugeot...


Үәт, ҡыҙыҡ! (20.08.2021)\n14 Сентябрь , 11:13\n– Доктор, доктор, уның хәле нисек?\n– Ауыр, ныҡ имгәнгән.\n– Мин уның менән һөйләшә аламмы?\n– Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, юҡ. Нимә әйтергә теләйһегеҙ, әйтермен.\n– Һорағыҙ әле, водитель танытмаһына имтиханымды тапшыра алдыммы икән?\nИр полицияға ҡатынының юғалыуы тураһында ғариза яҙырға килгән. Дежур унан:\n– Күптән юғалдымы? – тип һорай.\n– Бер аҙна элек.\n– Ниңә был хаҡта һуңлап хәбәр итеп тораһығыҙ?\n– Шатлыҡтан дуҫтар менән әҙерәк байрам итеп алғайныҡ.\nБәләкәй малай – әсәһенә:\n– Әсәй, һеҙ мине кибеттән һатып алдығыҙмы?\n– Килоһын нисә һум менән?\nИке ҡыҙ урамдан китеп бара.\n– Ҡара әле, анауы егет миңә ҡарап йылмайҙы. Оҡшатты, ахыры.\n– Мин дә һине тәүге тапҡыр күргәндә, ҡиәфәтеңә ҡарап, һыным ҡатып көлгәйнем.\n– Уҡытыусы Әмирҙең иншаһын тикшергәс:\n– Иншаны бер үҙе генә шул тиклем хаталы итеп яҙған!\n– Ни эшләп бер үҙем булайым, ти. Атай ҙа яҙҙы.\nТабип сирленең анализдары менән таныша.\n– Нисек минең анализдарым?\n– Кредит ала алаһығыҙ.\n– Уны мин түләй алмаясаҡмын.\n– Һеҙгә түләргә лә кәрәкмәйәсәк.\nДАИ хеҙмәткәре ун ике кеше тейәләгән автомобилде туҡтата.\nМашиналарынан барыһын да төшөрә лә, һөйләшерлек хәлдә булмағас, уларға иртәгә ошо уҡ составта бүлексәгә килергә ҡуша.\nАйнығас, кисәге «гастролерҙар» автомобилгә тейәлә. Ун икенсе кешеләре һыймай ҙа ҡуя.\n– Ғәле, бәлки һин булмағанһыңдыр, ә ?..\n– Һеҙ нимә, егеттәр? Ә кем һеҙгә гармун уйнаны һуң?\n– Алло! Был янғын һүндереү хеҙмәтеме?\n– Бында полицейский менән табип һуғыша ла, ҡайҙа шылтыратырға белмәнем – “02”-гәме, “03”-кәме...\n– Һинең буйың күпме?\n– У-й-й, бигерәк бәләкәйһең икән. Ә ауырлығың?\n– Уныһы тағы ла бәләкәйерәк – 110.\n– Беҙҙең етәксе етештереү кимәле үҫеше, иҡтисад уңыштары тураһында һөйләй башлаһа, миндә бер һорау тыуа: ул ил үҫеше хаҡында һөйләйме, әллә “Минең фермам” уйынындағы ҡаҙаныштары менән маҡтанамы?\nХирург кейәүе ҡайныһына операция яһай.\n– Һин, кейәү, мине шәбәйтергә тырыш инде. Юҡһа, мин үлһәм, ҡәйнәң һеҙгә күсеп киләсәк бит...\n– Беҙҙең фирманың ҡағиҙәләренә ярашлы, һеҙ хеҙмәт хаҡы күләме тураһында бер кемгә лә һөйләргә тейеш түгелһегеҙ.\n– Әлбиттә. Мин башҡалар алдында меҫкенләнеп тормайым инде...\n– Беҙҙә хәҙер сүп-сарҙы айырып йыйыу өсөн контейнерҙар ҡуйҙылар. Хас та Европалағы кеүек.\n– Эйе, бик яҡшы эшләгәндәр. Тик ҡый ташыусы машина килә лә, барыһын да бер контейнерға тейәп алып китә шул. Тап ошоноң менән беҙ Европанан айырылып торабыҙ ҙа.\n– Доктор, мин һеҙҙе шатландыра алам: битемә башҡа сабыртма сыҡмаясаҡ.\n– Дауалауым һөҙөмтә бирҙеме?– Юҡ. Яңыларына урын ҡалманы.\n– Улығыҙҙың көйҙө ишетеү һәләте бөтөнләй юҡ!\n– Булмаһын. Ул бында уны тыңларға түгел, уйнарға өйрәнеү өсөн йөрөйәсәк!\nАнатомия дәресендә уҡытыусы Вәлиҙән һорай:\n– Йөрәк тәндең ҡайһы яғында урынлашҡан?\n– Билдәле инде: эске яҡта.\nӘсә кеше баланың тән температураһын үлсәй:\n– 37 лә 3!\nИре, аптырап, һорап ҡуя:\n– Нимә, 40 градусмы әллә?\n– Бесәй нимә менән туҡлана?\n– Кеше ашағанды ашай инде: ит, балыҡ, һөт, икмәк, сысҡан...\n– Э-эй-й, бында һеҙҙең ике генә тешегеҙ ҡалған бит! Береһе – аҫта, береһе – өҫтә. Ауыҙ түгел был, ә томшоҡ!\n– Ни өсөн һеҙҙең улығыҙ үҙенән көсһөҙҙәрҙе туҡмай ул?\n– Ул әрме хеҙмәтенә әҙерләнә.\n– Вәли, ниңә танауың төшөп йөрөй?\n– Институттан ҡыуылдым...\n– Кәйефең төшмәһен. Һалдаттарға күңелһеҙ йөрөргә ярамай.\n– Биш минут көлөү ғүмерҙе оҙайта, тиҙәр. Дөрөҫмө икән?\n– Кемдән көлөүгә ҡарап инде. Бокссынан көлһәң, ҡыҫҡарыуы ла бар.\n– Атай, мин, класта иң оҙоно!\n– Әлбиттә, шулайҙыр. Һин бит уҡытыусы.\n– Уныһы нисек була тағы?\n– Унда һин, мин, уҡытыусым һәм мәктәп директоры ғына була...\nУҡытыусы:– Колумб Американы ҡасан асҡан?\n– Белмәйем. Беҙ уның менән бөтөнләй таныш түгел.\n– Атай, мин 1000 һум аҡсаны янда ҡалдырҙым.\n– Нисек итеп?\n– Бөгөн күршеләрҙең тәҙрәһен ватманым.\n– Балалар, әйтегеҙ әле: алманы ҡасан йыялар?\n– Күршеләрҙең эте бәйле саҡта!\nКүрше йәшәүсе ике ҡыҙ һөйләшә:\n– Ниңә бесәйең кисә ҡот осҡос итеп ҡысҡыра ине ул?\n– Мин уны һыу индерҙем.\n– Һыу яратмаймы ни?\n– Юҡ, һыҡҡанды яратмай.\n– Сәйнүктә һыу ҡайнай башлағас, ундағы молекулалар нимә эшләй?\n– Сәйнүктең ҡапҡасын һикертә.\nИлгиз дуҫына ҡунаҡҡа килә. Уны ишек төбөндә ҡот осҡос ҙур эт ҡаршы ала.\n– Ин әйҙә, Илгиз!\n– Ә этең тешләшмәйме?\n– Белмәйем... Уны беҙ бөгөн генә һатып алдыҡ.\nИшектән шатланып бер егет килеп инә:\n– Һаумы, атай!\nАтаһы компьютерҙан айырылмай ғына:\n– Һин улай оҙаҡлап ҡайҙа йөрөнөң ул?\n– Хәрби хеҙмәттә булдым.\n“Аҡса артыҡ булмай”, – тип уйлай халыҡ. “Артыҡ аҡса булырға тейеш түгел”, – тип төҙәтә уларҙы дәүләт.\nЭлек ҡиммәтле машина кешенең күпме эш хаҡы алып эшләгәнен күрһәтә ине. Ә хәҙер ул күпме бурысы барлығын күрһәтә.\nЙүләрҙәр йортонда.– Мин башҡаса был кеше менән бер палатала йәшәй алмайым!– Ниңә?– Ул үҙен мотоцикл тип хис итә.– Тауышланамы?– Юҡ, төтөн сығара!\nЕтәксе – секретарына:– Бына был ҡағыҙҙарҙы тиҙ арала почтаға алып барырға кәрәк. Онотмаҫ өсөн тырнаҡ буяуың янына һалып ҡуй!\n“Яңы башҡорт” машина йүнәтеү оҫтаханаһына килә лә мастерға асҡысын тоттора:– Тә-әк, минең машинаның майын, тормозын һәм эсендәге ҡыҙҙы алмаштырығыҙ әле.\nБеҙҙә фекер йүнәлеше бик үҙенсәлекле: бер-бер хәл булһа, һуғышҡа барырға барыһы ла әҙер. Ә бына хәрби хеҙмәткә – теләмәйҙәр.\n– Әсәй, әсәй, ҡара әле! Анау велоспортсыларҙың бирсәткәләре хәс тә атайымдың ойоҡбашы кеүек: бармаҡтары тишелеп бөткән!\n* * *Уҡырға, уҡырға һәм уҡырға! Эш барыбер юҡ...\n* * *Ҡатыны ире янында машинала ултыра.– Газға баҫ. Ашыҡмай ғына бар. Уҙып кит. Сапма. Тынысыраҡ йөрөт. Ҡара әле, ниндәй матур машина!!!\nҠапыл нимәгәлер дөбөр-шатыр килеп төкөгән тауыш сыға, унан һуң тынлыҡ урынлаша. Ҡатын:\n– Әйттем мин һиңә! Бар, нимәне емерҙең икән, сығып ҡара! * * *\n“Аҡса артыҡ булмай,” – тип уйлай халыҡ. “Артыҡ аҡсалар булырға тейеш түгел,” – тип төҙәтә уларҙы дәүләт.\n* * *Элек ҡиммәтле машина кешенең күпме эш хаҡы алып эшләгәнен күрһәтә ине. Ә хәҙер ул күпме бурысы барлығын күрһәтә.\nЙүләрҙәр йортонда.– Мин башҡаса был кеше менән бер палатала йәшәй алмайым!– Ниңә?– Ул үҙен матоцикл тип хис итә.– Тауышланамы?– Юҡ, төтөн сығара!\nЕтәксе үҙенең сәркәтибенә:– Бына был ҡағыҙҙарҙы тиҙ арала почтаға алып барырға кәрәк. Онотмаҫ өсөн тырнаҡ буяуың янына һалып ҡуй!\nЯңы “башҡорт” машина төҙәтеү оҫтаханаһына килә лә, мастерға асҡысын тоттора:– Тәәк, минең машинаның майын, тормозын һәм эсендәге ҡыҙҙы алмаштырығыҙ әле.\n* * *Ҡатын ирен төнгө сәғәт 3-тә уята.– Нимә булды?– Баш ауыртыуым бөттө...* * *Ике ҡатын һөйләшә:– Ниңәлер һинең Вәли ике аҙна күренмәне.– Ул дауаханала ирлек һәләтен дауалап сыҡты.– Нисек һуң?– Бик яҡшы! Сүп-сар түгә, бәрәңге утай, кисә телевизор ҙа ҡараны...* * *Көн торошон билдәләүселәр фаразы буйынса, быйыл ҡыш һалҡын буласаҡ. Йәйгә ҡарағанда...* * *Ике чукча диңгеҙҙә морж тотҡан да, өйҙәренә табан һөйрәй башлаған. Байтаҡ ҡына ер барғас, быларға геолог осраған.– Һеҙ бит моржды дөрөҫ һөйрәмәйһегеҙ. Ҡойроғонан тартҡанда ул тештәре менән боҙға ҡаҙала. Уны, киреһенсә, тештәренән тотоп һөйрәргә кәрәк.Былар шулай иткән дә. Байтаҡ ер киткәндәр.– Был әфәнде бик шәп кәңәш бирҙе әле ул! Былай тиҙ була икән...– Бысағымды шәп кәңәш булһынмы! Моржды кире диңгеҙгә алып килгәнбеҙ бит!* * *– Ғәфү итегеҙ, әфәндем, беҙҙең ресторанға эт менән инергә ярамай...– Аңлашылды. Улайһа, бар, сығып тор***Табип:– Әбекәй, анализдарығыҙ күрһәтеүенсә, һеҙ һау-сәләмәт. Нимәгә зарланаһығыҙ һуң?– Тыным ҡыҫыла.– Ҡайһы ваҡытта?– Автобусты ҡыуып етә алмағанда.\n***– Һин телевидениеның бер ваҡытта ла гәзитте алмаштыра алмағанын беләһеңме?– Юҡ. Ни өсөн?– Битеңә телевизор ҡаплап йоҡлап ҡара әле.***– Минең атым бик аҡыллы, – ти бер фермер икенсеһенә. – Ул хатта һанай белә.– Ә минеке йүнһеҙ, – ти иптәше.– Бер саҡ шулай өҫтөнән йығылып төшкәйнем, беләһеңме, ул миңә кемде алып килде?– Табиптымы?– Юҡ, мал табибын.***– Илшат, ниңә кисә улыңды әрләй инең ул?– Аяҡ кейемен сыҙатмай. Кисә яңы ботинка алғайным. Табаны артыҡ туҙмаһын өсөн эре аҙымдар менән атлап йөрөргә ҡуштым. Ә ул баҫҡыстан күтәрелгәндә, ике тупһаны бер итеп аша атлағанда ыштанының төбөн йыртҡан…*** – Улым, дәресте күп бирҙеләрме?– Күп, әсәй. Бөгөн һиңә ҡысҡырырға ла ҡысҡырырға әле…*** – Һин ысынлап шәп хужабикәме?– Эйе.– Хужабикәләрсә берәй нәмә әйт әле.– Ауыҙыңды яп та, нимә бирәләр, шуны тығын!*** Вальс бейегәндә бер ир:– Был ни хәл? Һеҙҙе бейеүгә саҡырыуым була, көй шунда уҡ туҡтай.Ҡатын:– Юҡ өсөн борсолмағыҙ. Ирем музыка аппаратураһы артында көй ҡуйып ултыра.*** Йәш ғаиләнең оҙаҡ ҡына балалары булмаған. Бер дуҫтары Римгә барып, изге сиркәүҙә теләктәр теләп, майшәм ҡуйырға кәңәш иткән. Бер нисә йылдан дуҫы был ғаиләгә ҡунаҡҡа килә. Ишектән уны бер төркөм ыбыр-сыбыр бала ҡаршы алған.– Әсәйегеҙ ҡайҙа?– Бала табыу йортона бәпәй алырға китте.– Ә атайығыҙ?– Ул кисә Римгә осто. Майшәмде һүндерергә…* * *Парикмахер – иргә:– Сәсегеҙ ҡойолоп бөтөп бара икән. Уны һаҡлап ҡалыу өсөн берәй нәмә эшләйһегеҙме?– Эшләнем. Ҡатыным менән айырылышыу тураһында ғариза илтеп бирҙем.* * *– Һин ни өсөн уҫал? – тип һорай бер эт икенсеһенән.– Киреһенсә, – ти уныһы, – мин бик йыуаш, тик быны бер кемгә лә һиҙҙермәҫкә тырышам.– Ниңә?– Эш урынымды юғалтыуҙан ҡурҡам.* * *Ике асарбаҡ осраша.– Һин ҡайҙа йәшәйһең?– Теләһә ҡайҙа.– Улайһа, сәләм, күрше.* * *– Һеҙҙең улығыҙ минең машинаға таш бәрҙе, – тип ғауғалаша бер ханым.– Тейҙерҙеме һуң? – тип ҡыҙыҡһына малайҙың атаһы.– Юҡ, Алла һаҡланы.– Тейҙермәгәс, минең малай түгел инде…* * *– Иптәш полковник, йәш саҡта иң яратҡан шөғөлөгөҙ нимә ине?– Һунар һәм ҡатын-ҡыҙ.– Ә ниндәй йән эйәһенә һунар иттегеҙ?– Ҡатын-ҡыҙға.* * *Ресторанда.– Официант, ниңә һеҙ бөтә аҙыҡты ла һыуыҡ килеш килтерҙегеҙ?– Һеҙ араҡы, винегрет, ҡойҡа, туңдырма килтереүҙе һоранығыҙ. Аныҡ ҡына әйтегеҙ әле, нимәне йылытырға ине?..* * *Һатыуға көйөүгә ҡаршы аҫлығы булған электрон табалар сыҡҡан. Аҙыҡ көйә башлаһа, һеҙҙең интернетығыҙ ҙа һүнә.* * *Ҡапҡа тышындағы яҙыу: «Ҡыңғырау эшләмәй. Бәйле торған этте үсекләгеҙ».* * *– Сәләм!– Сәләм! Нимә эшләп ултыраһың?– Сәйнәйем, сәйнәйем, еҫ һәм тәмде тоймайым…– Һиндә ковид инде.– Юҡ. Супермаркеттан сит илдә үҫтерелгән ҡыяр һатып алғайным.*** Төҙөлә башлаған йорт емерелә. Бөтәһе лә бер булып ғәйеплене эҙләй. Кирбестәр янына киләләр.– Бында һеҙ генә ғәйепле!– Юҡ! Ҡарағыҙ, беҙ ниндәй ныҡ! – тип улары күкрәктәренә һуға башлай.Ҡом янына киләләр.– Йорт һеҙҙең арҡала ғына ҡойолоп төштө, һеҙ генә ғәйепле! – Һис кенә лә! Мә, тотоп ҡарағыҙ, ниндәй сифатлыбыҙ!Тикшереүселәр цемент янына килә.– Әһә! Бына кем арҡаһында йорт ҡойолоп төшкән! Ғәйеп һиндә, цемент!– Ниңә мин булайым, ти. Минең унда бер ниндәй ҡыҫылышым юҡ! Ғөмүмән, мин унда бөтөнләй булманым.\nИрҙәр таң атҡансы кәрт уйнай. Хужабикә түҙмәй, бүлмәһенән сығып, иренә ҡысҡыра:– Ҡасан да булһа бөтәме беҙҙең өйҙә был уйындар?– Бөттө бит инде,– тип тынысландыра уны ире. - Хәҙер был йорт беҙҙеке түгел. * * * Күптән түгел донъяла һөйләшә белгән кер йыуыу машинаһы уйлап тапҡандар. Уның эшләү принцибы шундай:– Керҙе эскә һалығыҙ! Йыуыу режимын һайлағыҙ! Рәхмәт! Аһ, Мәстүрәәәәә! Иреңдең күлдәгеңдә помада эҙе ҡалған…* * * – Күҙҙәрең ҡып-ҡыҙыл. Әллә конъюнктивитмы?– Юҡ. Төнгө интернет.* * * Бабай әбейенә:– Әбей, әйт әле, үлеп китһәм, белеп үләйем, һин миңә хыянат иттеңме?– Хәҙер. Әйттем, ти, көтөп тор! Үлмәй ҡуйһаң...\n* * *Купела пассажир яңғыҙы ғына ултыра. Талаусы килеп инә лә уға пистолет тоҫҡай.– Тиҙ генә аҡсаңды сығар!– Миндә бер тин дә юҡ…– Ә ниңә ҡалтыранаһың?– Мин һеҙҙе контролер тип уйланым.* * * Бер көндө төлкө балыҡсының бер күнәк балығын урлаған да, шуларҙы ашап ултыра икән. Уны бүре күреп ҡалған.– Эй, төлкө, балыҡ бир әле!– Үҙең бар ҙа тот!– тип яуаплаған төлкө.– Нисек, минең бит ҡармаҡ юҡ.– Минеке лә юҡ. Ҡойроғомдо һыуға тығып ултырғайным, балыҡ эләкте.– Бына рәхмәт әйткәнеңә, – тип шатланған бүре һәм төлкөнөң ҡойроғон өҙөп алған да балыҡ тоторға йүгергән.* * *– Бөгөн төндә бер минут та йоҡлай алманым, – ти бер ханым әхирәтенә.– Ауырып киттеңме әллә?– Күршеләрем туҡтауһыҙ һөйләшеп сыҡты.– Бик ҡысҡырып һөйләштеләрме ни һуң?– Юҡ шул, бышылдашып ҡына. Ҡайһы бер һүҙҙәрен аңлап та бөтөп булманы.* * * – Һеҙҙең бөтә сирегеҙгә лә араҡы ғәйепле, – ти табип эскесегә.– Рәхмәт, доктор. Әлегә тиклем барыһы ла минең үҙемде ғәйепләп маташты…* * * Бер ир дуҫына маҡтана.– Минең машинаны күр әле, тотош автоматика! Бер педалгә баҫһам, телевизор ҡабына, икенсеһенә баҫһам, кондиционер эшләй башлай.– Тапҡанһың маҡтаныр нәмә! Минең машинамдың, беләһеңме, бер ишеген ҡатыраҡ итеп япһаң, ҡалған өсөһө лә шунда уҡ асылып китә!* * *Дүрт башланғыс синыф уҡыусыһы бер юлы дәрескә һуңлай. Уҡытыусы беренсе баланан һорай:– Һин нишләп дәрескә һуңланың?– Әсәйем сирләп китте, дарыуханаға барып, уға дарыуҙар алып килдем.– Ә һин? – Беҙҙең сәғәт туҡтап торған булған икән...Уҡытыусы өсөнсө баланан: – Ә һин ниңә һуңланың? – тип һорай.– Минең башым ныҡ ауыртты.Шул ваҡытта дүртенсе бала аҡырып илап ебәрә. “Ниңә илайһың?” – тип аптырай уҡытыусы.– Ниңә һуңлағаныма сәбәп таба алмайым. Улар барыһын да әйтеп бөттө...* * *Һалдаттың дуҫына яҙған хатынан:“Беҙ бында ҡар көрәйбеҙ, ашханала картуф таҙартабыҙ. Дошман һөжүм итә ҡалһа, юлдар ҙа таҙартылған, ашарҙарына ла әҙер...”* * *Әбей – балаларына:– Бабайға икенсе күҙлек кәрәк. – Ниңә?– эшләп торған кер йыуыу машинаһы янына ултырған да бер сәғәт инде, телевизорҙан ҡарар нәмә юҡ, тип зарлана.* * *Ялҡау юлда барғанда йығылған. Тороп, бер аҙ киткәс, абынып, тағы барып төшкән. Шунан һуң:– Икенсе тапҡыр йығылырымды белһәм, бая уҡ тормаған булыр инем, – тигән.* * *Олатаһы – оло ейәненә:– Улым, һыу ғына алып бир әле!– Кесе ейәнеңә әйт, ул аш бүлмәһендә йөрөй.Ке ейәне:– Шул ялҡауҙан һыу һорап ултыраһың. Тор ҙа үҙең ҡойоп эс. Бер ыңғайҙан миңә лә бирерһең…* * *– Ниңә бер ҙә кәйефегеҙ юҡ? Нимә борсой?– Бына минең алты ҡыҙым бар. Йәштәре бара. Исмаһам, берәүһе кейәүгә сыҡһа икән!– Шул да булдымы проблема?! Минең, мәҫәлән, бер ҡыҙ, ә инде алтынсы кейәү…* * *Йәш егет табипҡа эләгә. – Доктор, ҡотҡарығыҙ! Минең йәшәгем килә! Йәш бит әле мин! – Өйләнегеҙ.– Дауалауҙа ярҙам итәсәкме? – Юҡ, әммә йәшәргә теләк бөтәсәк.\n* * *Суд залында.– Ә һеҙ ялған шаһит күрһәтмә өсөн нимә булғанын беләһегеҙме һуң?– Беләм, белмәйсә... «Рено Логан» вәғәҙә иттеләр.* * *Бер малай – иптәшенә.– Әйҙә, «Зоопаркта» уйынын уйнайбыҙ.– Нисек итеп?– Мин маймыл булайым. Ә һин миңә банан ашат.* * *Хеҙмәткәр начальнигы янына инә лә, һүҙ башлай:– Мин һеҙҙә ун йыл эшләйем инде. Тик быға тиклем бер тапҡыр ҙа эш хаҡын арттырыу тураһында һорағаным булманы.– Шуға ла ун йыл эшләнегеҙ ҙә инде.* * *– Ҡәҙерлем, мине тағы бер үпһәң, ғүмерлеккә һинеке булырмын!– Аһ, иҫкәртеүең өсөн рәхмәт!* * *– Һин кем менән һаулыҡ һораштың ул?– Икенсе иремдең беренсе ҡатынының өсөнсө ире менән.* * *– 5 йәштән 12 йәшкә тиклемге балаларҙы тәрбиәләү буйынса берәй нәмә бармы һеҙҙә?– Бына, бик һәйбәт һалдат ҡайышы.* * *Һарыҡ, тәкәббер генә башын юғары күтәреп, ишәктән көлгән:– Һине бит бөтә хайуан аңғыра тип атай. Шул хурлыҡҡа нисек түҙәһең?– Дөрөҫ түгел, – тигән ишәк, – мине берәүҙең дә әлегә һарыҡ тип атағаны юҡ. * * *\nБер ханым егермеләп кибеттә эшләпә һайлағандан һуң:– Мин, ахырыһы, бына ошо эшләпәне алырмын. Нисә һум тора?– Бер һум да түгел. Был һеҙҙең эшләпә.\n* * * Ике иҫерек тимер юл буйлап үрмәләй.– Бигерәк текә баҫҡыс, араһы ла бик киң.– Борсолма, ана, лифт килә.* * *Ҡатыны – полицияла эшләгән иренә:– Бына был фотолағы кешене күрәһеңме?– Күрәм.– Шуны сәғәт алтыла балалар баҡсаһынан барып ал!* * *– Һеҙҙә тараҡан дарыуы бармы?– Тараҡандарығыҙ нимә менән сирләй һуң?* * *Фермер ҡатыны – иренә:– Ҡәҙерлем, беҙҙең өйләнешкәнгә иртәгә ун йыл тула. Шул уңайҙан һарыҡ һуябыҙмы?– Һарыҡтың бында ни ғәйебе бар?* * *Ҡатыны иренә яңы тун алып бирмәүенә зарлана.– Ҡәҙерлем, һинеңсә, хәҙер мин бөтә ғүмерем буйына ошо ҡуян тунын кейеп йөрөргә тейешме инде?– Ә ниңә йөрөмәҫкә, ти? Ҡуян йөрөй бит әле. * * * Ике дуҫ һөйләшә.– Шундай матур ҡыҙҙы осраттым. Күҙҙәре эре ҡарағат, ирендәре ҡып-ҡыҙыл сейә, бит урталары алланып бешкән алма тиерһең. Үҙе ҡурай еләге инде бына! Мөхәббәтме икән ул?– Тыныслан, дуҫым, һиндә авитаминоз башланған.* * * Ресторанда ике егет ике ҡыҙҙы күҙәтә.– Бәлки, барып танышырбыҙ.– Бер аҙҙан.– Ни эшләп?– Башта аҡсаларын түләһендәр әле.* * *– Нимәгә шул тиклем ҡыуанаһың әле? – тип һорай бер ҡыҙ әхирәтенән.– Бөгөн тиҙлекте арттырғаным өсөн ЮХХДИ-нан штраф килде. Фотола мин шул тиклем матур сыҡҡанмын…* * * – Беҙ ҡатыным менән дискотекала осраштыҡ.– Бик романтик осрашыу булған икән.– Һөйләп бөткәнде көт. Мин уны балаларҙы ҡарап өйҙә ултыра икән, тип уйлағайным.* * *– Беҙ ҡатыным менән дискотекала осраштыҡ.– Бик романтик осрашыу булған икән.– Һөйләп бөткәнде көт. Мин уны, балаларҙы ҡарап өйҙә ултыра икән, тип уйлағайным.* * *– Доктор, беҙҙең ауыр хәлдәге пациент һөйләшә башланы.– Нимә тине?– Үләм, тине.* * *Табип кабинетында:– Доктор, ни эшләптер минең гел тәнем ҡысыта…– Йыуынаһығыҙмы һуң?– Йыуынып та ҡараным инде, ай ҙа үтмәй, тағы ҡысынам...* * *– Бер ай рулгә ултырған юҡ. Бөгөн миңә ҡул болғанылар, ҡысҡырып уҙҙылар, фараларын ҡабыҙып, һүндерәләр – һағынғандар.* * *– Туй машинаһы өҫтөндәге балдаҡтар нимәне аңлата?– Иҫәпте: 0:0.* * *– Һине, бик матур һәм аҡыллы ҡатынға өйләнгән, тип һөйләйҙәр.– Кем әйтте?– Ҡатының...* * *Ике әхирәт һөйләшә.– Сиған ҡатынына, күрәҙәсегә барҙым. Мең һум түләнем. "Ирең хыянат итә", – тине.– Аҡса әрәм итеп, юҡҡа йөрөгәнһең. Мин уны бушлай ҙа әйтер инем.* * *– Ниңә беҙ отпускты мотлаҡ ауылда, һинең атайың-әсәйең менән үткәрергә тейешбеҙ? – тип һорай йәш кәләш иренән.– Ҡәҙерлем, выждан, бурыс кеүек төшөнсәләр хаҡында ла уйларға кәрәк бит!– Ә улар хаҡында Ҡара диңгеҙ йәки Урта диңгеҙ ярында уйлап булмаймы ни?* * *Ҡатын табипҡа килә.– Иремдең нервылары бөтөнләй ҡаҡшаны. Ялға ҡайҙа барһаҡ һәйбәтерәк: тауҙарғамы әллә диңгеҙ буйынамы?– Һеҙгә – диңгеҙгә, уға – тауға. Киреһенсә булһа ла ярай.* * *– Ҡәҙерлем, мин һине шул тиклем яратам. Яратыуымды нисек белдерергә лә белмәйем.– Аҡса менән белдер.* * * Миләүшә 1-се синыфҡа уҡырға килгәс, уҡытыусы:– Һин һанай беләһеңме? – тип ҡыҙыҡһына.– Эйе.– Һанап күрһәт әле.– Бер, ике, өс, дүрт, биш, алты, ете, һигеҙ…– Тағы ла.– Туғыҙ, ун, валет, дама, туз…*** Ҡатыны иренә яңы тун алып бирмәүенә зарлана.– Ҡәҙерлем, һинеңсә, хәҙер мин бөтә ғүмерем буйына ошо ҡуян тунын кейеп йөрөргә тейешме инде?– Ә ниңә йөрөмәҫкә, ти? Ҡуян йөрөй бит әле. *** Ике дуҫ һөйләшә.– Шундай матур ҡыҙҙы осраттым. Күҙҙәре эре ҡарағат, ирендәре ҡып- ҡыҙыл сейә, бит урталары алланып бешкән алма тиерһең . Үҙе ҡурай еләге инде бына! Мөхәббәтме икән ул?– Тыныслан, дуҫым, һиндә авитаминоз башланған.*** Ресторанда ике егет ике ҡыҙҙы күҙәтә.– Бәлки барып танышырбыҙ.– Бер аҙҙан.– Ни эшләп?– Башта аҡсаларын түләһендәр әле.*** – Нимәгә шул тиклем бөгөн ҡыуанаһың әле?– тип һорай бер ҡыҙ әхирәтенән.– Бөгөн тиҙлекте арттырғаным өсөн ЮХХДИ -нан штраф килде. Фотола мин шул тиклем матур сыҡҡанмын…*** – Беҙ ҡатыным менән дискотекала осраштыҡ.– Бик романтик осрашыу булған икән.– Һөйләп бөткәнде көт. Мин уны балаларҙы ҡарап өйҙә ултыра икән, тип уйлағайным.\n* * *– Һеҙ ниндәй аҡсаға йәшәйһегеҙ?– Пенсияға.– 25 йәштә пенсия бирә башланылармы әллә?– Миңә түгел, атайға.* * *Ҡыҙҙар ятағына егет килә.Вахтер:– Һеҙгә кем кәрәк?– Ә һеҙ кемде тәҡдим итер инегеҙ?* * * Ата-әсәһе – студент ҡыҙға:– Төнө буйы ҡайҙа йөрөнөң?– Лекцияла.– Һин нимә?! Төнгө сәғәт дүрткә тиклем лекция уҡыйҙармы ни?– Эйе. Лектор тотлоға ине.* * * Атай кеше мәктәптә балаһының дәрестәре бөткәнен көтөп ултыра.Янынан үтеп барған уҡытыусы:– Бала көтәһегеҙме?– Ю-ю-юҡ. Мин үҙем шулай һимеҙмен...* * *Бер ир наркологҡа ингән.– Минең ҡатыным эскелектән интегә...– Шулай ныҡ эсәме ни?– Юҡ. Ул эсмәй, мин эсәм.* * * – Һеҙҙең фамилияғыҙ нисек?– Ишәков.– Ҡыҙыҡ икән...– Инициалдарығыҙ?– И. А.*** Бер егет дуҫына зарлана.– Бына өйләндем дә хәҙер эсергә лә, тартырға ла, дуҫтар менән эсергә йөрөргә лә ярамай.– Үкенәһеңме инде?– Үкенергә лә ярамай...**** Ир күҙ табибына килгән.– Туй үткәйне, күҙҙәрем күрмәй башланы.– Атап әйткәндә, нимәләрҙе күрмәйһегеҙ?– Аҡсаны.*** Уҡытыусы математика дәресендә:– Илгизәр, әгәр һиңә дуҫың ике бесәй балаһы бирһә, күршеләрең тағы икәүҙе бүләк итһә, үҙең урамдан дүрт бесәй балаһы табып алһаң, һиндә барыһы нисә бесәй балаһы була?– Туғыҙ!– Туҡта, әйҙә, икенсе төрлө итеп иҫәпләп ҡарайыҡ. Атайың һиңә бер ҡарбуз бирә, әсәйең – ике ҡарбуз, ә өләсәйең тағы ла дүрт ҡарбуз бирә икән, ти. Һиндә барыһы нисә ҡарбуз була?– Ете.– Һуң, шулай булғас! Ә бесәй балалары ниңә туғыҙ булды?– Туғыҙ була инде... Өйҙә үҙемдең бер бесәй балаһы бар бит!.. Уны ҡайҙа итәйем?– *** Әтәс музыка мәктәбенә ғариза биргән.– Һиңә ниңә инде тағы уҡырға? Һин бит былай ҙа матур ҡысҡыраһың, – тип ҡыҙыҡһынған һандуғас.– Уныһын үҙем дә беләм, кешеләр ҙә оҡшата, – тигән әтәс.– Ләкин тауыҡтар диплом талап итә бит, диплом!***Ике әхирәт һөйләшә.– Сиған ҡатынына, күрәҙәсегә барҙым. Мең һум түләнем. "Ирең хыянат итә", – тине.– Аҡса әрәм итеп, юҡҡа йөрөгәнһең. Мин уны бушлай ҙа әйтер инем.***– Ниңә беҙ отпускыны мотлаҡ ауылда, һинең атайың-әсәйең менән үткәрергә тейешбеҙ? – тип һорай йәш кәләш иренән.– Ҡәҙерлем, выждан, бурыс кеүек төшөнсәләр хаҡында ла уйларға кәрәк бит!— Ә улар хаҡында Ҡара диңгеҙ йәки Урта диңгеҙ ярында уйлап булмаймы ни?***Ҡатын табипҡа килә.– Иремдең нервылары бөтөнләй ҡаҡшаны. Ялға ҡайҙа барһаҡ һәйбәтерәк: тауҙарғамы әллә диңгеҙ буйынамы?– Һеҙгә – диңгеҙгә, уға – тауға. Киреһенсә булһа ла ярай.\nИре – торт ашап ултырған ҡатынына:– Етер инде торт ашарға. Һимерәһең бит!– Мин быйыл биш кенә торт ашаным.– Һуң бөгөн бит саҡ 5 ғинуар ғына!\n– Әйҙәгеҙ, эсеүҙе ташлайбыҙ!– Шәп тост.* * *– Кисә миңә һөжүм иттеләр. Барсеткамды, сәғәтемде талап алдылар.– Һин бит бокс буйынса чемпион, миҙалың да бар!– Миҙалды улар таба алманы.* * * Уҡытыусы:– Вәли, һин был матур ташты ҡайҙан тапҡайның әле? Бына был геолог ағайҙы шул урынға алып барырһың.Вәли:– Булмай.– Ниңә?– Сөнки бөгөн музейҙа ял көнө.* * * Полиция ирҙән һорау ала:– Ни өсөн күршегеҙҙе туҡманығыҙ?– Ул беҙҙең йорттоң 12-се ҡатында урынлашҡан фатирында тауыҡтар тота. – Һеҙгә ниндәй зыяны тейҙе һуң?– Ҡолағыма гелән тауыҡ ҡытҡылдаған тауыш ишетелгәс, психиатрия дауаханаһында өс ай ятып сығырға тура килде.* * * – Һин ишеттеңме әле. Ғайнисламды ҡатыны ташлап киткән бит…– Шунан, үҙе нисек һуң?– Хәҙер тынысланды инде. Юҡһа тәүге мәлдәрҙә шатлығынан хыялый була яҙғайны. * * * Элек яңы сит ил машинаһы алған егет бик «текә»ләр рәтендә ине. Хәҙер, ҡыҙҙар, һаҡ булығыҙ: әгәр егет сит ил машинаһында икән, тимәк, уның биш йыллыҡ кредиты бар.* * * – Һеҙ ниндәй аҡсаға йәшәйһегеҙ?– Пенсияға.– 25 йәштә пенсия бирә башланылармы әллә?– Миңә түгел, атайға.* * *Йоҡларға ятҡас, ҡатыны иренә һырпалана.– Ҡәҙерлем, мин һиңә әкиәттән килдем…– Ҡайһыһынан?– Матур әкиәттән.– Ҡыуып сығарҙылармы әллә?* * * – Һин ит ашайһыңмы?– Юҡ.– Ә балыҡ?– Юҡ.– Әллә һин вегетарианмы?– Юҡ, бюджетник.* * *Ике әхирәт һөйләшә. – Мин йоҡлай алмай интегәм. Һин нисек йоҡлап китәһең ул?– Өскә тиклем һанайым.– Башыңды мендәргә терәү менән йоҡлап китәһең икән дә.– Кисә сәғәт төнгө дүрткә тиклем һананым.* * * – Вәли, бына һиңә ун кәнфит, шуның яртыһын ҡустыңа бирерһең.– Мин уға өс кәнфит бирәм.– Нимә, һанай белмәйһеңме әллә?– Мин беләм, ҡустым белмәй.* * * Доктор ауырыуҙы тикшерә:– Араҡы эсәһегеҙме?– Рәхмәт, доктор! Һеҙҙең янға туп-тура һырахананан ғына килеүем…* * *Берәү аяғы һынып һәм биттәре һыҙырылып табип янына килә.– Аварияға эләктегеҙме?– Юҡ, шкаф эсендә сөскөргәйнем…* * * – Әгәр ҙә һөйгән ҡыҙым туйға тиклем бала тапһа, был гонаһмы?– Ни эшләп гонаһ булһын? Ул сабый туйҙың ҡасан булырын ҡайҙан белһен инде?* * * – Был аш боҙолмағанмы?– Аша, аша, барыбер иртәгә ял көнө.* * * Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекторы тәртип боҙоусыны туҡтата. Руль артында ултырған ҡатындан «право»һын һорай. – Һуңға ҡалдың, үҫкәнем, – ти ҡатын, яғымлы йылмайып.– Уны кисә һинең коллегаң алып өлгөрҙө инде.* * * – Атай, винтовка менән автомат араһында ниндәй айырма бар?– Бик ҙур, улым. Күҙ алдыңа килтер әле: мин нисек һөйләшәм дә әсәйең нисек һөйләшә.* * * Такси водителе – пассажирға:– Әле генә автомобиль эсен дезинфекцияланым. Еҫ булһа, танауығыҙҙы ҡаплап ултырығыҙ йәки тәҙрәне асығыҙ.– Борсолмағыҙ, мин былай ҙа еҫ тоймайым ул…* * *– Һеҙ ҡатынығыҙ менән йыш ирешәһегеҙме?– Бөтөнләй ирешеп тормайбыҙ.– Нисек?– Беҙ шунда уҡ һуғышырға тотонабыҙ.* * *– Бармаҡтарығыҙ бигерәк нәҙек. Моғайын, һеҙ пианистыр? – Юҡ, мин – лаборант. Пробиркалар йыуам. * * *Әсәһе ҡыҙын ҡурҡыта:– Әгәр ҙә ошо манный бутҡаһын ашамаһаң, убырлы ҡарсыҡты саҡырам.Ҡыҙы:– Ә һин ул ошо тәмһеҙ бутҡаны ашар тип уйлайһыңмы?* * * Малайҙы күршеһе алма менән һыйлай. Ул өндәшмәй генә ала ла әсәһенә ҡарай. Әсәһе:– Улым, нимә тип әйтергә кәрәк?– Ә һеҙ уны йыуҙығыҙмы һуң?* * *– Отпускта тағы ла Таиландҡа бараһыңмы?– Бик кәрәге бар ине! Үҙебеҙҙең тәбиғәткә етә буламы һуң! Теләһәң, урманда бәшмәк йый, теләһәң, күлдә балыҡ ҡармаҡла… Шәп бит, ә!– Ипотека алдыңмы ни?– Эйе.* * *– Буйҙаҡ өйләнгән ирҙән нимәһе менән айырыла?– Буйҙаҡты бөтә ҡатын-ҡыҙ ҙа ымһындыра, ә өйләнгәнде – берәүҙән тыш барыһы ла.* * * Юғары уҡыу йортонда ҡабул итеү имтиханы бара. Юлдаштан башҡа бер кем дә таҡтала аҡбур менән һыҙып, дөрөҫ итеп түңәрәк эшләй алмай.– Бындай оҫталыҡҡа ҡайҙа өйрәндең?– тип һорай профессор.– Армияла бер йыл буйы ит үткәрҙем, – ти ауыҙы ҡолағына еткән егет.* * *Студент ашханала ике сосискаға заказ биргән. – Күп булмаҫмы? – Ашнаҡсы көлә.– Ун ике сәнске лә килтерегеҙ, – тип өҫтәй студент. * * *Ире ҡатынына:– Ҡәҙерлем, мин балкондың иҙәнен йәйеп бөттөм, һиңә ит үткәрешергә ярҙамлаштым, автомобилемде йыуҙым. Бөгөн күп кенә эштәр эшләп ташлағанмын икән.– Шулайын шулайҙыр ҙа. Тик «Виагра» таблеткаһы һиңә икенсерәк тәьҫир итергә тейеш ине...* * * Физик менән математик урмандан китеп барһа, ҡаршыларына айыу килеп сыҡҡан.Математик: «Айыуҙың тиҙлеге сәғәтенә 20 км, ауырлығы – 300 кг. Ҡасып ҡотолоп булмаҫ», – тип уйлай икән.Физик: «Айыуҙың ашҡаҙаны 20 кубик дециметр, кешенең күләме 100 кубик дециметр. Уға бер математик етә. Ҡасып китергә кәрәк».* * * – Ҡәҙерлем, диңгеҙ буйында бөтә кеше лә миңә ҡарап: «Аһ»» итһен өсөн нимә алып барайым икән?– Сана.* * * – Булды. Яңы йылға барыһына ла бүләктәр алдым. Инде еңел һулап ҡуйырға һәм аслыҡтан, хәйерселектән тынысланып үлергә лә була. * * *Йәмәғәт транспортындағы хәҡиҡәт: кеше ни тиклем күп, кондуктор шул тиклем йыуаныраҡ.* * * “Ҡыҙыл Башлыҡ” әкиәте – бөгөн.– Ҡыҙыл Башлыҡ, һинең кәрзинеңдә нимәлер бар, ашайыммы?– Мә, Бүре, аша!Бүре бер бәрәмәсте алып ашағас, ҡыҙ йәһәт кенә телефонынан:– Алло! Әсәй, ул ашаны... Эйе, нисауа ғына күренә: был бүренән ике бүрек сығасаҡ!* * * Һуңғы яңылыҡтарҙан: ҡораллы өс бандит ике ҡатлы турист автобусына һөжүм иткән. Хәҙер полицияла уларҙың 75 фотоһы бар.* * * Кеше 25 йәшкә тиклем үҫә. Ошо йәштән һуң бер кәүҙә әйткән ти:– Ярай, өҫкә үҫә алмаһаҡ та, ян-яҡта, ана, күпме урын бар!* * *Ике альпинист бейек тауға үрмәләй икән. Ыһ та бых килеп, былар ял итергә туҡтала. Шунда береһе икенсеһенән һорай:– Һеҙ нисек, фатирығыҙҙы алмаштырҙығыҙмы?– Юҡ, баш тарттым. Бишенсе ҡатҡа лифтһыҙ менеп йөрөргә алйотмо ни мин?!* * *– Хәйерле көн, был Именлек хеҙмәтеме?– Эйе, ә ниңә?– Һеҙ беҙҙең телефондан һөйләшеүҙәрҙе тыңлайһығыҙ, тип ишеткәйнем, дөрөҫмө?– Ә ниңә?– Миңә ҡатын магазиндан нимәлер алырға ҡушҡайны. Тик онотҡанмын. Һеҙҙән шуны белешергә ине... * * *Ҡатын-ҡыҙ көндөҙ ятып торһа, был – ял итеү, ир кеше ятһа – диванда аунау.* * * Иҫерек ир төн уртаһында ҡайтып, ишек шаҡый. Ҡатыны асмай.– Ас, мин иң матур ҡатынға рауза сәскәләре алып ҡайтып киләм!Ҡатыны ишек асҡас:– Ҡайҙа сәскәләр? – тип һорай.– Ә ҡайҙа иң матур ҡатын? – ти ир, теле көрмәлеп.* * * Элекке күршеләр – рус менән башҡорт осраша.– Нисек йәшәйһең? – тип һорай рус.– Шәп йәшәйем: ҡатынымда – айфон, ҡыҙымда – айпад, ә миндә – ай һайын!– А что такое “ай һайын”?–Нимә, нимә, банктағы кредит! Ҡәһәрең...* * * – Атай, кешегә мыйыҡ ни өсөн кәрәк?– Танауҙан аҡҡан ауыҙға инмәһен өсөн...* * * Береһе – Мәскәүҙә, икенсеһе төпкөл ауылда йәшәүсе класташтар осраша ла, һүҙҙәре юл торошона килеп ялғана. Былар хатта бәхәсләшеп китә: йәнәһе, кем йәшәгән ерҙә юлдар яҡшыраҡ? Баш ҡалала торғаны әйткән була, ти: – "Иномарка"ға ултыраһың да машина башына һыу тулы стакан ҡуяһың, бөтә көскә ҡыуып та, барып етеп туҡтаһаң, һыу түгелмәгән була!Ауылдыҡының да иҫе китмәй:– Беҙҙең юлдарҙа хет теләһә ниндәй машинаның артына ултырып йоҡлап барһаң да, бер нәмә лә булмай.– Һи-и, бигерәк ҡабартаһың. Рулдә ултырып, тиең.– Юҡ, рулде тотмаһаң да була. Машина кәлейәнән бер ҡайҙа ла сыға алмаясаҡ.* * * – Һеҙ нисек миллионер булдығыҙ?– Ҡатыным арҡаһында.– О-о-о! Нисек инде ул? Бик яҡшы кәңәштәр бирҙеме?– Юҡ. Уның “Аҡса етмәй” тигәне ҡасанға тиклем дауам итерен белгем килде лә...* * *Ҡатын аптырашта тора. Ире һорай икән:– Ҡәҙерлем, ниндәй уйға баттың?– Диңгеҙгә 12 көнгә барабыҙ. Ә минең 13 йәйге күлдәгем бар. Ҡайһыһын алмаҫҡа икән, тип баш ватам...* * *– Магазиндарҙа ниндәй генә шампунь һатылмай: ҡауаҡты бөтөрә торғаны, сәсте йылҡылдата торғаны, күпертә торғаны... Ә бысраҡ сәсте йыуа торған шампунь бармы икән?* * *– Сәс төрөнә ҡарап, кешенең холҡо тураһында фекер йөрөтөргә мөмкин.– Уныһы нисек була инде?– Бына, мәҫәлән, йомшаҡ сәсле кеше – йомшаҡ холоҡло, ҡаты сәслеһе – ҡырыҫ. – Ә пеләш булһа?– Ул саҡта был кеше – бик шыма.* * *– Апай, ниңә илайһың?– Бына бит, гәзиттә, Өфөлә бер ҡыҙҙы трамвай тапаған, тип яҙғандар. Минең Ринат түгелме икән, тип ҡайғырам...– Атаҡ, унда бит, “бер ҡыҙҙы”, тип яҙғандар.– Һ-и-и, трамвай ҡарап тора, ти, малаймы, ҡыҙмы...* * * – Ғәфү итегеҙ, һеҙ минең урынға ултырғанһығыҙ.– Һеҙҙең урынға? Ә быны нисек иҫбат итерһегеҙ?– Үҙемдең урынға торт киҫәге һалғайным. Һеҙ уның өҫтөндә ултыраһығыҙ... * * * – «Дом-2» тапшырыуын ябырға булғандар...– Быйыл, исмаһам, бер яҡшы хәбәр ишетелде...* * * Күршеләр һөйләшә.– Беләһеңме, заводҡа эшкә ингәндең тәүге көнөндә үк дауаханаға эләктем.– Нимә, әллә унда карантинмы?– Юҡ та. Ҡаршымда торған Иванға, Вань, асҡыс ырғыт әле, тип ҡысҡырғайным да... Кем белһен цехта биш Иван эшләгәнен...* * *– Әсәй, бөгөн әхирәттәрем менән бер кисәгә барабыҙ, теге бриллиантлы муйынсамды тағайым әле...– Юҡ, ярамай.– Ниңә ярамай?! Ул муйынсаны Яңы йылға бүләк иттегеҙ, тағырға ярамай. Ҡиммәтле “иномарка”ны бүләк иттегеҙ – йөрөргә ярамай. Шкафта инде дүрт йылҡылдап торған шәшке туным тора – ярамай. Ә ҡасан ярар икән һуң?!– Атайың пенсияға сыҡҡас. Әле ул – ябай “гаишник”.* * * Бер йәш ҡыҙ туй саҡырыуҙары эшләгән ойошмаға шылтырата:– Иҫләйһегеҙме, мин һеҙгә ике аҙна элек саҡырыу эшләргә заказ биргәйнем. Открыткаларҙы бер аҙ үҙгәртергә мөмкин булырмы икән?– Эйе, яңы мәғлүмәттәрҙе яҙып алайым улайһа...– Яҡшы! Туйҙың датаһын, урынын һәм ирҙең исемен генә үҙгәртергә.* * * Рәсәй йәнһүрәттәре донъяһында криминаль хәл: көслө дауыл арҡаһында Чебурашка үҙ ҡолаҡтарынан йыртҡыстарса туҡмалды...* * * Бер ҡыҙ – әхирәтенә:– Мин үҙемдең тал сыбығы кеүек нескә билемде, йомро матур янбаштарымды, шып-шыма ғына эсемде ны-ыҡ яратам. Тик бына шул матурлыҡты ҡаплап торған майҙы нимә эшләтергә, ҡәһәрең?!* * * Әсәһе балкондан улына ҡысҡыра:– Булаа-ат, һин ҡайтырға уйлайһыңмы, юҡмы?– Уйлайым, әсәй.– Күпме ваҡыттан уйлап бөтәсәкһең инде?– Тағы бер-ике сәғәттән! * * *– Ильяс, һин күбеһенсә кемде тыңлайһың: атайыңдымы, әсәйеңдеме?– Әсәйемде.– Ни өсөн?– Сөнки ул күберәк һөйләй.* * *Ике таныш һөйләшә.– Кисә концертта тәнәфес ваҡытында һинең ҡатыныңды күргәйнек. Бик йүткерҙе, барыһы ла уға әйләнеп ҡараны. Әллә ауырыймы?– Юҡ, ул яңы күлдәк кейгәйне...* * *– Атай, атай, иҙәндә ялан аяҡ йөрө әле!– Атаҡ, ниңә?– Әсәйем ҡушты. Ул энәһен юғалтҡан да, тапҡыһы килә.* * *45 йәштәрҙәге ир әсәһенә шылтырата:– Әсәй, мин ҡайтырға сыҡтым. Нимә алайым?– Юҡ, бер нәмә лә кәрәкмәй, – ти әсәһе һәм телефонды һүндергәс, – үҙеңә фатир ал да айырым йәшә, улым...* * *Ҡатын, табиптан сыҡҡас, уны көтөп ултырған иренә:– Ҡәҙерлем, табип миңә сәйәхәт итергә ҡушты, – ти.– Яҡшы, киттек.– Ҡайҙа? Сәйәхәткәме, хәҙер үкме?– Икенсе табипҡа.\n* * *Иҫ киткес һомғол буйлы ҡыҙ йылғаға табан ыңғайлай. Уның менән танышырға теләп, бер егет ҡысҡыра:– Һаҡ булығыҙ, унда тәрән! – Ҡыҙ боролоп ҡарағас, өҫтәп ҡуя. – Барығыҙ, бар, унда шаҙралар батмай ул...* * *Ике “яңы урыҫ” һөйләшә:– Кисә “Ока” машинаһы һатып алдым әле.– Яҡшырағын алырға мөмкинлегең бар бит, шул хәстрүшкә ҡыҙыҡмаһаң?!– Уныһы шулай, әлбиттә, тик “Ока” менән фатирҙа йөрөүе яйлы.* * *Өйҙән бер ир сыға ла, рәхәтләнеп кирелеп-һуҙылып ала. Бер ни тиклем ваҡыт тирә-яҡҡа хозурланып торғас:– Их-х, донъяһы, әй! Ер емертеп эшләгеләр килә. Өйгә инеп, бер аҙ ятып алайым. Бәлки, үтеп китер.* * *Бер малай өлкән йәштәге ҡатын янына килә лә:– Апай, бынау кәнфитте ашап ҡара әле, – тип мөрәжәғәт итә.– Бик тәмле, – тип баһа бирә ҡатын.– Ғәжәп, ниңә беҙҙең эт уны ауыҙынан кире сығарҙы икән? – тип аптырауға ҡалған малай.* * *Берәү табипҡа зарлана:– Йоҡлап булмай...– Ә һеҙ әкрен генә алтыға тиклем һанап ҡарағыҙ.– Ә мин етенсе яртыға тиклем һанайым. Унан һуң инде һыйыр һауырға торорға кәрәк.* * *Йәш кәләш әсәһе янына илап килеп инә:– Әсәй, мине кейәүең туҡманы!– Бәй, командировкаға китте, тигәйнең бит!– Мин дә шулай тип уйлағайным...* * * – Доктор, һуңғы арала холҡом ныҡ боҙолдо. Юҡтан ғына гөлт итеп ҡабынам да китәм.– Нимә-нимә?– Асыуыма теймә, ҡәбәхәт!* * * Дауахананың бер бүлексәһе яна.Янғын һүндереүсе баш табип янына йүгереп килә.– Корпусты тиҙ арала һүндерә алдыҡ. Ун ауырыуҙың һигеҙен аңына килтерҙек. 2 кешене ҡотҡарып ҡалып булманы.Баш табип аңын юғалтып йығыла ла уны һушына килтерәләр.– Һеҙгә нимә булды?!– Корпус түгел был, морг! * * * – Дачалағы бәҙрәфкә ҡасан ишек ҡуяһың инде?– Ә унда урларлыҡ нимә бар?* * * Аяғы һынған ир төҫө ҡасып табип янына килә.– Аварияға эләктегеҙме?– Юҡ, шкафта сөскөрҙөм.* * * Вацаптан килгән яҙыу.«Ҡәҙерлем! Һине бик һағындым! Яратам! Һинең өсөн тауҙар күсерергә лә әҙермен! Көт мине, һөйөклөм! Әгәр ҙә ямғыр яумаһа, иртәгә килермен».* * * Бурҙан һорайҙар.– Зыярат ҡапҡаһы янында торған велосипедты ниңә урланың? – Мин уның эйәһе үлгәндер тип уйланым.* * *Бер ҡыҙ әхирәтенә һөйләй.– Беҙҙең өйҙә дини әйберҙәрҙән иҙәндәге үлсәү генә бар. Көн һайын иртән шунда баҫҡас, әсәй: «Йә, Хоҙайым!» –ти.*** – Өйләнергә кәрәк һиңә.– Ниңә?– Артыҡ шат күренәһең.*** – Мин тәртипле ҡыҙ, тартмайым.– Туҡта, туҡта… Бер көндө генә тартҡаныңды күрҙем дә инде!– Уныһы эскән баштан ғына ине…*** – Ҡатының була тороп, башҡалар менән йөрөргә нисек оялмайһың?– Элек ояла инем. Хәҙер күнектем инде.* * * – Әле генә шнф янында булдым. Ике яңылыҡ бар: яҡшы һәм насар. Ҡайһыһынан башлайым?– Мине эштән ҡыуҙылар.– Ә яҡшыһы?– Һине лә ҡыуҙылар.* * * Итәк ни тиклем ҡыҫҡараҡ булһа, ул шул тиклем күберәк кәмселекте ҡаплай.* * * Беҙҙең эш урынында төшкә тиклем бер кем дә эшләмәй. Ә төштән һуң барыһы ла ял итә.* * * – Теш табибына барҙыңмы?– Барҙым.– Хәҙер тешең һыҙламайҙыр инде?– Белмәйем. Ул табипта ҡалды...* * *Абрам Изя янына инһә, теге стеналағы обойҙы аҡтарып маташа.– Нимә, Изя, обойығыҙҙы алмаштыраһыңмы?– Юҡ, яңы фатирға күсәм.* * *Хужа – ҡунаҡҡа:– Һин, Аллаға шөкөр, китәһеңме, әллә, Алла һаҡлаһын, тағы бер аҙға ҡалаһыңмы?* * *Теш табиптары ла яңылыша. Ләкин бер кешене дауалағанда бындай яңылышыуҙар 32-нән артмай.* * *Тәнҡитсе – режиссерға:– Кисә һеҙҙең премьерағыҙҙы ҡарағас, төнө буйы керпек ҡаҡманым...– Спектакль шул тиклем тәьҫир иттеме ни?– Юҡ. Театрҙа йоҡоно туйҙырып ҡайтҡанмын.* * *Етәксе – хеҙмәткәренә:– Ҡара әле, һиңә нимә булды? Ҡарап тороуға тыйнаҡ ҡына ир кеше кеүекһең, көтмәгәндә-уйламағанда ҡолағыңа һырға тағып йөрөй башланың.– Теләһәң-теләмәһәң дә тағырға тура килә.– Ни эшләп?– Бер көндө ҡатын беҙҙең карауатта һырға тапты.* * *– Нимәләр менән шөғөлләнәһең?– Мин хәҙер сәйәсмән, спорт комментаторы, тәнҡитсе.– Пенсияға сыҡтыңмы әллә?* * *Берәүҙән:– Ниңә сәсеңде ҡыҫҡа йөрөтәһең? – тип һорағандар.– Ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙҙы, сәсе оҙон, аҡылы ҡыҫҡа, тип мыҫҡыллайҙар. Тимәк, сәсе ҡыҫҡа кешенең аҡылы оҙон булырға тейеш, – тип яуап биргән.* * *Уҡытыусы:– Һыу кеше тормошонда әһәмиәтле урын биләй. Йәле, Вәли, әйт беҙгә, һыуҙың айырыуса ҙур әһәмиәте нимәлә?– Әгәр ҙә һыу булмаһа, беҙ бер ҡасан да йөҙөргә өйрәнә алмайынса, батып үлеп бөтөр инек.* * *Бер балыҡсы өйөнә гел ваҡ балыҡ алып ҡайта.– Нишләп һин бер ҙә эре балыҡ алып ҡайтмайһың? – тип һорай ҡатыны.– Һи-и, йүләр, эре балыҡты кем ташлап ҡалдырһын!* * *Туҡтауһыҙ мораль уҡыуға асыуланған ҡыҙы – әсәһенә:– Әсәй, үҙең эскесе атайға кейәүгә сыҡҡанһың бит!– Миңә өйләнгәнсе атайығыҙ рөхсәтһеҙ бер рюмка араҡы ла эсмәй ине, – тип маҡтанырға ашыға әсәһе.* * *Ҡатын-ҡыҙға, һин – иң матуры, тиһәң, ул донъяла минән дә матурыраҡ кеше юҡ, тип уйлай башлай.* * Көнсөл ир шкафтан – ҡатынының һөйәркәһен, аҡыллы ир ҡатынына үҙе алып бирмәгән кейемде эҙләй.* * *Аҡыллы ҡатын һәр ваҡыт иренең йәшергән аҡсаһын таба. Тағы ла аҡыллыраҡ ҡатын был аҡсаға ҡағылмай. Ә иң аҡыллы ҡатын уға тағы аҡса өҫтәй.* * * Атай кеше мәктәпкә барған да коридорҙа балаһын көтөп ултыра. Янынан үтеп барған уҡытыусы: – Бала көтәһегеҙме?– Юҡ, мин үҙем шулай һимеҙ.* * *Ҡыш көнө ауылда кешеләр йыйылып һөйләшеп тора икән. Араларынан берәү һөйләй, ти:– Кисә урманға барғанда ҡаршыма быҙау ҙурлыҡ өс бүре килеп сыҡты. Мин – ялт арыш араһына...– Нимә һөйләйһең, ҡыш көнө ҡырҙа арыш буламы ни?– Белмәйем тағы, бәлки, һоло булғандыр...* * * Судья:– Ғәйепләнеүсене таныйһығыҙмы? Һеҙҙең машинаны ысынлап та ошо кеше урланымы?– Кисерегеҙ, судья әфәнде, ул кешенең адвокаты сығыш яһағандан һуң бөтөнләй икеләнеп ҡалдым – машинам булдымы икән һуң минең? * * *+10°С: Американдар өшөп ҡалтыранып йөрөй. Урыҫтар ҡыяр ултырта.+5 °С: Итальяндарҙың машинаһы тоҡанмай. Урыҫтар автомобилдәренең тәҙрәһен төшөрөп йөрөй.–17.9°С: Нью-Йоркта өйҙәргә йылы бирәләр. Урыҫтар ҡышҡа инер алдынан һуңғы тапҡыр пикникка сыға.–42°С: Европала транспорт йөрөмәй. Рәсәйҙә урамда туңдырма ашайҙар.–73°С: Фин спецназы Санта-Клаусты Лапландиянан эвакуациялай. Урыҫтар ҡолаҡтарын ябып йөрөй.–114°С: Этил спирты туңа. Урыҫтарҙың кәйефе насар.–295°С: Католиктарҙың тамуғында шайтандар туңып үлеп бөтә. Рәсәйҙең футбол йыйылма командаһы донъя чемпионы исемен яулай...* * *– Һинең ниндәй хыялың бар?– Ямғыр аҫтында мине берәйһе үпһен ине. Ә һинең?– Тиҙерәк ямғыр яуһын ине...* * *– Иремдән айырылам. Миңә ҡул күтәрә, эсә, эшләмәй.– Ниңә кейәүгә сыҡтың һуң уға?– Эй, алйот булғанмын.– Күрәһең, һин алйотто кәләш итеп алғас, насар кеше түгелдер.* * *Режиссер – драматургҡа:– Пьесағыҙҙы уҡып сыҡтым. Тик уны сәхнәлә ҡуя алмайым. Сөнки һүгенеүгә ҡаршымын.– Пьесамда бер һүгенеү һүҙе лә юҡ бит.– Текста юҡ. Әммә залда буласаҡ...* * *Маршрут автобусында.Пассажир:– Ҡыҙыл «Мерседес»ты күрәһегеҙме? Шуның янында туҡтағыҙ әле.Водитель:– Ул ҡуҙғалып китте, ҡыуып тоторғамы?* * * Әбей, ҡыҙыҡһынып, колясканы ҡарай.– Эй, матур игеҙәктәр! Икеһе лә малаймы?– Юҡ, уң яҡта ҡауын ята.* * * Әрмелә: – Иптәш прапорщик! Миңә каптеркаға инеп, телевизор ҡарарға мөмкинме?– Мөмкин. Тик ҡабыҙмағыҙ!* * * Ейәне: – Өләсәй, мә һиңә тәмле кәнфит!– Рәхмәт!– Тәмлеме?– Тәмле.– Ҡыҙыҡ. Эт менән бесәй ниңә төкөрҙө икән?* * * – Ниңә тынып ҡалдың? Берәй этлек уйлайһыңдыр әле тағы, – ти әбейе бабайына.– Бер нәмә лә уйламайым.– Шулай инде һин. Бөтәһе тураһында ла мин уйларға тейеш.* * *Табип, ауырыу ҡатынды ҡарағас, иренә:– Ҡатынығыҙ миңә оҡшамай.Ир, көрһөнөп:– Миңә лә оҡшамай ул. Нимә эшләйем һуң, йәшәйем инде...* * *Телефон шылтырай. Ир трубканы алып:– Алло. Матурым, гөлкәйем, һинме был?– Юҡ. Был мин – һинең ҡатының...* * * Ике әбей һөйләшә.– Ейәнең ҡунаҡҡа ҡайтҡан икән. Олатаһына ярҙам итәме һуң?– Итә. Кисә икәүләшеп олатаһының пенсияһын эсеп бөтөрҙөләр. * * *Бер ир баҙарҙа йөрөгәндә тутыйғош күреп ҡала. Уның аяғына ике бау бәйләнгән була. Береһенән тартһаң, ҡош инглизсә һөйләшә, икенсеһенән тартһаң – французса. Ир, ҡыҙыҡ күреп, икеһенән дә бер юлы тарта.Тутыйғош башҡортсалап:– Аяҡтан йығаһың бит, шайтан алғыры! * * *Бер ҡыҙ эшкә инеү өсөн әңгәмәләшеүгә килә.– Элекке хеҙмәткәрегеҙ ҡайҙа китте?– Декретҡа.– Ҡурҡыныс икән дә бында... * * *Юлай ата-әсәһе менән машинала бара.– Әсәй, ҡара әле, ҡыҙыҡ ҡына самолет!– Әсәй, ана, беҙ теге юлы туңдырма ашаған кафе.– Атай, ҡара әле, ана, матур ғына апай!* * *– Ҡәҙерлем, мин үлһәм, һин ҡайғырма, кейәүгә сыҡ. Ул беҙҙең улдарыбыҙҙы һәйбәт итеп тәрбиәләһен.– Уф, шул тиклем ялҡыттың. Аш әсемәгән бит. Ашағың килмәһә, ашама! * * * Күршеләре зарлана:– Этегеҙ шул тиклем олой. Тынысландырығыҙ әле. Ҡыҙым хатта йыр дәресен туҡтатырға мәжбүр булды.– Һуң, ҡыҙығыҙ тәүләп үҙе башланы бит. ***Ҡатыны иренән:– Ҡәҙерлем, минең өсөн тәмәкеңде ташлар инеңме?– Ташлар инем.– Эсеүеңде лә туҡтатыр инеңме?– Әлбиттә, матурым!– Һөйөклөм, минең өсөн ғүмереңде лә бирер инеңме?– Әлбиттә, ундай күңелһеҙ тормош миңә нимәгә инде...*** “Ҡыш бабай, былтыр киләһе йәйҙе ҡомда ҡыҙынып ятыусы ҡыҙҙарҙы күҙәтә-күҙәтә Ҡара диңгеҙ ярында үткәрергә ярҙам ит, тип һиңә хат яҙғайным. Хыялым тормошҡа ашты. Рәхмәт инде.Вәли Ғайсин. 2 рота. Абхазия”.*** Бер ир зоомагазинға ингән.– Миңә тутыйғош бирегеҙ әле.– Юҡ, кисә һуңғыһын алдылар.– Өйҙә бөтә нәмәм дә бар, һөйләшергә кеше юҡ. Табығыҙ инде миңә тутыйғош. Һатыусылар өкөнө буяй ҙа быға тутыйғош тип һатып ебәрә.Бер аҙнанан был ир тағы магазинға килә.– Егеттәр, рәхмәт! Ҡошоғоҙ оҡшаны.– Нимә, һөйләшәме һуң?– Юҡ. Ул мине шул тиклем диҡҡәт менән тыңлай...*** Бер ир гәзиттә үҙенең вафат булыуы тураһындағы некрологты уҡый ҙа, көйөп, дуҫына шылтырата.– Күрҙеңме, миңә гәзиттә некролог биргәндәр.– Уҡыным. Ә һин ҡайҙан шылтыратаһың әле?*** Аэропорт. Пассажирҙар трапта самолетҡа ултырырға әҙерләнә. Иҙән йыуыусы самолеттан килеп сыға. Ҡултыҡ аҫтына гәзит- журналдар.Быны күргән пасажирҙар:– Ә беҙ осҡанда хәҙер нимә уҡырға тейешбеҙ?– Доға. *** Бер рухани самолетта осоп бара. Һауаға күтәрелгәс, стюардессанан:– Беҙ нисә саҡрым бейеклектә осабыҙ әле?– 3 км.– Араҡы һалып килтерегеҙ әле.– Ярай.Бер аҙ ваҡыт үткәс:– Ә хәҙер нисә саҡырым булды?– 6 км.– Тағы эсергә алып килегеҙ әле.Бер аҙҙан тағы һораша:– Әле нисә саҡырым бейеклектә беҙ?– 10 км. Тағы эсергә килтерәймме?– Юҡ. Шеф күрәсәк. *** Бер ҡыҙ эшкә инеү өсөн әңгәмәләшеүгә килә.– Элекке хеҙмәткәрегеҙ ҡайҙа китте?– Декретҡа.– Ҡурҡыныс икән дә бында... * * *– Әсәй, 50 һум бир әле.– Нимәгә ул һиңә?– Мин уны анау меҫкен генә инәйгә бирәм.– И-и-и, нескә күңелемде. Мә, утыҙ һум. Ә ҡайҙа ул меҫкен инәй?– Ана тора бит туңдырма һатып...* * * Әҙ-мәҙ ҡырын төшөрөп алған ир ҡоймаға тотона-тотона туйҙан ҡайтып килә, ти. Ҡараһа, остағы батҡаҡ эсендә бер иҫерек ята.Туйҙан ҡайтып килеүсе:– Алкаш, аяғыңда баҫып тора алмағансы эсмәҫкә ине!– тигән була.– Атла-атла! Хәҙер ҡойма бөтә, һин ни эшләрһең икән– ҡарарбыҙ!* * * – Һинең егетең бармы?– Юҡ. – Шундай һылыу ҡыҙ, үҙенең егете лә юҡ.– Миңә ирем рөхсәт итмәй.* * *– Һине үбергә буламы?– Юҡ. Туйҙан һуң ғына.– Ярай, кейәүгә сыҡһаң, яҙырһың.* * *Ире ҡатынынан һорай:– Мин лотереяға аҡса отһам, нимә эшләр инең?– Аҡсаның яртыһын алыр инем дә һин эскесенән тиҙерәк ҡотолоу яғын ҡарар инем.– Бөгөн ике мең аҡса оттом. Бер меңен ал да, тай бынан тиҙерәк!* * * Текә генә эшҡыуар бәләкәй улы менән “ Салауат Юлаев” хоккей командаһы матчына барған. Хоккеистар берәм-һәрәм боҙға сыға башлағас, улы:– Атай, ни эшләп уларҙың арҡаларына хаҡтары яҙылып бөткән ул?– тип һорай икән.* * *Паркта дүрт йәшлек малай игеҙәк бәпестәрҙе күреп, бик оҙаҡ ҡарап тора ла әсәһенән:– Әсәй, ә минең һыңарым ҡайҙа? – тип һорай.* * *Егет ҡыҙы менән осрашҡас, унан һорай:– Һин кем булып эшләйһең ул?– Ландшафт дизайнеры.– Ә аныҡлабыраҡ әйткәндә...– Тракторсы.* * *90 йәшлек ҡарт телефоны кенәгәһен ҡарап ултыра.– Бында номерҙары яҙылғандарҙың барыһы ла үлеп бөттө. Миңә телефон кенәгәһен яңыртырға кәрәк...* * * Бер ирҙең телефоны шылтырай.– Алло! Һеҙҙең улығыҙ беҙҙә!– Нимә талап итәһегеҙ?– Тиҙерәк килеп алығыҙ! Балалар баҡсаһы бикләнә.* * *Ике дуҫ һөйләшә.– Элекке йөрөгән ҡыҙым иҫкә төшә. Нисек оноторға инде шуны.– Будильнигыңа уның тауышын ҡуйып ал!* * * Ир теш табибы бүлмәһенә инә.– Доктор, әйҙәгеҙ тиҙ генә, ауыртыуҙы баҫыусы уколһыҙ ғына теште һурығыҙ ҙа алығыҙ!– Их, бөтә пациент та һеҙҙең кеүек булһа икән!Ярай, башланыҡ улайһа.– Ир йүгереп барып, бүлмә ишеген аса:– Ҡәҙерлем, ин, күрһәт тиҙ генә тешеңде. * * *Йәрәшкән ҡыҙы егетенә үпкәләй:– Һаранһың, сыҡмайым һиңә кейәүгә. Мә, балдағыңды кире ал!– Мин – һаран? Ә ҡумтаһы ҡайҙа? * * *Әгәр ир ҡатыны машинанан сыҡҡанда уға ишекте аса икән, тимәк, был – йә яңы машина, йә яңы ҡатын. * * *Диңгеҙ буйында ял итеүсе берәү өс көн ямғыр яуғандан һуң ҡайтырға йыйына башлай.– Ниңә ваҡытынан алда йыйынаһың?– Бындағы ямғыр үҙәккә үтте.– Һеҙҙең яҡта ла шундай ямғыр яуа инде....– Беҙҙәгеһе арзаныраҡҡа төшә шул. * * *Ике әхирәт осраша.– Сәләм! Был һинме ул? Ҡалай йәйелеп киткәнһең. Танымай ҙа торам!– Һин дә үҙгәргәнһең. Әгәр ҙә студент сағыңдағы ошо күлдәгеңде кеймәгән булһаң, мин дә һине танымаҫ инем... * * *Арыҫлан хайуандарҙы йыйып алып, бер сафҡа теҙгән.– Матурҙар – алға, аҡыллылар – бер аҙым артҡа! – ти.Маймыл ғына тик тора икән.Арыҫлан унан: – Ә һин ни эшләп тик тораһың? – тип һорай.– Миңә нимә, икегә ярылырғамы ни?.. – ти тегеһе.* * *– Атай, винтовка менән автомат араһында ниндәй айырма бар– Бик ҙур, улым. Күҙ алдыңа килтер әле: мин нисек һөйләшәм дә әсәйең нисек һөйләшә. * * *Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы хеҙмәткәре арыу ғына тиҙлектә килгән машинаны туҡтата:Инспектор:– Күреү менән самаланым, кәм тигәндә – 70!Руль артында ултырған ханымдың ҡото оса:– Абайлап һөйләшегеҙ! Мине эшләпәм генә шулай ҡартайта! * * * Ире, эштән ҡайтҡас, бөгөн бигерәк һөйкөмлө күренгән ҡатынын иркәләп, һурып үбергә маташа. Киске аш әҙерләп булышҡан хәләле иһә:– Ташла әле шул күрше Ғимай холҡон! – ти.* * *Дауаханала.– Коронавируслы ауырыуҙың хәле нисек әле?– Һәйбәт. Айырым бүлмәлә ята. Махсус диета тәғәйенләнек. Печенье ашатабыҙ.– Нимә эшләп печенье ғына?– Ул ятҡан палата ишеге менән иҙән араһына башҡа нәмә һыймай.* * *Дауаханала:– Доктор, миңә операцияны студент-практикант эшләйәсәкме?– Эйе.– Дөрөҫ эшләмәй, үлтереп ҡуйһа?..– Беҙ уға “икеле” ҡуясаҡбыҙ.* * *Энергетик үлеп киткәс, уны тамуҡҡа илтәләр. Фәрештәләр һорау ала икән:– Һеҙ энергетикмы?– Эйе.– Тамуҡҡа тиҙерәк алып барығыҙ!– Һеҙ нимә?! Мин – ғүмер буйына тәртипле йәшәгән кеше. Ни гонаһтарым өсөн бындай яза?!– Һеҙ беҙҙе аңламанығыҙ. Беҙгә сафтан сыҡҡан ҡаҙанлыҡты тиҙерәк эшләтеп ебәрергә кәрәк ине...* * * Ҡатыны ял итеп өйөнә ҡайтҡас, күршеһе ошаҡлаша:– Үҙегеҙ өйҙә юҡта ирегеҙ тик ятманы: көн һайын кис бисәләр алып ҡайтты.– Бының бер насарлығын да күрмәйем. Ул – гинеколог, тимәк, эше өйөнә эйәреп ҡайтҡан.***Улы атаһынан һорай:– Атай, һин ниңә әсәйгә өйләндең ?Ир аптырап, ҡатынына ҡарай.– Ҡара, хатта быға бала ла аптырай.Ике бабай осрашҡан.– Әйҙә, йәш саҡтарҙы иҫкә төшөрөп, ҡыҙҙарға барабыҙмы?– Киттек һуң. Осрашырға теләмәһәләр, оят бит!– Оят түгел. Бына беҙҙең менән булырға ризалыҡ бирһәләр, вәт, оят буласаҡ...*** Туй алдынан.Егет:– Ура! Ниһайәт, был ваҡытты түҙемһеҙләнеп көтөп алдым!Ҡыҙ:– Бәлки, миңә һинән китергәлер?Егет:– Ул турала уйлай ҙа күрмә!Ҡыҙ:– Мине яратаһыңмы?Егет:– Әлбиттә!Ҡыҙ:– Ә һин миңә берәй ваҡыт хыянат иткәнең булдымы?Егет:– Был уй нисек һинең башыңа килде әле?Ҡыҙ:– Мине үбәһеңме?Егет:– Эйе.Ҡыҙ:– Ҡул күтәрәсәкһеңме?– Егет:– Бер ҡасан да.Ҡыҙ: – Мин һиңә ышана аламмы?Туйҙан һуң бер йыл үткәс, киреһенсә уҡығыҙ* * *– Һине Иҙрискә тормошҡа сыға, тип ишеттем, бындай уйың юҡ кеүек инесе...– Иҙрискә лә шулай тойолғайны.* * *– Ғәлимә ханым, күҙҙәрегеҙ ҡасандан бирле ҡылый?– Игеҙәк балаларым тәпәй йөрөй башлағандан бирле.* * *Сәләмәтлегенә зарланған бер танышына тәжрибәле табип былай ти:– Утыҙ йыл кешеләрҙе дауалап, шундай фекергә килдем: бөтә сирҙән дә иң һәйбәт дарыу ¬ мөхәббәт!– Әгәр ул ярҙам итмәһә?– Дозаны икеләтә арттырырға кәрәк!* * *“Кисә ирем менән ирештек тә, ул айырым йоҡларға ятты. Йоҡлап киткәс, баш аҫтына мендәр һалайым тип эргәһенә барғайным, уянып китте лә: “Ғәфү ит, ғәфү ит! Түлкә йоҡлағанда тонсоҡтороп ҡына үлтермә инде”, – тип ҡысҡырырға кереште.* * * – Минең бер бесәйгә лә оҡшамаған бесәйем бар.– Нимәһе менән үҙенсәлекле инде?– Бына, фотоларҙы ҡара.– Ҡаймаҡ, һөт, сысҡандар, ҡоштар... Был нимә?– Бесәйем үҙе фотоға төшөргән бит.* * *Автобуста ҡатын менән ир талаша.Ҡатыны:– Һин бер генә бисәне лә иғтибарһыҙ ҡалдырмайһың! Уйнаш итеүҙән башҡа нәмәне белмәйһең!Эргәлә торған ҡатын:– Ғәфү итегеҙ, һеҙ ирегеҙҙе әрләйһегеҙме ул? Әллә рекламалайһығыҙмы?* * *Үҙҡурсаланыуҙың етенсе көнө.– Вәли, ниңә күңелһеҙ генә ултыраһың?– Төрмәлә был ваҡытта беҙҙе һауа һуларға алып сығалар ине...* * *“Был йыл ысынлап та Сысҡан йылы булды. Ояларыбыҙҙан сыҡмай ятабыҙ. Аҙыҡ кәрәкһә генә сығып әйләнәбеҙ, запас туплайбыҙ, берәйһен күрһәк, ҡаса һалабыҙ...”* * *Берәү теш пастаһын рекламалай.– Беҙҙең теш пастаһын ғына ҡулланығыҙ. Тештәрегеҙ ҡондоҙҙоҡо кеүек булыр.– Ныҡ һәм ап-аҡ төҫтәме?- Юҡ, ҡондоҙҙоҡо кеүек икәү генә. * * *Бер ир янғын һүндереү часына эшкә урынлашҡан. Дуҫы һорай икән:– Нисек яңы эшең?– Һәйбәт. Эш хаҡынан ҡәнәғәтмен. Кейемен дә бирәләр, ашаталар ҙа. Егеттәрем дә яҡшы. Шахмат уйнайбыҙ, кәрт һуғабыҙ. Бына янғынға барырға тура килһә инде, эштән китке килә башлай...* * *– Һеҙҙең фамилияғыҙ нисек?– Ишәкбаев.– Ҡыҙыҡ икән. Ә инициалдарығыҙ?– И. А.* * * Часть командиры өйөнә ҡайтып инеүе менән ҡатыны һөйөнсөләй:– Һеҙҙең часты башҡа часҡа ҡушалар икән.– Кит, юҡты һөйләмә!– Миңә баҙарҙа Мәфтүха ҡарсыҡ әйтте.– Юҡ хәбәр был. Мин – часть командиры. Һеҙҙән яҡшыраҡ беләм.Икенсе көндө командир өйөнә ҡайтып инә лә ҡатынына өндәшә:– Мәфтүха ҡарсыҡтан һораш әле: мине ҡайҙа командир итеп күсерәләр икән? * * *– Табип әфәнде, әйтегеҙсе, уның хәле нисек?– Хәле бик ауыр. Һөйәктәре һынған, башы ярылған.– Ә мин уның менән һөйләшә аламмы?– Үкенескә күрә, юҡ. Нимә әйтергә теләүегеҙҙе миңә әйтегеҙ, еткерермен.– Һорағыҙсы унан: “право”ға тапшырҙыммы икән?* * *Корпоративтан һуң ире ҡатынын әрләй.Ҡатын:– Ҡәҙерлем, шул тиклем ҡысҡырып әрләмә әле. Хәҙер барыһын да һөйләп бирәм. Мин эсмәнем дә, ирҙәр менән дә үбешмәнем. Тик ашаным да бейенем. Тағы һорауың бармы?– Күлдәгең ҡайҙа?!Фото: Т.Аманов


ООО МКК "Авансовая карта" в Ступино\nQIWI 0.36% до 5 минут\nЭлекснет 0.31% до 5 минут\n01:15 27 000 ₽ 29 дн.\n00:03 6 750 ₽ 7 дн.\n22:51 9 000 ₽ 10 дн.\n21:39 13 500 ₽ 15 дн.\n20:27 5 400 ₽ 6 дн.\nCyberPlat 0.36% 30 минут


В ипотекуот 25 373 ₽/мес.\nСтоимость6 630 680 ₽\nИпотека от 25 373 ₽ / мес.\nили 6 630 680 ₽\nот 25 658 ₽/мес\nили 6 705 160 ₽


«Болоттар» сәнғәт үҙәге баш ҡалала «Сәнғәт паркын» булдырыу тәҡдиме менән сығыш яһай\nПроектты тормошҡа ашырырға теләүсе сәнғәт белгестәре Өфө картаһында халыҡ зауығына яуап биргән үҙәк ижади эшҡыуарлыҡты ла үҫтерәсәк, тигән фекерҙә.\n«Болоттар» заман сәнғәт үҙәге командаһы арт-баҙарҙы 2013 йылдан үҫтерә. «Сәнғәт паркы» проекты бер-нисә йүнәлештән торасаҡ. Парк биләмәләрен төҙөкләндереү сиктәрендә: йүгереү һәм велосипедта йөрөү юлдары, газондар, эскәмйәләр, яҡтыртыу бағаналары, йәйге сәхнә һәм һырғалаҡ төҙөү ҡаралған.\nДмитрий Винкельман, архитектор: «Трамвай урамына яҡын ерҙә әүҙем ял итеү урыны буласаҡ. Паркка инеү урыны Калинин паркы туҡталышынан һуң урынлаштырыласаҡ. Уның эргәһендә креатив әүҙемлек нөктәләре: дизайн бюроһы һәм арт-объекттарҙың аллеяһы көнсығыштан көнбайышҡа тиклем һуҙыласаҡ».\n«Сәнғәт паркы»нда шулай уҡ Заман сәнғәт үҙәге, Музыка йорто, сувенир һәм китап магазиндары, рәссам оҫтаханалары, бейеү студиялары, дизайнер ойошмалары, кампустар, спорт үҙәктәре, кафе һәм ресторандар төҙөү ҙә планлаштырыла.\nБындай киң инфраструктуралы төҙөлөштө башлар өсөн тәҡдим индереүселәр төркөмө Өфө ҡала хакимиәте етәкселегенә ер биләмәләрен бүлеү хаҡында хат менән мөрәжәғәт итте. Йәштәрҙең ҡыйыу проекты хуплау тапты. Проект йәш һәләттәр һәм эшҡыуарҙар сығымдарына бюджеттан тыш финансланасаҡ.\nВалерьян Гагин, заман сәнғәт үҙәге етәксеһе: «Ситтән эксперт килеп үҙенең бизнесын тәҡдим итә һәм беҙ һеҙҙең талаптарға тап киләбеҙ, аҡса эшләү мөмкинлегенә эйә буласаҡбыҙ. Беҙ эшләргә тейеш, тырышлыҡ күрһәтмәйенсә, үҙ юлыңдан бармайынса алға китеү юҡ».\nКалинин исемендәге парк башҡаларынан бер кем дә ял итмәүе менән айырылып тора. Ҡуйы ағастар йырып сыға алмаҫлыҡ шырлыҡҡа әйләнгән. Йәйгеһен ул наркомандарҙың һәм асарбаҡтарҙың төйәгенә әүерелә. Бер-нисә йылдан был шыҡһыҙ урында Рәсәйҙә тиңе булмаған сәнғәт паркы ҡалҡып сығасаҡ. Илле гектар ерҙә балалар һәм өлкәндәрҙең ял урынын урынлаштырыу ҡаралған.\nКалинин исемендәге паркка 1961 йылда нигеҙ һалына. Бында берҙән-бер һәйкәл - Рәсәй революционеры Михаил Калининға ҡуйылған. Әлеге ваҡытта парк биләмәләре ҡараусыһыҙ ҡалған урман хәлендә. Бында халыҡҡа ял итер өсөн бер ниндәй ҙә уңайлыҡтар юҡ.\nИдеялар һәм тәҡдимдәр октябргә тиклем ҡабул ителә. Йәмәғәт тыңлауҙарын үткәндән һуң, сәнғәт паркын төҙөүҙе тормошҡа ашырырға ғына ҡала. Алдан уйлап, маҡсатлы башҡарылған проектҡа күпләп инвесторҙар йәлеп ителәсәк. Был ташландыҡ урман республиканың мәҙәни үҙәгенә әүерелеп кенә ҡалмай, донъяның төрлө илдәренән ағылған туристарҙың да яратҡан урынына әйләнәсәк.


���� ��ͷ��С �Ľ��\n������ͷ��С��������Ҫע��ʲô?��ͷ����Ϊ������������ǲ�������¹�������Ӱ��Ů�Ե������������Ϻ�������������ҽԺ��ר�ҽ����������ͷ��С��������ô��֪�����Ҫ����ͷ��С������Ҫע��ʲô��?����һ����������!\t������ͷ��С��������Ҫע��ʲô?\t����һ��...


Ремонт: ЦАО, Мещанский р-н, ул. Проспект Мира\nКомпания "РемСтрой" выполнила ремонт 3 комнатной квартиры по адресу: г. Москва, ЦАО, Мещанский р-н, м. Проспект Мира, ул. Проспект Мира.