Qaranlıq təhlükə: Mövhumatçılıq | Mövhumatçılarin dininə görə musəvilər və xristianlar\nMövhumatçıların problemi, dinlərini xurafatlardan öyrənmələridir. Qaynaq xurafatlar olduqda din adına terrorizm asanlıqla yayılar.\nBuna qarşı yeganə həll yolu Qurandakı əsl dindir.\tMövhumatçılarin dininə görə musəvilər və xristianlar\nMövhumatçılarin xüsusilə müharibə və qadın mövzusunda gördüyümüz ürküdücü məntiqlərini, Kitab əhlinə, yəni musəvi və xristianlara olan baxış prizmalarında da görmək mümkündür. İllərlə xüsusən xristian və musəvilərə qarşı şiddətli düşmənçilik bəsləmiş müsəlmanların beyinləri, əlbəttə ki, saxta hədislərə zəhərlənmişdir. Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in sözləri olduğu deyilən bu saxta hədislərdən ötrü müsəlmanlar, Quranda təriflənmiş əməlisaleh musəvilərə və xristianlara məhəl qoymamış, musəvi və xristianların müsəlmanlar tərəfindən himayə olunmasının lazım olduğu həqiqətindən sanki xəbərsiz yaşamışdırlar. Bu yanlış düşüncədən ötrü də, səmimi xristian və musəvilərdən bəhs olunan Quran ayələrini belə inkar etməyə başlamışdırlar. Quran ayələrini inkar etmək isə, İslama görə dindən çıxmaq deməkdir ki, həmin bu insanlar buna belə laqeyd yanaşmışdırlar.\nBu fəsildə mövhumatçılar və bəzi İslam əleyhdarlarının, İslamda Kitab əhli düşmənçiliyinə dəlil kimi göstərməyə çalışdıqları Quran ayələrinin gerçək mənaları açıqlanacaq və tarix boyu təşviq edilən musəvi və xristian əleyhdarlığının əsil səbəbi olan saxta hədislərin yanlışlığı izah ediləcək. Bu əhəmiyyətli həqiqəti əvvəlcədən xatırlatmaq lazımdır: Xristianlıq və Musəvilik, İslamdan əvvəl göndərilmiş haqq dinlərdir və müsəlmanlar Qurana görə bütün haqq dinləri və haqq peyğəmbərləri qəbul etməklə məsuldurlar. Ayədə belə bildirilir: Deyin: “Biz Allaha, bizə nazil olana, İbrahimə, İsmailə, İshaqa, Yaquba və onun nəslinə nazil olana, Musa və İsaya verilənlərə, özlərinin Rəbbi tərəfindən peyğəmbərlərə verilənlərə iman gətirdik. Biz onların arasında fərq qoymuruq. Biz yalnız Ona təslim olanlarıq!” (Bəqərə surəsi, 136)\nŞübhəsiz ki, bu haqq dinlər də, öz içlərində ortaya çıxan mövhumatçı məntiqlər nəticəsində zaman keçdikcə yanlış izah olunmuş və bu təhrif kitablarında belə əks olunmuşdur. Ancaq biz qiyamətə qədər dəyişməyəcək Qurana baxdığımız vaxt, xristianlıq və musəvilik dinlərinin ilk və əsil hallarına iman etməli olduğumuzu anlayar və buna görə hərəkət edərik.\nBu ayəyə və Quranda Kitab əhlinin tərifləndiyi bir çox ayəyə baxmayaraq, xristian və musəvilərə qarşı ürküdücü həddə çatan düşmənçilik siyasəti yürüdən bəzi müsəlman icmalar, əlbəttə ki, uydurulmuş mövhumatçılıq dininin mənsubudurlar, Quran müsəlmanlığının deyil.\nBəziləri bilə-bilə bu səhvliyə yol verər, bəziləri də bilməyərək. Bu kitabın məqsədi, bu səhvə yol verənləri xəbərdar etmək, mövhumatçılığı İslam zənn edən bəzi İslam əleyhdarlarına da qarşı çıxdıqları dinin əslində İslam olmadığını göstərməkdir.\nMövhumatçılarin bütün iddialarının əksinə Quran, Kitab Əhlinə düşmənçilik bəsləməyi lənətləyərək onlara sevgi bəsləməyi nəsihət edir. İndi bunun dəlillərini görək:\nMusəvi əleyhdarlığına Qurandan dəlillər gətirməyə çalışanlara Qurandan cavablar\nXüsusilə Kitab Əhlindən olan musəvilər, bəzi müsəlmanların niyə illərlə özlərinə düşmənçilik bəslədiklərini anlaya bilmədilər. Əsasən Quranda belə bir hökmün olduğunu və həmin bu müsəlmanların bunun əsasında hərəkət etdiyini zənn etdilər. Məhz bundan ötrü də, bəziləri daim İslam dinini günahlandırdı. Quranın, musəviləri özünə düşmən tutan insanları lənətlədiyi həqiqətindən xəbərsiz oldular.\nMusəvilərin özlərinə edilən isnadlarda qarşılaşdıqları iki əhəmiyyətli iddia var: Lənətləndikləri və meymunlar və donuzlar yaraşdırmasının edilməsi iddiaları (musəvi qardaşlarımızı tənzih edirik). Mövhumatçılar bu iddialarını öz aləmlərində Qurana istinad edirlər. İndi bu iddiaların əsassızlığını və gerçək mahiyyətini Qurandan ayələr verməklə açıqlayaq:\n“Meymunlar və donuzlar” yaraşdırması və Quranda kitab əhli barədə verilən həqiqi hökm\nQuranda Kitab Əhli xüsusi yerə malikdir. Allah səmimi musəvi və xristianları tərifləmiş, onları axirətdə mükafatlandıracağını bildirmişdir. Bütün Kitab Əhli müsəlmanlara əmanət edilmişdir. Bu, müsəlmanların duymalı olduqları şəfqət və sevgi hisslərini ifadə edir, Kitab Əhlinin himayəyə möhtac olduğunu deyil.\nBəzi mövhumatçılar xüsusilə musəvilərə bəslədikləri düşmənçilik hissindən ötrü, bəzi Quran ayələrini də öz aləmlərində dəlil kimi gətirməyə çalışırlar. Bu, bəzi Qərbli İslam əleyhdarlarının əlində olan ən böyük fürsətdir. Bu insanlar öz aləmlərində Qurandan ayələr göstərərək, musəvilərin lənətləndiklərini, "meymunlara və donuzlara" bənzədildiklərini söyləyərək musəvi düşmənçiliyini gücləndirmişdirlər. Halbuki Qurana baxdığımız vaxt, lənətlənən və heyvanlara bənzədilən insanların, musəvilər arasından çıxmış, ikiüzlü və təcavüzkar müşriklər olduğunu görürük. Bu mövzuyla əlaqədar Quran ayələrini təhlil edək:\nMaidə surəsinin 60-cı ayəsində Allahın "meymunlara və donuzlara" döndərdiyi bir cəmiyyətdən bəhs olunur. Əvvəlki ayələrə baxıldıqda bu insanların, "özlərinə kitab verilənlər", yəni xristian və musəvilər arasından çıxan bir cəmiyyət olduğu aydın olar:\nMaidə surəsinin 60-cı ayəsinin təhlili\nEy iman gətirənlər! Sizdən əvvəl Kitab verilənlərdən dininizi ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edənləri və kafirləri özünüzə dost (vəli) tutmayın. Əgər möminsinizsə, Allahdan qorxun. (Maidə surəsi, 57)\nSiz bir-birinizi namaza çağırdığınız zaman onlar onu məsxərəyə qoyub oyun-oyuncaq sayarlar. Bu ona görədir ki, onlar düşüncəsiz bir camaatdır. (Maidə surəsi, 58)\nDe: “Allah yanında cəza etibarilə bundan daha pisini sizə xəbər verimmi? Bu, Allahın lənətlədiyi, ona qəzəbləndiyi, özlərini də meymunlara və donuzlara döndərdiyi şəxslər və tağuta ibadət edənlərdir. Onlar, axirətdə yeri daha pis olan və doğru yoldan daha çox azanlardır!” (Maidə surəsi, 60) Bu ayələrdəki Kitab Əhlinin arasından çıxmış bir cəmiyyətə xitab olunur. Lakin bu cəmiyyətin xüsusiyyəti; fasiqlik etmiş, "özünə qadağan olunan şeyi etməkdə israr edib üsyan qaldırmış", dini məsxərəyə qoymuş "inkarçı" bir cəmiyyət olmasıdır. Kitab Əhli sözü, yalnız bu ikiüzlü insanların hansı cəmiyyət içindən çıxdığını bildirmək üçün işlədilmişdir.\nMaidə surəsinin 60-cı ayəsindən əvvəlki ayələrə baxdığımız vaxt, bütün bu qeyd olunanları görə bilərik. 57-ci ayədə; "sizdən əvvəl Kitab verilənlərdən dininizi ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edənləri və kafirləri özünüzə dost (vəli) tutmayın" ifadəsiylə "sizdən əvvəl", yəni müsəlmanlardan əvvəl, "Kitab verilənlərdən", yəni musəvi və xristianlardan inkarçı olan və dini ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edən insanlardan bəhs edilir. Bunu yenidən qeyd edək ki, burada musəvi və xristianlardan deyil, onların arasından çıxmış dinsiz, yəni inkarçı, eləcə də, təcavüzkar və məsxərəçi olan ikiüzlü bir cəmiyyətdən bəhs edilir. Belə bir cəmiyyət yalnız müsəlmanlar üçün deyil, musəvi və xristianlar üçün də böyük təhdid və bəladır.\nBurada və növbəti sətirlərdə qeyd etdiyimiz bu tərcümədəki bütün ayələrdə qeyd olunan inkarçı sözünün səhv başa düşülməməsi üçün, bunu xüsusi vurğulamalıyıq: Bir insan bir dinə inana və ya inanmaya bilər. Bu mövzuda sərbəstdir və buna öz vicdanı ilə qərar verə bilər. Bir dindar, dini qəbul etməyən bir insana öz fikirlərini qətiyyən zorla qəbul etdirə bilməz. Bu, Quranda qadağan edilmişdir. Hətta daha əvvəlki başlıqlar altında gördüyümüz kimi, bir müsəlmana inkarçı bir insanı belə canı bahasına qorumaq vəzifəsi verilmişdir.\nLakin həmin bu inkarçı dini ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edər, dolayısilə dindarlara və onların dəyərlərinə zərər verməyə çalışarsa, hörmət və şəfqətlə yanaşmayıb düşməncəsinə davranarsa, hətta təcavüzkarlaşarsa məhz bu zaman günah işləmiş olar. Diqqət yetirilsə, buradakı ayələrdə bəhs edilən inkarçılar həmin bu xüsusiyyətlərə sahib, həddi aşmış insanlardır. Dindarlara problem çıxartmaları və ikiüzlülük etmələrindən ötrü, Allah bu insanları meymun və donuzlara bənzədərək alçaldır.\nGöründüyü kimi Maidə surəsinin 60-cı ayəsindən əvvəlki ayələrə nəzər yetirildikdə alçaldılan bu cəmiyyətin hansı xüsusiyyətlərə sahib olduğu başa düşülür. Sonrakı ayələrə nəzər yetirildikdə isə həqiqi musəvi və xristianların Qurana görə xüsusiyyətləri ortaya çıxır:\nİman gətirənlərin, habelə musəvi, sabii və xristianlardan Allaha və Axirət gününə iman gətirib yaxşı iş görənlərin heç bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.\n(Maidə surəsi, 69)\nBu ayədə bir müjdə var və bu müjdə Allaha iman gətirən və yaxşı işlər görən musəvilər və xristianlara verilir. Buna görə də Allah, musəvilərdən və xristianlardan Özünə sidq ürəkdən iman gətirən və səmimi olanlara heç vaxt qorxu yaşatmayacağını müjdələyir. Bu onlara verilmiş cənnət müjdəsidir. Çünki Allah heç vaxt kədərlənməyəcəklərinə dair söz vermişdir. Allah, onların yerini üstün tutmuşdur. Allah, onlara olan sevgisini ifadə edir.\nƏraf surəsinin 166-cı ayəsinin təhlili\n(Əraf surəsi, 163)\nO zaman onlardan bir dəstə dedi: “Allahın məhv edəcəyi və ya şiddətli əzaba düçar edəcəyi bir tayfaya nə üçün öyüd-nəsihət verirsiniz?” Onlar dedilər: “Bu, Rəbbiniz yanında üzrxahlıq etmək üçündür. Bəlkə, onlar çəkinsinlər!” (Əraf surəsi, 164)\nOnlar özlərinə edilmiş xəbərdarlığı unutduqları zaman Biz pis əməlləri qadağan edən kimsələri xilas etdik, zülm edənləri isə günah işlədiklərinə görə dəhşətli bir əzabla yaxaladıq. (Əraf surəsi, 165)\nÖzlərinə qoyulan qadağanı pozmaqda israr edib üsyan etdikləri vaxt, Biz onlara: “Mənfur meymunlar olun!” dedik.\n(Əraf surəsi, 166) Əraf surəsinin 166-cı ayəsindən əvvəlki ayələrə baxdığımız vaxt, bilavasitə İsrailoğullarına xitab olunduğunu görərik. İsrailoğullarının, yəni musəvilərin arasından çıxan bir cəmiyyət şənbə günü üçün qoyulan qadağanı pozur, özlərinə din adından edilən xatırlatmaları unudub bunlara əhəmiyyət vermir və özlərinə qadağan edilən şeyi etməkdə israr edib üsyan qaldırırdılar. Bundan ötrü də, bu insanlar bilavasitə "öz dinlərini" inkar edirdilər. Bunlar musəvilər arasından çıxmış və söz eşitməyən bir cəmiyyətdilər.\nBu ayələrə baxıldıqda, bir tərəfdə səmimi musəvilərin digər bir tərəfdə isə, bu musəvilər arasında olub da söz eşitməyən inkarçı bir cəmiyyətin varlığı diqqət çəkir. Məsələn, 164-cü ayədə söz eşitməyən bu cəmiyyəti qətiyyətlə xəbərdar edib haqqa çağıran musəvilərin olduğu görülür. Məqsədləri isə, onları doğru yola yönəltmək və "ola bilsin ki, çəkinmələrini" təmin etməkdir. 165-ci ayədə isə pis əməlləri qadağan edən bu səmimi cəmiyyətin nicat tapdığı bildirilir. Alçaldılanlar, söz eşitməyən və səmimi musəvilərə problem çıxardan inkarçılar olmuşdur.\nAllah Əraf surəsinin 159-cu ayəsində, tamamilə dürüst olan bu musəviləri belə tərifləmişdir:\nMusanın qövmündən elə bir camaat vardır ki, insanları haqqa yönəldir və onun sayəsində ədalətlə hökm verirlər.\n(Əraf surəsi, 159)\nAllah, Musanın qövmündən, yəni musəvilərdən haqqa yönəldən və ədalətlə hökm verən cəmiyyəti bu gözəl davranışından ötrü tərifləyir. Allahın bu ayəni endirməsinə çox böyük hikmətlər var.\nBir müsəlmanın səmimi musəvilərə baxış prizmasının necə olmalı olduğunu bu və digər ayələr mükəmməl şəkildə izah edir.\nBəqərə surəsinin 65-ci ayəsinin təhlili\nBir zaman sizdən əhd-peyman aldıq, Tur dağını başınız üstünə qaldırdıq və buyurduq: “Sizə verdiyimizdən möhkəm yapışın və onun içindəki (hökm)ləri yada salın ki, bəlkə çəkinəsiniz!”\n(Bəqərə surəsi, 63) Sonra bunun ardınca siz yenə üz döndərdiniz. Əgər sizə Allahın lütfü və rəhmi olmasaydı, əlbəttə, ziyana uğrayanlardan olardınız. (Bəqərə surəsi, 64)\nSiz artıq içərinizdən şənbə günü qadağanı pozanları tanıyırsınız. Biz də onlara: “Mənfur meymunlar olun!” dedik. (Bəqərə surəsi, 65)\nMəlum olduğu kimi, şənbə günü qadağası (səbt) musəvilərə məxsus bir qadağadır. Dolayısilə buradan ayədəki cəmiyyətin musəvilərin arasından çıxan insanlar olduğunu anlayırıq. Bu ayədən əvvəlki Quran ayələrində, səhrada olduqları müddətdə hz. Musa (ə.s)-a problem çıxardanlardan bəhs edilir və buradakı təsvir Tövratdakı təsvirin bənzəridir. Hz. Musa (ə.s)-a xeyli problem çıxartmış bu cəmiyyətin etdikləri bildirildikdən sonra həmin bu inkarçı cəmiyyətdən "Tövrat hökmlərini daim xatırlayıb buna uyğun hərəkət etmələrinə" dair əhd alındığı bildirilir, lakin buna baxmayaraq, bu cəmiyyət verdiyi bu əhdi pozmuşdur. Şənbə günü qadağasını pozan, yəni Tövratın hökmünə qarşı çıxan bu cəmiyyət Allah tərəfindən alçaldılmışdır.\nAydın olduğu kimi bu insanlar, özlərindən əhd alınmasına baxmayaraq, Tövrata tabe olmayan insanlardır. Yəni musəvilər deyil, inkarçıdırlar. Necə ki, çəkinmədən şənbə günü qadağası pozmaları da bunu təsdiqləyir. Bu insanların xüsusiyyəti, inkarçı olmalarıyla yanaşı, daim hz. Musa (ə.s)-a və səmimi musəvilərə problem çıxartmış olmalarıdır. Bundan ötrü də, alçaldılmağa layiq görülmüşdürlər.\nBurada diqqətçəkən başqa bir mühüm həqiqət isə, 62-ci ayədə, yenə səmimi musəvi və xristianların tərfilənmələri və axirətlə müjdələnmələridir:\nŞübhəsiz ki, iman gətirənlərin, musəvi, xristian və sabiilərdən Allaha və Axirət gününə iman gətirənlərin və yaxşı iş görənlərin mükafatı öz Rəbbi yanındadır. Onlara heç bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.\nGöründüyü kimi, səmimi musəvi və xristianlar Quranda tərifə layiq görülmüşdürlər. Allahın sevdiyi kəsləri, müsəlmanlar da sevər. Onsuz da bu həm bir məsuliyyət, həm də qəlbdə yaranan təbii və vicdani bir hissdir. Məhz bundan ötrü də, Allahın Quranda bir çox dəfə təkrarlanan bu ayələrinin tələbindən ötrü müsəlmanlar; musəvi və xristianları sevməli, qorumalı və onlara şəfqətlə yanaşmalıdırlar. Açıq şəkildə görüldüyü kimi, Allah bu ayələri vasitəsilə səmimi xristian və musəvilərlə, səmimi müsəlmanlar arasında fərq qoymadığını göstərir. Bu ayə, Kitab Əhlinə qarşı bütün düşmənçilikləri tamamilə ortadan qaldırır.\n“Musəvilərin lənətlənmiş olduğu” aldanması\nƏvvəla; "bütün musəvilər lənətlənmişdir" kimi bir yaraşdırma, Allahın ədalətinə və yaratdığı dinə qətiyyən uyğun gəlməyən bir ifadədir. Birincisi, musəvilik haqq bir dindir və müsəlmanların da peyğəmbəri olan hz. Musa (ə.s)-a endirilmişdir. Allah Quranda, Musəviliyin və musəvilərin olduğunu bildirir, səmimi musəviləri tərifləyir və Quranın hökmünə görə müsəlmanları, bütün kitab əhlini sevməklə və onları qorumaqla məsul tutur. Bəzi Quran ayələrində bilavasitə musəvilərə və Kitab Əhlinə xitab edilir. Buna görə də, musəvilər və xristianlardan da Quran oxuyanlar və Qurandan öyüd-nəsihət alanlar vardır. Halbuki bir mövhumatçıya görə, bir musəvinin əlində Quran tutmasını təsəvvür belə etmək olmaz.\nİkincisi isə, bütün insanlar bu dünyaya imtahan olunmaq üçün gəlmişdirlər. İmtihanlarının nəticəsinə görə axirətdəki mövqeləri müəyyənləşir. Allah dünya həyatının imtahan mühiti olduğunu ayəsində belə xəbər verir:\nƏməl baxımından hansınızın daha yaxşı olduğunuzu sınamaq üçün ölümü və həyatı yaradan Odur. O, üstün və güclüdür, çox bağışlayandır. (Mülk surəsi, 2)\nDolayısilə müsəlmanlar da imtahan olunur, musəvilər də. Bir musəvi ailəsində doğulmuş dünyadan xəbərsiz bir uşağın lənətli olduğunu iddia etmək, Allahın ədalətinə qəti şəkildə ziddir. Nədən olmasından asılı olmayaraq, hələ imtahan olunmamış bir uşağın lənətli olduğunu düşünmək, Allahdan belə ədalətsizlik gözləmək (Allahı tənzih edirik), Allahın ədalətini, şəfqətini, mərhəmətini anlamamaq deməkdir. Lakin; "musəvilər lənətlənmişdir" iddiasıyla ortaya çıxanlar, kiçik-böyük demədən bu azğın məntiqi bütün musəvilərə qarşı işlədirlər. Bəs mövhumatçılar; "musəvilər lənətlənmişdir" iddiasına Qurandan necə dəlil gətirməyə çalışırlar?\nBəqərə surəsinin 88-ci ayəsinin təhlili\nOnlar dedilər: “Qəlblərimiz qapalıdır!” Xeyr, Allah onları məhz inkar etdiklərinə görə lənətləmişdir. Odur ki, onlar olduqca az inanırlar. (Bəqərə surəsi, 88) Əvvəlki ayələrə baxdıqda, burada hz. Musa (ə.s)-ın qövmündən, yəni musəvilər arasından çıxmış bir cəmiyyətə xitab olunduğu aydın olur. Buradakı cəmiyyətin lənətlənmə səbəbi isə, ayədə çox açıq şəkildə ifadə edilmişdir: "İnkar etdiklərinə görə".\nBuradakı cəmiyyət, musəviliyə xəyanət etmiş və əvvəlki ayələrdən də aydın olduğu kimi, peyğəmbərləri belə öldürəcək qədər azğınlaşmış inkarçı bir cəmiyyətdir. Quranda necə müsəlman cəmiyyətlər arasından çıxan təcavüzkar inkarçılar lənətlənmişdirsə, eynilə musəvilər arasından çıxan təcavüzkar inkarçılar da lənətlənmişdir. Dolayasilə ayəyə görə lənətlənənlər üsyankar inkarçılardır, musəvilər və ya müsəlmanlar deyil.\nNisa surəsinin 155-ci ayəsinin təhlili\nBiz onlarla bağladığımız əhdə görə Tur dağını başları üzərinə qaldırdıq və onlara: “Qapıdan səcdə edərək daxil olun!” dedik. Biz onlara: “Şənbə günü üçün qoyulmuş qadağanı pozmayın!” dedik. Beləliklə onlarla möhkəm bir əhd-peyman bağladıq.\n(Nisa surəsi, 154) Onlar bağladıqları əhd-peymanı pozduqlarına, Allahın ayələrini inkar etdiklərinə, peyğəmbərləri haqsız yerə öldürdüklərinə və: “Qəlblərimiz qapalıdır!” demələrinə görə lənətə düçar edildilər. Xeyr, inkar etmələri üzündən Allah onların qəlblərini möhürləmişdir. Onların yalnız az bir hissəsi iman gətirir.\n(Nisa surəsi, 155) Əvvəlki ayələrdə Kitab əhlindən olan inkarçı bir cəmiyyət təsvir edilir və etdikləri bütün azğınlıqlara baxmayaraq, Allah tərəfindən bağışlanan bu cəmiyyətdən alınan əhd-peyman isə, Nisa surəsinin 154-ci ayəsində qeyd olunur. Nisa surəsinin 155-ci ayəsində isə, bu cəmiyyətin bağladıqları əhd-peymanı pozduqları, inkar etdikləri, peyğəmbərləri haqsız yerə öldürdükləri bildirilir. Lənətlənmə səbəbləri məhz bunlardır.\nBu ayələrdən sonrakı ayələrdə, yenə musəvilərdən bəhs edilir və Allah, musəvilərdən olan kafirləri və dərin iman sahiblərini ayrı tutur:\nLakin onlardan (musəvilərdən) elmdə qüvvətli olanlar və möminlər sənə nazil edilənə və səndən əvvəl nazil olana inanır, dosdoğru namaz qılır, zəkat verir, Allaha və Axirət gününə iman gətirirlər. Biz onlara böyük bir mükafat verəcəyik.\n(Nisa surəsi, 162) Musəvilərdən kafir olub da, azğınlıq edənlər barədə fərqli hökm verilmişdir. Eynilə müsəlmanlar arasındakı kafir və azğınlar barədə fərqli hökm verilməsi kimi. Lakin Allah, ayədə açıq şəkildə səmimi musəviləri ayrı tutmuşdur və onlara "böyük mükafat verəcəyini" bildirmişdir. Allahın mükafatlandıracağını bildirdiyi, cənnətlə müjdələdiyi və təriflədiyi musəvi bir cəmiyyətin lənətli olduğunu kim və necə deyə bilər? Allah onları təriflədiyi halda, bir insan ortaya çıxıb da; "bütün musəvilər lənətlənmişdir, onların hamısını öldürmək lazımdır" iddiasıyla necə çıxış edə bilər? Məhz mövhumatçılarin problemi, Allahı lazımınca qiymətləndirə bilməmələri, Quranı başa düşməmələri və sonrakı sətirlərdə nəzərdən keçirəcəyimiz mövzuyla əlaqədar uydurma hədislərin tələsinə düşmüş olmalarıdır.\nBurada mühüm bir məsələyə yenidən diqqət çəkək: Bir insan inkarçı ola bilər, lakin münafiq olmadığı, dindar insanlara problem çıxartmadığı, hörmətkar və dürüst həyat yaşadığı müddətcə daim müsəlmanların himayəsi altında olar. Bu yenə Quranın hökmüylə müsəlmanlara yüklənmiş məsuliyyətdir. Lakin bəhs olunan ayələrdə lənətlənənlər, içində yaşadıqları dindar cəmiyyətə xəyanət etmiş, yəni münafiqlik etmiş, hətta peyğəmbərləri öldürmüş azğın kəslərdir. Allah, peyğəmbərləri öldürmələrini lənətlənmə səbəbi olaraq görmüş, həmçinin onları "əhdlərini pozan", yəni ikiüzlü şəkildə münafiqlik edərək iman edənlərə arxadan zərbə vuran bir cəmiyyət olaraq xarakterizə etmişdir. Bu insanlar hz. Musa (ə.s) və dindar musəvilər üçün də, təhdid meydana gətirmişdirlər. Yəni bu inkarçı insanlar, musəvilər arasından çıxdıqları və ya yalnız inkar etdikləri üçün deyil, günah işlədikləri üçün, Allah qatında lənətlənmişdirlər. Aradakı bu fərq çox yaxşı başa düşülməlidir.\n“Musəvi və xristianları dost tutmama” aldanması\nÜmumiyyətlə mövhumatçılar və bəzi Qərbli İslam əleyhdarları tərəfindən musəvi və xristianlar əleyhinə dəlil kimi göstərilməyə çalışılan Quran ayələrindən biri Maidə surəsindədir:\nEy iman gətirənlər! Musəvi və xristianları dostlar (vəlilər) tutmayın! Onlar bir-birinin dostudurlar. Sizlərdən kim onları özünə dost tutarsa, o da onlardandır. Allah zalım insanları doğru yola yönəltməz. (Maidə surəsi, 51) Ayədə "dost" sözü iki dəfə keçir. "Musəvi və xristianları dostlar (vəlilər) tutmayın" ifadəsində keçən və "dostlar" şəklində tərcümə olunan sözün ərəbcəsi "evliyau"dur. Bu sözün əsil mənaları; "himayəçilər, qanun çərçivəsində məsul şəxslər, övliyalar, əfəndilər, sahiblər və maliklər" sözləridir. "Sizlərdən kim onları özünə dost tutarsa" ifadəsində keçən və yenə "dost" şəklində tərcümə olunan sözün ərəbcəsi isə "yetevellehum"dur. Bu sözün mənası isə; "baxımını boynuna götürər, hakim mövqeyə keçər, hakimiyyəti ələ alar" şəklindədir. Ərəbcə mənasına baxdığımız vaxt, bu ayədə keçən "dost" sözlərinin əslində "rəhbər" mənasını verdiyini asanlıqla anlaya bilərik. Burada müsəlmanlara musəvi və xristianların hakimiyyəti və rəhbərliyi altına girmələri qadağan edilir. (Prof. Dr. Bayraktar Bayraklı, Quran tərcüməsi)\nBuradakı hikməti anlamaq isə çətin deyil. Bütün dinlər eyni tövhid inancına və eyni təməllərə söykənsə də, hər birinin özünəməxsus ibadət formaları və hökmləri var. Dolayısilə musəvilər və ya xristianların rəhbərliyi altındakı müsəlmanların öz ibadət və hökmlərini tətbiq etməkdə çətinlik çəkmə ehtimalları olduqca yüksəkdir. Belə çətinliyin yaranmaması üçün, ayədə belə bir hökm verilmişdir.\nYanlış bilinən başqa bir anlayış: Takiyə\nTakiyə, "qorunmaq, gizlənmək" mənalarını verən bir sözdür. Quranda bu ifadə bir ayədə belə qeyd olunur:\nQəlbi imanla sabit qaldığı halda, təzyiqə məruz qalanlar istisna olmaqla, kim iman gətirdikdən sonra Allahı inkar etsə və qəlbini küfrə açsa, Allahın qəzəbinə düçar olar..."\n(Nəhl surəsi, 106) Bu ayədə xüsusi bir vəziyyət təsvir edilir: Burada imanlı olmasına baxmayaraq, təzyiq altında olan birindən bəhs edilir və olduğu çətin vəziyyətdən xilas olmaq üçün, müvəqqəti olaraq Allahı inkar etdiyini söyləməsi və ya imanını gizlətməsindən söhbət gedir. Qurana görə takiyənin yeganə mənası budur.\nHalbuki takiyə anlayışı, həm hazırda bəzi mövhumatçı İslam anlayışına sahib insanlar tərəfindən fərqli tətbiq edilir, həm də bəzi İslam əleyhdarları tərəfindən səhv başa düşülür. Mövhumatçı İslam anlayışına sahib bəzi insanlar, takiyəni, bütün həyatlarına hakim olması lazım olan ikiüzlülük metodu olaraq istifadə etməyə təşəbbüs edir, heç bir həyati təhlükə olmadığı vəziyyətlərdə belə, İslamdan kənar tətbiqləri rahatlıqla icra edə bilir və saxta hədislər nəticəsində düşmən hesab etdikləri şəxslərə rol xatirinə dostmuş kimi davranırlar.\nBəzi İslam əleyhdarları və ya radikallardan ötrü, İslama şübhəylə yanaşanlar isə, bunu bütün müsəlmanlara aid edib, heç bir müsəlmanın sülh və sevgi barəsindəki sözünə inanmamağın lazım olduğunu, son və böyük müharibə üçün hamısının rol oynadığını iddia edirlər. Onlar, həmin bu müsəlmanlar tərəfindən Quranda qeyd olunan takiyənin belə tətbiq olunduğunu və əslində müharibəni səbirsizliklə gözləyən müsəlmanların rol xatirinə sülh və sevgi nümayəndəsi kimi davrandıqlarını irəli sürürlər. Dolayısilə bu insanlara görə, sevgi və sülhdən danışan hər müsəlman əslində yalan danışır.\nƏlbəttə ki, burada hər iki tərəfin də üzləşdiyi ən böyük problem Qurandan xəbərsiz olmalarıdır.\nƏvvəlcə Quranda qeyd olunan takiyə sözündə mühüm bir şərt var: "Qəlbi imanla sabit qaldığı halda təzyiqə məruz qalanlar istisna olmaqla"... Ayədə bildirilən takiyə üçün şərt, insanın təzyiq və ya təhdid altında, yəni çətin vəziyyətdə qalmasıdır və təzyiqdən qurtulmaq üçün imanını gizlətməsidir; düşmənçiliyini deyil. Uca Allah Quranda Firon ailəsindən olub imanını gizlədən bir insanı xəbər verir:\nFiron ailəsindən olub imanını gizlədən mömin bir kişi dedi: “Siz bir insanı: “Rəbbim Allahdır!” dediyinə görə öldürəcəksinizmi?..." (Mümin surəsi, 28)\nİmanını gizlədən bu insan açıq təhlükə içindədir. Firon kimi dövrün ən zalım hökmdarının yanında yaşayır və ölüm təhdidi altında olmasından ötrü imanını gizlədir, yəni takiyə edir. Bu vəziyyət tam olaraq Qurandakı takiyə şərtinin yerinə yetirildiyi vəziyyətdir. Bu insan ciddi bir təhdid altında olmasından ötrü, iman gətirmiş olmasına baxmayaraq, imanını gizlədir. Qurana görə takiyə yalnız və yalnız belə tətbiq olunar.\nHal-hazırda bəzi mövhumatçı zehniyyətlərin takiyə adı altındakı tətbiqləri və bu tətbiqləri İslama uyğun zənn edən bəzi İslam əleyhdarları, Qurandan uzaq olduqları üçün, sülh və sevginin də qarşısını almağa çalışırlar. Takiyənin Qurandakından fərqli qəbul edilməsi və həyata keçirilməsi hazırda dünyaya dəhşət gətirən müharibə və qarşıdurma mühitini bir cür dəstəkləyir. Bunu etməklə insanlara əsla sülhün bərqərar olunmayacağı təlqini verilir və kütləvi qırğınların, dəhşət ssenarilərinin davam edəcəyi söylənilir.\nBu anlayış Qurana zidd olduğu kimi, məntiqi cəhətdən də ziddir. Bir müsəlmanın Allah rizası üçün bütün həyatını sülhün və qardaşlığın bərqərar olmasına, insanları özünə dost tutmağa həsr etdiyini, bundan ötrü müharibə tərəfdarları və radikallar tərəfindən müxtəlif təhdidlərlə üzləşdiyini, həyatını təhlükəyə atdığını, İslamofobiyanın dağıdıcı təsirini gözə alaraq xristianları və musəviləri dost olmağa razı saldığını, bu dostluq üçün vaxtını, pulunu, imkanlarını və gəncliyini sərf etdiyini... axırda isə, min bir əziyyətlə bir yerə topladığı və bütün çətinliklərə baxmayaraq, aralarında sevgi birliyi yaratdığı insanları bir anda qətl etməyə qərar verdiyini bir düşünün!\nBu olduqca azğın bir dünyagörüşüdür. Əgər bir insan şeytani düşüncəyə sahibdirsə və insanları öldürməyi qərara almışdırsa, bunun üçün mühit və imkan tapmaqda, şübhəsiz ki, çətinlik çəkməz. Bu şeytani fikrini onsuz da hər şəraitdə tətbiq edə bilər. Əgər bunu din adından edəcəksə, onsuz da dini istədikləri kimi istifadə edib, qırğınlar törədən insanlar çox uzaqda deyillər.\nMüsəlman həyatını yalanla yaşamaz, bu haramdır. Əsil müsəlman həyatını daim Qurana görə yaşayar. Müsəlmanlar Quran ayələri əsasında, bu dünyaya sevgini gətirməklə (Məryəm surəsi, 96), bütün dünyada sülhü bərqərar etməklə (Bəqərə surəsi, 208) və birlik və həmrəyliyi hakim etməklə məsuldurlar (Ənfal surəsi, 73). İnkar edənləri belə qoruyub, lazım gəlsə bunun üçün özlərini təhlükəyə atmaqla əmr olunmuşdurlar (Tövbə surəsi, 6). Quranda xüsusi yerə sahib Kitab Əhli ilə isə, qardaş, dost və yaxın yoldaş olmaqla məsuldurlar. Onları qətl etmək və onları zorla öz dinlərinə qaytarmaq üçün deyil; onları sevdikləri, Allahın əmri olduğunu bildikləri və bir yerdə "Allah birdir" dedikləri üçün onlara qucaq açmaqla məsuldurlar. Takiyə anlayışından saxtakarca istifadə edən və müsəlmanlığı müharibə dini kimi göstərməyə çalışanlar, məkrli planlarında müvəffəqiyyət qazana bilməyəcəklər. Çünki məkrli planlar daima pozulmuş olaraq qurulur. Bütün müharibə ssenarilərinə baxmayaraq, üç dinin nümayəndələri bu dünyaya sülhü hakim edəcəklər. Çünki Allah mütləq haqqı üstün edər, sevgi və sülhü istəyər. İnsanları və bütün kainatı sevgi üçün yaratmışdır.\nQurandan mövhumatçılar və İslam əleyhdarlarının musəvi əleyhdarlığına dəlil olaraq gətirməyə çalışdıqları Quran ayələrinin gerçək şərhlərini gördük. İndi isə, mövhumatçılarin musəvi əleyhdarlığını təlqin etmək üçün işlətdikləri və qeydsiz-şərtsiz inandıqları saxta hədisləri açıqlayaq:\nXristianlar və musəvilərlə bağlı saxta hədislər və Qurana görə izahları\n“Həddi büluğa çatmış musəvilərin öldürülməsi” iddiası\nAtiyyə əl-Qurazi belə dedi: "Banu-Quraysa döyüşü günü Rəsulullah (s.ə.v) tənasül üzvləri nahiyəsi tüklənmiş bütün musəvilərin öldürülməsini əmr etdi. Mən o vaxt hələ tüklənməmişdim. Mənim vəziyyətimi Rəsulullaha bildirdilər. Rəsulullah (s.ə.v) də məni buraxdı". (Ebu Davud, Tirmizi, Nesei, İbn Mace, İbn Hibban)\nBu saxta hədislə, həddi büluğa çatmış bütün musəvilərin qətl edilməsi əmri verilmişdir. İslam dini, haqsız yerə insan öldürməyi almağı ən böyük cinayət sayan, səmimi musəviləri böyük mükafatla müjdələyən, sevgi və şəfqəti nəsihət edən bir dindir. Bir insanın "heç bir günahı olmadığı halda" (günahkar olsa belə, onu bağışlamaq əsasdır) sırf musəvi olduğu üçün, həddi büluğa çatdığı vaxt öldürülməsi qətiyyən İslam kimi bir sülh dininin hökmü ola bilməz. Əlbəttə ki, Quranda belə bir hökm yoxdur; belə bir açıqlama Qurana və uca Rəbbimizin bu gözəl dininə böhtan xüsusiyyəti daşıyır. Bu Qurana görə cinayət və qırğındır. Səmimi olub da cəhalət ucbatından inanmadığı müddətcə, belə saxta hədisi hökm kimi qəbul edib, tətbiq edən insan müsəlman deyil, qatildir. Allah səmimi musəviləri təriflədiyi halda, onların qeyd-şərtsiz qətl edilməsini əmr edən bir hökmə inanmaları, mövhumatçılarin cəhalətlərinin ölçüsünü göstərir.\n“Müsəlmanların günahlarının musəvilərə yüklənməsi” iddiası\n"Qiyamət günü müsəlmanlar üzərlərində dağlar boyda günahlarla gələcəklər, Allah (c.c) onların bütün bu günahlarını bağışlayıb, musəvilərin üzərinə yükləyəcək".\nBu saxta hədisi Quranla cavablandıraq:\nÜzərlərində dağlar boyda günahlarla gələn bütün müsəlmanlar öz günahlarından, bütün musəvilər də öz günahlarından ötrü sorğu-sual olunacaqlar. Heç kəs, öz üzərindəki günahı başqasına yükləyə bilməyəcək, yalnız öz günahlarından ötrü sorğu-sual olunacaq. Allah Quranda bunu açıq şəkildə bildirmişdir:\nKim doğru yolla getsə, xeyri onun özünə olar, kim azğınlığa düşsə, ziyanı da onun öz əleyhinə olar. Heç bir günahkar başqasının günahını daşımaz... (İsra surəsi, 15) Digər bir Quran ayəsində Allah, öz günahını təqsirsiz birinin boynuna atmağa çalışan insan barədə də hökmünü də açıq şəkildə bildirmişdir:\nBütün insanlar axirətdə öz əməllərindən ötrü məsuliyyət daşıyacaq. Allahın bildirdiyi kimi; "Allahın hüzuruna qaytarılacağınız gündən qorxun! Sonra hər kəsə qazandığının əvəzi büsbütün veriləcək və onlara haqsızlıq edilməyəcəkdir" (Bəqərə surəsi, 281) ayəsinə görə heç kəs axirətdə haqsızlığa uğradılmayacaq. Heç kəs axirətdə, Rəbbimizin Qatında; "mənim günahlarımı o boynuna götürdü, ona görə günahsızam" deyə bilməyəcək, dünyada çəkinmədən davam etdirdiyi bu aldadıcı zehniyyəti orada davam etdirə bilməyəcəkdir. Çünki əslində bu iddianın saxta olduğunu hər kəs vicdani cəhətdən bilir.\n“Yeməklərin musəvilər ucbatından zay olduğu” iddiası\n"Əgər İsrail oğulları olmasaydı, yeməklər turşumaz, ətlər xarab olmazdı". (Cami-üs Sağir)\nSaxta hədislərin necə bir zehniyyətdən meydana çıxdığını anlamaq və uydurma olduqlarını sübut etmək üçün, bu saxta hədis olduqca əhəmiyyətli bir dəlildir. Kitabın əvvəlindən bəri bəhs etdiyimiz saxta hədislər məhz bu zehniyyətin məhsuludur. Musəvilərin yer üzündə olmayacağı təqdirdə, yeməklərin zay, ətlərin isə xarab olmayacağını iddia edən zehniyyətdən qadınlara, heyvanlara, incəsənətə və bütün sosial həyata dair ürküdücü açıqlamaların meydana çıxması, əlbəttə ki, gözlənilən bir şeydir. Həmin bu saxta hədis, həmçinin musəvilərlə əlaqədar alçaldıcı və düşmən mahiyyətli hədislərin də uydurma və saxta olduğunun mühüm bir dəlilidir. Quranda adı keçən, təriflənən və hz. Musa (ə.s)-ın nəslidən gələn bir cəmiyyətin varlığının, yeməklərin turşumasına və ətlərdən iy gəlməsinə səbəb olduğunu açıqlayan bir inanc sistemi, şübhəsiz ki, qətiyyən bir haqq dinə aid ola bilməz. Həmçinin Rəbbimizin Quranda, Maidə surəsinin 5-ci ayəsində müsəlmanlara; musəvi və xristianların yeməklərini halal buyurduğu da xatırladılmalıdır. Burada qarşımıza Quranın zehniyyətindən fərqli və mövhumatçı bir dünyagörüşü çıxır. Qarşımıza çıxan bu böyük məntiqsizlik, mövhumatçılarin məntiqsizliklərini tam halda açıqlamaq üçün kifayətdir.\n“Ərəb torpaqlarında iki din qalmasın” iddiası\n"Resullahın son sözlərindən biri, (Allah, musəvi və xristianları həlak etsin. Ərəb torpaqlarında iki din qalmasın) idi". (Beyheki) Bu uydurma hədis, yenə, Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-ə atılmış böyük bir böhtandır. Uca Allah Quranda xristianlıq və musəvilik dinlərinin varlığından xəbər vermiş və Quranın bu iki haqq dini təsdiqləyici olaraq göndərildiyini bildirmişdir. Quran bu iki dinin hökmlərini qüvvədən salmır, bu dinləri təsdiqləyir. Bu əhəmiyyətli məlumat Quranın bir çox ayəsində verilmişdir, bu ayələrdən biri belədir:\nO, sənə Kitabı gerçək olaraq, ondan əvvəlkiləri təsdiqləməsi üçün nazil etdi. Tövratı və İncili də O nazil etdi. (Ali İmran surəsi, 3)\nQuran yenə, yer üzündə musəvi və xristianların olacağını və yuxarıdakı sətirlərdə bildirdiyimiz kimi, bunların bir hissəsinin, səmimi və Allahın seçdiyi bir cəmiyyət olacağını xəbər verir. Allah Quranda müsəlmanlara, xristian və musəvilərlə evlənməyi, onların süfrəsində yemək yeməyi halal etmişdir (Bu mövzu bir qədər sonra ətraflı şəkildə açıqlanacaq). Həmçinin uca Rəbbimiz, müsəlmanlara sevgi baxımından ən yaxın olanların "xristianlar" olduğunu bildirir. Allahın təriflədiyi, mükafatlandırdığı, varlığından xəbər verdiyi bu cəmiyyətlər olduğu halda; "Allah musəvi və xristianları həlak etsin" ifadəsinin Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in sözü olmadığı aydındır. Bunu Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in sözüymüş kimi yayanlar, bu böyük böhtandan ötrü günah qazanırlar. Həmin bu saxta hədis, Quranda Kitab Əhli ilə əlaqədar tərifləyici hökmlərlə və Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in Kitab Əhlinə dair tətbiqləriylə tamamilə təkzib edilir. Mövzuyla əlaqədar Quran ayələrinə və Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in tətbiqlərinə bir qədər sonra toxunacağıq.\nTəhqir olaraq “ey Yəhudi”, savab olaraq “Yəhudiyə lənət”\n"Bir insan başqa bir insana (ey yəhudi) dediyi təqdirdə, ona 20 çubuq vurun". (Tirmizi)\n"Kimin kasıba verəcək pulu yoxdursa, Yəhudiyə lənət etsin, eyni savabı qazanar". (Deylemi, İbn-i Adiyy)\nYenə bu saxta hədislərdə də "yəhudi" ifadəsi təhqir kimi göstərilməyə çalışılmış, musəviyə lənət etmək savab kimi qəbul edilmiş və musəvi nifrəti bu yolla yayılmaq istənilmişdir. Mövhumatçılarin niyə bu qədər fərqli din yaşadıqları aydındır. Səmimi musəvilərin axirətdə mükafatlandırılacaqlarını bildirən, səmimiyyətlərini tərifləyən Quran, bu insanların dünyasından tamamilə uzaqdır.\nMusəvi və xristian nifrətinin kökü, bu cəfəngiyatların insanlar üzərində yaydığı əqli pozğunluqdur. Mövhumatçılıq mövzusundakı şikayətlərini İslam əleyhdarlığı şəklində yaymağa çalışanların diqqət verməli olduqları ən böyük məsələ budur. Gerçək İslama və səmimi müsəlmanlara qarşı çıxdıqları vaxt, mövhumatçılığın zehniyyətini ortadan qaldıracaq yeganə böyük silahı yox etməyə çalışar, beləliklə də, özlərinə qayıdacaq bir fəlakəti hazırlayırlar.\n“Yolun dar tərəfinə sıxışdırın”\n"Əbu Hüreyrə (r.ə)-dən Peyğəmbər (s.ə.v)-dən eşitmiş olaraq rəvayət edildiyinə görə Rəsulullah (s.ə.v) belə söyləmişdir: “Musəvilər və xristianlarla (rastlaşdığınızda) əvvəla siz salam verməyin. Yolda gedərkən onlardan birinə rast gəlsəniz, onu yolun dar tərəfinə sıxışdırın”. (Muslim, Buluğu'l Meram IV cild, CİHÂD BAHSİ, Cizye Ve Hüdne Babı»1335/1125- ())\nSevgini, nəzakəti və ən başda isə, kitab əhlini qorumağı öyrədən haqq bir dinin hökmlərinə qarşı uydurulmuş bu hədis böyük vəhşilik göstəricisi və yenə Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-ə atılmış bir böhtandır. Quranın hökmlərinə uyğun olaraq, musəvi və xristianlara qarşı fövqəladə şəfqət və sevgi göstərmiş Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in tətbiqləriylə tamamilə ziddiyyət təşkil edən bu məntiq, bu saxta hədis vasitəsilə Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in sözüymüş kimi çatdırılır.\n“Musəvi ağacı qarqat”\n"Belə ki, Musəvilər daşların və ağacların arxasında gizlənəcək, amma ağac və daşlar dilə gələrək “ey müsəlman! Ey Allah (c.c)-ın qulu! Gəl, bax mənim arxamda musəvi var, burada gizləndi, mənim arxamda, gəl onu cəzalandır” deyəcək. Bunu təkcə “qarqat” ağacı söyləməyəcək, çünki o musəvi ağacıdır” deyə buyurulmuşdur.\n(Kitab-ul Fiten H. 2239)\nMusəvi əleyhdarlığı mövzusunda, bəlkə də, ən çox istifadə edilmiş hədis, qarqat ağacı ilə əlaqədar olan bu saxta hədisdir. Bu hədisə görə bir musəvi daşın və ya ağacın arxasında gizləndiyi təqdirdə öldürülməlidir. Bu çürük məntiqə görə həmin bu musəvi günahsız biri, bir uşaq, dindar və ya sevgi dolu biri ola bilər. Yenə bu saxta hədisə görə, ağacın arxasında xüsusiyyətlərindən asılı olmayaraq, hər hansı bir musəvi gizləndiyi vaxt, daş və ağac bir şəkildə bunu hər hansı müsəlmana çatdırır və o musəvi də kimliyindən asılı olmayaraq, mütləq öldürülür. Kiçik bir uşaq olsa belə...\nHalbuki bu, Qurana görə cinayətdir. Özünü müsəlman sayan bir insan saxta hədislərə inanıb da; "ağac mənə əmr elədi" deyib ağacın arxasındakı musəvini öldürsə, öldürülən musəvi cənnətə gedə bilər, amma özü tövbə etmədiyi müddətcə axirətdə cinayət işlədiyindən ötrü cəzalandırılar. Üstəlik, bu, elə dəhşətamiz sistemdir ki, belə bir yalana inananlar asanlıqla "daş mənə əmr verdi" və ya "ağac mənə xəbər verdi" kimi saxtakarlıqlarla ortaya çıxa bilər və rahatlıqla qırğın törədə bilərlər. Bunu niyə etdikləri soruşulduqda isə, daşın verdiyi əmri göstərə bilərlər. Belə saxtakar bir sistemdə onları sorğu-sual edən biri də olmayacaq. Onsuz da sistemləri Qurana görə işləmir. Sistemləri; öldürməyi, alçaltmağı, bir kənara sıxışdırmağı mübah görən bir sistemdir. Halbuki Allah Quranda onların bu saxtakar sistemlərini alçaldır:\nSizə nə olub, bu necə mühakimədir yürüdürsünüz? Məgər heç öyüd alıb düşünmürsünüz? Yoxsa sizin aydın bir dəliliniz vardır? Əgər doğru deyirsinizsə, kitabınızı gətirin!\n(Saffat surəsi, 154-157)\nİndi isə musəvilər və xristianlarla əlaqədar uydurulmuş bu hədislərin Quranla və Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in tətbiqləriylə necə təkzib olunduğunu görək:\nMüsəlmanlar kitab əhli ilə evlənə bilərlər, onların yeməkləri müsəlmanlara, müsəlmanların yeməkləri də onlara halaldır:\nBu gün pak nemətlər sizə halal edildi. Kitab verilənlərin (musəvi və xristianların) yeməkləri sizə halal, sizin yeməkləriniz də onlara halaldır. İsmətli və azad mömin qadınlar da, sizdən əvvəl Kitab verilənlərin (musəvi və xristianların) azad və ismətli qadınları da, namuslu olub zinakarlıq etməmək və aşna saxlamamaq şərti ilə mehrlərini verdiyiniz təqdirdə sizə halaldır. İmanı inkar edənin əməlləri boşa çıxar və o, Axirətdə ziyana uğrayanlardan olar. (Maidə surəsi, 5)\nBu ayə, çox müxtəlif və əhəmiyyətli təfərrüatlarla kitab əhlinin müsəlmanlar üçün dəyərini açıqlayan bir ayədir. Bu ayənin hökmünə görə müsəlman bir kişiyə, kitab əhlindən olan qadınlarla evlənə bilmək haqqı verilmişdir. Buradakı haqq əhəmiyyətli bir haqqdır, çünki Quranın; "murdar qadınlar murdar kişilərə, murdar kişilər isə murdar qadınlara, eləcə də təmiz və əməlisaleh qadınlar təmiz və əməlisaleh kişilərə, təmiz və əməlisaleh kişilər də təmiz və əməlisaleh qadınlara layiqdirlər..." (Nur surəsi, 26) əmrindən ötrü müsəlmanlar təmiz və yaxşı insanlarla evlənməklə məsuldurlar. Bu hökmlə musəvi və xristianların təmiz və yaxşı insanlar olduqlarına dair mühüm bir işarə verilmişdir.\nBununla yanaşı, bu ayə ilə bildirilən mühüm bir xüsus var. Bir müsəlman, musəvi və ya xristian qadını həyat yoldaşı olaraq alır, ona; "arvadım, həyat yoldaşım, sevgilim" deyə xitab edir, onunla ailə həyatı qurur, bütün ömrünü onunla birlikdə keçirir, hətta axirətdə də əbədi həyatını onunla birlikdə keçirməyə niyyət edir. Bu insan, bütün dünya həyatı boyu bütün çətinlikləri, gözəllikləri bölüşdüyü yeganə insan olur. Xəstələndiklərində bir-birlərinə baxır və bir-birlərinə etibar edirlər.\nMövhumatçılarin ölçüsünə görə bir insan; "sevgilim" dediyi, ömrünü birlikdə keçirdiyi, öz canını əmanət etdiyi, öz uşaqlarının anası olan bir insana, xristian və ya musəvi olduğu üçün qəflətən düşmən kəsilərək, onu lənətləndiyinimi deyəcək? Bütün həyatını onunla keçirdikdən sonra bir gün; "bu ağac mənə xəbər verdi, arvadım bir musəvidir və onun arxasında gizlənir" deyib onu qətlə yetirməyə mi qərar verəcək? Bir insan bunu ancaq, əqli çatışmazlıqdan əziyyət çəkdikdə edə bilər. Qurana tabe olan, ağlı başında bir müsəlman üçün musəvilərə və xristianlara göstərəcəyi sevgi ölçüsü bu ayədə bildirilmişdir.\nAyədə həmçinin müsəlmanlara əhəmiyyətli bir haqq da verilir: Kitab əhlinin yeməyindən yemək haqqı. Bu mühüm bir xüsusdur, çünki məlum olduğu kimi, müsəlmanlar özlərinə haram buyurulmuş bəzi yeməkləri yeməməyə diqqət göstərməlidirlər. Bu yeməklərdən bəziləri donuz əti və Allahdan başqası üçün kəsilmiş heyvanlardır. Musəvi və xristianların yeməklərinin müsəlmanlara halal buyurulması, bu insanların etibarlı olduğuna dair zəmanətdir. Bu musəvi və xristianlara da aiddir, həmçinin ayənin hökmünə görə müsəlmanların yeməkləri də onlara halal buyurulmuşdur.\nBurada həmçinin digər bir dostluq ifadəsinə də diqqət çəkilməlidir. Kitab əhli və müsəlmanlar yemək yeyilən eyni bir mühitdə ola bilir, bir-birlərinin qonağı ola bilir, eyni süfrə başında əyləşə bilir və bir-birlərini qonaq qəbul edə bilirlər. Burada dostluq əlaqəsi təsvir edilir. Kinə, öldürməyə əsaslanan nifrət mühiti deyil, sevgi, dostluq və qardaşlıq mühiti təsvir edilir.\nBu ayədə keçən hökmlər bir mövhumatçının əsla yanaşmayacağı və əsla qəbul etməyəcəyi hökmlərdir. Quranla verilmiş bu haqq mövhumatçılarin dünyasında həm haram, həm də dəhşətli bir ssenaridir. Bir mövhumatçıdan, kitab əhlindən bir insanla evlənməyin və ya onun qonağı olaraq süfrəsindən yemək yeməyin mümkün olub olmadığı soruşulsa, bunu hiddətlə rədd edəcəkdir. Aydındır ki, mövhumatçılarin hökmləri Qurandan deyil, çünki hökm qoyanın Quran olduğunu qəbul etmirlər.\nKitab əhlinin mövqeyini təkcə bu ayə açıqlamır. Allah Quranda kitab əhlindən olan bəzi insanları tərifləyir. Mövzuyla əlaqədar ayələr bu cürdür:\nHamısı eyni cür deyillər. Kitab əhli içərisində elə bir camaat vardır ki, onlar gecələri ayaq üstə durub Allahın ayələrini oxuyaraq səcdəyə qapanarlar. Belələri Allaha, Axirət gününə iman gətirir, yaxşı işlər görməyi buyurur, pis əməlləri qadağan edir və xeyirxah işlərdə yarışırlar. Məhz onlar əməlisalehlərdəndirlər. Onların etdiyi yaxşılıqlar əvəzsiz qalmayacaqdır. Allah müttəqiləri tanıyır. (Ali İmran surəsi, 113-115)\nHəqiqətən, Kitab əhlindən elələri də var ki, həm Allaha, həm sizə nazil edilənə, həm də özlərinə nazil edilənə (Allaha böyük hörmət göstərərək) iman gətirir, Allahın ayələrini ucuz qiymətə satmırlar. Onların öz Rəbbi yanında mükafatları vardır. Şübhəsiz ki, Allah tez haqq-hesab çəkəndir.\n(Ali İmran surəsi, 199)\nQurandan əvvəl özlərinə Kitab verdiyimiz kəslər ona iman gətirirlər. Onlara Quran oxunduğu zaman: “Biz ona iman gətirdik. O, həqiqətən də, Rəbbimizdən olan haqdır. Biz ondan əvvəl də müsəlman idik!” deyirlər. (Qəsas surəsi, 52- 53)\n(Nisa surəsi, 162) Şübhəsiz ki, iman gətirənlərin, musəvi, xristian və sabiilərdən Allaha və Axirət gününə iman gətirənlərin və yaxşı iş görənlərin mükafatı öz Rəbbi yanındadır. Onlara heç bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər. (Bəqərə surəsi, 62)\nİman gətirənlərin, habelə musəvi, sabii və xristianlardan Allaha və Axirət gününə iman gətirib yaxşı iş görənlərin heç bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər. (Maidə surəsi, 69)\n“Biz xristianlarıq!” deyənləri isə sevgi baxımından iman gətirənlərə ən yaxın olduğunu görəcəksən. Çünki onların arasında keşişlər və rahiblər vardır və onlar təkəbbürlük göstərmirlər. Allahın elçisinə nazil ediləni dinlədikləri zaman haqqı bildiklərinə görə onların gözlərinin yaşla dolduğunu görərsən. Onlar deyərlər: “Ey Rəbbimiz! Biz iman gətirdik, bizi də şahidlərlə bir yerə yaz! Nə üçün biz Allaha və bizə gələn haqqa inanmayaq? Biz ki Rəbbimizin bizi əməlisaleh camaatın arasına daxil edəcəyinə ümid edirik”. Belə dediklərinə görə də Allah onları ağacları altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları Cənnət bağları ilə mükafatlandırdı. Yaxşı iş görənlərin mükafatı budur.\n(Maidə surəsi, 82-85)\nAllah İsrail oğulları ilə əhd bağlamışdı. Biz onlardan on iki etibarlı nəzarətçi təyin etdik. Allah dedi: “Mən sizinləyəm. Əgər namaz qılsanız, zəkat versəniz, Mənim elçilərimə inanıb, müdafiə edib, yardım etsəniz və kasıblara könüllü yardım etməklə Allaha gözəl bir borc versəniz, əlbəttə, Mən təqsirlərinizdən keçər və sizi ağacları altından çaylar axan Cənnət bağlarına daxil edərəm. Sizlərdən kimsə bundan sonra inkar etsə, bilsin ki, artıq o, doğru yoldan azmışdır”. (Maidə surəsi, 12)\nAyələrdən, səmimi və əməlisaleh musəvi və xristianların, Quranda gözəl sözlərlə tərifləndiyini və Allah tərəfindən mükafatla müjdələndiklərini çox açıq şəkildə başa düşmək olur. Allah bu insanları cənnətinə alacağını bildirir. Bu Allahın həmin bu insanlara sevgi ifadəsidir. Bir müsəlman Allahın sevdiyi, cənnətinə qəbul etdiyi, razı qaldığı bir insana, necə düşmən ola bilər? Qurana görə ola bilməz. Qurana görə belə bir düşmənçilik günahdır. Dolayısilə mövhumatçılar Quran ayələrinə məhəl qoymamaqla, saxta hədisləri özlərinə rəhbər tutmaqla, kitab əhli düşmənçiliyini yaymaqla, İslama görə günah işləyirlər.\nİçərilərindən zülm edənlər istisna olmaqla Kitab əhli ilə ən gözəl tərzdə mübahisə edin və deyin: “Biz həm özümüzə nazil olana, həm də sizə nazil olana iman gətirdik. Bizim də məbudumuz, sizin də məbudunuz birdir. Biz yalnız Ona təslim olmuşuq”.\n(Ənkəbut surəsi, 46) De: “Ey Kitab əhli! Bizim və sizin aranızda olan eyni bir kəlməyə (tövhidə) gəlin ki, Allahdan başqasına ibadət etməyək, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayaq və Allahı qoyub bir-birimizi ilahiləşdirməyək”. Əgər onlar üz döndərsələr, deyin: “Şahid olun ki, biz müsəlmanlarıq!” (Ali İmran surəsi, 64) Bu ayələrdən göründüyü kimi, müsəlmanların vəzifəsi Kitab Əhlini pisləmək, küncə sıxışdırmaq, onlara kin bəsləmək, hətta onları öldürmək deyil; onları yalnız gözəl şəkildə Allahın birliyinə çağırmaqdır. Tövhid inancı, hər üç dində də təməl inancdır. Müsəlmanlar, Kitab Əhli ilə görüşüb müzakirələr aparır, onlara təbliğ edir, onları Allahın birliyinə və endirilən bütün haqq kitablara inanmağa dəvət edirlər. Aralarında əlaqə, təbliğ və dostluq var. Bir müsəlman Qurana görə, bir musəvi və ya xristian gördüyündə, küncə sıxışdırıb, itələyib kobudluq etməklə deyil, onunla ən gözəl tərzdə danışmaq və yenə onu gözəl şəkildə Allahın birliyinə çağırmaqla borcludur.\nMüsəlmanların kitab əhliylə ədalətlə rəftar etməsi\nAllah din uğrunda sizinlə vuruşmayan və sizi öz diyarınızdan qovub çıxartmayan kimsələrə yaxşılıq etmənizi və onlarla insafla davranmanızı sizə qadağan etmir. Şübhəsiz ki, Allah ədalətli olanları sevir. (Mumtəhənə surəsi, 8) Daha əvvəl qeyd etdiyimiz kimi, musəvi, xristian və ya müsəlman, yaxud da hər hansı cəmiyyətdən çıxmasından asılı olmayaraq, din uğrunda iman edənlərlə vuruşan, problem çıxardan, öldürməyə cürət edən, iman edənləri yaşadıqları yerlərdən qovub çıxartmağa yönələn azğın insanlar daima Quranda pislənilir və alçaldılırlar. Lakin yerdə qalanlara, yəni zülm etməyən insanlara qarşı isə, müsəlmanlar mütləq ədalətli davranmaqla vəzifəlidirlər. Bəzən ədalət, insanın öz əleyhinə də davranmasını tələb edə bilər. Öz əleyhinə belə olsa, ədalətli olmaq fəzilətdir. Müsəlmanlar, məhz bu fəziləti Allahın əmri olaraq yerinə yetirirlər. Bu öhdəlik, digər bir ayədə belə ifadə edilmişdir:\nEy iman gətirənlər! Şahidliyiniz özünüzün və ya valideynlərin, ya da yaxın qohumların əleyhinə olsa belə, Allah şahidləri olub ədaləti qoruyun... (Nisa surəsi, 135) Bu hökmün tələbindən ötrü, müsəlmanlar, bəzən öz haqqlarını bir kənara qoyaraq, musəvi və xristianların haqqlarını, hətta dinsizlərin haqqlarını belə müdafiə edirlər. Dolayısilə Qurandakı ədalət sistemi; "musəvilərə lənət edənin savab qazanacağını" iddia edən azğın mövhumatçı anlayışa tam mənasıyla ziddir.\nQuranda kitab əhlinin mövqeyi açıq şəkildə bildirilmişdir. Bu fəsildə nümunə verdiyimiz saxta hədislər, bilavasitə Quranla ziddiyyət təşkil edir. Bunu Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in tətbiqlərində və onun tətbiqlərini nümunə götürən, bütün digər müsəlmanlarda açıq şəkildə görmək mümkündür:\nPeyğəmbərimiz (s.ə.v)-in kitab əhli ilə olan münasibətləri\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in, kitab süfrələrinin başında əyləşdiyinə, xəstələrini baş çəkdiyinə və onlara nemətlər ikram etdiyinə əhlinin toy dair rəvayətlər var.\n· Hz. Məhəmməd (s.ə.v) nəcran xristianları yanına gəldikdə oturmaları üçün abasını yerə sərmiş, onları bu şəkildə qonaq qəbul etmişdir.\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in xanımlarından biri Misirdən gələn xristianlardan Mariya binti Şemun (r.ə) idi.\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in həyat yoldaşlarından hz. Səfiyyə anamız isə, Hüyey ibn Axtab adında Mədinədəki musəvilərdən Madıroğulları qəbiləsi rəisinin qızı idi.\n· Hz. Məhəmməd (s.ə.v), Əvs və Xəzrəc qəbilələri ilə bağlanılan Mədinə müqaviləsinə musəvilərin də qoşulmasına icazə vermiş və beləliklə, musəvilərin də müsəlmanlar arasında, ayrı bir dini qrup olaraq varlıqlarını davam etdirmələrini təmin etmişdir.\n· Mədinə müqaviləsinə qoşulan "bəni-əfv musəviləri, iman gətirənlərlə birlikdə bir xalq meydana gətirdilər. Musəvilərin dini özlərinə, müsəlmanların dini də özlərinədir" hökmüylə, müsəlmanların musəvilərin və inanclarına göstərdikləri anlayışın təməli Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in dövründə atılmışdır. Mədinə müqaviləsinin 26-33-cü maddələrində kitab əhlindən olan vətəndaşların müsəlmanlarla eyni hüquqlara sahib olduqları, 16-cı maddədə isə onlara haqsızlıq edilə bilməyəcəyi ifadə edilir.\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v) 630-cu ildə, müsəlman olduqlarını bildirmək üçün Mədinəyə gələn Himyar hökmdarının elçilərinə bu təlimatı vermişdir: "Bir musəvi və ya bir xristian, müsəlman olduqları təqdirdə, möminlərdən olarlar (onlarla eyni hüquqlara sahibdirlər). Kim musəvi və ya xristian qalmaq istəyirsə, ona müdaxilə edilə bilməz". (İbn Hişâm, es-Sîre, II, 586)\n· Nəcran xristianları Mədinəyə altmış nəfərlik heyət göndərdilər. Mədinəyə çatan Nəcran heyəti, məsciddə Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in hüzuruna çıxdılar, ibadət vaxtları gəldiyi zaman məsciddə ibadət etmək istədilər, səhabələr buna etiraz etdi, lkain Allahın elçisi məscidi onların ixtiyarına verdi. Onlar da şərqə dönərək ibadətlərini yerinə yetirdilər. (İbn Hişam, es-Sire, Beyrut ts., I,573-574; Hamîdullah, İslâm Peygamberi, I,619-620)\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v) dövründə musəvi və xristianlara verilən əmannamələrlə (düşmənə verilən, əmniyyətdə olduqlarını bildirən kağız) kitab əhlinin hüquqları zəmanət altına alınmışdır. Sonrakı dövrlərdə hər hansı anlaşmazlıq yarandıqda kitab əhli bu əmannamələri göstərmişdir. Məsələn, Dəməşqli xristianlar yaranmış bir problemdən ötrü, özlərinə verilmiş əmannamələri o dövrün xəlifəsi olan hz. Ömərə təqdim edərək, çıxış yolu tələb etdikləri tarix kitablarında qeyd olunan bir məlumatdır.\n· Peyğəmbərimiz hz. Məhəmməd (s.ə.v)-in, xristian olan İbn Harris ibn Kab və qövmünə yazdırdığı müqavilə mətnində: "Şərqdə və Qərbdə yaşayan bütün xristianların dinləri, kilsələri, canları, namusu və malları Allahın, Peyğəmbərin və bütün möminlərin himayəsindədir. Xristianlıq dinini yaşayanlardan heç kəs, İslamı qəbul etməyə məcbur edilməyəcək. Xristianlardan biri hər hansı cinayətə və ya haqsızlığa məruz qalsa, müsəlmanlar ona kömək etmək məcburiyyətindədirlər" maddələrini yazdırmışdır.\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v) tərəfindən Edruh, Makna, Heybər, Nəcran və Akabeli Kitab əhlinə verilən bəraətlar, müsəlmanların kitab əhlinin can və mal təhlükəsizliyini zəmanət altına aldıqlarını və onlara inanc və ibadət azadlığı haqqı tanıdıqlarını göstərir.\n· Peyğəmbərimiz (s.ə.v) təbliğə başladığı zaman, ilk dəfə Məkkədə bəzi xristianlarla qarşılaşmışdı. Hətta özünə vəhy gəlməyə başladığı ilk günlərində hz. Xədicə və Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-lə ilk danışanlardan biri Varaqa ibn Nofəl də İncilin əl yazmalarına sahib bir xristiandı. (Buhârî, Bedu'l- Vahy 3)\n· Xəlifələr dövründə dağılan kilsələr müsəlmanlar tərəfindən bərpa edilir, yeni sinaqoqların və monastırların inşasına icazə verilirdi. Məsələn, Ktesifonun xaricində yerləşən və əvvəllər Patriarx Mar Amme tərəfindən yandırılmış St. Sergius monastırı, hz. Osmanın dövründə yenidən inşa edilmişdir.\n· Suriyanın fəthindən sonra Şamdakı Əziz Con kilsəsində, müsəlmanlar cümə namazlarını qılırdı, xristianlar da bazar günləri öz dini ibadətlərini sərbəst şəkildə yerinə yetirirdilər. Hər iki dinin mənsubları, eyni məsciddən sülh içində istifadə edirdilər.\n· Səhabələr səfərlərə çıxdıqları və ya səfərləri əsnasında getdikləri yol üzərində yerləşən monastırlarda qalırdılar, kitab əhli ilə bağlanılmış müqavilələrdə bu məsələyə dair maddələr vardı.\nBir müsəlman, göndərilmiş bütün peyğəmbərlərə və göndərilmiş bütün haqq kitablara inanmaq məcburiyyətindədir. Peyğəmbərlər arasında fərq qoymamaq, müsəlmanlığın Quranda bildirilən hökmüdür və bu hökmə riayət etməyən, ayənin hökmünə tabe olmamış və dindən çıxmış sayılır. Məhz bundan ötrü də, müsəlmanlar olaraq hz. Məhəmməd (s.ə.v) necə bizim peyğəmbərimizdirsə, hz. İsa (ə.s) və hz. Musa (ə.s) da bizim peyğəmbərlərimizdir. Biz necə müsəlmanıqsa, eyni zamanda xristian və musəvilərik. Bu, müsəlmanlığın ən əhəmiyyətli şərtlərindən biridir.\nQuranda musəvilər və xristianlardan bəhs edildiyi kimi, Tövrat və İncildən də bəhs edilir. Allah bu haqq kitabları Quranda tərifləmişdir. Daha əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, Quranın endirilmə səbəbi bu haqq kitabların hökmünü ortadan qaldırmaq deyil, onları "təsdiqləməkdir". Hər nə qədər bu kitablarda vaxt keçdikcə yanlış şərh olunmuş hissələr ortaya çıxsa da, Quranla üst-üstə düşən hissələr yenə Quranla təsdiqlənmişdir. Bir çox ayədə ifadə edilən bu hökm Quranda açıq şəkildə bildirilmişdir:\nMəhz bundan ötrü də, biz müsəlmanlar, Quranı rəhbər tutaraq bu haqq kitabların Allahın qatından endirildiyinə inanmaqla məsuluq. Quranla təsdiqlənmiş hər hökm, tətbiq və söz, müsəlmanlar üçün hidayət rəhbəridir.\nQuranın təriflədiyi haqq kitabları, bir mövhumatçının saxta hədisləri dəlil göstərərək etibarsız sayması, İslamda qəbul edilə bilməz. Əsil müsəlmanların rəhbəri Qurandır və Quranda Tövrat və İncil barədə bu hökmlər verilir:\nŞübhəsiz ki, Tövratı Biz nazil etmişik. Onda hidayət və nur vardır. Allaha təslim olan peyğəmbərlər musəvilər üçün bununla, rəbbanilər və əhbarlara Allahın Kitabını qorumaq vəzifəsi verildiyindən və ona şahid olduqlarından, onunla hökm verirdilər. İnsanlardan qorxmayın, Məndən qorxun! Ayələrimi ucuz qiymətə satmayın. Allahın nazil etdiyi ilə hökm verməyənlər – məhz onlar kafirlərdir. (Maidə surəsi, 44)\nOnların ardınca Məryəm oğlu İsanı özündən əvvəlki Tövratı təsdiqləyici olaraq göndərdik. Ona içərisində hidayət və nur olan, özündən əvvəlki Tövratı təsdiqləyən, müttəqilər üçün doğru yol göstəricisi və öyüd-nəsihət olan İncili verdik. (Maidə surəsi, 46) Ondan əvvəl Musanın rəhbər və mərhəmət olan Kitabı var idi. Bu isə zalımları qorxutmaq və yaxşı iş görənlərə müjdə vermək üçün ərəb dilində nazil edilmiş, əvvəlkiləri təsdiq edən bir Kitabdır. (Əhqaf surəsi, 12)\nO, sənə Kitabı gerçək olaraq, ondan əvvəlkiləri təsdiqləməsi üçün nazil etdi. Tövratı və İncili də O nazil etdi - daha əvvəllər insanlara doğru yolu göstərən rəhbər olmaq üçün. Haqqı batildən ayıranı (Furqanı) da O nazil etdi...\n(Ali İmran surəsi, 3-4)\nQoy İncil əhli Allahın onda nazil etdiyi ilə hökm versinlər. Allahın nazil etdiyi ilə hökm verməyənlər – məhz onlar fasiqlərdir. (Maidə surəsi, 47)\nBu, şəhərlər anası (Məkkəni) və onun ətrafındakıları xəbərdar etməyin üçün nazil etdiyimiz, özündən əvvəlkiləri təsdiq edən mübarək bir Kitabdır. Axirətə inananlar ona da inanırlar. Onlar namazlarını doğru-düzgün qılırlar.\n(Ənam surəsi, 92)\nOnlar: “Allah insana heç bir şey nazil etməmişdir” deməklə Allahı layiqincə qiymətləndirmədilər. De: “Musanın insanlar üçün nur və doğru yolu göstərən rəhbər olaraq gətirdiyi Kitabı kim nazil etmişdir? Siz onu kağızlara yazıb bir qismini göstərir, çoxunu isə gizlədirsiniz. Axı, sizin də, atalarınızın da bilmədiyiniz şeylər sizə öyrədilmişdir”. Sən: “Allah!” de, sonra da onları burax ki, gördükləri boş işlərlə əylənsinlər. (Ənam surəsi, 91)\nBiz sənə, özündən əvvəlki kitabları təsdiqləyən və onları mühafizə edən Kitabı haqq olaraq nazil etdik. Elə isə onların arasında Allahın sənə nazil etdiyi Kitabla hökm ver. Sənə gələn haqdan ayrılıb onların istəklərinə tabe olma. Sizlərdən hər biriniz üçün bir şəriət və bir yol təyin etdik. Əgər Allah istəsəydi, sizi tək bir ümmət edərdi. Lakin başqa-başqa olmanız sizə verdikləri ilə sizi imtahan etməsi üçündür. Yaxşı işlər görməkdə bir-birinizlə yarışın. Hamınızın qayıdışı Allaha olacaq və O, ziddiyyətə düşəcəyiniz şeylər barəsində sizə xəbər verəcəkdir. (Maidə surəsi, 48) Əgər onlar Tövrata, İncilə və Rəbbindən özlərinə nazil edilənə düzgün əməl etsəydilər, onlar başları üstündə və ayaqları altında olan nemətlərdən yeyərdilər. Onların arasında həddini aşmayan (mötədil) bir camaat vardır. Lakin onların çoxunun etdiyi əməllər necə də pisdir. (Maidə surəsi, 66) Biz əvvəlki nəsilləri məhv etdikdən sonra Musaya insanlar üçün bəsirətlər, doğru yol göstəricisi və rəhmət olaraq Kitab (Tövrat) verdik ki, bəlkə, düşünüb öyüd alsınlar. (Qəsas surəsi, 43)\nOnlar dedilər: “Ey qövmümüz! Biz, həqiqətən də, Musadan sonra nazil edilmiş, özündən əvvəlkiləri təsdiqləyən, haqqa və düz yola yönəldən bir Kitab dinlədik! (Əhqaf surəsi, 30)\nHəqiqətən, Kitab əhlindən elələri də var ki, həm Allaha, həm sizə nazil edilənə, həm də özlərinə nazil edilənə (Allaha böyük hörmət göstərərək) iman gətirir, Allahın ayələrini ucuz qiymətə satmırlar. Onların öz Rəbbi yanında mükafatları vardır. Şübhəsiz ki, Allah tez haqq-hesab çəkəndir. (Ali İmran surəsi, 199)\n...Bu Quran uydurulmuş bir kəlam deyildir. Ancaq özündən əvvəlkiləri təsdiqləyən və hər şeyi müxtəlif formalarda izah edəndir; iman gətirəcək bir camaat üçün hidayət və mərhəmətdir. (Yusif surəsi, 111)\nAllah Quranda Tövratı; "bir nur və hidayət", "bəsirət və rəhmətə qovuşduracaq bir rəhbər" olaraq xarakterizə edir. Allah Quranda İncili isə; "içində hidayət və nur olan, özündən əvvəlki Tövratı təsdiq edən, müttəqilər üçün doğru yol göstəricisi və öyüd-nəsihət" olaraq xarakterizə edir. Səhih Tövrat və İncil, bir nur və hidayət rəhbəri olaraq təriflənir. Bu, Quranın hökmüdür. Bundan ayrı hökm gətirənlər və özləri üçün bu haqq kitabları etibarsız hesab edənlər, açıq şəkildə görüldüyü kimi yalan danışırlar.\nBunu, Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in tətbiqlərindən də anlamaq mümkündür: Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in Tövrat və İncillə bağlı tətbiqləri\nMüslim belə nəql etmişdir: "Əbu Hüreyrənin şahidliyi ilə, hz. Peyğəmbər (s.ə.v)-in sözünü nəql etmişdir; hz. Məhəmməd (s.ə.v) əvvəllər belə demişdir: “Kitab əhlindən olanlar Tövratı ivrit dilində oxuyurdular və müsəlmanlar üçün ərəb dilinə tərcümə edirdilər”” (Mişkatu'l Masabih, 1-ci kitab, 6-cı hissə, səh. 42)\n"Əl-Hafiz əl-Zəhəbi belə yazır: “Musəvilikdən imtina edib İslam dinini qəbul edən Abdullah İbn Salam hz. Peyğəmbər (s.ə.v)-in yanına gəldi və ona: “(Dünən gecə) Quranı və Tövratı oxudum” dedi. Rəsullullah (s.ə.v) də ona belə cavab verdi: “Bunu bir gecə oxu və digərini də başqa bir gecə oxu”.\n(al-Thalabi, Al-İman al-Thalabi Tathkarar al-Huffadh, I cild, səh. 27)\n"Hz. Məhəmməd (s.ə.v)-in yaxın ətrafından Abdullah İbn Əmr, tez-tez Tövrat oxuyurmuş. Bir gecə yuxusunda bir əlində bal, digərində isə, yağ tutduğunu, bəzən bal tutan əlindən, bəzən də yağ tutan əlindən yediyini görür. Abdullah İbn Əmr yuxusunu hz. Məhəmməd (s.ə.v)-ə danışır. Hz. Məhəmməd (s.ə.v) də, Abdullahın yuxusunu iki Kitab, yəni bəzən Tövrat bəzən də Quranı oxuması şəklində yozur". (Buhârî, Sahîh-i Buhârî, VI cild, 987. hadis, səh. 439)\nƏbu Səid əl-Xudridən belə rəvayət olunur: “Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-ə: "Ey Allahın elçisi! İsrail oğullarından məlumatlar alıb əlavələr edə bilərikmi?" dedik. O da belə buyurdu: "Bəli, İsrail oğullarından da məlumatlar alıb əlavələr edə bilərsiniz, bunda problem yoxdur. Onlardan məlumatlar alıb əlavələr etsəniz, bilin ki, yanlarında daha maraqlı məlumatlar vardır".\n(Hanbel, Müsned, 111/12, hadis no:11034)\nQurana görə musəvilərin müqəddəs torpaqlarda yaşamaq haqqı var\nÜmumiyyətlə bəzi müsəlman cəmiyyətlər, Quran ayələrini bilmədiklərindən və İslam dini barədəki məlumatları olduqca az olduğundan musəviləri müqəddəs torpaqlardan uzaqlaşdırmaq və ya oradakı İsrail dövlətini xəritədən silmək kimi təhdidlərlə ortaya çıxırlar. Halbuki bu insanlar bunu etməklə, Qurana zidd hərəkət etdiklərindən xəbərsizdirlər.\nQurana görə, musəvilərin müqəddəs torpaqlarda yaşamaq haqqı var. Bu mövzudakı Quran ayələri bu cürdür:\nO zaman Musa öz qövmünə demişdi: “Ey qövmüm! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın. O, sizin aranızdan peyğəmbərlər göndərdi, sizi hökmdarlar təyin etdi və aləmlərdən heç kəsə vermədiyini sizə verdi. Ey qövmüm! Allahın sizin üçün müəyyən etdiyi müqəddəs torpağa daxil olun və arxa çevirməyin ki, ziyana uğrayaraq dönməyəsiniz”. (Maidə surəsi, 21) Bundan sonra İsrail oğullarına: “O torpaqda (yurdda) yaşayın! Axirət vədi gəlib yetişdiyi zaman sizin hamınızı toplayacağıq” dedik. (İsra surəsi, 104)\nQuran ayələrində açıq şəkildə göründüyü kimi, musəvilər Tövrata görə olduğu kimi, Qurana görə də müqəddəs torpaqlarda yaşamalıdırlar. Onsuz da musəvilərin müqəddəs torpaqlarda yaşamaları gözəl şeydir, həqiqi müsəlmanlar üçün sevinc vəsiləsidir. Allahın 3000 illik vədinin reallaşdığını görmək, hz. İbrahim (ə.s) və hz. Musa (ə.s)-ın söylədiklərinin gerçəkləşdiyinə şahidlik etmək, çox böyük bir müjdədir. Allah minlərlə il bundan əvvəl; "musəvilər o torpaqlarda yaşayacaqlar" demişdir və biz bu möcüzənin hal-hazırda reallaşdığını görürük. Bu, həyəcanla izlənilməli və sevinilməli olan, çox fövqəladə bir gözəllikdir.\nBurada bunun qeyd olunması çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Allah Quranda və Tövratda gerçək iman sahiblərinə bir şərt qoymuşdur: "Sülh". Musəvilər müqəddəs torpaqlarda yaşayacaqlar, müsəlmanlar və xristianlar da yaşayacaqlar. Onlar birlikdə bu bölgədə sülhü və sevgini bərqərar edəcəklər. Qardaşlıq içində yaşayacaqlar. Hamıya bölgədəki torpaqlardan böyük pay çatar. Heç kəs sürgün edilməyəcək, evini-yurdunu tərk etməyəcək, belə bir şey yaşanmayacaqdır. Allah daima hamımızın sülh içində yaşamasını istəyər.\nSülhün bərqərar olunması üçün də, torpaq hərisliyi bitməli, düşmənçilik ortadan qalxmalı və mövhumatçılığın saxta zehniyyəti qəti surətdə yox edilməlidir. Bütün bunlar üçün haqq dinlərə, din əxlaqına, dindarlara və Qurana ehtiyac var. Torpaq və ya ideologiya hərisliyindən ötrü yaşanan qarşıdurmalar daim böyüyüb qorxunc hal almağa məhkumdur. Bu problemi isə, Quranı mənbə göstərərək gerçək din anlayışını öyrədən doğru təhsil aradan qaldıra bilər. Belə təhsil bütün yanlışlıqları aradan qaldırar, bütün düşmənçilikləri yox edər. Zehniyyəti dəyişən bir insan düşmənçilik və ya müharibə üçün, əsla səbəb tapa bilməyəcək. Bunun tək yolu isə təhsildir.\nCopyright © 2016 Design Studio 313 Bu sayt hörmətli Adnan Oktarın əsərlərindən istifadə edilərək hazırlanılmışdır. page_top


Birinci xanım qızları ilə - Sərgidə+Fotolar\n7 May 2014 15:43\nMayın 7-də Heydər Əliyev Mərkəzində tanınmış fotoqraf Adrian Sternin "Afrikanın vəhşi təbiəti" adlı fərdi sərgisi açılıb.\nburo247.az xəbər verir ki, sərgi IDEA (Ətraf mühitin mühafizəsi naminə beynəlxaq dialoq) İctimai Birliyinin təşəbbüsü, Heydər Əliyev Fondu və Heydər Əliyev Mərkəzinin təşkilati dəstəyi ilə keçiriləcək Qafqaz Biomüxtəlifliyi Sammiti çərçivəsində təşkil olunub.\nSərginin açılış mərasimində Azərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və İSESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban Əliyeva, IDEA (Ətraf mühitin mühafizəsi naminə beynəlxalq dialoq) İctimai Birliyinin rəhbəri, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva iştirak ediblər.\nSərginin məqsədi vəhşi təbiətin zənginliklərinə və onun qorunmasının vacibliyinə diqqət çəkməkdir. Heydər Əliyev Mərkəzindəki sərgidə müəllifin 35 əsəri təqdim edilir. A.Stern Ümümdünya Vəhşi Təbiət Fondunun Cənubi Afrikadakı nümayəndəliyinin fotoqrafı olaraq vəhşi təbiətin qorunması, təsviri materiallardan istifadə edərək brakonyerlik və digər aktual məsələlər barədə müzakirələrin aparılması və tədbirlər görülməsini stimullaşdırmaq üçün aktiv fəaliyyət göstərir. Hazırda Adrian Stern Qafqaz bəbiri və onun Azərbaycanda mövcudluğu haqqında sənədli film üzərində işləyir.


Daha sonra VII Azərbaycan-Rusiya Regionlararası Forumunda mükafatlandırma mərasimi keçirilib. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə təhsil sahəsində səmərəli fəaliyyətinə və xidmətlərinə görə təltif olunmuş Həştərxan vilayətində yerləşən Heydər Əliyev adına 11 nömrəli orta məktəbin direktoru Tatyana Tixomirovaya "Tərəqqi" medalı təqdim olunub. Medalı Azərbaycan prezidentinin köməkçisi, Prezident Administrasiyasının İctimai-siyasi məsələlər şöbəsinin müdiri Əli Həsənov təqdim edib. Qeyd edək ki, Heydər Əliyev adına 11 nömrəli orta məktəb Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü və dəstəyi ilə açılıb və Fondun Həştərxan vilayətində həyata keçirdiyi layihələrdən biridir. Həştərxandakı fəaliyyətinə görə, Azərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva "Həştərxan vilayəti qarşısındakı xidmətlərinə görə" ordeni ilə təltif edilib. (Apa)


Qadınlar hansı kişilərə üstünlük verirlər? » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nTarix: 26-02-2012, 00:52\nSəs ver: ABŞ-da aparılmış bir araşdırmanın çox maraqlı nəticələri var. Sən demə, çağdaş kişilərin arasında romantik filmlərlə teleseriallara baxanda göz yaşlarını saxlaya bilməyib kövrələn, sevgilisinə sarılıb ağlayanlar az deyil. Qadınlar da kişilərin belə davranışını çox sevirlər.Milli.Az CNBS-yə istinadən bildirir ki, "Häagen-Dazs” şirkətinin sifarişi ilə keçirilmiş sorğuya qatılan kişilərin çoxu hamam otağında olarkən sabunu köpükləndirməkdən xorşlandıqlarını, bir də kövrələrkən ağladıqlarını etiraf ediblər.Sorğuda iştirak etmiş 1000 qadının 77 faizi isə maço davranışdan metrointimuallığa keçid edən kişilərin belə hərəkətlərini çox bəyəndiklərini deyiblər."Müasir kişilərdə artıq əvvəlki kişilərdə olan qabalıq və sərtlik səviyyəsi yoxdur. İndiki kişilərin çoxu duyğulananda ağlayır, hisslərini gizlətmirlər. Qadınlar da yumşaq, hisslərini gizlətməyən kişiləri sevirlər", - ekspert Ed Qalf deyib. NoName


Azərbaycanda şikayətə görə baş məşqçi kənarlaşdırıldı, federasiya buraxıldı\nFederasiyanın mətbuat xidmətindən apasport.az saytına verilən məlumata görə, qurumun ofisində baş tutan yığıncaqda şikayətlərə baxılıb.\nŞikayətlər haqqında federasiyasının prezidenti, İdarə Heyətinin sədri Ceyhun Əşrəfov məruzə edib. Şikayətlər araşdırıldıqdan sonra İdarə Heyətinin qərarına əsasən baş məşqçi Abbas Hümbətov məşqçilikdən uzaqlaşdırılıb.\nBundan başqa, federasiyasının prezidentinin, vitse-prezidentlərinin, İdarə Heyətinin səlahiyyətlərinin dayandırılması və qurumun Ali Orqanı olan Konfransının çağırılması haqqında məruzəçi vitse-prezident Samir İsmayılov danışıb. İdarə Heyətinin qərarına əsasən, Sindo-Ryu və Pençak Silat Federasiyasının rəhbərliyi tam tərkibdə istefaya göndərilib.\nBeynəlxalq Sindo-Ryu və Pençak Silat Federasiyasının (PERSİLAT) rəhbərliyi Azərbaycan Sindo-Ryu və Pençak Silat Federasiyasının İdarə Heyətinin qərarını dəstəkləyib.\nArdınca Azərbaycan Sindo-Ryu və Pençak Silat Federasiyasının növbəti konfransı keçirilib. Yığıncaqda 11 nəfərdən ibarət yeni İdarə Heyəti, vitse-prezidentlər, baş məşqçi və nəzarət təftiş komissiyasının üzvləri, hakimlər kollegiyası seçilərək, növbəti 4 il üçün təsdiq olunular.\nFederasiyanın prezidenti yekdilliklə Ceyhun Əşrəfov seçilib.\nSindo-Ryu və Pençak Silat Federasiyası


Azərbaycan Prezidentinin növbəti müsahibəsi də nikbinlik notları ilə zəngindir - XALQQAZETI.COM\nƏlbəttə, bizi narahat edən məsələlər var – regionumuzda gərginliyin artması. Lakin biz müsbət dinamikanı da görürük, əvvəllər bu cür sıx qarşılıqlı fəaliyyəti olmayan ölkələr bu gün, demək olar ki, müttəfiqlər kimi hərəkət edir və regional sabitliyə böyük töhfə verirlər. Buna görə də çoxqütblü dünya artıq reallıqdır. Düşünürəm ki, bu meyillər getdikcə daha da möhkəmlənəcək. Bu, müsbət haldır, çünki bu, dünyada sabitliyə zəmanətdir.\nDünyanın aparıcı dövlətlərinin, mötəbər beynəlxalq təşkilatların, qlobal miqyasda fəaliyyət göstərən şirkət və korporasiyaların Davos Dünya İqtisadi Forumuna böyük maraqla qatılması təsadüfi deyil. Çünki bu ünsiyyətin, görüş və müzakirələrin səmərəsini istisnasız olaraq hamı görür. Biz fəxr edirik ki, Azərbaycan dövləti də həmin forumun fəal üzvlərindən biri kimi tanınır. Daha maraqlı olan məqamlardan biri isə odur ki, Prezident İlham Əliyev həmin forum çərçivəsində xüsusi diqqət mərkəzində olan dövlət xadimidir.\nDövlət başçımız builki forum çərçivəsində də -- yanvarın 20-də Davosda Rusiyanın “Rossiya-24” televiziya kanalına müsahibə verib. “Rossiya-1” və “Rossiya-24” kanalları dövlətimizin başçısının müsahibəsini yayımlayıb. Təbii ki, bu müsahibə əsasən forumun təməl prinsipi olan iqtisadi məsələləri əhatə edirdi. Amma mən bir azərbaycanlı olaraq, həmin müsahibənin təqdimatında eşitdiyim fikirlərdən-- xüsusi məmnunluq duydum. Aparıcı dedi ki, “OPEC+” bu gün neftin ədalətli qiymətini müəyyənləşdirməyə kömək edən çoxtərəfli əməkdaşlığın uğurlu formatıdır. Neft bazarının iştirakçıları arasındakı sövdələşmə öz səmərəsini göstərdi. Onu uzatmaq gərəkdir. Bu fikirləri kanalımıza müsahibədə Davos Forumunun kuluarlarında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev söyləyib”.\nBurada fəxr etməli olduğumuz məqam Azərbaycan rəhbərliyinin beynəlxalq bazarda neftin qiymətini tənzimləyən əməkdaşlıq formatında iştirak etməsi və bu faktın dünyanın aparıcı televiziyalarından birinin əsas proqramında səsləndirilməsi idi. Bundan başqa, rusiyalı jurnalist bu il neftin qiymətində hansı dinamikanın – müsbət, yoxsa mənfi – gözlənildiyini də məhz Azərbaycan Prezidentindən soruşurdu.\nDaim reallığı nəzərə alan, əsaslandırılmamış heç bir fikir söyləməyən Azərbaycan Prezidenti bu dəfə də öz ənənəsinə sadiq qalaraq dedi ki, proqnoz vermək çətindir. Prezidentin fikrincə, qiymətlərin bugünkü səviyyəsi həm istehsalçıları, həm də istehlakçıları qane edir: “Azərbaycana gəldikdə, bu il bizim büdcəmizdə neftin bir barrelinin qiyməti 55 dollar nəzərdə tutulub. Lakin indi qiymət xeyli yüksəkdir. Buna görə də düşünürəm ki, əgər hər hansı forsmajor vəziyyət yaranmasa, qiymət 55-65 dollar diapazonunda qalacaq. Üstəlik, “OPEC+” formatı çox səmərəlidir və Azərbaycan bu formatın işində fəal iştirak edir. Biz öz üzərimizə götürdüyümüz öhdəliklərlə əlaqədar hasilatı azaldırıq və mahiyyət etibarilə bu gün OPEC-ə daxil olmayan ölkələr də özlərini OPEC üzvləri kimi aparırlar. Buna görə də “OPEC+” çoxtərəfli əməkdaşlığın olduqca uğurlu formatıdır və bizim fikrimizcə, mahiyyət etibarilə, bu gün neftin qiymətinin ədalətli olduğunu müəyyənləşdirib”.\nJurnalistin beynəlxalq aləmdə kimlərinsə təkqütblülük arzusu ilə yaşadığına işarə edərək verdiyi sual da Azərbaycan Prezidenti tərəfindən nikbinliklə cavablandırıldı. Prezident xatırlatdı ki, əvvəllər bu cür sıx qarşılıqlı fəaliyyəti olmayan ölkələr bu gün, demək olar ki, müttəfiqlər kimi hərəkət edir və regional sabitliyə böyük töhfə verirlər. Buna görə də çoxqütblü dünya artıq reallıqdır: “Düşünürəm ki, bu meyillər getdikcə daha da möhkəmlənəcək. Bu, müsbət haldır, çünki bu, dünyada sabitliyə zəmanətdir”.\nO ki qaldı, iri ölkələrin bəzi hallarda hegemonluq etmək, birqütblü dünya düzəni formalaşdırmaq istəyinə, Prezidentimizin fikrincə, iri dövlətlərin həmişə öz hüdudlarından kənarda maraqları olur və hər ölkə özü üçün daha yaxşı şəraitə nail olmaq, öz təsir dairəsini genişləndirmək istəyir: “Burada təzə heç nə yoxdur. Biz bunu əsrlərboyu müşahidə edirik, sadəcə, müxtəlif intensivlik dərəcəsi ilə. Buna görə məsələ bunda deyil, bugünkü dünya nizamının konstruksiyası, o cümlədən beynəlxalq münasibətlərin konstruksiyası çoxqütblülüyü nəzərdə tutur. BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin tərkibinə baxsaq, bu, artıq dünyanın çoxqütblülüyünün əksidir. Daimi üzvlərdən birinin razılığı olmadan heç bir qərar qəbul edilə bilməz. Buna görə də düşünürəm ki, ölkələr özləri üçün birqütblülüyü təmin etməyə çalışmamalı, əksinə, hamı üçün sərfəli olan əməkdaşlıq elementləri tapmalıdırlar”.\nÜmumiyyətlə, Prezident İlham Əliyevin “Rossiya -24” telekanalına verdiyi bütün müsahibələrdə beynəlxalq aləmdə gedən proseslərə olduqca aydın və ədalətli münasibət bildirilib. Məsələn, dövlət başçımızın 2014-cü il noyabrın 28-də həmin telekanalın əməkdaşının “Bu il biz dünya xəritəsində özünü “İraq--Şam İslam Dövləti” adlandıran yeni bir terrorçu qurumun yaranmasını gördük. Bu radikal islamçı qruplaşma get-gedə yeni əraziləri zəbt edir və qonşularına hədə-qorxu gəlir. Deməliyik ki, bu hadisələr Azərbaycandan o qədər də uzaqda baş vermir. Bu təcavüzkar və yetərincə qətiyyətli fenomen barədə Siz nə fikirləşirsiniz?” – sualını cavablandırarkən, haqlı olaraq, bəzi dairələrin ünvanına qınaq səsləndirilmişdi.\nPrezident xatırlatmışdı ki, əvvələn, vəziyyəti düzgün qiymətləndirmək üçün bu qondarma strukturun necə əmələ gəlməsini, haradan meydana çıxmasını dəqiq başa düşmək lazımdır: “Axı, o, başqa planetdən uçub gəlməyib. Bütün bunlar ən azı son 10 ildə məhz Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrin nəticəsidir. Bu, Yaxın Şərqdə həyata keçirilən siyasətin bəhrəsi və həmin siyasətin nəticəsidir. Bu, bir daha sübut edir ki, radikal, fanatik qrupların dəstəklənməsi məsələlərində çox ehtiyatlı və uzaqgörən olmaq lazımdır… Mənim fikrimcə, öz həllini tapmalı olan başlıca məsələ budur. Bu məsələ dünyanın aparıcı ölkələri tərəfindən həll edilməyincə, radikalizmə və terrorizmə qarşı mübarizədə ümumi anlaşma olmayınca belə vəziyyətlər daim yaranacaq”.\nDövlət başçımızın “Rossiya-24” telekanalına 2018-ci il dekabrın 25-də verdiyi müsahibədə isə bilavasitə öz regionumuzdakı terrorçuları dəstəkləyənlər qınanılmışdı: “Biz bu illər ərzində çox böyük inkişaf yolu keçmişik və Azərbaycanla Ermənistan arasında iqtisadi potensialın və bütün digər komponentlərin balansı artıq çoxdan pozulub. Düşünürəm ki, bizim iqtisadiyyatımızı, enerji, nəqliyyat layihələrinin potensialını gücləndirmək üzrə siyasətimiz müəyyən dərəcədə Ermənistanda baş verənlərə səbəb olub. Erməni cəmiyyətini narahat edən bütün digər məsələlərlə yanaşı, bu ilin baharında baş vermiş hadisələrin amillərindən biri Ermənistanın düşdüyü və ya özünü yuvarlatdığı ağır sosial-iqtisadi vəziyyət olub. Bu isə mən qəti əminəm ki, Ermənistan --Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmamasının nəticəsində baş verib. Buna görə də düşünürəm ki, həm Ermənistan cəmiyyətində, həm də hakim strukturlarda daha yaxşı başa düşəcəklər ki, münaqişə yalnız ədalətli nizamlandıqdan, işğal olunmuş ərazilər azad olunduqdan sonra Ermənistan iqtisadiyyatı xeyli arta bilər”.\nSonda qayıdaq dövlət başçımızın adı çəkilən televiziyaya müsahibələrindəki Azərbaycan – Rusiya dostluq və tərəfdaşlıq münasibətlərinə verdiyi önəmin üstünə. Ötən il dekabrın 5-də “Rossiya 24” telekanalı “Bakutel 2019” 25-ci Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya, İnnovasiya və Yüksək Texnologiyalar Sərgisi ilə bağlı reportaj yayımlamışdı. Reportajda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müsahibəsi də yer alırdı.\nPrezident İlham Əliyev həmin müsahibənin sonunda demişdi: “Azərbaycan müasir texnologiyaların idxalçısı, daha artıq dərəcədə idxalçısı və istehlakçısıdır. Rusiya isə inkişaf etmiş elmi potensialı və Rusiya rəhbərliyinin bu sahəyə göstərdiyi böyük diqqət sayəsində istehsalçıya çevrilir. Buna görə də ölkələrimiz arasında dostluq münasibətlərini əsas götürərək bu istiqamətdə Rusiya qurumları ilə işləmək bizim üçün çox maraqlı olardı. Çünki heç kəs üçün sirr deyil ki, bu, həm təhlükəsizlik, həm texnologiya, həm də biznes deməkdir, ümumiyyətlə, bu, ölkələrin potensialı deməkdir”.\n29 2020 01:51 - XƏBƏRLƏR


Finlandiyanın Baş naziri Sanna Marin (solda) və Finlandiya prezidenti Sauli Niinisto Helsinkidə Prezident sarayında Finlandiyanın NATO-ya üzvlük üçün müraciət etdiyini elan etmək üçün mətbuat konfransı keçirir, 15 may 2022-ci il.\nFinlandiya Rusiya prezidenti Vladimir Putinin bu addımın qonşu ölkələr arasında dinc münasibətlərə “mənfi təsir göstərə biləcəyi” haqda xəbərdarlığına əhəmiyyət verməyərək, bazar günü NATO Qərb hərbi alyansına qoşulmaq üçün müraciət etmək niyyətində olduğunu rəsmən elan edib.\nPrezident Sauli Niinisto və baş nazir Sanna Marin NATO-ya üzvlüklə bağlı müraciət haqda Helsinkidə prezident sarayında açıqlama veriblər.\n“Bu, tarixi bir gündür”, Niinisto bildirib və “yeni dövr başlayır”, deyərək əlavə edib.\nFinlandiyanın İkinci Dünya Müharibəsindən sonra yaradılmış 30 üzvdən ibarət ABŞ-ın üstünlük təşkil etdiyi hərbi ittifaqa daxil olmaq istədiyini elan etməsi Rusiyanın fevralın 24-də Ukraynaya hərbi müdaxiləsi və hücumların davam etdirilməsindən sonra gözlənilən idi.\nFinlandiyanın qərbdə qonşusu olan İsveçin də iki əsrdir hərbi neytrallığına son qoyaraq, alyansa üzv olmağı qarşıya məqsəd qoyacağı gözlənilir.\nNATO-nun baş katibi Yens Stoltenberqin onların alyansda alqışlanacağını bildirməsi ilə Skandinaviyanın bu iki ölkəsinin NATO-ya üzvlük haqda müraciətləri belə görünür tez zamanda nəzərdən keçiriləcək.\nKremlin mətbuat xidmətinin bildirdiyinə görə, Putin şənbə günü Niinisto ilə telefon söhbəti zamanı Finlandiya liderinə xəbərdarlıq edib ki, “ənənəvi hərbi neytrallıq siyasətindən imtina etmək səhv olardı, çünki Finlandiyanın təhlükəsizliyinə heç bir təhdid yoxdur”.\n“Ölkənin xarici siyasətində bu cür dəyişiklik uzun illər ərzində mehriban qonşuluq və tərəfdaşlıq ruhunda qurulmuş və qarşılıqlı faydalı olan Rusiya-Finlandiya münasibətlərinə mənfi təsir göstərə bilər”- deyə, bəyanatda bildirilir.\nFinlandiyanın Rusiya ilə 1300 kilometrlik sərhədi NATO-nun hər hansı ilə ölkəsi ilə Rusiya arasında ən uzun sərhəd olacaq.\n“Finlandiya və İsveç artıq NATO-nun ən yaxın tərəfdaşlarıdır”, NATO baş katibinin müavini Mirça Coana bazar günü Berlində NATO üzvlərinin Rusiyanın hərbi təcavüzü qarşısında Ukraynaya davamlı dəstək və Atlantik alyansın genişlənməsi məsələlərini müzakirə etmək üçün bir araya gəldiyi zaman bildirib.\nRusiya NATO-ya üzv olmaq istəyinə cavab olaraq Finlandiyaya elektrik enerjisini kəsib. Finlandiya enerjisinin 10 faizini Rusiyadan alır və hazırda bu boşluğu İsveç doldurur.\nTürkiyə əvvəlcə Finlandiya və İsveçin təhlükəsizlik alyansına qoşulmasından narahatlığını ifadə edib, lakin şənbə günü bu ehtimala qapının bağlı olmadığını bildirib. NATO-nun istənilən genişlənməsi üçün mövcud üzvlərin yekdil razılığı tələb olunur.\nBirləşmiş Ştatlar Finlandiya və İsveçin NATO-ya üzvlüklə bağlı müraciətlərini dəstəkləyəcəyini bildirib.


İkinci Azərbaycan Kənd İnvestisiya Layihəsinin həyata keçirdiyi "Yem Sexinin Tikintisi" layihəsinin Açılış Mərasimi » AZKIL\n» İkinci Azərbaycan Kənd İnvestisiya Layihəsinin həyata keçirdiyi "Yem Sexinin Tikintisi" layihəsinin Açılış Mərasimi\nİkinci Azərbaycan Kənd İnvestisiya Layihəsi tərəfindən həyata keçirilmiş növbəti pilot gəligətirən layihənin açılış mərasimi 22 iyun, 2014-cü il tarixdə Biləsuvar rayonunun Yuxarı Ağalı icmasında düzənləndi. Yuxarı Ağalı icması Biləsuvar rayon mərkəzindən 8 km. aralıda yerləşir. Burada heyvandarlıq sürətlə inkişaf etməsinə və eyni zamanda yem istehsalı üçün kifayət qədər xammal olmasına baxmayaraq kənardan yem məhsulları baha qiymətə gətirilirdi. Bundan əlavə hər bir ailədən olan məktəbli oğlan uşaqları mal-qaranın otarılması üçün dərslərdən qalmaq məcburiyyətində idilər ki, bu da onların təhsilində müəyyən fasilələrə səbəb olurdu. Məhz bu səbəblərdən icmada yem sexinin tikilməsinə böyük ehtiyac vardı.\nBu promlemi həll etmək üçün Yuxarı Ağalı icmasında AzKİL2-nin maddi vəsaiti hesabına "Yem Sexinin Tikintisi" layihəsi uğurla həyata keçirilib. Layihə çərçivəsində eni 5 m. və uzunluğu 5 m. olan yem sexi üçün bina tikilərək hasara alınıb. Həyətdə bir ədəd talvar, bir tonluq su çəni estakada ilə birlikdə quraşdırılıb, bir gözlü vanna otağı və bir ayaqyolu, eləcə də çirkab quyusu tikilib. Layihənin nəticəsi olaraq Yuxarı Ağalıda yeni iş yerləri açılacaq, icma sakinləri daha ucuz qiymətə yem məhsuları əldə edə biləcəklər. Artıq rayon mərkəzinə və kənar rayonlara nəqliyyat xərci cəkərək yem gətirilməsinə ehtiyac olmayacaq. Əldə olunan gəlirdən icmanın sosial problemlərinin həllində istifadə olunacaq. Bu layihədən Yuxarı Ağalı icması ilə yanaşı, həmçinin qonşu Muğan, Ağalıkənd və Əmənkənd icmalarının üzvləri və qonşu Cəlilabad rayonunun Üçtəpə, Gülməmmədli icmalarının fermerləri də faydalanacaqlar.\nLayihənin açılışında Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri, Dünya Bankının İkinci Azərbaycan Kənd İnvestisiya Layihəsi üzrə Tapşırıq qrupunun rəhbəri Daniel Ouen, DB ekspertləri, AzKİL2-nin direktor müavini, İcma İnkişafı və Bacarıqların Artırılması üzrə menecer Gülbəniz Qənbərova, AzKİL2 Muğan-Salyan zonası üzrə Proqram Mütəxəssisi Fəridə Eminova, Yuxarı Ağalı icra nümayəndəsi Məhəmməd Fətəliyev, bələdiyyə sədri Etibar Əcəmov, Yuxarı Ağalı icma qrupunun sədri Sirxan Zalıyev, Biznes Qrupunun üzvü Qənimət Mahmudova, kənd ağsaqqalları və ziyalılar, eləcədə AzKİL2-nin Bakıdan və regionlardan olan işçi heyəti iştirak etdilər. Kənd ağsaqqaları və ziyalılar onların problemlərinin həllində göstərilən diqqətə görə Azərbaycan Hökumətinə, Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinə, AzKİL2-yə və Dünya Bankına öz minnətdarlıqlarını bildiriblər. Rəmzi qırmızı lent kəsilməsinin və istismara verilən layihəyə birgə baxışın ardından Yuxarı Ağalı kəndinin özfəaliyyət ansanblı rəngarəng konsert proqramı ilə çıxış etdi. Tədbirdə iştirak edən yerli kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinin hazırladıqları reportajlar həmin axşam xəbər bülletenlrində yayımlandı.


“Yalnız irəli! – Gülnar Səma şəhid kapitan Ceyhun Həsənovu anır – Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalı\nŞƏHİD KAPİTAN, VƏTƏN MÜHARİBƏSİ QƏHRƏMANI CEYHUN HƏSƏNOV MİSİLSİZ RƏŞADƏTİ İLƏ NƏSİLLƏRƏ NÜMUNƏ OLDU\nAzərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kapitanı, Vətən müharibəsinin şəhidi Ceyhun Aydın oğlu Həsənov 1985-ci il oktyabrın 29-da Tovuz rayonunun Çeşməli kəndində dünyaya göz açmışdı. Bakıda böyümüş, Naxçıvanda və Beyləqanda işləmişdi. Vətən müharibəsinin ilk günündə – 27 sentyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə canını vətənə fəda etdi.\nO, ilk təhsilini Xətai rayonunda Ədalət Abbasov adına 257 nömrəli tam orta məktəbdə (1992-2001) almışdı. Sonralar Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə (2001-2003) və Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (2004-2008) hərb elminin sirlərinə yiyələnmişdi. Təhsilini davam etdirmək üçün Təlim Tədris MərkəzinəBakı Ali Birləşmiş Komandirlər məktəbində zabit ixtisası kursuna göndərilmişdi.\nOrta məktəbdə oxuduğu müddətdə basketbol yarışlarında, fənn olimpiadalarında, müdavim vaxtlarında güləş yarışlarında, sonralar Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin cüdo birinciliyində qalibiyyətin qürurunu yaşamışdı. Ailəsinin yaxın qohumu, Müdafiə Nazirliyi mətbuat xidmətinin zabiti şəhid İlqar Verdiyevin uğurları Ceyhunda hərb sənətini seçməsinə həvəs yaratmışdı. Bununla belə, dayısı Məstan Novruzov və iki yaxın qohumu birinci Qarabağ döyüşlərində şəhidlik zirvəsini fəth etmişdi. Ailə gələnəklərini peşəsi ilə davam etdirən Ceyhun 2018-ci ilin 1 iyulunda ailə qurmuş, 2019-cu ilin 6 avqustunda əkiz oğlanları Cahid və Cavidan dünyaya gəlmişdi.\n21 oktyabr 2019-cu ildən Beyləqandakı N saylı hərbi hissədə xidmət edirdi. Vətən müharibəsi başlayan gün Cəbrayıl, Xocavənd, Füzuli istiqamətində uğurlu əks-həmlə döyüşlərində tarix yazanlardan oldu kapitan Ceyhun Həsənov.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamlarına əsasən Ceyhun Həsənov ölümündən sonra “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” (09.12.2020) fəxri adına layiq görülüb, “Vətən uğrunda” (15.12.2020), “Füzulinin azad olunmasına görə” (25.12.2020), “Qubadlının azad olunmasına görə” (29.12.2020) medalları ilə təltif edilib.\nCeyhunun ilk və son savaş günü haqqında onun döyüş yoldaşlarından olan çavuş Şahin Mehdiyev deyir: “Füzuli istiqaməti uğrunda düşmənin ilk müdafiə səddini yaranlar sırasında bizim heyət də vardı. Biz bir yerdə üç aya yaxın idi ki, təlim keçirdik. Ceyhun Həsənov Beyləqan rayonunda N saylı hərbi hissədə bölük komandiri vəzifəsindəydi. O, həm də PDM komandiri olub. 27 sentyabr 2020-ci ildə müharibə başlananda Ceyhun öz şəxsi heyəti və 7 BMP, 4 tank, bir neçə başqa texnika ilə hərəkətə keçdi.\nKomandirin PDM-i öndəydi. Şiddətli döyüş gedirdi. Hər tərəfdən bizi atəşə tutmuşdular. Bir neçə texnikamız sıradan çıxdı. Şəhidlərimiz var idi. Buna baxmayaraq Ceyhun Həsənovun bacarığı sayəsində bir neçə yüksəkliyi aldıq, üç erməni postunu məhv etdik. Komandir tez-tez bizə səslənirdi: İgidlər, dayanmaq olmaz! Yalnız irəli!” Döyüş daha da şiddətləndi. Ermənilərin birinci eşalonu darmadağın olmuşdu. Ancaq mənfur düşmən hər tərəfdən, hər növ silahdan istifadə edirdi. Mən komandirin oturduğu PDM-in tuşlayıcısı idim. Sürücümüz isə Qərib Balacayev idi. Komandir tez-tez “Afərin, igidlərim!” hayqıraraq bizə böyük ruh yüksəkliyi verirdi. O döyüşdə bizə verilmiş tapşırığı yerinə yetirdik, istədiyimiz mövqeləri tutduq. Komandir gördü ki, mənfur düşmən sağdan bizim heyəti mühasirəyə almaq üçün hərəkətə keçib, Qəribin PDM-i sağa döndərməsini əmr etdi. Bilirdik ki, ora girmək çox təhlükəlidi. Amma komandir dedi ki, igidlər, başqa yolumuz yoxdur, düşmən bizim 60-a yaxın heyəti mühasirəyə ala bilər. Balacayev ləngimədən PDM-i onun əmr etdiyi tərəfə sürdü. Komandir Ceyhun Həsənov istədiyinə nail oldu, düşmən itki verib geri çəkildi. Amma çox təəssüf ki, sonra biz dönəndə tank əleyhinə minaya düşdük. Cəsur komandirimiz kapitan Ceyhun Həsənov və PDM-i idarə edən Qərib Balacayev qəhrəmancasına şəhid oldular, mən isə yaralandım. Komandir son nəfəsində məndən soruşdu: “Şahin, sonuncu mövqeni vurduqmu?” Cavab verdim ki, bəli, komandir, vurduq. Gülümsəyərək əlimi sıxdı. Gözlərini yumaraq şəhidlik zirvəsinə yüksəldi. Ruhu şad olsun!”\nBir oğul anası olan və onu da vətən uğrunda şəhid vermiş Səmayə xanım qəhrəman övladı haqqında qürurla danışır və şəhid kapitanın ruhuna xitabən deyir: “Oğlum, azad etdiyin torpaqlarda daima ruhun dolaşacaq. Əkiz övladların səni şəkillərdə, tarixlərdə axtaracaq, qəhrəmanlığınla fəxr edəcəklər. Sən Vətənini balalarından da, anandan da yüksəkdə tutdun, Ceyhun. Həyatda sənə nə əziyyət çəkmişəmsə, halalın olsun, oğlum! Vətənimiz, xalqımız səni unutmayacaq!”


Əvvəlcə Rövnəq Abdullayev gedir...\n23 Dekabr 2019 15:05 Köşə 8 640\nKor tutduğunu buraxmayan kimi, idman mətbuatı da Elxan Məmmədovun yaxasını buraxmır. İddia edirlər ki, Azərbaycan futbolunun bəlası baş katibdir. Guya o getsə, Azərbaycan futbolunda hər şey düzələcək, inkişaf olacaq.\nMən isə deyirəm ki, elə deyil, Elxan Məmmədovun getməsi ilə Azərbaycan futbolunda heç nə dəyişməyəcək.\nFutbol təsərrüfatına rəhbərlik edən şəxs var. Bu da prezidentdir.\nDeyilənlərə görə, AFFA-nın prezidenti Rövnəq Abdullayevdir. Bütün dünyada qayda belədir: Federasiyaya rəhbərlik edəcək şəxsin proqramı, strategiyası olmalıdır. O, prezident postuna iddia edərkən bu proqramı açıqlamalı, seçildikdən sonra da komandasını formalaşdıraraq, onu həyata keçirməlidir. Prezident üçün strategiyanı baş katib hazırlamamalıdır. Baş katib prezidentin komandasının bir üzvü olmalıdır, onun tapşırıqlarını yerinə yetirməlidir.\nBu qədər sadədir, hər şey. Əgər Azərbaycan futbolunda hər şey bu qədər sadə deyilsə, deməli, AFFA-nın prezidenti prezident deyil. Deyək ki, baş katib prezidenti aldadır. Elxan Məmmədov Rövnəq Abdullayevi o zaman aldada bilər ki, futbolu ondan yaxşı bilsin. Elxan Məmmədovun futboldan anlayışının olmadığı bəlli.\nDeməli, AFFA prezidentinin futbol biliyi baş katibin futbol anlayışından da aşağıdır ki, Elxan Məmmədov Rövnəq Abdullayevə istədiyini “yedirdə” bilir. Bax, bəla burdadır. Deyək ki, Elxan Məmmədov getdi, onun yerinə başqa bir “Elxan”ı təyin etdilər.\nÖzünün proqramı, strategiyası olmayan Rövnəq Abdullayev yenə də həmin “Elxan”dan futbol təsərrüfatını idarə etməyi tələb edəcək. O da edəcək, öz bildiyi kimi. Elə Elxan Məmmədov kimi. Onda elə bu Elxan hazır oturub AFFA-da, onu yerindən niyə tərpədirik ki, bir halda, gedişi ilə Azərbaycan futbolu yerindən tərpənməyəcək?\nAFFA-nın prezidenti olmalıdır. Futbolu bilən, AFFA-da oturmağa, ölkənin bölgələrini gəzməyə vaxtı və həvəsi olan prezidenti. AFFA-nın prezidenti olmalıdır. Futbolun inkişafı ilə bağlı proqramı, düşüncələri, layihələri, strategiyası olan prezidenti. AFFA-nın prezidenti olmalıdır. Düşüncələrini, layihələrini həyata keçirə biləcək komandaya sahib olan prezidenti. AFFA-nın prezidenti olmalıdır. Futbolu baş katibdən yaxşı bilən prezidenti. Onda onu kimsə aldada bilməz, onda ona topçiləmə festivalları, Berlində futbol məktəbi açmaq kimi layihələri “yedirdə” bilməzlər.\nVə daha bir məqam: Futbol təsərrüfatına pulu Rövnəq Abdullayev ayırmır. Futbola pulu dövlət ayırır. Dövlətin ayırdığı vəsaiti isə Rövnəq Abdullayevin adına çıxmayın. Hətta o vəsaitdən sizə qəpik-quruş ayrılsa belə.\nAzərbaycan futbolunun inkişaf etməsi üçün sadədən də sadə plan var. O planın ilkin mərhələsi belə başlamalıdır: Əvvəlcə Rövnəq Abdullayev gedir, sonra isə...


2021, 16 Oktyabr, şənbə, Bakı vaxtı 04:35\nDekabrın 26-da Bakı və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənir. Arabir güclənən cənub-qərb küləyinin əsəcəyi, axşam mülayim şimal-qərb küləyi ilə əvəz olunacağı təxmin edilir.\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentinin məlumatına görə, Abşeronda gecə 5-7, gündüz 9-11, Bakıda gecə 5-7, gündüz 11-13 dərəcə isti proqnozlaşdırılır.\nDekabrın 26-da Azərbaycanın rayonlarında da havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi ehtimalı var. Gecə 1-6, gündüz 10-15 dərəcə isti, dağlarda gecə 3 dərəcə şaxtadan 2 dərəcəyədək isti, gündüz 5-9 dərəcə isti təxmin edilir.\nNazirlik xəbərdarlıq verir ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında yaxın 3 gün ərzində küləkli hava şəraitinin üstünlük təşkil edəcəyi, cənub-qərb küləyinin güclü şimal-qərb küləyi ilə əvəz olunacağı, dekabrın 28-də arabir yağış yağacağı gözlənir. Havanın temperaturu ötən günlərlə müqayisədə 3-5 dərəcə aşağı enə bilər.\nAzərbaycanın rayonlarında da dekabrın 27-28-də hava şəraitinin qeyri-sabit keçəcəyi, bəzi yerlərdə yağış, dağlıq və dağətəyi rayonlarda qar yağacağı ehtimalı var. Bölgələrdə də havanın temperaturu ötən günlərlə müqayisədə 3-5 dərəcə aşağı enə bilər.


15 may Beynəlxalq İqlim Günüdür » Atesh.Az - Hədəfimiz Qarabağdır!\nBunu 15 may-Beynəlxalq İqlim Günü ilə bağlı jurnalistlərə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin sektor müdiri Fuad Hümbətov bildirib.\nO qeyd edib ki, bu günün təsis edilməsində əsas məqsəd dünyanın dayanıqlı inkişafı üçün iqlim dəyişmələri ilə mübarizəyə beynəlxalq ictimaiyyətin cəlb edilməsindən ibarətdir.\nOnun sözlərinə görə iqlim dəyişmələri ilə bağlı problemin aktuallığı nəzərə alınaraq, hələ 1997-ci ildə Heydər Əliyev tərəfindən ölkəmizdə İqlim Dəyişmələri üzrə Dövlət Komissiyasının yaradılması barədə Sərəncam verilmişdi. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 11 mart 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə yeni tərkibdə təsdiq edilmiş Dövlət Komissiyasının fəaliyyəti BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasına uyğun Azərbaycan Respublikasının qəbul etdiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsinin təmin edilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir.


Botanika İnstitutunun aliminin Beynəlxalq Biologiya Olimpiadasında uğurlu fəaliyyəti - XƏBƏRLƏR-Botanika İnstitutu\nBotanika İnstitutunun aliminin Beynəlxalq Biologiya Olimpiadasında uğurlu fəaliyyəti\nSon illərdə Azərbaycanın elm və təhsilin uzlaşdırılmasında, bu sahədə əldə edilənən mühüm yeniliklərdə beynəlxalq səviyyədə keçirilən tədbirlərdə iştirak mühüm rol oynayır. Bu istiqamətdə məktəblilərin beynəlxalq fənn olimpiadalarında nailiyyətlərinin artırılması məqsədi ilə elmi tədqiqat müəssisələrinin, o cümlədən orada çalışan alim və mütəxəssislərin cəlb olunması üzrə mövcud əməkdaşlıq, işgüzar münasibətlər ümumilikdə təhsil sisteminə olduqca müsbət təsir göstərir.\nBu sahədə uğurlu fəaliyyət kimi cari ildə Yaponiyanın Naqasaki şəhərində keçirilməsi nəzərdə tutulan, lakin mövcud pandemiya şəraitinə görə virtual formatda baş tutan Beynəlxalq Biologiya Olimpiadasında ölkəmizi təmsil edən şagirdlərimizin tarixi uğurunu qeyd etmək olar.\nBeynəlxalq Biologiya Olimpiadası Azərbaycan üzrə koordinatoru, AMEA Botanika İnstitutunun şöbə müdiri, dos. Rəşad Səlimov olimpiadaya hazırlıq prosesi və tərəfdaş qurumların fəaliyyəti haqqında məlumat verib. Qeyd edibki, 1990-cı ildən etibarən dünyanın müxtəlif ölkələrinin ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq olimpiadanın məqsədi şagirdlərin biologiya elminə və müasir bioloji təfəkkürün formalaşmasına maraqlarını artırmaqdır. Onun sözlərinə görə, 1994-cü ildən etibarən bu mötəbər yarışda iştirak edən milli komandamızın bilik yarışına istər nəzəri, istərsə də praktik hazırlığında Botanika İnstitutu da özünəməxsus töhfəsini vermişdir.\nXatırladaq ki, 07-12 avqust tarixlərində 52 ölkədən 200-dən çox şagirdin iştirak etdiyi 31-ci Beynəlxalq Biologiya Olimpiadasında Rəşad Səlimovun rəhbərliyi altında alim və mütəxəssislərin elmi dəstəyi ilə 1 qızıl və 3 gümüşlə böyük uğura imza atan məktəblilərimiz Yaponiya və Sinqapur məktəbliləri ilə yanaşı 5-7-ci yerləri paylaşırlar (https://ibo2020.org/en/ibo-challenge-2020/results/).


Narkomanlığa qarşı mübarizə hər kəsin borcudur — www.veteran.az\nAzərbaycan Respublikası Hərbi prokurorunun böyük köməkçisi — Hərbi Prokurorluğun mətbuat xidmətinin rəhbəri, ədliyyə müşaviri, hüquq üzrə magistr Firad Əliyevin “Narkomanlığa qarşı mübarizə hər kəsin borcudur” sərlövhəli məqaləsində ölkəmizdə narkomanlığa qarşı qətiyyətli mübarizə tədbirlərindən söhbət açılır. AZƏRTAC məqaləni təqdim edir.\nNarkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi və narkomaniya bu gün dünyanı narahat edən əsas problemlərdən biridir. Bu problemin vurduğu zərərin həcmi çox böyük olmaqla həm narkotik istifadəçisinin şəxsiyyətinin deqradasiyasına, həm də onun müxtəlif cinayətlər törətməsinə, həmçinin cəmiyyətin maddi-texniki və intellektual potensialının aşağı düşməsinə, genefondun pisləşməsinə və bir çox mənfi hallara gətirib çıxarır. Eyni zamanda, cinayətkarlığın artmasına səbəb olan narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi terrorizmin maliyyə mənbəyi olmaqla beynəlxalq təhlükəsizliyə ən ciddi təhdidlərdən biridir. Bu baxımdan dünya dövlətləri narkomanlığa və narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə üsullarını daha da təkmilləşdirir, habelə beynəlxalq səviyyədə müvafiq nəzarət sisteminin tətbiqi sahəsində səylərini artırırlar. Bundan başqa, dünyada transmilli narkoqruplaşmaların fəaliyyətinin genişlənməsinin ciddi təhlükə yaratması, narkotiklərin daşınma marşrutunun, tutulan şəxslərin vətəndaşlığının, narkoqaçaqmalçılıq hallarının bir neçə dövlətin ərazisini əhatə etməsi və digər hallar bu cinayətlərə qarşı beynəlxalq mübarizənin zəruriliyini şərtləndirmişdir. Sirr deyil ki, Avropa və Asiya qitələrinin qovşağında yerləşən Azərbaycanın coğrafi-strateji mövqeyi onun ərazisindən narkotiklərin tranzit daşınması üçün əlverişli olduğundan, təbii olaraq bu marşrutdan istifadə olunmasına mütəmadi cəhdlər göstərilir. Fəqət onların cəhdlərinin qarşısı qətiyyətlə alınır və alınacaq. Ümumbəşəri bəla olan narkomaniyanın sərhəd tanımadan yayılması ölkəmiz üçün həlli vacib məsələlərdən birinə çevrildiyindən, dövlətimiz bütün qüvvə və imkanlarını səfərbər edərək bu bəlanın kökünün kəsilməsi istiqamətində aparılan beynəlxalq mübarizəyə qoşulmuş, bu sahədə həyata keçirilən işlər çərçivəsində zəruri qanunvericilik bazası yaradılmış və institusional islahatlar həyata keçirilmişdir. Bir sıra təşkilati-hüquqi, institusional və əməli praktiki tədbirlər həyata keçirilməklə bərabər, həmçinin qlobal bəla ilə mübarizə üzrə beynəlxalq təşəbbüslərdə iştirak da intensiv xarakter almışdır. Qeyd olunmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası beynəlxalq birliyin bütün səylərini dəstəkləyərək, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının müvafiq konvensiyalarına qoşulmuşdur. Ölkəmizdə beynəlxalq standartlara uyğun milli normativ hüquqi baza yaradılıb və qanunvericilik sistemi təkmilləşdirilib və bu istiqamətdə xeyli işlər görülüb. Təsadüfi deyil ki, ölkəmiz 1998-ci ildə BMT-nin “Narkotik vasitələr haqqında” 1961-ci il və “Psixotrop maddələr haqqında” 1971-ci il Konvensiyalarına qoşulub. Azərbaycan BMT-nin narkotik vasitələr və psixotrop maddələrlə mübarizə ilə əlaqədar konvensiyalara qoşulduqdan sonra da bu sahədə çoxsaylı qanunvericilik aktları qəbul olunub. BMT-nin 1987-ci il Konvensiyasına daxil olan ölkələrin “Narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə haqqında” Bəyannaməsinə əsasən, 26 iyun “Narkomaniya və narkotiklərin qeyri-qanuni dövriyyəsinə qarşı Ümumdünya mübarizə Günü” kimi qeyd olunduğu üçün hər il həmin gün ayrı-ayrı dövlətlərin bu sahədə müsbət nəticələrə nail olması, ümumbəşəri problemlə mübarizə üsulları və narkomanlığın müalicə metodlarının təkmilləşdirilməsi barədə beynəlxalq fikir mübadiləsi aparılır. Azərbaycan tərəfinin bir sıra dövlətlər və beynəlxalq qurumlarla birgə fəaliyyəti və sıx əməkdaşlığı da uğurla həyata keçirilir. Bu dəhşətli bəlaya qarşı dövlətlərin birgə mübarizəsində Azərbaycanın mühüm rol oynamasının göstəricilərindən biri də məhz sözügedən mövzuda beynəlxalq konfranslara ev sahibliyi etməklə hər bir dövlətin malik olduğu imkanların təqdimatına, təcrübənin bölüşdürülməsinə və birləşdirməsinə yol açmasıdır. Bakıda baş tutan tədbirlər iştirakçı dövlətlərin hüquq-mühafizə orqanları, regional və beynəlxalq təşkilatlar arasında əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə doğru atılan mühüm addımlar olmaqla, beynəlxalq problemə çevrilmiş narkotiklərin qanunsuz yayılmasının qarşısının alınmasında maraqlı tərəflərin qətiyyətini daha da artırır. 2004-cü ilin yanvarında Bakıda keçirilmiş “Böyük İpək Yolu dövlətlərində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə” mövzusundakı beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciətində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev vurğulayıb: “…Coğrafi mövqeyindən, ictimai-siyasi quruluşundan, inkişaf səviyyəsindən, iqtisadi vəziyyətindən, mədəni və tarixi əlaqələrindən asılı olmayaraq elə bir ölkə yoxdur ki, dövrümüzün qlobal problemlərindən biri olan narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə qarşılaşmasın. Bu, bir daha göstərir ki, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizənin səmərəliliyi üçün birgə səylərlə ciddi, kəskin, barışmaz və ardıcıl tədbirlərin həyata keçirilməsi olduqca zəruridir…”. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyev İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv olan dövlətlərin hüquq-mühafizə orqanları rəhbərlərinin 2009-cu il aprelin 21-də Bakıda keçirilən konfransının iştirakçılarına ünvanladığı təbrik məktubunda beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyətini bir daha xüsusi vurğulayaraq deyib: “… Terrorizm, separatizm, silahların və narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi, insan alveri, qanunsuz miqrasiya, cinayət yolu ilə əldə olunmuş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması kimi cinayətlər transmilli xarakter daşıdığından dövlətlərin birgə dinc yanaşı yaşamasına ciddi təhlükə yaradır. Ona görə də xalqlarımızın ümumi rifahına nail olmaq, təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədi ilə sosial-iqtisadi, siyasi tədbirlərlə yanaşı, cinayətkarlığa qarşı mübarizənin səmərəli şəkildə həyata keçirilməsi də vacibdir…”.\nPrevious Araşdırmaçı Ramiz Abutalıbov: “Rəsulzadə nə Milli Komitədə, nə də legionda olub”\nNext Bakıda polis küləyin fəsadlarının aradan qaldırılması üçün səfərbər olunub — FOTO


Posted on : Təqlid mərcələrinin 05/07/2019\nMübarək Ramazan ayının ilk gecəsində İmam Xomeyni Hüseyniyyəsində Ali Dini Rəhbər Ayətullahul-üzma Seyid Əli Xamenei tərəfindən Qurani-Kərimlə dostluq və ünsiyyət məclisi keçirilib.\nTashaio.com Mehrə istinadən xəbər verir ki, Ali Dini Rəhbər Ayətullahul-üzma Seyid Əli Xamenei mayın 6-sı axşam saatlarında keçirilən Qurani-Kərim ziyafətində etdiyi çıxışında bunları qeyd edib: “Quran bənzərsiz bir sənət əsəridir. Hər şeydən əvvəl qəlbləri maqnit kimi İslama doğru çəkən amil Qurani-Kərimin sənət tərəfidir. Bu sənət əsəri tətbiq olunmalıdır. Qurani-Kərim cəmlə oxunduqda dinləyicilər təsirlənməlidirlər. Burada sənət meydana çıxaraq, rolunu ifa etməlidir. Bu dinləyici sənətlə təsirlənə bilər. Eşitdiyimiz, bəyəndiyimiz və qəbul etdiyimiz tilavətlərin mənası budur. Təbii ki, bu Qurani-Kərimin sənət istiqamətinin düzgün şəkildə həyata keçirilməsindən asılıdır”.\nHazırda İslam dünyasındakı problemlərin birinin Quranı-Kərimə tabe olmamaq olduğunu bildirən Ali Dini Rəhbər, belə deyib: “Qurani-Kərim prezident və ya kral kimi millətlərinə səslənənlərin bəzilərinə əslində qarşı çıxmağı və güvənməməyi əmr etmişdir”.\n2 17, 1398 by adminevent