Ədəbiyyat yalnız zövq məsələsi, bədii-estetik hadisə olmayıb, həm də ideoloji məsələdir. Çünki ictimai-siyasi sistem modelləri də, inqilablar, çevrilişlər və təkamül prosesləri də bir çox hallarda cəmiyyətə ədəbiyyatdan-mədəniyyətdən daşınıb və bədii-estetik idrak ictimai-siyasi idrakın ilkin bazası, hərəkətverici qüvvəsi rolunu oynayıb.\nBəs bədii-estetik idrakın - ədəbiyyatın hərəkətverici qüvvəsi nədir? Yəqin ki, iyirminci əsr avtoritar rejiminin tənqidə həvalə etdiyi ideoloji jandarm rolunu nəzərə alan müəyyən söz adamları hesab edirlər ki, ədəbiyyatın hərəkətverici qüvvəsi tənqiddir.\nFikrimcə, indiki müstəqillik, azadfikirlilik çağında hərəkətverici qüvvə ifadəsi çox gurultulu səslənir və inandırıcı görünmür. Müasir çağda tənqid elmi-metodoloji bazasından, yanaşma tərzindən, ədalət və vicdanından asılı olaraq ədəbiyyat üçün ya stimulyator, ya da aranı qarışdıran katalizator ola bilər.\nBəs o, bu iki funksiyadan hansını daşıyır? Ədəbi prosesə stimul verə bilirmi? Çağdaş tənqidin uğurları nədədir, problemləri hansılardır? Mən bu məsələlər üzərində qısaca da olsa dayanmaqla müəyyən bir panoram cızmağa çalışacağam.\nTənqidin bədii mətnə əvvəlki illərdəki fraqmentar, birtərəfli və lokal yanaşması son dövrlərdə nisbətən sistemli, prosessual yanaşma ilə əvəzlənməyə başlayıb. Bu cür fundamental, əhatəli baxış istər ayrı-ayrı yazarlara, istərsə də ədəbiyyatın müxtəlif problemlərinin tədqiqinə münasibətdə özünü göstərir. Nəticədə xeyli monoqrafiyalar, araşdırma kitabları ərsəyə gəlib ki, onlardan bir qisminin adlarını xatırlatmaq istəyirəm: tənqidçi Vaqif Yusiflinin Fikrət Qoca, Musa Yaqub, İltifat Saleh, Cavanşir Yusiflinin Əli Kərim, Ramiz Rövşən, Sabir Rüstəmxanlı, Gülxani Pənahın Anar, Fikrət Qoca, Sona Xəyalın Qabil, Fikrət Qoca, Vaqif Səmədoğlu, Bəsti Əlibəylinin Əli İldırımoğlunun yaradıcılığından bəhs edən monoqrafiyaları, Sabir Bəşirovun «60-cı illər nəsrinin etik problemləri», Əsəd Cahangirin Xalq yazıçısı Anar və gənc nasir Günel Anarqızının konkret əsərləri ilə bağlı «Ağ saç-qara saç» kitabları, Təyyar Salamoğlunun «Azərbaycan romanının janr təkamülü-iyirminci əsrin 80-ci illəri» araşdırması elmi-nəzəri səviyyəsi, problemə bələdlik, peşəkarlıq baxımından diqqəti çəkir.\nİyirminci əsr ədəbiyyatımızın müxtəlif simaları haqqında yazılmış məqalə, müsahibə və digər janrlı yazılardan ibarət toplular - Aydın Xanın «Alternativ kulturoloji düşüncələr», Südabə Ağabalayevanın «Tənha yolçu», Nərgiz Cabbarlının «Yeni nəsil ədəbiyyatı» kitabları da son illərin ədəbi-tənqidi nəşrləri sırasındadır.\nƏlbəttə, təqdim olunan siyahı tam deyil və bir az axtarış aparıb istər praktik ədəbi tənqid, istərsə də ədəbiyyatşünaslıq məsələləriylə bağlı çap olunan digər kitabları da bu sıraya əlavə etmək olardı. Lakin mən qeyri-səmimilik edib belə bir akademik siyahı təqdim etmədim. Sadəcə, bildiyim, məğzi ilə tanış olduğum kitabların adını çəkdim.\nŞübhəsiz ki, elmi-analitik baxımdan bu kitablardakı yazıların hamısı eyni səviyyədə deyil. Bunların arasında çağdaş dünya filoloji fikri ilə səsləşən, bədii mətnin dünya ədəbiyyatı kontekstində araşdırıldığı nümunələrlə yanaşı, mövzuya münasibətdə məhdud lokal çərçivədən kənara çıxmayan, konyuktura xarakteri daşıyan, yaxud təhlilin məqsədinin aydın olmadığı nümunələr də var.\nDövrün ədəbiyyatının tipologiyası, fəlsəfə, poetika və problematikasının müəyyənləşdirilməsi, eyni zamanda, dünya ədəbi prosesi üçün səciyyəvi olan axın və meyllərin milli ədəbiyyatda təzahürünün izlənməsində panoram səciyyəli ədəbi-tənqidi icmallar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təəssüf ki, ədəbi prosesə bu cür əhatəli baxış intensiv xarakter daşımır. Amma az da olsa, dəyərli nümunələrə rastlanır.\nMən ilk növbədə Xalq yazıçısı, tənqidçi-ədəbiyyatşünas Elçinin «Ədəbiyyatımızın Vaysman xəstəliyi» ( «525-ci qəzet» 4 mart 2006-cı il) adlı icmal məqaləsini qeyd etmək istərdim. Bu yazıda Elçin çağdaş ədəbiyyat və tənqidimizdə diqqəti çəkən nə varsa, hamısına aydın,ədalətli və əhatəli münasibət bildirməklə prosesin professional şərhini verib. Daha öncələrdə dərc olunmuş «Bizim ədəbi prosesdə bir Lümpençilik yaranıb…dəhşət budur» («525-ci qəzet»,6 mart 2003-cü il) və «Müasir dövrdə Azərbaycan ədəbi tənqidinin yaradıcılıq problemləri»(«525-ci qəzet, 26 noyabr 2002-ci il») adlı məqalə və söhbətlərini də xatırlasaq, görərik ki, Elçin tənqidin çağdaş ədəbi proseslə qarşılıqlı əlaqədə inkişaf dinamikasını daim diqqətdə saxlayır və bu diqqət onun həm bir ziyalı, həm də tənqidçi vicdanının təzahürü kimi ehtirama layiqdir.\nSırf ədəbi icmallara gəldikdə, öncə tənqidçi Vaqif Yusiflinin «2004-cü ilin nəsri»(«Azərbaycan» jurnalı, 2006-cı il №2) və «Poeziya və zaman:2006-cı ilin poeziya mənzərəsi» («Azərbaycan» jurnalı, 2007-ci il №6) icmalları qeyd olunmalıdır. Vaqif Yusifli son 30-40 ilin ədəbi prosesinə dərin bələdlik, peşəkarlıq, məhsuldarlıq və obyektivlik baxımından müasir tənqidimizdə özünəməxsus yeri olan bir tənqidçidir. Bu keyfiyyətləri onun son illərin nəsr və poeziya mənzərəsini yaradan icmallarında da özünü aydın göstərir\nRahid Uluselin «Qloballaşma çağında tənqidi düşüncə mədəniyyəti» («Azərbaycan» jurnalı, 2004-cü il №5) adlı icmalı prosesin elmi-metodoloji şərhi baxımından qiymətlidir. Doğrudur, bu icmal daha öncəki dövrü-2001-2002-ci illəri əhatə edir, bununla belə, orada göstərilən bir çox problemlərin davamı baxımından hazırkı prosesə də şamil oluna bilər.\nMüstəqillik dövrü ədəbi tənqidinin nümayəndəsi Əsəd Cahangirin «Üç əsrimiz və nəsrimiz» və «Qloballaşma və millilik: dilemmadan çıxış yolu nədədir?» adlı icmal və panoram səciyyəli yazıları da elmi-nəzəri hazırlığı və konseptual yanaşması ilə diqqəti çəkir. Xatırlatmaq istərdim ki, Azərbaycan nəsrinin ümumi inkişaf yolunun xülasə şəklində şərhi fonunda yeni nəsil nasirlərin hekayələrindən bəhs edən «Üç əsrimiz və nəsrimiz» icmal-məqaləsi Türkiyədə çıxan «Sular günəşə şərqi söylərkən» kitabına ön söz kimi yazılıb. Həmin yazı Gürcüstan və Özbəkistanda çıxan ədəbi dərgilərdə də çap olunub. «Qloballaşma və millilik: dilemmadan çıxış yolu nədədir?» məqaləsi isə «Drujba narodov» jurnalının Azərbaycan ədəbiyyatına həsr olunmuş xüsusi sayına (2006-cı il №3) giriş kimi nəzərdə tutulub. Bu məqalədə Azərbaycan şeirinin 1500, nəsrin isə bir neçə yüz illik tarixinə ümumi ekskurs fonunda çağdaş nəsr və poeziyanın yığcam mənzərəsi canlandırılıb, Eyvaz Əlləzoğlu, Rəşad Məcid, Yaşar, Elçin Hüseynbəyli, İlqar Fəhmi, Elxan Zal Qaraxanlı, Qəşəm Nəcəfzadə, Murad Köhnəqala, Salam kimi nasir və şairlərin yaradıcılığına konkret münasibət bildirilib. Bunu da qeyd etməliyəm ki, həmkarım Əsəd Cahangirin adıçəkilən yazıları son illərdə Azərbaycan tənqidinin xarici ölkələrdə işıq üzü görən örnəkləri kimi təbrikə layiqdir.\nƏsədin «Dəmirbaşlar» («Körpü» dərgisi və yeni redaktədə «525-ci qəzet»in 2007-ci il fevral-may sayları), «Başqaları və Aslan Quliyev»(«Azərbaycan»jurnalı №12) yazıları da icmal xarakterlidir. Hər iki yazıda çağdaş bədii təfəkkürdə müşahidə olunan özəl və özgə gəlişmələr,eksperimentçilik meylləri dünya fəlsəfi-estetik fikri miqaysında nəzərdən keçirilib.\nÜmumən baxdıqda, ədəbi icmallarda nəsrdən daha çox, poeziyadakı proseslərin diqqətdə saxlandığı məlum olur. Tənqidçi Tehran Əlişanoğlunun «Azərbaycan şeirinə rezüme» («Tənqid.net», 2007-ci il №1 ), İradə Musayevanın «Şeirimizin bu günü, bu günümüzün şeiri» («Körpü», 2005-ci il №1), Nərgiz Cabbarlının «Yeni nəsil poeziyası» («Azərbaycan», 2005-ci il ) icmalları da bu diqqətin təzahürüdür. Həmin yazılarda çağdaş şeirin ruhu, nəfəsi, bədii-estetik konsepsiyası və təmayülləri müxtəlif mövqelərdən şərh edilir.\nMən yuxarıda əsasən sistemli layihələri qeyd etdim. Ümumi prosesin, ayrı-ayrı ədəbi faktların müxtəlif yönlərdən izlənməsində isə bu gün bilavasitə və birbaşa tənqiddə olan yazarların hər biri iştirak edib. Bu sırada bəzən akademiya köşələrinə çəkilib tənqidi başsız qoymalarından haqsız giley etdiyimiz görkəmli ədəbiyyatşünas alimlərimiz - Bəkir Nəbiyev, Nizami Cəfərov, Akif Hüseynov, Nizaməddin Şəmsizadə, Rahid Ulusel, Arif Əmrahoğlu, Kamal Abdulla da, praktik ədəbi tənqidlə məşğul olan Vaqif Yusifli, Rüstəm Kamal, Aydın Talıbzadə, Cavanşir Yusifli, Əsəd Cahangir, Azər Turan, Telman Vəlixanlı, Aydın Xan, Bəsti Əlibəyli, Nərgiz Cabbarlı, İradə Musayeva, Südabə Ağabalayeva, Elnarə Akimova da, gəncliyin nümayəndələri Oqtay Hacımusalı, Maral Yaqubova, Qanturalı, Günay İsrafilova və başqaları da var. Adıçəkilən yazarların hər birinin xeyli sayda yazıları üzərində dayanmaq, üstünlük və məziyyətləri barədə danışmaq mümkündür. Ümumi səviyyə barədə isə qısaca bunu demək olar ki, bir neçə il öncə özünüdərk mərhələsində olan müstəqqilik dövrü ədəbi-tənqidi hazırda ədəbiyyatı dərk mərhələsinə keçməklə həqiqi missiyasını yerinə yetirməkdədir.\nTənqidin ədəbiyyat və proses barəsində birtərəfli qaydada hökm çıxarıb, diaqnoz qoymasında subyektivlik halları çox olduğundan birmənalı etimad qazanmır. Deməli, yeni yanaşma üsulları gərəkir və bu baxımdan zaman ədəbi söhbətləri, polemik masaları, virtual müzakirələri gündəmə çıxarır.\nBir əsrə yaxın fundamental ənənələrə malik olan «Azərbaycan» jurnalı İsa Muğanna, Bəkir Nəbiyev, Seyran Səxavət, Vaqif Bayatlı Odər və digər tanınmış ədəbiyyat adamları ilə geniş spektrli söhbətlər verməklə ciddi oxucu marağına müvəffəq olub. Qeyd olunan ədəbi icmalların da əksərən bu jurnalda işıq üzü görməsi sübut edir ki, «Azərbaycan» yenə də ədəbi prosesin ağırlığını öz çiyinlərində daşımaqda davam edir.\n«Ulduz» gənclik dərgisi isə digər variantdan – kollektiv söhbətdən istifadə edir. Baş redaktor Elçin Hüseynbəyli də daxil olmaqla yaradıcı kollektivin Çingiz Abdullayev, Vaqif Səmədoğlu, Zəlimxan Yaqub kimi tanınmış sənətkarlarla söhbətləri effektli olmaqla, yazıçı şəxsiyyəti və ədəbi həqiqətlərin müxtəlif yönlərdən açımına xidmət edir.\nProsesin işıqlandırılması və əhatə olunmasında cari ədəbi orqan kimi «Ədəbiyyat qəzeti»nin də payı var. Ədəbiyyat tariximizin açılmamış səhifələri ilə bağlı araşdırmalar, görkəmli yazarlar haqqında təhlil və yubiley yazıları, Anar, Kamal Abdulla, Sabir Rüstəmxanlı kimi nüfuzlu qələm sahibləri ilə polemik masalar qəzetin fəaliyyətində təqdirəlayiq cəhətlərdəndir. Bununla belə, fikrimcə, cari ədəbi orqan olduğu üçün qəzetin çağdaş ədəbi prosesə daha mütəhərrik və dinamik müdaxiləsinə ehtiyac duyulur.\nAYB-nin son qurultayında spesifik ədəbi-tənqid dərgisi kimi təsis olunan «Körpü» bir neçə tənqidçi və yazıçının iştirakıyla polemik masalar keçirir. Tənqidçi və baş redaktor Əsəd Cahangirin iştirakıyla Məmməd Orucun, Elçin Hüseynbəylinin yaradıcılığının bu cür müzakirəyə cəlb olunması uğurlu alınmaqla, həm də xeyli marağa səbəb olub.\nTəqdirəlayiq haldır ki, ictimai-siyasi təmayüllü bir sıra mətbuat orqanları da cari ədəbi prosesə geniş yer ayırırlar. Bu sırada «525-ci qəzet», «Yeni Azərbaycan», «Azadlıq», «Ədalət», «Kredo» qəzetləri daha öncül mövqe nümayiş etdirirlər. Bu da qeyd olunmalıdır ki, həm ədəbi-tənqidi materialların sayı, həm də sanbalı baxımından ən çox diqqəti çəkən «525-ci qəzet»dir. Bu qəzet öz ədəbi-bədii platforması etibarilə istər ənənəyə, istərsə də yeniliyə münasibətdə ən optimal variantı, tolerant mövqeni, qızıl ortanı tuta bilir.\nTəsadüfi deyil ki, ədəbiyyat müstəvisində polemik masa ənənəsi də ( Əkrəm Əylisli, Ramiz Rövşən və s.) «525-ci qəzet»lə bağlıdır.\nVirtual müzakirələr yönündə isə «YeniSi» sənət cərəyanı daha çox təcrübəyə malikdir. Qəzetlərdən isə yenə də «525-ci qəzet» virtual tənqid yönündə ilk addım atanlardandır. Ötən il bu qəzetdə Kamal Abdullanın «Sehrbazlar dərəsi» romanının virtual müzakirəsi keçirildi və böyük diqqətə səbəb oldu. Elə bilirəm ki, internet əsrində yaşadığımızı və bu şəbəkədə böyük oxucu qrupu toplandığını nəzərə alaraq gələcəkdə ədəbi prosesə virtual baxış formalarından geniş istifadə edilməlidir.\nSon illərdə nəsr, poeziya və dramaturgiyamız yeni əsərlər hesabına xeyli zənginləşib, müxtəlif nəsillərin təmsilçiləri ədəbi prosesdə fəal iştirak edirlər. Tənqid bu prosesi bütün mahiyyət və istiqamətləriylə əhatə etməsə də, müəyyən səviyyədə işıqlandırmağa müvəffəq olub.\nBu sırada Xalq yazıçısı, sosial-mənəvi problemlər qaldıran məhsuldar romançı Sabir Əhmədlinin müstəqillik dönəmində qələmə aldığı «Kütlə», «Axirət sevdası», «Kef», «Ömür urası» romanları haqqında tənqidçi-ədəbiyyatşünas Fərhad Mədətovun orijinal yozum və maraqlı dəyərləndirmələrlə nəzəri çəkən «Sabir Əhmədlinin romanları» monoqrafiyasını qeyd etmək istərdim.\nXalq yazıçısı Anarın Azərbaycan və ümumtürk coğrafiyası masştabında taleyüklü problemlər qaldıran «Ağ qoç, qara qoç» əsəri də yetərli tədqiqata cəlb olunub. Roman haqqında çoxsaylı məqalələr yazılıb. Tənqidçi Əsəd Cahangirin «Platondan Anara qədər» adlı monoqrafik tədqiqatında isə əsər həm milli, həm də bəşəri ədəbi qaynaqlar kontekstində təhlilini tapıb.\nXalq yazıçısı Əkrəm Əylislinin «Ətirşah Masan» roman-reportajı da istər professional ədəbi-tənqiddə doğurduğu rezonans, fərqli rəylər, istərsə də oxucu marağı baxımından bəxti gətirən əsərlərdən oldu. Xalq yazıçısı, tənqidçi-ədəbiyyatşünas Elçin, tanınmış nəsr tədqiqatçısı Akif Hüseynov və digər çoxsaylı müəlliflər romana ən müxtəlif yönlərdən öz münasibətlərini bildirən yazılarla çıxış etdilər.\nOrta nəslin ən görkəmli nümayəndəsi, yaradıcılığının indiki mərhələsində daha çox romançı kimi məşhurlaşan Kamal Abdullanın «Yarımçıq əlyazma», «Sehrbazlar dərəsi» romanları da oxucu təəssüratları, ədəbi tənqid və akademik səviyyədə tədqiq olunmuş əsərlərdəndir.\nLakin peşəkar tənqid prosesi yalnız işıqlandırmaq yox, əhatə və şərh etməyi, eyni zamanda, yönləndirməyi də bacarmalıdır. Təəssüf ki, bu sahələrdə ciddi boşluqlar qalmaqdadır.\nBiz çox zaman ədəbiyyatda hadisə yaranmamasından gileylənirik. Çağdaş ədəbiyyatda da öyünə biləcəyimiz böyük hadisələr hələlik müşahidə olunmur. Amma istisna da olsa, fenomenlər, yaxud, ədəbiyyatımızın xarici ölkələrdə tanınması yönündə müəyyən uğurlar var.\nMən ilk növbədə əsrimizin və nəsrimizin nəhəng yazıçısı İsa Muğanna fenomenini qeyd etmək istəyirəm. Məlum olduğu kimi, bu yazıçının 80-ci illərdən sonrakı yaradıcılığı tamamilə fərqli istiqamətdədir. «İdeal» romanı ilə üzə çıxan və «Əbədiyyət», «Gur ünü», «Cəhənnəm», «İsa həq, Musa həq», «Qəbristan» əsərlərində öz apogeyinə yüksələn İsa Muğanna fenomeninin fəlsəfi, ideya-estetik kök və mahiyyətində nələr durur? Yazıçı hansı yaradıcılıq metoduna, hansı məntiqə, hansı genetik yaddaşa söykənir? Təəssüf ki, ədəbi-tənqid az qala otuz illik bir müddət ərzində milli bədii təfəkkürümüzdə misli olmayan bu fenomeni aça bilməyib.\nRusiyada yaşayan ixtiyar yazıçımız Çingiz Hüseynovun dünyanın sonuncu peyğəmbəri həzrəti Məhəmmədin həyatından bəhs edən son romanı da Azərbaycan ədəbi-tənqidi tərəfindən sükutla qarşılandı. Halbuki, bu roman Rusiya mətbuatında çox geniş rezonansa, mübahisə və müzakirələrə, hətta qalmaqallara səbəb oldu.\nXalq yazıçısı Elçinin «Bayraqdar» povesti qaldırdığı aktual, həlli vacib ictimai-siyasi və mənəvi-əxlaqi problemlər, yüksək sənətkarlıq məziyyətləri baxımından son illər nəsrimizin çox ciddi nümunələrindən biridir. Lakin «Bayraqdar» müəyyən tədqiqatlara cəlb olunmasına baxmayaraq, fikrimcə, özünün lazımı analitik şərhini hələ də tapmayıb. Bəlkə bunun bir səbəbi də odur ki, tənqidin cəsarəti hələ ki ədəbiyyatın cəsarətindən geridə qalır.\nÜmumən, son bir neçə ildə ədəbi-tənqidin diqqətinə layiq olan daha bir sıra faktlar meydana çıxıb:\n- 2006-cı ildə üçüncü Beynəlxalq «Kitab sənəti» müsabiqəsində şair Çingiz Əlioğlunun «Atlantlar» kitabı «Qəribə, maraqlı taleli kitablar» nominasiyası üzrə birinci yerə layiq görülüb;\n- magik realizm kimi nəhəng bir təmayülün beşiyi olan Latın Amerikasında - Kolumbiyada dərc olunan şeir antologiyasında Ramiz Rövşənin «İlan balası» şeiri kitabın üz qabığına çıxarılıb.;Bu böyük sənətkarın şeir, nəsr yaradıcılığı və esseistikasının bir qismini əhatə edən «Nəfəs» kitabı isə Azərbaycan oxucusu üçün böyük bir sürpriz oldu;\n- özünəməxsus bütöv bədii-estetik konsepsiyası olan Vaqif Bayatlı Odər son yaradıcılıq nümunələrində bu konsepsiyanı üzü səmaya doğru genişləndirib;\n- daha çox şair kimi tanıdığımız Sabir Rüstəmxanlı indi «Göy Tanrı», «Ölüm zirvəsi» kimi tarixi mövzulu romanları ilə meydana çıxıb;\n- görkəmli nasir Afaq Məsudun yaradıcılığı Frans Kafkanın vətəni Avstriyada maraqla qarşılanıb və tədqiqata cəlb edilib;\n- orta nəsil poeziyamızın nəcabətini simvolizə edən Vaqif Bəhmənlinin üç cildlik əsərləri çap olunub.\n- istedadlı nasir və dramaturq Elçin Hüseynbəyli qısa bir zaman ərzində beş roman, ondan çox pyes qələmə alıb.\n- ədəbi ictimaiyyətdə xeyli gec tanınsa da, ilk yaradıcılıq nümunələrindən orijinal istedadını təsdiq edən və unikal satirik hekayələri ilə satirik nəsrimizin yeni nəfəslə dirçəlişinə ümidlər oyadan Tural Anaroğlunun ilk kitabı işığa çıxıb.\n- şair Elxan Zal Qaraxanlı özünün «Savaş ayələri» kitabında toplanan, əski dil və özəl tematikası ilə səciyələnən türkçü şeirləri ilə Azərbaycan poeziyasında analoqu olmayan tamamilə yeni bir cığır açıb;\n- şair Qəşəm Nəcəfzadə Hollandiyada keçirilən beynəlxalq poeziya festivalına dəvət alıb;\nÜmümən əhatə etsək, nəsrimizin Vaqif Nəsib, Məmməd Oruc, Azər Abdulla, Sara Nəzirova, Saday Budaqlı, Rafiq Tağı, Eyvaz Əlləzoğlu, Nəriman Əbdülrəhmanlı, Əlabbas, Yaşar, Rəşad Məcid, Aslan Quliyev, Mübariz Cəfərli, Günel Anarqızı, Fəxri Uğurlu, Məqsəd Nur, İlqar Fəhmi, poeziyamızın Firuzə Məmmədli, Tofiq Abdin, Adil Şirin, Ramiz Qusarçaylı, Ağacəfər Həsənli, Ədalət Əsgəroğlu, Əlisəmid Kür, Nisəbəyim, Məlahət Yusifqızı, Fərqanə Mehdi, Əlizadə Nuri, İlham Qəhrəman, Sərvaz Hüseynoğlu, Salam, Etimad Başkeçid, Qulu Ağsəs, Aqşin… kimi müxtəlif nəsildən olan nümayəndələri yeni kitabları, müxtəlif mətbuat orqanlarında çap olunmuş əsərləri ilə son illərin ədəbi prosesində fəal iştirak ediblər.\n- Ədəbi-tənqid bu faktların əksərinə öz münasibətini ifadə edib. Bu münasibətin elmi dəyəri və ədalət ölçüsü isə artıq tamamilə başqa söhbətin mövzusudur. Və tənqidin əsas işi də məhz bu «başqa söhbət»dir.\nSon illərdə səngimiş poema janrının «ikinci nəfəs»i açılıb: Xalq şairi Fikrət Qocanın «Şəhidlər xiyabanı», «Azadlıq», Musa Yaqubun «Dünyanın lələ dərdi», Ələkbər Salahzadənin «Xocalı xəcilləri», Ramiz Rövşənin «Canavar ovu», Əsəd Cahangirin «O Adam», Ədalət Əsgəroğlunun «Dərdimizin qan rəngi» poemaları janrın gələcək taleyi barədə nikbin fikirlər doğurur. Bəs sovet dövrü ilə müqayisədə müstəqillik dövrü poeması arasında hansı keyfiyyət fərqləri, ideya-estetik dəyişikliklər baş verir? Mənzum roman hesab olunan poema çağdaş insanın mənəvi-əxlaqi dünyasındakı dəyişmə və yeniləşmələrlə, bədii təfəkkürdə gedən inkişafla səsləşə bilirmi? Məncə, ədəbi-tənqid bu sualların da cavabını hələ verməyib. Və bütün bunlar hərtərəfli, ədalətli təhlilini gözləyir.\nGetdikcə dünyaya daha sıx inteqrasiya olunan müasir ədəbi prosesləri tənqidin klassik metodologiyası və mətnə yanaşma prinsipləri ilə əhatəli şərh etmək çətindir. Əsas məqsədi milliyyətsizləşdirmə olan və milli mədəniyyətlərin başı üzərində Domokl qılıncı kimi dayanan qloballaşma təhlükəsini də nəzərə alsaq, demək olar ki, Azərbaycan tənqidinin milli ideologiya və strategiyasının işlənib hazırlanması təxirəsalınmaz vəzifələrdən biri kimi qarşıda durur. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, tənqidçi-ədəbiyyatşünas Nizami Cəfərov bu istiqamətdə ardıcıl və sistemli fəaliyyət göstərən alimlərimizdəndir. Onun müxtəlif illərdə qələmə aldığı «Kitabi-Dədə Qorqudla İslama keçidin poetikası», «Genezisdən tipologiyaya», «Qədim türk ədəbiyyatı», «Dilin etnik yaddaşı» kimi fundamental əsərləri milli ədəbiyyatşünaslığa böyük töhfədir. 2004-cü ildə nəşr olunan «Klassiklərdən müasirlərə» kitabında toplanmış bir çox məqalələr isə həmin araşdırmaların davamı olmaqla daha konseptual əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi, mənşəyi, predmeti, dövrləri, intibahı, qədim türk epos mədəniyyətindən yazılı ədəbiyyata keçid mərhələsi, bədii, dini-estetik, ideya-fəlsəfi istiqamətlərinin milli və ümumşərq mədəniyyəti kontekstində şərhi verilən bu kitab çağdaş milli tənqidin manifestasiyasını müəyyənləşdirməklə, həm ona, həm də ədəbiyyatımıza yön verərək başsız atlı durumundan xilas edə bilən ədəbi strategiya örnəyi kimi çox böyük dəyərə malikdir.\nDünya ədəbiyyatşünaslığı və elmi-nəzəri fikrindən məlumatsızlıq da çağdaş ədəbi tənqidin kəsiri kimi qabarıq hiss olunmaqdadır və bu çatışmazlıq nüfuzlu qələm sahibləri tərəfindən dönə-dönə qeyd olunub.Son dövrdə bu boşluğun doldurulması yönündə də ciddi işlər görülür. Mən ilk növbədə Bakı Slavyan Universiteti Tərcümə Problemləri Mərkəzinin «Filoloqun kitabxanası» seriyasından tərcümə və çap etdirdiyi bir neçə kitabın adını çəkmək istərdim. Bunlar görkəmli alim Məmməd Qocayevin tərcüməsində M. Baxtinin «Dostoyevki poetikasının problemləri», Aydın Talıbzadənin tərcüməsində Y. E. Qolosovkerin «Mifin məntiqi» və N.Xomskinin «Dil və təfəkkür» kitablarıdır.\nSlavyan Universiteti Tərcümə Problemləri Mərkəzində professional mütərcimlər tərəfindən çevrilmiş adıçəkilən əsərlər hər bir tənqidçinin stolüstü kitabı ola bilər.Ümid edirik ki, Mərkəz gələcəkdə ümumdünya filoloji fikrindən yeni qiymətli tərcümələr etməklə ədəbi tənqidin elmi-metodoloji bazasını daha da möhkəmləndirəcək.\nTəqdirəlayiq haldır ki, ayrı-ayrı gənc yazarlarımız da məlum kəsiri aradan qaldırmaq üçün təşəbbüs göstərmişlər. Məsələn, şair-tərcüməçi Səlim Babullaoğlunun baş redaktoru olduğu «Dünya ədəbiyyatı» dərgisinin xəttiylə çıxan çağdaş gürcü və özbək ədəbiyyatından seçmələr kitabında bu ölkələrin avanqard tənqidindən çevirmələr verilib. Sözügedən ölkələrin ədəbiyyatlarındakı proseslərin əsas istiqamətlərini əks etdirən bu nümunələr uzun müddət postsovet məkanında eyni ideoloji sistemdə yaşamış ölkələrdəki analoji prosesləri müqayisə baxımından xeyli material verir.\nBu sırada Əsəd Cahangirin Leonid Andreyev, İrina Adelgeym, Şota İotaşvili, Aleksandr Dugin, İlya İlin, Cozef Kerrol, İlqar Fəhminin Sergey Kornev, Dmitri Zatonski kimi tanınmış tənqidçilərdən etdiyi tərcümələr də qeyd edilməlidir. Təəssüf ki, son tərcümələrin əksəri postmodernizmlə bağlıdır və daha fundamental təmayüllər diqqətdən kənarda qalıb. Bununla belə, onlar son illər ədəbiyyatımızı başına götürmüş postmodernizm hərcmərcliyinə, xaosa müəyyən bir aydınlıq gətirməsi ilə diqqəti çəkir.\nAmma biz nə qədər Avropa elmi-nəzəri fikri ilə inteqrasiyaya cəhd etsək də, unutmamalıyıq ki, Azərbaycan ədəbiyyatı əsas kökləriylə ümumşərq mədəniyyəti və bədii-estetik fikri üzərində formalaşıb. Regionlaşma dövründən sonra bu ənənələrin bir qismi qırılıb. On yeddinci əsrə qədər Azərbaycan ədəbiyyatının, xüsusən poeziyanın nəhəng bir qolunu təşkil edən təsəvvüf şeiri də qırılmış ənənələrin badına gedərək tənəzzülə uğrayıb. Yazıçı-tərcüməçi Afaq Məsudun «Xəzər» jurnalında sufi fikir tarixinin görkəmli nümayəndələrindən etdiyi tərcümələr bu qırılmış ənənələrin bərpasına yeni təkan verə bilməsi baxımından çox əhəmiyyətlidir.\n«Ədəbiyyatımızın Vaysman xəstəliyi» məqaləsində Elçin tənqidin qüsurlarından danışarkən yazır: «Bizim ədəbi prosesimizin və ilk növbədə tənqidimizin qüsurlarından biri ziyalılığın çatışmazlığıdır».\nTəəssüf ki, həmin vəziyyət bu gün də davam etməkdədir. Və mən bu fikrə çağdaş tənqiddəki rəhmsizlik, ədalətsizlik, qeyri-əxlaqi yanaşma hallarını da əlavə edərdim. Bəzən belə faktlar baş verir ki, tənqid ədəbiyyat tarixində danılmaz yeri olan qələm sahiblərinin, yaxud, çağdaş ədəbiyyatın istedadlı nümayəndələrinin üzərinə yenilik adı altında qərəzli hücumlar edir, ziyalı etikası, mizan-tərəzi bilmərrə unudulur. Təhlil zamanı subyektə şəxsi münasibət yaradıcılığa obyektiv münasibəti önləyir. Bu yolverilməz və bağışlanmazdır. Bu tənqidçi əxlaqına, tənqidçi şəxsiyyətinə, ən başlıcası, professional tənqid prinsiplərinə ziddir.\nHesab edirəm ki, tənqidin oxucu ilə yazıçı arasında körpü yaratmaq, ədəbiyyatı tanıtmaq vəzifələriylə yanaşı, bir vəzifəsi də xeyirxahlıqdır. Yəni, tənqid dağıdıcı yox, qurucu tənqid olmalıdır. Doğrudur, tənqidçi yazıçının əvəzinə əsər yaza bilməz. Amma tənqid, öndə qeyd etdiyim kimi, stimulyator ola bilər. Yəni, tənqidçi sağlam, obyektiv və etik təhlilləri ilə yazıçını yetişdirə, cilalaya bilər. Təəssüf ki, bu gün Aydın Məmmədov, Nadir Cabbarlı, Yaşar Qarayev kimi həm özü işıqlı, həm də ədəbiyyatı və yazıçını işıqlı səmtə yönəldən, dəyərli məsləhətləri ilə yaradıcılıq impulsları verən tənqidçi axtaranda əksərən köks ötürməli oluruq.\nVə təəssüf ki, çağdaş Azərbaycan tənqidinin ədəbiyyatı yönləndirməsi faktlarını axtararkən yalnız postmodernizmə yoluxma yada düşür. Gəlin görək, nədir bu postmodernizm?\n«Mədəniyyət və ədəbiyyatın bütün üslub və imkanlarının sinkretik qarışığı» və qeyri-ənənəvi mədəniyyət kimi səciyyələndirilən postmodernizm əslində, nihilizmin ən ifrat forması olmaqla özündən əvvəlki bütün ədəbi ierarxiyaları dağıdan destruktiv bir cərəyandır. Görkəmli rus tənqidçisi Sergey Kornevin sözləri ilə desək, «postmodern nihilizm tamamilə əks-mədəniyyət hadisəsidir. O, ilk növbədə Avropa mədəniyyətinə-onun rasionalizminə, sivil pafosuna qarşıdır».\nMənşəyini Qərbdən götürən, Qasset, Derrida fəlsəfəsindən qaynaqlanan postmodernizm yarım əsrlik tarixi ərzində dünya ədəbiyyatına bir şey verməyib. Əksinə, Avropanın bütöv bir epoxa ərzində formalaşmış mədəni-estetik strukturunu parçalayıb. Sual oluna bilər; bəs Umberto Eko, bəs Orxan Pamuk, bəs Patrik Züskind və postmodernizmin uğuru sayılan digər örnəklər? Mən hesab edirəm ki, bu yazıçıların postmodernizmə aid edilən əsərləri- nə «Qızılgülün adı», nə «Qara kitab», nə də «Əttar» postmodernizmin uğuru olmayıb, müəlliflərinin istedadının, böyüklüyünün uğurudur.\nTəəssüf ki, çağdaş Azərbaycan tənqidi ədəbiyyatımızı milliyyətsiz ölkələrin məhsulu olan və indiyəqədərki mədəniyyəti dağıdaraq onu postmədəniyyətə çevirməyi hədəfləyən bu destruktiv cərəyana sözün əsil mənasında yoluxdurdu. Və at öldü, itlər bayram etməyə başladı. Bu gün ölkədə əli qələm tutan, lakin sözün yerini, çəkisini bilməyən hər kəs qabiliyyətsizliyini postmodernizm pərdəsi altında gizlədir və irad bildirəni də anlamaz, köhnə təfəkkürlü adlandırır.\nİndi sual olunur; Qərbin tullantısı olan belə bir xaotik təmayülü cidd-cəhdlə milli ədəbiyyatımıza müncər etməyə dəyərdimi? Və bu tənqidin qələbəsidir, ya məğlubiyyəti? Deyərdim ki, məğlubiyyətidir və «ithürənlə işıqgələn» tərəfi düzgün tərcih edə bilməməsidir.\nBəlkə də bu məsələyə münasibətdə daha emosiyasız və təmkinli mövqe bildirmək olardı. Ona görə ki, zəngin ədəbi ənənələrə və onu qorumaq gücünə malik olan Rusiya kimi nəhəng bir ölkə postmodernizmdən yan keçə bilmirsə, zaman-zaman kənar ədəbi təsirlərə məruz qalan Azərbaycanın da bundan yan keçməsi çətindir. Digər tərəfdən, postmodernizm ən azından yeni yaradıcılıq axtarışları kimi məqbul sayıla bilər. Lakin problem budur ki, çağdaş ədəbiyyatın postmodernizm girdabına yuvarlanması kütləvi xarakter alır.\n30-cu illərin repressiya tufanında böyük şairimiz Səməd Vurğunun Mikayıl Müşfiqə xitabən yazdığı şeirdə belə misralar vardı:\n«Baxıram Leninin kitablarına\nDəstədən geriyə qalmamaq üçün».\nİndi mən baxıram ki, hətta bizim böyük sənətkarlar, məsələn, Azərbaycan neoromantizminin banisi hesab olunan çox istedadlı bir yazıçı da ümumi postmodernizm hay-küyünə uyaraq yazdığı son əsərdə öz estetik prinsiplərinin ziddinə gedir. Postmodern görünmək üçün əfsunlu dilinə xəyanət edir, əsərinə qarmaqarışıq elementlər gətirir. Və bundan böyük ədəbiyyat uduzur.\nEləcə də yeni nəslin bəzi istedadlı yazarlarını müşahidə edəndə görürsən ki, bunun təbii stixiyası tamam başqadır və öz yolu ilə gedərsə daha çox uğur qazana bilər. Amma hay-küy onu da yolundan azdırır.\nBununla belə, mən son yarım əsrlik dünya ədəbiyyatında pis, ya yaxşı təzahürünü tapmış bir cərəyanı tamamilə inkar etmək niyyətində deyiləm. «Hər şərin mahiyyətində bir xeyir, hər xeyirin də mahiyyətində bir şər var» hikmətiylə yanaşsaq olsun ki, Azərbaycan ədəbiyyatı da sıradan geri qalmamaq üçün bu prosesi keçməlidir. Amma necə? Məsələ də elə bundadır.\nYaxınlarda istedadlı televiziya rejissoru Ramiz Həsənoğlu ilə söhbət edərkən Azərbaycanın Qərb mədəniyyətinə necə inteqrasiya olunması barədə fikrini soruşdum. Ramiz müəllim dedi ki, «biz Qərb mədəniyyətinə çox hallarda onun kanalizasiyasından qoşuluruq və bu məni çox qorxudur». Nə yazıq ki, Azərbaycansayağı postmodernizm də Qərb postmodernizminə onun kanalizasiyasından qoşulub. Hər halda, ortada olan örnəklərin əksəri belə bədbin düşünməyə əsas verir.\nİndi də tənqidin metodoloji və digər problemləri barədə.\nTənqid o zaman ciddi əhəmiyyət kəsb edir ki, onun bədii mətni nəzəri-estetik dərki mətnin səviyyəsinə ekvivalent olsun. Bu cür ekvivalentlik isə metodoloji prinsiplərin və mətnə yanaşma tərzinin düzgün müəyyənləşdirilməsindən çox asılıdır. Bəzi yazarların timsalında bu proporsiya gözlənsə də, ümumilikdə çağdaş tənqiddə müxtəlif metodologiyaların, eləcə də sosioloji, strukturoloji, estetik və ya linqvistik tənqid növlərinin bir-birinə qarışdırılması daha çox müşahidə olunur. Nəticədə tənqidin məqsəd və xarakteri də mücərrədləşir ki, bu vəziyyətdə tənqidçi dənizə baş vuran, amma nə axtardığını bilməyən dalğıca bənzəyir. Bu cür xaotik və səmərəsiz yanaşma bəzən tənqidçinin özünü biləndər göstərmək istəyindən, əksər hallarda isə bilgisizliyindən qaynaqlanır.\nDigər problemi isə tənqid janrlarına doqmatik sovetoloji ənənələr şərtləndirir. Bu ənənələrə görə, ədəbi tənqid resenziya, ədəbi portret, analitik məqalə, icmal kimi bir neçə janrla məhdudlaşır. Halbuki, ədəbiyyatı predmet olaraq götürən və onun problemlərinin konseptual çözümünə, milli- bəşəri axınlar zəminində şərh və təhlilinə xidmət edən hər bir yazı formasından, şəklindən asılı olmayaraq ədəbi tənqid funksiyasını yerinə yetirir. Və bu sıraya epistolyar məktub da, esse də, ədəbi oçerk də, ədəbi dialoq və müsahibə də daxildir. Dünya tənqidi bu janrların hamısından mütəmadi yararlandığı halda, bizdə hələ də yenilikləri «burunlamaq» meyli güclüdür. Bu səbəbdən çağdaş tənqidin metodologiyalarını, janr təsnifatını müəyyənləşdirən və ədəbi ictimaiyyətə aşılayan elmi-nəzəri vəsaitlərə ciddi ehtiyac duyulur.\nBelə vəsaitlərdən biri filoloji elmlər doktoru Vaqif Sultanlının 2007-ci ildə nəşr olunmuş «Çağdaş tənqidin tədrisi məsələləri» kitabıdır. Tənqidin doqmatik, impressionist, tarixi-obyektiv metodları, əski və yeni janrları, eləcə də digər problemləri aydın, elmi-məntiqi dəlillərlə şərh olunan bu kitab sözügedən məsələlərə aid suallarla üzləşən tənqidçi üçün dəyərli bir mənbədir.\nTənqidin bir başqa problemi təmayülləşməməsidir. Dünya tənqidində təmayülləşmə artıq çoxdan mövcuddur. Bizim ədəbiyyatşünaslığımızda da bu təcrübədən istifadə olunur və ədəbiyyatın konkret bir problemini, yaxud, konkret bir yazıçını öyrənən nizamişünas, füzulişünas, nəsimişünas alimlərimiz elmə ümumi, universal araşdırmalardan daha fundamental xidmət göstərirlər. Bu səbəbdən çağdaş ədəbi tənqiddə də poeziya, nəsr, dramaturgiya sahələri üzrə təmayülləşmə, ixtisaslaşma zəruridir və nəsr tədqiqatçısı Akif Hüseynovun timsalında bunun nə qədər faydalı olduğu aydın görünür.\nÇağdaş tənqidin ciddi iç problemləri də mövcuddur və bunlardan birincisi meyarsızlıqdır. Bəzən tənqidçi prosesin dinamikasına təsir göstərib onu öz ardınca aparan bilən ədəbi faktları, istedadı, məhsuldarlığı ilə seçilən yazarları görməzliyə vuraraq şəxsi və digər münasibətlər səbəbindən subyektiv seçimə üstünlük verir. Deyək ki, heç bir üstün ədəbi məziyyəti ilə fərqlənməyən adi bir yazar böyük təhlil yazılarının qəhrəmanına çevrilir. Həqiqi istedad isə bu cür ədalətsizlikdən küsüb bədbinləşir.\nFikrimcə, AYB dərgilərinin və ədəbiyyata intensiv yer ayıran digər mətbuat orqanlarının vaxtaşırı monitorinqinin keçirilməsi, respondentlərə günün ədəbi prosesi, seçilən əsərlər və yazarlar barədə suallar ünvanlayıb gerçək ədəbi faktların müəyyənləşdirilməsi yolu ilə tənqidçini fakt qarşısında qoymaq və ədalətsizliyi xeyli aradan qaldırmaq olar.\nÜmumən götürdükdə, Azərbaycan tənqidi orta əsrlərdən üzübəri bütün təşəkkül tarixi ərzində heç vaxt indiki qədər yazıçı ilə tənqidçi arasında işbaz münasibətlər səviyyəsinə enməyib. Aydındır ki, bu vəziyyətin böyük səbəbi iqtisadi durumla bağlıdır və tənqidçinin onu dəyərləndirmək imkanları olan yazıçıdan yazmasında böyük qəbahət yoxdur. Bir şərtlə ki, o yazıçı həqiqətən yazıçı olsun və tənqidçi onun yaradıcılığını tədqiq edərkən uydurmalara, ədalətsiz müqayisələrə yol verməsin. Məsələn, Füzulinin nə qədər nəhəng olduğunu yaxşı bilən və onun sənətkarlığından monoqrafiya yazan möhtərəm bir təfəkkür adamının adi bir yazarı mədh edərkən Füzuli kimi dahiylə müqayisə etməsi heç bir halda ona nüfuz gətirmir. Təəssüf ki, belə təhlükəli meyllər yaranmaqda və ümumi tənqidin simasızlaşması haqqında yanlış təsəvvür formalaşmaqdadır.\nMüasir rus tənqidçilərindən biri tənqiddə baş verən tənəzzülü təfəkkürün intiharı kimi dəyərləndirib. Mən hesab edirəm ki, tənqidçi vicdanının intiharı təfəkkürün intiharından daha təhlükəlidir. Çünki heç bir meyara etina etməyən, vicdansız və ədalətsiz tənqidçi təfəkkürü ədəbiyyatı susuz, bəhrəsiz səhralığa apara bilər.\nÖtəri də olsa, tez-tez rastlanan iki mənfi meyli də qeyd etmək istərdim. Bu meyllərdən birincisi mətnə sədaqətsizlikdir. Yəni, tənqidçi real mətndən yox, özünün şəxsi fantaziyalarından çıxış edərək oxucunu azdırır və yazıçı ilə oxucu arasında körpü yaratmaq funksiyasından daha çox, o körpünü yandıran təxribatçı funksiyasını yerinə yetirir.\nDaha bir bağışlanmaz hal ədəbi fakta münasibətdə tənqidin dövlət ittihamçısı, prokuror qismində çıxış etməsidir. Halbuki, tənqid ədəbiyyatın vəkili, müdafiəçisi, sipəri olmalıdır.\nBir şərtlə ki, tənqidin özünün də müəyyən müdafiə sipəri olsun. Reallıq isə budur ki, ədəbiyyatın keşiyini çəkməli olan tənqidin özü tam müdafiəsiz vəziyyətdədir.Tənqidçi yuxusuz gecələr, aramsız mütaliə, səhhətini itirmək, maddi məhrumiyyətlər bahasına Sözü qoruyur. Bəs tənqidçinin şəxsiyyətini, hüquqlarını kim qoruyur? Mətbuat haqqında qanunlarmı, məhkəməmi, ayrı-ayrı vicdanlı qələm sahiblərimi?! Təəssüf ki, böyük əksəriyyət artıq öz vicdanının da səsinə qulaq asmır. Nəticədə cəmiyyətdən, ədəbi mühitdən müdafiə görməyən tənqidçidə şərdən, nalayiq iftiralardan, qoluzorlulardan, cibizorlulardan, qrup, şəbəkə hücumundan özünümüdafiə hissi baş qaldırır və o çox zaman deyə biləcəklərindən daha çox deyə bildiklərini deyir. Bundan isə yenə də ədəbiyyat uduzur. Bəs nə etməli?


İdmançımız Avropa Çempionatında üçüncü oldu Sportarena.az\nİdmançımız Avropa Çempionatında üçüncü oldu\nSportarena.az 4 Aprel 2018, 16:18\n31 mart – 3 aprel tarixlərində İspaniyanın Valladolid şəhərində batut gimnastikası, tamblinq və ikili mini batut üzrə 25-ci Avropa Çempionatı keçirilib.\nSportarena.az xəbər verir ki, Azərbaycanı batut gimnastikası üzrə yarışlarda İlya Qrişunin, Oleq Piunov, Ruslan Ağamirov, Dmitriy Fedorovskiy və Sabina Zaytseva, tamblinq üzrə turnirdə Mixail Malkin və ikili mini batut üzrə yarışlarda Dmitriy Fedorovskiy təmsil ediblər.\nİkili mini batut üzrə yarışlarda debüt çıxışımız ölkəyə bürünc medal qazanıb. Hakimlərdən 74.100 xal toplayan Dmitriy Fedorovskiy fəxri kürsünün 3-cü pilləsinə yüksəlib. 1-ci və 2-ci yerləri isə Rusiya idmançıları tutub.


“Ermənilər revanşist fikirlərdən daşınmalıdır. Müharibə başlasa...” » Reyting.az\n“Ermənilər revanşist fikirlərdən daşınmalıdır. Müharibə başlasa...” - Professor\nTarix: 13-05-2021 20:00 | Bölmə: Slayd\n“Şuşa şəhərində “Xarıbülbül” musiqi festivalının keçirilməsi Azərbaycan dövlətçiliyinin təntənəsidir. Bu böyük hadisədir. Biz erməniyə qalib gəlmişik və musiqi yarışması keçirib, Şuşada atəşfəşanlıq edirik”.\nBunu Reyting.az-a professor Rüstəm Məmmədov deyib.\nOnun sözlərinə görə, ermənilər bunu açıq-aşkar müşahidə edir: “Onlar başqa hərəkət edə bilməzlər. Bilirlər ki, dəmir yumuruq bir daha onların başına dəysə, daha erməni dövləti olmayacaq. Ona görə, yaxşı düşünsünlər...”.\nRüstəm Məmmədov əlavə edib ki, Şuşada keçirilən “Xarıbülbül” musiqi festivalı, səsləndirilən milli musiqi parçaları, eləcədə atəşfəşanlıq Xankəndində yaşayan ermənilərin gözü önündə baş verir: “Ermənilər bundan nümunə götürməli, revanşist və axmaq fikirlərdən xilas olmalıdırlar. Anlamalıdırlar ki, Azərbaycansız ermənilərin gələcək həyatı yoxdur. Bu reallıqları qəbul etməlidirlər. Başqa yol yoxdur”.\nProfessorun fikrincə, indi Ermənistan ictimai rəyi və düşüncə sistemi məntiq haqqında fikirləşməlidir: “Mənə elə gəlir ki, onlar bu saat revanşist düşüncələrdən xilas olmalıdır. Bəli, onlar 100 ildən çoxdur ki, azərbaycanlıların hissləri ilə oynayırdılar. Bu da sonsuz ola bilməzdi. Sözsüz ki, günün birində buna yekun vurulmalı idi. İndi ağılları başlarına gəlsin. Ehtimal edirəm ki, orada revanşist çağırışlar, anti-insani fikirlər tədricən aradan qalxacaq. Onlar başa düşürlər ki, Azərbaycanla münasibətləri düzəltmədən Ermənistanın gələcəyi olmayacaq. Həm də revanşist fikirlər nəticə olaraq müharibə deməkdir. Bu halda biz Yerevana qədər gedib çıxa bilərik. Onlar oturub düşünsünlər”.


Henri Kissincerdən sensasion açıqlamalar...\n11 may, 2022 01:42\n“Dünyada geopolitik vəziyyət Ukraynadakı müharibədən sonra əhəmiyyətli dəyişikliklərə uğrayacaq”.\nXarici agentliklər xəbər verir ki, bu sözlər ABŞ-ın keçmiş dövlət katibi Henri Kissincer tərəfindən Financial Times qəzetinə verdiyi müsahibədə səslənib.\n“Çin və Rusiyanın bütün gözlənilən məsələlərdə eyni maraqlara malik olması təbii deyil. Bizim onlar arasında hər hansı fikir ayrılıqlarına səbəb ola biləcəyimizi düşünmürəm. Lakin şərtlər bunu tələb edəcək. Ukraynadakı müharibədən sonra Rusiya ən azı, Avropa ilə münasibətlərinə və NATO-ya ümumi münasibətinə yenidən baxmalı olacaq. Düşünürəm ki, iki düşməni bir araya gətirəcək şəkildə onlara düşmən münasibət bəsləmək ağılsızlıqdır və biz Avropa ilə münasibətlərimizdə, həmçinin daxili müzakirələrimizdə bu prinsipi qəbul etdikdən sonra, diferensial yanaşma tətbiq edə bilərik. Bu, o demək deyil ki, onlardan hər hansı biri Qərblə yaxın dost olacaq. Sadəcə olaraq konkret məsələlərdə fərqli yanaşma imkanlarını onlar üçün açıq qoyuruq. Qarşıdakı dövrdə Rusiya ilə Çini ayrılmaz ünsürlər kimi qarışdırmamalıyıq”,-deyə keçmiş dövlət katibi bildirib. Böhranın nüvə müharibəsinə çevrilməsi təhlükəsindən və hazırkı texnologiyaların təsəvvürü belə mümkün olmayan fəlakətlərə səbəb ola biləcəyindən danışan Kissincer bunları qeyd edib: “Hazırkı vəziyyətin qəribə tərəfi odur ki, silahlar hər iki tərəfdən çoxalır və onların təkmilliyi ildən-ilə artır. Lakin silahların həqiqətən istifadə olunacağı təqdirdə nə baş verəcəyi ilə bağlı beynəlxalq müzakirələr demək olar ki aparılmır. Hansı tərəfdə durmasından asılı olmayaraq hər kəs başa düşməlidir ki, biz indi tamamilə yeni bir dövrdə yaşayırıq. Texnologiya bütün dünyaya yayıldıqca, diplomatiya və müharibə fərqli məzmuna ehtiyac duyacaq və bu, yeni problemlər yaradacaq”,- deyə usta diplomat söyləyib.\nRusiya prezidenti Vladimir Putinin qırmzı cizgiləri barədə danışan Henri Kissincer yaxın 15 il ərzində onunla sırf akademik strateji diskusiyya aparmaq üçün ildə ən az bir dəfə görüşdüyünü də bildirib:\n“Düşünürəm ki, o, Rusiya tarixinə bir növ mistik inanc daşıyıb ... və o, bu mənada bizim ilk Avropa və Şərqlə olan böyük uçuruma görə özünü təhqir olunmuş hiss etdi... Məncə, o, beynəlxalq arenada üzləşdiyi situasiyanı və açıq-aydın belə böyük bir əməliyyat zamanı Rusiyanın imkanlarını səhv hesablayıb. Nizamlanma zamanı gələndə hamı nəzərə almalıdır ki, artıq köhnə münasibətlərə geri dönlüməyəcək və Rusiyanın mövqeyi biz tələb etdiyimiz üçün deyil, öz etdikləri üçün fərqli olacaq... Bütün bu böhranlarda daxili qırmızı xəttin nə olduğunu anlamağa çalışmaq lazımdır... Açıq sual budur ki, bu eskalasiya nə qədər davam edəcək və daha da gərginləşmək üçün imkanlar nə dərəcədə böyükdür? Rusiya imkanlarının son həddinə çatıbsa, müharibənin qızışmasının hansı məqamda cəmiyyəti gərginləşdirəcəyinə qərar verməli olacaq. Bu da gələcəkdə onun böyük dövlət kimi beynəlxalq siyasət aparmaq imkanını məhdudlaşdıracaq.\nBu anda onun necə qərar verəcəyini söyləymək çətindir. Yəni savaş 70 ildə heç vaxt istifadə olunmayan silahlar kateqoriyasına keçəcəkmi? Bu xəttin keçilməsi, son dərəcə əhəmiyyətli bir hadisə olacaq. Çünki biz qlobal olaraq növbəti bölücü xətlərin nə olacağını bilmirik”, deyə henri Kissincer vurğulayıb.\nÇinə gəldikdə isə amerikalı diplomat “istənlən çinli siyasətçinin Putinin hazırkı vəziyyətinə, yəni böhran durumlarında bütün dünyanın sənin əleyhinə olduğunu düşməmək üçün götür-qoy etdiyini” vurğulayıb.\nBakı Qarabağı tam qaytaracaq - Sergey Markov\nBritaniya səfirliyinin "LQBT" bayrağı qaldırmasına rəsmi etiraz edildi və ...\nAzərbaycan kommunistlərinin aqibəti necə olacaq...\n"Xankəndidə rus alimə abidə qoyulması təxribatdır" - Oqtay Qasımov\nİlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana zəng etdi - Nələr müzakirə olunub?\nMəşhur "Starbucks" Rusiyanı tərk edir\n"İrəvan Qarabağın statusundan imtina edir" - Erməni tarixçi\n"Avropa hər gün Putinə 700 800 milyon avro göndərir ki... " - Professoru Maksim Mironov\nCo Baydenin İlham Əliyevə göndərdiyi təbrik məktubunda verilən mühüm mesajlar...\nƏdliyyə sistemində islahatlar gecikir: Penitensiar Xidmət "batıb" - Tələsən yerimiz yoxdur?


""Soçi Bəyanatı"nın əhəmiyyətini və onun daha çox kimə siyasi-diplomatik dividend gətirdiyini dəyərləndirmək üçün noyabrın əvvəlindən başlayan siyasi prosesləri yada salmalıyıq. Noyabrın ilk günlərində Rusiya rəsmiləri səviyyəsində məlumat yayıldı ki, Moskvada Azərbaycan və Ermənistan dövlət başçılarının görüşü gözlənilir. Hətta noyabrın 9-u görüşün dəqiq tarixi kimi göstərilirdi. Moskvadan yayılan sonrakı iki məlumatda görüşün baş tutacağı yenidən təsdiqlənsə də, onun onlayn formatda keçiriləcəyi bildirilirdi. Çox keçmədən məlum oldu ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan görüşdən yayınmağa çalışır və o, ermənilərin hələ də yaşayan sərsəm ümidlərinin reallaşma ehtimalını daha çox Brüssel görüşünə bağlayır".\nAzadmediatv.com-un xəbərinə görə, bu haqda millət vəkili Ülvi Quliyev "Soçi Bəyanatı"na münasibət bildirərkən belə deyib.\nMillər vəkili hesab edir ki, həmin məlumatların yayıldığı ərəfədə Ermənistanın siyasi-hərbi rəhbərliyi sülhməramlıların müvəqqəti yerləşdirildiyi ərazilərdə, eləcə də dövlət sərhədinin müxtəlif istiqamətlərində yeni təxribatlara əl atdı, noyabrın 16-da isə genişmiqyaslı hücuma cəhd edib:\n"Məqsəd münaqişənin bitmədiyini, insan tələfatı ilə nəticələnən silahlı insidentlərin hələ də davam etdiyini, hətta sülhməramlıların da onların öhdəsindən gələ bilmədiyini beynəlxalq auditoriyaya aşılamaq idi. Ermənistan hakimiyyətinin əsas hədəfi bu cür informasiya təbliğatı fonunda açıq ermənipərəst mövqeyi ilə seçilən vasitəçilər institutunun fəaliyyətini “diriltməkdir”. Lakin N.Paşinyan hakimiyyəti bir reallığı sonadək hesablamadı. Anlamadı ki, müharibədə məğlub olduqdan sonra Ermənistanın təkcə Qərbin bəzi ölkələrindən deyil, həm də Rusiyadan siyasi asılılığı əvvəlki illərlə müqayisədə dəfələrlə artıb. Ona görə də Paşinyan Soçiyə getmək və bu görüşdən əvvəl mətbuat konfransı keçirərək erməni cəmiyyətinə izahat vermək məcburiyyətində qaldı. Paşinyana ünvanlanan əsas suallardan biri ondan ibarət oldu ki, Moskvanın təşəbbüsündən niyə imtina etmişdi və sonra niyə razılaşdı. O, imtinasını bununla izah etdi ki, 9 noyabr erməni cəmiyyətinə çox ağır hadisələrdən xəbər verən tarixi xatırladır. Paşinyan bununla 9-10 noyabr tarixli üçtərəfli Birgə Bəyanata - kapitulyasiya aktına işarə edirdi. Heç şübhəsiz, o, izahatında sonadək səmimi deyildi və görüşdən imtina etməsinin əsas səbəbini gizlətməyə çalışırdı...\nMətbuat konfransında N.Paşinyan daxili auditoriyanın əzilmiş ruhuna hesabladığı başqa bir siyasi gediş də etdi. Bəyan etdi ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması və kommunikasiyaya üçüncü qüvvənin nəzarət etməsi mümkün deyil. Paşinyan bu dəfə də siyasi riyakarlıq etdi və öz cəmiyyətinə yalan danışdı. Çünki məhz onun özünün ötən il noyabrın 10-da imzaladığı Bəyanatın 9-cu bəndində nəzərdə tutulur ki, “nəqliyyat əlaqəsi üzrə nəzarəti Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd Xidmətinin orqanları həyata keçirir”. Başqa sözlə, ölkəmizin əsas hissəsini Naxçıvanla birləşdirəcək kommunikasiyanın dəhliz statusunun əsas atributlarından biri - üçüncü tərəfin nəzarət funksiyası 10 noyabr Bəyanatında artıq təsbit edildiyi halda, Paşinyan bunu yada salmaq istəmədi. Soçidə keçirilən görüşdə də Paşinyan siyasi riyakarlığından əl çəkmədi. O, bir tərəfdən sülhməramlıların fəaliyyətinə görə Rusiya Prezidentinə təşəkkür etdi, digər tərəfdən isə ATƏT-in Minsk qrupuna ermənilərin ehtiyac duyduğunu xüsusi olaraq vurğuladı. Paşinyanın qaldırdığı növbəti məsələ Azərbaycanda mühakimə olunan, ermənilərin və ermənipərəst dairələrin isə hərbi əsir hesab etdikləri şəxslərlə bağlı oldu. Noyabrın 26-da Soçidə imzalanmış bəyanatda Paşinyanın qaldırdığı bu iki məsələdən heç biri əksini tapmadı. Prezident İlham Əliyevin sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası, nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin açılması ilə bağlı tələbləri isə Bəyanatda təsbit edildi. Ən başlıcası, Ermənistan üzərinə öhdəlik götürdü ki, 10 noyabr və 11 yanvar tarixli bəyanatların bütün müddəalarını bundan sonra ardıcıl surətdə yerinə yetirəcək...".\nÜ.Quliyev bildirb ki, Soçi görüşündən sonra - noyabrın 28-də Prezident İlham Əliyev İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının XV Zirvə Toplantısında iştirak etmək üçün Aşqabada səfər edb:\n" Dövlətimizin başçısı yüksəksəviyyəli tədbirdə çıxışı zamanı bu bəyanatı verdi: “İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sonuncu Zirvə Toplantısında mən həmkarlarıma Zəngəzur dəhlizi haqqında məlumat vermişdim. Bu gün deyə bilərəm ki, Zəngəzur dəhlizi reallığa çevrilir”. Prezident İlham Əliyevin Türkiyə, Pakistan, İran, Türkmənistan və Tacikistanın dövlət başçıları ilə keçirdiyi təkbətək görüşlərdə səslənən fikirlər, Aşqabad Bəyannaməsində torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi ilə bağlı Azərbaycana ünvanlanan təbrik ölkəmizin regionda yaratdığı yeni reallığa verilən yüksək qiymətin ifadəsidir. Türkiyə Cümhurbaşqanı Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Aşqabadda səsləndirdiyi bu fikir isə türk dünyasının təzyiq və maneələrə baxmayaraq, hədəflərindən yayınmayacağına açıq işarədir: Ölkəmizlə bölgəmiz arasında birbaşa avtomobil yolu bağlantısını quracaq Zəngəzur dəhlizinin də önəmi böyükdür... Qardaşımız Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarını azad etməsi bölgədə davamlı sülhün və sabitliyin təmin olunmasının da qapılarını açıb... Türkiyə olaraq bu prosesdə Azərbaycanın yanında olmaqda davam edəcəyik. Təşkilat olaraq da Azərbaycan ilə tam həmrəylik içərisində olmağımız böyük önəm daşıyır.\nBeləliklə, təkcə son bir ayda bölgəmizlə bağlı baş verən siyasi prosesləri ümumiləşdirsək, əminliklə deyə bilərik ki, Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi sayəsində regionumuzda yaranan yeni reallıq ölkəmizlə yanaşı, müttəfiqlərimiz və qonşularımız üçün ciddi iqtisadi inkişaf və rifah imkanları açır. Ermənistana gəldikdə isə, onun siyasi-hərbi rəhbərliyi təxribat və avantüralarından əl çəkərsə, sərhədlərin delimitasiyası işinə pərxaşlıq qatmazsa, qarşılıqlı şəkildə ərazi bütövlüyünü və suverenliyi tanımaqla sülh sazişini imzalayarsa, sözsüz ki, o da iqtisadi layihələrdən yalnız dividend götürə bilər. Əks təqdirdə... Soçiyə getmək istəmədilər, amma sonda məcbur oldular. Zəngəzur dəhlizi məsələsində Ermənistanın nala-mıxa vurmasına baxmayaraq, Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, istəsə də, istəməsə də axırda buna da məcbur olacaq. Çünki yeni reallıqda Türk Dövlətləri ilə əsas qonşularımızın, eləcə də bir çox Avropa və Asiya ölkələrinin iqtisadi maraqları üst-üstə düşür. Şuşa Bəyannaməsinin təməlini qoyduğu Türk Dövlətləri Təşkilatı, Bakı və Aşqabad bəyannamələri, tarixi ədalət və beynəlxalq hüquq Azərbaycan Prezidentinin siyasi iradəsindən irəli gələn israrlı mövqeyinin qarantıdır. Ona görə nə Ermənistanın, nə də ona hamilik edən ermənipərəst dairələrin reallıqla hesablaşmaması artıq mümkün deyil".


"Hərbi vəziyyət haqqında" qanun dəyişdi » Azərbaycan İnformasiya Agentliyi\nMilli Məclisdə “Hərbi vəziyyət haqqında” qanun layihəsi II və III oxunuşda qəbul olunub.\nYeni hazırlanan "Hərbi vəziyyət haqqında" qanun layihəsi bu gün keçirilən plenar iclasda müzakirəyə çıxarılıb. Layihə barədə Milli Məclisin I vitse spikeri, Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Ziyafət Əsgərov məlumat verib.\nQanun layihəsi 5 fəsil 27 maddədən ibarətdir.\nYeni hazırlanan qanun Azərbaycanın bütün ərazisində və ya ayrı-ayrı yerlərində hərbi vəziyyətin elan və ləğv edilməsi, hərbi vəziyyətin qüvvədə olma müddətinin uzadılması, hərbi vəziyyət rejiminin təmin edilməsi qaydasını, cəbhəboyu zonada hərbi hissələrin yerləşdiyi ərazilərdə rejimin xüsusiyyətlərini, hərbi vəziyyət şəraitində fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqlarının təminatını müəyyən edir.\nHərbi vəziyyətin elan edilməsinin əsas məqsədi mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq bütün idarə, müəssisə və təşkilatların üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirmək üçün zəruri şəraitin yaradılmasıdır.\nMüzakirələrdən sonra qanun layihəsi II və III oxunuşda səsverməyə çıxarılaraq qəbul edilib.\n14-11-2015, 16:26 İlham Əliyev Türkiyəyə rəsmi səfər gəlib\n19-05-2017, 12:27 Tikintidə işləyənlərə nə qədər əmək haqqı verilir?..\n28-12-2017, 09:41 Gülnar Məmmədova gözəllik müsabiqədə hansı yerə layiq görüldü? - FOTO\n30-06-2017, 12:35 Bakıda modelin öldüyü hadisə ilə bağlı YENİ FAKTLAR - Qızları qayığa kim mindirib?


Təhsil Nazirliyindən internat məktəbindəki uşağın döyüldüyünü iddia edənlərə cavab-Psixi durumları yoxlanılır\nSuraxanı rayonunda yerləşən Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün 7 nömrəli xüsusi internat məktəbində şagirdin döyülməsi faktı Təhsil Nazirliyi tərəfindən təkzib olunsa da, sosial şəbəkələrdə internat məktəbindəki II sinif şagirdi Nahid Cavadovun döyüldüyü ilə bağlı iddialar səngimək bilmir. Yəni rəsmi olaraq azyaşlının döyülmədiyi söylənilsə də, buna ictimaiyyətdə inam demək olar ki, yox səviyyəsindədir. Hətta nazirliyin bu açıqlamasını gülünc sayıb qurumu qınayanlar da var. İstənilən halda internatda baş verən bu hadisə dövlət uşaq müəssisələrindəki tərbiyyəçilərin psixi durumu iləbağlı məsələni gündəmə gətirir. Maraqlıdır, sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün yaradılmış internat məktəblərində tərbiyyəçi işləyənlər hansı tələblərə cavab verməlidirlər? Onların psixoloji durumu bu işə götürülməzdən öncə yoxlanılırmı?\nMovqe.az məsələni araşdırmaq məqsədilə öncə De-İnstitutlaşma və Uşaqların Müdafiəsi İdarəsi ilə əlaqə saxlayıb. İdarədən bildiriblər ki, dövlət uşaq müəssisələrinə işə götürülən tərbiyyəçilər müvafiq tesdən və hazırlıqdan keçdikdən sonra işə götürülür: " Bu müəssisələrə "Sosial iş" ixtisası üzrə yenidənhazırlanma təhsilinin təşkili barədə\nAzərbaycan Respublikası təhsil nazirinin əmrinə müvafiq olaraq sosial işçilər hazırlanır. Yəni internatda işləmək istəyənlər indiyədək Bakı Pedaqoji Kadrların İxtisasartırma və Yenidənhazırlanma İnstitutunun bazasında "Sosial iş" ixtisası üzrə yenidən hazırlanma təhsili aldıqdan sonra işə götürülüblər. Həmin şəxslər bunun üçün 1 il təhsil alırlar. Bundan sonra müvafiq yoxlamalardan keçdikdən sonra işə götürülürlər". Bakı Pedaqoji Kadrların İxtisasartırma və Yenidənhazırlanma İnstitutunundan isə Movqe.az-a bildiriblər ki, internat evlərində işləmək istəyənlərin burada sosial iş ixtisasına yiyələnməsi ilə yanaşı müxtəlif tələblər var: "Həmin tələblərdən biri də bu ixtisasa yiyələnmək istəyənlərin psixoloji durumu ilə bağlı həkim rəyinin olmasıdır. Başqa universitetlərdə bu cür sənəd tələb olunmasa da, biz sosial iş ixtisasına yiyələnmək istəyənlərdən psixi sağlamlıqlarına dair həkim rəyi tələb edirik. Onlar işə götürüldükdə təkrar yoxlamadan keçirilirlər. Ailə və uşaqlarla işləyən sosial işçilərin hazırlanması istiqamətində 2010-2011-ci tədris illərində Bakı Pedaqoji Kadrların İxtisasartırma və Yenidən hazırlanma İnstitutunda 9 aylıq\nyenidən hazırlanma kursları təşkil olunub. Bu kursların 30-dan çox məzunu olub".\nQeyd edək ki, Təhsil Nazirliyi Suraxanı rayonunda yerləşən Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün 7 nömrəli xüsusi internat məktəbində şagirdin döyülməsi faktı ilə araşdırmanın nəticəsini açıqlayıb. Təhsil Nazirliyinin mətbuat xidmətindənMovqe.az-a verilən xəbərə görə, mayın 20-də günorta saatlarında kütləvi informasiya vasitələrində və sosial şəbəkələrdə Suraxanı rayonunda yerləşən Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün 7 nömrəli xüsusi internat məktəbində II sinif şagirdi Nahid Cavadovun (KİV-də adı Mahir kimi verilib) müəllim tərəfindən dəyənəklə döyülməsi barədə məlumatlar yayılıb. Məsələ ilə bağlı Təhsil Nazirliyi tərəfindən yerində aparılmış araşdırma nəticəsində yayılan informasiyanın həqiqətə uyğun olmadığı və baş vermiş hadisənin təhrif olunduğu müəyyən edilib. Belə ki, may ayının 16-da saat 17:00 radələrində II sinif şagirdi, 2006-cı il təvəllüdlü Nahid Cavadov internat məktəbinin sanitar qovşağında sürüşərək yıxılıb və alın nahiyəsindən zədə alıb. X sinif şagirdi onu yerdən qaldıraraq tərbiyəçinin yanına aparıb və uşağa ilkin yardım göstərilib. Aldığı zədə nəticəsində səhəri gün onun gözlərinin altı qaralıb. Təhsil Nazirliyinin əməkdaşları ilə söhbət zamanı N. Cavadov yıxıldığını təsdiqləyib. Şagird bildirib ki, ona qarşı heç bir fiziki təzyiq halı baş verməyib. Şagird eyni sözləri dünən internat məktəbinə gəlmiş MTN və DİN-in əməkdaşlarına da söyləyib. Beləliklə, uşağın zədə alması hadisəsində 7 nömrəli xüsusi internat məktəbinin müəllim-tərbiyəçi heyətinin təqsirinin olması təsdiqlənməyib. Eyni nəticəyə müstəqil olaraq təhqiqatı aparan DİN-in Suraxanı Rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları da gəliblər. Təhsil Nazirliyi hadisə barədə sifarişli və qərəzli informasiyanı yaymaqla ictimaiyyəti çaşdırmağa, bununla təhsil müəssisəsinin kollektivinin nüfuzuna xələl gətirməyə və tədris prosesinin normal ahəngini pozmağa yönəlmiş hərəkətləri qəti şəkildə pisləyir və buna yol vermiş şəxslər barəsində hüquqi çərçivədə müvafiq addımların atılması, o cümlədən araşdırmanın aparılması üçün hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etmək hüququnu özündə saxlayır.


Evinizdə bir neçə ağac varsa, bəzən bir zəncir mişarına ehtiyacınız olacaq. Fırtına bəzi budaqları yıxdığına görə və ya daha çox günəş işığının bağınıza girə bilməsi üçün ağacların böyüməsini azaltmaq istəyirsənsə, əl mişarı böyük köməkdir.\nEv sahiblərinin əksəriyyəti orta və ya ağır bir modelə ehtiyac duymur, ancaq bu, hər hansı bir mişar seçməli olduğunuz demək deyil. Ölçünü qurban verməyiniz lazım olduğundan, ehtiyaclarınıza uyğun ən yaxşı kiçik mişar testerəsini axtarın. Bu, bir benzin və ya akkumulyatorla işləyən bir mişar, hətta bir mişar mişar almaq deməkdir.\nKiçik bir mişar mişarının sizin və həyətiniz üçün uyğun olub-olmaması onu necə istifadə etməyi planlaşdırdığınızdan və evinizin ölçüsündən asılıdır. Məqsədiniz ağac kəsməkdirsə, bu iş üçün daha böyük və daha güclü bir testere daha uyğun olacaqdır. Həyətinizdə böyük ağaclarınız varsa, 20 düymdən az bir zəncir mişar bıçağı ilə kəsilməyin böyük bir problem olduğunu tapa bilərsiniz.\nÇəmən kiçikdirsə və planınız yalnız lazımlı baxımdırsa, kiçik bir testere kifayətdir. Düşmüş budaqları asanlıqla kəsəcək və ya inadkar kolları problemsiz təmizləyəcək. Düşünməyə dəyər başqa şeylər də var.\nİhtiyaçlarınıza cavab verən kiçik bir mişar mişarına qərar vermədən əvvəl, bir neçə standart üslub arasındakı fərqi anlamalısınız. Bunlara qazla işləyən, batareyalı və kabelli modellər daxildir. Hər birinin üstünlükləri və mənfi cəhətləri var, ancaq bu üç kateqoriyada ehtiyaclarınıza cavab verən ən yaxşı kiçik mişarlardan bəziləri tapacaqsınız.\nBatareya ilə işləyən zəncir mişarları əhəmiyyətli dərəcədə rahatlığa malikdir. Tipik bir elektrik zəncir mişarı qədər az texniki xidmət göstərirlər, lakin pnevmatik bir mişarın daşınmasını təmin edirlər. Bugünkü seçimlər də çox güclüdür və eyni zamanda müqayisə olunan benzin sürücüsü modellərindən daha az səs-küylüdür. Dezavantaj bu zəncir mişarlarının batareyalarının bahalı olmasıdır, buna görə əldəki batareyaların qiyməti mişarın özü qədər yüksək ola bilər.\nBatareya mişarları, daha çox əmlaka sahib olan, lakin yalnız ara sıra istifadə etmək niyyətində olan ev sahibləri üçün ən yaxşısıdır. Onların aşağı baxım tələbləri və daşınma qabiliyyəti onları bu vəziyyətlərdə ən yaxşı kiçik mişar testerelerinə çevirir.\nSimli zəncirlər uzun müddətdir mövcuddur, yəni bazarda çox yaxşı seçim var. Sürətli təmizlənmə və yağ səviyyəsinin qorunmasına əlavə olaraq, az baxım tələb olunur. Bir çox tel mişar gücü ilə benzin mişarları ilə müqayisə olunur.\nSimli mişar testeresinin problemi, onu yalnız özünüzlə gəzdirə bilməyinizdir. Həmişə əlinizdə bir uzatma kabelinə ehtiyacınız var, bu da bu modelləri tez-tez zəncir mişarlarına ehtiyac duymayan kiçik meydançalar üçün ən yaxşı hala gətirir. Ancaq bir enerji mənbəyiniz olduğu müddətcə, bir hava mişarının işinin çox hissəsini edə bilərlər.\nƏksər insanlar elektrik mişarları təsvir edərkən pnevmatik testereleri düşünürlər. Düzgün saxlandığı təqdirdə, bu yüksək səsli və bəzən siqaret çəkən maşınlar problemsiz şəkildə ağacdan qoparıla bilər.\nBenzinlə işləyən zəncir mişarları elektriklə işləyən mişarlardan daha çox baxım tələb edir. İstifadəçinin təmiz bir hava filtri saxlaması, uyğun bir benzin və motor yağı qarışığı istifadə etməsi və bujini dəyişdirməsi lazımdır. Həm də buxarlanır və yanacaq və hava qarışığında düzəlişlər tələb olunur. Bu səbəbdən benzinlə işləyən zəncir mişarları seçici ola bilər.\nBununla birlikdə, daha böyük bir eviniz varsa və ya tez-tez bir testere istifadə etməyi planlaşdırırsınızsa, benzinlə işləyən model ehtiyaclarınız üçün ən yaxşı kiçik mişar testeresi ola bilər.\nChainsaw mütəxəssisləri bu alətləri içəridən bilir, lakin bu, hamının eyni biliyə sahib olduğu demək deyil. Peşəkar bir ağac ustası deyilsinizsə, alış-verişə başlamazdan əvvəl aşağıdakı vacib məqamları nəzərdən keçirin. Bu məqamları nəzərə almaq, əmlakınız üçün ən yaxşı kiçik mişar testerəsini təyin etməyə kömək edəcəkdir.\nDaha əvvəl heç bir mişar mişarını istifadə etməmisinizsə və ya bir müddətdir, güzəştlərin zərərini anlamalısınız.\nTestere çubuğunun ucunun yuxarı hissəsi qatı taxta ilə təmasda olduqda, yenidən doğuş baş verir. Mişar işçisi təcrübəsizdirsə və ya bunu gözləmirsə, mişar bıçağı geri təpikləyəcək və ciddi xəsarət alacaq.\nÇubuğun burnunu taxta kəsmək tanınmış bir texnika olsa da, təcrübəli ağacçılar üçün bir bacarıqdır. Zəncir mişarları ilə uzun illər təcrübəniz olmadığı halda, qoruyucu örtüyü çubuğun sonunda buraxmağı düşünməlisiniz. Mişarın üstündə aşağı endirim zənciri də aparmalısınız. Həmişə testereyi iki əllə kəsmək də vacibdir.\nElektrik mişarının (elektrik modeli) və ya mühərrikin (hava mişarının) ölçüsü onun işi ilə bağlıdır. Daha uzun bir çubuğa keçə biləcəyinizə və ya mişarın ağır yükünə baxa biləcəyinizə də qərar verə bilərsiniz.\nƏksər kiçik benzinlə işləyən zəncir mişarları üçün, mühərrikin həcmi 10 və ya 12 düymlük çubuqdan 16 düymlük çubuğa qədər hər şey üçün uyğun olan 30cc ilə 40cc arasında qəbul edilə bilən mühərriklər arasındadır. 18 düymlük bir çubuq istifadə edilə bilər, ancaq bu sıra bu aralığın bir testerəsi qədər böyük olmalıdır. Bu çubuqları bu mühərrik ölçüsünə uyğunlaşdırmaq, böyük bir ağac üzərində başınızı döndərmədən kifayət qədər güc və tork təmin edəcəkdir.\nZəncirli mişarlar üçün amper nəzərə alınmalıdır. Elektrik mühərrikinin amper dərəcəsi, daxili hissələr çökməyə başlamazdan əvvəl idarə edə biləcəyi gücü təsvir edir. Nominal cərəyanı 14 amper olan mişar əksər ev təsərrüfatları üçün çox uyğundur.\nTestere çubuğunun uzunluğu ən uyğun iş növünü müəyyənləşdirir, ancaq bəzi şeyləri bilmək lazımdır. Daha uzun çubuqlar (24 düym və ya daha uzun) qorxuducu görünə bilər, lakin əslində idarə edilməsi olduqca asandır. Qısa şaftlı üst testerə (ümumiyyətlə 10 düym) çox kiçikdir və daha əlçatan görünür. Bununla birlikdə, yeni mişarlar üçün daha gözlənilməz və təhlükəli ola bilər. Ağac dırmaşmaq üçün bitki yetişdirmək üçün idealdırlar.\n14 ilə 18 düym uzunluğundakı bant testereleri mükəmməl bir orta görüş ölçüsüdür və əksər ev sahibi işlərini idarə edə bilər. Kiçik ağacları kəsə, böyük budaqları kəsə və odunları heç bir böyük problem olmadan kəsə bilərlər. Onları dəyişdirməyiniz lazımdırsa, bu zolaqları da tapmaq asandır.\nFiziki gücünüzə görə ağırlıq ən vacib məsələ ola bilər. Testerə təhlükəsiz işləmək üçün çox ağırdırsa, yanacaq mənbəyi və ya çubuq uzunluğu heç bir əhəmiyyət daşımır.\nSimli mişar və batareyalı mişarlar ümumiyyətlə ala biləcəyiniz ən yüngül zəncir mişarlarıdır. Yanacaq dolu bir yanacaq çəninə ehtiyac duymurlar və elektrik mühərrikləri daha kiçikdir, beləliklə daha yüngül və müxtəlif vəziyyətlərdə istifadəsi daha asandır.\nAncaq mişarın da çox yüngül ola biləcəyini unutmayın. Geri qayıtma ilə qarşılaşdıqda, yüksək güc, qısa çubuq və yüngül motorlu üst testerə gözlənildiyi kimi işləməyəcəkdir. Ağır mühərriklərin artan ətaləti geri atma təsirlərini minimuma endirməyə kömək edəcəkdir.\nQonşularınızla xoş münasibət qurmaq istəyirsinizsə, bir mişarın nə qədər səs-küy yaratdığını düşünməlisiniz. Pnevmatik mişarlar kar edici ola bilər, az adam yatarkən günortadan sonra fəaliyyət göstərmək üçün ağac kəsməyi ən yaxşı yoldur.\nBəzi elektrik və batareyadan işləyən variantlar da bir qədər yüksəkdir. Elektrik mühərrikindən gələn sərt səs zəncir ağacın üstünə yırtıldıqda çıxan səslə birləşərək bir az titrəyir.\nSəs-küy haqqında bilməli olduğunuz başqa bir şey, daima eşitmə qoruyucu istifadə etməlisiniz. Yerli ailə mağazanızda bir çox muff qoruyucuları var və bir gün ərzində mişar mişarını istifadə etdikdən sonra eşitməyinizə çox kömək edəcəkdir.\nBir testere təhlükəli ola bilər; bunu inkar etmək olmaz. Artıq bir çox mişarda təhlükəsizliyi təmin etməyə kömək edəcək xüsusiyyətlər var. Ən əsası, atalet zəncir əyləcli bir zəncir mişarı axtarmalısınız. Bu debriyaj əyləcləri geri çəkilmənin səbəb olduğu ataletdəki sürətli dəyişiklikləri hiss edə bilər və zənciri dayandırmaq üçün kilidləyir. Bir geri dönmə problemi varsa, əyləc işə düşəcək və təhlükəsizliyinizi təmin etməyə kömək edəcəkdir.\nÜstəlik, əksər ev sahiblərinin zəncir mişarları indi geri çəkmə təsirlərinin minimuma endirilməsində böyük rol oynayan aşağı geri çəkmə zəncirləri ilə təchiz edilmişdir. Hər halda, bir mişar başı, möhkəm çəkmələr, göz və qulaq qoruması və uyğun bir iş əlcəyi daxil olmaqla uyğun qoruyucu vasitələr taxmalısınız.\nArtıq eviniz üçün ən yaxşı kiçik mişar testeresi alarkən nələrə baxmalı olduğunuza dair arxa məlumatlara sahib olduğunuz üçün bu bələdçi sizə əla seçimlər tapmağa kömək edəcəkdir. Bu təklifləri seçərkən əsas mülahizələri və əsas funksiyaları nəzərə alın, bunlar praktikdir.\nHusqvarna 135 Mark II benzin zənciri testerəsi lazımi funksiyalara malikdir. Elektrik zənciri testeresi qədər azdır, lakin güclü bir qaz mühərrikinin gücünə malikdir. Əlavə olaraq, Husqvarna'nın X-Torq yanacaq idarəetmə sistemi yanacaq səmərəliliyini artırmaq və benzinlə işləyən ağac kəsiciləri qədər ətraf mühitə zərərsizləşdirən benzin emissiyalarını azalda bilər.\nKiçik əmlakınız nisbətən yüngül zəncirli mişarlara ehtiyac duyursa, WORX 14.5 Amp 16 düymlük simli elektrik zəncir mişarları sıx büdcələr üçün idealdır. Testerenin 14.5 amperli mühərriki və 16 düymlük çubuğu var, bu da kiçik ağacları kəsə biləcəyini və ağac kəsmək üçün çox uyğun olduğunu göstərir. Avtomatik sürtkü və yağ saxlama pəncərəsinə malikdir və çubuq yağlamasını sadə bir prosesə çevirir. Qəza ehtimalını minimuma endirmək üçün aşağı geri çəkmə zənciri və zəncir əyləcinə malikdir. Həm də istifadəçilər üçün daha az iş demək olan və zəncirin və zəncirin ömrünü uzadan avtomatik bir gərginlik sistemi istifadə edir.\nAdi bir testere istifadəçisi deyilsinizsə, bütün gün bir mişar testerəsindən sonra belinizin nə qədər ağrılı olacağını bilmirsiniz. WORX bu problemi aradan qaldırmağa kömək edir və çəkisi 6 funtdan biraz çoxdur. Bu 10 düymlük mişar, zənciri saniyədə 12,5 futa qədər sürətləndirmək üçün 20V batareya istifadə edir (daxil deyil), əksər ev sahibləri layihələri üçün kifayətdir. Cihaz zənciri və bələdçi boşqabını sərin tutmaq üçün avtomatik yağdan, zəncir və bələdçi plitəsinin ömrünü uzatmaq üçün WORX-un avtomatik gərginlik sistemindən istifadə edir.\nBatareyalı motorlu testereler uzun bir yol keçib və Makita pirin kralıdır. Bu 14 düymlük zəncir mişar, ikiqat şarj cihazı və dörd 5.0AH batareya ilə təchiz edilmişdir, çünki mişar eyni anda iki batareyadan istifadə edir. Fırçasız mühərriklər batareyanın ömrünü uzatarkən çox enerji yarada bilər. Makita, XCU03PT1'in 32cc'lik benzin mühərriki qədər güclü olduğuna diqqət çəkdi. Bu, kiçik ağacları kəsməyə və palıd və ağcaqayın kimi sıx odunları kəsməyə imkan verəcəkdir. Zəncir tənzimlənməsi üçün alət tələb olunmur və istifadəçi istənilən gərginliyi əldə etmək üçün mişarın yanındakı düyməni çevirir. Layihə üçün kifayət qədər yağın olmasını təmin etmək üçün avtomatik yanacaq və pəncərəyə malikdir.\nSönük bir mişarla odun kəsməyin heç bir əyləncəsi yoxdur. Oregon, dünyanın ən yaxşı mişar bıçaqları istehsalçılarından biridir. Güclü bir gücə sahib öz-özünə itiləyən bir mişar mişarını yaratdılar. CS1400, 16 düymlük bir çubuqa və təzə kənarları zəncirin kəsici dişlərinə üç ilə beş saniyədə üyüdə bilən avtomatik bir itiləmə çubuğuna malikdir. Çubuğu yağlamaq üçün 15 amperli elektrik mühərriki, avtomatik sürtkü və bir yağ çəni müşahidə pəncərəsi var. Ayrıca, istifadəçilərin zənciri uyğun gərginliyə uyğunlaşdırmasına və yerində asanlıqla yenidən açmasına imkan verən alətsiz zəncir gərginlik sistemindən istifadə edir. Bu mişarın ən yaxşı xüsusiyyətlərindən biri, əməliyyat zamanı səssizliyidir, lakin işi başa çatdırmaq üçün hələ də kifayət qədər gücə malikdir.\nKiçik bir mişar malıya sahib olmağın bir çox üstünlükləri var. Təhlükəsiz saxlama, istifadə rahatlığı və əlverişlilik bütün faydalardır.\nKiçik bir mişarın qarajda və ya atelyedə saxlanılması böyük bir fiziki modellə müqayisədə daha asandır. Bu siyahıda olan seçimlər rəfdə, iş masasının altında və ya yer olduğu yerdə yerləşdirilə bilər. Daha böyük zəncir mişarlarının yerləşdirilməsi daha çətindir və bəzi raflar üçün çox ağır ola bilər.\nÜmumiyyətlə, daha kiçik mişar testerelerinin istifadəsi daha asandır, çünki əksəriyyəti ev sahibi modellərdir. Bu mişarlar güclü güc və təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinə malikdir, eyni zamanda böyük mişarlardan daha yüngüldür. Əsasən, testereyi tipik bir ev sahibinin həyatında görünən hər hansı bir layihə üçün istifadə edə bilərsiniz. Bundan əlavə, zəng etmədən və ya pul ödəmədən mütəxəssisləri işə götürə bilərsiniz.\nKiçik bir mişara sahib olmaq, ümumiyyətlə daha ucuz olduğundan, böyük bir mişar testerəsindən daha sərfəlidir. Bir çoxu elektrik və ya akkumulyatorla işləyən olduğundan, təmir xərcləri də azdır. Sadə bir zəncir üyütmə və bir şüşə yağ, mişarınızı uzun illər işlədər.\nİndi bir testere düşünə bilərsiniz, bu çox yaxşıdır. Ancaq mişarı alış-veriş səbətinə qoymadan əvvəl bəzi sualları cavablandırmaq istəyə bilərsiniz. Ən yaxşı kiçik mişar testeresi haqqında ən çox verilən suallardan bəziləri.\nKiçik bir mişarın çəkisi 6 ilə 20 lirə arasındadır. Bu, enerji mənbəyindən, nə qədər batareyadan istifadə etdiyindən və tikinti materiallarından asılıdır.\nGreenworks ən kiçik zəncir mişarını edir. DEWALT eyni zamanda bir çox ev sahibinin üstünlük verdiyi kiçik batareya gücü üçün əla seçimdir.\nBir çox amil var, ancaq şam, sidr, ağcaqayın və palıd kimi ağacları kəsmək üçün kiçik bir mişar testeresindən istifadə edə bilərsiniz.\nGöndərmə vaxtı: 05.01.2021


Həsən Ruhani – ASSA – DİZAYN\nTags: Həsən Ruhani\nBu gün İranın İslam Respublikasının 12-ci prezidenti seçilən Həsən Ruhaninin andiçmə mərasimi keçirilib. Andiçmə mərasimi İran parlamentinin binasında baş tutub. Tədbir ölkə himninin və Quran ayələrinin oxunuşu ilə başlayıb. Daha sonra parlamentin spikeri Əli Laricani və məhkəmə hakimiyyətinin rəhbəri Sadeq Amoli Laricani çıxış ediblər. Tədbirin rəsmiRead the Rest…\nİran Prezidenti Administrasiyası Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevi ölkənin ikinci dəfə prezidenti seçilmiş Həsən Ruhaninin inauqurasiya mərasiminə dəvət edib. Bu barədə “İnterfaks-Azərbaycan” agrntliyinə İranın Bakıdakı səfirliyindən məlumat verilib. «Biz Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinə rəsmi dəvət göndərmişik. Azərbaycan prezident Ruhaninin inauqurasiya mərasimində yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti ilə təmsil olunacaq», – deyə məlumatdaRead the Rest…


Aleksandr Burdonski 76 yaşında vəfat edib\nBAKI, 24 may — Sputnik. Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının (SSRİ) ən güclü lideri sayılan İosif Stalinin nəvəsi, Rusiyanın xalq artisti, quruluşçu rejissor, Aleksandr Burdonski vəfat edib. Sputnik Azərbaycan bu barədə RİA Novosti- yə istinadən xəbər verir.\nQeyd edək ki, Aleksandr Burdonski 76 yaşında vəfat edib. Böyük teatrda keçiriləcək vida mərasiminin və dəfnin vaxtı hələlik dəqiqləşməyib.\nAleksandr Burdonski, İosif Stalin, SSRİ, Rusiya\nStalin Konstitusiyasının qəbulu


18 Avqust 2018 13:13 (UTC+04:00)\nHikmət Malik oğlu Xəlilov 1977-ci ildə Masallı rayonunun Köçəkli kəndində anadan olub. Ayrı-ayrı vəzifələrdə çalışıb, hal-hazırda Masallı Mənzil Kommunal Təsərrüfatı İstehsalat Birliyinin rəisidir. YAP Masallı Rayon Təşkilatının Şura üzvüdür.\n... Dan yeri söküləndən Hikmət müəllimin maşının şəhərin küçələri ilə hərəkət edir. Çünki başçılıq etdiyi kollektivin üzvlərinin iş günü hamıdan tez başlanır. Qaranlıq işıqla növbələşdiyi vaxt gecənin rəngi seyrəldiyi, alışıb alovlanmağa təzə başalayan ocaq kimi nura, işığa tapındığı vədə onlar küçələrin sükutunu pozurlar təmizlik, səliqə-sahman yaradırlar. Onların ayaq izlərindən sonra küçələr də canlanır. Gecənin sakitliyinə həzin bir titrəyiş, canlanma gəlir.\nBu estafet şəhər boyu davam edir. Küçələr və prospektlərin, park və meydanların “başına sığal çəkildik”cə, onlar yeni səliqədə, sahmanda cilvələnir. Necə ki, yağış bağ-bağatı yuyub, təmizləyir, təbiətə yeni nəfəs gətirir, xidmət işçilərinin gündəlik zəhmət və qayğısından sonra hər yer səliqəli görünür, baxanda insanda xoş ovqat yaradır. İnsanların işi texnikanın küçələrdə zəncirvari düzülüşü digər müəssisələrdə iş başlayanda qurtarır. Amma həmin o vaxt Hikmət müəllimin kabinet həyatı başlayır.\nBir stəkan çay içməyə macal tapmamış qəbuluna gələnlər qapıda cərgə yaradır. Axı, rəhbərlik etdiyi müəssisədə yüzlərlə insan çalışır. Hər birinin də qayğısı, problemi, deməyə, danışmağa sözü var...\nOnların içərisində elələri var ki, yuxarıda tutacağı Ulu Tanrı, aşağıdan tutacağı isə Hikmət müəllimdir.\nHər birinin də öz qayğısı, yeniliyi:\nBirinin oğlunun toyudur...\nDigərinin qızının nişanı...\nÜçüncünün övladı universitetə qəbul olunub...\nXeyir xəbərlərin əks qütblərində olanlar da baş verir.\nHəyatın qanunudur bu. Sevinci, fərəhi də Hikmət müəllimlə bölmək istəyirlər, qəmi, kədəri də ...\nAxı insan qəlbinə yaxın hissləri yaxın adamına açır. İş üçün müraciət edənlərdən tutmuş, texnika üçün ehtiyat hissələri, yanacaq almaq üçün gələnlərədək. Bayram və tarixi günlərdə işçilərə verilən ərzaq məhsulları, mükafatları ölçmək, tərəziyə qoymaq, manatla ifadə etmək istəmirəm. Bunlar da çox olur. Elə ölçü-biçiyə gətirəndə insanları razı salır Hikmət müəllim. Hərənin bir qayğısı olur. Qayğılar da ki, insanı bəzən güman etmədiyi yerdə yaxalayır.\nİnsanların daxili aləminə nüfuz etmək, ən kiçik qayğılarından, problemlərinə kimi xəbər tutmaq, hər kəsin xislətində olmur. Neçə-neçə idarə müdiri tanıyırıq ki, bu hisslərdən asiman qədər uzaqdır. Bu qayğılar isə Hikmət Xəlilovun istiqanlığından, cəmiyyətə nüfuzundan, marağından, başlıcası soykökündən irəli gəlir.\nAtası- el ağsaqqalı Hacı Malikin elədikləri, öyüdü, nəsihəti, vəsiyyəti ilə canına, qanına keçirib Hikmət müəllimin. Bir vaxtlar onun da qapısına ümidlə gələrdi insanlar. Köçəkli və ətraf yeddi parça kənddən “canını dişinə tutub” müalicə olunmaq üçün yanına gələrdilər. Dava-dərmana belə pulu olmayanlar Malik dayının ünvanını tapardılar. Onları üzürhaxlıq etməyə qoymazdı. “Dayı” dediyin nədir, pul-para barədə danışdığın nə? Dava-dərmanı olan xəstəni hər təbib sağalda bilər. Hünər odur, təbib özü dava-dərman alsın”. Çoxlarının ehtiyac olanda qabağına düşüb Masallı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına, Bakıya aparardı...\nÖmür dəyişir, atanı övlad əvəz edir. İnsanlara münasibət dəyişmir. Ata comərdliyini isə övlad davam etdirir.\nHİkmət Xəlilovun stolunun üstündəki qeyd dəftərlərində çoxlu ad-soyadlar, onların mürəciətləri ilə bağlı qeydlər var. İnsanların xahişləri vaxtaşırı yerinə yetirilir, canlandırılır...\nBu, rayon rəhbərinin tapşırıqları, bu gündəlik iş planları, cari işlər, gələcək vəzifələr. Həyat rəngarəngliyi, qaynarlığı ilə maraqlıdır.\n- Növbə kimindir gəlsin,- deyə katibəyə müraciət edir Hikmət müəllim.\n- Daha qəbula gələn qalmayıb...\nHə, biri var axı. İndi yadına düşür. Bu, Hikmət müəllimin özüdür. Özünün də özünə sözü var. Lakin iş vaxtı qurtarır. Qoy öz işi sabaha qalsın.\n- Kimi axtarırsan, Hikmət Xəlilov?\n- Özümü – Masallı Mənzil Kommunal Təsərrüfatı İstehsalat Birliyinin rəisi Hikmət Xəlilovu!\n- Tapa bildinmi?\n- Özümü tapmaq üçün insanları axtardım, onların həyatını araşdırdım, müraciətlərini imkan daxilində yerinə yetirdim... və özümü tapdım. Mənə elə gəlir ki, rəhbərin ən böyük mükafatı öz işçilərinin və ona müraciət edənlərin arzusunu çin etməsidir. Belə olanda rəhbər özünün tapır.\nMasallıda çıxan “Yeni həyat” qəzetinin Baş redaktorunun müavini.


Azerbaycan pilotsuz PUA istehsalına başlayır - Azadliq Xeber\nAzerbaycan pilotsuz PUA istehsalına başlayır\nAzərbaycan pilotsuz PUA istehsalına başlayır\nBundan başqa nazir bildirib ki, MSN nəzdində 2016-cı ildə 4 zavod və 3 istehsal sahəsini istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur. Yeni istehsal sahələrində RPQ-7V2 tipli tank əleyhinə qumbaraatanlar üçün 4 növ mərminin, 40×46 mm çaplı barabanlı qumbaraatan və onun sursatlarının, iri çaplı izburaxan sursatların, M6, M12 partladıcı başlıqların, tank və artilleriya vasitələri üçün 6 növ döyüş sursatının, 5.45 mm-dən 30 mm-dək bütün növ atıcıı silahlar üçün lülələrin istehsalı həyata kerçiriləcək.\nY. Camalov bu il məhsul ixracı ilə bağlı bir neçə layihənin reallaşdırıldığını, daha bir neçə layihənin reallaşma mərhələsində olduğunu və danışıqların davam etdiyini vurğulayıb.\nBu gün nazirliyin tərkibində 28 müəəssisə fəaliyyət göstərir. Bu zavodlarda 54 istehsal sahəsi yaradılıb və müəssisələr müasir istehsal texnologiyalarl ilə təchiz olunub. Hazırda MSN müəssisələrində 1077 adda müdafiə təyinatlı məhsul istehsal edilir.


13:30 15 İyun 2018 646 dəfə oxunub\nDördüncü gün danışılan hekayə Simon və Paskvinonun sevgi əhvalatıdır. Bu əhvalatın gənc qəhrəmanları sevişmək üçünadamlardan gizli bir yer axtarırlar. Bağa gedib adaçayı kolunun altında uzanırlar. Paskvino bir yarpaq qoparır və onunla dişlərini, damağını sürtməyə başlayır, çünki “adaçayı yeməkdən sonra dişdə qalanları yaxşı təmizləyir”.\nMiss Hevişem bir zamanlar mehrab qarşısında həyat yoldaşının tərk etdiyi yaşlı qadındır. O zamandan bəri o, qapı-pəncərəni bağlayıb evdə oturur və saralmış gəlinliyini əynindən çıxarmır. O daim kişiləri lənətləyir və gənc tərbiyəçi Estelli də buna səsləyir. “Onların ürəyini sındıranda, mənim qürurum və ümidim,bunu amansızlıqla et” –deyir. Bu qadın öz tənhalığını, nifrətini və kişilərdən qisasını kulta çevirir.\nBu ölümlə Mixail Saltıkov-Şedrinin “Bir şəhərin tarixi” romanında briqadirİvan Matveyeviç Baklan ölür.\nYüksəkrütbəli şəxsin üstünətəsadüfən asqırmaq\nÇexovun bu qısa hekayəsi icraçı teatr tamaşası zamanı bərkdən asqıraraq qarşıda əyləşmiş keçək kişiyə tüpürcək sıçradanİvan Çervyakov haqqındadır. Tamaşanın adı “Kral zəngi”, qarşıda oturan admsa general Brizjalovdur. Çexovun zavallı qəhrəmanı tamaşanın antraktında generaldan üzr istəyir. Lakin xoşagəlməz əhvalat haqda düşüncələr onu evə gələrkən yolboyu düşündürür. O, öz narahatlığını arvadı ilə bölüşür. Sonrakı bir neçə gün o, Brizjalovu öz üzrləri ilə bezdirir. Nəhayət general onun saysız üzrlərinə dözə bilmir və icraçını kabinetindən qovur: “Çeryakovun qarnında nəsə qırıldı. Heç nə eşitmədən, görmədən o qapıya yönəldi, küçəyə çıxıb mürəxxəs oldu... Mexaniki evə gəlib mundirini çıxarmadan divana uzandı və... öldü” – deyə Çexov hekayəsini bitirir.


SKINSTORE GöZƏLLIK TƏDQIQAT - FOND - MAKIYAJ - DAILYBEAUTY - GöZƏLLIK AUTHORITY - MAKIYAJ - 2019\nGözəllik satıcısı Skinstore, sentyabr ayında Milli İstiqamət Ayı üçün aparılan bir araşdırmanın nəticələrini açıqladı. Bulgular ən az söyləməkdə uğursuz idi: qadınların yüzdə 60ı özlərini "olduqca orta və xüsusi bir şey" kimi təsvir edirlər, yalnız yüzdə 2-i "gözəl" deyirlər.\nBütün 50 ölkədən 3 min qadın iştirak etdiyi sorğuda, 3 qadından 1-i evdən heç bir zaman makiyaj olmadan ayrılmayacağını ortaya qoydu. İş yerində də oxşar şərhlər: qadınların yüzdə 50i makiyajın tam bir üzü olmadan işə getməyəcəyini iddia etdi. Və onlar həmkarlar ittifaqı heyətinə həmkarlarına təqdim etmək istəndikdə, hər cür puldan çəkinirdilər.\nGözəl məhsullar haqqında xüsusilə soruşduqda, təməl bir məhsul qadınlar olmadan yaşaya bilmədiklərini söylədi. Yuxarıdakı statistikaları nəzərə alaraq, mənasını verir. Yaxın bir ikinci yerdə Skinstore görə, "dərinin maskalanması və gözlər yaşaya biləcəyi zaman qadınlar dərhal daha cazibədar hiss edirlər" deyən maskara idi.\nQadınların yüzdə 75-dən çoxu burnundan ən çox sevmədikləri bədən hissəsi olduğunu, dişlərinin ardından isə yüzdə 11-i olduğunu söylədilər. Ancaq müsbət bir qeyddə, qadınların yüzdə 70i gözlərinin sevimli xüsusiyyətlərindən olduğunu söylədi. Göz layneri kateqoriyası sürətlə böyüyür.\nCopyright 2019 \_ ar.womanfitness.info \_ Yeni Surveyə görə Amerikalı Qadınların yüzdə 60'ı Şaşırtıcı bir şəkildə özlərini etiraz etdi


Şüşədəki xərçəng: Dəhşətli xəstəliyə səbəb olan 5 içki – medpress.az\nHarvard universiteti alimlərinin sonuncu elmi araşdırması faktiki sübut edib ki, sərinləşdirici içkilər xərçəng xəstəliyinə yoluxmanın səbəbkarı ola bilər. Doğrudur, çox şey içkinin növü və dozasından asılıdır.\nMedpress.az xarici mediaya istinadla mədəaltı vəzi xərçənginə səbəb olan şəkər əvəzediciləri tərkibli içkiləri təqdim edir.\nŞəkər əvəzediciləri olan içkilər mədəaltı vəzi xərçənginə səbəb olur\nİki içki həftədə onkologiya riskini 87 faiz artırır. Bu Sinqapurdan olan alimlərin 14 illik mükəmməl araşdırma ilə gəldiyi nəticədir.\nİstənilən qazlı içki prostat xərçəngi riskini artırır\nBir içki həftədə xərçəng riskini 40 faiz artırır. Bu İsveçrədən olan alimlərin qənaətidir. Onlar 15 il ərzində qazlı içki qəbul edən 8 min kişi üzərində araşdırma aparıblar.\nQazlı içki 9-14 yaşlı qızlarda süd vəzi xərçəngi olma ehtimalını artırır\nGündə 1,5 bankə şirin qazlı içki 2.7 aylıq menstruasiya başlanğıcını sürətləndirir. Və onkologiya riski artır, bunu Harvard alimləri söyləyirlər.\nSüni E-123 (qırmızı amarant) konservant hamilələr üçün təhlükəlidir\nBu konservant demək olar bütün qazlı içkilərdə var. Hələ 1971-ci ildə sovet alimləri onu şişin inkişafı ilə əlaqələndirirdilər.\nŞirin qazlı içki – xüsusilə təhlükəlidir\nO, xərçəngin müxtəlif növlərinə səbəb ola bilər.\nKola və energetik içkilər – rekordçudur. Bir bankədə 20 qaşıq şəkər var. Qaz, fosfatlar və rəngləyicilər içkinin zərərini dönə-dönə artırır.\nQida, Seçilmiş xəbər-3, Xəstəliklər rubrikalarında dərc olunub. Açar sözlər: içkilər, sərinləşdirici, xərçəng, xəstəlik


Kövrək duyğuların qanadında\nSentyabrın 16-sı - yeni tədris ilinin başlandığı gün Bakı şəhərindəki Fikrət Tağıyev adına 72 nömrəli məktəb-liseydə də qələbəlik idi. Bu gün hamıdan çox sevinən isə məktəbə ilk addımlarını atan körpələr, onların valideynləri idi. Axı dəcəl uşaqlıq vərdişlərini arxada qoyaraq elmin sirlərinə yiyələnmək üçün təhsil ocaqlarına üz tutan şagirdləri sevimli, mehriban sinif müəllimləri gözləyirdi. Məktəbin 1 "B" sinif müəllimi Zəhra Abbasovanın ilk dərsində olduq. Onun peşəkarlığı və uşaqlarla səbrlə davranmağı diqqətimizi cəlb etdi. Öyrəndik ki, Zəhra müəllim 30 ildən artıqdır sevib-seçdiyi sənətinə bağlanıb, 20 ildir 72 nömrəli məktəb-liseydə çalışır.\nUşaqları yeni dərs ilinin başlanması münasibətilə təbrik edən sinif müəllimi bildirdi ki, dövlətimiz bu gün təhsilin inkişafına hərtərəfli qayğı göstərir. Yeni dərs ilində məktəbin ibtidai siniflər olan korpusu əsaslı təmir edilmişdir. Sinif otaqları müxtəlif inventarlarla təchiz olunmuşdur. Məktəbimizin də təhsil sahəsində uğurları böyükdür. Məzunlarımızdan bir çoxu qəbul imtahanlarında 600-dən yuxarı bal toplamışdır.\nİlk zəng çalınır və dərs başlayır. Uşaqlar Vətənə, anaya aid şeirlər söylədilər. Şagirdlərə istənilən mövzuda rəsm çəkmək tapşırıldı. 27 şagirdin hər biri öz dünyagörüşünə uyğun fərqli şəkillər çəkməyə başladı. Həsən Yusifov, Aylin Qurbanova, Vasif Məmmədov və başqalarının çəkdikləri şəkillərdə uşaq fantaziyasının müxtəlif aspektləri əks olunmuşdu. Şəkillərin əksəriyyətində sabaha, qurub-yaratmağa inam olan Günəş şəkli üstünlük təşkil edirdi.\nDərs başa çatdıqdan sonra Z.Abbasova tapşırıqlarını verib uşaqları evə buraxdı. Onları hələ qarşıda neçə-neçə maraqlı anlar, yeni dostlar və tanışlıqlar gözləyir. Şagirdlərdən isə bir şey tələb olunur: müəllimlərin dediklərinə diqqətlə qulaq asıb, verilən tapşırıqları vaxtında yerinə yetirmək, Vətənə, torpağa bağlı ruhda tərbiyə olunmaq. Yalnız bu yolla müstəqil dövlətimizin qurucuları sırasında yer almaq mümkündür. İnanırıq ki, bu gün məktəbdə ilk kövrək addımlarını atan şagirdlərin sırasından gələcəyin peşəkar zabitləri, həkimləri, müəllimləri və digər peşə sahibləri çıxacaq.


'Gəlmişdim maşın götürməyə, gördüm…'\n2021, 06 Dekabr, Bazar ertəsi, Bakı vaxtı 19:11\nAksiya. 27 mart 2018\nUyğun şərtlərlə taksi xidmətindən ötrü icarəyə avtomobili götürmək istəyən bir qrup Bakı sakini aldadıldıqlarını bildirir. Onlar bu gün, martın 27-də icarəyə avtomobil vəd etdiyi bildirilən şirkətin Yasamaldakı ofisinin qarşısına toplaşıblar.\n««Taksi parkı #6661» adlı şirkətə ilkin olaraq 450 manat ödədiyini bildirən Bakı sakini Sərxan Bədəlov bu qurumu internetdən götürdüyü elan vasitəsilə tanıdığını bildirir: «İnternetdə baxdım ki, lizinq yolu ilə avtomobil icarəyə verirlər. Əlaqə vasitələri vardı, telefonla danışdım, ofisə dəvət etdilər. Getdim, danışdıq, şəxsiyyət və sürücülük vəsiqəsi tələb olunurdu, təqdim etdim. Razılaşdıq, müqavilə bağladıq. Müqavilənin bir surətini də mənə verdilər. Bildirdilər ki, 5 gün ərzində ünvanım yoxlanacaq, maşın almaq üçün tələblərinə cavab verərəmsə, həftənin birinci günü, yəni dünən, martın 26-da gəlib maşını götürəcəkdim».\nS.Bədəlov bildirir ki, martın 26-da müraciət etsə də, şirkətdən qaneedici cavab ala bilməyib. Deməsinə görə, şirkət rəhbəri kimi tanıdığı şəxs ona bildirib ki, martın 27-də ofisə gəlsin: «Dünən, martın 26-da dedi ki, sabah gəl ofisə, götür maşını. İndi gəlib görürəm ki, millət toplaşıb, hamını aldadıblar. Şirkət rəhbərliyi yoxdur. İki nəfər oğlan var burda, onlar da deyirlər ki, sıravi işçilərdir...»\nAldadıldıqlarını deyən şəxslər polis bölməsinin qarşısına toplaşıb\nS.Bədəlovun sözlərinə görə, bu proses fevralın 2-dən başlayıb, həmin şirkət arzu edənlərə «Saipa» markalı avtomobillər təklif edib.\nAldadıldığını deyən başqa bir Bakı sakini Beytulla Əliyev isə «Taksi parkı #6661» şirkətinə «Logan» markalı avtomobil icarəsindən ötrü əvvəlcədən 900 manat ödədiyini bildirir: «Dünən, martın 26-da zəng vurmuşdum, dedilər, sabah gəl, maşını götür. Gəlmişəm, görürəm qırğındır, hamını aldadıblar».\nOfisin qarşısına toplaşanlar taksi xidməti məqsədilə avtomobildən ötrü pul ödəyənlərin sayının 200-dən artıq olduğunu bildiriblər.\n«Aldadılanların yarısı maşın bazarındadır»\nOnlardan Azad Əliyev deyib ki, aldadılanların yarısı şirkətin qarşısında, yarısı da maşın bazarındadır: «Bəzilərinə deyiblər ki, gəlib maşını bazardan götürərsiz. Şirkətdəki dəftərdə 184 nəfərin adı var. Ancaq bura toplaşanların xeylisinin adı heç o dəftərdə yoxdur. Bəzi adamlardan 300, bəzilərindən isə 900 manatdan artıq alınıb. Məndən martın 12-də 900 manat, bir də 50 dollar alıblar. Sənədlərim də əlimdədir. 5 iş günü ərzində maşını verməli idilər, ancaq 1 ay ötdü, axırı da belə...».\nŞirkət rəhbərini tapmaq olmur\nŞirkətin rəhbərliyindən heç kimi tapmaq mümkün olmayıb. Özünü «Taksi parkı #6661» şirkətinin sıravi işçisi kimi təqdim edən Elşən Abbasov isə baş verənlərlə bağlı detallı danışmayıb. O, AzadlıqRadiosunun əməkdaşına deyib ki, onlar yalnız rəhbərliyin iş tapşırıqlarını icra ediblər.\n«Rəhbərlik bizə avtomobillərin icarə qaydasında satışı ilə bağlı şərtləri bildirib. Biz də həmin şərtlərə uyğun işləmişik», - o, qeyd edib.\n«Taksi parkı #6661» şirkətinə post-patrul polisi gəlib. Şirkətin ofisindəki iki nəfər Elşən Abbasov və Aqşin adlı sıravi işçi Yasamal Rayon Polis İdarəsinin 27-ci Polis Bölməsinə aparılıb. Aldadıldıqlarını deyən şəxslərin bir hissəsi də hazırda həmin polis bölməsinin qarşısına toplaşıb.\nPolis bölməsindən hər hansı detallı izahat verilməyib. Ancaq bildirilib ki, narazıların hamısının ifadəsi alınacaq, gərəkli araşdırmalar aparılacaq.


Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsi məktəb idarəetmə sistemində və tədris prosesində informasiya texnologiyalarından effektiv istifadəyə şərait yaradır\nLokal və telsiz şəbəkələr\nSəs rabitəsi və unifikasiya sistemi\nServerlərin virtuallaşdırılması texnologiyası\nİnformasiyanın emalı və saxlanması mərkəzi\nTexniki təminat və dəstək\nTəklif və Şikayət\nÖlkədə təhsil sahəsində ən böyük daxili şəbəkə olan Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsi tədris prosesində innovativ yanaşma və mexanizmlərin tətbiqi üçün geniş imkanlar yaradır. Belə ki, Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə qoşulmuş təhsil müəssisələrinin internet və intranet xidmətləri ilə təminatı, elektron təhsil resursları və idarəetmə sistemləri ilə təchiz edilməsi, tədris prosesində nəzarətin və qərarvermənin təkmilləşdirilməsi və rəqəmsallaşdırılması kimi mühüm istiqamətlər üzrə işlər həyata keçirilir.\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi sürətli və ən əsası təhlükəsiz internetə çıxış təmin edir\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi çərçivəsində təhsil müəssisələrinə verilən internetin başlıca üstünlüklərindən biri ondan ibarətdir ki, avtomatik filtrasiya sisteminin köməyi ilə istənilən zərərli, qeyri-etik və təhlükəli onlayn məzmun filtrasiya olunur və beləliklə şagirdlər internetdən istifadə edərkən bu cür məlumatlardan mühafizə olunurlar. Bu texnologiya internet-axtarış sistemlərində müxtəlif dillərdə 60-dək kateqoriya üzrə zərərli informasiyanın axtarışını məhdudlaşdırır və uşaqların arzuolunmaz veb-məzmundan maksimal müdafiəsini təmin etməyə imkan verir. Bu isə öz növbəsində, uşaq psixikasının internetin zərərli təsirlərindən qorunması ilə yanaşı, tədris prosesində şagirdlərin diqqətinin yalnız faydalı məzmun üzərində cəmləşməsinə xidmət edir.\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi tədris prosesində interaktiv alətlərin tətbiqi və texniki dəstəklənməni mümkün edir\nMüasir təhsil konsepsiyasının uğurlu icrasını şərtləndirən amillərdən biri də tədris prosesində interaktiv tədris metodikalarının tətbiqi ilə bağlıdır. Qeyd edək ki, indiyədək ölkə üzrə təhsil müəssisələri 40,000-dən çox kompüter avadanlığı, elektron lövhə və proyektorlar, təhsil robotları, elektron laboratoriya avadanlıqları ilə təchiz ediliblər ki, bu avadanlıqların da istismarı fəaliyyəti üçün müəssisədaxili şəbəkə infrastrukturunun mövcudluğu zəruridir. Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsi korporativ intranet şəbəkəsi olduğundan, nəinki əhatə etdiyi təhsil müəssisələrini vahid şəbəkə çərçivəsində birləşdirir, eləcə də müəssisə daxilində lokal şəbəkə mühitinin formalaşdırılmasını mümkün edir. Bu kontekstdə tədris prosesinin yuxarıda sadalanan interaktiv imkanlarla zənginləşdirilməsi baxımından Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.\nEyni zamanda, qeyd etməliyik ki, Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsi layihəsinin icrası çərçivəsində Təhsil Nazirliyinin Təhsil Sisteminin İnformasiyalaşdırılması İdarəsi nəzdində yaradılmış Məlumat və Resurs Mərkəzi tərəfindən ümumtəhsil məktəblərinə texniki dəstək xidməti göstərilir. Beləliklə, məktəblərdə şəbəkə avadanlıqlarının və interaktiv tədris alətlərinin saz vəziyyətdə saxlanması və fasiləsiz fəaliyyəti təmin edilmiş olur.\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi tədrisdə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi üçün infrastruktur imkanları yaradır\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə çıxış məktəblərdə idarəetmə sistemini müasir tələblərə uyğun qurmağa imkan yaradır. Belə ki, bir sıra pilot məktəblərdə inzibati və insan resurslarının idarə edilməsi, müəssisədaxili qərarvermə, qiymətləndirmə, proqnozlaşdırma, monitorinq proseslərinin elektron formada aparılması istiqamətində işlər görülür. Bu məktəblərdə təhsilin idarəedilməsi sistemləri tətbiq olunur ki, bunun köməyi ilə yuxarıda sadalanan işlərin düzgün və səmərəli təşkili mümkün olur. Bundan əlavə, məktəblərdə elektron jurnal, dərs cədvəli, valideyn nəzarət səhifəsi kimi həllərin istifadəsi tədrisin effektivliyini artırır. Əlbəttə ki, bu imkanların tətbiqi və istifadəsinin Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsindən kənarda baş verməsi mümkün deyil. Belə ki, məlumatların şəbəkə üzərindən ötürülməsi və saxlanması üçün məhz Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinin resurslarından istifadə olunur.\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi pedaqoji heyətin peşəkar inkişafına şərait yaradır\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə qoşulmuş təhsil müəssisələrində elektron təhsil resurslarına, dərsliklərə, video materiallara internet trafiki istifadə olmadan daxil olmaq mümkündür. Bu isə işçilər üçün özünütəhsil, araşdırma və biliklərin tətbiqi üçün geniş imkanlar yaradır. Eyni zamanda, şəbəkə vasitəsi ilə aparıcı müəllimlərin dərslərinin digər ölkələrin təhsil müəssisələrində video nümayiş etdirilməsi imkanı vardır. Bu isə müəllimlərə digər ölkələrdən olan həmkarlar ilə birgə təhsilin inkişafı yönümündə müxtəlif layihələr icra etməyə, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsinə şərait yaradır. Qeyd edək ki, Azərbaycan 2013-cü ildən etibarən “eTwinning Plus” layihəsində iştirak edir. Sözügedən layihə çərçivəsində müəllimlər təhsil müəssisəsini tərk etmədən, onlayn şəkildə avropalı həmkarları ilə ortaq layihələrdə yeni bilik və bacarıqları səmərəli yolla əldə etməyi öyrənir, müxtəlif təlim və kurslarda iştirak edirlər. Sözsuz ki, bu imkanların tətbiqi və istifadəsində Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə çıxışın olması mühüm rol oynayır.\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi haqqında qısa məlumat:\nAzərbaycan Təhsil Şəbəkəsi – ölkənin müxtəlif pillələr üzrə təhsil müəssisələrini, eləcə də təhsil sahəsində dövlət siyasətini həyata keçirən qurumları (Təhsil Nazirliyi və tabe qurumları) vahid şəbəkədə birləşdirən ən iri təhsil intranet şəbəkəsidir. İcrasına 2008-ci ildə “2008-2012-ci illər üzrə Azərbaycan Respublikasında təhsil sisteminin informasiyalaşdırılmasına dair Dövlət Proqramı” çərçivəsində başlanılmış layihə hazırda ölkə üzrə 2700-dən artıq təhsil müəssisəsini əhatə edir. Şəbəkəyə qoşulmuş ümumtəhsil müəssisələrində təhsil alan şagirdlərin sayı ölkə üzrə ümumi şagirdlərin 85%-nə və pedaqoji heyətin 73%-nə faizinə bərabərdir. Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinin təqdim etdiyi başlıca imkanlar internetə yüksək sürətli çıxışın təmin olunması, internetin zərərli məzmunlardan filtrasiyası, intranet şəbəkəsinin qurulması və intranet üzərindən rabitənin (İP telefoniya, video-konfrans) təşkili, eləcə də şəbəkə və avadanlıqlara texniki dəstək xidmətinin göstərilməsidir.\n© 2019. AzEduNet. Bütün hüquqlar qorunur.\nГолосовая связь и система унификации\nТехнология виртуализации серверов


Antarktika buzlaqlarının əriməsi dəniz səviyyəsini 4,2 metr qaldıra bilər\n19:51 13 May 2021\nİqlimşünasların hesablamalarına görə, Antarktikanın qərb hissəsindəki buzlaqların tamamilə əriməsi dəniz səviyyəsini 4,2 metr qaldıra bilər.\nAZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science Advances” elmi jurnalında dərc olunub. Bildirilir ki, bu, ötən il aparılan hesablamalara nisbətən bir metr çoxdur.\n"Ənənəvi olaraq hesab edilirdi ki, Qərbi Antarktikanın buz təbəqəsinin yoxa çıxması dəniz səviyyəsini 3,2 metr qaldıracaq. Kataklizmin nəticələrinin hesablandığı əvvəlki cəhdlər zamanı ağır buz qatının yoxa çıxması ilə bağlı geoloji proseslərin təsiri nəzərə almırdı. Biz onun dəniz səviyyəsinin ümumi artımına təxminən bir metr əlavə edəcəyini aydınlaşdırdıq”, - deyə tədqiqat müəlliflərindən biri, Harvard Universitetinin elmi işçisi Evelin Pauell bildirib.\nİqlim mütəxəssislərinin fikrincə, qlobal istiləşmə ilk növbədə Yerin qütb bölgələrinə və dağ buzlaqlarına təsir edəcək. Burada temperatur əvvəlki yüzilliklərə nisbətən artıq 4-9 dərəcə yüksəlib. Nəticədə buz örtüyünün sahəsi xeyli azalacaq və gələcəkdə Antarktika və Arktikanın böyük hissəsində buz qalmayacaq.\nBu proseslər artıq Antarktikanın qərbindəki buzlaqlara təsir etməyə başlayıb. Məsələn, üç il əvvəl yarımadada yerləşən Larsen buzlağının sonuncu fraqmentlərindən biri dağılıb. Nəticədə ölçüsü Estoniya böyüklüyündə olan trilyon ton ağırlığında aysberq meydana gəlib.\nAlimlər əsrin sonlarına qədər Qərbi Antarktikadakı buzlaqların əhəmiyyətli hissəsinin əriyəcəyindən ehtiyatlanırlar. Bu, baş verərsə, Dünya okeanının səviyyəsi təxminən üç metr qalxacaq. Nəticədə digər qitələrdə yerləşən bir çox sahilyanı rayonlar su altında qalacaq.


Karantin “Microsoft”un xalis mənfəətini 30% artırmasına yardım edib | Report.az\nKarantin “Microsoft”un xalis mənfəətini 30% artırmasına yardım edib Karantin məhdudiyyətləri ən çox “Microsoft”un bulud xidmətlərinə təsir edib\n“Microsoft” 30 sentyabr tarixində sona çatan 2021-ci maliyyə ilinin ilk rübünün yekunlarını açıqlayıb. Bu üç ay ərzində şirkət 37,2 milyard ABŞ dolları qazanmağa (əvvəlki ilə nisbətən 12% çox) müvəffəq olub, onun xalis mənfəəti isə 30% artaraq 13,9 milyard ABŞ dollarına çatıb.\n“Report” “Kommersant”a istinadən xəbər verir ki, bütün bunlar əsasən insanların distant çalışmağa və təhsilə, eləcə də daha çox kompüter oyunları oynamağa başlaması ilə nəticələnən karantin məhdudiyyətləri səbəbindən baş verib.\nKarantin məhdudiyyətləri ən çox “Microsoft”un bulud xidmətlərinə təsir edib. “Azure” bulud platformasının özünün gəliri illik müqayisədə 48%, bütün bulud xidmətləri bölməsininki isə 20% artıb. Ofis işçilərinin məsafədən iş rejiminə keçirilməsi “Office 365”in biznes üçün satışlarını 21% artırıb, fərdi müştərilərə ofis tətbiqetmələrinin və bulud xidmətlərinin satışından əldə olunan gəlir rübün sonunda 13% artıb.\n“Surface” noutbuklarının və leptoplarının satışları 37% artıb. Bu seriyadan heç bir yeni məhsulun təqdim edilmədiyini nəzərə alsaq, bu, rüb üçün qeyri-adi dərəcədə yüksək göstəricidir. Karantin məhdudiyyətləri səbəbindən “Xbox” istifadəçilərinin oyun oynamaq üçün daha çox vaxtı olub və bu, “Microsoft” üçün gəlir artımı deməkdir. Özü də keçən ilə nisbətən düz 30% artım qeydə alınıb.\nRus versiyası Карантин помог Microsoft увеличить прибыль на 30%\n“Siemens”in xalis mənfəəti 2 dəfədən çox artıb\n7 May , 2021 16:15\n7 May , 2021 15:48\n7 May , 2021 14:50\n6 May , 2021 18:06


Nur-az.com - İcra başçısı restoranı, sürücülər yolu təmir edir – Ayıb\nİcra başçısı restoranı, sürücülər yolu təmir edir – Ayıb\nAxundov küçəsində təmir adına bir-iki maşın mişar daşı tökülməsi və yarğanların bağlanması işini marşrut sürücülərindən yığılan pulların hesabına aparılır.\nBu barədə 10, 13, 53, 88 saylı marşrut avtobusun sürücüləri bildirdilər. Sürücülərin dediyinə görə, yarğanlar Süleyman Sani Axundov küçəsini keçilməz hala gətirdiyindən, iritutumlu avtobusların hərəkəti demək olar ki, mümkünsüz olub: “Vaxtaşırı maşınların altını vururuq, bəzən qabaq, ya arxa tərəfdən düşür yarğana, avtobuslar əzilir. Buna görə də bu məşəqqətdən qurtarmaq üçün müdirlər belə məsləhət bildilər ki, pul yığaq, heç olmasa, bu yarğanları daşla dolduraq”.\nXatırladaq ki, redaksiyamızın yerləşdiyi Süleyman Sani Axundov küçəsinin bərbad vəziyyətdə olması ilə bağlı dəfələrlə yazsaq və Binəqədi rayon İcra Hakimiyyətinə müraciət etsək də, heç bir tədbir görülməyib. Bir müddət əvvəl S.S.Axundov küçəsinin girişində inşa olunan və hələ istismara verilməyən şadlıq evinin qarşısını asfaltlayan Binəqədi icra hakimiyyəti elə ora ilə də kifayətləndi və şadlıq evinin qarşısından bir az uzaqlaşmağı, cəmi 200-300 metr olan küçənin təmir etməyi “yaddan çıxardı”.\nBinəqədi rayon İH-dən bildirdilər ki, təmir davam edəcək: “Əsas şadlıq evidir, çünki ora çox adam gəlib-gedir. Sonra küçəni də təmir edəcəyik”.\nBu sözləri Binəqədi rayon İH mətbuat xidmətindən bildirmişdilər. Halbuki şadlıq evi hələ açılmayıb və ora bir nəfər də gəlib-getmir. Əvəzində isə burada illərdir yaşayan sakinlər ucqar dağ kəndində yaşayırmış kimi, palçığın işində batır, yarğanlara yığılmış lilli sulardan keçib evlərinə gedə bilmir, marşrut avtobusları işləmir.\nBinəqədi İcra Aparatının nümayəndəsi kimi özünü təqdim edən şəxs sualımıza cavab olaraq bildirdi ki, yolun təmirinə rayon rəhbərliyi cavabdeh deyil: “Yaxınlıqda Metropoliten özünə Depo tikir və o yolu pis günə onlar qoyub”.\nBeləliklə, bir sahibkarın könlü xoş olsun deyə, şadlıq evinin qarşısını, böyür-başını asfaltlayan, ancaq minlərlə sakini yolsuz qoyan icra hakimiyyəti öz məsuliyyətini Metropolitenin üstünə yıxmaqla məşğul olarkən, çarəsiz sürücülər yolu daşlamaqla vəziyyətdən çıxmağa çalışırlar.


Baş həkim Xəzər TV-nin xanım əməkdaşına hücum etdi – Bakıda ŞOK OLAY » Gundelik-Baku.Com\nBaş həkim Xəzər TV-nin xanım əməkdaşına hücum etdi – Bakıda ŞOK OLAY\nBakıda polikilinikanın baş həkimi Xəzər TV – nin xanım əməkdaşı ilə dalaşıb.\nMəsələ ilə bağlı Manset.az-a açıqlama verən 8 saylı Şəhər Polikilinikasının Baş həkimi Tamilla Kərimova yaşanan insidenti təsdiqləyib:\n“Xəzər TV – nin xanım müxbiri polikinikada vaksinasiya prosesinə kobud sürətdə müdaxilə edirdi. Ona görə də kənardan baxa bilməzdim. Mənu onu qovmalı idim. Başladı burda hay-huy salmağa, özündən çıxdı. Mən göydən düşmüşəm? Mən bu poliklinikaya gələndən 3 qəzet bağlamışam. Həmin gün qeydiyyatdan keçən xəstəxananın pasientlərini şahid kimi dəvət edəcəm. Mən üç qəzet bağlatdırmışam. Heç bir mətbu orqandan qorxmuram. İstədiyim vaxt Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşova zəng edib, sözümü deyə bilirəm. Başqa yerdən də sizə deyəcəklər. Bu məsələni işıqlandırsanız sizi də məhkəməyə verəcəm”.\nZaur Kamal “Xəzər”dən ayrıldı\nMurad Dadaşov tanınmış aparıcını yenidən "Xəzər"ə qaytardı - FOTO\nXaçmazda məktəb direktorunun ölümünün TƏFƏRRÜATLARI\nBakıda DƏHŞƏT: Ata qızını zəhərli iynə ilə öldürdü\nBakıda ŞOK OLAY: 2 bacını zorladılar\nETSN: Azərbaycanda nərələrin sənaye ovuna icazə yoxdur\nBakıda bağçada uşağa qarşı zorakılıq - 2 yaşlı uşağı bu hala kim saldı? - VİDEO\n“Xəzər”in yeni simalarından biri də Oksana olacaq