Bədr Kərbəlası - Şəhadət aşiqləri\nSəhər tezdən qardaş Fəthinin səsi gəldi: "Cəld əşyalarınızı hazırlayıb maşına minin".\nTapşırıqlar öncədən verilmişdi. Bəziləri gedəcək, bəziləri qalacaqdı. Əmrə tabe olub qalanlar gedənlərin hər birini qucaqlayıb öpürdülər. Bəhanə halallıq istəyi idi, əsl dərd isə bu idi ki, getsən, səni həmişəlik itirəcəyəm. Elə buna görə də, hər adamla görüşüb sağollaşmaq dəqiqələrlə uzanırdı.\n– Sənin yadından çıxıb, amma mən bilirəm ki, səni incitmişəm. İki ay öncə idi... mən gülürdüm, sən də fikirləşdin ki... indi məni halal etməsən, getmərəm.\n– Heç nə xatırlamıram. Axı nə üçün israr edirsən ki, məni narahat etdiyini söyləyim?!\nBu söhbətlər müxtəlif formalarda təkrar olunurdu. Uşaqlar bütün dünyəvi haqq-hesablarını təmizləmək və boyunlarında insan haqqının qalmamasını istəyirdilər. Hər bir adam maşına minəndə qalanların yaşlı gözlərində yeni bir tufan başlayırdı. Zümzümələr şeir oxuyan Abbas Məhəmmədiyə kömək edirdi:\n“Xəbər ver, ey Səba, əhli-vilaya,\nGedir döyüşçülər Kərbübəlaya!\nAzançı, ver azanı!\nYola sal karivanı!”\nAbbas Məhəmmədi gözəl səsi ilə ürəkdən və yanıqlı azan verirdi. Göz yaşı və təbəssüm bir-birinə qarışmışdı. Nəhayət, maşınlar tərpənə bildi. Qədim adət olaraq, səngərlərdə qalanlar arxamızca su tökdülər.\nŞimali Məcnun adasının içində bir metr yarım enində və iki metr dərinliyində bir kanal qazmışdılar. Növbə ilə onun hər iki tərəfindən qollar ayrılırdı. Batalyonların şəxsi heyəti soyuq fevral gecəsində səhərə qədər orada qalmışdı. Məhəmməd Dövlətinin bölüyünə yaxınlaşdım. Bölüyün dalğıc komandasının bələdçiliyi mənə tapşırılmışdı. Mahmud diviziyanın qədim, cəsarətli və etimadlı döyüşçülərindən idi. Ağa Mehdi onu çox sevirdi. Onun zarafatcıl olması bütün şəxsi heyət tərəfindən sevilməsinə əlavə bir səbəb olmuşdu. Yanağında qəlpə yeri vardı. Mən hər dəfə onu görəndə erkən İslam çağının qəhrəman sərkərdəsi Malik Əjdəri xatırlayırdım.\nMahmud mənə diviziyanın şəhid komandirlərini xatırladırdı. Məni görən kimi bölüyünün taqım komandirlərini çağırıb orada, kanalın içində axırıncı tapşırıqlarını verdi. Mahmud şəxsi heyətin arasında gəzib hamıya təkidlə tapşırırdı ki, silah və əşyalarını yenidən yoxlasınlar. O, taqım komandirlərinə deyirdi: "Gedin, hər bir əsgərə baş çəkin. Bu vəziyyətdə heç kimin çatışmazlığı olmamalıdır".\nKanalda Mahmud Dövlətinin bölüyünün şəxsi heyəti arasında olduğum müddətdə bir neçə nəfərin səmimiliyi və zarafatcıllığı diqqətimi çəkdi. Zarafat həvəsi tutmuş adamlardan biri Əhməd Feri idi. O, deyirdi: "Bəh-bəh! Hamınız şəhid olacaqsınız, sonra mən özüm bölük komandiri olacağam!" Kimə gəldi, söz atır, hamıdan çox İsmayıl Rismaniyə sataşırdı: "Sən keçəlsən, cənazən suya düşəndə ayağımı başına basacağam ki, başının işığı bizi ələ verməsin". İsmayıl da cavabsız qalmırdı: "İxtiyar sahibisən! Amma əvvəlcə özünü göndərəcəyik ki, yolu səhv getmədiyinə əmin olaq..."\n– Ya Əli! Sıra ilə hərəkət edin.\nBəzisi maşınla, bəzisi də piyada və sıra ilə altıncı yola doğru yola düşdülər. Estakada hazır idi və qayıqlar bizi gözləyirdi. Özümü altıncı yoldakı müşahidə postuna çatdırdım. Kəşfiyyat bölüyünün uşaqları son olaraq, oraya toplaşmışdılar: Mənsur Furqani, Kərim Hörməti, Söhrab Qurbani, Həmid Allahyari, Səməd Yusifi, Əlirza Söhrab Dirəxşi, Davud Xosrovi, Həsən Ləkləri və bir neçə hövzə tələbəsi. Canlı qüvvə o ətrafdan getmişdi və yavaş-yavaş sükut bizi qucağına alırdı. Heç kim danışmırdı. Bir-bir bütün uşaqlara baxdıqdan sonra qayığa minib estakadaya getdik. Estakada körpü parçalarından ibarət idi, 5-10 metr məsafə ilə iki cərgədə yan-yana düzülmüşdü. Seyyidüş-şühəda batalyonu ön cərgədə, İmam Hüseyn (ə) batalyonu da arxa cərgədə oturmuşdu. Bu iki estakadanın arasında qamışla örtülmüş körpülər vardı. Bu körpülərin hər iki tərəfində şəxsi heyəti aparacaq qayıqlar xüsusi sıra ilə gizlədilmişdi.\nGünorta saat üç idi. Ətrafıma baxdım. Seyyidüş-şühəda batalyonunun komandiri Cəmşid Nəzmi bir tərəfdə şəxsi heyətlə danışırdı: "Əgər mən şəhid olsam, batalyonun başçısı Mahmud Dövlətidir". Mahmud ayağa qalxdı. Cəsur qamətini görəndə ixtiyarsız olaraq, ürəyimdən keçdi ki, həqiqətən də şəhadətə layiqdir.\n– Hamınız yaxşı gördünüz. Əgər mənim və müavinlərimin başına bir iş gəlsə, batalyonun başçısı Mahmuddur.\nBir tərəfdə də Əsğər Qəssab şəxsi heyəti arasında gəzişib danışırdı. Uşaqların əhval-ruhiyyəsi qəribə idi. Halallıq alma, sağollaşma, zarafat, təkliyə çəkilmə, təbəssüm, göz yaşı və sükut səhnələrini ilk hücuma keçəcək batalyonların şəxsi heyətində də görürdüm. Bir anlığa ilk dəfə cəbhəyə gəldiyim günü xatırladım. Avtobusa minik sırasında narahat halda ətrafıma baxırdım ki, kimsə məni qaytarmağa gəlməsin. İndi orada gizlicə özünü estakadaya çatdırmış və nəyin bahasına olursa-olsun, irəli getmək istəyən adamları görürdüm. Eşitdim ki, keçən gecə onların bir qismi əməliyyatda iştirak etmək üçün gecənin qaranlığından istifadə edib kilometrlərlə arxadan gəlmişlər. İmam Hüseynin (ə) qəribliyini və tənhalığını xatırlayır, əsrlər sonra ardıcıllarının onun Kərbəlasından azadlıq dərsi öyrənib ölüm üçün bir-birindən necə önə keçdiklərini görürdüm. Birdən gözüm bir döyüşçünün tanış üzündə donub qaldı. Əli Təcəllayi idi. Onun barəsində görüb-eşitdiklərimin hamısı sürətlə beynimdən keçdi. O, Süsəngirdi süqutdan xilas edən azərbaycanlı döyüşçülərin ilk komandiri idi. Fəthülmübin əməliyyatına ezam olunan və mənim də olduğum şəxsi heyətə o, başçılıq etmişdi. Fəthülmübindən qayıdanda Təbrizin dəmiryol vağzalında gül çələngləri arasında çəkilmiş şəkli hələ də albomumda idi. Onun Xasibandakı ağır təlimlərini və Dafus adlı komandirlik kurslarını keçmiş azsaylı komandirlərdən olduğunu eşitmişdim.\nƏməliyyatda iştirak etmək üçün gizli şəkildə gəlmiş tanış simalardan biri də Əbülhəsən Ali-İshaq idi. Bir neçə gün öncə üçüncü yolda bölüyün qərargahına naməlum bir adam gəlmişdi və israrla hamımızın qablarını aparıb yuyurdu. Biz də arxasınca onu tərifləyirdik: "Kimliyini bilmirik, amma yaxşı adamdır, çox ixlasla çalışır". Həmin yaxşı adam Ali-İshaq idi, Təbriz Sepahının ilk komandirlərindən biri! O günlərdə biz onun necə eşqlə özünü oraya çatdırdığını bilmirdik. O, ağa Mehdiyə uzun məktub yazıb çox israrla önə keçməsinə icazə alıbmış. Ağa Mehdi cavab verib ki, yalnız kəşfiyyat bölüyünün qərargahına qədər gedə bilərsən. Orada qardaş Fəthinin yanında qalmalısan, ondan önə keçməyə haqqın yoxdur..."\nGözüm Əsğər Qəssabı, Qasim Herisini və Əli Təcəllayinin qardaşı Məhəmmədi axtarırdı. Məxfi şəkildə oraya gələnlərin halını dərk edirdim. Estakada başqa bir aləm olmuşdu. Namaz qılmaq üçün onun üstündə çiyin-çiyinə dayandıq və dərhal yola düşdük.\nUstad Cəfərinin1 imamlığı ilə camaat namazı qılındı. Uşaqların halları möhtəşəm idi. Bu halı yalnız bir neçə saatdan sonra bu torpaq keçiddən ən gözəl şəkildə xilas olacaqlarını bilənlər təcrübə etmişlər. Mən bu gözəl hissi ikinci dəfə idi yaşayırdım. Bütün əməliyyatlar öncəsi bu hiss qəlbimə dolurdu. Hüseynlə və bölüyün digər uşaqları ilə sağollaşmışdım. Onlar İmam Hüseyn (ə) batalyonunun şəxsi heyətinə bələdçilik edəcəkdilər. Gözlər bir yerdə durmurdu. Hərəkət zamanı gəlmişdi. Döyüşçülər dalğıc paltarlarını geyinmək üçün cəld bir tərəfə çəkildilər. Mən də paltarımı geyinib hazır oldum. Dalğıc geyinmiş 15-16 yaşlı yeniyetmələri görəndə ürəyim yanır və öz-özümə deyirdim: "Axı bu uşaq bu zəif cüssəsi və az yaşı ilə hansı cürətlə düşmənə hücum etmək istəyir?!"\nQayıqların üstünə tökdüyümüz qamışları kənara çəkdik və dalğıclar digərlərinin həsrətli baxışlarının müşayiəti ilə bir-bir qayıqlara mindilər. Az yaşlarından və zəif bədənlərindən dolayı qorxduğum uşaqların arxayın üzləri məni utandırırdı. O əsnada bütün səslərdən seçilən bir qayığın səsi diqqətimi cəlb etdi. Ağa Mehdinin motorlu qayığı idi. O, tək idi və qayığı özü idarə edirdi. “İlahi! Ağa Mehdi nə üçün belə olub?!”\nBir an sakit durmurdu. Bəzən təkbaşına, bəzən də hansısa iş üçün qayığına minən bir-iki nəfərlə birgə estakadanın ətrafını gəzirdi. Dalğıcların özünə, qayıqlara və suya baxır, sonra qayığı ilə arxa tərəf gedirdi. O, qayığı sürətlə arxın iki tərəfindəki qamışlıqlara doğru sürürdü. Bunu dəfələrlə təkrarlayırdı ki, güclü qayığı yolu enləşdirsin və digər qayıqların hərəkəti asanlaşsın. Birdən qəlbim sındı, o su, o qamışlıq və hər şey nədənsə mənə Aşura gününü və Kərbəla çölünü xatırlatdı; Aşura imamı xəncərlə çölün tikanlarını təmizləyir ki, sabah qızlarının ayağına az tikan batsın... Boğazımı qəhər tutmuşdu: “Görəsən, ağa Mehdi də... Yox! Məgər bu, mümkündür?! Biz onsuz nə edərik?!”\nÇox çalışırdım ki, hər şeyi unudub yalnız üzərimə düşən iş haqda düşünüm, amma olmurdu. Ağa Mehdini və ya uşaqların hər hansı birini hər dəfə görəndə yenidən ürəyimdə tufan qopurdu. Çox tez yola düşməyimizi istəyirdim.\nNəhayət, ilk qayıq yola düşdü. Kərim Hörməti o qayıqda idi və bütün dalğıcları tapşırıq yerinə çatdırmaq onun üzərinə düşürdü. Onun arxasınca mən gedirdim və bizim arxamızca da hər biri bir qayığa minmiş iki dalğıc komandası. Qayığın sürətini artırıb Kərimə çatdım. Yavaş-yavaş Mutə arxına yaxınlaşırdıq. Kərim sonuncu dəfə lazımi tapşırıqlarını təkrarlayır, mən də diqqətlə qulaq asırdım.\nGünəşin qürubu “Hur əl-Hüveyzə” sularına xüsusi gözəllik vermişdi. Ağa Mehdinin qayığı qarşı tərəfdən gəlirdi. Bizə çatanda sakitcə bir tərəfdə dayanıb Kərimi çağırdı: "Kərim, bura gəl". Kərimin qayığı ağa Mehdinin qayığına yaxınlaşdı.\n– Kərim, yola düşürsünüz?\n– Bəli, ağa Mehdi, Allaha ümidlə.\n– "La ilahə illəllah”, "Subhanəllah" və "Əlhəmdu lillah" zikrləri yadınızdan çıxmasın. Daha uşaqları tapşırmıram.\nBizim qayığımız yavaşca onların yanından ötdü. Külək ağa Mehdinin uşaqlardan nigaran qalan tanış səsini qulağıma çatdırırdı. Arxamca qayıq kolonu hərəkət edirdi. Hamı ağa Mehdinin önündən keçirdi. Ürəyim istəyirdi ki, bir bəhanə ilə orada qalım və onların bir-birinə necə baxdıqlarını, bir-birinin yanından necə keçdiklərini görüm. Hərdən başımı çevirib arxaya baxır və getdikcə kiçilən qayığı görürdüm. Nəhayət, gözümdən itdi, amma bilirdim ki, o, hələ oradadır və diviziyasının ilk hücuma keçəcək iki batalyonunun bütün heyətini yola salana qədər orada qalacaq.\nSaat beş idi. Səmaya baxdım, qürubun qızartısının Hurun üstünə yayıldığı yerə. Narahat idim. Onlarla fikir və sual xora kimi canıma düşmüşdü: "Əgər bir helikopter başımızın üstünü alsa, bu qədər qayıq harada gizlənəcək? Əgər düşmən duyuq düşmüş və bir az öndə pusqu qurmuşsa, necə olacaq? Əgər..." “Vəcəəlna" ayəsini oxudum. Bilirdim ki, bütün kəşfiyyatçılar belə narahatdırlar. Fikirləşirdim ki, mənim böyük cihadım bu qorxulara qalib gəlmək, bizi buraya qədər gətirmiş Allahın daha irəliyə aparacağına da inanmaqdır.\nMutə arxı İmam Hüseyn (ə) və Seyyidüş-şühəda batalyonlarının Fəth üçyoluna qədərki müştərək yolu idi. İmam Hüseyn (ə) batalyonunun şəxsi heyəti orada bizdən ayrılıb Fəth yoluna girəcək, bizsə yenə Mutə ilə irəliləyib Zeydə çatacaq və oradan hücuma keçəcəkdik. Hələ üçyola çatmamış helikopter səsinə diksindim. Səs get-gedə yaxınlaşırdı.\n– Qamışlıqlara girin! Ya Allah! Tələsin!\nBütün qayıqlar bir anda qamışlığın içində itdi. Orada sakitcə yoldaşlarımın üzünə baxdım. Üç qayıq yan-yana dayanmışdıq və uşaqları nəzərdən keçirmək üçün yaxşı fürsət yaranmışdı. Mehdi Qaytançı yanaşı qayıqda idi.\nDalğıc geyiminin bəndini aşağı çəkdi, qollarını çıxarıb Hurun suyu ilə dəstəmaz almağa başladı. Martın onunun günbatan çağının soyuq havasında bədəni üşümürdü. O, dəstəmaz alır, mən də ona baxırdım. Yaşı uzaqbaşı 16 olardı, amma bədəni əzələli və güclü idi. Ona qibtə edib şəhidliyin ona yaraşdığını düşünürdüm.\n– Mehdi, elə bil, bu gecə səni də xərcləməli olacağıq!\nBaşını qaldırıb təbəssüm etdi.\nÖz komandama baxdım. Əhməd Yusifi gözümü çox tutmuşdu. O, Mehdi Qaytançıdan da kiçik idi; həm yaş, həm də cüssə baxımından. Düşünürdüm ki, belə yaşı və boy-buxunu ilə cəbhəyə gəldiyinə, üstəlik, dalğıc və ilk hücumçu olduğuna görə çox zirək uşaqdır. Elə də həyəcanlı görünmürdü. Düşünürdüm ki, kəşfiyyat işinə çox yarayan cəsarətli, ürəkli uşaqlardandır. Fikirləşirdim ki, gələcəkdə ondan daha çox istifadə etməliyik. Komanda üzvlərindən başqa birisi Əlirza Söhrab Dirəxşi idi. Çox fikirli idi və nə haqda düşündüyünü təxmin etmək olmurdu. Təxminən on beş dəqiqə qamışlığın içində gizləndik. Helikopter getmişdi və hava günəşin batdığını göstərirdi. Fikirləşdim ki, üçyola çatanda dayanmadan hərənin öz yolu ilə getməsi üçün namazımızı orada qılsaq, yaxşıdır. Hamı namaza hazırlaşdı. Dalğıc paltarını geyinməzdən öncə dəstəmaz almış olsaq da, dəstəmazımızı təzələdik. O namazın və o dəstəmazın başqa ləzzəti vardı. Yalnız Allah üçün, dünyadan və dünyəvi bağlardan uzaq idi... Döyüşdən bir neçə saat öncə Hurun qaranlığında... Allah bilirdi ki, bir neçə saatdan sonra hansımız qana boyanacaqdıq...\nKərim Hörməti hərəkət əmri verdi. Hər qayığın sonuncu adamı özündən arxadakı qayığın birinci adamına bu mesajı ötürdü: "Hərəkətə hazır olun!" Qamışlığın arasından çıxdıq və bir neçə dəqiqədən sonra üçyola çatdıq. İmam Hüseyn (ə) batalyonunun uşaqları Fəth yoluna döndülər, biz də Mutədə yolumuzu davam etdirdik. Səma get-gedə qaralırdı. Qəribə hisslər keçirirdim. Hər yer zülmət qaranlıq olsa, hətta ay görünməsə də, xüsusi aydınlıq duyur, özümü hər şeyi görməyə qadir hiss edirdim. Düşmənin bəndinə çatanda öz dəstək qüvvələrimizdən 6 km. aralanmış olacaqdıq. Orada nəsə baş versəydi, Allahdan başqa köməyimiz olmayacaqdı. Özümü Allaha həmişəkindən də çox möhtac hiss edirdim. Qayıq sakitcə və yavaş-yavaş irəliləyirdi. İnkişaf etmək üçün münasib zamanın gəldiyinə əmin olurdum. Yüzillik bir yolun bir gecə qədərincə qısaldığı zamanlardan idi.\nEşitmişdim ki, şəhidin ilk qanı yerə töküləndə bütün günahları bağışlanır. Orada isə düşünürdüm ki, bu uşaqların hətta bir damla qanları tökülmədən də bağışlanmışlar.\nHamımız yorğunluqdan ləhləyirdik. Avarlar suya batıb-çıxırdı. Sanki hansı işdən ötrü getdiyimi, harada və nə etməli olduğumu unudub Allahdan nazil olmuş əzəmətə qərq olmuşdum. Tezliklə Zeyd və Mutə yolayrıcına çatdıq. Orada qayıqlar iki dəstəyə bölünməli, hərəsi öz tapşırıq yerlərinə getməli idilər. O haldan çıxmaq, qayıqların bir-bir ayrıldığını görmək istəmirdim. Bölgəyə mütləq sükut hakim idi. Sanki aləmlərin Rəbbi dünyanın bütün zərrələrinə əmr etmişdi ki, sakit olun və Mənim bəndələrimə baxın. Mart küləyinin və qamışların, dalğa, qurbağa və quşların, hərdən avarın ucundan daman damcıların səsi - hamısı heç idi, yalnız biz vardıq və suyu yararaq vəzifəmizi yerinə yetirməyə gedirdik. Hər şey o qədər sakit idi ki, yuxuda olduğumu düşünürdüm. Sanki başqa bir aləmə daxil olmuşdum; elə bir aləm ki, insan orada özünün Allah nümayəndəsi olduğunu dərk edib.\nZeyd yoluna çatmışdıq. Oradan düşmən bəndinə üç yol gedirdi. Onların adlarını Zeyd-1, Zeyd-2 və Zeyd-3 qoymuşduq. Düşmənin pusqusuna hücum edəcək döyüşçülər Zeyd-2-dən gedib bizdən ayrıldılar. O komandanın kəşfiyyatçısı Söhrab Qurbani idi, bütün komandanın komandiri isə Musa Muxtari. Musa Seylabdan qara oğlan idi, çox yaxşı futbol oynayırdı. Orada düşündüm ki, mən bu uşaqlar haqda nə qədər az bilirəm; bəlkə bir neçə saatdan sonra bizdən çox uzaqlaşacaqlar və onları tanımaq qeyri-mümkün olacaq. Onlar Zeyd-2-yə döndülər, biz də bir neçə saniyədən sonra Zeyd-3-ə girəcəkdik.\nUşaqların baxışı üzümə ağırlıq edirdi, hamısını sağ-salamat bəndə çatdırmaq istəyirdim. Bilirdim ki, bizdən 500 metr arxada bütün Seyyidüş-şühəda batalyonu döyüşün başlanmasını və bizim işarəmizi gözləyirlər. Ayrılıq zamanı gəlmişdi. İşarə ilə uşaqlara bildirdim ki, hərə öz istiqamətinə getsin. Gözlərim Kərim Hörmətinin baxışına sataşdı. Sanki bizdən ayrılmaq istəmirdi. Nigaran idi. Qayığı bizə tərəf sürdü, amma heç nə demədi. Baxışla sağollaşdıq və biz bəndə sarı irəliləməyə başladıq. Kərim orada dayanmışdı və arxadan bizə baxırdı. Bəndin üstündəki nişanlar önümüzdə idi. Onların arasında 200-400 metr məsafə vardı. Yəni hər qayıq düşmənin təmas xəttinin bir neçə yüz metrliyində idi. Məntiqli deyildi; düşmənin 3 kilometrlik cəbhəsi beş qayıq döyüşçü tərəfindən ələ keçirilməli idi. Düşmən isə istehkamını təzəlikcə gücləndirmişdi.\nTexnika, qərargah, səngər – hər şeyin yerini havadan çəkilmiş fotolarda görmüşdük. Yerinə yetirməli olduğumuz böyük iş haqda düşünürdüm. İraq ordusunun üçüncü korpusunun qüdrətli və istedadlı komandanı Mahir Əbdürrəşid 10-15 qayıq döyüşçü tərəfindən əsir tutulmalı idi.\n– Uşaqlar, yavaş-yavaş qayığın ağzını əyin ki, içinə su dolsun.\nÇox çəkmədən qayıq suya batdı və biz öz-özünə suyun üzündə qaldıq. “İlahi, Özün şahid ol ki, daha ayağımızın altındakı qayıq da yoxdur və bu dünya ilə yeganə bağımızı da batırdıq...” Qollarımı uşaqlara uzatdım və dairəvi toplaşdıq.\n- İpi saxlayın ki, bir-birimizdən ayrılmayaq. Mən sürətimi artıranda siz də tez gəlin. Çatanda bəndə çıxacağıq. Əhməd, sən sol tərəfdəki səngərə getməlisən! Əlirza və Tohid, siz ikiniz qarşıdakı səngərə gedəcəksiniz. Hücuma keçəndən sonra nəyin bahasına olursa-olsun, hətta yaralı olsaq da, batalyonun xətti yaran döyüşçülərinə keçid açmalıyıq.\nSəsim dairənin içində yavaşca yayılırdı. Götürdüyüm ipi açdım və hamımız ondan yapışdıq. Hərəkət başlandı. Daha nə suyun soyuqluğu, nə bəndin önündəki tikanlı məftillərin fikri, nə görünüb bir atəşlə həmişəlik suda qalmaq təhlükəsi - bunların heç biri haqda fikirləşmirdim. Bütün diqqətim irəliləməyə, düşmənin bəndinə keçmək üçün ayaq yeri tapıb işarə verməyə yönəlmişdi.\nBəndə 20 metr qalmış tikanlı məftilə ilişdim. Suyun dərinliyi təxminən 130 sm. idi və mən artıq yeriyirdim. Əlirza və Əhməd isə arxamca ayaqlarını çalır və qurbağa hərəkəti kimi səssizcə suyun altı ilə gəlirdilər. Tikanlı məftil haqda düşünməmişdim. Bəndə çatmağa çox tələsirdim. Elə bilirdim ki, tikanlı məftil yalnız bir sıradır və o da suyun üzərinə çəkilib. Hələ bir iş görməmiş birdən güclü atəş səsi ilə bölgənin sükutu pozuldu. Bizim sağ tərəfimizdə, əl-Mehdi briqadası istiqamətində vuruşma tez başlanmışdı. Oradan RPG raketi atılandan sonra düşmənin onları gördüyünə əmin oldum. Bizim tərəfdə kor atışmalar olurdusa, orada vuruşma rəsmən başlamışdı. Dayanmaq olmazdı. Hələ bizim qarşımızdakı səngər reaksiya verməmişdi, tikanlı məftillərdən keçmək üçün fürsət vardı. Partladıcı döyüşçüyə dedim: "Mən tikanlı məftili kəsmək üçün suyun altından gedirəm, sən də arxamca gəl".\nSuyun altına girəndə önümdə tikanlı məftildən bir divar gördüm. Tez həmin döyüşçünü aşağı çəkdim. O, məsələni anladı və tikanlı məftilləri kəsdi. Oradan keçib bütün məftil cərgəsini kəsdim. Orada bir fosfor bağlayıb bəndə doğru hərəkətimi sürətləndirdim.\nSağ tərəfdə vuruşma get-gedə şiddətlənirdi.\n– Nə üçün önümüzdəki səngərlər heç bir şey etmirlər?\nVuruşmanın başlanmasına rəğmən, Allahın lütfündən, düşmən hələ əməliyyatdan duyuq düşməmişdi. Hər nə idisə, xeyrimizə idi və biz bəndə doğru gedirdik. Suyun dərinliyindən asılı olaraq, hərdən sürüşürdük, hərdən dördəlli yeriyirdik. Bəndə çatdıq. Səngərləri son dəfə müəyyən etmək istəyəndə arxamdan bir səs eşitdim. İnana bilmirdim; tikanlı məftili kəsib fosfor qoyduğum yerdən bir qayıq gəlirdi. Mən qayığı görürdüm, amma düşmən keşikçisi hələ görmürdü.\n– Əlirza, sən o tərəfə get. Siz ikiniz də onlarla gedin.\nAltı nəfər idik; iki nəfər Əlirza ilə getdi, ikisi də mənimlə. Bir əl qumbarası çəkib səngərə atdım. Səngərin partlaması ilə eyni zamanda qayıq da sahilə çatdı. Qayıqdan bəndə doğru qaçan uşaqların təkbir səsləri ucaldı. Əlirzanın qaçdığı o biri səngər güclü atəş açırdı. Uzaqdan Əlirzanını yıxıldığını gördüm. Qayıqdan düşən uşaqların biri dərhal minomyotla səngəri göyə uçurdu. İki səngəri ələ keçirməklə düşmən bəndinin təxminən 60 metri əlimizdə idi. Gözlərim önündə sürətlə bir-birindən maraqlı hadisələr baş verirdi. Düşmənin bir SUV avtomobili bəndin üstündə sürətlə gedirdi. Döyüşçülərimizin biri dizi üstə oturub RPG raketini atdı. Avtomobil yandı və içindən iki nəfər özünü bayıra atdı. Bir neçə metr öndə uşaqların güllələri onları yerə sərdi. Qayıqlar bir-bir gəlir, bəndin üstündə tanış üzlər get-gedə çoxalırdı. Düşmən qorxmuşdu və gözlədiyimizin əksinə olaraq, müqavimət göstərmirdi. İlk dəfə idi ki, düşmən mövqelərinin belə asanlıqla süqut etdiyini görürdüm.\nBəndin ələ keçirildiyindən arxayın olandan sonra düşmənin içinə doğru bir yol tapmağın ən vacib məsələ olduğunu düşündüm. Məhəmmədrza Bazqoşanın1 komandirlik etdiyi Əli-Əkbər batalyonu oradan düşmən bölgəsinə girib əməliyyatı davam etdirməli idi. Mən yolu tapa bilsəydim, onlar gecikməyib tez hərəkət edəcəkdilər. Bənd boyunca Rutə çayına doğru yola düşdüm və asanlıqla yolu tapdım. Düşmən bəndindən başlayan yol qərbə, Dəclə çayına gedirdi.\nYolun Dəcləyə getdiyini xəritədən bilirdim. Əhməd Yusifini və batalyonun üç-dörd döyüşçüsünü çağırıb dedim: "Bu yolla 100-200 metr irəliləyin, diqqətli olun ki, yolda səngər qalmasın. Əgər bacarsanız, Əli-Əkbər batalyonu gələnə qədər yolu saxlayın. Onlar gələndən sonra qayıda bilərsiniz".\nOnlar getdilər və mən döyüş yerinə qayıtdım.\nƏli-Əkbər batalyonu da gəlmişdi. Kolonun önündə batalyonun kəşfiyyatçıları olan Mənsur Furqanini, Həmid Allahyarini və Həmid Qəleyini gördüm. Əli-Əkbər batalyonu onların arxasında, qəhrəman komandir müavini Əlirza Cəbəli2 də orada idi. Hamısı xüsusi hadisə və döyüş olmadan sağ-salamat bəndə çatmışdı. Bizim çatdığımız zamandan 15-20 dəqiqə ötürdü. Mənsur Furqani məni görən kimi soruşdu: "Yol hanı? Tapa bildin?"\n– Bəli, ağa Mənsur, irəlidədir.\nOnlarla getdim. Yolu göstərib dedim: "Uşaqların bir neçəsini göndərmişəm ki, yolu saxlasınlar. Diqqətli olun, bizimkilərdir". Onlar yolla bölgəyə doğru hərəkət etdilər. Bir neçə dəqiqədən sonra yolu saxlayanlar geri döndülər. Mövqe get-gedə sakitləşirdi. Gəzə-gəzə gördüyüm hər döyüşçüdən halını soruşurdum. Birdən bir nəfər dedi: "Sizin bir komandiriniz vardı..."\n– Hansı komandir?\n– Deyəsən, adı Kərim Hörməti idi.\n– Şəhid oldu.\nİnanmadım. Bu asanlığa gedə bilməzdi. Ondan xəbər öyrənmək üçün qaçdım. Bəndin üstündə olduğunu bilirdim. Narahatlığımdan bağrım yarılırdı: "Haradasan, Kərim?" sualı boğazımda qaldı və bayıra çıxmadı. Nəhayət, onu tapdım. Başdan-ayağa qanın içində yerə yıxılmışdı. Onun şəhid olduğuna inana bilmirdim. Yaxınlaşıb qorxa-qorxa onu çağırdım. Mənə cavab verməyəcəyindən qorxurdum: "Kərim... Kərim..."\n– Hə, nədir? Nə deyirsən?\nYorğunluqdan hərəkət etməyə taqəti yox idi. Uşaqları yuxarı çatdırmış, özü orada uzanmışdı. Heç elə bil, bir neçə addımlığında döyüş getmirdi. Qaranlıqda yaş paltarı mənə qanlı görünmüşdü.\n– Heç nə, nigaran qaldım. Elə bildim, qəlpə dəyib.\nKərimdən arxayın olandan sonra yaralıları yerləşdirmək üçün bir səngər axtarmağa başladım. Hüseyn Kərbəlayi1 mənim də qatıldığım bölüyün komandiri idi. Köməkləşib bir səngər tapdıq və yaralıları oraya apardıq. Fikirləşdim ki, bəlkə bəndin əvvəlində, sudan çıxdığımız yerdə yaralı var. Ora getdim. Əlirza Söhrab Dirəxşi və Mehdi Qaytançı yan-yana qan içində yatmışdılar. Əməliyyatın ilk dəqiqələrində şəhid olmaları ürəyimi yandırdı. İtməsinlər deyə, bəndin əvvəlində və suda olan şəhid cənazələrini uşaqların köməyi ilə təhlükəsiz bir yerə daşıdıq. Bənd sakit görünürdü. Düşmən mühasirəyə düşmüşdü və hələ bəndin üstündə atəş yağışından xəbər yox idi. Mənim vəzifəm bölük komandirinə kömək etmək idi. Onu tapıb dedim: "Kərbəlayi qardaş, Mahmud dövlətinin heyətindən bir xəbər varmı?"\n– Mehdiqulu, tamam yadımdan çıxıb, get, gör nə edə bilərsən?\n– Yaxşı, siz işinizdə olun, mən görüm bölüyünüzün axırıncı heyəti haradadır?\nGetməzdən öncə ratsiya ilə Mahmud Dövləti ilə danışdım. Qərara gəldik ki, onlar da bir adamı göndərsinlər və bölüklərinin son əsgərini də tapıb bizə doğru gəlsin. Yola düşəndə Raşid Xakpakini gördüm. O, Seyyidüş-şühəda batalyonunun daimi döyüşçülərindən idi. Böyük ruhu kiçik yaşına uyğun gəlməyən mehriban oğlan idi. Çoxdan cəbhədə idi. Əməliyyatdan öncə onu çox narahat görmüşdüm. Raşid də getməyə hazır olduğunu düşündüyüm döyüşçülərdən idi.\n– Raşid, qalx gedək.\nBizə iki-üç nəfər də qoşuldu və bənd boyunca yola düşdük. Hüseyn Kərbəlayinin bölüyünün sonuncu adamından təxminən 50 metr uzaqlaşmışdıq ki, canıma qorxu düşdü. Orada heç kim yox idi!\n– Bəlkə burada heç bir iş görülməyib və biz üç-dörd nəfər düşmənin içinə gedirik?\nTəxminən 10 metr də irəliləyəndən sonra bəndin üstündən ərəbcə danışıq səsi eşitdim. Yoldaşlarıma ehtiyatlı olmalarını tapşırıb səsə doğru getdim. Hələ nə edəcəyimə qərar vermədən birdən düz yanımdan bir minomyot keçdi.\nUşaqlar həmin istiqamətə atəş açdılar. Bəndin o tərəfində iraqlılar yerləşmişdilər, bu tərəfində biz. Bəndin üstündəki yolun eni 3-4 metr idi. Yəni bizim düşmənlə məsafəmiz bu qədər az idi. Güclü döyüşə başladıq. Ətrafıma bir göz atmaqla bir neçə şəhid cənazəsini gördüm. Təxmin etdim ki, bizim vuruşduğumuz tərəfdəki iraqlılar iki bölük tərəfindən təmizlənmiş düşmənlərdir. Onlar iki bölüyün ortasına toplaşıb özlərinə mövqe seçmişdilər.\nRaşidə dedim: "Tez get, Hüseyn Kərbəlayiyə xəbər ver. Mahmud Dövləti ilə də əlaqəyə girin. Deyin ki, onlar da o tərəfdən bir neçə nəfər göndərsinlər. Gərək köməkləşib bunların bizə problem yaratmasına imkan verməyək".\nRaşid getdi. Güclü atışma davam edirdi. Tezliklə bildik ki, o tərəfdən də uşaqlar gəlmişlər və atəş açırlar. İki cinahdan təzyiq artdıqca onların müqaviməti də şiddətlənirdi. Fikirləşirdim ki, sayları 50, ya da bir qədər artıq olar. Hər halda, bizi orada saxlamışdılar və hələ ki iki bölüyün birləşməsi mümkün olmamışdı. Onların arasında Ərbildən və ya Kərkükdən də döyüşçülərin olacağını ehtimal edib azəricə qışqırdım: "Əgər səhərəcən müqavimət göstərsəniz, səhər birinizə də rəhm etməyəcəyik. Yaxşısı budur indidən təslim olasınız".\nSəsimi eşidib-eşitmədiklərini bilmirəm, amma müqavimətlərinə təsir etmədi. Səma get-gedə işıqlanırdı. Mahmudun uşaqları ilə əlaqəyə girdim: "Atəşimizi gücləndiririk. Uşaqların bir qismini bəndin o tərəfinə göndərin, biz də göndəririk". Bu iş baş tutdu və çox tez bəhrəsini verdi. İraqlılar sağ-soldan atəşə məruz qaldıqdan sonra duruş gətirməyib bir anda geriyə qaçmağa başladılar. Biz də var qüvvəmizlə onlara doğru atəş açdıq. Orada qalanların bir qismi əsir düşdü, iki-üç nəfərdən başqa qalanı da həlak oldu. Əsirlər Kərbəlanın şəklini bizə göstərib şiə olduqlarını deyirdilər. Mənim uşaqlardan seçildiyimi görüb tez-tez üz-başımı öpürdülər. Dünyanın ən çirkin varlıqlarının sağ qalmaqdan ötrü məni öpdüklərini hiss edirdim. Onlar bir neçə dəqiqə öncəyə qədər mənə və döyüş yoldaşlarıma son güllələrini də atmışdılar. Şəhidlərin - Mehdinin, Əlirzanın və adlarını bilmədiyim çoxlarının isti qanı hələ yerdə, üzləri isə bütün şəhidlər kimi məsum idi.\nƏsirləri batalyon komandirinin yanına göndərdim və uşaqlara dedim: "Qardaş Cəmşid Nəzmini tapıb bunları təhvil verin".\nBənd "Bəəs"1 qüvvələrinin murdar tapdağından təmizlənmiş, bizimkilər ikinci mövqeyi də ələ keçirmişdilər. Yanımda bir dəstə oturub namaz qılırdı. Sudan çıxandan səhərə qədər dayanmadan yol getmiş və ya vuruşmuşduq. Hərəkətdə olanda soyuğu çox hiss etmirdim, amma dayanan kimi səhərin qılınc tək kəsən küləyi iliyimə işləyirdi. Soyuqdan titrəyirdim. Vəziyyət qeyri-sabit idi və dalğıc paltarını çıxarıb dəstəmaz almağa fürsət yox idi. Orada bəndin üzərində təyəmmüm etdim və ayaq üstə namaz qılmağa yer tapmaq üçün aşağı endim. Dayandım, amma nə qədər çalışdımsa, titrəməyə bilmədim. Namazı bitirənə qədər soyuqdan əsdim. Salamı deyib ayağa qalxdım. Bir tərəfdən İmam Hüseyn (ə) batalyonunun eşqi başıma vurmuşdu, digər tərəfdən də orada xüsusi bir vəzifəm yox idi.\nGedib əziz dostum Hüseyn Məhəmmədianı tapmaq istəyirdim. Yola düşdüm. Yolda gözüm dost-aşna axtarırdı. Bu adamlardan biri Əliəkbər Puzeşpəzir idi. O vaxta qədər onun barəsində bildiyim ancaq bu idi ki, Mahmud Dövlətinin bölüyündə bir taqım komandirinin bacarıqlı müavinidir. O da zarafatcıl, cəsarətli və imanlı biri idi, cəbhəyə ayağı açılandan orada qalmışdı. Bilirdim ki, anası yoxdur və hərdən çox darıxır. Qısası, bir-iki dəfə görüşməklə ürəyimdə özünə yer açmışdı. Onun barəsində və orada görə biləcəyim digər döyüşçülər haqda fikirləşərkən bir nəfər diqqətimi cəlb etdi. Alnını istehkama dayamışdı və kürəyi qorxunc şəkildə yarılmışdı. Bilmədim ki, qəlpə dəyib, yoxsa zərbə dalğasına düşüb. Yaxınlaşanda gördüm ki, öz Əliəkbərimizdir. Vəziyyəti ağır idi; nə nəfəs alırdı, nə də hərəkət edirdi. Fikirləşdim ki, yəqin elə əvvəllərdə şəhadətə qovuşub. Əlimi çiyninə qoyub bir fatihə oxudum.1 Qəm-qüssə ürəyimə ağırlıq edirdi. Ayağa qalxıb İmam Hüseyn (ə) batalyonunun mövqeyinə sarı yola düşdüm. Bəndin uzununa sol tərəfə gedərkən İmam Hüseyn (ə) batalyonunun ilk döyüşçülərini gördüm.\n– Ay bala, ittilaat2 uşaqlarınız hardadılar?\n– İkisi bir az aşağıdakı səngərdədirlər.\nTez özümü göstərdikləri səngərə çatdırdım. Təbəssümüm Hüseyn Məhəmmədianla Yəqub Şikarinin təbəssümünə qarışdı. Hələ soyuqdan əsirdim və o halda hal-əhval tutmağa hövsələm yox idi. Hər ikisinin sağ-salamat olduğuna görə sevindim. Hüseyn mənim vəziyyətimi görüb narahat oldu, tez səngərdən çıxıb haradansa bir ədyal gətirdi. Ədyal iraqlıların idi, o qədər ayaq altda qalmışdı ki, hər dəfə tərpədəndə toz-torpaq qalxırdı. Lakin o anda məni soyuqdan və titrəmədən xilas etdi. Bədənim qızışır, gözlərim yumulurdu.\nOrada bir saatdan da az yatdım. Günəş çıxmışdı və hava get-gedə qızırdı. İstilik halımı yaxşılaşdırmışdı.\n– Mən gedirəm görüm bayırda vəziyyət necədir.\nSəngərdən çıxanda Yəqub Şikari dedi: "Mən də gəlirəm".\nHüseynlə və digərləri ilə sağollaşıb bayıra çıxdıq. Suyun kənarı ilə gəzirdik. “Hur əl-Hüveyzə”yə və arxlara İraq bəndi üzərindən tamaşa etmək üçün yaxşı imkan yaranmışdı.\nFikirləşirdim ki, bölüyün qərargahına qayıtmaq və lazım olduqda əməliyyatın növbəti mərhələlərinə hazırlaşmaq vaxtıdır. Qayıtmaq üçün gözüm bir qayıq axtardı. Bu zaman əllərində ratsiya bizə doğru gələn böyük bir qrup diqqətimi cəlb etdi. Öz-özümə dedim: "Bəlkə ağa Mehdi gəlib?!" Bizə çatmalarını gözlədik. Ağa Mehdi idi; qərarlı və ümidli. Bizi görəndə yaxınlaşdı, üzümüzü öpüb "yorulmayasınız" dedi. Soyuq və yorğunluq yadımdan çıxdı.\nDeyəsən, mövqeyə yeni gəlmişdi və gördüyü ilk məlumatlı adamlar biz idik. Gecə baş verənləri danışdım: "Qasim batalyonu gəlməyib. Burada uşaqların bir az çətinliyi vardı. Əli Əkbər batalyonu da irəlidədir və hələ vuruşur. Uşaqlar indi ikinci mövqedədirlər..."\nYan-yana gedirdik; mən danışırdım, o da dinləyirdi. Deyəsən, mənim görkəmim ağa Mehdinin diqqətini çəkmişdi. Məndən soruşdu: "İndi bu vəziyyətdə hara gedirdiniz?”\n– Üçüncü yola qayıtmaq istəyirdik.\n– Yox, geri qayıtmayın. Hələlik yanımda olun, sizinlə işim var.\nSevə-sevə onlarla getdim. Ağa Mehdinin rabitəçilərinin içindən Əbdürrəzzaq Mirabı tanıyırdım. Onların arasında bir-iki fars da vardı. Deyirdilər ki, qərargah tərəfindən diviziyaya göndəriliblər. Bənddən İraq mövqelərinin içinə doğru enirdik. Bəndin 20 metrliyində düzəldilmiş bir təpənin kənarından keçdik. Düşmən düzəltdiyi bu təpələrdən müşahidə aparmaq və hava hücumları əleyhinə silahlarını yerləşdirmək üçün istifadə edirdi. Təpənin üstündəki dördlü zenit pulemyotu əlimizə sağlam keçmişdi. Gündüz çağı hər şeyi asanlıqla görmək olurdu. Təxminən səhər saat doqquz idi. Batalyonlar bir-bir rabitə əlaqəsi yaradır və diviziya komandirinə son xəbərləri verirdilər. Bizim yaxınlığımızdakı Seyyidüş-şühəda batalyonunun komandiri bir plan fikirləşmiş, şəxsi heyətini irəli aparmışdı ki, dəstək qüvvələr arxadan gələndə bənddə gecikməsinlər. Mahmud Dövlətinin bölüyü də İraqın ikinci hərbi mövqeyinə çatmışdı. Əli Əkbər batalyonundan sonra canlı qüvvənin üçüncü dalğası, yəni Əli Əsğər və İmam Səccad (ə) batalyonları da bölgədəki qüvvələrə qoşulmuşdular. Döyüş hələ davam edirdi.\nİmam Hüseyn (ə) batalyonunun mövqeyi bizim sol tərəfimizdə idi. Seyyidüş-şühəda batalyonunun mövqeyinə nisbətən kiçik olsa da, oranın əhəmiyyəti vuruşmanın şiddətlənməsinə səbəb olmuşdu. Təpənin yanından keçəndə tankların Dəclə bəndinin üstündən bölgəni tərk etməkdə olduqlarını aydın görürdük. Ağa Mehdi tankların qaçdığı yerə hamıdan yaxında olan Əli Əsğər batalyonunun komandiri ilə cəld əlaqə saxlayıb dedi: "Tağılı, o tankları qaçmağa qoyma!"\nAğa Mehdi narahat idi, tankların hərəkəti ona problemli gəlirdi. Tanklar bir müddətdən sonra planla geri dönüb bizə zərbə vura bilərdilər. Ağa Mehdi tankları məhv etməyə tələsirdi, amma məsələnin əhəmiyyətini başa düşməyənlər gecikir və tankların başına ağa Mehdinin istədiyi kimi atəş yağdırmırdılar. Bu isə onların sapsağlam keçib getmələrinə gətirib çıxardı.\nMəcid Tağılı ratsiyadan ağa Mehdiyə deyirdi: "Mən üşüyürəm, ağa Mehdi!"\nDeyəsən, kodla danışırdı. Lakin ağa Mehdi təkidlə deyirdi ki, tankları qaçmağa qoymayın, onları vurun, yoxsa bizə hücum edəcəklər.\n- Mən səni cəsur bir əsgər kimi tanıyıram, Tağılı, o tankları salamat getməyə qoyma!\nƏməliyyat istiqamətinin komandiri Rüstəmxani də yanımızda idi. Tez ağa Mehdidən icazə aldı və bir rabitəçi ilə birgə problemi həll etmək üçün Əli Əsğər batalyonuna köməyə getdi.\nBiz də Rüstəmxaninin ardınca yola düşdük. İkinci hərbi mövqe istehkam formasında Dəclə boyu uzanırdı və birinci mövqe olan bənddən təxminən 1-2 km. uzaqda idi. Həmid Əhədinin başçılıq etdiyi İmam Səccad (ə) batalyonu onun arxasında yerləşmişdi. Mahmud Dövlətinin bölüyü də mövqeyin arxasına çatmışdı. Tərəflər arasında atışma gedirdi. İstehkamın bir hissəsindən qarşı tərəf yaxşı görünürdü. Yəqub Şikari ilə mən ağa Mehdinin yanında istehkamın sinəsinə uzanmışdıq. Ağa Mehdi qarşı tərəfə və düşmən qüvvələrinə baxırdı. Dəcləyə qədər yalnız bir düşərgə vardı. Dedim: "Ağa Mehdi, qarşımızdakı bu düşərgə İbrahim qüvvələri düşərgəsidir. Dəclə çayı onun arxasındadır..." Ağa Mehdi hələ də gözlərini qarşıya dikmişdi. Birdən sakit səsini eşitdim: "Qoyun bu Bəsicilər1 Kərbəlanın ziyarətinə getsinlər..." Ağa Mehdinin pıçıltısı mənə xüsusi mənəvi hal verdi. Bir qədər sonra ayağa qalxdı və dedi: "Uşaqlara deyərsən Mehdi irəliyə getdi..." Bunu deyib istehkamı aşdı. Tez şəxsi heyətinin yanında olan Mahmud Dövlətini çağırdım: "Mahmud, ağa Mehdi getdi. Uşaqlara de gəlsinlər". Bir neçə saniyədən sonra şəxsi heyət "Allahu-Əkbər" deyib düşərgəyə və Dəcləyə sarı enməyə başladı. Sanki hamı ağa Mehdini gözləyirmiş. Bir neçə dəqiqədən sonra vuruşmadan düşərgəyə çatdıq. Ora deyəsən, gecə boşaldılmışdı. Orada qalmış azsaylı iraqlılar izdihamı görüb müqavimət göstərmədən təslim oldular. Düşərgənin giriş qapısının üzərindəki tabloya "Quvat İbrahim" (İbrahim qüvvələri) yazılmışdı. Biz havadan çəkilmiş fotolarda dəfələrlə oranı görmüş və əməliyyat iclaslarında barəsində danışmışdıq.\nOrada Əyyub Zərbi1 zarafatla məni çağırdı. Əyyubla çoxlu yaxşı xatirələrimiz vardı, bir-birimizə çox sataşırdıq. Bir dəfə Məhəmməd Purnəcəflə Dezfulda olanda gəlib dedi ki, onu bölük komandiri təyin ediblər. Zarafata dedim: "Bölük komandiri sənə çoxdur". Təqdimat vərəqini çıxarıb göstərdi. Vərəqi alıb cırdım və dedim: "Əyyub, get, de ki, adını taqıma yazsınlar". İndi də o, mənə sataşıb deyirdi: "Mehdi, sən nə bətər2 oğlansan!"\n- Əməliyyata ayaqyalın gəldiyin üçün.\nGecə dalğıc üzgəclərimi çıxarandan sonra hələ ayaqqabı tapmamışdım. O da elə bilib ki, məsələn, Dəcləyə ayaqyalın getməyimi nəzir etmişəm. Dedim: "Allah köməyin olsun! Geyinməyə ayaqqabı tapmamışam, buna görə ayaqyalın qalmışam". O isə əl çəkmirdi.\n- Yox! Mən hələ səndən zirəyini görməmişəm...\n- Qaç o tərəfə, məndən əl çək.\nƏyyub yaxında idi və mən adətim üzrə, sevdiyim bütün adamlar kimi ondan da uzaq olmağa çalışırdım. Çünki döyüş qızışanda fikrim onların yanında qalırdı və yaxşı işləyə bilmirdim. Az sonra Dəclə tərəfdən İraq helikopterləri gəldi. Düşərgənin ətrafındakı istehkamların arxasında dörd DŞK pulemyotu vardı. Ağa Mehdi onları işlətməyimizi əmr etdi. Helikopterlər göydən atəş açırdılar. Pulemyotların birinin arxasına keçib helikopterləri nişan aldım. Atışma davam edirdi və birdən mənim atdığım DŞK dayandı. Nə qədər etdimsə, onu düzəldə bilmədim. Qərargahdan ağa Mehdi ilə birgə gəlmiş qardaşların biri köməyə gəldi və DŞK-nı işə saldı. Sonralar adının Əmin Şəriəti olduğunu öyrəndim. Pulemyotların atəşindən helikopterlər bölgəni tərk etməyə məcbur oldular. Ağa Mehdi dedi: "Mömin, DŞK-ları birtəhər götürün, irəli gətirin". Öndə Dəclə çayı axırdı. Ağa Mehdinin sözünü uşaqlara dedim. Əyyub Zərbi dərhal bir DŞK pulemyotunu təkbaşına çiyninə qoyub yola düşdü. Başqa biri də dayaqlarını götürdü. Bilmirəm Əyyub o ağırlıqda bir silahı necə daşıyırdı!\nHamımız Dəcləyə doğru yola düşdük. Oradan Dəcləyə təxminən 200 metr məsafə vardı. Dəcləyə hər addım yaxınlaşdıqca ürəyimdə qəribə coşqu yaranırdı. Biz Dəclə çayına çatanda günəş səmanın ortasına yaxınlaşırdı. Dəclə sözünün kökü bizim inanclarımıza qayıdır. Dəclə və Fərat çayları İmam Hüseyni (ə) və Kərbəla susuzlarını xatırladırdı.\nİmam Hüseyn (ə), Əli Əsğər və Qasim batalyonları bizim solumuzda vuruşurdular və ağa Mehdi tez-tez ratsiya ilə onlarla əlaqə saxlayırdı.\nDəclənin şərqindəki Dəclə bəndinə çatmışdıq. Mahmud Dövləti yanımda idi. Hər ikimiz diz çökdük: "Salam olsun sənə, ey Əbu Abdullah Hüseyn!" Əlimizi Dəclənin soyuq və axar suyuna salıb 1985-ci ilin 11 martının günorta namazını qılmaq üçün dəstəmaz aldıq. Dəclənin həmin tərəfində özgələr yox idi. Biz o mərhələdə Dəcləyə çatmış ilk qüvvələr idik. Hər kəsin xüsusi mənəvi halı vardı və bu hal özünü müxtəlif formalarda göstərirdi; ağlamaqla, səcdə ilə, şükür namazı ilə, sükutla, baxışla...\nVaxt az idi. Tez namazımızı qılmalı idik, çünki ağa Mehdinin hər an bizimlə işi ola bilərdi. Mahmudla çiyin-çiyinə dayanıb namaza başladıq. Necə şirin idi o namaz! Vacib namazlardan sonra iki rəkət müstəhəb namaz qılmaq istəyərkən ağa Mehdi bizi çağırdı: "Nə edirsiniz?!"\n– Müstəhəb namaz qılmaq istəyirik.\n– Hələlik daha vacib işimiz var, buraya gəlin.\nAğa Mehdi narahat idi. Çox tez öyrəndik ki, düşmən qüvvələri Dəclənin o tərəfinə yaxınlaşmışlar və səngər qurub bizim Dəclədən keçməyimizə mane olmaq istəyirlər. Ağa Mehdi istəyirdi ki, düşmən öz yerini bərkitmədən Dəclənin o tərəfinə keçək.\n– Tez gedin, bənddən qayıq gətirin.\nHüseyn Parçabaf1 hamıdan tez ayağa qalxıb dedi: "Ağa Mehdi, bu saat gedirəm".\nDüşərgənin içində təkərinə güllə dəymiş bir IFA avtomobili vardı. Parçabaf bir qardaşla birgə onu işə saldı və oradan ilk maşınımız bəndə sarı yola düşdü.\nOnlar gedəndən sonra ağa Mehdi mənə və Yəqub Şikariyə dedi: "İmam Hüseyn (ə) batalyonu Rutənin yanındadır, imamzadənin yaxınlığında. Humayun kəndi tərəfdən oraya gedin və onları tapıb Dəclə bəndinə gətirin".\nHeç bir söz demədən ağa Mehdidən ayrılıb Humayun kəndinə yola düşdük. Bir qədər aralıda Yəqub dedi: "Mehdi, gəl bu səngərə girək, bəlkə özümüzə ayaqqabı tapdıq". Mənim kimi o da ayaqyalın idi. Səngər çox qaranlıq idi. Ayaqqabı axtarışına yeni başlamışdıq ki, bir səs eşitdik: "Mömin, axı mən sizə iş tapşırdım!" Ağa Mehdi idi. Çox xəcalət çəkdik. O, bizim səngərə girdiyimizi görmüşdü. Bizim bəlkə qənimət üçün səngərə girdiyimizi düşünməsindən çox qorxdum.\n– Ağa Mehdi, qənimət götürdüyümüz hərbi sənədlər səngərdə idi, onları gizlədirdik.\n– Sənədlər mühüm deyil, döyüş mühümdür. Gedin işinizin ardınca!\nYəqub tapdığı bir cüt qırmızı dəri ayaqqabını geyindi, mənim qismətimsə Bədrdə ayaqyalın vuruşmaq imiş.\nCəld İmam Hüseyn (ə) batalyonunun yerləşdiyi istiqamətə yola düşdük. Rutə çayına yaxınlaşmışdıq ki, çox təsadüf nəticəsində yerə uzanıb əməliyyatı idarə edən Rüstəmxanini1 gördük. İrəlidə Rutə çayı boyunca qızğın döyüş gedirdi. Kanala bənzəyən bir çalanın içində bir nəfər oturmuşdu. Diqqətlə baxanda Bəsic üzvü olduğu bilinirdi. Kanalın üstü ilə də bir Bəsic kolonu gəlirdi. Çox inanılmaz olsa da, onların biri əlindəki iki əl qumbarasını kanalın içinə atdı. Təəccübləndim; yəni bunlar bilmirlər ki, hər iki tərəf bizimkilərdir?! Yəquba dedim: "Yəqub, inan, hər iki tərəf Bəsicdir!"\n– Hanı? Durbini mənə ver, görüm.\nBaxıb dərhal Rüstəmxaniyə dedi: "Rüstəmxani qardaş, vuruşan hər iki tərəf Bəsicdir". Rüstəmxani bizə inandı. Ratsiya ilə əlaqə saxladı, durbinlə baxa-baxa hər iki tərəfi bir-birinə təqdim etdi və dedi ki, bir-birinizə birləşin. Atışma bir anda kəsildi. Durbindən gördüm ki, uşaqlar qalxıb bir-birinə yaxınlaşdılar və bir-birini qucaqladılar. Mən və Yəqub da Rüstəmxani ilə birgə yola düşdük. Hərəkət zamanı Rüstəmxaniyə dedim ki, bizə İmam Hüseyn (ə) batalyonunu bəndə aparmaq tapşırılıb. Tezliklə İmam Hüseyn (ə) batalyonunu ikinci xəttin ətrafında tapdıq. Əli Əsğər batalyonu da yaxında idi. Ağa Mehdinin mesajını onlara çatdırdım. Dərhal hazırlaşdılar və yola düşdük. İkinci mövqeyin arxasındakı həmin hissədə qamışla örtülmüş kiçik bir bataqlıq vardı. Ötən gecə qaçmış iraqlılar orada qalmışdılar. Sayımızın çoxluğunu görən kimi oradan çıxıb təslim oldular. Əllərini yuxarı qaldırıb bizə sarı gəldiklərini görürdüm.\nOrada çox yubanmadan şəxsi heyəti Dəclə bəndinin yoluna çıxardıq. Ağa Mehdinin danışdığı imamzadə Humayun kəndində və Dəclənin Kisəli adlı bir hissəsinin kənarında idi. Oranı ziyarət etməməyə heyfim gəldi. İçəri daxil oldum. Dəmir pəncərələri, sarı kərpicləri, sadə və qərib görkəmi vardı. Qəbrin üstünü yaşıl parça ilə örtmüşdülər. Təkbaşına imamzadəni ziyarət etdim. Bayıra çıxmaq istəyirdim, amma divardakı böyük saatı gözüm tutmuşdu. Fikirləşdim ki, bölük üçün yaxşı saat ola bilər, amma ürəyim gəlmədi. Düşündüm ki, imamzadənindir, olmaz! Yalnız bir Kərbəla möhürü götürüb bayıra çıxdım. Gözəl ətri var idi və üzərinə belə yazılmışdı: "Əsl Kərbəla türbəti".\nŞəxsi heyət imamzadənin yanından keçirdi. Yəqubla birgə ağa Mehdinin yanına yollandıq. Oraya çatanda öyrəndik ki, uşaqlar qayıq gətirmişlər və Dəclədən keçid başlanmışdır. Həmin müddətdə bir neçə nəfər Dəclənin şərqinə keçmişdi. Mahmud Dövləti də onların arasında idi. İşimizi ağa Mehdiyə məruzə edib üçüncü qayığa oturduq.\nAşura diviziyasının əməliyyat bölgəsində Dəclə çayının bir döngəsi vardı və kisəyə bənzər bir yer əmələ gətirmişdi. Biz Dəclədən keçib Kisəli adlanan həmin yaşıl və səfalı yerə girirdik. 30-40, bəzi hissələrdə isə 100 metr uzunluğunda xurmalıqlar vardı. Xurmalığın arxasında Həribə adlı bir kənd vardı, yolu həmin xurmalıqdan keçirdi. Həribə torpaqlarında əkilmiş buğdalar qışın sonlarında inkişaf edib təxminən otuz santimetrə çatmışdı; yaşıl, gözəl və ürəkaçan idi. Orada öz kəndimizi xatırladım.\nHəribə kəndinə və onun arxasından uzanan Bəsrə-əl-İmarə magistralına baxıb düşünürdüm ki, əməliyyatdan öncə bu qədər irəliləyişi təsəvvür etmək qeyri-mümkün idi. Digər diviziyaların irəliləyişindən xəbərimiz yox idi, Aşura diviziyasının döyüşçülərinin üzü isə qələbə sevinci ilə alışıb-yanırdı.\nAxşamüstü idi və günəş şüası o soyuqda çox gözəl təsir bağışlayırdı. Ötən gecədən heç nə yeməmişdim, aclıq taqətimi üzmüşdü. Yeməyə bir şey axtararkən gözüm Əhməd Yusifiyə sataşdı. O, İraq səngərlərinin birində ciddi məşğul idi. Yaxınlaşıb soruşdum: "Əhməd, nə olub?"\n– Buyur, xurmalı süddür.\nİraqlılar konserv qutusunda olan xurmalı südü küncüd yağı ilə qarışdırıb yeyirdilər. Orada həm xurmalı süd vardı, həm də küncüd yağı. Əhmədin yanında oturub qarnımıza yaxşı qulluq etdik. Yeyib doyandan sonra Yusif Sarimini gördüm. Bizə dedi: "Fəthi qardaş dedi ki, uşaqlar tez İbrahim qüvvələri düşərgəsinə gəlsinlər".\nGetdiyimiz yolu Dəcləyə qədər qayıtdıq, oradan da düşərgəyə yollandıq. Şəxsi heyətin Dəcləni keçdiyinə əmin olandan sonra ağa Mehdi İbrahim qüvvələri düşərgəsinə dönmüşdü və digər komandirlərlə növbəti planları hazırlayırdı. Binanın bayırındakı taxta stullarda oturduq. Qədim və sakit bir çayxanaya bənzəyirdi, köhnə yaşıl stulları vardı. Əbdürrəzzaq Mirab da orada oturmuşdu. Dabanına güllə dəymişdi, amma halı yaxşı idi. Bir ayağımı o birinin üstünə aşırıb dedim: "Mirab, bilirsən indi adama nə ləzzət edər?! Bir qəlyan!"\nBir-birimizlə zarafatlaşırdıq. Qardaş Fəthinin qərargahda bizə hansı plan cızdığından xəbərsiz idik. Orada xəbər tutduq ki, Hüseyn Məhəmmədian bizdən qabaq qərargahda imiş, ağa Mehdi və qardaş Fəthi ona və başqa bir neçə kəşfiyyatçıya tapşırıq vermişdir. Onlar Dəclənin o tərəfinə keçib Bəsrə-əl-İmarə avtobanına gedən yolu və Həribə kəndini öyrənməli, batalyonlardan birini o yola aparmalı idilər.\nHüseynin həyatda olduğundan arxayınlaşdım və bizə veriləcək yeni tapşırığı gözlədim. Diviziyanın nəzarət etdiyi bölgədə xüsusi döyüş getmirdi və bu baxımdan, rahat idik. Qələbə əhval-ruhiyyəmizi yüz qat artırmışdı və növbəti tapşırığı gözləyirdik.\nQardaş Kərim Fəthi idi. Məni çağırıb dedi: "Siz arxaya gedib orada gözləyin. Nə vaxt çağırsaq, gələrsiz".\n- Arxaya gedək?! Özü də indi... Yox! Biz getmirik.\nBu əmr mənimlə birgə Mehdi Davudiyə də aid idi. Hər ikimiz orada qalmaq istəyirdik, amma əmr başqa idi. Mehdi israr edib qaldı, mənsə qayıtmağı qəbul etdim. Münasib vəziyyətim və paltarım yox idi, gecə yaxınlaşdıqca və hava soyuduqca yenidən titrəməyə başlayırdım. Hisslərimi kənara qoyub bəndə doğru yola düşdüm.\nBəndin vəziyyəti dəyişmişdi. Üzən körpüləri böyük gəmi halına salmış və ağır texnikanı onların vasitəsilə Hurdan keçirib yeni mövqelərə gətirmişdilər. Kreativ fikir idi.\nBir neçə ekskavator ciddi məşğul idi. Bir tərəfdə yerə çoxlu meyvə şirəsi, bir tərəfdə də konserv tökülmüşdü. Bunlar bölgəyə ərzağın gətirildiyindən xəbər verirdi. Tibb məntəqəsi də açılmışdı. Maşınlar bəndin üstü ilə hərəkət edirdilər. Orada xüsusi qələbəlik vardı, amma hələ əməliyyat marşı çalınmırdı. Fikirləşdim ki, əməliyyatın qələbəsi hətta qərargahın komandirlərinə də gözlənilməz olduğundan xəbərləri xalqa çatdırmağa tələsmir və yekun nəticəni gözləyirlər.\nSuyun kənarında bir qayıq hazır vəziyyətdə dayanmışdı. Mən də mindim. Qayıqda qanaxmadan və soyuqdan titrəyən bir neçə yaralı var idi. Altıncı yola çatan kimi onlardan ayrıldım və tapdığım ilk maşınla yola çatdım. Bir neçə dəqiqədən sonra isə kəşfiyyat bölüyünün üçüncü yoldakı qərargahında idim.\nOrada da vəziyyət dəyişmişdi. Ordu oraya çoxlu gəmi yerləşdirmişdi. Üçüncü yol artıq Nəcəf diviziyasının mövqeyi idi və oranın uşaqları bizim oradan çıxmamız üçün bəhanə axtarırdılar. Hərdən qulağıma belə sözlər dəyirdi ki, sizin istiqamətiniz beşinci yoldur, oraya gedin. Nəcəf diviziyasının çoxlu qayıqları oraya düzülmüşdü və biz orada qərib idik. İlk işim hamama getmək və özümə bir cüt çəkmə tapmaq idi. Hamamdan sonra səngərə getdim və bir-iki gün işim yalnız ratsiya dinləmək oldu.\nElə ilk saatlarda öyrəndim ki, bizim diviziyamız Dəclədən keçsə də, hələ sağ tərəfimizdəki hərbi birləşmələr Xəndək yolunda vuruşurlar. Xəndək yolu Bədr əməliyyatının mühüm hədəflərindən biri idi və mütləq ələ keçirilməli idi.1 O, Aşura diviziyasının şimal hissəsindən 6 km. kənarda idi. Həmin istiqamətdə güclü döyüş gedirdi. Ora ələ keçiriləndən sonra Əli ibn Əbu Talib (ə) diviziyası bölgənin ən strateji körpülərindən olan əl-Üzeyr körpülərinə doğru getməli və hər bir mümkün vasitə ilə onları dağıtmalı idi ki, düşmənin arxa ilə əlaqəsi azalsın. Biz mövcud vəziyyəti təhlil edəndə aydın şəkildə başa düşürdük ki, bu iş qeyri-mümkündür.\nEşitdiklərim məni narahat edirdi. Aşura diviziyasının durumunu dərk etməyə başlayırdım. Bizim sağımızdakı diviziyalar mühüm uğur qazana bilməmiş və düşmənə cinah vermişdilər. Hərbi baxımdan bizim boş bir cinahımız vardı. Solumuzda vuruşan Nəcəf diviziyası da Rutə çayının solundakı hədəflərə çatmamışdı və hələ vuruşurdu. Həzrət Rəsul diviziyası da Aşura diviziyasının ən solunda vuruşurdu. Bütün bunlar Aşura diviziyasını pis vəziyyətə salmışdı. Təxminən 9 km.2 bir ərazidə irəliləyiş olmuşdu, amma digər qüvvələr bizimlə paralel irəliləyə bilməmişdilər.\nRatsiyadan ayrılmırdım. Kəşfiyyat bölüyünün uşaqları hərbi məlumat baxımından elə mərhələyə çatmışdılar ki, hətta ekspert rəyi verə bilirdilər. Hamımız yekdil fikirdə idik ki, diviziyamızın mövqeyi çox ağır və təhlükəlidir, çox tez bir zamanda ya diviziyanı əvəzləməlidirlər, ya da ən azı, ön diviziya yerləşdirməlidirlər ki, digər diviziyalarla bir xətt bərpa olunsun. Digər tərəfdən, hər bir ratsiya danışığında diviziyanın mühüm fiqurlarından birinin şəhadət xəbərini eşidir və döyüşün ağırlığına dair fikrimizin düzgünlüyünə əmin olurduq.\n– İmam Səccad (ə) batalyonunun komandiri Həmid Əhədi şəhid oldu.\n– Rüstəmxani qardaş da şəhadətə qovuşdu.\n– Əjdəri ağır yaralandı və onu geriyə göndərdik.\n– İmam Hüseyn (ə) batalyonunun komandiri Əsğər Qəssab şəhid oldu.\n– Əli Təcəllayi də şəhadətə qovuşdu...\nSonuncu xəbər Ali-İshaqın şəhadət xəbəri idi. O, gizli şəkildə və çox israrla əməliyyata qatılmışdı və ağa Mehdinin ciddi əmrinə görə, qardaş Fəthidən ayrılmağa haqqı yox idi. Kərim Fəthi İbrahim qüvvələri düşərgəsində idi və Ali-İshaq da düşərgənin bombalandığı zaman şəhadətə qovuşmuşdu. Öz-özümə düşündüm ki, belə davam etsə, çoxlarını itirəcəyik, nə üçün diviziyanı əvəz etmirlər?! Ratsiya kənarında oturmaq məni daha da kədərləndirirdi: Bəs nə üçün bizi çağırmırlar? Yəni bizim əlimizdən heç bir iş gəlmir?! Bəlkə bizi yaddan çıxarıblar...\nNigaran idik və kədər bizi pərişan etmişdi. Hərdən yola gedirdik. İtki böyük idi. Hər an özümdən soruşurdum ki, irəlidə nə baş verir? Bu sualıma cavab yox idi. Yalnız ürəyim istəyirdi ki, Dəcləyə qədər uçum və uşaqların yanında olum.\nNəhayət, öldürücü intizar sona çatdı. Məhəmməd Məhəmmədini ratsiyaya çağırmış və ona bəzi uşaqların cəld irəli gəlmələrini əmr etmişdilər. Mənim adım da həmin siyahıda idi.\nDərhal yola düşdük. Bir neçə dəqiqədən sonra Hur çayını yarıb bəndə doğru irəliləyən qayıqda idik. Gördüklərim inanılmaz olsa da, həqiqət idi. Bir anda düşmənin tupolev hərbi təyyarəsi diviziyanın bütün mövqeyini alova qərq etdi. Bombardman o qədər şiddətli idi ki, bütün bölgəyə qaranlıq çökdü. Zenit raketləri də ciddi reaksiya vermədi. Qırıcı bir sərnişin təyyarəsi kimi gəlib bombalarını tökdü və rahatca qayıtdı.\nBizim canlı qüvvə daşıyan helikopterlərimiz də alçaqdan bölgəyə doğru hərəkət edirdi. Deyəsən, ordu birləşmələrini daşıyırdı. Təyyarələrin gurultusu, partlayışların səs-küyü, alov və tüstü qəribə səhnə yaratmışdı. Bizim qırıcılarımız alçaqdan və sürətlə səmada uçur, bombalayır və yenidən silahlanmaq üçün geri dönürdülər. Bəndə çatana qədər bu səhnələri qayıqdan görür və Dəclənin o tərəfində nə baş verdiyini təxmin edirdik. Bəndə enəndə hər tərəfimizdən başımıza atəş yağmağa başladı. Bizə doğru top mərmisi, raket və hətta dördlü zenit pulemyotu atırdılar. Hər tərəf qışqırıb-zarıyan yaralılarla dolu idi. Yaralıların çoxu ordudan olan qardaşlar idilər. Təxmin edirdim ki, helikopterlərdən enəndən sonra dərhal bombardmana məruz qalmışlar. RPG-11 silahı ilə təchiz olunmuş PC-7 təyyarələri qorxmadan bölgənin səmasında uçur və önlərinə çıxan insanı, maşını – hər şeyi vururdular. Biz belə bir şəraitdə özümüzü İbrahim qüvvələri düşərgəsinə çatdırmalı idik. Yıxıla-yıxıla qaçırdıq, amma dayanmırdıq. Ürəyim əsirdi, boğazımı tutan qəhərin heç vaxt çəkilməyəcəyini hiss edirdim. Ətrafıma baxanda ürəyimin yanğısı şiddətlənirdi; toyotalar hədəf seçilmiş və içindəki bütün heyət şəhadətə qovuşmuşdu. Onların yanmış bədənləri avtomobilin içində idi... Yolda, suda, qamışlıqda – hər yerdə qana bələşmiş əlsiz-ayaqsız şəhid cəsədləri vardı.\nArdıcıl partlayışlar bölgəni titrədirdi. Toz-torpaq, tüstü və barıt qoxusu hər tərəfə dolmuşdu. Raketlər o qədər yaxınlığımıza düşürdü ki, hər bir səs eşidəndə işimizin bitdiyini düşünürdük. Lakin bütün güllə və qəlpələr arasında İbrahim qüvvələrinə salamat çatdıq. Kimsə ilə danışa bilmirdim. Bilirdim ki, bu bir neçə günü burada qalmış uşaqlarla danışmaq lazımdır, amma onlara təskinlik üçün nə deyə bilərdim?! Qərargahda oyan-buyana gedirdim. Ucadan ağlamaq istəyirdim, amma ağlamaq yeri deyildi. Orada kiçik bir otaq var idi. Özümdən asılı olmadan, qapısını açdım və qucağıma bir şəhid cəsədi düşdü.\nAşura dostlarının kəsilmiş bədən üzvləri hər tərəfə düşmüşdü; əl, barmaq, ayaq - hər şey qana və torpağa bələşmişdi.\n– İlahi! Uşaqlar burada necə döyüşmüşlər?! Necə şəhid olmuşlar?!\nGünəş batmaqda idi, bundan artığını görməmək üçün batırdı. Səmanın rəngi qırmızı və göy idi. Kimə çatırdımsa, uşaqları soruşurdum.\n– Yəqub Şikari haradadır?\n– Məlum deyil... Deyirlər şəhid olub.\n- Kərim Hörməti haradadır?\n– Yaralandı, geriyə apardılar.\n– Hüseyn Məhəmmədian necə, onu görmədiniz?\n– Hüseyn də yaralanmışdı.\n– Bəs Mehdi Davudi?\n– Xəbərimiz yoxdur. Onu kimsə görməyib.\n– Bəs Bəhmən Məhbubi?\n– Dəclənin kənarında şəhid oldu.\n– Bəs Həmid Qəleyi?\n– Bəs Əlipərəsti?\n– Bəs Həmid Əlizadə?\nEşidəndə ürəyim parçalanırdı. Şəhid dostlarımızın məsum çöhrələri bir an da gözlərim önündən getmirdi. İstəyirdim ki, çox tez bizə də bir tapşırıq versinlər; xüsusən qanaxmanın qarşısını ala bilməyən yaralıların bölgədə qalıb işlədiklərini və vuruşduqlarını görəndə. Qardaş Fəthi hələ bizim tapşırığımızı bildirməmişdi. Eşitdim ki, İmam Hüseyn (ə) batalyonu oradadır. Onun çoxlu uşaqlarını tanıyır və hücumçu batalyon olduğunu bilirdim. Onlardan xəbər öyrənmək üçün o tərəfə getdim, amma gördüklərim ürəyimin dağını təzələdi: İmam Hüseyn (ə) batalyonundan yalnız on nəfər qalmışdı! Qalanı ya şəhid olmuşdu, ya da yaralanmışdı. Həmin on nəfərdən də yalnız Məhəmməd Təcəllayi ilə Məhəmməd Balapur sağlam idilər, digərləri yüngül yaralanmışdılar.\nBölüyə yeni dönmüşdüm ki, Kərim Fəthi Mənsur Furqanini çağırıb ona nəsə dedi. Ağa Mənsur tez bizim yanımıza qayıtdı və hamımız onunla yola düşdük. Hədəf Dəclə çayı idi. Yolda bölgəni tərk edən döyüşçüləri görürdüm. Torpaq, qan, qəm və yorğunluq üzlərini örtmüşdü. Biz isə irəliləyirdik və tapşırığımızı son nəfəsimizə qədər yerinə yetirməkdə qərarlı idik: "Özünüzü Həribəyə çatdırın və lazım olsa, ağa Mehdinin əl-ayaqlarını bağlayıb geri gətirin".\nAşura diviziyasının çayın üzərində saldığı böyük körpü top və raket zərbələrindən uçmaqda idi. Dəclənin qərbində və Kisəlinin içində vəziyyət qat-qat ağır, vuruşma və atəş dəfələrlə güclü idi. Hiss edirdik ki, düşmən hər tərəfdədir, soldan, sağdan, yerdən və göydən atəş yağdırır. Dəclənin kənarında diviziyamızın komandir müavini Mustafa Mövləvini gördük. Çox narahat idi. Bizi görən kimi ağa Mənsuru çağırıb nəsə dedi. Ağa Mənsur qayıdanda başıaşağı gəlirdi. Bizə dedi: "Qayıdırıq! Daha getmək lazım deyil".\nBeynimdə yüzlərlə sual vardı, amma soruşmaq istəmirdim. Əvvəldən qaçdığım cavabı eşitməkdən qorxurdum; estakadadan yola düşdüyümüz ilk anlarda ağa Mehdini görəndə beynimdə fırlanan və inanmağa cəsarət etmədiyim cavab. Qərargaha necə çatdığımı bilmədim. Mənsur Furqani birbaş Kərim Fəthinin yanına getdi. Bu dəfə o, qardaş Fəthiyə yavaş-yavaş nələrsə deyirdi. Gözüm Kərim Fəthinin üzündə idi. Ağa Mənsurun ağzından çıxan hər bir sözdən sonra gül kimi solurdu. Üzü daha narahat ifadə alır və bütün vücudundan qəm-kədər yağırdı. Yorğun və dərdli səslə dedi: "Qayıdın!"\nQayıdanda hava yavaş-yavaş qaralırdı. 1985-ci ilin 16 martı necə də ağır keçdi! İşıqlı güllələri və partlayış şölələrini aydın görə bilirdik. Düşmənin əsas hücumu sağ cinahdan başlamışdı. Aşura diviziyası orada yerləşmiş yeganə hərbi birləşmə idi. Deyilənə görə, orada ordudan və digər birləşmələrdən də bəzi döyüşçülər vardı. O kiçik bölgədə elə ağır döyüş gedirdi ki, sanki alovdan və qaynar qurğuşundan divar çəkmişdilər. Qayıdanda solumuzda Xəndək yolu görünürdü. Yerlə göyü bir-birinə tikən işıqlı güllələrin aramsız axını görünürdü. Özünü qurban vermək zamanı gəlmişdi. Əlimizdən gələni edirdik. Düşündük ki, o anlarda ən mühüm iş canlı qüvvəni bəndə doğru yönəltməkdir. Bir-birimizdən ayrıldıq və hərə bir tərəfə getdi.\nYaralıları bəndə çatdırır, qayıqlara bələdçilik edirdik. Sağ qalmış canlı qüvvəni o cəhənnəmdən çox tez çıxarmağa çalışırdıq. Bölgədə təxminən tənzimləyici rolunu oynayırdım. Hələ məsələdən xəbəri olmayan ağır texnikanı birtəhər başa salırdım ki, özlərini dördüncü yola çatdırsınlar və Fəth məktəbinin yanındakı körpüdən geri çəkilsinlər.\nMaşınları yönəltdiyim körpü əməliyyatdan dərhal sonra dördüncü yolla İraq bəndinin arasında, məktəbin yanında salınmışdı. Mənsur Furqani və Əsğər Abbasquluzadə ilə qaçırdıq. Bacardığımız hər adamı və hər şeyi geriyə yönəldir, o qısa fürsətdə və güclü atəş altında apara bilmədiklərimizi partladırdıq ki, düşmənin əlinə sağlam keçməsin. Bir neçə topu partladandan sonra cəld dördüncü yoldakı Fəth məktəbinə sarı getdik. Oradakı müxtəlif maşınların sıxlığı yolu bağlamışdı. Qəribəsi bu idi ki, heç biri tərpənmirdi. İrəliyə qaçdım. Körpünün yanında iki gözətçi dayanmışdı.\n– Qardaş, nə üçün qoymursunuz bunlar getsin?\n- O tərəfin növbəsidir. İndi o tərəfdən maşınlar gəlməlidir, sonra bu tərəfə növbə çatacaq.\nÖzümü güclə saxladım. Biz bu tərəfi boşaltdığımız halda onlar o tərəfdən gələn maşınlara yol açırdılar.\n- Hələlik o tərəfi yaddan çıxar. İş-işdən keçib. Birtəhər o tərəflə əlaqə saxla, de ki, hərəkəti dayandırsınlar. İndi isə yolu açın, bu maşınlar tez keçsin. Vaxt bitir, tələsin!\nMehriban Allahın lütfündən sözlərimiz təsir etdi və bir neçə saniyə ərzində maşınların hərəkəti başlandı. Təxminən bütün bölgə bizimkilərdən təmizləndi. Düşmən gəlsəydi, qarşısına çıxacaq bir qüvvə yox idi, amma yenə yaxınlaşmırdılar; ya ehtiyat edirdilər, ya da hərbi taktikaları belə idi və yalnız bölgəni atəşə tutmaq istəyirdilər. Bu baxımdan, orada qalmış yaralıları çıxarmağa imkan vardı. Ciddi məşğul idim və orada bir neçə kəşfiyyatçıdan başqa bir kəsin qalmadığına fikir vermirdim. Özümüzün də qayıtmaq vaxtımız çatmışdı.\nNə qədər axtardıqsa, bəndin üstündə qayıq tapmadıq. Məcbur olub atəş altında olan həmin yolu yenidən Fəth məktəbinə qədər güllə və qəlpələrin arası ilə qaçdıq. Körpünün üstündən keçmək dəlilik idi, çünki düşmənin aramsız raketlərinin hədəfinə çevrilmişdi. Lakin başqa yolumuz yox idi. Körpünün üstü ilə qaçmağa başladıq. Bəzən raket yanımızda suya düşürdü və bizə “Hur əl-Hüveyzə” çayının suyu qismət olurdu, bizi başdan ayağa yuyurdu, bəzən də arxamızda körpü yarılırdı.\nAlovu İbrahimə gülüstan edən və qüdrətinə inandığımız Allah ən kiçik yara almadan bizi körpüdən keçirdi. Artıq bölgədə şəhidlərin qanlı cəsədlərindən başqa heç kim qalmamışdı.\nÖzümü üçüncü yoldakı kəşfiyyat qərargahına çatdırdım. Uşaqların vəziyyətini yoxlamaq imkanı yaranmışdı. Bizdə diviziyanın digər döyüşçülərinin bilmədiyi bir xəbər vardı. Bu xəbər ürəyimizi parçalamışdı. Yalnız ağlamaqla təsəlli tapa bilərdik, amma yox, ağlamaq və əzadarlıq da az idi. Qardaş Fəthi o qədər ağlamışdı ki, bir günün içində bir neçə il qədər qocalmış və arıqlamışdı. Həzrət Zeynəbin bir gecənin içində nə üçün və necə qocaldığını, qamətinin büküldüyünü o gecə anlamağa başlayırdım...\nDiviziya həmin gecə Mehdisiz nə etdi?! Hər birinin şəhadəti ürəyimizə dərin yara vurmuş dostlarımızın xatirəsi ilə gecəni necə başa vurduq, səhəri necə açdıq... O gənclər müharibədə kişi olmuşdular. O insanların yeri heç zaman dolmayacaq. Həmin gecə üçüncü yol səhərə qədər səmimi dostlarından ayrılmış uşaqların yanıqlı sızıltıları ilə yanıb-yaxıldı. Mehdi Davudi qalmışdı, Yəqub Şikari isə hücum gecəsi mövlasının verdiyi vədə qovuşmuşdu. Yüksək əhval-ruhiyyəsindən enerji aldığımız Mehdi elə bir halda idi ki, onu görəndə dünyanın bütün qəm-kədəri ürəyimizə çökürdü. Həmin gecə Aşura diviziyasının məzlum şəhidlərinin Şami-qəribanı1 idi. Şəhidlərin çoxu Dəclənin o tərəfində yerdə qalmışdılar və nə vaxta qədər qalacaqları da bəlli deyildi.2\nSəhər xəbər gəldi ki, hamımız Əhvaza gedirik. Maşınlar hazır idi. Bütün əşyaları yığıb üçüncü yolu tərk etdik. Əhvazda Hava hücumundan müdafiə qarnizonuna yerləşdik. Bir gün qəm-kədər və sükut içində qaldıq. İkinci gün isə Aşura diviziyasının sağ qalmış şəxsi heyəti məscidə toplaşdı və qardaş Ahəngəran əzadarlığa başladı:\n“Ey Hüseyn, ey qəmi həmdəmimiz olan!\nEy göz yaşlarımıza və kədərimizə şahid olan!\nSən bizim can verdiyimizi gördün,\nNecə imtahan verdiyimizi gördün.\nQəlbimizin yarasından xəbərin var...”\nAğa Mehdi Bakirinin şəhadət sirri açılmış, dağlı sinələrin ah-naləsi ərşə dirənmişdi. Xatirələr beynimə hücum edirdi: Çox sadəliyinə görə ağa Mehdini batalyonun sıravi döyüşçüləri ilə səhv saldığımız günlər, onunla diz-dizə oturub birgə xörək yediyimiz günlər, kəşfiyyatın detallarını bizdən istədiyi və "Vəcəəlna" ayəsini oxumağı tövsiyə etdiyi günlər, kəşfiyyata gedəndə bizi yola saldığı və özü təmas xəttində oturub bizi gözlədiyi günlər...\nÜrəyimi boşaltmaq üçün yaxşı fürsət yaranmışdı. Şəhidlərin böyüklüyü və səmimiliyi mənə şirin bir yuxu kimi idi. Əslində, özümüzə əzadarlıq edirdik, çünki şəhidlər öz sevgililərinə qovuşmuşdular; Mehdi Bakiri, Əli Təcəllayi, Əsğər Qəssab, Ali-İshaq, Rüstəmxani, Yəqub Şikari, Mahmud Dövləti, Əlirza Cəbəli, Məhəmmədrza Basir, Mehdi Qaytançı, Bəhmən Məhbubi, Mustafa Şahbazi, Əsğər Rəhbəri...\nƏzadarlıq bu tezliyə bitən deyildi. Diviziyanın qərargah rəisi Seyid Mehdi Hüseyni tribunaya keçib bizə bir müraciət oxudu. Müraciətdə deyilirdi ki, döyüşçülər mövcud vəziyyəti dəyişdirməyə çalışsınlar. Ürəyim çox sıxılırdı. Təxmin edirdim ki, əməliyyatın nəticəsi İmam Xomeyniyə məruzə olunub və o, narahat olub. O şərait imamı bir an belə narahat görməyə dözməyən bizlər üçün böyük bir imtahan idi.\nOrada başqa bir müraciət də oxundu. Sepahın komandanı qardaş Möhsün Rzayinin müraciəti idi: "Allahu-Əkbər! Allahu-Əkbər! Allahu-Əkbər! Hər bir döyüşçü əlindəki hər hansı silahla irəli!"\nBaşqa bir fürsətdən söz gedirdi. Qardaş Rzayinin müraciətində şəxsi heyətə Xəndək yolu istiqamətində əldə olunmuş mühüm uğurlar xəbər verildi. Hamıda ruh yüksəkliyi yarandı.\n– Biz yenidən getmək istəyirik.\n– Hərə bir silah götürsün.\nMən bir RPG minaatanı götürdüm, Mehdi Davudi pulemyot, digərləri də başqa silahlar. Getməyə tələsirdik. Bəzi yaralılar hospitaldan qaçıb özlərini cəbhəyə çatdırmışdılar və hücum olacağı təqdirdə diviziya ilə getmək istəyirdilər. Bütün bunlara baxmayaraq, diviziyanın təxminən bütün komandirlərinin şəhid olduqlarını və ya yaralandıqlarını yadıma salanda fikirləşirdim ki, yenidən hücuma keçsək də bir şey hasil olmayacaq.\nErtəsi gün hamıya 15 günlük məzuniyyət verildi və mən Təbrizə yola düşdüm.


ela temirli 1 otaqli menzil - elanlar Bakida alqi satqi - Tezbazar.az\nElan kodu: 305440\nPark House Dasinmaz Emlak Agentliyi Teklif edir! Yeni gunesli qesebesinde,yeni tikilide 13 mertebeli binanin 2 -ci mertebesinde,butun avadanliqlarla techiz olunmus,ela temirli,1 otaqli menzil kiraye verilir. Binanin yerlesdiyi unvanda usaq baxcasi,mekteb ve ticaret merkezleri movcuddur.Basqa menzillerimiz de var. Elave melumat ucun elaqe saxlaya bilersiniz.\nev alqi satqisi turlar avia biletler kohne bina evi titan gel bakida evler arenda masin verirem ilkin odenis 500azn xirdalan kristal abseron kiraye ev 150 azn sovde az telefonlar samsung a3 2020 qiymeti sebet.az turlar.az kondisioner ustasi uwaq bewikleri uwaq mawinlari uwaq mebeli yukdasima xidmeti kamaz


PUSS IN BOOTS 2 BURAXILIŞ TARIXI: NƏ GÖZLƏYƏ BILƏRIK? - FILMLƏR\nPuss In Boots 2 Buraxılış Tarixi: Nə Gözləyə bilərik?\nPuss in Boots, Universal Pictures tərəfindən çəkilmiş Amerika cizgi filmidir. Rejissor Kris Millerdir; Joe M. Aguilar,\nPuss in Boots, Universal Pictures tərəfindən çəkilmiş Amerika cizgi filmidir. Rejissor Kris Millerdir; Joe M. Aguilar, Latifa Ouaou filmin prodüseridir, Brian Lynch, Will Davies və Wheeler isə rejissordur. Film 'Çəkməli pişik' nağıl romanından götürülmüşdür. Bu hekayə, adı Çəkməli Pişik olan bir pişik haqqındadır. Ayaqqabılarına görə ona bu ad verildi. Və cinayətkarları dostları ilə birlikdə öldürmək istədi.\n1 -ci sezonu 2011 -ci ildə çıxdı və Oscar mükafatına layiq görüldü. Mövsüm 1 çoxlu müsbət rəylər aldı və o vaxtdan bəri insanlar 2 -ci mövsümü gözlədi. İndi bu filmin davamı təsdiqləndi. Mövsüm 2 Çəkməli Pişik adlanır: Son istək. Mövsüm 2, rejissoru Joel Crawford, ssenari müəllifləri Christopher Meledandri və Chris Miller, prodüseri isə Mark Swiftdir.\nƏjdaha 2016 filmlərinin siyahısı\nUzun müddət gözləyən Çəkməli Puss pərəstişkarları üçün şad xəbər, nəhayət gözləmə müddəti bitdi. Universal Pictures tərəfindən bir davamı alacağımız rəsmən təsdiqlənir. Rəsmi buraxılış tarixinin 23 Sentyabr 2022 -ci ildə olduğu da təsdiqləndi. Hələ istehsalın və ya çəkilişin başlanıb -başlamaması ilə bağlı heç bir xəbərimiz yoxdur və treylerindən də əmin deyilik. Covid-19 pandemiyası səbəbiylə və ya daha əvvəl təxirə salınmış hər hansı bir səbəbdən heç bir gecikmə ilə üzləşməmək üçün şounun çəkilişlə tez başlayacağını gözləyirik.\nPuss in Boots planı ilə bağlı hələ rəsmi bir xəbər açıqlanmayıb. Puss in Boot pişiyinin hekayənin məşəlinin adından olacağını təxmin etdik və əmin olduq. Çəkməli pişiklərin sevgisinin ağır və pis təsir etdiyini biləcəyini təxmin edəcəyik. Doqquz həyatının səkkizini yandırdı və indi yalnız bir həyatla qalacaq. Bir az əyilmə və dönmə də görə bilərik. Ən yaxşısının baş verəcəyinə ümid edək.\nOyunçu heyəti haqqında hələ rəsmi bir açıqlama verilməyib, ancaq Puss in Boots -un əsas personaj olmasını gözləyirik. Antonio Banderas yenidən Çəkməli Pussa səs verəcək. 2 -ci sezonda eşitməyi gözlədiyimiz aparıcı səslərdən bəziləri Kitty Softpaws üçün Salma Hayek, Humpty Alexander Dumpty üçün Zach Galifianakis, Jill üçün Amy Sedaris, Jack üçün Billy Bob Thornton, Kitty Softpaws üçün Sala Hayek səsləridir. və Imelda üçün Constance Marie səsi.\nƏn yaxşı fantastik hekayələr\n2 -ci sezonda görünə biləcək 1 -ci mövsümün əsas personajları Kitty Softpaws, Humpty Alexander Dumpty, Jill, Jack, Kitty Softpaws və Imelda. Əlavə olaraq, 2 -ci mövsümdə bəzi yeni personajlar görə bilərik və bəzi yeni səslər eşidə bilərik.\nFilm haqqında hələ heç nə deyə bilmərik. Ancaq Çəkməli Pişik nağılının çox maraqlı və əyləncəli olduğunu bildiyimiz üçün bu dəfə də eyni şeyi gözləyə bilərik. Üstəlik, Çəkməli Puss 2 sezonu 10 il uzun müddət gözlədikdən sonra yeni və maraqlı bir şey görə bilərik.\nnövbəti kart evi nə vaxt çıxacaq\nSherlock Holmes kimi şoular\nmindhunter 2 mövsüm olacaq\nSpongebob ən yaxşı epizodları\nulduz treki 4, 2021\nCənub kraliçası netflix -ə nə vaxt qayıdır


Şəki şəhərində Regional karyera akademiyası adlı layihə keçirildi - FOTO\nValyuta məzənnələri 12.12.2019\nŞəki şəhərində “ Regional karyera akademiyası” adlı layihə keçirildi FOTO\nAzərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Gənclər Fondunun dəstəyi ilə “Gənc Novatorlar” gənclərin maarifləndirilməsi İctimai Birliyi tərəfindən Şəki şəhərində “ Regional karyera akademiyası” adlı layihə keçirildi. Layihədə şimal – qərb regionunun müxtəlif rayon və şəhərlərindən 30 nəfər gənc iştirak edirdi.\nLayihə çərçivəsində keçirilən təlimlərdə gənclərə karyera, karyera planlaşdırma və inkişaf etdirilməsi, zamanın idarə edilməsi mövzularında təlimlər keçirilidi. Şəki şəhər Gənclər və İdman İdarəsinin rəisi Vüqar İskəndərov layihənin qonağı olaraq gənclərə öz karyerası haqqında məlumat verdi.\n2 gün təşkil olunmuş təlim interaktiv şəkildə keçirildi. Rayonlardan gələn iştirakçılara rayonlarındakı gənclərə paylamaq üçün layihə çərçivəsində hazırlanmış “Karyara planlaşdırılması” kitapçaları verildi. Kitabçalar həmçinin layihə iştirakçılarına da paylanıldı.\nUcar-Zərdab-Ağcabədi yolu yenidən qurulur -FOTO=8\nSahibkarlar yolu bağladı, İcra başçısı "EuroHome"a gəldi -VİDEO+FOTO=8\nAzərbaycanlı həkimdən möhtəşəm uğur - 5,3 milyon avro mükafat aldı\n“İnformasiya təhlükəsizliyi” mövzusunda konfrans keçirilib -FOTO=3\nBank BTB hüquqi şəxslərə xüsusi imtiyazlar verir!\nÖzbəkistanda “Nəsimi ədəbiyyat günləri” çərçivəsində konsert proqramı keçirilib. -FOTO=7\nYağıntı rejiminin dəyişmələri haqqında məruzə dinlənilib -FOTO=3\n“Azərsu” ASC-nin sədri Qorxmaz Hüseynov sakinləri qəbul edib -FOTO=6\nAlmanların Azərbaycanda məskunlaşmasının 200 illiyinə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirilib FOTO=5\n“Azərbaycanlı Şairlərin Türkiyəyə Həsr Olunan Şeirləri”\nBank kartlarından pul çıxaran şəxsə hökm oxundu\nCizgi film və 6 informasiya bülleteninin surdotərcümə formatında təqdimat mərasimi keçirilib. -FOTO=24\nBMU-nun tələbəsi beynəlxalq yarışda qızıl medal qazanıb -FOTO=1\nTerror təşkilatlarına qoşulmaq üçün Azərbaycandan 1477 nəfər gedib.\n»» Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi üçün könüllülərin qeydiyyatına başlanıb + FOTO=52 (Rüstəm Fərman - AZpress.AZ)


thumb_up 548 thumb_down 6 visibility3397\nBu ölkə mühüm turizm istiqamətidir, nadir flora və faunaya malikdir. 3.İordaniya\nHazırda ekologiyanın əsas problemlərindən biri ölkə əhalisinin sayı çoxaldıqca zibilliyin sayının artmasıdırÖlkədə bərk tullantıların emalı ilə bağlı problemlər mövcuddur. Buna baxmayaraq, hələ ki, ölkə havanın keyfiyyətinə görə liderlər sırasındadır. 4.Kanada\nKanada hökuməti bütün səylərini su və atmosferə sənaye tullantılarının azaldılmasına yönəldir. Xüsusilə Toronto, Hamilton körfəzi və Sarnia kimi problemli ərazilərdə vəziyyət tədricən yaxşılaşır. 5.Danimarka\nBurada hava çox təmizdir və nəqliyyatın əsas növü kimi ölkənin əksər sakinləri velosiped seçirlər. 6.Finlandiya\nBu problemlər beynəlxalq səviyyədə tanınır və onların həlli ilə Finlandiya Avropa İttifaqının digər ölkələri ilə birlikdə məşğul olur. 7.Yeni Zelandiya\n2020-ci ilə qədər dünyada atmosferə karbon tullantılarının neytral balansına malik olan ilk ölkə olmağa hazırlaşır və bununla da dünyada ən təmiz ölkə statusunun tanınmasına nail olmağı planlaşdırır. 8.Bruney\nBruney maye qaz istehsalı üzrə dünyada 4-cü yer tutur — ölkə ərazisində qazı mayeləşdirən zavod fəaliyyət göstərir, bu zavod Yaponiyaya və digər ölkələrə qazdaşıyan maşınlar ilə ixrac edilir. 9.İslandiya\nMədən yanacağının daha təmiz alternativi olan geotermal enerji ölkədə və onun əksər hövzələrində binaların 90% - dən çoxunun qızdırılması üçün istifadə olunur. 10.ABŞ


Gizli nömrədən zəng: «Ərinin vəziyyəti pisdir...»\n«Üç gün əvvəl gizli nömrədən zəng gəldi. Kimsə «Ərini «kars»a salıblar, vəziyyəti pisdir»- deyib telefonu qapatdı».\nBunu AzadlıqRadiosuna 12 saylı həbsxanadakı məhbus Ceyhun Hüseynovun xanımı Esmira Hüseynova söyləyir. O bildirir ki, əri digər məhbuslarla birgə prezidentə şikayət yazandan sonra həbsxana rəhbərliyi onlara təzyiq göstərir:\n«HƏTTA PREZİDENTƏ YAZMIŞAM»\n«Ceyhunla son dəfə fevralda görüşmüşəm. Elə pis döyülmüşdü ki, üzündəki yaralardan onu tanımadım. Onunla telefonla son danışığım bir həftə əvvəl olub. Yenə onu incitdiklərini, prezidentə yazılan şikayətdəki imzsını geri götürməsini tələb etdiklərini dedi. Üç gün əvvəlsə gizli nömrədən mənə zəng gəldi. Bildirdilər ki, ərimi «kars»a salıblar, vəziyyəti pisdir. Məsələ ilə bağlı çox yerə müraciət etmişəm, hətta prezidentə də yazmışam».\nAzadlıqRadiosunun yazılı sorgusuna Penitensiar Xidmətin cavabında məsələ ilə bağlı müvafiq qurumlara şikayət ünvanlamağın mümkünlüyü bildirilib:\nPENİTENSİAR XİDMƏTİN CAVABI\n«Belə hallarla qarşılaşdıqda cəza çəkənlərin ailə üzvləri və yaxınlarına bütün aidiyyəti qurumlara və eləcə də Penitensiar xidmətin Baş İdarəsinə müraciət etmələri üçün tam şərait yaradılıb. Xidmət rəhbərliyi belə müraciətlətləri araşdıraraq şikayətçiyə məlumat verir».\nÖtən ay Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətinin 12 saylı cəzaçəkmə müəssisəsindəki bir qrup məhbus dövlət başçısı İlham Əliyev başda olmaqla bir sıra vəzifəli şəxslərə müraciət edib. Məhbuslar şikayətdə həbsxana rəhbərliyinə qarşı bir sıra ittihamlar irəli sürüb. Onlar həbsxanada korrupsiya, özbaşınalıq, işgəncə faktlarını, narkotik maddə satışının olmasını və müxtəlif xidmətlərin qiymətlərini açıqlayıblar.


“LUKoyl”un vitse-prezidentinin oğluna 15 sutka hebs verildi - Azadliq Xeber\n“LUKoyl”un vitse-prezidentinin oğluna 15 sutka hebs verildi\n“LUKoyl”un vitse-prezidentinin oğluna 15 sutka həbs verildi\n28.05.2016 / 20:22 xeber –\nMoskvanın Qaqarin rayon məhkəməsi “LUKoyl” neft şirkətinin vitse-prezidentinin oğlu Ruslan Şamsuarova avtoxuliqanlıq hərəkətləri etdiyinə görə 15 sutka həbs cəzası verib. APA-nın Rusiya mətbuatına istinadən verdiyi xəbərə görə, məhkəmə Şamsuarovu polisin qanuni tələbinə əməl etməməkdə təqsirli bilərək, onun barəsində 15 sutka inzibati həbs qərarı qəbul edib.\nRuslan Şamsuarov barəsində başlanan cinayət işi prokuror tərəfindən rədd edilib.\nQeyd edək ki, mayın 23-də Ruslan Şamsuarovun sahibi olduğu “Mercedes G 63 AMG” markalı avtomobil yol hərəkəti qaydalarını ciddi pozaraq bir neçə saat ərzində yol polisindən qaçmağa çalışıb. Qabaq sərnişin oturacağında əyləşən Ruslan Şamsuarovu özü isə baş verənləri mobil telefonundakı əlavə vasitəsilə canlı yayımlayıb.


Muzeydə Novruz şənliyi keçirilib\n18 mart tarixində Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində baharın gəlişi-Novruz bayramı münasibətilə xeyriyyə məqsədli bayram şənliyi keçirildi. Tədbirin bədii hissəsində AMK tərkibində İncəsənət Gimnaziyasının şagirdlərinin iştirakı ilə konsert proqramı təqdim olundu. Giriş sözü ilə tədbiri açan Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin İctimai əlaqələr üzrə direktor müavini Qəmər Məlikova qonaqları salamyaraq, hər kəsi bayram münasibətilə təbrik etdi. Daha sonra AMK tərkibində İncəsənət Gimnaziyasının direktoru Aytən Əhmədova öz bayram təbrikini çatdırdı.\nXeyriyyə məqsədilə keçirilən tədbirdə Sabunçu rayonunda yerləşən Valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqlar üçün 1 nömrəli tam orta internat məktəbi və Xəzər rayonunda yerləşən Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün 12 nömrəli xüsusi internat məktəbinin uşaqları muzeyin qonağı oldular.\nBayram şənliyində İncəsənət Gimnaziyasının şagirdlərinin ifasında biri-birindən maraqlı səhnəciklər, bayram ovqatı tərənnüm olunan şən mahnılar, rəqslər ifa edildi. Uşaqlara bayram sovqatı - Novruz xonçası təqdim edildikdən, sonra muzeyin zəngin ekspozisiyası üzrə uşaqlar üçün xüsusi hazırlanmış interaktiv ekskursiya təşkil edildi. Onlar gözəl təəssüratlarla muzeydən ayrıldılar.\nMuzeydə çərşənbə axşamları qeyd olunub\nAzərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi hər həftənin ikinci günləri qədim xalq inanc və ənənələrinə sadiq qalaraq təbiətin dörd – Su, Od, Hava və Torpaq – ünsürünü özündə əks etdirən çərşənbə axşamlarını rəngarəng bayram proqramı ilə qeyd etmişdir.\nHər həftənin ikinci günü zəngin, maraqlı, maksimum dərəcədə informativ proqramın keçirilməsi məqsədi ilə qədim xalq inanc və Novruz adətlərini əks etdirən etnoqrafik materialların təqdimatı; ixtisaslaşdırılmış pedaqoqların rəhbərliyi altında təbiət ünsürləri ilə bağlı fiziki və kimyəvi elmi eksperimentlərin keçirilməsi; milli mədəniyyətimizi əhatə edən və hər ünsürlə bağlı olan xüsusi hazırlanmış və uşaqlar üçün adaptasiya edilmiş interaktiv ekskursiyanın təşkili və müxtəlif materiallardan muzey artefaktlarının surətlərinin əyləncəli ustad dərslərində hazırlanması kimi bir neçə vacib elementləri özündə birləşdirən individual proqram tərtib edilmişdir. Həmçinin uşaq musiqi kollektivləri öz çıxışları ilə çərşənbə axşamlarına xüsusi rəng qatmışdır.\nİlk gündən bayram proqramımız balaca tamaşaçılarımız tərəfindən böyük sevgi ilə qarşılanmışdır. Bayram ilə əlaqədar uşaqların milli irsə nəinki mənəvi, eləcə də fiziki tərəfdən toxuna bilməsi və mənimsəməsi məqsədilə müvəqqəti ekspozisiya qurulmuşdur. Hər bir uşaq hazırladığı muzey artefaktlarının surəti ilə, ən əsas da milli irsə böyük sevgi, hörmət və qürur hissi duyaraq gözəl təəssüratlarla muzeydən ayrılmışdır.\nMuzeydə Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü qeyd olundu\n24 fevral Azərbaycan Milii İncəsənət Muzeyində Azərbaycan tarixinin ən dəhşətli və faciəli səhifələrindən biri olan Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü qeyd olundu.\nXalqımıza qarşı törədilmiş ən ağır faciələrdən biri - Xocalı soyqırımından 25 il keçir. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni silahlı dəstələri hələ SSRİ dövründə Xankəndi şəhərində yerləşən, zabit və gizirlərinin xeyli hissəsi ermənilərdən ibarət olan 366-cı motoatıcı alayının zirehli texnikası və hərbçilərinin köməyi ilə Xocalı şəhərini yerlə-yeksan edib, sakinlərə amansızlıqla divan tutub, onları vəhşicəsinə, ağlasığmaz işgəncələrlə qətlə yetiriblər..\nBu günlə bağlı Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi silsilə tədbirlər keçirir. Xocalı faciəsi sülh və bəşəriyyət əleyhinə cinayətdir! Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti və Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının gənc rəssamları “İncəsənət Ədalət Naminə” mövzusunda bədii kompozisiyalar yaratmışlar. Onlar yaratdıqları tablolarında bəşəriyyəti, dünya xalqlarını ədalətə, sülhə səslədilər.\nEyni zamanda İrəli ictimai birliyinin üzvlərinin iştirakı ilə azərbaycanlı alim, tarixçi, Qafqaz Tarixi Mərkəzinin direktoru, Şimali Qafqaz üzrə YUNESKO-nun mənəvi ənənələri, mədəni xüsusiyyətləri və dinlərarası dialoq kafedrasının dosenti, Azərbaycan tarixi haqqında 250 publisistik məqalələrin müəllifi Rizvan Hüseynovla Xocalı Soyqırımının 25 illiyinə həsr olunmuş diskussiyaya keçirildi.\nHəmçinin, bu faciə ilə bağlı Hərbi Dəniz Qüvvələrinin qərargahında Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində saxlanılan əsərlərdən ibarət səyyar sərgi təşkil edilmişdir.\nBundan başqa bu gün Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyini ziyarət edən rus və fransız moda tarixçisi, sənətsünas Aleksandr Vasilyev “İncəsənət Ədalət Naminə” mövzusunda gənc rəssamaların yaratdıqları əsərlərə tamaşa etdi.\nHeydər Əliyev Fondu və “Xocalıya ədalət” beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyasının hazırladığı prezentasiya ziyarətçilərimiz böyük marağına səbəb oldu.\nTədbirin iştirakçıları, yerli və xarici ziyarətçilərimizə, eyni zamanda muzeyin fəxri qonaqlarına “Xocalıya ədalət” beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyasının təmin etdiyi promo materialları təqdim etdik.\n28 yanvar tarixində Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində çox maraqlı və müxtəlif rəngarəng tədbirlərlə zəngin gün keçdi. Bədii şüşə üzərində nəqqaşlıq və rəngkarlıq üzrə ustad-dərsləri yuxarı yaşlı uşaqları rəssamlıq mühitində birləşdirdi, nağıl mütaliəsi və yumşaq qar adamlarının hazırlanması azyaşlı uşaqların marağına səbəb oldu, face-art ən kiçik ziyarətçilətimizdə müsbət emosiyalar qasırğasını oyatdı, yeniyetmə qızlar moda dizaynı üzrə ustad-dərsində modelləşdirmə prossesinə böyük həvəs göstərdilər. Sonra bizim balaca qonaqlarımız valideynləri ilə birgə onlar üçün xüsusi hazırlanmış viktorinanın suallarına cavab axtardılar və hamılıqla muzeyin zallarında əyləncəli kvest oyunun cavablarının axtarışına çıxdılar.\nBu qarlı havada öz uşaqlarını muzeyimizə gətirən valideynlərə təşəkkürümüzü bildiririk! Sizin xoş sözləriniz və müsbət təəssüratlarınız bizi yeni layihəyə ruhlandırdı!\nƏməkdaşlığa dair səsimizə səs verən partnyorlarımıza və dostlarımıza minnətdarlığımızı bikdiririk: "Kabalaka" Təhsil Mərkəzi, rəssam Fidan Kim və rəssam Cəmilə Gül, modelyer rəssam Renara Şəmsiyeva, rəssamlar Alina İqnatova, Ayla İnsanova, Xanımana Kuliyeva, həmçinin muzeyin əməkdaşları Tikmə bölməsinin müdiri Vəfa Rəhimova və bərpaçı-rəssam Samir Talıbov, Sizsiz bu incəsənət bayramı həyata keçirilməyəcəkdi!Təşəkkür edirik! Həmçinin, informasiya dəstəyinə görə "4KİDS.az" qrupuna minnətdarlığımızı bildiririk! Eyni zamanda fotoqraf Həsən Seyidbəyliyə öz dərin minnətdarlığımızı bildiririk.\nÜmid edirik ki, bu qış tətilləri balaca ziyarətçilərimizdə - məktəbəqədər yaşlı uşaqlarımız və məktəblilərimizdə yadda qalan olacaq! Əziz dostlar,sizə əyləncəli istirahət günləri və ikinci yarım ildə uğurlu dərs ili arzulayırıq!\nSəhifə 6 > 37-dəan


Pulsuz Danışmaq, Adınızı Qorumur | Martech Zone\nSərbəst Danışmaq, nüfuzunuzu qorumur\nCümə, Yanvar 27, 2012 Cümə, Yanvar 27, 2012 Douglas Karr\nSam Montgomery bir oxucudur Martech Zone və Yuri Wright adlı gənc bir futbol istedadının hekayəsi ilə bağlı mənimlə əlaqə saxladı. Yuri, Michigan Dövləti tərəfindən fəal şəkildə işə qəbul edildi ... bəzi insanlar onun tweetlərini oxuyana qədər. The tvitlər Chat Sports-da göstərilir və iş üçün təhlükəsiz deyil (NSFW) ... yalnız olduqca bayağı olduqlarını bil.\nYuri Wright, Nyu-Cersidən olan 4 ulduzlu CB, bir dəfə 2012 sinifində Miçiqana yollanmalı idi. Bu ayın əvvəlində, Michigan məzunları heyəti narahat bir məzun tərəfindən Yurinin Twitter hesabında göndərdiyi həm irqi həm də cinsi baxımdan qəbuledilməz olan tweetləri məktəbə göndərdikdən sonra perspektivə daha dərindən baxdı.\nHəqiqətən bu barədə bir neçə universitetdə danışmışam və tələbələrə demişəm hər şey Bu gün sosial mediada qeyd etdikləri, iş perspektivlərini təsir altına alacaq bir şeydir. Bəziləri şoka düşür, çoxları bunun haqsız olduğunu düşünür ... amma həqiqət budur kim Michigan işə götürənlər universitetlərinin birbaşa əksidir.\nMiçiqan vəziyyətə əsasən müvafiq hərəkəti seçdi. İnanıram ki, cənab Wright da çətin bir dərs aldı. Əminəm ki, ardıcılları ilə bir neçə xal toplamaq və bir az gülmək üçün ağzını açırdı. Bir komediyaçı olsaydı, yaxşı olardı ... amma yüksək görmə qabiliyyəti olan bir Universitetə işə qəbul olunduğu üçün belə oldu.\nİnternetdə apardığınız hər fəaliyyətin nəticəsi olur. Buna görə həqiqətən belə bir şey yoxdur şəffaflıq... daha çox qeyri-şəffaflıq. İnsanları onlayn şəkildə incitmək üçün yolumdan çıxmıram, amma hətta zaman-zaman mənim yumor hissimə əhəmiyyət verməyən izləyicilərimi itirirəm.\nRiskli bir şey yazdığım zaman yalnız izləyicisini riskə atmıram, həm də blogumun sponsorlarını və öz müştərilərini riskə atıram gələn marketinq agentliyi. Tamamilə şəffaf olmağımın bir yolu yoxdur! Rəngsiz zarafatları sevirəm ... siyasi cəhətdən nə qədər səhv olarsa, ümumiyyətlə bir o qədər çətin oluram. Bu, sadəcə mənim fikrimdir, amma hamının bu günlərdə lənətə gəlmiş həddən artıq həssas olması həqiqəti dəhşətlidir - xüsusən də həyatımız onlayn olaraq oynanır.\nBir izləyicimi və bəlkə də bir oxucumu itirdiyimlə yaşaya bilərəm, amma yenə də məni narahat etdi. Orada olmadığımı düşündüyüm birinin olması məni narahat etdi. Ancaq arxamca qoyub davam etməliyəm. Mükəmməl deyiləm, arada bir dəfə sürüşəcəm. Və ... bəzi insanlar sadəcə məni sevməyəcəklər. Bu sadəcə sadə bir həqiqətdir.\nAmma mənəm xoşbəxt... karyeram başlamır. Mən işə götürən və ya heç kimin işçisi deyiləm. Yeniyetmə yaşlarımda Facebook şəkilləri, Twitter və ya daha da pis Youtube olsaydı, həyatda harada olacağımı təsəvvür edə bilmirəm. Mən idim tamamilə nəzarətdən kənar. Yəqin ki, hardasa ağır iş görərdim!\nİkinci bir şansa layiq idimi? Bəli ... hamımız edirik. CU onu götürəndə çox şükür ki, birini aldı:\nÇox böyük bir səhv etdim ”dedi. “Mən mütləq dəyərli bir dərs aldım və bundan sonra belə bir şey olmayacağını vəd edirəm. Məni tanıyan hər kəs mənim əsl xarakterim olmadığını və ya kim olduğumu bilir. Burada oturub etdiyimə görə bəhanə gətirməyə çalışmayacağam. Sadəcə bir kişi olacağam və səhv etdiyimi söylədim və bundan öyrəndim.\nKim bilir ... nə vaxtsa ikinci bir şansa ehtiyacınız ola bilər. Orada çılğın bir şey etməyək, millət! İnsanlar baxır ... və bir çoxlarının zarafat hissi yoxdur.\nTags: futbolfutbol işə götürməmichigancuqquldamaqyuri Wright\nPazarlamacıların% 27-nin Tablet Planları Yoxdur ... Yenə də!


AMEA-nın işçisi sərxoş halda saxlanıldı - Bakıda - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Cəmiyyət / AMEA-nın işçisi sərxoş halda saxlanıldı – Bakıda\nAMEA-nın işçisi sərxoş halda saxlanıldı – Bakıda\nBakıda Yol Patrul Xidmətinin (YPX) əməkdaşları reyd aparan zaman Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) avtomobili sərxoş idarə edən əməkdaşı “Saxla” əmrinə tabe olmayıb.\nAzinforum.az “Report”a istinadən xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonu ərazisində qeydə alınıb.\nBelə ki, Bakı Şəhər Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin 10-cu taqımının əməkdaşları Aeroport yolunda 10-AA-370 dövlət qeydiyyat nişanlı “Mercedes” markalı avtomobilin sürücüsü maşını şübhəli idarə etdiyinə görə “Saxla” əmri verib. Lakin əmrə tabe olmayan avtomobil sürücüsü avtoxuliqanlıq edərək yol polisi əməkdaşlarından uzaqlaşmağa çalışıb. YPX əməkdaşları tərəfindən süni tıxac yaradılıb və sürücü saxlanılıb.\nÖncəki Raquf Orucovun oğlu: “Ən böyük arzum səfir olmaqdır”\nNövbəti Bağırsaqları təmizləməyin ən sadə yolu: Həm də arıqladır


azfreespeech Mətbuatda siyasi kollajlar… – azfreespeech\nMətbuatda siyasi kollajlar…\nAzərbaycan mətbuatının bəzi məşhur ənənələri itir… Siyasi kollajlar da mətbuat səhifələrindən izi itən media ənənələrindən biridir. Halbuki, yaxın illərdək mediada siyasi kollajlardan geniş istifadə olunurdu. Kollaj kəsib yapışdırmaq, kəsikləri birləşdirib bütövləşdirmək deməkdir. Azərbaycan mətbuatında siyasət cəbhəsinin müxtəlif qanadlarını əhatə edən kollajlar bəzən qalmaqallara səbəb olsa da, oxucular tərəfindən maraqla qarşılanırdı.\nBəs bu gün medianın siyasi kollajlardan imtina etməsinin səbəbləri nə ilə bağlıdır? Modern.az saytı bu suala cavab tapmağa çalışıb.\nHazırda “TV +” jurnalında çalışan, vaxtilə müxtəlif qəzetlərin məsul katibi olmuş və siyasi kollajlar hazırlamaq sahəsində tanınan rəssam Rasim Mədətin sözlərinə görə, indi həyatda insanların bir-birinə münasibətlərindən tutmuş siyasi oyunlara, düşüncələrə qədər hər şey adiləşib. Amma onun fikrincə, həyatda gördüyümüz neqativ, pozitiv haların hamısı kollajdır.\nVaxtilə nəşr olunan “7 gün”qəzetinin hər sayının birinci səhifəsində kollajlardan istifadə olunduğunu deyən Rasim Mədətə görə, artıq həmin kollaşların işlənməsinə eytiyac duyulmur. Onun sözlərinə görə, texnika inkişaf edib, kompüterin imkanları hesabına istənilən nəticəni əldə etmək olar.\n“Kompüterdə istənilən adamın başını kəsib başqa şəkilə calayırlar, istənilən adamı şantaj edirlər. Ancaq biz kollajları şantaj etmək üçün yox, yaxşı məqsədlər üçün istifadə edirdik. Məsələn, o vaxt bizim məşhur “Ev bazarı” kollajımız dərc olunmuşdu. Bu kollajla ev növbəsində dayananların, evsiz insanların vəziyyətini icra nümayəndələrinə çatdırmışdıq. Ayaz Mütəllibovun, Rüfət Ağayevin, Hacı Əbdülun, Həsən Həsənovun və siyasətdə olan digərlərini biz ev bazarına çıxarıb hər birinin boynuna “pilka” asmışdıq ki, “ev axtarırıq, ev satırıq”.\nMəsələn, Hacı Əbdül o vaxt türmədə idi, yazmışdıq: “Bayıl türməsindəki birotaqlı kameranı Azadlıq prospektindəki bir mənzilə dyişmək istəyirəm”. Yəni bu yolla biz Hacı Əbdülün azadlığa çıxmaq istəyini oxucuya çatdırmışdıq.\nSabiq xarici işlər naziri Həsən Həsənov Bakını bəyənməyib Nyu-Yorkdan ev almaq istəyirdi, biz onun siyasi kollajını dərc etmişdik. Bu yolla məmurların nələr düşündüyünü oxucuya çatdırmışdıq”.\nR.Mədət deyir ki, siyasi kollajların dərc olunduğu vaxt müxtəlif hadisələrlə rastlaşırmışlar. “Bəziləri belə kollajlardan inciyirdi, bizi məhkəməyə verirdilər, amma sonradan dostlaşırdıq. Eyni zamanda, bu kollajlarla edilən təqdimata görə sevinən insanlar da az deyildi”.


İndi NIKOIL|Bank-n müştəriləri öz kreditlərini nəinki satış nöqtələrində, həmçinin sayı daima artan və hal-hazırda 1500-dən çox olan, həftənin 7 günü, günün 24 saatı işləyən MilliÖN ödəniş terminalları vasitəsilə ödəyə bilərlər.\nÖdəniş köşkü vasitəsilə krediti ödəmək üçün NIKOIL|Bank müştərisinə "Bank xidmətləri" bəndini seçib "Bank Nikoil" düyməsini basmaq lazımdır. Bank müştəriləri müvafiq xanalara hesab nömrəsi və müqavilənin nömrəsini daxil etdikdən sonra zəruri olan məbləği daxil edib, çek almalıdırlar. Pul vəsaitlərinin köçürülməsi real vaxt rejimində yerinə yetirilir. Pul vəsaitlərinin qəbul edilməsi üçün komissiya alınmır.\nMilliÖN şəbəkəsinin Azərbaycanın bölgələri üzrə 5000-dən artıq ödəniş nöqtəsi vardır.\nQeyd etmək lazımdır ki, bu bizim əməkdaşlığımızın başlanğıcıdır və tezliklə xeyli sayda yenilik təqdim edəcəyik.\nXatırladaq ki, “NİKOYL” İKB ASC milli və xarici valyutada aparılan hesablaşma, kredit, ödəniş, kart, zəmanət, banklararası, sənədləşmə və digər əməliyyatlar olmaqla bank xidmətlərinin tam spektrini təklif edən universal maliyyə-kredit təşkilatıdır.\nBank filial şəbəkəsi 19 satış nöqtəsindən ibarətdir ki, bunların da 4-ü 2014 cu ildə açılmışdır.\nNIKOIL|Bank-n fəaliyyəti, eləcə də satışda olan məhsulları və xidmətləri barədə məlumatları www.nikoil.az saytından və ya 981 nömrəsinə zəng vuraraq almaq olar.\nBankın sosial şəbəkədə rəsmi səhifəsinin ünvanı: https://www.facebook.com/bank.nikoil?ref=hl


Mehdiyev Soltan Cəfər oğlu\nMehdiyev Soltan Cəfər oğlu 1914-cü il dekabrın 2-də İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsini bitirmişdir (1939).\nS.Mehdiyev kimya üzrə fəlsəfə doktoru (1943), elmlər doktoru (1955) elmi dərəcəsi, professor (1956) elmi adını almışdır. Azərbaycan SSR EA-nın müxbir üzvü (1958), həqiqi üzvü (1968) seçilmişdir.\nS.Mehdiyev SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Filialı Kimya İnstitutunun Neft kimyası şöbəsində laborant (1936-1939), Azərbaycan Elmi Tədqiqat Neft Emalı İnstitutunun (AzETNEİ) aspirantı, kiçik elmi işçi (1939-1944), EA Kimya İnstitutunda baş elmi işçi (1943-1945), Azərbaycan SSR EA Neft İnstitutunun laboratoriya rəhbəri (1946-1956), Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Neft kimyası və texnologiyası kafedrasının dosenti vəzifələrində çalışmışdır (1954-1955).\nS.Mehdiyev AEA Neft İnsitutunun direktoru (1956-1958), AEA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun Monomerlər kimyası laboratoriyasının rəhbəri (1959-1985), həmin institutun direktor müavini (1962-1965), AEA Kimya Elmləri Bölməsinin akademik-katibi (1967-1973) vəzifələrini icra etmiş, Azərbaycan Dövlət Universitetinin Neft kimyası kafedrasının dosenti, professoru (1956-1960), Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Neft-kimya sintezi kafedrasının müdiri (1960-1967) və Monomerlər və polimerlər kimyası problem laboratoriyasının təşkilatçısı və rəhbəri olmuşdur.\nS.Mehdiyevin elmi istiqaməti alitsiklik karbohidrogenlərin və onların törəmələrinin sintezi və çevrilməsi – izomerləşmə, halogenləşmə, alkilləşmə, nitrollaşma, oksidləşdirici ammonoliz, tsiklik və aromatik karbohidrogenlərin maye fazada oksidləşməsi, beş- və altıüzvlü doymuş alitsiklik karbohidrogenlərin müvafiq tsikloolefinlərə dehidrogenləşməsi reaksiyalarının tədqiqi olmuşdur. Nəticədə molekulunda müxtəlif funksional qruplara malik çoxlu miqdarda yeni və məlum monomerlər, həmçinin digər qiymətli üzvi maddələrin orijinal alınma üsulları yaradılmışdır. S.Mehdiyev bir sıra qiymətli sənaye məhsullarının - yanacaq komponentlərinin, partlayıcı və yanğınsöndürən maddələrin, polimer maddələrin istehsalında istifadə edilən monomerlərin, boyaq və ətirli maddələrin alınmasında istifadə edilən birləşmələrin alınma proseslərini işləyib hazırlamış və tətbiqi sahəsində mühüm işlər görülmüşdür.\nS.Mehdiyevin elmi tədqiqatlarının nəticələri 570 elmi əsərdə, o cümlədən 8 monoqrafiya, 82 müəlliflik şəhadətnaməsi və patentdə öz əksini tapmışdır. Əsərlərinin çox hissəsi xaricdə çap olunmuşdur.\nS.Mehdiyevin elmi rəhbərliyi altında 9 elmlər doktoru və 70-dən çox fəlsəfə doktoru yetişdirilmişdir.\nS.Mehdiyev SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə, “Fədakar əməyə görə” medalı (2 dəfə), “Xalqlar dostluğu” ordeni ilə təltif olunmuş, Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.\nAkademik Soltan Mehdiyev 1985-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.


Zəfər Gününün ovqatı həmişə yaşanılacaq - İki sahil\n07 mart 2021 17:59 Bütün xəbərlər Haqqımızda Əlaqə\nVətən müharibəsi: qazilər\nAzərbaycan ordusunun Vətən müharibəsində qələbəsi həm işğalı sonlandırdı, həm də Cənubi Qafqazda bir terror şəbəkəsini sıradan çıxatdı. Bu, etiraf etsə də, etməsə də erməniliyin böyük məğlubiyyəti oldu. Erməni işğalını 44 günə sonlardıran bu qələbənin icraçıları sentyabrın 27-nə kimi əsgəriydilər, Vətən müharibəsində döyüşçü oldular. Ali Baş Komandanın əmri ilə əks-hücum əməliyyatı kimi başlayan, Vətən müharibəsi kimi davam edən 44 günlük döyüşlər azərbaycançılığın qələbəsi olaraq tarixləşdi. 10 noyabr Zəfər günü kimi qeyd ediləcək, Zəfər gününün ovqatı isə həmişə. Bu xatirələr yaşarı xatirələrdir; danışıldıqca yaşadılacaq, yaşadıldıqca danışılacaq.\nElə bil dünənlərdi – hərbi xidmətin ilk günləriydi. Onda da belə maraqla, istəklərlə kəlmələşirdilər. Bir-birini daha yaxından tanımaq üçün, bir-birinə bir qədər də ətraflı bələd olmaq üçün. Nicat Göyüşov Goranboydan, Nicat Yaqubov Bakıdan söz açmırdı. Hərbi mundir geyinəli onlar üçün ən duyğusal məkan döyüş növbətçiliyi apardıqları mövqe idi. Onların Vətənə sevgisi, Goranboydan, Bakıdan yox, bu mövqedən başlanırdı; hər cümlədə Vətən vardı, döyüş istəyi – döyüş əzmi vardı, qələbə ruhu vardı...\nHərbi xidmətlərinin ilk ayları idi. Döyüş növbətçiliyinə gedirdilər, digər əmrləri məsuliyyətlə yerinə yetirirdilər. Ötən həftə komandirləri döyüş hazırlığında fərqləndiklərinə görə ikisinə də təşəkkür elan etmişdi və “Döyüşlərdə də təşəkkür alacağınıza əminəm”, – əminliklə demişdi...\nErmənistan silahlı birləşmələri böyük təxribat niyyətiylə bütün istiqamətlərdən (bəzi istiqamətlərdə Azərbaycan torpaqlarından) hücuma keçdi...\nƏsgərlərin istəyi Ali Baş Komandanın əks-hücum əməliyyatı ilə gerçəkləşdi. Onların xidmət etdiyi hərbi bölük də döyüşə cəlb olundu. İki ay əvvəl komandirlə mükalimələşməsini xatırlayan Nicat Yaqubov gözucu Nicat Göyüşova baxmağa macal tapdı. Baxışlar kəlmələşdi...\n2016-cı ilin aprelində Talış kəndi uğrunda ağır döyüşlər getmişdi. Kəndin ətrafındakı strateji yüksəkliklər ordumuzun nəzarətinə keçmişdi. Düşmən bu kənddən sıxışdırılmışdı, ancaq kənddə möhkəmlənmək mümkün olmamışdı.\nMadagiz (Suqovuşan) mühüm strateji məntəqə idi. Düşmənin bu istiqamətlərdə olan qüvvələri Madagizdən idarə olunurdu, Madagizin ermənilərdən təmizlənməsi həm bu idarəetmənin qarşısını alardı, düşmənin qüvvələrində kifayət qədər gərəkli çaşqınlıq yaranardı, həm də Ağdərəyə gedən yol tamamilə bağlanardı.\nƏks-hücum əməliyyatı başlanan gün Madagiz istiqamətində də hücum başladı. Nicatgilin bölüyü də hücum xəttində idi.\nDöyüş əmrini yerinə yetirmək, mövqe qələbəsi qazanmaq üçün döyüşürdülər.\n2020-ci ilin sentyabrın 27-də başlayan döyüşlərdə Madagiz istiqamətində gedən döyüşlərdə Talş kəndinin azad olunması əmri verildi. Natiq Göyüşov da, Natiq Yaqubov da döyüşənlərin sırasındaydı. İkisi də 2016-cı ilin Aprel döyüşlərinin davamı kimi döyüşdü. Hər ikisi döyüşlərdə şəhid olanların ruhunu da sıralarında bilib döyüşürdü. Hər ikisi o döyüşü şəhidlərin qisas döyüşü bilib döyüşürdü.\nOktyabrın 3-də Madagiz azad edildi\nKomandir əsgər Natiq Göyüşova da, əsgər Natiq Yaqubova da təşəkkür elan etdi...\nHər ikisinin hərbi xidməti davam edir, hər ikisi nümunəvi əsgərdir...\nVətən müharibəsi tarixləşdi. Arada Natiq Yaqubov neçə aylar əvvəl komandirinə dediyi sözləri xatırlayır: döyüşlərdə kaş biz də iştirak edəydik. Bu xatırlatmanın doğmalığı Natiq Göyüşovu da duyğulandırır. digər əsgərləri də. Həmin günün xatırlatmasıyla Vətən müharibəsinin döyüşlərindən danışırlar. Qəhrəmanlıqları, qəhrəmanları xatırlayırlar. Hər cümlədə Vətən var, qələbə sevinci, qələbənin qüruru var. Qazilər Vətən müharibəsində qazanılan Zəfəri “Mən azərbaycanlıyam!” deyənlərin ömrünün bundan beləsinin qürur bayrağı bilir...\nİctimaiyyət ordumuza həmişə güvənib, onun qüdrətinə dönməzliklə inanıb. Suqovuşanın, Cəbrayılın, Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının, Şuşanın işğaldan azad edilməsilə ictimaiyyətin yaşadığı sevinci heç kim necə varsa, elə ifadə edə bilməyəcək. Bu sevinci Vətən müharibəsinin iştirakçısı olmuş döyüşçülər necə yaşayıb? Asudə vaxtlarda Natiq Yaqubov da, Natiq Göyüşov da döyüşçü yoldaşlarıyla söhbətləşəndə bu sualın cavabı olası mətləblərdən də söz açırlar. Yaralanmış döyüşçünü döyüşdən çıxardanda şəhid olan döyüşçünü də xatırlayırlar, müharibə başlayalı döş cibində gəzdirdiyi bayrağımızı yaralananda son nəfəsində köksünə sıxan döyüşçünü də...\n“Şuşa işğaldan azad ediləndə yaşadığımız ovqatı sözlə ifadə edə bilmirəm”, – əsgər Natiq Yaqubov belə deyir.\n“Dekabrın 10-da Azadlıq meydanında keçirilən Qələbə paradı həmin ovqatı gözəl tamamladı”, – əsgər Natiq Göyüşov belə deyir...\n“Vətən müharibəsinin iştirakçısı olmuş digər əsgərlər kimi biz də özümüzü bütün döyüşlərin iştirakçısı bilirik”, – digər qazilər kimi onlar da belə deyirlər.\n“Biz də Vətən müharibəsinin bütün iştirakçılarının döyüş yoldaşlarıyıq” – qazilər belə də deyirlər.\nVətən müharibəsi müqəddəs müharibə idi, qələbə də müqəddəs qələbədir. Qazilərin belə düşüncələri də qələbənin müqəddəsliyindən barınır. Qazilərlə kəlmələşənə elə gəlir ki, Vətən müharibəsində o da iştirak edib...


Şirvanda Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Rəfael Həbibovun doğum günü qeyd olunub.\n3 Aprel , 2021\nŞirvan şəhərində Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Rafael Şərafət oğlu Həbibovun doğum günü münasibəti ilə xüsusi karantin rejiminin tələbləri gözlənilməklə anım mərasimi keçirilib.\nTədbirdə Şəhər İcra Hakimiyyətinin, Təhsil Şöbəsinin nümayəndələri, Rafael Həbibovun adını daşıdığı 14 nömrəli tam orta məktəbin rəhbərliyi, döyüş yoldaşları və ailə üzvləri iştirak edib.\nTədbir iştirakçıları öncə Milli Qəhrəman Rafael Həbibovun büstünü ziyarət edib, önünə gül dəstələri düzüb, vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər.\n14 nömrəli məktəbin direktoru Samirə İsmayılova Rəfael Həbibovun keçdiyi ömür yolundan, məktəbin məzunu olmasından qürurla söz açıb, təhsil illərində özünü bacarıqlı şagird kimi göstərdiyini, yoldaşlarının və müəllim kollektivinin dərin hörmətini qazandığını, igidliyi ilə gənclərə örnək olduğunu bildirib.\nŞəhər Təhsil Şöbəsinin müdiri Rövşən Allahverdiyev Rəfael Həbibovun adının əbədiləşdirilməsi ilə əlaqədar dövlət tərəfindən bir sıra tədbirlər həyata keçirildiyini, ölkəmizin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünü qorunmasında göstərdiyi şəxsi igidlik və şücaətə görə ona Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adının verildiyini, təhsil aldığı orta məktəbin onun adını daşıdığını, Şirvan şəhərində büstü qoyulduğunu diqqətə çatdırıb və qeyd edib ki, gənc nəsil vətənpərvər ruhda böyüməli, öz Vətəni uğrunda canından keçən şəhidlərimizi tanımalı və onlarla qürur duymalıdır.\nŞəhər İcra Hakimiyyətinin Vətən müharibəsi iştirakçıları və şəhid ailələri ilə işin təşkili şöbəsinin müdiri Elvin Balayev çıxış edərək, dövlətimiz tərəfindən şəhidlərimizə, onların ailə üzvlərinə göstərilən diqqət və qayğının Şirvan şəhər rəhbərliyi tərəfindən davam etdirilməsindən danışıb. Qeyd edib ki, şəhidlərimizin ailələri mütəmadi ziyarət olunur, onların problemlərinin həlli ilə bağlı müvafiq tədbirlər həyata keçirilir. Vətən uğrunda canından keçən oğul və qızlarımızın doğum və anım günlərinin qeyd olunması Şirvan şəhərində ənənə şəklini alıb.\nŞəhid Ailələrinə Qayğı Cəmiyyətinin sədri Müşfiq Əliyev, Milli Qəhrəmanın qardaşı Cəbrayıl Həbibov və döyüş yoldaşları çıxış edərək Rəfael Həbibovun döyüş yolundan, göstərdiyi şücaətlərindən danışıb, şəhidlərin ailələrinə göstərilən diqqət və qayğıya görə ölkə başçısı cənab İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya minnətdarlıqlarını bildiriblər.\nTədbirin sonunda 14 nömrəli tam orta məktəbin şagirdləri qəhrəmana həsr olunan ədəbi-bədii kompozisiya ilə çıxış ediblər.\nTədbirdən sonra iştirakçılar Rəfael Həbibovun adını daşıdığı məktəbdə ona həsr olunmuş rəsm və əl işlərindən ibarət sərgi ilə tanış olublar. Daha sonra el qəbiristanlığına gedərək Milli Qəhrəmanın qəbri ziyarət olunub və ruhuna dualar oxunub.