۞ C A H A N ۞: Fəridə Diba. MƏNİM QIZIM FƏRƏH (1)\nFəridə Diba. MƏNİM QIZIM FƏRƏH (1)\n3.4.08 | Yazar: Məsiağa Məhəmmədi\nİranda 1979-cu il inqilabı və Məhəmmədrza şah Pəhləvinin ibrətamiz aqibəti barədə ötən təqribən otuz il ərzində minlərlə əsər yazılıb. Özü də səltənətin süqutunu şərtləndirən amillər, bu prosesdə şahın şəxsiyyətinin, beynəlxalq güclərin, ayrı-ayrı insanların, qrup və partiyaların, sosial təbəqələrin rolu, ölkədə islam rejiminin qurulmasına gətirib çıxaran səbəblər təkcə elmi-politoloji araşdırmaların deyil, çoxsaylı xatirələrin, sənədli-bədii nəsr nümunələrinin mövzusu olub (bizdə yaranmış əsərlərə örnək olaraq, Söhrab Tahirin "Sonuncu şah" adlı iri həcmli romanını gösətərə bilərik). Bu sırada şahın özü də daxil olmaqla Pəhləvilər ailəsi üzvlərinin, şahın yaxın ətrafının, antişah düşərgəsi təmsilçilərinin memuarları hadisələrə müxtəlif yanaşmaları əks etdirmək baxımından xüsusi maraq doğurub. Onlardan biri də Fərəh Pəhləvinin anası (Məhəmmədrza şahın qaynanası) Fəridə Dibanın "Mənim qızım Fərəh" adlı xatirələridir. 1999-cu ildə Londonda ingilis dilində, ardınca Tehranda fars dilində çap olunan bu kitab müəllifinin şəxsiyyəti baxımından diqqəti çəkir. Cəmiyyətin kifayət qədər aşağı təbəqəsindən çıxmış, özünün dediyi kimi, taleyin gərdişi ilə ölkənin birinci xanımının anasına çevrilmiş Fəridə Diba (artıq dünyasını dəyişib) siyasi proseslərin bilavasitə iştirakçısı olmadığından hadisələrə bir çox cəhətdən fərqli baxış təqdim edir. Əlbəttə, "fərqli baxış" ifadəsi obyektiv və tərəfsiz baxış anlamında başa düşülməməlidir.\nTərcümə zamanı biz təhkiyənin qırılmasına yol verməmək şərtilə müəyyən parçaları ixtisar etmişik.\n1959-cu ilin bahar günlərindən birində qızım heyrət qarışıq hədsiz bir sevinclə (bu hala «coşqunluq» demək daha doğru olardı) evə gəlib dedi: «Anacan! Anacan! Şahın qızı məni evinə dəvət edib!»\nBir qədər həyəcanı keçəndən sonra şahın kürəkəni Ərdəşir Zahidi (Şahnaz xanımın əri) ilə görüşünün təfsilatını mənə nəql elədi. Dedi ki, o vaxtlar xaricdə oxuyan iranlı tələbələrin işləri üzrə idarənin rəisi olan Ərdəşir Zahidi ilə görüşmək üçün Xarici İşlər Nazirliyinə gedib və görüş zamanı Ərdəşir Zahidi xanımı Şahnazın adından onu öz evlərinə dəvət edib...\nİcazə verin, bir qədər keçmişə qayıdıb Fərəhin Məhəmmədrza ilə tanışlığı və onların evlənməsi ilə nəticələnən hadisələri sizə nəql edim.\nMənim rəhmətlik ərim Söhrab Diba şah ordusunun zabiti idi. O, bir neçə mühüm hərbi-tarixi hadisənin bilavasitə iştirakçısı olmuşdu. O cümlədən, Azərbaycanda İsmayıl ağa Smitkonun qiyamını qeyd edə bilərəm ki, həmin hadisədə ərim hətta yaralanmışdı da.\n1936-cı ildə ərim Gilandakı hərbi hissəyə keçirilmiş və orada xidmət etmək üçün Rəştə gəlmişdi. O vaxtlar mən yeniyetmə bir qız idim və ibtidai təhsilimi başa vurduqdan sonra sənət öyrənmək üçün Səkinə Şərəfinin Rəştin əsas meydanı olan Səbzəmeydanın şərqində yerləşən dərzixanasına gedirdim.\nO illərdə az-az qızlara tam ibtidai təhsil almaq nəsib olurdu. Əlbəttə, Tehranda qızların hətta orta təhsil alması da mümkün idi. Orada bir neçə orta məktəb, o cümlədən, italyanların və fransızların qız məktəbləri fəaliyyət göstərirdi. Amma əyalətdə belə bir imkan yox idi. Bir çox əyalət mərkəzlərində və iri şəhərlərdə oğlanların orta təhsil almasına müəyyən şərait olsa da, qızlar hətta ibtidai təhsil almaq imkanından belə məhrum idilər.\nRəşt İranın tək-tük əsas şəhərlərindən idi ki, böyük ölkələrə gedən yolun üzərində yerləşdiyinə görə Avropa mədəniyyətinə qovuşmaq üçün daha geniş imkanlara malik idi və orada İranın digər şəhərlərinə nisbətən daha tez ibtidai və hətta orta qız məktəbləri açılmışdı. O vaxtın peşə məktəbləri də indiki kimi deyilidi. Yadımdadır ki, bir neçə Rusiya vətəndaşı Rəştdə balıqçılıq və elektrotexnika məktəbləri açmışdı. Şəhərin işığı da bir rusa məxsus olan elektrik stansiyasından gəlirdi.\nAtam dünyasını çox tez dəyişmişdi və taleyin oyununa bax ki, bu cəhətdən mənimlə qızımın qisməti eyni olmuşdur.\nAtam öləndən sonra qardaşım məni və anamı öz himayəsinə aldı. Qardaşım Məhəmmədəli məndən cəmi üç yaş böyük idi, bununla belə İkinci Dünya müharibəsinin getdiyi və iqtisadi böhranın tüğyan etdiyi bir şəraitdə kiçik yaşında bu cür böyük məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdü.\nİnsanın dünyada hər şeyi olsa da, həyatın bütün nemətlərindən bəhrələnə bilsə də, əgər atasını, yaxud anasını itiribsə, həmişə bir çatışmazlıq hiss edir. Ata-anaya sonsuz sevgi və məhəbbət ondan irəli gəlir ki, insanı dünyaya gətirən onlardır və hər bir insan əslində onların varlığının davamıdır. Qız uşağı anası ilə daha çox ünsiyyətdə olduğuna görə ona möhkəm bağlanır, amma hissiyyatlı və emosional bir varlıq olduğundan atasına xüsusi məhəbbət bəsləyir.\nMən o yeniyetməlik çağlarımda atamı itirməklə elə bir mənəvi sarsıntıya düçar oldum ki, indiyədək mənimlədir. Və and içrəm ki, heç vaxt, hətta həyatımın ən xoşbəxt, ən bəxtəvər günlərində də atamın yoxluğunu unutmamışam.\nTəəssüf ki, qızım da kiçik yaşlarında atasını itirdi və görünür, bu, taleyin qəribə işlərindən biri və bizim ailənin qaçılmaz qismətidir. Belə ki, anam da yetim böyümüşdü, yəni biz üç nəsil atamızı erkən itirmişik.\nAtamdan sonra həyatımız ağırlaşdı. Nə qədər ki, atam sağ idi, dövranın çətinliyini bir elə hiss eləmirdik. Amma atam öləndən sonra həyat sərt üzünü bizə göstərməyə başladı. Mən on dörd yaşımda mərhum Səkinə Şərəfinin şagirdi oldum.\nO vaxtlar Rəşt İranın azsaylı şəhərlərindən biri idi ki, bəzi xarici ölkələr orada konsulluq və ticarətxanalar açmışdılar. Pəhləvi limanı ölkənin başlıca limanlarından biri, iranlıların Avropaya gediş-gəliş yolu idi. Rza şah hakimiyyətə gəlməzdən qabaq «Ənzəli» adlanan Pəhləvi limanı İranın Avropaya açılan yeganə qapısı idi. Amma Rza şahın dövründə Fars körfəzi sahillərində təzə limanlar tikildi və yeni dəniz yolları açıldı. Rəşt və Ənzəlinin bir-birinə yaxınlığı, xarici kommersantların və dənizçilərin bu liman vasitəsilə Rəştə asanlıqla gəlməsi və Rəştin özündə xarici konsulluq və ticarətxanaların mövcudluğu onunla nəticələnmişdi ki, burada hər millətdən olan adama rast gəlmək olurdı. Əlbəttə, xaricilər içrisində ruslar, almanlar və ingilislər əksəriyyət təşkil edirdi.\nRuslar arasında bolşevik inqilabından sonra İrana gəlmiş çoxlu beloruslar da vardı. Həmin inqilabdan sonra erməni, azərbaycanlı və Qafqazın digər bölgələrindən olan çoxlu tacirlər ailələri ilə birlikdə İrana qaçıb Rəştdə, Ənzəlidə və İranın digər şəhərlərində məskən salmışdılar.\nBütün bu amillərə görə Rəşt və Ənzəlidə xüsusi iqtisadi və mədəni şərait yaranmışdı.\nO vaxtlar İranda bugünkü mənada dərzixanalar və gözəllik salonları yox idi. Şəhərlərdə kişi paltarı tikən dərzixanalara arabir rast gəlmək olurdu, amma qadınlar paltarlarını daha çox özləri tikirdilər və hər hansı bir qızın ərə getməyə hazır olduğunu göstərən əlamətlərdən biri də bu idi ki, biçib-tikməyi bilsin və özünə paltar tikməyi bacarsın!\nŞərəfi xanımın Rəştin Səbzəmeydan adlanan hissəsində yerləşən dərzixanası şəhərin ən yaxşı və məşhur dərzixanası sayılırdı. Aristokrat iranlı xanımlar, məsələn, diviziya komandanının, valinin xanımları onun daimi müştəriləri idi. Rəştdə və Ənzəlidə yaşayan əcnəbi xanımlar da özlərinə və qızlarına təzə paltar tikdirmək istəyəndə bu dərzixanaya müraciət edirdilər.\nŞərəfi xanım müəyyən savada malik çox şəxsiyyətli bir qadın və eyni zamanda mahir bir sənətkar idi. O, qardaşımın cüzi gəlirinin bizim ailənin abırlı həyat sürməsinə kifayət etmədiyini duyub məni öz yanına apardı. O vaxtdan Şərəfi xanımın dərzixanası mənim üçün dərzilik sənətinə yiyələnmək məktəbinə və ailəmizin gündəlik dolanışığına kömək göstərməyimə imkan verən iş yerinə çevrildi.\n1936-cı ilin sonlarında, artıq təcrübəli dərzi kimi yetişib babat gəlirim olduğu zamanda baş verən bir hadisə mənim həyatımın axarını dəyişdi.\nBizim evimiz Rəşt bazarının yaxınlığında yerləşirdi. Bir neçə həftə olardı ki, hər gün buradan işə gedərkən velosipedə minmiş cavan bir kişinin məni dərzixanaya qədər müşayiət etdiyini görürdüm. Nəhayət, bir gün bu velosipedçi yaxınlaşıb dedi ki, anası ilə birlikdə mənə elçi gəlmək istəyir.\nEvlənəndən sonra məni bir neçə həftə təqib etməsinin səbəbini soruşdum. Cavab verdi ki, bu yolla mənim davranışımı və əlaqələrimi öyrənmək, ona etibarlı və layiqli bir xanım olacağıma əminlik hasil etmək istəyib.\nMən məsələni anama bildirməzdən qabaq Şərəfi xanıma açdım. Şərəfi xanım dedi ki, bu işi özü araşdırmalıdır. Və tapşırdı ki, əgər oğlanı bir də görsəm, onların evinə göndərim.\nŞərəfi xanımın əri Hüseyn xan Şərəfi Rəştin girəcəyində orta bir mehmanxana və restoran sahibi idi.\nErtəsi gün velosipedçi pərəstişkarımın gəldiyini görüb ayaq saxladım, yanıma çatanda ona dedim ki, camaatın içində, özü də velosipedlə bir qızı təqib etmək yaxşı iş deyil və cürbəcür söz-söhbətə səbəb ola bilər; əgər sizin fikriniz ciddi və qətidirsə, onda işlədiyim dərzixananın müdirəsinin görüşünə getməlisiniz.\nO razılaşdı və Şərəfi xanımın evinin ünvanını alıb getdi.\nBir neçə gündən sonra o, çox abırlı bir qadın olan rəhmətlik anasını da götürüb Şərəfi xanımgilə yollandı və bildirdi ki, ordunun zabitidir, sabit məvacib alır, təzəlikdə Tehrandan Rəştə keçirilib, indi ailə qurmaq istəyir, Rəştdə qohum-əqrəbası, dost-tanışı olmadığından özü məhəllədə bir neçə nəfəri gözaltı edib və onların içindən məni seçib. Bu seçimini belə izah etdi ki, bu qız yalnız evdən işə, işdən də evə gedir, yerişindən-duruşundan layiqli həyat yoldaşı olacağı bilinir.\nŞərəfi xanım onun xidmət etdiyi yerin ünvanını, komandir və rəislərinin adlarını soruşub dərzixanasının müştərisi olan diviziya komandanının arvadı və eləcə də digər zabitlərin həyat yoldaşları vasitəsilə mənim gələcək ərim barədə müfəssəl araşdırma apardı və onun şəxsiyyətinə, düzlüyünə əmin olandan sonra görüşün təfsilatını və araşdırmasının nəticələrini mənə bildirdi. Və uzun-uzadı söhbətdən sonra fikrini belə yekunlaşdırdı ki, hər bir qız ərə gedib ailə qurmalıdır, ərə getmək şansı hər bir qızın qapısını yalnız bir dəfə döyür, əgər qapını onun üzünə açmadınsa, fürsət əldən çıxır və daha geri qayıtmır.\nBeləliklə, mənim pərəstişkarımın etibarlı və dəyanətli bir şəxs olduğunu müəyyənləşdirən Şərəfi xanım özü qabağa düşüb rəsmi elçilik, nişan, nikah və toy mərasimlərini yola verdi. (Allah Şərəfi xanıma rəhmət eləsin. O, həqiqətən xeyirxah bir qadın idi və dərzixanada işlədiyi müddətdə əksər şagirdlərini bu cür ər evinə göndərib toylarını eləmişdi).\nRevmatizm xəstəliyindən əziyyət çəkən və atamın vəfatından sonra ruh düşkünlüyü keçirən anam mənim həyatımda baş verən bu hadisədən sevincək olub sanki təzədən cana gəldi. Amma bu hal uzun sürmədi və o, yeganə övladımın (Fərəhin) dünyaya gəlişindən sonra bu fani aləmi tərk etdi.\n1937-ci ilin yazında mən çox sadə bir toy məclisi ilə Söhrab Dibaya ərə getdim.\nSöhrab Diba Təbrizin Şeşkəlan məhəlləsində doğulmuşdu, amma ata-anası Bakıdan gələn mühacirlərdən idi. Onun Əhməd adlı bir qardaşı da vardı ki, Tehranda işləyir və oxuyurdu. Sonralar o, Tehran universitetinə girib ali təhsil almağa da müvəffəq olmuşdu.\nTaleyin qəribə işlərindən biri də budur ki, Fərəhin atası azərbaycanlı, qaynatası və qaynanası da Bakıdan gələn mühacirlərdən olmuşdur. Belə ki, sonralar onun ərə getdiyi Məhəmmədrzanın anası Tacülmüluk xanım Bakıdan mühacirət etmişdi və mərhum əlahəzrət Rza şahın atası da Bakıdan gələn mühacirlərdən idi.\nƏrim son dərəcə mömin bir adam idi, namaz qılar, oruc tutar və dini vəzifələrini sözün tam mənasında yerinə yetirərdi. Onunla beş il yarımdan artıq çəkməyən birgə həyatımız ərzində mən əsl xoşbəxtliyin nə olduğunu hiss etdim. Atasını vaxtsız itirmiş bir qızın indi elə bir əri vardı ki, öz təmənnasız sevgisi ilə onun üçün atanın boş qalmış yerini də doldururdu.\nToyumuzdan təqribən bir il sonra ərim Rəştdən Azərbaycandakı birinci korpusa keçirildi və mən həyatımda ilk dəfə anamı və qardaşımı tərk edib ərim və qaynanamla birlikdə qürbətə getməyə məcbur oldum. Biz ərimin Təbrizdəki Şeşkəlan məhəlləsində yerləşən ata evinə gedib orada məskunlaşdıq. Təbrizə gəlişimizdən bir neçə ay sonra Fərəh anadan oldu.\nFərəhin dünyaya gəlişindən doğan sevinc uzun sürmədi, çünki bir müddət sonra qardaşım Məhəmmədəli bizim yanımıza – Təbrizə gəldi. Mən qardaşımın qara libasını görüb hiss etdim ki, o, təzəcə doğulmuş bacısı qızını görmək üçün gəlməyib, nə isə bəd bir xəbər gətirib.\nEhtimalım düz çıxdı. Anam o vaxtlar İranda ən geniş yayılmış xəstəlik olan vərəmə tutulduğu üçün dünyasını dəyişib bizi tək qoymuşdu. Ömrünün son günlərində anamın yanında olmadığım və bizim görüşümüz qiyamətə qaldığı üçün dərin təəssüf hissi keçirirdim və bu təəssüf hissi indiyədək mənimlədir.\nAnamın vəfatı ilə əlaqədar geyindiyim yas libasını əynimdən çıxarmamışdım ki, canımdan artıq sevdiyim ərimi də itirdim. Xeyli vaxt idi ki, Söhrab qarın nahiyəsindəki ağrılardan şikayətlənirdi və sürətlə arıqlayırdı. Sən demə, yazıq mədə xərçənginə tutulubmuş, bizsə elə bilirdik ki, mədəsində xora var. Bir müddət İranın ucqar yerlərinə xas olduğu kimi onu cürbəcür məhlullar və dərman bitkiləri ilə müalicə etdik, müxtəlif dualar yazdırdıq, amma xeyri olmadı...\nAğrıları şiddətlənəndə Tehrana getməyi qərara aldıq. Tehranda Əmiriyyədəki hərbi hospitala müraciət etdik. Orada onun üzərində cərrahiyyə əməliyyatı keçirildi. Yalnız bundan sonra bildik ki, o, mədə xərçənginə tutulub. Bu uğursuz əməliyyatdan bir neçə gün keçdikdən sonra Söhrab vəfat etdi və məni azyaşlı qızımla bir yığın problemin əlində tək qoydu. Həmin vaxt qızım Fərəhin cəmi dörd yaşı vardı.\nƏrim öləndən sonra Təbrizə qayıdıb bir müddət sinəsi dağlı qaynanamın yanında qaldım. Bu zaman qardaşım Tehrana getmiş və orda özü üçün uğurlu bir iş qurmuşdu. Mən qızımın məktəbə getməsini və yaxşı təhsil almasını çox istədiyimdən qardaşımdan xahiş etdim ki, Fərəhi öz himayəsinə götürsün. Məhəmmədəli məmnuniyyətlə mənim xahişimi qəbul etdi və Fərəhi Tehranda öz yanında saxladı. Mən isə yenidən Təbrizə qayıtdım və mahir dərzi olduğum üçün Şeşkəlan məhəlləsində ərimdən qalmış evdə bir dərzixana qurdum, qadınlara tikdiyim paltarlardan əldə etdiyim gəlirlə özümün və qoca qaynanamın yaşayışını təmin etməyə başladım.\nƏrim sağ olanda hər ay Tehrandakı qardaşına müəyyən məbləğdə pul göndərirdi ki, onun yaşayışı və təhsilinə komək olsun. Ərimin vəfatından sonra mən çalışdım ki, bu kömək kəsilməsin və o gənc Tehranda dolanışıq sarıdan korluq çəkməsin.\nMüttəfiq qüvvələrinin hücumu və İranın işğalı dövründə qaynanam da öldü və mən tək-tənha qaldım. Aydın məsələdir ki, qərib bir şəhərdə tək-tənha qalmış cavan dul qadının halı və günü necə ola bilər.\nO vaxtlar Azərbaycan demokratların nəzarətində idi və onlar bolşeviklərin hökumətinə bənzər bir hökumət qurmaq istəyirdilər. Onların rəhbəri Seyid Cəfər Pişəvəri iki Azərbaycanın birləşməsini və sosialist dövlətinin qurulmasını istəyir və ədalətdən, insanların bərabərliyindən, sərvətlərin düzgün bölgüsündən danışırdı. Qısa müddətdə Pişəvəri hökuməti iri mülkədarların torpağını əllərindən alıb kəndlilər arasında bölüşdürdü. İri kapitalistlər ya bölgəni tərk etmiş, ya da qaçıb dağlarda gizlənmişdilər. İllərlə təhqir olunmuş insanlar indi Pişəvəri hökumətində xalq şuralarının üzvü olmuşdular, fəhlələr, kəndlilər və aşağı təbəqədən olan adamlar cəmiyyətin məsələlərini həll edirdilər, feodalların və tacirlərin fəaliyyəti üçün olduqca çətin şərait yaranmışdı. Əslində Azərbaycan İrandan ayrılmışdı və mərkəzi hökumət bu bölgəyə heç cür nəzarət edə bilmirdi. Pişəvərinin adamları İran Azərbaycanının ən ucqar nöqtələrində – Muğanda, Astarada, Makuda, Zəncanda, Əhərdə, Qəzvin ətrafında hakimiyyətdə idilər.\nBu qarışıqlıqda iri mülkədarlar və kapitalistlər sakit oturmamışdılar. Onlar ingilis və Amerika qüvvələrindən aldıqları silah-sursatla dəstələr düzəldir və demokratların qüvvələrinə həmlələr edirdilər. Bu macəra müttəfiq qüvvələrinin İrandan çıxarılmasına, sovet qoşunlarının geri çəkilməsinə və demokratların hökumətinin süqutuna qədər davam etdi.\nBu təhlükəli şəraitdə mən əri ölmüş cavan bir qadın kimi olduqca kimsəsiz və arxasız idim. Odur ki, varlı bir tacirin izdivac təklifini alanda, düşünmədən bu təklifi qəbul etdim.\nRəhim ağa İpəkçi Təbrizin tanınmış tacirlərindən biri idi. O, daxilən demokratları qəbul etməsə də, öz iqtisadi mövqeyini qoruyub saxlamaq üçün onlara qoşulmuşdu. Belə bir çeviklik sayəsində o, nəinki öz var-dövlətini hifz etmiş, həmçinin bu təhlükəli şəraitdə Rusiyadan və Azərbaycanla həmsərhəd olan digər ölkələrdən müxtəlif mallar idxal etməklə, sərvətini artıra da bilmişdi.\nRəhim ağa mənim üçün bir ev aldı və münasib həyat şəraiti təmin etdi. Mən onun əsas və müvəqqəti (siğə olunmuş) arvadlarını heç vaxt görməsəm də, tezliklə bildim ki, onun kəbinli arvadlarından başqa çoxlu siğə olunmuş arvadları var və məndən sonra da bir neçə arvadı siğə elətdirib. Hərdən bu barədə ona sual verəndə, etinasız şəkildə cavab verirdi ki, indiyədək bir təsbehin dənələrindən də çox sayda arvadı siğə etdirmişəm.\nRəhim İpəkçi çoxlu pulu olduğuna görə dünyanın hər yerindəki sərmayə sahibləri kimi özünü başqalarından üstün tuturdu və cəmiyyətin digər təbəqələrinə yuxarıdan aşağı baxırdı. Mənim İpəkçi ilə birgə həyatım iki ildən çox çəkmədi. İfrat şəhvətpərəstliyin onu alçaq bir heyvana çevirdiyini anladığım zaman ondan xahiş etdim ki, mənim siğəmi ləğv eləsin.\nİpəkçi camaatın yoxsulluq və ehtiyacından sui-istifadə edirdi və yaşının əllini keçməsinə baxmayaraq, kiçik yaşlı qızları, hətta 9-10 yaşda olanları az məbləğdə pul ödəməklə, bəzən də müəyyən miqdarda ərzaq verməklə, ailələrindən alır və siğə etdirirdi. Əlbəttə, o, bu çirkin əməlləri barədə mənə heç nə demirdi və mən bu məsələləri qadınlara xas olan xüsusi maraq hissi sayəsində uzun illər İpəkçiyə məxsus evlərdə qulluq edən qoca xidmətçidən öyrənmişdim. Və bu «hacı»nın azyaşlı məsum qızlardan necə kam alması mənə bəlli olanda iki ayağımı bir başmağa dirəyib onunla siğəmi pozdum.\nŞahidi olduğum bu çirkinlikdən sonra daha heç vaxt ərə getməyi ağlıma belə gətirmədim və Tehrana qardaşımın yanına köçdüm.\nMənim saysız problemlərlə çarpışdığım o çətin illərdə qardaşım Məhəmmədəli Tehranda çox çalışıb özünə normal həyat qurmuş və hətta evlənmişdi də. Onun bir oğlu da olmuşdu ki, adını Rza qoymuşdular. Rza Fərəhdən iki yaş kiçik idi. Dayıoğlu-bibiqızı bir evdə yaşadıqlarından bir-birinə öyrəşib çox mehriban olmuşdular və qonşular elə güman edirdilər ki, bu iki uşaq bacı-qardaşdır.\nQardaşım Tehranda bir yəzdli tacirin yanında işləyirdi və öz düzlüyü ilə onun etimadını qazana bilmişdi. Tədricən ticarətin, alış-verişin sirlərini öyrənmiş və elə həmin yəzdi tacirin köməyi ilə müstəqil işə başlamış, Allahın lütfü sayəsində uğur qazanmış, maliyyə vəziyyəti xeyli yaxşılaşmış və cəmiyyətdə layiqli yer tutmağa müvəffəq olmuşdu. Məhəmmədəli gündəlik işlərini görməklə bərabər, təhsilini də davam etdirmiş və orta məktəbi bitirib universitetə daxil olmuşdu ki, bu da hamı üçün gözlənilməz və inanılmaz bir iş idi.\nMəhəmmədəlinin maliyyə və ictimai vəziyyətinin yaxşılıaşması mənim və qızımın taleyində də əhəmiyyətli rol oynadı. O, mehriban bir ata kimi mənə və Fərəhə qayğı göstərirdi və öz oğlunu o zaman Tehranın ən yaxşı məktəblərindən birinə oxumağa qoyanda, Fərəhin də adını həmin məktəbə yazdırdı ki, təhsil alsın.\nMən 9 yaşına qədər atasının ölümünü Fərəhdən gizlədirdim və hər dəfə atası barədə sual verəndə deyirdim ki, işi ilə əlaqədar başqa şəhərə gedib. Mənə elə gəlirdi ki, qızcığaz hələ atasının ölüm xəbərini eşitməyə və buna dözməyə hazır deyil. Doqquz yaşına çatanda Fərəh mənə dedi ki, atasının bir daha qayıtmayacağını bilir. Və əlavə etdi ki, mənim bəzən ağlamağımın və o, otağa daxil olanda söhbəti dəyişməyimin səbəbindən xəbərdardır. Mən gördüm ki, qızım daxilən çox şeyi duyur və artıq atasının ölümü barədə acı həqiqəti ona deməyin vaxtı çatıb.\nFərəh əvvəlcə qardaşım oğlu Rza ilə birlikdə italyanların məktəbinə gedirdi, amma ikinci il Məhəmmədəli Fərəhi fransız rahibələrin idarə etdiyi fransızdilli «Janna d`Ark» məktəbinə qoydu.\nMən qardaşıma yük olmamaq üçün dərzilik fəaliyyətimi davam etdirməyi qərara aldım və o vaxtlar Tehranın əsas və izdihamlı küçələrindən olan Şahabad küçəsindəki restoranın yaxınlığında yaxşı bir dərzixana təşkil etdim. Tehranın yüksək rütbəli məmurlarının xanımları üçün paltarlar tikirdim və pis qazanmırdım.\nFərəh ibtidai sinifdə oxuduğu dövrdə mən qardaşımın evində yaşayırdım, amma sonra Baharıstan ətrafında qardaşımın evinə yaxın bir yerdə özümə ev aldım.\nFərəh orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra Tehran universitetinin tibb fakültəsinə daxil olmaq qərarına gəldi. Bu zaman artıq inşaat işlərində, yol, körpü və tunel tikintisi sahəsində fəaliyyət göstərən qardaşım Məhəmmədəli isə oğlu Rzanı təhsilini davam etdirmək üçün Fransaya göndərmək istəyirdi. Rza ilə Fərəh bir-birlərinə o qədər bağlanmışdılar ki, Rza Fransaya getməsi üçün Fərəhin onunla birgə olması şərtini irəli sürdü. O, açıq-aşkar bildirdi ki, yalnız Fərəhin də onunla gedəcəyi təqdirdə vətəni tərk edib qürbətə yollanmağa hazırdır. Fərəh də uşaqlıqdan bir yerdə böyüdüyü Rzanı əziz bir qardaş kimi sevdiyi üçün tibb fakültəsinə girməkdən imtina etdi və israr elədi ki, onu da Rza ilə bərabər Fransaya göndərək.\nO vaxtlar xaricdə təhsil almaq yüksək rütbəli əyan-əşrəf balalarına nəsib olan bir xoşbəxtlik idi. Məhəmmədəli Rzanın Fransada yaşayıb oxuması xərclərini ödəmək imkanına malik olsa da, iki tələbənin xərcini çəkmək onun üçün çətin idi. Ona görə də birlikdə düşünüb-daşındıq və dəqiq hesablamalar aparıb bu nəticəyə gəldik ki, əgər mən dərzilikdən əldə etdiyim gəliri Fərəhə sərf etsəm və bir az da Məhəmmədəli kömək eləsə, Fərəhi də Rza ilə birlikdə Fransaya göndərə bilərik.\nMən xatirələrimin bu hissəsində bir çox mələblərə toxunmuram və kədər, ölüm, ayrılıqla dolu o illərin üstündən sürətlə keçirəm ki, həyatımın sevincli günlərinə və ilk növbədə qızımın Məhəmmədrza ilə izdivacına tez çatım. Bu, elə bir hadisə idi ki, təkcə mənimlə Fərəhin deyil, bütün Diba və Qütbi nəsillərinin həyatını kökündən dəyişdirdi...\nPasport alınması, Rza ilə Fərəhin Parisə yola salınması və onların memarlıq və layihələndirmə fakültəsində qeydiyata götürülməsi işlərini qardaşım yerinə yetirdi və beləliklə, uşaqların hər ikisi qürbət ölkəyə yollandı.\nMəhəmmədəli hər ay 150 tümən Rzaya, 150 tümən də Fərəhə göndərirdi ki, bu da o zamanlar iri bir məbləğ idi. Əlbəttə, Fərəhin xərclərinin əsas hissəsini mən ödəyirdim. Sonralar Fərəhdən öyrənmişdim ki, göndərdiyimiz pullar onun Parisdə yaşaması və oxumasına çatmırmış və qızım bu çatışmazlığı aradan qaldırmaq üçün bizə bildirmədən fransız ailələrində dayəlik edirmiş.\nMən öz xatirələrimin bir qismini qələmə almaq fikrinə düşəndə qohumların və dostların çoxu mənə dedi ki, bu cür məsələlərin üstündən keçim. Onlar belə hesab edirlər ki, İranın birinci xanımının tələbəlik vaxtı fransız ailələrində dayəlik etməsini və ya yetimliklə çətin şəraitdə böyüməsini xatırlatmaq Qütbi və Pəhləvi nəsillərinin nüfuzuna xələl gətirər. Mən bu düşüncə tərzini qəbul etmirəm. Mənə elə gəlir ki, yetim və çətinlik çəkmiş bir qızın İranın birinci xanımı olması Allahın istəyi və taleyin hökmü ilə baş vermişdir. Mənim fikrimcə, kasıblıq və yoxsulluq günah deyil. Atanın ölümü və yetimlik də insanın əlində deyil, onun seçimi ilə baş vermir. Elə isə bu cür məsələlər öz ixtiyarımızda olmadığından bizim zəif nöqtələrimiz sayıla bilməz.\nRza şah da yetimliklə böyümüşdü – dünyaya gəlişindən bir neçə gün keçməmiş atasını itirmişdi. Anası Nuşafərin xanım öz doğma yurdunu tərk etmişdi və taleyin gərdişi elə gətirmişdi ki, Rza İran şahı olmuş, Kuruş və Dariyuşun taxtında oturmuşdu.\nBiz bunu qəbul etməliyik ki, işlərin çoxu bizim istəyimiz və iradəmiz xaricindədir və bizim taleyimiz başqa bir yerdə yazılır...\nQızım hələ ibtidai sinifdə fransız müəllimələrdən dərs aldğından fransız dilini yaxşı bilirdi, sonralar Fransada yaşayıb təhsil aldığı üçün fransızların adət və davranışını mənimsəmişdi. Əgər Fərəhin qonur gözləri və qara saçları olmasaydı, çoxları onu bir fransız xanımından fərqləndirə bilməzdi.\nFərəh Parisdə Politexnik İnstitutunu müvəffəqiyyətlə bitirib memarlıq sahəsində mühəndis diplomu aldı. Memarlıq fakültəsinin tələbələri təhsil müddətində dizaynı da öyrənirdilər. Amma Fərəh dizaynerlikdən də irəi gedib əməlli-başlı rəssam olmuşdu və tələbəlik dövründə Parisdə onun əsərlərindən ibarət bir neçə sərgi keçirilmişdi.\nQardaşım oğlu Rza isə riyaziyyat sahəsində çox güclü idi və o da Paris Politexnik İnstitutunda təhsilini uğurla başa vurdu.\nFərəhin Parisdə olduğu bütün müddət ərzində biz yalnız məktub vasitəsilə əlaqə saxlayırdıq. Təkcə bir dəfə qardaşım Parisə gedib oğlu Rzanın və qızım Fərəhin həyat və təhsil şəraiti ilə tanış oldu və İrana qayıtdı.\nO vaxtlar iranlı tələbələr daha çox Almaniyada və Fransada təhsil alırdılar.\n1958-ci ilin əvvəllərində Fərəh mənə təmtəraqlı bir məktub yazıb bir iranlı gəncə ərə getməsinə icazə istədi. Məktubla birgə o mənə bir fotoşəkil də göndərmişdi ki, orada Fərəh Parisdəki yaxın dostları ilə əks olunmuşdu. Bu şəkil indi də məndədir. Şəkildəki şəxslərdən biri xanım Nahid Külhərdir ki, bir fransıza ərə getdi və daha İrana qayıtmadı. Başqa birisi Leyla Əmir Ərcümənddir ki, indi də Fərəhin yaxın rəfiqəsidir və onunla bacı kimidir. Kərim Paşa Bahaduri də bu şəkildə Fərəhin yanında dayanıb.\nMən Fərəhin məktubuna hələ cavab yazmamışdım ki, ondan daha bir şəkil aldım. Məhəmmədrza Parisə səfər edərkən iranlı tələbələrlə görüşmüşdü. Fərəh də bu şəkildə Parisdə təhsil alan iranlı tələbələr arasında idi.\nMən Fərəhə yazdım ki, evlənmək şəxsi bir işdir və bu barədə qərar qəbul etmək onun öz ixtiyarındadır, amma yaxşı olar ki, hər şeyi əməlli-başlı araşdırsın və hərtərəfli ölçüb-biçsin, hətta bununla əlaqədar Rza Qütbi ilə də məsləhətləşə bilər.\nQardaşım öz oğlu Rza ilə tez-tez məktublaşırdı və Fərəhin Parisdəki həyatı barədə daha çox məlumata malik idi, amma heç vaxt mənə deməmişdi ki, Fərəh Parisdə yaşadığı dövrdə siyasi fəaliyyətə cəlb olunub.\nSonralar başa düşdüm ki, qızım uşaqlıqda çəkdiyi əziyyətlərin təsiri ilə, həmçinin həssas, humanist və ədalətsevər xarakteri sayəsində Parisdəki iranlı tələbələr arasında fəaliyyət göstərən siyasi qruplara qoşulub. Fərəhin tələbə yoldaşlarından biri – Tudə partiyasının fəallarından olan Ənuşirəvan Rəis Firuz Fərəhi bu partiyaya təqdim etmiş və Fərəh də həmin partiyanın tələbə təşkilatının üzvü olmuşdu. Tudə partiyası 1953-cü ildə İranda qeyri-qanuni elan olunmuşdu və hökumət bu partiya ilə amansız mübarizə aparırdı.\nO vaxtlar xaricdəki iranlı tələbələrin məsələləri ilə Xarici İşlər Nazirliyi məşğul olurdu və tələbələrə valyuta göndərilməsi də bu nazirlik vasitəsilə həyata keçirilirdi. Fərəhin Parisdə oxuduğu ilk iki ildə biz heç bir problemlə üzləşmirdik. Lazımi məbləğdə pulu hazırlayıb Xarici İşlər Nazirliyində valyutaya çevirir və hər ay ona 150 tümənə bərabər Fransa frankı göndərirdik. Amma üçüncü ildən etibarən o, pulun çatmaması və ya gec çatması ilə bağlı şikayətlənməyə başladı. Bu səbəbdən mən və qardaşım dəfələrlə Xarici İşlər Nazirliyinə müraciət edirdik və orada çoxlu suallar və xəbərdarlıqlarla qarşılaşırdıq.\nO illərdə Tudə partiyası gənclər arasında ən populyar siyasi təşkilat idi. Gənclər cavanlıq ruhunun və dövrün özünəməxsus atmosferinin təsiri altında ədalət və bərabərlik ideyalarına güclü meyl göstərirdilər. Tudə partiyası cazibədar şüarlar irəli sürür və İranın geriliyindən, mülkədar-rəiyyət sistemindən və bir çox digər məsələlərdən narazı olan gəncləri özünə tərəf çəkirdi. Fərəh də bu baxımdan istisna deyildi.\nParisdə Fərəhin Kərim Paşa Bahaduri ilə izdivacı məsələsi ortaya çıxanda Rza buna etiraz etmiş və Fərəhə məsləhət görmüşdü ki, İrana gedib həm anasını görsün, həm də bu məsələni ailədə hərtərəfli müzakirə etdikdən sonra bir qərara gəlsin. Fərəh əvvəllər həmişəlik Parisdə qalmaq fikrində idi, hətta məktublarında irsrarla xahiş edirdi ki, mən də Parisə mühacirət edim, amma Rza Qütbinin təkidləri nəticəsində qəflətən İrana gəldi.\nFərəhin gəlişi bizim üçün çox gözlənilməz idi. Dörd il, hətta bir qədər də artıq olardı ki, mən yeganə övladımı görməmişdim. Bu görüş sanki mənə yeni ruh verdi. Birlikdə Rəştə qohumlarımızı görməyə getdik.\nLeyla Əmir Ərcümənd də Fərəhlə birlikdə Tehrana gəlmişdi. Leyla Avropada dinini dəyişib katolik məzhəbini qəbul etmişdi. Mən Fərəhin də tamam dəyişdiyini hiss edirdim. Əlbəttə, «Janna d`Ark» məktəbində oxuyub təhsilini davam etdirmək üçün Fransaya gedən, bütün uşaqlıq, yeniyetməlik və gəncliyini fransız müəllimlərlə ünsiyyətdə keçirən bir qızın bu həddə Qərb, ilk növbədə Fransa tərbiyəsini götürməsi təəccüblü də deyildi.\nFərəh qız olsa da, hər dəfə ona baxanda istər-istəməz rəhmətlik ərim gözlərim önündə canlanırdı. Onun atasına oxşarlığı təsvirəgəlməz bir həddə id. Fərəhin hərəkətləri, danışıq tərzi və hətta səsi də ona atasından keçmişdi.\nFərəh iki aydan çox Tehranda qaldı. O xoş günlər çox sürətlə ötüb keçdi. Rza kommunist fəaliyyətinə görə İrana qayıtmağa cürət etmirdi, amma Fərəh, özünün dediyinə görə, İrana gələndə heç bir çətinliklə üzləşməmişdi. O, ağlına da gətirmirdi ki, Parisdə yaşayan iranlı tələbələrin konfederasiyası tərəfindən təşkil olunmuş nümayişlərdə bir neçə dəfə iştirakına görə adı İran hökumətinin müxalifləri siyahısına düşüb.\nBiz Tehranda Fərəhin izdivacı məsələsində razılığa gəldik. Fərəh öz pərəstişkarını çox tərifləyirdi. Məlum oldu ki, onlar Fərəhin Parisə gəldiyi ilk çağlarda tanış olublar və əksər vaxtlarını bir yerdə keçiriblər. Əlbəttə, İranın adətləri və dini qayda-qanunlarının tələb etdiyi kimi, Fərəhlə Kərim Paşanın dostluğu təmiz və adi səciyyə daşıyıb. Fərəh mənim razılığımı gördükdə, etiraf etdi ki, onlar dostlarının və Parisdəki iranlı tələbələrdən bir neçəsinin iştirak etdiyi xudmani bir məclisdə rəsmən nişanlandıqlarını elan ediblər.\nFərəhin Parisə qayıtmasına bir neçə gün qalmış birlikdə Tehran bazarına getdik ki, onun özü ilə aparması üçün müəyyən şeylər alaq. Yadımdadır ki, Baharıstan meydanında bir kömür samovarı aldıq. Aldığımız şeylər arasında bir Qaşqay kilimi də vardı.\nQərarımız belə oldu ki, Fərəh Parisə qayıdandan iki-üç ay sonra mən də Parisə gəlim və yeganə övladımın toyunda iştirak edim. Qardaşım Məhəmmədəli neçə müddət idi ki, oğlu Rzanı görmürdü və Rza da, dediyim kimi, İrana gələ bilmirdi. Buna görə Məhəmmədəli də bu şəraitdən istifadə edib söz verdi ki, mənimlə birlikdə Parisə gedəcək və bacısı qızının toyunda iştirak edəcək.\nİnsan ömrü boyu qarşıdakı günlər, həftələr, aylar və illər üçün planlar qurur, xoş xəyallara dalır, özünü gözəl səhnələrdə təsəvvür edir, amma bilmir ki, tale onun həyatının bir neçə saniyə sonrası üçün nələr hazırlayıb. Mən hərdən tək qalanda özümün enişli-yoxuşlu bütün keçmişimi kino lenti kimi gözlərim önündən keçirirəm və bu nəticəyə gəlirəm ki, bizim dünyamızda naməlum qüvvələr var – biz onları görmür və hiss etmirik, amma bizim taleyimiz, həyatımız və ölümümüz əslində bu qüvvələr tərəfindən müəyyən olunur! Çox zaman adi bir təsadüf insanların həyatını nəzərdə tutduqlarından tam fərqli bir məcraya salır. Bəzən insan öz işinin nəticəsinə baxıb bu nəticəni doğuran keçmişə nəzər salanda, yəqin edir ki, neçə illər öncə baş vermiş və bu nəticəyə gətirib çıxarmış hadisə heç də gözlənilməz bir təsadüf olmayıb, əksinə, bizi əhatə edən həmin naməlum qüvvələr çox uzaq keçmişlərdən bizi bu məcraya salıb və istiqamətləndirib.\nQızım Fərəhin həyat tarixçəsi bunu təsdiqləyən ən parlaq nümunədir. Saysız çətinliklər və əziyyətlərlə böyüyən yetim bir qız elə həmin əzablı həyatın doğurduğu həssaslıq və ədalətsevərlik sayəsində xüsusi siyasi fəaliyyətə cəlb olunur və bu fəaliyyət onun hökumətlə toqquşmasına gətirib çıxarır, amma hamı üçün xoşagəlməz nəticələr verən bu toqquşma müstəsna hal kimi onun xoşbəxtlik və səadətinə səbəb olur!\nFərəh Parisə qayıtmasına bir neçə gün qalmış pasportunun vaxtını uzatmaq və valyuta ilə bağlı məsələləri həll etmək üçün Xarici İşlər Nazirliyinə getdi və günortaya yaxın qorxu qarışıq narahatlıq içərisində evə gəlib dedi: «Xarici İşlər Nazirliyində sənədlərimin vaxtını uzatmaqdan imtina etdilər və dedilər ki, mənim adım əlahəzrətin ən fəal müxalifləri siyahısına düşüb!»\nOna üzərində nömrə olan bir parça kağız da verib demişdilər ki, gələn həftə qəti nəticəni bilmək üçün yenidən Xarici İşlər Nazirliyinə müraciət etsin...\nBərk narahat olduq. Bu, elə bir ittiham idi ki, bizim nəslimizi yox edə bilərdi.\nO vaxtlar general Teymur Bəxtiyar SAVAK-ın rəisi idi. Onun qəddarlığı haqqında dastanlar danışırdılar, hətta deyirdilər ki, əlahəzrətin göstərişlərinə belə məhəl qoymur. Yubanmadan qardaşımın evinə gedib onun gəlişini gözləməyə başladıq. O zaman qardaşım Planlaşdırma və Büdcə təşkilatının nəzdindəki bir tikinti şirkətinə rəhbərlik edirdi və nüfuzlu dost-tanışları vardı.\nMəhəmmədəli evə qayıdan kimi Fərəh həmin gün başına gələn macəranı ona nəql elədi. Məhəmmədəli bizi sakit və soyuqqanlı olmağa çağırıb özü kiminləsə telefonla danışdı və ondan kömək istədi. Sonradan bildim ki, Planlaşdırma və Büdcə təşkilatı rəisinin qardaşı ilə danışırmış. Həmin telefon söhbətindən sonra bir qədər rahatlıq tapdıq, çünki qardaşım dedi ki, dostu xaricdə oxuyan iranlı tələbələrin işləri üzrə idarənin rəisi Ərdəşir Zahidinin özü ilə danışacağına söz verib.\nBu xeyirxah şəxs tikinti sahəsində fəaliyyət göstərən Əhmədəli Ebtehac idi. Onun çox nüfuzlu qardaşları vardı ki, onlardan biri Planlaşdırma və Büdcə təşkilatının rəisi və əlahəzrətin etibarlı adamı idi, digəri isə bir müddət Tehranın meri və eləcə də İran Milli Aviasiya idarəsinin rəisi olmuşdu.\nƏhmədəli Ebtehac qardaşlarından birinin, dəqiq yadımda deyil, Əbülhəsən xanın, yoxsa Qulamhüseyn xanın, vasitəsilə Məhəmmədəli Qütbinin bacısı qızını Ərdəşir Zahidiyə tapşırdı və bununla da işlər tamamilə yeni bir məcraya düşdü.\nBunu yalnız bilir böyük Yaradan\nKi, fələk çıxacaq hansı oyundan.\nErtəsi gün Xarici İşlər Nazirliyindən qardaşımın evinə zəng vurub dedilər ki, idarə rəisinin özü Fərəh Dibanı görmək və onun problemini şəxsən araşdırmaq istəyir.\nBir qayda olaraq, qızımın vəziyyətində olan tələbələrə İrana gəldikdən sonra ölkəni tərk etmək qadağan edilir və onlar bütün ictimai hüquqlardan məhrum olurdular. Teymur Bəxtiyarın başçılıq etdiyi SAVAK belə məsələlərdə hədsiz amansızlıq nümayiş etdirirdi. Çox vaxt bu cavanlar nəinki təhsilini davam etdirmək və işə götürülmək hüququndan məhrum olur, hətta uzunmüddətli həbsə məruz qalırdılar.\nMən və qardaşım tapşırılma nəticəsində müəyyən qədər arxayınlaşsaq da, yenə qorxurduq ki, birdən Fərəh Xarici İşlər Nazirliyində gözlənilməz problemlə üzləşər, yaxud həbs olunar. Odur ki, onunla bərabər Xarici İşlər Nazirliyinə yollandıq. O vaxtlar bu nazirlik Füruği küçəsində zabitlər klubunun qarşısında yerləşirdi. Qardaşım «3 isfənd» küçəsinin yaxınlığında tikdirdiyi yeni yaşayış binasının sənədini də özü ilə götürmüşdü ki, işdir, birdən məsələ məhkəməyə gedib çıxsa, sənədi təqdim edib Fərəhin həbsinin qarşısını alsın. Əlbəttə, bu, yalnız bir ehtimal idi və biz Ərdəşir Zahidi ilə dost olan Ebtehac qardaşlarının tapşırığını nəzərə alıb bilirdik ki, məsələ sadəcə bir töhmət və nəsihətlə, yaxud bundan sonra dövlət əleyhinə fəaliyyətlərdə bulunmamaq barədə iltizam alınması ilə bitəcək.\nO vaxtlar Tehranda iri və dəbdəbəli binalar çox deyildi. Xarici İşlər Nazirliyinin yerləşdiyi rayon Rza şah dövrünün sonlarında tikilmişdi. İran Milli Neft Şirkətinin (sonralar Baş poçtamtın) Sepəh küçəsindəki binası, Xarici İşlər Nazirliyinin Füruği küçəsindəki binası, onunla üzbəüzdə Zabitlər Klubunun binası və Baş Polis İdarəsinin binası bu rayonu başqalarından fərqləndirirdi. Baş Polis İdarəsinin çox gözəl və göz oxşayan binasını alman mühəndisləri Pasarqad sarayının planı əsasında tikmişdilər. Xüsusən Təxti-Cəmşiddəki sütunları xatırladan uca sütunlar bu rayona özəl bir atmosfer bəxş edirdi. Camaat arasında bura «Baği-milli» deyirdilər.\nBizi Fərəhlə birlikdə Xarici İşlər Nazirliyinin binasına daxil olmağa qoymadılar və Fərəh təklikdə içəri keçdi. Mən qardaşımla birgə ətrafda gəzişməyə və gözəl binalara tamaşa etməyə başladım. Gözümü binalara dikib onları seyr etməklə çalışırdım ki, qardaşım göz yaşlarımı görməsin. Özümdə deyildim. Əzab-əziyyətlə dolu keçmişimi, uşaq ikən atamı, gənc ikən ərimi və anamı necə itirməyimi xatırlayırdım. Təbrizdə müttəfiqlərin hakimiyyəti altında yaşadığım günləri xatırlayırdım ki, bir qarın çörəyə də möhtac idim. O günləri xatırlayırdım ki, çörək od qiymətinə idi və hər gün şəhərin bir yerində «çörək davası» düşürdü, qara və keyfiyyətsiz çörəyin satıldığı dükanların qarşısında neçə-neçə adam ölürdü. O günləri xatırlayırdım ki, ona-buna paltar tikməklə dolanışığımı təmin edir və yeganə övladımın təhsil xərclərini ödəyirdim...\nÖzlüyümdə bu problemin həll olunacağına əminlik duysam da, ürəyim çırpınırdı. Fərəh kefikök və gülümsər halda Xarici İşlər Nazirliyinin binasıdan çıxamayınca, rahatlıq tapmadım.\nFərəh dedi ki, bu gün nazirliyin işçiləri ona tam fərqli münasibət göstəriblər və hətta Xarici İşlər Nazirliyində, yaxud İranın Parisdəki səfirliyində işləməyi də təklif ediblər! Sonra ona hansı sualların verilidiyi barədə danışdı. Fərəhi ailə vəziyyəti və təhsil şəraiti ilə bağlı xeyli sorğu-suala tutmuşdular. Qızım fransız və ingilis dillərində sərbəst danışdığından, hətta fransızcanı ana dilindən də yaxşı bildiyindən, ona demişdilər ki, tərcüməçi və mütəxəssis kimi İranın Fransadakı səfirliyində çalışa, yaxud Xarici İşlər Nazirliyində işə götürülə bilər. Axırda da növbəti həftənin çərşənbə axşamına vaxt qoymuşdular ki, Xarici İşlər Nazirliyinə gəlib pasportunu və sənədlərini götürsün.\nRahat nəfəs alıb evə qayıtdıq. Növbəti həftə daha heç bir təhlükə hiss etmədiyimizə görə Fərəh təkbaşına Xarici İşlər Nazirliyinə yollandı. Elə həmin gün onun taleyi dəyişdi, qarşısında yeni bir yol açıldı və bir il keçməmiş İranın birinci xanımı məqamına yüksəldi!\nFərəhin danışdığına görə, Xarici İşlər Nazirliynə çatan kimi ona demişdilər ki, ağayi-Ərdəşir Zahidi onun doldurduğu anketi oxuyub və onu görmək istəyir.\nƏrdəşir Zahidi əlahəzrət şahın kürəkəni idi, hər yerdə ona «ağayi-Zahidi» deyirdilər, onun harada və hansı vəzifədə işləməsinin elə bir əhəmiyyəti yox idi. Onun atası general Zahidi qiyamın yatırılmasında və şahın hakimiyyətə qayıtmasında mühüm rol oynamış, bu da onun Pəhləvi ailəsi ilə yaxınlaşmasına səbəb olmuşdu və son nəticədə Məhəmmədrza böyük qızı Şahnaz xanımı mühəndis Ərdəşir Zahidiyə ərə vermişdi.\nFərəh Zahidinin kabinetinə daxil olan kimi o, iranlı bir qızın Paris Politexnik İnstitutundan mühəndislik diplomu almasından məmnunluq duyduğunu bildirmişdi. O vaxtlar İranda təhsilli adamlar az idi, xüsusən qadınlar arasında mühəndislik və doktorluq diplomuna malik şəxslərə nadir hallarda rast gəlinirdi. Zahidi Fərəhin həm də dizayner və rəssam olduğunu və iki xarici dildə – fransız və ingilis dillərində sərbəst danışdığını biləndə, ona daha böyük ehtiram göstərmiş və nəhayət, onu öz evlərinə – şahın qızı Şahnaz xanımla görüşməyə dəvət etmişdi.\nŞahnaz Məhəmmədrzanın böyük qızı və Misir kralı Faruğun bacısı Fövziyyə ilə birinci nikahından olan ilk övladı idi. Bir vaxtlar Tehranda Fövziyyə adına iri bir meydan vardı, Fövziyyə şahdan boşanıb İrandan gedəndən sonra həmin meydanın adını «Şahnaz meydanı» qoydular. İndi bilmirəm, o meydan necə adlanır.\nŞahnaz gözəl bir qız idi və anası Fövziyyəyə çox oxşayırdı. Camaat Fövziyyənin evlilik həyatının uğursuzluğuna, ərindən boşanıb İranı tərk etməsinə və azyaşlı qızının tək qalmasına görə Şahnaza xüsusi münasibət bəsləyirdi. Mən özüm heç vaxt Şahnaz xanımı görməsəm də, ürəyimdə ona bir bağlılıq hiss edirdim.\nArtıq dediyim kimi, Fərəh Xarici İşlər Nazirliyindən qayıdıb həmin xəbəri həyəcan və şövqlə mənə çatdırdı və dedi ki, şahın kürəkəni şəxsən onu öz evlərinə – Şahnaz xanımla görüşməyə dəvət edib. Mən bu xəbəri necə yozmalıydım? Cavan qızı olan bütün analar bu xəbərin məndə doğurduğu narahatlığı başa düşə bilərlər. Məsələni qardaşıma bildirəndə, o da mənim narahatlığıma şərik oldu.\nFərəh isə çəkinmədən bu dəvəti qəbul etmişdi. Onun bu görüşə getməyə meylli olduğunu görüb təklif etdim ki, mən də onunla gedim, amma Fərəh bildirdi ki, yalnız onu dəvət ediblər (Ərdəşir Zahidi bu gözlənilməz dəvəti səsləndirəndə qızcığaz özünü əməlli-başlı itiribmiş və soruşmaq ağlına gəlməyib ki, anasını da özü ilə gətirə bilər, ya yox).\nNə isə, xeyli götür-qoy etdik. Hamıdan çox qardaşımın arvadı Luiz Səmsami Fərəhin Şahnaz xanımın görüşünə getməyinin tərəfdarı idi və belə hesab edirdi ki, bu görüşə getməmək bir növ hörmətsizlik olar. Qardaşım dedi ki, əgər dəvət Şahnaz xanım tərəfindən olmasaydı və Ərdəşir Zahidi bu dəvətin məqsədinin şahın qızı ilə görüşmək olduğunu deməsəydi, onu rədd etmək olardı, amma şahın böyük və sevimli qızının görüşünə getməmək düzgün sayıla bilməz. Mən özüm də düşünürdüm ki, əgər Fərəh bu görüşə getməsə, çətinliklərlə üzləşə bilər, onun tələbəlik dövründə hökumətə müxalif olması məsələsi yenidən qalxar və qızım üçün gözlənilməz problemlər yaranar.\nO anlarda bizim heç birimizin ağlına gəlməyən bir şey vardısa, o da bu idi ki, Ərdəşir Zahidinin evinə gedib şahın qızı ilə görüşmək Fərəhin Məhəmmədrza ilə izdivacının müqəddiməsi olacaq.


"Ailənizin büdcəsini necə yaymaq olar" məqaləsində, sizin gəlirləriniz xərcləri keçməməyiniz üçün ailənizin büdcəsini necə iqtisadi şəkildə planlaşdırdıracağınızı bildirəcəyik. Gənc bir ailə birlikdə yaşamağa başlayanda, onlar da pul münasibətlərini planlaşdırırlar. Hər biri ayrı-ayrı yaşadıqda, büdcəni nəzərə almaq daha asan idi. Hər kəs xilas olmağı bacarmayacağını bilirdi, nə üçün imtina edilə bilərdi, çünki hər kəs öz ehtiyaclarını bilirdi. Ailə həyatında nəzərə alınmalı və öz yarım ehtiyaclarını nəzərə almalıdır. Daha çox pul var görünür, çünki artıq iki maaş var, amma hələ də kifayət qədər pul yoxdur.\nHəyat birlikdə iqtisadi cəhətdən sərfəlidir. Ailənin büdcəsini necə planlaşdırmaq üçün bir neçə variant təklif edirik. Birincisi, iki tərəfdaş qazandıqdan sonra nəzərdən keçirək, hər bir həyat yoldaşı bir ailədə "pul kisəsi" qoyur və zəruri olduğu təqdirdə oradan pul çəkir.\nAilənin büdcəsi bu, həyat yoldaşı və ərinin əmək haqqının çox fərqli olduğu planlaşdırılır. Bu üsul, eyni maraqlara sahib olan cütlər üçün uyğun gəlir, bu yol büdcəni planlaşdırmaq üçün bir yol olmayacaq, lakin vəsaitlərin ayrılması üsuludur. Birinin gəlirləri fərqli və eyni zamanda bir-birindən olduqca güclü olduqda, ən az qazanc əldə edən birinin inkişafı üçün heç bir təşviqi yoxdur. Büdcə planlaşdırmasının belə bir variantı tez-tez itirilir.\n"Ailə piggy bank" daha mütərəqqi sayılır. Gəlir 2 hissədən ibarətdir: şəxsi və ictimai. Bundan əlavə, ailənin bir planı nədir: şəxsi və ümumi ehtiyaclar. Yoldaşların hər biri ailə ehtiyacları üçün kəmər bankında sabit məbləğ verir, diş pastası, tualet kağızı və s. Ola bilər. Amma təcrübə göstərir ki, bu üsul yalnız xərcləri artırır.\nQarşılıqlı yanaşma "zərflərdə" pulun paylanmasıdır. Bu vəziyyətdə ailə xərcləri şəxsi xərclərdən üstündür. Və bu vəziyyətdə vasitələri dağıtmaq daha çətindir. Bəzi boş zərflər alınır, ailə xərclərinə görə imzalanır. Həyat yoldaşının zərflərində eyni miqdarda bir kənara qoydular.\nZarfların hər birində nə qədər pul yatırdığını öyrənin, yalnız uzun bir hesabdan sonra. Pulun zərflər üzərində yayıldıqdan sonra qalan pul miqdarı şəxsi qənaət hesab olunur. Amma şəxsi təhlükəsizliyin olmayacağına görə əmək haqqının fasulye nisbəti az olan həyat yoldaşının təhlükəsi var. Ancaq bu üsul daha çox şəxsi pul vəsaiti istəyirsən, daha çox işləməlisiniz.\nYalnız bir yoldaşın işləyən bir ailə düşünün.\n1. Xərcləri hesablayırıq. Və sonunda, qazandığımızdan daha çox sərf etdiyimizə əmin ola bilərsiniz. Bütün xərcləri 3 ay ərzində hesablayacağıq.\n2. Biz qazanılmış pulun 10 faizini saxlayırıq.\n3. Xərclərin kəsilməsi. Biz bunu əsas qazana və əmək haqqı olmadan oturan şəxsə edirik.\n4. Alış-verişə getməyi öyrənmək, düşüncə tərzinə deyil, planlaşdırmaq lazımdır.\n5. Hiper supermarket üçün siyahı ilə gedirik. Hipermarketlərin qiyməti olduqca əlverişlidir və qəsdən satın alsanız, pul qazanmaq olar. Kiçik bir araba alırıq, buna görə boş yerimizi mümkün qədər tez psixoloji olaraq doldurmağa çalışırıq.\nSaxlanmaya başlamaq üçün bir neçə sadə ipucu\nEnerji qənaət edən yüngül ampüller, suyun iqtisadi drenajı olan bir tualet, su üçün sayğaclar quraşdırın. Və sonra icarə 30% azalacaq. Əgər gecə və gündüz elektrik enerjisi ödəyirsinizsə, yuyulma və qabyuyan maşını 23 saat sonra, 3 dəfə daha ucuz elektrik enerjisi ilə işləməyə məcbur edir.\nSəyahət kartlarını alırıq. Metroda kart bir gündə bir dəfədən çox metroya gedirsinizsə, üç aydır "özünü doğruldur" edə bilər.\nBir avtomobil varsa, bir çox pul benzininə gedər. Bir qaz stansiyasında yanacaq verərkən, onlara bir endirim kartı istəyə bilərsiniz. Hər litr üçün 1 rubla qənaət etsəniz, ayda 200 rubadan çox qənaət edə bilərsiniz. Mümkünsə biz şəhərdə deyil, avtomobili doldururuq. Avtomobilin yüklənməsinə, tıxaclar qarşısını almağa ehtiyacınız yoxdur, sonra yanacağa bir neçə rubl saxlaya bilərsiniz.\nÇıxarılan olmayan məhsullar (makaron, taxıl, şəkər) böyük qruplarda alınır. Həm də məişət məmulatlarının (süngər, sabun, ev kimyası) biz toplu olaraq alırıq.\n1. Bir çox insanlar, maaş alıb, satın almağı tələsdirirlər və belə olmadan satın ala biləcək satınalmalar da var. Gəlin sabah bütün alışları təxirə salaq. Bu "dükan atəşi" tamamilə yox olacaq, ya da zəifləyəcək. Səhər təzə bir baş üzərində ilk satın almanız lazım olan şeyə qərar verə bilərsiniz.\n2. Narahatlıq üçün kiçik bir çanta alın və xərcləmədən və ya baxmadan kiçik bir dəyişikliyi tökün. Qənaət əvəzi tükəndiğinde, bu cüzdanda kifayət qədər yaxşı bir məbləğ yığıldığına şahid olursunuz.\n3. Kredit götürməyin, əgər varsa, həddindən artıq zərurətdir. Ancaq onu gözləmədən ehtiyac duyduğunuz zaman verməlisiniz. Borcunuz olduğunda, bütün pulları bir dəfə geri qaytarın, lakin qismən deyil.\n4. Zəif keyfiyyətdə 2 və ya 3 az şey satın etməyin, buna görə də büdcə miqdarı qazanacaqsınız.\n5. Malların əvvəlcədən tərtib edilmiş bir siyahısı ilə mağazaya gedin və bir şey yazmayı unutduğunuzda siyahıdan çıxmayın. Sabah qayıda bilərsiniz. Gözəl rəngli qablaşdırma ilə aldanmağa ehtiyac yoxdur, malların keyfiyyətinə təsir etmir, ancaq dəyərini artırır.\n6. Ailənin inkişafı üçün pul qazanmağa qərar verən bir qadının məsləhətinə əməl edin. Hazırladığı zaman bir plastik kartı sifariş etməyi məsləhət görüb, onu bir araya getməlisiniz. Sonra kart sahibinə çevrilir, ikincisi pin-kodunu xatırlayır. Bu məlumatlar bir-biri ilə əvəz edilməməlidir. Bu metod çox üstünlüklərə malikdir, alışlar qarşılıqlı razılığa əsasən aparılır və ailənin xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Həyat yoldaşınızla banka getdiyinizdə, puldan pul çəkmək üçün fikrinizi dəyişə və səhv satın ala bilərsiniz.\nBəlkə kimsə bu qəribəni tapacaq, ancaq maliyyə mənafeyini gəlir səviyyəsinə görə deyil, nə qədər yaşadığınıza görə müəyyənləşdirir.\nVasitə ilə yaşayan nədir? Bu, özünüzdə olan hər şeyi imtina etməli və pul qazanmaqdan xoşagəlməz əyləncələr deməkdir. Düzgün yayılması üçün pula ehtiyacınız var. Əlbəttə ki, daha çox istəyirəm.\nHər hansı bir məbləğdə başqa bir əmək haqqı qazanmaq çətin ola bilər və kreditlər üçün nə ödəməyi bilməyəcəksiniz və həyatınızda kiçik sevinclərdən zövq alarsınız.\nSonuncu variant pul üçün hörmət və ailə büdcəsi qurma qabiliyyətini tələb edir.\nBiz ailənin büdcəsini nəzərdən keçirəcəyik, sonra hər bir vicdanla qazandığımız dürüst pulun hər ay olduğu yerləri başa düşəcəyik. Daha sonra xərcləri planlaşdırır, böyük satınalma üçün pul qazanır və pul qazanır.\nYaxşı düşünülmüş və müntəzəm olaraq hazırlanmış ailə büdcəsi sabitlik və inam hissi verir. Büdcənizi düşünün və rahatlıqla yatın.\nAilənin büdcəsini idarə etmək üçün bir çox kompüter proqramı var. Onların yalnız çatışmazlığı onlar bütün hallar üçün uyğun və çox yaxşıdır. Amma biz özünəməxsus, öz işimizə ehtiyacımız var. Həmişə belə çətin mühasibat varmı?\nŞəxsi dəftərdə və ya gündəlikdə yazmanın ən asan yolu xərclərin və gəlirlərin sadə bir qeydidir. Məhkəmə və səhvlər vasitəsilə biz üçün əlverişli olan yazının formasını tapa bilərsiniz.\nBir hesabatda bir ay və xərclər üçün alınan bütün pulları yazırıq. Son rəqəmlər üçün bir yer olması arzu edilir. Bütün masa gözləriniz qarşısında olacaq və asanlıqla təhlil edə bilərsiniz. Sizə 13 cədvəl, bir aylıq bir hesabat və illik hesablamalara ehtiyac olacaq.\nGəlirlərlə, hamımız başa düşürük ki, bu hissədə bütün ailə üzvlərinin gəlirləri və əlavə gəlirlər daxildir: hədiyyələr, mükafatlar, pensiyalar, fayda və s.\nBiz xərcləri məqalələr və qeydlər vasitəsilə yayırıq, qida, tibbi xərclər, nəqliyyat, kommunal, geyim, qida və sair ola bilər.\nSonra xərclərin paylanması mərhələsində bəzi problemləri həll edə bilərsiniz. Ərzaq sağlam qida haqqında fikirlərinizə uyğun gəlirsə, balanslaşdırılmışdır və ərzaq üçün kifayət qədər məbləğlər sərf edirsiniz, onda hər bir qida növü üçün ayrı qrafik yaratmaq lazım deyil. Burada hər şey yaxşıdır və başqa yerlərdə xilas etmək üçün fürsət axtarır. Sandviç yeyirsinizsə, pulunuz heç bir şeyə girmir, onda satın alınan yarı bitmiş məhsullara, süd məhsulları, balıq, ət və tərəvəzlər üçün nə qədər pul sərf edəcəyinizi yazmalısınız.\nBəzi insanlar bütün xərcləri 3 qrupa bölür - istədiyiniz ödənişlər, zəruri ödənişlər və məcburi ödənişlər. Artıq hər bir qrupun içərisində xərc maddələrinə görə onları dağıtmaq lazımdır. Daha sonra pulun yayılmasını asanlaşdıracaq, pulun hansı qrupdan çıxacağı, gözlənilməz xərclər üzündən, çuxurları bağlayacaq. Mütəmadi olaraq ödənilməli olan xərclər, onların məbləği sizə asılı deyil, onları bir məqaləyə - "daimi ödənişlərə" birləşdirməlisiniz. Burada hər şey sizin xüsusi ehtiyaclarınıza və istəyinizə bağlıdır.\n"Müxtəlif" və ya "digər" xərclərin maddələri sizin üçün məcburidir. Orada daima çox kiçik xərclər var, hansı ki getmək bilməyəcəksiniz və tez-tez olduqca maddi rəqəmlərə çatdıqda. Burada bunun niyə baş verdiyini düşünmək lazımdır. Ehtimal ki, ailənizdən bir nəfər hər hansı bir zibil alır, ancaq ucuzdur.\nBütün növ gözlənilməz xərclərə neçə ay pul sərf etdiyinə diqqət yetirmək lazımdır. Gələcəkdə planlaşdırılan büdcəyə müəyyən məbləğlər təqdim edəcəyik. Bayramlar, ailə bayramları və tətillər üçün xərcləri planlaşdırmağı unutmayın. Böyük bir alış üçün pul toplayırsanız, bu pulları ayrı bir qutuda yerləşdirməlisiniz. Ayrı sütunda borclar və kreditlər üzrə ödənişlər olacaq.\nAyın sonunda biz ev iclaslarında yekunlaşır və müzakirə edəcəyik. Xərcləri izləmək, saklamaq, gələcək xərcləri planlaşdırmaq, həmçinin ailə fərqlərinizi həll etmək imkanı var.\nBəzi statistika yığılana qədər planlaşdırmanın bir növü barədə danışmaq çətindir. İlk ayın nəticələrinə əsaslanaraq nəticələr əldə edə bilərik. Xərclərinizi bilmək üçün, pulun qalan hissəsini nəyin qaçdığını yoxlaya bilərsiniz.\nBəlkə bütün bu qeydlərə baxaraq, sadəcə impulsiv olaraq satın aldığınız lazımsız əşyalara nə qədər pul xərcləndiyini görəndə dəhşətə düşəcəksiniz. Bəzi xərclərdən sonra, sonradan olduğu kimi, ortaya çıxdı ki, imtina etmədən zərər görmədən mümkün oldu və bu pul bəzi digər ehtiyaclara yönəldildi.\nRəqəmləri təhlil edərək, hansı məhsulların artıq alındığını və məhsulların böyük miqdarda alınması lazım olduğunu başa düşmək mümkündür. Və eyni zamanda böyük paketlərdə satın almaq üçün lazım olan məhsulları anlamaq lazımdır.\nİndi biz bütövlükdə ailə büdcəsini necə bölüşdürəcəyimizi bilirik. Təcrübəli maliyyəçi kimi çıxış etməlisiniz, mühasibatdan analizə keçməlisiniz və sonra planların həyata keçirilməsi və planlaşdırılması üçün.\nDuş kabinləri - qəşəng və rahat bir obyekt\nVizyonu necə qoruyub saxlaya bilərik?\nEvdə döş baxımı\nƏt və düyü ilə patties\nSaç tökülməsinə qarşı vurur\nCildimizin tonik ehtiyacımız varmı?\nToyuq köftesi ilə İtalyan şorbası\nBir kişi qrupunda bir qadından necə xilas ola bilər?


Azərbaycan müxalifətinin yeni birlik modeli təklif olunur\nSiyasət 4 Dekabr 2008 13:58 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı, 04 dekabr/ Trend , müxbir A.Hüseynbala/ Azərbaycanın müxalif Demokrat Partiyası (ADP) müxalifətin koalisiyası üçün yeni birlik modeli təklif edib. Partiyanın sədri Azərbaycan müxalifətinin yeni birliyinin yalnız beş-altı partiyanın iştirakı ilə yaradılacağını mümkün sayır.\n"Yeni blokda təmsil olunacaq partiyalar yüksək səviyyədə təşkilatlanmalı, mövqeləri üst-üstə düşməli və səmimi əməkdaşlığa hazır olmalıdırlar", - cümə axşamı TrenNews-a müxalif Azərbaycan Demokrat Partiyasının (ADP) sədri Sərdar Cəlaloğlu bildirib.\nTrend - un arayışı: Müxalifətin Əməkdaşlıq Mərkəzində təmsil olunan Müsavat və Azərbaycan Xalq Cəbhəsi partiyaları müxalifətin gələcək əməkdaşlığını nəzərdə tutan layihələr hazırlayıblar.\nOnun sözlərinə görə, Azərbaycanda çoxsaylı partiyaların iştirakı ilə blok yaratmağın heç bir xeyiri olmayacaq.\n"Mənim yeni birlik üçün nəzərdə tutduğum partiyaları həm Azərbaycanda, həm də xaricdə real qüvvə kimi tanıyırlar", - Cəlaloğlu deyib.\nMüxalif partiya sədrinin fikrincə, inteqrasiya olmayan yerdə birləşmədən danışmaq, siyasi qüvvələrin guya bu gün, sabah bir yerdə olacağını söyləmək cəmiyyəti aldatmaqdır. "Birliyin alınmamasının əsas səbəbi bəzi müxalif partiyaların bunu istəməməsi ilə bağlıdır", - ADP sədri vurğulayıb.\nSağ təmayüllü partiya olan ADP 1991-ci ildə Cəlaloğlu tərəfindən təsis edilib. Partiya 2007-ci ilin yanvarınadək iqtidara qarşı radikal müxalif mövqedə olub. Yanvarda ADP-nin hakimiyyətlə dialoq qurulması ilə bağlı yeni siyasi kursu qəbul edilib. Buna etiraz olaraq keçmiş sədr Rəsul Quliyev və tərəfdarları ADP-dən imtina edərək özlərinin Açıq Cəmiyyət Pariyasını yaradıblar. Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]\nHərbi islahatlar və qoşunların döyüş qabiliyyətinin artırılması bu il də prioritet olacaq - Zakir Həsənov Gündəm 13:55


Bir gecəlik münasibət yaşadı və …\nŞotlandiyada 23 yaşlı qadın bir gecəlik münasibəti ucbatından dəhşətli xəstəliyə tutulub.\nAzNews.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Lidia Davies 2010-cu ildə cinsi münasibətdə olduğu şəxsdən infeksiyaya yoluxub. Yoluxduğu infeksiya onda akoreksiya xəstəliyinin yaranmasına səbəb olub. Belə ki, gənc xanım bir gecəlik münasibətindən sonra öz bədənindən iyrənməyə başlayıb. Buna görə də hər gün bir neçə qaşıq xörək yeməklə kifayətlənib. Bu isə onun 25 kiloya qədər arıqlamasına səbəb olub.\nLakin Lidia xəstəliyi ilə mübarizə aparıb sağalmağı bacarıb. Hətta "Raw" adlı kitab da yazıb. O, kitabda öz başına gələnləri yazaraq anoreksiya xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə kömək etmək istədiyini deyib.\nQeyd edək ki, anoreksiya xəstəliyi iştahasızlıqdan yaranır. Fiziki və ya psixoloji səbəblərdən asılı olaraq qısa və uzun müddətli, xroniki ola bilər. Bu xəstəlikdən bir çox Hollivud ulduzları da əziyyət çəkir.


Avropa İttifaqının Statistika Xidmətinin (Eurostat) məlumatına görə, bu ilin sentyabrında ittifaq üzrə (EA28) işsizlik səviyyəsi 8,5% təşkil edib ki, bu da illik müqayisədə 0,7 faiz bəndi azdır və eyni zamanda 2009-cu ilin fevralından ən aşağı göstəricidir. Bundan əlavə Avrozonada (EA19) işsizlik səviyyəsi son bir ildə 0,6 faiz bəndi azalaraq sentyabrda 10 faizə enib ki, bu da 2011-ci ilin iyunundan bəri qeydə alınan minimumdur. Hazırda Avropa İttifaqında işsizlərin sayı 20,789 mln. nəfər, Svrozonada isə 16,181 mln. nəfər təşkil edib ki, son bir ildə bu göstəricilər müvafiq olaraq 1,596 mln. nəfər və 905 min nəfər azalıb.


AutoSport və BRDC mövsümə yekun vurublar | Formula1 Azərbaycanda\nAutoSport və BRDC mövsümə yekun vurublar\nDünən gecə Britaniyanın məşhur Autosport həftəliyi Britaniya Sürücülər Klubu (BRDC) ilə birlikdə Londonun mərkəzində yerləşən Grosvenor House Hotel-də keçirilən ənənəvi […]\n05 Dekabr 2012, 14:40\nDünən gecə Britaniyanın məşhur Autosport həftəliyi Britaniya Sürücülər Klubu (BRDC) ilə birlikdə Londonun mərkəzində yerləşən Grosvenor House Hotel-də keçirilən ənənəvi illik mərasimdə arxada qalan avtoidman mövsümünə yekun vurublar.\nEkspertlər Nissan şirkətinin DeltaWing layihəsini xüsusilə qeyd ediblər. FİA həkimlərinin avtoidmanın təhlükəsizliyinə töhvələri də inovasiyalı elan olunub Dəymon Hillin əlindən mükafatı Sid Uotkinsin dual xanımı Syuzen alıb.\nƏn yaxşı ralli sürücüsü Sebastyen Löb, ən yaxşı ralli maşını isə Citroen DS3 WRC elan olunub.\nƏn yaxşı debütant adına 15 yaşlı isveçrəli sürücü Matteo Tuşer, ən gənc britaniyalı sürücü adına 17 yaşlı Ceyk Dennis layiq görülüblər – sonuncu McLaren komandasında test keçmək şansı qazanıb.\nPeter Zauber avtoidmana töhvələrinə görə alqışlanıb, Britaniyanın ən yaxşı sürücüsü isə Censon Batton seçilib. İlin ən yaxşı maşını Red Bull RB8, ilin ən yaxşı sürücüsü isə üçüncü dəfə ardıcıl olaraq Sebastyan Fettel elan olunub.\nSebastyan Fettel: “Mövsüm uzun və çətin alındı – yüksəlişlər və enmələrlə yadda qaldı. Çempionatın əvvəlində maşın mənim istəklərimə cavab vermirdi, yarışda rəqabətədavamlı olsa da, sıralanma turunda ondan maksimum nəticə ala bilmirdim. Mövsümün sonunda isə özümü sükan arxasında rahat hiss edirdim.\nBraziliyaya mən çempionatın lideri kimi gəlmişdim və yarış günü yuxudan oyananda düşünmürdüm ki, bizi müxtəlif hadisələrlə zəngin belə bir yarış gözləyir. Birinci dövrədə arxadan zərbə hiss etdim, maşın yerində fırlandı və ciddi problemlərdən qorxdum. Amma tezliklə başa düşdüm ki, bütün pisliklər artıq araxda qalıb, sonrası isə sizin hamınıza məlumdur.\nVaxt çox tez gedir. Mən BMW Sauber-də sərbəst yürüşlərdə debütü xatırlayıram, artıq beş il keçib – böyük vaxtdır, amma mən bunu hiss etmirəm. Mən inkişaf edirəm, maşını daha yaxşı başa düşürəm, təcrübə toplamışam və özümü daha müstəqil hiss edirəm.\nİnterlaqos yarışından sonra biz əla bayram keçirdik, səhər özümü yaxşı hiss etmirdim və idman zalına yollandım ki, rahatlıq tapım və hər şey yenidən başlandı…”\n15, Avqust - 06:5658\n13, Avqust - 09:4120566


Böyük Britaniya hökuməti: Koronavirus laboratoriyadan sızıb - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya\n6 aprel 2020 16:53\nYeni koronavirus Çinin Vuhan şəhərindəki bioloji tədqiqat laboratoriyasından sızıntı nəticəsində təbii yolla əmələ gəlib.\n“Report” “The Sun”a istinadən xəbər verir ki, Böyük Britaniya hökumətinin fikrincə, həm elmi rəylər, həm də təhlükəsizlik xidmətlərin bu barədə rəyləri kifayət qədər əsaslıdır.\nBelə ki, ölkənin Baş naziri Boris Consonun rəhbərlik etdiyi “Cobra” fövqəladə komitəsinin bir nümayəndəsi kəşfiyyat xidmətinin brifinqindəki nitqi zamanı təhlükəsizlik xidmətlərinin artıq sızıntının mümkünlüyü qənaətinə gəldiklərini, virusun heyvanlardan törəməsinə dair əvvəlki versiyanın isə artıq müzakirə mövzusu olmadığını bildirib.\nHökumət sözügedən mənbənin bu iddiasını qəbul etmədiyini açıqlayıb.\nBundan əvvəl Çin rəsmiləri sızıntı iddialarını “internet dedi-qoduları” olaraq səciyyələndirmişdilər. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Qenq Şianq dünya birliyinin yeni koronavirusla yanaşı həm də onun ətrafındakı müxtəlif sui-qəsd fərziyyələri, “siyasi virus”larla da mübarizə aparmaq məcburiyyətində olduğunu, sızıntı barədə iddiaların əsassız olduğunu bildirmişdi.\nDünyada dolaşan müxtəlif fərziyyələrin bir hissəsi koronavirusu məqsədyönlü şəkildə hazırlanan bioloji silah olduğunu hesab etsə də, bu kimi iddiaların tutarlı sübutu yoxdur.\nXatırladaq ki, Vuhanda yerləşən və Çindəki bu kimi müəssisələr arasında ən qabaqcılı hesab olunan Virusologiya İnstitutu koronavirus pandemiyasının başlanğıc ocağı hesab edilən heyvan bazarından 10 mil məsafəsində yerləşir. Həmin institutun əməkdaşları ilk olaraq koronavirusu yarasalarla əlaqələndiriblər.\nSon məlumata görə dünyada COVID-19 virusuna yoluxanlar 1,2 milyon nəfər, ölənlər 70,1 min nəfərdir nəfərdir.\n6 iyun 2020 14:32\n6 iyun 2020 14:12\n6 iyun 2020 11:21


ÜST rəhbəri COVID-19-un uzunmüddətli nəticələrini açıqlayıb | Report.az\nÜST rəhbəri COVID-19-un uzunmüddətli nəticələrini açıqlayıb\nÜST rəhbəri COVID-19-un uzunmüddətli nəticələrini açıqlayıb Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) dünya ölkələrini yeni pandemiyaya hazırlaşmağa başlamağa çağırıb.\n7 Noyabr , 2020 04:23\nÜmumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) dünya ölkələrini yeni pandemiyaya hazırlaşmağa başlamağa çağırıb.\n"Report" xəbər verir ki, müvafiq bəyanat ÜST-ün saytında yerləşdirilib.\nTəşkilatın məlumatına görə, güclü infrastruktura malik ölkələr fövqəladə hallara hazırlaşmaq məqsədilə koronavirusun yayılmasının qarşısını almaq və idarə etmək üçün sürətli hərəkətetmə qabiliyyətini göstəriblər.\nÜST-ün baş direktoru Tedros Adanom Qebreyesus COVID-19-un uzunmüddətli nəticələrini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bunlar orqanizmin zəruri sistemlərinə təsir edir. ÜST rəhbəri qeyd edib ki, söhbət yorğunluqdan, öskürəkdən, tənəffüs çətinliyindən, iltihab, ağciyər və ürək daxil olmaqla, əsas orqanların zədələnməsi kimi əlamətlərdən gedir.


Şou-biznes » Страница 112\nMedia Xəbərləri » Şou-biznes » Страница 112\nTolik Aygünün nişanlanmasından danışdı\n"Aygünün adından istifadə edib reklam qazanır". Bu sözləri Axar.az-a xalq artisti Aygün Kazımovanın gənc müğənni Fərid Şərifovla nişanlaması ilə bağlı yayılan xəbərə münasibət bildirərkən prodüsser Tolik (Tarix Əliyev) dedi: "Hal-hazırda Aygün xanımla bərabərəm. Elə bir şey yoxdur. Bu xəbəri\nYazar: Aygün Tarix: 9-03-2015, 01:28\nRöyadan konsert öncəsi - açıqlama / VİDEO\nBu gün sevilən müğənni Röya Ayxanın solo konserti baş tutacaq. Röya konsert öncəsi fikirlərini "10lar"ın tamaşaçıları ilə bölüşüşb. O qeyd edib ki, Türkiyənin sevilən sənətçisi Sonər Kabadayı ilə bir səhnəni bölüşəcək. ATV.az\nYazar: Aygün Tarix: 8-03-2015, 20:07\n"Nə özüm müğənni xanımla evlənmərən, nə də oğlumu qoymaram" Qalmaqallı müğənni Nadir Qafarzadə növbəti bombasını partlatdı. ANS PRESS-in məlumatına görə, ifaçı ANS TV-nin "Bazar səhəri" verilişində xanım həmkarlarını qəzəbləndirəcək etiraflar edib. O, qadın sənətçi ilə evliliyə yaxşı baxmadığını\nYazar: Aygün Tarix: 8-03-2015, 16:39\nXalq artisti barəsində şok açıqlamlar (VİDEO,FOTO)\nNazpəri Dostəliyeva ilə eyni səhnəni bölüşmək üçün göz yaşı tökən kimdir? Xalq artisti Nazpəri Dostəliyeva barədə heç kimin bilmədiyi faktlar üzə çıxıb. Mediaxeberleri.az-ın məlumatına görə, ANS TV-də yayımlanan "A-dan Z-yə" şousu bu həftə də maraqlı hadisələr ilə yadda qalacaq. Çəkiliş\nYazar: Aygün Tarix: 8-03-2015, 10:29\nRöya: "Ölmədim, bu günü də gördüm" - VİDEO\nMüğənni Röya Ayxan yeni mahnısını oxumaq üçün studiyaya bu dəfə oğlu Hüseyinlə yollanıb. Mediaxeberleri.az xəbər verir ki, axşam.az-ın məlumatına görə, sənətçi övladı ilə çəkdirdiyi videonu sosial şəbəkədə paylaşıb. Rus dilində olan mahnının sözünü düzgün tələffüz etməyən Röyaya oğlu kömək olub.\nYazar: Aygün Tarix: 5-03-2015, 10:28\nTanınmış aparıcı Zaur Baxşəliyev anasının ona yolladığı səs yazısını hər kəsin içində dinlətdirib Mediaxeberleri.az atv.az-a istinadən xəbər verir ki, Zaurun "Öz aramızda" verilişində xalası oğlu ilə qaçıb, sonra onu iki uşaqla atıb, Cahangir adlı subay oğlana qoşulub gələn Günelə kömək etməməsi\nYazar: Aygün Tarix: 5-03-2015, 03:13\nMaradona cinsini dəyişdi\nDünya futbolunun əfsanəsi sayılan Dieqo Maradona oriyentasiyasını dəyişib. Belə bir iddia ilə Almaniyanın məşhur "Bild" qəzeti çıxış edib. Belə ki, 1986-cı ildə Argentina millisini təkbaşına dünya çempionu edən Maradona Venesuelada televiziya verilişlərindən birinə sırğa və dodaq boyası ilə\nYazar: Məmməd Məmmədov Tarix: 5-03-2015, 02:27\nXoşqədəm Hidayətqızı tək qaldı\nTeleaparıcı Xoşqədəm Baxşəliyeva İstanbulda özünü Doğuşsuz yalnız hiss edir. Aparıcı bu haqda “İnstagram” bloqunda yazıb. “İstanbula ilk gəlişim 1996-cı ildə olub. Çox həyəcanlanmışdım… Bir həftə durmadan bu şəhəri gəzdim. Daha sonra sevginin, kədərin, göz yaşlarının, savaşın qopduğu bu\nYazar: Aygün Tarix: 5-03-2015, 00:42\nMətanətdən canlı yayımda növbəti biabırçılıq - Video\nYazar: Aygün Tarix: 4-03-2015, 23:34\nElza Seyidcahanın yazdıqlarına qadağa qoyuldu (VİDEO)\n"Onları pulla alıblar, icazə vermirlər verilişlərdə deyim" Əməkdar artist Elza Seyidcahan bundan sonra heç bir verilişdə şeir adlandırdığı mətnləri səsləndirməyəcək. Ekstravanqard müğənni Elza Seyidcahan qonaq olduğu verilişlərdən birində hamı tərəfindən danışılan “şeirlər”inə mahnı\nYazar: Aygün Tarix: 4-03-2015, 08:59


Chevrolet Cruze satıram (Benzin)
2012 il • 1.4 L • 177 850 km
\n06851 nömrəli Avtomobil - 2021-02-17 [11:33]\nYürüş, km 177850\nMühərrikin həcmi sm3 1400\nMühərrikin gücü, a.g. 141\n2012 LT BAN nomre: 1G1PG5SC2C7258149 Yaxşı vəziyyətdədir,udarı yoxdur.✅ Barter YOXDUR\nVIP-06851 kodunu 7615 qısa nömrəsinə göndərin.\nTOP-06851 kodunu 7615 qısa nömrəsinə göndərin.\nON-06851 kodunu 7615 qısa nömrəsinə göndərin.\nAbune5-06851 kodunu 7615 qısa nömrəsinə göndərin.\nAbune15-06851 kodunu 7615 qısa nömrəsinə göndərin.\nAbune45-06851 kodunu 7615 qısa nömrəsinə göndərin.


Uşaq televiziyaya nə qədər baxmalıdır? » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nUşaqlar, xüsusilə tətillərdə vaxtlarının çoxunu televiziya və kompüter qarşısında keçirirlər.Bu hal əslində uşaqların inkişafına mənfi təsir edir. Televiziya bir ünsiyyət vasitəsidir. Uşağın bir tərəfdən xəyal gücünü bəslərkən, bir tərəfdən də onu getmədiyi yerlərə aparıb ona görmədiklərini göstərir, öyrədir. Ancaq televiziyanın həddindən artıq izlənməsi uşaqlarda özünə qapanmadan, sosial inkişaf gərginliyinə qədər bir çox istənilməyən nəticələr doğurur.\nTeleviziya və kompüter başında vaxt keçirtmək yerinə uşağın dostları ilə birlikdə olması onlarla oyunlar qurması, özlərinin üzərində razılığa gəldikləri qaydalar çərçivəsində vaxt keçirtmələri onların yaxşı inkişafı deməkdir. Küçə oyunları da uşağın sosial və duyğusal inkişafına kömək edir. Bu oyunlar üçün də uşaqlar müəyyən olunmuş qaydalara görə hərəkət etmək və qrup içində həm öz şəxsiyyətini vurğulamaq, həm də dostlarına görə davranış inkişaf etdirməli olurlar. Bu da onların sosial bacarıqlarını inkişaf etdirir.


Amnesty İnternational İ.Əliyevi “vicdan məhbusu” kimi tanıyıb\nBu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində həbsdə olan hüquq müdafiəçisi İntiqam Əliyevə hökm oxunub.\nMəhkəmənin hökmü ilə İntiqam Əliyev 7 il 6 ay azadlıqdan məhrum edilib.\nHökmdə İntiqam Əliyevin qaçqın və məcburi köçkünklərin hüquqlarının müdafiəsi, onların geri torpaqlarına qayılması üçün iş görmədiyi yer alıb. "İntiqam Əliyev aldığı qrantları qaçqın və məcburi kömkünlərə yönəlməyib", hakim hökmdə qeyd edib.\nBu məhkəmə zalında gülüş doğurub. Bu zaman hakim Rasim Sadıqovun, "hər kəs bu xalqnandırsa zalda sakit dursun", deməsi zalda əks reaksiya doğurub.\nVəkillər hökmüe hüquqdan uzaq, qərəzli, sifarişli adlandırıb,\n"Hökmdə İntiqam Əliyevin qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı iş görməməsi, qrantları bu istiqamətə yönəltməməsi barədə yazılması birbaşa sifarişdən xəbər verir. Bu ifadələr apellyasiya şikayəti verilmədən belə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə şikayət etmək üçün əsas yaradır. İntiqam Əliyev qaçqın və məcburu köçkünlərin hüquqlarını müxtəlif məhkəmə instansiyalarında, o cümlədən Avropa Məhkməsində müdafiə edib. O köçkünlərlə bağlı layihələr həyaya keçirib", vəkil Cavad Cavadov Amerikanın Səsinə bildirib.\nVəkil hökmdən apellyasiya şikayəti veriləcəyini bildirib.\nİntiqam Əliyev 2014-cü il avqustun 8-də həbs olunub. O, vergidən yayınmada, vəzifə səlahiyyətindən sui-istifadədə və qanunsuz sahibkarlıqda ittiham olunub. Sonradan ona qarşı mənimsəmə və vəzifə saxtakarlığı üzrə ittihamlar da irəli sürülüb. İ.Əliyev bütün ittihamları rədd edərək onları siyasi motivli sayır.


ADU-da bayram tədbiri keçirilib (FOTO)\nCəmiyyət 29 Dekabr 2017 10:11 (UTC+04:00)\nADU-nun İctimaiyyətlə əlaqə Departamentindən Trend-ə verilən məlumata görə, tədbirdə Həmrəylik Günü və Yeni il barədə ümumi məlumat verilib.\nADU-nun rektoru, AMEA-nın həqiqi üzvü, əməkdar elm xadimi Kamal Abdulla bildirib ki, hər yerdə bayram əhval-ruhiyyəsi hiss olunur və hamı bir-birini təbrik edir, arzularını çatdırır, xoş sözlər deyir. Bu, Azərbaycanın bugünkü mənzərəsidir. Təxminən 20 il əvvəlki mənzərə isə son dərəcə fərqli idi: “Azərbaycan ulu öndər Heydər Əliyevin prezident kimi Azərbaycan siyasətinə dönüşündən əvvəl parçalanma və vətəndaş müharibəsi ərəfəsində olan bir ölkə idi. Bu gün isə ölkəmiz dəyişir, inkişaf edir və bu inkişaf bütün bölgələrdə də özünü göstərir. Təkcə şəhər, küçə, meydan, parklar deyil, bununla yanaşı, Azərbaycan insanı mənən dəyişir, onun mənəviyyatı, dünyagörüşü dəyişir. Belə bir Azərbaycanı daha yeni qələbələr gözləyir”.\nDaha sonra rektor iştirakçılara arzularını ünvanlayıb: “Bu gün Prezident İlham Əliyev dünya səviyyəli siyasətçi kimi ölkəmizi hər yerdə böyük bir əzəmətlə təmsil edir. Arzu edirəm ki, 2018-ci il ölkəmizə yeni uğurlar gətirsin. Arzu edirəm ki, Qarabağ problemimiz bu il Ali Baş komandanın cəfakeş zəhməti nəticəsində sülh yolu ilə həll olunsun, qaçqın və məcburi köçkünlərimiz yurdlarına dönsünlər. Sizə və ailələrinizə dünyanın ən gözəl nemətlərini, can sağlığı, işinizdə, təhsilinizdə böyük uğurlar arzulayıram. Arzu edirəm ki, ADU tələbələri və müəllimləri bir ailə kimi mehriban yaşasınlar, gənclərimizi dünyada daha çox tanısınlar. Bu əhval-ruhiyyə bir il ərzində həmişə sizinlə olsun. Dünyanın bütün gözəllikləri nəsibiniz olsun, xalqımız, dövlətimiz, Prezidentimiz buna layiqdir”.\nDaha sonra tədbirin bədii hissəsi başlayıb. Universitetin tələbələri tərəfindən Azərbaycan, ingilis, rus, ispan, ibri, fransız, alman, yapon, Koreya, türk dillərində musiqi nömrələri, “Segah” təsnifi, ADU-nun “Dalğa” rəqs ansamblının ifasında şənlik rəqsi, eyni zamanda İndoneziya, Çin və Hindistan rəqs nümüunələri nümayiş olunub, şeirlər, monoloqlar səsləndirilib.\nTədbirdən sonra universitetin tələbələri və əməkdaşları üçün bayram süfrəsi açılıb və diskoteka təşkil olunub.


Kannabis əmtəə nişanı ola bilər mi? | De Jure\nKANNABİS əmtəə nişanı ola bilər mi?\nƏmtəə nişanları və fərqləndirici nişanlar ümumi ifadələrdən və işarələrdən olmamalıdır. Hansı ki, bu işarələr və ifadələr ümumi cəmiyyətin mülkiyyətinə/ istifadəsinə aiddir (res communis). Həmçinin dini işarələr, simvollar, sözlər də əmtəə nişanının və sənaye nümunəsinin patentləşmə obyekti ola bilməz. "CANNABİS" ifadəsi dedikdə hamının yadına ilk olaraq marixuana düşür. Hansı ki, bir çox ölkələrdə dövriyyəsinə qadağa qoyulub və ya məhdudlaşdırılıb. 1999-cu il tarixində İsveçrəli bir vətəndaş CANNABİS ibarəsini Avropada daxilimi marketdə qorunmaq üçün patentləşdirmək Avropa Patent Ofisinə müraciət edir. 2003-cü il tərifində həmin ifadə həmin şəxsin adına patentləşir. Patent Nista klassifikasiyasının 32-ci sinfinə əsasən, yəni spirtli içkilər başlığı altında qeydiyyata alınır. Elə 2003-cü ildə dərhal həmin qeydiyyata dair Alman Şirkəti tərəfindən Patent Ofisinə etiraz daxil olur. 2005-ci ildə Patent Ofisinin Ləğvedici Diviziyası "CANNABİS" əmtəə nişanını ləğv edir. İsveçrəli fiziki şəxs məsələni Avropa Ədalət Məhkəməsinə daşıyır. Məhkəmə aşağıdakı səbəblərə görə qeydiyyatın ləğvini haqlı bulur və şikayəti təmin etmir:\n1) Orta müştəri kütləsində "Cannabis" dedikdə narkotik bitki başa düşülür və bu ifadənin markada olması, məhsulun narkotiklə bağlı olması ehtimalını doğurur.\n2) İfadə tək sözdən ibarət olmaqla "ayıredici" xüsusiyyətə malik deyil və marka özlüyündə təbliğ etdiyi istehsalat sahəsinin ayıredici xüsusiyyətləri əks etdirməlidir və müştərilərdə məhsul barədə ön məlumat formalaşdırmaldır.\n3) Həmçinin "CANNABİS"in ibarəsinin 3 müxtəlif mənası olduğu üçün, əmtəə nişanının hansı mənada olan məhsulu nəzərdə tutduğu da bəlli olmalıdır".\nHəqiqətən da ədəbiyyatda və gündəlik ifadə tərzlərində "CANNABİS"in 3 fəqli mənası vardır:\nA) "CANNABİS"- tekstil istehsalatında istifadə olunan bitkidir,\nB) "CANNABİS"- Bir çox ölkələrdə qadağan olunmuş narkotik bitkisidir, hansı ki, onun kultivasiyası, əkilməsi və istifadəsi qadağandır/məhdudlaşdırılıb,\nC) "CANNABİS" müalicə preparatıdır.\nP.S. Məlumat üçün deyim ki, enerji içkisi olan "CANNABİS ENERGY DRİNK" dünya əqli mülkiyyət ofisində 2011-2021-ci illər arasında mühafizə sənədi ilə Hollandiyadan bir şirkətin adına qeydiyyatdan keçib. Nista təsnifatına əsasən "alkoqollu və alkoqolsuz içki kimi" qeydiyyatdadır. Ona görə "CANNABİS" adı məhsula daxil edilib ki, içkidə çətənə toxumunun qatqıları vardır. Deməli ayırdedici ibarə, məhsulun tərkibi haqqında məlumat verir\nKannabis, əmtəə nişanı, marixuanna


Arıçılıq, quşçuluq və heyvandarlıqla məşğul olan fermerlərə təlimlər keçirilib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nZaqatala, Qazax və İmişli rayonlarında arıçılıq, quşçuluq və heyvandarlıq sahəsində fəaliyyət göstərən bir qrup sahibkara “Arıçılıqda bal arılarının Avropa çürüməsi xəstəliyinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri”, “Quşlarda çiçək və nyukasl xəstəliklərinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri”, “Xırdabuynuzlu heyvanların dabaq və qarayara xəstəliklərinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri” və “İribuynuzlu heyvanlarda qan-parazitar xəstəliklərinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri” mövzularında təlimlər keçirilib.\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya təminatı şöbəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, təlimlər Zaqatala, Qazax və İmişli rayonlarındakı baytarlıq mütəxəssisləri tərəfindən təsərrüfat və idarə şəraitində aparılıb. Zaqatala Baytarlıq İdarəsində arıçılıqla məşğul olan bir qrup fermerə səyyar formada “Arıçılıqda bal arılarının Avropa çürüməsi xəstəliyinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri” mövzusunda təlim keçirilib. Təlimdə iştirak edən arıçılara arı xəstəlikləri, arılara qulluq və saxlama qaydaları, ana arıların yetişdirilməsi, arı xəstəlikləri ilə mübarizə, arıların qidalanması və arıların Avropa çürüməsi xəstəliyi haqqında ətraflı məlumatlar verilib. Eləcə də təlim zamanı arıçılarla Avropa çürüməsi xəstəliyinin başvermə səbəbləri, xəstəliyin gedişi, təsərrüfata vurduğu iqtisadi ziyan, xəstəliyin müalicəsi, profilaktikası və xəstəliyə qarşı aparılan mübarizə tədbirləri barədə söhbətlər edilib. Bildirilib ki, arıların uçuş və hərəkətləri daim nəzarətdə olmalıdır.\n“Quşlarda çiçək və nyukasl xəstəliklərinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri” mövzusunda təlim Qazax rayonunun Hüseynbəyli kənd sakini Anar Zeynalova məxsus 2 min 540 baş quş saxlanılan təsərrüfatında baş tutub. Təlimdə iştirak edən fermerlərə quşların nyukasl və çiçək xəstəlikləri, xəstəliklərin başvermə səbəbləri, iqtisadi zərəri, xəstəliklərə qarşı aparılan peyvəndləmə və digər baytarlıq tədbirləri barədə ətraflı məlumatlar verilərək xəstəliklərin profilaktikasında istifadə olunan vaksinlərin və başqa vasitələrin dövlət vəsaiti hesabına alındığı, təsərrüfatlarda saxlanılan quşlara təmənnasız tətbiq olunduğu bildirilib. Eləcə də təlimdə sahibkarlara məxsus quşların xüsusi təhlükəli xəstəliklərinə qarşı peyvənd edilməsinin vacibliyi qeyd edilib.\n“İribuynuzlu heyvanlarda qan-parazitar xəstəliklərinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri” və “Xırdabuynuzlu heyvanların dabaq və qarayara xəstəliklərinin profilaktikası və mübarizə tədbirləri” mövzularında keçirilən təlimlər İmişli rayonunda Sahil Rəhmanova məxsus 600 baş “Holiştin-friz” və “Simmental” cinsindən olan damazlıq mal-qara saxlanılan “İmişli R-Aqro” heyvandarlıq təsərrüfatında baş tutub. Təsərrüfat şəraitində keçirilən təlimdə həm iribuynuzlu heyvanların qan-parazitar, həm də xırdabuynuzlu heyvanların dabaq və qarayara xəstəliklərinin xüsusiyyətlərindən və iqtisadi zərərindən danışılıb. Qan-parazitar xəstəliyin gənələr vasitəsilə yayılmasını nəzərə alaraq yay mövsümündə heyvanların ən azı həftədə bir dəfə akarasid vasitələrlə işlənməsinin vacibliyi önə çəkilib. Xəstəliyin müalicəsinin fermerlərin vəsaiti hesabına aparıldığı vurğulanıb. Heyvanlar qan-parazitar xəstəlikləri ilə xəstələndikdə mütləq baytar həkiminə müraciət edilməsi, akarasid dərmanların saxlanılması və işlədilməsi zamanı təlimata əməl edilməsinin zəruriliyi qeyd edilib. Eyni zamanda, qan-parazitar xəstəliklərinin müalicəsində yeni müalicə metodları və preparatlar haqqında məlumat verilib.\nHəmçinin təlimdə iştirak edən fermerlərə qarayara və dabaq xəstəliklərinin başvermə səbəbləri, xəstəliklərə qarşı aparılan peyvəndləmə və digər baytarlıq tədbirləri barədə ətraflı məlumat verilərək xəstəliklərin profilaktikasında istifadə olunan vaksinlərin və digər vasitələrin dövlət vəsaiti hesabına alındığı və təsərrüfatlarda saxlanılan heyvanlara təmənnasız (ödəniş aparılmadan) tətbiq edildiyi bildirilib.\nKeçirilən təlimlərdə baytarlıq preparatlarının istifadəsində şəffaflığın təmin edilməsi məqsədilə üzərində “Satıla bilməz” yazılmış biopreparatların və dərman maddələrinin heyvanlara təmənnasız tətbiq edilməsi, baytarlıq preparatları və vaksinlərin istifadəsi zamanı təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması, eləcə də özbaşına-baytar həkiminin iştirakı olmadan sahibkarlar tərəfindən heyvanlara dərman preparatlarının verilməsi və gənələrə qarşı çimizdirilmə aparılan zaman təlimatın gözlənilməməsi, heyvanların yem rasionuna düzgün əməl edilməməsi və digər mühüm amillərin nəticəsində yaranan fəsadlar barədə ətraflı söhbətlər aparılıb.\nTəlimlərdə, həmçinin xəstəliklərə qarşı ölkədə tətbiq olunan vaksinlərin əhəmiyyətindən danışılıb. Arıların və heyvanların bəslənib saxlanması ilə məşğul olan fermerlərin qatıldığı təlimlərdə sözügedən xəstəliklərin qarşısının alınması və onların idarə olunması, təsərrüfatlarda rast gəlinən xəstəliklər, bu sahədə fermerlərin görə biləcəyi tədbirlər, baytarlıq-sanitariya qaydaları, xəstəlik törədicilərinə qarşı aparılan mübarizə yolları, eləcə də baytarlıq tədbirləri aparılan zaman zəruri sayılan təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilməsi, dezinfeksiya, dezinseksiya işlərinin görülməsi, heyvanların cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, yemləmə, bəsləmə qaydaları, profilaktik tədbirlərin vaxtlı-vaxtında icrası, mövsümlə əlaqədar baş verən xəstəliklər və onlarla mübarizə, təsərrüfatlarda tez-tez rast gəlinən xəstəliklər barədə məlumatlar verilib.\nAZERTAG.AZ :Arıçılıq, quşçuluq və heyvandarlıqla məşğul olan fermerlərə təlimlər keçirilib


Ərdoğan: “Azərbaycanlı qardaşlarımızla qələbənin sevincini yaşadıq” » Qlobal.Az\nƏrdoğan: “Azərbaycanlı qardaşlarımızla qələbənin sevincini yaşadıq”\n"Zaman-zaman Ermənistanı üstümüzə qaldırmaqla Qafqazda yeni həmlələr etdilər”.\nBunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Partiya) Afyonkarahisar, Kütahya, Batman və Siirt vilayət təşkilatlarının konqresində bildirib.\nƏrdoğan deyib ki, kimsənin Türkiyəni yanlış arqumentlərlə təhdid etməyə haqqı yoxdur:\n"Azərbaycanlı qardaşlarımızla birlikdə 30 illik fəlakətləri başa çatdıran bir qələbənin sevincini yaşadıq. Millətimizə söyləyəcək heç bir sözü, vəd edəcək heç bir layihəsi olmayanları bir araya gətirərək siyasət mühəndisliyinə girişiblər. Bunda da heç nəyə nail olmayacaqlar. Qarşımızdakı bütün çətinliklərə rəğmən, yeni bir dönəmə başladıq. Məqsədimiz nə daxildə, nə xaricdə kimsə ilə savaş etmək, nə də kimsənin hüququnu pozmaqdır. Tam əksinə, dostlarımızla və müttəfiqlərimizlə daha güclü əməkdaşlıq qurmaq istəyirik. Avropa İttifaqından bizə verdiyi sözlərə əməl etməsini, ayrı-seçkilik etməməsini gözləyirik. Gələcəyimizi Avropa ilə birgə qurmağı təsəvvür edirik. Amerika ilə uzun və yaxın müttəfiqlik əlaqələrimizi inkişaf etdirmək niyyətindəyik”.


İmam Hüseynin (ə) intiqamını istəmək niyə böyük savabdır? » Ahlibeyt.ge\nAhlibeyt.ge » İslam elimləri » İmam Hüseynin (ə) intiqamını istəmək niyə böyük savabdır?\nTarix: 21-08-2021, 22:19\nİmam Zaman ağanın (ə.f) zühurunu tezləşdirə bilən amillərdən biri də İmam Hüseynin (ə) qanının intiqamını istəməkdir. Bu, elə bir işdir ki, Allahdan başqa heç kəs onun savabının qədərini bilməz. Çünki onun qanının intiqamını istəyən Allahdır.\nNecə ki, ziyarətnamədə oxuyuruq: “Salam olsun sənə, ey o kəs ki, Allah qanının intiqamını istəyir və o kəsin oğlu ki, qanının intiqamını alan Allahdır”.\nİmamın (ə) qanının intiqamını istəmək hər bir müsəlman üçün lazımlıdır. Çünki İmam Hüseyn (ə) hər bir möminin mənəvi atasıdır (Əba Abdullah olduğu üçün).\n“Aşura” ziyarətində oxuyuruq: “Alllahdan istəyirəm ki, mənə elə bir gün inayət etsin ki, öz qanımın intiqamını hidayət İmamı (ə.f) ilə aşkar edim”. Hər bir mömin özünü İmamın (ə) qanının intiqamını alan kimi hesab etməlidir.\nBir çox hədislərdə oxuyuruq ki, Allah Təala Həzrət Qaimə (ə.f) əmr edir ki, İmam Hüseynin (ə) qanının intiqamını alsın.\nİmam Sadiq (ə) nəql edir ki, Allah Təala buyurub: “O kəs ki, məzlumu öldürülər, onun vəlisi üçün hakimiyyət qərar verərik ki, öldürməsində israf etməsin. O, Qaim (ə.f) Ali-Muhəmməddir (ə) ki, qiyam edəcək. Hüseyn ibn Əlinin (ə) qanının intiqamını alacaq. …”.


Sumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin tabe müəssisələrində böyük şair və mütəfəkkir İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubiley tədbirləri keçirilib » TEHSIL-PRESS Agentliyi\nSumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin tabe müəssisələrində böyük şair və mütəfəkkir İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubiley tədbirləri keçirilib\nXızı rayon Heydər Əliyev Mərkəzində mədəniyyət və təhsil işçilərinin, məktəblilərin iştirakı ilə keçirilən tədbiri giriş sözü ilə açan Sumqayıt Regional Mədəniyyət İdarəsinin Xızı rayon nümayəndəliyinin baş məsləhətçisi Mönsüm Bağırov böyük şairin Azərbaycan ədəbiyyatına verdiyi töhfələrdən söz açıb. Daha sonra çıxış edənlər Nəsiminin həyat və yaradıcılığı, keçdiyi dərin və mürəkkəb həyat yolundan, mübarizəsindən bəhs ediblər. Konfransdan sonra tədbir iştirakçıları Heydər Əliyev Mərkəzinin və Mərkəzi Kitabxananın birgə hazırladığı şairin kitablarından və stendlərdən ibarət sərgi ilə tanış olub, “Nəsimi” filmini izləyiblər.\nŞuşa şəhər Niyazi adına Uşaq İncəsənət Məktəbində rəssamlıq şöbəsinin şagirdləri arasında “Nəsimi uşaqların gözü ilə” mövzusunda rəsm müsabiqəsi keçirilib. Müsabiqəyə ümumilikdə 15 rəsm əsəri təqdim olunub. Sərgidə fərqlənən 5 nəfər iştirakçı: Aynur Bayramlı, Zəhra Şıxıyeva, Mədinə İbizadə, Zəhra Həsənli, Aysel Məhərrəmova məktəbin Fəxri Fərmanı ilə təltif ediliblər.\nXəbərin tarixi: 16.05.2019 / 14:25\nSumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin tabe müəssislərində silsilə yubiley ...


Ermənistanda panika: “Hər şeyi itirə bilərik” | Xural qəzeti\nErmənistanın keçmiş baş naziri və keçmiş müdafiə naziri Vazgen Manukyan Paşinyan hökumətini istefaya və hakimiyyəti orduya təhvil verməyə çağırıb.\nMusavat.com-un Ermənistan mediasına istinadən yaydığı xəbərə görə, siyasətçinin açıqlamasında deyilir ki, xalqın qəhrəmanlıq mübarizəsinə baxmayaraq, mövcud dövr tarixin utancverici və dağıdıcı səhifələrindən biridir, yalnız Qarabağ deyil, həm də xalqın gələcəyi olan Ermənistan təhlükə altındadır.\nManukyan hesab edir ki, vəziyyət dəyişdirilə bilər, ancaq bu, mövcud hökumətin dövründə mümkün deyil: “Bu hökumət istefaya getməli, bütün hakimiyyəti orduya təhvil verməli və bunu könüllü şəkildə, sarsıntı olmadan etməlidir. Əks-halda, bunun nəticələri dağıdıcı ola bilər” .\nO, eyni zamanda, orduya hakimiyyəti öz əllərinə almağı, Qarabağla birlikdə ortaq Müdafiə Komitəsi yaratmağı, mövcud vəziyyətə əsasən lazımi tədbirləri təşkil etməyi, özünə inam qazanmağı və maraqlı dövlətlər və beynəlxalq strukturlarla danışıqlar aparmağı təklif edir. Əks təqdirdə, “hər şeyi itirə bilərik” deyir.\nErmənistan Müdafiə Nazirliyi və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahı Manukyanın açıqlamasına reaksiya verib. Hər iki qurum birgə açıqlamasında “bəzi siyasi dairələrin siyasi rəhbərlik və Silahlı Qüvvələr arasında nifaq salmaq” cəhdlərini pisləyiblər.\n“Ermənistan Silahlı Qüvvələri, xüsusilə hərbi vəziyyət şəraitində, baş komandan, hökumət və Ermənistanın müdafiə nazirinin əmr və qərarlarını qeyd-şərtsiz yerinə yetirmək niyyətindədir”. Bunu da Müdafiə Nazirliyinin mətbuat katibi Şuşan Stepanyan deyib. Müdafiə Nazirliyi və Baş Qərargah siyasi dairələri bölünmə və fikir ayrılığına səbəb olan bəyanatlardan və hərəkətlərdən çəkinməyə çağırıb.\n28 Oktyabr 2020 12:03 səhər\nSonraABŞ-dan gələn Qarabağ zəngi »\nƏvvəl « Əraqçi Bakıya gəldi - niyə?!


İfadə azadlığı uğrunda mübarizəmi davam etdirəcəm - ATƏT SƏDRİNİN XÜSUSİ NÜMAYƏNDƏSİ FƏALİYYƏTİNİ BAŞA VURUR - Günün Səsi İfadə azadlığı uğrunda mübarizəmi davam etdirəcəm - Günün Səsi\nİfadə azadlığı uğrunda mübarizəmi davam etdirəcəm - ATƏT SƏDRİNİN XÜSUSİ NÜMAYƏNDƏSİ FƏALİYYƏTİNİ BAŞA VURUR\nATƏT-in KİV azadlığı məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Harlem Dezir fəaliyyətinin sona çatması ilə bağlı bəyanatla çıxış edib.\nGununsesi.org bildirir ki, o, KİV azadlığının təşviqi üzrə səy göstərən, o cümlədən ATƏT-lə səmərəli əməkdaşlıq edən hər kəsə minnətdarlığını ifadə edib.\n“Sizin qeyri-adi sədaqətiniz və fasiləsiz işiniz olmasaydı, biz mübarizələrimizin əksəriyyətində qalib gələ bilməzdik və ya ümumiyyətlə mübarizə apara bilməzdik”.\nDezir bildirir ki, ATƏT-in KİV azadlığı məsələləri üzrə nümayəndəsi mandatını başa vurmağa çalışır, belə ki, mandat ikinci müddət üçün uzadılmayıb və 2020-ci il iyulun 18-də başa çatacaq.\n“Öz mandatımı başa vurmağa hazırlaşıram və nümayəndə institutunun mandatsız qalacağından narahatam. Amma güclü komandamın yerində olduğunu və sizin kütləvi informasiya vasitələrinin azadlığı və ifadə azadlığı uğrunda mübarizəni davam etdirəcəyinizi bildiyim üçün özümü daha yaxşı hiss edirəm.\nATƏT-in kütləvi informasiya vasitələrinin azadlığı məsələləri üzrə nümayəndəsi kimi xidmət göstərmək mənim üçün əsl şərəf idi və sizin kimi qızğın və qorxusuz müdafiəçilərlə qarşılaşmaq çox faydalı təcrübə idi. Ümid edirəm ki, bizim görüşməyə və insan hüquqlarının və kütləvi informasiya vasitələrinin azadlığının təşviqi üçün əməkdaşlıq etməyə başqa imkanlarımız da olacaq”, deyə məktubda bildirilir.\nDezir həmçinin son bir neçə həftə ərzində aldığı çoxsaylı dəstək məktublarından mütəəssir olduğunu qeyd edir.\n“Bu etimad təzahürü məni çox məmnun etdi”, deyə Arlem Dezir müraciətin sonunda yazır.\nHarlem Dezirin mandatı Azərbaycanın onun yenidən seçilməsinə blok qoyması ilə əlaqədar uzadılmayıb. Rəsmi Bakı onu Azərbaycanda KİV azadlığı sahəsində vəziyyətlə bağlı qərəzli mənfi mövqe sərgiləməkdə ittiam edib.\nPrevious Hökumət karantin rejimini yenə uzadır\nNext Müdafiə Nazirliyi ermənilərin yaydığı yalan məlumatları AÇIQLADI


Aydin Sani - Bu Gece (Yukle) mp3 öz playlistinizdə görmək istəyirsizsə doğru ünvandasınız. YenniMusic en yeni mahnılar yükləmək üçün sizin seçiminiz ola bilər. son mp3 mahnılar saytımızda mövcuddur və sayt davamlı olaraq yenilənir. 2020 nin ən son mahnıların Yenni Music saytından yükləyin. Minlərlə mahnı içindən öz zövqünüzə uyğun olanları playlistə əlavə edərək yükləyə bilərsiniz.\nSebnem Tovuzlu - Omrum Gunum (YUKLE)\nÇılgın Dondurmacı - Kalbimsin mp3 indir


Yusuf İslam - Vikipediya\n(Cat Stevens səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)\nYusuf İslam Mojo Awards 2009\n21 iyul 1948 (1948-07-21) (70 yaş)\nmusiqiçi, müğənni-bəstəkar, müğənni və gitaraçı\nrok, pop-musiqi, xalq mahnısı və Islamic music[d]\ngitara, piano, bas gitara və vokal\nIsland Records[d], A&M Records[d], Atlantic Records[d], Decca[d] və Deram[d]\nCat Stevensın 1960-1970-ci illərdə 60 milyondan çox albomu satılmışdır. "Wild World", "Morning Has Broken", "Peace Train" və "The First Cut Is the Deepest" muğənninin məşhur albomlarındandır.\n2 Ket İslam dinini qəbul edir\nStivensin atası əslən Kipr yunanı Stavros Georgi, anası isə isveçli İnqrid Uikmandır. Maraqlıdır ki, atasının pravoslav, anasının isə baptist olmasına baxmayaraq, valideynləri onu müqəddəs İosif adına katolik məktəbinə göndərirlər.\nAncaq Stivensin dərin xristianlıq duyguları içərisində olduğunu demək mümkün deyildir. Belə ki, sonralar o: "Mən öz valideynlərimin əqidələrinə hörmət etmək məcburiyyətində olduğum üçün inanırdım" deyəcəkdi. Stivenin 8 yaşı olarkən valideynləri boşansa da sahibi olduqları Mulin Ruj restoranını birlikdə işlətməkdə davam edirlər.\nTezliklə küçə həyatı dini təlim-tərbiyəni üstələyir və katolik məktəbinin şagirdi Ket adi küçə xuliqanına çevrilir. Bir müddət sonra o, anası ilə İsveçə yollanır və burada rəssam olan Hüqo ilə tanış olur.\nKet Stivens 12 yaşında musiqi bəstələməyə başlayır və 16 yaşında isə Londonun kafe və pivəxanalarında konsertlərlə çıxış etməyə başlayır. 1965-66-ci illərdə onun mahnıları İngiltərənin ilk onluğuna daxil olur. 70-ci illərdə artıq İngiltərənin ən məşhur rok-musiqiçisinə çevrilən Stivensin 60 milyondan artıq musiqi albomu satılır.\nDinamik həyat tərzi tezliklə onun səhhətinə ciddi təsir göstərir. Ket vərəm xəstəliyinə tutulur.\nBir il xəstəxanada müalicə olunan musiqiçi orada qaldığı müddətdə Şərqin müxtəlif fəlsəfi-dini cərəyanları ilə maraqlanmağa başlayır. Bir il ərzində o, Dzen fəlsəfəsi, buddizm, Taro kartları, astrologiya ilə maraqlanır, bir müddət vegeterian olur, daha sonra "İncilə qayıtmağa" cəhd edir. Ancaq bunların heç biri onu təmin etmir. O, öz yolunu – istədiyini tapa bilmir. Xəstəxanada olarkən Ket sonralar şöhrətini daha da artıracaq 40-a yaxın mahnı bəstələyir.\nStiven 1978-ci ildə "Back to Earth" (Yerə doğru) albomunu çıxardıqdan sonra gözlənilmədən estrada səhnəsini tərk edir.\nAncaq musiqiçi tezliklə ikinci dəfə ölümlə üz-üzə qalır. Stivens Malibu sahillərində dənizdə çimərkən dalğalarla mübarizə apara bilmir. Dalğalar onu sahildən getdikcə kənarlaşdırır. Heydən düşən və boğulmağa başlayan Ket baş verənləri belə xatırlayır: "Mən artıq sahildən uzaqlaşdığımı və boğulduğumu hiss edirdim. Əlim hər yerdən üzülmüşdü. Batmağa başladığımı gördükdə: "Ey Allah! Əgər məni bu çətinlikdən xilas etsən, bundan sonra mən ancaq sənin üçün çalışacağam" dedim".\nKet İslam dinini qəbul edir[redaktə | əsas redaktə]\nYusuf İslam London, Shepherds Bush Empire, 28 may 2009\nElə həmin an möcüzə baş verir və Ket dalğalar onu sahilə atır. Ket xilas olduqdan sonra Allaha verdiyi sözünün üstündə durmaq qərarına gəlir.Məhz bu hadisədən sonra Cat müxtelif dinlərlə maraqlanmış və Qurani-Kərimi oxuduqdan sonra son seçimini İslam dini üzərində qerarlaşdırmışdır.\nYusif İslam: Ket Allaha necə ibadət edəcəyini bilmirdi. Ancaq bu gözləilmədən aş verir. Qüdsdən qayıdan qardaşı Devid Ketə bir Quran tərcüməsi hədiyyə edir. Quranı oxuyan Ket heyrətlənir və Qüdsə üz tutur. Onun ağlına belə gəlməzdi ki, müsəlmanlar tək bir Allaha ibadət edirlər. Uzun saçlı və cins geyinmiş gənci məsciddə görən Qüds müsəlmanları ondan kim olduğunu soruşurlar. Ket qeyri-ixtiyari olaraq: "Mən müsəlmanam" deyir. Onun kim olduğunu bilən müsəlmanlar həyəcanlanırlar.\nArtıq populyar rok-musiqiçisi Ket Stivens yoxdur. Onun yerini müsəlman olan Yusif İslam tutur. O, Quranın "Yusif" surəsindən çox təsirləndiyi üçün bu adı götürür. "Mən bu surəni oxuyarkən ağlamağa başladım. Dərk etdim ki, bu bəşər sözü ola bilməz, bu Allahın sözüdür" – deyə Yusif müsahibələrinin birində qeyd edir.\nYusifin islamı qəbul etməsi İngiltərə cəmiyyətində şok effekti yaradır. Heç kim nə baş verdiyini başa düşə bilmir. Çünki o vaxtadək heç bir musiqiçi musiqi olimpinin zirvəsində olarkən belə kəskin şəkildə öz karyerasını başa çatdırmamışdı.\nİslamı qəbul edən Yusif əməkdaşlıq etdiyi səs-yazma studiyasına müraciət edərək, bir daha onun albomlarının buraxılmamasını istəyir. Ancaq rədd cavabı alan Yusif bütün sərvətini İslam yolunda xeyriyyəçilik və təhsil işlərinə sərf etmək qərarına gəlir.\nÖz musiqi alətlərini hərraca çıxaxaraq, satan Yusif əldə edilən vəsaiti xeyriyyə tədbirlərinə sərf edir.\n"Small Kindness" (Kiçik Xeyirxahlıq) adlı xeyriyyə təşkilatı yaradan Y. İslam 1981-ci ildə Londonun Kilbern rayonunda ilk ibtidai islam məktəbi "İslamiyyə"ni açmağa müvəffəq olur. Y. İslam 1985-1993-cü illərdə "Muslim Aid" təşkilatına rəhbərlik edir. Xeyriyyə tədbirləri çərçivəsində o, Afrika ölkələrində, İndoneziyada və İraqda aclıqdan əziyyət çəkən insanlara kömək edir.\n1989-cu il fevralın 21-də Y. İslamın Kinqston Universitetindəki çıxışı qalmaqala səbəb olur. Belə ki, o, "Şeytan ayələri" əsərinə görə, Salman Rüşdinin öldürülməsi fikrini dəstəkləyir.\nYuqoslaviyada törədilən müsəlman soyqırımı onu dərindən kədərləndirir. Buna görə də o, müharibə nəticəsində zərər çəkmiş Bosniya müsəlmanlarına yardımla bağlı layihə hazırlayır. 1995-ci ildə "Sonuncu peyğəmbərin həyatı" adlı musiqi albomu hazırlayan Y. İslam albomdakı mahnılarla Qərb dünyasına İslamı çatdırır. 1997-ci ildə o, canlı olaraq və musiqinin müşayiəti olmadan Sarayevoda 10 min nəfərin qarşısında çıxış edir. Bundan bir müddət sonra o, Bosniya müsəlmanlarına həsr olunmuş "Mənim gurultulu toplarım yoxdur" adlı musiqi albomunu buraxır.\n2004-cü il sentyabr ayının 21-də Yusif İslamı ABŞ-a buraxmırlar. Belə ki, Birləşmiş Ştatlar hökuməti onu Fələstinin HƏMAS təşkilatı ilə əlaqəsi olmaqda ittiham edii. Buna görə İngiltərənin Daxili İşlər Naziri Cek Strou şəxsən öz etirazını Kollin Pauelə və BMT-yə bildirir.\nYusif İslam 2005-ci ildə "Hind okeanı" adlı musiqi albomu hazırlayır. Albom 2004-cü il sunamisindən bəhs edir. Albomun satışından əldə edilən vəsaiti isə o, "Small Kindness" təşkilatının xətti ilə sunamidən zərər çəkmiş Banda Ase rayonundakı yetim uşaqlara yardım üçün göndərir.\nYusif İslam İslam dünyasında tanınmış şəxsiyyətlərdəndir. Hal-hazırda o, özünün açdığı dörd islam məktəbini idarə edir. Maraqlıdır ki, Y. İslamın xahişini nəzərə alan Böyük Britaniya hökuməti onun açdığı islam məktəblərindən birini maliyyə dəstəyi ayırıb.\nKet Stivensi xatırlayan Yusif İslam "Mən keçmişə qayıtmaq istəməzdim" – deyə bildirir.\nCat Stevens adı altında[redaktə | əsas redaktə]\nYusuf İslam adı ilə[redaktə | əsas redaktə]\nKet Stivens – Yusif İslam\nYusuf İslamın veb səhifəsi\nMənim İslama gedişim (Almanca)\nMənim İslama gedişim (Ingiliscə)\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Yusuf_İslam&oldid=4759977"\nBu səhifə sonuncu dəfə 2 iyun 2019 tarixində, saat 13:39-də redaktə edilib.


Jurnalistlərə evlərinin çıxarışları veriləcək: Sənədlər toplanır - FOTO\naccess_time02/10/2019 12:56 folder_openMedia\nKomitədən bildirilib ki, vətəndaşlar yaşadıqları məkana gətirilən mobil ofislərə şəxsiyyət vəsiqəsini, maliyyə arayışını, protokoldan çıxarışını təqdim ediblər:\n“Dövlət tərəfindən media işçilərinə göstərilən bu qayğı jurnalistlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşmasına, onların mülkiyyət hüquqlarının təmin olunmasına istiqamətlənib. Eyni zamanda bina sakinləri üçün daşınmaz əmlakın qeydiyyatı ilə bağlı maarifləndirmə tədbiri də keçirilib. Maarifləndirmə çərçivəsində bildirilib ki, artıq mənzil sahibləri çıxarışlarını kağız formasında deyil, elektron qaydada əldə edir. Həmin mülkiyyət sənədi şəxsin Elektron hökumət portalındakı kabinetinə yerləşdirilir. Çıxarışlar barədə bütün məlumatlar şəxsin telefon nömrəsinə və elektron poçt ünvanına göndərilir. Elektron qaydada göndərilən informasiyada çıxarışın reyestr, qeydiyyat nömrələri, elektron çıxarışın yoxlanılması ilə bağlı keçid linki göstərilir”.