Eşitmə: Körpənin qulağının tıxandığını necə söyləmək olar? - 0-1 yaşında körpəniz\nKörpəniz tez-tez qulağına toxunur və ya cızır, qıvrılır, iştahsızdır, yatmaqda çətinlik çəkir? Tıxanmış qulaq, bir qulaq ağrısı ola bilər ... Yaxşı eşitdiyini və mümkün müalicələrini yoxlamaq üçün tövsiyələrimiz.\nTıxanmış qulağın hissi körpədə olduğu kimi böyüklərdə də əsəbidir: ikincisi onu ifadə etmək üçün çox kiçikdir, lakin digər tərəfdən tez-tez qulağa toxunur və ya cızırır. Qulağının tıxanmasının səbəbindən asılı olaraq körpəniz də əyri ola bilər, yatmaqda çətinlik çəkir, iştahsız olur, qulağından axan kanal var, burun axır və / və ya bir az qızdırmalı olur. Körpəniz də eşitməyə bilər. Müvafiq müalicə ilə tez bir zamanda yox olacaq müvəqqəti bir eşitmə pozuntusudur: pediatrla görüş tələb olunur.\nKörpənin yaxşı eşitdiyinə necə əmin olmaq olar?\nBirinci şey: bir körpə mükəmməl bir şey eşitsə də səslərə sistematik reaksiya vermir, hətta çox güclüdür. Məsələn, həqiqətən dərindən yatırsa, ondan bir neçə metr aralıda bir köpək iti mütləq onu yuxudan çıxarmaz. Oyaq olanda belə, diqqətini ətrafdakı səs-küylərə reaksiya verməməsi üçün bir şeyə yönəltməsi kifayətdir. Nəticədə eşitmə problemi olmadıqda bəzən anlaşılmazlıq kimi görünə bilər.\nTıxanmış bir qulaqdan şübhələnirsinizsə, körpəniz dərhal reaksiya vermirsə, bir neçə dəfə təkrar etməkdən çəkinmədən, eşitmənizi idarə etmək üçün bir test keçirməyiniz daha yaxşıdır. 3 aydan kiçik bir körpə üçün ən asan yol onun arxasına keçmək və əllərinizə vurmaqdır (qarşısında bu testi etmək çox faydalı deyil, çünki səsə reaksiya verdiyini və ya bilməyəcəyini bilməyəcəksiniz. hərəkətə). Körpəniz başını çevirmək üçün çox gəncdir, ancaq təəccübünü xüsusilə atlayaraq göstərə bilər. 4-6 aydan etibarən onu sadəcə adı ilə çağıra bilərsiniz, həmişə arxasında: başqa bir şeylə çox məşğul deyilsə, başını sizin tərəfinizə çevirməlidir. Körpənizin eşitməsinə şübhə varsa, bir pediatrla məsləhətləşin.\nQulaq bağlandı: körpədə əsas səbəblər və onların müalicəsi\nBir çox vəziyyətdə qulaq kanalının tıkanması sadə bir mum fişindən qaynaqlanır. Bir pambıq çubuq ilə çıxartmağa çalışmayın. Bu qulaqcıqları bir az daha itələyəcəkdi. Ən tez-tez, mumu yumşaltmaq və onun təbii aradan qaldırılmasını asanlaşdırmaq üçün körpənizin qulağına bir neçə gün damcı salmaq kifayətdir.\nQulağın tıxanmasının başqa bir "klassik" səbəbi: otit. Bir körpədə, tez-tez bakterial mənşəli bir otit mediasıdır (orta qulaqın iltihabı): ehtimal ki, bir neçə gün antibiotiklərə ehtiyac duyacaqdır.\nSonda qeyd etmək lazımdır ki, sadə bir soyuqluq da tıxanmış qulaq duyğusuna səbəb ola bilər: daxili qulaqda lokallaşdırılmış və burun və boğaza bağlanmış Eustachian boruları avtomatik olaraq "bağlana" bilər. burun çox selik istehsal edərkən yoluxur. Hər şey ümumiyyətlə körpədə yüngül olan soyuqluq bitdikdən sonra geri qayıdır: bu vaxt onu rahatlaşdırmaq üçün burnunu mütəmadi olaraq salin qabığı ilə təmizləyə bilərsiniz.\nCopyright © concretemeatpress.co.uk | Körpənin qulağının tıkanmış olduğunu necə söyləmək olar?...


19 İyun 2021 10:27\n"Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi" həm ölkə miqyasında, həm də beynəlxalq səviyyədə ciddi müzakirələrin mövzusuna çevrilib. İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktoru, iqtisad elmləri doktoru, professor Vüsal Qasımlı sənədin iqtisadi təfərrüatlarını şərh edib.\nŞuşa Bəyannaməsi ilə Azərbaycan dünyanın 17-ci ən böyük iqtisadiyyatına sahib Türkiyə ilə əməkdaşlıqdan daha çox faydalanacaq. Türkiyə 2020-ci ildə 1,8 faiz iqtisadi artım göstərərək pandemiya şəraitində iqtisadiyyatı kiçilməyən nadir ölkələrdən olmaqla yanaşı, bu il də 5 faizdən yüksək artım proqnozu ilə dünyada ən sürətlə inkişaf edən ölkələrin sırasındadır. Türkiyə iqtisadiyyatının artımı getdikcə onunla daha çox inteqrasiya olunan Azərbaycanda da iqtisadi artıma stimul verə bilər.\nBəyannamə Azərbaycanda biznesin uzunmüddətli gözləntiləri üçün də zəmin yaradır. Xüsusən Bəyannamənin Şuşada imzalanması Qarabağda investisiya mühitinə əlavə bir qarant kimi qiymətləndirilməlidir. Şuşa bəyannaməsi ilə BP, Signify kimi qlobal şirkətlərin Qarabağda sərmayə yatırmaq niyyətləri bir-birini tamamlayır, Qarabağda investor inamı indeksini yüksəldir.\nİqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi ölkələr arasında investisiya qoyuluşlarını da artıracaq. Hazırda Türkiyə Azərbaycanda daha çox qeyri-neft sektoruna, Azərbaycan isə Türkiyədə, əsasən, energetika və kimya sahələrinə kapital yatırır. Türkiyədən Azərbaycana investisiya qoyuluşları 12 milyard dollar, Azərbaycandan Türkiyəyə sərmayə yatırımları isə 19,5 milyard dollar təşkil edir.\nDünyanın müdafiə sənayesi bazarında ilk onluğa daxil olan Türkiyə ilə Azərbaycanın müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq böyük perspektivlər vəd edir. Türkiyənin köməyi ilə Azərbaycan müdafiə sənayesi sahəsində ixrac, idxalın əvəzlənməsi və qlobal dəyər zəncirlərinə qoşulmaq nöqteyi-nəzərindən imkanlar qazanır. Eyni zamanda Türkiyənin enerji təhlükəsizliyində mühüm rol alan SOCAR-ın TPAO ilə əməkdaşlığı iki qardaş ölkənin neft-kimya sahəsində - dounstrimdə irəliləməsi üçün imkan yaradır.\nŞuşa Bəyannaməsi imzalandıqdan sonra ticarət həcminin daha da artması üçün əlavə fəaliyyətlər gözlənilir. 2019-cu ildə Türkiyə Azərbaycanın ümumi xarici ticarət dövriyyəsində 4,5 milyard dollar olmaqla 14 faiz paya malik olub. Yüksələn trayektoriya üzrə inkişaf edən qarşılıqlı idxal-ixrac əməliyyatlarının həcminə pandemiyanın yaratdığı gərginliklər ciddi təsir göstərməyib. 2020-ci ildə iki ölkə arasında ticarət həcmi 4,16 milyard dollar təşkil edib. Azərbaycan və Türkiyə 15 milyard dollar olaraq hədəflənən ticarət həcminə nail olmaq üçün davamlı kompleks tədbirlər həyata keçirir. 1 mart 2021-ci ildən qüvvəyə minən Preferensial Ticarət Sazişi bu tədbirlərdən biridir. Saziş 15 mal qrupu üzrə tariflərin azaldılması, qeyri-tarif maneələrinin aradan qaldırılması ilə iki ölkə arasındakı idxal-ixrac əməliyyatlarını artıraraq ölkələrin qoyduqları ticarət dövriyyəsi hədəfinə çatmasını sürətləndirəcək.\nBəyannamədə Zəngəzur dəhlizinə yer ayrılması hər iki ölkə üçün əhəmiyyətlidir. Təkcə bu il ixrac həcmini 15-20 faiz artırmağı planlaşdıran Türkiyə ticarət dövriyyəsi 6 milyard dollara çatan Mərkəzi Asiya və 21 milyard dollar olan Çinlə iqtisadi əlaqələrdə Zəngəzur dəhlizindən istifadə edəcək. Zəngəzur dəhlizi Türkiyə-Rusiya iqtisadi əlaqlərinin də güclənməsinə imkanlar aça bilər. İxracyönümlü Türk iqtisadiyyatı üçün bu nəqliyyat dəhlizi ixrac marşrutlarının şaxələndirilməsi deməkdir.


Milli Musiqi Günüdür - son xeberler\nSonxeber.az xəbər verir ki, görkəmli bəstəkar və dirijor Niyazi Üzeyir bəyin vəfatından sonra hər il bu günü qeyd edərmiş. 1995-ci ildə isə Prezident Heydər Əliyevin fərmanı ilə dahi bəstəkarın anadan olmasının 110 illik yubileyi ərəfəsində 18 sentyabrın Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunması qərara alınıb.\nMədəniyyət Baxılıb: 244 Tarix: 18 sentyabr 2021\nKoronavirusa yoluxan sənətçi Səyyad Əlizadə ECMO cihazına qoşulub. . . Bu barədə Oxu.Az-a onun qohumu Razim Qasımov məlumat verib.. . O bildirib ki, sənətçinin ağciyərlərinin yalnız 30 faizi çalışır:. . "Ciyərlərin 70 %-də buzlu şüşə aşkarlanıb. Müalicəsi davam etdirilir. Süni koma vəziyyətind\nKoronavirusdan vəfat edən Əməkdar artist Yaqub Zurufçunun dəfn olunacağı yer müəyyənləşib. . . Sonxeber.az xəbər verir ki, Yaqub Zurufçu bu gün "Qurd qapısı" qəbristanlığında Xalq artistləri Arif Quliyev və Rəmişin məzarları yanında torpağa tapşırılacaq. . . ***. . Koronavirusdan vəfat edə\nSayı 100-dən artıq Gəncə bəy evləri – VİDEO\nGəncə bəylərinin evinin yaşı XVIII əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. . . XVIII əsrin ortaları və XIX əsrin əvvəllərində xüsusi memarlıq üslubunda tikilən belə evlərin sayı daha da artıb. . . Buna səbəb XVIII əsrdən başlayaraq Gəncədə yaşayan və əsasən ticarətlə məşğul olan insanların digər ölkələrlə ticarə\nAlişan Bakıdadır - Konsert verəcək + FOTO\nTürkiyəli müğənni Alişan Bakıdadır.. . Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə ifaçı instaqram hesabında yazıb.. . Alişan paytaxtda məkanların birində konsert verəcək.. . Qeyd edək ki, bundan əvvəl Alişanın bu yay Bakıda planlaşdırdığı konserti təxirə düşmüşdü..\nAzərbaycan xalçalarının daha geniş tanınması üçün QR kod sistemi tətbiq edilir - FOTO\n"Azərxalça" ASC Azərbaycan xalçalarının daha geniş miqyasda tanınması üçün QR kod sistemi tətbiq edir. Toxunan xalçaların hər birinin arxasında xüsusi QR kodlar yerləşdiriləcək.. . Bu barədə oxu.az-a "Azərxalça" ASC-nin mətbuat katibi Xatuna Abdullayeva məlumat verib.. . O bildiri\nMəktəbli qızla evləndi, xanımına görə onu hədələdilər...\nBu gün böyük kamança ustası, Xalq artisti Habil Əliyevin anım günüdür.. . Sonxeber.az Kulis.az-a istinadən bu münasibətlə onun haqqında 10 maraqlı faktı təqdim edir.. . 1. Habil Əliyevin virtuoz çalğısını musiqi biliciləri dahi Paqanininin ifaçılığı ilə müqayisə edirlər.. . 2. Xanəndə Yaqub Məmmədo\nYeni mövsümdə tamaşaçılar Azərbaycan teleməkanında hansı serialları izləyə biləcəklər? - FOTO\nTelekanallar yeni mövsümün həndəvərindədirlər. Və bu o deməkdir ki, kanallarda həm də yeni serial mövsümünün başlamasına çox az qalıb. Əvvəla onu deyək ki, serial süjet xətti bir-biri ilə bağlı olan və ya olmayan telefilm silsiləsidir.. . İlk serial – "Farevey Hill" 1946-cı ilin oktyabrında\nCOVID-19 pasportu olmadan muzey və qalereyalara giriş məhdudlaşdırılır - QƏRAR\nAzərbaycan Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə sentyabrın 1-dən etibarən iaşə obyektlərinin, otellərin və böyük ticarət mərkəzlərinin xidmətlərindən "COVID" pasportu olan şəxslər istifadə edə bilərlər.. . Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sonxeber.az-a verilən məlumata görə, qurum rəhbər


Oruc kamil olarsa insana hansı xislətlər və nemətlər verilər? » Shia.AZ EhliBeyt.Info İslami maarif saytı. I SonUmidTV Media\nShia.az » FÜRUIDDIN » Oruc » Oruc kamil olarsa insana hansı xislətlər və nemətlər verilər?\nMüəllif :Vusal Tarix : 19-06-2017, 16:24 Bölmə :Oruc 0 Şərhев : 0\n30 günlük orucun hikməti haqda bir hədis\nHəzrəti İmam Həsəndən (ə) bizə gəlib çatmış bir hədisdə belə buyurulur:\n"Bir gün bir yəhudi Peyğəmbərin (s) hüzuruna gəlib soruşdu: "Nə üçün Allah Təala oruc tutmağı sənin ümmətinə otuz gün qərar verib? Halbuki digər ümmətlərə bundan daha çox vacib olub".\n"Həzrəti Adəm qadağan olunmuş ağacdan yediyi zaman, o qida Adəmin (ə) qarnında otuz gün qaldı. Bunun üçün Mütəal Allah Adəm (ə) övladlarına aclığı və susuzluğu otuz gün oruc olaraq vacib edibdir. Gecələr yedikləri isə onlar üçün bir ilahi fəzl və rəhmətdir. Adəm (ə) üçün belə olub, mənim ümmətim üçün də belədir". ("Mən la yəhzəruhul-fəqih" 2-74, "əl-Xisal" 2-530).\nSonra Allah Rəsulu (s) bu ayəni oxudu:\n"Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, (bunun vasitəsilə) siz pis əməllərdən çəkinəsiniz! (Oruc tutmaq) sayı müəyyən olan (bir ay) günlərdir". ("Bəqərə", 183 -184)\nSonra yəhudi dedi: "Doğru dedin ey Muhəmməd (s). Bəs bu ayda oruc tutanların mükafatı nədir?"\nHəzrəti Peyğəmbər(s) buyurdu: "Hər kim ramazan ayında Allah Təala vacib etdiyi üçün oruc tutsa ona yeddi xislət verilər:\n1. Bədənindəki haram ətlər əriyər\n2. Onu ilahi rəhmətə yaxınlaşdırar\n3. Atası Adəmin ilahi əmri tərk etməsinə kəffarə olar\n4. Can vermə anı onun üçün asan olar\n5. Qiyamətin çətin günündə onu aclıq və susuzluğdan qoruyar\n6. Cəhənnəm atəşindən qoruyar\n7. Ona cənnət yeməyindən yemək nəsib olar.\nYəhudi dedi: "Doğru söylədin ey Muhəmməd".\nHəqiqətən orucluq ayı bir ilahi rəhmətdir, ilahi şirinlik ayıdır. İlk baxışda ola bilsin ki, insan aclıqdan da bir rəhmətin hasil olacağı haqda tərəddüd etsin və fikirləşsin ki, aclıqdan da rəhmət, bərəkət olarmı?\nXeyr, əsl rəhmət Allah Rəsulunun (s) yuxarıda buyurduqlarıdır, əsl rəhmət və bərəkət qarın toxluğunun fövqündə duran mənəvi və ruhi yüksəlişdir. (islaminsesi)скачать dle 10.3фильмы бесплатно\nOruc təqvadan ötrü vacib buyurulub! ...


Moskvanın və Rusiya regionlarının uşaq evləri və uşaq xəstəxanalarında xeyriyyə aksiyaları keçirilib\nHeydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, Fondun Rusiya nümayəndəliyinin rəhbəri Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Moskvada və Rusiyanın 25-dən çox regionunda Yeni il münasibətilə xeyriyyə aksiyaları keçirilib. Fondun Rusiya nümayəndəliyinin əməkdaşları ənənəyə sadiq qalaraq hər il olduğu kimi, bu il də Yeni il ərəfəsində Rusiya paytaxtının Uşaqlara Elmi-Praktiki Tibbi Yardım Mərkəzində və bir neçə uşaq evində olublar.\nXeyriyyə aksiyası Rusiya Sosial-Mədəni Təşəbbüslər Fondu və Müqəddəs Xilaskar İsa Kafedral Kilsəsinin dəstəyi ilə həyata keçirilib.\nUşaqlara Elmi-Praktiki Tibbi Yardım Mərkəzi 9 ildir ki, fəaliyyət göstərir. Mərkəzə Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının akademiki Andrey Pritıko rəhbərlik edir. A.Pritıko Fondun əməkdaşlarını salamlayaraq Azərbaycanla sıx şəxsi və elmi əlaqələrinin olduğunu bildirib. Ölkəmizlə bağlı uşaqlıq xatirələrini danışan A.Pritko deyib: “Bakını və Sumqayıtı tez-tez xatırlayıram. Babam Sumqayıtdakı zavodlardan birində çalışırdı. Bu səbəbdən Azərbaycana tez-tez gəlirdim. Azərbaycanlıların səmimiyyətinə və mehribanlığına heyranam”.\nAkademik bildirib ki, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev dahi insan idi və onun iki xalq arasında tarixən dostluq münasibətlərinin qorunub saxlanmasında xidmətləri danılmazdır.\nSonra nümayəndəliyin əməkdaşları Mərkəzin diaqnostika, onkologiya, neyrocərrahiyyə, reabilitasiya şöbələrində müalicə olunan uşaqlarla görüşüb, Leyla Əliyevanın salamlarını və Yeni il təbriklərini çatdırıblar. Şaxta baba və Qar qız uşaqlara müxtəlif oyuncaqlar, kitablar hədiyyə ediblər. Hədiyyə səbətinə şirniyyat, təzə və quru meyvələr, çay, mürəbbə qoyulub. Mərkəzə soyuducu, televizor, məişət texnikası və s. təqdim olunub.\nMoskvanın 43 nömrəli uşaq evinin sakinlərinə S.Obraztsov adına Dövlət Akademik Mərkəzi Kukla Teatrının aktyorlarının ifasında “Qış nağılı” tamaşası da nümayiş olunub.


Miqrasiya üzrə Regional Təlim Mərkəzi çərçivəsində “Miqrasiyaya giriş: Əsas terminlər və anlayışlar” mövzusunda təlim keçiriləcək\nTəlim 21 sentyabr 2021-ci il tarixdə Dövlət Miqrasiya Xidməti və Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı tərəfindən reallaşacaq. Hədəf qrupuna miqrasiya ilə əlaqəli sahələrdə işləyən gənc mütəxəssislər, tədqiqatçılar, tələbələr, məzunlar, “Miqrasiya Məktəbi” layihəsinin iştirakçıları, Miqrasiya könüllüləri və digər dövlət qurumlarının könüllüləri daxildir.\nMaraqlanan namizədlər 15 sentyabr 2021-ci il tarixədək tərcümeyi-hallarını (CV) rtcm@migration.gov.az elektron ünvanına göndərə bilərlər.\nTəlim Bakı şəhərində Təlim Mərkəzinin binasında (Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, 3123-cü məhəllə, Binəqədi şossesi 202, Dövlət Miqrasiya Xidmətinin inzibati binasında) Azərbaycan və ingilis dillərində təşkil olunacaq. Namizədlərin hər iki dili bilməsi zəruridir. Tədbirdə iştirak ödənişsizdir. Sonda iştirakçılara sertifikatlar təqdim olunacaq.\nQeyd: Yerlər məhduddur. Seçilmiş namizədlərə elekton poçt vasitəsilə təsdiq məktubu göndəriləcək.


Açıq = Böyümə | Martech Zone\nBu ilin əvvəlində, məlumat bazalarını və e-poçt marketinq vasitələrini qiymətləndirmək üçün milli bir NFL Komandası ilə çalışdım. Bu sərəncamında olan bir çox alət dəstinin hərtərəfli qiymətləndirilməsi idi. Diqqət yetirdiyim sahələr bunlar idi:\nXarici həlləri inteqrasiya etmək bacarığı\nProsesləri avtomatlaşdırmaq bacarığı\nHesab rəhbərliyi və dəstəyi ilə şirkətin cavabdehliyi\nBunlardan ilk ikisi gələcək üçün faydalardı. Mövcud xüsusiyyətləri olmaya da, təşkilatın inteqrasiya və avtomatizasiyanı əhatə edən həll yolları ilə işlədiyinə əmin olmaq istədim. rəqabətə qədər. İnsanları başa düşmək üçün çətin bir arqumentdir, lakin şirkətlər əsas səlahiyyətlərə sahibdirlər. Əlavə gəlir əldə etmək üçün bu əsas səriştələrin xaricində işləməyə başladıqda, əsas məhsullarını zəiflətməyə başlayacaqlar və ehtimal ki zəngin, lakin dizayn, dəstək və yenilik baxımından zəif məhsullar seçəcəklər.\nBugünkü texnologiya mənzərəsi dəyişir. Şirkətləri xüsusiyyət baxımından zəngin məhsullardan daha çox avtomatlaşdırıla bilən və inteqrasiya edilə bilən texnologiyaları açmağı məsləhət görürəm.\nSonda şirkət məsləhətlərimi aldı. Tək bir həll yolunda çalışmaq əvəzinə, 3 fərqli həll yolunda çalışmağa başladılar və hələlik mövcud olmayan başqa bir variant köşededir. Onların biletləri bilet sistemində, Müştəri ilə Əlaqələr İdarəetmə CRM sistemində (Salesforce) və E-poçt Marketinq Həlli E-poçt Marketinq Çözümündə (Exacttarget) həyata keçirilir. Dördüncü həll, bu günə kimi görmədiyimiz bir onlayn ev həllidir.\nİlk inteqrasiyadan bir həftə sonra Mövsüm Bilet sahibləri ilə əlaqələri yaxşılaşdırmaq üçün bir e-poçt göndərdik. İndi bilet bazalarını CRM-lərinə inteqrasiya etmək üzərində işləyirik ... problem bilet sisteminin inteqrasiya üçün uyğun olmamasıdır. Təəssüf ki, bu prosesdə davamlı inkişafın qarşısını alan bir maneə kimi görülür.\nBilet verən şirkət strategiyasını yenidən nəzərdən keçirmək və əsas səriştəsinə sadiq qalmaq istəyə bilər, əks halda başqası yaxşı oynayacaq və onları əvəz edəcək bir həll yolu tapacaq.\nTags: Apitətbiq proqramlaşdırma interfeysiartıminteqrasiya olunmuş proqraminteqrasiyaaçıq proqram


Tramp qovduğu köməkçisindən danışdı\nYayınlanma tarixi:12.09.2019 12:21:08\nO həmçinin Boltonun istefa qərarının necə qəbul edilməsi barədə də danışıb.\nİslamazeri.com-un RİA-ya istinadən verdiyi xəbərə əsasən, ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, onun milli təhlükəsizlik üzrə eks-müşaviri Con Boltonun Şimali Koreya ilə Liviya modeli üzrə çalışmaq ideyası səhv idi.\n“Conla yaxşı münasibətlərim olub. Lakin o, bəzi səhvlərə yol verdi. O, Şimali Koreya ilə Liviya kimi hərəkət etməyi təklif edirdi. Qəddafi ilə nələrin baş verdiyini nəzərə alarsaq, elə də yaxşı bəyanat deyil. Bolton çox sərt oğlan idi”, - deyə o qeyd edib.\nTramp bildirib ki, “Boltonla əlaqə qurmaq istəmədiyinə görə Kim Çen Inı qınamır”. Tramp əlavə edib ki, Şimali Koreya ilə danışıqlar dövründə Liviya yanaşmasını təklif etmək “elə də ağıllı” fikir olmadı.\n“O, (istefasından) bir gün qabaq gec saatlarda yanıma gəldi (və) qarşımda əyləşdi. Mən dedim: “Con, sən bu qədər insanla razılaşa bilmirsənsə və bir çoxları, o cümlədən də mən, sənin taktikanla razı deyilsə, istəyərdim ki, sən istefa verəsən”. O da bunu etdi. Ümid edirəm ki, onun işləri yaxşıdır”, - deyə bildirib.\nO həmçinin deyib ki, “Boltonun Venesuela mövqeyi ilə razı deyiləm və mənə elə gəlir, o, bütün həddini aşıb”.\nXatırladaq ki, Con Bolton sözügedən vəzifəyə təyin edilməmişdən öncə demişdi ki, Şimali Koreya ilə razılaşmağın yeganə yolu Liviya modelinin istifadə edilməsidir.


Sultan nəslindən olan yazıçı, general, hacı İsmayıl bəy Qutqaşınlı 210”\nYüklə 45.85 Kb.\nölçüsü 45.85 Kb.\nNeftçala rayon Mədəniyyət və Turizm şöbəsi\n”Sultan nəslindən olan yazıçı,\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı - 210”\n“Avropa tərzində yazılmış ilk hekayəmiz”\nTərtib etdi: Mahmudova Reyhan\nNeftçala - 2016\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı - 210\nXIX əsrdə yaşayıb-yaratmış Azərbaycan realist-maarifçi ədəbiyyatının yaradıcılarından olan, Avropa stilində ilk milli ədəbiyyatımızı çap etdirən, rus ordusunun generalı, Rusiya İmperator Coğrafiya Cəmiyyəti Qafqaz bölməsinin və Qafqaz Kənd Təsərrüfatı Cəmiyyətinin həqiqi üzvü Hacı İsmayıl bəy Qutqaşınlı (1809-1861) Azərbaycan oxucusuna “Rəşid bəy və Səadət xanım “ hekayəsindən və “Səfərnamə” yol qeydlərinə görə tanışdır. Əslində isə müəllifin başqa əsərlərinin də olması şübhə doğurmamalıdır. Tarixin keşməkeş və burulğanlarından keçə bilməyən nə qədər qiymətli incilər itib-batmış, bəziləri isə Salman Mümtaz kimi şərəfli və qeyrətli ədəbiyyatşünaslarımızın misilsiz səyi nəticəsində üzə çıxarılmış, sanki həyata ikinci kərə qaytarılmışdır.\nAtası Hacı Nəsrullah Sultan Qutqaşın mahalının son sultanı olmuş, Azərbaycan Rusiya tərəfindən işğal edildikdən sonra həmin mahalın başçısı təyin edilmişdir. Həmin dövrdə keçmiş xan və bəyləri daima itaətdə saxlamaq üçün çar Rusiyası onların uşaqlarını çar ordusunda zabit kimi əsir saxlayırdı. Nəsrulla sultan çar Rusiyasına etibar etmirdi. Bu inamsızlıq qarşılıqlı idi. Belə təklif Nəsrullah sultana da gəlmişdir. Qutqaşınşünaslığın banisi Salman Mümtaz ” "Rəşid bəy və Səadət xanım" hekayəsi mühərriri Qutqaşınlı İsmayıl bəyin həyatı" məqləsində yazırdı: "Özünün böyük və görkəmli oğullarını dürlü-dürlü bəhanələrlə evdə saxlayıb aciz və fərsiz zənn etdiyi kiçik yaşlı İsmayıldan çar-naçar əl-çəkməyə məcbur oldu. Fərsiz nəzərə gələn İsmayıl təhsilini ikmal etdikdən sonra elə bir kamallı, qabiliyyətli igid oldu ki, əqilli və bacarıqlı sayılan qohum və qardaşları onun yanında hər bir cəhətdən heç mənziləsində qaldılar"\nİsmayıl Qutqaşınlı 1822-ci ildə rus ordusunda xidmətə başlamışdır. Peterburqda dörd il kadet məktəbində oxumuş, 1822-ci ildə bu məktəbi bitirib, Əlahiddə Qafqaz Korpusu tərkibindəki Gürcüstan qrenadyor alayında sıravi əsgər kimi hərbi xidmətə başlamışdır.\nİsmayıl bəy Rusiya-İran (1826-1828) və Rusiya-Türkiyə (1827-1829) müharibələrdə iştirak etmiş, döyüşlərdə fərqləndiyinə görə ordenlərə layiq görülmüşdür. Müharibələr qurtardıqdan sonra o, hərbi xidmətini davam etdirmiş, vəzifəsi ilə əlaqədar bir müddət Varşavada yaşamışdır. O, hərbi işi dərindən öyrənmiş, sıravi əsgərlikdən general-mayor rütbəsinə qədər yüksəlmişdir.1841-ci ildə İ.Qutqaşınlı istefaya çıxmış və öz vətəninə qayıdaraq, Qutqaşın və Şamaxıda yaşamış, dərs demişdir.Rus ordusunda 25 illik xidmətdən sonra İsmayıl bəy 1847-ci ildən Şamaxıda "Bəy kommissiyası"nda işləmişdir. İ.Qutqaşınlı 1852-ci ildə Məkkəyə-Həcc ziyarətinə getmiş, qayıdandan sonra Şamaxıda və Qutqaşında yaşamışdır. Elə həmən ildə general-mayor rütbəsinə yüksəlmişdir. O, 1861-ci ildə Ağdaş mahalında (bəzi mənbələrə görə Tiflis şəhərində) karvansarada yemək yeyərkən Rusiya irticaçı dairələrinin əli ilə ermənilər tərəfindən suyuna zəhər qatılmaqla həyat yoldaşı hacı Tutu xanım Bikə ilə birgə zəhərlənmişlər ,ədib 14 avqust 1861-ci ildə vəfat etmiş, həyat yoldaşı hacı Tutu xanım Bikə isə 1862-ci ildə dünyasını dəyişmişdir. Belə ehtimal olunur ki, 1854-cü ildə o Anadolu ordusunun baş komandanı Mustafa Zərif Paşadan Azərbaycan və Dağıstanda üsyanlar təşkil etməyə çağıran məktub İsmayıl bəy Qutqaşınlıya çatmalı ikən erməni M.T.Loris-Məlikovun əlinə düşmüşdür. Nəticədə İ.Qutqaşınlı 1855-ci ildən nəzarət altına düşdü.\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı uşaqlıq və gənclik illərində dini təhsil almış, ərəb, fars dillərini öyrənmiş, klassik Azərbaycan və Şərq ədəbiyyatı ilə yaxından tanış olmuşdur. Xidmət illərində İ. Qutqaşınlı bir sıra mütərəqqi rus ziyalıları ilə dostluq əlaqəsi yaratmış, rus və Qərbi Avropa mədəniyyətlərinin nailiyyətlərinə yiyələnmiş, dövrünün ən savadlı Azərbaycan ziyalılarından biri olmuşdur. Eyni zamanda o, Azərbaycanın böyük maarifçi alimləri - Mirzə Fətəli Axundzadə, Qasım bəy Zakir, Abbasqulu ağa Bakıxanov və başqaları ilə yaxından dostluq etmişdir. Bu şəxslər Azərbaycan ədəbiyyatında "paqonlu maarifçilər" adı ilə məşhurdurlar. İsmayıl bəy Qutqaşınlı 1852-ci ildə arvadı ilə “həcc ziyarətinə”getmək məqsədi ilə Yaxın Şərq ölkələrinə səyahətə getmişdir.\nBöyük ədib deyilənlərə görə iki dəfə müqəddəs Həcc ziyarətində olmuş, özü ilə qırx nəfəri də ziyarətə aparmışdır (ədibin bu vəsaitə gücü çatması ağıla batan hesab olunur). Bu səyahəti ilə əlaqədar 1967-ci ildə çap olunmuş "Səfərnamə" adlı yol qeydlərini (əlyazmaları şəklində Qutqaşındakı pirlərdən tapılmışdır) yazmışdır. Əsər Qutqaşınlının getdiyi yolun coğrafiyasının öyrənilməsində böyük əhəmiyyət daşıyır. Hazırda bu əsərin cəmi 126 səhifəsi tapılmışdır. İsmayıl bəy istefaya çıxdıqdan sonra Azərbaycan xalqının maariflənməsində və oyanmasında aktiv fəalliyyətə başlamışdır. Sözsüz ki, bu da çar hökumətinin maraqlarına cavab vermirdi. Ona görə də Qutqaşınlını tezliklə aradan götürmək üçün planlar cızılırdı.\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı Azərbaycan ədəbiyyatına müasir nəsr, hekayə janrını gətirən yazıçıdır. Qutqaşınlı yaradıcılığının şah əsəri "Rəşid bəy və Səadət xanım" əsəridir. Bu əsərdə iki zadəgan ailəyə məxsus olan gənclərin məhəbbətindən bəhs edilir. Bundan başqa bəzi mənbələrə görə Qutqaşınlının "Tutu" adlı 400 səhifəlik əsəri də olmuşdur. Ancaq bu əsər itirilmiş və günümüzə gəlib çatmamışdır.\nİ.Qutqaşınlı "Miskin" təxəllüsü ilə şeirlər də yazmışdır. Təəssüf ki, onun əlyazmaları və şəkilləri 1930-cu illərdə- repressiya dövründə məhv edildiyindən bizə gəlib çatmayıb. Ancaq ona aid olması iddia edilən və 1973-cü ildə aşkarlanan, 1999-cu ilin aprelin 22-də Qəbələdə "Qəbələ" qəzetində nəşr edilən "İki quşun söhbəti" adlı şeir də var. Bu məsələ hələ ki mübahisə mövzusudur.\nXIX əsrdə xalqın bütün təbəqələrinin məhəbbətini qazanan, adı dillərdə dolaşan, sözün əsl mənasında böyük insan olan Hacı İsmayıl bəy Nəsrulla sultan oğlu Qutqaşınlı, əsərlərinin çapına çalışmaması, vərəsəsi olmaması, zamanın girdabının bəy, sultan şəcərəsinə amansız olması səbəbiylə sanki yerli-dibli yox olmuşdu. Nə xoş halına ki, Salman Mümtaz kimi Azərbaycan ədəbiyyatının qeyrətli təəssübkeşi, qiymətli əlyazmalarından ötəri tacir atasından qalan var-dövləti qızırqanmayan və ədəbiyyatımızın saysız-hesabsız nəhənglərini üzə çıxaran böyük insan tam 20 il adını ilk dəfə eşitdiyi İsmayıl bəy Qutqaşınlının və əsərin sorağına düşdü. Nəhayətdə fransız dilində çap olunan ilk Azərbaycan bədii əsəri- ”Rəşid bəy və Səadət xanım” hekayəsi Salman Mümtazın qələmindən çıxan “Avropa təsirində yazılmış ilk hekayəmiz” məqaləsi ilə ikinci dəfə həyata vəsiqə qazandı.\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı “Rəşid bəy və Səadət xanım” əsərinə verdiyi süjet xəttində o dövr üçün xarakterik olan müsəlman dünyasına xas evlənmələrə bir etiraz notu çalmışdır. O dövrdə cavanlar evlənmək istərkən seçib-sevilmək hüququndan məhrum idilər. Amma əsərin qəhrəmanları cəsarət taparaq bu sədləri keçmiş, öz sevgiləri uğrunda mübarizə aparmışlar. O dövr üçün xarakterik olmayan bu evlənmə sanki cavanlara bir cığır göstərirdi. Əsər Avropa oxucusuna Azərbaycan mühitini, məişətini, adət-ənənələrini, milli psixologiyasını tanıdır, azərbaycanlılar haqqında müsbət rəy formalaşdırır, öz qəhrəmanlarını sevdirir.\nİsmayıl bəy Qutqaşınlının dövrümüzə gəlib çatan ikinci əsəri “Səfərnamə” adlanır. İstefada olan rus ordusunun generalı İsmayıl bəy Qutqaşınlı bundan sonrakı həyatını müsəlman olaraq yaşamaq (çar ordusunda qulluq edərkən nə qədər müsəlman qardaşlarının nahaq qanına bais olduğunun günahlarını yumaq üçün) və həyatdan getmək üçün müsəlmanların müqəddəs şəhəri hesab olunan Məkkə şəhərinə -həcc ziyarətinə gedir. Səfər təəssüratlarının yer aldığı bu qeydlər “Səfərnamə” adı altında toplanmışdır. Əsərin yazılmasından təqribən iki yüz il keçsə də min illər boyu xristian-müsəlman yürüşlərinin şahidi olmuş yerlərin təsviri, tarixi şəxsləri, Nuh peyğəmbərdən üzü bu yana o torpaqlarda dəfn olunmuş peyğəmbərlər, həmçinin, Məhəmməd peyğəmbərin qəbrinə kimi, “müqəddəs Kəbə”nin ziyarət məqamları, səfər boyu rastlaşdığı xalqların adət və ənənələri, coğrafi mövqeyi, kənd təsərrüfatı, bitki aləmi və Nəmrudun xaraba qalmış şəhərinin sütunlarından tutmuş digər lənətlənmiş xaraba şəhərlərə kimi məlumat verdiyi üçündür ki, bu gün də maraqla oxunur. Məlumatlara görə ikinci dəfə həcc ziyarətinə gedən İsmayıl bəy Qutqaşınlı ailəsi olsa da övladları olmadığına görə iki nəfər qulu ölkəsinə gətirərək burada allaha xatir azad etmiş, sonralar onların hər biri üçün toy etmişdir.\nÖmrünün yarıdan çoxunu rus mühitində, Avropa mədəniyyətinin təsir çərçivəsində keçirən İsmayıl bəyin dünyagörüşü bir qərbli və şərqlinin həyata baxışlarının qovuşan nöqtəsi idi. ”Miskin” təxəllüsü ilə ədəbi fəaliyyətlə məşğul olmuşdur, sanki sonunun necə olacağını görürmüş kimi (övladı olmadığından kitabxanası qarışıq nə varidatı qalmışdısa “aparan aparanın” olub.)\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı Tutu xanım Bikə ilə birgə Qəbələdəki Soltanbaba qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.\nİsmayıl bəy Qutqaşınlının adı Azərbaycan xalqının qəlbində daim yaşayır. Qəbələ şəhərinin mərkəzi küçələrindən birinə İsamyıl bəy Qutqaşınlının adı verilmişdir. Eyni zamanda Qəbələdə ədibin heykəli ucaldılmış, xatirə-ev muzeyi yaradılmışdır. Bakının Yasamal rayonundakı mərkəzi küçələrindən birinə də Qutqaşınlının adı verilmişdir.\n“Mən Quba əyalətindən süvarilər toplamaq işinə idarəmdəki xüsusi tapşırıqları yerinə yetirən Pavlovsk polkunun ştabskapitanı Qutqaşınlını ezam etmişəm. Hörmətli Zaqafqaziya bəyləri ailəsindən çıxan bu adam mənə özünün dərin düşüncəsi və sədaqəti ilə məlumdur”.\nQafqazın baş hakimi baron V.Q.Rozenin knyaz Çernişevə göndərdiyi 1837-ci il 10 dekabr tarixli məktubu.\nOnu hamımız “Rəşid bəy və Səadət xanım” adlı fransız dilində yazdığı uzun hekayə ilə tanıyırıq. Azərbaycanın ilk generalı olduğu da söylənilir, rus ordusuna sadiq hərbçi, Azərbaycan millətinin maariflənməsini hədəf götürmüş yazıçı kimi də qeyd olunur. Mənbələr azdır, bu azlıq içərisində onun həyatından bəzi nümunələri diqqətinizə çatdırırıq:\n`Hərbidə qazandığı uğurlar son ucunda 1838-ci ildə ona mayor, 1839-cu ildə podpolkovnik, 1843-cü ildə polkovnik, 1850-ci ildə dekabrın 6-da isə topçu-general-mayoru rütbəsi verilir. 1851-də ildə iki min manat gümüş pul miqdarında maaşla istefaya çıxsa da, ehtiyatda olan zabit kimi fəaliyyət göstərir, müəyyən hərbi işlərdə çalışır. İstefasından sonra Şamaxıda və Qutqaşında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur. 1850-ci ildə Rusiya Kənd Təsərrüfatı Cəmiyyəti Qafqaz şöbəsinin, 1864-cü ildə isə Rusiya Coğrafiya Cəmiyyəti Qafqaz şöbəsinin həqiqi üzvlüyünə seçilir. Həmin coğrafiya cəmiyyətinin digər üzvlərindən biri Mirzə Fətəli Axundzadə idi.\nSəfərləri zamanı İsmayıl bəy rus ziyalıları ilə münasibətlər qurur, Avropa mədəniyyətinin üstünlüklərini anlayıb, öz xalqına mütərəqqi ideyaları aşılamağa çalışır. O, Dağıstan valisi, Tarku Şamxalının dul qadını, Usmiyevlərdən olan qumuq qızı Bikə xanımla ailə həyatı qurub. İsmayıl bəy haqqında ilk məlumatları verən Salman Mümtaz onun haqqında yazırdı: “…Öz vaxtında fövqaladə ehtiram və nüfuza malik olan bu zatın türkcə qeyri-mətbu bəzi əsəri və fransızca da həyatımıza dair mətbu bir hekayəsi vardır.\nGeneral Əliağa Şıxlınski xatirəsində yazır ki, o, Bum və Qutqaşın kəndlərində olarkən İsmayıl bəyin tanınmış şair olduğunu qardaşı Məhəmmədağa Şıxlınskidən eşidib. Onun adının ilk dəfə çəkildiyi ədəbi qaynaq Hüseyn əfəndi Qaibzadənin “Azərbaycanda məşhur olan şüəaranın əşarına məcmuə”dir. Həmin məcmuədə verilmiş “Mədəd” adlı mürəbbedə Qasım bəy Zakir oğlu və qardaşı oğlu ilə bağlı bir problemlə əlaqədar İsmayıl bəyə müraciət edib.\nİsmayıl bəy 1849-cu ildə öz vəsaiti hesabına Şamaxı müsəlman məktəbi üçün bina kirayə edib, müəllim və xidmətçilərin maaşlarını ödəyib, istefaya çıxdıqdan sonra həmin məktəbdə rus dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərib. İsmayıl bəyin həyatı haqqında onun qohumları, kəndliləri maraqlı xatirələr danışıblar. Əhvalata görə İsmayıl bəy İstanbulda olarkən, bir alverçidən şabalıdın qiymətini soruşub, lakin alverçi onun görkəminə baxıb deyib ki, “bu sənin xörəyin deyil”. Qüruruna toxunduğundan İsmayıl bəy Qutqaşına xəbər yollayıb ki, 40 dəvə yükü şabalıd göndərsinlər. Şabalıd gətirilib və İsmayıl bəy onu camaata paylayıb. Sultana xəbər çatdığında o bunun səbəbi ilə maraqlanıb, həmin alverçini cəzalandırılıb.\nƏlyazmanı uzun zəhmətin bahasına ilk dəfə Salman Mümtaz əldə edib. Salman Mümtaz öz məqaləsində, kitabın izinə necə düşdüyünü, uzun illərdən sonra nəhayət Xasay xan Usmiyevin sayəsində 1922-ci ildə əldə etdiyini yazıb. Kitabı Xasay xandan 2-3 aylığa əmanət alan Salman Mümtaz onu tərcümə etmək istəyib, lakin səpmə yatalaq xəstəliyinə tutulduğuna görə əmanəti geri qaytarıb, yenidən istəyəcəyini bildirib. Lakin Salman Mümtazın xəstəliyi 6 ay çəkib, bu müddətdə isə Xasay xan Vladiqafqazda vəfat edib, əsərin izi itib. 1932-ci ildə Salman Mümtaz Azərbaycan Dövlət Muzeyinə elmi işçi təyin olunub, xoş təsadüfdən məlum olub ki, Xasay xan kitabı başqa kitablarla birlikdə muzeyə satıb.\nƏsəri ilk dəfə Səlim bəy Behbudov tərcümə edib, lakin Azərnəşrdə çapı nəzərdə tutulsa da, alınmayıb. 1937-ci ildə Salman Mümtazın həbsindən sonra əsər yenidən unudulub, iki il sonra 1939-da “Ədəbiyyat qəzeti”ndə türkcəmizdə dərc olunub. 1956-da isə ilk dəfə olaraq kitab formasında çap olunub. Salman Mümtaz həmçinin İsmayıl bəyə məxsus “Tutu” adlı əsəri də tapıb, lakin sürgünə göndəriləndən sonra kitabxanası dağıdıldığına görə günümüzə çatmayıb.\nXalqımızın unudulmaz vətənpərvər övladı, maarifçi, hərbiçi ,müəllim, şair, ictimai xadim hacı İsmayıl bəy Qutqaşınlı haqqında tədbir keçirmək, məlumat informasiya günləri, sərgilər təşkil etmək bizim üzərimizə düşən şərəfli yükdür.Bu mənada\nkitabxanaçılarımız ədibin anadan olmasının 210 illiyinə həsr olunmuş yubiley münasibətilə\n1.“Avropa tərzində yazılmış ilk hekayəmiz”.\n2. ”Sultan nəslindən olan yazıçı, general, hacı İsmayıl bəy Qutqaşınlı”.\n3.“İsmayıl bəy Qutqaşınlı-210”.\n4. “Qeyrətli ədəbiyyatşünas Salman Mümtazın 20 il sorağında olduğu ədib İsmayıl bəy Qutqaşınlı”.\n5. “Qafqazdan Kəbə ziyarətinə gələn ən əliaçıq ziyarətçi”-başlıqları ilə sərgilər, informasiya dəqiqələri təşkil edə bilərlər.\nTəşkil olunan tədbirlər həmişə olduğu kimi saytda əks olunur.\nDaha çox əhəmiyyət kəsb edir.\nSərgi təşkil edərkən aşağıdakı kitab və məlumat mənbələrindən istifadə edə bilərsiniz:\nİsmayıl bəy Qutqaşınlı. Əsərləri: - Təkrar nəşr.- Bakı: Lider nəşriyyatı, 2005.- 224 s.\n2 .”Odlar yurdunun övladları Rusiya tarixində “(Rus dilində).\n3. Nərimanoğlu Məhəmməd. Qəbələnin “yaddaş kitabı” \_\_ Azərbaycan qəzeti.\n4.Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası: 10 cilddə. III cild.-Bakı: Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası Baş Redaksiyası, 1978. -600 s.\n5.Əhmədov S. Azərbaycan tarixində100 şəxsiyyət: -Bakı: Ayna mətbu evi, 2006. -268 s.\nhttp:www. Youtube. Com/ ” İsmayıl bəy Qutqaşınlı”


194-CÜ AYƏ | islamic mənbələri\n“Haram ay, haram ay müqabilindədir. (Əgər düşmənlər onun ehtiramını pozaraq o ayda sizinlə müharibə etsələr, siz də onlar-la mübarizəyə qalxa bilərsiniz.) Və bütün haramlar qisas alınma-ğa (layiqdir). Və (ümumiyyətlə) hər kəs sizə təcavüz etsə, onun et-diyi təcavüz kimi də siz ona təcavüz edin və Allah qarşısında təqvalı olun (ifrata varmayın) və bilin ki, Allah təqvalılar-ladır.”\nİlin dörd ayı xüsusi ehtirama malikdir və həmin ay-larda müharibə aparmaq qadağandır. Onların üçü – Zilqə-də, Zil-həccə və Məhərrəm bir-birinin ardınca gəlir, Rə-cəb ayı isə onlardan ayrıdır. Ərəbcə mənasından məlum ol-duğu kimi, Zil-qədə ayında da müharibəni saxlayaraq atəşkəs bərqərar etmək lazım və vacibdir (qəədə müharibədən yayın-maq).\nİslam ilin bu dörd ayında atəşkəs elan edir. Amma düşmən həmişə pusquda durub fürsətdən istifadə etmək is-təyir və müsəlmanların bu aylarda atəşkəsə riayət etməyə və-zifəli olmalarından sui-istifadə edərək onlara həmlə et-mək fikrinə düşür. Ayədə buyurulur ki, əgər sizin düşmən-ləriniz bu dörd ayda sizə hücum etsələr, siz də onlarla mü-barizəyə qalxıb həmin aylarda onlarla vuruşun (haram ayı haram ayın müqabilində qərar verin). Çünki müsəlmanların təhlükəsizliyi və islam dövlətinin əhəmiyyəti bu ayların hörmətindən daha artıqdır: وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ\nHər kəs hörməti saxlamazsa, ondan qisas alınmalıdır.\nSonra ümumi bir qanun şəklində buyurulur ki, hər kəs sizə təcavüz etsə, siz də həmin miqdarda ona təcavüz edin. İs-lam dini təcavüzkarlıq dini deyildir, amma başqalarının da təcavüzkarlığını, inadkarlığını qəbul etmir. Öz ardı-cıllarına tövsiyə edir ki, təqvalı olub lazım olan miqdar-dan artıq qisas almasınlar və bilsinlər ki, Allah-taala təq-valılarladır.\n1- İslamın heç bir hökmündə imkansızlığa və çıxıl-maz vəziyyətdə qalmağa yol verilmir, müsəlmanların toxunul-mazlığı məkan və zaman ehtiramının qorunmasından daha irəlidir.\n2- Hətta düşmənlərlə qarşılaşdıqda belə, ədalətə ri-ayət etmək lazımdır: فَمَنِ اعْتَدَى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُواْ عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ\n3- Təqvaya bütün şəraitlərdə, hətta müharibə zamanı belə əməl olunması islamda insani tərbiyə üsullarından biridir.\n4- Qanunçuluq elə olmalıdır ki, müsəlmanların məyus, düşmən və kafirlərin isə cürətlənməsinə səbəb olmasın. Qisasda “rəva görülən miqdarda qisas almaq” prinsipi də məhz həmin səbəbə görə müəyyən edilmişdir.\n5- Ayə müsəlmanlara təskinlik verərək buyurur ki, əgər siz düşməndən qisas almaqda ədalətdən kənara çıxmasanız və təqva prinsiplərinə riayət etsəniz, mütləq qeybi yardımlar-dan faydalanacaqsınız.


Volqoqrad partlayışından sağ çıxan qadın AzadliqRadiosuna danışdı\n2021, 08 Dekabr, çərşənbə, Bakı vaxtı 02:26\nNina Kotlyarova əri Vladimir ilə.\n"HƏR ŞEY ELƏ ANİ OLDU Kİ, BİZ HEÇ NƏ BAŞA DÜŞMƏDİK"\nVolqoqradda vağzalda partlayış vaxtı hadisə yerinə çox yaxın dayanan bir qadın salamat qala bilib. Onun adı Kotlyarova Nina Alekseyevnadır. Kotlyarova ilə Kənan Kazımoğlu söhbət edib.\nAzadlıq Radiosu: Siz hadisə yerində idiniz. Nə gördünüz? Siz ora niyə getmişıdiniz?\nKotlyarova: Mən Moskvadan gələn rəfiqəmi qarşılamağa getmişdim. O, Moskva-Volqoqrad qatarı ilə 13:16-da gəlməli idi. Rəfiqəmi 30 ildir ki, görmürdüm. O, Volqoqrada yeni ili qarşılamağa gəlirdi. Svetlana adlı başqa bir rəfiqəmlə vağzalda turniketdən keçdik, zala daxil olduq ki, qatarların cədvəlinə baxaq, görək, qatar hansı yola gəlir.\nHər şey elə ani oldu ki, biz heç nə başa düşmədik.\n"ALOV KÜRƏSİ DÜZ QARŞIMIZDA İDİ"..\nBiz turniketdən keçəndə hətta orda çantaları yoxlayan təhlükəsizlik xidmətinin işçiləri ilə zarafatlaşdıq da. Bizə dedilər ki, çantaları lentin üstə qoyun. Mən dedim ki, bu çantada nə ola bilər ki, balaca çantadır. Onlar isə bildirdilər, “Pyatiqorskda terror olub, ancaq bizdə Volqoqradda yox.” Biz zalda təxminən 10 dəqiqə dayanmışdıq. Birdən elə güclü partlayış oldu. Bizim qulaqlarımız batdı. Alov püskürdü. Alov kürəsi düz qarşımızda idi.\nPartlayışın dalğası bizi 3-4 metr kənara atdı. Yeraltı keçid olan yerə. Biz özümüzə gələndə yerlatı keçiddəki pilləkanların yanında idik. Özümüzə gələn kimi qaçmağa başladıq. Mən sanki yanırdım. Qaça-qaça paltomu da çıxartdım. Ancaq palto yanmırdı. Mənə elə gəlirdi ki, palto yanır. Onda bir neçə balaca deşik var idi.\nƏrim isə bizi məni maşında gözləyirdi. O partlayışı eşidən kimi vağzala qaçıb, məni axtarırdı. Çoxlu meyitlər var idi. Yaralılar kömək istəyirdi. Dəhşətli idi.\nƏrim gəlib məni tapanda gördük ki, paltomun kürəyi laxtya-laxta qan içindədir.\nBu, baş verənlərdir. Əlbəttə çox qorxulu idi. Çox qorxulu!\nAzadlıq Radiosu: Şəkildə görünür ki, siz partlayış yerinə o qədər yaxında durmusunuz ki, yəqin, sizin üçün bu, şok oldu?\nKotlyarova: Mən necə sağ qalmışam, bu, böyük sualdır. Yəqin ki, partlayış olan yerin sağ tərəfi daha çox zərər çəkib. Ərim məni axtaranda görüb ki, sağ tərəfdə çoxlu meyit var. Ancaq sol tərəfdə bizi partlayış dalğası kənara atdı. Yəqin, bu dalğaya görə biz sağ qaldıq. Svetlana da, mən də heç bir zədə almadıq, yalnız şok var idi. Biz indi gecə də yata bilmirik.\nAzadlıq Radiosu: Sizə yardım göstərildimi?\nKotlyarova: Bizə yardım təklif olundu. Ancaq biz təkcə sakitləşdirici istədik.\nAzadlıq Radiosu: Sizcə, bu baş verən nə idi? Niyə məhz Volqoqradda baş verdi?\nKotlyarova: Mənim üçün çox çətindir, demək ki, bu niyə olub. Özü də təkcə Volqoqradda yox, Rusiyanın başqa yerlərində də. Biz sakit yaşamaq istəyirik. Ancaq niyə belə olur, bunu yəqin, hakimiyyət deyə bilər.\nAzadlıq Radiosu: Siz yəqin, bu günü daha heç vaxt yaddan çıxartmayacaqsınız?\nKotlyarova: Bu gün mənim üçün ikinci doğum günü oldu. Bundan sonra hər il dekabrın 29-nu ikinci doğum günü kimi qeyd edəcəm.


Binali Yıldırım Türkiyə parlamentinə sədr səçildi\n23:32 12 İyul 2018\nHakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) namizədi, sabiq baş nazir Binəli Yıldırım Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri seçilib.\nFemida.az xəbər verir ki, onun lehinə 335 deputat səs verib.\nParlament sədri vəzifəsinə AKP B.Yıldırımın, müxalif Cümhuriyyət Xalq Partiyası İstanbuldan olan millət vəkili Erdoğan Toprakın, Xalqların Demokratik Partiyası Siirtdən seçilən deputat Meral Danış Beştaşın, İYİ Partiya İstanbuldan olan millət vəkili Hayrettin Nuhoğlunun və Səadət Partiyası isə İstanbulu təmsil edən deputat Cihangir İslamın namizədliyini irəli sürmüşdü.\nTürkiyə Konstitusiyasına əsasən, Məclis sədri seçilmək üçün I və II turda 600 deputatdan 400-nün səsini qazanmaq lazımdır. Əgər I və II turda parlament sədrini seçmək mümkün olmasa, onda III tur keçirilir. Bu mərhələdə 301 deputatın dəstəyini qazanan şəxs Böyük Millət Məclisinin sədri seçilir.\nI turada B.Yıldırım 331, E.Toprak 134, M.D.Beştaş 65, H.Nuhoğlu 43, C.İslam isə 4 səs toplayıb. Namizədlərdən heç biri lazım olan 400 səsi qazana bilmədiyinə görə parlament sədrini birinci turda seçmək mümkün olmayıb.\nSəsvermənin II turunda B.Yıldırıma 336, E.Topraka 131, M.D.Beştaşa 65, H.Nuhoğluna 42, C.İslama isə 3 səs verilib.\nOna görə də III tur keçirilib. B.Yıldırım III turda 335 səs toplayıb. E.Topraka 135, M.D.Beştaşa 63, H.Nuhoğluna 40, C.İslama isə 5 deputat səs verib. 6 bülleten etibarsız sayılıb.


C.Həsənli: 'XX əsrin ən böyük diktatoru Stalin belə...'\n«Polis idarəsində bloqqer Orduxan Teymurxanın bacılarının başına gətirilən müsibət, onlarla bağlı baş verənlər çox dəhşətlidir». Bunu Milli Şuranın sədri Cəmil Həsənli yazıb.\nC.Həsənli qeyd edir ki, xaricdə yaşayan O.Teymurxanın bloqqer fəaliyyətinə görə bacılarının və yaxın qohumlarının polisə aparılması dəhşətli faktdır. Amma yeganə hadisə deyil: «Biz tez-tez müxtəlif rayonlardan belə məlumatlar alırıq. Hazırda belə hallar Azərbaycan polis orqanlarının adı iş metoduna çevrilib. İlham Əliyevin Azərbaycan xalqına vəd etdiyi hüquqi dövlətin əsl mahiyyəti bax, bundan ibarətdir».\nMilli Şura sədri vurğulayır ki, hətta XX əsrin ən böyük diktatoru Joseph Stalin belə bəyan etmişdi ki, oğul atanın, ata oğulun, bacı qardaşın əməllərinə görə məsuliyyət daşımır.\nBuna da bax-Bloqqer bacılarının polisdə incidildiyini deyir\nC.Həsənli qeyd edir ki, 10 minlərlə «xalq düşməni»nin uşaqları ali məktəblərdə oxuyurdu.\nMilli Şura sədrinə görə, O.Teymurxanın yazılarına görə bacılarının polisə aparılması Daxili İşlər Nazirliyinin konstitusiyanın nəzarətindən çıxdığını göstərir.\nFevralın 18-də Hollandiyada yaşayan bloqqer, siyasi mühacir O.Teymurxanın bacıları Suraxanı rayon Polis İdarəsinin 32-ci polis bölməsinə aparılıblar. Bu haqda bloqqer özü sosial şəbəkələrdə məlumat yayıb.\nO.Teymurxan bildirib ki, ona zəng gəlib və bacılarının polisin əlində olduğu bildirilib. Adını açıqlamayan polis əməkdaşı O.Teymurxana «Sən kişi olsaydın, bacılarını bura gətirməzdik» deyib və onu hədələyib. Bloqqer bildirir ki, ailəsi onun xaricdəki fəaliyyətinə və Azərbaycan hakimiyyətinə tənqidi fikirlərinə görə incidilir.\nBuna da bax-'Yaxşı olardı nazir həmin rəqəmləri əvvəl yerli ictimaiyyətə açıqlayaydı'\nSuraxanı rayon Polis İdarəsinin 32-ci polis bölməsindən AzadlıqRadiosuna bu haqda onlarda hər hansı məlumat olmadığını deyiblər. Sosial şəbəkələrdə bloqqerə edilən zəngin nömrəsi də paylaşılıb. Ancaq həmin nömrəyə də artıq zəng çatmır.\nSuraxanı rayon Polis İdarəsinin rəisi Namiq Həsənov 2003-cü ildə «İgidliyə görə» medalı ilə təltif olunub.\nCəmil Həsənlinin fikirlərinə Daxili İşlər Nazirliyindən münasibət almaq mümkün olmayıb.\nDaxili işlər naziri Ramil Usubov ötən həftə Avropa Şurasının işgəncələrin, qeyri-insani və ləyaqəti alçaldan rəftarın, cəzanın qarşısının alınması üzrə Komitəsinin prezidenti Mykola Gnatovsky-ni qəbul edərkən demişdi ki, bəzi şəxslər Azərbaycanda polisin nüfuzuna və işgüzar imicinə xələl gətirməyə çalışır.\nNazir vurğulayıb ki, Azərbaycanda polislərin dünyagörüşünün artırılması, beynəlxalq təcrübədən bəhrələnməsi istiqamətində məqsədyönlü və sistemli iş aparılır.\n«Təkcə son 5 ildə vətəndaş hüquqlarının pozulması faktlarına görə 1579 əməkdaş cəzalandırılıb. 146 nəfər daxili işlər orqanlarında xidmətdən xaric edilib, 134 nəfər tutduğu vəzifədən azad olunub. 6 nəfər isə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib», - nazir deyib.\nMüxalifət isə güman edir ki, həmin şəxslər reallıqda başqa məsələlərə görə cəzalandırılıb.


Səhiyyə Nazirliyi teleaparıcı Xose Bernardonun bıçaqlanması barədə məlumat yayıb – 1Arada.az\nSəhiyyə Nazirliyi teleaparıcı Xose Bernardonun bıçaqlanması barədə məlumat yayıb\nNazirlikdən 1Arada.az-a verilən məlumata görə, Pirallahı rayonunda baş verən bıçaqlanma hadisəsi ilə əlaqədar Təcili Tibbi Yardıma çağırış dünən saat 18:59-da daxil olub.\n“Pirallahı rayonu Xanlar 29 ünvanından, Xose Pablo Bernardo sağ saidin kəsilmiş yarası, qardaşı 37 yaşlı Rafael Hüseynov isə qarnın çoxsaylı deşilmiş yaraları (döş qəfəsinə keçən) diaqnozu ilə 3 saylı Şəhər Xəstəxanasına yerləşdiriliblər.\nXose Bernardo ilkin tibbi yardımdan sonra ambulator müalicəyə buraxılıb.\nRafael Hüseynov isə əməliyyat olunub. Hazırda müalicəsi cərrahiyyə şöbəsində palatada davam edir. Həkimlər onun vəziyyətini orta-ağır kimi qiymətləndirirlər”, – nazirlikdən bildirilib.\nTagged Bernardo, Xose\nPosted on 20/02/2020 20/02/2020 Author 1Arada\nBakı Nəqliyyat Agentliyinin tələbinə uyğun olaraq, daha bir marşrut xətti üzrə avtobuslarda gediş haqqının nağdsız-vahid kart sistemi ilə ödənilməsi mümkün olacaq. 1Arada.az bildirir ki, 24.02.2020-ci il tarixindən 37 nömrəli marşrut xətti üzrə hərəkət edən avtobuslarda gediş haqqı BakıKart vasitəsilə ödəniləcək. Məlumat üçün bildiririk ki, digər müntəzəm marşrut xətləri üzrə də nağdsız ödəniş sisteminə keçidlə bağlı […]\nAzərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) kustar üsulla hazırlanmış spirtli içkilərlə bağlı yenidən əhaliyə müraciət edib. AQTA-nın ictimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Aysel Fərziyevanın 1Arada.az-a verdiyi məlumata görə, ötən həftə vətəndaşlarımızı bayram günlərində diqqətli olmağa səslədiyimiz məsələ ilə bağlı Gürcüstanda bədbəxt hadisələr yaşanıb. A. Fərziyeva bildirib ki, bayram günlərində vətəndaşlarımızın ən çox üz tutduğu ölkələrdən biri olan Gürcüstanda […]\n“Böyük şəhərlərdə və ünsiyyətin sıx olduğu yerlərdə koronavirusa yoluxma riski böyükdür”. 1Arada.az xəbər verir ki, bunu TƏBİB-in İdarə Heyətinin sədri Ramin Bayramlı Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın brifinqində çıxışı zamanı deyib. Onun sözlərinə görə, Bakı ilə yanaşı Sumqayıt və Gəncə şəhərləri daha riskli ərazilərdir: “Ona görə də böyük şəhərlərdə olan insanın üzərinə daha ciddi məsuliyyət düşür”. […]


Həyatında ilk dəfə intimofilmə baxdı və arvadını gördü » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nHəyatında ilk dəfə intimofilmə baxdı və arvadını gördü\nTarix: 29-04-2012, 16:24\nŞərhlər: Baxılıb: 3349\nSəs ver: Ramazan adlı Misir vətəndaşı ömründə bir dəfə intimo filmə baxıb və həyatı alt-üst olub. Ömründə ilk dəfə internet kluba gələrək intimoya baxmaq istəyən kişi şoka düşüb. Filmin baş rolunda onun arvadı çəkilibmiş. Kişinin salonda ürəyi gedib. Həkimlərin müdaxiləsindən sonra özünə gələn Ramazan evdə arvadından izahat tələb edib. Məlum olub ki, indi 4 uşaq anası olan qadın subay vaxtı sevişdiyi oğlanla birlikdə 11 intimofilmdə rol alıb. Ramazan isə 16 illik həyat yoldaşını bu hadisədən sonra boşayıb-boşamamaq barədə hələ ki, qərar verməyib. loading... NoName\nintimo filmlər haqqında 10 fakt\nArı sancandan sonra əri çönüb arvad oldu\nBu günkü dərsimizin sualı: Öpüş nədir? (dərs 3)\nQadın 12 yaşlı uşaqla 191 dəfə cinsi əlaqədə olub


26-04-2019 22:07 - Big.az - Siyasət 4\nBiG.AZ bildirir ki, bunu “Report”a açıqlamasında Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri, hakim Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) icra katibinin müavini Siyavuş Novruzov deyib.\nO bildirib ki, bununla bağlı təkliflər irəli sürülüb: “Təkliflər arasında qiymət, otelə yerləşmə, yaradılan şəraitin formaları məsələsi əksini tapıb. Bilirsiniz ki, Azərbaycan vətəndaşları hər il xarici ölkələrdə müqəddəs yerləri ziyarət etmək üçün gedirlər. Onlar oradan necə qayıdır, əsas məsələ budur... Yəni müxtəlif qruplar bu səfərləri təşkil edir. Təşkilatçılar onları necə aparırlar, ziyarətçilər orada kimlərlə təmasda olurlar, beyinlərinə nə doldururlar, ziyarətdən başqa nə ilə məşğul olurlar? Həmin səfərin iştirakçılarının özləri də bildiriblər ki, orada onlara müxtəlif təkliflər edilib. Burada yalnız müsəlman ziyarətgahlarından söhbət getmir. Tutaq ki, kimsə xarici ölkəyə turistik səfər edirsə, bu, başqa məsələdir. Müqəddəs yerlərə ziyarətə getmə isə tamam başqa məsələdir. Müəyyən problemlər var, bununla əlaqədar addımlar atılacaq. Yəqin ki, yeni qanun qəbul ediləcək. “Turizm haqqında” qanuna da dəyişikliklərin edilməsi nəzərdə tutulur”.


Elanlar - AĞSU RAYON Icra Hakimiyyəti\nDövlət Bayrağı kompleksində təmir işlərinin aparılması barədə\n2008-ci ildə tikilmiş, Ağsu şəhərinin Vidadi küçəsində yerləşən, hündürlyü 67 metr olan Dövlət Bayrağının metal dirəyi ötən müddət ərzində güclü küləklər nəticəsində müxtəlif deformasiyalara uğramışdır. Bu səbəbdən təmir işlərinin aparılması zərurəti yarandığı üçün 25-26 sentyabr tarixlərində Dövlət Bayrağı endiriləcəkdir.\nBildiririk ki, hazırda Ağsu şəhərində inşa edilən Dövlət Rəmzləri Muzeyində tikinti işləri başa çatdıqdan sonra Dövlət Bayrağının həmin əraziyə köçürülməsi nəzərdə tutulur.\nƏhali abonentlərinin qaz təchizatının dayandırılması barədə\nQaz xətlərində təmir işlərinin aparılması ilə əlaqədar 25.09.2020-ci ildə saat 09:00-dan Ağsu şəhərində və 48 kənd yaşayış məntəqəsində (11827 abonent) əhaliyə təbii qazın verilişi dayandırılacaqdır. Təmir işləri başa çatdıqdan sonra qaz verilişi bərpa ediləcəkdir.\nAğsu QPS-dən qidalanan qaz xətlərində "Təmiz qaz" QSC tərəfindən aşkar edilmiş qaz sızmalarının aradan qaldırılması üçün aparılan işlərlə əlaqədar 20.05.2020-ci il tarixdə saat 09:00-dan saat 18:00-dək Ağsu şəhərinin Sağ sahilinin, Muradlı, Təklə, Dəlilər, Qaraqoyunlu, İlxıçı, Hacısəmədli, Musabəyli, Növcü, Yuxarı Növcü, Axundlu, Qaravəlli, Məlikçobanlı, Çiyni, Bəyimli, Ərəbmehdibəy, Dədəli, Qasımbəyli, Xəlilli, Göydəlləkli, Ərəbuşağı, Ağalarbəyli, Aratlı Curuğlu, Pirhəsənli, Qaraqaşlı, Elabad, Yenilik kəndlərinin qaz təchizatı dayandırılacaqdır.\nHavaların soyuması nəticəsində əhali mənzillər isti olsun deyə qapı və pəncərələri bağlı saxlayırlar. Bu isə qaz cihazlarının istismarı zamanı tüstü bacalarının normal işləmədiyi binalarda əhali arasında dəm qazından zəhərlənmə hallarının baş verməsinə səbəb olur.\nDəm qazından zəhərlənmənin əsas səbəbləri bunlardır:\n- suyu qazla qızdırılan duş və vanna otaqlarında nəfəsliklərin olmaması (duş qəbul edən şəxsi nəzarətdə saxlamaq və tez-tez maraqlanmaq vacib şərtdir);\n- standarta uyğun olmayan və kustar yolla hazırlanmış qızdırıcı cihazlardan istifadə edilməsi;\n- yanacağa yanma üçün lazımı miqdarda havanın daxil olmaması;\n- tüstü çıxarıcı boruların və tüstü bacasının yaxşı işləməməsi;\n- sobanın və tüstü çəkən bacanın nasaz vəziyyətdə olması;\n- sobada və borularda çatların və nasazlıqların olması.\nDəm qazından zəhərlənmə halı həm də yanğın olduqda, sobanın qapağı erkən bağlandıqda, qarajda, qapalı məkanda avtomobil mühərriki işlədikdə, ağzı bağlı kabinədə uzun müddət qaldıqda baş verir. Mənzillərdə isə dəm qazından zəhərlənmə təhlükəsi əksər hallarda evi qızdırıcı cihazlarla qızdırarkən və ya hamam otağında baş verir. Kimyəvi adı karbon-monooksid olan dəm qazı yanacaq məhsullarının natamam yanması nəticəsində əmələ gəlir. Bu qaz iysiz və rəngsiz olduğundan hiss edilmir. Qapalı şəraitdə daha da təhlukəli olur. Karbon monooksid tənəffüs zamanı ağciyərlərdən qana daxil olur. Adətən oksigenlə birləşməli olan hemoqlobin bu dəfə karbon monooksidlə birləşməyə başlayır və karboksihemoqlobin yaradır və qan artıq oksigeni daşıya bilmir. Bu proses oksigenlə birləşmədən 300 dəfə daha intensiv baş verir. İnsan oksigen çatışmazlığından boğulmağa başlayır. İnsan ürəyi bir vurmaya 200 ml-dən çox qan sərf etdiyindən ağciyərlərə düşən dəm qazı sayılan saniyələr ərzində bütün orqanizm boyu yayılır.\nDəm qazından zəhərlənmədən qorunmaq üçün qış mövsümü başlanmazdan əvvəl mütəxəssislər tərəfindən sobalara baxış keçirilməli, tüstü bacalarının sazlığı və işə yararlı olması yoxlanılılmalı, yalnız bundan sonra cihaz istismara buraxılmalıdır.\nQuraşdırılan hər bir məişət qaz qızdırıcısı standarta uyğun olmalı, onların təhlükəsizlik qurğuları daim saz vəziyyətdə olmalı və istifadəsi zamanı müəyyən olunmuş təhlükəsizlik qaydalarına tam riayət edilməlidir. Belə ki, nasaz sobalardan və tüstü borularından istifadə etmək olmaz. Havaçəkən sistem işləməli, nəfəslik aşıq olmalıdır. Hamam otağında ventilyasiya borusu, qapının aşağısında dəliklər olmalıdır. Tüstü bacaları ildə iki dəfə təmizlənməlidir. Tüstü boruları binaların dam örtüyünün xarici səthindən 70 sm yüksəklükdə olmalıdır. Sobaların korpusunda və tüstü borularında çatlar olmamalı, tüstü borularının təmizlənməsi qış mövsümü başlanmazdan əvvəl həyata keçirilməlidir.\nTüstü bacası normal işləmədikdə təkcə dəm qazından zəhərlənmə halı deyil, həm də yanğın baş verir. Məlumdur ki, əksər hallarda otel, restoran, xəstəxana, məktəb və digər mətbəxi olan müəssisələrin tüstü bacalarında yağlı təbəqə əmələ gəlir. Bu yağlar bacaların şaquli və üfiqi kanallarında və mühərriklərin üzərində yığılır. Həmin yağlar çox yüksək yanma qabiliyyətinə malikdir. Ani qığılcım çox böyük yanğına səbəb olur və sürətlə yayılır. Yanğın zamanı bacanın içərisində temperatur 800 dərəcə C-yə qədər çatır. Bu istilik bacanın yaxınlığında olan digər yanan materialları da alovlandırır və yanğın qısa bir zamanda bütün binaya yayıla bilir.\nMənzildə soba və suqızdırıcılarını quraşdırarkən mütləq yerli qaz idarəsinin mütəxəssisləri ilə məsləhətləşin. Bu sahədə naşı olan insanların xidmətindən istifadə etməyin. Tüstü borusu olmayan sobaları almayın. Boru olmadıqda və otaq mütəmadi havalandırılmadıqda orada mütləq dəm qazı yaranır. Dəm qazı ilə zəhərlənən insan əksər hallarda özü-özünə kömək edə bilmir.\nQaz cihazlarından təlimata uyğun düzgün istifadə edilməməsi səbəbindən insan itkisi və xəsarət alması ilə nəticələnən partlayış, yanğın, zəhərlənmə kimi bədbəxt hadisələrin baş verməməsi üçün aşağıdakı təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək vacibdir:\n- Yanğın, partlayış və dəm qazından zəhərlənmə kimi fövqəladə halların baş verməməsi üçün obyektlərdə və yaşayış sahələrində standartlara uyğun olmayan qaz cihazlarından istifadə etmək qadağandır!\n- Hər bir məişət qaz cihazının təhlükəsizlik qurğuları daim saz vəziyyətdə olmalı və onlardan istifadə zamanı müəyyən edilmiş təhlükəsizlik qaydalarına tam riayət edilməlidir!\n- Müəyyən məqsədlər üçün qaz cihazlarından qurğu və aqreqatların, hissələrin çıxarılmasına yol vermək olmaz. Qaz cihazlarının yerinin dəyişdirilməsi, təmiri yalnız qaz təsərrüfatı müəssisəsi tərəfindən həyata keçirilməlidir!\n- Mənzildə adam olmayanda içəri daxil olarkən qazın sızmamasına tam əmin olmamış işığı yandırmaq, elektrik cihazlarını işə salmaq, siqaret çəkmək, açıq alovdan istifadə etmək olmaz!\n- Qış mövsümü başlanmazdan əvvəl mütəxəssislər tərəfindən sobalara baxış keçirilməli, bütün sobaların tüstü bacaları təmizlənməlidir!\n- Qaz cihazlarını işlək vəziyyətdə qoyub yatmaq, uşaqlara, xəstələrə etibar edib evdən çıxmaq olmaz!\n- Qaz cihazlarına qazın nəql edilməsində rezin şlanqlardan istifadə olunması qəti qadağandır!\n- Qaz kəmərlərindən və cihazlarından qazın sızmasını yoxlamaq üçün açıq alovdan istifadə etmək olmaz. Bundan ötrü yalnız sabun məhlulundan istifadə edilməlidir!\n- Qaz cihazlarından istifadə edərkən pəncərənin nəfəsliyi açıq vəziyyətdə olmalıdır. Mənzili tərk edərkən qaz cihazları mütləq söndürülməli, qaz borularının ventilləri bağlanmalıdır!\n- İşlək qaz cihazlarını nəzarətsiz qoymaq, sobaların həddindən artıq qızmasına yol vermək olmaz!\n- Mətbəxdə məişət qaz sobalarının üzərinə qazan, çaydan və s. suyun səviyyəsi elə olmalıdır ki, su qaynayanda daşmasın. Belə ki, qaynayan su daşıb odluğu söndürə bilər. Bu isə qaz sızması ilə nəticələnər və partlayış baş verər!\nYadda saxlayın! Tüstü bacalarının təmizlənməməsi həyatınız üçün təhlükədir!\n• Tövsiyələrimiz qəribə səslənsə də çoxillik fəaliyyətimizdə və təcrübəmizdə təəssüf ki, çox sayda belə bədbəxt hadisələrin şahidi olmuşuq və bu tövsiyələrə əməl etməmənin həyatlar bahasına başa gəlməsi halları yetərincə baş vermişdir;\nFövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti\nBina və qurğuların ildirımdan mühafizəsi\nİldırım təbiət hadisəsi olsa da bəzən yanğın və partlayışlara, çox böyük fəlakətlərə səbəb olur. Binaların, qurğuların və sənaye kommunikasiyalarının ildırımdan mühafizə qurğularının quraşdırılması üzrə təlimat mövcuddur. Bu təlimat binaların, qurğuların və sənaye kommunikasiyalarının layihələndirilməsi, tikintisi, istismarı, həmçinin yenidən qurulması zamanı istifadə üçün nəzərdə tutulub.\nBinaların, qurğuların və sənaye kommunikasiyalarının ildırımdan mühafizə qurğularının quraşdırılması üzrə təlimat idarə tabeçiliyindən və mülkiyyət formasından asılı olmayaraq bütün növlərdə olan binalara, qurğulara və sənaye kommunikasiyalarına şamil edilir.\nHər hansı bir sahə üzrə normativ sənədlərin tələbləri bu metodik göstərişın tələblərindən daha sərt olduğu halda ildırımdan mühafizənin işlənməsi (layihələndirilməsi) zamanı sahə normativinin tələblərini yerinə yetirmək tələb olunur. Mühafizə olunacaq obyektin texnoloji xüsusiyyətləri ilə ildırımdan mühafizə qurğularının quraşdırılması üzrə təlimatın tələblərini uyğunlaşdırmaq mümkün olmadıqda da eyni ilə hərəkət etmək lazımdır. Bu zaman istifadə olunan ildırımdan mühafizə vasitələri və üsulları tələb olunan etibarlılığı təmin etməlidir. Binaların, qurğuların və sənaye kommunikasiyalarının layihələndirilməsi zamanı təlimatın tələblərindən başqa əlavə olaraq ildırımdan mühafizənin yerinə yetirilməsinə qüvvədə olan digər normalar, qaydalar, təlimatlar və dövlət standartları nəzərə alınmalıdır.\nİldırımdan mühafizənin normalaşdırılması zamanı ilkin müddəa olaraq qəbul olunmuşdur ki, onun istənilən qurğusu ildırımın inkişafının qarşısını ala bilməz. İldırımdan mühafizənin seçilməsi zamanı normativlərdən istifadə ildırım zərbəsindən dəyə biləcək ziyanların riskini kifayət qədər azaldır. İldırımdan mühafizə qurğusunun tipi və yerləşdirilməsi yeni obyektin layihələndirilmə mərhələsində seçilir ki, onun elektrik keçirici elementlərindən maksimum istifadə etmək mümkün olsun. Bu ildırımdan mühafizə qurğusunun işlənməsini və yerinə yetirilməsini asanlaşdırar, binanın estetik görüntüsünü yaxşılaşdıırar, ildırımdan mühafizənin effektliyini yüksəldər, onun qiymətini və əmək sərfini azaldar.\nYerə olan ildırım zərbəsi – ildırım buludu ilə yer arasında atmosfer mənşəli bir, yaxud bir neçə cərəyan impulsundan ibarət olan elektrik boşalmasıdır.\nZərbə nöqtəsi–ildırımın yer, bina yaxud ildırımdan mühafizə qurğusu ilə birləşmə və ya toxunma nöqtəsidir.\nMühafizə olunan obyekt–bu normativin tələblərinə cavab verən ildırımdan mühafizəsi yerinə yetirilmiş bina, yaxud qurğu, onların hissələri və ya əhatə sahələridir.\nİldırımdan mühafizə qurğusu–bina, yaxud qurğunu ildırımın təsirindən (vurmasından) mühafizə etməyə imkan verən sistemdir. O, mühafizənin daxili və xarici qurğularını özündə birləşdirir. Birbaşa ildırım zərbəsindən mühafizə qurğusu (ildırımötürücülər) – ildırımqəbuledicilərdən, cərəyanötürücülərdən və yerbirləşdiricilərdən ibarət olan kompleksdir.\nİldırımın ikinci təsirindən mühafizə ildırımın elektrik və maqnit sahələrinin təsirini məhdudlaşdıran qurğu vasitəsilə həyata keçirilir.\nİldırımqəbuledici – ildırımı tutmaq, cəlb etmək üçün olan hissə, ildırımötürücüsünün bir hissəsidir.\nCərəyanötürücü (cərəyankecirici) – ildırım cərəyanını ildırım qəbuledicidən yerləbirləşdiriciyə ötürmək üçün olan hissə, ildırımötürücüsünün bir hissəsidir.\nYerləbirləşdirici qurğu - yerləbirləşdiricilərlə yerləbirləşdirici keçiricilərin birliyidir, cəmidir.\nTəhlükəsiz məsafə–mühafizə olunan obyektin daxilində, yaxud xaricində olan iki keçirici arasında təhlükəli qığılcımlanma yaranması mümkün olmayan minimal məsafəyə deyilir.\nİfrat gərginlikdən mühafizə qurğusu–mühafizə olunan obyektin elementləri arasında ifrat gərginliyin məhdudlaşdırılması üçün olan qurğudur.\nTək dayanan ildırımötürücü–ildırımqəbuledici və cərəyanötürücü hissələri vasitəsilə axan ildırım cərəyanın axma yolu ilə heç bir əlaqəsi olmayan mühafizə olunan obyektin ildırımötürücüsüdür.\nMühafizə olunan obyekt üzərində quraşdırılmış ildırımötürücü–ildırımqəbuledici və cərəyanötürücü hissələrdən axan cərəyanın bir hissəsinin mühafizə olunan obyektlə, yaxud onun yerləbirləşdiricisi ilə axması mümkün olan ildırımötürücüdür.\nİldırımötürücünün mühafizə zonası–elə bir sahədir ki, obyekt bütövlükdə bu sahədə yerləşdikdə oraya ildırım zərbələrinin ehtimalı verilmiş (nəzərdə tutulmuş) qiymətdən çox olmasın.\nMühafizə zonasını ötüb keçən ildırım zərbələrinin yol verilən ehtimalı–ildırımötürücü ilə mühafizə olunan obyektə ola biləcək ildırım zərbələrinin yol verilən ehtimalnın son həddidir.\nObyektlərin təsnifatı obyektin özünün və onun ətrafının ildırım zərbəsinə məruz qalma təhlükəsi üzrə təyin edilir. İldırımın bilavasitə təhlükəli təsiri–bu yanğınlar, mexaniki zədələnmələr, insanların və heyvanların travmaları, həmçinin elektrik və elektron avadanlıqlarının zədələnməsidir. İldırım zərbəsinin nəticəsi olaraq partlayışların olması və təhlükəli maddələrin–radioaktiv və zəhərli kimyəvi maddələrin, həmçinin bakteriyaların və virusların ayrılması ola bilər. İldırım zərbəsi xüsusilə informasiya sistemləri, idarəetmə, nəzarət və elektrik təchizatı sistemləri üçün təhlükəli ola bilər. Müxtəlif təyinatlı obyektlərdə quraşdırılan elektron qurğuları üçün xüsusi mühafizə tələb olunur.\nİldırım cərəyanının parametrləri onun mexaniki və termiki təsirlərini hesablamaq, həmçinin elektromaqnit təsirindən mühafizə vasitələrini normallaşdırmaq üçün lazımdır.\nİldırımdan mühafizənin hər bir səviyyəsi üçün ildırım cərəyanı parametirlərinin verilən hədd qiymətləri təyin edilir. Bu təlimatda verilən məlumatlar ildırımlı buluddan yerə və yerdən ildırımlı buluda doğru inkişaf edən ildırım boşalmalarına aiddir.\nİldırım boşalmalarının qütblüyü (mənfi yaxud müsbət) coğrafi məkandan asılıdır. Yerli məlumatlar olmadığı halda boşalmaların 10%-nin müsbət cərəyanlı, 90%-nin isə mənfi cərəyanlı boşalma olmasını qəbul etmək olar.\nİldırımın mexaniki və termiki təsiri cərəyanın pik qiyməti, tam elektriki yükü, impulsun elektrik yükü və xüsusi enerjisi ilə əlaqədardır. Bu parametrlərin ən böyük qiymətləri müsbət qütblü ildırım boşalmalarında müşahidə olunur. İndiksiyalanmış ifrat gərginlik təsirindən baş verən zədələnmələr ildırım cərəyanı impulsu cəbhəsinin dikliyi ilə əlaqədardır. Bu parametriin ən böyük qiyməti mənfi qütblü ildırım boşalmalarının sonrakı, yəni birncidən sonra gələn ildırım boşalmaları impulslarında müşahidə olunur.\nMexaniki və texniki təsirlərdən başqa ildırım cərəyanı güclü impuls elektromaqnit şüalanması yaradır ki, o, rabitə, idarəetmə, avtomatika, hesablama və informasiya qurğuları və s. avadanlıqlar sisteminin zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bu mürəkkəb sistemlər bir çox istehsal və biznes sahələrində istifadə olunur. Bunların ildırım zərbəsi nəticəsində zədələnməsi həm təhlükəsizlik baxımından, həm də iqtisadi baxımdan olduqca arzu olunmazdır.\nİldırım zərbəsi vahid bir cərəyan impulsundan, yaxud bir-birindən müəyyən zaman vahidi qədər aralı olan və ardıcıl gələn bir neçə cərəyan impulsundan ibarət ola bilər ki, bu impulslararası müddətdə ildırım kanalından zəif müşayətedici cərəyan axır.\nXarici ildırımdan mühafizə sistemi mühafizə olunacaq qurğudan həm izolyasiya oluna bilər (tək dayanan ildırımötürücü-çubuqvari yaxud trosşəkilli, həmçinin təbii ildırımötürücü funksiyasını yerinə yetirən qonşu qurğu), həm də mühafizə olunan qurğunun üzərində quraşdırıla bilər və eləcə də onun bir hissəsi ola bilər. Daxili ildırımdan mühafizə qurğusu ildırım cərəyanının elektromaqnit təsirini məhdudlaşdırmaq və mühafizə olunan qurğunun daxilində qığılcımlanmanı (qığılcım boşalmasını) aradan qaldırmaq üçündür. İdırımqəbulediciyə ildırım zərbəsi zamanı ildırımın cərəyanı cərəyanötürücü sistem (keçirici endiricilərlə) vasitəsilə yerləbirləşdiriciyə ötürülür və yerə axır.\nİldırımqəbuledicilər xüsusi, yaxud obyektin üzərində quraşdırıla bilər və yaxud onların funksiyasını mühafizə olunan obyektin konstruktiv elementləri yerinə yetirir, son halda onlar təbii ildırımqəbuledicilər adlanırlar.\nYaşayış evlərinin həyətlərində yanğın avtomobillərinə maneə olmamalıdır\nYanğınların statistikası göstərir ki, payız-qış mövsümündə yanğınlar ən çox yaşayış evlərində baş verir. Bu da havaların soyuması, istilik enerjisinə tələbatla əlaqədar mənzillərdə qaz və elektrik cihazlarından daha çox istifadə edilməklə bərabər, qapı-pəncərələrin bağlı olması səbəbi ilə əlaqədardır.\nTəbii ki, yanğın baş verdikdə ilk növbədə yanğından mühafizə xidmətinə məlumat verilir və hadisə yerinə yanğın avtomobilləri cəlb olunur. Bu texnikanın yanğının mənbəyinə yaxınlaşması üçün yaşayış məntəqələrində yanğın keçidləri inşa olunmuşdur.\nYanğınların söndürülməsində əsas vasitə yanğınsöndürmə avtomobilləri hesab edilir. Bu texnikanın yanğının mənbəyinə yaxınlaşması üçün yaşayış məntəqələrində yanğın keçidləri inşa olunur. Yanğın keçidi xüsusi texnikanın yanğının söndürülməsi üçün maneəsiz, qısa müddət ərzində yanğın yerinə yaxınlaşmasına imkan verən iki tərəfi açıq olan yoldur. İlk növbədə yanğın keçidinin hər iki tərəfi açıq olmalıdır. Ümumiyyətlə, obyektlərdə yanğın keçidlərinin parametrləri ilə bağlı irəli sürülən tələblər 2.6-1 “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Tikinti Normaları”nda əksini tapmışdır. Hər hansı bir texniki normalar haqqında danışmazdan əvvəl, diqqətimizi yanğın keçidləri və ona bitişik olan ərazilərin istifadəsi ilə bağlı olan ümumi tövsiyə və məhdudiyyətlərə yönəldək.\nİlk öncə bu faktı qeyd etməliyik ki, binaların həyətlərində çox vaxt avtomobillərin park edilməsinə yerlər təyin olunur. Bu gün nəqliyyat vasitələrinin sayı hədsiz çoxdur, onların sahibləri ilk gördükləri boş yerdə avtomobillərini bir gecəlik və ya bir neçə günlük saxlamaqdan çəkinmir, lakin bu zaman nəzərə almırlar ki, həmin bu yer yanğın keçidinin bir hissəsi ola bilər.\nYanğın keçidləri ilə bağlı texniki tələblər mövcuddur. Bu tələbə əsasən yanğın keçidinin eni birbaşa onun yanında mövcud olan binaların mərtəbəliyindən asılı olmaqla 3,5 metrdən az nəzərdə tutulmamalıdır. Burada sadə prinsip mövcuddur - bina nə qədər yüksək olarsa, keçidin eni bir o qədər enli olmalıdır. Bu amilin çox sadə izahı vardır. Belə ki, 15-ci mərtəbədə baş vermiş yanğının söndürülməsi üçün çox güclü texnikanın mövcudluğu zəruridir. Yanğın avtomobillərinin gücü isə bilavasitə onların qabaritlərindən asılıdır, yanğının söndürülməsində istifadə olunacaq yanğın texnikasının texniki imkanları binanın ölçülərinə uyğun olmalıdır. Yanğın texnikasının yaşayış və ictimai binalara, o cümlədən onlara bitişik tikililərə yanaşması və yanğınsöndürənlərin avtonərdivanlardan və ya avtoqaldırıcılardan hər hansı bir mənzilə və ya otağa keçə bilmək imkanı təmin edilməlidir. Bu qayda yanğın keçidlərinin yalnız eninə deyil, hündürlüyünə də şamil olunur. Yanğın keçidinin hündürlüyü 4,25 metrdən az olmamalıdır.\nBir qayda olaraq, nəqliyyat keçidlərinin kənarından mərtəbəliyi 2-10 olan binalaradək məsafə 5-8 metr, 11 və daha çox mərtəbəli binalaradək isə 8-10 metr qəbul edilməlidir. Bu zonada hasar çəkilməsinə, hava elektrik ötürücü xətlərinin yerləşdirilməsinə və ağacların sıra ilə əkilməsinə yol verilmir.\nBinaların giriş olmayan fasadları boyunca yanğınsöndürən maşınların keçməsi üçün yararlı, maşınlardan yer örtüyünə və torpağa düşə bilən yük nəzərə alınmaqla eni 6 m olan zolaqlar nəzərdə tutulmalıdır.\nTəəssüf ki, bəzən sakinlər binalarin giriş yolunu kənar maşınların daxil olmaması üçün dirək basdırmaqla məhdudlaşdıraraq, həm də yanğınsöndürən avtomobillərin maneəsiz hərəkətinə əngəl törədirlər. Unutmaq olmaz ki, yanğının söndürülməsi üçün hər saniyə qiymətlidir.\nElnur Babayev, DYNX-nin Yanğına qarşı təbliğat şöbəsinin rəisi\nİcbari sığorta - dəymiş zərəri aradan qaldırır!\nBəşəriyyət yarandığı gündən insanlar bir çox təbii fəlakətlər, yanğın, zəlzələ və digər təbii və texnogen hadisələrlə rastlaşmışlar. Heç şübhəsiz, kainatda baş verən bu cür gözlənilməz hadisələr bir sıra ağır fəsadlar törətmiş, dağıntılara və tələfatlara səbəb olmuşdur. Bütün bunlar isə mülkiyyət hüququndan asılı olmayaraq insanlara külli miqdarda ziyan vurmuşdur. Hətta elm və texnikanın ildən-ilə inkişaf etdiyi müasir dövrdə belə təbii fəlakətlərin, gözlənilməz hadisələrin dövlətin və insanların əmlakına vurduğu ziyandan, ağır nəticələrdən qaçmaq mümkün deyil. Amma dəymiş ziyanı aradan qaldırmaq mümkündür və bu funksiyanı iqtisadi qurum kimi sığorta təşkilatları həyata keçirir.\nHazırda ölkəmizdə fəaliyyət göstərən sığorta şirkətləri də təbii fəlakətlərdən, yanğından, zəlzələdən və digər gözlənilməz hadisələrdən dəyən zərərin ödənilməsinə sığorta təminatı yaratmaq məqsədilə əhaliyə xidmət göstərir və bu istiqamətdə dövlət tərəfindən ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Ölkəmizin dinamik inkişafı, həyata keçirilən sosial-iqtisadi islahatlar digər sahələrdə olduğu kimi, sığorta sahəsində də qanunvericilik bazasının möhkəmləndirilməsini təmin etmiş, bu sahədə bir çox qanunlar, o cümlədən “İcbari sığortalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul olunmuşdur. Bu qanun Azərbaycan Respublikasında daşınmaz əmlakın icbari sığortası, avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası, daşınmaz əmlak sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası və sərnişinlərin icbari sığortası sahəsində sığortaçılar, sığortalılar, sığorta olunanlar və faydalanan şəxslər arasında hüquqi və iqtisadi münasibətləri tənzimləməklə, onların hüquq və mənafelərinin qorunması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasında qeyd olunan icbari sığorta növlərinin həyata keçirilməsinin ümumi əsaslarını, həmçinin bu növlərin aparılması qaydalarını və şərtlərini müəyyən edir.\nSığorta - şəxslərin əmlakı, həyatı, sağlamlığı, mülki məsuliyyəti, həmçinin qanunvericiliklə qadağan olunmayan fəaliyyəti, o cümlədən sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar olan əmlak mənafelərinin müdafiəsi sahəsində riskin ötürülməsinə və ya bölüşdürülməsinə əsaslanan münasibətlər sistemidir.\nMəlum həqiqətdir ki, bütün dünyada olduğu kimi ölkəmizdə də yanğın hadisəsi baş verir. Təbii ki, bu halda əmlak sahibi həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən ziyan çəkir. “İcbari sığortalar haqqında” qanunun əsas məqsədi yanğın və digər hadisələr nəticəsində əhalinin əmlakına və sağlamlığına vurulan zərərin əvəzini vaxtında ödəməklə onların əmlak mənafelərinin qorunmasından və sosial müdafiəsinə əlavə təminat verilməsindən ibarətdir.\nƏlbəttə, sığorta diqqətsizliyimiz nəticəsində baş verəcək hadisələrin qarşısını ala bilməz. Nə də ki, mənəvi cəhətdən bizə dəymiş olan yaralarımızı sağalda bilməz. Lakin bu bədbəxt hadisə nəticəsində dəymiş olan zərəri heç olmasa maddi cəhətdən təmin etmiş olur. Daha doğrusu, sığorta hər hansı gözlənilməz hadisə və ya qəzadan zərərçəkən insanların vəziyyətini bərpa etmək, zərəri aradan qaldırmaq üçün vasitədir.\nYanğın, eləcə də ildırım düşməsi, partlayış və ya bunlarla əlaqədar əmələ gələn tüstü, buxar və ya istilik nəticəsində sığorta olunanın əmlakına, habelə üçüncü şəxslərin əmlakına və sağlamlığına zərərin vurulması sığorta hadisəsi sayılır. “İcbari sığortalar haqqında” qanun sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan hüquqi və fiziki şəxslərin əmlakının və üçüncü şəxslər qarşısında mülki məsuliyyətinin həm də yanğından icbari qaydada sığortalanmasını təmin edir. İllik sığorta haqqı obyektin qiymətindən asılı olaraq müəyyən olunur. Daşınmaz əmlakın icbari sığortası daşınmaz əmlakın yanğın və ya digər hadisələr nəticəsində zədələnməsi, məhv olması, yaxud hər hansı formada itkisi ilə bağlı dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi məqsədi ilə tətbiq edilir. Hüquqi və fiziki şəxslərə məxsus tikililərin, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin, yaşayış evləri və binalarının, mənzillərin, habelə siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilən dövlət əmlakının sığortası icbaridir. Sökülməsi barədə dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarının qərar verdiyi, tikintisi başa çatmayan, qəzalı vəziyyətdə olan, qanunvericiliklə icazə verilməyən yerlərdə inşa edilmiş daşınmaz əmlaklar icbari sığortaya cəlb olunmur.\nYaşayış binalarının, yaşayış evlərinin və mənzillərin icbari sığortası onların konstruktiv elementlərinə, otaqlarına, o cümlədən şüşələr də daxil olmaqla qapı və pəncərə konstruksiyalarına, su, kanalizasiya və qaz təchizatına, habelə istilik sisteminə aid borulara, rabitə, elektrik və digər naqillərinə, bəzək elementlərinə, o cümlədən bütün növ xarici, yaxud daxili mala və suvaq işlərinə, divar, tavan və döşəməyə dəyən zərərlərə təminat verir.\nDaşınmaz əmlakın istismar edilməsi, o cümlədən onun ərazisində inşaat, təmir, yenidənqurma və ya digər işlərin aparılması nəticəsində aşağıdakı hallarda zərərçəkən üçüncü şəxslərin sağlamlığına və əmlakına dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi üzrə mülki məsuliyyətin yaranması faktı sığorta hadisəsi hesab olunur:\n-elektrik və qaz cihazlarından istifadə nəticəsində yaranan yanğın, yaxud belə yanğının qarşısının alınması üçün görülən tədbirlərin nəticəsi;\n-elektrik naqillərində baş verən qısaqapanma;\n-su, istilik, kanalizasiya xətlərində baş verən qəza nəticəsində subasma;\n-hər hansı predmetin və ya onun hissələrinin düşməsi, atılması, dəyməsi, dağılması, axıdılması və digər bu kimi formalarda təsiri;\n-yerüstü nəqliyyat vasitəsinin dəyməsi;\n-təbii fəlakətlər - zəlzələ, vulkan, fırtına, qasırğa, tufan, dolu, sel, daşqın, leysan, yer sürüşməsi;\n-üçüncü şəxslərin hərəkətləri.\nƏmlakın aşağıdakı hallar nəticəsində zədələnməsi, məhv olması, yaxud hər hansı digər formada itkisi sığorta hadisəsi hesab olunmur:\n-sığortalının, faydalanan şəxsin və ya onların rəhbər işçilərinin hadisənin baş verməsinə yönəldilmiş qəsdən etdiyi hərəkətlər;\n-sığortalanmış əmlaka təmir, emal və ya digər istehsalat məqsədləri üçün tətbiq olunan istehsal alovunun, yaxud istiliyin təsiri nəticəsində, eyni zamanda yanğın baş verməmişdirsə, belə əmlaka zərərin dəyməsi;\n-hadisə zamanı və ya hadisədən sonra əmlakın hər hansı hissəsinin oğurlanması;\n-qrunt sularının səviyyəsinin dəyişməsi;\n-suyun borulardan və ya rezervuardan şaxta vurma, aşınma, yeyilmə, tədricən xarab olma, boruların və rezervuarların təmiri, köçürülməsi və ya tutumunun artırılması nəticəsində axması.\nMülkiyyətində “İcbari sığortalar haqqında” Qanunun 35.2.-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hər hansı daşınmaz əmlak olan və ya ona faktiki sahibliyi həyata keçirən şəxslər həmin əmlakı bu Qanunun 8.3-cü maddəsini nəzərə almaqla, icbari qaydada sığorta etdirməlidir.\nSahibi olduğu daşınmaz əmlakın icbari sığortası müqaviləsini bağlayan və müvafiq icbari sığorta şəhadətnaməsinin adına verildiyi şəxs sığortalı hesab edilir.\nSığorta müqaviləsi sığortalının yazılı ərizəsi və əmlakın dəyəri göstərilməklə sığorta olunmaq üçün təqdim edilən əmlakın siyahısı əsasında sığortaçının nümayəndəsi tərəfindən sığorta olunanın iştirakı ilə sığorta obyektinə baxılmaqla bağlanılır.\nSığortalının əmlakı tam dəyəri ilə sığortaya cəlb edilir. Sığorta müqaviləsi bir il müddətinə bağlanılır.\nİcbari sığorta müqaviləsinin bağlanmamasına görə “İnzibati Xətalar Məcəlləsi”ndə mülki məsuliyyət nəzərdə tutulub. “İnzibati Xətalar Məcəlləsi”nin 469.1 madəsində qeyd olunub ki, icbari sığorta qanunvericiliyinə əsasən, müvafiq riskləri icbari qaydada sığorta etdirmək vəzifəsi müəyyən edilmiş fiziki və ya hüquqi şəxslər tərəfindən sığortaçı ilə icbari sığorta müqaviləsinin bağlanmamasına görə - fiziki şəxslər otuz manat miqdarında, vəzifəli şəxslər səksən manat miqdarında, hüquqi şəxslər isə iki yüz manat miqdarında cərimə edilir.\n“İcbari sığortalar haqqında” qanunun 75-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının səlahiyyətlərini yaşayış binaları, yaşayış evləri və mənzillərin icbari sığortasına münasibətdə müvafiq yerli icra hakimiyyəti orqanları, digər daşınmaz əmlakın icbari sığortası və daşınmaz əmlakın istismarı ilə bağlı mülki məsuliyyətin icbari sığortasına münasibətdə Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi həyata keçirir.\nYeri gəlmişkən deyək ki, inkişaf etmiş ölkələrdə sığortaya maraq çoxdur. Çünki həmin ölkələrdə söğorta bazarı uzun illər ərzində formalaşaraq mükəmməl sistemə çevrilib və hamı bu sistemin üstünlüklərini bilir, yeri gəldikdə ondan bəhrələnir. Lakin etiraf edək ki, respublikamızda sığortanın mahiyyəti, əhəmiyyəti hələ də lazımı səviyyədə bəzi insanlar tərəfindən dəyərləndirilmir. Gərək hər kəs bilsin ki, əgər sığorta hadisəsi baş verərsə, əmlakına dəyən ziyanı təkbaşına aradan qaldırmalı, xərclərin hamısını öz üzərinə götürməli olmayacaq, sığorta müqaviləsi bağladığı şirkət ona maddi dəstək verəcək və maliyyə riski ilə üzləşsə, heç də hər şeyi itirməyəcək.\nDövət Yanğın Nəzarəti Xidməti


Hacəti olan “Aşura” ziyarətini oxusun – Ayətullah Behcətin tövsiyələri » Ahlibeyt.ge\nAhlibeyt.ge » İslam elimləri » Hacəti olan “Aşura” ziyarətini oxusun – Ayətullah Behcətin tövsiyələri\nHacəti olan “Aşura” ziyarətini oxusun – Ayətullah Behcətin tövsiyələri\nTarix: 9-04-2019, 23:14\nAyətullah Behcət buyurur ki, təvəssül kamal yolunu açan vasitədir. Bu sözü ona müəllimi olan Ayətullah Seyyid Əli Qazi demişdi ki, mənim nəyim varsa, iki şeyə görədir: biri Quran tilavətinə görədir, biri isə “Aşura” ziyarəti və təvəssülə görə.\nAlimə sual verirlər ki, Aşura ziyarəti haqqındakı nəzəriniz nədir? Alim belə cavab vermişdi ki, Aşura ziyarətinin mətni onun əzəmətinə şahidlik verir.\nXüsusilə də ziyarətin sənədində olanlara diqqət etsək görərik ki, İmam Sadiq (ə) Səfvana buyurur: "Bu ziyarəti oxu və mən onu oxuyan üçün bir neçə şeyi zəmanət verərəm.\n1. Ziyarəti qəbul olar.\n2. Səy və çalışması tərifə layiq olar.\n3. Hacəti hər nə olursa-olsun, qəbul olar. Allah dərgahından ümidsiz qayıtmaz.\nEy Səfvan! Bu ziyarəti atamda görmüşəm və atam da atasından - ta Əmirəl-mömininə (ə) qədər. Əmirəl-möminin (ə) də Peyğəmbərdən (s).\nPeyğəmbər (s) isə Cəbraildən (ə). O, da Allah Təaladan nəql etmişdir. Allah Öz zatına and içmişdir ki, hər kim bu duanı və ziyarəti oxuyarsa, duasını və ziyarətini qəbul edəcəkdir. İstəyi hər nə olursa-olsun, yerinə yetəcəkdir".\nBu deyilənlərdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, Aşura ziyarəti - Qüdsi hədislərdəndir. Ona görədir ki, biz din alimləri onu oxumaqla məşğul oluruq. O yerə qədər ki, bizim müəllimimiz mərhum Hacı Şeyx Muhəmmədhüseyn İsfahani Allahdan istəmişdi ki, ömrünün axırına qədər bu ziyarəti oxusun, sonra ruhu qəbz olsun. Duası qəbul oldu və bu ziyarəti oxuyub bitirəndən sonra dünyasını dəyişdi.\nAşura ziyarəti axirət savabları ilə yanaşı, insanın hacətlərinin də yerinə yetməsinə səbəb olar. Ona görə də tövsyiə olunur ki, hacəti olan insan bu ziyarəti 40 gün dalbadal oxusun və ona təvəssül etsin. Onu oxumağın ən yaxşı zamanı isə sübh namazından sonra günəş çıxmazdan əvvəldir. Bu ziyarəti oxuyub bitirəndən sonra İmam Hüseynə (ə) iki rükət ziyarət namazı qılın ki, sübh namazı kimi qılınar. İki rükətli namazdan sonra isə Əlqəmə Həzrəminin duasını oxuyun.\nƏgər bu ziyarəti gündə iki dəfə oxuya bilsəniz, çox faydalıdır. Biri gecənin əvvəlində və biri də sübh namazından sonra. Belə ki, böyük arif olan Həzrət Ayətullah Seyyid Əli Qazidən nəql edilir ki, alim öləndən sonra bir nəfər onu yuxuda görür. Ondan soruşur ki, o biri dünyada hansı əməl başqalarından daha mühümdür?\nBuyurur: ""Aşura" ziyarəti. Mən peşmanam ki, niyə hər gün bir dəfə bu ziyarəti oxumuşam və iki dəfə oxumamışam". /deyerler/


Azərbaycan parlamenti: "AŞPA məruzəçisinin regiona səfəri Azərbaycanın etirazından sonra təxirə salınıb"\nAzərbaycan parlamenti: "AŞPA məruzəçisinin regiona səfəri Azərbaycanın etirazından sonra təxirə salınıb"\nDağlıq Qarabağ Münaqişəsi 31 Avqust 2007 18:05 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı / Trend , müxbir S.İlhamqızı/ Avropa Şurası Parlament Assambleyasının Mədəniyyət, Elm və Təhsil Komitəsinin Cənubi Qafqazda mədəni irsin durumu üzrə məruzəçisi Edvard Oharanın bu bölgəyə səfəri Azərbaycanın etirazından sonra təxirə salınıb. Bu barədə cümə günü Azərbaycanın Milli Məclisindən açıqlama verilib.\nOharanın avqustun 28 - dən sentyabrın 6 -dək Cənubi Qafqaza səfəri çərçivəsində işğal olunmuş Dağlıq Qarabağa da getməsi nəzərdə tutulmuşdu. Lakin ermənilərin məruzəçinin Dağlıq Qarabağa marşrutunun məhz Ermənistan ərazisindən (İrəvandan avtomobillə) seçmələri Azərbaycan tərəfinin narazılığına səbəb olub. Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidov bu qurumun baş katibi Mateo Sorinasa rəsmi Bakının mövqeyini çatdırıb. Səmədov Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bütün beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən tanındığını vurğulayıb.O xatırladıb ki, işğal altında olan Azərbaycan ərazilərinə səfər edən hər hansı beynəlxalq missiyaya yalnız rəsmi Bakının razılığı əsasında, ancaq Azərbaycanın nəzarəti altında olan ərazilərdən keçməklə səfər etmək hüququ verilir. Səmədov bildirib ki, Azərbaycan bu mövqeyini heç bir şərt altında dəyişməyəcək.\n"Nəticədə, AŞPA erməni tərəfinin qeyri-konstruktiv, əsassız mövqeyini dəstəkləməyib və səfrəin başqa bir vaxta təxirə salınmasına qərar verib"-deyə Azərbaycan parlamentindən məlumat verilib.\nErmənistan Azərbaycan ərazisinin 20 faizini - Dağlıq Qarabağ onun və ətrafındakı yeddi rayonu işğal edib. Bu ərazilər 1992-ci ildən indiyədək erməni silahlı qüvvələrinin işğalı altındadır. 1994-cü ildə Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəs haqqında razılıq əldə olunub və indiyədək də tərəflər arasında sülh danışıqları davam etdirilir.


Putin və Tokayev arasında telefon danışığı olub - HAQLI.AZ\nEv SİYASƏT Putin və Tokayev arasında telefon danışığı olub\nPutin və Tokayev arasında telefon danışığı olub\nRusiya Prezidenti Vladimir Putin və Qazaxıstan Prezidenti Kasım – Jomart Tokayev arasında telefon danışığı olub.\nHaqlı.az xəbər verir ki, bu barədə Kremlin mətbuat xidməti məlumat yayıb.\nBildirilib ki, Qazaxıstan Prezidenti rusiyalı həmkarını ölkəsindəki son vəziyyət barədə məlumatlandırıb. Kasım-Jomart Tokayev ölkədə vəziyyətin stabilliyə doğru yönəldiyini qeyd edib.\nƏvvəlki məqaləPrezident bu qanuna dəyişikliyi təsdiqlədi\nNövbəti məqalədəBeynəlxalq hüquq müdafiəçiləri Tokayevdən “xəbərdarlıqsız atəş” əmrini geri götürməyi tələb edirlər


Dekabr ayında görülmüş işlərin hesabatı - İTE- Təhsildə İnnovativ Texnologiyalar\n“İTE” əlavə təhsil mərkəzinin Proqram şöbəsi dekabr ayı üçün aylıq hesabatını təqdim edir.\n“İTE - Təhsildə İnnovativ Texnologiylar” əlavə təhsil mərkəzi hər ay olduğu kimi bu ay da aylıq hesabatı ilə təşkilatın gördüyü işlər və planlar haqqında məlumatları oxucularının diqqətinə çatdırır. Bu hesabat vasitəsilə oxucular proqram şöbəsinin ölkə üzrə həyata keçirdiyi layihələrin miqyası, məzmunu və əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumatlar əldə edə bilərlər.\n2015-ci ilin oktyabr ayından başlayan "Fənn müəllimləri və ibtidai siniflərdə dərs deyəcək müəllim heyəti üçün tədris prosesində interaktiv texnologiyalardan və elektron məzmundan istifadə" layihəsi noyabr, dekabr aylarını da əhatə etməklə uğurla başa çatmışdır. Qeyd edək ki, layihə Bakı şəhəri ilə yanaşı Azərbaycanın bölgələrini – Oğuz, Goranboy və Kəlbəcər rayonlarından olan müəllimləri də əhatə etmişdir. İbtidai sinif müəllimləri üçün keçirilən təlimlərdə ümumilikdə 488, fənn müəllimləri üçün nəzərdə tutulan İKT təlimlərində isə 323 müəllim iştirak etmişdir. Bu təlim çərçivəsində müəllimlərdə kompüterdən, veb alətlərdən və elektron lövhədən istifadə, həmçinin, İKT-nin tədris prosesində tətbiqinə dair nəzəri biliklər əsasında praktik bacarıqlar formalaşdırılır. İKT-nin təhsilə tətbiqi istiqamətində aparılan siyasət təhsildə texnologiyaların tətbiqinin genişlənməsinə, təhsilin infrastrukturunun müasirləşməsinə, tədris prosesində müasir texnologiyaların istifadəsinə şərait yaradacaqdır. Bu isə öz növbəsində informasiya kommunikasiya texnologiyaları əsaslı təlim metedologiyasının tədris prosesində tətbiqinə dəstək göstərəcək, müəllimlərin bu sahə üzrə peşəkarlığını təkmilləşdirəcəkdir.\nOktyabr ayından etibarən Bakı şəhərinin 28 ümumtəhsil məktəbinin pedaqoji və inzibati - idarəetmə heyəti üçün təşkil olunan mentorluq xidməti dekabr ayında yekunlaşmışdır. Azərbaycanda ilk dəfə olaraq “İTE” əlavə təhsil mərkəzi və Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin birgə əməkdaşlığı çərçivəsində həyata keçirilən “Təlim keçmiş müəllimlər və inzibati-idarəetmə həyətinin İKT-nin tədrisdə tətbiqini dəstəkləmək məqsədi ilə mentorluq xidmətinin təşkili” layihəsi ölkənin təhsil siyasətində mühüm yer tutur. Layihənin məqsədi müxtəlif İKT təlimlərindən keçmiş müəllimlər və inzibati-idarəetmə heyəti üzvlərinə İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyalarının (İKT) təhsildə tətbiqi və müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində mentorluq xidmətinin təşkilidir. Layihə çərçivəsində xidmət göstərən mentorlar dəstək göstərdikləri müəllimlərlə fərdi görüşlər təşkil etmiş və oların İKT-nin təhsilə tətbiqi istiqamətində peşəkarlıq səviyyələrini təkmilləşdirmişlər. Müəllimlərlə apardığı söhbətlərə, onların dərslərini müşahidə etməklə əldə etdiyi nəticələrə uyğun olaraq, mentorlar, dəstək göstərəcəyi müəllimlərin peşəkar inkişaf ehtiyaclarını müəyyən etmiş və bu ehtiyaclara uyğun olaraq fərdi və qrup görüşləri həyata keçirmişlər. Layihənin məqsədlərinə uyğun olaraq mentorlar müəllimlərə İKT-nin təhsildə tətbiqi ilə yanaşı, onlara kurikulumun, uşaq ↔ valideyn ↔ müəllim ↔ şagird münasibətlərinin qurulması və tənzimlənməsinə də dəstək göstərmiş və müəllimləri maraqlı, yaradıcı dərslərin planlaşdırılması istiqamətində təkmilləşdirmişdirlər. Bu təkmilləşmənin müsbət nəticəsi olaraq müəllimlər şagirdləri ilə birgə layihələr planlaşdırmış və həyata keçirmişlər.\nDekabr ayında uğurla başa çatmış digər layihələrdən biri də Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin sifarişi əsasında həyata keçirilmiş “1 şagird: 1 kompüter” layihəsi olmuşdur. Noyabr və dekabr aylarında layihə çərçivəsində ümumilikdə 161 nəfər müəllim üçün planşetlərlə təmin olunmuş bir neçə məktəbdə təlim keçirilmişdir. Ümumilikdə isə 2014-2015-ci illər ərzində 415 müəllim bu təlimdə iştirak etmişdir. Layihənin əsas məqsədi müasir dövrün tələblərinə cavab verən mobil sinif otağı, yəni 1 şagird:1 kompüter elektron tədris mühitini yaratmaqla informasiya və konsepsiya baxımından zəngin yeni tədris mühitinə keçidi təmin etməkdə müəllimlərə dəstək olmaqdır. Classroom Management proqramından istifadə etməklə müəllimlər ilə təhsilalanlar arasında qarşılıqlı əlaqə təmin edilir ki, bu da səyyar tədris modelinin uğurlu şəkildə tətbiq edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusilə vurğulanmalıdır ki, Azərbaycan təhsilində bu istiqamətdə təlimlər təşkil edən, müəllimlərin mobil sinif mühitinin yaradılmasına dəstək göstərən yeganə əlavə təhsil mərkəzi “İTE - Təhsildə İnnovativ Texnologiyalar”dır.\nQeyd edək ki, “İTE” əlavə təhsil mərkəzi 2015-ci ilin dekabr ayı ərzində planlaşdırdığı digər bütün layihələri də uğurla yekunlaşdırmış və növbəti il üçün əsas hədəflərini müəyyən etmişdir.


ABŞ Dövlət Departamentinin Önəmli Dil Təqaüdü Proqramı ilə Azərbaycan dili öyrənilir\nAzərbaycan Dillər Universitetinin İctimaiyyətlə əlaqələr və mətbuat xidmətindən aldığımız məlumatda bildirilir ki, iyunun 13-də 11 nəfərdən ibarət bir qrup tələbə ABŞ Dövlət Departamentinin Önəmli Dil Təqaüdü (ÖDS) Proqramı ilə Azərbaycan dilini öyrənmək üçün Azərbaycan Dillər Universitetinə gəlib.\nADU-da olduqları müddətdə amerikalı tələbələr Yanardağ və Atəşgaha, Tarix muzeyinə, müxtəlif dini yerlərə, o cümlədən kilsələrə, məscidlərə və sinaqoqlara, eləcə də Qala etnoqrafik muzeyi və Botanika bağına gediblər. Bununla yanaşı, Azərbaycanın qədim və tarixi yerlərindən biri hesab olunan Şəki şəhərində də olublar. Onlar Şəkidə olduqları zaman Şəki xan sarayı, Cümə məscidi, Yeni Şəki qalası, Gələrsən-görərsən qalası, Kiş kafedral alban məbədini ziyarət ediblər. Amerikalı tələbələr Şəkidən başqa digər qədim və gözəl şəhərlərimizdən biri Gəncə şəhərinə də getdilər. Burada Xan bağı, Gəncə hamamı, Cavadxan mavzoleyində oldular.\n8 həftə ərzində amerikalı tələbələr Azərbaycan dilini öyrəndilər, Azərbaycanın mədəniyyəti, tarixi, etnoqrafiyası haqqında biliklərə yiyələndilər. Bununla yanaşı onlar Azərbaycan ailələrində yaşayaraq ailə mədəniyyətini öyrəndilər. Amerikalı tələbələrin bəziləri tar dərslərində də iştirak etdilər.\nQeyd edək ki, bu ilin Önəmli Dil Tələbələri sırasına Azərbaycan dilini başlanğıc, orta və inkişaf etmiş səviyyələrdə bilən tələbələr daxildir. Proqrama ev sahibliyini Azərbaycan Dillər Universiteti etdi. Proqram həftədə azı 20 saat olmaqla qruplarda keçirilən intensiv dil təlimi və təşkil olunmuş mədəni-maarifləndirici təcrübə təqdim etdi.\nBuilki Önəmli Dil Tələbələri Azərbaycan dili də daxil olmaqla, 14 prioritet dili öyrənən 575 ABŞ bakalavr və magistrantlarının arasındadırlar. Onlar meyarlı seçim prosesində 5200 ərizəçi arasından seçiliblər.\n2006-cı ildə ABŞ Dövlət Departamenti amerikalı tələbələrin xarici ölkələrdə önəmli dilləri öyrənmək imkanlarını artırmaq məqsədilə İntensiv Yay İnstitutları üçün Önəmli Dil Təqaüdləri Proqramını başladı. Proqram ABŞ dövlətinin Azərbaycan dili kimi önəmli dilləri öyrənən və inkişaf etdirən amerikalıların sayını artırmaq təşəbbüsünün bir hissəsidir.


Ümumi məlumat | Sağlam Aile\n?> Ümumi məlumat ?> Həkimlər\nKardiologiya - kliniki təbabətin ürək damar sisteminin müxtəlif yaş dövrlərində anatomo-fizioloji, fiziki və psixi xüsusiyyətlərini, ürək-damar sisteminin xəstəliklərini, onların diaqnostika, müalicə və profilaktika üsullarını öyrənən sahəsidir.\nSAĞLAM AİLƏ TİBB MƏRKƏZİNİN KARDİOLOGİYA ŞÖBƏSİNDƏ APARILAN MÜAYİNƏLƏR\nElektrokardioqrafiya ( EKQ)\nÜrək-damar sisteminin funksional diaqnostika metodları arasında ən geniş yayılan elektrokardioqrafiyadır (EKQ). EKQ-nin köməyi ilə ürəkdə baş verən və baş verə biləcək patalogiyalar haqqında öncədən məlumat almaq mümkündür. Prosesin icra olunması sadə olsa da ürək-damar patalogiyalarında olduqca informativdir.\nElektrokardioqrafiya xüsusi cihazın – elektrokardioqrafın köməyi ilə aparılır. Cihazın elektrodları əllərə, ayaqlara və döş qəfəsinin ön hissəsinə yerləşdirilir. Bu elektrodların keçiriciliyi xüsusi EKQ geli və yaxud spirtli pambıqla artırıla bilər. Prosedur ağrısızdır, bəzən elektrodlar qoyulan sahədə azacıq ağrı hissi və qızartı müşahidə olunur.\nEKQ zamanı ürək ritmi və oyanıqlıq kimi funksiyaların vəziyyəti yoxlanılır, nəticədə isə, ürək çatışmazlığına səbəb olan müxtəlif patalogiyalar vaxtında aşkarlanır. EKQ nəticələrinə əsasən həkim kardioloq zədənin (nekroz, işemiya, hipertrofiya və s.) ürəyin hansı hissəsində olduğuna dair ilkin fikir irəli sürür.\nElektrokardioqrafiya mütləq profilaktik tədbir olub, kişilərdə 30, qadınlarda isə 35 yaşdan sonra il ərzində ən az bir dəfə aparılmalıdır.\nExokardioqrafiya ürəyin ultrasəs dalğaları vasitəsi ilə müayinə metodudur.\nÜrək-damar sistemi xəstəlikləri\nTaxikardiya- bəzən müxtəlif emosiyaların təsiri kimi sağlam şəxslərdə də ola bilər. Ürək nayihəsində ağrı tac damarlarının mənfəzinin daralması nəticəsində miokardın qanla yaxşı təchiz olunmaması ilə əlaqədardır.\nTəngnəfəslik- karbon qazının çoxluğundan tənəffüs mərkəzinin qıcıqlanması nəticəsində baş verir. Qanın oksigenlə lazımınca doymaması və karbon qazının çoxluğu kiçik qan dövranında durğunluğun nəticəsidir. Fiziki iş gördükdə taxikardiya ilə birlikdə təngnəfəsliyin əmələ gəlməsi ürək çatışmazlığının başlanmasının ilk əlamətlərindəndir. Xəstəyə münasib vəziyyətdə oturmağa kömək edilir, oksigen verilir. Bəzən başgicəllənməsi, baş ağrısı, huşun itirilməsi və zəiflik müşahidə olunur.\nÜrəyin işemik xəstəlikləri - qan dövranının müxtəlif dərəcədə pozulması olan stenokardiya, miokard infarktı və kardioskleroz aiddir.\nStenokardiya- tac damarlarında qan dövranının pozulması ilə əlaqədar olub, cavan və ahıl yaşlı insanlarda müşahidə olunur. Əsas əlaməti ürək və ya döşarxası nayihələrdə tutmaşəkilli ağrı və onun sol qola, kürəyə, boyuna vurması, bir neçə dəqiqədən bir neçə saata qədər davam etməsidir (yarım saatdan sonra miokarda infarktına keçir). Ağrı qan dövranının pozularaq miokarda qanın az gəlməsi ilə izah olunur, adətən fiziki və psixi gərginlikdən sonra başlayır. Xəstəliyin ilkin mərhələlərində tutmalar az-az, daha sonra isə hər gün müşahidə olunur. Belə hallarda xəstəyə fiziki və psixi rahat olması üçün münbit şərait yaratmaq lazımdır.\nMiokard infarktı - tac damarlarından birinin çox daralması, trombla tutulması nəticəsində ürək əzələsinin müəyyən nahiyəsinin nekrozudur (ölməsidir). Adətən, tac arteriyalarının aterosklerozu, hipertoniya xəstəliyi və s. miokard infarktına gətirib çıxarır. Şiddətli həyəcan təsirindən də infarkt baş verə bilər. Əksər hallarda 40-60 yaşlı, bəzən isə cavanlarda da xəstəlik müşahidə olunur. Miokard infarktının əsas əlaməti döş sümüyünün arxasında, ürək nayihəsində stenokardiyaya xas 20-30 dəqiqə, bəzən bir saat davam edən şiddətli, dözülməz ağrıdır. Ağrı qəflətən, bəzən huşun itməsi ilə meydana çıxır, sağ qabırğa altında, qarnın üst hissəsində olur. Ağrılar sol qola, çiyinə və boyuna vurur. Nitroqliserin kömək etmir.Bəzən tutma ürək astması tutması ilə başlayır. Bu zaman xəstə oturaq və ya yarımoturaq vəziyət almağa məcbur olur. Bu formada ölüm faizi çox olur.Temperatur tutmadan 2 gün sonra yüksəlib 38-38.5 dərəcəyə çatır. Leykositoz olur, EÇS artır. Bədən yapışqan tərlə örtülür, boz rəng alır. Nəbz kiçik, tezləşmiş olur. Arterial təzyiq azalır, ağciyərlərdə yaş xırıltılar eşidilir, boğulma baş verir. Bəzi xəstələrdə miokard infarktı ağrısız, ürək-damar çatışmazlığı şəklində keçir. Diaqnoz elektrokardioqramın köməyilə qoyulur.\nÜrək astması- kəskin ürək çatışmazlığından biridir. O, boğulma tutmaları ilə izah olunur.Hipertoniya, kəskin diffuz nefrit, miokard infarktı olan və yaşı 50-ni keçmiş kişilər daha çox xəstəliyə meyllidirlər.Xəstəliyin səbəblərindən biri sol mədəciyin işinin kəskin çatışmaması, yaxud tənəffüs, qan dövranı və sinir sisteminin vəziyyətində baş verən dəyişikliklərdir. Boğulma tutmaları xəstəni oturaq vəziyyətə məcbur edir. Xəstə narahat olur, tənəffüzü tezləşir, səthiləşir və çətinləşir, sianoz baş verir, yapışqanaoxşar tər əmələ gəlir. Bir neçə dəqiqədən bir neçə saatadək bu vəziyyət davam edir.Sonra ürəyin işi tezləşir,qan təzyiqi artır, müalicə olunmazsa, ölümlə nəticələnər.


E [5 ~ xpires: August 16, 2018\nTallinn səs-küylü və səs-küylüdür və yaxşı bir səbəblə; UEFA Super Kubokunun möhtəşəm final oyununa ev sahibliyi etməyə hazırlaşır. Real Madrid və Atletiko Madrid uzun bir sıra matçlarda uzun bir yol qət etdilər və ən gərgin oyunda rəqabət etmək hüquqlarını sübut etdilər. futbol Avqust 15th, 19: 00 GMT-də baş verəcək mövsüm. Qarşılaşma iştirakçıları meydanda öz bacarıqlarını göstərməyə hazırlaşdıqları və məşqçilərinin son tövsiyələrini dinlədikləri halda, nəticəni proqnozlaşdırmaq və həyəcanımızı tutmaq üçün fürsətdən istifadə etməyiniz yaxşı olardı qüvvətləndirici:\n4. Futbol corablarını yuxarı çəkin.\nFreebet saytının həm də "İdman" seksiyasında saytın mobil versiyalarında istifadə etmək mümkündür. Pulsuz bahis dəyərlidir 10 usd / eur / aud / cad, 100 sek / nok / cny, 500 rur, 1000 ypi, hesabınızın valyutasından asılı olaraq. Freebet yalnız Real Madrid vs Atletico Madrid matçı, matç öncəsi və ya canlı olaraq minimum minimum 1.5 vuruşu ilə tək bir bahis üçün istifadə edilə bilər. Freebet-dəki qazanclar bonus balansınızda dərhal Sportsbetting-də mərc etmək üçün mövcud olan 20x tələbi olan pul bonusu şəklində görünür.\nReal-Atletiko oyununda 10 eur pulsuz Yenilənib: August 17, 2018 Author: Damon\nEURO 940 NO DEPOZİT BONUS KODU\nEur 145 Gündəlik freeroll yuvası turniri\n$ 30 Mobil Freeroll yuvası turniri\n395% Ən yaxşı qeydiyyatdan bonus casino\nEUR 3560 NO DEPOZİT BONUS CASINO\nEur 111 Pulsuz Pul\n$ 850 Depozit Bonusu yoxdur\nEURO 675 NO DEPOZİT BONUS KODU\n£ 445 Mobil freeroll yuvası turniri\n$ 2620 Depozit Bonusu Kodu\n555% qeydiyyatdan casino bonus\n930 Pulsuz Casino Turniri\n3665 No Deposit Bonus Casino\nEur 860 Casino turnirləri freeroll\n655% Bir casinoda oyun\nEUR 225 Mobil freeroll yuvası turniri\n225 Mobil freeroll yuvası turniri\n£ 1310 heç bir əmanət casino bonus\n425% casino matç bonusu\n$ 3980 No Deposit Casino Bonus\n$ 2850 depozit yoxdur\n525% Qeydiyyat Casino Bonus\n£ 4540 Depozit bonus kodu yoxdur\n970% Bir casinoda oyun\n£ 920 Casino turnirləri freeroll\n£ 735 Gündəlik freeroll yuvası turniri\n€ 3760 heç bir depozit bonus casino\n£ 444 heç bir depozit bonusu\n£ 140 Pulsuz Casino Turniri\n$ 2135 Depozit yoxdur\n295 Online Casino Turniri\n295% Ən Yaxşı Qeydiyyat Bonus Casino\n€ 2355 Depozit bonus casino yoxdur\n560 NO DEPOZİT BONUS KODU\nEURO 850 Gündəlik freeroll yuvası turniri\nEURO 605 PULSUZ CASINO CHIP


Ana səhifə » Müəlliflər\t» Azərbaycan gəncliyinə mənfi nümunə olan şəxs - Ramin Həkimov\nGənclər cəmiyyətin ən dinamik təbəqəsi qismində çıxış edirlər. Demokratik idarəetmə sisteminə və intensiv inkişafa malik olan ölkələrdə bu təbəqənin səmərəli fəaliyyəti üçün hər cür şərait yaradılır, eləcə də səmərəli gənclər siyasəti həyata keçirilir. Ümumiyyətlə, dövlətlərin gənclər siyasəti strateji səciyyə daşıyır və bu siyasətin fonunda gənclərin fiziki, əqli və mənəvi inkişafına şərait yaratmaq, onların imkan və bacarıqlarının reallaşdırılmasına kömək etmək gənclər siyasəti sahəsində qanunvericilik aktlarının, Dövlət proqramlarının hazırlanması və həyata keçirilməsinə nail olmaq xüsusi məqsədlər hesab edilir.\nŞübhəsiz, bu baxımdan gənclər təşkilatlarının da fəaliyyəti bu və ya digər cəmiyyətlər üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyır. Ümumiyyətlə, bu təşkilatlar gənclərə səmərəli fəaliyyət göstərməyə və inkişaf əldə etməyə imkan yaradır. Lakin təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, bir sıra hallarda gənclər təşkilatları və ya onların ayrı-ayrı nümayəndələri milli maraqlara və ictimai dəyərlərə zidd davranışlara yol verirlər. Bu baxımdan, Azərbaycan da istisna təşkil etmir. Məsələn, bir müddət öncə bu kontekstdə Xaricdə Təhsil Alan və Məzun Olmuş Azərbaycanlı Gənclərin Beynəlxalq Forumunun (ASAIF) sədri Ramin Həkimovla bağlı belə faktlar ortaya çıxmışdı. Zərli köynək, ağ mələk qanadları və qırmızı şalvarda İngiltərə TV kanallarından birində şou proqramına qatılaraq şou nümayiş etdirən bu şəxs nəinki ictimai təşkilata rəhbərlik edəcək biri olmadığını ortaya qoymuş, eyni zamanda, hansı “dəyərlərin” daşıyıcısı olduğunu sübuta yetirmişdi. Ən təəccüblüsü isə odur ki, o, təşkilat sədri kimi “Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq” adı altında ölkə gəncliyini xarici dövlətlərdə təmsil etdiyini iddia edir. Məlumat üçün qeyd edək ki, martın 31-i - aprelin 1-də həmin gəncin başçılığı altında bəhs olunan təşkilatın keçirəcəyi “Berlin Forumu”nda Qarabağ probleminin gündəmə gətiriləcəyi bildirilir. Forumda “Hər kəs Qarabağ üçün” şüarının səsləndirilməsi nəzərdə tutulub. Belə olan halda ortaya bu cür sual çıxır: hərbi xidmətdə olmamış, milli maraqlarla və ictimai dəyərlərlə uzlaşmayan hallara yol verən, şou proqramlarla gündəmə gəlməyə çalışan bir şəxs hansı haqla Qarabağdan, Azərbaycan həqiqətlərindən danışa, ölkə gəncliyini təmsil etdiyini iddia edə bilər?\nÜmumiyyətlə, ictimai dəyərlərdən uzaq əməllər sahibi olan R.Həkimov nə başçılıq etdiyi təşkilatdakı, nə də ümumilikdə, bu və ya digər sahələrdə fəaliyyət göstərən gənclərə heç cür müsbət nümunə ola bilməz. Çünki görünən odur ki, o, nə səmərəli ictimai fəaliyyətlə məşğuldur, nə də müsbət dəyərlərin daşıyıcısıdır. Bu gün belə neqativ əməllərə yol verən bir şəxsin sabah ən müxtəlif mənfiliklərlə gündəmə gəlməyəcəyinə zəmanət vermək olmaz. Elə buna görə də Azərbaycan ictimaiyyəti və gəncləri bu cür halları narazılıqla qarşılayır, gənclərə mənfi nümunə olan Həkimov kimilərini birmənalı şəkildə qəbul etmirlər...


Ad günüm münasibətilə təbriklərə, gözəl və xoş arzulara görə sizə səmimi qəlbdən təşəkkür edirəm. Sizin diqqətiniz, qayğı və dəstəyiniz mənim üçün çox dəyərlidir. Sevginizə, səmimiyyətinizə, hörmətinizə və inamınıza görə çox sağ olun. Dərindən hiss etdiyim, məni ilhamlandıran və hər zaman mənə kömək olan qəlblərinizin istisini mənə bəxş etdiyiniz üçün hər birinizə minnətdaram. Ulu Tanrıdan hər birinizə möhkəm cansağlığı, uzun ömür və xoşbəxtlik diləyirəm. Qoy Uca Allah Azərbaycan xalqını və bizim doğma Vətənimizi qorusun!”.