KORİFEYLƏR Dostoyevski | Xəzər jurnalı\nDostoyevskinin yaradıcılığı üçün səciyyəvi olmayan, satirik üslubda yazılmış “Timsah” hekayəsi dilimizə ilk dəfədir tərcümə olunur. Hekayə 1865-ci ildə “Epoxa” jurnalında dərc olunmuşdur. Dostoyevski öz xatirələrində qeyd edir ki, 1864-cü ildə bir alman Pasajda pulla timsah nümayiş etdirirmiş, bunu eşidən yazıçı, Qoqolun “Burun” povesti ruhunda satirik-fantastik bir əsər yazmaq fikrinə düşür. Hekayədə yer alan ironiya liberal əhval-ruhiyyədə olan siyasi dairələrə ünvanlanır – müxtəlif jurnalların səhifələrində Dostoyevskinin onlarla ciddi polemikalar apardığı məlumdur.\nTimsahın bəlli yaşı, məlum görkəmi olan bir cənabı diri-diri udması və bundan sonra cərəyan edən hadisələr haqqında gerçək hekayət.\nOhé Lambert! Où est Lambert? As-tu vu Lambert?\nCari altmış beşinci ilin on üç yanvar günündə, günorta saat birin yarısında mənim mədəni, təhsil görmüş dostum, həmkarım və uzaq qohumum İvan Matveiçin arvadı Yelena İvanovna bəlli ödənişlə Pasajda nümayiş etdirilən timsaha baxmaq həvəsinə düşdü. Xaricə yollanmaq üçün (xəstəlikdən daha çox maraq naminə) biletini cibində hazır saxlayan, demək ki, artıq xidməti məzuniyyətdə sayılan və beləliklə, o səhər tamamilə boş-bekar olan İvan Matveiç, arvadının bu qarşısıalınmaz istəyinə əngəl törətmədiyi bir yana, maraq onun özünə də dov gəldi: “Gözəl fikirdir, – o razılıqla dedi. – Timsaha baxarıq! Avropaya getməyə hazırlaşarkən, oranın yerliləri ilə tanış olmaq heç də pis olmazdı”, – bu sözlərlə o, arvadı ilə qol-qola verib, dərhal Pasaja yollandı. Mən də adəti üzrə ailənin dostu qismində onlara qoşuldum. Hələ indiyə kimi İvan Matveiçi belə xoş əhval-ruhiyyədə görməmişdim, yaddaşıma həkk olunmuş həmin səhər onun çiçəyi çırtlamışdı. Doğrudan da, biz öz taleyimizi qabaqcadan görə bilmirik!.. Pasaja girər-girməz o, binanın dəbdəbəsinə heyran kəsildi, yenidən paytaxta gətirilmiş yırtıcının nümayiş etdirildiyi mağazaya yaxınlaşdıqda isə irəli düşüb, timsahın baxıcısına mənim əvəzimə də iyirmi beş qəpik ödədi. Əvvəllər o heç vaxt belə etməzdi. Kiçik otağa girincə gördük ki, timsahdan savayı burada kakadu cinsindən olan tutuquşular, üstəlik, xüsusi şkaflarda bir dəstə meymun da saxlanılır. Girişdə, sol divarın yanında isə möhkəm dəmir torla örtülmüş, vannaya bənzər tənəkə qutu qoyulmuşdu, qutunun dibində bir gireh* qədərində su vardı. Bu dayaz gölməçədə kötük kimi tamamilə hərəkətsiz bir timsah uzanmışdı. Görünür, bizim qonaq-qara sevməyən nəmli iqlimimizdə heyini itirmişdi. Bu yırtıcı əvvəl-əvvəl heç birimizdə xüsusi maraq oyatmadı.\n– Timsah dedikləri budur? – Yelena İvanovna sözləri uzada-uzada məyusluqla dedi, – mən də elə bilirdim, o… nəsə başqa cür olur!\nÇox güman ki, timsahın brilyantdan olduğunu düşünürmüş. Bizi görməyə çıxan alman – timsahın yiyəsi son dərəcə qürurlu və təşəxxüslü görünürdü.\n– Düz eləyir, – İvan Matveiç qulağıma pıçıldadı, – çünki bilir ki, indilərdə bütün Rusiyada timsahı təkcə o göstərir.\nMən tamamilə bu cəfəng mülahizəni də başqa hallarda paxıllığını gizlədə bilməyən İvan Matveiçin həddən ziyadə xoş əhval-ruhiyyəsinə bağlayıram.\n– Mənə elə gəlir ki, sizin timsahınız canlı deyil, – sahibin ədalarından qıcıqlanan Yelena İvanovna bu kobud insanı öz cızığına qaytarmaq üçün məlahətlə gülümsünərək üzünü ona tutdu. Bu, qadınlar üçün çox səciyyəvi manevrdir.\n– Yox, yox, madam, – o, sınıq-salxaq rus dilində cavab verdi və dərhal yeşiyin qapağını yarıyacan qaldırıb, çubuqla timsahın başını dürtmələməyə başladı.\nOnda məkrli yırtıcıda həyat əlamətləri göründü. Timsah pəncələrini və quyruğunu yüngülcə tərpədərək başını qaldırdı və sürəkli fısıltıya bənzər səs çıxardı.\n– Yaxşı, hirslənmə, Karlxen! – izzəti-nəfsini qoruduğundan məmnun qalan alman, nəvazişlə dedi.\n– Nə iyrənc timsahdır! Məni qorxutdu, – Yelena İvanovna işvəylə kəkələdi, – yuxuma girməsə yaxşıdır.\n– Amma o, sizi yuxuda dişləməz, madam, – alman onun sözlərini göydə qamarladı və öz hazırcavablığına hamıdan əvvəl gülməyə başladı, ancaq bizlərdən heç kəs onun səsinə səs vermədi.\n– Gedək, Semyon Semyonıç, – Yelena İvanovna yalnız mənə müraciət edirdi, – yaxşısı budur meymunlara baxaq. Meymunlardan ötrü ürəyim gedir; elə sevimlidirlər ki… timsahsa dəhşətlidir.\n– O-o, qorxma, dostum, – arvadının yanında özünü ürəkli göstərməkdən xoşlanan İvan Matveiç arxamızca qışqırdı, – Firon səltənətinin bu yuxulu sakini bizə heç nə eləməz, – deyərək yeşiyin yanında qaldı. Üstəlik, əlcəklərini götürüb timsahın burnunu qıdıqlamağa başladı. Bununla, sonradan etiraf etdiyi kimi, timsahı yenidən fısıldamağa məcbur etmək istəyirdi. Sahib isə Yelena İvanovnanın ardınca (xanım olduğu üçün) meymunların olduğu şkafa doğru getdi.\nBeləliklə, hər şey yaxşı gedirdi və heç nəyi əvvəlcədən bilmək olmazdı. Yelena İvanovna meymunlarla əməllicə əylənirdi, başı tamamilə onlara qarışmışdı. O, sevincdən qışqırır, sahibə heç əhəmiyyət verməyərək, mənə müraciət edir, yeni tanışlar və dostlarla meymunlar arasında oxşarlıqlar tapıb uğunurdu. Mən də əylənirdim, çünki onun tapdığı oxşarlıqlar şübhə doğurmurdu. Mülkiyyətçi alman bilmirdi gülsünmü, gülməsinmi, odur ki, lap axırda qaşqabağını tökdü. Elə bu məqamda qəfildən dəhşətli, hətta deyə bilərəm ki, indiyəcən eşidilməmiş bir çığırtı qopdu. Əvvəl-əvvəl yerimdəcə donub qaldım, bilmədim nə fikirləşəm, sonra Yelena İvanovnanın da çığırdığını görüncə tez çevrildim və… nə gördüm! Nə gördüm, – aman Tanrım! – Gördüm ki, bədbəxt İvan Matveiç timsahın qorxunc çənəsinə keçib. Timsah İvan Matveiçin bədənini eninə dişlərinə keçirmişdi, beləcə havaya qaldırmışdı və o, havada üfüqi vəziyyətdə çapalayırdı. Bir an sonra o yoxa çıxdı. Bunu təfərrüatıyla danışmaq istəyirəm, çünki bütün bu müddət ərzində mən hərəkətsiz dayanmışdım və gözümün qabağında baş verənləri son dərəcə diqqət və maraqla izləyə bilmişdim. “İşə bax, – həmin faciəvi anlarda düşünürdüm, – bütün bunlar İvan Matveiçin yox, mənim başıma gəlmiş olsaydı, çox xoşagəlməz iş olardı, çox!” Mətləbdən uzaqlaşmayaq. Timsah əvvəlcə yazıq İvan Matveiçi öz qorxunc dişlərində fırladıb, ayaqlarını özünə sarı çevirdi və öncə bu ayaqları uddu; sonra onun çənəsindən qurtulmağa çalışaraq yeşikdən yapışan İvan Matveiçi, gövşək gətirirmiş kimi, bir qədər geri buraxdı və yenidən öz içinə çəkdi. Bu dəfə onu qurşağacan uddu. Sonra bir az da geriyə buraxıb bir daha, bir daha udqundu. Beləcə, İvan Matveiç gözümüz önündəcə yavaş-yavaş yoxa çıxmağa başladı. Timsah son dəfə udqunaraq mənim təhsil görmüş, savadlı dostumu yerli-dibli öz içinə çəkdi. Kənardan baxarkən timsahın qarnındakı İvan Matveiçin bədən quruluşunun bütün incəliklərini görmək olardı. Mən yenidən bağırmağa hazırlaşırdım ki, qəfildən taleyin acı istehzası ilə üzləşdik: yəqin, udduğu böyük olduğu üçün timsahın boğazında qalmışdı. Timsah bir daha öz dəhşətli ağzını açdı və İvan Matveiçin başı bir saniyəliyə yenidən göründü. Onun üzündə çıxılmazlıq ifadəsi həkk olunmuşdu. Gözlüyü burnunun üstündən yeşiyin dibinə düşdü. Adama elə gəlirdi ki, bu bəlalı baş son dəfə ətrafa göz gəzdirmək və bütün dünyəvi zövq-səfayla vidalaşmaq üçün boylanır. Ancaq onun arzusu gözündə qaldı: timsah güc toplayıb yenidən udqundu və baş bu dəfə həmişəlik yox oldu. Bu canlı insan başının görünüb yox olmaları çox müdhiş mənzərə idi, bununla belə, hadisələrin tezliyindən və gözlənilməzliyindənmi, yoxsa gözlüyün sürüşüb düşməsindənmi burada o qədər gülməli vəziyyət yarandı ki, mən özümü saxlaya bilməyib pıqqıldadım; ancaq birdən ayılıb, indiki halda bir ailə dostu kimi gülməyin ayıb iş olduğunu kəsdirdim və dərhal üzümü Yelena İvanovnaya tutaraq, simpatik üz ifadəsiylə dedim:\n– Sizin İvan Matveiçinizin axırı çatdı!\nBu hadisələr baş verən müddətdə Yelena İvanovnanın necə bərk həyəcanlandığını ifadə etmək üçün baş sındırmaq belə istəmirəm. Birinci çığırtıdan sonra o, yerində donub qalmış kimiydi və sanki bu həngaməyə etinasızca, lakin hədsiz dərəcədə bərəlmiş gözlərlə baxırdı; sonra birdən tükürpərdən səslə ikinci dəfə çığıranda mən onun əllərini tutdum. Elə bu an dəhşətdən hövllənmiş sahib də əllərini bir-birinə şappıldatdı və gözlərini səmaya dikərək bağırdı:\n– Ah, mənim timsahım, o meyn allerlibster Karlxen! Mutter, mutter, mutter!2\nBu bağırtıyla arxa qapı açıldı və toxunma baş örtüyündə, alyanaq, yaşlı və pərişan görkəmli mutter içəridən çıxıb, ciyiltili səslə özünü öz almanının üstünə saldı.\nƏsl mərəkə bundan sonra qopdu. Yelena İvanovna çılğın səslə yalnız bir şey qışqırırdı: “Yırtmaq! Yırtmaq!” O gah sahibin, gah da mutterin üstünə yüyürərək, fədakarcasına, vəcdlə kimisə nəyə görəsə yırtmaq üçün onları dilə tuturdu. Sahib və mutter isə bizə heç fikir vermirdilər: onlar yeşiyin yanında dayanıb buzov kimi mələşirdilər.\n– O məhv olmaq, o indi partlamaq, çünki o, hans3 məmuru udmaq! – sahib özünə əl qatmışdı.\n– Unzer Karlxen, unzer allerlibster Karlxen vird şterben!4 – sahibə hönkür-hönkür ağlayırdı.\n– Biz yetim və çureksiz! – sahib onunla ağız-ağıza vermişdi.\n– Yırtmaq, yırtmaq, yırtmaq! – almanın sürtüyündən yapışmış Yelena İvanovna göz yaşlarına qərq olmuşdu.\n– O hirsləndirdi timsah, əriniz niyə hirsləndirmək timsah! – yaxasını qadının əlindən qoparmaq istəyən alman qışqıra-qışqıra deyirdi. – Əgər Karlxen vird udmaqsa, siz bunun əvəzini ödəmək, das var meyn zon, das var meyn ayntsinger zon!5\nBoynuma alıram, gəlmə almanın xudbinliyini və pərişan mutterinin daşürəkliliyini görüncə hiddətlənmişdim, buna baxmayaraq, Yelena İvanovnanın dayanmadan “yırtmaq, yırtmaq” deyə təkrarlaması təlaşımı daha da artırırdı, nəhayət, mən bütünlüklə bu çığırtılara qapıldım və hətta qorxuya düşdüm… Bəri başdan deyim ki, bu əcaib nidalar tərəfimdən tamamilə yanlış başa düşülmüşdü: mənə elə gəlirdi ki, Yelena İvanovna bir anlığa havalansa da, İvan Matveiçin müsibətli ölümünün hayıfını almaq üçün timsaha çubuq cəzasının kəsilməsini tələb edir. Lakin onun niyyəti tamam başqaymış. Mən xəcalətli baxışlarla qapıya nəzər salaraq, Yelena İvanovnanın sakitləşməsi, ən əsası isə əcaib “yırtmaq” sözünü işlətməməsi üçün onu dilə tutmağa başladım. Çünki Pasajın ortasında, elmli, oxumuş cəmiyyətin içində, bəlkə də, bu dəqiqə cənab Lavrovun açıq mühazirə oxuduğu6 zalın iki addımlığında bu cür mürtəce çağırışın səslənməsi yolverilməzdi, hətta imkansız bir şey idi. Hər an mədəni adamlar bizi fitə basar, cənab Stepanovun karikatura hədəfinə7 gələrdik. Bədbəxtlikdən çox keçmədi ki, şübhələrim doğruldu: timsahın saxlandığı yerlə, girişdə – iyirmi beş qəpikliklərin toplandığı otaqcığın arasındakı pərdə aralandı və bığlı-saqqallı, əlində furajka tutmuş, bədəninin yuxarı hissəsini lap irəliyə əymiş və giriş pulunu ödəməmək üçün bir ayağını ehtiyatla kandarın eşiyində saxlamış bir fiqur göründü.\n– Xanım, bu cür mürtəce istək, – biz tərəfə keçməmək üçün özünü tarazlamağa çalışan naməlum şəxs dedi, – sizin mədəni səviyyənizə şərəf gətirmir və bu, beyninizdəki fosfor çatışmazlığından irəli gəlir.8 Siz tərəqqinin xronikasında və bizim satirik vərəqlərimizdə dərhal fitə basılacaqsınız…\nAncaq sözünü sona çatdırmağa macal tapmadı: özünə gələn sahib heç nə ödəmədən timsahın olduğu otağa girib danışan adamı görüncə dəhşətə gəldi və qəzəblə naməlum şəxsin üstünə şığıdı, yumruqlarını işə salıb, onu çölə fırlatdı. Hər ikisi bir dəqiqəliyə pərdənin arxasında gözdən itdi və nəhayət, mənə çatdı ki, əslində bütün bu həngamə boş yerdən yaranıb; Yelena İvanovnanın heç bir günahı yoxdu: o, yuxarıda dediyim kimi, timsaha geridəqalmışcasına alçaldıcı çubuq cəzası vermək istəmirmiş, sadəcə, istəyirmiş ki, onun qarnını bıçaqla yırtıb, İvan Matveiçi azad etsinlər.\n– Necə! Siz istəmək mənim timsah məhv olmaq! – Tələsik içəriyə qayıdan sahib bağırdı. – Yoxx, qoy əvvəlcə sizin ər məhv olmaq, sonra timsah!.. Meyn fater timsah göstərmək, meyn qrosfater timsah göstərmək, meyn zon timsah göstərəcək, mən də timsah göstərəcək! Hamı timsah göstərəcək! Mən hans Avropa tanınır, sizsə hans Avropa tanınmır və mənə cərimə ödəmək.\n– Ya, ya! – qəzəbli alman qadını onun səsinə səs verdi, – biz sizi buraxmaz, cərimə, Karlxen yırtılanda!\n– Onun qarnını yırtmağın xeyri də yoxdur, – Yelena İvanovnanı tez evə aparmaq üçün sakitcə əlavə etdim, – çünki əzizimiz İvan Matveiç, çox böyük ehtimalla, hardasa, empiriyalarda dolaşır.\n– Dostum, – bu məqamda heç gözlənilmədən İvan Matveiçin bizi çaşbaş salan səsi eşidildi, – dostum, mənim fikrimcə, birbaşa nəzarətçinin kontoruna müraciət etmək lazımdır, çünki polisin köməyi olmadan alman həqiqəti dərk etməz.\nSarsılmaz iradədən xəbər verən, qətiyyətlə, təmkinlə səsləndirilmiş bu sözlər əvvəlcə bizi o qədər təəccübləndirdi ki, qulaqlarımıza inanmadıq.\nSözsüz ki, o saat timsahın salındığı yeşiyə sarı qaçdıq və inamsızlıqla, inamsız olduğumuz qədər də dərin hörmət və ehtiramla bədbəxt “məhbusu” dinləməyə başladıq. Onun boğuq, nazik və xırıltılı səsi, sanki çox uzaqlardan gəlirdi. Elə bil, başqa otağa keçən hansısa zarafatcıl birisi adi balışı ağzına tutaraq qışqırmağa başlayır və bunu o biri otaqda qalmış adamlara, iki mujikin səhrada və ya aralarındakı böyük yarğanın üstündən bir-birini səsləməsi kimi göstərmək istəyir. Bir dəfə Milad bayramı günlərində belə bir səhnənin məmnuniyyətini yaşamışdım.\n– İvan Matveiç, dostum, deməli, yaşayırsan! – Yelena İvanovna kəkələdi.\n– Yaşayıram, özü də sağ-salamatam, – İvan Matveiç cavab verdi, – Tanrının köməyi sayəsində heç xəsarət almadan udulmuşam. Məni yalnız bir şey narahat edir: rəhbərlik bu məsələyə necə baxacaq? Axı xaricə getmək üçün bilet götürdüyüm halda gəlib timsahın qarnına düşmüşəm, bu elə də ağıllı iş sayılmaz…\n– Dostum, ağıl-fərasət barədə düşünməyin yeri deyil; hər şeydən öncə səni burdan eşələyib çıxartmaq lazımdır, – Yelena İvanovna onun sözünü kəsdi.\n– Eşələmək! – sahib çığırdı, – mən qoymaz eşələmək timsahı. İndi camaat çox-çox gəlmək, mən də fuftsiq9 qəpik almaq, Karlxen də çox tıxmamaq.\n– Qot zey dank!10 – mutter onun səsinə səs verdi.\n– Onlar haqlıdırlar, – İvan Matveiç sakitcə dilləndi, – iqtisadi prinsip hər şeydən əvvəl gəlir.\n– Dostum, – qışqıraraq dedim, – bu dəqiqə rəhbərliyin üstünə qaçıb şikayətlənəcəyəm, çünki hiss edirəm ki, bu işi təkbaşına görə bilməyəcəyik.\n– Mən də elə düşünürəm, – İvan Matveiç dedi, – ancaq indiki ticari böhran dövründə iqtisadi maraq olmadan timsahın qarnını yarmaq çətin məsələdir, bu mənada qaçılmaz sualla üzləşirik: sahib öz timsahı üçün nə qədər pul istəyəcək? Burdan da başqa sual çıxır: bu pulu kim ödəyəcək? Sən axı bilirsən, əlim aşağıdır…\n– Ümid qalır maaşa, – çəkinə-çəkinə dedim, ancaq sahib o dəqiqə sözümü yarıda kəsdi:\n– Mən timsahı satmamaq, mən üç min satmaq timsahı, mən dörd min satmaq timsahı! Artıq çox adam gəlmək! Mən beş min satmaq timsahı!\nBir sözlə, o, əməlli-başlı həyasızlıq edirdi; tamahkarlıq və pul-para hərisliyi onun gözlərində sevinc qığılcımları kimi sayrışırdı.\n– Mən getdim! – qeyzlə qışqırdım.\n– Mən də! Mən də gedirəm! Andrey Osipıçın özünün yanına gedəcəyəm, onu göz yaşlarımla rəhmə gətirəcəyəm, – Yelena İvanovna zarıdı.\n– Bunu eləmə, dostum, – İvan Matveiç tələsik onun sözünü kəsdi; çünki çoxdandı arvadını İvan Osipiçə qısqanırdı və bilirdi ki, arvadı gedib təhsilli adamın qarşısında həvəslə ağlayacaq, çünki ağlamaq ona çox yaraşırdı. – Elə sənə də məsləhət görmürəm, dostum, – o, mənə müraciət etdi, – götür-qoy eləmək lazımdır: nə olar, nə olmaz. Yaxşısı budur bu gün, elə-belə, şəxsi ziyarət kimi Timofey Semyonıçın yanına gedəsən. O, köhnə fikirli və dayaz adamdır, amma ağırtaxtalıdır, başlıcası isə sözü üzə deyəndir. Ona əvəzimdən baş endir və işin təfərrüatını danış. Sonuncu kart oyununda ona yeddi manat borcum qalıb, fürsətdən istifadə eləyib, bu pulu ödə: bu, zabitəli qocanı yumşaldar. Hər halda, onun məsləhətini əldə rəhbər tutmağa dəyər. İndi isə, hələlik, Yelena İvanovnanı burdan apar… Sakit ol, dostum, – o davam edirdi, – mən bu hay-küydən və arvad dedi-qodularından yoruldum, bir az yatmaq istəyirəm. Bura isti və rahatdır, düzdür, hələ bu gözləmədiyim yerə tam göz gəzdirməmişəm…\n– Göz gəzdirmək! Məgər ora işıqlıdır? – Yelena İvanovna sevincək çığırdı.\n– Ətrafımı zülmət bürüyüb, – bədbəxt dustaq cavab verdi, – ancaq mən, necə deyərlər, hər yanı əlləyə-əlləyə yoxlaya bilirəm… Salamat qal, sakit ol və əyləncələrindən qalma. Sabaha qədər! Sən isə, Semyon Semyonıç, axşamtərəfi mənə baş çəkərsən. Dağınıq adam olduğun üçün məni unuda bilərsən, barmağına düyün vur ki, yadından çıxmasın…\nBoynuma alıram, elə özüm də çıxıb getmək istəyirdim, çünki çox yorulmuşdum, üstəlik, bir az da bezmişdim. Odur ki, vaxt itirmədən hüznlü, amma həyəcandan qəşəngləşmiş Yelena İvanovnanın əlindən tutub, timsahın olduğu yerdən çölə çıxardım.\n– Axşam giriş iyirmi beş qəpik! – sahib arxamızca qışqırdı.\n– İlahi, nə xəsis adamlardır! – deyəsən, qəşəngləşdiyini özü də hiss eləyən Yelena İvanovna Pasajdakı divar və pəncərə aralıqlarından asılmış bütün güzgülərə göz yetirə-yetirə söylənirdi.\n– İqtisadi prinsip, – mən yüngül həyəcanla və yoldan keçənlərin qarşısında öz xanımımla qürrələnərək cavab verirdim.\n– İqtisadi prinsip… – O, simpatik səslə, sözləri uzada-uzada dedi, – mən bayaq İvan Matveiçin bu iyrənc iqtisadi prinsip haqqında dediklərindən heç nə başa düşmədim.\n– Mən sizə izah edərəm, – cavab verdim və dərhal xarici kapitalın vətənimizə cəlb edilməsinin xeyirli nəticələri haqqında danışmağa başladım, bu barədə hələ səhər-səhər “Peterburqskie izvestiya” və “Volos” qəzetlərində11 oxumuşdum.\n– Bütün bunlar çox qəribədir! – o, bir müddət dinlədikdən sonra məni dayandırdı, – bəsdir, mənfur adam, cəfəng şeylər danışırsınız… Deyin görüm, çox qızarmışam?\n– Siz qızarmamısınız, gözəlləşmisiniz! – ona kompliment demək fürsətini əldən qaçırmadım.\n– Dəcəl! – özündən razı halda söyləndi. – Yazıq İvan Matveiç, – bir dəqiqə sonra başını işvəylə yana əyib, əlavə etdi, – ona, doğrudan da, yazığım gəlir, aman Tanrım! – qəfildən səsini ucaltdı, – bəs o, bu gün orada necə yemək yeyəcək və…və… nəsə eləmək istəsə, neyləyəcək?\n– Gözlənilməz sualdır, – sual məni də çətinə saldı. Doğrusu, bu, mənim ağlıma gəlməmişdi, gör həyati məsələlərin həllində qadınlar biz kişilərdən nə qədər bacarıqlıdırlar!\n– Zavallı, nə pis ilişdi… əyləncə-filan yox, qaranlıq yer… hayıf ki, məndə onun foto-kartoçkası qalmayıb… Deməli, indi bir növ dulam, – yəqin ki, özünün yeni vəziyyətini düşünərək, şirin-şirin gülümsədi, – hm… hər halda, heyf ondan!..\nBu sözlərdə cavan, yaraşıqlı arvadın öz ərinin xiffətini çəkməsi ifadə olunurdu. Nəhayət, onu evə gətirdim, sakitləşdirdim, onunla birgə nahar etdim və bir fincan ətirli qəhvə içdikdən sonra saat altıda Timofey Semyonıçın yanına yollandım. Fikirləşirdim ki, bəzi ailəli iş adamları bu saat evdə oturur, ya da uzanıb dincəlirlər.\nBu birinci fəsli haqqında danışdığımız hadisələrə uyğun səpkidə qələmə aldım, ancaq oxucunu bu başdan xəbərdar edirəm ki, bundan sonra, yüksək üslub sayılmasa da, daha təbii yazı tərzindən istifadə edəcəyəm.


İnsan infeksiyası - Faydalı məsləhətlər - 2021\nAmmonyak - harada istifadə edildiyi, nəyin təhlükəli olması və sızma halında nə etmək lazımdır\nBakterial infeksiyalar (41)\nViral infeksiyalar (43)\nHİV QİÇS (28)\nZooantroponik infeksiyalar (19)\nYoluxucu dəri xəstəlikləri (33)\nİnfeksiyalar haqqında ümumi məlumat (36)\nParazitar xəstəliklər (8)\nDüzgün qidalanma (41)\nQarşısının alınması (23)\nTibbi Yardım Standartları (26)\nBədəndəki ammiakın aradan qaldırılması\nDokulardakı amin turşularının çevrilməsi prosesində son metabolik məhsullar meydana gəlir - karbonmonoksit, su və ammonyak. Su bədən tərəfindən biokimyəvi prosesləri təmin etmək üçün istifadə olunur. Karbonmonoksit xaric olan hava ilə bədəndən qismən çıxarılır, digər hissəsi sintez proseslərində (məsələn, yağ turşularının, purin əsaslarının və s. Sintezində) istifadə olunur.\nAmin turşularının çirklənməsi nəticəsində yaranan ammonyak zəhərli bir maddədir, qan və digər toxumalarda konsentrasiyasının artması, xüsusən də sinir sisteminə mənfi təsir göstərir. Ammonyakın toksikliyi, mitokondriyada alfa-ketoqlutar turşusunun reduktiv aminləşməsinə töhfə verməsi ilə əlaqədardır. Bu, onun Krebs dövründən çıxarılmasına və nəticədə toxuma tənəffüsünün azalmasına və asetil-CoA-dan (asetil koenzim A) keton cisimlərinin həddən artıq əmələ gəlməsinə səbəb olur.\nTəkamül prosesində canlı orqanizmlər ammonyakın zəhərli təsirinin zərərsizləşdirilməsi üçün müxtəlif təsirli mexanizmlər hazırlamışdır, bunlardan əsasları bunlardır: glutamin və ya asparagin aminlərinin meydana gəlməsi, qırmızı aminasiya, turşu zərərsizləşdirilməsi və üre sintezi.\nQlutamin və ya asparaginin sintezi orqanizm üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu birbaşa ammiak meydana gəlməsi yerlərində (məsələn, qaraciyərdə, beyində) baş verir və bu prosesi katalizləşdirən bir ferment də var - ligazlar sinfinə aid olan glutamin sintetaza. Amidlərin sintezi, enerjinin ATP şəklində verilməsini, glutamik və ya aspartik turşuların, pulsuz ammiakın və müvafiq fermentlərin mövcudluğunu tələb edir. Amid sintez reaksiyası ATP-nin parçalanması ilə əlaqələndirilir.\nAsparagine oxşar şəkildə meydana gəlir.\nAmmonyakın glutamik və aspartik turşularla qarşılıqlı təsiri nəticəsində onun bağlanması baş verir və beləliklə ammonyak zərərsizləşdirilir. Bağlanan ammonyak azot mənbəyi kimi istifadə edilə bilər (məsələn, purin və pirimidin əsaslarının, mukopolisakkaridlərin sintezi üçün). Glutamin və asparagine ammiakı zərərsizləşdirmir, həm də onun nəqliyyat forması kimi çıxış edir. Bağlı formada, ammiak son səriştəyə - qaraciyərə çatdırılır, oradan karbamid sintez olunur.\nAmmonyakın zərərsizləşdirilməsinin ən təsirli üsullarından biri üre sintezidir. Karbamid sintezi sxemini ilk dəfə rus biokimyaçısı M.V.Nentsky təklif etdi, o, üreyin iki ammonyak molekulundan və bir karbon turşusu molekulundan meydana gəldiyinə inanırdı, amma bu nəzəriyyə səhv oldu.\nXüsusi təcrübələrdə M.V. Zalessky və S.S. Heyvanlar üzərində Salazkina (Acad. I.P. Pavlovanın laboratoriyası), əgər venoz qan qaraciyərə deyil, aşağı vena boşluğuna atılarsa, qanda ammonyakın tərkibində və zəhərlənmələrdə kəskin bir artım olduğu ortaya çıxdı. Bu nəticələrə əsasən, qaraciyərin bədəndəki ammonyakın zərərsizləşdirildiyi bir orqandır.\nX.A.-nın əsərlərində. Krebs və digər tədqiqatçılar üre sintezini kataliz edən maddələr və fermentlərin bu prosesində iştirakını göstərdilər. İngilis biokimyaçısı H.A. Krebs, üre sintezinin müasir nəzəriyyəsinə böyük töhfə verdi. Bu prosesin təbiətdə tsiklik olduğunu müəyyən etdi və ornitinin rolunu göstərdi.\nKarbamiddə amin turşusu ornitinin və argininin ornitin və karbamidə parçalayan arginase fermentinin aşkar edilməsi, üre sintezi nəzəriyyəsinin yaradılması üçün vacib şərtdir. Krebs nəzəriyyəsinə görə, üre sintezi ornitinin ammonyak və karbogen oksidi ilə qarşılıqlı təsirindən başlayır. Bu vəziyyətdə, başqa bir ammonyak molekulu ilə argininin sərbəst buraxılması ilə qarşılıqlı təsir göstərən amin turşusu sitrulin əmələ gəlir. Sonuncu, arginaza ilə ornitin və üre kimi hidroliz olunur. Bu reaksiyalarda ornitin katalizator rolunu oynayır. Bu dövrü açdığına görə X. A. Krebs Nobel mükafatına layiq görüldü.\nKarbamid sintezinin qapalı dövrü şərti olaraq üç mərhələyə bölünə bilər. Birinci və ikinci mərhələlərdə iki ammonyak molekul bədən üçün zərərsiz bir birləşmə halında bağlanır və üçüncü mərhələdə karbamid meydana gəlir.\nATP enerjisi sayəsində bir ammonyak molekulundan və karbogen oksiddən karbomoyl fosfat sintez olunur. Sonra karbomoylfosfat ornitinlə kondensatlanır, bunun nəticəsində sitrulin sintez olunur. Qeyri-üzvi fosfat sərbəst buraxılır. Sitrulinin sintezi karbomoylfosfatda toplanan enerji ilə təmin edilir.\nBeləliklə, ammonyakın bir molekulu sitrulin içərisində sabitlənir.\nDigər bir ammiak molekulu, alfa-ketoglutaric turşusu ilə reduktiv aminasiya yolu ilə glutamik turşuya bağlanır. Glutamic turşusu sabit ammonyak molekulunu NH kimi ötürür2-Oksaloasetik turşu qrupları, aspartik turşuya çevrilir (transaminasiya prosesi):\nalfa-ketoglutaric turşusu NOOC (CH.)2)2C (O) COOH + NH3 + 2H + - H2O -> glutamin turşusu COOH = CH2= CH2= CH (NH)2) = COOH + oxalacetic turşusu CO2H - ÇOX2CO2H -> Aspartik turşu HOOCCH2CH (NH)2) COOH + alfa-ketoglutaric turşusu HOOC (CH.)2)2C (O) UNC\nBu mərhələdə üre sintezi aparılır. Astrartik turşunun amin qrupu ilə qarşılıqlı təsir göstərən sitrulin, argininin süksin turşusunu (argininosuccinate) meydana gətirir. Bu müddətdə başqa bir ATP molekulunun enerjisi istifadə olunur.\nCitrulline H2NCONH (CH.)2)3CH (NH)2) COOH + Aspartic turşusu HOOCCH2CH (NH)2) COOH + ATP -> arginin succinic turşusu HNC = N-CH (COOH) (CH)2COOH) NH (CH.)2)3CH (NH)2) COOH + ADP + H3PO4 -> fumar turşusu HO2CCH = CHCO2H\nArginin süksin turşusu arginin və fumar turşusuna bölünür. Fumar turşusu, karbohidrat mübadiləsinə daxil olur, malid turşusuna çevrilir, bu da dehidrogenləşmə ilə oxalasetik turşuya çevrilir.\nOxalacetic turşusu özünə ammonyak əlavə edə və yenidən aspart turşusuna çevrilə bilər və ya dekarboksilasiyadan keçərək, piruvik turşusuna, sonra müxtəlif biosintez reaksiyalarında istifadə edilən və ya CO-ya oksidləşən koenzim A-ya çevrilə bilər.2 və H2O.\nArginazın təsiri altında əmələ gələn argin, hidrolitik olaraq ornitin və karbamidə bölünür. Sərbəst buraxılan ornitin yeni bir karbomoylfosfat molekulu ilə yenidən reaksiya verə bilər və proses təkrarlanır.\nAzot tarazlığı vəziyyətində yetkin orqanların sidiklə ifraz olunan karbamiddən təxminən 85%, kreatinin - 5%, ammonium duzları - 3%, sidik turşusu - 1% və digərlərinə görə 15 q azot istehlak etdiyi və buna görə sərbəst buraxıldığı təxmin edilir. formaları - 6%.\nKarbamid zərərsiz bir birləşmədir, onun sintezi qaraciyərdə baş verir, disfunksiyası prosesin yavaşlamasına, qandakı karbamid miqdarının azalmasına və sidikdə ifrazatın azalmasına səbəb olur.\n"Bədəndə ammonyak neytrallaşdırılması" - bu "İnsan bədənində protein metabolizması" dövründən dördüncü məqalədir. Birinci məqalə: "Həzm sistemindəki zülal həzmidir." İkinci məqalə "Bağırsaqlarda çürüyən zülalların məhsullarının zərərsizləşdirilməsi e." Üçüncü məqalə, "Toxuma x-də amin turşularının mübadiləsi"\nAmmiak necə istehsal olunur\nAmmonyak rəngsiz bir qazdır, lakin çox kəskin bir qoxu var. İstiliyi udan sərin bir maddədir. Onun qaynar temperaturu -36 ° C, əriməsi -77.73 ° C-dir. Maddə su və spirtdə çox həll olunur. NH3 azot və hidrogen sintezi zamanı əldə edilir. Üzvi birləşmələrin parçalanması baş verdikdə təbiətdə də mövcuddur.\n1774-cü ildə saf ammiak İngiltərədən kimyaçı filosof Joseph Priestley tərəfindən qəbul edildi. Ancaq sənaye miqyasında, ammiak 20-ci əsrin əvvəllərindən istehsal olunur. Alman kimyaçıları Karl Bosch və Fritz Haber 1913-cü ildə sənaye texnologiyasını inkişaf etdirdilər və istehsal prosesinə başladılar. Bu inkişafa görə onlar Nobel mükafatına layiq görüldülər.\nNH3 əldə etmə prosesi çox enerji tələb edir, bu da onun əsas çatışmazlığıdır. Buna görə uzun illərdir ki, alimlər ammiak istehsalında xərcləri azaltmaq üçün inkişaf edirlər. İstehsal prinsipi dövriyyə prinsipinə əsaslanır. Bütün proseslər davamlı olaraq davam etməlidir. Başlanğıc komponentlərin qalıqları əsas maddədən süzülür və yenidən istehsal prosesinə keçir. Buna görə məhsulun sintezi dövri xarakter daşıyır və qəfil dayandırıla bilməz.\nXammal kimi karbohidrogen - təbii qaz istifadə olunur. NH3 istehsal prosesinə girmədən əvvəl qaz bir neçə dəfə təmizlənir və hidrogen buraxılır. Sonra hidrogen azotla birlikdə yüksək təzyiq altında sintez sütununa qidalanır. Bütün proseslər yüksək temperaturda baş verir, buna görə ammiakın alınması prosesi enerji sərf edən və çox təhlükəli kimyəvi istehsaldır.\nNH3 harada istifadə olunur?\nAmmonyak müasir kimya sənayesində çox vacib bir maddədir. Maddənin əsas hissəsi nitrat turşusu, gübrələr və boyalar istehsal etmək üçün istifadə olunur. Ammonyak partlayıcı maddə istehsal etmək üçün də istifadə olunur. Ammonyakın sulu məhlulları digər maddələrin bir sıra istehsal proseslərində istifadə olunur.\nBütün məlum məhsullardan, ammiak köməyi ilə əldə edin:\nçörək soda, saç boyasının çoxunu edin,\nammonyak əsaslı gübrələr,\nAmmiak nə üçün təhlükəlidir və bir maddə sızdıqda nə edirlər\nNəqliyyat zamanı ammiak tökülməsinin qarşısını almaq üçün xüsusi polad silindrlər və tanklar istifadə olunur. Xüsusi tankerlərdə də nəql olunur. Sənayedə boru kəmərləri nəqliyyat üçün istifadə olunur. Hava ilə təmasda olan ammonyak partlayıcı bir qarışığa çevrilir. Yanğın mənbəyinin yanında alovlanır. Ammiak çənləri, maddənin aşağı qaynama səbəbi ilə həddindən artıq istiləşərsə partlaya bilər.\nAmmonyak qazı çox zəhərli bir toksik birləşmədir. Havadakı ammonyakın konsentrasiyası 350 mq / m3-dən çox olduqda, bütün işlər dayandırılmalıdır. İnsanlar qazlı ərazidən kənara çıxmalıdırlar.\nNəfəs aldıqda, ammonyak tənəffüs yollarına təsir edir və görmə qabiliyyətinə də təsir edir, kəskin yüksək konsentrasiyası olan bir adam zəhərlənmədən ölə bilər. Zəhərlənmə əlamətləri:\nağır boğucu öskürək,\nyüksək konsentrasiyaya məruz qalma - həddindən artıq istiləşmə və deliryum,\ndəri ilə əlaqə - blisterlərlə şiddətli yanma, şişkinlik,\naşağı konsentrasiyalı ammonyakın emissiya zonasında tez-tez iştirakı - həzm pozğunluğu, eşitmə itkisi, yuxarı tənəffüs yollarının katarası var.\nAmmonyakdan zəhərlənmə halında, təhlükə bölgəsini tərk etmək və gözlərinizi və məruz qalan dərinizi su ilə yaxalamaq lazımdır, onda həkimlərinizlə əlaqə saxlamalısınız.\nSızma, partlama, ammiak ilə yanğın baş verərsə, qəza yalnız kimyəvi yalıtım kostyumlarında, məsələn, Oxatan izolyasiya kostyumlarında aradan qaldırıla bilər.\nOxatan AJ TASK və ya Oxatan KIO TASK kostyumlarında sızıntıları aradan qaldırmaq və nəticələrini aradan qaldırmaq üçün yüksək konsentrasiyalı ammonyakın paylanması bölgələrində təhlükəsiz bir iş görə bilərsiniz. Ammonyak, alovlanma mənbəyindən maksimum məsafədən bir sprey şəklində təzyiq altında səpilən çox miqdarda su ilə zərərsizləşdirilir.\nOxatan KIO kostyumlarında ammonyak sızıntısını aradan qaldırmaq üçün məşqlər\nTəcili yardım kartı (AHOV)\nAMMIAK (susuz), TOXİK XƏSTƏLİK KLASSI - 4\nCAS № 7664-41-7; BMT № 1005EC; № 007-001-00-5 NH3Molekulyar kütlə: 17.03 BMT təsnifatı BMT-nin təhlükə sinfi: 2.3 BMT-nin ikinci dərəcəli təhlükəsi: 8\nXƏSTƏLƏR / İSTƏMƏN NÖVLƏR ACUTE HAZARD / SİMPTOMS\nDƏYƏR ZƏMANƏTİ Alovlu. Zəhərli qazların (azot oksidləri, siyan) meydana gəlməsi ilə yanır. Alovları, qığılcımları və siqareti açmayın.\nTƏHLÜKƏLİK ZARARI Qaz / hava qarışıqları partlayıcıdır. Qapalı sistem, havalandırma, partlayışa qarşı elektrik avadanlığı və işıqlandırma.\nTƏSİR – HƏR ƏLAQƏDƏN ÇIXIN Nəqliyyat /SAXLAMA\nİnhalyasiya Yanan sensasiya. Öskürək. Nəfəs aldı. Nəfəs darlığı. Boğaz ağrısı. Semptomlar gecikdirilə bilər (Qeydlərə bax). Havalandırma, yerli tükənmə və ya tənəffüs qorunması. Ammonyak, 6-18 kqs / sm2 öz buxarının təzyiqi altında mayeləşdirilmiş vəziyyətdə daşınır və saxlanılır, atmosferə yaxın bir təzyiq altında izotermik tanklarda saxlanıla bilər. Maksimum saxlama həcmi 30.000 tondur. Yanğından mühafizə olunmuşdur. Oksidləşdirici maddələrdən, turşulardan, halogenlərdən ayrılır. Soyuqda. Yaxşı havalandırılan bir yerdə saxlayın.\nDəri Qızartı. Dəri yanır. Ağrı Blisterlər. SİZİN İLƏ ƏLAQƏDA: PULSUZ. Soyuq qoruyucu əlcəklər. Qoruyucu geyim.\nGözlər Qızartı. Ağrı Şiddətli dərin yanıqlar. Üz qalxan və ya göz qoruması tənəffüs qoruması ilə birlikdə.\nUdmaq – – –\nYaxınlıqda yanğın olduqda, bütün söndürmə vasitələrinə icazə verilir.Təhlükə bölgəsini boşaltın!\nYanğında: silindrləri su ilə yuyaraq sərinləyin.\nHeç vaxt bir axın suyu bir mayedə yönəltməyin. Bir mütəxəssislə məsləhətləşin! Havalandırma. Suyun incə spreyindən istifadə edərək qaz çıxarın. Qalxmaq. Xırda bölünmüş su ilə buxar çöküntüsü. Sızan varsa yanma dayandırmayın.\nQəza yerində birbaşa və infeksiya mənbəyinin yaxınlığında, İP-4M, İP-5 (kimyəvi bağlı oksigen üzərində) və ya ASV-2, DASV (sıxılmış havada), KIP-8, KIP-9 (sıxılmış oksigen üzərində) və qaz izolyasiya edən qaz maskalarında iş aparılır. dəri qoruması (L-1, KIH-4, KIH-5 və s.) Fokusdan 250 metrdən çox məsafədə dəri qorumasından istifadə edilə bilməz və tənəffüs sistemini qorumaq üçün KD, G, M markaları qutuları olan sənaye qaz maskaları istifadə olunur. VK, eyni zamanda mülki qaz maskaları GP-5, GP-7, PDF-2D, PDF-2Sh əlavə patron DPG-3 ilə tamamlanır. 20 mq / m3-dən az konsentrasiyalarda KD və ya VK patronları olan RPG-67 respirator istifadə edilə bilər.\nAşağıdakı məhlullarla ammonyakı zərərsizləşdirin:\n- Hidroklor və ya kükürd turşusunun 10% məhlulu, bunun üçün konsentrat turşunun 1 hissəsi 9 hissə su ilə qarışdırılır (məsələn, 10 litr turşu + 90 litr su),\n- 2% ammonium sulfatın 2 hissəsi məhlulu, bunun üçün 98 hissə suda seyreltilir (məsələn, 2 kq ammonium sulfat + 98 litr su).\nAmmonyak qazı sızsa buxarı söndürmək üçün suyu sprey edin. Su istehlakının nisbəti standart deyil.\nMaye ammiak töküldükdə dökülmə yeri xlor və ya kükürd turşusu və ya su məhlulu ilə doldurulmuş bir torpaq çatı ilə əhatə olunmuşdur. 1 ton maye ammonyakı zərərsizləşdirmək üçün 10-15 ton hidroklor (sulfat) turşusu və ya 18-20 ton su həll etmək lazımdır. 1 ton maye ammonyakı zərərsizləşdirmək üçün 20-30 ton hidroklor (kükürd) turşusu məhlulu lazımdır. Maye ammonyakı su ilə neytrallaşdırmamaq məsləhət görülür, çünki havada yüksək ammonyak konsentrasiyası təhlükəli ola bilər, çünki partlayıcı qarışıqlar hava ilə ammonyakın 15-28 həcmini təşkil edir.\nPüskürtmə suyu və ya məhlullar üçün su çəkmə və yanğın mühərrikləri, avto doldurma stansiyaları (AC, PM-130, ARS-14, ARS-15), həmçinin kimyəvi təhlükəli obyektlərdə mövcud olan hidrantlar və xüsusi sistemlərdən istifadə olunur.\nYoluxmuş ərazidə: Gözlərin bol su ilə yuyulması, qaz maskası qoymaq, təsirlənmiş dərinin su ilə çoxlu yuyulması, zərər çəkmiş şəxslərin infeksiya zonasından təcili çıxması (çəkilməsi).\nYoluxmuş ərazidən təxliyədən sonra: gözlərinizdəki fiziki ağrılarla istirahət, istilik təmin edin, 2 damcı novokainin 1% həllini və ya 2% bor turşusunun həllini damcı edin, təsirli dəriyə 3-5% borik, sirkə və ya limon turşusu məhlulundan losyonlar tətbiq edin, içərisində çörək soda ilə isti süd qəbul edin. , ağrı kəsicilərinə dərman verin (1 ml. 1% morfin və ya promedol məhlulu, subkutan 1 ml atropin sulfatın 0,1% həllini, tənəffüs tutulması ilə - mexaniki havalandırma), dərhal tibb müəssisəsinə təxliyə edin. Yarım oturma mövqeyi. Şaxtalı olanda paltar çıxarmayın!\nFİZİK DÖVLƏT; MÜRACİƏT:\nİSTƏNİŞ ODOR İSTƏYƏN RƏNGLİ SİZİN İSTİFADƏ edilmiş qaz\nQaz havadan daha yüngüldür.\nZərbəyə həssas birləşmələr civə, gümüş və qızıl oksidləri ilə əmələ gəlir. Maddə güclü bir bazadır, turşu ilə sərt reaksiya verir və korroziyaya məruz qalır. Güclü oksidləşdirici maddələr və halogenlər ilə şiddətlə reaksiya verir. Mis, alüminium, sink və onların ərintilərinə qarşı aqressivdir. İstilik buraxılması ilə suda həll olunur.\nMaddə bədənə inhalyasiya yolu ilə udula bilər.\nTərkibi sızsa, bu qazın havadakı təhlükəli bir konsentrasiyası çox tez əldə edilir.\nQısamüddətli TƏDBİRLƏRİN TƏHLÜKƏSİZLİK:\nMaddə gözlərə, dəriyə və tənəffüs yollarına korroziyadır. Yüksək konsentrasiyaların inhalyasiyası ağciyər ödeminə səbəb ola bilər (Qeydlərə bax). Mayenin sürətli buxarlanması donmaya səbəb ola bilər.\nAMMONİYA DETERMINE-nin mövcudluğu:\nSənaye zonasının havasında ammiak üçün indikator boruları olan AM-5, AM-0055, AM-0059, NP-3M, HOBBIT-T-NH3 qaz analizatorları, IGS-98-NH3, ESSA-NH3, HOBBIT-NH3.\nBuxar təzyiqi, 26 ° C-də kPa: 1013\nNisbi buxar sıxlığı (hava = 1): 0.59\nAvtomatik alovlanma temperaturu: 651 ° C\nPartlayıcı hədlər, havada%%: 15-28\nYaşayış məntəqələrinin havasında: gündəlik orta hesabla 0,4 mq / m3, maksimum vahid konsentrasiyası: 15 dəqiqədən çox olmayan, hər növbədə 4 dəfədən çox olmayan - 0,2 mq / m3.\nSənaye binalarının iş sahəsi havasında 20 mq / m3.\nSuda 2 mq / m3. Qoxu həddi 0,5 mq / m3. 40-80 mq / m3 konsentrasiyasında gözlərdə, yuxarı tənəffüs yollarında, baş ağrısında, 1200 mq / m3 olan kəskin bir qıcıqlanma var - öskürək, ağciyər ödemi mümkündür.\n0.5-1 saat ərzində işləyən 1500 - 2.700 mq / m3 konsentrasiyaları ölümcül hesab olunur. Sənaye və mülki qaz maskalarının süzülməsi üçün ammonyakın icazə verilən ən yüksək konsentrasiyası 15000 mq / m3-dir.\nMaye ammiak, kəskin itələyici bir qoxu olan şəffaf kimyəvi maddədir. Ammonyak ammonium hidroksidin 10% kimyəvi sulu bir həllidir. Ammonyak həm tibb sənayesində, həm də gündəlik həyatda tətbiq tapdı. Tibbi dildə, ammiak çox vaxt "Ammonyak məhlulu" və ya "Ammonyak bufusu" adlanır.\nAmmonyak aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir:\nHuşunu itirmə halları üçün tənəffüs mərkəzi stimulyatoru,\nQıcıqlandırıcı sinir ucları və reseptorlar,\nDezinfektor və s.\nƏhəmiyyətli: sağlam bir insanı qıcıqlandıran kəskin ammonyak qoxusunun əksər hallarda dəmir çatışmazlığı anemiyası olan insanlar tərəfindən bəyənildiyi diqqət çəkir. Buna görə, ammonyak qoxusunun sizi dəf etmədiyini görsəniz, analiz üçün qan bağışlamaq və içindəki hemoglobinin səviyyəsini təyin etmək daha yaxşıdır.\nAmmonyak yalnız tibbdə deyil, gündəlik həyatda da istifadə olunur. Buna görə evlərin demək olar ki 90% -də sahibə evindədir. Beləliklə, evdə bir içki içən varsa, belə bir vasitə ondan uzaq olmalıdır. "Alkoqol" adı alkoqolu azdıra bilər. Bunun da nəticələri ən kədərli ola bilər.\nGündəlik həyatda ammiak, eynək, boyalı səthlər, mebel döşəmələri və çətir qübbəsini təmizləmək üçün bir vasitə kimi istifadə olunur. Eyni zamanda, ammonyak saf şəklində deyil, su / qliserin / hidrogen peroksid və s ilə qarışıq olan məhlullar şəklində istifadə olunur.\nTibbi manipulyasiyalara gəldikdə, burada ammonyak, əksər hallarda halsızlıq şəraitində tənəffüs mərkəzinin qıcıqlandırıcı maddəsi kimi istifadə olunur. Bu vəziyyətdə insan bədəninə təsir mexanizmi belədir:\nAmmiak ilə nəmlənmiş pambıq yunu huşsuz bir insanın burnuna gətirilir.\nAmmonium buxarı nazofarenks vasitəsilə ağciyərə daxil olur və bununla da tənəffüs mərkəzinin sinir uclarını qıcıqlandırır.\nİnsan dərin bir nəfəs alır və bununla da beyni stimullaşdırır.\nEyni zamanda, bədən ammonyak buxarının bədənə həddindən artıq nüfuz etməsindən qorunur (qoruyucu bir refleks işə salınır).\nƏhəmiyyətli: ammonyak buxarının həddindən artıq inhalyasiyası ilə tənəffüs mərkəzinin inhibisyonu baş verir. Bu vəziyyətdə bir adam hətta komaya düşə bilər.\nBundan əlavə, ammiak alkoqol zəhərlənməsində yüngül həssas və təsirli bir dərman kimi istifadə olunur. Burada bir stəkan suya 2-3 damcı ammiak əlavə etməlisiniz, hər şeyi yaxşıca qarışdırın və için. Kusma çox çəkməyəcək. Ancaq təəssüf ki, tez-tez sərxoş adam məhlulun nisbətlərini (səhvən və ya bilmədən) müşahidə etmir və bir stəkan suda ammiakın dozasını artırır. Bunun nəticələri çox fərqli ola bilər, amma heç olmasa bir adam yüngül formada ammonyak zəhərlənməsi ilə təhdid olunur.\nAmmonyak buxarından zəhərlənmə\nAmmiakın buxarının uzun müddət inhalyasiyası ilə çox təhlükəli olduğunu bilməlisiniz. Yəni, sərxoş bir insanı və ya huşsuz bir insanı ammiak köməyi ilə həyata gətirmək üçün səy göstərərək, həddindən artıq olmamaq vacibdir. Ammonyak buxarını 2-3 saniyə ərzində içmək təhlükəsiz hesab olunur. Buxarların uzun müddət inhalyasiyası zəhərlənməyə səbəb olur. Ammonyak buxarlarının insan bədəninə təsiri nə qədər uzun olarsa, sonunda onun vəziyyəti bir o qədər ağır olar. Ammonyak zəhərlənməsinin simptomları bunlardır:\nXəstənin axmaq vəziyyəti,\nNəbzini 180 döyünmə / dəq səviyyəsinə qədər artırın.\nƏhəmiyyətli: bu mərhələdə ammonyak buxarının mənbəyi zərərsizləşdirilirsə, xəstə ciddi nəticələr olmadan normal vəziyyətə gələ bilir. Lakin, əksər hallarda, ağciyərlərin selikli təbəqəsinə ziyan hələ də qeyd olunur.\nAmmonyak buxarının uzun müddət inhalyasiyası aşağıdakı nəticələrə səbəb olur:\nÖskürək və boğulma\nAğciyərlərdə hırıltı və hırıltı\nHərəkət koordinasiyasının pozulması,\nPulse 140 vuruş / dəq,\nQusma və davamlı ürək bulanması\nAmmonyak buxarlarının insan orqanizminə təsirini davam etdirsək, xəstə, nəticədə komaya düşəcəkdir. Bu vəziyyətdə, tibbi yardım olmadan xəstə ölür.\nƏhəmiyyətli: xüsusi qayğı ilə, allergik xəstəliklər və ya ürək-damar sisteminin xəstəlikləri olan insanlar üçün ammiak ilə əlaqə yaratmaq lazımdır. Belə insanlarda ammonyakla zəhərlənmə şansı dəfələrlə çoxdur.\nAmmonyak buxarları ilə zəhərlənmə üçün ilk yardım\nBelə bir xəstəyə kömək etmək üçün bir sıra bu cür tədbirləri görmək lazımdır:\nAmmonyak buxar mənbəyini çıxarın,\nYuxarı bədəni paltarları bərkitmək (qalstuk, köynək yaxası, sıxıcı bra və s.),\nOtağa havanın axınını təmin edin (və ya xəstəni balkona / küçəyə aparın).\nHesab olunur ki, bir neçə dəqiqə ərzində xəstə huşunu itirirsə, o zaman zəhərlənmə dərəcəsi yüngül idi, yəni tibbi yardım tələb olunmur. Xəstə hələ də huşsuzdursa, o zaman paramedikləri çağırmaq lazımdır. Onların köməyi olmadan edə bilməzsiniz.\nQəbul edildikdə ammonyak zəhərlənməsi\nBu tip ammonyak zəhərlənməsi proqnoz baxımından ən təhlükəli hesab olunur. Üstəlik, 50 ml ammiak içəri girsə belə, 98% hallarda ölümcül bir nəticə meydana gəlir. Ammonyak qəbul edilən xəstənin vəziyyətini göstərən ciddi simptomlar bunlardır:\nQarın altındakı kəskin ağrılar və yanma,\nAsfiksiya (asfiksiya) və bir az da dərin nəfəs ala bilməməyiniz,\nİstilik və temperatur 39 dərəcəyə qədər yüksəlir,\nBulantı və qusma (bəlkə də qanla)\nAğızda tüpürcək istehsalının artması,\nQısa müddətlə xarakterizə olunan gözlərdəki qaranlıqlıq,\nNəbz 180 vuruş / dəq.,\nNəticədə - qan təzyiqində bir azalma,\nTraxeya, özofagus, mədənin selikli qişasının yanması ilə ağrı şoku\nHalsızlıq və koma.\nƏhəmiyyətli: hətta kiçik bir doz təmiz ammonyakın qəbul edilməsində ilk şübhə olduqda təcili yardım çağırılmalıdır. Vaxtında köməyi ilə zəhərləyənin qurtulma şansı var. Ancaq xatırlamaq lazımdır ki, 5% hallarda vaxtında yardım göstərilsə belə ölüm baş verir. Xəstə 100 ml ammonyak və ya daha çox içki içirsə, ölüm qaçılmaz olur.\nZəhərli ammonyak kömək edir\nBurada ammonyakla zəhərlənmiş bir insanın evdə müstəqil müalicə olunmasının mümkün olub olmadığını yaxşı başa düşməlisiniz. Beləliklə, hər halda, sərxoş ammiakın dozası çox olmasa da təcili yardım çağırmalısınız. Sonrakı hərəkətlər xəstənin vəziyyətindən asılı olacaq. Əvvəlcə qarın / mədə / peritonda şiddətli bir ağrı olub olmadığını tapmaq lazımdır. Cavab bəli olarsa, o zaman toxumaların perforasiyası olmalıdır (mədə və ya özofagusun selikli qişası ilə yanıqlar vasitəsilə). Bu vəziyyətdə hər hansı bir formada ilk yardım qadağandır, xəstəni içmək qəti qadağandır. Yalnız pisləşəcək.\nAğrı yoxdursa, insanın mədəsini qızartmaq və bununla da onu xilas etmək üçün bir şans var. Ammonyakı zərərsizləşdirmək üçün xəstəni ona əlavə olunan sirkə və ya limon turşusu ilə su ilə sulamaq lazımdır. Həddindən artıq hallarda suya əlavə olunan limon suyu uyğun gəlir. 1 litr təmiz suya 0,5 tsp əlavə edin. sirkə turşusu və ya sirkə və ya limon turşusu qədər. Şirəsi təxminən 1-2 yemək qaşığı əlavə etmək olar. Limon suyu da təmiz formada verilə bilər, paramediklərin gəlişindən 5 dəqiqə əvvəl 1 osh qaşığı. Eyni şey sirkə turşusu üzərində su ilə aparılır.\nÇaxnaşma halları ürək sancmalarının sayını artırdığından xəstəyə arxayın olmaq tövsiyə olunur. Və bu, hipertansiyona səbəb ola bilər ki, bu da xəstənin sonrakı müalicəsini çətinləşdirəcəkdir.\nƏhəmiyyətli: soda ilə ilk yardım tamamilə qadağandır. Ağzınızı soda məhlulu ilə yaxalamaq və ya içmək qəti qadağandır. Ammonyak ilə reaksiya verərkən qələvi xəstənin bədəninə əhəmiyyətli zərər verəcəkdir.\nCopyright 2021 \_ Hər şeyi necə edəcəyinizi İnternet jurnalı \_ Ammonyak - harada istifadə edildiyi, nəyin təhlükəli olması və sızma halında nə etmək lazımdır


Gədəbəy, Qəbələ və Şamaxıda azot gübrəsinin güzəştli şərtlərlə səyyar satışı keçiriləcək - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nGədəbəy, Qəbələ və Şamaxıda azot gübrəsinin güzəştli şərtlərlə səyyar satışı keçiriləcək.\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya təminatı şöbəsindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, fevraldan etibarən “Aqrolizinq” ASC tərəfindən rayon mərkəzindən uzaq məsafədə yerləşən kəndlərdə mövsüm başa çatmamış azot gübrəsinin güzəştli şərtlərlə səyyar satışına başlanılıb.\nNövbəti səyyar satış aprelin 17-də Gədəbəydə Düzrəsullu kəndində, paralel olaraq Şəkinin Başgöynük kəndində, 18-də Qəbələdə Çuxurqəbələ kəndində, 19-da Şamaxının Qızmeydan kəndində kənd inzibati ərazi nümayəndəliklərinin binasında keçiriləcək. Bu kəndlərə yaxın bütün ətraf yaşayış məntəqələrinin sakinləri səyyar satış zamanı tələb olunan sənədləri təqdim etməklə 70 faiz güzəştdən yararlana bilərlər.\nAZERTAG.AZ :Gədəbəy, Qəbələ və Şamaxıda azot gübrəsinin güzəştli şərtlərlə səyyar satışı keçiriləcək


OPEC-ə daxil olmayan ölkələr də neft hasilatını azaldacaq - QƏRAR | marja.az\nOPEC-ə daxil olmayan ölkələr də neft hasilatını azaldacaq - QƏRAR\nRusiya və bir neçə digər OPEC (Neft ixrac Edən Ölkələr Birliyi) üzvü olmayan ölkə, Şənbə günü Vyanada keçirilən iclasında neft hasilatını gələn il ərzində gündəlik 600,000 bareldən daha çox miqdarda azaltmaq qərarına gəliblər. "Marja" xəbər verir ki, bu barədə Bloomberg məlumat yayıb.\nVenesuelanın energetika naziri Eulogio del Pine toplantı öncəsi, "OPEC üzvü və OPEC üzvü olmayan cəmi 25 ölkəni neft bazarında sabitlik təmin etmək və neft qiymətlərini uyğun bir səviyyəyə gətirmək naminə bir araya gətirməyi bacardıq" deyib.\n“Görüşdə OPEC-ə üzv olmayan 11 ölkə iştirak edib. Bu ölkələrin 2017-ci il yanvarın 1-dən gündəlik neft hasilatını 558 min barel azaltmaları barədə razılıq əldə olunub. Razılaşmaya əsasən, Azərbaycan üçün bu göstərici sutkada 35 min barel müəyyənləşdirilib. Rusiya isə hasilatı gündəlik 300 min barel azaltmağa razılaşıb”, - deyə nazir qeyd edib.


Gürcüstanla Azərbaycan neftin nəqli üçün danışıqlar aparır\nGürcüstan hakimiyyəti Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri ilə nəql edilməli neftin Avropaya çatdırılması üçün Azərbaycana alternativ marşrutlar təklif edib. Bu barədə Gürcüstanın Re-inteqrasiya naziri Temuri Yakobaşvili avqustun 18-də Vaşinqtondakı "Heritage" Fondunda təşkil olunan telekonfransda bildirib. O deyib ki, əsas neft kəmərinin fəaliyyəti bu günlərdə Rusıyanın Gürcüstanda başladığı hərbi əməliyyatlardan sonra iflic olub. "Biz hazırda azərbaycanlı həmkarlarımızla neftin nəqlini davam etdirmək üçün danışıqlar aparırıq"- deyə nazir vurğulayıb.\nCənab Yakobaşvili neftin alternativ nəql marşrutları kimi Batumi və Poti limanının adını çəkib. Onun sözlərinə görə, Potidəki liman Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən icarəyə götürülüb. Bununla yanaşı, Gürcüstanın re-inteqrasiya naziri BTC neftinin Bakı-Novorossiysk kəməri ilə Rusiya vasitəsilə nəql ediləcəyi barədə yayılan məlumatları "şişirdilmiş" adlandırıb.\nKonfransda iştirak edən Gürcüstanın Amerikadakı səfiri Vasil Sikharulidze bildirib ki, ümumilikdə müharibə regionun iqtisadi infrastrukturuna və nəqliyyat layihələrinə pozucu təsir göstərib. Onun sözlərinə görə, Rusiya Cənubi Osetiya və Abxaziya problemlərini Gürcüstandan ayrılmaq istəyən bu iki regionun mərkəzi hökumətlə münaqişəsi kimi təqdim edir, halbuki, bu, Gürcüstan ərazisinin Rusiya tərəfindən işğalı problemidir. Səfir beynəlxalq ictimaiyyəti, xüsusilə də Qərb dövlətlərini məsələyə biganə qalmamağa və Rusiyanın Abxaziya və Cənubi Osetiyaya dəstəyinin qarşısını almağa çağırıb.\n"Heritage" Fondundan Ariel Koen isə bildirib ki, Gürcüstana qarşı təcavüz ayrıca bir hal kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, Rusiyanın son addımları ümumilikdə keçmiş sovet respublikalarının müstəqilliyini təhlükə altında qoya bilər. Belə ki, Azərbaycan kimi digər ölkələrin də ərazisində təcavüz problemi var. Bundan əlavə, ekspert diqqəti ona yönəldib ki, Gürcüstan Azərbaycandan və Mərkəzi Asiyadan gələn neft və qaz üçün əvəzolunmaz tranzitdir və əgər həmin tranzit kəsilsə, onda Qərbin şaxələnmiş enerji təchizatına olan ümidləri puç ola bilər.\nKonfransda daha sonra vurğulanıb ki, əgər Rusiya Gürcüstanı nəzarət altında saxlamaqda davam etsə və qanuni seçilmiş Gürcüstan prezidentinin devrilməsinə nail olsa, növbəti atəşin alovu Ukraynanı, sonra isə digər yeni müstəqil ölkələri bürüyəcək.


Biləsuvarda Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpasının 26-cı ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirildi. - Xəbərlər - BİLƏSUVAR RAYON Icra Hakimiyyəti\nBiləsuvarda Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpasının 26-cı ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirildi.\n18 oktyabr 2017-ci il tarixdə Biləsuvar rayon Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Respublikasının dövlətmMüstəqilliyinin bərpasının 26-cı ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirildi.\nTədbirdə Biləsuvar rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı Mahir Quliyev, İcra Hakimiyyəti başçısı aparatının əməkdaşları, hüquq mühafizə orqanlarının, idarə, müəssisə, təşkilatların rəhbərləri, ərazi icra nümayəndələri, bələdiyyə sədrləri, məktəb direktorlar, rayon ağsaqqalları, gənclər və kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri iştirak etdi.\nTədbir iştirakçıları əvvəlcə Ulu Öndər Heydər Əliyevin abidəsini ziyatət edib, əziz xatirəsinə gül dəstələri qoydular.\nTədbirdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirildikdən sonra ulu öndər Heydər Əliyevin fəaliyyətinə həsr olunmuş video çarx nümayiş etdirildi.\nSonra Biləsuvar rayon İcra hakimiyyətinin başçısı Mahir Quliyev tədbirdə geniş məruzə ilə çıxış edərək bildirdi ki, Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsinin 26-cı ildönümünü Azərbaycan xalqı və bütün dünya azərbaycanlıları böyük təntənə ilə qeyd edir. Bu, xalqımızın əsrlər boyu arzusunda olduğu çox möhtəşəm tarixi nailiyyətdir.\nAzərbaycan xalqı milli dövlətçiliyi tarixində ikinci dəfə müstəqilliyinə qovuşana qədər uzun tarixi bir yol keçmişdir. Mübarizələrlə dolu bu tarixi yolun bir məqsədi, bir amalı olmuşdur: azadlıq, müstəqilik. XX əsrdə Azərbaycan xalqının ən böyük nailiyyəti isə məhz, bu müstəqilliyin qazanılmasıdır. Öz müstəqilliyini bərpa edən ölkəmiz artıq demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlətin möhkəm təməlini qoymuşdur.Azərbaycan xalqı uzun illər böyük bir imperiyanın tərkibində olmasına baxmayaraq dilini, milli-mənəvi dəyərlərini və mədəniyyətini göz bəbəyi kimi qoruyub saxlaya bilmişdir.Ona görə də XX əsr xalqımızın yaddaşında dövlətçilik, müstəqillik, ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə əsri kimi qalacaqdır. M.Quliyev bildirdi ki,1991-ci ilin 18 oktyabr tarixində Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin elan edilməsi və “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı”nın qəbul olunması müstəqil dövlətçilik yolunda yeni bir mərhələnin başlanğıcı idi. “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı”nın qəbul edilməsi ilə hüquqi əsası qoyulan müstəqilliyimiz, məhz, dahi şəxsiyyət,ulu öndərimiz Heydər Əliyevin hakimiyyətə ikinci dəfə qayıdışı ilə möhkəmlənmişdir.\n1993-cü ildə müdrik Heydər Əliyevin yenidən ölkə rəhbərliyinə qayıdışı ilə respublikamızın ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, elmi-mədəni həyatında, beynəlxalq əlaqələrində əsaslı dönüş yarandı, müstəqil dövlət quruculuğu prosesi başlandı. Bu dahi şəxsiyyətin həyata keçirdiyi təxirəsalınmaz tədbirlərin məntiqi nəticəsi olaraq Milli Ordumuz formalaşdı, torpaqlarımızın müdafiə olunması ilə bağlı mühüm addımlar atıldı. 1994-cü ilin mayında ölkəmiz üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən atəşkəsə nail olundu.\nMüstəqilliyimizin xalqımız üçün tarixi əhəmiyyətindən danışan Ulu öndər Heydər Əliyev deyirdi: “Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi bizim üçün ən əziz, ən qiymətli hədiyyədir və biz bu nailiyyəti – dövlət müstəqilliyimizi daim qoruyub saxlayacayıq. Müstəqilliyin əldə olunması nə qədər çətindirsə, onun saxlanması, daimi və əbədi olması bundan də çətindir...”\n1995-ci ilin noyabr ayının 12-də müstəqil Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qəbul edildi və müstəqillik tariximizdə ilk parlament seçkiləri keçirildi. Müstəqil Azərbaycan Konstitusiyası ölkəmizdə yeni dövlət quruculuğu üçün dövlət fəaliyyətinin və cəmiyyətin inkişafının gələcək modelinin hüquqi əsasını yaratdı.\nUlu Öndərin milli maraqlara əsaslanmaqla həyata keçirdiyi çoxşaxəli siyasət strategiyası bu gün onun layiqli varisi, Azətbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən inamla və qətiyyətlə davam etdirilir. Mütərəqqi idarəçilik prinsipləri, özünün müdrik daxili və xarici siyasəti ilə dünyada böyük nüfuz sahibinə çevrilmiş möhtərəm Prezidentmiz cənab İlham Əliyev dövlət başçısı kimi məsuliyyətli və şərəfli vəzifəni inamla icra edir. Ötən illər ərzindəki fəaliyyəti dövlət başçısının verdiyi bütün vədlərin əməli fəaliyyətə çevrildiyini tamamilə təsdiqləmişdir.\nHər birimiz böyük qürur duyuruq ki, müstəqil ölkəmiz bu gün regionun ən güclü ordusuna, ən sabit iqtisadiyyatına və ən böyük inkişaf potensialına sahib olan bir dövlətdir.\nMöhtərəm Prezidentimizin milli maraqlara əsaslanan siyasəti, iqtisadi inkişaf və demokratikləşmə, hüquqi dövlət quruculuğu xətti, qətiyyətli diplomatik fəaliyyəti müstəqil dövlətçiliyimizin möhkəmliyini təmin edir.\nM.Quliyev çıxışında respublikamızın bir güşəsi olan Biləsuvar rayonunun da müstəqilliyimizin 26 ili ərzində böyük bir inkişaf yolu keçdiyini bildirməklə qeyd etdi ki, bu gün rayonumuz respublikamızın abad, yaraşıqlı və müasir bir bölgəsi olmaqla, öz simasını aydan-aya dəyişir, yeni-yeni tikintilər həyata keçirilir, infrastruktur layihələri icra olunur. Yeni sosial obyektlərin tikintisi, əhalinin içməli su ilə təminatının yaxşılaşdırılması istiqamətində məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilir. Rayonumuzun bütün yaşayış məntəqələrinin qazlaşdırılması işi tamamilə başa çatdırılmış, ailələrə böyük sevinc gətirmişdir. Aparılan bu geniş abadlıq və quruculuq işləri ilə yanaşı, özəl sektorun və sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi, yeni iş yerlərinin açılması böyük razılıq hissi ilə qarşılanır.\nÇıxışının sonunda rayon icra Hakimiyyətinin başçısı Mahir Quliyev Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi bayramı münasibətilə bir daha rayon əhalisini təbrik etdi və xalqımızı müdrik Prezidentimizin ətrafında daha sıx birləşərək müstəqilliyimizin daimi və əbədi olması yolunda əzmlə çalışmağı arzuladı.\nTədbirdə Biləsuvar şəhər Texniki Fənlər təmayüllü İnternat tipli məktəb-liseyin direktoru Nətavan Şərbətova, Əsgərabad kənd İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndənin müavini Allahverdi İmanov, Gənclər və İdman İdarəsinin aparıcı məsləhətçi Sahil Hüseynzadə çıxış edərək Dövlət Müstəqilliyimizin bərpasının 26 illiyi münasibətilə təbriklərini bildirdilər.\nSonda ədəbi-bədii kompazisiya nümayiş olundu.


Diqqət: Azərbaycanda maska taxmayanlar bu məbləğdə cərimə olunacaq » Media Xəbərləri | Dogru Xəbərin Tək Ünvanı\nMedia Xəbərləri » İqtisadi xəbərlər və təhlil » Diqqət: Azərbaycanda maska taxmayanlar bu məbləğdə cərimə olunacaq\n19-11-2020, 14:47 Yazar: Samir Baxılıb: 91 Çap et\nAzərbaycanda koronavirus infekisyasına yoluxma halı kəskin artdığına görə noyabrın 21-dən sərt karantin rejimi tətbiq edilir.\nMediaxeberleri.az xəbər verir ki, sərt karantin rejiminin qaydalarından biri də açıq havada da tibbi maska taxmağın məcburi olmasıdır. Qayadaya əməl etməyənlər isə inzibati qaydada cəzalandırılacaq.\nTibbi maska taxmamağa görə cərimələr ilk günlərdə aşağıdakı kimi idi:\nFiziki şəxslər - 50 manat\nVəzifəli şəxslər - 100 manat\nHüquqi şəxslər - 200 manat\nLakin sonradan İnzibati Xətalar Məcəlləsinə ediəm dəyişikliyə əsasən cərimələr artırlıdı. Hazırda tibbi maskaya görə cərimələr aşağıdakı kimidir:\nFiziki şəxslər - 100 manat\nVəzifəli şəxslər - 200 manat\nHüquqi şəxslər - 400 manat\nBu xətanın artıq bir dəfə inzibati tənbeh almış şəxs tərəfindən təkrar törədilməsinə görə nəzərdə tutulmuş cərimələr də artırlıb. Bu cərimələrin miqdarı fiziki şəxslər üçün 200 manat, vəzifəli şəxslər üçün 400 manat, hüquqi şəxslər 800 manat məbləğində müəyyən edilib.\n17:47 Maska taxmayanlar 100 manat CƏRİMƏLƏNƏCƏK Epidemiya əleyhinə rejim, sanitariya-gigiyena və karantin rejimləri dövründə fərdi qoruyucu vasitələrdən istifadə ilə bağlı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilən tələblərin pozulmasına, habelə vəzifəli şəxslər və hüquqi şəxslər tərəfindən həmin tələblərin pozulmasının qarşısının


Sahil parkı – Mingəçevir İşıqları\nİyunun 30-da Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyətində şəhər fəallarının yığıncağı keçirilib. İH başçısı İlham İsmayılov diqqətə çatdırıb ki, son vaxtlar şəhərin park və xiyabanlarında, küçə və ticarət obyektlərində özbaşınalıqlar baş alıb…\nİlham İsmayılov: “Çox məmnunuq ki, “Sahil” parkının qanunsuz “sahibkarlardan” təmizlənməsində media…\n“Dövlət qulluğu güzəştlər əldə etmək deyil, məsuliyyətdir, xalqa xidmət etmək üçün fürsətddir. Cənab Prezidentin dəfələrlə dediyi kimi, biz xalqın qulluqçularıyıq. Təəssüf ki, bəzi dövlət qulluqçuları vəzifələrini ləyaqətlə yerinə yetirmir,…\nKür çayı bu şəhəri iki hissəyə ayırır. Sərin hava udmaq və istirahət üçün Mingəçevirdə çayın rolu çox böyükdür. Yay fəsli girər-girməz Kürün sahilində böyük insan izdihamı müşahidə edilir. Əksəriyyət burda gəzməyə üstünlük verir. Bəziləri…\n7 saylı məktəbin yaddaqalan tədbiri\n“Qələbə Şəhidləri”nin növbəti cildi salyanlıların görüşünə…\nİlham İsmayılov: “Biz həm erməni quldurları ilə döyüşürük,…


İMAN VƏ ƏMƏL – İKİ ƏBƏDİ DOST » Shia.AZ EhliBeyt.Info İslami maarif saytı. I SonUmidTV Media\nAna səhifə » İSLAMI ENSIKLOPEDIYA » Yalnız Mömünlərə » İMAN VƏ ƏMƏL – İKİ ƏBƏDİ DOST\n29 fevral 2016 3 906 İSLAMI ENSIKLOPEDIYA / Yalnız Mömünlərə 0\n"İman və əməl əkiz qardaş və bir-birindən ayrılmayan iki dostdur.” 1\nBildiyimiz kimi, İslam göstərişləri, "üsuli-din” və "fürui-din” adlı iki qismə bölünür; "Üsuli-din” (dinin əsasları) ağacın kökləridir. "Fürui-din” (dinin təfərrüatı) isə budaqlardan ibarətdir. Budaqsız ağac da, ağac deyil və davam gətirə bilməz.\nQeyd etdiyimiz hədisdən aydın olur ki, iman və əməl heç zaman bir-birindən ayrılmaz. Demək, əməlsiz, mömin adını daşımaq olmaz. Əməlsiz iman şəkk-şübhəyə layiqdir! Bəlkə də, elə bu səbəbdən, Qurani-Kərimdə, adətən, imandan söz düşdükdə, onun ardınca saleh əməldən də söz açılır.\nİman və əməlin əlaqəsini bilməyən bir şəxs imam Sadiqin (s) hüzuruna gəlib soruşur: "İman əqidə ilə əməldən ibarətdir, yoxsa, təkcə əqidədən?” İmam (ə) buyurdu: "İman (əməlin bir budağı yox,) tamamilə əməlin özüdür.” 2\n1. "Qürərül-hikəm”, 2-ci cild, səh. 136, hədis 2094.\n2. "Səfinətül-bihar”, 1-ci cild, səh. 152.


Valyuta məzənnəsi Euro (EUR) Qədər Bahamian dollar (BSD) Forex valyuta bazarında yaşamaq\nFOREX valyuta məzənnələri yeniləmə: 08/08/2020 10:35\nEuro - Bahamian dollar İndi Forex valyuta bazarında qiymət 08 Avqust 2020\n10:35:02 (59 saniyə forex dərəcəsi yeniləmə)\n1 EUR = 1.18 BSD\nForex birjasında Euro dan Bahamian dollar göstərilir. Forex birjasında 1 Euro vermək lazımdır 1.18 BSD. Hər 30 saniyədə Euro Bahamian dollar nisbətinə baxın. Forexdən onlayn Euro məzənnəsi.\nForex ticarət chart Bahamian dollar Avro yaşamaq 08 Avqust 2020\nForex ticarət chart Euro Qədər Bahamian dollar yaşamaq, 08 Avqust 2020\nBu səhifədəki Euro məzənnə cədvəlini Bahamian dollar səviyyəsinə dəyişdik. Diaqramdakı bütün məzənnə dəyişikliklərini tez bir zamanda qeyd etmək olar. Diaqramdakı dəqiq Euro nisbətini, üzərində aşırtdığınız zaman tapmaq olar. Euro ın Bahamian dollar qrafiki avtomatik olaraq hər 30 saniyədə dəyişir.\nÇevirmək Euro Qədər Bahamian dollar Euro Qədər Bahamian dollar Valyuta məzənnəsi Euro Qədər Bahamian dollar məzənnə tarixi\nOnline ticarət Euro (EUR) üçün Bahamian dollar hazırda\nVeb saytımızda dəqiqədə məzənnə. Bu anda Euro (EUR) Bahamian dollar səviyyəsinə qədər artım - 0.0004 BSD. Səhifədəki cədvəldəki Forex-dən Euro -ın 10 dəqiqəlik tarixi Bahamian dollar. Bu səhifədəki cədvəldə 10 dəqiqə məzənnə məlumatlarına baxın.\nOnline ticarət Euro (EUR) üçün Bahamian dollar son saat ticarət\nValyuta məzənnəsi dəyişikliklərini hər saatda izləyə bilərsiniz. Bu saatda Euro (EUR) 'dəki dəyişikliklər Bahamian dollar. 10 saat ərzində Euro Bahamian dollar üçün bir saatlıq məzənnə. Bu səhifədəki cədvəldə 10 saatlıq məzənnə məlumatlarına baxın.\n10:31 10:25 10:19 10:13 10:07 10:01 09:54 09:48 09:42 09:36\nOnline ticarət Euro (EUR) üçün Bahamian dollar Bugünkü trend 08 Avqust 2020\n10:34 09:33 08:33 07:32 06:32 05:32 04:32 03:30 02:30 01:30


Balakənin içməli su təchizatı sistemi yenidən qurulur - Veteninfo.Az\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təsdiqlədiyi Regionların sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı çərçivəsində daha bir şəhərdə içməli su təchizatı infrastrukturunun yenidən qurulmasına başlanılıb. Balakən sakinlərini dayanıqlı və keyfiyyətli içməli su ilə təmin etmək məqsədilə su mənbələrinin yaradılması və anbarların inşası işləri həyata keçirilir.\nAzərbaycanın ucqar yaşayış məntəqələrindən olan Balakən şəhərinin içməli su təchizatı və kanalizasiya sistemləri 1960-70-ci illərdə yaradılıb. İndiyədək şəhərə içməli su çaylardan götürülüb duruldularaq və subartezian quyularından verilib. Şəhərin mövcud paylayıcı su şəbəkəsi uzun illər istismar olunaraq yararsız vəziyyətə düşüb və tələbatı tam ödəmir. Buna görə də sakinlər içməli suyu fasilələrlə alır.\nBalakən şəhərinin içməli su təchizatının yaxşılaşdırılması məqsədilə dövlət investisiyaları hesabına həyata keçirilən layihənin ilkin mərhələsi su mənbəyi və anbarları əhatə edir. Layihəyə əsasən, Balakənçayın məcrasında subartezian quyuları qazılacaq, həcmi 2000 kubmetr olan yeni su anbarı tikiləcək, 500 kubmetr tutumu olan mövcud su anbarı isə yenidən qurulacaq. Hazırda subartezian quyusunun qazılması və mövcud anbarın təmiri işləri həyata keçirilir.\nLayihənin növbəti mərhələlərində şəhərin içməli su və tullantı su sistemləri tamamilə yenidən qurulacaq. Gələcəkdə Balakən şəhərini dayanıqlı və keyfiyyətli içməli su ilə təmin etmək üçün Siltikçay mənbəyində suqəbuledici qurğu tikiləcək və 6 subartezian quyusu qazılacaq, Su mənbəyindən şəhərə 7,6 km uzunluğunda magistral su kəməri çəkiləcək. Şəhərin relyef şəraiti nəzərə alınaraq ümumi tutumu 10 min kubmetr olan 8 su anbarının tikintisi və yenidən qurulması nəzərdə tutulub. Layihəyə əsasən, Balakən şəhərində 139 km içməli su və 77 km tullantı su şəbəkəsi yaradılacaq. Layihənin əhatə etdiyi ərazilərdə bütün istifadəçilər yeni şəbəkəyə qoşulacaq və sayğacla təmin olunacaq. Bu layihədən 2035-ci ilədək perspektiv inkişaf nəzərə alınmaqla 31 mindən çox sakin faydalanacaq.


3000 Bahar Döşək İstehsalçısı | Rayson\n3000 bahar döşək\nRayson, ən yeni məhsulu 3000 bahar döşək və hərtərəfli xidmət daxil olmaqla yüksək keyfiyyətli məhsullar təqdim edə bilən əsas müəssisədir. Xidmət qrupumuz müştərilərə müxtəlif ölkələrdən və bölgələrdən tez xidmətlər ilə təmin etmək üçün onlayn işləyir. Əvvəlcə Müştəri Tenetini dəstəkləyən, istehsal və QC prosesini bitirdikdən sonra təcili çatdırılma xidməti təqdim edirik. Problemləri həll etmək və müştərilər üçün bütün suallara cavab vermək istərdik. Yalnız bizə müraciət edin.\nTamamilə 3000 bahar döşək istehsalı xətləri və təcrübəli işçilərlə, Rayson Spring Döşək İstehsalçı, bütün məhsulları səmərəli şəkildə müstəqil şəkildə dizayn, inkişaf etdirə, istehsal edə və sınaya bilər. Bütün proses boyu QC mütəxəssislərimiz məhsulun keyfiyyətini təmin etmək üçün hər bir prosesə nəzarət edəcəklər. Üstəlik, çatdırılmağım vaxtında və hər bir müştərinin ehtiyaclarını ödəyə bilər. Məhsulların müştərilərə təhlükəsiz və səs göndərildiyini vəd edirik. Hər hansı bir sualınız varsa və ya 3000 bahar döşəkimiz haqqında daha çox bilmək istəyirsinizsə, bizə birbaşa zəng edin.\nRayson istehsal texnologiyalarının və araşdırma gücünün yaxşılaşdırılmasına diqqət yetirən bir müəssisədir. Qabaqcıl maşınlarla təchiz olunmuşuq və çox sayda müştərinin fərqli ehtiyaclarını ödəmək üçün bir neçə şöbəni qurduq. Məsələn, müştərilərimizi çox səmərəli satış sonrası xidmət göstərən öz xidmət şöbəmiz var. Xidmət üzvləri hər zaman müxtəlif ölkələrdən və bölgələrdən müştərilərə xidmət etmək üçün hər zaman gözləmə rejimindədir və bütün suallara cavab verməyə hazırdırlar. İş imkanları axtarırsınızsa və ya 3000 bahar döşəkimizə maraq göstərsəniz, bizimlə əlaqə saxlayın.\nEv Mobilyaları Yataq Məhsulları Yaddaş Köpüyü 5 zonası Bahar Döşəkləri Colchones Matelas\nYaddaş Köpüyü 5 zona Yay döşəkləri 5 Zona yüksək sıxlıqlı köpük ilə cib yayından hazırlanır. Lüks, zərif, müasir dizayn. İstənilən ölçü və naxış özəlləşdirilə bilər.


Amerikanın məşhur eksperti:“MOSKVA AZƏRBAYCANI ƏLDƏ EDƏCƏYİNƏ ƏMİN OLSA, ERMƏNİSTANI SATACAQ” – Müsahibə » Paytaxt.org\nAmerikanın məşhur eksperti:“MOSKVA AZƏRBAYCANI ƏLDƏ EDƏCƏYİNƏ ƏMİN OLSA, ERMƏNİSTANI SATACAQ” – Müsahibə\n07 yan 2019, 18:25\nABŞ Dövlət Departamentinin keçmiş özəl müşaviri, SSRİ xalqları üzrə ekspert, Vaşinqton Ümumdünya Siyasəti İnstitutunun professoru Pol Qoblun Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi haqda Ermənistan nəşrinə müsahibəsini oxuculara təqdim edirik.\nEyni zamanda durumu dəyişə biləsi iki təməl dəyişiklik baş verib. Ermənistanda müstəqillik əldə ediləndən bəri istənilən hökumətdən daha çox Moskvadan daha az asılı olan yeni hökumət formalaşıb. Azərbaycan isə Moskva ilə münasibətləri daha çox dərinləşdirir. Ehtimal ki, Dağlıq Qarabağ məsələsində müstəqil hərəkət etməkdən yana Paşinyanın hələlik yetərincə gücü yoxdur: diqqətini, hər şeydən qabaq, daxili problemlərə cəmləyib. Və ehtimal ki, nüfuzlu Qarabağ lobbisinə qarşı addımlar atmaq istəmir. Ola bilsin, durum bir-iki ildən sonra dəyişilər. Halbuki Bakıda Əliyev Moskva ilə mötədil yaxınlaşmaya can atır. Moskva İrəvanı mövqeyindən çəkilməyə, Dağlıq Qarabağ məsələsində güzəştlərə getməyə məcbur etsə, Azərbaycanda nüfuzunu əsaslı genişləndirə bilər. Mən həmişə buna əmin olmuşam ki, Moskva əvəzində Azərbaycanı əldə edəcəyinə əmin olarsa, Ermənistanı satacaq. Amma burada böyük bir "əmma” var – Əliyev hər şeyi Moskvaya verməyə hazırdırmı – hətta bu, Dağlıq Qarabağın qaytarılmasına yol açarsa da?\n–Aprel-mayda Ermənistanda baş vermiş məlum dəyişikliklərdən sonra Ermənistan və Azərbaycanı yetərincəmüxtəlif rejimlər yönəldir. Ermənistan indi demokratikləşməyə doğru qətiyyətlə addımlayır, Azərbaycanda isə köhnə rejim saxlanılır. Bu durum münaqişənin tənzimlənməsi prosesinə əsaslı təsir edə bilərmi?\n– Keçən il boyunca həm tənzimləmə prosesində, həm də ümumən bölgədə bir sıra maraqlı gəlişmələr baş verib. ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Bolton Cənubi Qafqaza səfər edib, parlament seçkilərindən sonra Paşinyanın "güclü mandat” əldə edəcəyi və Qarabağ probleminin tənzimlənməsi yönündə "qəti addımlar ata biləcəyi” haqda Ermənistanda məşhur bəyanatını verib. Nikol Paşinyan və İlham Əliyev iki qeyri-rəsmi görüş keçiriblər. Sonra Azərbaycan rəhbərliyi Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin tənzimlənməsi üçün "əlverişli durumun yarandığı”, Azərbaycan XİN başçısının erməni həmkarıyla "qarşılıqlı anlaşma” əldə etdiyi və s. haqda qəribə şəkildə yetərincə nikbin bəyanatlar verib. Belə bəyanatlar müəyyən şübhələr doğurub ki, diplomatik danışıqlar çərçivəsində iki dövlətin başçılarının gizli saxladığı nəsə baş verir. Necə hesab edirsiniz, bu məsələdə Amerika və Rusiya siyasətində ciddi dəyişikliklər baş verə bilər?\n–Qarabağ məsələsi Azərbaycanın xeyrinə həll olunsa, bu, ABŞ-a İranı təcrid etməkdə daha çox imkan verəcək, çünki Qarabağ münaqişəsinin həlli bildirir ki, Tehran Qafqazda siyasi məsələlərə təsir etmək imkanını itirir. Amma Moskva bunu başa düşür və elə edir ki, buna yol verməsin.Tərcümə Strateq.az-ındır.\nZiya Məmmədova dönük çıxan Mübariz Ağayev necə cəzalandı? 13 apr 2017, 10:06\n"Niderlandın etdikləri cavabsız qalmayacaq" - Çavuşoğlu 12 mar 2017, 09:04\nSumqayıta ayrılan 14 milyonu kim ”yeyib”? 09 apr 2018, 13:20\n“Dinləyicini ələ salırlar” - “Manpası” da tənqid olundu 14 mar 2018, 13:34\nÇin ABŞ-a görə hava səddi çəkir 01 in 2016, 07:21\nAzərbaycanlı sabiq nazir vəfat etdi - FOTO 22 noy 2018, 01:04\nƏrdoğan prezident səlahiyyətlərini 1 həftəlik vitse-prezidentə təhvil verdi 28 noy 2018, 12:37\nFormula 1 ilə bağlı SON VƏZİYYƏT — Bulvar yenə bağlanacaq 01 mar 2018, 10:59


İsveçdə uşaq bağçası – həyata hazırlıq mərhələsi – Artlogos\nSaat 8-dən tez gələn uşaqlara səhər yeməyi verilir.\nYeməkdən danışılanda, İsveçdə çörəyin “knäckebröd’’(knekebröd), tərcümədə “çıtır çörək” kimi tanınan bir növündən söz açmamaq mümkün deyil. Çox yayğın və seviləndir. Kəpəkli çovdar unundan (fərqli unlardan və qarışığından da hazırlana bilər) bişirilən bu çörək nazik və quru olur, liflə zəngindir, tez həzm olunur, dişi çıxan uşaqlar üçün xeyirlidir.\nBağçada bildiyimiz qalın, yumuşaq, ağ çörək nadir halda görünər. Səhər yeməyində “macka” (maqqa) yəni “Çıtır çörəyin” müxtəlif növləri və yaxud yumşaq yaymaya bənzər bir çörək növünün üzərinə istəyə görə yağ, pendir və hindu ətindən hazırlanmış kolbasa dilimi (kalkon) qoyulub yeyilir. İçəcəklər su və ya süddür. Müxtəlif bağçalarda səhər yeməyində cüzi dəyişikliklər ola bilər, məsələn, həftənin bəzi günlərdə soyutma yumurta verilir.\nSaat səkkizdən hamı hava şəraitindən asılı olmayaraq (qar, yağış, şaxta, külək) bayırda olmalıdı. Evdən gələn uşaqlar içəri girmədən elə bayırdaca qarşılanır və 10.30-a qədər bağça həyətində oynayırlar (valideynlərin içəri girmələri qadağandır).\nHəftənin bəzi günləri dərs planından asılı olaraq, hər dəfə fərqli uşaqlar olmaq şərti ilə qrupdan 5-6 nəfər müəllimlə birlikdə keks bişirmək, otaqları üçün müxtəlif dekorasiyalar düzəltmək və bu kimi başqa öyrədici, yaradıcı işlər görmək məqsədi ilə içəri aparıla bilər.\nBağçada hər 4-5 uşağa bir nəzarətçi – ya müəllim, ya da müəllim köməkçisi düşür. Əgər uşaqda autizm və ya bu kimi başqa xəstəlik varsa, yalnız həmin uşağla məşğul olmaq üçün ayrıca bir müəllim ayırırlar.\nBayıra gəzməyə gedəndə əyinlərinə uzaqdan görünən xüsusi rəngli jiletlər geyinirlər.\nMeşə və parklarda müəllimin oynamaq üçün seçdiyi ərazi heç də düşündüyünüz kimi hamar, manesiz yerlər olmur. Əksinə, meşəyə məxsus hər şeyin, kol-kos, qaya parcası, hündür otlar və sair olduğu yerlərdə oynanılır. Onlar müəllimlərin nəzarəti ilə kolların içindən keçəndə özünü tikanlardan necə qorumanı, qayaya dırmaşılan zaman istifadə olunan texniki üsulları və ümumiyyətlə, təbiəti, ətrafı addım-addım təbii şəkildə kəşf edirlər. Bu gəzintilərdə tapdıqları və xoşladıqları daşları, budaqları, yarpaqları, ağac qırıntılarını bağçaya gətirməyə icazə verilir və uşaqlar sonrakı günlər gətirdiklərindən müxtəlif şeylər düzəldirlər.\nSaat 09:30-da uşaqlara alma, armud və banan verilir və hər qrup, öz müəllimləri ilə birgə çox vaxt yerdə, otun, qumun, daşın üstündə və ya oturacaqda otururlar. 4 yaşdan yuxarı olanlara meyvənin çərdəyi çıxarılmadan verilir. Balacalar üçün isə qabıq soyulmadan yalnız çərdəyi təmizlənir. Meyvə kiçik hissələrə bölünərək verilir, məsələn, böyüklərə almanın dörddən biri, balacalara isə səkkizdən biri və daha kiçik. Üç dilimdən artıq istəyən uşağa meyvə verilmir (məqsəd- çox yemək zərərlidir və nəfsini tuta bilmək insanda uşaqlıqdan formalaşmalıdır). Onu da deyim ki, meyvə yeyilən zaman, bayırda oynadıqları üçün çox vaxt uşaqların əlləri çirkli, qumlu, torpaqlı olur. Hətta meyvə əllərindən yerə düşəndə onu götürüb yemək də normal və adi haldır. İsveçlilər, uşaqların bədəni bakteriyalara nə qədər çox öyrəşirsə, bir o qədər yaxşı olduğunu düşünürlər. Bu, onlarda immuniteti gücləndirir, gələcəkdə xəstəliklərin öhdəsindən daha rahat bir şəkildə gəlmələrinə kömək edər.\nUşaqların yağışın altında oynamaqlarını bir görərdiniz! Əyinlərindəki isti, su keçirməyən kombinezonları ilə yağışdan əmələ gələn gölməçələrdə atlanıb-düşmək, suyu balaca kürəklərlə vedrələrinə doldurub ora-bura daşımaq, gölməçənin yanında yerə uzanıb əlləri ilə suyu şıppıldatmaq, maşınlarını palçığın, suyun içindən sürməyin keyfini çıxarmaq, palçıqdan hazırlanan kekslər, tortlar…Qarlı günlərin oyunları daha fərqli və əyləncəlidir. Bu oyunlar zamanı geyimin islanmaması, çirklənməməsi kimi məhdudiyyətlər qəti surətdə qoyulmaz. Uşaqlara, yağışı, onun qumda, torpaqda etdiyi dəyişiklikləri, yəni təbiəti anbaan özlərinin kəşf etmələrinə imkan yaradırlar. Bu, bədənlərinin fərqli hava şəraitinə dözümlülüyünü də artırır.\nSaat 10:30- da kiçik qruplardan başlamaq şərti ilə içəri girirlər. İslaq geyimlər (əgər varsa), günün ikinci yarısında bayıra çıxana qədər qurumuş olsun deyə quruducu dolablardan asılır.\nİsveçdə uşaqlara paltarlarını soyunub-geyinməyə minimum şəkildə yardım edilir. Bağçaların məqsədi təkcə yedizdirib yatırtmaq, valideyn gələnə qədər uşağa baxmaq deyil, eyni zamanda, təməl yaşam bilgilərinin verilməsi ilə onları həyata hazırlamaqdı. Müəllimlər tərəfindən böyük bir səbrlə paltar geyinib-soyunmağın ən praktik, asan yolları başa salınır, yanında dayanıb dəfələrlə təkrarlanır, gərəkərsə, yardım edilir.\nÖz ayağı üstündə dura bilmək, kimsənin köməyi olmadan özünü təkbaşına idarə edə bilmək İsveç bağçalarının ən önəmli məqsədlərindən biridir.\nİçəri giriləndən sonra tualet işlərinə və əllərin yuyulmasına başlanır. 4-5 yaş qrupu bunu özləri bacarırlar. Balacaların bezi dəyişdirilir, əllərin yuyulması isə müəllimlərin köməyi ilə öyrədici bir şəkildə yerinə yetirilir.\nNahardan qabaq müəllim uşaqlarla otaqdakı xalçanın üzərində dairəvi oturub təqribən 20 dəqiqəlik toplantı (samling) keçirir. Toplantı mövzusu müəllimin dərs planından asılı olaraq müxtəlifdir. Mahnı oxumaq, suallara cavab vermək, hər hansı bir bilgini onlara əyləncəli şəkildə anlatmaq və sair. Bəzi müəllimlər toplantını musiqili aparır: canlı gitara ifa etməklə uşaqlarla birlikdə mahnılar oxuyurlar. Yəni hər müəllim bu toplantıya öz yaradıcılığını qata bilər.\nUşaqlara sual verildiyi zaman cavab üçün tələsdirmək olmaz. Sualların cavabları da “səhvdir” deyə dəyərləndirilməz. Məsələn, müəllim “Kim deyər, bu gün həftənin hansı günüdür?” deyə soruşduğu zaman, fərqli cavablar gəlir. Bəzi uşaqlar birinci, bəziləri ikinci, bəziləri də üçüncü gün olduğunu deyirlər. Əslində həftənin ikinci günüdür və müəllim cavabları bu cür dəyərləndirir:\n-Həftənin birinci günüdür deyənlər doğru dedilər, amma bu dünənə aid idi. Həftənin üçüncü günüdür deyənlər də əslində doğru deyiblər, amma bu sabaha aiddir. Bu günsə həftənin ikinci günüdür. Cavabların heç biri səhv deyil. Önəmli olan, cəsarət edib cavab vermək, fikir bildirmək və beləliklə də öyrənməkdir.\nSaat 11-12 arası nahar yeməyi, “lunch” (lunc) yeyilir. İsveçdə heç vaxt uşaqlara yemək yedizdirilmir! Ən balacalara belə! Hər kəs özü yeməlidir. Yemək prosesində balacalar yeməyi üst-başına sürtsə də, ora-buranı batırsa da, yerə töksə də (bunlar hamısı normal haldır) özü yeməlidir. Kömək olaraq, müəllimlər, balacaların boşqabındakı yeməyi xırdalayıb yeyilə biləcək hala gətirirlər. Yeməyi boşqaba çəkməmişdən qabaq mütləq uşağın istəyib-istəməməsi soruşulmalıdır. Ona sormadan və razılıq almadan boşqabına yemək qoyulmaz. Hətta danışa bilməyən 1-2 yaş aralıqda olan uşaqlara belə dəfələrlə soruşub hər hansı bir işarətlə istədiyini biləndən sonra yemək çəkilir.\nNaharda çörək verilməz (istisna halları çıxmaqla). Xörək kartof, bulqur, düyü, makaron və sairdən ibarətdir. Bağçada hazır meyvə suları, kola, fanta və bu kimi şirin içəcəklər olmur (çox zərərlidir!). Nahar yeməyində içəcək yalnız sudur, səhər və ara yeməyində isə su və süd verilir. Naharda ortalığa ümumi bir qabda fərqli tərəvəzlər, brokoli, kələm, pomidor, xiyar və başqaları qoyulur. Xörəkdən öncə onlara istəklərinə görə tərəvəz çəkilir. Əgər istəməsələr, heç olmazsa, dadına baxmasını rica edirsən (Tərəvəzin faydalı olduğu və uşaqların da onu sevmədikləri üçün, onlarda tərəvəz yemək alışqanlığını yaratmaq məqsədi ilə). Uşaq masanın üstündə olanları xoşlamadığı üçün yemirsə, buna məcbur edilmir və əvəzləyici heç bir yemək verilmir (hər şey yeməyi öyrənməlidirlər).\nÇox sevdikləri bir şey olanda isə qədərindən artıq yeməklərinə icazə verilmir (çox yemək zərərlidir). Doyduqları zaman icazə alıb masadan qalxır, qabağındakıları özü yığışdırıb lazımı yerlərə qoyurlar. 1-3 yaş qrupu bunu öyrədici bir şəkildə müəllimlərin köməyi ilə yerinə yetirirlər.\nYeməkdən sonra, dincəlmə saatlarıdır.\nUşaqların yataqları həmişə yerdə salınır. İsveçdə uşaq bağçalarında çarpayıdan istifadə olunmur.1-2 yaş həddində olanların hamısı yatmalıdır! 2-3 yaşda olan qruplarda yata bilməyən uşaqlar üçün (Bəzi ana-atalar günortalar uşağının yata bilmədiyini deyir və valideynlə razılaşmaya əsasən həmin uşaq oyaq qalır) dincəlmə saatlarında çox vaxt kitab oxunur. 4-5 yaşında olanlar isə yatmırlar və istəklərinə görə, şəkil çəkə, fiqurlar düzəldə, leqo qura, filmə baxa, müəllim tərəfindən oxunan kitabı dinləyə bilərlər.\nDincəlmədən sonra saat 13:30-da ara yeməyi yeyilir, ya qatıqla qaragilə meşə meyvəsinin əzməsi, ya da səhər olduğu kimi çıtır çörəklə yağ-pendir yeyilir. İstəyə görə su və ya süd içilir.\nƏgər hava günəşli və xoş olarsa, ara yeməyi də bayırda yeyilə bilər. Bu uşaqların istəyinə və müəllimin qərarına bağlıdı.\nAra yeməyindən sonra geyinib bayıra çıxılır və saat 17:00-a yəni valideynləri gəlib uşaqları götürənə qədər çöldə olurlar. Amma bayıra çıxmamışdan qabaq hər qrup öz otağını təmizləməlidır, uşaqlar tökdüklərini yığışdırıb yerinə qoymalı, müəllimlər stulları masanın üstünə yığıb, bağça bağlanandan sonra təmizləyici firma tərəfindən göndərilən işçinin döşəməni tez və rahat təmizləyə bilməsi durumuna gətirirlər. 1-3 yaşlı qruplar isə otaqlarını müəllimlərin öyrədici yardımı ilə yığışdırırlar.\nGöründüyü kimi, İsveçdə 08:00 dan 17:00-a qədər bağçada olan uşaqların 5-6 saatı hava şəraitindən asılı olmayaraq bayırda keçır. Saat 16:30-da uşaqlar müəllimlərin yardımı ilə bayır oyuncaqlarını yığışdırıb həyətdə olan xüsusi anbara qoyurlar.\nİnsan yetişdirmək və onu həyata hazırlamaq- bağçaların başlıca məqsədidir.\nUşaqlara bu və ya digər dərəcədə onların dəyərlərini aşağılayacaq fiziki, psxoloji (bu, səs tonu, baxışlarlarla da ola bilər) təzyiq qəti qadağandır!\nUşaqların zahiri görünüşünü müzakirə etmək, fikir bildirmək, geyimini tərifləmək və ya pisləmək qadağandır. Bağçada müəllim və uşaqların geyimi rahat olmalıdır. Onlara “Nə qəşəng papağın var”, “Şalvarın nə gözəldi” kimi sözlər deməklə aralarına ayrı- seçkilik salmaq olmaz. Bəzən görüntülü paltar geyinib gələn uşaqlar müəllimdən tərif eşitmək məqsədi ilə “bax nə gözəl paltarım var, parıldayır” deyəndə, müəllimin ən uyğun cavabı belədir: “Sənin paltarın gözəldir, amma belə paltarlar evdə hamımızda var, bura isə biz daha rahat paltarlar geyinməyə çalışırıq”. Geyimləri haqda deyilmiş ən kiçik tərif belə o biri uşaqların da sabah o cür geyinib gəlmə və tərif eşitmə istəyini artıracaq.\nUşaqlara “Sən yaxşı qızsan”, “Oğlanlar, bura gəlin”, “Ay qız, qulaq as” və bu kimi içində cinsiyyəti barındıran sözlər deyilməməlidir. Onlara ya adları ilə, ya da“ dost”, “dostlar” (kompis, kompisar) deyə müraciət olunur.\nUşaqlara fərqli yanaşmaq qəti qadağandır (Likabehandling)! Onları qucağa götürmək (istisnalardan başqa), əzizləmək, sözləri əyərək əzizləyici tərzdə danışmaq qadağandır. İsveçdə ən balaca uşaqla belə böyük bir adamla söhbət edirmiş kimi danışılmalıdır.


Sabah 39 dərəcə isti olacaq » BolgeXeber.Com -Bölgələrdən xəbəriniz olsun!\nBolgeXeber.Com » Xəbərlər » Sabah 39 dərəcə isti olacaq\nOxunub: 1 680 Azərbaycanda iyunun 19-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.\nMilli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında sabah havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir.\nMülayim şimal küləyi əsəcək. Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 21-24, gündüz 30-35, Bakıda gecə 22-24, gündüz 32-34 dərəcə isti olacaq.\nAzərbaycan rayonlarında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gecə və axşam bəzi dağlıq ərazilərdə şimşək çaxacağı, qısamüddətli yağış yağacağı, dolu düşəcəyi gözlənilir. Səhər dağlarda duman olacaq, ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənən qərb küləyi əsəcək.\nTibbi-meteoroloji proqnoza gəlincə, iyunun 19-da Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.


Almaniyada 281 azərbaycanlının sığınacaq müraciəti rədd edilib – İstiqlal.az\nAna Səhifə/Dünya/Almaniyada 281 azərbaycanlının sığınacaq müraciəti rədd edilib\n23 İyul 2021 19:52\nAlmaniya Miqrasiya və Qaçqınlarla iş üzrə Federal İdarə (BAMF) bu ilin ilk altı ayı ərzində 281 azərbaycanlının sığınacaq müraciətini rədd edib.\nBu barədə “Report”un Avropa börosuna BAMF-ın mətbuat xidmətinin əməkdaşı Kristof Zander məlumat verib.\nOnun sözlərinə görə, 2021-ci ilin ilk altı ayı ərzində ümumilikdə 263 azərbaycanlı federal idarəyə qaçqın statusu üçün müraciət edib.\n“Onlardan 97-nin müraciəti ilkin, 166 nəfərin isə ikinci müraciəti olaraq qeydə alınıb” – deyə, K.Zander bildirib.\nBAMF sözçüsünün sözlərinə görə, sözügedən müddətdə federal idarə 487 azərbaycanlının işi üzrə qərarını açıqlayıb: “İşinə baxılan şəxslərdən yalnız 6,8 %-i Cenevrə Konvensiyası və ya digər humanitar səbəblərə görə qaçqın və ya qoruma statusu əldə ediblər. Yerli məhkəmələr tərəfindən işinə baxılması üçün federal idarəyə yönləndirilən azərbaycanlıların sayı isə 173 nəfər olub”.\nBAMF-dan bildirilib ki, ümumi sığınacaq axtaranların statistikasına baxdıqda Azərbaycan vətəndaşları Almaniyaya birbaşa yox, digər şengen ölkələrinin vizası ilə daxil olublar. Bu səbəbdən də, həmin şəxslərin qaçqın statusu ilə bağlı tələbləri rədd edilib, onların işi vizalarının olduğu ölkələrin miqrasiya idarələrinə göndərilib.\nMəlumat üçün bildirək ki, 2021-ci ilin iyun ayında Almaniyanın miqrasiya idarələrinə ümumilikdə 10 282 ilkin sığınacaq müraciəti daxil olub. Onlardan yalnız 2 565 nəfərə Cenevrə Konvensiyasına əsasən qaçqın statusu verilib.


Daxili bazarın qorunması və gömrük hüquqpozmalarına qarşı mübarizə tədbirləri davam etdirilir - serqqapisi.az\nDaxili bazarın qorunması və gömrük hüquqpozmalarına qarşı mübarizə tədbirləri davam etdirilir\nNəşr edilib 01.12.2017 09:13 |\nBu istiqamətdə görülən işlərin davamı olaraq noyabrın 29-da keçirilən növbəti məhvetmə tədbirindən öncə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının və digər dövlət qurumlarının əməkdaşlarından ibarət birgə komissiya gömrük orqanları tərəfindən saxlanılmış mallara baxış keçirmiş, 4479 ədəd közərmə lampası, 420 dəst hərbi təyinatlı köynək, 226 ədəd ov mərmisi, 73 ədəd elektroşok-fənər, 76 ədəd suvenir, 8 ədəd bıçaq, 8 ədəd balıqçı toru, 7 ədəd dəyənək, 1 ədəd qandal, 1 ədəd durbin, 1 ədəd DVD, 7611 tablet dərman preparatı və 15 kiloqram kalium-permanqanat maddəsi akt əsasında aidiyyəti qurumlara təhvil verilmişdir.\nBirgə komissiyanın rəyinə əsasən məhvinə qərar verilmiş mallar isə kütləvi informasiya vasitələri nümayəndələrinin iştirakı ilə yandırılmışdır. 2025 ədəd meyvə şirəsi keyfiyyəti standartlara cavab vermədiyindən və üzərində istifadə müddəti göstərilmədiyindən, 240 litr üzüm sirkəsi istifadə müddəti bitdiyindən, 790 ədəd oyuncaq yumurta yararsız olduğundan yandırılmışdır. 13 ədəd gözyaşardıcı qaz balonu, 3320 ədəd pirotexniki vasitə müvafiq dövlət orqanlarından xüsusi icazə sənədi alınmadan gətirildiyi, 10 min tablet dərman preparatı yararsız olduğu üçün məhv olunmuşdur. Milli mentalitetimizə zidd olan və dini dəyərlərimizlə uzlaşmayan ədəbiyyat və vasitələrin muxtar respublikaya gətirilməsinə qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində saxlanılmış 9 adda müxtəlif vasitələr və 327 ədəd CD də yandırılmışdır.\nMəhv edilən mallar arasında kontrafakt, başqa sözlə, saxta mallar da yer almışdır. Məhz 425 kiloqram yuyucu və təmizləyici vasitələrin istehsalının və qablaşdırılmasının saxta yolla aparıldığı müəyyən olunmuş, üzərində “Ariel” əmtəə nişanı olan 2 rulon polietilen paket, müxtəlif geyim firmalarına aid ümumi çəkisi 31 kiloqram kağız etiket və 8 ədəd plomb saxta olduğundan yandırılmışdır. Xarici ölkələrdən muxtar respublikamıza köhnə avadanlıqların və geyim əşyalarının gətirilməsinin qarşısının alınması məqsədilə saxlanılmış 4 ədəd qaz sobası, 2 ədəd qaz ocağı, 4 ədəd suqızdırıcı, 3 ədəd dijital aparatı da məhv edilmişdir.\nCari ildə gömrük orqanları tərəfindən milli və iqtisadi təhlükəsizliyin, ictimai asayişin və insanların sağlamlığının qorunması istiqamətində tədbirlər də davam etdirilmişdir. Gömrük sərhəd-buraxılış məntəqələrində ayrı-ayrı şəxslərdən saxlanılmış 102 ədəd beşbarmaq, 20 ədəd bıçaq və 11 ədəd qılınc və mənfur Ermənistan Respublikasına aid 6 adda, ümumilikdə, 352 ədəd kağız və dəmir pullar, mobil nömrə kartları, 206 qutu siqaret və sair xüsusi qaydada məhv olunmuşdur.


Qızlar » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nBəzi insanlar düşünürlər ki, xoşbəxt olmaq üçün müəyyən şərtlər mütləq yerinə yetməlidir: rahat ev, gözəl ailə, yaxşı təhsil, yüksək maaş və s. Bu saydıqlarımı əldə etməyə çalışmaq, əlbəttə ki, çox normaldır və bunları istəmək də hər bir insanın haqqıdır. Ancaq bunları xoşbəxt olmaq üçün həyat amalına çevirmək doğru deyil. Bir qrup insan var ki, çıxış yolunu, yəni xoşbəxt olmağın yolunu ölkəsini tərk edib xaricdə yaşamaqda görür…\nSon zamanlar xaricdə həyatını davam etdirmək istəyi, xüsusilə, gənclər arasında dəb olan mövzulardan biridir. Orta məktəbi, yaxud da ali məktəbi qurtaran bəzi gənclər müəyyən səbəblərə görə öz ölkələrində yaşamaq istəmirlər, oxumaq, yaxud da təhsillərini davam etdirmək üçün xarici ölkələrə can atırlar. Əlbəttə, öz ixtisaslarına uyğun daha yaxşı təhsil müəssisələrində oxumaq gözəl istəkdir. Əgər belə bir imkan varsa, bu imkanı dəyərləndirmək həm insanın özü üçün, həm də aid olduğu ölkə üçün çox faydalıdır. loading... 0


Lankaran-Armidale aviabiletlər - bütün Lankaran-Armidale teyyare bileti qiymətləri | Trips\nLənkaran - Armidale\nAzərbaycanın iri şəhərlərindən hər birində aeroportlar var. Bir çox sərnişinlər aviauçuşlara üstünlük verirlər, çünki onlar təhlükəsiz, sürətli, rahat və ən başlıcası baha deyil. Bu gün Lankaran-Armidale təyyarə biletlərinin qiymətləri qatar biletlərinin qiymətindən çox az fərqlənir. Halbuki, təyyarə ilə belə səfər dəfələrlə az vaxt aparır. Başqa şəhərə gedişin səbəbi müxtəlif ola bilər:\nLankaran-Armidale aviabiletlərini internet vasitəsilə almaq daha sərfəlidir. Daşımalar bazarında bir çox şirkətlər fəaliyyət göstərir və onların hamısı sərnişinlərin gözlənilən reyslər haqqında informasiya ilə tanış ola biləcəyi rəsmi saytlara malikdir.\nMəşhur onlayn resurs Trips münasib aviareysi tapmağa, Lankaran-Armidale biletlərini bron etməyə və almağa kömək edəcəkdir. Bu müasir axtarış sistemi xüsusən, sərnişinlərin rahatçılığı üçün yaradılmışdır. Bəs, bu populyarlığın sirri nədədir?\nHəmçinin baxın: Armidale - Lənkaran istiqamətinə


ABŞ-dan Azərbaycan və Ermənistana ÇAĞIRIŞ – XəbərAl.Az\nXəbərAl.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın Ermənistandakı səfirliyinin feysbuk səhifəsində yayılan məlumatda yer alıb.\nPutindən Dağlıq Qarabağda yerləşdirilən sülhməramlılarla bağlı FƏRMAN – FOTO\nRusiya Prezidenti Vladimir Putin Dağlıq Qarabağda sülhün təmin olunması barədə fərman imzalayıb. Sənəd rəsmi məlumat portalında yayımlanıb. Fərmana görə, Rusiya Silahlı Qüvvələrinin 1 960-a qədər hərbi qulluqçusu olan hərbi birləşməsi beş il müddətinə Dağlıq Qarabağa göndərilir. Müvafiq beş illik müddətin bitməsindən altı ay əvvəl Azərbaycan və Ermənistan əldə olunmuş razılaşmalara əməl olunmasını dayandırmaq niyyətində olduqlarını […]\nAzərbaycan vətəndaşı minaya düşdü\nGədəbəy rayon sakini minaya düşüb. Rayonun Əyridərə kənd sakini, 1995-ci il təvəllüdlü Namazov Kamran Aydın oğlu Ermənistanla sərhəd hissədə göbələk yığan zaman minaya düşüb. Yaralı Şəmkir Rayon Mərkəzi xəstəxanasına yerləşdirilib. Vəziyyəti orta ağırdır. XəbərAl.az


"Oğuz-türk tarixi: Bəylərbəyi Rəvan xandan İrəvan qala-şəhər yadigarı" adlı kitab çapdan çıxdı » TURANAZ.COM\nBu günlərdə TAM daxili imkanları hesabına yuxarıda qeyd edilən istiqamətdə türkoloq, professor Əjdər Tağıoğlunun (İsmayılov) “Oğuz türk tarixi: Bəylərbəyi Rəvan xandan İrəvan qala-şəhər yadigarı” adlı növbəti kitabı çap etdirərək oxuculara təqdim edib.\nKitabdan iqtibas, “Araşdırmamıza nəticə olaraq deyək ki, B.B.Piotrovski və keçmiş Sovetlər Birliyi dövründə yazılmış tarix kitablarında ilk mənbədə “İrpuni” adı ilə tarixin qan yaddaşına çevrilmiş türk qala şəhərinə ermənipərəstcəsinə istər “Erebuni” desinlər, istərsə də “Erevan” desinlər, fərqi yoxdur, tarix tarixliyində qalır. Belə ki, tarixdə ilk dəfə Vahid Azərbaycan dövlətini yaratmış Şah İsmayıl Xətai Ön Qafqazın hüdudlarını qorumaq məqsədilə onun qərbində mühafizə qala şəhəri salmaq qərarına gəlir. Məşhur türk səyyahı Övliya Çələbi bu barədə yazır: “915-ci ildə (1509-10-cu illərdə) İran torpağının şahı İsmayıl Şah öz vəziri Rəvanqulu xana əmr etdi ki, həmin yerdə qala tikdirsin. O, Zəngi çayının sahilində yeddi ilə qala tikdirdi, ona öz adını verdi – “Rəvan.” Bu fakt sübut edir ki, Oğuz Albaniyasının qərb ərazisində babamız Rəvan xanın şərəfli\nadına ucaldılan, rus işğal tarixini nəsillərimizə nişan verən İrəvan şəhəri Azərbaycan türklərinin danılmaz qədim tarixidir. Bundan başqa, Rəvan xanın aşağıda nümunə gətirəcəyimiz Şah İsmayıla yazdığı məktubda həmin ərazini “Oğuz-türk diyarı” adlandırması da göstərir ki, Ön Qafqaz Oğuz Albaniyasının qədim tarixi siyasi-inzibati coğrafiyası XVI əsrdə də rəsmi dövlət sənədlərində də qeyddə olmuşdur.”


Prezident İlham Əliyev: «Azərbaycan «Bakı Prosesi» vasitəsilə mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqu təşviq edir» — Hakimiyyet.com\nAna səhifə / Dünya / Prezident İlham Əliyev: «Azərbaycan «Bakı Prosesi» vasitəsilə mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqu təşviq edir»\nPrezident İlham Əliyev: «Azərbaycan «Bakı Prosesi» vasitəsilə mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqu təşviq edir»\nqarayev 3 недели ago\tDünya, Ölkə, Siyasət, Sosial, Xəbərlər Şərh yaz 88 Baxılıb\nMilli.Az AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, Avropa Şurasının Baş katibinin müavini Qabriella Battaini-Draqoni Azərbaycanın Avropa Şurasının layiqli üzvü olduğunu bildirərək «Bakı Prosesi»ni Avropa Şurası üçün də uğurlu platforma adlandırdı. 2008-ci ildən bu prosesin genişlənərək mühüm hərəkata çevrildiyini deyən qonaq qeyd etdi ki, mədəniyyətlərarası dialoq insanların həyatını dəyişə biləcək vacib prosesdir. «Bakı Prosesi»nin başladığı dövrdən diplomatik münasibətlərdə yenilik, müdrik və cəsarətli addım olduğunu deyən Avropa Şurasının Baş katibinin müavini bu prosesin davamlı olması üçün verdiyi dəstəyə görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirdi.\nPrezident İlham Əliyev Azərbaycanın həm Avropa Şurasına, həm də İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv olduğunu qeyd edərək ölkəmizin «Bakı Prosesi» vasitəsilə mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqu təşviq etdiyini bildirdi. Hazırkı şəraitdə «Bakı Prosesi»nin coğrafiyasının genişləndirilməsinin zəruriliyini qeyd edən dövlətimizin başçısı Azərbaycanın sivilizasiyalararası dialoqu təşviq etməklə bərabər, sivilizasiyalardaxili dialoqu da dəstəklədiyini dedi.\nƏvvəlki «Barselona», Lionel Messi, 3-cü və 600-cü qol.\nnovbeti Rüfət Axundov və Rəşad İlyasovun həbsi tələb olundu


SON XƏBƏR: İki banka kapitalın yaxşılaşdırılması üçün möhlət verilib - Elman Rüstəmov\nSON XƏBƏR: Respublikanın Baş epidemioloqu vətəndaşlara müraciət etdi\nSON XƏBƏR: Sauldan gözlənilməz qərar - "Atletiko"dan ayrılır\nBirdəfəlik ödəmə məşğulluq mərkəzlərində qeydiyyatda olan işsizlərlə yanaşı, xüsusi karantin rejiminin tətbiq edildiyi müddət ərzində müraciət edərək bu statusu alacaq şəxslərə də şamil olunacaq. Müraciət üçün vvv.e-sosial.az portalından istifadə etmək, "e-xidmətlər" bölməsinə daxil olaraq qeydiyyat blankını doldurmaq lazımdır. Əmək və əhalinin sosial müdafiəsinazirinin müaviniAnar Kərimovun sözlərinə görə,meyarlara uyğun gələn vətəndaşlara birdəfəlik ödənişvə ya ictimai işlərə cəlb olunaraq minimum əmək haqqı almaq təklif olunacaq. Burada qərar vətəndaşın seçimindən asılıdır.\nİctimai işlər üçün də ilk olaraq www.e-sosial.az portalında qeydiyyata düşmək lazımdır.Xüsusi karantin rejimi davam edərsə, birdəfəlik ödənişlərin və ictimai işlərin vaxtının uzadılması nəzərdə tutulur.\nBu banklarda əmanəti olanların nəzərinə! Kompensasiyaların verilməsinə başlanılıb