Çoxillik aster - son payız hədiyyə - Bahçeli çiçəklər, bitkilər və çalılar - 2020\nBiz danışmağa davam edirik Astrakhlakin indi çoxillikdir.\nÇəhrayı, bənövşəyi və bənövşəyi, qırmızı-qırmızı, lilac və ağ güllü lüks çalılar çoxsaylı asters - son payız hədiyyəsidir.\nHəqiqətən, payızda ən gözəl saat gəlir çoxsaylı asterspayız bağlarını onların parlaq gözəllikləri ilə dəyişən, onları qış arifesinde həqiqətən gözəl edir.\nÖlkəmizdə onlar tez-tez oktyabrinlər, Septibrinlər, dondurucular deyilir.\nÇoxillik Asters payızda Blooming\nPayızda çiçək açan ən məşhur perennial asters yeni belçika (bakirə) və yeni ingilis (american)\nPayız ayaqqabının bu böyük ailəsi çox soyuqluğa çiçəklənən və çiçəklərlə tez-tez qar altında qalmış gözəl gözəllik növlərini əhatə edir.\nAstra New England təxminən 2 m yüksəklikdə böyüyə bilər 3-4 sm diametrli çiçəklər qalın bir fırça içində 20-35 ədəd yığdı. Bu aster sentyabr - oktyabr aylarında yaranır.\nAstra yeni bir Belçika 50-160 sm hündürlüyündə, gövdəsi oduncadır, çiçəklər 5 sm diametrli və əsasən lilac, çəhrayı rənglərlə terri olur. Bloomlər, Novobelgi də sentyabr ayında aster.\nÇiçəklərin hər birində 150 çiçək sepeti həll edilir və çox sıx şəkildə düzəldilir, buna görə də aralarındakı görünən yarpaqları yoxdur.\nAstra Bush yalnız 50 sm yüksəklikdədir. Yoğun bir kolun bütün səthi ağ və ya açıq rəngli çiçəklərlə örtülmüşdür.\nBu aster sentyabr ayının ortalarından donlaşmasına səbəb olur. Zərif saqqız çiçəkləri olan aşağı (30-35 santimetr) külək şəklində çalılar, xüsusilə böyük görünə bilərlər.\nÇoxillik aster haqqında danışarkən yazda çiçəklənən bitkiləri adlandırmaq mümkün deyil.\nAlp asterası - May ayında bizim bağlarda ən çox olan aşağı (30 sm) bitki may ayında yaranır. Onun çiçəkləri sadə papatyalar kimi görünür.\nİyul ayında çiçəklər Astra Chamomile lilac bir sıra uzun gül qamçı reed. Onların səbətləri diametri 4-5 sm, ortada 1-1,5 sm diametrli kiçik bir disk var.\nBəzən əsaslı olaraq istifadə olunur, çünki 50-70 sm uzunluğunda çubuqlar qeyri-sabit və tez-tez yerlərdə qalxaraq yerə yalvarırlar.\nBahçelerimizde hala nadirdir. Kar qədər çox bol çiçəyi.\nAvqustun əvvəlində çiçəklər Astra kətan şəklində. Orta sətirli bağlarda, tez-tez olsa belə. Yaxşı bir böyümə üçün günəşin çox olması lazımdır.\nZəif torpaqlarda yaxşı hiss edir və quraqlığa davam edir. Onun çiçəklənməsi bütün çoxillik asterlərdən çox fərqlidir.\nOnun qamış gülləri yoxdur. Orta sarı çiçəklərdən ibarət olan 1,5 sm diametrli basketlər corymbose inflorescence toplanır.\nZaten bahçelerde Astra shaggy. O, həmçinin avqustun əvvəlində çiçəklənir və dərinliyində çox yaxşıdır. Hündürlüyü yalnız 25-30 sm, ağ liflər ilə sıx örtülü oval yarpaqları gümüşü görünür.\nAvqustun ikinci yarısında blooms Astra təmizdironun papatya çiçəkləri ilə bir bulud bulud formalaşdırmaq. Kiçik dar yapraklarla sıx örtülü olan güclü, düz sümüklər bir dalğa qədər böyüyərək, dalğalanma səbəbiylə külək forma qazanır.\nÇoxillik asters son dərəcə şaxta dayanıqlıdır və payız frosts digər çiçək bitkilərinə zərər verəndə, asters yenə təzədir və gülləri ilə bizi sevindirməyə davam edir.\nOnlar yüngül tələb edirlər, onlar açıq, günəşli ərazilərdə yetişdirilməlidir.\nYağışda böyümək mümkündür, lakin arzu edilməzdir ki, asters maye küfdən təsirlənə biləcəyi ehtimalı belə şəraitdə (xüsusilə yağışlı yayda) artır.\nBuna görə də, bu xəstəliyin qarşısını almaq üçün, bütün çoxillik asters, böyüdükləri yerdən asılı olmayaraq, çiçəkləmədən əvvəl Topazla çiləməliyəm məsləhət görürəm.\nVə payız, çiçəklənmə sonra, mis sulfat (10 l su 10 g) ilə müalicə yaxşıdır.\nTorpaqa çoxillik asterlər tələb etmir, amma çox məhsuldardırlar. Transplantasiyadan asters 5-6 il ərzində bir yerdə böyüyə bilər.\nBitkilər fosfat gübrələri və əhəng gətirilməsinə yaxşı cavab verirlər. Üst paltar yaxşı quru, sonra kolların suvarma edilir.\nAmma yay isti və quru olarsa, yalnız maye formada üst paltar vermək daha yaxşıdır.\nYaz-payız dövründə bitki qarışığı torpağın gevşetilməsindən, alaq otlarının aradan qaldırılmasından və suvarma zərurətindən yaranır.\nÇox perennial asteriler həm toxum, həm də kolları bölüşdürmək olar. Ağaclar əkilərkən böyüməyə başladıqda, erkən yazda bölünür.\nHər bir delenkada bir böyrək və bir neçə kök olmalıdır. Qaçış sxemi - 20x30 sm (kiçik cins) və ya 50x80 sm (yüksək növ).\nAsters sürətlə böyüyür, güclü kolları yaradır. Yazda mən sizə hündür növlərə sahib olmağı məsləhət görürəm, çünki onlar hündürlüyə qədər uzanmazlar, çünki ağır çalılar zamanı küləklərdən və yağışlardan uzaqlaşa bilərlər.\nArtıq aster haqqında danışmaq istədiyim hər şey görünür.\nAşkarların görünüşü və çeşidi\nAstra perennial xarakterik bir qoxu və kiçik, sadə yarpaqların olmaması ilə palıd ağaclarından (xrizantemlərdən) fərqlənir. Çalılar ağır dallanmış, güclü, oduncaq qaynaqlardan ibarətdir. Kiçik bir çiçək əslində ürək orqanlarını daşıyan petals olmadan kiçik sarı çiçəklərin çiçəklənməsidir və ətraf bir petal fərqli, növündən, rəngindən asılı olaraq. Sonuncu yuxuda yatan böcəkləri cəlb etmək lazımdır. Yanlış lingual çiçəklərin daha çox çiçəklənməsində.\nÖz növbəsində, çiçəklənmə (diametri 8 sm-a qədər) panikula və ya şemsiyə toplanır, hər bir atışda qruplarda təşkil edilir. Sürgünlərin hündürlüyü 10 sm-dən 2 m-ə qədər ola bilər.\nYeraltı hissəsi uzun üfüqi rizomla təmsil olunur, burada gələcək nəcislər və emal kökləri qovurulur. Rizəm şöbələri, yer tutur yeni bitkilər. Yetər şüalanma olan buşun büzülməsi (azaldılmış) asters yarımkürənin formasını alır, bolluca payızla çiçəklənir. Uzun boylu çiçəklər bağlamaq məcburiyyətində qalacaq.\nÇiçəkləndikdə, aster tarama küləyin uçan lifləri ilə quru meyvə uzadıb. Fərdi qönçələr dondan sonra da aça bilər.\nÇoxillik asterin 200-ə qədər növü bilinir, onlardan 80-si baharatlarda yetişdirilir, çiçəklər bəzəyəcək və balkonlar. Çiçəkləmə zamanı üç qrupa bölünür:\nbahar (may - erkən iyun),\nyaz (iyun, iyul, avqust),\npayız (sentyabr ayından başlayaraq dondan).\nErkən asterilərin ən məşhurları Alpdir. Sərhədlər, alp slaydları üçün 30 sm-ə qədər çalarlar istifadə olunur. Çiçəklər var müxtəlif rənglər ağdan süsənə qədər. Yaz-yay çiçəkləmə üçün aşağıdakı növlər uyğun gəlir:\nWargrave çəhrayı bir sarı mərkəzi ilə zəngin çəhrayı rəngli bir corolla parlaq İngilis qadın, aşağı sferik kolunun eni 50 sm çatır. Əsas çiçəkləmə iyun ayında baş verir.\nXoşbəxt Son - çəhrayı çiçəklər, əvvəlki növlərdən daha qısa ləçəklərdən və geniş sarı mərkəzdən fərqlənir. Çiçəkləmə may ayında başlayır.\nAlbus - papatyalar kimi görünən ağ çiçəklər. İyun ayında çiçək açır, isti bir iqlimi üstün tutur.\nAlp asters yaz növləri var:\nDunkle Schone - geniş sarı mərkəzlər, çiçəklənmə diametri - 4 sm, tulumba hündürlüyü 20-30 sm, bir neçə yarpağı olan yüngül bənövşəyi çiçəklər tamamilə gizli çiçəkli taclardır.\nHelen Beauty - cırtdan çəhrayı çiçəklər 15 sm qədər çəkir.\nDark Beauty - cücə müxtəlif, tünd bənövşəyi yarı-cüt çiçəklər.\nAlpin çəhrayı - 30 sm boyunda.\nGoliath - yüksəklik 25 sm, mavi ləçəklər.\nİtalyan astersin yay sortları 50-60 sm, böyük lilac və iki aydan çox müddətə tükənməyən bənövşəyi çiçəklər hündürlüyünə malikdir. Üçün üst notları isti iqlim:\nYaz növləri qaranlıq bir sarı orta ilə bənövşəyi çobanyastığı çiçəkləri ilə yüksək Bessarabian asteranı əhatə edir.\nAvqustda çiçəklənmə başlayan növ və çeşidlərin ən böyük qrupu. Bunlara aşağıdakılar daxildir:\nÇalı (tuluq asterası) - çox sıx tac, formalaşması mümkündür. Yamaqları gizlədən çoxsaylı çiçəklər. Bitki boyu - 30 sm-dən 1 m-ə qədər olan ən təsirli növlər Alice Haslam (yarı-cüt parlaq çəhrayı çiçəklər), Jenny (qırmızı çiçəklərlə aşağı yoğun bir kol), Mavi Leydi (hündürlüyü 40 sm, mavi iynə şəkilli petals, sarı mərkəz) Christina (ağ) və başqaları.\nYeni Belçika və Yeni İngiltərə çoxillik asterləri 1 mdən çox yüksəklikdə, yuxarıya doğru genişlənən çiçəklərdir, çiçəklər isə 4-6 sm diametrdə tərəvəzdir. Parlaq, doymuş rənglər.\nYeni İngiltərənin asteriyalarının məşhur sortları - Barrs Pink (bir yarım metr qədər çəmən, çəhrayı ilə üstəlik)lilac inflorescences (mavi göyərti ilə), Barrs Mavi (mavi-lilac), Braumen (lilac, 1 metr hündürlüyü), Constance (lilac, böyük çiçəklər, 2 m-ə qədər), Roter Stern (çəhrayı), Dr. Ekener (lilac) .\nNovobelgiyskie yüksək artım və kiçik çiçəklərin bolluğu, əsasən bənövşəyi ilə fərqlənir Populyar növlər: Herbst Wunder (ağ), Royal Blue, Rut Ballard, Saturn və s.\nHündür asterlərin dezavantajı, kolun yuxarı hissəsi üzündən, aşağı yarpaqları aşağı salır, çünki tumurcuqların aşağı hissəsidir. Qalanlar - yalnız faydalar: bitkilər xəstəliyə qarşı davamlıdır, don, buketlərdə mükəmməl dururlar.\nQeyri-adi rəngli pərəstişkarları sarı Matsumoto çalı asters (65 sm hündürlüyə qədər, sarı inflorescences), qırmızı (real qırmızı), iki ton (ağ-lilac), Red Brocade, Yeni Sam Sam Betham (ağ papyon) və Crimson Brocade (sarı mərkəzi ilə tünd qırmızı).\nSərhədi üçün püskürən asterilər buranı bölməklə çarpmaq daha yaxşıdır. Payızda diqqətlə qazılmış kök yerdən silkələnir, lateral tumurcuqlar və qönçələr müəyyən edilir. Kiçik hissələrə bölmək olar, bir rizom parçası olmadığı vacibdir birdən az qaçma Belə delenki yalnız həyatın ikinci ilində dekorativ effekt əldə edir. Səthi (15-20 sm) xəndək yol boyunca qazılır və əkin materialı 30-50 sm məsafədə yerləşdirilir, rizomu yatay yerləşdirir. Torpağın turşuluğunu neytrallaşdırmaq üçün, kül, dolomit unu və ya maya əlavə edə bilərsiniz.\nÇələyin kifayət qədər böyüdükdən sonra, yan zərbələrin kökləri ilə ayrılması, kəsilmək mümkündür. Proseslər davam etdirilir. Yazda kompost və ya mineral gübrələrlə yemək başlayın. Əlavə qayğı, vaxtında suvarma və gevşetmə, aşmağın qarşısını almaqdır.\nXəstəlik əlamətləri görünsə və profilaktikası üçün bitkilərin Bordo qarışığı (yağışlardan sonra), cicadas və aphids ilə mübarizə aparır. Əgər xəstəlik ötüb keçsə - torpağın dezinfeksiya edilməsinə diqqət yetirməliyik. Bunun üçün, açılış yeri ya qaynar suya və ya göbələk idmanlarını məhv etmək üçün bir atəş dalğasına səpilir.\nBir il asters üçün uğursuz olarsa, bitki çiçəklənməməli və yalnız bir neçə kiçik çiçəklənmə verməməlidir. Bahçenin payız gözəlliyini itirməmək üçün, çəmən asterərini sərhəddə sprey xrizantemləri, stonecrop, douchebag ilə birləşdirmək məsləhətdir.\nUzun asters üçün qayğı\nBir-birindən 40 sm-dən az olmayan məsafədə istehsal olunan asterilərin yüksək növlərini əkmək. Bu bitkilər torpağı quruyur, buna görə təmin edilməlidir zəruri qayğı. Yaxınlıqda dekorativ taxıl bitkiləri, delfinium, iynəyarpaq yaxşı bir fon olacaqdır. Çirkin aşağı hissələr kol bitkilərinin maskalı asters. Bu vəziyyətdə, zamanında yanal artım qazmaq lazımdır, əks halda yüksək "ustaları" bütün qonşuları tez çiçək yatağından çıxaracaq.\nXüsusilə yayılan çalılar telsiz və ya görünməmiş rəngləmə dəsti ilə bağlanır. Şaquli dəstək adətən tələb olunmur. Suvarma və yemləmə - yuxarıda göstərildiyi kimi.\nAstra: bitki təsviri\nBu Asteraceae ailəsindən çoxillik bir butadır. Tez-tez zəngli telefon adlandırılan illik asterlərlə qarışdırmayın. Təbii şəraitdə, çoxillik sonbahar asterası bütün dünyada aşkar olunur: Asiya və Avropa, Amerika və Şimali Afrikada yetişir. Bu zavod XVI əsrin sonunda başlamışdır. Çiçəyin adı Yunanıstan "ulduz" olaraq tərcümə olunur. Əfsanə gedərkən, yer üzündə düşmüş ulduzlu tozdan aster göründü. Yunanlılar bu çiçəyin xoşbəxtlik gətirdiklərinə əmin idi, onların tülkü idi.\nPayız Astra çoxillik və illik bitkilərə aiddir. Dünyada müxtəlif mənbələrə görə 200-dən 500-ə qədər növ var. Onların böyük sayı Şimali və Mərkəzi Amerikanın ərazisində böyüyür.\nZavodda qalxan və ya çaxnaşmalarda toplanmış sadə yarpaq və çiçəklənmə səbətləri var. Müxtəlif növlərə görə fərqlənirlər:\nTez-tez, payız ayaqqabısı iynə çiçəklərinə malikdir. İllik sortlar mərkəzi Rusiya və şimal bölgələrində yetişdirilir. Cənnətdə çoxilliklər üstünlük verirlər. Bütün növlər uzun və gözəl çiçəklənmə, mənfi iqlim şəraitinə əla müqavimət ilə xarakterizə olunur. Bunlar yüngül və quraqlığa davamlı bitkilərdir.\nSonuncu çiçəklənən payız ayaqqabısı arasında yeni bir Belçika, New England və kol şəklində bir neçə məşhur çeşid vardır. Yeni Belaruslu asters bir metrə qədər böyüyür. Çələnglər yarpaqları ilə sıx örtülü bir çox filialı var. Eyni zamanda demək olar ki, heç bir yarpaqlı kütləsi ilə qaynaqlanır. Bu qrupun rəng zonasında bəzən lilac-lilac rəngləri üstünlük təşkil edir, bəzən çəhrayı və qırmızıdır. Bu növün asters çox təsirli bir buket.\nYarım cüt tünd rəngli bənövşəyi çiçəklərlə bu çeşmə təxminən bir aydır. Bir gövdə üzərində qamış ləçəkləri ilə altı gül dəstəsi yaranır.\nBir başqa gözəl aster. Onlardan bir dəstə gözəl görünür. Bundan əlavə, bu müxtəliflik tez-tez çiçək tənzimləmələrində əkin üçün istifadə olunur. Çələnglər çox lushly çiçəklənir və buna görə də tez-tez bir əkin üçün istifadə olunur. Güllər kiçik, parlaq çəhrayıdır.\nÇiyələklər bir metrə qədər yaranır. Dörd santimetr diametrli göy rəngli çiçəklər, gözlərini təxminən bir aydır sevindirir.\nÇox keçi asterası\nZavod yığcam, lakin sıx çiçəkli çalılar. Onlar elli santimetrdən daha yüksək bir hündürlükdə böyümürlər. İlk növbədə sentyabr ayının əvvəllərində bu növ çiçəklənir və ilk dondan başlamazdan əvvəl gözəlləşir. Güllər ağ və ya yüngül bənövşəyi rəngə malikdir.\nBitki hündürlüyü 25 sm-dən çox olmamaqla birlikdə, cücə deyilə biləcək başqa bir qısamüddətli böyüyən paya düşən aster, əsas element və ya sərhəd kimi aşağı artan bitkilərin tərkibini yaratmaq üçün idealdır. Rəng göy rəngli və ya mavi tonlarda ola bilər.\nHəm də təxminən iyirmi santimetr olan bir cücə növünə aiddir. Çiçək çarpayılarını çəkmək üçün dayandırılma seçimi kimi istifadə olunur. Sonuncu, sonradan digər sortlardan birinə bənzəyir. Purple-çəhrayı çiçəklər sentyabr ayından etibarən ayda bir dəfə zövq alırlar.\nNew England asters bir neçə əsas xüsusiyyətləri ilə seçilir:\nDüz və hündür gövdəsi olan güclü çalılar.\nBuş sentyabr ayında çiçək açan bir metrə qədər. Gözəl çiçəkli çiçəklər bir fırça bənövşəyi-lilac rəngi toplanır. Çiçəklər buketlərdə və çiçəklərdə eyni dərəcədə yaxşıdır. Tez-tez bir hedcinq kimi istifadə olunur.\nHündür payız çiçəkləri. Bu növün Asters bir yarım metr inkişaf. Bu möhtəşəm bitki ay ərzində 4 sm diametrli qırmızı-bənövşəyi çiçəklərlə örtülür.\nCarmine kölgəsinin olduqca böyük çiçəkləri ilə payız çoxillik asters inanılmaz müxtəlifliyi. Tüyün hündürlüyü bir buçuk metrə çatır.\nQuruya aster hazırlamaq: yer seçimi\nBiz payız asterilərin populyar növlərini qısaca təsvir etdik, indi dikim şəraiti ilə tanış olmaq vaxtı gəldi. Gözəl bir çiçəkli bitki əldə etmək üçün əkin üçün lazım olan yerləri seçmək və zəruri torpağı hazırlamaq lazımdır.\nSiz payız çoxillik asters hər yerdə inkişaf edə bilər, lakin siz yüngül kolları almaq və aktiv çiçəkləmə əldə etmək istəyirsinizsə, saytda ən uyğun yer seçmək lazımdır. Astra açıq, yaxşı işıqlı sahələrdə böyük hiss edir. Günəş işığı yalnız bütün bitkilərin inkişafı və böyüməsinə kömək edir, yalnız bitkilər və bitkilər deyil.\nUnutmamalıyıq ki, əksər hallarda, əkin sahəsinin seçilməsi asterin növü və növü ilə bağlıdır. Bir neçə növ əkmək qərarına gəldikdə, onları yüksəklikdə seçin. Beləliklə, əvvəlki növlər azaldıqda, sonrakı növləri bağlamayacaqlar. Şəkilləndirmək üçün izlər bükülmüş və ya cırtdan hazırlanmışdır və hündürlükdə hasarın üstündə yaxşı görünür.\nAsters bitki zaman?\nÇoxillik bitkilərin əkilməsi, bərpası və transplantasiyası bahar və payızda aparılır. Dikim materialları ixtisaslaşdırılmış mağazalarda və ya körpələr evində alınması arzu edilir. Bölgədə ən azı bir bitki varsa, bitkilər toxumları, fidanları və ya şlamları əkib və tünd bölmə bilər.\nToxumlar tərəfindən asters əkilməsi\nArtan asterilərin bu üsulu yalnız alp müxtəlifliyi üçün uygundur, qalan hissəsi isə təsirsizdir. Kökləri zəif qəbul edən zəif fidanlar səbəb olur. Çoxillik asterin toxumları yığıldıqdan dərhal sonra payızda əkilir. Lakin Alpin Astra torpaq yaxşı qızardı zaman baharı əkmək üçün daha münasibdir. Sabit istilik başlanğıcı ilə ilk sürgünlər ortaya çıxır və payızda gənc bitkilər qalıcı bir yerə nəql edilir.\nЭто самый популярный и распространенный способ посадки, а также размножения астр. Подготовку к нему начинают весной, когда молодые побеги только появляются. Срежьте верхушки побегов длиной около пятнадцати сантиметров таким образом, чтобы нижний срез был наклонным. Aşağı yarpaqları tamamilə çıxarılır, yalnız iki və ya üç üst qoyur.\nEkilmədən əvvəl, şlamların təlimatlarına uyğun olaraq böyümə stimulatorunda keçirilməlidir. Sonra onları torpaqda əkin (əyilmiş!) Film ilə xüsusi bir örtükdə. Bunu etmək üçün qismən kölgə. Köklənmə adətən bir ay ərzində baş verir. Bu vəziyyətdə ideal torpaq qarışığı torf, qum və çəmən torpaqdır. Təcrübəli yetişdirənlər substratın kalium permanganatla işləməsini tövsiyə edirlər. Bu vəziyyətdə, kəsiklər köklənmə üçün sonrakı yaza qədər qalır və sonra daimi bir yerə nəql olunur.\nYeni bir yerə böyüklər kolunu nəql etmək lazımdırsa bu üsul uyğun gəlir. Dediğimiz kimi, bu, beş il ərzində aparılmalıdır. Bu vəziyyətdə asters bitki zaman? Bu, həm bahar, həm də payızda edilə bilər. Erkən çeşidlər daha uyğun payız, sonrakı bahardır.\nBir quş bölmək, bütün yerin kökləri qazmaq və çıxarmaq lazımdır. Bundan sonra kəskin və dezinfeksiyalı qayalar gənc sürgünləri və kökləri ilə ayırır.\nPayız asterinin iddiasız bir bitki hesab edilməsinə baxmayaraq, onun qayğısına qalmaq üçün müəyyən qaydalara riayət etmək lazımdır. Yalnız bu halda uzun müddətli və aktiv bir çiçəklənmə əldə edəcəksiniz.\nDaimi həyata keçirilir və quru vaxtda su həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artmalıdır. Yaşıl kütlənin böyüdülməsi xüsusilə vacibdir.\nMulching və loosening\nArtıq astterun işıq və hava ala biləcəyini söylədik. Bu səbəbdən mövsüm ərzində bitki yosunları boşaltmaq və aradan qaldırmaq lazımdır. Bu proses malçdan istifadə etməklə minimuma endirilə bilər. Bu uyğun torf, talaş və ya qabıq üçün. Bu, torpağın içindəki nəmin saxlanmasına, qurumaya maneə törətməsinə və çox əhəmiyyətlisi yabanı otların böyüməsini yavaşlatmağa kömək edəcəkdir.\nBu, məcburi bir prosedurdur, çünki qidalanma zəngin torpaq kimi astersik və mineral gübrələrlə zənginləşdirilmişdir. Bitki mövsümündə bitki mənşəli humus və fosfat gübrələri ilə yemək vacibdir. Bu, kolları dəstəkləyəcək, çiçəkləmədən əvvəl güclə dolduracaqdır.\nTrimming və Garter\nPayız ayaqqabısı növündən və növündən asılı olaraq, onlar da əlavə qayğıya ehtiyacı var. Çalılar və cüzi kompakt növlər gözəl bir tacı yaratmaq üçün budama lazımdır. Çiçəklər yol boyunca əkilirsə, budama istifadə edərək mükəmməl həşərat yaratmaq mümkün olacaq.\nHündür kollar iki metr yüksəklikdə böyüyə biləcəklər, çünki dəstək lazımdır. Bir qayda olaraq, uzun güclü dirəklər istifadə olunur, ya da bitki çit boyunca əkilir.\nAstra Yeni Belçika (bakirə)\nAstra Yeni Belçika (Aster novi-belgii) - 1000-dən çox növlü çoxillik asterilərin ən böyük qrupu. Bu, bu kimi bir növ deyil, hündürlükdə (30 ilə 90 sm arasında) və tumun şəklini, eləcə də çiçəyin rəngini və ölçüsünü əks etdirən hibridlər qrupudur. Bitki ölçüsü böyüyən torpağın növündən asılıdır. Zəngin çəmənlikləri olan ərazilərdə artan bitkilər yaxşı qurudulmuş qumlu torpaqda əkiləndən daha yüksək olacaqdır.\nAstra Yeni Belçika\nÖlçü və rənglərin müxtəlifliyi nəzərə alınaraq, bağın hər bir küncündə bitki seçə bilərsiniz. Amma ən əhəmiyyətli üstünlüyü çiçəkləmə zamanıdır. Əsas mövsüm sentyabr və oktyabr aylarıdır, bəzi növ oktyabr ayının sonlarında çiçəklənir və noyabr ayında çiçəklənməyə davam edir.\nYeni Belçika asters tam günəşdə yaxşı inkişaf edir, torpaqlar bir qədər asidikdən qələbəyə üstünlük verir. Yerin həmişə orta yaşda olmasını təmin etmək lazımdır. Bu baxımdan xüsusilə böyük diqqət yetirilməsinə ehtiyac var.\nTuşların təkrarlanması və yaşıl kəsilmənin mümkünlüyünə baxmayaraq, bir qayda olaraq, kolun bölünməsi ilə yayılır. Əkin edərkən, böyüklər çalılarının ölçüsünü yaxşı bilmək və onlara deyil, əksinə, hər bir bitkinin küləklə sərbəst çatmasına nail olmaq lazımdır. Yüksək dekorativ dərəcəsi saxlamaq üçün hər 3-4 il bölmək lazımdır. Bəzi hallarda, bunun üçün bütün bushu çıxarmaq hətta lazım deyildir. Bunun əvəzinə, bir bitki bitkisindən bir və ya iki parça keskin kürək ilə kəsilir və diqqətlə çıxarılır. Qalan çuxur məhsuldar torpaq ilə doldu və suvarıldı.\nNovobelgiyskie asterləri tez-tez çirklənmiş küflərə qarşı həssas olan mantar xəstəliklərindən əziyyət çəkirlər (bununla əlaqədar yetiştiricilər artım əmələ gətirən növlər üzərində işləyirlər). Profilaktik məqsədlər üçün, bitkilərin səmərəli şəkildə, bitki örtüyündən, yamaclardan uzaq, müxtəlif göbələklərin çox sayda parazitləşdirdiyi yarpaqlar üzərində əkilməsi məqsədəuyğundur. Yağışlı illərdə, məsələn, mis tərkibli həllər və ya funqisidlər (məsələn, Fitosporin, Topaz) olan astermləri sprey etmək lazımdır.\nƏn yaxşı tərəfdən özlərini sübut edən bəzi məşhur hibridlər.\n'Marie Ballard' bitki hündürlüyü 90-100 sm, avqust və oktyabr aylarında çoxsaylı lilac-mavi çiçəklərlə çiçəklənir. Qışda cəsarət yüksəkdir. Günəşdə və qismən kölgədə yetişən çürük zəngin torpaqlara üstünlük verir.\nAstra Yeni Belçikalı 'Mari Ballard'. Vivaipriola.it-dən fotoşəkillər\n'Patricia Ballard' - hündürlüyü 1 m qədər böyüyən olduqca böyük bir kol. Çiçəklənmənin başlanğıcı sentyabr ayında baş verir. Çiçəklər: ikiqat və yarı-cüt, həssas lilac-çəhrayı rəng. Günəşli yerlərə üstünlük verir, lakin qismən kölgədə yetişdirilə bilər.\nAstra Yeni Belçika 'Patricia Ballard'. Vivaipriola.it-dən fotoşəkillər\n'Sarah Ballard' - 100 sm yüksəkliyə qədər yığcam bir kolda böyüyür, bənövşəyi və ya çəhrayı rəngli yarı cüt çiçəklər.\nAstra Yeni Belçika 'Sarah Ballard'. Vivaipriola.it-dən fotoşəkillər\nAvqustun sonlarında günəş və ya qismən kölgə, blooms böyüyür.\nAstra New England (Amerika)\nYeni İngilis Asters (Aster novae-angliaeHal-hazırda təxminən 50 çeşid yetişdirilir. Bu növ 1710-cu ildə Avropaya gətirildi, lakin yeni Belçika asters kimi bu cür bənzər maraq doğurmadı.\nAstra New England və Butterfly Admiral\nBu asterilərin vətəni Quebec, Cənubi Karolina, Kanzasdır. Onlar qeyri-rəsmi landşaft tipli bağlar üçün idealdır. Taxıl və digər payız-çiçəkli öküzlərlə birlikdə (xüsusilə rudbeckia ilə birlikdə) bu asters gözəl kompozisiya yaradır. Onlar yaxşı şaxta müqaviməti ilə seçilir və taiga zonasına qədər böyüdülməsi vacibdir.\nAstra çalı (Aster dumosus) - dəmirbaşına davamlı forma dik cövhər 50 sm uzunluğa qədər çıxır. Vətən - Şimali Amerika. Təsnifatda bir sıra qarışıqlıq və kataloqların dumosus-hybrids adlandırıldığı - çovun astersinin və Novobelqiyskoyun keçidinin nəticəsidir. Nəticədə, eyni bitki hündürlüyündə müxtəlif çiçək rəngləri əldə etdik. Körpələr evində, bu asters adı verilə bilər və yeni Belarusiya və çalı, yeni Belçika asters (Cırtdan Novi-Belgii Asters) cırtdan.\nAstra bokotsvetnaya (Aster lateriflorus) - Sentyabr ayında çiçək açan gözəl bir pay. 120 sm-ə qədər böyüyür, çiçəklər çox təsir edər: güclü yarpaqlı tumurcuqların bitməsində - üzüm bir dəstə şəklində. Ləçəklərin rəngi ağ və ya solğun bənövşəyi, çiçəklənmənin başında orta, sarı, sonra isə bənövşəyi.\n'Şahzadə' - ən məşhur çeşidlərdən biridir. Pastel-bənövşəyi güllərlə sentyabr ayında 120 sm-ə qədər böyüyür.\nAstra bokotsvetnaya. Vivaipriola.it-dən fotoşəkillər\nBir tapewormun rolu ilə kifayət qədər öhdəsindən gələ bilər, lakin bir qrup əkinçilikdə itirilməyəcək, bu, qarışqalardakı yerlərdə olacaqdır.\nAstra heather (Aster ericoides) 1732-ci ildən mədəniyyətdə, vətəni - Şimali Amerikanın cənub bölgələrində. 80 sm-dən 105 sm hündürlüyündə bir şöbəyə daxil olur, sentyabr-oktyabr aylarında çiçəklənir, 1 sm diametrli çoxsaylı kiçik çiçəklər meydana gətirir.Zavod yüngül, sevən, donmaya davamlıdır. Zavod bitki örtüyündəki torpağın üstündə olmalıdır. Qrup tikişlərində solidago, liatris, stonecrop ilə gözəl görünür.\nÇiçəklənmə payız dövrünün çoxsaylı asterləri hələ də mövcuddur, çünki aster yayılır (Aster divaricatus), ürək-damar (Aster cordifolius), Tatar (Aster tataricus), ancaq daha tez-tez uşaq bağçalarında tapılar.\nÇeşit və hibridlərin müxtəlifliyi, eləcə də kış davamlılığının, iddiasızlığın və becərilmənin asanlığını nəzərə alaraq, çoxillik asters bizim bağlarımızda layiqli mövqe tuta bilər. Zəhmət olmasa bağçasındakı asters varmı?\nÇoxillik bitkilərin az miqdarda bitki növləri qayalıq və sərhədlər üçün mükəmməl bir bitkidir, çayda yaxşı görünür. Tall asters çiçək yataqlarının mərkəzinə yerləşdirilə və hətta çiçəkli bir çarx yaradar. Bu bitkilərin kökləri çox cazibədar olmayan aşağı hissəsi olmadığını unutmusunuz, buna görə də daha yaxşı, məsələn, Koreya xrizantem, payız gelenium və ya ev sahibi kimi daha çox uzun ömürlü örtülür. Asters kəsmə üçün çox yaxşıdır. Suda çiçəklər iki həftə dayanacaq.\nÇiçək çox bağlarda tapıla bilər, bu bağbanlarla layiqdir. Bu gözəl bitki artıq 500 il əvvəl becərilmişdir. Astra, ilk dondan dözə biləcək fərqli kök hündürlüyünə malik ola bilər.\nBu həssas güllərin 500-dən çox növü var, ancaq landşaft dizaynında yalnız az miqdar istifadə olunur. Çeşiddən asılı olaraq, bitki yaz və payızda bizi xoşbəxt edir. Çiçəkləmə zamanı bu növlər fərqlənir:\nMay ayından sonuna qədər çiçək açan erkən bitki,\niyul-avqust aylarında onların gözəlliyi ilə bizi sevindirən yay növləri,\nPayız aylarında çiçək yataqlarını bəzəyən payız çiçəkləri.\nÇox rəngli ulduzlar bir ölkə evinin ön bağçasında böyük bir bəzək olacaqdır. Yağışlı payız günlərində hörmətli qonaqları və qonaqlarını hörmətlə sevindirəcəklər.\nErkən aster perennial alpin\nBoğulma bitki ən çox yayılmış növlərdir. Çiçək yatağının kənarlarına çıxmaq üçün istifadə edilən izlər boyunca böyük görünür. Tək çiçəklər müxtəlif rənglərdə olur.\nBağbanlarla məşhur olan çeşitler: ağ "Albus", pinkish çalarları "Rosea", açıq mavi "Gloria". Astra "Xoşbəxt Son" qarışıq kompozisiyalar üçün idealdır.\nAmazing italyan çiçəyi çoxillikdir. Bu çiçəklər çit boyunca böyük görünür. Known növlər: "Veilchenkoenigin" həddindən artıq şəraitə uyğunlaşa bilən doymuş çəhrayı rəngli "Lady Hindlip" tərəfindən fərqlənir.\nBessarabian asterası İtalyan çiçək ölçüsündən fərqlənir. Ən məşhur növlər: qırmızı-bənövşəyi "Rubellus", bənövşəyi "Cassubicus major".\nBu ən çox sayda qrupdur. New England çiçəyi hündür bir növdür. Bu çiçək bağının mərkəzinə və ya çit boyunca yaxınlaşdırılır. Məşhur çeşitlər: gur "Barlar Çəhrayı", zərif "Gerberose".\nYeni Belçika asterası da tələb olunur. Çox rəng görünür, buna görə də yarpaqlar görünmür. Məşhur növlər: piramidal bitki "Ametist", "Ballatd" parlaq çiçəklər ilə fərqlənir.\nBuş asterası bağda böyük görünür. Bu növün populyar növləri: yarı-ikili inflorescences "Alba florası əsirlik", lilac-mavi "Blue bird", cüce növü "Venus"\nBitki əkilməsi üçün hazırlıq\nÇiçək artırmaq üçün doğru yer seçməlidir. Möhtəşəm bir kol gətirmək üçün günəşli bir ərazini seçmək daha yaxşıdır. Yüngül çiçəklər qəbul yaxşı işıqda mümkündür.\nBir neçə növ yetişdirməyi planlaşdırırsınızsa, astersin əkilməsi bitkilərin hündürlüyünə uyğun olaraq həyata keçirilir. Növləri seçmək lazımdır ki, onlar bir-birinə kölgə salmayacaq və onlar üçün nəzərdə tutulan saytda uyğun olaraq baxarlar. Bahçedeki yolları çerçevelemek üçün, kiçik ölçekli çeşitleri seçin.\nBu çiçək, əkinçilik prosesində mütləq gübrə etmək üçün boş torpaq sevir. Onlar gül bir çiçək təmin edəcək. Torpaq yaxşı nəm keçməlidir. Suyun durğunluğu varsa, asterlərin böyüməsi yavaşlayacaqdır. Bağçılar torpağı qazdırır, bitki üçün yer hazırlamaq üçün gübrə hazırlayır.\nÇoxillik asters əkilməsi\nBitki mənşəli bahar günlərində bitkiləri əkmək, xüsusi satış yerlərində toxum və ya fidan əldə etmək daha yaxşıdır. Çiçək də kolu bölmək, bölməklə yayılır. Bu metodun digər növləri üçün aster alpin əkilmiş toxum uyğun deyil.\nPayızda toxum əkmək, ancaq günəş şüaları torpağı istilərkən bu bahar üçün seçim etmək daha yaxşıdır. Payızda bitkilər bağda seçilən bir sahəyə köçürülür. Onlar qayğı lazımdır: vaxtında gevşetmək, torpağı dölləşdirmək. Yaxşı suvarma lazımdır.\nBitkilərin bərpası üçün ilk sürgünlər göründüyü zaman isti mövsüm başlanğıcında yazda hazırlanır. Kesmə böyüyən asterilərin ən yaygın üsuludur. Bunu etmək üçün bitkilərin üstlərini kəsin.\nAşağı kəsmə obliquely həyata keçirilir. Ekilmədən əvvəl, şlamlar suda saxlanılır və ya böyümə stimulyatoru olaraq bu məqsədlər üçün istifadə olunur. Sonra bitkilər yarım qumbara yerləşdirilir, onlar yalnız 1 ay kök. Növbəti yazda çiçəklər nəql edilir.\nNəzarətçi çiçək də diqqət yetirməlidir. Quru dövrdə daimi suvarma aparılmalı, su miqdarı artır. Astarlar yaxınlığında böyüyən otları götürmək lazımdır, torpağı boşaltmaq yaxşıdır.\nBir çox bağbanlar nəm saxlamaq və alaq otlarının böyüməsini yavaşlatan malçdan istifadə edirlər. Çiçəkləri gübrə ilə qidalandırmağa əmin olun. Bəzi növ çiçəklər əlavə qayğı tələb edir.\nÇalılar gözəl bir tac yaratmaq üçün budala edilir. Hündür asters üçün, onlar rekvizit istifadə, onları hedcinq boyunca bitki. Astra soyuq havadan qorxmurdu, lakin qışdan əvvəl gövdələri kəsmək lazımdır, düşmüş yarpaqlar ilə ətrafındakı yerləri əhatə edir.\nBitki mənfi hava şəraiti və ya pis qayğı nəticəsində yaranan toz küf və boz çürükdən əziyyət çəkir. Çiçəyin xəstəlikdən qorunması üçün xüsusi bir mürəkkəblə müalicə olunur.\nCopyright 2020 \_ Bitkilər haqqında onlayn jurnal \_ Astra perennial: baharın payız gözəlliyi


20:45 10-04-2021 | 121 | Tarix\nCəlal Allahverdiyev: “Gec-tez biz öz tarixi torpaqlarımıza qovuşacağıq”\nErmənistanın Azərbaycan torpaqlarında apardığı işğal siyasəti təkcə son 30 ildə baş verən hadisələrlə məhdudlaşmır. Azərbaycanın xəbis və mənfur ermənilərlə qonşu olması, daha dəqiq desək, ermənilərin Qafqazda bizə qonşu gətirilməsi ölkəmizin tarixən uğradığı ən böyük şanssızlıq kimi dəyərləndirilə bilər. Bu baxımdan 19 və 20-ci əsrlərdə xalqımızın xəbis qonşumuz ermənilər tərəfindən üz-üzə qoyulduğumuz problemlər demək olar ki, hələ də öz həllini tapmayıb. Ermənilərin Qafqaza -Azərbaycan torpaqlarına köçürülməsi düşünülmüş və planlı şəkildə aparılan siyasətin nəticəsidir. Bütün bu “tarixi hadisələr” Azərbaycan xalqının və Azərbaycan mədəniyyətinin misli görünməmiş və faktiki olaraq aramsız repressiyalarla müşaiyət olunur.\nErməni məkiri bu gün də davam edir. Azərbaycan torpaqlarında bir çiban yarasının saxlanılmasına cəhd edən vampir güclər erməni yarasını Azərbaycanın daxilinə yeritməkdən indi də həzz alırlar.\nBiz bu tarixdən hansı dərsi götürdük?\nVersus.Az xəbər verir ki, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Cəlal Allahverdiyev müsahibəsində maraqlı nüanslara diqqət çəkib.\nİrəvanın ədəbi-mədəni, ictimai-siyasi mühitinin dəyişdirilməsi tarixinə diqqət çəkən Cəlal müəllim erməni vandallığını, vəhşiliyini tarixi faktlarla xarakterizə etməklə, Azərbaycana qarşı yönələn çirkin siyasətə diqqət çəkib:\n“Azərbaycanın qədim mədəniyyətə və zəngin ədəbi irsə malik olan şəhərlərindən biri də İrəvan olub. Amma buna baxmayaraq, 1918-20-ci illərdə ermənilərin Qərbi Azərbaycanda apardıqları soyqırım siyasəti nəticəsində əvvəllər ədəbi-estetik fikrimizin inkişafında böyük rolu olan İrəvan ədəbi mühiti də dərin tənəzzülə uğramış, onun bir sıra nümayəndələri soyqırıma və deportasiyaya məruz qalmışlar. Nəticədə İrəvan ədəbi mühitinin aparıcı simalarının bir qismi cismani şəkildə qəddarcasına məhv edilmiş, bir qismi isə ölümdən canını qurtarmaq üçün Şimali Azərbaycan, Türkiyə, Orta Asiya, İran, Rusiya və digər ölkələrə üz tutmağa məcbur olublar. Yeri gəlmişkən onu da qeyd edim ki, hələ çar Rusiyası dövründə İrəvan ədəbi-mədəni irsinin inkişafında Firudin bəy Köçərli, İsmayıl bəy Şəfibəyov, Cəlil Məmmədquluzadə, Eynəli bəy Sultanov və başqa qabaqcıl fikirli ziyalıların da böyük xidmətləri olmuşdur.\nBütün bunlara baxmayaraq etiraf etmək lazımdır ki, 1920-ci il noyabrın 29-da Ermənistanda sovet hakimiyyətinin qurulması bütün çatışmazlıqlarına baxmayaraq İrəvan ədəbi mühitinin bərpasına dar çərçivədə rəvac vermişdi. Bəzən gizli, bəzən də açıq şəkildə özünü büruzə verən erməni şovenizmi əhatəsində bu proses heç də asan olmamışdı. Qeyrətli azərbaycanlı ziyalılar Bala Əfəndiyev, Mustafa Hüseynov, Miryusif Mirbabayev, Rza Vəlibəyov, Mehdi Kazımov, Əkbər Rzayev, Həbib Məhəmmədzadə və başqaları ədəbi mühitin bərpasında, inkişafında fədakarlıq göstərmiş siyasi və milli iradə nümayiş etdirmişlər”.\nCəlal müəllim, İrəvanda ədəbi mühitlə yanaşı, erməni şovenizmi əhatəsində milli maarifçiliyin inkişafı ilə bağlı faktlara da toxunub. Qeyd edib ki, İrəvanda Azərbaycan maarifi və təhsilindən söhbət açmaq üçün buradakı milli məktəblərin keçdiyi yola nəzər salmaq vacibdir:\n“Hər şeydən əvvəl onu qeyd edim ki, İrəvanda Azərbaycan məktəbinin tarixi 1830-cu illərdən başlanır. 1832-ci ildə İrəvanda ilk qəza məktəbi açılmışdı ki, bu məktəbin də 1836-cı ildə azərbaycanlı şöbəsi təşkil olunmuşdu. 19-cu əsrin sonlarından başlayaraq İrəvanın maarifpərvər ziyalıları yeni tipli məktəblər təşkil etməyə başladılar. Bu tipli məktəblər 1880-ci ildə Uluxanlıda, 1882-ci ildə isə İrəvanda təşkil edildi. Bu tipli dünyəvi məktəblərin sayı durmadan artırdı. Təəssüf ki, 1918-ci ildə ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdiyi total qırğınlar zamanı dünyəvi məktəblərin fəaliyyəti də dayandırıldı.\n1920-ci ildən sonra isə Ermənistanda yeni tipli sovet məktəbləri fəaliyyətə başladı. Yeni tipli məktəblər təşkil edildikdən sonra istər İrəvanda, istərsə də bölgələrdə doğma dilimizdə təhsil ocaqları şəbəkəsinin genişlənməsi, orada təhsil alan şagirdlərin sayının sürətlə artmasına təkan verdi. Həmin məktəblərin idarə olunması, müəllim kadrları ilə bağlı meydana gələn problemlər isə çox vaxt öz həllini tapmırdı.\nMəktəblər fəaliyyət göstərsə də, müəllim kadrları yox idi. 1925-30-cu illərdə Azərbaycanın müxtəlif yerlərindən İrəvana və azərbaycanlılar yaşayan digər bölgələrə gedib dərs deyirdilər. Amma azərbaycanlı müəllimlərə erməni şovenist dairələri tərəfindən lazımi şərait yaradılmırdı. Və onlar da bu şəraitsizliyə dözməyib İrəvanı tərk etməyə məcbur olurdular. Bir sözlə, ermənilərin məkirli siyasəti ondan ibarət idi ki, hansı yolla olursa-olsun, Azərbaycan maarifinin, təhsilinin inkişafının qarşısını alıb inkişaf prosesini ləngitsinlər.\nYeri gəlmişkən onu qeyd edim ki, 1918-20-ci illərdə İrəvanda və yerlərdə azərbaycanlılara qarşı törədilən qətliamlar zamanı yaşlı nəslə mənsub ziyalı demək olar ki, qalmamışdı. Nəsillər arasında sələf-xələf münasibətləri tamamilə qırılmısdı”.\nCəlal müəllim bildirib ki, istər çar Rusiyası dövründə, istərsə də inqilabdan sonrakı dövrdə daşnakların Azərbaycan və azərbaycanlılara qarşı şovenist siyasəti heç vaxt dəyişməyib:\n“1920-ci ildə Ermənistanda sovet hakimiyyətinin qurulmasına baxmayaraq, daşnaklar bolşevizm pərdəsi altında azərbaycanlılara qarşı öz məkirli işlərini davam etdirirdi. Çar Rusiyası dövründə daşnakların top, tüfəng, qılıncla kəsdikləri başları sonralar bolşevik pərdəsi altında sapla, iplə kəsirdilər”.\nTarixi faktlara istinad edən Cəlal Allahverdiyev əslində bolşeviklərlə daşnaklar arasında heç bir fərq olmadığını deyib:\n“İrəvanda, bütövlükdə indki Ermənistanda əhalinin əsas hissəsini 1918-ci ilə qədər azərbaycanlılar təşkil edirdi. Siz təsəvvür edin ki, 1922-ci ildə o yerlərin əsas sakinləri artıq öz dədə-baba torpaqlarında azsaylı xalqlar statusunda yaşamağa başladılar. Ermənistan bolşevik hakmiyyəti xaricdə oturan ermənilərin proqramı ilə idarə olunurdu. 20-ci ildən sonra hakimiyyətə gələn ermənilər də daşnakların proqramı ilə hərəkət edirdilər. 1919-cu ildə qədim Azərbaycan torpağı olan İrəvanda barmaqla sayılacaq qədər azərbaycanlı qalmışdı. Hətta kənar bölgələrdə yaşayan azərbaycanlılar belə İrəvanı tərk etmək məcburiyyətində qalmışdılar. 1920-ci ildə sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlıların bir qismi evlərinə, torpaqlarına geri qayıtdı. Amma geri qayıdanda evlərinin xaricdən gətirilən ermənilər tərəfindn zəbt olunduğunu gördülər. Azərbaycanlıların çoxu evlərinin zəbt olunduğunu görüb geri qayıtmağa, bəziləri isə yenidən geri qayıtmağa məcbur olmuşdular. Bir qismi isə həmin ərazilərdə özünə daxmalar tikib yaşamağa məcbur olurdu”.\nCəlal müəllim erməni vandallarının dünən bolşevik, bu gün isə sovet Rusiyasının himayəsi, dəstəyi ilə davam etməsini və 1988-ci ilin sonlarında azərbaycanlıların Ermənistandan kütləvi şəkildə qovularaq ermənilərdən ibarət monoetnik dövlətin yaradılması tarixinin bu günümüzlə əlaqəsini, oxşarlığını faktlarla önə çəkib:\n"Ermənilərin Azərbaycanda əsrlər boyu apardığı düşmənçilik siyasəti və erməni havadarlarının Azərbaycan daxilində böyük Ermənistan yaratmaq iddiası ilə apardığı siyasət bu gün də davam edir. Təəssüf ki, biz unutqan millətik. Tarixin müxtəlif dövrlərində düşmən qüvvələr tərəfindən dəfələrlə amansız həmlələr, işğallar, müsibətlərlə qarşılaşmışıq. 1800-cü illərdən bu günümüzə qədər erməni vəhşiliyi ilə qarşılaşmağa məcbr oluruq. Qonşuluğumuzda elə bir düşmən yer salıb ki, tarixin müxtəlif dönəmlərində onun vəhşiliyi ilə üzləşirik. Bu gün tarix bizə diqtə edir ki, ermənilərin bizə qarşı məkirini, riyakarlığını bir an belə unutmamalıyıq. 1905, 1918, 1948-53-cü il hadisələrini unutmamalıyıq.\nHətta müxtəlif ölkələrin dahi insanlarının erməni xalqının iyrəncliyi ilə bağlı fikirləri var. Onlar erməniləri simasını itirmiş bədheybət məxluqa bənzədiblər. İkili baxışlar var. Hətta Stalin o vaxtlar belə bir ifadə işlətmişdi ki, ermənilər bizim ərköyün balalarımızdır. İndi Stalinin ərköyün balaları bizim başımıza bəla olublar.\nBu gün biz bilməliyik ki, qonşumuz riyakar ermənidir. Allah xalqımızı qorusun və yeni yaranan Turan dünyasını qorusun. İnanıram ki, yeni dünya düzənində bizim riyakar düşmənlə münasibətlərə tamamilə yeni bir görkəm veriləcək. Başqa müstəvidə yaşamağımız üçün yeni zəmin yaradacaq. 21-ci əsr türkün əsri olacaq.\nBiz bu 44 günlük müharibədə İrəvanı da özümüzə qaytara bilərdik. Lakin görünən odur ki, erməni havadarları bəzi səbəblərdən ortalıqda hələ ki, meydan sulayırlar. İrəvan bizim əzəli-əbədi tarixi torpaqlarımzdır. Gec-tez biz öz tarixi torpaqlarımıza qovuşacağıq”.


Şou əhli dibə vurdu: "Məhərrəmlikdir deyə oxumamalıyıq?" » Qadınlar.Co - Qadınlara Özəl Paylaşımlar\nSorğudan da məlum olur ki, şou əhlinin əksəriyyəti Əli Mirəliyev demişkən, "fəaliyyətini dondurmur”. Bir çoxları günün çox hissəsini səsyazma studyalarında keçirərək yeni mahnılarının üzərində işləyirlər.\nAmma Xuraman Şuşalı İmam Hüseyn aşiqi olduğundan bu ayda qətiyyən musiqiyə yaxın getmədiyini bildirdi. Üstəlik, o, həmkarlarına çağırış da etdi: ”Əzəl gündən böyüklərdən eşitmişik ki, bu ayda xeyirli iş dalınca getməzlər. Anam həmişə deyirdi ki, "Qızım, səbr et, matəm bitsin, sonra işlərini davam edərsən”. Çoxları bu ayda fikrini verir mahnlar yazmağa. Əgər matəmdəyiksə, bunu gözləməliyik. Buna görə heç bir həmkarıma bunu məsləhət görmürəm. İnşallah, tanrım onları da hidayət edər”. Müğənni yalnız ailəsi, uşaqları ilə məşğul olduğunu dedi.\nƏməkdar artist Gülyaz Məmmədova işlərini həmişəki qaydada davam etdirdiyini bildirdi: "Bu sənət elədir ki, heç vaxt dayanmır. Əgər dayanırsa, deməli, oxumamaq deməkdir. Allaha ağıra getməsin, biz bu ayda həm dincəlir, həm yaradıcılğımızı genişləndirir, həm də təhsilimizi veririk”.\nRəqqasə Oksana isə ciddi hazırlıqlar görərək Hindistan səfərinə hazırlaşdığını bildirdi: "İnanın, gözümü açmağa vaxt yoxdur. Bir çox TV proqramlarından, müsahibələrdən imtina etmişəm. Buna səbəb isə yaxın günlərdə reallaşacaq səfərimdir. Bu yaradıclıq səfərim mənim üçün çox önəmlidir”.\nƏli Mirəliyev isə sorğumuza cavab olaraq bildirmişdi: "Məhərrəmlikdir deyə oxumamalıyıq? Anlaya bilmirəm, axı müğənniliyin bu aya nə dəxli var?”скачать dle 11.3\nBakıda əri ilə dalaşıb intihar edən Susannanın görüntüləri yayıldı - AYDA QIZ NECƏ GÖZƏLDİ HEYF (+18 VİDEO/FOTOLAR)\nİlk altı ayda körpənizlə yatmayın! - Həkimlərdən ŞOK xəbərdarlıq\nAy içməli su mənbəyidir — Yeni ŞOK faktlar və Ağlasığmaz araşdırmalar\nŞou əhli İnstagram-ı "partladır" -fotolar\nŞou-biznesin tanınmış simaları instagramda - FOTO


Zakir HƏSƏNOV: Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kadr siyasəti konsepsiyası hazırlanır - Poliqon.az\nZakir HƏSƏNOV: Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kadr siyasəti konsepsiyası hazırlanır\n24 İyun 2015 12:00\nNazir orduda görülən işlərdən danışdı\nİyunun 26-da Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaradılmasının 97-ci ildönümü tamam olur. Bu münasibətlə müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov ötən ildən bu günədək ordumuzun vəziyyəti, əsas prioritetləri, aparılan islahatlar, əldə olunan nailiyyətlər və qarşıda duran vəzifələr barədə fikirlərini bölüşüb.\nZakir Həsənov bildirib ki, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu ordu dövlətimizin başçısı, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin diqqət və qayğısı sayəsində Cənubi Qafqazın ən qüdrətli ordusuna çevrilərək döyüş hazırlığına görə Müstəqil Dövlətlər Birliyi məkanında ön sıralarda qərarlaşıb:\n“Ordumuzun döyüş hazırlığı səviyyəsinin daha da yüksəldilməsi, şəxsi heyətin müasir silah və texnikadan məharətlə istifadə bacarığına yiyələnməsi üçün maddi-texniki bazanın inkişaf etdirilməsi, qabaqcıl üsulların tətbiqi ilə təlim və tədris sisteminin daim təkmilləşdirilməsi, hərbi təhsilin və hərb elminin günün tələbləri səviyyəsinə qaldırılması üzrə bir sıra əhəmiyyətli tədbirlər görülərək bu sahədə işlər davam etdirilir, şəxsi heyətin yeni döyüş şəraitinə uyğun təlimlərinə diqqət artırılır.\nKeçən ilin avqustunda ilk dəfə Naxçıvanda, bu ilin aprelində Tiflisdə, mayında isə Ankarada Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan arasında əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi və regional təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirə edilməsi məqsədilə müdafiə nazirlərinin üçtərəfli formatda görüşləri keçirilib. Bu görüşlərin mühüm nəticəsi ondan ibarət olub ki, təhsil və tibb sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, təcrübə mübadiləsi və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlərin əlaqələndirilməsi məqsədilə Üçtərəfli Koordinasiya Qrupu yaradılıb.\nŞübhəsiz ki, Azərbaycanın müasir tələblərə cavab verə biləcək güclü ordusunun formalaşdırılmasında, yüksək döyüş hazırlığının təmin edilməsində hərbi təhsil sisteminin müstəsna əhəmiyyəti vardır. Ali Baş Komandanın tapşırığına əsasən, döyüş hazırlığının daha da artırılması məqsədilə hərbi təhsil sisteminə ciddi diqqət yetirilir. Bu sistem müxtəlif pilləli ardıcıl təhsil proqramlarını həyata keçirən xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələri şəbəkəsindən və təhsili idarəetmə orqanlarından ibarətdir. Bundan əlavə, zabit-gizir heyətinin peşəkar hazırlığının təkmilləşdirilməsi üçün biz bu gün xüsusi proqram tərtib etmişik.\nMüdafiə Nazirliyinin və Respublika Hərbi Prokurorluğunun birgə tədbirlər planına əsasən, hərbi hissə və xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrində müvafiq tədbirlər həyata keçirilir. Müdafiə Nazirliyi Xarici İşlər, Gənclər və İdman, Mədəniyyət və Turizm, Təhsil nazirlikləri, Mətbuat Şurası, İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilin Aparatı və digər qurumlarla birgə tədbirlər keçirib. İl ərzində Milli Məclisin deputatlarının, QHT və KİV nümayəndələrinin cəbhə bölgələrinə səfərləri təşkil olunub. Onların şəxsi heyətin döyüş və mənəvi-psixoloji hazırlıq səviyyəsi ilə tanış olmaları üçün lazımi şərait yaradılıb. Qeyd olunan fəaliyyətlərin bundan sonra da davam etdirilməsiplanlaşdırdığımız işlər içərisindədir.\nOrdumuzun güclü potensialı tam əminliklə deməyə əsas verir ki, bundan sonra da nəzərdə tutulan bütün işlər, qarşıya qoyulan məqsədlər uğurla yerinə yetiriləcəkdir. Biz Ali Baş Komandan tərəfindən qarşımıza qoyulan bütün vəzifələrin öhdəsindən gəlmək üçün bundan sonra da səy və bacarıqlarımızı əsirgəməyəcəyik.\nBu bayram günündə mən bir daha şəhidlərimizin xatirəsini hörmət və ehtiramla yad edir, onların valideynlərini, ailələrini, Vətən uğrunda sağlamlığını itirən döyüşçülərimizi, veteranları, hazırda düşmənlə təmas xəttində, döyüş növbətçiliyində, qarovul xidmətində, sülhməramlı qüvvələrin tərkibində, xarici dövlətlərdəki missiyalarımızda xidmət edən şəxsi heyəti təbrik edir, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, ailə səadəti və xidmətdə uğurlar arzulayıram”.


2022, 28 Yanvar, Cümə, Bakı vaxtı 10:06\nBərdəyə şər qarışanda çatırıq. Yolumuz parıldaşan işıqların aydınlatdığı mərkəzi küçələrdən keçir. Tıxac olsaydı, paytaxta gəldiyini sanardın. Taksi geniş və rahat asfalt küçədən keçərək ara küçəyə dönür. O dəqiqə qaranlıq, həm də yorucu yola düşürük. «Əyalətə xoş gəldin» deyə öz-özümə pıçıldayır və qaranlığın gizlətdiklərini görmək üçün səhəri gözləməyə qərar verirəm…\nBərdəyə, təbii ki, şəxsi pulumuzun yox, milyonlarla manatın – ictimai vəsaitin ardınca gəlmişik. Dövlət büdcəsindən regionların, sahibkarlığın inkişafına ayrılan pulların. Bu milyonlar asfalt küçələrdə, kommunikasiya xətlərində, müxtəlif anbarlarda, konserv zavodlarında, çörək fabriklərindədir…\nDoqquz ildə bir milyard manat xərclənib. Niyə və nəyə? Doqquz milyon əhalisi olan bir ölkənin iqtisadiyyatını dirçəltmək, dövlət büdcəsini neft asılılığından azaltmaq, iqtisadçıların dili ilə desək, iqtisadi şaxələnməyə nail olmaq üçün.\nBu vəsait Sahibkarlığa Kömək Milli Fondun vasitəsilə qeyri-neft sektorunda sahibkarlığın inkişafına yönəldilib. Daha doğrusu, yerli sahibkarlara güzəştli kredit kimi verilib.\n2004-cü ildən icrasına başlanan bu proqramın ilk illərində güzəştli kredit portfelindən daha çox Bakı şəhəri yararlanırdısa, sonrakı, xüsusən 2008-ci ildən sonra kredit bölüşdürülməsində paytaxtın özəl çəkisi azalıb. Milyonlar daha çox əyalətə axmağa başlayıb.\n«ƏYALƏT VƏ YA PAYTAXT BÖLGÜSÜ YOXDUR...»\n«Hökumət diversifikasiya siyasətində əyalət və ya paytaxt bölgüsü aparmır, əsas məqsəd ölkənin qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirməkdir» - bunu İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyinin iqtisadi siyasət, təhlil və proqnozlaşdırma şöbəsinin müdiri Ədalət Muradov AzadlıqRadiosuna müsahibəsində deyir:\n«Amma birmənalı demək olar ki, ölkənin qeyri-neft sektoru paytaxtdan kənardadır».\nƏdalət Muradov deyir ki, iqtisadiyyatın şaxələnməsi siyasətinə regionların sosial-iqtisadi dövlət proqramlarını da aid etmək olar.\nPrezidenti İlham Əliyev Qəbələdə «Aqro Kompleks Qəbələ» MMC-nin aqrar-sənaye kompleksinin açılışında - 2013.\nBu proqramlarda isə hər rayon və şəhər üzrə yerli və magistral yolların, qaz, işıq, su təchizatının yüksəldilməsi və bu kimi məsələlərin həlli nəzərdə tutulub.\nHökumət dövlət büdcəsinin neft gəlirlərindən asılılığını azalda bilirmi? Neft tükənəndə durum necə olacaq? İqtisadiyyat şaxələnirmi? Hökumətin sahibkarlığa yardımından kim yararlanır? Bir sahibkara yardım başqalarına da fayda gətirirmi?\nBu suallara cavab tapmağa çalışdıq. Diqqətə yetirilən araşdırma «Neft gəlirlərinin idarə edilməsi və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi üzrə vəkilliyin təşkili» layihəsi çərçivəsində gerçəkləşdirilib. Yazı ABŞ-ın Gəlirlərə Nəzarət İnstitutunun dəstəyi və «İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım» İctimai Birliyinin sifarişi ilə hazırlanıb. Araşdırmanın məzmununa görə Gəlirlərə Nəzarət İnstitutu heç bir məsuliyyət daşımır.\nNeftdənkənar sektorda iqtisadiyyatın şaxələnməsinə, yerli sahibkarlığın inkişafına 2004-cü ildən maliyyə ayrılmağa başlanıb. Əgər sonrakı 5 il ərzində bu məqsədlə ayrılan məbləğ ümumilikdə 323 milyon manat idisə, təkcə 2009-cu ildə kredit portfelinin həcmi 266 milyon manata çatıb.\nRegional iqtisadi şaxələnmədə xidmət sektoru, turizm sahələri ilə yanaşı, kənd təsərrüfatının istehsal və emalına milyonlarla manat vəsait xərclənib. İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyinin rəsmisi Ədalət Muradov deyir ki, Ümumi Daxili Məhsulda (ÜDM) kənd təsərrüfatı istehsalının payı təxminən 7 faizdir:\n«İstehsal varsa, emal ön plana çıxmalıdır. Kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı, başqa sözlə desək, aqrar sənayenin dəstəklənməsi diversifikasiya siyasəti baxımından önəm qazanır. Regionların inkişafındakı mövcud disbalansı aradan qaldırmaq üçün Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xəttilə kənd təsərrüfatı məhsulları sahəsinə daha çox kredit verilir.\nBazar mexanizmi aqrar sahədə bütövlükdə səmərəli fəaliyyət göstərə bilmir. Çünki aqrar sektor iqlim şəraitindən asılıdır, banklar aqrar sahəyə bazar qiymətləri ilə kredit verməkdə maraqlıdır, sığorta şirkətləri də kənd təsərrüfatı məhsulu istehsalını sığortalamaqda maraqlı deyil. Buna görə də hökumət buraya ucuz kredit yönəltməklə kömək edir».\nƏN BÖYÜK İQTİSADİ RAYON - ARAN\nÖlkədə sahibkarlığın və regionların sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramı çərçivəsində, Bakı istisna olmaqla, 10 iqtisadi rayona bölünüb.\nGüzəştli kredit kisəsindən daha çox yararlanan Aran iqtisadi bölgəsidir. Bu bölgə əhalisinin, ərazisinin, aid edildiyi rayonların sayına, kənd təsərrüfatına yararlı torpağın həcminə görə digər iqtisadi rayonları qabaqlayır. Elə maliyyələşdirilən layihələrin sayına və ayrılan güzəştli kreditin həcminə görə də.\nİqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyinin rəsmi saytında verilən məlumata görə, Aran iqtisadi rayonuna 15 rayon, 3 şəhər daxildir. İqtisadiyyatın əsas sahəsi sənaye və kənd təsərrüfatıdır.\nSahibkarlığa Kömək Milli Fondunun hesabatlarına görə, son on iki il ərzində bu rayona verilmiş güzəştli kreditlərin ümumi məbləği 219 milyon manatdır. Beş mindən çox investisiya layihəsi maliyyələşdirilib, 20 mindən çox iş yeri açılıb.\nAraşdırma zamanı dəyəri milyon manatlarla ölçülən layihələrə üstün diqqət yetirdik.\n«Qarabağ» çörək zavodu\nƏKƏN, ÜYÜDƏN VƏ BİŞİRƏN «QARABAĞ»\nBərdə Aranın qeyri-rəsmi mərkəzi sayılan rayondur. 219 milyon manatlıq güzəştli kredit portfelindən Bərdənin payına təxminən 32 milyon manat düşüb. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun icraçı direktoru Şirzad Abdullayev ötən il «Qarabağ» çörək zavodunun açılışında bildirib ki, bu vəsaitdən 900-ə yaxın sahibkar faydalanıb.\n«Qarabağ» çörək zavodu «böyük həcmli kredit» alanlar siyahısındadır. Fond zavodun layihəsinə 3 milyon manata yaxın güzəştli kredit ayırıb. Üstəlik, zavodun xammal bazasının yaradılması üçün taxıl sahələrinin işlənməsinə, tutumu 10 min ton olan taxıl anbarının və gündəlik istehsal gücü 70 ton olan dəyirman kompleksinin inşasına da əlavə 680 min manat güzəştli kredit ayrılıb. Yəni, çörək zavodu həm əkir, həm üyüdür, həm də bişirir.\n«Qarabağ» çörək zavodu işçilərindən kimsə danışmağa razılaşmır, rəhbərliyin olmamağını əsas gətirir. Bircə onu öyrənirik ki, zavod açılandan bəri onlarla adam işlə təmin edilib. Orta aylıq əməkhaqqı 150-200 manatdan başlayır. «Bu məbləğ yetərlidirmi» deyə soruşanda, işçilərdən biri deyir ki, Bərdədə iş olmadığından bu maaşa işləməyə məcburdur: «Burdan bizə pulsuz çörək də verirlər. Çörəyə pul vermirik. Bu da bir köməkdir».\n«Qarabağ» çörək zavodu kompleksinin taxıl anbarı da var. «Buğdanı haradan alırsınız? Neçə işçi çalışır?» və s. bənzər sualları cavabsız buraxırlar. Eyni zamanda uzaqdan taxıl anbarının foto-şəkillərini çəkməyə əngəl törətmirlər.\nSahibkarlığa Kömək Milli Fondunun saytından götürdüyümüz, layihə üzrə yeni iş yerlərinin sayının 10-dan çox olduğu göstərilən digər taxıl anbarlarına üz tuturuq.\nTAXIL ANBARINDA MEBEL\nQarşısını gül-çiçək bəzəyən, baxımlı olduğu duyulan müəssisədə işgüzar ab-hava yoxdur. Yalnız iki-üç oğlan gözə dəyir.\nSonradan öyrənirik ki, onlar taxıl anbarı kompleksinin həyətində yer icarəyə götürüb mebel saxlayırlar.\n«Etalon-Aqro» adlı bu müəssisə bir neçə ildir ki, təyinatı üzrə fəaliyyət göstərmir. Müəssisəni uçub-dağılmaqdan qoruyan, gül-çiçəyini solmağa qoymayan Rəsul Rəhimov «Etalon-Aqro»nun Rusiyadakı sahibkarıyla danışandan sonra kompleksi bizə göstərməyə razılaşır. Onun sözlərinə görə, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu «Etalon-Aqro»ya taxıl anbarı kompleksini qurmaq üçün təxminən 1 milyon manat kredit ayırıb: «Anbar tikildi, amma sonrakı krediti ayırmadılar. Ona görə də işlər beləcə qaldı».\n«Etalon-Aqro» yerli əkinçilərdən şəkər çuğundurunu alıb İmişli Şəkər Zavoduna verirmiş. Sonradan müəssisədə taxıl anbarı kompleksi yaratmaq layihəsi sahibkara daha cəlbedici görünür. İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyində də bu layihəni bəyənərək kredit ayırırlar. /Ardı növbəti səhifədə/\nBİRCƏ DÜYMƏNİ BASMAQ YETƏR Kİ...\nRəsul Rəhimov deyir, kompleks hazır olandan sonra yenidən kredit ayrılmalı idi ki, müəssisə Bərdə və ətraf rayon sakinlərindən taxıl ala bilsin. Bu kredit olmadığından, üstəlik, müəssisədə şəkər toplanması dayandırıldığından «Etalon-Aqro»nun sahibi müəssisəni işlədə bilmir və əvvəllər çalışdığı Rusiyaya geri dönməli olur. Rəsul Rəhimovun sözlərinə görə, sahibkarın Rusiyada biznesi var, Bərdəyə gəlibmiş ki, həm özü qazansın, həm də həmvətənlərinə iş yeri yaratsın. Elə yaradıbmış da. Bizə bələdçilik edən Bərdə sakini Natiq Məmmədov da deyir ki, bir vaxtlar burada onlarla adam çalışırmış. Rəsul Rəhimov da onun sözünü təsdiqləyir ki, işçilər fermerlərdən aldıqları şəkəri yuyub-çeşidləyib İmişli Şəkər Zavoduna göndərirmişlər. Amma sonradan hansısa əngəllər ucbatından bu iş dayanıb. Müsahibimiz əlavə edir ki, taxıl anbarı kompleksinin idarə edilməsi üçün onlarla iş yeri açılacaqdı. Amma bütün işlər yarıda qalıb.\n3500 hektar ərazisi olan kompleksin idarə mexanizminin yerləşdiyi kabinəyə gedən yolu ot-ələf basıb. Rəsul Rəhimov deyir ki, kabinə tikildiyi vaxtdan bağlı qalsa da, bütün avadanlıq saz vəziyyətdədir:\n«Taxıl olsa, düyməni bas, işləsin. Yəni avadanlıq, idarə mexanizmi hazırdır. Sahibi öz cibindən də nə qədər vəsait xərclədi bura. İndi bu xərc batıb gedir».\nANBARLARIN TAXILI HARADAN GƏLİR?\nAzərbaycanda müasir taxıl anbarları kompleksinin yaradılması ideyası ortaya atılanda bunu qüvvətləndirən əsas arqument ərzaq təhlükəsizliyi, ölkəni taxıl idxalından azad etmək idi.\nİmişlidə taxıl anbarı\nAmma ölkədə tikilən 20-dən çox taxıl anbarı hələ də kəndliləri taxıl əkməyə həvəsləndirə bilmir. Rəsmi statistika göstərir ki, ölkəyə taxıl idxalı azalmayıb, əksinə artıb. Məsələn, iki il əvvəl ölkəyə 1 milyon 160 min tondan çox buğda gətirilibsə, 2012-ci ildə buğda idxalı daha 200 min ton çoxalıb.\nBuğda istehsalında ötən iki ildə, əsasən, bir neçə min ton artım müşahidə edilsə də, tutalım, 2009-cu illə müqayisədə 300 min ton azalma var.\nBUĞDA ƏKİNİ 11 MİN HEKTAR, İSTEHSALI 40 MİN TON AZALIB\nGüzəştli kreditlər hesabına Aran iqtisadi bölgəsində 10-a yaxın taxıl anbarı kompleksi tikilib. Amma bu taxıl anbarları, hələ ki, idxal hesabına dolacaq. Çünki bu regionda buğda istehsalı 2009-cu illə müqayisədə təxminən 220 min ton azalıb. Məsələn, 2009-cu ildə 820 min ton buğda istehsal olunubsa, 2012-ci ildə istehsalın səviyyəsi 600 min tona yaxın olub. Beləcə, istehsal 27 faiz azalıb.\nBuğda əkini və istehsalı Bərdədə də azalıb. 2009-cu ildə taxıl sahələri 25 min ha-dan çox idisə, son 3 ildə buğda əkini təxminən 11 min ha, yəni 43 faiz azalıb. Təbii ki, bütün bunlar istehsala da təsirsiz ötüşməyib. 2012-ci ildə taxılçılıq əvvəlki ilə nisbətən cüzi artsa da, 2009-cu illə müqayisədə 40 min ton aşağı düşüb.\nQAPISI BAĞLI TAXIL ANBARI VƏ KONSERV ZAVODU\nBərdədəki qapısı bağlı taxıl anbarına və konserv zavoduna İmişlidə də rast gəldik. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun rəsmi saytında yazılıb ki, İmişlidə «Telestudiya küçəsi, 1» ünvanında yerləşən konserv zavoduna kredit ayrılıb. İllik istehsalı 2.6 min ton göstərilən müəssisə artıq istifadəyə verilib və yeni iş yerlərinin sayı 88-dir.\nİmişlidə konserv zavodu\nSaytda belə yazılıb və biz də yazılanları gözümüzlə görmək istədik.\nGöstərilən ünvana baş çəksək də, binasından nimdaşlıq yağan, hər hansı qızğın iş yerini xatırlatmayan bir müəssisə gördük. Mühafizəçilər müəssisənin işləmədiyini, içəridə də kimsənin olmadığını söylədilər. Geri qayıtmaqdan başqa çarəmiz qalmadı.\nSözügedən saytdakı daha bir məlumatın izinə düşdük – «S.Fətəliyev küçəsi, 45» ünvanında yerləşən taxıl anbarı kompleksinin. Rəsmi məlumata görə, gücü təxminən 50 min ton olan anbarda 30 yeni iş yeri açılıb.\nÜnvanı tapsaq da, qapısı dəmir torla örtülü anbarı elə uzaqdan seyr etdik. Mühafizəçi və ya bir kimsə də yox idi ki, anbarın işləyib-işləmədiyini öyrənək.\nMADDİ DƏSTƏYƏ MÖHTAC KƏNDLİ ANCAQ ÖZÜNƏ GÜVƏNİR\nBərdənin taxılçılıqda yüksək göstəriciləri olmasa da, heyvandarlıq sahəsində üzü ağdır. Bizə rayonun digər kəndlərlə müqayisədə az-çox dolanışığı olan Mehdili kəndini nişan verdilər. «Hər kəsin qapısında azı 20-30 heyvan var» sözləri o deməkdir ki, kəndli-fermerin azı 20-25 min manatlıq dövriyyəsi var.\nMehdili kəndində iki il əvvəl güzəştli kreditlə ət kəsimi fabriki tikilib. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun saytında bu fabrikin istifadəyə verildiyi göstərilib. «Yəqin bu fabrik kənddə camaatı heyvandarlığı inkişaf etdirməyə həvəsləndirib» – deyə düşünərək Mehdiliyə üz tutduq.\n25 yaşlı Heydər gözünü açandan mal-qara saxlamaqla dolandıqlarını görüb. Beləcə, nə təhsil barədə düşünüb, nə də gənclik xəyallarına baş vurub. Ev saxlayıb, ailə saxlayıb.\nHeydər Əliyev Bərdənin Mehdili kəndində heyvandarlıqla məşğul olan sakinlərdən biridir.\nDeyir, Bərdədə özünə gün-güzəran qurmağı bacaran kəndlərdən ən yaxşısı Mehdilidir, burda hər kəsin qapısında azı 30-50 baş heyvan var. O, yarızarafat-yarıgerçək bunu da əlavə edir ki, Azərbaycanı mal əti ilə Mehdili kəndi təmin edir.\nHeydər Əliyev aldığı mal-qaranı kökəldib yenidən bazara çıxarır. İndi təsərrüfatını genişləndirmək üçün yeni tövlə tikdirir. Deyir ki, maddi dəstəyi olsa, məsələn, hökumətdən güzəştli kredit ala bilsə, daha iri işlərə qol qoyar:\n- Hələ ki maddi imkan yoxdur.\n- Hesablamısan ki, nə qədər vəsait olsa, istədiyin işi qura bilərsən?\n- İstədiyim işi qurmağa çox vəsait lazımdır.\n- Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun dəstəyi ilə Bərdənin Mehdili kəndində ət emalı fabriki tikilib. Bu fabrikin kəndə, sənin kimi fermerlərə nə köməyi dəyir?\n- Eşitmişəm, belə bir fabrik tikilib, amma ora hələ ət verməmişik. Xeyri nə olacaq, bizə sərf edən qiymət deyəcəklər, ya yox, – bilmirəm.\nƏT KƏSİMİ FABRİKİNDƏN FAYDA VAR?\nSən demə, 5 min tonluq soyuducu anbarı ilə birgə 4.5 milyon manatlıq güzəştli kredit alan ət kəsimi fabriki işləmirmiş. Bunu fabrikdə öyrənirik. Özünü kompleksin işçisi kimi tanıdan, adını söyləməyən və bizə içəri daxil olmağa icazə verməyən şəxs müəssisədə rəhbərlikdən kimsənin olmadığını söyləyir. Bircə onu öyrənə bilirik ki, soyuducu anbarı işləyir, ət emalı fabriki isə, tikintisi başa çatsa da, hələ işə düşməyib.\nMüsahibimiz bir də onu deyir ki, hazırda kompleksə daxil ferma tikilir.\nPrezident.az saytında Bərdənin Mehdili kəndində yerləşən bu aqrar sənaye kompleksi barədə ətraflı məlumat var. Məsələn, oxumaq mümkündür ki, fabrik əvvəlcə ətraf rayonlardan mal-qara alıb emal edəcək, eyni zamanda özünə xammal bazası da yaradacaq. Soyuducu anbar, ət emalı fabriki və xammal bazasının yaradılmasına üst-üstə 9 milyon manatadək güzəştli kredit ayrılıb.\nTikintisi 2011-ci ildə başa çatmış bu fabrik kəndlilərdən xammal almayacaqsa, onun əhaliyə nə xeyri var? Dövlətin güzəştli kredit siyasətindən yararlanan hər hansı sahibkar yalnız öz imkanlarını artırırsa, bu sonradan monopoliyaya – 20-30 heyvanı ilə indi güzəranını yola verə bilən fermerin sıradan çıxarılmasına gətirib çıxarmayacaqmı?\nBəs güzəştli kredit alsa da, qapısı bağlı müəssisələrin fəaliyyətsizliyi hökumətin diversifikasiya siyasətinə əngəl yaradırmı?\nİqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyinin rəsmisi Ədalət Muradov deyir ki, güzəştli kredit alan, amma işləməyən müəssisələrlə bağlı məlumat onun üçün yenidir:\n«Çünki sahibkar kredit alır ki, iş görsün, əgər qapısını bağlı saxlayıb müəssisəni işlətməyəcəksə, onda nə marağı vardı kredit alsın? Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun güzəştli kreditlərinin geri qaytarılmasında bir problem yoxdur. Buna görə də həmin müəssisələrin işləməməsindən söhbət gedə bilməz. Sahibkar krediti alıbsa, onu qaytarmaq üçün işlətməlidir ki, fayda götürsün. Yoxsa bu iqtisadi baxımdan nonsensdir. Güzəştli kredit təyinatı üzrə xərclənməlidir. Buna nəzarət olunur.\nAmma müəssisə tam gücü ilə işləmir desəniz, bununla razıyam. Çünki müəssisənin tam gücü ilə işləməsi üçün vaxt lazımdır».\nƏT KƏSİMİNDƏ ARTIM\nRəsmi statistikaya görə, Bərdədə ət kəsimi artıb. Amma 2008-2012-ci illər arasında yerli sakinlərin də sayı təxminən 7 min nəfər çoxalıb. Ət kəsimində adambaşına artım müşahidə olunur, məsələn, 2008-ci ildə adambaşına 40 kq ət düşürdüsə, 4 ildən sonra bu rəqəm 51 kq olub, yəni ət kəsimi 27 faiz artıb.\nAraşdırma gedişində məlum oldu ki, əslində, heyvandarlığın inkişafında Sahibkarlığa Kömək Milli Fondundan ayrılan vəsaitin elə bir önəmi yoxdur. Sadəcə, heyvandarlıq digər sahələrdən daha çox gəlir gətirdiyindən kəndli-fermerlər güclərini bu sahəyə yönəldiblər. «Əslində, bu sahənin inkişafına fermerlərin heyvanı asanca nağd pula çevirə bilməsi təkan verib. Yəni bazarda həmişə alıcı var və bir baş heyvan da elə ucuz deyil. Azərbaycanda ət istehlakının yüksək olması da bu sahəni stimullaşdırır. Digər tərəfdən, mal-qara həm özünü, həm də ailəni dolandıra bilir», – ekspert Rövşən Ağayev belə deyir. /Ardı növbəti səhifədə/\nBərdədə ət kəsimi statistikası yüksək olsa da, kənd təsərrüfatının digər sahələrində bunu müşahidə edə bilmirik. Məsələn, pambıq 2005-ci illə müqayisədə 5 min ha az əkilib. Təbii ki, əkin sahəsinin azalması məhsuldarlığa da təsir edib: pambıq 12 min ton azalıb.\nRəsmi statistika Bərdədə pambıq, şəkər çuğunduru, tərəvəz, kartof, hətta bostan məhsulları istehsalının da aşağı düşdüyünü göstərir. Yalnız üzüm, meyvə və giləmeyvə istehsalında cüzi artım var.\nŞəkər çuğunduru sahələrinin də azalması diqqət çəkir. 2008-ci ildə şəkər çuğunduru sahələri zirvə həddinə (1200 ha) çatmışdısa, 4 il sonra 402 ha-dək daralıb. Halbuki İmişli Şəkər Zavodunun açılışı şəkər çuğunduru istehsalçılarını həvəsləndirməliydi...\nDƏDƏ-BABA QAYDASIYLA TORPAQ ƏKİNİ\nİmişli kəndlərində yaşayanların əsas məşğuliyyəti əkinçilik, heyvandarlıqdır. 2-3 ha-lıq torpaq sahibləri arasında pambıq əkən də var, arpa, buğda, şəkər çuğunduru da. Yol boyunca torpaqda işləyənləri görüb yaxınlaşırıq. Əksəriyyəti İmişli ərazisində məskunlaşmış məcburi köçkünlərdir. Toxumu maşınla əkmək baha başa gəldiyindən, qədimlərdə olduğu kimi, əllə səpirlər. Əl səpini vaxt alsa da, Kərəm kişi deyir ki, xərclər onlara texnikadan yararlanmağa imkan vermir. Harada işi əllə görmək mümkündürsə, kəndlilər orda texniki xərcdən qaçmağa çalışırlar ki, maya dəyəri bir az ucuz düşsün.\nKərəm kişi deyir ki, xərclər onlara texnikadan yararlanmağa imkan vermir\nStatistika İmişlidə əkinə yararlı torpağın və gerçək əkin sahəsinin miqdarını göstərməsə də, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsal dinamikasını izləmək mümkündür. Rəsmi rəqəmlər bir çox məhsulların istehsalında əvvəlki illərlə müqayisədə azalmaya meyli üzə çıxarır. Məsələn, vaxtilə pambıqçılıq üzrə yüksək nəticəni indi görmək mümkün deyil: 2005-ci ildə 18 min ton pambıq becərildiyi halda 2012-ci ildə yığımın səviyyəsi 14 min ton az olub. Tərəvəz istehsalı 2007-ci illə müqayisədə təxminən 12 min ton azalıb. Kələm, kartof, baş soğan, qarpız istehsalında da 7-8 il əvvəllə müqayisədə minlərlə ton azalma gözə çarpır.\nŞəkər çuğunduru istehsalı da zirvə həddinə 2008-ci ildə çatmışdı – azı 25 min ton məhsul yığılmışdı. Amma iki il əvvəl bu rəqəm təxminən 8 min tona düşüb. Demək, İmişli Şəkər Zavodu öncəki illərlə müqayisədə fermerlərdən 17 min ton az şəkər çuğunduru alıb.\n«AZƏRSUN» ƏKİNƏ YARARSIZ TORPAĞI «SAĞALDIB»\nEkspertlər emal müəssisələrini istehsalı stimullaşdıran amil kimi qiymətləndirirlər. Elə aqrar sahənin iqtisadi şaxələnməsində də emal müəssisələrinin rolu yüksəkdir. Beləcə, yüksək istehsala təkan verilir, həm də yeni iş yerləri yaranır. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun güzəştli kredit portfelində də emala yönəlik vəsait miqdarca az deyil.\nBəs gerçəkdə necə, yaradılmasına milyonlarla manat yatırılan emal müəssisələri regionda aqrar sektorun inkişafına təsiri edirmi?\nBiləsuvarda Konserv Zavodu\nBu suala cavab tapmaq üçün Fondun iriməbləğli kredit ayırdığı şirkətlərdən birinə – «Azərsun Holdinq»in Biləsuvar-İmişli yolu 45-ci km-də yerləşən konserv məhsullarının istehsalı fabrikinə yollandıq.\nŞirkət bazara çıxardığı «Bizim tarla», «Saville» konserv məhsullarını bu zavodda hazırlayır.\nƏvvəlcə 3 min 500 ha ərazini tutan əkin sahəsi ilə tanış olduq. Holdinq bu ərazini dövlətdən icarəyə götürüb. «Azərsun Holdinq»in İctimaiyyətlə Əlaqələr və Sosial Xidmətlər Departamentinin əməkdaşı Afiq Səfərov deyir ki, onlar əkinə yararsız torpağı münbitləşdiriblər:\n«Biz bu torpaqları münbitləşdirdik. Orda hətta üzvi gübrə də istehsal edərək torpağı gücləndirdik. Drenaj işlərinin qurulmasında Meliorasiya və Su Təsərrüfatı İdarəsi də dəstək oldu».\nÇAĞDAŞ ƏKİN ÜSULU\n«Azərsun»un münbitləşdirdiyi ərazilərdə toxumu əllə səpən Kərəm kişinin bəlkə yuxusunda da görmədiyi müasir əkin üsulundan yararlanırlar. Suvarma da müasir qurğularla aparılır. Bu torpaqlarda daha nələr əkilmir – pomidor, xiyar, yaşıl noxud, qarğıdalı... Hətta yonca, arpa da becərilir. Təkcə müəssisədəki konservləşdirmə fabriki deyil, «Azərsun»un Xaçmaz və Lənkərandakı fabrikləri də xammalla təchiz edilir. Ərazidə meyvə ağacları da əkilib. Məsələn, 100 ha-lıq ərazidə 50 min nar, 3 minə yaxın heyva ağacı var. Bəzi ağaclar bar da verib və meyvələr konservləşdirmə zavodunda emal olunub.\n150 MANATDAN BAŞLANAN ƏMƏKHAQQI\nBiz müəssisəyə gedəndə fabrikdə sexlərin bəziləri mövsümə görə dayansa da, paketləmə sexi işləyirdi. Rəhbərlik burda 300-dək adamın çalışdığını bildirir. Əməkhaqqı 150 manatdan başlanır. Afiq Səfərov deyir ki, mövsüm vaxtı burda 2-3 min adam özünə iş tapır:\n«Daimi işçilər 350-400 manat qazanırlar. Mövsümi işçiləri podratçı təşkilatlar yığır. Onlar da 300 manat civarında əməkhaqqı alırlar. Biz işi podratçıya tapşırırıq. Məsələn, pomidorun yığılmasını. Bundan ötrü bəlli bir məbləğ ayırırıq. Onlar da işə uyğun adam yığır və o vəsaiti onların arasında bölürlər».\nAfiq Səfərovun sözlərinə görə, zavodun çevrədəki rayon və kəndlərə böyük faydası dəyir:\n«Ərazidə 10-dan çox qaçqın qəsəbəsi var. Orda minlərlə qaçqın yaşayır. Zavod onların məşğulluq problemini həll etdi. Bundan başqa ərzaq təhlükəsizliyinə mühüm töhfə veririk. Müasir aqrar təcrübəni həyata keçiririk. Biz göstərdik ki, əkinə yararsız torpaq yoxdur, sadəcə, torpaqla işləmək lazımdır. «Bizim tarla»nın əsas xammalını öz sahələrimizdən yığırıq. Yaxın 29 rayonda yaşayan kəndlilərin məhsullarını da qəbul edirik. Təbii ki, yararlı məhsulu alırıq. Bəzən yararsız məhsul da gətirirlər, götürməyəndə də şikayətlənirlər».\n«EHTİYACIMIZ OLANDA HEYVANI SATIRIQ»\nFabrikdə təkcə məcburi köçkünlər yox, yerli əhali də çalışır. Məsələn, müəssisədən 5-10 km kənarda yerləşən Aran kəndi. Bu kəndin çörəyi torpaqdan çıxır. Camaat, əsasən, pambıq, taxıl, yonca əkir, məhsulu da öz ehtiyacları üçün istifadə edir. Ailənin tələbatından artıq qalsa, onda satlığa da çıxarırlar. Soruşuruq ki, əldə etdikləri qazanc onları dolanmağına yetir, ya yox?\n- Ac qalmırıq, paltarsız deyilik...\n- Ac qalmırıq, paltarsız deyilik... Məsələn, biri uşağına toy eləyəcəksə, iki heyvan alıb bordağa bağlayır, sonra da satıb işini yola verir.\nKəndlilər əlavə torpaq icarəyə götürmək, təsərrüfatlarını genişləndirmək üçün vəsaitə ehtiyac duyduqlarını da söyləyirlər.\nBəziləri mövsüm vaxtı «Azərsun»un konserv zavodunda işləyir: «Kəndin bəlkə 70 faizi orda işləyir. Günəmuzd 7-8 manat qazanırlar».\nAmma onu da deyirlər ki, işə getməyəndə maaş verilmir, bir də təqaüd təminatı yoxdur.\nBəs kənd camaatı konserv zavodunu tərəvəzlə təmin edə bilirmi? Müsahiblərim bir ağızdan «əlbəttə» deyirlər. Hətta xatırladırlar ki, sovet dövründə İmişlidəki konserv zavodu camaatdan da məhsul alırdı:\n«Camaat ora əkib-becərdiyi pomidoru, xiyarı, başqa tərəvəz məhsullarını aparıb verirdi. Əlbəttə, belə bir imkan olsaydı, biz də əkib-becərər, zavoda təhvil verərdik».\n«Azərsun»nun bu konserv zavodunda onlarla çeşiddə tomat pastası, turşu, yaşıl noxud istehsal edilir. Biləsuvarın inzibati ərazisində yerləşən müəssisənin əkib-becərdiyi məhsul rayonun kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı statistikasına əməlli-başlı təsir edib. Məsələn, pomidor istehsalı Biləsuvarda 2007-ci ildə 6-7 min ton olduğu halda beş il sonra 25 min ton artıb. Bu dinamikanı digər məhsulların – xiyar, yaşıl noxud və qarğıdalının istehsalında da görmək olar. Amma bu kəskin artım tendensiyasını Aran iqtisadi bölgəsinin digər rayonlarında müşahidə edə bilmirik.\nHÖKUMƏT RƏSMİSİ: «AQRAR İSTEHSAL ARTIB»\nİqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyinin rəsmisi Ədalət Muradov ayrı-ayrı inzibati rayonların timsalında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsal səviyyəsini qiymətləndirməyi düzgün saymır. O deyir ki, ölkə üzrə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında artım var:\n«Sizin sadaladığınız göstəricilər ayrı-ayrı inzibati rayonlara aiddir. Amma ölkə üzrə aqrar istehsal artıb. Ayrı-ayrı inzibati rayonlarda azalmanı istisna etmirəm, belə hallar ola bilər. Ancaq bu o deməkdir ki, rayonlarda artıq ixtisaslaşma gedir, məsələn, bu rayon artıq taxılla məşğul olur, filan rayon meyvəçiliklə. Bütövlükdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı azalmayıb. Məsələn, güzəştli kreditlər hesabına müxtəlif rayonlarda quşçuluq fabrikləri tikilib, bu da istehsala təsir edib. Artıq quş və quşçuluq məhsullarının idxalı azalıb».\nGüzəştli kreditlər hesabına tikilən emal zavodlarının əhalidən xammal almasına gəlincə, Ədalət Muradov bunu rəqabət mühiti ilə izah edir. Onun fikrincə, sahibkar keyfiyyətli mal almaqda maraqlıdır ki, istehsal etdiyi məhsul da keyfiyyətli olsun.\n«HOLDİNQİN XAMMALI KƏNDLİ FERMERDƏN ALMAĞI ŞƏRT SAYILMALIDIR»\n«İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım» İctimai Birliyi sədrinin müavini Rövşən Ağayevin fikrincə, hökumət emal müəssisəsinin qurulması üçün güzəştli kredit ayıranda xammalı kənardan almağı şərt qoymalıdır:\n«İnkişaf etmiş ölkələrdə hökumət iqtisadi şaxələnməyə dəstək verərkən bir məqamı aparıcı xəttə çevirir. Yardım alan sahibkarlar ya yeni müəssisələrin yaranmasına kömək eləməlidir, ya da elə subyektləri dəstəkləməlidir ki, bunlar məşğulluğu genişləndirsin, vergi gəlirlərini artırsın. Azərbaycanda da hökumət «Azərsun», «Gilan» kimi holdinqlərə güzəştli kredit verəndə şərt qoymalıdır ki, siz xammalı yerli kəndlidən almalısınız. Onda bu şirkətlər böyük torpaqlar almağa və ya icarəyə götürməyə maraq göstərməz və bu müəssisələr də yalnız emal üzrə ixtisaslaşmazdı. Azərbaycanda hazırda vəziyyət necədir? Böyük holdinqlər dövlətdən vəsait alıblar və minlərcə hektar torpaq sahələrini icarəyə götürərək, kəndlinin əkə biləcəyi məhsulu əkməyə başlayıblar. Yəni emal müəssisəsi həm də özünün xammal ehtiyatları bazasını yaratmağa başlayıb. Bunun nəticəsində 600-700 min ailəni əhatə edən kiçik və orta fermerlər torpaqdan imtina edəcək və regionlar məşğulluq baxımından ciddi problemlər yaşayacaq».\n«HÖKUMƏT KİÇİK VƏ ORTA SAHİBKARLIĞI DƏSTƏKLƏYİR»\nƏdalət Muradov «holdinqlərə iriməbləğli güzəştli kreditlərin verilməsi sonda inhisara gətirib çıxarmayacaq ki» sualının cavabında deyir ki, nəzəri cəhətdən bu mümkündür:\n«İri sahibkarlara söykənmək, əlbəttə ki, sonda inhisara gətirib çıxara bilər. Amma Azərbaycanda belə bir problem görmürəm, çünki hökumət daha çox kiçik və orta sahibkarlığı dəstəkləyir. Həyata keçirilən iqtisadi siyasətin ən vacib istiqaməti də kiçik və orta sahibkarlığın inkişafıdır».\nHeyvandarlığı inkişaf etdirmək üçün gəncliyini hörümçək toru basmış tövlədə keçirən bərdəli Heydər, səpini əllə aparmaqla maya dəyərini ucuzlaşdırmağa çalışan İmişli sakini Kərəm kişi hökumətin diversifikasiya siyasətindən, hansı müəssisəyə nə qədər pul ayırmağından, belə müəssisələrdən neçəsinin qapısıbağlı qaldığından xəbərsizdir. Onlar bircə onu bilirlər ki, dolanmaq üçün torpaq əkmək, bir də heyvan saxlamaq onların tək ümid yeridir.\n«Qırmızı lentli» müəssisələrin qara taleyi... [2-ci yazı]


Qurban Qurbanov: "İnanmazdım ki, bu, təxribatdı" » Fanat.az\nTARIX: 19-09-2018 / SAAT: 23:09 | BU XƏBƏR: 805 DƏFƏ OXUNDU\n"Qrup mərhələsində ilk oyunumuza çıxacağıq və ciddi rəqiblə qarşılaşacağıq. Heyətimizdə problem olsa da, oyuna yaxşı hazırlaşmışıq, rəqibi analiz etmişik. İnanıram ki, hər iki komanda baxımlı futbol sərgiləyəcək".\nFanat.Az xəbər verir ki, bu sözləri Avropa Liqasının qrup mərhələsinin ilk turunda Portiqaliyanın "Sportinq" klubuyla oyunöncəsi keçirilən mətbuat konfransında "Qarabağ"ın baş məşqçisi Qurban Qurbanov deyib.\nQurbanov üstünlüyün rəqibdə olduğunu bildirib: "Üstünlük "Sportinq” tərəfdədi. Çünki öz meydanlarında oynayır və evdə aqresssiv, aktiv çıxış edirlər. Çox qol vurmağı xoşlayırlar. Bilirik ki, bizə ağır olacaq. Ancaq rəqibi yaxşı tanımışıq və fikrimcə, futbolçular meydanda ən yaxşı tərəflərini göstərəcklər".\nBaş mşqçi kapitan Rəşad Sadıqovn oynamayacağını deyib: "Rəşadla bağlı qərar verildi. O, meydanda olmayacaq. Miçellə dair qərar vermək üçün hələ sabahadək vaxtımız var. Hələ qərar verməmişik".\n"Qarabağ” qrupda 5-ci dəfə oynasa da, onu qeyri-peşəkarlıqla Ukrayna klubu kimi təqdim ediblər. Sizə elə gəlmir ki, bu, səhv yox, təxribatdı? sualına Qurbanov belə cavab verib: "İnanmazdım ki, bu, təxribatdı. Heç inanmaq da istəmirəm ki, təxribat olsun. Böyük klublarda texniki səhv ola bilər. Portuqaliya ilk dəfə Azərbaycan klubuyla qarşılaşır. Ümid edirəm ki, bu, yalnız texniki səhvdi".


Əhya gecələri nə zamandır? » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı... Azərbaycan xanımlarına...\nMübarək Ramazan ayının mühüm günlərindən biri də Qədir (əhya) gecəsidir.\nQadin.Net xəbər verir ki, Qədir gecəsi "Quran-i Kərim"in nazil olduğu gündür. ehtimal edilən əhya (Qədr) gecələri Ramazan ayının 19, 21 və 23-ü gecələridir. 2019-cu ildə bu gecələr mayın 24-dən 25-nə, 26-dan 27-nə və 28-dən 29-na keçən gecələrdir.\nBəzilərinə görə isə Qədr gecəsi Ramazanın 27-ci gecəsi sayılır. Həmin gecə bu il iyulun 1-dən 2-ə keçən gecəyə təsadüf edir.\n6. Allahdan özü üçün və digər müsəlmanlar üçün çox-çox bağışlanmaq istəmək; Quran oxumaq; qəza namazları varsa, onların qılınmasına vaxt ayırmaq; İslam maarifi ilə məşğul olmaq


Qurban Qurbanovun oğlu: “İnsanların məni kiməsə görə tanımasına diqqət etməmişəm”\n29 Mart, 2017 Futbol Manşet Xəbər lenti 259 Baxış\nSportpress.az “Qarabağ”ın baş məşqçisi Qurban Qurbanovun oğlu, “Neftçi” U-15 komandasının hücumçusu Musa Qurbanovun qafqazinfo-ya müsahibəsini təqdim edir:\n– Sizi daha çox Qurban Qurbanovun oğlu kimi tanıyırlar?\n– Heç zaman insanların məni kiməsə görə tanımasına diqqət etməmişəm. Çünki bu, məndən asılı olan məsələ deyil. Təbii ki, hər kəs öz adına görə tanınmaq istəyir. Mən də “Neftçi”də oynadığım futbolla, etdiyim hərəkətlərimlə insanların gözündə ucalmaq istəyirəm. Amma kənardan necə görünür ona heç fikir vermirəm.\n– Yox, indiyə qədər belə bir şey olmayıb. Bunun olmasını da istəmirəm.\n– Bilirlər, amma bu, heç nəyi dəyişmir. Qurban Qurbanovun oğlu olmaq o demək deyil ki, cəmiyyət içində fərqlisən. Dostlarım da məni özümə görə tanıyırlar, hörmət edirlər. Hər kəs necədirsə, mən də elə.\n– Çox zaman oğullar atalarının yolu ilə gedərkən belə bir söz deyirlər: “qanında var”. Siz də atanıza baxıb öyrənmisiniz, yoxsa həvəs başqa yerdəndir?\n– Yox, futbol elə bir şeydir ki, ona gərək həvəs ola. Ola bilər ki, kiminsə atası və ya qardaşı futbolçudur, amma özünün həvəsi yoxdur. Mənim isə uşaqlıqdan futbola həvəsim var. 4-5 yaşımdan evdə topu ora-bura vururdum. Evdəkilər də əlimdən bezmişdi. O qədər əşyaları topla sındırmışam. Bu həvəs məni “Neftçi”yə gətirdi, məşq etdim. İndi də orada oynayıram.\n– “Neftçi”də futbola başlamağınız atanızın istəyi idi?\n– Bu barədə dəqiq nəsə deyə bilmərəm. Mən futbol oynamaq istəyirdim və yəqin ki, o da “Neftçi”də çıxış etdiyi üçün məni ora aparmışdı. Həm də komandanın bazası evimizə yaxın idi.\n– Qurban Qurbanovun oyunlarının təkrarına baxırsınız? Ondan nə öyrənə bilmisiniz?\n– Videolarını izləmişəm. Millidəki oyunlarına baxmışam və qol vuran futbolçu olub. Fikrimcə, hücumçu kimi öz işinin öhdəsindən gəlib.\n– Sizcə, Qurban Qurbanov məşqçi kimi, yoxsa futbolçu kimi güclüdür?\n– Bunu deməyim düzgün olmaz. Futbolçu vaxtları yadıma gəlmir. Yəni onun oyununu stadiondan canlı izləməmişəm, məşqlərində olmamışam. Amma məşqçi kimi görürəm ki, hər zaman çalışır. Öz işində çox məsuliyyətli adamdır.\n– Onun kimi məşqçiniz olsa, sevinərsiniz, yoxsa?..\n– Məncə, hər bir futbolçu Qurban Qurbanov kimi məşqçi ilə işləmək istəyər. Çünki onun futbolçularla ünsiyyətinə, işinə yanaşma tərzinə baxanda elə məşqçimin olmasını istəyirəm.\n– Kənardan göründüyü qədər atanız daha çox ağır təbiətli biridir. ..\n– Bu xasiyyət hər bir məşqçidə olmalıdır. Bir komanda düşünün ki, məşqçisi zəhmli deyil. O zaman nizam-intizam pozulacaq. Fikrimcə, məşqçilərin xarakteri, zəhmi daim onları irəli daşıyır.\n– İndiyə qədər heç pul qazanmısınız?\n– Yox. Düzdür, mükafatlar qazanmışam. Amma heç zaman pul qazanmamışam.\n– Azərbaycan futbolunda özünüzə kimi örnək götürürsüz?\n– Belə bir futbolçu yoxdur. Düzdür, bizim güclü oyunçularımız çox olub. Amma sırf ona kumirim kimi baxım, belə biri olmayıb.\n– Bəs, dünyada kumiriniz kimdir?\n– Ronaldo Nazario. Onun oyunlarına baxanda zövq alıram.\n– Qurban müəllim evdə meydandakından fərqlidirmi?\n– O hər zaman eynidir. Səmimi, təmkinli, səbrli və mehriban.\n– Sizi istirahət günlərində ən çox hara aparır?\n– Bilirsiniz, əsas istirahət üçün harasa getmək deyil. Birlikdə olmaq özü də istirahətdir. Ailəmizlə birlikdə olanda hər zaman dincəlirik.\n– Atanız sizə indiyə qədər istədiyiniz hər şeyi alıb?\n– Bu mövzu çox həssas mövzudur. Mən özüm də çox şey istəmirəm. Bacardığım qədər daha az şeylərlə qane oluram. Amma lazım olan bir əşya varsa, mütləq alacaq. Bunu hər zaman edib.\n– Təhsilinizdən razıdır?\n– O, hər zaman təhsilimlə, qiymətlərimlə maraqlanır. Həmişə bir sözü var ki, futbolu nə qədər sevsən də, oynasan da, təhsilinə diqqət elə. Onun üçün mənim dərslərim önəmlidir.\n– Heç sizi tərifləyib?\n– Yox, heç zaman nəyəsə görə məni tərifləməyib. Elə tərifləməsə, yaxşıdır. Olsa da, deməsin.\n– Məşhur insanların övladları əksər hallarda xaricdə təhsil alırlar. Sizin düşüncənizdən belə bir şey keçib?\n– Yox, ağlımdan heç zaman belə fikir keçməyib. Əsas marağım futbola olduğu üçün daha çox onu düşünürəm. Həm də futbolçuyamsa, xaricə getmək alınmaz. Amma nə zamansa, legioner həyatı yaşamağı düşünürəm. Fikrimcə, bütün azərbaycanlı futbolçuların arzusudur. Mən də nə vaxtsa, Avropanın tanınmış stadionlarında meydana çıxmaq istəyirəm. Atam isə futbola da, təhsilə də eyni səviyyədə diqqət ayırır. Universitetə daxil olmaq istəyirəm.\n– Siz də ibadət edirsiniz?\n– Hər kəs İslam dininin qaydalarına əsasən ibadət etməlidir. Fikrimcə, bu, bütün müsəlmanların borcudur. Mən də həmçinin.\n– “Qarabağ” və “Neftçi” arasında son illər güclü rəqabət var. Aşağı yaş qruplarından ibarət komandalarda da bu hiss olunur? Ümumiyyətlə, “Qarabağ”a qarşı çıxış edərkən komanda yoldaşlarınız sizinlə hər hansı zarafat edir?\n– Yox, etmirlər. Mən hansı komandada çıxış edirəmsə, onun mənafeyi üçün əlimdən gələni etməyə çalışıram. Fərq etmir rəqib kimdir.\n– Bir dəfə AFFA İntizam Komitəsi sizi cəzalandırmışdı. Mediada da “Qurban Qurbanovun oğlu cəzalandırıldı” başlığı ilə xəbərlər getmişdi…\n– Belə bir şey olmuşdu. Ondan başqa heç vaxt bu halla üzləşməmişəm. Həmin başlıqları görəndə məsuliyyətimin nə dərəcədə böyük olduğunu dərk etdim. Göz önündə olduğum üçün intizamıma daha çox diqqət yetirməli olduğumu anladım.\n– Atanız müsahibələrinin birində demişdi ki, oğlum özünü yaxşı aparsa, onu komandama transfer edə bilərəm. Evdə bu barədə danışırsınız?\n– Yox, tez-tez belə söhbətlər olmur. Güclü klubda çıxış etmək istəyirəm. Sırf ad olaraq “Qarabağ”da və ya “Neftçi”də çıxış etmək hədəfim yoxdur. Mənim üçün daha güclü komandalar var. Məsələn, top klublarda oynamaq arzumdur.\n– Yadımdadır. Fikrimcə, həmin sevinc göz yaşları da o çempionluğa yaraşırdı. O, birinciliyi qazanmaq üçün çox əziyyət çəkmişdi. Qələbəsinə mən də çox sevinmişdim ki, atam nailyyət qazanıb.\n– Onun uduzduğu hansı oyunda daha çox üzülmüsüz?\n– Bu il Çempionlar Liqasının 3-cü təsnifat mərhələsində “Viktoriya” ya (Plzen) uduzub mərhələ keçməməyinə çox üzüldüm. Həqiqətən üzücü idi. Bir də “İnter”lə matçda hakim qolu saymayanda daha çox pis olmuşdum.\n– Belə hallarda da o, öz təmkinini qoruyur? Evə gələndə əsəbi olmur?\n– İnanın ki, siz onu necə görürsünüzsə, hər zaman elədir. Təmkini hər zaman yerində olur.\n– Azərbaycan Premyer Liqasındakı vəziyyət sizi qane edir?\n– Düzdür, komandaların sayı azdır. Amma keyfiyyət o qədər aşağı deyil. Sadəcə daha çox klub olsa, maraqlı çempionat keçər.\n– Aşağı yaş qruplarında vəziyyət heç də ürəkaçan deyil…\n– Bütün problemlərin başında maliyyə dayanır. Uzaq rayonlardakı komandalar maddi cəhətdən əziyyət çəkdiyinə görə oyunlara gəlmir və texniki məğlubiyyət olar. Meydançaların səviyyəsi ürəkaçan deyil. Gözümün önündə bir neçə nəfər zədələndi. Tibbi heyət baxımından əziyyət çəkirik. Bunları düzəltmək lazımdır.


Korporativ istiqraz kuponunun gəlirliyini necə hesablamaq olar - Faydalı məsləhətlər - 2022\nİstiqraz gəliri necə hesablanır?\nKorporativ istiqrazlar sahibinə faiz (kupon gəliri) şəklində faiz gətirə bilər (22 aprel 1996-cı il tarixli 39-ФЗ Qanununun 2-ci maddəsi).\nİstiqraz üzrə kupon vergisini verəndən təşkilata veriləcək məbləğ aşağıdakılardan ibarət ola bilər.\n- istiqrazın təşkilatın əmlakına çevrilməsindən əvvəl toplanmış kupon gəliri (təminat alındıqda ödənilmiş kupon gəliri (MDD));\n- təşkilatın istiqrazın tutulduğu müddət ərzində hesabladığı kupon gəliri.\nMühasibat uçotu və vergi məqsədləri üçün satıcıya ödənilmiş yığılmış kupon gəlirinin miqdarını hesablamaq lazım deyil. İstiqrazların alınması üçün sənədlərdə göstərilir (məsələn, müqavilədə, hesablaşma sənədlərində, ticarət təşkilatçılarının sənədlərində).\nMühasibat uçotu və vergi məqsədləri üçün istiqrazın tutulduğu müddətdə (gəlir vergisi hesablama əsasında hesablanarkən) kupon gəliri müəyyən edilməlidir. Bu vəziyyətdə hesablamaq tələb olunur:\n- təşkilatın korporativ istiqraz sahibi olduğu hər ayın nəticələrinə əsasən (həm kupon ödənişləri şəraitində, həm də onsuz);\n- bir qiymətli kağızın satışının nəticələrinə əsasən;\n- emitent tərəfindən ödənildikdə.\nHesabat ayına aid korporativ istiqraz gəlirliyi aşağıdakılara əsasən müəyyənləşdirilməlidir.\n- verildiyi zaman elan edilmiş gəlir;\n- müəyyən bir dövrdə istiqrazın təşkilata məxsus olduğu günlərin sayı.\nBu prosedur 16 PBU 9/99 bəndindən və Rusiya Federasiyasının Vergi Məcəlləsinin 328-ci maddəsindən irəli gəlir.\nLakin qanunvericilikdə korporativ istiqraz gəlirlərinin hesablanması üçün xüsusi prosedur müəyyən edilməmişdir. Buna görə praktikada ayda bir kupon gəlirinin miqdarını müxtəlif yollarla təyin edə bilərsiniz. Məsələn:\n- hesabat ayında istiqrazın mülkiyyət müddətinə və emitentin istiqrazları buraxdığı zaman müəyyən edilmiş məlumatlara (kupon dərəcəsi, kupon dövrünün müddəti və s.) - birbaşa hesab metodu,\n- hesabat ayının sonunda, əvvəlki ayın sonunda (və ya satıcıya ödənilən) toplanmış kupon gəlirinin (ACI) məbləği və hesabat ayındakı kupon ödənişlərinin miqdarı - dövlət və bələdiyyə qiymətli kağızlarına tətbiq olunan metod əsasında kupon gəlirlərini müəyyənləşdirin.\nÜstəlik, ayda kupon gəlirinin miqdarı onun hesablanma üsulundan asılı deyil.\nVergi məqsədləri üçün tənzimləyici qurumlar, dövlət və bələdiyyə qiymətli kağızları üçün müəyyən edilmiş qaydada korporativ istiqrazlar üzrə kupon gəlirliyini hesablamağı tövsiyə edir (Rusiya Maliyyə Nazirliyinin 26 oktyabr 2005-ci il tarixli 03-03-02 / 118 nömrəli məktubunun 5.1-ci bəndi və Rusiya Vergilər Nazirliyi İdarəsinin məktubu) 18 fevral 2004-cü il tarixli Moskva, 26-08 / 10738). Bu, dövlət (bələdiyyə) istiqrazlarının və korporativ istiqrazların buraxılması və dövriyyəsi baxımından oxşar olması ilə əlaqədardır, çünki hər iki növ istiqrazların buraxılmasının ümumi qaydası 22 aprel 1996-cı il tarixli 39-FZ Qanunu ilə tənzimlənir (22 aprel 1996-cı il tarixli Qanunun 1-ci maddəsi) g. № 39-FZ). Xüsusilə, istiqrazların hər iki növü üçün əlavə gəlir kupon gəliri və ya endirimdir (22 aprel 1996-cı il tarixli 39-ФЗ Qanununun 2-ci maddəsi).\nBirbaşa sayma metodu\nBuraxılış sənədlərində (məsələn, emissiya prospektində, maddi faktlar barədə hesabatlarda) istiqraz üzrə kupon gəlirinin hesablanması alqoritmi qurulmuşdur (Rusiya Maliyyə Bazarları Federal Xidmətinin 2011-ci il 4 oktyabr tarixli 11-46 / pz-n nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş Əsasnamənin 9.1.2-ci bəndi).\nBir qayda olaraq, bu tələbi yerinə yetirmək üçün, emitent, göstəricilərin məktub təyinatlı bir düstur təqdim edir. Bundan istifadə edərək tələb olunan müddət üçün kupon gəlirinin həcmini müəyyənləşdirə bilərsiniz.\nMəsələn, kuponun gəlirliliyi istiqrazın nominal dəyərinə və kupon dövrünün müddətinə nisbətdə müəyyənləşdirilirsə, hesabat ayındakı onun miqdarı düsturla hesablana bilər:\nÖdəniş forması üzrə istiqrazların növləri\nƏn çox kupon istiqrazlarına rast gəlinir. Bir kupon müəyyən bir tezlikdə meydana gələn faiz ödəməsidir: məsələn, altı ayda bir dəfə. Ödəniş tarixləri əvvəlcədən bilinir, ancaq zamanla kuponların ölçüsü dəyişə bilər.\nGüzəştli qiymətli kağızlar da var: kuponlar onlara ödənilmir, lakin qiymətli kağızların özləri nominaldan daha ucuz satılır. Gəlir qiymət artdıqda və ya müddətin sonunda nominalda istiqrazınızı ödəyirsinizsə əldə edilə bilər.\nBu, emitentin vaxtaşırı istiqraz sahiblərinə ödəməli olduğu puldur. Bir kupon istiqrazının gəlirliliyinə görə faiz dərəcəsini hesablamaq asandır:\n(İllik kuponlar / Üz dəyəri) × 100%\nİstiqrazlar həmişə nominal üzrə satılmır: zamanla qiyməti dəyişir. Buna görə kupon gəlirinin hesablanması investorun istiqrazlardan nə qədər qazandığını dəqiq bilməyə imkan vermir.\nYetkinliyə sadə gəlir\nBir çoxu, son kuponla birlikdə investor nominal dəyəri aldığı müddətə qədər istiqrazları saxlayır. Ancaq ödəmə müddətində bir istiqrazın gəlirini yalnız bütün kuponların ölçüsü məlum olduqda hesablamaq mümkündür.\nÖdəniş nisbəti daha mürəkkəb bir düsturla hesablanır:\n((Denominasiya - Tam alış qiyməti + Tutma müddəti üçün bütün kuponlar) / Tam alış qiyməti) × (365 / Ödəmə günlərinin sayı) × 100%\nYetkinliyə təsirli gəlir\nAlınan kuponları əlavə qiymətli kağızlar almaq üçün istifadə etsəniz, kuponların yenidən investisiya qoyuluşu ilə istiqrazların gəlirlilik dərəcəsini hesablamaq olar - faiz dərəcəsinin kapitallaşdırılması ilə.\nHesab olunur ki, kuponlar yeni qiymətli kağızlara cari məzənnə ilə - ilkin qiymətə investisiya qoyulur. Qiymət zaman keçdikcə dəyişir və həqiqi gəlirlər dəyişəcək kimi bu bir fərziyyədir.\nYetkinliyə təsirli gəlir əldə etməyin sadə və dəqiq yolu Rusbonds veb saytında və ya Moskva Birjasının veb saytında bir istiqraz kalkulyatorundan istifadə etməkdir. 2 oktyabr tarixinə OFZ -26217 üçün bu göstərici illik 7.93% -ə bərabər idi.\nNüanslar və faydalı məsləhətlər\nBir istiqrazın qiyməti iqtisadiyyatdakı faiz dərəcələrindən də asılıdır. Mərkəzi Bank dərəcəni qaldırarsa, investorlar daha yüksək gəliri olan alətlərə sahib olmaq istəyirlər. Köhnə sənədləri daimi bir kuponla satmağa başlayacaqlar və daha ucuz olacaqlar. Mərkəzi Bank faiz dərəcəsini aşağı salsa, köhnə istiqrazlara tələbat artacaq və qiymət artacaq. Ödəmə vaxtı nə qədər qısa olarsa, açar nisbətindəki dəyişikliklərə o qədər həssasdır.\nDövlət istiqrazları və korporativ istiqrazlar arasında seçim edərkən korporativ istiqrazların ən yüksək gəlir əldə etdiyini, bütün digər şeylərin bərabər olduğunu bilmək lazımdır. Dövlət ilə müqayisədə daha səxavətli kuponlar, şirkətə aid hər hansı bir şey baş verərsə, qoyulan pulu itirmək riski üçün bir mükafatdır. Kağızda qeyri-adi dərəcədə böyük kuponlar varsa və ya qiymət nominaldan çox aşağı düşmüşsə, pul itirmək üçün yaxşı bir şans var.\nBir korporativ istiqraz üzrə kupon gəlirləri fərdi gəlir vergisinə tutulur, digərlərində isə belə deyil. Güzəştli vergi tutulan qiymətli kağızların siyahısını Moskva Birjasının saytında tapa bilərsiniz. OFZ-lərin, korporativ qiymətli kağızların və əmanətlərin gəlirliliyini müqayisə edərkən, fərdi gəlir vergisi barədə unutma.\nBroker bir bank hesabında kupon almağa icazə verərsə və BMS-yə kredit vermirsə yaxşıdır. Sonra kuponlar müstəqil olaraq IIS-də saxlanıla bilər və sonra bu puldan tutulma əldə edilə bilər.\nNağd pul axınlarının diskontlaşdırılması onların fərqli vaxtlarının (müxtəlif hesablama addımları ilə əlaqəli) müəyyən vaxtda dəyərlərinə azaldılmasıdır ki, bu da azalma anı adlanır. 19/02-ci RAZ məqsədləri üçün istiqrazların güzəştli dəyərinin hesablanması problemini həll edərkən azalma tarixi hesabat tarixidir. Endirim üçün istifadə olunan əsas iqtisadi standart, vahidin fraksiyaları və ya illik faizlə ifadə olunan uçot dərəcəsidir. Endirim dərəcəsi müəssisənin özü tərəfindən təyin edilir, lakin özbaşına ola bilməz. Tipik olaraq, uçot dərəcəsi inflyasiya, Rusiya Bankının yenidən maliyyələşdirmə dərəcəsi və işlək aktivlərin qaytarılması ilə əlaqədardır.\nBir istiqrazın güzəşt edilmiş (indiki) dəyərinin (PV) hesablanması, il üçün hesablanmış kupon gəlirinin məbləğinin kapitallaşdırılmasına (yəni gələn il də gəlir gətirməsinə) əsaslanaraq mürəkkəb faiz hesablamaq üçün bir düstur əsasında edilir.\nburada PV - istiqrazın endirimli (azaldılmış) dəyəri,\nN - istiqrazın dövriyyə illərinin sayı,\nF - istiqrazlar üzrə ödənişlər,\nr - uçot dərəcəsidir.\nNümunə 1. Şirkətə nominal dəyəri 1000 rubl olan bir istiqraz almaq təklif olunur. bir il ərzində ödənildikdə, faiz gəliri illik 12% dərəcəsi ilə geri qaytarıldıqda hesablanır.\nQoy endirim dərəcəsi də illik 12% -ə bərabər olsun.\nİstiqrazın endirimli dəyərini hesablayın.\nBir ildə şirkət istiqrazın nominal dəyərini (1000 rubl) və kupon gəlirini (120 rubl) alacaq.\nPV = (1000 + 120) / (1 + 0.12) = 1000 (rubl).\nHazırki dəyəri nominal dəyərə bərabərdir, çünki uçot dərəcəsi kupon nisbətinə bərabərdir və gəlir ödənişi tam bir il sonra baş verir.\nMisal 2. İlkin şərtlər nümunə 1-dən götürülür, yeganə fərq, uçot dərəcəsinin illik 10% olmasıdır.\nİstiqrazın endirimli dəyəri:\nPV = (1000 + 120) / (1 + 0.10) = 1018.18 (rubl).\nMövcud dəyər nominal dəyərdən yüksəkdir, çünki müəssisənin gözləntilərini əks etdirən uçot dərəcəsi istiqraz üzrə kupon nisbətindən aşağıdır.\nMisal 3. 1-ci misalın şərtlərindən istifadə edirik, lakin uçot dərəcəsi illik 14% -dir.\nPV = (1000 + 120) / (1 + 0.14) = 982.46 (rubl).\nMövcud dəyər nominal dəyərdən aşağıdır, çünki müəssisənin gözləntilərini əks etdirən uçot dərəcəsi istiqraz üzrə kupon nisbətindən yüksəkdir.\nNümunələr 1-3, sxematikdir, uçot dərəcəsinin istiqrazın cari dəyərinə təsirini göstərir. İndi istiqrazın endirimli dəyərini, sonuncunun tədavül müddəti bir ildən çox olduqda hesablayırıq.\nMisal 4. Şirkətə nominal dəyəri 1000 rubl olan bir istiqraz almaq təklif olunur. 4 ildən sonra ödəmə müddəti ilə faiz gəlirləri hər ilin sonunda illik 12% dərəcəsi ilə hesablanır.\nGüzəşt dərəcəsi illik 12% olsun.\nHazırki dəyəri nominal dəyərə bərabərdir, çünki uçot dərəcəsi kupon dərəcəsinə bərabərdir və gəlir illik ödənilir.\nEndirim dərəcəsi haqqında danışdıqda, ümumiyyətlə gəlirləri bir il sonra tam ödədikdə formalaşan illik dərəcəni ifadə edirlər. Şirkətə fərqli bir aktiv, məsələn, rüblük kupon ödəməsi ilə illik 12% -lik bir istiqraz təklif edilərsə, onda illik 12% endirim dərəcəsi ilə bu investisiya şirkətin gözləntisini üstələyir ki, kuponun daha tez-tez (ildə bir dəfə) ödənilməsi sizə vəsaitləri yenidən investisiya etməyə imkan verir. əlavə gəlir əldə etmək.\nİl ərzində bir neçə faiz ödənişi təmin edilərsə, dönüşüm formulu istifadə olunur:\nburada m - bir ildə ödənilən faizlərin sayı,\nr illik uçot dərəcəsidir,\nm dövrə uyğun uçot dərəcəsidir.\nDüsturun etibarlılığını yoxlamaq asandır. İllik dərəcəsi illik 12% olsun, sonra rüblük nisbət ona uyğun gəlir:.\nBeləliklə, yenidən hesablama formuluna görə illik 12% uçot dərəcəsi rüblük dərəcəyə 2.87373%, rüblük dərəcəsi 3% illik 12.55088% nisbətinə uyğundur.\nMisal 5. Şirkətə nominal dəyəri 1000 rubl olan bir istiqraz almaq təklif olunur. bir il sonra ödənildikdə, faiz gəliri rübdə 30 rubl məbləğində illik 12% dərəcəsi ilə ödənilir. (1000 rub. X 12% / 4).\nFraksiya dərəcələri ilə bütün hesablamalar Excel cədvəllərindən (riyazi funksiya dərəcəsi) istifadə edilməklə aparılır.\nEndirim dəyəri nominaldan daha yüksəkdir, çünki endirim dərəcəsi kupon dərəcəsi ilə üst-üstə düşsə də, kupe ildə bir dəfədən çox ödənilir.\nMisal 6. Şirkətə nominal dəyəri 1000 rubl olan bir istiqraz almaq təklif olunur. ödəmə müddəti 2 ildən sonra, faiz gəliri illik 12% dərəcəsi ilə ödəmə müddətində ödənilir.\nGüzəşt dəyəri nominaldan daha aşağıdır, çünki endirim dərəcəsi kupon dərəcəsi ilə üst-üstə düşsə də, kupe ildə bir dəfədən az ödənilir.\nMühasibat uçotu məqsədləri üçün istiqrazın güzəşt edilmiş dəyərini onun çıxarıldığı vaxtda deyil, hesabat tarixində hesablamaq tələb olunur. Bu hesablamaları necə dəyişəcək? Tamamlanmamış dövriyyə ili yaranacaq, bu da hesablamalarda nəzərə alınmalıdır. Hesablama addımını 1 günə endirirsinizsə (bu düstur Rusiya Bankı tərəfindən Təlimatlar N 2008-U-da təklif olunur), onda nə ödənişlərin tezliyi, nə də onların icrasından əvvəlki dövr hesablaşmalara müdaxilə etmir. Bu halda güzəşt edilmiş (azaldılmış) dəyər düsturu aşağıdakı formada olacaq:\nr uçot dərəcəsidir,\ndn - istiqraz üzrə ödəniş tarixi,\ndo - hesabat tarixi.\nMisal 7. 5-ci misalın şərtlərindən istifadə edəcəyik (şirkətə nominal dəyəri 1000 rubl olan bir istiqraz almaq təklif olunur, ildə ödənilir, faiz gəlirləri rübdə 30% məbləğində illik 12% dərəcəsi ilə ödənilir), ancaq son düsturu istifadə edərək hesablayacağıq.\nGördüyünüz kimi 5 və 7-ci misallardakı nəticə eynidır.\nİndi isə istiqrazın hazırkı dəyərinin hesabat tarixlərində necə hesablandığını nəzərdən keçirəcəyik.\nMisal 8. 14 Mart 2013 tarixində şirkət ilkin yerləşdirmə zamanı nominal dəyəri 1000 rubl olan bir istiqraz aldı. ödəmə müddəti 14 mart 2014-cü il tarixinə faiz gəlirləri ödəmə müddətində illik 12% dərəcəsi ilə ödənilir.\nİstiqrazın cari dəyərini alış tarixində, ödəmə tarixində və hesabat tarixlərində hesablayırıq.\n14 Mart 2013 tarixinə istiqrazların güzəştli dəyəri:\nİstiqrazın güzəşt edilmiş dəyəri nominal dəyərə bərabərdir, çünki endirim dərəcəsi kupon nisbətinə bərabərdir və istiqrazın ödənilməsinə bir il qalır.\n2013-cü ilin I rübü üçün hesabatlarda istiqrazların diskontlaşdırılmış dəyəri:\n2013-cü ilin I yarısı üçün hesabatlarda istiqrazların diskontlaşdırılmış dəyəri:\n2013-cü ilin 9 ayı üzrə hesabatdakı istiqrazların diskontlaşdırılmış dəyəri:\n2013-cü il üçün maliyyə hesabatlarında istiqrazların diskontlaşdırılmış dəyəri:\n14 mart 2014-cü il tarixinə istiqrazların endirimli dəyəri:\nYetkinləşdikcə istiqrazın güzəşt edilmiş dəyəri nominal dəyərinə və alınacaq faiz dərəcəsinə yaxınlaşır.\nSadələşdirilmiş nümunələri nəzərdən keçirdikdən sonra şərtləri çətinləşdirəcəyik, onları real olanlara yaxınlaşdıracağıq. Tipik olaraq, istiqrazlar üzrə kupon ödəmələri rüblük edilir, istiqrazların ödəmə müddəti bir neçə ildir.\nMisal 9. Şirkət balans hesabatında 1000 rubl dəyərində Comet Comet istiqrazlarına sahibdir. İstiqraz üzrə kupon dərəcəsi illik 12% -dir. Kupon emitent tərəfindən ildə 4 dəfə ödənilir, istiqrazın müddəti 03/20/2017. İstiqrazın güzəşt edilmiş dəyərini hesabat tarixlərində hesablayırıq, əgər emitent üçün ödəniş cədvəli varsa və uçot dərəcəsi 12% -dir.\n2013-cü ilin I rübü üçün hesabatlarda istiqrazların diskontlaşdırılmış dəyəri\n2013-cü ilin I yarısı üçün hesabatlarda endirimli dəyər\n2013-cü ilin 9 ayı üzrə hesabatdakı istiqrazların diskontlaşdırılmış dəyəri\n2013-cü il üçün maliyyə hesabatlarında istiqrazın mövcud dəyəri\nİstinad üçün, bütün sonrakı hesabat tarixləri üçün (hesablanmadan) endirimli dəyər aşağıda göstərilmişdir.\nHesabat tarixləri arasında bərabər vaxt dövrü olduğundan, bu tarixlər üçün güzəşt edilmiş dəyər yalnız faiz ödənişlərinin sayının azalması səbəbindən dəyər azaldığını göstərir. Hesabat dövrü ərzində güzəşt edilmiş dəyər faiz gəliri ödənildikdə artır və bu ödəmədən sonra düşür.\nBeləliklə, 2017-ci ildə endirimli dəyər aşağıdakı dinamikaya sahib olacaq:\n12/31/2016 - 1.004.64 rubl.,\n01/31/2017 - 1014.36 rubl,\n02/28/2017 - 1023.22 rubl.,\n03/20/2017 - 1029.59 rubl.\nBütün baxılan nümunələr ənənəvi endirim metoduna əsaslanır. Əksər nümunələrdə uçot dərəcəsi istiqraz üzrə nominal dərəcəyə bərabərdir. Bu, uçot dərəcəsindən başqa amillərin (ödəmə müddətinə qalan müddət, kupon ödənişlərinin tezliyi) cari dəyərə necə təsir etdiyini nümayiş etdirmək üçün edilir.\nİki əsas endirim metodu var: ənənəvi metod və gözlənilən pul axını metodu. Ənənəvi metod hesab edir ki, uçot dərəcəsi gələcək pul vəsaitlərinin hərəkəti və müvafiq risk mükafatı ilə bağlı bütün gözləntiləri əhatə edir. Buna görə ənənəvi metoddan istifadə edərkən əsas diqqət uçot dərəcəsinin seçilməsinə yönəldilir.\nGözlənilən axın metodundan istifadəyə dair nümunələr 8/2010 №-li MUBS-a Əlavə 2-də və 36 №-li MUBS-a Əlavə A-nın A7-A14-cü maddələrində verilmişdir. nə qiymətləndirmə obyekti, nə də müqayisə obyekti üçün.\nƏnənəvi metod istiqrazlar üçün daha uyğundur, çünki həm pul axınının ölçüsü, həm də tezliyi əvvəlcədən məlumdur. Bununla birlikdə, məsələn, istiqrazda defolt ehtimalı olduqda gözlənilən axın metodunun uyğun olduğu vəziyyətlər var. Поскольку дисконтирование при расчете приведенной стоимости по традиционному методу не может отражать неопределенностей в распределении по времени, этот пробел восполняется методом ожидаемого потока.\n09/05/2013, şirkət, emitentdən, tarixdə istiqrazın geri alınmayacağı və borcun yenidən qurulması təklifi ilə bir məktub aldı.\n2013-cü ilin 9 ayı üçün hesabat vermə ərəfəsində müəssisənin maliyyə xidməti baş mühasibə gözlənilən pul vəsaitlərinin hərəkəti barədə məlumat verdi.\nEndirim dərəcəsi 9% olsun.\nParaqraflara əsaslanaraq. 36 №-li MUBS-a Əlavə A-nın "a" bəndində, gözlənilən pul axınlarında uçota alınan kredit riskini istisna etmək üçün uçot dərəcəsi 3% azalır.\nSonda bir daha istiqrazın cari dəyərini hesablamaq üçün istifadə olunan uçot dərəcəsinin əsaslandırılması məsələsinə qayıdırıq. Xüsusilə, 36 №-li MUBS-a Əlavənin A17 - A18-ci bəndlərində başlanğıc nöqtəsi kimi aşağıdakı nisbətlərdən istifadə etmək tövsiyə olunur:\n(a) uzunmüddətli aktivlər üçün qiymətləndirmə modeli kimi metodlardan istifadə etməklə müəyyən edilmiş kapitalın orta çəkili dəyəri,\n(b) borc kapitalı üzrə artan faiz dərəcəsi;\n(c) digər bazar borc dərəcələri.\nAncaq bu nisbətlər tənzimlənməlidir:\n(a) bazarın aktivin pul axını ilə əlaqəli xüsusi riskləri necə qiymətləndirəcəyini nəzərə alaraq;\n(b) aktivin pul axınının təxmin edilən dəyəri ilə əlaqəli olmayan və ya nağd pul axınının təxmin edildiyi əvvəlcədən düzəldilmiş riskləri istisna etmək.\nÖlkə, valyuta və qiymət kimi risklər nəzərə alınmalıdır.\nVideoya baxın: İqtisadi durum və islahatlar (BiləR 2022).\nFacebook video virusunun çıxarılması (Silinmə Bələdçisi) - İyul 2019 yeniləmə\nBaş ağrısından necə qurtulmaq olar\nMicrosoft Excel-də standart sapmanın hesablanması\nŞans haqqında sitatlar\nPokémon almaz və inci\nKişi gigiyenası: güclü cins üçün zərif qaydalar\nPokemon FireRed Bələdçisi - Yarpaq\nCopyright 2022 \_ Hər şeyi necə edəcəyinizi İnternet jurnalı \_ İstiqraz gəliri necə hesablanır?


the color of paradise sözaltı sözlük\n1. 1999cu il təvəllüdlü iran istehsalı ağır bir dram filmidir.\nfilmi izləyib üzülməmək əldə deyil. kor uşağın timsalında bədbəxt bir ailənin dramıdır. filmin uğurlu alınmasında əsas rolu həyatda da kor olan balaca mohammad oynuyur. hər nə qədər iran istehsalı filmləri sevməsəm də bu film bir xeyli təsir etdi mənə. filmi ssnerasini majid majidi yazıb və çəkib.\nfilmdən sonra izləməkçün http://www.youtube.com/watch?v=3-yhyglzomc\nimdb xalı 7.9\n24.10.2012 04:00, rumpeltelskin\n2. Film iran xaricində ilk dəfə 1 Sentyabr 1999 Kanadada Montreal Film Festivalında göstərilmişdir. Bu festivalda "Böyük Amerika Mükafatı" rejissor Majid Majidi'yə verilmişdir. Filmdəki uşaq oyunçu Mohsen Ramezani (Məhəmməd) gerçək həyatda da görmə qüsurludur.\n09.09.2015 02:49, ənəlhəqq\n3. Populyar, actionlu amerikan film sevərlərin bəyənmə ehtimalının az olduğu tipik iran filmi. Rejissoru dövlət sifarişli işlərindən dolayı çox sevməsəm də film çox təsirlidir. Mohsen Ramezani isə məncə aktyorluq etməyib elə real həyatdakı özü kimi davranıb deyə belə maraqlı alınıb. film görmə əngəlli övladından utanan və ona prablem yaradacağını düşünən çarəsiz ata və görməməsinə rəğmən həyata tutunan, içi sevgi və kəşf etmək duyğusu ilə dolu olan, qəlb gözü ilə görən Mohammadın hekayəsidir.\nfilmi 7/10 kimi dəyərləndirirəm.\n20.01.2016 11:32, odi\n4. filmdə atanın kor oğluna olan münasibətini görürük.oğlu isə ancaq hiss edir\n24.10.2016 09:08, ağanatiq trans