Dünya zəkalarsız keçinə bilməz-3\nHər dəfə bu mövzuda yazanda mütləq dünya mütəfəkkirlərindən bir neçəsinin zəkalı insanlara ünvanladıqları nəsihətləri-vəsiyyətləri oxucuların nəzərinə çatdırmağı özümə borc bilirəm. Bu dəfə yeni eranın əvvəllərində (e.ə.4 - y.e. 65-ci illərində) yaşamış görkəmli Roma filosofu, həyat mücadiləsində: mərd, qətiyyətli, mətin, mübariz, dözümlü və dönməz olanların yaratdıqları stoizm fəlsəfi cərəyanının son nümayəndəsi sayılan Seneka Lutsiy Anneyin yaradıcılığına müraciət etməyi qərara aldım. O, deyirdi ki, “elmsiz və biliksiz insan qüdrətli ola bilməz.” Bu mənada biz də gələcəyimizin qüdrətli olması naminə tanıdığımız zəkalı insanlarımızı yeri gəldikcə yad etməliyik.\nRoma imperiyası tarixinin ən qanlı və şərəfsiz səhifələrini yazdıranlardan biri, Senekanın tərbiyəsini görmüş, özündən müştəbeh, nadan imperator Neronun anası Aqrippinanı öldürtdürdüyünü eşidən filosof deyir: “təlim-tərbiyənin insan xarakterinə zərrə qədər də təsiri yoxdur.” İndi artıq təsdiq edilmişdir ki, xarakter genetik koddan gəlir. Yəni xarakterin formalaşdırılması termini mənasız cəfəngiyyatdan başqa bir şey deyildir. Qayə və məfkurə qıtlığı, şəxsi mənfəət istəyi motivlərinə köklənmiş düşüncə tərzinə gətirib çıxarır. Son nəticədə insanlar geniş təfəkkürdən və harmonik analiz- sintez imkanlarından məhrum olurlar. Dini görüşlərilə panteizmə (panteizm yunanca pan və teos - böyük və Allah sözlərindən olub, Allahı və dünyəvi varlığı eyniləşdirən dini- fəlsəfi təlimdir) yaxın olan Seneka insanları maddi-fiziki aləmdən uzaqlaşıb, mənəvi-ruhi aləmdə yaşamağa, hər cür həvəs və ehtiraslardan azad olmağa, tamamilə fani və səmərəsiz olan hakimiyyət, vəzifə, sərvət toplamaqdan və cismani ləzzətdən çəkinməyə çağırmışdır. Müdrik insanlar bu ehtiraslardan xilas olmaq üçün dünyada ən çətin bir işi- öz-özünə qalib gəlməyi bacarmışlar. Yalnız tək-tək nəhənglər həyat çağırışına biganə qala bilirlər. Zəkası zəif, aciz və köməksiz( yəni mənəviyyatsız) insanlar isə məğlub olurlar. İslam aləmində bu nəfslə mücadilə adlanır. Hələ 1450 il öncə Həzrəti Əli buyurmuşdur: “Nəfsi ilə mübarizə apara bilməyən adam xoşbəxtliyə qovuşa bilməz.”\nBizim şagird və tələbə olduğumuz illərin müəllimləri nəfsi ilə mücadilədən qalib çıxmış insanlar idilər. Onlar indiki müəllimlərdən şəxsi keyfiyyətlərinə görə çox fərqlənirdilər. Hamısı sanki eyni qəlibdən çıxmışdılar. Yüksək intelligentlikləri, səmimilikləri, təvazökarlıqları və təmkinli olmaları tələbələri ram edər, mədəni rəftara məcbur edərdi. O vaxtın dərdi-səri də indikindən az deyildi. Müharibədən sonrakı illərin məişət qayğıları indikilərlə müqayisəyə gəlməyəcək dərəcədə çox idi. Millət çörək almaq üçün saatlarla növbəyə durar, əyninə geyməyə paltar tapmazdı. Eyni zamanda da hamı təhsilə-elmə doğru can atardı. Müəllimlərimiz bizim üçün yenilməz zirvə idi. Hər biri öz sahəsinin görkəmli mütəxəssisi, işgüzar, sadə və səliqəli geyimli, gülərüz, mehriban, qayğıkeş, qəlblərdə yaşamaq-yaratmaq hisləri oyadan haqq-ədalət carçıları.\nÜçüncü söhbətimizi ADU-nun fizika fakultəsinin ən görkəmli zəkalarından biri, fizikanın tədrisinin metodikasını yaradanlardan hesab olunan Kəriş müəllimə həsr edirəm. O, cəmi 57 il ömür sürmüş alim, pedaqoq, metodist, təcrübi fizika sahəsinin tanınmış siması və tələbələrinin sevimlisi idi. İndi də biz onun iş otağına girəndə aurasını hiss edir və ona Allahdan rəhmət diləyirik.\nKəriş Şükür bəy oğlu Köçərli 24.01.1920-ci ildə Şuşa şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Atası Şükür bəy Kərim bəy oğlu Köçərli repressiya qurbanı olub. O, Kəriş müəllimin 16 yaşı olanda həbs edilib, 17 yaşı olanda 1937-ci ildə güllələnib, 1936-cı ildə Ağdamdakı pedaqoji texnikumu əla qiymətlərlə bitirir və elə həmin ildə də Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakultəsinə imtahansız qəbul edilir. O, ADU-nu 1941-ci ildə bitirmişdir. Həmin ildən də Bakı şəhərinin 1 saylı məktəbində fizika-riyaziyyat dərsləri demiş, 1953-1958-ci illərdə isə 199 saylı məktəbdə fizika müəllimi işləmişdir. 1941-1944-cü illərdə Bakı şəhəri təhsil idarəsində metodist işləmişdir. 1945-ci ildən ADU-nun fizika fakultəsində təcrübi fizika kafedrasına assistent vəzifəsinə qəbul edilmişdir. O, 1951-1958- ci illərdə həmin kafedranın baş müəllimi olmuşdur. Kəriş müəllim 1958-ci ildə “Bəzi karbohidrogen birləşmələrinin dielektrik xassələri” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və dosent vəzifəsinə keçirilmişdir. Həmin ildən də Təcrübi-fizika kafedrasına müdir təyin edilmişdir. 1963-1965-ci illərdə fizika fakultəsinin dekanı vəzifəsində çalışmışdır. 1965-1976-cı illərdə “Ümumi fizika” kafedrasının müdiri, 15 dekabr 1972-ci ildən isə professoru olmuşdur. Elmi-pedaqoji fəaliyyəti ilə yanaşı o, ictimai işlərdə də çox fəal olmuşdur. Kəriş müəllim 1956-cı ildə fizika-riyaziyyat fakultəsinin ilk partiya təşkilatının, 1961-1963-cü illərdə universitetin partiya təşkilatının katibi olmuşdur. Bütün bunlar imkan yaradırdı ki, müharibə illərində valideynlərini itirmişlərə və repressiyaya uğramış ailələrdən gəlmiş tələbələrə köməklik etsin. Fakultədə bütün qayğıya ehtiyacı olanlar Kəriş müəllimə müraciət edirdilər. Bütün bunları mən ona görə bilirəm ki, mən də o vaxt fakultə komsomol təşkilatının katibi idim.\nKəriş müəllim gözəl insan, qayğıkeş müəllim idi. Onun yüksək səviyyəli mühazirələri, xüsusi bacarıqla apardığı seminar və laboratoriya məşğələləri tələbələrin yaddaşında dərin iz salmışdır. O, eyni zamanda yaxşı təcrübəçi fizik idi. Kəriş müəllim dielektriklərin fiziki xassələrinin tədqiqi sahəsində universitetdə yüksək səviyyəli tədqiqat işi aparan alimlərdən biri və birincisi olmuşdur. Onun neft və neft məhsullarının dielektrik xassələrinin tədqiqi ilə bağlı elmi işləri, respublikada neft texnologiyası sahəsinin aparıcı müəssisəsi sayılan Neft Kimya Prosesləri institutu ilə birlikdə istehsalatda geniş tətbiq edilirdi. Respublikanın müxtəlif elmi-tədqiqat institutlarında alınan polimer maddələrin onun yaratdığı elektrofiziki yollarla tədqiqi üsulu yeni maddələrin sintezi prosesində, həm də sürtkü və transformator yağlarının keyfiyyətlərinə nəzarət zamanı istifadə olunurdu. Onun bəzi yarımkeçirici maddələrin müxtəlif elektrik və fotoelektrik xassələrinin, monokristallik yarımkeçiricilərin dielektrik xassələrinin tədqiqi, silisium monokristalının mikro dalğa oblastında tədqiqinə aid işləri böyük elmi və praktiki maraq daşıyırdı.\nEyni zamanda Kəriş müəllim bacarıqlı təşkilatçı idi. O, kafedraya rəhbərlik etdiyi müddətdə kafedramızda ixtisaslaşan tələbələrin daha müasir elmi istiqamətlərə yiyələnmələri üçün onların mərkəzi şəhərlərə diplom işi görməyə getmələrini və aspiranturaya göndərilmələrini təşkil edirdi. O, 1962-1964-cü illərdə aspiranturaya 4 yer almışdı. Bu, kafedra üçün yüksək göstərici idi. O, laboratoriyaların yeni zəruri cihazlarla təchiz olunmasına çalışmış, fakultədə təcrübi fizikadan muzey və nümayiş zalı yaratmışdı. O, deyirdi: “əgər ümumi fizikadan mühazirədə təcrübə olmayıbsa, demək dərs keçilməyib.”\nO, bir çoxlarından fərqli olaraq elmi iş apardığı qurğuları özü yığar, özü ölçər, özü hesablayar və məqalələri də mütləq özü yazardı.\nM.F.Axundov adına 1 saylı məktəbin yüzillik yubileyi ərəfəsində buraxılan dərginin “unudulmazlar” rubrikasında “sevimli müəllimimiz” adlı məqalədə respublikamızın görkəmli alimləri: akademik Cəlal Allahverdiyev, Akademiyanın müxbir üzvü, professor Arif Babayev, professor Kamal Şirinov, texnika elmləri doktoru, professor Şəmsəddin Bağırov Kəriş müəllimi çox yüksək dəyərləndirmiş və onun təkrarolunmaz keyfiyyətlərini göstərmişlər. Müəlliflərin fikrincə onların hər birinin elmi nailiyyətlərinin səbəbkarı müstəsna elmi-pedaqoji keyfiyyətlərə malik Kəriş müəllim olmuşdur.\nKöçərli Kəriş müəllimin 199 saylı məktəbdən istiqamətləndirdiyi şagirdlərindən aşağıdakıları göstərmək olar:\nQurbanov Ramiz (texnika elmləri doktoru, Sankt-Peterburq ş.)\nQurbanov Rafiq (fəlsəfə elmləri doktoru, Moskva ş.),\nAğayev Akif (dosent, Neft Akademiyası),\nXəlilov Ramiz (texnika elmləri doktoru, Moskva ş.),\nNurubəyli Kamil (f. r. e. n., AMEA-nın Fizika institutu),\nQuliyev Əli (dosent, Milli Aviasiya Akademiyası),\nQədimov Qəzənfər (f. r. e. n., Milli Ali Attestasiya Komissiyası) və b.\nHazırda BDU-da, Texniki universitetdə, Neft Akademiyasında, Pedaqoji universitetdə, AMEA-nın müxtəlif elmi-tədqiqat institutlarında və xarici ölkələrdə, xüsusilə Türkiyədə Kəriş müəllimin çoxlu sayda tələbələri çalışırlar.\nİndi BDU-da onun 2 sevimli və ləyaqətli şagirdi-tələbəsi işləməkdədir. Hər ikisi respublikamızın sərhədlərindən çox-çox uzaqlarda tanınır, bunlar görkəmli filosofumuz professor Əziz Məmmədov və fizika-riyaziyyat elmləri doktoru professor Vaqif Salmanovdur.\nKəriş müəllimi hərtərəfli xarakterizə etmək üçün onun iş yoldaşı kimi, məişətdə və ailədə fəaliyyətini də vərəqləsək yerinə düşər.\nMənim ailə qurmaq məsələm olanda qardaşım Qəzənfərin ən yaxın və sədaqətli dostu BDU-nun mexanika-riyaziyyat fakultəsinin dosenti Xeyirov Zal müəllim dedi ki, məncə, “Hə” məclisinə - Həmidov Şəmsəddin müəllimgilə gedəndə özümüzlə Kəriş müəllimi də aparsaq, məclisimiz bir az da şərafətli olar. Elə də etdilər. 1970-ci ilin dekabrının son bazar günü yığışıb qız evinə getdilər. Dediklərinə görə çox yaxşı söhbət edib məsələni müsbət həll ediblər. Qız evi Şəki paxlavası ilə şirin çay verəndən sonra məclisə məhşur Şəki şüyüdplovu gətirəndə Kəriş müəllim deyib: şəkililiyinizi burada da göstərdiniz. Gərək, əvvəlcə plovu verəydiniz. Şirin çayla paxlava iştahamızı küsdürdü, plovun çoxu özünüzə qalacaq. Şəmsəddin müəllim də deyir ki, Allahınıza şükür edin, plovu verməyə də bilərdik, harada yazılıb ki, həm şirin süfrə açasan, həm də plov verəsən.\nHəftənin birinci günü mən kafedraya (onda Kəriş müəllim bizim kafedra müdirimiz idi) daxil olanda o çox sevincək ayağa qalxıb, məni qucaqlayıb təbrik etdi və dedi: Bax, 199 saylı məktəbdə sənə dərs demişəm, universitetdə demişəm, indi də evlənmək məsələni həll etdim, daha nə istəyirsən? Dedim indi sizə Allahdan cansağlığı istəyirəm, çünki kafedramızda hələ evlənməmiş cavanlar var, arzu edirəm ki, onların da xeyir işlərində yaxından iştirak edəsiniz.\nHəmin illər, səhər-səhər işə gələndə 5-10 dəqiqə söhbət edib, hal-əhval tutmaq və ya varsa yeni bir lətifə söyləmək dəbdə idi. Sonra hərə öz işinə-gücünə gedərdi. Bizim kafedramızın və bütün fakultənin ən maraqlı lətifə söyləyəni, hətta özündən lətifə düzəldəni Söhrab Səmədov idi. Günün istənilən vaxtı lətifəsi olan və ya yeni lətifə eşitmək istəyən ADU-nun əsas binasının IV mərtəbəsindəki 437 saylı mühazirə auditoriyasına bitişik təcrübə cihazları muzeyinə gələr, orada işləyən Söhrab müəllimi görüb sonra öz işinə gedərdi. Günlərin birində mən muzeyə gələndə Kəriş müəllimin divanda əyləşib siqaret çəkdiyini gördüm. Təəccüb etdim. Çünki o siqaret çəkən deyildi. Hal-əhval tutandan sonra Kəriş müəllim dedi: de görüm, Molla Nəsrəddinin yeni lətifəsini eşitmisən? Dedim, yerinə düşəndə Molla Nəsrəddinin bütün lətifələri yeni kimi səslənir. Gülümsəyib, qulaq as, dedi. Bir məclisdə mollaya sataşmaq məqsədilə birisi ondan soruşur, molla əmi, necə bilirsiz, dünyada insan çoxdur, yoxsa çaqqal? Molla fikirləşmədən əlüstü deyir, əlbəttə, çaqqal. Sual verən deyir, hardan bildin, ay molla əmi? O da deyir, bunu bilməyə nə var ki, çöllər, meşələr, səhralar çaqqalla doludur. Bir az da üstünə çaqqal xislətli insanları gəlsən, onda əlbəttə, çaqqal çox olar. Gülüşdük. Zəng oldu, Kəriş müəllim mühazirə zalına keçdi. Söhrab müəllim küskün halda dedi ki, fakultəmiz qabaqki fakultə deyil. Aranı qızışdıranlar var. Gör iş nə yerə çatıb ki, Kəriş müəllim kimi səbirli, dözümlü, təmkinli kişi də siqaret çəkməli olub. Bütün bunları yazmaqda məqsədim odur ki, bugünkü söhbətimizin səbəbkarının həyat fəaliyyətini oxucular tam təsəvvür etsinlər.\nXarakter qarşısında təlim-tərbiyənin aciz olması haqda yuxarıda yazdığımız Senekanın sözləri əlbəttə, kədər doğurmaya bilməzdi, çünki bu qədər təhsil-tədris üsulları-strukturları, metodlar, metodologiyalar, görkəmli metodistlər ordusu və s. insan xarakterinin əsiridir. Pis xasiyyəti isə düzəltmək mümkün deyil. Necə ki, Aşıq Ələsgər deyib :\nƏzəl başdan əyri bitən ağacı\nYüz min dülgər rəndələsə, düzəlməz.\nQəlbində xəyanət olan insan nöqsanlıdır, əyri bitən ağac kimi bir şeydir. Ona görə dahi Məhəmməd Fizuli:\nQorxuram, xain ürəklər doludur dünyada,\nÖküz üstünlük edər, şir də xəcalətli olar -\nKəriş bəy Şükür bəy oğlu da bu dünyadan şir xəcaləti ilə getdi. Birinci insult onu yıxdı, ikinci insult isə əbədiyyətə, ömrü boyu axtardığı haqq dünyasına qovuşdurdu. Allah rəhmət eləsin!\nMay ayının 1-də Kəriş müəllimin ölümündən düz 40 il keçməsinə baxmayaraq, BDU-nun fizika və riyaziyyat fakultələrinin yaşlı müəllimləri onun səmimiyyətindən, təvazökarlığından, şəxsiyyətindən, ağayanalığından və alimliyindən gənc nəslə dönə-dönə ürək dolusu danışırlar.\nMəqaləni yazarkən mənim yaddaşımı təzələdiklərinə görə vaxtilə Kəriş müəllimin tələbələri olmuş dostlarım Əziz Məmmədov, Şahlar Əsgərov, Vaqif Salmanov, Akif Ağayev, Bəhmən Sultanlı, Eldar Məhərrəmov, Kamil Nurubəyli və Yusif Nurullayevə səmimi qəlbdən öz təşəkkürümü bildirirəm.\nLütfi Zadə adına BMEA-nın həqiqi üzvü\nBizim Yol.- 2017.- 1 iyun.- S.13; 15.


Niyə səyahətə başladın? - Koleksiyonlar\nCƏMİYYƏTİ gözləntilər yolundan kənarlaşdıran ABŞ-dan BƏZİ NİYƏ BAXIR?\nMənim üçün bu Karl Langdon idi.\n22 yaşımda Cənubi Afrikanın Ulusaba şəhərinə Richard Bransonun şəxsi oyun salonuna dəvət etdim. Mənim tapşırığım $ 1000 / gecə safari tətilinin cazibəsi və cushu haqqında bir məqalə yazmaq idi. Halbuki o vaxt redaktorlarımın diqqətindən yayınmaq üçün, hekayənin Böyük Beşlik və ya borlotti lobya üzərindəki osso bucco haqqında olmadığını qərara aldım. Söhbət bizim növbətçi Karl Langdon haqqında idi.\n28 yaşlı Langdon, bu yaxınlarda Keyptaundan Qahirəyə iki illik səyahətdən qayıtmışdı.\nSəfərləri zamanı o, hər iki ayağındakı stress sınıqlarına, bədən çəkisini yarıya endirən aclığa, malyariyaya, dizenteriyaya və Malavidəki sümük həyətində baş verən silah səslərinə dözdü. Bütün bunlarda iki film bidonu və bir missiyası vardı: birini Cənubi Afrika Keyptaun çimərliklərindən, digəri isə Misir İsgəndəriyyə çimərliklərindən qumla doldurun.\nDörd min mil yola, Langdon Dar və Salaamdakı tək fasiləsini aldı. Orada nişanlısı ilə görüşdü. İki həftə yaxşılaşdıqdan sonra məcbur olduğunu söylədi. Nişanlısı və başı ilə yenə kolluqda olmaq, ağlasığmazdı.\n"Bu ən böyük ağılsızlıq idi. Onunla vidalaşmaq məcburiyyətində qaldıq. Məni göz yaşında, o göz yaşlarında. Onunla qayıtmağı necə istəyərdim, amma necə onunla geri dönə bilməyəcəyimi. Bilə bilmədim. Missiyamı bitirmək istəyim yerinə yetirilmədi. "\nLangdonun qeyri-mümkün görünən və quixotik görünən bir şeyi həyata keçirmək istəyi bu dünyada öz yolumu oyatmağa başlamağım üçün metaforik machete vermişdi.\nBu səfərdən bir il sonra bir mikroavtobus aldım, New Yorkdan ayrıldım və qərbə tərəf getdim. Mən özümü Blackfoot Rezervasyonunda mal-qaranı sürdürüb yerli yollara aşiq oldum. Oradan, Bering dənizindəki maska üçün Alyaska balıq ovuna getdim. Havay, Meksika, Arizonanın bənövşəyi dağları, sonra şərqdə Missisipinin yuvarlanan suları. Təcrübəyə o qədər bağlı oldum ki, növbəti yeddi ili 40 ölkəyə səyahət etdim. Hələ heç bir istiqamətim yox idi, yalnız hərəkət.\nBu hərəkət fenomeni, dəyər verməyə gəldim. İngilis dilində bunun üçün bir sözümüz yoxdur, ancaq ispan dilində bunu deyirlər vakilando; niyyət ilə gəzən, hələ təyinat yeri yoxdur. Yolda diri və içəridə olanlarla rastlaşdım vakilando. Birlikdə bir yerdə yaşadıqlarımız yaşadı. Növbəti addımını bilməmək üçün qorxu, bağlar, qəhqəhə, göz yaşı və maraq, bunu hiss etmək üçün cəsarət taparkən davam edir.\nVideoya baxın: DebConf 14: QA with Linus Torvalds\nCopyright © jorgemolder.com | Niyə səyahətə başladın?...


POLİTOLOQ SÜLHƏDDİN ƏKBƏR:“Ankara-Moskva münasibətləri gec-tez pozulmalı olacaq...” - MÜSAHİBƏ » Ovqat.com\nSon günlər kəskinləşən Ankara-Moskva münasibətləri, ABŞ-ın üzünü yenidən MDB məkanına çevirməsi, dövlət katibi Mayk Pompeonun Mərkəzi Asiya turnesi və digər bu qəbildən olan hadisələr dünya gündəmində geniş müzakirə olunan mövzulardır.\nStrateq.az xəbər verir ki, “AzPolitika.info” bu mövzular ətrafında Azad Demokratlar Partyiyasının sədri, siyasi analitik Sülhəddin Əkbərlə söhbətləşib:\n– Sülhəddin bəy, sizcə Moskva-Ankara münasibətlərində nə baş verir və hazırkı gərginliyin səbəbi nədir?\n– Baş verənlər gözlənilən hadisələrdir. İki dövlət arasında strateji maraqlarda ziddiyyət varsa, yaxınlaşma olsa belə, istər-istəməz konkret situasiyalarda fərqli maraqlar önə çıxır. Son hadisəni götürsək, bu, iki ölkə arasında ilk belə haldır.\nBildirim ki, əgər strateji siyasətdə dəyişiklik olmayacaqsa, 2021-ci ildə Rusiya məsələsi dünya gündəminə gələcək. Hesab edirəm ki, yaxın bir il – il yarımlıq zaman kəsiyi mövqelərin dəqiqləşdirilməsi və müəyyən olunması dövrüdür. Fikrimcə, Rusiya ilə bağlı strateji siyasətdə dəyişiklik olmasa, Türkiyənin özü də gələn ilin birinci yarısına qədər seçimini etməli olacaq.\nRusiya məsələsinin gündəmə gəlməsi, paralel olaraq Qafqaz və Qara dəniz regionunun da gündəmə gəlməsi demək olacaq. Bu da Türkiyənin birbaşa proseslərə qoşulmasını qaçılmaz edəcək.\nHəmçinin, bu prosesdə NATO-nun aktiv rol alması məsələsi də var. NATO Türkiyəyə Qara dənizdəki ordusunun komandanlığını təklif edib və Ankara 2021-ci ilə qədər bu təklifə də son münasibətini bildirməlidir.\nHələlik Tükiyə və Rusiyanın birgə hərəkət etməsi hər iki dövlətin maraqlarına uyğundur. Xüsusilə də Suriyada. Ancaq bir məqam da nəzərdən qaçmamalıdır – ABŞ və Rusiya Suriyada bir məsələdə eyni mövqeyə sahibdir. Söhbət kürd qruplaşması olan YPG-yə münasibətdən gedir. Hər iki dövlət İraqda olduğu kimi, Suriyada da kürd dövləti, əgər bu mümkün olmyacaqsa, kürd muxtariyyəti qurulmasında maraqlıdır.\n– İdlibdə Bəşər Əsədə bağlı qüvvələr 8 türk əsgərini şəhid edib. Sizcə, Əsəd qüvvələrinin türk əsgərlərinə hücum aktı təsadüfi hadisədirmi, yoxsa Rusiya bilərəkdən bunu təşkil edərək, Ankaraya güc göstərmək istəyib?\n– Heç bir şey təsadüfi olmur. Sözsüz ki, həm Rusiya, həm İran, həm də Əsəd rejiminin marağındadır ki, Türkiyə Suriyada fəaliyyətini istədiyi formada həyata keçirə bilməsin. Obyektivlik naminə onu da qeyd etməliyik ki, Türkiyə də İdliblə bağlı üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımı şəkildə yerinə yetirməyib. Konkret olaraq İdlibdən ağır silahların çıxarılması, buranın müxtəlif radikal terrorçu və silahlı qruplardan təmizlənməsi həyata keçirilməyib. Və bununla da Ankara qarşı tərəfin əlinə əsas, bəhanə vermiş olub.\n– Sizcə, son hadisələr Türkiyə-Rusiya münasibətlərində çat əmələ gətiribmi və bu kimi halların təkrarlanması gözləniləndirmi?\n– Sözsüz ki, məlum hadisə iki dövlət arasında olan yaxın əlaqələrə zərbədir. Ancaq hesab edirəm ki, siyasi dialoq davam edir. Hər iki ölkə başçıları arasında müzakirələr aparılıb və düşünürəm ki, bundan sonra münasibətlərdəki psixoloji qarşıdurma bir qədər səngiməyə başlayıb. Hələlik mən iki ölkə arasında münasibətləri pozacaq ağır zərbənin vurulduğunu düşünmürəm. Ancaq güman edirəm ki, münasibətlərin indiki şəkildə davam etməsi də getdikcə çətinləşəcək.\n– Demək istəyirsiniz ki, Bəşər Əsədin İdlibdəki Türkiyə hərçilərinin müşahidə postlarına hücumları davam edə bilər?\n– Bu o halda davam edə bilər ki, Rusiya öz seçimini etmiş olsun. Və ya Bəşər Əsəd rejimi Rusiyasız hansısa böyük gücü arxasına alaraq bu addımları atıb, Türkiyə ilə qarşı-qarşıya gəlməyi gözə alsın. Açığı, bunun da ehtimalı çox azdır. Əgər Rusiya Türkiyə ilə danışıqlara baxmayaraq, Bəşər Əsədə açıq siyasi-diplomatik, eləcə də gizli hərbi dəstəyini davam etdirərsə, sözsüz ki, Ankara-Moskva münasibətləri gec-tez pozulmalı olacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, rəsmi Ankara da öz sərt möveyini ortaya qoyub və Türkiyə üçün də geri çəkilmək getdikcə çətinləşir.\n– Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan fevralın 5-də açıq bəyan edib ki, Əsəd rejimi Astana və Soçi razılaşmasına qədərki mövqelərə çəkilməlidir. Hətta bunun üçün Suriya rejiminə fevralın 10-na qədər vaxt verib və elan edib ki, əks təqdirdə bu işləri özü həyata keçirməli olacaq…\n– Mənə elə gəlir ki, Ərdoğan-Putin telefon danışığı zamanı da əsas müzakirə mövzusu bu istiqamətdə olub. Çünki Türkiyə öz maraqları baxımından hesab edir ki, Bəşər Əsəd “qırmızı xətti” keçib və o, əvvəlki mövqeyinə geri dönməlidir. Bunun baş verib-verməyəcəyini isə söyləmək isə çətindir.\n– 8 türk hərbçisi şəhid ediləndən sonra, Türkiyə tərəfi buna qarşılıq verərək, 70-dən çox Əsəd əsgərini məhv etdiyini bildirdi. Moskva bu prosesdə bir növ susqunluq nümayiş etdirdiyi halda, Vaşinqton Türkiyənin yanında olduğunu və onu dəstəklədiyini bəyan etdi. Sizcə, hadisələrin bu formada gedişi nədən xəbər verir?\n– Burada həssas məqamlar var. Nəzərə alınmalıdır ki, Türkiyə yeni dünya düzəni qurulan regionun mərkəzində yerləşir. Odur ki, geopolitik, geostrateji və hətta geoekonomik hadisələrdə belə Türkiyənin rolu və əhəmiyyəti nəzərə alınır.ABŞ-ın bir sıra səbəblərdən Türkiyə ilə münasibətləri soyuyub və hətta müəyyən qədər gərginləşib. Odur ki, fürsətdən istifadə edərək, Ankara ilə münasibətləri yumşaltmaq istəyir.Digər tərəfdən də Türkiyəni yenidən Rusiyadan uzaqlaşdırmaq üçün təşəbbüs göstərir.\n– Hazırda MDB məkanında da maraqlı proseslər yaşanır. 17 ildən sonra ilk dəfə Belarusa ABŞ dövlət katibi Mayk Pompeo səviyyəsində səfər baş tutub. Dövlət katibi eyni zamanda Kiyevdə, Astanada və Daşkənddə müzakirələr aparıb, bu regiona Vaşinqtonun dəstəyini ifadə edib. Sizcə, bununla ABŞ yenidən nəzərini MDB məkanına çevirirmi?\n– Əslində bu, ABŞ-ın Rusiyaya yönəlik strateji planının hələ də qüvvədə olduğunu göstərir. Belə ki, Rusiyaya qarşı kompleks hazırlıq gedir. ABŞ-ın “Genişləndirilən Mərkəzi Asiya Strategiyası” icraata yönəldilib. Artıq Əfqanıstanı da buraya daxil ediblər. Həmçinin, Belarusla Rusiya arasındakı münasibətlərdə gərginlik və ciddi problemlər var.\nDigər məsələ də Moskvanın Avrasiya İttifaqı çərçivəsində inteqrasiyanı daha da sıxlaşdırmaq niyyətidir. Artıq bu ittifaqda iqtisadi sahədə bəzi səlahiyyətlərin transmilli səviyyəyə qaldırılması təklif edilir. Bildiyiniz kimi, indi ittifaqa daxil olan hər bir dövlətin veto hüququ var. Təklif edilir ki, bəzi məsələlərdə veto hüququ ortadan qaldırılsın. Bu da artıq suverenliyin mahiyyətcə Moskvaya verilməsi deməkdir.Bu isə hər kəsin qorxduğu imperiyanın yenidən bərpası istiqamətində atılan addım kimi qəbul edilir. Sözsüz ki, həmin proses də ABŞ tərəfindən diqqətlə izlənilir.\nƏvvəldə qeyd etdiyim kimi, strateji planda dəyişiklik olmasa, geopolitik vektorun istiqaməti dəyişməsə. Rusiya məsələsi 2021-ci ildən başlayaraq gündəmə daşınacaq. 2020-ci il isə buna hazırlıq ili olacaq. Həm də nəzərə alınmalıdır ki, ortada koronavirusun Çin iqtisadiyyatına vurduğu zərbə və bu zərbənin də qlobal iqtisadiyyata təsiri məsələsi var. Qısa müddətdə Çinin neft idxalı 20 faiz azaldı və bu da dünya bazarında neftin qiymətinin kəskin formada ucuzlaşmasına səbəb oldu. Təsəvvür edin ki, bu vəziyyət davam edərsə və Çində iqtisadi böhranla nəticələnərsə, bütünlükdə dünyada iqtisadi böhran sürətlənəcək. Onsuz da ekspertlər 2021-2023-cü illərdə dünya iqtisadi böhranını gözləyirlər. Ola bilsin ki, proses daha da tezləşsin.\nBütün bunlar bir tərəfdən Rusiyanın bir neçə müharibəyə cəlb edilməsinə gətirib çıxaracaq ki, artıq cəlb edilib də. Digər tərəfdən də Rusiyanın əsas gəlir mənbəyi olan enerji daşıyıcılarının qiymətinin dünya bazarında ucuzlaşması müşahidə edilir. Başqa sözlə, Rusiyanın xərclərini kəskin şəkildə artırmaq və gəlirlərini azaltmaq strategiyası yürüdülür. Hansı ki, bu strategiya SSRİ-nin dağılması prosesində uğurla tətbiq edilib. Məsələn, zənn edirəm ki, Əfqanıstan müharibəsi yenə də gündəmə gələ bilər.\n– Yəni Rusiya yenidən Əfqanıstanda müharibəyə qoşula bilər?\n-Bəli. Hesab edirəm ki, bunu da diqqətdə saxlamaq lazımdır. Yəni, Əfqanıstan məsələsini. Onu da vurğulayım ki, artıq mətbuatda da Rusiyada gizli müharibəyə hazırlıq getdiyinə dair fikirlərə rast gəlinir. Mütəxəssislər müharibəyə hazırlığın hansı istiqamətlə bağlı olduğu haqda baş sındırır. Bir çox mütəxəssislər isə Əfqanıstan istiqamətinə işarə edir. Bu da realdır.\n– Əfqanıstana hansı əsasla daxil olmaq olar?\n– Burada dünya güclərinin izlədiyi strategiya tətbiq olunacaq. Hara xarici müdaxilə etmək istəyirlərsə, ilk öncə oraya terrorçular istiqamətləndirilir, sonra da terrorla mübarizə adı ilə həmin əraziyə müdaxilə olunur.Yəni İŞİD, Əl-Kaida, yaxud Hizbllah da ola bilər. Bu, artıq texniki məsələdir və qeyd etdiklərimin baş verməsi mümkündür.\nAna səhifəyə qayıt Baxış: 1 270 Tarix: 8-02-2020, 14:02\n“Ermənistan tamamilə Rusiyanın strateji nəzarəti altındadır”\n“Qərb ölkələri ilə Rusiya-Çin tandemi arasında toqquşmalar daha da güclənəcək” –Sülhəddin Əkbər


Metodiki is 2011-2012 (Windows emeliyyat sistemi) | elnarabdullayeva\nby elnarabdullayeva in Metodiki is\nBAKI SƏNAYE-PEDAQOJİ KOLLECİ\n“Informatika,kompüter texnologiyası və EHM ” fənn birləşməsi komissiyası\nFənn: Əməyin mühafizəsi və təhlükəsizliyi\nMövzu: Windows əməliyyat sistemi\nMüəllim: Abdullayeva Elnarə\nF.B. K.S. Rüstəmova.G.A\nDərsin gedişinə dair metodiki işləmənin\nDərsin mövzusunun qısa xarakteristikası.\nMüəllimin dərsə hazırlaşması və dərs planı.\nKeçmiş mövzu üzrə tələbələrə suallar.\nYeni mövzunun izahı.\nYeni mövzunun möhkəmləndirilməsi.\nEvə verilən tapşırıq.\nBildiyimiz kimi kompüter əməliyyat sistemi olmadan işə düşə bilməz.Yarandığı vaxtdan bu günə qədər bir cox əməliyyat sistemləri meydana gəlmişdir.Misal olaraq MS DOS,Windows,Unix,Linux,Mac Os və.s əməliyyat sistemlərini göstərmək olar.İlk zamanlarda MS DOS əməliyyat sistemindən istifadə edilmişdir.Zamanin tələbinə uyğun olaraq MS DOS öz yerini Windows əməliyyat sisteminə vermişdir.Biz hal-hazirda bu əməliyyat sisteminin xüsusiyyətləri,növləri,üstünlükləri haqqında danışacağıq.\nDərsin məqsədinin qısa xarakteristikası\nƏməyin mühafizəsi və təhlükəsizliyi fənni tək Windows əməliyyat sistemi haqqında deyil,həmçinin kompüterin daxilində baş verən proseslər haqqında,kompüterin yerinin təyin edilməsi,quraşdırılması,təhlükəsizliyi və.s haqqında məlumat verir. Bildiyimiz kimi kompüter əməliyyat sistemi olmadan işə düşə bilməz.Yarandığı vaxtdan bu günə qədər bir cox əməliyyat sistemləri meydana gəlmişdir.Misal olaraq MS DOS,Windows,Unix,Linux,Mac Os və.s əməliyyat sistemlərini göstərmək olar.İlk zamanlarda MS DOS əməliyyat sistemindən istifadə edilmişdir.Zamanin tələbinə uyğun olaraq MS DOS öz yerini Windows əməliyyat sisteminə vermişdir.Biz hal-hazirda bu əməliyyat sisteminin xüsusiyyətləri,növləri,üstünlükləri haqqında danışacağıq.\nBildiyimiz kimi əməliyyat sistemi kompüterin mühüm bir hissəsini təşkil edir.Bu gün biz əməliyyat sisteminin digər bir növü olan Windows əməliyyat sistemi haqqında danışacağıq.\nDərsin elmi – nəzəri, metodik və pedaqoji səviyyəsinin yüksəldilməsi onun təlim – tərbiyə imkanlarından səmərəli istifadə edilməsi müəllimin öz fənnini necə bilməsindən asılıdır. Müəllimin dərsə hazırlığı mərhələlərlə getməlidir. Hər bir müəllim daima yeni materialları izləməli,ilboyu proqrama daxil olmuş mövzuları nəzərdən keçirməlidir.\nDərsin təşkili zamanı əyani vəsaitlər hazırlamalı, tələbələrdə dərsə maraq oyatmalıyam. Tələbələrdə axtarıcılıq, tapmaq, anlamaq, ümumiləşdirmələr etmək üçün düşünməyi, təfəkkür fəaliyyətinə geniş meydan verməyi tələb edir. Dərsin problemli təşkili tələbənin zehni fəaliyyətini gücləndirir, onlarda axtarış tələbatı və müstəqil işləmək meyli və bacarıqlarının yaradılmasını təmin edir. Kompyuterlərdən, displeylərdən istifadə təlimin həyatla əlaqəsinin daha da möhkəmləndirilməsi tələbənin fasiləsiz təhsilinə üstünlüyün verilməsi, elm və texnikanın nəaliyyətlərindən istifadə olunması və s. dərsin təşkilinin mühüm amillərdəndir.\nBunların sayəsində tələbələrin hərtərəfli fəallığı təmin edilir. Onların təfəkkürü, idrak qabiliyyətləri inkişaf etdirilir.\nKEÇMİŞ MÖVZU ÜZRƏ TƏLƏBƏLƏRƏ SUALLAR\n1.Proqram təminatı nədir?\n2.Proqram təminatı neçə hissədən ibarətdir?\n3.Əməliyyat sistemi nədir?\n4.Əməliyyat sistemi hansı proqram təminatına daxildir,\n5.İlk əməliyyat sistemi hansi olmuşdur?\n6.MS DOS əməliyyat sisteminin xüsusiyyətləri hansılardır?\n7.Əməliyyat sistemi olmadan kompüter işləyə bilərmi?\n8.Örtük proqram nədir?\n9.Ən geniş yayılmış örtük proqram hansıdır?\nWindows əməliyyat sistemi bu gün fərdi kompüterlərdə ən çox istifadə edilən bir sistemdir. Sistemin çox yayılmasının səbəbi imkanlarının genişliyi və istifadəsi üçün rahat işləmə imkanı yaratması, yəni rahat qrafiki interfeysli, çoxməsələli əməliyyat sistemidir.\nMicrosoft firması 1981-ci ildə MS DOS 1.0 əməliyyat sistemini buraxaraq İBM (İnternational Business Machines – Beynəlxalq Ticarət Maşınları) firmasının istehsalı olan PC-lər üçün qrafik mühitinin yaradılması üzərində işə başlayaraq 1-ci mərhələdə İnterface Manager proqramını yaradır. Sonra Windows 1.0 və Windows 1.0 əməliyyat sistemlərini yaradır.\nWindows ƏS-nin yaranması sistem mühiti və burada işləmə qaydasını dəyişməyə imkan verdi. Qrafiki interfeysin yaranması istifadəçini çoölu sayda əmrlər strukturunu öyrənməkdən və mürəkkəblikdən azad etdi. Windows ailəsinin əsas üzvləri Windows-95/98/2000, Windows NT, Windows XP əməliyyat sistemləridir. Windows-95 ƏS ABŞ-da Microsoft firması tərəfindən yaradılmaqla və ardıcıl təkmilləşdirilməklə 1998-ci ildə Windows -98, 2000-ci ildə Windows-2000 və s. versiyaları, sonralar WindowsNT, Windows XP yaradıldı. Windows-95 ƏS yaranarkən ilk öncə istifadəçilər tərəfindən soyuq qarşılansa da 90-cı illərdən sonra kompüter dünyasının Windows-a olan münasibətini dəyişdi.\n1998-ci ildə yaradılan Windows-98 ƏS çox geniş istifadəçi auditoriyasına malik olmaqla 10 il müddətində aktuallığını qoruyaraq öz yerini Windows -2000 ƏS –nə vermişdir.\nYeni yaradılan Windows 2000 əməliyyat sisteminin fərqli xüsusiyyətləri onun Microsoft Office 97 və Office 2000 tətbiqi proqramları ilə sıx inteqrasiya etməsi, digər firmalar tərəfindən yaradılmış proqramlarla işləyə bilməsi və istifadəçiyə İnternetdən sürətli və səmərəli istifadə etmək imkanı verməsidir. Windows 2000 əməliyyat sistemləri ailəsi dörd proqram məhsulundan təşkil olunub:\nMicrosoft Windows 2000 Professional – stolüstü və mobil kompüterlər üçün nəzərdə tutulan baza əməliyyat sistemidir;\nMicrosoft Windows Server – çoxməqsədli yeni nəsil şəbəkə əməliyyat sistemidir. Əməliyyat sisteminin tərkibinə daxil olan çoxlu sayda İnternet və Web-tətbiqi proqramların yaradılmasına imkan verir.\nMicrosoft Windows Advanced Server –server əməliyyat sistemi olmaqla klasterli sistemlərin yaradılmasına və böyük tutumlu verilənlər bazasının səmərəli quraşdırılmasına imkan verir.\nMicrosoft Windows Data Center Server – yeni, olduqca güclü server əməliyyat sistemidir.\nYeri gəlmişkən qeyd edək ki, Window-ingiliscə pəncərə, Windows – isə pəncərələr mənasındadır. Yəni ekranda müxtəlif əməliyyatlar yerinə yetirən çoxlu sayda proqramları əks etdirən pəncərələr açmaq və rahat işləmək mümkündür. Windows əməliyyat sistemi DOS üzərində təkmilləşdirilərək böyük miqdarda yeni imkanlara malik olmaqla proqramistlər üçün çox sərfəli bir əməliyyat sistemidir və İBM seriyalı fərdi kompüterlərdə istifadəyə əsaslanmışdır. Windows ƏS –nin Microsoft firmasından asılı olmayaraq bir neçə versiyaları da olmuşdur, o cümlədən Parawin (Paragraph firması) rus versiyası. Burada Windows-un ingiliscə olan sorğuları rus dilində işıqlandırılır. 1993-cü ildə Microsoft firması özü rus versiyasını yaratdı, hansı ki, MDB məkanında bu versiyadan geniş istifadə olunur.\nHal-hazırda müxtəlif əməliyyatlar sistemi vardır. Bunlardan geniş yayılmışları Microsoft firmasının hazırladıqları MS-DOS, Windows-95, Windows-NT, Windows –98, Windows Me, Windows 2000, Windows 2002, Windows XP.\nKompüter işə düşərkən ekranda yüklənməni göstərən “qum saatı”-nın təsviri yox olduqdan sonra mouse-un təsvirini hərəkət etdirə biliriksə və “pusk” düyməsinin üzərinə gəldikdə “naçnite rabotu s najatiə s gtoy knopki” şərhını oxuduqda mouseun sol düyməsini həmin “pusk” üzərində sıxaraq Windowsun baş menyusunu açırıq.\nKompüter yaxud Windows aləminə “səyahət” buradan başlayır (Ekranda müxtəlif fon olmasının işə aidiyyatı yoxdur).\n«Proqrammı» bəndində Windows ƏS-nin gücünü əks etdirən proqramların siyahısı yerləşir.\n«İzbrannoe» bəndində xüsusi seçilmiş papkalar yerləşir.\n«Dokumentı» bəndində əməliyyat yaddaşa çağrılmış son faylın siyahısı yerləşir ki, buradan həmin fayla birbaşa müraciət etmək olar.\n«Nastroyka» bəndində kompüterin və ya Windowsun sazlanması ilə bağlı imkanlar yerləşdirilmişdir.\n«Nayti» bəndində kompüterdə və ya internetdə fayl axtarışını təmin edən imkanlar yerləşdirilmişdir.\n«Spravka» bəndində Windowsun və kompüterin bütün sistem komponentlərinə dair məlumat almaq imkanları yerləşdirilmişdir.\n«Vıpolnit» bəndində birbaşa icra olunma (exe tipli və ya sazlanma ilə bağlı) imkanlar yerləşdirilmişdir.\n«Zaverşenie seansa» cari proqramın işinin sona çatdırılması ilə bağlı sorğu yerləşdirilmişdir.\n«Zaverşenie rabotı» kompüterin işinin sona çatdırılması ilə bağlı sorğu yerləşdirilmişdir.\nİstifadəçinin qrafik interfeysi. – Windows-un istifadəçi interfeysi monitorun qrafiki rejimindən istifadə edir. İstifadəçinin yeni qrafik interfeysi monitor ekranında yerləşən “pəncərələr” sistemindən ibarət olub, kompüterin işini idarə etmək üçün çox sayda müxtəlif qrafiki obyektlərdən ibarətdir.\nWindows mühitində çoxlu sayda obyektlər –fayl sistemli obyektlər, qrafik interfeysli obyektlər və s. mövcuddur.\nWindows obyekyönlü proqramlaşdırma texnologiyasına əsaslanmışdır. Bu texnologiyaya görə istifadəçiyə fraqmentləri müxtəlif mühitlərdə hazırlanmıç sənədlər təşkil etməyə imkan verir. Windows obyektləri ilə tanışlığa onun baza obyektləri olan fayl, qovluq, tətbiqi proqram və sənəd obyektləri ilə tanışlıqdan başlayaq.\nObyekt-fayl. Fayl dedikdə məntiqi əlaqəli verilənlər və proqramlar toplusu olmaqla xarici yaddaçda müəyyən ada malik sahə başa düşülür.\nFayl sistemi – konkret fayla daxil olma imkanını yaradır və yeni fayl yazıldığı halda boş yer tutmağa icazə verir. Windows-98-də FAT16, FAT32 (Fale Allocation Table-disk sahəsində klasterlərin vəziyyətini təsvir edən cədvəl) sistemlərindən istifadə edilir. Bu sistem fayllarda saxlanılan informasiyanın fiziki diskə yazmaq sxemini təyin edir. Windows mühitində istənilən fayl unikal ada malik olan obyekt kimi qıbul edilir. Fayla saxlanılacaq informasiyanın məzmununa uyğun ad verilməsi məsləhətddir.\n“Svoystva” əmrini seçməklə Faylın aşağıdakı xüsusiyyətlərə baxaq:\n– faylın tipi;\n– faylın disk sahəsindəki həcmini göstərən ölçüsü;\n– faylın yarandığı tarix və vaxt;\n– faylda aparılan sonuncu dəyişikliyin tarixi və vaxtı;\n– faylın atributları (arxiv faylı, ancaq oxumaq üçün fayl, gizlədilmiş fayl, sistem faylı.\nFayl üzərində əməliyyatlar aşağıdakılardır:\n– fayl yaratmaq;\n– faylı açmaq;\n– faylı arxivləşdirmək;\n– faylı köçürmək;\n– faylı kəsmək;\n– faylı silmək;\n– faylın adını dəyişmək;\n– faylın xüsusi nişanını yaratmaq;\nObyekt – qovluq. Windows fayl sisteminin digər vacib obyekti qovluqdur. Windows qovluğu kargüzarlıq işində sənədlərin saxlanıldığı adi qovluq rolunu oynayır. Bunun vasitəsilə sənədlərin nizamlanması yerinə yetirilir. Windows-un qovluq anlayışı MS DOS əməliyyat sistemində olan kataloq anlayışı ilə eynidir. Windows mühitində “qovluq” termini daha geniş mənada istifadə edilərək “obyektlər ambarı” da adlanır.\nQovluğun da xassələrini öyrənmək üçün eynilə “Svoystva”əmrini seçməklə aşağıdakıları müəyyən edə bilərik:\n– Qovluğun adı və qovluğun standart nişanı;\n– Obyektin tipi;\n– Qovluğun yerləşdiyi və ona müraciət yolunu göstərən digər qovluğun adı;\n– Faylların və qovluqların həcmlərinin cəmini göstərən digər qovluğun adı;\n– Qovluqda saxlanılan altqovluqlar və faylların miqdarı;\n– Faylın yaranma tarixi və vaxtı;\n– Qovluğun atributları: ancaq oxumaq üçün, arxiv üçün, gizli, sistem faylı. Obyektlərdə olduğu kimi, qovluqlar üzərində də fayllar üzərində yaratmaq, silmək, ad dəyişdirmək, digər yerdə surət çıxarmaq və s.\nWindows mühitndə xüsusi təsvir vasitəsi (yarlık). Windows mühitində xüsusi təsvir vacib anlayışlardan biridir. O, sol tərəfdə qara ox olan nişanla təsvir edilir. Xüsusi təsvir –hər hansı bir obyektə istinad olub, onun olduğu yeri göstərən ikinci (əlavə) təsviridir.\nXüsusi təsvir üzərində olan əməliyyatlar fayl üzərində olan əməliyyatlar kimidir.\nQovluqların ierarxik strukturu MS DOS ƏS-də kataloqların ierarxik strukturlarının təşkil olunmasına analoji olaraq, Windows-da da qovluqların strukturu təşkil olunmuşdur. Bu strukturun yuxarı səviyyəsində yeganə obyekt yerləşir ki, buna “işçi stol” deyilir. II səviyyədə işçi stolda standart obyektlər “Moy kompğöter”, “Moi dokumentı”, “Korzina” qovluqları aiddir.\nƏsas anlayışlar. Kompüterdə informasiyanın emal olunan işləri ilə insan məşğul olduğu sahələrdə “interfeys” terminindən geniş istifadə olunur. İngiliscə “xarici sifət” mənasındadır.\nİnterfeys – vasitələr və qaydalar toplusu olub, qurğuların, proqramların və insanın bir-birilə qarşılıqlı əlaqəsini təmin edir.\nİnterfeysin növləri: istifadəçinin interfeysi, intellektual interfeys, insan-maşın interfeysi, proqram interfeysi və s.\nİstifadəçi interfeysi 2 cür olur: simvol interfeysi və qrafiki interfeys.\nSimvol interfeysi– videosistem mətn rejimində işləyən zaman istifadə olunur. Monitorun ekranına informasiya ardıcıl simvollar şəklində daxil edilir.\nQrafiki interfeys – videsistem qrafik rejimdə işləyə bilən zaman meydana gəlir. Bu halda informasiya monitorun ekranına nöqtə -nöqtə şəklində çıxarılır.\nQrafiki interfeys obyektləri –pəncərələr. İstifadəçinin qrafiki interfeysinin əsasını təşkil edən və yaxşı düçünülmüş pəncərələr sistemi və digər qrafik obyektləri təşkil edir.\nPəncərə – monitorun ekranında haşıyələnmiş düzbucaqlı sahə olub, burada proqram, sənəd, məlumat təsvir edilir. Pəncərə o zaman aktiv olur ki, istifadəçi onunla işləyə bilir.\nPəncərələr aşağıdakılardır: tətbiqi proqramlar və sənədlər pəncərələri, dialoq pəncərəsi, gizlədilmiş pəncərələr, əmrlər düymələri, seçmə düyməsi, çeviricilər, siyahılar sahəsi, mətn sahələri, işçi stolunun təyinatı.\nVerilənlərin mübadiləsi. “Windows” konsepsiyasının yaranması ilə əlaqədar olaraq, verilənlərin mübadiləsi dedikdə, verilənlərin bir obyektdən digər bir obyektə ötürülməsi başa düşülür.\nMürəkkəb sənəd anlayışı- Windows ƏS verilənlərin elə bir mübadiləsi mexanizmini təmin edir ki, bunun vasitəsilə istənilən tətbiqi proqram öz sənədi daxilinə praktiki olaraq, istənilən verilənləri, hətta işləyə bilməyəcəyi verilənləri də daxil edə bilər. Bu universal mexanizm OLE (Object Linking and Embedding-obyekt əlaqələndirilməsi və quraşdırılması) texnologiyası əsasında təmin olunur.\nOLE –nin yaradılmasına səbəb, müxtəlif tip verilənlərdən sənədlərin tərtib edilməsi olmuşdur. Bir neçə versiyası mövcuddur (Məs. OLE 2.0). OLE texnologiyası Windows tətbiqi proqramların hamısının yox, yalnız mürəkkəb sənədlərin işlənməsi üçün lazım olan tətbiqi proqramları nəzərə alır.\nOLE –də verilənlərin mübadiləsi bir neçə variantda həyata keçirilir:\nObyektin yerləşdirilməsi (obyekt qəbuledici- sənəddə yerləşdirilir), obyektin əlaqələndirilməsi (sənədə istinad edilir), obyektin daxil edilməsi (sənədin özü yerləşdirilir).\nMüxtəlif tipli verilənlərə malik sənəd heç də adi sənəddən fərqlənmir. Bu sənədə mürəkkəb və ya inteqrasia olunmuş sənəd deyilir.\nVerilənlərin mübadiləsində mouse vasitəsilə də surət çıxartmaq, dəyişdirmək və s. işləri yerinə yetirmək olar.\nBufer vasitəsilə verilənlərin mübadiləsi. Bu virtual yaddaşın bir hissəsindən verilənlərin mübadiləsi zamanı yığıcı məntəqə kimi istifadə edilir.\nYENİ MÖVZUNUN MÖHKƏMLƏNDİRİLMƏSİ.\nBu gün biz əməliyyat sisteminin nə olduğunu hansı proqram təminatına aid olduğunu,nə kimi rolu olduğunu bir daha öyrəndik.Ən əsası əməliyyat sisteminin ilk yarandığı dövrdən bu günə kimi istifadə olunan növləri haqqında,hal-hazirda təhsil sahəsində istifadə olunun növü,onun xüsusiyyətləri,üstünlükləri,necə istifadə edilməsi haqqında müəyyən məlumatlar verildi.\nC.Симонович Е.Г.Евсеев «Практическая информатика»\nC.Симонович Т.Е.Евсеев «Вы купили компютер»\nVerilmiş icmaldan,elektron materiallardan istifadə edərək mövzunu daha dərindən mənimsəmək.\nPrevious Movzu-teqvim plani(Alqoritm nezeriyyesi)


İlham Əliyev Xətai rayonunda yol təmirinə 10,05 milyon manat ayırdı\nTofiq Yaqublu azadlıqda: ev dustaqlığına buraxıldı\nAzərbaycanda daha 117 nəfər koronavirusa yoluxdu, ölü sayı 572-yə yüksəldi\n19 sentyabr 2020-ci il şənbə\n14:44 26-01-2020 | 630\nAzərbaycanda yanvarın 27-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb.\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən YeniAvropa-ya bildirilib ki,Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacağı gözlənilir. Şimal-qərb küləyi gündüz mülayim cənub-qərb küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanın temperaturu gecə 1-4°, gündüz 7-10° isti təşkil edəcək.\nNaxçıvan Muxtar Respublikasında hava əsasən yağmursuz keçəcək. Qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturunun gecə 5-10°, dağlıq ərazilərdə 12-14° şaxta, gündüz 2-7° isti olacağı proqnozlaşdırılır.\nYuxarı Qarabağ: Xankəndi, Şuşa, Xocalı, Xocavənd, Qubadlı, Zəngilan, Laçın, Kəlbəcər, Daşkəsən, Gədəbəy rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək, gecə və səhər bəzi yerlərdə duman olacağı ehtimalı var. Qərb küləyi ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 3-8° şaxta, gündüz 0-5° isti olacağı bildirilir.\nGəncə şəhərinin, Qazax, Goranboy, Tərtər, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək, gecə və səhər saatlarında duman olacaq. Qərb küləyi ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturu gecə 0-4° şaxta, gündüz 5-10° isti təşkil edəcək.\nBalakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ, İsmayıllı, Ağsu, Şamaxı, Siyəzən, Şabran, Xızı, Quba, Xaçmaz, Qusar rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək, gecə və səhər saatlarında duman, şərq rayonlarında yağıntılı olacağı ehtimalı var. Qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 0-5° şaxta, gündüz 3-8° isti,\ndağlarda gecə 8-13° şaxta, gündüz 2° şaxtadan 3°-dək isti olacaq.\nMərkəzi, Aran: Mingəçevir və Şirvan şəhərlərinin, Yevlax, Göyçay, Ağdaş, Kürdəmir, İmişli, Ağcabədi, Beyləqan, Sabirabad, Biləsuvar, Saatlı, Hacıqabul, Salyan, Neftçala rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək, gecə və səhər saatlarında duman olacağı ehtimal edilir. Qərb küləyi ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 3° şaxtadan 2°-dək isti, gündüz 6-11° isti olacağı proqnozlaşdırılır.\nMasallı, Yardımlı, Lerik, Lənkəran, Astara rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək, dağlarda duman olacaq. Şimal-şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 1-4°, gündüz 7-10° isti, dağlarda gecə 0-4° şaxta, gündüz 2-6° isti olacağı ehtimal edilir.\nTürkiyədə koronavirusdan daha 62 nəfər öldü\nElza Seyidcahan:“Pulla diplom alıb, not bilmir, amma universitetdə dərs deyir”\nQazaxıstan koronavirusa qarşı yerli peyvəndinin sınaqlarına başlayıb\nAzərbaycan “Azəri-Çıraq-Günəşli”dən 146 milyard dollar gəlir əldə edib\nSabahdan Bakı metrosu fəaliyyətini dayandırır\nPrezident Şahin Mustafayevə yeni vəzifə verdi\nApelyasiya Məhkəməsi Eldar Həsənovun şikayətinə baxdı və...\nRamiz Mehdiyevin nəvəsinin qalmaqallı toyundan yeni görüntülər\n“Qarabağ”ın UEFA Avropa Liqasındakı rəqibi bəlli oldu\nSinoptiklərdən güclü külək xəbərdarlığı\nAzərbaycanda daha 117 nəfər koronavirusa yoluxdu, 1 nəfər öldü\nAİ -Azərbaycan strateji tərəfdaşlıq münasibətləri müzakirə olunub\nAtasının avtomobilini cəmi bir günlük oğurlaya bildi\nEmin Ağalarov üçüncü dəfə Nəcməddin Sadıkovun qızı ilə nişanlandı\nAnar Kərimov fəxri adların verilməsi ilə bağlı dünən dediyini bu gün təksiz etdi\nSabah Bakıda 26° isti olacaq, bölgələrdə yağış yağacaq,şimşək çaxacaq. dolu düşəcək\nDahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anılıb\nMilli Məclisin Səhiyyə komitəsinin iclası keçirilir


Uşaqların məktəbdə təklənməsi - Səbəblər və fəsadlar\n9 Yanvar 2019 18:31\n0 Şərh Baxış: 1 065\nOğlum, demək olar ki, bütün sinif yoldaşları tərəfindən təklənib. Təsəvvür edirsiniz, 30 sinif yoldaşı onu lağa qoyub, imkan düşsəydi, təpikləyə də bilərdilər. Mənim övladım xəstəliklərə həssasdır, fiziki baxımdan zəifdir, ona görə onların cavabını verə biləyib, bütün bunlara dözməli olub. Beləcə, düz iki il dözüb - altı və yeddinci siniflərdə oxuyanda, məni kədərləndirmək istəmirdi, ona görə də olanları məndən gizli saxlayıb.\nÖvladımı təkbaşına böyüdürəm, uşağın hələ üç yaşı olanda atası bizi ataraq, başqa ölkəyə köçüb. Səhərdən axşama kimi işdə oluram, ona görə də məktəbə nadir hallarda baş çəkirəm. Bir gün iş o həddə çatdı ki, evə çantasız gəldi, sinif yoldaşları onun çantasını gizlətmişdi.\nMəcbur olub hər şeyi mənə danışdı. Oğlumu təkləyib ələ salmalarının əsas səbəbləri onun fiziki baxımdan zəif olması, ailəmizin maddi vəziyyəti və onun heç bir müasir smartfon və ya planşetə sahib olmaması idi.\nDanışdıqlarım Bakının mərkəzi məktəblərindən birində baş verib. Oğlumu evin yanında yerləşən məktəbə köçürməli oldum. İndiki sinifi əvvəlki ilə müqayisədə sadədir. Bu il məktəbi bitirir, özünü yaxşı hiss edir və artıq onu təkləyən yoxdur, həmin acı xatirələr keçmişdə qalıb...\nMilli.Az media.az-a istinadən xəbər verir ki, bu xoşagəlməz halla bağlı zərərçəkən yeniyetmənin anası Samirə Kazımova danışıb.\nTəklənmə və ya bir çox dillərdə tədricən ümumişlək ifadəyə çevrilən "bullinq"ə faktiki olaraq hər bir məktəbdə rast gəlmək olar.\nValideyn övladının "bullinq"ə məruz qaldığını necə anlasın və sinif yoldaşları tərəfindən təklənən övladına necə yardım etsin?\nHəkim-psixiatr Əziz Mustafayevin sözlərinə görə, son zamanlar Azərbaycan məktəblərində "bullinq" hallarının sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb.\n"Təkcə ötən ay ərzində övladları sinif yoldaşları tərəfindən təklənən səkkiz valideyn müraciət edib. Apardığım müşahidələrə görə, belə halların sayı artır, bu isə onunla əlaqədardır ki, əksər məktəblərdə çox zəif psixoloqlar işləyir, onlar belə halların meydana gəldiyi ərəfədə problemi həll edə bilmir. Üstəlik, müasir dünyada valideynlər həddindən artıq məşğul olur, uşaqlarının dərdini dinləmək, problemlərini öyrənmək üçün onlara lazımınca vaxt ayıra bilmir.\nDigər yandan "bullinq" problemi "cavanlaşır". Bu yaxınlara qədər "bullinq" halları yeniyetməlik dövründə müşahidə olunurdusa, bu gün belə hallarla ibtidai məktəblərdə də rastlaşmaq olar. Valideynlər gərək uşağın davranışındakı şübhəli dəyişiklillərə fikir versin.\nİştahın pozulması, yuxu ilə bağlı pozuntular, özünəqapanma, bütün bunlar uşağın məktəbdə sinif yoldaşları ilə münasibətlərində problemlərinin olduğuna işarə edə bilər. "Bullinq" faktı təsdiqini taparsa, problemi mütləq həll etmək lazım gəlir. Uşağı mütəxəssisə göstərmək vacibdir, ona görə ki, uşağın məsxərəyə qoyularaq təklənməsi dərin mənəvi yaralar qoya bilər və hətta intihara yol aça bilər", - deyə A.Mustafayev bildirib.\n"Etibarlı gələcək" təşkilatının icraçı direktoru Kəmalə Haşımovanın dediyinə görə, adətən, sinifdə "bullinq" bir yeniyetmənin təşəbbüsü ilə başlayır. O, daha çox sinif yoldaşının ona qoşularaq bir uşağı təkləməsini istəyir.\n"Belə uşaqlar, adətən, problemi ailələlərdən çıxır; müntəzəm olaraq məişət zəminində münaqişələrin, uşaqlara qarşı zorakılıq hallarının yaşandığı ailələrdən çıxır. Nəticədə, bu neqativi çıxarmaq üçün uşaq özünə sinifdə şikar axtarır.\n"Bullinq" qurbanları, adətən, xəstəliklərə həssas olan, fiziki baxımdan daha zəif uşaqlar olur. Həmçinin, aztəminatlı ailələrdən çıxan uşaqlar tez-tez sinif yoldaşları tərəfindən lağ obyektinə çevrilir; məsələn, daha kasıbyana geyinənlər, bahalı smartfonları və s. olmayan şagirdlər. Bizim təşkilatda belə hallarla bağlı işlər olsa da, ölkədə "bullinq" üzrə rəsmi statistika yoxdur", - deyə K.Haşımova bildirib.\nOnun sözlərinə görə, "bullinq"ə məruz qalan uşaqlar və onların valideynləri ilk növbədə bununla bağlı sinif rəhbərini və ya məktəb rəhbərliyini məlumatlandırmalıdırlar.\n"Sonra məktəbə həm təklənən uşağın valideynlərini, həm də "bullinq"i təşkil edən uşağın valideynlərini çağırmaq lazımdır. Onlarla aparılan söhbətdə məktəb psixoloqu da iştirak etməlidir və bu toplantı sinif otağında yox, başqa bir məkanda, bağlı qapılar arxasında keçirilməlidir.\nMən dəfələrlə demişəm və bir daha təkrarlayıram ki, bütün problemlər ailədən qaynaqlanır. Ona görə də belə situasiyaya ilk növbədə valideynlər təsir göstərməlidir. Onlar tez-tez özlərini qeyri-adekvat aparırlar. Adətən, valideynlər, xüsusilə atalar sinifdə problemləri olan oğullarını dinləmək istəmirlər. Uşağına deyir, "kişi ol, xətrinə dəyənin cavabını ver". Ancaq problemə bu cür yanaşma ağır nəticələrə gətirib çıxa bilər", - deyəK.Haşımova bildirib.\nO bildirib ki, indiki şəraitdə ölkənin məktəblərində inklüziv təhsil mümkün görünmür, çünki fiziki və ya səhhəti ilə bağlı problemləri olan uşaqları potensial "bullinq" qurbanlarıdır.\n"Bu gün hər şeydən əvvəl pedaqoq və valideynlərlə işləmək lazımdır. Onlar uşaqlara bu dünyada hər şeyin pulla ölçülmədiyini və zəiflərin xətrinə dəyməyin yolverilməz olduğunu aşılamalıdırlar", - deyə K.Haşımova qeyd edib.\nAzərbaycanın Təhsil Nazirliyindən bildiriblər ki, məktəbdə uşağın təklənib məsxərəyə qoyulması kimi hal baş verdikdə, məktəb psixoloqu buna dərhal reaksiya verməyə və problemi həll etməyə borcludur. Nazirliyinin nümayəndəsinin sözlərinə görə, bununla belə, heç də bütün "bullinq" hallarını vaxtında aşkarlamaq olmur. Uşaqların sayı çox olduğundan onların hamısına nəzarət etmək asan məsələ deyil.\n07:44 8 074 Açıq-saçıq şəkilləri həkimin başına iş açdı - Mentalitetə ziddir - FOTO\n15 İyun 23:47 6 569 Azərbaycanlı müğənni iki ay sonra yenidən toy etdi\n11:06 5 411 Gənc qız sevgilisi ilə öpüşəndən dərhal sonra öldü - ƏCAİB SƏBƏB\n00:01 5 264 Günün qoroskopu: Xırda səhvlər və yarımçıq işlərə yol verməyin\n15 İyun 20:25 5 159 Bakirə qız necə hamilə qala bilər? - TARİXİN SUALI\n05:30 5 125 Dünyanın ən seksual qadını seçildi - FOTO\n15 İyun 23:46 5 082 “Yaşlandıqca qadına ət lazımdır” - Röya\n12 İyun 15:02 53 996 Xalq artisti səhnədə anasının ölüm xəbərini aldı: hönkür-hönkür ağladı - VIDEO - FOTO\n12 İyun 10:25 25 660 Qadın lüt şəklini sevgilisi əvəzinə, səhvən şirkətə göndərdi - FOTO\n13 İyun 15:05 21 322 Əməkdar artist yoldaşına XƏYANƏT EDİB: Maşını saxladım, qızlar tələbə idi - FOTO\n13 İyun 18:42 20 406 Roza sinəsini əli ilə gizlətməyə çalışdı - FOTO\n13 İyun 20:09 18 499 Həyat yoldaşından ayrıldığı deyilən Aynur Dadaşova ilk dəfə danışdı: O səhvi etməməli idi...


Xəbərlərin siyahısı: 12.05.2015 » YeniSumqayit.az - Sumqayıt xəbərləri, maraqlı xəbərlər, yeniliklər vs...\nSumqayıtda Təcrübə Proqramı keçiriləcək\nSumqayıt şəhərində Təcrübə Proqramı keçiriləcək. Təcrübə müddəti: 3 ay\n"Azərbaycan dəmir yolu nəqliyyatının inkişafı” Dövlət proqramı çərçivəsində "Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC İsveçrənin Stadler şirkətindən Bakı-Sumqayıt dəmir yolu xətti üzrə sərnişindaşımanı həyata keçirəcək beş ədəd ikimərtəbəli elektrik qatarı alıb və onlar yaxın günlərdə Bakıya gətiriləcək. Bunu\nBu qızı bütün Azərbaycan axtarır\nMayın 6-da Sumqayıt şəhərində 9-cu sinif şagirdi olan, 1999-cu il təvəllüdlü Abdullayeva Jalə Fərəc qızı məktəbə getmək adıyla evdən çıxıb və bir daha geri qayıtmayıb. Araşdırma zamanı məlum olub ki, qız qaçırılıb. Onun tapılması istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir. Hazırda\nSumqayıt məktəbliləri üçün "Futbol və Sağlam Həyat" layihəsinə start verilib. Layihə "Kapital Bank" ASC, "Paşa Həyat Sığorta" ASC-nin sponsorluğu, Təhsil Nazirliyi, Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti, Sumqayıt Şəhər Təhsil Şöbəsi, AFFA-nın dəstəyi, "Azərikimya" İB və "Sumqayıt" Futbol Klubunun\nMayın 9-da Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 70 illik yubileyi münasibəti ilə ölkəmizin müxtəlif şəhər və qəsəbələrində bayram tədbirləri keçirilib. "YeniSumqayit.az"ın Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinə istinadla verdiyi xəbərə əsasən, müdafiə nazirinin təsdiq etdiyi plana əsasən əvvəlcədən\nIDEA İctimai Birliyinin "Uğura gedən yol” layihəsi çərçivəsində növbəti görüş təşkil olunacaq. Görüş 20 may 2015-ci il tarixində IDEA İctimai Birliyinin Resurs Mərkəzində baş tutacaqdır. Görüş zamanı Heyvanları Müdafiə Cəmiyyətin sədri Azər Qarayev iştirakçılara peşəkar


26 Oktyabr 2021 10:18\n- Ərdoğanın Qarabağa ilk səfərində (15 iyun) müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi imzalandı və bəyannamə Türkiyənin Naxçıvanın qarantı olduğu kimi, Qarabağın da qarantı - bölgədə Azərbaycanın təhlükəsizliyinin zamini olması idi;\n- Şuşa Bəyannaməsinin regionda güc balansını dəyişməsinin ardınca Əliyev 7 iyul fərmanı ilə Qarabağ iqtisadi rayonunu (Xankəndi şəhəri, Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa və Tərtər rayonları) yaratdı: bu, ermənilərin yaşadığı ərazilərin Azərbaycan suverenliyi tərkibində gələcəyini müəyyənləşdirən qərardır;\n- Türkiyə lideri Xankəndinin də daxil olduğu Qarabağ iqtisadi rayonuna ilk səfəri ilə bu ərazilərdə Azərbaycan idarəçiliyinin bərpa edilməsinin alternativi olmadığını və bu prosesdə Ankaranın Bakının yanında olduğunu nümayiş etdirir: mümkün sülh sazişi masasının qurulmasından öncə bu addım Bakının əlini gücləndirəcək məqamdır, eyni zamanda, təkcə bölgədə sülhməramlı kontingentə sahib olan Rusiya üçün yox, həm də “status” məsələsini diriltmək istəyən bütün tərəflərə mesajdır;\n1. Yüklər hava limanına daha rahat şəkildə gətirilə və dəhliz vasitəsilə Türkiyəyə, o cümlədən əks-marşrut üzrə daşına biləcək;\n2. Zəngəzur dəhlizi Avropa və Asiyanı əhatə edən “Bir kəmər, bir yol” layihəsinin Orta Dəhlizi üzrə əhəmiyyətli marşrutdur: dəhlizin açılması Ankara və Bakının təkcə regionda yox, Avrasiyakı geosiyasi dəyişiklikdə əlini gücləndirəcək; Və Füzuli hava limanının istifadəyə verilməsi Orta Dəhlizdə Bakı və Ankaranın həyata keçirdiyi vacib “ev tapşırığı” hesab oluna bilər; Ərdoğanın birbaşa təyyarə ilə hava limanına enişi bunun praktiki nümayişidir;\n3. Ərdoğan və Əliyev Orta Dəhliz üzərində vacib “ev tapşırığı”nın icrası ilə Zəngəzur dəhlizinin reallaşmasında beynəlxalq mövqelərini də gücləndirir: səfərin Soçidə Ərdoğan-Putin görüşündən sonra olması da təsadüfi deyil;\n4. Və Türkiyə liderinin birbaşa Füzuliyə - hava limanına gəlişi İrana sərhəddən verilən açıq mesaj xarakteri daşıyır:\n- Tehranın Zəngəzur dəhlizinin qarşısını almaq istəyinə və alternativ layihələrinə imkan verilməyəcək;\n- Azərbaycana qarşı təhdid Türkiyəyə qarşı təhdiddir;\nFüzuli hava limanı


Səbirli olmaq İnsan hövsələsiz yaradılmışdır, hər arzusunun tezliklə həyata keçməsini istəyir. Halbuki hər iş üçün Allah qatında müəyyən edilmiş bir zaman var. Heç kim bunu önə keçirməyə və ya təxirə salmağa qadir deyil. Yəni mömin səbir etməyi bacarmalıdır. İstər elçilər, istərsə də inananlar qarşılarına çıxan çətinliklərə ölənə qədər səbir ediblər. Quranda “Rəbbin üçün səbir et” (Müddəssir surəsi, 7) hökmü bildirilmişdir. Yəni səbir etmək bir ibadətdir. Möminlərin səbri təmkinli səbirdir (Məaric surəsi, 5). Qısa dünya həyatında səbir edənlər belə müjdələnmişlər: Biz sizi bir az qorxu, bir az aclıq, bir az da mal-dövlət, insan və məhsul itkisi ilə sınayarıq. Səbir edənlərə müjdə ver. (Bəqərə surəsi, 155) Üstəlik, səbir möminlərə maddi və mənəvi qüvvət qazandıran gözəl əxlaq xüsusiyyətidir. Allah Quranda Peyğəmbərimizin (səv) dövründə cəhd edən möminlərdən 20 səbirli insanın 200 nəfəri məğlub edə biləcəyini bildirmişdir. 100 səbirli möminin isə 1000 insanı məğlub edə biləcəyini xəbər vermişdir. Bu müqayisə göstərir ki, səbir iman gətirənlərə böyük güc qazandırır: ...Əgər aranızda iyirmi səbirli kişi olsa, (kafirlərdən) iki yüzünə qalib gələr; əgər aranızda yüz (səbirli kişi) olsa, kafirlərdən mininə qalib gələr... (Ənfal surəsi, 65) Tövratda da səbrin əhəmiyyəti vurğulanmış və səbir edənlərin üstün olduqları bildirilmişdir: İgid olmaqdan səbirli olmaq yaxşıdır... (Süleymanın məsəlləri, 16: 32) Ağıllı insan səbirlidir, başqasının günahını bağışlamaq ona şərəf gətirər. (Süleymanın məsəlləri, 19: 11) Rəbbin hüzurunda sükut et, Onu səbirlə gözlə. Yolunda uğur qazanan hiyləgər insan üçün narahat olma. (Məzmur, 37: 7) Kəmhövsələ dava yaradar, səbirli münaqişəni sovuşdurar. (Süleymanın məsəlləri, 15: 18) İncildə də inananların səbirli olmaları müxtəlif izahlarla bildirilmişdir. Bunlardan bəziləri belədir: Rəbbin qulu davakar olmamalıdır. Əksinə, hamı ilə mülayim rəftar etməli, gözəl əxlaqı öyrətməyə qadir, səbirli olmalıdır. (2 Timoteyə, 2: 24) ...Tamamilə təvazökar və həlim, səbirli olub bir-birinizə məhəbbətlə... (Efeslilərə, 4: 2) ...Zəiflərə kömək edin, hamıya qarşı səbirli olun. (1 Saloniklilərə, 5: 14) Amma sonadək səbir edən xilas olacaq. (Matta, 24, 13) Bölmələr


TƏHLİL – Türk PUA-larının türk dünyasının hərbi geosiyasətində rolu – Transqafqaz\nTƏHLİL – Türk PUA-larının türk dünyasının hərbi geosiyasətində rolu\nTürkiyənin pilotsuz uçuş aparatlarının türk dünyası ölkələrinə ixracı Mərkəzi Asiya regionunda hərbi-geosiyasi əməkdaşlığın inkişafında mühüm rol oynayacaq.\nHərbi elmin və geosiyasətin təbiəti sərt məlumatlarla dəstəklənən soyuq realizmə əsaslanır. Bu baxımdan İkinci Qarabağ müharibəsindən əvvəl “türk dünyasının hərbi geosiyasəti” anlayışı ruhlandırıcı romantik idealdan başqa bir şey deyildi.\nTəbii ki, türk dünyası ölkələrinin daha çox Sovet-Rusiya silah sistemlərindən ibarət hərbi texnikasının bir gecədə dəyişdiyini və ya dəyişəcəyini söyləmək olmaz. Sovet-Rusiya strateji mədəniyyətinin Mərkəzi Asiyanın ən yüksək hərbi dairələrindəki təsiri də bir gecədə yox olmayacaq.\nDigər tərəfdən Türkiyəyə pilotsuz uçuş aparatlarının türk ölkələrinə satışı böyük üstünlük olacaq. Pilotsuz sistemlər, düzgün müdafiə texnologiyası proqramları ilə idarə edildikdə, “zamanın ruhuna” (zeitgeist) uyğun olur. Bu səbəbdən Qazaxıstana TUSAŞ Anka, eləcə də Bayraktar TB-2 pilotsuz təyyarələrinin Türkmənistan və Azərbaycana tədarükü xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.\nBəzi KİV-lər Qırğızıstanın da Bayraktar TB-2 idxalçılarından biri olmaq niyyətində olduğunu yazıblar.\nTürk dünyası ilə “xüsusi” əlaqələri olan və Türk Dövlətləri Təşkilatında (keçmiş Türk Şurası) müşahidəçi ölkə statusuna malik Macarıstan “Vestel Karayel” pilotsuz uçan aparatlarının alınmasında maraqlıdır. Çatdırılmalar tezliklə həyata keçiriləcək.\nHücum dronlarının imkanlarından ehtiyat edənlər, piyada və ya mexanikləşdirilmiş bölmələrlə müqayisədə bu platformaların məhdud birbaşa idarəetmə və tutma imkanlarını arqument kimi göstərirlər.\nDigər bir məqam isə pilotsuz uçuş aparatlarının qabaqcıl elektron müharibə imkanlarına malik subyektlərə nə dərəcədə tab gətirə biləcəyi ilə bağlıdır. Bütün bu arqumentlər müəyyən parametrlər daxilində etibarlıdır.\nTürkiyənin pilotsuz sistemlərinin inkişafı Ankaranın əlində türk ölkələrinin müdafiə və yüksək texnologiya potensialının bir növ açarı olacaq. Qırğızıstan və Tacikistan arasında sərhəd münaqişələrinin alovlanması, Ermənistan silahlı qüvvələrindəki radikal elementlərin həm Qarabağda yeni status-kvo, həm də Paşinyan administrasiyası ilə bağlı düşmən münasibəti, Əfqanıstandakı vəziyyət fonunda regional təhlükəsizliyə təhdidlər daxildir. ABŞ qoşunlarının çıxarılması və bir çox başqa risklər bu bölgədə türk PUA-larının geniş fəaliyyət sahəsinin mövcudluğundan xəbər verir.\n2010-cu il müqavilələri sayəsində müdafiə ittifaqı səviyyəsinə çatan Türkiyə ilə Azərbaycan arasında müdafiə əməkdaşlığının inkişaf modeli, daha sonra Şuşa bəyannaməsi imzalanması ilə – müdafiə inteqrasiyasının səviyyəsini sabah sözün əsl mənasında bütün Orta Asiya ölkələrinə tətbiq olunacaq, demək çətindir. Lakin “türk dünyasının hərbi geosiyasəti” anlayışı romantik ideal olmaqdan çıxıb və bunda Türkiyənin PUA-larının tədarükü əsas rol oynayıb.\nCan Kasapoğlu, İstanbul Düşüncə Mərkəzi EDAM-ın Təhlükəsizlik və Müdafiə Araşdırmaları Proqramının Direktoru\nANALİTİKA – Tarixi dönüş nöqtəsi: “Türk dünyasının 2040-cı ilə qədər konsepsiyası”


18:54 16 Iyul 2020\nAzərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Dövlət Komitəsinin sədri və sədr müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul ediblər\nDövlət Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, qəbulda Gədəbəydə müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkünlər iştirak ediblər. Müraciətlər, əsasən dövlət mənzil fonduna məxsus xüsusi təyinatlı yaşayış sahələrinin verilməsi, vahid aylıq müavinətin təyin edilməsi və məşğulluq məsələləri ilə bağlı olub. Vətəndaşlara məcburi köçkünlərin sosial problemlərinin həlli, o cümlədən mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi ilə bağlı həyata keçirilən dövlət tədbirləri haqqında ətraflı məlumat verilib. Qeyd olunub ki, Prezident İlham Əliyev məcburi köçkünlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə daim diqqət göstərir. Məcburi köçkünlər üçün yeni qəsəbələr salınır, onlara mənzillərin verilməsində ədalət və şəffaflıq təmin edilir.\nSiyəzəndə karantin rejimi qaydalarını pozaraq məclis təşkil edən gənclər cərimələnib 16:19 21.08.2019\nErmənilər azərbaycanlı smartfon istifadəçilərinin məlumatlarını ələ keçirməyə çalışır – Bu qaydalara əməl edin!16:19 21.08.2019\nBaş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat nəticəsində silahlı şəxslər saxlanılıb 16:19 21.08.2019\nKonstitusiya Məhkəməsi Palatasının növbəti iclası keçirilib16:19 21.08.2019\nBakıda və Abşeron yarımadasında havanın yağmursuz keçəcəyi gözlənilir16:19 21.08.2019\nFaktiki hava proqnozu açıqlanıb16:19 21.08.2019


“Pegasus” Azərbaycandan uçuş qiymətini və qrafikin açıqladı - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Siyasət / “Pegasus” Azərbaycandan uçuş qiymətini və qrafikin açıqladı\n“Pegasus” Azərbaycandan uçuş qiymətini və qrafikin açıqladı\nBu gün Türkiyənin aşağı büdcəli aviaşirkəti olan “Pegasus”la Azərbaycan turizm şirkətləri arasında görüş keçirilib.\nFins.az xəbər verir ki, şirkət martın 18-dən etibarən Qəbələdən uçuşlara başlayır. Bu günkü tədbirin məqsədi isə şirkətin bilet və əlavə xidmətlərinin Azərbaycan üçün müəyyənləşdirilmiş qiymətlərinin açıqlanmasıdır.\nBelə ki, Qəbələ şəhərindən həftə üç dəfə uçuşlar həyata keçirəcək şirkətin bir istiqamət üzrə minimum qiyməti 49.99 avrodan başlayacaq. Əsas hava limanı Sabiha Gökçen Hava Limanıdır.\nSərnişinin seçdiyi oturacağa görə, ön sıralara əlavə 11 avro, arxa sıralara isə 4 avro ödəniş tələb olunur. Əlavə ödəniş etmək istəməyənlər avtomatik seçimdən istifadə edə bilərlər. Uçuşlar Qəbələ-İstanbul uçuşu 04:20-də həyata keçirilir İstanbula çatma vaxtı 05:05-dir. Yayda getmə vaxtı 04:50 olacaq. Gəlmə vaxtı isə İstanbul saat ilə 22:40-da Qəbələyə çatma vaxtı isə yerli vaxtla 03:20-dir.\nÖncəki Azercell-in Facebook yalanı – Operator özünə sərf etməyən suallara cavab vermirsə…\nNövbəti Ermənistandakı yezidi kürdlərin lideri: “Qarabağda 500 yezidi kürdü döyüşüb”


Elanın kodu: 742643\nBakı şəhəri Yasamal rayonu Hüseyn cavid pr Bakı Dövlətin arxası Elmlər metrosu yaxınlığında yerləşən şəhərin ən prestijli yerində RAHAT MƏKAN MTK elitni binasında 18 mərtəbəli binanın 2 ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 160 kv.m olan əla təmirli 4 otağlı əşyalı mənzil satılır. Denize ve sehere gozel menzere. Yuksek keyfiyyetli ela temir.Menzilin temiirinde bahali ve keyfiyyetli materiallardan istifade olunub. Bahali metbex mebeli ve texnikasi xususi zovqle qurasdirilib . Qaz su işıq daimidir.İstilik sistemi kombidir otaqlarda topli pol movcuddur. mermer ortuklu girisler , musahide kameralari .Sənəd müqavilədir, bütün sənədlər tam qaydasındadır.Bina bütün infrastruktura yaxın ərazidə yerıəşir.Şəhər panaraması var,həyəti cox genişdir, 2 surətli lifti fasiləsiz işləyir.Məktəb, baxça, market və bütün ticarət obyektləri binanın ərazisində yerləşir,bina 24 saat mühafizə olunur,damafonlu bloklar,yeraltı parkinqi var.\nÜnvan: Yasamal rayonu Hüseyn cavid pr Elmlər metrosu yaxınlığı


Alt ayaqların damarlarının radiofrequency obliterasiyası - Varikoz damarlarında site\nAlt ekstremitələrin damarlarında radyofrekansiyanın obliterasiyası\nDamarların radiofrequency ablasyonu çox damar xəstəliklərinin müalicəsi üçün müasir bir üsuldur. İnternette bu xüsusi texnika ciddi sağlamlıq problemlərinin aradan qaldırılmasına və normal həyatına necə dönməsinə köməkçi olmağına dair hevesli ifadələr tapmaq asandır.\nHəkimlər, peşələrindən asılı olaraq, daimi axtarışda, minimal zədələri olan insanların ümumi problemləri ilə mübarizə yollarını tapmağa çalışırlar. "Azadlıq" medianın bu cür uğurlarının nümunəsidir. Bədənə minimal təsir və heç bir komplikasiyanı inkişaf etdirmək üçün heç bir risk yoxdur.\nAşağı ekstremal damarların radyofrekans ablasyonu, bir çox müxtəlif xəstəliklərin öhdəsindən gəlmək üçün imkan verən müasir bir texnologiyadır:\ntromboz. RFO, damar boşluğundan trombüsün çıxarılmasından sonra əlavə bir mərhələdir. Bu halda hər zaman damar divarlarının özləri qorunub saxlana bilməz;\nvarikoz damarları. Çoğunlukla, damarların RFA hali problemin alternativ həlli olmadığında, patologiyanın sonrakı mərhələlərində həyata keçirilir. Teorik olaraq, xəstələr və onların həkimləri bu metodu BPV'nin hər hansı bir mərhələsində seçə bilər, amma erkən mərhələdə hələ çox effektiv masajlar, dərmanlar, lazer terapiyası olacaqdır. Buna görə də, bu anda cərrahiyyə müdaxiləsi lazım deyil.Amma Varis çox aşağı ətraf RCHO qablar problemin ideal bir həll edir təsir edən bir sonrakı mərhələdə, at;\nvenöz çatışmazlıq. Bu patoloji eyni anda bir neçə fərqli təzahürü ola bilər. Eyni problem də kompleks müalicə tələb edir. Əməliyyatları dərmanla birləşdirmək çox vacibdir. Yalnız problem birgə fəaliyyət öhdəsindən və normal əməliyyat ayaqları qayıtmaq olacaq.\nBu halda, ablation həqiqətən əhəmiyyətli bir səbəb yoxdur yalnız edilməlidir. Qərar olmadığını həkim yalnız xəstə hərtərəfli müayinə keçdikdən sonra.\nHəkim belə bir əməliyyat üçün bir sıra kontraendikasyonları da müəyyən edə bilər. birmənalı qadağa daxildir: hamiləlik, döş qidalanma, eləcə də ateroskleroz iştirakı (bu halda, əməliyyatdan sonra ciddi fəsadlar yarada bilər qan damarlarının divarları ilə çox heyran), irinli iltihab (gəminin lumen daxil edə bilərsiniz infeksiya), ürək problemləri, tromboz.\nTənzimləməni maneə törədəcək orqanizmin fərdi xüsusiyyətləri müəyyən edilə bilər. Bəzi xəstələrdə bu vəziyyətdə lazım olan sıxılma alt paltarının geyilməsinə icazə verməyən bir problem ola bilər.\n1 Pros və Cons\n2 İcra texnologiyası\n4 Recovery dövrü\n5 Prosedurun terapevtik təsiri nədir\n6 Göstəricilər və əks göstərişlər\n7 Prosedura hazırlıq\n8 Hərəkət mexanizmi\n9 Metodun üstünlükləri və dezavantajları\n11 Reabilitasiya və bərpa\n12 Prosedurun qiyməti\n13 Prosedurun terapevtik təsiri nədir\n14 Prosedur qaydaları\n15 Proseduru nə vaxt ləğv etməliyəm?\n18 Bu məruz üsuluna xas olan üstünlüklər və mənfi cəhətlər\n19 Reabilitasiya və bərpa\n20 Proseduru müayinə edən həkim və xəstələrin fikirləri\n21 Prosedurun qiyməti\nGəmilərin dağılması belə əsas üstünlüklərə malikdir:\nprosedur maksimum yarım saat ərzində həyata keçirilir;\nsəmərəliliyi çox yüksəkdir;\nProsedurun tamamlanmasından sonra (EVLK-dan fərqli olaraq) dəri üzərində izlər və izlərin olmaması;\nprosedurdan sonra dərinin tez bir şəkildə bərpasını təmin edən müalicə olunmuş ərazidə yaraların və ya nekrozun olmaması;\nXəstə əməliyyatdan sonra xəstəxanada vaxt keçirməyə ehtiyac yoxdur. Tamamlanmasından dərhal sonra evə qayıda və adi həyat tərzinə qayıda bilərsiniz.\nMetodologiyanın müsbət aspektlərinin böyük hissəsinə baxmayaraq, çatışmazlıqları qeyd etmək lazımdır:\nyüksək qiymət. Çox tez-tez qiymət insanları dayandırır. Eyni zamanda gələcək xərclərin və faydaların nisbətini qiymətləndirmək vacibdir. Siz həmçinin digər prosedurların (daha çox tələb olunacaq), tibbi müalicə kurslarının xərclərini də hesablamalısınız;\nnisbətən az təsir göstərir. Məsələn, lazer texnika hələ də daha effektivdir.Lakin, lazer hələ də hər yerdə mövcuddur. Azadlıqlar çox kiçik yerlərdə olsa da, lazer müalicəsi yalnız böyük klinikalarda aparılır.\nƏməliyyat olsa da, alt hissələrin damarlarında radiusluğun pozulması, bədənin təsirinin minimal olacağıdır. Aşağı xətt, təsirlənmiş bir damarın boşluğuna bir kateter yerləşdirilməsidir. Sonra kateter hissəsi damarın təsirinə məruz qalır. Kateter gəmidən çıxdıqda, sadəcə bir yerdə qalır.\nXəstəni əməliyyat üçün hazırlamaq. Təsirə məruz qalan ərazilərin və zərərin dərəcəsini müəyyən etmək üçün ultrasəs aparılması; qan və sidik testlərinin toplanması (şəkər səviyyəsini yoxlamaq xüsusilə vacibdir);\nXüsusi kremlər, spreylər ilə anesteziya;\nBir kateterin gəminin boşluğuna taxılması;\nKateter boyunca dərmanların ötürülməsi, eləcə də radio dalğası radiasiyası;\nYamayı ponksiyon sahəsinə tətbiq edin.\nXəstə tam bərpa etməyə hazır olmalıdır, əməliyyatdan yalnız 40 gün keçə bilər.Amma bundan sonra o, xüsusi bir gimnastika ilə məşğul olur, bir pəhriz uyğun olmalıdır. Əks təqdirdə təkrarlanma təhlükəsi yüksəkdir – digər damar divarlarının zədələnmələri.\nƏməliyyatdan sonra bərpa dövrü üçün ümumi tövsiyələrə diqqət yetirmək də vacibdir:\nçox su və minimum duz istehlak;\ngündəlik prosedurdan dərhal istifadə edilən sıxılma paltarlarını geyir. Atışma yalnız gecə üçün icazə verilir;\nMüalicə dövründə sauna və ya solariumu ziyarət etməyin;\nbir həftə sonra bədən tərbiyəsi başlayacaq.\naşağı (obliteration, RCHO) Radiotezliklər ablation – Varis müalicəsi üçün minimal invaziv üsul inkişaf etmiş. Onun üstünlüyü qüsurlu damarlar bir cərrahi müdaxilə olmadan çıxarılır ki, yatır, kimyəvi istifadə etmək üçün nəzərdə deyil, üsul xəstə üçün az travmatik, bu yara yara, ağır nəticələrini tərk etmir. innovativ metodların inkişaf və istifadə ABŞ-da 1998-ci ildə meydana gələn və bu gün geniş Avropa və Asiya, eləcə də ABŞ-da istifadə olunur.\nProsedurun terapevtik təsiri nədir\nmanipulyasiya mahiyyəti (yapıştırılmış) skleroz yaradılması ki varikoz damar və elektrik cari xüsusi kateter vasitəsilə qidalanır və venoz divar 120 dərəcəyə qədər heats ki, (300 750 kHz tezlik ilə) məhv etdik.\nPrior onlara boşluqları müəyyən etmək üçün venoz ultrasəs radio tezliyi məhv istifadə, damar sisteminin vəziyyəti qiymətləndirmək və manipulyasiya komissiya çərçivəsində müəyyən edir. Bundan əlavə, həkim bir sıra laboratoriya testlərini təyin etdi.\nRCHO xəstəxanada xəstə tapmaq üçün nəzərdə tutulmayıb: qısa bir müddət müalicə sessiya, o evə getmək olar. Belə cərrahi müalicədən sonra məcburi bir vəziyyət xüsusi sıxılma alt paltarının geyilməsidir.\nProsedur aşağıdakı tibbi göstərişlərlə istifadə üçün tövsiyə olunur:\ndamarların genişlənməsi (ikinci dərəcədən oksigen və qida çatışmazlığı var);\nposttromboticheskie xəstəlik (bu gəmilər saxlamaq mümkün deyil və onların aradan qaldırılması tələb olunur bir halda);\nVenöz çatışmazlıq (xroniki şəklində, müalicə üsulu ilə birlikdə istifadə olunur).\nSıxılma əksinə olanlar üçün bir üsula müraciət etmək lazım deyil, yəni:\nhamilə qadınlar, həmçinin qadınların ana süd verməsi zamanı;\nqan damarlarının divarlarında aterosklerotik dəyişikliklərə səbəb olan insanlar;\ndərin və səthi damarların trombozu;\nağır dəri xəstəlikləri olan xəstələr (viral və ya yoluxucu təbiətin yalançı inflamatuar prosesləri);\nkilolu və piylənmə xəstəsi olan xəstələr.\nBu qadağan bədən toxumalarının sıxışdırılmasının yolverilməzliyinə bağlıdır.\nAyaq damarlarının ablasyon prosedurundan əvvəl bir sıra laboratoriya testləri və tibbi müayinələr təyin olunduqdan sonra, əməliyyatın uğurlu nəticəsi üçün keçid ciddi şəkildə tələb olunur. Bu məqsədlə, onlar:\nUltrasəs, EKQ, doppleroqrafiya (damarların keçiriciliyini qiymətləndirməyə imkan verir);\nAİDS, sifiliz, HİV, hepatit üçün seçim;\nümumi və biyokimyəvi qan testləri (şəkər və protein səviyyəsini müəyyənləşdirir).\nHəmçinin, həkim problemli sahələrin, palpasiya, xəstəliyin şiddətinin müəyyənləşdirilməsini görməli şəkildə aparır. Prosedurdan dərhal əvvəl xəstə problem sahəsi epilasyonunu icra etməlidir.\nManipülasiyadan əvvəl, ekstremal anormallıq anestezi edilir (bunun üçün lokal anesteziya istifadə olunur),sonra bir kateter istifadə edərək, xəstə damara xüsusi bir termokapsul qoyulur. Qüsurlu bir gəmi divarları məhv edən tezlik radio dalğaları yayır. Bu hərəkət nəticəsində damar lümeni yox, site bir yerdə qalır və fəaliyyətini dayandırır. Əgər damarın diametri 4 millimetrdən çox olmamasa, piqmentin tez və ilk dəfə həyata keçirilməsi lazımdır. Prosedurdan sonra manipulyasiya yerinə steril bir bandaj qoyulur və sıxılma forması qoyulur (qanaxmanın qarşısını alır, ödəmə və tromboz riski azalır).\nVasitənin hər birində prosedur müddəti 20 saniyədir. Xüsusi bir cihazın köməyi ilə bir phlebologist (damar cərrahı) tərəfindən aparılır. Əməliyyat zamanı cihaz prosesin müddətini və radio dalğalarının tezliyini izləyir. Bütün iş ultrasəs ilə müşayiət olunur (boşluqları dəqiq müəyyən etməyə, mövcud fokusları vurmağa və müalicənin effektivliyini nəzarət etməyə imkan verir).\nAlt əlamətlərin damarlarının radiofrequency obliterasiyası bir sıra inkar edilə bilməz üstünlüklərə malikdir. Bunlar tərəfindən fərqlənir:\nsəmərəlilik (qüsurlu gəmilərin həyata keçirilməsi zamanı tamamilə məhv olur, bir müddətdən sonra damar sisteminin normal fəaliyyəti bərpa olunur,4-5 ildə xəstəlik tamamilə yox olur);\ntəhlükəsizliyi və aşağı travmatizm (sonra skarlasma və sol scarring var);\nspinal anesteziya tələb etmir, lokal anesteziya altında həyata keçirilir;\nambulator əsasında bu yataq istirahəti (bütün prosedur xəstəliyi və venoz lezyonlar dərəcəli mərhələsində asılı olaraq heç bir daha çox 20-30 dəqiqə çəkir) riayət demək deyil, bir az zaman alır;\nsürətli bir bərpa prosesi (reabilitasiya müddəti bir ay davam edəcək);\nHematomların minimal ehtimalı, ağrı (yaxından yerləşən toxuma zərər vermədiyi üçün);\nbir ayaq və ya eyni zamanda (Kontrendikedir halda), həm də üzv, eləcə də digər əməliyyatlar mümkün birləşməsi müalicə ilə istifadə edilə bilər;\nxəstəliyin geri dönəcəyini minimum ehtimal.\nMetodun çatışmazlıqları arasında:\ntermik prosedurların həyata keçirilməsinə qadağa qoyulmalıdır (yüksəlmək mümkün deyil, günəş batareyası);\nXüsusi paltar (sıxılma çarşafları) geydiyi ehtiyac;\nnisbətən yüksək müalicə dəyəri (hər kəs bunun üçün ödəmə imkanı vermir).\nDigər tibbi əməliyyatlarda olduğu kimi, ayaq damarlarının ablasyonu da ağırlaşmanın mümkünlüyünü istisna etmir.\nAşağıdakı simptomlar baş verə bilər:\nqırmızılıq, sıxılma, dərinin qaralması və ya qaralması;\nağrı (rəsm xarakteri);\npankreatorlarda ödem və bruising;\nblister və yanıqlar;\nyüksək temperatur (38 dərəcəyə qədər);\nqanaxma (güclü fiziki güc tətbiq edərkən).\nYan təsirlər xəstənin həyatı və sağlamlığı üçün təhlükə yaramır və iki həftə ərzində bir iz qoymadan yox olur.\nReabilitasiya və bərpa\nVarikoz damarlarının müalicəsi üçün minimal invaziv üsullarla yanaşı, ayaqların damarlarının radiofrequency ablation proseduru uzun bir bərpa dövrü tələb etmir. Əməliyyatdan sonra reabilitasiya bir aydan çox (40 gün) davam edəcək.\nReabilitasiya prosesinin müvəffəqiyyətli olmasını və nüksə yol verməməsini təmin etmək üçün zəruri qaydalara riayət etmək lazımdır:\nSaunalarda, hamamda, solaryumda (bir yarımdan iki aya) qalmaq olmaz;\nArtan bədən tərbiyəsinə (idman təhsili, gimnastika) müraciət etmə;\ngəzintilər etmək (30-40 dəqiqə);\nböyük miqdarda su istehlak;\nqida içərisində duz miqdarını azaltmaq (şişməni önləmək üçün);\nsıxılma paltarlarını geyin (varikoz damarları olan bütün xəstələr üçün ümumi məsləhət).\nbərpa dövrü bütün tövsiyələrinə əməl və ayaqları damarlar radiotezlik ablation vaxtında mövzu varsa, tam bərpa əməliyyatdan sonra (şişlik və xəstəliyin digər əlamətləri həyata) 4-5 il baş verir.\nRadyofrekans ablasyon proseduru, digər müalicə üsulları ilə müqayisədə olduqca bahalıdır. Xərclər yerə, xəstəliyin mürəkkəbliyinə asılıdır. Moskva filologiya mərkəzi Letunovskinin qiyməti 115 min rubl olacaq. Digər kapital klinikalarında orta əməliyyat xərcləri 55 mindən çox deyil.\nRCHO ayaq damarlar – hallarda varis effektiv müalicə terapiya müsbət nəticələr vermir. radio dalğaları vasitəsilə damarlar aradan qaldırılması ilə Varis problemi həll etmək üçün qeyri-cərrahi yol tanınır və onlar orqanlarının və toxumalarının (skleroterapi kimi) kimyəvi maddələrin venadaxili administrasiyasının bütövlüyünü məhv daxildir, lakin nisbətən kiçik reabilitasiya dövrü əhatə edir və cəlb etmir, çünki xəstələr üçün ən təhlükəsiz deyil istənməyən nəticələr.Ablasyondan sonra proqnoz əlverişlidir və bir ay ərzində xəstə tam həyatına qayıda bilər.\nBu metod ürək nəqli sisteminin zərərli bölgələrində ürək dərəcəsini yaxşılaşdırmaq üçün radiotezlik müvəffəqiyyətlə istifadə edildiyi kardiyak cərrahiyyədən phlebology gəldi.\nVarikoz damarlarının müalicəsi sahəsində radiofrequency ablation (RFA) xəstənin damarının keçirici funksiyasını kəsmək üçün minimal invaziv bir üsuldur. Müalicənin digər üsulları ilə birlikdə, invaziv də daxil olmaqla istifadə oluna bilər.\nMetod 1998-ci ildə Avropada hazırlanmış və tətbiq edilmişdir. Gələcəkdə RFA Amerika, Asiya və dünyanın digər ölkələrində yayılmışdır.\n"Ablation" termini bir maddənin buxarlanma prosesini nəzərdə tutur.\nMetod 300-750 kHz tezliyi olan radio frekans enerjisinin bir cari tətbiqinə əsaslanır. Bu enerjinin mənbəyi tələb olunan tezliklərin cərəyan edən bir şərti elektrik generatorudur.\nRadiofrektsiyali cərəyan damar boşluğuna bir iynə ilə damarın içərisinə daxil olan xüsusi kateter vasitəsilə çatdırılır.Kateter damarını təxmin edilən damarın uzunluğuna bərabər bir hündürlükdə çıxarır.\nDaha sonra generator açılır və damar damarlarını 120 dərəcə qızardır, damar üzərində hərəkət edir. Daha əvvəl, oblitasiya 80 dərəcə olaraq reallaşmışdı, çünki böyük bir temperatur yaxınlıqdakı toxumaları yandıra biləcəyinə inanıldı. Bu temperaturdan istifadə edərkən prosedur bir neçə dəfə daha uzun müddətdir həyata keçirildi.\nDamarın isidilməsi zamanı dağıdıcı proseslər baş verir, onun altında sklerizə olunur. Damarların aradan qaldırılması prinsipi scleroterapiya ilə bənzəyir, ancaq fərqli olaraq, damarların radiotezlik ablasyonu xüsusi sklerozan agentin tətbiq edilməsini tələb etmir.\nProsedurun əsas göstəricisi ləyaqətin orta mərhələsində varisli damarlardır.\nPost-trombotik xəstəlik və venoz çatışmamazlığı C2 sinfi və yuxarıda göstərilən əməliyyatlara da məsləhətdir.\nRFA-dan əvvəlki prosedurların uyğunluğunu müəyyən etmək və xəstəliyin venasının ölçüsünü müəyyən etmək üçün aşağı ekstremitələrin damarlarının ultrasəs scani aparılır.\nƏməliyyat bədənin öyrənilməsi üçün nəzərdə tutulan ultrasəs cihazları ilə təcrübəyə malik bir phlebologist tərəfindən aparılmalıdır.\nProseduru nə vaxt ləğv etməliyəm?\nOblitasiya prosedur sahəsində kəskin tromboflebitin iştirakı ilə kontrendikedir.\nAblasyon üçün əhəmiyyətli bir maneə ultrasəs ilə əyilmiş olan damar, bu normal kateterin keçidinə icazə verməyəcəkdir. Bədbəxtlik də dar bir damar gətirir (4 mm-dən çox deyil), belə bir damar doktoru damarları ilk dəfə istiləşdirmə prosesini yerinə yetirir.\nƏməliyyatda felboscleroz olmadan varis xəstəliyinin müalicəsi üsulu da problemin həlli üçün effektiv və etibarlı bir üsuldur. Biz detalları öyrənməyi təklif edirik.\nDamarların radyofrekans ablasyonunun istifadəsi xəstəni bir sıra qabaqcadan imtahanların keçirilməsini tələb edir. Əsas olan gəmilərin dubleks taramasıdır. Vərdiş sisteminin təhlili və çıxarılmasına təyin olunmuş gəminin açıqlığının qiymətləndirilməsi üçün vacibdir.\nHəm də ümumi bir qan testi, bir HİV testi, hepatit, sifiliz lazımdır.Belə testlər bədənin toxunulmazlığını və prosedurun ötürülməsi qabiliyyətini müəyyənləşdirəcəkdir. Bir koalogram və bir EKQ etmək tövsiyə olunur.\nUltrasəsin köməyi ilə damarın bir lümeni aşkar edilir ki, bu da xüsusi olaraq hazırlanmış radio-tezlikli kateterin patoloji damarın uzunluğu üçün daxil edilir.\nSonra gəminin ətrafında bir anesteziya enjekte edilir. Bu, yerə anesteziya verməklə yanaşı, gəmi yaxınlıqdakı toxumalardan ayırmaq üçün də imkan verir.\nBundan sonra endovaskulyar kateterə alternativ bir cərəyan təmin edən bir generator açılır.\nJeneratörün bir növbəsində, damarın təxminən 7 santimetri işlənir. Bundan sonra, müvəqqəti olaraq sökülür və kateter enjeksiyon sahəsinə çəkərək diqqətlə hərəkət edilir. Belə ki, addım-addım, generator bir neçə daxilində damar zəruri hissəsini çıxarın.\nKateter çəkildikdən sonra, müdaxilə sahəsinə steril bir sarğı tətbiq edilir və ekstremal sıxılma bir stok və ya xüsusi bandajla həyata keçirilir.\nBu məruz üsuluna xas olan üstünlüklər və mənfi cəhətlər\nVarikoz damarlarının aradan qaldırılması və ya digər müalicə üsulları ilə müqayisədə damarların radiotezlik ablasının üstünlükləri:\nnisbətən qısa müddətdə reabilitasiya;\nyara və yara izi olmaması;\ntəkrarlanma ehtimalının az olması (10%).\nHər hansı bir, hətta minimal invaziv olaraq, RFA venoz vasitəsi də öz nöqsanlarına malikdir:\nKompressor kətandan istifadəsi ən azı qırx dəqiqə məcburidir. Və bu dəfə gəzinti (gəzinti) üçün sərf edilməlidir. O Trombozun qarşısını almaq lazımdır.\nİlk iki həftə ərzində sıxılma trikotajdan istifadə etmək lazımdır.\nHər gün xəstənin (bir saatdan az olmayaraq) gəzinti etməsi lazımdır.\nBir neçə gündən sonra prosedurun müvəffəqiyyətini müəyyən etmək üçün ultrasəs angioscanning lazımdır.\nProseduru müayinə edən həkim və xəstələrin fikirləri\nDamarların radiotezlik pozğunluğu təyin edilmiş həkimlərin və xəstələrin cavablarını öyrənəcəyik.\nDamarların radiofrequency obliterasiyası şaquli ven təzyiqinin müalicəsi üçün unikal bir metoddur.\nVə diametri 4 mm-dən 20 sm olan damarların termal şəkildə məhv edilməsi üçün istifadə olunur. Həkimin təcrübəsi və prosedur qaydalarına ciddi əməl olunması maksimum müsbət nəticələrə və demək olar ki, mütləq komplikasiyanın olmamasına imkan verəcəkdir.\nHəkim-felbolog Konstantin Vasilyeviç, 45\nVarikoz damarlarım ikinci dərəcə mürəkkəbliyə çatdıqda, internetdə aşkar olan xəstə damarların skleroterapiyasına qərar verdim.\nAncaq həkimlə məsləhətləşdikdən və bəzi testlər aparıldıqdan sonra həkim, bədənə sklerozan maddənin tətbiqi ilə əlaqədar kontrendikasiya etdiyini söylədi. Sonra mənə bir damarın eksize edilməsi üsuluna, yəni radiotezlik ablasyonuna bənzər bir üsul tövsiyə etmişəm. Daha bahalı idi, amma məni narahat etmədi.\nProsedura ağırlaşmalar və ağrılı hisslər olmadan idi. Nəticədə xoşbəxtəm.\nMəndə varisli varislər var idi. Mən yalnız onları aradan qaldırmaq məcburiyyətində qaldığım nöqtəyə çatmağı bacardı, eyni zamanda paralel olaraq radio frekanslı ablasyonu tətbiq etdi.\nÇox sayda damar damarından ötəri hər birinin çıxarılması çox yara meydana gəlməsinə qatqı təmin edərdi. Buna görə həkimlər standart cərrahi müalicədən çox RFA aparmağa çağırdılar.\nYarım il əvvəl ayağımda bir damar var idi. Yenilərimin ortaya çıxması və mövcud bir artımın gözləməməsinə qərar verdim. Buna görə, ilk növbədə, damarların radio-tezlikdə obliterasiya edilməsinə tövsiyə olunduqda phlebology mərkəzinə getdim.\nMən razılaşdım və prosedurdan keçdim, o, tez və demək olar ki, ağrısız keçdi. İndi ayağımın hamısı yaxşıdır.\nQiymətlər məkandan asılıdır və aşağıdakılardır:\nDr. Letunovskinin yenilikçi feloboloji mərkəzində prosedurun dəyəri təxmin edilir 1800 avro (təxminən 115 min rubl).\n"Alqida" tibb mərkəzində RFA-nın dəyəri mürəkkəblik dərəcəsinə görə dəyişir və aralığa dəyişir 45-70 min rubl.\nMoskva klinikalarında müayinənin orta dəyəri 55 min rubl.\nVərələrin radyofrekans ablasyonu (oblitasiya) varikoz damarlarının müalicəsində təsirli minimal invaziv bir üsuldur.\nNormal əməliyyatdan fərqli olaraq, damar yüksək temperatura məruz qalması nəticəsində, sadəcə aradan qaldırılmır və məhv edilmir və artıq funksiyasını yerinə yetirir. Skleroterapiya fərqli olaraq, RFA gəminin məhvinə gətirib çıxaran bədəyə xüsusi turşuların gətirilməsini tələb etmir.


Milli Məclisin futbol komandası Latviya seyminin komandasına qalib gəlib | CahanPress\nMilli Məclisin futbol komandası Latviya seyminin komandasına qalib gəlib\nTarix: 10.03.2018 Saat: 13:31\nMilli Məclisin 100 illik yubileyinə həsr olunan parlament komandalararası beynəlxalq futbol turniri davam edir.\nMilli Məclisin mətbuat xidmətindən Cahanpress-ə bildirilib ki, “İnter Arena”da keçirilən ilk oyunda Azərbaycan və Latviya komandaları qarşılaşıb. Oyunun gedişini Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov, sədrin birinci müavini Ziyafət Əsgərov, nümayəndə heyətlərinin üzvləri və digər rəsmi şəxslər izləyiblər.\nKomandalar hər biri 30 dəqiqədən ibarət iki hissədə mübarizə aparıb. Azərbaycan komandası rəqib qapısı qarşısında dəfələrlə təhlükəli vəziyyətlər yaradıb. Görüş 3:0 hesabı ilə komandamızın xeyrinə yekunlaşıb.\nİkinci oyunda Türkiyə və Polşa komandaları üz-üzə gəlib. Görüş 5:1 hesablı qələbə ilə Türkiyə komandasının xeyrinə nəticələnib.\nTurnirdə Azərbaycan Milli Məclisinin, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin, Ukrayna Ali Radasının, Polşa və Latviya seymlərinin komandaları yarışır.\nMilli Məclisdə Nazirlər Kabinetinin son bir illik fəaliyyəti müzakirə ediləcək\nMilli Məclisin 100 illik yubileyinə həsr olunan beynəlxalq futbol turnirinə start verilir\n“Qarabağ” Çempionlar Liqasında bu heyətlə oynayacaq\n02.09.2017 In: İdman No comments\nÇempionlar Liqasının qrup mərhələsində “Qarabağ”ın formasını geyinəcək futbolçuların adlarına aydınlıq gəlib. Moderator.az klubun saytının istinadən xəbər verir ki, Ağdam təmsilçisi iştirak ərizəsini UEFA-ya təqdim edib. Baş məş...\tDavamı\nReynaldo İsveçrə klubuna transfer oldu


Alim-general Əli ağa Şıxlinski Hadisə\n"Dekabrın otuz birində mən öz qərargahımın ilk heyəti ilə Gəncəyə getdim ki, orada hissələrin təşkil edilməsilə məşğul olum. Korpus hissələrinin təşkilində böyük əngəllərə rast gəlirdik". "Açıq söz" qəzeti 1918-ci il 7 yanvar tarixli nömrəsində nizami müsəlman əsgəri qüvvələrinin yaranması haqqında belə bir xəbər yaymışdı:\n"Yanvarın üçündə Mərkəzi Müsəlman Zaqafqaziya Komitəsinin üzvü, Mərkəzi Komitə sədri Fətəli xan Xoyski müsəlman əsgəri dəstələri təşkilatı haqqında məruzədə bulunub. Məruzədən anlaşıldığına görə 1917-ci il dekabrın on birində Zaqafqaziya Komissarlığı Zaqafqaziya müsəlmanlarından nizami ordu təşkil etməsi qətnaməsini çıxarıb. Nizami ordu üçün lazımi qədər könüllü cəm edilməsi Zaqafqaziya Mərkəzi Müsəlman Komitəsinə həvalə edilib. Nizami ordu təşkil edildikdən sonra müsəlmanlardan alınan əsgəri verginin ləğv edilməsi haqqında Zaqafqaziya Komissarlığı tərəfindən dekret veriləcək. Zaqafqaziya Komissarlığının qətnaməsinə əsasən dekabrın on doqquzunda beşinci və yeddinci Qafqaziya nişançı firqələrindən ibarət olan altıncı ordu korpusunun Müsəlman Ni¬zami ordusu ilə əvəz edilməsi haqqında Qafqaziya cəbhəsi qo¬şunlarının baş komandanı tərəfindən "Əmrnamə" verilib. Həmin əsgər dəstələrini milliləşdirmək işlərinin nəzarəti general Əli ağa Şıxlinskiyə həvalə edilib. General Şıxlinski öz vəzifəsinin ifasına başlayıb".\n1918-ci il fevralın iyirmisində general Əli ağa Şıxlinski Gəncədə yeni yaratdığı Milli Azərbaycan Korpusunun əsgərləri qarşısında çıxış edərək demişdi: "Azərbaycanlılar həmişəlik yadda saxlamalıdırlar ki, doğma ordu xeyriyyə evi deyil və ondan ötrü mövcud deyil ki, hər bir azərbaycanlı orada özünə xeyirli olan yeri tutsun. O, Vətənin dayağıdır və ora ölkənin ən yaxşı qüvvələri daxil olmalıdır. Özünün xırda şəxsi maraqlarını doğma diyarın və öz xalqının maraqlarından üstün tutan adamların qiyməti çox deyil və ordu təəssüf etmədən onlarla vidalaşır. Özlərini düşünən mənasız adamlar ordunun işini artırmasınlar. Belə insanların heç bir dövlət xidmətində faydası olmayacaq".\nElçi adlı müəllif 1918-ci il noyabrın 7 və 8-də "Azərbaycan" qəzetində (rus dilində) yazır ki, ertəsi gün Bakıdan gəlmiş qonaqlar və demək olar ki, bütün şəhər əhalisi hərbi meydana yol-landılar. Meydanda təlim üçün əvvəlcədən səngərlər, yarğanlar və cürbəcür maneələr hazırlanmışdı. Hamı özünün Milli bayramına, Türk-Azərbaycan zabitlərinin ilk buraxılışına tamaşa etməyə gəlmişdi. Ətrafda bayram əhvali-ruhiyyəsi var idi.\nƏlahiddə Azərbaycan korpusunun komandanı general Əli ağa Şıxlinski ətrafdakılarla birgə səflə düzülmüş yunkerlərə yaxınlaşıb salamlaşdı. General Əli ağa Paşanın mehriban "salamına" birdən-birə səkkiz yüz gəncin ağzından gurultulu "salam" cavabı çıxdı. Sonra proqram üzrə təlim sınaqları keçirilməsinə başlandı. 1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin təşkilində Əli ağa Şıxlinskinin müstəsna rolu olmuşdu.\nDoğma xalqın nizami ordusunu yaratmaq istəyən general uzun illik hərbi təcrübəsindən gecə-gündüz istifadə edirdi. Yetmiş ildən çox Respublika Yeni Tarix Mərkəzi Dövlət Arxivində "tamamilə məxfidir" qrifi ilə saxlanan qiymətli bir sənəd bunu bir daha təsdiq edir. Milli Azərbaycan korpusunun komandiri general Əli ağa Şıxlinski 1918-ci il dekabrın 13-də Gəncədən göndərdiyi "Məlumat"ında yeni Azərbaycan Ordusunun layihəsini hazırlamışdı. General yazırdı: "Azərbaycanın müstəqil respublika elan edilməsi mənə may ayının 27-də qəzetlərdən aydın oldu. Mən mayın 28-də yeni dövlətin hərb nazirliyinin layihəsini artıq hazırlamışdım; layihənin arxasında izahedici qeyd olan müfəssəl sxem əlavə edilb".\nVəziyyətlə əlaqədar Əli ağa Şıxlinski layihəsində təklif edir ki, vaxtilə türk zabitlərinin köməyi ilə yaradılmış hərbi korpus ləğv edilsin. Müharibə şəraitində bu azlıq təşkil edir. "Əvəzində divi-ziyalar təşkil edilsin. Onlar da hərb nazirinə və onun köməkçisinə tabe olunsun".\nMətndən o da məlum olur ki, general Əli ağa Şıxlinski layihəni artıq ikinci, bəlkə də üçüncü dəfə hökumətin ünvanına göndərib. "Hökumət Gəncə şəhərinə köçən kimi (iyun ayının əvvəlində) mənim layihəm hərb nazirliyi müəssisələrinin müfəssəl sxemi şəklində Nazirlər Sovetinin sədrinə təqdim edilmişdi. Ehtimal edilirdi ki, hökumətə tam məlumatı, yəqin ki, Nazirlər Sovetinin müvafiq iclasına dəvət ediləcək korpus komandiri şəxsən özü təqdim edəcək. Lakin mən heç bir yerə dəvət edilməmişəm və layihə haqqında heç bir xəbərdarlıq almamışam. Güman edirəm ki, layihə heç müzakirə edilməyib. Çünki Bakı quberniyasının bolşeviklərdən təmizlənməsi və bunun üçün lazım olan xarici kömək ilə əlaqədar olaraq yaranmış xüsusi şəraitə görə hökumət hərb naziri təyin etməkdən imtina edib".\n"…Əli ağa Şıxlinski Cümhuriyyət dövründə Səməd bəyin müavini olmaqla bərabər həm də onun sağ əli idi. Səməd bəy Ə.Şıxlinskinin işıqlı zəkasını, hərbçilik istedadını və nəhayət, insani keyfiyyətlərini yüksək qiymətləndirirdi. Səməd bəy Ə.Şıxlinskinin bilik və təcrübəsindən özü bəhrələndiyi kimi, ordu quruculuğunda da ondan geniş istifadə edilirdi. Ordu quruculuğu prosesinin elmi-praktik biliklər tələb edən məsələlərinin həlli əsasən Ə.Şıxlinskiyə həvalə edilirdi və həmin məsələlərin keyfiyyətlə həll ediləcəyinə də Səməd bəydə heç vaxt şübhə olmazdı. Səməd bəy insani qısqanclıqdan həmişə uzaq olmuşdu və vaxtilə rastlaşdığı bir çox hərbiçilərdən fərqli olaraq o, Ə.Şıxlinski kimi bir hərbiçi ilə birgə xidmət etməyi nəinki karyerasına təhlükə saymamış, əksinə, onun nazir müavini olmasını təkidlə Cümhuriyyət hökuməti qarşısında qaldırmışdı. Səməd bəy bilir¬di ki, Ə.Şıxlinski bütünlükdə Nazirliyin yükünü öz üzərinə götürməyə qadir olan bir şəxsdir və onun xidmət başında olması xalqına yalnız fayda verə bilər. Nazirlikdə olmadığı vaxtlarda da Səməd bəy nazir vəzifəsinin icrasını Ə.Şıxlinskiyə həvalə edərdi. Cümhuriyyət dövründə hərbi nazirin vəzifəsini digər generallar da icra ediblər. Ancaq bu o zaman olurdu ki, həm Mehmandarov, həm də Ə.Şıxlinski xidməti ezamiyyətdə olurdular.\nGeneral Ə.Şıxlinskinin Cümhuriyyət ordusunun təşkilində çox böyük xidmətləri var. Onun komandanlığı altında yaradılmış Müsəlman korpusunun və Azərbaycan korpusunun tarixinə toxunmadan qeyd etmək lazımdır ki, ilk milli peşəkar milli hərbi məktəbin təşkili də əslində Ə.Şıxlinskinin adı ilə bağlanmalıdır. Gəncədə açılan bu məktəbin – Milli hərbiyyə məktəbinin işə başlaması çox vaxt tarixi ədəbiyyatda türk hərbiçilərinin fəaliyyəti ilə bağlanılır. Sözsüz ki, Milli hərbiyyə məktəbinin fəaliyyətə başlamasında, ilk milli hərbi kadrların hazırlanmasında türk hərbiçilərinin böyük zəhmətini qiymətləndirməmək olmaz. Ancaq ədalət naminə o da bildirilməlidir ki, Milli hərbiyyə məktəbinin əsası Ə.Şıxlinski tərəfindən qoyulub. Bu məktəbin təşkili üçün Ə.Şıxlinski Müsəlman korpusunun komandiri kimi 1918-ci ilin əvvəllərində əmr vermişdi. Məktəb Bakıda açıl¬malı idi. Sonradan Bakıda hərbi şəraitin mürəkkəbləşməsi üzündən onun Gəncədə təşkili qərara alındı". (M.Süleymanov. "Mehmandarov" kitabı, Bakı, 2000, səh.167)


Bill Dawson'un məqalələri Martech Zone |\nMəqalələr Bill Dawson\nBill Dawson bir e-poçt marketinqi və e-poçt tətbiqi mütəxəssisi, həm böyük şirkətlərlə, həm də proqram təminatçıları ilə e-poçt inteqrasiyası, istifadəsi və çatdırılabilirliyi mövzusunda bir xidmət təminatçısı olaraq məsləhətləşir. Bill də daxil olmaqla bəzi ən böyük təşkilatlarla onlayn işləyir Zappos və Walmart. O və həyat yoldaşı Carla, öz agentliklərinə sahibdirlər və fəaliyyət göstərirlər. 4 it dizaynı.\nEmailium: E-poçt Şablonu İlhamı\nBazar ertəsi, dekabr 13, 2010 29 Oktyabr, 2011 Şənbə Bill Dawson\nBu gün e-poçt marketoloqları və yaradıcı qruplar üçün yeni bir vasitə olan Emailium, e-poçt marketinq kampaniyalarının bir verilənlər bazası olan ictimai beta qeyd olunur. Bu onlayn tətbiq ümumi e-poçtları kataloqlaşdırır və onları Sənayelər, Şirkətlər və ya istifadəçi tərəfindən müəyyən edilmiş etiketlər üzrə təşkil edir. Bu xidmət sizin üçün necə istifadə edilə bilər? Bir neçə ssenariyə nəzər salaq: Yaradıcı Komandalar - Yeni bir yanaşma üçün sıxıldıqda və ya qorxulu yaradıcılıq bloku ilə qarışıq olduqda, yaradıcı qruplar ilham ala bilərlər\n19 Noyabr 2010 Cümə Bazar, Oktyabr 4, 2015 Bill Dawson\nDün Gowalla, planetin ən böyük markalarından biri olan Walt Disney, Inc ilə ortaqlığını elan etdi. Sosial mediaya inanmayan çox sayda şübhəçi var - bir də Gowalla, (Foursquare və Facebook Places) kimi coğrafi sosial tətbiqlər. Bəs bu ortaqlıq niyə məna daşıyır?\nSpam Samaritan olun!\nBazar ertəsi, 15, 2010 Şənbə, İyun 27, 2015 Bill Dawson\nSpam Samaritans yalnız e-poçt hesablarını ünsiyyət qurmaq üçün istifadə etmir, həm də başqaları üçün spamın atılmasına kömək edir. Keçən həftə sonu qayınanam Yahoo!-dan necə imtina etdiyini izah edirdi. e-poçt hesabı və Gmail-ə köçdü, çünki “hamısı SPAM ilə doludur və oxuna bilmir”. Bu davranışın İnternet Xidmət Təchizatçılarına (ISP), marketoloqlara və spam göndəricilərə zərər verdiyini anlamadı. İnternet xidmət təminatçıları (ISP) e-poçt təcrübənizi yaxşılaşdırmaq üçün geribildirimə ehtiyac duyurlar. Olmadan\nBəzən marketinq kömürü brilyant istehsal edir\nŞənbə, dekabr 26, 2009 Şənbə, Yanvar 8, 2011 Bill Dawson\nPazarlamacılar tətilin çox hissəsini şərlənərək mövsümün ticarəti ilə günahlandırmaqla keçirirlər. Qardaşlarımın NORAD-ın Santanın dünyadakı inkişafını izləməsini izlədikdən sonra marketinqin tətil mövsümünə verdiyi müsbət töhfələri əks etdirməyə dəyər olduğunu düşündüm. Şaxta baba'nın qırmızı və ağ paltarları bir neçə ildir adi olmasına baxmayaraq, Haddon Sundblom 1930-cu illərdə Coca-Cola üçün bir sıra illüstrasiyalar yaradaraq bu versiyanı möhkəmləndirdi. Əvvəlcə kömək etmək niyyətindədi