“Bizdə ədəbi tənqid “tost” təəssüratı yaradır” –\n“Bizdə ədəbi tənqid “tost” təəssüratı yaradır” – Brifinq/Video\n11 İyul 2019 13:08\nTeleqraf.com-un “Brifinq” layihəsinin qonağı ədəbiyyatşünas, Azərbaycan Dillər Universitetinin dosenti Dilbər Zeynalovadır.\nNərgiz Ehlamqızı: Tədrisdə problemlər fonunda ədəbiyyatşünaslığın ümumi mənzərəsini necə dəyərləndirərdiniz?\n- Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı üç bir-birinə çox doğma olan sahəni özündə birləşdirir: Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi, ədəbi tənqid və ədəbiyyat nəzəriyyəsi. Əslində bu gün hər üç sahənin özündə ciddi problemlər var. Məsələn, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə aid dərsliklərin adları “Qədim və orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”, yaxud “XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” şəklində yazılır. Hərdən mənə elə gəlir ki, tarix ədəbiyyatı məngənəyə salıb sıxır. Qərb ədəbiyyatlarında ədəbi proses, tutaq ki, modernist, simvolist ədəbiyyat önə çıxır. Bizdə ədəbiyyat tarixçiliyi tarixin kölgəsində gizlənib, sanki ədəbi proses yoxdur. Mənə elə gəlir ki, bu, Sovet dövründən qalma bir tendensiyadır. Məsələn, bizim qədim və orta əsr ədəbiyyatımız əsasən, təriqət üzərində qurulub, sufi, hürufi ədəbiyyatı olub. Görünür, bunu başlığa çıxarmaq istəməyiblər. Fikrimcə, ədəbiyyatımızın dövriləşməsinə yenidən baxmaq lazımdır. Məndə olan məlumata görə, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında bu cəhdlər var, amma hər halda konkret bir konsepsiya yoxdur. Düşünürəm ki, bu konsepsiya məhz ədəbi prosesə söykənməli, ədəbi estetik konsepsiyalar üzərində formalaşmalıdır. Tənqidimizin “baneyi-kari” Mirzə Fətəli hesab edirdi ki, tənqid subyektiv mülahizələrdən ibarət olmamalı, heç kəsi təhqir etmədən obyektiv düşüncəyə əsaslanmalıdır. Bizdə tənqid fərdi, subyektivdir, mətn kənarda qalır, tənqidçi barədə az qala yubiley mərasimlərindəki “tost” təəssüratı oyanır. Burada da geri qalırıq. Düzdür, kimsənin haqqına girmək istəmirəm, bu gün öz sözünü deyə bilən, cəsarətli tənqidçilərimiz də var. Amma bütöv mənzərə o qədər də ürəkaçan deyil. Ədəbiyyat nəzəriyyəmiz haqda danışcaq.. vəziyyət daha acınacaqlıdır. Ədəbiyyat tarixçiliyimizin, tənqidimizin müəyyən ənənəsi olub, amma nəzəriyyədə ənənəmiz olmayıb. Biz daha çox Avropa, rus nəzəri fikrinə əsaslanmışıq. Ədəbiyyat nəzəriyyəsi kitablarımız olub, amma onların heç biri orijinal deyil. Ona görə də bu gün yazılan dissertasiyalar, tədqiqatlar çox təsviri xarakter daşıyır, orada təhlil, analitik düşüncə yoxdur, qeybətə oxşayır, filan obraz xoşuma gəlir, filan yazıçı belədir və sair. Nəzəriyyə açardır, onu bilmədən mətni təhlil etmək, əlbəttə, asan bir şey deyil, əks halda təsviri xarakter daşıyacaq. Amma o qədər də pessimist deyiləm, gənclər ədəbiyyatşünaslığa da gəlir. Dediyim kimi ədəbiyyat tarixçiyimizin yenidən yazılması, formalaşması istiqamətində cəhdlər var. Ümid edirəm ki, yeniliklərə imza atarıq.\nNərgiz Ehlamqızı: Həm dövlət, həm də özəl ali məktəbdə çalışırsınız. Tələbələr səviyyə baxımından ədəbiyyatşünaslığın tədrisinə adekvatdırmı?\n- Hər iki tədris müəssisəsi Azərbaycandadır, tələbələr də bizim uşaqlardır, düzdür, Xəzər Universitetində xarici tələbələr də çoxdur, düşünürəm ki, bu məsələ öyrədən faktorundan asılıdır. Müəllim-tələbə münasibətində müəllim faktoru əsasdır. Oxuya bilməyən, yaxud istəməyən tələbənin də nəyəsə marağı var. Hərdən auditoriyada deyirəm ki, ola bilər bu mövzu sizin üçün maraqlı deyil, onda mövzu verin, gəlin, o mövzu ətrafında müzakirələrimizi davam etdirək. Bəzən görürsən çox sakit oturan, heç kimin diqqətini cəlb edə bilməyən tələbə o qədər maraqlı mülahizələr irəli sürür. Ona görə də düşünürəm ki, təhsilimizdə də yeniliklər etmək lazımdır. Müəllim auditoriyada gəlib “düz otur, başını çevirmə” variantı ilə işləyirsə, bu, özünü doğrultmur. Tələbə ilə müəllim dost olmalıdır. Mənim artıq dünyanın hər yerində tələbələrim var, gəldim, sizin redaksiyanızda da tələbəmi gördüm, mənim üçün çox xoş oldu. Adekvat deyəndə, bəzən tələbə təhsili qabaqlayır. Bu da normaldır. İndi gənclər dünyaya açıqdır, müxtəlif dillər bilirlər, tədris də ona adekvat olmalıdır. İndi elə tələbə var bir də görürsən, müəllimdən çox bilə bilər. Əslində müəllimlik elə peşədir ki, o, ömrünün sonuna qədər öyrənməlidir.\nQurban Yaquboğlu: İstərdim ədəbiyyatşünaslığın problemləri barədə bir qədər ətraflı danışasınız. Ədəbiyyatın indiyə qədərki təcrübədə ictimai-siyasi proseslərin kölgəsində getdiyini söyləmək istədiniz?\n- Ədəbiyyatın tarixlə bağlılığını istisna etmirəm. Amma nəyi qəbul edə bilmirəm?! Ədəbiyyat ədəbi prosesdə baş verən hadisələrdən çıxış eləməlidir. Amma bizim ədəbiyyat tarixlərimiz elə yazılıb ki, ədəbi proses arxa plandadır. Ona görə də adama elə gəlir ki, tarix onu bütün hadisələr fonunda sıxıb. Hamımız bu fikirlə rastlaşırıq: Azərbaycan ədəbiyyatı niyə dünya ədəbiyyatına çıxa bilmir? Axı ədəbiyyat tarixçiliyimiz dünya ədəbiyyatı kimi heç mərhələlərə bölünməyib. Bu gün adlar çəkirik Anar, Elçin, Kamal Abdulla və başqaları. Onlar hansı ədəbi konsepsiyaları özündən birləşdirən yazıçılardır? Bu, ədəbiyyat tarixində öz əksini tapmır, icmal və ya portret tipli məqalələrdə gedir ki, filan əsərləri var, filan mövzularda yazırlar. Amma bizim ədəbiyyatımızda baş verən hadisələr dünya ədəbiyyatında baş verən hadisələrə nə dərəcədə adekvatdır? Məsələn, qədim və orta əsrlər dövrü ədəbiyyatımızı təriqət ədəbiyyatı kimi mərhələlərə bölsək, orada sufizm və hürufizmlə bağlı daha ciddi araşdırmalar ortaya qoyula bilər. Yəni, Füzulinin, Nəsiminin qəzəlləri məhz o baxımdan təhlil olunacaq. Bütün XIX yüzillik ədəbiyyatımız maarifçilik epoxasıdır. Azərbaycan ədəbiyyatında maarifçilik epoxası yazmaqdan niyə çəkinirik? XX əsr ədəbiyyatı tarixi yazırıq, yazaq Sovet epoxası. Bu dövr tənqində konyunktura, ifrat sosiologizm baş alıb gedir. Olmazmı həmin sovet dövrünü obyektiv tənqidə məruz qoyaq? Həmin dövrdə gözəl nümunələrimiz də var axı.\nQurban Yaquboğlu: Yəni ədəbiyyat tarixi əslində ədəbi kriteriyalar əsasında yazılmalıdır, nəinki xronoloji əsasla...?\n- Belə də demək olar. Yəni ədəbi estetik konsepsiyalara uyğun yazılmalı, ədəbi proses öndə olmalıdır. Axı bu, ədəbiyyat tarixidir. Dediyim kimi müəyyən cəhdlər var, ümid edək ki, məhsuldar bir şeyə nail olacağıq.\nNərgiz Ehlamqızı: Hərdən müəllimlər gənclərin mütaliəsinin azlığından şikayətlənirlər. Deyirlər, hətta öz dövrünün yazıçısını, gənc şairini tanımırlar. Bu hallarla rastlaşırsınızmı?\n- Deməzdim oxumurlar. Biz auditoriyaya fənn proqramları ilə giririk. Bir dəfə eksperiment elədim, fənn proqramında müasir dövrdən, bu gün yazıb-yaradan gənclərdən başlayaraq keçmişə getdim. Çox gözəl də effekt verdi. Sonra dedilər xronologiya pozulub, Qurban müəllim dediyi kimi, etiraz elədilər. Amma yenə də mən mütləq mənada gənc, istedadına inandığım gəncləri proqrama daxil edirəm. Hesab edirəm ki, gənc yaşadığı dövrü bilməlidir. Qismət Rüstəmovu, Aqşin Yeniseyi, Aqşin Evrəni, Cavid Zeynallını, Şərif Ağayarı niyə tanımasınlar? Azərbaycan Dillər Universitetinin özəlliyi bundadır. Bakı Dövlət Universiteti elm məbədi olub, xətirlərinə dəymək istəmirəm, oranı bitirib magistraturada ADU-ya qəbul olanlar var, bu adların heç birini tanımırlar. Hərdən olur proqramı qurub auditoriyaya girirəm, sonra əhval-ruhiyyəyə uyğun onu dəyişirəm. Mənə elə gəlir Baloniya prosesinin üstünlüyü də elə ondadır ki, müəllim daha azaddır. Təhsil Nazirliyi standart bu proqramı verib, demir ki, bundan bir addım kənara çıxa bilməzsiniz, belə şey yoxdur.\nQurban Yaquboğlu: Maraqlı işarə verdiniz...Azərbaycan təhsilində, ictimai-ədəbi mühitində Bakı Dövlət Universiteti həmişə öncül olub. Son vaxtlar filoloji və ədəbiyyat sahəsində bu ağırlığın sanki digər universitetlərə - Bakı Slavyan Universitetinə, indiki halda Azərbaycan Dillər Universitetinə keçidi var?\n- Bir dəfə rus futurist poeziyasında Bakı obrazı ilə bağlı araşdırma aparmışdım. Baxdım ki, BDU-da kimlər dərs deməyib...Özül çox güclü olub. İndi sanki yenilənmir, yeni kadrlar gəlmir. Qarşında oturan tələbənin atasına, anasına, babasına da eyni proqramı tədris eləmək olmaz axı. BDU-da tanıdığım, hörmət elədiyim, güvəndiyim insanlar var, amma tələbələrin realizm, romantizmdən başqa anlayışları yoxdur. Özü də bu cərəyanları məhz Azərbaycan ədəbiyyatında öyrəniblər. Axı bu cərəyan Azərbaycan ədəbiyyatında yaranmayıb, o, harada yaranıbsa, onu öyrənmək lazımdır, bizim ədəbiyyat da onun əks-sədasıdır. Bir var səs, bir də “exo” yəni əks-səda, o “exo” səsdən güclü ola bilməz axı.\nAqşin Evrən: Ötən əsrdə gedən böyük dəyişikliklər sənətin müxtəlif sahələrində, eləcə də ədəbiyyatda da özünü göstərdi, konsepsiya və cərəyanlar bir-birini əvəz elədi. Biz modernizm məsələsini həll edib postmodernizmə keçmişik? Eyni zamanda metamodernizmə keçməyə hazırıq?\n- Modernizmi mərhələ, cərəyan olaraq keçə bilməmişik. Amma bu, o demək deyil ki, ədəbiyyatımız bundan yan keçib. Bizim bayrağımızın rəmzlərindən biri modernləşmək idi. Biz millət olaraq keçmişin əsiriyik, modernistlər isə keçmişi inkar edirdilər. Ədəbiyyatda da məzmun və formada köhnə ənənə inkar olunurdu. Hətta bəziləri deyirdi, “rədd olsun realizm, Aristotel”. Artıq Aristotelin təqlid mimesisi modernizmdə yoxdur, laxlayır. Bizim ədəbiyyat sosialist realizmi kimi çox sərt qayda-qanunları olan bir mərhələni keçib. 60-ıncılar deyirik, əslində onların gətirdiyi yenilik ondan ibarət oldu ki, həmin ənənədən yavaş-yavaş qopmağa başladılar. Mövzuda qopdular, amma bədii əsərin forması demək olar ənənəvi qalmışdı. Qolunu çırmalayan tədqiqatçı olsa Elçinin “Qatar.Pikasso.Latur.1968” hekayəsini eksiztensializm nümunəsi kimi verə bilər. Yaxud Vaqif Səmədoğlunun poeziyası, Anarın “Mən, sən, o və telefon”, “Gürcü familiyası”nın yazıldığı mərhələ də o cür təhlil oluna bilər. Bəzən həmin yazıçıların hətta özləri modernist deyəndə bəlkə narahat olurdular, xoşları gəlmirdi ki, deyəcəklər bunlar ənənədən qopub. Təbii, fərqində idilər ki, dünya ədəbiyyatı bu prosesləri çoxdan keçib. Bir neçə il bundan qabaq ADU-da “Azərbaycan ədəbiyyatında modernizm” adlı seçmə fənn təklif elədim, proqramını da hazırladım. Çox böyük səs-küyə səbəb oldu. Hətta məni psevdopatriotizmdə günahlandıranlar da tapıldı. Dedilər ki, siz Azərbaycan ədəbiyyatında olmayan bir şeyi zorla tətbiq etmək istəyirsiniz. Mən də dedim, hamınız deyirsiniz ki, Ramiz Rövşən. Vaqif Səmədoğlu nə isə başqa cür yazır. Bu başqanın adı nədir? Gəlin, o başqaya ad qoyaq. Bu, ədəbiyyat tarixçiliyimizin düzgün dövrləşdirilməməsindən, formalaşmamsından irəli gəlir. Bizim tədqiqatçılar hansısa prosesə ad qoymağa çəkinirlər. Professor Qorxmaz Quliyev Cəlil Məmmədquluzadənin dramaturgiyasında absurd teatrın elementlərini tapdı və təsbit etdi. Göstərdi ki, “Dəli yığıncağı” əslində fransız Öjen İoneska kimi olmasa da, hər halda absurd teatrın elementlərini özündə daşıyır. Tutalım bu gün də Elçinin, Firuz Mustafanın, elə Afaq Məsudun dramaturgiyasından yazırlar, amma yenə də ümumi yazılır. Hiss edirsiniz ki, bu dramaturgiya ənənəvi, Axundzadədən, Cabbarlıdan, Caviddən gələn dramaturgiya deyil. Onda nədir? Bu modernizmə xüsusi bir ehtiyatlılıq bu gün də var. Mənə elə gəlir ki, bunun kökündə bizim keçmişə dörd əllə bağlı olmağımız durur. Bu baxımdan mənə elə gəlir ki, modernizm problemi hələ də həllini gözləyir. ADU-da mən bunu tədris edirəm, çox da maraqla qarşılanır.\nQurban Yaquboğlu: Postmodernizm dövrünün elementləri haqda fikirləriniz nədən ibarətdir?\n- Postmodernə daha loyal yanaşdıq. Postmodernizm ətrafında o qədər müzakirələr getmədi. Çünki postmodernizm keçmişi inkar etmir, nə oyun istəyirsən, keçmişin başına gətirir, ələ salsa da, gülsə də, ondan imtina etmir. Bizim postmodern ədəbiyyatımız bir az moderndir, inkarçıdır. Axı onlar modernizmi doya-doya yaşamayıblar. Gənclərin əksəriyyətində hiss edirəm ki, postmodernizmdən daha çox modernizmin elementləri var, qarışıqdır. Bəziləri hesab edirlər ki, nə eybəcər şeylər varsa, yazsaq və bu, postmodern ədəbiyyat olacaq. Elə deyil. Postmodernizm dünyaduyum fəlsəfəsidir, yalnız ədəbiyyat hadisəsi deyil. Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma”sından sonra yadımdadır, ajiotaj yarandı ki, neyləmisiniz, bir Dədə Qorqudumuz vardı, onun da başına oyun açmısınız. Əslində müəllif o dəyərlərə yenidən qayıtmaq istəyir. Dastanın özündə olan boşluqları görür və onu yenidən dəyərləndirir, postmodernist terminlə desək, dekonstruksiya edir. Dastanın poetikası belədir ki, yalnız işıqlı tərəflərdən danışır, amma cəmiyyət yalnız işıqlı tərəflərdən ibarət deyil axı. Postmodernizmə bizdə sanki neytral münasibət yarandı, onlar modernistlər kimi tənqid atəşinə tutulmadı.\nAqşin Evrən: Keçmişin müqəddəsləşdirilməsi xəstəlik halını alıb. Tutaq ki, Mikayıl Müşfiqin Sovet rejimini mədh edən şeir yazdığını deyəndə bunu qılınc-qalxanla qarşılayırlar. Təbii ki, o dövrün hansı addımları diktə etdiyi başqa söhbətin mövzusudur. Sizcə, bizdə keçmişin mühafizəsi, toxunulmazlığı nədən qaynaqlanır?\n- Ədəbiyyatda, həyatda, cəmiyyətdə kultlaşdırmanın qəti əleyhinəyəm. Bu, sevgisizlik yaradır. Mən Səməd Vurğunu tədris edirəm, auditoriyanı Vurğunun tərəfdarları və əleyhdarlarına bölürəm, “Komsomol” poemasını çox sevirəm, düşünürəm ki, Səməd Vurğun siması yaxşı mənada görünür, müzakirələrimizin sonunda bəzən Vurğunun əleyhdarları özləri də bilmədən tərəfdarlara çevrilirlər. Amma tənqid edə-edə...Müşfiqin də, hətta Əhməd Cavadın da Soveti tərənnüm edən şeirləri vardı, amma yenə də onlar repressiyadan qurtula bilmədilər. Görünür, bu, bizdə keçmişə aşırı dərəcədə pərəstişdən qaynaqlanır. Bu isə nə insanı, nə də milləti irəli aparır. Keçmişdən yapışdıqca keçmişə sürüklənirik, ona görə də geri qalırıq. Sovet dövrü mərhələsini tədris edəndə çətinlik çəkirəm. Faciədir, cild-cild əsərlər yazılıb, amma o əsərlər tələbəyə heç nə verməyəcək. O qədər araşdırıram, kimi, hansı əsəri tədris edək. Amma imtina da etmək istəmirəm. Bu, çox asan şeydir, əksinə tozu bir az təmizləmək, bir az yeni baxış sərgiləmək lazımdır, ona görəcəyik ki, o müəlliflərin də, əsərlərin də özündə çox maraqlı məqamlar var, Sovet dövründə onları sətiraltı mənalara hopdurublar.\nQurban Yaquboğlu: Fikrimcə, Sovet ədəbiyyatına ədəbiyyatşünaslığın, ədəbi ictimai düşüncənin münasibəti nəhayət, müəyyənləşməlidir. Hələ tarixi demirəm, ədəbi estetik nöqteyi-nəzərdən bilinməlidir ki, bu ədəbiyyatı oxutmaq olarmı?\n- Bu ədəbiyyatdan birmənalı şəkildə imtina edə bilmərik, amma çox obyektiv gözlə həmin müəlliflərə və əsərlərə yenidən baxmalıyıq.\nQurban Yaquboğlu: Siz də, deyəsən, keçmişdən qopmaq istəmirsiniz, çünki orada kifayət qədər mübahisəli məsələlər var...\n- Çox böyük bir dövrdür, amma tələbəyə bütün müəllifləri keçmirəm. Bəzən tələbələr soruşur, Salam Qədirzadənin “46 bənövşə” povestini niyə keçmirik? Deyirəm, o, ədəbiyyata böyük şey gətirmədi, sizə təqdim olunan əsərlər ədəbiyyatda müəyyən dönüş edib. Mehdi Hüseynin “Yeraltı çaylar dənizə axır” romanını o qədər ixtisar etmək olar ki... O boyda romandan bəlkə 30 səhifəlik hekayə saxlamaq olar. Səməd Vurğunun “Mir Paşa”sı məscidə gedib it bağladı, Səməd Vurğunun tərəfdarı olaraq kimsə deyə bilər, baxın, Səməd Vurğun demək istəyir ki, ay camaat, bu təzə gələnlər var ha, komsomollar nəyiniz varsa, mənəviyyatınız, dininiz, əxlaqınızı əlinizdən alacaq. Digər baxış ondan ibarətdir ki, ateizmi təbliğ edir. Əlinə qələm götürüb yazan çox az adam var ki, Vətən haqda bir şey yazmasın. Amma bu günə qədər də Vətənə sevginin bir düsturu var: El bilir ki, sən mənimsən...Deməyim odur ki, arxivə verməyə tələsməyək, o tozu təmizləyək. “Zamanın bayraqdarı” poemasını, Əli Vəliyevin, Süleyman Rüstəmovun irsinin əksəriyyətini arxivə verək, amma elə nümunələr var ki, onları saxlamaq olar və ona yeni baxış sərgiləmək lazımdır. Tənqidçi və ya tədqiqatçı yeni ədəbi estetik konsepsiyalarla silahlanıbsa, ən standart əsərə də fərqli mövqedən yanaşa biləcək. Əks halda, yenə yazacaq ki, əsərin mövzusu budur, qəhrəman filankəsdir, bundan xoşum gəlir və sair. Bu, təhlil deyil. Sovet dövrü ədəbiyyatımıza yenidən baxmaq lazımdır və zəruridir. Buna bir fənn deyil, AMEA səviyyəsində baxılmalıdır.\nMənsur Rəğbətoğlu: Bayaq vurğuladınız ki, postmodernist yazıçılarda inkarçılıq meylləri var, tam olaraq modernizmdən qopa bilmirlər. Bunu onların modernizmi doya-doya yaşaya bilməmələri ilə əlaqələndirirsiniz. Bu qənaətə necə gəlmisiniz: həmin yazarların əsərlərini oxuyaraqmı, yoxsa sosial şəbəkədəki fəaliyyətinə görə?\n- 1960-cı illərdən danışdım, həmin dövrdə ədəbiyyatda müəyyən modernləşmə prosesi gedib. Hətta kitablarda yazılır ki, modernləşmə Axundzadədən başlayır. Modernlə modernizm eyni şey deyil. Dünya ədəbiyyatında cərəyanlar ətrafında birləşib manifest şəklidə öz fikirlərini ifadə edirdilər. Bizim ədəbiyyatda bu olmayıb. Poeziyada Əli Kərim, Rəsul Rzada forma yenilikləri edib, İsa İsmayılzadə, Ələkbər Salahzadənin adını çəkmək olar. Dərsliklərgə Rəsul Rzanı sərbəst şeirin banisi hesab edirlər. Bu, belə deyil, sərbəst şeirin banisi Mikayıl Rəfilidir. Rəsul Rza inkişaf etdirib, o, danılmazdır. Rəfilini o qədər tənqid elədilər, bir daha yazmadı.\nMənsur Rəğbətoğlu: Gənclərdən kimlərin adını çəkə bilərsiniz?\n- Aqşin Evrənin şeirini oxuyanda görürsən ki, hadisə, obraz ənənəvi şeirdəki kimi tərənnüm obyekti deyil. Yaxud Qismətin...\nMənsur Rəğbətoğlu: Bəs nəsrdə?\n- Nəsrdə Seymur Baycan müəyyən eksperimentlər elədi, sonra da qeybə çıxdı. İlqar Fəhminin əsərlərinin strukturunu çox bəyənirəm. Şərif Ağayarın maraqlı təhkiyəsi var. Gəncləri soruşursunuz, gənc olmayan Kamal Abdullanın əsərlərini vurğulamaq olar. Gənc yazarlarda sanki intellektuallıq çatışmır. Əli Əkbəri nə qədər desəniz tənqid eləmək olar, amma o, yazdığını bilir. İntellektual səviyyə yüksək olduqca, əsər oxunaqlı olur. Cavid Zeynallının yaxşı dili var, süjet qurmaq qabiliyyəti, konflikti bacarır. Aqşin Yeniseyin adını çəkə bilərəm.\nMənsur Rəğbətoğlu: Onları postmodernist yazıçı hesab edirsiniz?\n- Aqşini nəsrdə hesab etmək olar. Şərifə sual versəniz, bəlkə deyəcək yox, postmodernist deyiləm, amma mətnlərarası əlaqələr bunu deməyə imkan verir. Yazıçı modernistəm, yaxud postmodernistəm deməməlidir. Bayaq dediyim kimi bu, tədqiqatçının işidir. Adını çəkən də yoxdur, Vaqif Nəsib adında çox istedadlı yazıçımız var, onun yaradıcılığı ilə bağlı magistr işi vermişdim, tələbəyə də dedim ki, get özünə sual ver, deyəcək postmodernist deyiləm. Onun “Uzundərə” adlı çox maraqlı povesti var. O “Uzundərə”ni tədqiqatçı postmodernist nəsr nümunəsi kimi təqdim edə bilər. Bizim magistrimiz də onu edə bildi. Füzuli də yazanda bilmirdi ki, ona kimsə romantik şair deyəcək. Bizim ədəbiyyatımızda o proseslər gedir, biz onları ortaya qoya bilmirik, ya da istəmirik. Bizdə elə təsəvvür formalaşıb ki, postmodernizm qəribə, ayıb bir şeydir.\nMənsur Rəğbətoğlu: 50 il sonra da Azərbaycanda ədəbi nümunələr modernist, yaxud hansısa köhnə üslubdan çıxmazsa, amma gözəl nümunələr yaradılsa, bu, o deməkdir ki, biz geridə qalmış ədəbiyyat sayılacağıq?\n- “İzm”lər yüksəliş göstəricisi deyil. Ancaq dünya ədəbiyyatına inteqrasiya etməyin ən kəsə yoludur. Tutalım, bir var deyəm ki, Aqşin Evrən yaxşı şairdir, bir də var tədqiqatçı yaza ki, postmodernist şairdir. Bu, diqqət çəkəcək. Cərəyan müəyyən çərçivə kimi görünə bilər. Axı yazıçı yazanda özünü o çərçivəyə sığışdırmır. Dünya ədəbiyyatı ədəbi proseslərlə tanınır. Bizim ədəbiyyat gələcəkdə mərhələlərə bölünəndə modernizm deməsələr də, modern, postmodern mərhələ yada salınacaq. Məsələn, Qismətin şeirlərində intertekstuallıq, fraqmentallıq, İlqar Fəhmidə kollaj və sair vardı. Demirəm ki, “izm” olmasa ədəbiyyat olmayacaq. Azərbaycan ədəbiyyatının dünya ədəbiyyatına inteqrasiyası məhz bu “izm”lərdən keçə bilər.\nMənsur Rəğbətoğlu: “İzm”lərsiz hansı müəllifləri dünyaya çıxara bilərik? Şərif Ağayarın “Arzulardan sonrakı şəhər” əsəri Fransada tərcümə olunacaq. Bu əsər haqda fikriniz necədir? Azərbaycan ədəbiyyatının nümunəsi kimi daha hansı əsəri deyə bilərik ki, gəlin, oxuyun, bizimkidir?\n- Demirəm, mütləq yazaq ki, “Arzulardan sonrakı şəhər” postmodernist əsərdir. Sonra bunu oxuyacaqlar. Əsas mətndir, müharibəni, ağrı-acını, psixologiyanı müəllif verə bilirsə, önəmli olan odur. Mətnə münasibət göstərə biliriksə, o mətn tanınacaq. Heç “izm” yazmayın. Oxucu mətnə daxil ola bilirsə, deməli Şərif yaxşı yazıçıdır.\nQurban Yaquboğlu: Müdafiə mövzunuz İsmayıl Şıxlının “Dəli Kür” romanı olub, müasir romançılıq, Azərbaycan ədəbiyyatının qarşısında duran problemlər baxımından bu romanı necə qiymətləndirirsiniz?\n- Bu roman yalnız İsmayıl Şıxlının öz yaradıcılığında yox, XX yüzillik Azərbaycan ədəbiyyatında çox böyük dönüş yaratdı. Dönüş baş qəhrəmanla bağlı idi. İsmayıl Şıxlı milli Azərbaycan kişisi obrazını yaratdı. Ona qədərki ideal qəhrəman obrazını yaratmadı, amma “Dəli Kür”də Azərbaycan kişisinin faciəsini yaratdı. Özü illərlə qoruduğu normanı aşdı Cahandar ağa, namus, qeyrət mücəssəməsi özü bu məsələdə faciəvi sonluğa gəldi, başqasının həyat yoldaşını qaçırdı. Düzdür, əsərdə o, bilmir ki, Mələk Allahyarın arvadıdır. Mələyi evə gətirəndə bilir ki, başqasının arvadıdır, orada da yenə kişi kimi davranır, bilir ki, faciələr gələcək, çünki normanı aşıb. Amma yenə də “kişi tüpürdüyünü yalamaz” deyir. Bunu araşdıranda gördüm ki, Cahandar ağa obrazı haqda elə sənət adamı yox idi ki, yazmasın. Arxivə baxdım, həkimindən tutmuş psixoloqa qədər hamı yazmışdı. Çünki o dövrdə bəy obrazı birmənalı şəkildə mənfi planda verilirdi. Bəy elitadır, millətin elitası olar. Cahandar ağanın bəyliyi, sosial statusu deyil, daxili təbəddüladları İsmayıl Şıxlını daha çox maraqlandırırdı. Mənə elə gəlir ki, bunu da edə bilib. Digər tərəfdən bu obrazı uydurmayıb, Cahandar ağa İsmayıl Şıxlının ana tərəfdən babasıdır, bu iki qadın həqiqətən onun həyatında olub, bu gün də Şıxlıda Mələklə Cahandar ağanın qəbri yanaşıdır. Müasir romançılıqda bu tipli kişi obrazları dekonstruksiya, rekonstruksiya olunmuş şəkildə mövcuddur. Məsələn, Elçin Hüseynbəylinin “Yovşan qağayılar” romanı var, oradakı Məmməd obrazında Cahandar ağa xarakterinin bir az dekonstruksiyasını görürəm. Mənə elə gəlir ki, “Dəli Kür” aktuallığını hələ uzun zaman saxlayacaq. Çünki bu, xarakterin faciəsini göstərən romandır.\nQurban Yaquboğlu: Bacısını da təxminən eyni motivlə öldürdü...\n- Əsərdə psixologizm çox güclüdür. Bacısı bilir ki, normanı aşıb, çünki Cahandar ağa demişdi ki, mənə sataşmaqdan ötrü Allahyar səni meyxana məclisinə sövq edə bilər, getmə. Şahnigar da tək yaşayır, əri ölüb, övladı yoxdur, nə isə ona maraqlı gəlir. Cahandar ağanı orada nə baş verdiyi maraqlandırmır. Bacı bilir ki, namus məsələsi ilə bağlı alternativ yoxdur, bir dəfə də olsun, nə ürəyindən keçirir, nə də qardaşına deyir ki, axı məni niyə öldürürsən, mən heç bir şey etməmişəm. Əksinə içində özünü didib-parçalayır ki, ay qardaş, mən sənin başına nə iş açdım, gərək mən oraya getməzdim. Cahandar ağa əslində bacısını öldürmək istəmir, doğrudan çox istəyir onu, analarını tez itiriblər, bu qız da eynən anasına oxşayıb. Amma namusla bağlı məsələdə tərəddüd də yoxdur. Özü də o məclis sufi məclisidir.\nQurban Yaquboğlu: Bəzən təhrif olunduğunu da deyirlər...\n- İsmayıl Şıxlı filmdən özü də razı qalmayıb. Bildiyim odur ki, o vaxt qazaxlılar ona xeyli teleqram vurublar ki, bizim inanc yerimizi təhqir etmisən. Seyid Nigari ocağı deyilən yer var və insanlar oraya nəzir aparıb. Amma görünür, onun yaddaşında bu yer əxlaqsızlıq yuvası kimi qalıb. O, əslində səma rəqsləridir, Sovet dönəmində mollaları daha eybəcər göstərmək üçün o ifratlara varıblar...\nQurban Yaquboğlu: Müstəmləkə ovqatı var, rusların gəlib maarifçilik işi apardığı vurğulanır. Bədii mətndə müstəmləkə ölkəsinə imperiya mərkəzindən gələn təlimat kimi göstərilir.\n-Bəli, əslində maarifçilik xətti var. Cahandar ağa qadın üstdə ölməyib, torpaq üstdə ölüb. O, rusların gəlib onun torpağında meydan sulamağını qəbul eləmədi. Əsərdə sətiraltı eyham var, İsmayıl Şıxlı özü də 20 Yanvar hadisələri zamanı buna bənzər fikir söyləmişdi : Mən belə cəlladlarla bir partiyada olmaq istəmirəm. Cahandar ağa da deyir ki, bu ruslar əl-ayağıma yaman dolaşırlar. Gündə biri gəlib deyir, o meşəni ver, bu talanı ver, sabah da gəlib deyəcək ki, papağı ver, bununla da namus getdi. Həmin məqamda rus kazakları ilə təkbətək döyüşür. O, həmin döyüşdə həlak olur. Filmdə göstərildiyi kimi Allahyar onu arvad üstündə öldürmür. Cahandar ağanın Qazan xanla, Koroğlu ilə səsləşən məqamları var. Görünür, İsmayıl Şıxlı düşünülmüş şəkildə əsərə Koroğlu qoşması daxil edir.\nCahandar ağa anlayır ki, ruslar gəlirsə, daha onun dövranı getdi. Əsərdə maarifçilik ayrıca xəttdir.


20 mart, 2021 [18:07]\nAPA-nın “armeniasputnik.am” saytına istinadən verdiyi məlumata görə, bunu Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan Aştarak vilayətinin Ucan kəndində sakinlərlə görüşdə bildirib.\nN. Paşinyan deyib ki, bu gün onu Qarabağla bağlı üçtərəfli bəyanatı imzalamağa görə satqınlıqda günahlandırmağa davam edirlər: “Ancaq sual vermək lazımdır ki, digər hakimiyyətlər bu razılaşmadan imtina edərdilərmi? Mən buna mənfi cavab verirəm, çünki bu, faciəyə gətirib çıxarar. Bizi 2018-ci ildə hakimiyyətə gəldikdən sonra 25 il ərzində Silahlı Qüvvələrdə mövcud olmuş bir sıra problemləri həll etməməkdə də günahlandırırlar. Bu ittiham doğrudur. Ancaq sual yaranır ki, ərzaq və mərmilərlə bağlı problemlər 2018-ci ildə də mövcud olmalı idimi?”\nErmənistan Baş naziri bir daha bəyan edib ki, 2018-ci ildə hakimiyyətə gəldikdən sonra danışıqlar prosesində dəyişikliyə nail olmağa çalışıb: “Çünki aparılmış danışıqlar torpaqların mərhələli şəkildə Azərbaycana qaytarılmasını nəzərdə tuturdu. Qarabağda müharibə başlayanda ordu mümkün olan vaxta qədər döyüşdü”.


İtalyan senatordan Ermənistana sərt etiraz: “Artıq yetər”\n19:58 20 Noyabr 2021\nİtaliya Senatının “İrəli İtaliya” Partiyasından üzvü, senator Urania Papatheu Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində Ermənistan tərəfinin həyata keçirdiyi sonuncu hərbi təxribatları pisləyən və ölkəmizi dəstəkləyən açıqlamalar verib.\nFemida.az-a xəbər verir ki, senatorun açıqlamaları İtaliyanın “AgenParl”, “Agenzia Nova”, “LaPresse”, “Askanews”, “Dire”, “9Colonne” xəbər agentlikləri tərəfindən yayılıb.\nAzərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində son günlər ərzində Ermənistan tərəfinin növbəti təxribatlarını dəf edərkən Azərbaycanın 7 hərbçisinin həlak olduğunu, daha 10 nəfərin isə yaralandığını bildirən italyan senator “Artıq yetər demək vaxtıdır, Avropa İttifaqı müdaxilə etməli, irəliyə doğru addım atmalı və hələ də müharibə etmək istəyənləri qətiyyətlə pisləməlidir”, - deyə son günlər ərzində baş verən erməni təxribatlarına sərt etirazını bildirib.\n“Sanki keçən il noyabrın 10-da müharibə başa çatdıqdan sonra bu günə qədər mina partlayışının qurbanı olan 160-dan çox mülki azərbaycanlı azmış kimi Ermənistan tərəfi öz təxribatlarına davam edir”, - o deyib. “Bu dramatik vəziyyət Ermənistan hakimiyyətinin beynəlxalq hüquqla müəyyən edilmiş normaları qəbul etmək istəməməkdə israr etməsi ucbatından daha da pisləşir”, - deyə senator fikirlərinə əlavə edib.\n“Bütün regionda sülh, sabitlik və əməkdaşlığı təmin etmək üçün Ermənistan Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasətindən və ərazi iddialarından əl çəkməlidir. Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin beynəlxalq hüquq normaları əsasında normallaşması və dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası üçün bu iki ölkə arasında danışıqlar prosesinin mümkün qədər tez başlaması vacibdir”, - deyə Urania Papatheu fikirlərini tamamlayıb.\nİtalyan jurnalist azad edilən ərazilərdən yazdı


İyunun 3-də təhsil naziri Misir Mərdanov YUNESKO-nun Beynəlxalq Bioetika Komitəsinin Bakıda keçirilmiş XVIII sessiyasında iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlmiş YUNESKO-nun baş direktor müavini, Sosial və Humanitar Sektorun rəhbəri xanım Pilar Alvares-Laso ilə görüşüb.\nGörüşdə təhsil nazirinin müavini İradə Hüseynova, YUNESKO-nun Bioetika şöbəsinin rəhbəri Dafna Qoldfans, YUNESKO-nun Azərbaycan Respublikasında Milli Komissiyasının birinci katibi Günay Əfəndiyeva, AMEA-nın İnsan Hüquqları İnstitutunun direktoru Aytən Mustafayeva və həmin institutun elmi işlər üzrə direktor müavini Vüqar Məmmədov iştirak ediblər.\nQeyd edək ki, Beynəlxalq Bioetika Komitəsinin XVIII sessiyası YUNESKO-nun xoşməramlı səfiri, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, millət vəkili Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə 31 may-2 iyun tarixlərində Bakıda keçirilib.\nQonaqları salamlayan təhsil naziri Misir Mərdanov belə bir möhtəşəm tədbirin Bakıda keçirilməsinin əhəmiyyətli olduğunu bildirib. Cari ilin aprelində Bakıda keçirilmiş digər beynəlxalq mədəniyyətlərarası forumda Mehriban xanım Əliyevanın səsləndirdiyi "qlobal etikanın düşünülməsinin vacibliyi" fikrini xatırladan nazir qısa müddət sonra Bakıda YUNESKO-nun sessiyasının keçirilməsini dünyada qlobal bioetik prinsiplərin müzakirəsinə xüsusi önəm verilməsinin təzahürü kimi yüksək dəyərləndirib.\nGörüş üçün təhsil naziri Misir Mərdanova minnətdarlığını bildirən xanım Pilar Alvares-Laso Beynəlxalq Bioetika Komitəsinin XVIII sessiyasının yüksək səviyyədə təşkil olunduğunu qeyd edib. Artıq Azərbaycanda Bioetika və Tibbi Hüquq üzrə elmi ixtisasın, elmi şifrin yaradılması, Bioetika üzrə AMEA-nın İnsan Hüquqları İnstitutunda doktorantura və dissertanturanın fəaliyyətə başlamasını yüksək dəyərləndirən qonaq alimlərin bu sahədə elmi araşdırmalar aparmasından məmnunluğunu nəzərə çatdırıb. YUNESKO-nun baş direktor müavini regionda Bioetikanın inkişafı baxımından ilk təşəbbüsün Azərbaycanda göstərildiyini vurğulayıb, Azərbaycan Televiziyasında yeni açılmış Bioetikaya dair verilişin əhəmiyyəti haqqında fikirlərini bildirib.\nXanım Pilar Alvares-Laso sessiya zamanı akademiklər Urxan Ələkbərov, Adilə Namazova və professor Vüqar Məmmədovun "Regionda yeni etik çağırışlar" mövzusundakı çıxışlarından bəhs edib. Qonaq nəzərə çatdırıb ki, Azərbaycanda yalnız tibb işçiləri üçün Bioetika üzrə kafedralararası kursun tədrisi aşağı kurslardan aparılsa da, bu, YUNESKO-nun tövsiyə etdiyi tədris proqramlarına uyğun deyil. YUNESKO-nun baş direktor müavini digər ali təhsil müəssisələrində və orta məktəblərdə, xüsusilə sosial-humanitar elmi ixtisaslar üzrə Bioetikanın tədris olunmasının zəruriliyinə toxunub, AMEA-nın İnsan Hüquqları İnstitutunda Bioetika üzrə YUNESKO-nun baza tədris proqramının Azərbaycan dilinə tərcümə olunmasını təqdirəlayiq hal kimi səciyyələndirib.\nSon zamanlar İnsan Hüquqları İnstitutunun rəhbərliyi və müvafiq sahə ilə məşğul olan əməkdaşları ilə Azərbaycanda Bioetikanın tədrisinin təşkili məsələləri barədə dəfələrlə müzakirələrin aparıldığını nəzərə çatdıran Misir Mərdanov Bioetikanın Azərbaycan təhsilində geniş yer almasında Təhsil Nazirliyinin maraqlı olduğunu bildirib. Nazir qeyd edib ki, Bioetikanın tibbi və sosial-humanitar elmlərin tədrisində mühüm əhəmiyyətini nəzərə alaraq Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində Bioetika və Tibbi Hüquq kafedrasının yaradılması nəzərdə tutulur. Təhsil naziri gələcəkdə bu ixtisas üzrə magistratura pilləsinin açılmasının mümkünlüyünü vurğulayıb, göstərilən dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib.\nXanım Pilar Alvares-Laso bu istiqamətdə olan bütün təşəbbüsləri dəstəkləyəcəklərini, AMEA-nın İnsan Hüquqları İnstitutunun dəstəyi ilə YUNESKO-nun Bioetika kafedrasının ekspertləri tərəfindən Bakıda Bioetika kursunu tədris edəcək müəllimlər üçün ilin sonunadək treninq-seminarlar keçiriləcəyini nəzərə çatdırıb. Həmin seminarlara qonşu ölkələrin ali və orta məktəb müəllimlərinin də dəvət oluna biləcəyini söyləyən qonaq Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində açılacaq yeni kafedraya YUNESKO-nun kafedrası statusu verilməsinin nəzərdə tutulduğunu qeyd edib.\nDaha sonra görüşdə əlil uşaqların təhsili problemləri, de-institutonalizasiya problemləri üzrə aparılan işlər, online təhsil məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. 2011-ci ilin "Kimya ili" elan olunduğu nəzərə alınaraq ali və orta təhsil müəssisələrində YUNESKO ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin birgə tədbirlər planı müzakirə olunub.


MƏDƏNİYYƏT VƏ İNCƏSƏNƏT - Gülnarə Xalıqova\nCavad Mircavadov, şübhəsiz, 20-ci əsr Azərbaycan rəngkarlığının ən parlaq nümayəndələrindən biridir. Onun Moskvada 1989-cu ildə Şərq Xalqları Muzeyində təşkil olunmuş fərdi sərgisini annotasiyasında bu rəssam müasir Azərbaycan rəngkarlığının banisi adlandırılıb. Bunda müəyyən həqiqət var. Mübaliğəsiz demək olar ki, 20-ci əsrin son 25 ilində fəaliyyət göstərən rəssamların - "70-ci illər"in əsas nümayəndələri Cavadın həmfikirləri, şagirdləri, həmkarları olmuşlar.\nLakin sənətlə bağlı institutlarda o illərdə qəbul olunmuş tədris sistemi gənc istedadlı rəssamı nəinki razı salmırdı, hətta onda yabançı bir şey kimi ikrah hissi oyadırdı. Sovet İttifaqındakı bədii təhsilin çox mühüm hissəsini təşkil edən sosializm realizmin Cavad əsas mahiyyətini qəbul etmirdi. O, incəsənəti ideoloji təbliğat vasitəsi kimi qətiyyətlə inkar edirdi.\nGörünür, Cavadın məqsədyönlülüyü və öz sənətinə vurğunluğu onun qarşısındakı bütün sədləri aşmağa köməklik göstərirdi. Gənc, kimsənin tanımadığı Azərbaycan rəssamı Konçalovski ailəsinin yaxın dostu olmuşdu. O, dəfələrlə Pyotr Petroviçin Abramsevodakı evində olmuş, incəsənət haqqında uzun müddət söhbət etmişdi. Bir dəfə ona Sezan əsərlərini Ermitajda görmək arzusunu bildirmişdi. Konçalovski gülərək demişdi ki, bu mümkünsüzdü. Məlumdur ki, o illərdə Sovet İttifaqında impressionist və postimpressionistlərin yaradıcılığı qadağan edilmişdi, bu təmayüllərə xalis "meşşan burjua ideologiyası" kimi yanaşılırdı.\nHöcət azərbaycanlı Leninqrada gedir və Dövlət Ermitajında onu maraqlandıran hər bir kolleksiyaya baxmağa nail olur. O, Ermitajda adi fəhlə işləyir. Rəssamın xatirələrinə görə, onu muzeyin işçiləri "dəli" adlandırırdılar və öz niyyətindən daşınmayacağını görüb, ona Sovet İttifaqının ən böyük muzeyinin əsas guşələrinə maneəsiz daxil olmağa icazə verirlər. Məhz bu əyani tanışlıq nəticəsində rəssam sərbəstcə El Qrekonun, Rembrandtın əsərlərindən çox şey öyrənir, surətlərini çıxarır, orijinalını ətraflı tədqiq edir, ən başlıcası isə - Sezan və Van Qoqun qadağan edilmiş əsərləri Cavad üçün əsl "universitet" olur.\nRəssam Leninqradda 1954-cü ilə kimi yaşadıqdan sonra Bakıya qayıdıb Buzovnadakı tanışının sahibsiz qalmış mənzilində tək-tənha qalır, yaradıcılıq eksperimentləri ilə məşğul olur, bu həyat tərzi 10 il çəkir.\nRəssam öz təcrübələrində metal, daş, qum, bitum, qatran, sementdən istifadə edirdi. Başqa sözlə desək, təsviri sənət üçün qətiyyən ənənəvi olmayan materiallardan. Bu materiallar nəticəsndə yaranan eksperimental əsərlər özlüyündə heyrətləndirici qüvvəyə malik idi. 1950-ci illərin ortalarında sosializm elə bir odioz forma almışdı ki, onu yaradan sistem özü ondan imtina edirdi. Onun bu monumental kompozisiyaları (onların janr və yaxud formalarını müəyyənləşdirmək çətindir) ictimaiyyətə göstərilsəydi, müasir Azərbaycan incəsənətini əvvəlcədən hansı yolla gedəcəyini təsəvvür etmək çətin olardı.\nRəssam yalnız çox az adamları hərdənbir özünün təkdünyalıq aləminə buraxırdı. Onlar bu "kainat modelini" görmək xoşbəxtliyinə nail olurdular. Bağ evi sahibinin tələbinə görə rəssam bütün bu "antisovetçiliyə" son verməli idi. Rəssam Buzovnanın gözdən uzaq bir yerində özünün "nəhənglərini" quma basdırır, kartda onların yerini qeyd edib öz aləmində bir vaxt onları həyata qaytaracağı haqqında düşünür. Lakin kart itir, həmin yeri tapmaq mümkün olmur.\nRəssam 1966-cı ildə şəhərə, adamların arasına qayıdır, lakin bu fakt onun həmin illərdə sosialist cəmiyyətinin yaşadığı bütün şərtilikləri və qanunlar ilə barışdığını göstərir. Və buna şəkksiz-şübhəsiz sübut - həmin dövrdə Cavad Mircavadovun yaratdığı əsərlərdir.\nMaraqlıdır ki, rəssamın ən erkən rəngkarlıq əsəri 1967-ci il tarixi ilə qeyd olunur. Bu - "Yırtıcı"dır. Bizim qarşımızda ayaqları sarılı, arxası üstə atılmış qoyun, yaxında isə - hansısa canlı, dişini ağartmış, torbasayağı gövdəsi olan qeyri-adam təsvir olunub. Burada rəssamın təsvir etdiyi cəmiyyətə, onu əhatə edən mühitə alleqorik yanaşması aydın görünür. Bu əsər rəssamın yaradıcılığında həmin mövzuya aid yeganə nümunə deyil. Analoji motivdə bir neçə kompozisiya qorunub saxlanılıb. Başqa sözlə, özünün tənhalıq aləmində rəssam insan cəmiyyətinə dəqiq, qəti formalaşmış münasibətlə qayıdıb, o bu mövqeyini həyatın sonuna kimi dəyişmədi. Bu ona görə belə oldu ki, bu cəmiyyət rəssama öz fikrini dəyişməyə əsas vermədi. Cavad Mircavadovun sonrakı əsərlərinin hamısı rəssamın yaşadığı cəmiyyətə ifrat amansız münasibətini sübuta yetirir. "Sovet sistemi mənim sənətimin cəlladı olub" - bu sözlərlə rəssam yaşadığı mühitə münasibətini ifadə etmişdir.\nŞübhəsiz, Cavadın Buzovnadan Bakıya qayıtması onun yaradıcılığında yeni mərhələ ilə əlamətdardır. Lakin hər şeydən öncə bu mərhələdə və sonra yaradılan əsərlərə nəzər yetirməzdən əvvəl rəssamın Buzovna yaradıcılıq mərhələsinə aid olan azsaylı əsərlərini nəzərdən keçirək.\nBunlar əsasən qrafik əsərlərdir, lakin onlara məxsus qüvvə, enerji, həm də miqyas tamaşaçını heyrətləndirir. Onların bəziləri tuşla, bəziləri karandaşla icra olunub, lakin əksər işlərin hamısına - kiçik istisnalarla qara-ağ qalarlar nəzərə çarpır. Belə təəssürat yaranır ki, fəal surətdə heykəltaraşlıqla məşğul olan rəssam özünün başlıca bədii vəzifəsi kimi obrazların həcmli - plastik həllini qoymuşdur.\nCavadın rəngdən yararlanması tənqidçi yaxud incəsənət həvəskarı olmasından asılı olmayaraq tamaşaçını valeh edir. Rəssamın özü də dəfələrlə təsdiqliyib ki, məhz rəng onun üçün başlıca məna daşıyır. "rəng - mənim etik-estetik təsəvvürlərimin kvintessensiyasıdır, əsası ışıqdır". Rənglərin coşqun energiyası bəzən bu və ya digər kompozisiya və cizgidə, həm də rəssamın plastik sənətkarlığında oynadığı rolunu itirir. Sənətkarın bacarığı əsərdə olduğu kimi heç bir yerdə qrafik özünü göstərmir, burada rəssam ağ vərəqlə təkbətək qalır. Əsərlərin hər birinin sanbalı, obrazların təxminən brutal həcmliliyi heyrətləndirir. Bu bir qayda olaraq, çox böyük ölçülüdür, bu da artıq sənət növü kimi qrafik üçün qeyri-adidir. Kompozisiyalar bir obrazdan ibarətdir, biz burada hipertrofik ölçülərlə rastlaşırıq, bu cəhət sonralar Mircavadov - rəngkar üçün son dərəcə səciyyəvi əlamət olacaq. Hə, görünür, başqa cürə də ola bilməz: Cavad, həqiqətən, kainat miqyaslı rəssamdır.\nYuxarıda sadalanan qrafik əsərlərdə digər cəhət də diqqəti cəlb edir: əksər rəsmlərdə insanın bədən hissələrində baş verən metamorfozu müşahidə etmək olur. Misal üçün, "Bədən quruluşu"nda kişi gövdəsi (köks qəfəsi, qarın), çox diqqətlə baxanda öküz başına yaxın bir fizionomiyanı xatırlatmağa başlayır. "Mistik" kompozisiyasında da kişi fiquru təqdim olunub, bu metamorfoza artıq daha çox açıq tərzdə verilib. Öküz sifəti, bu halda, sanki şeytan sifətinə transformasiya həddindədir.\nBütün bu "oyunlar" tamamilə narahat Cavad xarakterinə, onun bədii forma, obrazlarının yenilməzliyinə uyğundur. Bundan əlavə, bir formanın digərinə keçməsi, obrazın oxunmasında ikili məna olmadan ambivalentlik anı mövcuddur, bir kompozisiyanın gizli olaraq digərində mövcudluğu sürrealizm estetikası üçün səciyyəvi bir cəhətdir. Bu bədii cərəyanın iki böyük nümayəndəsi - Pablo Pikasso (onun yaradıcılığında sürrealizm qısa müddətli epizod olduğuna baxmayaraq, lakin onun əlamətləri Pikasso üslubunun üzvi şəkildə ayrılmaz keyfiyyəti olmuşdur) və Salvador Dali - Cavad Mircavadovun sadəcə olaraq sevimli rəssamları deyildilər. Bunlar onun üçün şübhə doğurmayan avtoritetlər idilər, bunu rəssamın özünün dediyi sözlər, həmçinin onun əsərləri sübuta yetirir.\nBundan əlavə, bir formanın digərinə keçmə prinsipi, eləcə də bir formanın digərində mövcud olması halında təsvir ikili oxuna bilər, bu cəhət bir sıra digər Azərbaycan rəssamlarının fəaliyyəti üçün son dərəcə səciyyəvi idi, onların bu və ya digər şəkildə Cavad yaradıcılığı ilə təmasda olduğu duyulur. Misal üçün, analoji üsula Rasim Babayev, Kamal Əhmədov, Nazim Rəhmanov və Eldar Qurbanovun əsərlərində rast gəlmək olur.\nSadə yamsılamada Cavadın özünü günahkar görmək olmaz, belə ki, onun əsərlərində gördüyümüz transformasiyanı nə Pikassonun əsərlərində, nə də Dalinin şəkillərində müşahidə edirik.\nDigər tərəfdən bir formanın başqasına çevrilməsi estetik kateqoriya kimi qroteskin sabit yönlərindən biridir. Cavad Mircavadov əsərlərinin təhlili göstərir ki, qroteskin digər səciyyəvi cəhətləri - təzadlılıq, qəribəlik, fantastika və reallıq, faciəvilik və komiklik bu rəssamın yaradıcılıq təfəkkürünə xas keyfiyyətlərdir.\nHakim dairələr rəssama onun sərbəst ifadə tərzinə olan cəhdini bağışlaya bilmirdi. Onun incəsənətə, özünəməxsus qanunlara söykənən müstəqil sistem kimi, hər hansı bir ideologiyadan azad sənətə, hər şeydən öncə rəngkarlığa münasibəti rejim tərəfindən son dərəcə dissident davranışı kimi qəbul olunurdu.\nQeyri-ixtiyari olaraq, ümumilikdə Cavadın əsərlərini açıq-aydın dekorativ edən boyaların coşğunluğuna, rənglərin effektiv uyğunluğuna uyursan. Lakin çox tezliklə başa düşürsən ki, bütün bu üz-gözünü büzüşdürmə, zarafatlar, əyləncəli dəvələr, və onların əziz-xələf sahibləri, hiyləgər qadın baxışları - yalnız acı həqiqətin ifadəsidir; "bu aləm kart oyunudur, burada haramzadələr udurlar".\nRəssamın ətraf mühiti təsvir edərkən, ona həqiqətən qlobal yanaşmasına baxmayaraq, onun yaradıcılıq irsində sənətkarın mövzudan asılı olaraq, müxtəlif emosional və psixoloji nüanslarını qeyd etmək mümkündür.\nBu hər şeydən öncə Div obrazıdır. Bu məfhum ənənəvi mifologiyada öz əlamətinə görə bir mənalı deyil (divlər xeyirxah və qəddar, cəsur və qorxaq olurlar), Cavad yaradıcılığında bu, insanda ola biləcək bütün alçaq və rəzil cəhətləri özündə birləşdirən personajdır. Divin iştirakı ilə olan kompozisiyalar bu və ya digər baxımdan orqiyalara, əxlaqsız oyunlara, boş əyləncələrə çevrilir. Cavadın şəkillərinə əsasən, bəşəriyyət - bu qəddar və şəhvətli, küt qüvvəyə malik heyvandır, o öz qüvvəsini boş əyləncələrə və rəzil tələbatlarını ödəməyə sərf edir. "Divin hiylələri" (1980), "Arena" (1981), "Ehtiras" (1983) kimi əsərlərdə bu, qabarıq verilir.\n"Mən şəkillərimdə bizim insan qəlbimizin gözəlliyini, həmçinin onun alçaqlığını, ağciyərliyini və insani günahlarını əks etdirirəm. Məhrumiyyətə baxmayaraq, həyatın mənasına özümü ifadə vasitəsilə nail olmağa çalışıram - bu mənim başlıca məsləkimdir".\nRəssamın şəkillərində biz bir çox təkrarlanan kompozisiyalara təsadüf edirik. Lakin bu təkrarlanma son dərəcə kompozisiya sxemi ilə məhdudlaşır. Hər dəfə eyni sxem, müxtəlif plastik və koloristik məzmunla sanki hansısa sabit həyati hadisənin daha bir təfsiri təklif edilir. Misal üçün, "Şubanda" (1984), "Naxır" (1986) əsərləri, "Dəvə belində"nin bir neçə kompozisiyası bu qəbildəndir.\nArtıq xatırlanan "Üırtıcılar", "Buxov", "Qurbanlıq" şəkillərindəki bəzədilmiş qoyun motivi də həmin əsərlərlə səsləşir. Analoji sxem "Təmas" (1984), və "Humay" - sülh quşu" (1986) əsərlərindəki kompozisiyanın əsasıdır.\n"Şaman qadını" (1983), və "Sabitlikdə və sərinlikdə" (1984) əsərlərini müqayisə etmək maraqlıdır. Hər iki halda şəkillərdə Şərq üçün səciyyəvi mediativ duruşda bardaş qurmuş qadın təqdim olunub. Özünün qrafik koloristik, həmçinin emosional həllinə görə bir şəkil tamamilə digərinin inversiyasıdır. "Şaman qadın"da qarşımızdakı qorxunc, qroteskli obrazdır, o özlüyündə təcavüzkar, destruktiv başlanğıcı təcəssüm etdirir. Sxematik ümumiləşdirici rəsm, açıq, "gözqamaşdırıcı rəng" üstünlük təşkil edən ala-bəzək kolorit ilk baxışdan birmənalı, nifrətdoğurucu təəssürat yaradır. Sakitlik, idilliya, seyrçilik, gözəllik ikinci əsərin əsas məzmununu təşkil edir. Sanki burada bir medalın iki tərəfi göstərilib. Biz hamımız - mühitin əsiriyik, hər birimizin içində münasib anda oyana biləcək "div" əyləşib.\nRəssamın əsərləri arasında elə silsilə var ki, o bunların üzərində bir neçə il işləyib ("Müxtəlifliyin vahidlik panoramı" (1985-87)). Əsərdə rəssam şərti oalraq, müxtəlif tayfa və xalqlara məxsus olan bir çox simaların nümunəsində sanki bütün bəşəriyyətin ümumi problem və qüsurlarla yükləndiyini nümayiş etdirməyə çalışmışdır. Sxematik-səthi üslubda icra olunmuş əsərdə tənqidi mövqe xüsusilə hiss olunur. "Əsrin himni" və "Şərq miniatürü mövzusunda improvizasiya" bu silsilədəndir.\n"Şərq miniatürü mövzusunda improvizasiya" silsiləsindən olan - "Atlılar" (1984), "Lüt-üryan" (1984), "Günəşli atlı" (1984), "Sarayda" (1985), həmçinin "Gəzinti" (1981), "Uşaq arabası" (1985), bir çox əsərlər də analoji üsulda yaradılıb.\n"Humay - sülh quşu" tablosunda kompozisiyanın simmetriyasında verilmiş rənglər toplusuna daxil olunan mifoloji quş Humayın pozitiv obrazı ilə raslaşırıq. Lakin birdən mərkəzi obrazın duruşu barədə sual meydana çıxır. Quşu yuxarı uzadılmış əllərində tutan qadının başı qeyri-təbii tərzdə arxaya atılıb, sanki burulub. Və bu, ilk baxışda, xalis formal üsul ani olaraq kompozisiyaya həm gərginlik, həm təəssüf, həm acı istehza gətirir.\nRəssam rəngkarlığında sanki rəng və forma arasındakı əksliyi aradan qaldırmağa çalışırdı. Rəngkarlığın bu iki elementi Cavad kompozisiyasının əsas təkrarolunmaz ifadə vasitəsi idi.\nTəsvir olunan nümunə Cavada məxsus üslubda icra olunub. Onun əksər əsərləri kimi burada da rəng həlli qızğın və soyuq tonların təzadına əsaslanır. Hamısını qara fon birləşdirir. Əsər səthi simmetrik olaraq kifayət qədər qəribə obrazlarla doldurulub.\n…Bu gün C.Mircavadovun qorunub saxlanılmış bütün əsərləriinn panoramını əhatə edərkən, bunların səviyyə baxımından bir-birinə uyğun olduğu qənaətinə gəlirsən. Yalnız erkən dövrünün azsaylı əsərləri (60-cı illərin sonu) sübuta yetirir ki, rəssamın evolyusiyası çox sürətli olub. Bu da yalnız böyük intellektual və yaradıcı əməyin nəticəsində mümkün olmuşdur.\n"...Mən həyatın mənasını on beş yaşımdan axtarırdım. Mən kiminsə mənə mane olmasını istəmədiyimdən Abşeron qumlarına üz tutdum. Şıx kəndi yanında mənim sevimli yerim var idi. Dəniz yaxın idi, ətrafa yüksək, girintili-çıxıntılı, yarqanlı dağlar var idi. Bu - nadir yerdir, geniş yataqlı hüdudsuz səma günbəzi, məhdud Aləm, tənhalıq - gəz, otur, uzan, həm də dəniz dalğalarının pıçıltısı altında düşün, düşün, düşün".\nGörkəmli sovet sənətşünası, rus və Avropa incəsənəti tarixi ilə bağlı çoxlu əsərin müəllifi M.V.Alpatov Cavad haqqında yazıb: "Mircavadov - böyük qüvvəyə, böyük nəfəsə malik rəssamdır. Onun rəngkarlıqla əzbərlənmiş üsulu yoxdur..."\nÜmumilikdə Azərbaycan incəsənətinin tarixi üçün və xüsusilə müasir Azərbaycan rəngkarlıq məktəbinin formalaşmasında Cavad Mircavadovun haqq-sayını sona qədər dərk etmək çətindir. Yuxarıda artıq deyilib ki, praktiki olaraq Azərbaycan rəssamlarının "yetmişinci" illər nəsli "Cavad təsiri" altında formalaşıblar. Onların əksəriyyəti incəsənətdə öz yolunu və hər biri öz fərdi özünüifadə tərzini tapıb. Ayrı-ayrı rəssamların yaradıcılığında Cavadın bu gün də əks-sədası hiss edilir.\nRəssamın mövqeyi prinsipial olub, özünü bütövlükdə peşəsinə həsr edib. Sovet sistemindən qovulmuş Cavad, bununla belə dissident olmayıb. O, sadəcə ideoloq deyildi. O, incəsənətin siyasətə işləməyini ağlına gətirmirdi.\n1987-ci ildə rəssamın sənəti tanındı. Bakının, Moskvanın, bir sıra Avropa paytaxtlarının, həmçinin Yaponiya şəhərlərinin ən nüfuzlu sərgi salonlarında təşkil olunan bir çox sərgilər artıq xəstə Cavad üçün heç olmasa nisbətən mənəvi kompensasiya oldu.


Ölkədə "Sahibkarlar Şurası" yenidən bərpa oluna bilər | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\n— 18.01.2017 15:13\nÖlkədə "Sahibkarlar Şurası" yenidən bərpa oluna bilər\n"Kiçik sahibkarlığa dəstək" layihəsi çərçivəsində aparılan tədqiqatın nəticələri müvafiq hökümət qurumlarına təkliflərin təqdim olunmasına imkan verib. Dövlətlə özəl sektor arasında dialoqun canlandırılması təklifin əsasıdır.\nAfina Babayeva- Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyasının Gəncə Regional nümayəndəliyinin rəhbəri: "MDB ölkələrində iqtisadi şura deyilən qurum var. Bu, Nazirlər Kabinetinin nəzdində olur. Yəni, dövlətin nəzarətində olur. Bu gün elə bir şuranın yaranması pis olmazdı. Çünki, bu, rəsmi dövlət səviyyəsində sahibkarların mənafeyini güdən, onların iqtisadi və siyasi mənafelərinə xidmət edən qurum olardı".\nEkpsertlər Azərbaycanda dövlətlə özəl sektor arasında dialoqun səviyyəsini qaldırmaq üçün ölkədə 2002-ci ildə yaradılan "Sahibkarlar Şurası"nın bərpasının tərəfdarıdır. Çünki, bu platforma vasitəsilə sahibkarlar öz sözlərini dövlət qurumlarına çox rahatlıqla çatdıracaqlarına əmindirlər. Bununla belə, sahibkarların ictimai iştirakçılığının artırılması ilə bağlı çox mühüm qanunvericilik aktları, Nazirlər Kabinetinin əsasnamə və qərarları qəbul olunub. Həmçinin, dövlət qurumlarının nəzdində iş adamları ilə birgə çalışan təşkilatlar yaranıb.\nAfina Babayeva- Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyasının Gəncə Regional nümayəndəliyinin rəhbəri: “ASK dövlət və biznes dialoqunun qurulmasında yeganə ən vacib subyektdir. Mən istəyərdim ki, bu dialoqun tərəfdaşları çox olsun. Başqa-başqa rakurslardan bu baxışlar müəyyənləşir. Orada da ortaya çıxan problemlərin həllinə kömək olur. Bu gün bir çox qurumlar bu dialoqun aparılmasında təmsil olunur. Ancaq bunların hamısı qeyri-dövlət strukturlarıdır. O cümlədən də, bizim qurum da ictimai birlik formasında fəaliyyət göstərir".\nEkspertlər biznes nümayəndələrinin qeyri-hökümət təşkilatları ilə yanaşı, mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının yanında yaradılmalı olan ictimai şuralarda da təmsil olunmasını vacib sayır. Orada öz sözlərini deyib problemlərini çatdırmalıdırlar. Amma ən böyük platforma sahibkarlar şurası hesab edilə bilər. Qeyd olunan qurumun fəaliyyətinin bərpası ölkədə sahibkarlıqla bağlı hökumətin hərtərəfli məlumatlı olması üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.\nQalib Toğrul- İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri: "Kiçik sahibkarlığa dəstək layihəsi çərçivəsində tədqiqat aparmışıq. Həmin tədqiqatdan çıxan təkliflərimizi müvafiq hökümət qurumlarına- İqtisadiyyat Nazirliyinə, Prezident Aparatına təqdim etmişik. Təkliflər ondan ibarətdir ki, sahibkarlar şurasının işi daha da canlandırılmalıdır. İclasları əsasnamədə qeyd olunduğu kimi 2 aydan bir deyil, rübdə bir dəfə çağırılsa daha yaxşı olar. Eyni zamanda ictimai iştirakçılıq haqqında qanunun tələblərindən irəli gələrək mərkəzi icra orqanlarının yanında ictimai şuraların yaradılması sürətləndirilməlidir".\nQeyd olunan məsələ ilə bağlı İqtisadiyyat Nazirliyi ilə əlaqə saxladıq. Qurumun mətbuat katibi Abbas Əliyev televiziyamıza şifahi şəkildə - "Sahibkarlar Şurası"nın canlandırlması ilə bağlı təklif araşdırılır. Hazırda nazirliyinin sisteminə daxil olan AzPROMO, Bakı Biznes Mərkəzi, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu və digər bu kimi qurumlar birbaşa sahibkarlarla əlaqəli şəkildə çalışır. Onların qarşılaşdığı hər hansı çətinlik isə Nazirliyin apellyasiya Şurasında araşdırılır” – cavabını aldıq. Nazirlik rəsmisi də dövlətlə özəl qurumlar arasındakı dialoqun ölkədə iqtisadi mühitin inkişafına təkan kimi qiymətləndirib.


Lazımsız ev əşyalarından hazırlanan dekor » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nTarix: 24-05-2016, 03:00\nSəs ver: İnteryer dizayner Ləman Hüseynli bu dəfə sizə lazımsız hesab etdiyiniz əşyalardan mənzilinizə kreativ dekor əşyası düzəltməyi təklif edir.\nƏgər evinizdə lazımsız içki şüşəsi və ya istifadə etmədiyiniz güldan varsa, onu göz oxşayan dekorativ əşyaya çevirə bilərsiniz. Bunun üçün sizə hər hansı formada içki şüşəsi, kəndir, rəngli sprey və qaşlar lazım olacaq.\nÖncə içki şüşəsinin üzərinə yuxarıdan aşağıya doğru kəndiri dolayın. Kəndiri dolamağa başladığınız və bitirdiyiniz yerə yapışqan vurun. Sonra kəndirin üzərini istədiyiniz rəngdə spreylə rəngləyin. Bundan sonra isə kəndirin aralarına zövqə görə qaşlar və ya digər aplikasiyalar yapışdıra bilərsiniz. Hazır olan bu kreativ dekor əşyasını mənzilinizdə interyerə uyğunluğundan asılı olaraq istədiyiniz yerdə istifadə etmək olar.\nmen bundanda maraqli cetinin etmisem gozel isdir\n21 iyun 2016 16:59\n# 12 Sen ve Ben...!Avuç Kadar Yüreğe Sıkışmış İki "DÜŞ" üz Aslında...Sen Benim "Düş" lerim desin;Hatta Belki de "DÜŞ" lerim Sensin...!Öyle Ya Gözümü Her Kapattığımda Aklıma İlk Düşen sin...SeN...!Yüreğimin Her Şeye Rağmen Umut Taşıyan Tarafısın...Kalbimin Her Atışında Tekrar Can Bulan Benliğimsin...Senle Atsın Bu Kalp.......!Senle Dursun Bu Kalp.....! ülü16\nMənim belə incə şeylərdən xoşum gəlir. İn şə Allah düzəldərəm. Qızlar aroma butulkalar varsa məncə onlardan yaxşı çıxar. Müxtəlif formalarda düzəldə bilərik. Təşəkkürlər xəbərə görə\nSitat: ummuselmaBu kəndirlə biraz kobud görsənir. Onun yerinə toxumaq üçün olan rəngli iplerden etsəydi daha gözəl olardimencede\n# 10 Rəsulist Kölge\nelemeye deyer maraqlidi\nMaraqli alinib ancaq men hec vaxt bele weyler hazirlaya bilmeremMaraqli alinib ancaq men hec vaxt bele weyler hazirlaya bilmerem\n24 may 2016 13:24\ncooox superr krasivo 24 may 2016 13:09\n# 6 Счастье это у тебя есть ребенок от любимого.и ты знаешь что у вас будет все хорошо Nemka Matata\nvay canna guzel beyendim\nqeseng maraqli alindi\nbiraz kobud alindi.ama biraz naziy olab kendirden isletseydi gozel gorunerdi\n# 3 Xosbextlik-ezizlerimin ehatesinde,yoldasimin yaninda,ekizlerimle kecirdiyim gunlerdi. ummuselma\nBu kəndirlə biraz kobud görsənir. Onun yerinə toxumaq üçün olan rəngli iplerden etsəydi daha gözəl olardi\nCox maraqli dizayndir. Bele seyler hazirlamagi xoslayiram\n24 may 2016 05:18


Merkezi Bankda da teeccublenirler: Dollarla bagli ne bas verir? - Azadliq Xeber\nMerkezi Bankda da teeccublenirler: Dollarla bagli ne bas verir?\nMərkəzi Bankda da təəccüblənirlər: Dollarla bağlı nə baş verir?\n2018-04-13T16:14 xeber –\nBAKI, 13 aprel — Sputnik. Bakıda bank filiallarının dollar satmaması ilə bağlı yayılan xəbər qısmən təsdiqini tapıb. Sosial şəbəkələrdə və ictimaiyyət arasında yayılan bu söhbətlərin nə dərəcədə doğru olduğunu dəqiqləşdirmək üçün Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı “Elmlər Akademiyası” metrostansiyası və Hüseyn Cavid parkının həndəvərində yerləşən bir sıra bankların filiallarına baş vuraraq xarici valyuta barədə soruşub.CC0 / Brett_Hondow / BanknotesAzərbaycanda dollara böyük tələbat yaranıb\nƏməkdaşımız 6 bank filialında olub və səhər saat 11.00-a qədər olan vəziyyət müəyyən fikir yürütməyə imkan verib. İlk bankdan bildiriblər ki, kassada dollar qurtarıb, amma yaxın 1,5 saat ərzində satış üçün yeni partiya ABŞ valyutası gətiriləcək.\nDigər bankın filialından isə bildiriblər ki, dolların satışı müvəqqəti dayandırılıb və bazar ertəsindən başlanacaq. Dollar almaq məqsədilə getdiyimiz digər üç bank filialından da əliboş qayıtmalı olduq. Hamısı bankda dolların olmadığını bildirdilər. Təkcə “Kapital Bank”-da bildirdilər ki, dolların satışına məhdudiyyət yoxdur və bizə sıra nömrəsi götürərək dollar almaq üçün öz növbəmizi gözləməyi təklif etdilər.\nXatırladaq ki, ötən şənbə günü — aprelin 9-da Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) uçot dərəcəsinin dəyişdirilməsinə həsr olunmuş mətbuat konfransında AMB İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov Sputnik Azərbaycan-ın manatın kursunun zəifləməsi ilə bağlı sualını cavablandırarkən deyib: “Belə bir halın baş verməsi üçün heç bir fundamental səbəb yoxdur. Hazırda Azərbaycanın tədiyyə balansı müsbət zonadadır və bu ilin birinci rübündə keçirilən valyuta hərraclarında, xarici valyutanın tədarükü bankların tələbatını üstələyib”.\nÖz növbəsində Mərkəzi Bankın mətbuat xidmətinin rəhbəri Namiq Əliyev dolların satışdan yoxa çıxması barədə sualımızı təəccüblə qarşılayıb. O, qeyd edib ki, AMB Amerika valyutasına olan tələbi tamamilə əhatə edib.\n“Sizin bu siqnalınızdan sonra, biz qeyd etdiyiniz bankların şöbələrində dolların satışının olmaması səbəblərini dərhal araşdırmağa və problemi həll etməyə başlayacağıq” — deyə N.Əliyev bildirib.\nÜmid edirik ki, Bakıdakı bank filiallarında dolların satışı ilə bağlı problem nəinki tamamilə həll olunacaq, həm də bankların heç bir səbəb olmadan niyə xarici valyutanı satmaqdan imtina etdiyi sualına da aydınlıq gətiriləcək. Ölkədəki makroiqtisadi vəziyyətin sabitləşdiyi hazırkı şəraitində kommersiya banklarında xarici valyutanın olmaması ilə bağlı şayiələri yaymaq və bununla yanaşı manatın mümkün devalvasiyası ilə bağlı “söz-söhbətləri” artırmaq kimə lazımdır?\n2017-ci ilin yekunlarına görə, Azərbaycanda 30 bank fəaliyyət göstərir. Onların respublika üzrə 509 filialı, 142 şöbəsi var. Həmin banklarda 16 171 nəfər çalışır.


Musa Qasımlıdan möhtəşəm məqalə | Azsabah.com \nMusa Qasımlıdan möhtəşəm məqalə\nAvropa İttifaqının "Şərq tərəfdaşlığı proqramı” çərçivəsində videokonfrans formatında keçirilən görüşdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyana "Ermənistan Azərbaycanın ərazisini işğal edib və Ermənistanın baş nazirinə irqçilik haqqında danışmağı məsləhət görməzdim, çünki erməni terrorçuları dünyaca məşhurdurlar. Parisin Orli hava limanında terror hadisəsi törədən Karapetyan soyadlı şəxs sonradan Ermənistana ekstradisiya edilib və Ermənistan prezidenti tərəfindən əfv olunub. Məhz buna görə belə məsələlər ətrafında müzakirə gedəndə ona sakit oturmağı tövsiyə edərdim” deyib, bir daha tərs şillə vuraraq yerində oturtdu.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti bu sözləri ilə Ermənistanın gerçək üzünün terrorçuluq, iqrçilik və işğalçılıq olduğunu yenidən bəyan etdi. Şərh və təhlil etmədən rus, rusdilli erməni və türk mənbələrində erməni terrorunu və irqçiliyini təsdiq edən minlərlə konkret tarixi faktlardan yalnız bir neçəsinə nəzər yetirək.\nTerrorçuluğu Cənubi Qafqaza kim gətirib?\nSənədlər sübut edir ki, Cənubi Qafqaza terroru bu regionda aborigen olmayan ermənilər özləri ilə gətiriblər. XIX əsrin 80-ci illərinin sonlarında Tiflisdəki bir neçə rus məktəbinin erməni mənşəli müəlliminin yaratdığı inqilabçı-terrorçu qrupunun "Qnçak” (Zəng) jurnalında terrorçuluq təbliğ edilirdi. Cenevrədə Nazarbayev qardaşlarının 1886-cı ildə qurduqları Qnçak terror-siyasi təşkilatının proqramında birmənalı olaraq yazılırdı: "Terror inqilabi təbliğatı mühafizə etmək üçün özünü müdafiəyə və idarəçilərin zərərli hərəkətlərinə qarşı silahla xidmət etməlidir”.\nErməni iri ticarət-sənaye burjuaziyası nümayəndələrinin 1890-cı ildə Tiflisdə yaratdıqları Erməni İnqilabi Partiyası Daşnaksütyunun 1894-cü ildə qəbul edilən ilk proqramında vurğulanırdı: "Türkiyədən kənarda hər yerdə erməni xəyanətkarlarını öldürmək və digər terror təşkilatları ilə əlaqə qurmaq”.\nTerrordan danışan N.Paşinyan və digərləri hər halda babalarının qurduğu bu təşkilatların proqramını oxumamış deyillər. Qeyd etmək lazımdır ki, bu zaman Azərbaycan türkləri və gürcülər hələ özlərinin siyasi təşkilatlarını yaratmamışdılar.\nErməni terror-siyasi təşkilatlarının proqramları bir daha təsdiq edir ki, kilsə ilə yanaşı, erməni ünsürünü bir yerə toplayan terror təşkilatları olub və erməni cəmiyyətinin təməlində terror dayanır. Bu gerçəkliyi daşnakların "Droşak” ("Bayraq”) qəzeti daşnak terrorçusu Martiros Çarıxçıyana həsr etdiyi məqaləsində aşağıdakı kimi ifadə edirdi: "Erməni həyatı inqilabi fikirləri həqiqi və zəruri olaraq əks etdirən bir tip istehsal etmiş və hazırlamışdır. Bu, terrorçudur və təhdid edən tipdir”.\nTarixi faktlar və müasir reallıqlar sübut edir ki, həqiqətən də təhsili, vəzifəsi və ictimai mövqeyindən asılı olmayaraq hər bir erməni ya terrorçudur, ya da potensial terrorçudur. Elə isə baxaq görək bu barədə ən mötəbər arxiv sənədləri nə deyir?\nÇarizm dövründə Cənubi Qafqazdakı rus, gürcü və yəhudi əsilli məmurlara qarşı erməni terroru\nÇarizm dövründə azərbaycanlılara qarşı olan terror aktlarının üstündən bilərəkdən keçərək erməni terrorçularının Cənubi Qafqazda çalışan rus, gürcü və yəhudi əsilli məmurlara qarşı törətdikləri terror aktlarından bir neçəsinə şərh vermədən diqqət yetirək. Belə ki, 1903-cü ildə erməni terrorçuları Qafqaz canişini knyaz Q.S.Qolitsınə sui-qəsd etdilər, lakin canişin sağ qaldı. Daşnaksütyunun üzvləri olan müəllimlər Semyon Qarayan və Xeço Ryabyan 1904-cü ildə Eçmiadzin qəza rəisi Şmerlinqi öldürdülər. Məktəbdə şagirdlərə dərs verən və müəllim adını daşıyan bu şəxslərin terror aktı törətməsi "Droşak” qəzetinin yazdıqlarını təsdiq edirdi. Həmin ildə erməni terrorçuları Yelizavetpol şəhərində pristav Abramoviçi, Kars şəhərində Kars briqadası sərhəd dəstəsinin 1-ci bölməsinin rəisi polkovnik Bıkovu, ermənilərin silah daşımasına mane olan Sürməli qəza rəisi Boquslavskini, Şuşada jandarma zabiti Podşivalovu, Aleksandropol şəhər polis pristavı Naşanskini, polis işçisi Saxarovu, Şuşada vergi inspektoru Şerbakovu, Karsda jandarma idarəsinin tərcüməçisi Qrozdevi, Eçmiadzin qəzasında erməni kilsəsinin əmlakını mühafizə edən Savini, Eçmiadzin şəhərində mühafizəçi Qonçarenkonu, Eçmiadzin pristavı Qulielini, Karsda polis işçisi Xerxulidzeni öldürdülər.\n1905-ci il hadisələrinin gedişində Bakı qubernatoru M.A.Nakaşidzenin öldürülməsi üçün Daşnaksütyun 35 min rubl pul ayırmışdı. 1905-ci il mayın 11-də gündüz saat 3-də Parapet küçəsi ilə Vrangel küçəsinin kəsişdiyi yerdə hərəkət edən knyaz M.A.Nakaşidzeyə sui-qəsd edildi. Ağır yaralanan qubernator mayın 18-də öldü. Bu terror aktı barədə Daşnaksütyunun yaydığı proklamasiyada yazılırdı ki, qubernatora qəsd droşakistlər tərəfindən həyata keçirilib. Qətldən az sonra "Erməni xalqına müraciətində” Daşnaksütyun yazırdı ki, artıq Nakaşidze yoxdur. M.A.Nakaşidzeni öldürən 4 nəfər erməniyə - Şuşa şəhər sakini Simon Balasanova, Bakı şəhər sakini Georgi Mayramova, İran təbəələri Petros Saxakyansa və Levon Arutunova və Naxçıvan qəzasından olan Minas Aqayansa məhkəmənin qərarı ilə ölüm hökmü verildi. Lakin sonralar ölüm hökmü ləğv edildi və onların hər biri 15 illik katorqaya göndərildilər. Qətldə iştirak edən beşinci adam həddi-büluğa çatmamış Minas Aqayans isə yalnız 1907-ci ildə mühakimə olundu və bəraət aldı. Bu terror aktının iştirakçıları arasında həddi-büluğa çatmamış Minas Aqayansın olması da "Droşak” qəzetinin yazdıqlarını təsdiq edirdi, yəni erməni cəmiyyətində müəllim də, şagird də terrorçudur və ya istənilən an terrorçu ola bilər.\nDaşnaksütyun terrorçuları general Əlixanovu, qəza rəisi Pavlovu, polis işçiləri Cavaxovu, Şumakeviçi və başqa şəxsləri öldürdülər. 1906-cı il iyunun 17-də Yelizavetpolda vağzalyanı sahədə pirstav Murovskiyə arxadan 3 güllə vurdular.\nYelizavetpol quberniyasında erməni terrorçularının qanlı fəaliyyətləri davam edirdi. Qubernator Kalaçev 1906-cı il 16 noyabr tarixli şifrəli teleqramında Qafqaz canişinliyinin xüsusi şöbəsinin rəisi polkovnik Babuşkinə yazırdı: "1905-ci il fevralın 1-dən 1906-cı il mayın 1-dək Yelizavetpol quberniyasında terror aktları nəticəsində 1 qəza rəisinin köməkçisi, 4 pristav, 1 jandarma işçisi 23 mühafizəçi öldürülmüş, 6 mühafizəçi yaralanmışdır”.\nDaşnaksütyunu ləğv etməkdə israr etdiyi üçün Yelizavetpol qəza rəisi podpolkovnik Avaliani daşnak terrorçuları Arutun Xaçaturov və Asatur Davıdov tərəfindən 1907-ci ildə öldürüldü.\nBakıda daşnak mətbəəsini aşkarlayan pristav Narışkin, nəzarətçilər Qrin və Kalaşnikov Daşnaksütyunun göstərişi ilə öldürüldülər. Bundan sonra daşnaklar terrora bir qədər ara versələr də, az müddət keçmiş polismeyster Şervudu və 3 pristavı qətlə yetirdilər.\nVəzifələrinə uyğun olaraq şəxslərin öldürülməsi üçün terrorçulara verilən pul da fərqli olurdu. Bununla bağlı olaraq "Tverskoe Povoljye” qəzeti 1908-ci il 28 sentyabr tarixli sayında yazırdı ki, şəhər polis idarəsinin aşağı rütbəli işçisini öldürmək üçün 5 rubl, həbsxana nəzarətçisini öldürmək üçün 15 rubl, pristavı öldürmək üçün 25 rubl pul verilir. Tiflis quberniya jandarma idarəsinin 1908-ci il 31 dekabr tarixli 5428 №-li tamamilə məxfi məktubunda yazılırdı ki, hər bir terrorçuya ayda 45 rubl maaş və hər bir terror aktına görə isə məbləği müəyyənləşdirilməyən qonorar verilir.\nÜmumiyyətlə, çarizm sənədlərindən aydın olur ki, 1905-1908-ci illərdə daşnaklar 47 siyasi qətl törətmişdilər. 1908-ci il iyulun 1-dən 1909-cu il iyulun 1-dək Qafqaz diyarının quberniya və vilayətlərində 348 daşnak istintaqa cəlb edilmiş və həbs olunmuşdu. Erməni ünsürü də terrorçulara yardımlar edirdi. Rusiya imperiyasının Ədliyyə naziri İ.Şeqlovitov erməni ünsürünün terror təşkilatlarına ianələr verməsi barədə Qafqaz canişini Vorontsov-Daşkova 1909-cu il iyunun 11-də göndərdiyi 31248 №-li məxfi məktubunda yazırdı: "...heç şübhəsiz, bu ianələr dinc erməni əhalisini terrorizə edən güclü bir partiyanın adətən qorxulu təsiri altında edilib”.\nBirinci Dünya müharibəsi illərində təşkil edilən erməni silahlı dəstələrinin başında məşhur terrorçular dayanırdı. Çar hakimiyyət orqanlarının "Cari hərbi hadisələrlə əlaqədar olaraq erməni inqilabi və milli hərəkatına dair qeydlər” adlı 1915-ci il 5 may tarixli 167800 saylı tamamilə məxfi sənədində birmənalı şəkildə yazılırdı: "Silahlı dəstələrin başına Andranik məşhur terrorçuları təyin etdi”.\nMənbələrdən aydın olur ki, erməni terror-siyasi təşkilatları gürcülərə nifrət edirdi. Gürcü dilində Tiflisdə nəşr edilən "Saxalxo-Purçeli” qəzeti 1916-cı il 22 aprel tarixli 556-cı sayında yazırdı ki, ermənilər Gürcüstanda hələ möhkəmlənmədikləri bir zamanda erməni-gürcü münasibətləri kəskin deyildi. Zaman-zaman Gürcüstanda ermənilər iqtisadi cəhətdən möhkəmləndilər. O zaman bir-birinə zidd olan iki dünyagörüş toqquşdu. Erməni plutokratiyasının istəkləri və arzularının hüdudu yoxdur. Ermənilərə qarşı mübarizə gürcü millətçiliyinin yeganə predmetidir. Gürcü millətçilyi erməni təhlükəsindən xalqını xilas etmək niyyətindədir. Qəzet qeyd edirdi ki, ermənilər gürcülərlə dost münasibətlərdə deyillər.\nDaşnak Ermənistanında terrorçuluq və irqçilik dövlət siyasəti kimi qəbul edilir\nCənubi Qafqazda heç bir zaman olmayan Ararat və ya Ermənistan adlı bir dövlət türk, azərbaycanlı torpaqlarında qurulduqdan və Azərbaycan tərəfi tarixən azərbaycanlılara məxsus olan İrəvan şəhərini paytaxt olaraq verdikdən sonra daşnaklar soyqırımı, iqrçiliyi və terrorçuluğu dövlət siyasətinə çevirdilər. Sovet hakimiyyətinin ilk illərində hazırlanmış "Daşnaksütyun Partiyasının əksinqilabi rolu” adlı sənəddə yazılırdı ki, daşnaklar hakimiyyətə gələrkən Ermənistan ərazisində 1 milyon 200 min nəfər əhali var idi. 1920-ci ilin sonlarında Ermənistan sovetləşdiriləndə isə ölkə əhalisi cəmi 770 min nəfər idi. 1918-1920-ci illərdə Daşnaksütyunun hakimiyyəti illərində Ermənistanda əhali 35,5% azalmışdı. Türklər 77%, kürdlər 98%, yezidi kürdlər 40% azalmışdılar. Əgər 1918-ci ildə Ermənistanda türklər 260 min nəfər idilərsə, 1920-ci ildə 60 min olmuş və ya 77% azalmışdılar. Kürdlər 1918-ci ildə 25 min nəfər idilərsə, 1920-ci ildə 0,5 min nəfər olmuş və ya 98% azalmışdılar. Yezidilər bu illərdə 8 min nəfər idilərsə, 1920-ci ildə 5 min nəfər olmuş və 40% azalmışdılar. Ruslar isə 15 min nəfərdən 14 min nəfərə düşmüş və ya 7% azalmışdılar. Digər millətlərin sayı 7 mindən 4 min nəfərə düşmüş və ya 43% azalmışdı. Bu isə iqriçilik, soyqırımı və terrorçuluq siyasətinin konkret nəticəsi idi.\nƏnənə davam etdirilir: türklər, amerikalılar, fransızlar, isveçrəlilər, ruslar, ispanlar, avstriyalılar, kanadalılar... erməni terrorunun qurbanı olurlar\n1920-ci ilin noyabrında Ermənistanda hakimiyyətdə daşnakları erməni bolşevikləri əvəz etsə də, terrorçuluq hərəkətləri dayandırılmadı. Terror aktlarını bu dəfə bolşevik libası geyinmiş erməni milislər törətməyə başladılar. Məsələn, 1923-cü il oktyabrın 5-6-da erməni milisləri İrəvandakı Türkiyə nümayəndəliyinə soxularaq türk bayrağını təhqir etdilər. Sovet-türk münasibətlərində diplomatik gərginliyə səbəb olan bu hadisə də "Droşak” qəzetinin yazdıqlarını təsdiq edirdi: yəni hansı ideologiyanın hakimiyyəti altında işləməsindən asılı olmayaraq, erməni milisi də terrorçudur.\nXX əsrin 70-ci illərinin əvvəllərində yaranmış beynəlxalq şəraitdə dünyanın müxtəlif ölkələrində mövcud olan erməni terror təşkilatları yenidən fəallaşdılar və terror aktlarını amansızlıqla həyata keçirməyə başladılar. Terror aktları ayrı-ayrı türk diplomatlarına, banklarına, digər ölkələrin hava limanlarına, vağzal binalarına və agentliklərinə qarşı törədildi, gedişində digər millətlərin də nümayəndələri öldürüldü.\nErməni terrorçuları ilk terror aktını dünyanın fövqəldövlətlərindən və Türkiyənin NATO-da müttəfiqi olan ABŞ ərazisində həyata keçirdilər. "Sultan Əbdülhəmidin sarayından oğurlanmış bir tablonun Türkiyəyə göndərilməsi üçün təşkil edilmiş bir mərasimə” dəvət olunan Türkiyənin Los-Anceles şəhərindəki baş konsulu Mehmet Baydar və konsul müavini Bahadır Demir 1973-cü il yanvarın 27-də ABŞ-ın Kaliforniya ştatının Santa Barbara şəhərində Baltimor mehmanxanasında xüsusi yemək otağında Ərzurumda doğulmuş, 1946-cı ildə ABŞ-a köçərək vətəndaşlığı qəbul etmiş 77 yaşlı terrorçu Qurgen Yanukyan tərəfindən qətlə yetirildilər. Mehmet Baydar xəstəxanaya aparılarkən yolda vəfat etdi. 30 yaşındakı Bahadır Demir isə St. Francis xəstəxanasında öldü. Onun başından beş güllə çıxarıldı.\nÜç ay əvvəl Yanukyan Türkiyənin Los-Ancelesdəki baş konsulluğuna bir məktub göndərmişdi. Məktubda yazılırdı: "Məndə Əbdülhəmid sarayından oğurlanmış bir tablo vardır. Bunu Türkiyəyə, sizlərə hədiyyə etmək istəyirəm. Santa Barbara şəhərinə sizləri bu məqsədlə dəvət edirəm. Burada birlikdə yemək yeyər, eyni zamanda, bu tablonu kiçik və səmimi toplantıda sizə təqdim edərəm”. Dəvəti qəbul edən baş konsul və müavini Santa Barbara şəhərinə getmişdilər. Səmimi qarşılanan türkləri hotelin özəl yemək salonuna aparmışdılar. Yanukyan və dəvət olunanlar masaya oturduqdan az sonra aralarında mübahisə yaranmışdı. Bir qədər keçmiş atəş səsləri eşidilmişdi. Qarsonlar içəri girdikdə konsulların güllələndiklərini görmüşdülər.\nYanukyan 1917-ci il oktyabr çevrilişindən sonra Suzan adlı rus həkimlə evlənmiş, bir müddət Avropa ölkələrində yaşamış, sonra isə ABŞ-a köçmüşdü. Xəttatlıq sənəti sayəsində qısa müddətdə fırıldaq yolu ilə varlanmışdı. Özünü pyes, roman müəllifi və filosof kimi təqdim etmişdi. Hadisədən əvvəl türk konsulluğu belə bir məzmunlu anonim məktub almışdı: "Yaxınlarda böyük şiddət hadisəsinə hazır olun”. Cinayət hadisəsi ilə bağlı məhkəmə prosesi keçirilmişdi. Qatilə ölüm hökmü kəsilsə də, 1984-cü il dekabrın 31-də səhhətinin ağırlığına görə həbsdən azad edilmişdi.\nBaş verən hadisə dəlilik deyil, Kaliforniyada qurulan erməni terror təşkilatlarının fəaliyyətinin tərkib hissəsi, bilavasitə nəticəsi idi. Yanukyanın "qəhrəman” kimi təbliğ edilməsi erməni ünsürünün xarakterini və əhvali-ruhiyyəsini göstərirdi.\nÖzünü yazıçı və filosof kimi təqdim edən Yanukyanın terror aktını törətməsi də "Droşak”ın yazdıqlarını təsdiq edirdi, yəni erməni sənətkarı, yazıçısı, filosofu da terrorçudur və ya potensial terrorçudur.\n1973-cü il aprelin 4-də Parisdə erməni terror qruplaşması Türkiyə konsulluğunun və hava yollarının binası qarşısında bomba partlatdı.\nNyu Yorkda yerləşən Türkiyə informasiya xidməti 1973-cü il oktyabrın 26-da bir poçt bağlaması aldı. Bağlamadan Santa Barbarada türk diplomatlarını öldürən Qurgen Yanukyan terror qrupunun məktubu və bomba çıxdı. Təhlükəsizlik xidməti əməkdaşları bombanı zərərsizləşdirdilər.\n1975-ci il oktyabrın 22-də üç erməni terrorçusu Türkiyənin Vyanadakı səfirliyinin binasına soxularaq səfir Deniz Tunalicili qətlə yetirdi.\nLivanda Beyrutdakı Türkiyə səfirliyinin binası həmin ilin oktyabrın 28-də raketlə bombardman edildi. Binaya xeyli ziyan dəydi.\nErməni terrorunun növbəti hədəfi Moskva oldu. 1977-ci il yanvarın 8-də Moskvada erməni terrorçuları Stepan Zatikyan, Akop Stepanyan və Zaven Baqdasaryan tərəfindən bir neçə teror aktı törədildi. Metronun "İzmayılovskaya” və "Pervomayskaya” stansiyaları arasında keçiddə axşamüstü birinci bomba partladıldı. Partlayışda 7 nəfər öldü. İkinci bomba həmin gün Dzerjinski küçəsində SSRİ DTK binasının yaxınlığındakı 15 saylı, üçüncü bomba isə 25 oktyabr küçəsindəki 5 saylı ərzaq dükanlarında partladıldı. Terrorçular məhkəmənin qərarı ilə ölümə məhkum edildilər və qərar icra edildi.\n1978-ci il iyunun 2-də Türkiyənin İspaniyadakı səfiri Zeki Günerel Madriddə iş yerinin qarşısında öldürüldü. Onunla birlikdə həyat yoldaşı Rekle Günerel, təqaüddə olan keçmiş səfir Beşir Balaşoğlu və səfirin milliyyətcə ispan olan sürücüsü Antonio Torres də qətlə yetirildilər. Həmin ilin dekabr ayının 6-da İsveçrənin Cenevrə şəhərində Türkiyə konsulluğunun binası qarşısında partlayış baş verdi. Buna görə məsuliyyəti "Yeni erməni müqaviməti” öz üzərinə götürdü.\nBaşlıca məqsədi Türkiyə ərazisində fəaliyyət göstərmək üçün terrorçular hazırlamaq olan "Erməni azadlıq cəbhəsi” adlı terror təşkilatı 1979-cu ildə yaradıldı. Həmin il iyulun 8-də erməni terrorçuları Türkiyənin Parisdəki avianəqliyyat şirkətində, əmək məsələləri attaşesinin binasında və turizm bürosunda partlayış törətdilər. Avqustun 22-də Cenevrədəki türk konsulu Niyazi Edalinin maşınına qoyulmuş bombanın partlaması nəticəsində paytaxtın iki sakini yaralandı. Bu hadisədən beş gün sonra Almaniyanın Frankfurt şəhərində Türk Hava Yollarının ofisi qarşısında bomba partlayışı nəticəsində bir neçə adam yaralandı. Həmin ilin oktyabrın 4-də Danimarkanın paytaxtı Kopenhagendə Türk Hava Yollarının ofisi qarşısında bomba partladılması nəticəsində adamlar həlak oldu. Oktyabrın 12-də Hollandiyada Haaqadakı Türkiyə səfiri Özdemir Benlerin 27 yaşlı oğlu, Delft Texniki Universitetinin doktorantı Ahmet Benler şəxsi avtomobilində bir neçə şəxsin gözü qarşısında erməni terrorçusu tərəfindən öldürüldü. Oktyabrın 30-da İtaliyanın Milan şəhərində Türk Hava Yollarının ofisində baş verən partlayış nəticəsində binaya xeyli ziyan dəydi. Noyabrın 8-də Roma şəhərində Türkiyə səfirliyinin binasında bomba partladıldı. Bu hadisədən 10 gün sonra Parisdəki Türk Hava Yollarının ofisinin yerləşdiyi binada partlayış törədildi. Dekabrın 17-də Londonda Türk Hava Yollarına məxsus binada partlayış baş verdi. Bu hadisədən bir neçə gün sonra, dekabrın 22-də Türkiyənin Fransadakı səfirliyinin turizm məsələləri üzrə attaşesi Yılmaz Şolpan Yelisey meydanında erməni terrorçusu tərəfindən qətlə yetirildi. Elə həmin gün Hollandiyanın paytaxtı Amsterdamda Türk Hava Yollarının ofisi qarşısında güclü partlayış törədildi.\nTürk diplomatlarına qarşı törədilən erməni terroru amansızlıqla davam edirdi. 1980-ci il aprelin 17-də Romada Baş kilsənin yanında üç nəfər erməni terrorçusu Türkiyənin Vatikandakı səfiri Vecdi Turala qəsd etdi. Bu terror aktı nəticəsində səfir, mühafizəçisi və sürücüsü yaralandı.\nMilli Məclisin deputatı, Qafqazşünaslıq İnstitutun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü


"Neftçi"nin kapitanı: "Tapşırıqları yerinə yetirə bilmədik"\n7 Aprel 20:00 Neftçi 422\n"Son oyunda komanda şəklində məğlub olduq".\nSportinfo.az xəbər verir ki, bu fikirləri "Report"a açıqlamasında "Neftçi"nin kapitanı Emin Mahmudov evdə "Sumqayıt"a 0:2 hesabı ilə uduzduqları Azərbaycan Premyer Liqasının XXI tur oyunu barədə danışarkən deyib.\n29 yaşlı futbolçu baş məşqçi Samir Abasovun tapşırıqlarını yerinə yetirə bilmədiklərini söyləyib: "Baş məşqçi "Sumqayıt"ın üstün tərəflərini bizə demişdi. Sadəcə, tapşırıqları yerinə yetirə bilmədik".\nTəcrübəli yarımmüdafiəçi artıq növbəti turda "Qəbələ" ilə keçirəcəkləri səfər matçına kökləndiklərini vurğulayıb: "İndi bizim üçün önəmli olan qarşıdakı oyunda qələbə qazanmaqdır. Başqa heç nə haqqında düşünmürük".\nAprelin 10-da keçiriləcək "Qəbələ" - "Neftçi" matçı saat 16:00-da başlayacaq.\nAbasovun cavabını verdi, "Neftçi"dən pis danışmamışam, danışmayacam" dedi\nHonda “Neftçi”yə gəlməklə səhv edib? - "İndi heç bir şansı yoxdur"\nSamir Abasova barmaq silkələdilər – Bir də bizi söymə!\n“Neftçi”ni tərk edəcək hücumçu barədə yeni məlumat yayıldı\nHondadan paylaşım: "Problemlər çoxdur, düşünürəm ki, onlara investisiya qoyacam"\n“Neftçi” Böyükağa Hacıyevi bu cür yada saldı - VİDEO\nKamrana vəkillik etmək sevdasına düşmə, bir az ağıllı ol, Abasov!\n"Neftçi"nin iki futbolçusu arasında MARAQLI ZARAFATLAŞMA - VİDEO\n“Neftçi”nin avrokuboklarda iştirakına “YAŞIL İŞIQ“\n"Bəzi şeyləri öz aramızda danışdıq, məndən nə istədiyini izah etdi"\nNamik Ələskərov imza atdı, "Neftçi" 1400-ü vurdu\n“Neftçi”nin baş məşqçisi: "Azarkeşlərimiz mənə irad tutur ki..." - VİDEO\n200 min dollar ödə, Sabir Buqrini Azərbaycanda saxla!\nHondanı izləmək üçün "Neftçi"nin oyununa 3 əməkdaş gəldi - FOTO\n"Qarabağ"a 1 addım qaldı… - FOTOREPORTAJ\n"Neftçi"dən 4 qol - VİDEO\n"Meydanda sanki mexanizm işləyirdi" - Samir Abasov\nMəmmədov İranın məşhur klubundan təklif aldığını təsdiqlədi\n"Neftçi" legionerindən gələn bu xəbərə çox məyus oldu\n"Neftçi" niyə "Zirə"yə qol vura, qələbə qazana bilmir?\n"Neftçi"nin göndərilməsi qətiləşən daha bir futbolçunun kimliyi məlum oldu\nAbasovun ittihamlarına cavab verdi, "Neftçi"nin içindən danışdı - VİDEO\n"Neftçi"nin baş məşqçisi Aqilin əziyyətini yerə vurdu


Azərbaycanın müstəqillik gününü qardaş Türkiyə ilə birlikdə qeyd etməsi dostluğun, müttəfiqliyin göstəricisidir - Könül Nurullayeva - Trend.Az\nSiyasət Materials 28 May 2022 17:41\nBu il Azərbaycan öz müstəqillik gününü qardaş Türkiyə ilə birlikdə qeyd edir. 2018-ci ildə Bakının işğaldan azad edilməsinin 100 illiyi ilə əlaqədar keçirilmiş hərbi paradda, həmçinin 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazandığımız möhtəşəm qələbəyə həsr olunmuş Zəfər paradında olduğu kimi, builki tədbirlərdə də Azərbaycan və Türkiyə liderlərinin birgə iştirakı dostluğun, qardaşlığın və müttəfiqliyin göstəricisidir. Bu gün Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri ən yüksək səviyyədədir.\nO bildirib ki, 44 günlük Vətən mühribəsinin ilk günlərindən, hətta ilk saatlarından qardaş Türkiyənin dəstəyini gördük.\n"Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Bu müharibədə Azərbaycan haqlıdır. Azərbaycan tək deyil və Türkiyə hər zaman Azərbaycanın yanındadır” söyləməsi, qardaş ölkənin Azərbaycana verdiyi siyasi və mənəvi dəstək hər birimizi qürurlandırdı və bizi daha güclü etdi. Zəfər paradında olduğu kimi, Müstəqillik gününü də bərabər qeyd etmək bu birliyi bütün dünyaya göstərir.\nMüstəqilliyin tarixinə gəlincə, 104 il əvvəl Müsəlman Şərqində ilk demokratik Respublikanı Azərbaycan xalqı yaratdı. 1918-ci il mayın 28-də qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsində deyilirdi: “Azərbaycan xalqı hakimiyyət haqqına malik olduğu kimi, “Cənubi-Şərqi Zaqafqaziyadan ibarət Azərbaycan dəxi kamil-əl-hüquq müstəqil bir dövlət oldu.” Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərdi. Amma bu qısa dövr xalqımızın milli şüurunun, dövlətçilik ənənələrinin möhkəmlənməsi tarixi oldu. Yeni qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti öz üzərinə götürdüyü çətin tarixi vəzifəni layiqincə yerinə yetirdi. Azərbaycanın ilk Parlamenti və Hökuməti təşkil edildi, ölkənin sərhədləri müəyyənləşdirildi, milli atributlar - bayrağı, himni və gerbi yaradıldı, ana dili dövlət dili elan edildi, milli ordu formalaşdı. Müsəlman dünyasında ilk dəfə olaraq kişilərlə bərabər, qadınlara da seçmək və seçilmək hüququ verildi ki, bu da tarixi nailiyyət hesab olunurdu. Bu nəinki Şərqdə, hətta demokratiyanın beşiyi sayılan bir sıra Avropa ölkələrindən və ABŞ-dan əvvəl qadına cəmiyyət həyatında siyasi proseslərə qoşulmaq hüququ demək idi. Bu isə Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət yaratmaq əzmində olduğunun növbəti təsdiqi idi", - deyə deputat bildirib.\nO qeyd edib ki, Cümhuriyyətin süqutundan sonra 70 il Sovet rejiminin basqıları da Azərbaycan xalqının azadlıq ideallarını boğa bilmədi.\n"XX əsrin sonlarında yenidən müstəqilliyinə qovuşan Azərbaycan öz suverenliyini qoruyub saxlamağı bacardı. Tarixi varislik üzərində yeni müstəqil Azərbaycan dövləti quruldu. Milli dövlətçilik tariximizdə Cümhuriyyət xadimlərinin misilsiz xidmətləri bu gün yüksək dəyərləndirilir, onların zəngin irsi öyrənilir və təbliğ olunur.\nMüstəqil Azərbaycan Respublikası hüquqi varis kimi nəinki bütün dövlətçilik ənənələrini bərpa etdi, həm də dünyanın ən nüfuzlu söz sahiblərindən birinə çevrildi. Regionun lider ölkəsi omaqla bərabər, beynəlxalq miqyasda sözünə və imzasına böyük etimad göstərilən bir dövlətdir. Dünyanın ən nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlarının ən etibarlı üzvü, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatçısı, bir-biri ilə ziddiyyətli münasibətdə olan böyük güclərin dialoq məkanı, irqindən, dinindən asılı olmayaraq bütün xalqların dinc və sülh şəraitində yaşadığı sabitlik adasıdır.\nBiz son 2 ildir Cümhuriyyətin qurulmasını qələbə ruhu ilə qeyd edirik. 30 illik işğala son qoyan Azərbaycan Ordusu tarixi Zəfər qazandı. Xalq Cümhuriyyətinin yadigarı olan üçrəngli bayrağımızın Şuşada dalğalanması qürur verir. Prezident İlham Əliyevin üçrəngli bayrağımızı azad edilmiş bütün bölgələrdə qürurla qaldırması qələbəmizin təntənəsidir. Eyni zamanda, görkəmli Cümhuriyyət xadimi, Dövlət Himnimizin musiqisinin müəllifi Üzeyir Hacıbəylinin güllələnmiş büstünün Şuşaya qaytarılması Azərbaycan xalqının qürurunu özünə qaytardı. Görkəmli şəxsiyyətlərimizin dünyaya gəldiyi, fəaliyyət göstərdiyi, Azərbaycanın mədəniyyət beşiyi Şuşa bu gün regionun siyasi və mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevrilməkdədir.\nXalqımız artıq 30 ildir ki, azad xalq kimi yaşayır və bütün əldə edilmiş nəticələr, o cümlədən Şanlı Qələbəmiz bu müstəqilliyin təməlindədir. Biz müstəqilliyimizin möhkəmlənməsi istiqamətində çox böyük işlər görmüşük. Ən əsası siyasi və iqtisadi cəhətdən tam müstəqil olmaqla öz həyatımızı bildiyimiz kimi qura bilmişik. Ona görə də Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin də söylədiyi kimi, müstəqillik ən böyük dəyərimizdir, sərvətimizdir, onu qoruyuruq və əbədi qoruyacağıq", - deyə K.Nurullayeva əlavə edib.


27 02 2015, 21:37\n"Həbsdə olan jurnalist Xədicə İsmayıla qarşı iddia qaldıran və cəzalanmasına səbəb olan partiyanın keçmiş üzvü Elman Həsənlinin hərəkətini birmənalı və qətiyyətlə pisləyirəm”. Bu sözləri Turan-a Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının (KXCP) sədri Mirmahmud Mirəlioğlu bildirb.\nM.Mirəlioğlu E.Həsənlinin hərkətini mənəviyyatca zəif adamın atdığı addım adlandırıb. "Xanıma və xüsusilə həbsdə olan xanıma qarşı belə addım atılması insana başucalığı gətirməz”, - deyə M.Mirəloğlu hadisəyə münasibətini ifadə edib.\nXatırladaq ki, tanınmış araşıdrmaçı jrunalist Xədicə İsmayıla qarşı ilk ittiham da 2014-cü ilin yayında E.Həsənli tərəfindən qaldırılmışdı. Bununla bağlı Xədicə İsmayıl ölkə prokurorluğunun Ağır Cinayətlər üzrə İstintaq İdarəsində dindirilmişdi. Amma o zaman X.İsmayılı bu ittihama görə həbs etmədilər. Sonradan Tural Mustafayev adlı şəxs X.İsmayılın onu özünü öldürmək həddinə çatdırması haqda şikayət etdi. 2014-cü ilin dekabrında bu ittihamla X.İsmayıl həbsə alındı. Bu ilin fevralında E.Həsənli həbsdə olan X.İsmayıla barəsində yalan məlumatlar yayması iddiası qaldırıb. Binəqədi rayon məhkəməsi isə bu iddia əsasında həbsdə olan jurnalisti 2500 manat həcmində cərimə edib.


Azərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Azərbaycan öz inkişafı ilə antiazərbaycançı dairələrin planlarını alt-üst edir\nAzərbaycan öz inkişafı ilə antiazərbaycançı dairələrin planlarını alt-üst edir\nÇirkli reputasiyaya malik "Amnesty International” kimi təşkilatlar həqiqət qarşısında yenə də məğlubiyyətə məhkumdurlar\nAzərbaycanın dinamik inkişafı ilə, yerləşdiyi məkanın siyasi və iqtisadi imkanlarından səmərəli formada yararlanmaqla Cənubi Qafqazın aparıcı dövlətinə çevrilməsi müasir tariximizin mühüm uğurudur.\nHər ötən il Azərbaycanın artan gücünü və imkanlarını nümayiş etdirir, ölkəmizin beynəlxalq imicini artıran mühüm hadisələr kimi tarixə yazılır.\nƏn əsası odur ki, respublikamız öz uğurlarını çağdaş dünyamızın təbəddülatlarla dolu günlərində qazanır. Dünyanın müxtəlif bölgələrində gedən mürəkkəb proseslər, ayrı-ayrı ölkələrdə müşahidə olunan gərginlik fonunda Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü düşünülmüş, qətiyyətli və praqmatik siyasət ölkəmizin milli maraqlarının qorunmasını, Azərbaycanda sabitliyi, təhlükəsizliyi və hər bir sahənin harmonik inkişafını təmin edir.\nBu siyasətin nəticəsidir ki, hazırda Azərbaycan müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulmasına, qlobal layihələrin reallaşdırılmasına, dünyada təhlükəsizlik məsələlərinə, Avropanın enerji təhlükəsizliyinə öz töhfəsini verən fəal aktor və regional güc kimi qəbul edilməkdədir. Respublikamızın Qərb və Şərq, eyni zamanda, Şimal və Cənub arasında dəhliz rolunu oynaması əhəmiyyətli ölkə kimi onun nüfuzunu ortaya qoymuş olur.\nLakin sürətlə inkişaf edən, müstəqil siyasət yeridən Azərbaycanın qazandığı uğurları müəyyən xarici dairələr həyəcansız qarşılaya bilmir, bundan narahatlıq keçirdiklərini hər addımda büruzə verirlər. Bəzi beynəlxalq təşkilatların və insan hüquqları üzrə formalaşmış qeyri-hökumət təşkilatlarının Azərbaycanla bağlı qərəzli hesabatlarının son illərdə çoxalması bunu təsdiq edir. Xüsusən erməni lobbisi və onun maliyyəsilə hərəkət edən dairələr ölkəmizdəki harmonik inkişafa zərbə vurmağa, uğurlarımıza kölgə salmağa cəhd göstərirlər. Onlar illərdir ki, Azərbaycandakı radikal müxalifətin və sosial şəbəkələrin, "hüquq müdafiəçiləri”nin də daxil olduğu "beşinci kolon” vasitəsilə məqsədlərinə nail olmağa çalışırlar.\nAntiazərbaycançı şəbəkə yenidən fəallaşıb. Çünki xüsusən son bir ildə respublikamız yeni inkişaf göstəricilərinə imza atıb, mühüm qlobal layihələri tamamlayıb, bölgənin lideri kimi iqtisadi imkanlarını və proseslərə təsiretmə rıçaqlarını artırıb. Cənubi Qafqazın işğalçı dövləti Ermənistanda isə vəziyyət fərqlidir. Ermənistan davamlı olaraq siyasi böhran içindədir. Mafiyozlaşmış və korrupsiyalaşmış erməni hakimiyyəti vətəndaşların ümidlərini heç cür doğrulda bilmir. Bir neçə gün əvvəl keçmiş prezident R.Koçaryanın həbsdən buraxılması ölkədəki gərginliyi bir qədər də artırıb. İnkişafdan əsər-əlamət olmayan, tənəzzül və səfalət hökm sürən, iqtisadiyyatı dağıdılmış, sabitliyi pozulmuş Ermənistanın bu gedişlə hələ uzun müddət özünə gələ bilməyəcəyi aydındır.\nTəbii ki, bu iki ölkədə baş verənlər - Azərbaycanın bölgənin və postsovet məkanının sürətlə inkişaf edən dövləti kimi uğurlarını artırması, Ermənistanın isə böhran və problemlər içində itib-batması Qərbin bir sıra siyasi dairələrinin, o cümlədən erməni lobbisinin əlində alətə çevrilən mərkəzlərin, siyasətçilərin də diqqət mərkəzindədir. Hər biri Cənubi Qafqazın lideri olan Azərbaycanın uğurlarını da görür, bütün sahələrdə uğradığı tənəzzüldən qurtula bilməyən Ermənistanın fəlakətini də! Ona görə son vaxtlar yenidən fəallaşıblar. Təsadüfi deyil ki, radikal müxalifət xaricdən aldığı sifarişlərə əsasən qondarma iddialar irəli sürərək respublikamızın uğurlarını gözdən salmağa, ölkədə sabitliyi pozmağa, bu yolla hakimiyyətə təzyiq göstərərək özünün və xarici havadarlarının siyasi və iqtisadi iddialarını reallaşdırmağa yeni cəhdlər edir. Birbaşa olaraq erməni lobbisinin təsiri altında olan xarici qrant təşkilatlarının maliyyəsilə Azərbaycanın imicinə zərbə vurmağa hesablanmış addımlar atmağa çalışır. Müxtəlif yollarla xarici ölkələrə üz tutub çirkin kampaniyalara cəlb olunan antimilli ünsürlərin əməlləri bu məqsədə xidmət edir. Lakin onların hərəkətləri öz dövlətinə və xalqına qarşı xəyanətdən başqa bir şey deyil.\nMayın 29-da Bakıda keçiriləcək UEFA Avropa Liqasının finalı ilə əlaqədar təşkil olunan qarayaxma kampaniyası bunu bir daha sübut edir. Təcrübə göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq tədbirlər ərəfəsində olanda antiazərbaycançı şəbəkənin məlum planı işə salınır, ölkəmizə qarşı qara piyar kampaniyası həyata keçirilir. Bu baxımdan xeyli müddət əvvəldən UEFA Avropa Liqasının finalı ərəfəsində Azərbaycanla bağlı qərəzli, ölkəmizin uğurlarına kölgə salmaq niyyəti güdən informasiyaların dövriyyəyə buraxılacağı gözlənilən idi. Çünki həm "Eurovision” musiqi yarışması, həm I Avropa Oyunları, həm IV İslam Həmrəyliyi Oyunları və digər beynəlxalq tədbirlər ərəfəsində antiazərbaycançı şəbəkə ölkəmizə qarşı oxşar qarayaxma planlarını işə salıb.\nAvropa Liqasının finalının keçirilməsini pisləyən "Amnesty International” təşkilatından, əslində, başqa bir şey gözləmək də olmazdı. Antiazərbaycan platformasında yer alan, ölkəmizə qarşı aparılan qərəzli kampaniyanın fəal iştirakçısı olan bu təşkilat hər zaman bəzi QHT-lərin və dəllallıqla məşğul olan "hüquq müdafiəçilərinin” subyektiv mülahizələrinə, yalan məlumatlarına istinad edərək dövlətimizə qarşı inkarçı və qərəzli mövqedə dayanıb. Ayrı-ayrı maraqlı dairələrin əlində müstəqil siyasət yürüdən ölkələrə qarşı təzyiq alətinə çevrildiyi üçün bu təşkilat artıq korrupsiyada adı hallanan, sifariş yerinə yetirən qurum imici qazanıb. Ona görə belə çirkli reputasiyaya malik bir təşkilatın kimisə ittiham etməyə, ədalət, şəffaflıq, demokratiyadan danışmağa haqqı yoxdur.\nXatırladaq ki, "Amnesty International” əvvəllər də beynəlxalq tədbirlər vaxtı, məsələn, I Avropa Oyunları ərəfəsində ölkəmizə qarşı böhtan və qarayaxma kampaniyasına başlamışdı. Lakin güclü Azərbaycan dövləti qarşısında aciz qaldı.\nUEFA Avropa Liqasının finalının Bakıda keçirilməsindən qaynaqlanan yeni kampaniya sübut edir ki, xaricdəki maraqlı dairələr Azərbaycanın dünyada nüfuzunun artmasından, onun yüksək səviyyəli iqtisadi, siyasi, humanitar mərkəzə çevrilməsindən narahatdırlar. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin "Arsenal” futbol klubunun erməni əsilli oyunçusunun Bakıya səfər etməməsi ilə bağlı açıqlaması antiazərbaycançı şəbəkənin bu ərəfədə ölkəmizə qarşı fəallaşmasının göstəricisidir.\nSiyasi dairələrin idman məsələlərinə qarışması qəbulolunmazdır. İndiki halda bir daha təsdiq olunur ki, Ermənistan idmanı siyasət alətinə çevirməyə cəhd etməklə həm də sülh danışıqlarında qeyri-konstruktivliyini ortaya qoyur. Xatırladaq ki, Azərbaycan 29 may tarixində UEFA-nın Avropa Liqasının Bakıda keçiriləcək final oyununda iştirak edəcək bütün oyunçuların, o cümlədən "Arsenal” futbol klubunun oyunçusu H.Mxitaryanın, eləcə də bütün azarkeşlərin təhlükəsizliyinin tam təmin olunacağına təminat verib. Xatırladaq ki, erməni əsilli idmançılar bundan əvvəl də Azərbaycanda keçirilən yarışlarda iştirak ediblər və onların təhlükəsizliyi ilə bağlı hər hansı problem olmayıb. H.Mxitaryanın özü isə xeyli vaxtdır İngiltərə premyer-liqasında "Arsenal”ın start heyətində yer almır. Ona görə bir çox hallarda əsas oyunlardan kənarda qalmalı olur. Əsasən aparıcı futbolçular müəyyən səbəblərdən oyunu davam etdirə bilmədikdə meydana çıxır. Bu baxımdan onun Bakıya gəlməməsi "Arsenal” üçün, ümumiyyətlə, itki sayılmır. Ona görə bu gün erməni futbolçusunun Bakıya səfəri ilə bağlı yaradılan ajiotaj tamamilə süni və yersizdir. Antiazərbaycançı dairələrin planlarının tərkib hissəsi olan bu qalmaqal da artıq iflasa uğrayıb.\nİndiyədək antiazərbaycançı şəbəkənin respublikamıza qarşı dəfələrlə qara piar həyata keçirmək istəməsinin şahidi olmuşuq. Lakin hər dəfə məğlub olublar. Çünki Azərbaycan öz inkişafı, müstəqil dövlət kimi söz və nüfuz sahibinə çevrilməsi ilə antiazərbaycançı dairələrin bütün planlarını alt-üst edir, onlara sarsıdıcı zərbələr endirir.\nQürur doğuran yüksəliş nümunəsi02:33 24.05.2019\nAzərbaycanın beynəlxalq aləmdə nüfuzu artır02:33 24.05.2019\nSabitlik Azərbaycanın uğurlu və davamlı inkişafının əsas amillərindəndir02:33 24.05.2019\nBaş Nazir Əli Əsədov Londonda Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının Şərq Tərəfdaşlığı İnvestisiya Sammitində iştirak edib02:33 24.05.2019\nAzərbaycanın Baş Naziri Londonda BP şirkətinin hasilat üzrə icraçı direktoru ilə görüşüb02:33 24.05.2019\nMoskvada X Rusiya-Azərbaycan Regionlararası Forumu işə başlayıb02:33 24.05.2019


Qəfildən yaxalandığı böhrandan, pandemiyanın qısa zamanda bu qədər geniş miqyas almasından, ötən ilin bu gününə qədər heç kimin ağlına belə gəlməyəcəyi gözlənilməzliklərdən dünya indi param-parça, dağınıq haldadır. Çıxış yollarının müzakirəsindən, effektiv həllərin tapılmasından, gələcək üçün birgə addımların planlaşdırılmasından ötrü ölkələrin bir araya yığışması, obrazlı desək, dünyanın özünə gəlməsi çox mühümdür.\nƏgər COVID-19-a qədər Azərbaycan Prezidenti regionun lider dövlətinin rəhbəri, Avrasiya məkanının əsas söz sahiblərindən biri idisə, pandemiya dövrünün reallıqları cənab İlham Əliyevi artıq qlobal miqyaslı liderlərdən biri səviyyəsinə yüksəldir.COVID-19-a qarşı mübarizə sahəsində ilk regional həmrəylik təşəbbüsü Prezident İlham Əliyevin hələ apreldə Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının sədri statusunda bu qurumda bir araya gələn dövlət və hökumət başçılarının fövqəladə Zirvə görüşünü keçirməsi idi. Bu təşəbbüs sayəsində Türk Şurası COVID-19-a qarşı mübarizə mövzusunda Zirvə görüşü keçirən ilk beynəlxalq təşkilat oldu. Dünyanın əksər ölkələrində pandemiyanın genişlənməsi, kütləvi yoluxma və insan itkiləri səbəbindən böyük isterikanın yaşandığı günlərdə nümayiş etdirilən belə bir təmkinli yanaşma, Türk Şurası formatında aparılan faydalı müzakirələr və təqdim edilən uyğun həllər bütün dünyada böyük maraq doğurdu.\nAzərbaycan BMT-dən sonra ikinci böyük təsisatın-Qoşulmama Hərəkatının sədri kimi beynəlxalq hüququ və ədaləti müdafiə edərək, öz bəyanatlarına da sadiq qalaraq dünyada ədalətli vaksinasiya prosesinin həyata keçirilməsinin tərəfdarı olan ölkədir. Azərbaycanın COVID-19 pandemiyasına qarşı qlobal mübarizədə sərgilədiyi mövqe, aldığı qərarlar və atdığı addımlar çoxtərəfli səylərin mərkəzində dayanır. Bu səbəbdən də 23 mart 2021-ci il tarixində BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının 46-cı sessiyası çərçivəsində Qoşulmama Hərəkatının sədri qismində Azərbaycanın təşəbbüsü ilə “COVID-19 əleyhinə peyvəndlərə bərabər, məqbul qiymətə, vaxtında və universal əlçatanlığın təmin edilməsi” adlı qətnamə qəbul edilib. Cənab Prezident İlham Əliyev öz çıxışlarında hər zaman qeyd edir ki, pandemiyadan çıxış yolu dünya dövlətlərinin ümumi səylərinin ortaya qoyulmasıdır. Bu baxımdan da, Qoşulmama Hərəkatının sədri qismində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təşəbbüsü ilə 3-4 dekabr 2020-ci il tarixində keçirilmiş BMT Baş Assambleyasının COVID-19 pandemiyasına həsr olunan xüsusi sessiya mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, ölkə başçımız BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyasında Qoşulmama Hərəkatının sədri kimi çıxış edərkən bütün ölkələri həmrəyliyə çağırdı, birtərəfli addımlar atılmamasının, peyvəndin bütün ölkələrin xalqlarına çatmalı olduğunun vacibliyini vurğuladı.\nAzərbaycan COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq ilk günlərdən qabaqlayıcı tədbirlər görməyə başlayan ölkədir. Görülən ardıcıl, sistematik işlərin nəticəsidir ki, vəziyyəti bütün dövrlərdə nəzarətdə saxlamaq mümkün oldu. Əsas məsələlərdən biri ölkəyə yeni laboratoriyaların gətirilməsi idi ki, əgər pandemiyaya qədər ölkəmizdə cəmi 8 laboratoriya var idisə və gündə cəmi min test keçirilə bilərdisə, indiki zamanda laboratoriyaların sayı 42-dir və 20 min test keçirilə bilər. Pandemiyanın ilk günlərindən ölkəyə modul tipli xəstəxanalar gətirildi. Bu istiqamətdə maksimum səmərəli iş aparmaq üçün Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə mütəmadi təmaslar quruldu. Eyni zamanda, dünya birliyinin etibarlı tərəfdaşı kimi Azərbaycan 30-dan çox ölkəyə maliyyə və humanitar yardım etmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına 10 milyon dollar məbləğində könüllü ianə vermişdir ki, bu vəsaitin 5 milyonu Qoşulmama Hərəkatına üzv olan kasıb ölkələrə ayrılmışdır. Bu istiqamətdə istər beynəlxalq təşkilatlar, istər Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, eyni zamanda ölkə əhalisi cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında dövlətimizin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı görülən işlərə yüksək qiymət verərək “Azərbaycan modeli”dən bəhs edərək Azərbaycanı nümunəvi ölkə hesab edir. Bununla yanaşı, dünyanın aparıcı rəy sorğusu şirkəti hesab olunan “Gallup” da Azərbaycan vətəndaşları arasında təhlil-rəy sorğusu aparıb ki, vətəndaşların 86 faizi dövlətin bu sahədəki fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir və bu göstəriciyə görə Azərbaycan dünyada 4-cü yerdədir. Azərbaycan Cənubi Qafqazda vaksinasiya işinə ilk start verən ölkədir. Eyni zamanda, Azərbaycan Avropa İttifaqından bir ay sonra vaksinləri alan və vaksinasiyaya başlayan ölkədir.\nBütün bu amillər bir daha sübut edir ki, cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında dövlətimiz öncədən proqnozlaşdırıla bilməyən və bütün dünyanı cənginə alan COVID-19 pandemiyası kimi bütün maneələri dəf etməyə, eyni zamanda bu istiqamətdə bütün bəşəriyyətə töhfə verməyə hazır və qadir dövlətdir.\nMüəllif: Kürdəmir şəhəri F.Həşimov adına 3 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi Günəş Xudiyeva


"Ermənistan həqiqətən sülh istəyirsə..." - Türkiyəli deputat\n“Gəncə şəhəri də daxil olmaqla Azərbaycanın bir çox yaşayış yerlərinə Ermənistanın beynəlxalq müharibə qanunlarından kənar hücumlarını şiddətlə qınayıram”.\nTürkiyəli millət vəkili Aylin Cesur APA -nın yerli bürosuna açıqlamasında belə deyib.\nTürkiyə Azərbaycan Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun üzvü olan deputat xanım Azərbaycana dəstək mesajında bildirib: “Qarabağ problemi danışıqlar yolu ilə, Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarının boşaldılması və ərazi bütövlüyünün bərpasına əsaslanaraq yenidən Azərbaycan rəhbərliyinin idarəetməsinə keçməklə həll olunmalıdır.\nBMT-dən, ATƏT-dən gözləntimiz Qarabağ problemini bu prinsiplərlə həll etmək, Ermənistanı lazımi şəkildə qınamaqla bu istiqamətdə təcili, konkret və real addımlar atmaqdır.\nƏgər Ermənistan həqiqətən sülh istəyirsə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 4 oktyabr 2020-ci il tarixində səsləndirdiyi şərtləri nəzərə almalıdır.\nBütün beynəlxalq platformalarda Qarabağ probleminin həlli üçün atılan addımları nəzarətdə saxlayacağıq”.\nKeçmiş Türkiyə Prezidenti Süleyman Dəmirəlin baş məsləhətçisi olmuş A.Cəsur Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığında böyük xidmətlər göstərmiş dövlət xadimləri Heydər Əliyev və S.Dəmirəli də ehtiramla anaraq bildirib ki, “İki dövlət, bir millət” prinsipinə əsaslanaraq Türkiyə Azərbaycanın haqlı mübarizəsinə dəstək verir: “Arzumuz Azərbaycan ordusunun Cəbrayıl rayonunda qələbə çaldığı kimi Azərbaycan hakimiyyətinin də danışıqlar masasında müzəffər olmasıdır. Ermənistanın hücumlarına məruz qalaraq həyatını itirən hərbi və mülki azərbaycanlı qardaşlarımıza Allahdan rəhmət, ailələrinə səbr, yaralanan azərbaycanlı qardaşlarımıza şəfalar diləyirik. Yaşasın Azərbaycan! Yaşasın Türkiyə! Yaşasın Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığı!”.