Rebecca Vincent Azərbaycanda media azadlığı böhranı İyul 28, 2013\nAzərbaycanda medianın və əlbəttə, geniş miqyasda ifadə azadlığının və insan haqlarının hazırkı vəziyyəti narahatedicidir və illərdir, pisləşməkdə davam edir. Reportyorların Azadlığı və Təhlükəsizliyi İnstitutunun (Institute for Reporters’ Freedom and Safety - IRFS) və Media Haqları İnstitutunun (Media Rights Institute - MRI) məlumatlarından görünən budur ki, hökumət tənqidin bütün formalarına qarşı dözümsüzləşir və ölkənin olan-qalan müstəqil mediasını susdurmağa çalışır. JURNALİSTLƏRƏ QARŞI ZORAKILIQ\nAzərbaycanda jurnalistlər tez-tez məhbus edilir. 2007-ci ildə həbsxanadakı jurnalistlərin sayı 10-a çatanda ölkə, “jurnalistlərin ATƏT regionundakı ən böyük məhbəsçisi” adı ilə damğalanmışdı. İndi, üstündən 6 il keçəndən sonra da həbsdə və həbsxanada olan jurnalistlərin sayı həmin rəqəmə yaxın olaraq qalır. Dəyişən yalnız jurnalistləri həbsxanaya atmaq üçün işlədilən ittihamlardır. Əvvəlki illərdə olduğu kimi indi onları böhtanda və peşələri ilə bağlı başqa qanunsuzluqlarda ittiham etmirlər. İndi jurnalıstlər peşə fəaliyyətlərinə aid olmayan xuliqanlıq, narkotik maddə və silah saxlamaq kimi iddialarla ittiham olunurlar. Bu ittihamların tələb etiyi cəzalar isə daha ağırdır. Son dəfə mühakimə olunmuş iki jurnalistə 8 il və 9 il iş kəsilib.\nTənqidi jurnalistlərin və media qurumlarının susdurulması üçün daha bir taktika böhtanla bağlı iddialardan aşırı istifadə olunmasıdır. Belə məhkəmə iddialarını adətən, fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərov, nəqliyyat naziri Ziya Məmmədovun oğlu Anar Məmmədov kimi rəsmilər və onların qohumları qaldırırlar. Yeri gəlmişkən, sonuncunun adı İRFS-in 2012-ci il üçün hesabatında “ifadə azadlığını ən çox pozanların” arasında çəkilir. Bu kimi iddialarla son vaxtlarda ən çox Azadlıq və Yeni Müsavat qəzetlərinin əməkdaşları və bu qəzetlərlə bağlı olan şəxslər üzləşiblıər. MRİ-nin məlumatına görə 2013-cü ilin birinci yarısında jurnalistlərə və media qurumlarına qarşı 36 məhkəmə iddiası qaldırılıb. Böhtan iddiaları ilə keçirilən mühakimələrdə təyin edilən cərimələr o qədər böyükdür ki, qəzetlər üçün ciddi maliyyə problem yaradır. Böhtanla bağlı məhkəmənin qərarı ilə Bakı Metropoliteninin başçısı Tağı Əhmədova 30 min manat borclu olduğuna görə “Azadlıq” qəzetinin bank hesabı iki ay müddətinə bağlanıb. “Azadlıq” qəzeti bir neçə dəfə bağlanmağa məcbur ola biləcəyini elan etsə də, indiyədək sağ qala bilib.\nÖlkədə media azadlığının olmaması təkcə siyasi məsələ deyil, bu, Azərbaycanlıların hamısına aid bir məsələdir və ona bu cür də baxılmalıdır. Hadisələrin yalnız bir verisyasının, yeganə siyasi baxışın geniş yayınlanması ilə hakimiyyət müxtəlif informasiyaları, ideyaları və rəyləri almalı və öz nəticələrini çıxarmalı olan əhaliyə ciddi ziyan vurur. Mənzil payı verərək, jurnalistləri “vətənpərvər” olmağın – yəni hökuməti tənqid etməməyin mənfəətlərinə inandırmaqdansa, hakimiyyət media azadlığı və başqa insan haqlarına qarşı geniş və sistematik hücumlarını dayandırmalı, elə bir mühitin yaranmasına imkan verməlidir ki, bütün Azərbaycanlıların geniş çeşidli informasiyaya çıxışları olsun və onlar qorxusuz və qisas xofu olmadan öz ideya və fikirlərini azad səsləndirə bilsinlər.\nAzərbaycan jurnalistlərinin VI qurultayındakı səsvermə "şparqalka"sı


Bakı Apellyasiya Məhkəməsində dələduzluqda təqsirləndirilən keçmiş futbolçu Maşallah Əhmədovun apellyasiya şikayəti üzrə məhkəmə davam edib.\nSonxeber.az-ın məlumatına görə, hakim Faiq Qasımov prosesin əvvəlində maraqlı cümlə işlədib: "Maşallah Əhmədovun da işi bizi qocaltdı".\n"Report"un xəbərinə görə isə prosesdə zərərçəkmiş Yusif Əzizov ona ünvanlanan sualları cavablandırıb. Hakim bildirib ki, istintaqın əvvəllində 105 min manat göstərilsə də, zərərçəkmiş 128 min manat ziyana düşdüyünü deyib.\nY.Əzizov çıxış edərək İrandan daş gətirən zaman əlavə də xərclər etdiyini söyləyib. Bu zaman M.Əhmədov əsəbləşib: "Yalan danışırsan! Qırmızı adamsan, düzünü danış".\nHakim M.Əhmədova xəbərdarlıq edib: "Bir də belə hal baş versə, məhkəməni sənsiz davam etdirəcəyik". Məhkəmənin növbəti prosesi aprelin 18-nə təyin edilib.\nM. Əhmədov 2015-ci il dekabrın 14-də Binəqədi rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb. İlkin məlumata görə, bizneslə məşğul olan "Neftçi"nin keçmiş futbolçusu bir neçə nəfərə 150 min manatdan artıq vəsaitə xaricdən daş plitə gətirəcəyini vəd edib. Lakin o, sözünə əməl etməyib və həmin şəxslərin pulunu qaytarmayıb. Binəqədi rayon Məhkəməsi M. Əhmədov barəsində ev dustaqlığı ilə bağlı qərar çıxarsa da, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi onun 8 il azadlıqdan məhrum edilməsi barədə hökm çıxarıb.\nİdman Baxılıb: 1591 Tarix: 11 aprel 2017


Ana səhifə » Müəlliflər\t» Əli Kərimli maliyyə fırıldaqları ilə AXCP-nin pullarını necə mənimsəyib?..\nHər zaman Azərbaycan dövlətinin və xalqının maraqlarına qarşı xəyanətkar mövqe tutan, maliyyə qarşılığında dövlət mənafeyini satan radikal müxalifət düşərgəsi analoji “xarakteri” 2013-cü ilin prezident seçkilərində də nümayiş etdirdi. Daha dəqiq desək, anti-azərbaycançı dairələrin əlində oyuncağa çevrilən, onların sifarişi ilə milli maraqları hədəfə alan radikal düşərgə təmsilçiləri üçün ən əsası xaricdən gələn ianələr idi ki, məhz bu pullar sonda elə düşərgədaxili savaşın əsas səbəblərindən birinə çevrildi. Hər zaman olduğu kimi, bu dəfə də “pulu bölə bilməyənlər” yenidən bir-birilərini xəyanətdə ittiham etməyə başladılar.\nTəbii ki, radikal müxalifətin bu “iş prinsipi” artıq adət halını alıb. Çünki illərdir xalqımıza, dövlətimizə xəyanət edən radikal müxalifət təmsilçiləri öz düşərgəsi daxilində belə bir-birlərinə qarşı eyni mövqedə olurlar. Və nəinki yalnız bir-biriilərinə, hətta öz liderləri saydıqları insana, təmsil olunduqları partiyaya xəyanətlə yanaşırlar. Bu cür davranışların ən bariz nümunəsi isə hazırki AXCP sədri Əli Kərimlinin “siyasi fəaliyyətidir”.\nAXCP sədri Əli Kərimlinin öz partiyası daxilində hansı əməllərlə məşğul olması “XALQ CƏBHƏSİNİN “YURD” HƏQİQƏTLƏRİ” adlı kitabda açıq-aşkar göstərilir. Kitab Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Ali Məclisinin 07 iyul 2002-ci il tarixli qərarına əsasən nəşr edilib. Qeyd edək ki, “XALQ CƏBHƏSİNİN “YURD” HƏQİQƏTLƏRİ Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası daxilindəki “Yurd” İctimai Birliyinin pozuculuq fəaliyyətini yoxlayan Xüsusi Komissiyanın hesabatı” AXCP Ali Məclisinin 03 sentyabr 2000-ci il tarixli qərarına əsasən yaradılmış Xüsusi Komissiyanın iki ilə yaxın müddətdə topladığı sənədlərə əsasən hazırlanmış hesabatı və AXCP mərkəzi orqanlarının “Yurd”la bağlı qəbul etdiyi qərarlar toplusudur.\nBu kitabda da öz əksini tapmış ittihamlardan birincisi və ən əsası maliyyə məsələləri ilə bağlıdır. Məsələn, topluda göstərilir ki, 1998-ci ildə AXCP sədri Əbülfəz Elçibəyin sərəncamı ilə “təşkilatın düşdüyü maliyyə böhranının səbəblərini araşdırmaq üçün” komissiya yaradılıb. Komissiya üzvlərinin arayışından: “AXCP sədri Elçibəy Bakıya dönəndən sonra “Yurd” birliyinin özbaşınalığının həddini müəyyənləşdirə bilmişdi. Bu qrupun fəaliyyətini diqqətlə araşdırır və ola biləcək fəsadların qarşısını almağa çalışırdı. Təşkilatın onsuz da məhdud olan maliyyə vəziyyətini yoxlamaq üçün 4 nəfərdən ibarət özəl bir komissiya yaratmışdı. Komissiyanın tərkibində Zöhrab Abdullayev, Şamil Quliyev, Ülvi Həkimov, Elçin Paşayev var idi. Komissiya konkret bir məbləğin (95.000 ABŞ dolları) qazanc gətirməsi və xərclənməsi ardıcıllığını izlədi və bu pulun üç nəfərə istifadəyə verildiyini araşdırdı. Əldə edilən qazancın necə xərcləndiyini araşdırarkən məlum oldu ki, Seymur adlı bir şəxs, Əliyev familiyalı digər şəxs və həmin komissiyanın üzvü Z.Abdullayev bir müddət həmin qazancı doğrudan da təşkilatın xəzinəsinə təhvil vermiş və AXCP sədrinin I müavini İ.İbrahimlinin imzası ilə əməkhaqqı ödəməyə və digər xərclərə sərf olunmuşdur. Bir neçə dəfə həmin puldan böyük məbləğdə “Azadlıq” qəzetinə borc verilmiş, sonralar bu borclar ya qaytarılmamış, ya da bağışlanmışdır. Müəyyən müddət sonra Abdullayev özünün işlətdiyi pulun geri almadığını və xərcləndiyini bildirir. Seymur adlı şəxsdən nəinki qazanc gəlmir, pulu əsas hissəsi də geri qaytarılmır. Əliyev deyilən şəxsdən də qazanc gəlmir və pulun əsas hissəsi də geri qaytarılmır”.\nGöründüyü kimi, həmin vaxt partiyada əsas söz sahibi olmuş Əli Kərimlinin maliyyə maxinasiyalarının kökü lap dərinə gedib çıxır. Öz partiyasının sədrinin xəstə yatağında olmasından istifadə edərək ətrafındakı “Yurd” qruplaşmasının üzvləri ilə birgə pul mənimsəməyə başlayan Ə.Kərimli üçün ən əsas prinsip məhz maddiyyatdır. Onun AXCP daxilində rəhbərlik etdiyi “Yurd” qruplaşmasının əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri məhz partiyaya daxil olan pulu birbaşa Ə.Kərimliyə istiqamətləndirmək olub və həmin dövrdə yazılan məlumatlardan görünür ki, bu baş tutub. Belə ki, topluda göstərildiyi kimi, həmin dövrdə aparılan araşdırma nəticəsində bəlli olub ki, “Yurd” AXCP-nin hüquqi bazasında və normativ sənədlərində, təşkilat işlərində, maliyyə məsələsində çox ciddi problemlər yaradıb”.\nAmma burada da təəccüblü bir hal yoxdur. Hər zaman maliyyə maxinasiyası, pul mənimsəmə faktları ilə “gündəmə” gələn, hətta öz partiyadaşları tərəfindən belə ittiham edilən Ə.Kərimlinin hələ 90-cı illərdə analoji “fəaliyyətlə” məşğul olması onun xarakterindən irəli gələn bir məsələdir. Əslində, Ə.Kərimlinin törətdiklərinin fonunda onun guya müxalifətçi cildinə girərək özünü təqdim etməsi çox gülünc görünür. Bu insanlar üçün “müxalifətçilik” yalnız maliyyə əldə etmək, xarici dairələrdən ianə toplamaq anlamı verir.\nÜmumiyyətlə, AXCP-nin o zamankı sədr müavinlərinin, ən əsası isə, Ə.Kərimlinin həmin dövrdə partiyanın 150.000 ABŞ dollarından çox vəsaitini Türkiyəyə apararaq mənimsədikləri haqda zaman-zaman mətbuatda fikirlər səsləndirilib. Amma bu ittihamlar cavabsız qalıb və pul maxinasiyasında adı hallanan Ə.Kərimli hər zaman bu barədə suallara cavab verməkdən yayınıb.\nHəmin dövrdə Ə.Kərimli bu pulların hesabına öz rifahını yüksəltməklə yanaşı, öz ətrafında olan “Yurd” çəmbərini daha da genişləndirib, qəzetlər açaraq bundan o zamankı AXCP üzvlərinə və konkret Ə.Elçibəyə qarşı istifadə edib. Topluda göstərilir ki, “Bütün bunlar AXC (AXCP-nin) orqanlarının və üzvlərinin çox ağır maddi durumda fəaliyyət göstərdikləri bir vaxtda baş vermişdir. Rayon (şəhər) şöbələrinə problemlərlə əlaqədar heç bir kömək göstərilməmiş, mərkəzi aparat “Yurdçu” olmayan əməkdaşlarına 1994-cü ilin sonlarından başlayaraq əməkhaqqı, ezamiyyə xərcləri verilməmişdir”.\nDigər tərəfdən, kitabda göstərilir ki, Ə.Kərimli, məhz mənimsədiyi pulların hesabına mənzillərə, bahalı avtomobillərə sahib olub, cangüdənlərlə gəzib, qəzetlər, muzdlu yazarlar dəstəsi saxlayıb.\nQeyd olunduğu kimi, Ə.Kərimliyə qarşı yönələn bu maliyyə məsələsi ittihamı onun sonrakı fəaliyyətində də aşkar ştrixlərlə büruzə verilir. Hətta onun nəzarətində olan qəzetin baş redaktorunun qardaşı və AXCP üzvü Sakit Zahidov (Mirzə Sakit) bildirmişdi ki, “Azadlıq” qəzetinə gələn pullar şəxsən Ə.Kərimli tərəfindən mənimsənilir. S.Zahidov vurğulamışdı ki, Ə.Kərimli, hətta xarici təşkilatların da qəzetə etdiyi yardımları son qəpiyinə qədər mənimsəyir, qəzetə vermir. Bundan başqa, S.Zahidov qeyd etmişdi ki, Gerd Butserius Fondunun ona verdiyi 10 min avro mükafat da Ə.Kərimli tərəfindən mənimsənilib.\nBeləliklə, sadalanan bu faktlar bir daha Ə.Kərimlinin 1990-cı illərdən bu günə qədər rəhbərlik etdiyi partiyada yalnız maddi vəsaitlər üçün təmsil olunduğunu sübut edir. Ümumiyyətlə, maddi vəsait xatirinə bütün xarici maraqlı dairələrə satılan radikal düşərgənin siyasi fəaliyyəti məhz bundan ibarətdir. Görünür ki, hələ AXC dövründən bəri pul xatirinə bütün yollara əl atan Ə.Kərimli bu adətini sonralar da tərgidə bilməyib...


20:58 24.06.2016 Qısa URL\nBAKI, 24 iyun — Sputnik. Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkəti (BŞH) tərəfindən bu il Azərbaycanda ilk dəfə keçirilən Formula 1 Avropa Qran Prisi üçün hazırlanan və yarış həftəsindən etibarən alıcılara təklif olunan məhsulların satışı əməliyyat şirkətinin Park Bulvar alış-veriş mərkəzində yerləşən ticarət köşkündə davam etdirilir. Bakı Şəhər Haqlasının mətbuat xidmətindən Sputnik-ə verilən məlumata görə, üzərində Formula 1 və Bakı Şəhər Halqası loqotiplərinin əks olunduğu bu məhsullar həmin köşkdə ilboyu satışda olacaq.\nMüxtəlif ölçü, rəng və dizaynda olan geyim məhsullarına corab, günəşlik, qısaqol köynək və papaqlı gödəkçələr daxildir. İki yaşdan etibarən bütün yaş qruplarının istifadəsi üçün hazırlanmış bu məhsulların qiyməti 15 — 110 manat arasında dəyişir.\nBundan başqa, Formula 1 azarkeşlərinə 75 manat dəyərində bel çantası ilə yanaşı müxtəlif növ aksesuarlar da təklif olunur. Qulaq tıxacı, avtomobil üçün stiker, qələm, açarlıq, dəftər, fləşkard və "iphone" markası üçün telefon üzlüklərindən ibarət aksesuarların qiyməti müvafiq olaraq 2 manatdan 30 manatadək dəyişir.\nQeyd edək ki, Avropa Qran Prisi məhsulları sadəcə Park Bulvar alış-veriş mərkəzindəki köşkdə satışdadır. Bu ticarət köşkü həftənin hər günü saat 10:00-dan 22:00-dək fəaliyyət göstərir.\nsatış, geyim, Avropa Qran Prisi, Formula 1, Bakı Şəhər Halqası Əməliyyat Şirkəti


ABŞ və Şimali Koreya liderlərinin görüşü başa çatıb » Fedai.az\nABŞ Prezidenti Donald Tramp və Koreya Xalq Demokratik Respublikasının (KXDR) Dövlət Şurasının Sədri Kim Çen In arasında Sinqapurda keçirilən geniş tərkibdə görüş başa çatıb.\nFEDAİ.Az AZƏRTAC -a istinadla xəbər verir ki, görüşdə ABŞ tərəfdən dövlət katibi Mayk Pompeo, prezident administrasiyasının rəhbəri Con Kelli və milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşavir Con Bolton, KXDR tərəfdən isə Fəhlə Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin sədr müavini Kim Yonq-çol, partiya sədrinin beynəlxalq məsələlər üzrə müavini Ri Su-yonq və xarici işlər naziri Ri Yon-ho iştirak ediblər.\nDonald Tramp deyib ki, görüş heç kimin gözləmədiyindən də yaxşı keçib.\nGörüşdə müzakirə olunan məsələlər və əldə olunan nəticələr barədə hələlik məlumat verilmir.\nPrezident Donald Trampın bu gün ABŞ-a yola düşməzdən əvvəl mətbuat konfransı keçirəcəyi bildirilir.[/b]\nTrampın nümayəndələri Şimali Koreyaya gəlib – ABŞ prezidenti “Kim Çen In mənimlə razıdır” yazdı\nABŞ prezidenti Donald Tramp deyib ki, Şimali Koreyanın "parlaq potensial”ını görür. O, Birləşmiş Ştatlardan bir qrupun "sammit hazırlıqları” üçün Pxenyana getdiyini də təsdiqləyib. Tramp bu haqda\nBirləşmiş Ştatlar prezidenti Donald Trampın Ərdoğanla telefonda danışdığını deyən nazir, dialoqun müsbət keçdiyini söyləyib “Cənab Tramp açıq şəkildə bizə söz verdi ki, ABŞ bundan sonra YPG-yə silah


Avropa liderləri Rusiyanın G-7-yə qatılmağının əleyhinədir » Yenixeber.org - Oxu, xəbərin olsun\nKanadada keçirilən G-7 ölkələrinin sammiti ərəfəsində Almaniya kansleri Angela Merkel, Böyük Britaniyanın baş naziri Tereza Mey, Fransa prezidenti Emmanuel Makron və İtaliyanın baş naziri Cuzeppe Konte arasında görüş olub\nYenixeber.org: Söhbət zamanı ölkə liderləri həmçinin Rusiyanın G-8 formatına qayıdışına toxunublar.\n"Avropanın mövqeyi - Rusiya qayıtmamalıdır", deyə Fransa prezidenti E.Makrona yaxın mənbə liderlərin qərarlarını açıqlayıb. Bununla belə bildirilir ki, dövlət başçıları Moskva ilə dialoq qurma imkanını nəzərdən keçirirlər.\nQeyd edək ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiyanı sammitdə görmək istədiyini bəyan edib.\nTarix: 08-06-2018 23:45\n“Rusiyanın G-7 formatına qayıtması mümkün deyil”– Merkel\nObama və Aİ liderləri Rusiyaya qarşı sanksiyaları uzatmağa qərar verdi\n“İki həftəyə Kiyevi alaram”\nİlham Əliyev "Böyük iyirmilik"də


Peyin üzərində qurulan bölgə turizmi\n09:55 17.09.2019 (Yenilənib 09:19 17.09.2019)\nBAKI, 17 sentyabr — Sputnik. Azərbaycanda, Bakıdan xeyli şimal-qərbdə peyinin qızıldan qiymətli olduğu unikal bir kənd var. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, söhbət dəniz səviyyəsindən 2,1-2,2 min metr yüksəklikdə yerləşən Xınalıq adlı dağ kəndindən gedir.\nBu, sakinlərinin bir çox yüzilliklər ərzində demək olar ki, sivilizasiyadan ayrı düşdüyü müstəsna yaşayış məskənidir. Məhz bu səbəbdən də onlar öz kimliklərini, dil və adət-ənənələrini qoruyub saxlaya biliblər.\nXınalığa səyahət etmək üçün cəsarət, kifayət qədər isti paltar və əlbəttə ki, yolsuzluq avtomobili lazımdır. Bakıdan bu kəndə getmək üçün dörd saatdan artıq vaxt tələb olunur. Avtomobil Quba rayonunun dağlıq ərazilərini tərk etdikdən sonra turistləri səyahətin ən təhlükəli hissəsi gözləyir. Xınalığa yol bu yaxınlarda, 2006-cı ildə çəkilib. Ora salınan asfaltın keyfiyyətinin aşağı olduğunu da demək olmaz.\nXınalığa səyahət etmək üçün yolsuzluq avtomobili lazımdır\nAncaq dar yol birbaşa dağ yamacı boyu uzanır, aşağıda isə daş və qayalıqlardan ibarət uçurum görünür. Yolun bəzi yerlərində sərt eniş və yoxuşlar var, uzaqdan hərəkət edən avtomobillər sanki dəri üzərində gəzişən qarışqanı xatırladır. Bundan əlavə, sürücü serpantinin kəskin döngələrini yaxşı bilməlidir.\nKəndin yerləşdiyi zirvəyə gedən yolda bir neçə dağ kəndi, Qudyalçay üzərindəki körpülər və əlbəttə ki, sonsuz dağlar var. Burada ağac demək olar ki, yoxdur. Burada torpaq münbit deyil, daşlıdır. Ona görə də bu ərazilərin sakinləri yalnız maldarlıqla məşğul olur.\nDaha bir neçə kilometrlik sərt yamacları arxada qoyduqdan sonra nəhayət, məşhur Xınalıq kəndinə çatırıq. İlk olaraq gözə qədim qəbiristanlıq çarpır. Burada cəmi 8 nəfərin qəbri var. Onların hər biri müəyyən bir nəsilə aiddir. Məzar daşlarını qayalardan qopmuş adi daşlar əvəz edir. Sonra kəndin girişi başlayır. Qeyd etmək lazımdır ki, çəkildiyi 13 il ərzində yol öz işini görüb. Burada çay evləri meydana gəlib. Xınalıqlılar turistlərə görə hətta ingilis dilində bəzi ifadələri də öyrəniblər, divarlara qırmızı boya ilə "Tea Haus" yazıblar. Bu isə əlbəttə ki, yerli tərəqqinin bir əlamətidir.\nƏgər başınızı qaldırıb buradakı dağların zirvələrinə baxsanız, o "inci"nin dəyərini anlayarsınız və başa düşərsiniz ki, bunun üçün on kilometrlərlə məsafəni qət etməyə dəyər. Bu qədim yaşayış məskəni öz yerində eynən bir çox əsrlər əvvəl olduğu kimi qalıb. Buradakı evlər çay daşından və qaya parçalarından tikilib. Bir evin düz damı digəri üçün bir həyət rolunu oynayır. Bir anda bir neçə dik yol kəndin müxtəlif istiqamətlərinə aparır. Əhali dağlara dırmaşmağa vərdiş etdiyindən, yuxarılara asanlıqla qalxırlar. Görünür, bu səbəbdən də onların bir özəlliyi inkişaf edib: burada insanlar demək olar ki, piylənmədən əziyyət çəkmirlər, Bundan əlavə, onların yaxşı əzələli və möhkəm ayaqları var. Uşaqlar üçün aşağı-yuxarı qaçmaq isə əsl əyləncədir.\nQaz və odunun olmadığı dağlıq yerdə böyük otaqları isitmək çətindir.\nYerli sakin Gülməmməd Yarməmmədov.\nBakıdan bu kəndə getmək üçün dörd saatdan artıq vaxt tələb olunur\nBurada yalnız elektrik, həyətlərdə su, mobil telefon və bir mağaza var.\nKeçilər, inəklər, atlar və toyuqlar onların mövcudluğunun və qidalarının yeganə təbii mənbəyidir.\nXınalıq sakinləri özləri də bilmədən turistlər üçün böyük maraq doğururlar.\nEvlərə gedən bütün cığırlar peyinlə örtülüb.\nKəndə çəkilən dağ yolu ilə bura qismən sivilizasiya gəlib, lakin onların həyat tərzini bir o qədər də dəyişməyib.\nBir şəhər sakini üçün bu qəsəbəyə qalxmaq daha bir sınaqdır. Bir necə dəfə dayanmaq və nəfəsini dərmək lazım gəlir. Ancaq məlum olduğu kimi, mümkün olmayan heç nə yoxdur, çətinlik çəkəndə kömək üçün yerli sakinlərə müraciət etmək olar. Onların evləri bir və ikimərtəbəlidir. Birinci mərtəbədən mütləq tövlə kimi istifadə edirlər. Burada heyvanları saxlayırlar. Eyni zamanda heyvanlar ikinci mərtəbədə yaşayan sakinlər üçün əsl təbii qızdırıcı rolunu oynayır. Orada otaqlar xırda və sıx-sıxdır, pəncərələri isə balacadır. Sakinlər bunu onunla izah edirlər ki, qaz və odunun olmadığı dağlıq yerdə böyük otaqları isitmək çətindir. Burada yalnız elektrik, həyətlərdə su, mobil telefon və bir mağaza var. Kəndə çəkilən dağ yolu ilə bura qismən sivilizasiya gəlib, lakin onların həyat tərzini bir o qədər də dəyişməyib.\nBir şəhər sakini üçün bu qəsəbəyə qalxmaq daha bir sınaqdır\nAğır həyat şərtləri insanları qorxutmur. Burada iki mindən artıq yerli sakin yaşayır. Gözümüzün qabağında çoxlu uşaqlar dolaşırlar, hamısı da şuxdurlar və bir-birlərinə bənzəyirlər. Görünür, onlar kompakt yaşadıqlarından, doğma və yaxın qohumlardır. Onların əsas danışıq dili Xınalıq dilidir (kətşi mi). Bu, mövcud Qafqaz dillərindən heç birinə bənzəmir. Bununla yanaşı, xınalıqlıların çoxu əlavə olaraq Azərbaycan dilini bilir. Xüsusilə də yerli məktəbdə təhsil alan uşaqlar Azərbaycan dilini yaxşı bilirlər.\nYerli əhalinin əsas fəaliyyət növü maldarlıqdır. Keçilər, inəklər, atlar və toyuqlar onların mövcudluğunun və qidalarının yeganə təbii mənbəyidir. Evlərə gedən bütün cığırlar peyinlə örtülüb. Burada peyin lazım olduğundan çoxdur. Yerli qadınlar bu peyini toplayaraq quru otla qarışdırır və yayda onu mümkün olan hər yerə sərərək qurudurlar. Hər yerə təzək yapışdırılıb. Təzəyə evlərin divarlarında və damlarında rast gəlmək mümkündür. Qışda qurumuş təzəyi (gərmə) sobada yandırır, ondan yemək bişirmək və qızınmaq üçün istifadə edirlər. Kənddə odun yoxdur. Qış isə yayın ortalarına qədər uzanır. Həmin vaxta - qar əriyənə qədər isə kəndin avtomobil yolları bağlı olur.\nBu gün Xınalığın ən varlı sakinləri heyvanlardan əlavə həm də "Niva" markalı yolsuzluq avtomobili olanlardır. Bu avtomobillərlə zərurət olduğunda sivilizasiyaya yaxın getmək mümkündür.\nBu gün Xınalığın ən varlı sakinləri heyvanlardan əlavə həm də "Niva" markalı yolsuzluq avtomobili olanlardır\nYerli sakin Gülməmməd Yarməmmədovun sözlərinə görə, əvvəllər əhali əkinçiliklə məşğul olub. Aşağıda, çayın yanında əkin sahələri olub. İndi orada evlər tikilib və kənd sakinləri heyvandarlıq hesabına dolanmağa başlayıblar. Onlar əsasən qoyun saxlayırlar, sonra isə onu aşağılarda satırlar. Heyvanlardan götürdükləri süd, pendir, yumurta və ət yerli əhalinin əsas qida rasionunu təşkil edir. Bundan başqa, uşaqlar dağlarda yalnız özlərinə məlum olan otların köklərini toplayırlar və bunu çay adlandırırlar. Həmin bitkiləri yuyub qurudaraq qışda çay kimi dəmləyib içirlər.\nBu kənddə həyat çox sadədir. Evdəki bütün işləri qadınlar görür, kişilər isə heyvanları otarır. Buranın qadınları çox utancaqdır və gəlmələrin onların şəkillərini çəkməsini xoşlamırlar. Oğlan uşaqları istənilən yolla turistləri öz evlərinə tərəf döndərməyə çalışırlar. Misal üçün, əlində fotoaparat olan bir jurnalist görəndə hiylə işlədərək ona kəndə getməməyi tövsiyə edirlər, deyirlər ki, orada böyük, qəzəbli və adamı tutan küçə itləri var. Lakin əvvəl-axır kənddə onların dediyi itə rast gəlmədik.\nXınalıq sakinləri özləri də bilmədən turistlər üçün böyük maraq doğurublar. Yarməmmədovun sözlərinə görə, yayda kəndə minlərlə turist gəlir. Onların arasında hətta İsrail və Amerika Birləşmiş Ştatlarından gələnlər də var. Bu gün kəndlilər yeni fəaliyyət növünü - turizmi öyrənirlər. Bəziləri evlərini otel tipinə uyğunlaşdırıblar.\n"Budur, aşağıdakı evi görürsünüz. Bu, oteldir, qoruğun direktorunun qardaşınındır. O özü buradan köçüb, evi isə kirayəyə verir", - deyə kənd sakini bildirir. Bundan başqa, digər kəndlilər də öz evlərini kirayəyə verirlər. Xınalıqlıların evində bir gecə qalmaq qida da daxil olmaqla 30 manatdır.\nYarməmmədovun dediyinə görə, insanlar bura təkcə baxmağa gəlmirlər, həm də təmiz dağ havası udmağa gəlirlər.\nYeri gəlmişkən, Dövlət Turizm Agentliyi (DTA) Xınalıq tarixi-etnoqrafiya qoruğunu turizm mərkəzinə çevirmək niyyətindədir. Agentliyin rəhbəri Fuad Nağıyev şəxsən bildirdi ki, DTA dövlət başçısına təqdim ediləcək xüsusi konsepsiya hazırlayır.\nBu gün yerli əhali islam dininə sitayiş edir. Xınalıqda Şeyx Şalbuz və Əbu Müslim məscidləri fəaliyyət göstərir. Amma əsrlər əvvəl burada əhali oda sitayiş edib. Kəndin yaxınlığında orta əsrlərə aid atəşpərəstlik məbədi var. Belə bir əfsanə dolaşır ki, indiki xınalıqlılar Nuh peyğəmbərin nəslindəndilər. Vaxtilə Nuhun gəmisi Xınalıq ərazisində yerləşib.\nXınalıqlılar özlərini Nuh peyğəmbərin nəslindən olanlar hesab edirlər. Onların fikrincə, Nuh peyğəmbərin tufanı dövründə Ketş kəndi Ketş dağlarında yerləşirdi. Sonra Allahın törətdiyi zəlzələ zamanı orada heç bir ev salamat qalmayıb, bütün evlər dağılıb. Əhalinin çox hissəsi həlak olub. Sağ qalanlar isə çayı keçərək kiçik bir təpəyə qalxıblar və beləliklə də Xınalıq yaranıb. Xınalıqlılar hesab edilər ki, tufandan sonra Nuhun oğulları – Sam və Ham müxtəlif yerlərə köç ediblər. Yalnız Yafət öz oğulları ilə həmin yerlərdə qalıb və buradan da Qafqaz xalqları törəyib. Dəniz səviyyəsindən 2000 metrdən də artıq yüksəklikdə yerləşən kənd ərazisində rast gəlinən balıqqulağı və daşlaşmış balıq sümüklərini xınalıqlılar bu rəvayətin təsdiqi kimi göstərirlər. Onların fikrincə, bunlar bir vaxtlar baş vermiş tufan və daşqından xəbər verir.\nYeri gəlmişkən, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun məlumatına görə, beş il ərzində alimlər oradan antik dövrlərə - eramızdan əvvəl 3-cü minilliyə aid 15 qəbir aşkarlayıblar. Bəzi qəbirlərdən qədim Misir üsulu ilə hazırlanmış gözmuncuqları tapılıb. Qədim dövrlərdə buranın qadınları geniş hüquqlara malik idilər, hətta özlərini qorumaq üçün silahdan da istifadə edirdilər.\nXınalıq kəndi 2007-ci ildə Dünya Abidələr Fondunun nəzarət edilən abidələr siyahısına salınıb.\nXınalıq kəndinin tarixi ərazisi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 dekabr 2007-ci il tarixli, 2563 nömrəli Sərəncamı ilə "Xınalıq" Dövlət tarix-memarlıq və etnoqrafiya qoruğu elan edilib. AR Nazirlər Kabinetinin 2008-ci il 19 sentyabr tarixli 220 nömrəli qərarı ilə isə "Azərbaycan Respublikasının "Xınalıq" Dövlət tarix-memarlıq və etnoqrafiya qoruğunun Əsasnaməsi" təsdiq edilib.\n18:22 04.08.2020 (Yenilənib 18:56 04.08.2020)\n“Space” televiziya kanalının efirində 10 avqust 2020-ci il tarixdə proqramların yayımının 3 saatlıq müddətədək (saat 08:00-dan saat 11:00-dək) dayandırılması haqqında qərar qəbul edilib.\nBAKI, 4 avqust — Sputnik. Milli Televiziya və Radio Şurasının (MTRŞ) videoformatda iclası keçirilib.\nQanunun 23.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq “Space” televiziya kanalının efirində 10 avqust 2020-ci il tarixdə proqramların yayımının 3 saatlıq müddətədək (saat 08:00-dan saat 11:00-dək) dayandırılması haqqında qərar qəbul edib.


"Həyəcanlanmayın, Əvəz Zeynallını başa düşürəm..." - Rəşad Məcid - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Köşə Yazarları / “Həyəcanlanmayın, Əvəz Zeynallını başa düşürəm…” – Rəşad Məcid\n“Həyəcanlanmayın, Əvəz Zeynallını başa düşürəm…” – Rəşad Məcid\nXəbər verildiyi kimi, ölkə başçısının sərəncamına əsasən Prezident yanında Əfv Komissiyasının yeni tərkibi təsdiq edildi. Rəhmətə getmiş bir neçə üzvün yerinə yeniləri təyin olundu. Yeni təyin olunanların sırasında Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi, Azərbaycan Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvü Rəşad Məcid də yer alır.\nRəşad Məcidin Əfv Komissiyası üzvləri sırasında yer almasını çoxları müsbət hal kimi qiymətləndirdi. Ancaq bu təyinat bəzi şəxslər tərəfindən birmənalı qarşılanmadı. Həmin şəxslərdən biri “Xural” qəzetinin baş redaktoru, bir müddət öncə həbs həyatı yaşamış Əvəz Zeynallı oldu. Bu təyinata sosial şəbəkədə münasibət bildirən Ə.Zeynallı iddia edir ki, R.Məcidin Əfv Komissiyasında heç bir rolu olmayacaq: “Rəşad Məcid hər cür obyektivlik hissini itirən, ədalətsiz bir adamdır. O, Əfv Komissiyasında nə edə bilər ki? Gənclərin inkişafının hər mərhələsində onlara əngəl olan, Azərbaycanın azad qələmlərinin sındırılmasında və susdurulmasında müstəsna rol alan, həbsdə olan bir jurnalisti, bir söz adamını bir sözlə belə dəstəkləməyən bu adamdan məhkumlar nə gözləyə bilər? Rəşad olsa-olsa o biri oğluna da bir ev alar, vəssalam. Allah xeyir versin!”\nModerator.az Rəşad Məciddən Ə.Zeynallının, eləcə də yeni vəzifəsini birmənalı qarşılamayan şəxslərin fikirlərinə münasibət öyrənməyə çalışıb. R.Məcid bildirib ki, özü şəxsən yeni təyinatla bağlı tənqidlərlə qarşılaşmayıb: “Tənqid eşitməmişəm. Siz də həyəcanlanmayın. Əvəzi də başa düşürəm”.\nÖncəki Ramiz Yediyarov 10 dərəcə şaxtada ağac əkdirir – VİDEO\nNövbəti İmişlidə məmur yerdəyişmələri


Karabakh.TV | Moskva erməni generalı İrəvana vermir\nAzVision.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “Qraparak” qəzeti yazıb.\nEtibarlı mənbələrinə istinad edən qəzet bildirir ki, Ermənistanın hüquq-mühafizə orqanları Arutyunyanın yerini müəyyənləşdirə biliblər, lakin onu həbs edə bilmirlər. “Məsələ ondadır ki, Mikael Arutyunyan Rusiya vətəndaşıdır və çox ehtimal ki, rəsmi Moskva onun həbsinə icazə vermir. Bu səbəbdən erməni hüquq-mühafizə orqanları Arutyunyanı tutmağa risk etmirlər.” – deyə, “Qraparak” yazıb.


190 manatla bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA | Xeberim.Az\n11 İyn 2020 - 12:14 334\n190 manatla bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA\nPandemiyası səbəbindən ölkədə tətbiq olunan xüsusi karantin rejiminin biznesə və vətəndaşlara vurduğu iqtisadi ziyanı qarşılamaq üçün dövlət tərəfindən müəyyən tədbirlər həyata keçirildi. Xüsusən də işsiz qalan əhaliyə 190 manat birdəfəlik ödənişlərin iki ay müddətində verilməsi 600 min nəfər vətəndaşı əhatə etdi. Hazırda karantin rejimi qismən yuşaldılmaqla davam etsə də, hələ də fəaliyyətinə icaz verilməyən sahələr var. Belə olduğu təqdirdə həmin sahələrdə çalışan və hazırda işsiz qalan əhalinin 190 manat aylıq ödənişi iyun ayında da alması məsələsi gündəmə gəlir.\nİyun ayında 190 manat verilə bilərmi? Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Fazil Talıblı bildirdi ki, tam olaraq, 190 manatın ödənişi başa çatıb: “Ola bilər ki, bir neçə nəfərdə əlaqə nömrələrini yanlış qeyd etdiklərinə görə və ya işsiz kimi qeydiyyatdan keçdikləri dövrdə qeyd etdikləri telefon nömrəsini hazırda işlətmədiyinə görə banklar onlarla əlaqə saxlaya bilmir. Onu da məşğulluq xidməti mərkəzləri həmin vətəndaşları proaktiv qaydada məlumatlandırırlar, o vəsaitin hansı bank tərəfindən ödənilməsi barədə məlumat verirlər. Onlar da gedib həmin bankdan vəsaitlərini götürürlər. Bu da çox az sayda olan vətəndaşlarla bağlı baş verir”.\n190 manat ödənişlə bağlı şikayətlərin araşdırılmasına gəlincə, F.Talıblı bildirdi ki, həmin ərizələr müraciət etdikləri tarixə uyğun olaraq araşdırılır: “Hələ ki indiyə qədər nazirlik tərəfindən birdəfəlik ödəmə verilən vətəndaşlarla bağlı heç bir yanlışlıq olmayıb, vətəndaşlar da cavab məktubları ilə tam razılaşırlar”.\nİyun ayında işləməyən vətəndaşlara 190 manatın verilməsinin davam edib-etməyəcəyi ilə bağlı sualı cavablandıran nazirlik rəsmisi bildirdi ki, bu tədbir Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən Nazirlər Kabinetinin təsdiq etdiyi qərara uyğun olaraq icra olundu: “O dövrdə bu ödəniş aprel və may ayları ilə bağlı nəzərdə tutulurdu, o zaman əmək bazarı ilə bağlı ciddi qadağalar var idi. Vətəndaşlar yenidən əmək bazarına qayıdıblar. Amma təbii ki, hökumət əgər belə bir qərar verərsə, nazirlik də bunu icra edəcək. Nazirlər Kabineti qərar verir, biz isə icraçı təşkilatıq”. “Yeni Müsavat”


ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV | WWW.YAZARLAR.AZ\nEtiket arxivi: ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV\nƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev - 150, www.USTAC.az\nBU GÜN ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEVİN ANADAN OLDUĞU GÜNDÜR – ALLAH RƏHMƏT ELƏSİN\nMay 17, 2022 www.yazarlar.az\tBir şərh yazın\nƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV\nƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV HAQQINDA\nRealist Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli simalarından biri Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevdir. Yaradıcılığa on doqquzuncu əsrin doxsanıncı illərində başlayıb. Ədəbiyyat tarixinə klassik hekayələri və faciə əsərləri ilə daxil olub. Görkəmli teatr təşkilatçısı idi və Azərbaycanın ilk peşəkar rejissoru sayılır. Dili son dərəcə zəngindir, xalq danışığına, folklor ədəbiyyatına yaxındır.\nƏbdürrəhim bəy Əsəd bəy oğlu Haqverdiyev 1870-ci il may ayının 17-də Qarabağ mahalının Şuşa şəhəri yaxınlığındakı Ağbulaq kəndində doğulub. Əsəd bəy qəza dəftərxanasında katib işləyib. Əbdürrəhim bəy üç yaşında atadan yetim qalıb və əmisi Əbdülkərim bəy onu himayəyə götürüb. İki il sonra əmisi nəsil davasında yerli bəylər tərəfindən qətlə yetirilib. Əbdürrəhim bəy əmisi arvadının ona verdiyi işgəncə və sitəmlərdən qurtulmaq üçün təzə ər evində yaşayan anasının yanına gəlib. Atalığı H.Sadıqbəyov ona oğul məhəbbəti bəsləyib, uşağın təhsil almasının qeydinə qalıb, şirindilliyi və səmimiyyəti ilə ailədə hörməti uca tutulub.\nŞuşa şəhərindəki altıillik realnı məktəbi 1890-cı ildə başa vuran Əbdürrəhim bəy bir il də Tiflis realnı məktəbində oxuyub. 1891-ci ildə ali təhsil almaq məqsədilə Peterburqa gəlib və uğurla imtahan verərək Yol Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub. Səkkiz il bu ali təhsil ocağında oxuyub və eyni zamanda universitetin şərq fakültəsində azad müdavim kimi mühazirələri dinləyib.\n1908-ci ildən “Nicat” mədəni-maarif cəmiyyətində çalışıb, milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Kür-Xəzər gəmiçiliyi idarəsmdə işləyib. Xidməti vəzifəsi ilə bağlı Qafqazı, İranı, Volqaboyu diyarları, Orta Asiyanı dolanıb. 1911-ci ildə vəzifədən çıxan Əbdürrəhim bəy Ağdama gəlib və beş il burada yaşayıb. 1916-cı ildə Tiflisdə rus dilində nəşr olunan “Şəhərlər İttifaqının Qafqaz şöbəsi əxbarı” aylıq məcmuəsinə müdir təyin olunub. Bir il ötəndə Borçalı qəzasma müvəkkil təyin edilib. 1919-cu ildə Müsavat hökuməti onu Dağıstana Azərbaycan Demokratik Respublikasının nümayəndəsi göndərib.\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyev 1920-ci ilin iyununda Bakıda yenicə yaranan şura teatrı komissarı seçilib. 1921-1931-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində ədəbiyyatdan mühazirələr oxuyub. 1924-cü ildə Rusiya Elmlər Akademiyasının ölkəşünaslıq bürosuna müxbir üzv seçilib.\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyev 1933-cü il dekabrın 11-də Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.\n“Molla Nəsrəddin” jurnalında “Lağlağı”, “Ceyranəli”, “Xortdan”, “Həkiminun-səğir”, “Mozalan”, “Süpürgəsaqqal” imzaları ilə felyeton, hekayə və publisist yazılar dərc etdirib. Klassik irsimizə “Marallarım” silsilə hekayələrini, “Xortdanın cəhənnəm məktubları” povestini bəxş edib.\n“Şeyx Şəban”, “Mirzə Səfər”, “Bomba”, “Pir”, “Çeşmək”, “Qiraət” əsərləri nəsrimizin incilərindən sayılır. Ədəbiyyat tariximizə, milli teatr ənənələrinə aid dəyərli elmi əsərlərin, nəzəri məqalələrin müəllifidir. Dünya klassiklərindən Vilyam Şekspirin “Hamlet”, Fridrix Şillerin “Qaçaqlar”, Emil Zolyanın “Qazmaçılar”, Mari Fransua Volterin “Sultan Osman”, Hans Xristian Andersenin “Bülbül”, Maksim Qorkinin “İzergil qarı” hekayə, povest və pyeslərini azərbaycancaya tərcümə edib.\nSovet dövrü yaradıcılığı (1920-1933) dramaturqun yaradıcılığının üçüncü mərhələsidir. Qeyd edim ki, birinci dövr pyesləri sanbalma, ideya kəsərinə, ikinci dövr faciələri mövzu əlvanlığına, dram və komediyalarının bədii-estetik kamilliyinə görə daha bitkindir.\nDramaturqun ilk qələm təcrübəsi olan “Hacı Daşdəmir” məzhəkəsi əldə yoxdur. Müəllifin etiraf etdiyi kimi, bu pyes “Hacı Qara” komediyasının təsiri altında yazılsa da və zəif alınsa da, hər halda fakt kimi dəyərlidir. Peterburqda “Yeyərsən qaz ətini, görərsən ləzzətini” (1892) məzhəkəsini, “Dağılan tifaq” (1896) faciəsini qələmə alıb. Şuşada “Bəxtsiz cavan” (1900) faciəsini və Bakıda “Pəri cadu” (1901) dramını tamamlayıb.\n1927-ci ildə yazılmış “Köhnə dudman” və “Baba yurdunda” dilogiyası dramaturqun yaradıcılığında yeni mövzu-problematika, yeni ideya, yeni konflikt-xarakterlər baxımından əhəmiyyətlidir.\nDramaturji fəaliyyətinin son dövründə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev müxtəlif həcmli “Qırmızı qarı” (1921), “Padşahın məhəbbəti” (1921), “Ağac kölgəsində” (1921), “Qoca tarzən” (1922), “Vaveyla” (1922), “Ədalət qapıları” (1923), Hüseyn Ərəblinskinin ölümünün yeddi illiyinə həsr etdiyi “Səhnə qurbanı” (1926), “Məşədi Qulam qiraət öyrənir” (1927), “Qadınlar bayramı” (1928), “Kamran” (1931), “Sağsağan” (1931), “Yoldaş koroğlu” (1932), “Çox gözəl” (1932), “Daşçı” (1933) pyeslərini yazıb.\nHadisə dağınıqlığı dramaturqun “Bəxtsiz cavan”, “Köhnə dudman”, “Dağılan tifaq” dramlarında başqa şəkildə nəzərə çarpır. Lakin dramaturq bunu da növbəti fərdi yaradıcılıq üslubu, bədii fənd (priyom) kimi realizə edə bilib. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev dramaturgiyaya çoşğun daxili ehtiraslı, çılğın xarakterli dramatik obrazlar gətirib.\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyev “Müsibəti-Fəxrəddin”dən sonra milli dramaturgiyamızda ikinci faciə olan “Dağılan tifaq”ı yazıb. Burada bir ailənin müsibəti fonunda çürüməkdə olan mənəvi-əxlaqi dəyərlər, cəmiyyətin sarsılmış sosial sütunlarının psixoloji əsasları mürəkkəb dramaturji konfliktin əsasını təşkil edir. İflasa uğramış cəmiyyət davranışlarının tənqidi əsasında həyatları faciə axarına düşmüş insan xarakterləri dururlar. Bunların da bariz nümayəndələri Nəcəf bəy və Süleyman bəy obrazlarıdır.\nDövrün ictimai-sosial ədalətsizliyinin, nadanlığın törətdiyi faciələr “Bəxtsiz cavan”da dramaturgiyamızda əvvəllər işlənmiş süjet-konflikt əsasında, lakin yeni estetik prinsiplərlə və daha kamil bədii obrazlarla əks olunub. Mənəviyyatca, cəmiyyətin problemlərinə baxışlarına görə Fərhadla əks qütbdə dayanan əmisi Hacı Səməd ağa, anası Mehri xanım, xidmətçi Mirzə Qoşunəli, əmisi oğlu Çingiz milli dramaturgiyamızda təravətli bədii personajlar kimi yaşayırlar.\nƏbdürrəhim bəy “Pəri cadu” faciəsində real həyat hadisələrilə mistik obrazları (Pəri, İblis, Əcinnə, Şamama cadu) dramaturji konfliktə çəkinəklə, maraqlı fəlsəfi qənaətə gəlib. Bu qənaət aydın, ifadəli və həyatidir. Əxz olunan ideya budur: nəfsi-əmmarənin qulu olmayan insanın xoşbəxtliyi onun halal zəhmətindədir.\nMilliyyətcə azərbaycanlı olan, İranda şahlıqları yüz otuz il davam edən qacarilər sülaləsinin banisi Məhəmməd Qacar obrazını ədəbiyyatımıza ilk dəfə Əbdürrəhim bəy gətirib. O, “Ağa Məhəmməd şah Qacar” faciəsində təkcə əsərin qəhrəmanının deyil, eyni zamanda tarixi şəxsiyyətlər olmuş Cəfərqulu xanın, Əliqulu xanın, Mürtəzaqulu xanın, Mustafa xanın, Rzaqulu xanın, Əli xanın, vəzir Hacı İbrahim xanın, II İraklinin, Tavad keyxosrov Avelianinin zəngin bədii səciyyəli xarakterlərini təsvir etmişdir. Faciənin ən dolğun obrazları Qacar və İraklidir. Dramaturq həmin surətlərin təsvirində faciə janrının psixoloji-fəlsəfi, psixoloji-dramatik xüsusiyyətlərindən yüksək sənətkarlıqla bəhrələnə bilmişdir. Belə bədii təsvirdə tirançılıq ideyaları, vətən və vətənpərvərlik anlayışları, zəka və güc, vicdan və əxlaq təsəvvürlərinin dramaturji təqdimi daha bədii möhtəşəmliklə təcəssüm tapıb.\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyevin, hətta səhnəcik tipli birpərdəli məsxərələrində də (məsələn, “Ədalət qapıları”) insan amili ilkindir.\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyevin “Ağa Məhəmməd şah Qacar”, “Pəri cadu”, “Köhnə dudman”, “Baba yurdunda” dram əsərləri ictimai-sosial konfliktin kəsərinə, ehtiraslı xarakterlərinə, romantik-dramatik ruhuna görə monumental-romantik teatr məktəbinin tərəqqisində mühüm rol oynayıb.\nOnun “Ac həriflər”, “Millət dostları” səpkili komediyaları realist aktyor məktəbinin formalaşmasında teatrların repertuarlarında dəyərli yer tutub. Milli səhnə estrada janrında yazan ilk dramaturqların sırasında Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin öz şərəfli mövqeyi var. Bakı Azad Tənqid və Təbliğ Teatrında onun məzhəkəintermediyaları uğurla oynanılıb.\nBARƏDƏƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEVƏbdürrəhim bəy Haqverdiyev - 150FOTOHAQQINDANƏSRPROZAYAZARYAZARLAR JURNALI\nƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev - 150, Mətanət Vahid, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyevin hekayə yaradıcılığının ilk mərhələsi\nAzərbaycan bədii nəsrinin inkişafında misilsiz rolu olan Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev 1892-1906-cı illər ərzində daha çox dramatik əsərlər yazmış, sonralar isə mütəmadi olaraq nəsrlə, o cümlədən, hekayə yazmaqla məşğul olmuşdur. Bu baxımdan, tədqiqatçılar ədibin hekayə yaradıcılığını 2 mərhələyə ayırırlar: ilk mərhələyə 1906-cı ildə yazıb “Həyat” qəzetində dərc etdirdiyi “Ata və oğul”, “Ayın şahidliyi” hekayələri aiddir.\nƏ.Haqverdiyevin yaradıcılığında “Bəxtsiz cavan” faciəsi ilə başlayan “atalar və oğullar” qarşıdurması “Ata və oğul” hekayəsində davam edir. Hekayəni bu yöndən təhlilə cəlbetmə ədəbiyyatşünaslığımızda daha əvvəllər də mövcud olmuş təcrübədir. “Atalar və oğullar” məsələsi yalnız konkret valideyn-övlad arasındakı anlaşılmazlıq olaraq qalmır – bəşər övladının yaranışından mövcud olan problem kimi meydana çıxır: elm, məişət və sənətin müxtəlif sahələrində yaranan fikir ayrılıqları problemin əsasını qoyur və bütövlükdə nəsillərin qarşıdurması şəklində əksər böyük yazarların yaradıcılığında ifadəsini tapır. Nəsillərarası münasibətlərin qırılması “atalar və oğullar” məsələsi kimi müxtəlif əsərlərdə bəzən əsas, bəzən fon motiv kimi mətnlərdə yer alır.\nƏ.Haqverdiyevin “Ata və oğul” hekayəsinə “atalar və oğullar” kontekstindən yanaşıldıqda birincilərin (Hacı Xəlil, Kərbəlayı Qulaməli, Rüstəmin atası) təlim-təhsil tərəfdarı olmaları, hesab-kitabda halallıq, sədaqət, fədakarlıq, yaxşılıq, humanistlik kimi xüsusiyyətlərə münasibətlərinin idealizə olunduğunu görürük. Gənc nəslin əsərdə təsvir olunan hər iki nümayəndəsinin isə (Rüstəm, Əkbər) tənbəl, nankor, valideyn hesabına yaşayan, ata mülkünü dağıtmağı hər şeydən yaxşı bacaran, əyləncəni təhsildən üstün tutan düşüncəsiz, intizamsız olduğunu izləyirik.\nƏ.Haqverdiyevin maarifçi realizmi hekayə yaradıcılığının ilkin mərhələsində dini aspektdə təşəkkül tapır; “Pir”, “Şəbih”, “Seyidlər ocağı” kimi hekayələrdə dini fanatizmi hədəflədiyi halda, ilk hekayəsində insana islam əxlaqı ilə aydın yol göstərir. Deməli əksər maarifpərvər ədiblər kimi Ə.Haqverdiyev də dini hədəf seçmir, cəhaləti tənqid edirdi. Ədəbiyyatşünas Tehran Əlişanoğlu bu hekayəni “milli müsəlman həyatının “proza”sını verən ibrətli bir hekayə” adlandırır.\nHacı Xəlil insanın həyatını çevrələyən bütün məsələlərə münasibətdə ideal bir obrazdır. Yetimliklə böyüyüb, min bir əziyyətə qatlaşan balaca Xəlilin uğurlu iş adamı, hörmətli, nüfuzlu Hacı Xəlilə çevrilməsi prosesi oxucunun gözü qarşısında baş verir: onun uğurunun səbəbi oğluna da vəsiyyət etdiyi kimi, təhsilli və inanclı olması, bu dəyərlərə tutunmasıdır. Burada qarşısına çıxan insanların kimliyi və necəliyi də az əhəmiyyət daşımır. Adətən, bədii mətnlərdə izlədiyimiz naqis ruhani, yetim əməyindən sui-istifadə edən “qaniçən” obrazları bu hekayədə görə bilmirik. Mənfi obraz olaraq yalnız Əkbərin dostu Rüstəm hekayənin ikinci – Xəlilin ölümündən sonrakı hissəsində görünür və ardınca yalnız şər və pislik gətirir.\nHacı Xəlil ölüm yatağında oğluna xüsusi vurğu ilə özünə doğru yoldaş seçməyi vəsiyyət edir: “Yaman yoldaşdan, oğul, həmişə uzaq qaç. Çünki yaman yoldaş səbəbinə insan min bəlayə düçar olar, abrusu əlindən gedər, xalq arasında bədnam olar. Yenə deyirəm, aman yaman yoldaş əlindən!” Hacı Xəlilin “yenə deyirəm” deyə vurğu etdiyi nəsnə həqiqətən də yerini tapır, zamanla yaman yoldaş seçiminə görə Əkbər əzablar çəkir, atasının dediyi kimi, min bəlaya da düçar olur, xalq arasında da bədnam olur. Bu hekayədə müxtəlif məsələlər qabardılsa da, əsərin əsas ideya məzmunu didaktik xətdir – övlada vəsiyyət edərkən əslində nəsihət verən atanın sözləri ən çox bu istiqamətə yönəlir.\nƏ.Haqverdiyev uzun mətləblərdən qısa bəhs etməyin ustasıdır; yazdıqları arxasında yazmadıqlarını da görə bilmək mümkündür. Bir insanın yanlış yola düşməsini hekayədə mərhələ-mərhələ, lakin qısa təsvirlərdə izləyirik. İlk dəfədən səhərə kimi içki məclisində əylənən Əkbərə yoldaşı Rüstəm deyir: “Əkbər, bu dəfə sənə kifayət elər. Belə-belə öyrənərsən. Ayaq bir-bir qoyarlar nərdivan”a. Əkbər qısa müddətə nərdivanın elə bir pilləsinə qalxır ki, oradan yıxılanda həyatı, taleyi paramparça olur. Əvvəlcə yanlış addımlar atarkən utanıb-qızaran, yanlış saydığı əməllərinin üstü açılmasın deyə, yalan danışmağa məcbur olan Əkbər sonra heç yalan danışmağa belə cəhd göstərmədən anasına qarşı kobud davranaraq “Bir yol, sənin borcun deyil” – cavabını verir. Ana oğlunu bu illətdən qurtarmağa çalışmır, cəhd göstərmir, sadəcə xiffət edib xəstələnir və dünyasını dəyişir. Onun təbiətindəki bu acizlik, çarəsizlik “binəva övrət” birləşməsində ifadə olunur. Hadisələr sona doğru sürətlə cərəyan edir. Atanın ömrü boyunca qəpik-qəpik qazandıqlarını oğul böyük məbləğlərdə havaya sovurur.\nHekayədə əxlaqi dəyərlərin dini dəyərlərlə tənzimlənməsi sondakı beytdə də əksini tapır: “Lutun arvadı pis adamlarla yoldaş oldu, peyğəmbərlik xanədanı itdi” (beytin hərfi tərcüməsi) fikrini sitat gətirən müəllif yenə oxucunu dini əxlaqdan bəhrələnməyə sövq edir. Maarifçilik mövqeyindən tədqiq olunan “Ata və oğul” hekayəsi də Haqverdiyevin sonrakı digər hekayələri kimi bir ailənin timsalında cəmiyyətin sosial bəlalarını üzə çıxarır.\nBu hekayədə təhsilə münasibət həm Hacı Xəlilin, həm də Rüstəmin atasının simasında əksini tapır. Oğluna vəsiyyət edən ata deyir: “Oğul! Mən sənə çox dövlət və mülk qoyub gedirəm və bu dövlətin binası mənim savadım olub. Ona görə, bala, övladın olsa, bitərbiyə qoyma və elm axtaran fəqir uşaqlarına həmişə kömək elə. Çünki onlar oxuyub adam olsalar, sən onlara baxdıqca həmişə şad olub və bu şadlıqdan bir ayrı ləzzət aparacaqsan”. Fikir versək, adam olmaq savadlanmanın nəticəsi kimi göstərilir. Bəs Hacı Xəlilin oğlu niyə “adam ola” bilməyib? Çünki məktəbi yarımçıq qoyub çıxıb, təhsili tamamlanmadığı üçün insanlıqdan da kəsirli qalıb.\nBurada insanın bütöv bir simaya, xarakterə sahib olmasında qabardılan iki əsas amil – təhsil-təlim və islam əxlaqı bir-birini rədd etmir, əksinə, birlikdə insani keyfiyyətlərin dolğunlaşmasına, bitkinləşməsinə xidmət edir.\nHacı Xəlilin həyatı bütün mərhələləri ilə Şərqə bağlıdır – inancı, ticarəti, ziyarəti… Əkbərin yolu isə Moskva, Peterburq, Parisdən keçsə də, əslində, keçdiyi yerlərin mədəniyyətini özündən keçirə bilmir, içindəki neqativlər onu yanlış yola yönləndirir. Əkbər atasının işini davam etdirsə də, yolunu davam etdirə bilmir.\nİlk hekayədən təxminən iki ay sonra yenə “Həyat” qəzetində dərc olunmuş “Ayın şahidliyi” haqqında ədəbiyyatşünaslıqda müxtəlif fikirlər yer alsa da, qəbul olunmuş ümumi bir qənaət var ki, bu hekayənin əsas leytmotivi “Nahaq qan yerdə qalmaz” fikridir. Bu hekayə və onun leytmotivi ədəbiyyatşünaslığımızda maarifçi-realizmə aid edilsə də, burada magik realizm elementlərinin olduğunu da istisna etmək olmaz.\nBədii mətndə başlanğıc da, son da daxili konfliktin bədii həllinin aşkara çıxarılması baxımından əhəmiyyətlidir. Ə.Haqverdiyev hekayələrinin əksəriyyətinə bir beyt, yaxud bir bənd şeirlə epiqraf verir. Əminliklə demək olar ki, həmin epiqraflar yazıçının mətnin sonunda qət edəcəyi qənaət şəklində hekayənin əvvəlində yer almaqla oxucuya müəllif məramını açıqlamış olur. Lakin mətni oxumadan o qənaət hələ ki, bizimçün qaranlıq olaraq qalır. “Ayın şahidliyi” hekayəsinin epiqrafında Ayın düşdüyü vəziyyətlərlə insanın əhvalı arasında bənzətmə aparılır:\n“Key gəh qədim kimi xəmidə,\nGahi pür olan misali-didə!”\nBu beytdə dairəvi forması yaşla dolmuş göz bəbəklərinə, qövs şəklində olan bədirlənməmiş forması Məcnunun həsrətilə əyilmiş qəddinə bənzədilir. Füzulinin qələmindən çıxan bu kədərli beyt hekayənin ümumi intonasiya ilə həmahəngdir, onu tamamlayır.\n“Ayın şahidliyi” hekayəsində yazıçının ictimai əhəmiyyətli məsələlərdən kiçik formada, lakonik şəkildə bəhs etmək məharətinin şahidi oluruq. Feodal dərəbəyliyinin hökm sürdüyü cəmiyyətdə quldurluq və vəhşiliyin ifşasına həsr olunmuş mətndə süjetə başlamazdan öncə kənd təbiətinin təsviri verilir: “Düzlərdə əkilmiş taxıl nəsimin qabağında o yan-bu yana yatıb dərya tək mövclənirdi və dolu sünbüllər məzlum-məzlum başlarını aşağı salıb, qətlinə fərman verilmiş müqəssirlər tək cəlladları olan biçinçilərə müntəzir idilər. Tək-tək boş sünbüllər başlarını yuxarı qalxızıb qürurla sairlərinə baxırdılar. Amma səhv edirdilər; onlar da cəllad əlindən qurtara bilməyəcəkdilər. Ancaq dolu baş, boş başdan artıq kəsiləcəkdi. Taxılın qurtardığı yerdə xırda çayın şırıltısı bilavasitə qulağa gəlirdi və çayın kənarında cərgə ilə boy atmış ərərləri guya sünbüllər üstündə qarovul qoymuşdular”. Azərbaycan ədəbiyyatında realist nəsrə qədərki bədii ümumiləşdirmə, əsasən, peyzaj və portret vasitəsilə həyata keçirilirdi. Misal gətirdiyimiz nümunədə də peyzajın təfərrüatlı təsviri müəllifin ideya-siyasi düşüncələrini sətiraltı mənalarla oxucuya çatdırmaq məqsədi daşıyır.\nMətn içində mətn texnikası ilə yazılan “Ayın şahidliyi” hekayəsində Ay obrazlaşdırılır; qocanın danışdığı əhvalatda Səlma tərəfindən şahid tutulan Ay təhkiyəçinin yuxusunda sanki gündüz eşitdiyi əhvalatı təsdiqləyir. Hekayəni mifoloji aspektdən incələyən tədqiqatçı Güldəniz Qocayeva mifik və islami təfəkkürdə Ayın rolu və mövqeyindən ətraflı bəhs edərək fikrini belə yekunlaşdırır:\n“İki atributun vacibliyi xüsusi qeyd olunmalıdır: 1. Ay, 2. Dərə: Quldur bu hadisəni başqa məkanda və başqa zamanda xatırlaya bilərdi. Bu onun incitdiyi, öldürdüyü müxtəlif qurbanlardan birinin xatırlanmasından uzaq getməzdi. Amma həmin məkanda Ay ilahi varlıq kimi onu danışdırır. Ay çərçinin qətli günü onun ölümünə fərman vermişdi, vaxtını gözləyirdi. Burada Ayın şahidliyi Ayın intiqamına çevrilir. Qulduru Səlman öldürür, ancaq bu ölümü Ay hazırlayır. Səlman icraçı, Ay isə hakimdir. “Tədqiqatçı çox doğru olaraq hekayədə total mifin bütün parametrlərinin, zaman – məkan – insan sxeminin özünü doğrultduğunu qeyd etsə də fikrinin sonunda bunun bir növ, təsadüfi şəkildə ərsəyə gəldiyini yazır: “Halbuki əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, bu, sadəcə olaraq, təfəkkürdə yaşayan mifik inamların izləri ola bilər və çox güman ki, yazıçı tərəfindən əsərə düşünülmüş şəkildə gətirilməmişdir”. Müəllifin sonuncu qənaəti ilə razılaşmaq olmur. Çünki bununla tədqiqatçı sanki özünün yuxarıdakı fikrini təkzib etmiş olur. Epiqrafından başlayaraq, bütün obrazlar, hadisələr və zamanın uyum sağladığı hekayədə məkanın təsadüfi bir element kimi daxil olduğu inandırıcı görünmür. Bu hekayədə dərənin də ən az Ay qədər yaddaşı var: Ay hər nə qədər mifik obraz olsa da, bu ölümü “hazırlayan”, “şahid” olsa da, hekayədə bütün bunlar İlahinin iradəsindən kənarda baş vermir: “Bala, Allah heç nahaq qanı yerdə qoymaz. Və Ay, ulduz, daşlar ağaclar Allahın hökmü ilə bu növ şəhadət edə bilərlər”. Yenə elə Allahın iradəsiylə “dərənin yaddaşı” da lazımi məqamda bərpa olunur və quldur Səlmanı öldürdüyü dərədən keçərkən çox ucadan gülür. Hətta bu məqamda quldurun sözləri də təsadüfi deyil: “…neçə il bundan əqdəm burda bir çərçi öldürdüm və o çərçi ölən vaxt Ayı, ulduzu, daşı, torpağı özünə şahid qayırdı”. Səlman Ayla bərabər daşı, torpağı da şahid tutmuşdu və bu dərə olanlara ən az Ay qədər şahidlik edir. Elə bu üzdən də bundan sonra baş verənlər eynilə təkrarlanır, quldur “tüfəngini düzəldib” Səlmanı vurduğu qayda ilə qardaşı Süleyman da “tüfəngini düzəldib” qulduru vurur. Bu qədər detalların bir hekayədə təsadüfi olması mümkünsüzdür, Ə.Haqverdiyev bədii detal ustası olduğu üçün bu hekayədə də istənilən söz və detalın məhz düşünülmüş olduğundan əminliyə imkan verir.\n“Ayın şahidliyi” hekayəsi bu qətl hadisəsinin üstünün açılması ilə yekunlaşmır. “Mənim üzümdə siz bir qara görüb onu ləkə hesab edirsiniz. Xeyr, o, qara, ləkə deyil, bəlkə mənim ahımın tüstüsüdür ki, əqvami-islamiyyənin hər cəhətdən cəmi millətdən geri qaldığını görüb ciyərimdən çıxardıram”. Bunları təhkiyəçinin yuxusuna gələn Ay danışır. Ona görə danışır ki, onunla “söhbətləşməyi” arzu edən var. Gerçəkləri bilmək istəyən, onları duymağa hazır olan varsa, hətta Ay da “danışar”, sirləri bəyan edər. Amma hələ ki, şahid olduqlarına baxdıqca Ay da “lal olub” danışa bilmədiyinə şükür edir. Bu hekayədə dini ideyaların bədii təsir səviyyəsində iştirakını görürük. Çünki nə qədər Ayın şahidliyi aktını mifoloji təfəkkürə bağlasaq da, dini təfəkkürə söykəndiyi də şəksizdir.\nQeyd edək ki, Ə.Haqverdiyevin ilk iki hekayəsi “Həyat” qəzetində dərc olunduqdan sonra Ə.Hüseynzadənin təqdimatı ilə “İki hekayət” adıyla ayrıca kitabçada çap olunmuşdur.\nMüəllif: Mətanət VAHİD,\nAMEA-nın böyük elmi işçisi\nBARƏDƏƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEVƏbdürrəhim bəy Haqverdiyev - 150FOTOHAQQINDAMətanət VahidNƏSRPROZAYAZARYAZARLAR JURNALI\n"YAZARLAR" j., ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev - 150, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI\nƏbdürrəhim bəy Haqverdiyev – “Diş ağrısı” hekayəsi\nNoyabr 23, 2021 www.yazarlar.az\tBir şərh yazın\n– Ay bala, çötkəni götür, hesabla gör burada səhv yoxdur ki.\n– Bu əyyamın cavanları hər biri ildə neçə yüz manat “eh neyləyim”ə verir. Məsələn: gedir bazardan çit ya meyvə alır, gəlir evə, hesablayanda görür iki şahı artıq veribdir. O saat deyir: “Eh, neyləyim, cəhənnəmə! Durub iki şahıdan ötrü bir də dükançı ilə çənə-boğaza çıxmayacağam ki?!” Çənə-boğaza da çıxaram, dükançının atasına da od vuraram. Faytona minirlər. Taksi beş şahıdır. Düşəndə baxır ki, cibində xırda pul ancaq altı şahıdır, görürsən hamısını atdı faytonçunun üstünə. Soruşsan ki, niyə faytonçudan bir şahını almadın, deyəcək: “Eh, neyləyim, atasının əti olsun”. Bu, axmaq işdir. Qoyma bir qəpiyin nahaq yerə getsin.\nBir nəfər maraldan nağıl edirdilər. Ələhdəhü ələlravi-vəbalı nağıl edənin boynuna, yalan-doğruluğuna zəmanət etmirəm. Yalan olsa da “əz gil saxtənd, xub saxtənd” (Palçıqdan qayırmışlar, yaxşı qayırmışlar). Bəli, bir nəfər maraldan nağıl edirdilər ki, o da fürsəti fövt eləməzdi. İranda çox bikar gəzəndən sonra baxır, görür ki, siğəxanalar sahiblərinə çoxlu mənfəət verirlər. Ancaq onu dayandıran bir məsələ idi. Baxırdı hər siğəxanada bir nəfər müəllim, axund əyləşib, gələnlərə siğə oxuyur. Maral molla da deyildi. Sonra görür ki, burada mollalıq artıq gərək deyil. Tək bunu bilmək kifayətdir: “Müttətuhü nəfsi binəfsikə, – qəbiltu!” (Ruhanilər kəbin və siğə etdikləri zaman bu duanı oxuyardılar) Vəssalam. Bu sözlər deyiləndən sonra qız olur siğə eləməyə gələnin halal malı.\n“Müttətuhü nəfəsi binəfsikə, – qəbiltu!”\nBir neçə müddət maral bu işə məşğul oldu. Axırda İran polis adamlarının dəqiqədə bir yol gələnlərinin, “müftə” istifadə edənlərinin əllərindən təngə gəlib, siğəxananı bağlayıb, ağ əmmaməni ala-bəzək əmmaməyə döndərib mərsiyəxan sifəti ilə Qafqaza gəlir. Neçə il kəmali-müvəffəqiyyətlə rövzəxanlıq eləyir. Axırda doqquz yüz beşinci ilin inqilabı düşür. Hər yerdə mətbuat işləri başlayır genişlənməyə. Camaatın təvəccöhü yavaş-yavaş mollalardan dönür. Maral o saat bunun gələcəyini görür. Əmmaməni yerə qoyub ziyalılarla yaxınlaşıb əl qoyur qəzetlərə, zamanaya müvafiq əşar yazmağa. Bununla hüsnü-rəğbət və şöhrət qazanır. Bir az keçir. İran inqilabı başlanır. Səttar xan, Bağır xan, Yefrəm xan, nəmənə xan, nəstə xan… Maral başlayır patron-tüfəng ticarətinə. Söz yox ki, burada da filan qədər para qazanır. Axır hökumət bunu tutub sürgün edir. Maral sürgündə da bikar durmur. Bir dənə baqqal dükanı açıb əyləşir.\n– Məşədi, siğə nə mixabi? (Məşədi, siğə istəmirsən?)\nÇox təcrübə etdikdən sonra hər yerin adamları nə növ arvad xoşladıqlarını gözəl bilir. Məsələn, Bakıdan gələnlər…\nKifayətdir, təfsil başlasaq, axırda cəncələ düşərik.\n– Camaat, mənim cəddimin payını verməsəniz, sizin südünüzü qana döndərəcəyəm!\n– Ay hacı, olmasın azar, sifətini niyə sarımısan?\n– Usta Həsən, ölürəm! Bu gecə səhərədək ulamışam.\n– Nə olub? De görüm!\n– Nə olacaq, dişim məni öldürür.\n– Mən də dedim görəsən nə var. Diş ağrısının bircə əlacı var: kəlbətin. Hətta bu xüsusda atalar da deyiblər:\n– Rəhmətlik oğlu, sənin də içini zarafat almışdır. Mən deyirəm ölürəm, bu da oturub mənə qurt-quran açır.\n– Axır mən nə eləyim?\n– Get çəkdir qurtarsın!\n– Elə mən də ona gəlmişəm. deyirlər, burada bir yaxşı ləzgi dəlləyi var. Amandır, harada olsa, gör onu tapdıra bilərsənmi?\n– Ay hacı, dəllək nədir? Çağıracaqsan, gəlib bir at kəlbətininin salacaq dişinə, dartıb əngini də dişinin üstündə çəkəcək. Burada gözəl diş həkimi var. Səni aparım onun yanına. Bir dəqiqədə dişini çəkib səni rahat eləsin.\n– O, mənim bir dişimi çəkməyə məndən neçə alacaq?\n– Necə neçə alacaq? Nə istər, verərsən.\n– Yox, qardaş, mən tacir adamam, mənim hər bir haqq-hesabım gərək aydın olsun.\n– On şahı verərsən, qurtarar gedər.\n– On şahı nədir, kişi? On şahıya mən on dənə diş çəkdirərəm. Bircə qulaq as, sənə başıma gələndən bir keyfiyyət nağıl eləyim. Cavan vaxtımda… Uf!.. uf… uf!.. Aman, aman, öldüm. Qurbanınız olum. Cavan vaxtımda (hələ buraya köçməmişdim) sağ tərəfdən, üst dişlərimdən biri bərk ağrıdı. Üstünə sağlıq, usta Həsən! Bir ağrı tutdu ki, dizin-dizin sürünüb əlimlə ot yoldum. Adam göndərdim, bazardan dəllək Məşədi Teymur vardı, onu çağırtdım. Uf… uf… uf!.. Yenə nə yaman ağrısı tutdu bu zəhrimarın! Məşədi Teymur gəldi baxdı dedi ki: “Çəkməkdən sivay əlacı yoxdur”. Dedim: “Nə bilirsən, elə!” Kəlbətini ilişdirdi dişimə, gücü gəldikcə dartdı. Diş çıxmır ki, çıxmır… Yazıq məşədinin alnından tər tökülür. Hərdənbir deyir: “Ağa Rüstəm, bərk dur!” (O vaxt hacı deyildim). Deyirəm: “Durmuşam”. Xülasə… Uf… uf… uf!.. Aman allah… Aman allah.. Elə ki gördü gücü çatmır, dedi: “Dur ayağa”. Qalxdım ayağa. Kəlbətini bir də ilişdirdi. Bir də baxdım məşədi ayaqlarını yerdən üzüb dişimdən asılıb. Daha dişim davam eləməyib bir köklü ağac kimi yerindən qopdu. Yazıq Məşədi Teymur yerə dəyib çul kimi sərildi. Yalan olmasın, yarım saat o halətdə qaldı. Bir belə zəhmətdən sonra ona mən iki şahı qara pul verdim. Hər qəpiyinə bir dəfə “allah kisənə bərəkət versin!” dedi. İndi mən aparım matışkanın birinə on şahı verim? Nədi-nədi, bir az “şto-mişto” oxuyub? Bacarmayacağam.\n– Ay kişi, bunun əli təmiz, ayağı təmiz, çiçək kimi. Məşədi Teymur hara, bu hara!\n– Necə! Məşədi Teymurun əlindən onun əli təmizdir? Məşədi Teymur gündə üç dəfə dəstəmaz alır, amma sənin matışkan təharət nə olduğunu bilmir… Aman!.. aman… aman… Başım çatladı!\n– Danışma, dur düş qabağıma, gedək. Sən dişini çəkdirərsən, mən də bir az şirə çəkərəm. Onu görəndə deyəcəksən: dişimin otuz ikisini də buna çəkdirim.\n– Ağrıyan dişinizi göstərin!\n– Xanım, mən tacirəm; qabaqca buyur, görək nə alacaqsan?\n– Dişçəkmənin taksası on şahıdır.\n– Mən heç bir girvəngə kələmi taksa ilə almıram. Taksa ilə diş çəkdirəcəyəm? Sənə bircə abbası verəcəyəm, dişimi çəkəcəksən, vəssalam!\n– Bura sənin dükanın deyil, çənə bazarına çıxasan. Xahiş eləmirsən, gedə bilərsən.\n– Eybi yoxdur, çək! Ağrıyan dişim budur.\n– Usta Həsən! Allah sənin evini bərbad eləsin, məni yaxşı həkim yanına gətirdin. Bu ki, baytardır. Belə də həkim olar? Allah bunun evini yıxsın!\n– Nə olacaq? Allah sənin bəlanı versin. Ağrıyan dişimi qoyub salamat dişimi çəkdin!\n– Özün göstərdiyin dişi çəkimişəm.\n– Di gəl, evi yıxılmışın qızı, bax ağrıyan dişim budur.\n– Ay sənin adını həkim qoyub bura göndərənin atası it olsun! Ay sənə dərs verənin atası görbagör olsun! Gərək dəlləkliyini bizim başımızda öyrənəsən? Səni həkim yazanın qələmi sınsın. Yenə salamat dişimi çəkdi. Ağrıyan dişim bax budur, bu!\n– Adını diş həkim qoyunca, gedib özün üçün bir yüngül peşə tapa idin. Bax, zalımın qızı, ağrıyan dişim budur!\n– Usta Həsən! Gördün, analar necə oğul doğub! Bax əsil ticarət buna deyərlər. Dişimi bir abbasıya çəkməyə razı olmadı, mən dişin birisini ona on yeddi qəpiyə çəkdirdim. Bundan sonra qiyamətədək Hacı Rüstəm onun yadından çıxmaz.


Bitkilər üçün 3 təbii gübrə » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı... Azərbaycan xanımlarına...\nBir fincan dəmlik qəhvə hazırladıqdan sonra içdiyiniz qəhvənin stəkanda qalan çöküntüsünü saxlayın. Bitkilərinizi gübrələmək üçün istifadə edə bilərsiniz. İlk əvvəl ən az 20 litr su dolu vedrəyə təxminən 6 fincan istifadə olunmuş qəhvəni əlavə edin. Sonra 2-3 gün saxlayın. Son olaraq, hazırladığınız qarışımı bitkilərin köklərinə yerləşdirin. Bitkilərin köklərinə az miqdar qəhvə qalıntısı qoya bilərsiniz.\nQabığı daxil bütün banan potasiumla zəngindir. Bu mineral bitkilərdə çiçəklənməyi artırır. Mineral torpağa əlavə edildikdən sonra bitkilər tərəfindən asanlıqla əmilir. Bananlarda fosfor tərkibi yüksəkdir. Banan qabıqları bitkiləri gücləndirir. Bananı soyun və qazana qoyun. Su əlavə edin. Sonra qazın üstünə qoyun və təxminən 15 dəqiqə qaynadın. Soyumağa qoyun və sonra süzün. Su ilə seyrəldin. Bitkilərə verin.\nBitkinin böyüməsini və gücünü artırır. Göbələk və böcək dərmanı kimi də möhtəşəm bitkidir. İlk əvvəl, təxminən 2 kiloqram gicitikanı qaba qoyun. Kökləri daxil etməyin. Sonra kiçik parçalar halında kəsin və təxminən 10 litr xlorlanmayan suda bir neçə saaat saxlayın. Suyu süzün və bitkilərə verin.\n7 dekabr 2019 16:34


"Erməni qadın məni qucaqladı..."\n21 İyun 2014 13:11 (UTC+04:00)\nMilli Məclisin Sosial-siyasət komitəsinin sədr müavini, deputat Musa Quliyev “Brifinq”in qonağıdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olan Musa müəllim AYB-yə sədr seçkisindən danışıb. “Urud” təxəllüsündən, Uruda etdiyi səfərlərdən bəhs edən M.Quliyev sadə ermənilərin Azərbaycana münasibətinə toxunub. Uruddakı evlərini ziyarət edən deputat evlərindəki xalçanı pulla ermənidən ala bilməməsinin səbəbini söyləyib.\n- Taleh Şahsuvarlı Musa müəllim, təxəllüsünüzdən başlayaq...\n- “Urud” təxəllüsünün çox qəribə tarixi və taleyi var. Mən Zəngəzurun Sisyan rayonunun Urud kəndində anadan olmuşam. İlk şeirlərimi Musa Quliyev imzası ilə yazmışam. Kənd yerində təxəllüs bilmirdik, hərəyə bir ayama qoyardılar. Amma düşünmürdük ki, şairlərin də ayaması olar. Hesab edirdik ki, təxəllüs daha hörmətli bir şeydir. Orta məktəbdə oxuyanda “Azərbaycan pioneri” qəzeti və “Pioner” jurnalı ilə əməkdaşlıq etmişəm. Tibb İnstitutunun “Tibb kadrları uğrunda” qəzeti vardı, orada da məqalələrim, şeirlərim çıxırdı. 1984-cü ildə böyük şairimiz Məmməd Araz mənə “Uğurlu yol” yazdı. İlk dəfə onunla geniş auditoriyaya çıxdım, onda da ilk mətbu şeirlərim Musa Quliyev imzası ilə getdi.\n“80 yaşlı Valod məni görüb ağladı”\n- Qurban Yaquboğlu: İlk şeirləriniz harada çıxdı?\n- “Azərbaycan gəncləri” qəzetində. Orada da maraqlı situasiya oldu. Rəhmətlik Məmməd əmi Tibb İnstitutuna tələbələrlə görüşə gəlmişdi. Orada həm tələbələr, həm də gənc müəllimlər-Paşa Qəlbinur təzə müdafiə edib gəlmişdi, o da, mən də şeirlərimizi oxuduq. Bizim hərbi kafedranın müdiri Ramiz Duyğun yetkin şair idi, bu görüşü də o təşkil etmişdi. Nəsə mənim şeirlərim Məmməd əminin xoşuna gəldi, dedi ki, “Azərbaycan təbiəti” jurnalının redaktoruyam, 20 şeirini gətirərsən baxaram. Mən də şeirlərimi aparıb verdim, 20 gündən sonra dedi ki, bəs şeirlər xoşuma gəlib, 2 şeir seçmişəm, “Uğurlu yol” yazmışam, “Azərbaycan gəncləri” qəzetində Tofiq Mütəllibova ver. Onda Tofiq Mütəllibov da poeziya şöbəsinin müdiri idi. Mən də “papka” qoltuğumda sevinə-sevinə getdim, elə bilirdim ki, daha Azərbaycanın yarısını qurmuşam, yarısını da Tofiq Mütəllibovun otağından çıxandan sonra quracağam. Redaksiyanı axtarıb tapdım, Məmməd Arazın seçdiyi iki şeiri və “Uğurlu yol”u stolun üstünə qoydum. Məmməd Araz da zəng vurub demişdi. Tofiq Mütəllibov şeirlərə baxdı, ikisi də sevgi şeiri idi. Dedi gəncsən, birini sevgi şeiri, birini də patetik şeir verək. Düzü, bilmədim patetik şeir nədir, özümü də sındırmadım, çünki Azərbaycanın yarısını mən “yaratmışdım”. Elə “papka”nı üstünə tulladım, dedim hansını istəyirsən, seç. O da ora-bura baxdı, qayıtdı ki, burada patetik şeir yoxdur. Ondan sonra kəndimizlə bağlı şeir vardı, o, da həmin dövrün ab-havası idi, birinci onu, sonra da sevgi şeirini verdi və Musa Quliyev imzası ilə getdi. 1983-cü ildə Zori Balayanın “Ocaq” kitabı çap olundu və o kitab rus dilində böyük tirajla yayıldı. Mən 1984-cü ilin yayında kəndə getmişdim, oxudum, gördüm ki, orada bütün erməni kəndlərinin hamısının adları var, Azərbaycan kəndləri barədə bir kəlmə belə yazmayıb. Ondan sonra bizdə müəyyən səviyyədə açıq etirazlar oldu. O vaxt rəhmətlik Eldar Baxış yaxşı şeir yazmışdı. Onda beynimə sövq-təbii bir şey gəldi, öz kəndimiz haqqında “Özgə umacağım yoxdur bu kənddən” adlı şeir yazdım. Bu şeiri də başqa şeirlərimlə bir yerdə “Sovet Ermənistanı” qəzetinə göndərdim. Oraya redaktora zəng edib soruşanda dedilər ki, yalnız bir şeirini bəyənmişik, amma bunu bir az redaktə edəcəyik. Mən də söylədim ki, nə edirsiniz, edin, təki mənim imzam olan bir şeir getsin. Şeir çap olunub gəldi, onda Gəncədə “həkim-interna” işləyirdim. Şeir Sisyana getdi, oradan da Uruda. Uruddan da qəzeti ərməğan kimi mənə göndərdilər. Baxdım ki, şeirin axırıncı bəndini çıxarıblar. Əslində o şeir də axırıncı bəndin xətrinə yazılmışdı. Mən də redaksiyaya zəng edib soruşdum ki, niyə son bəndi çıxarmısınız? Dedilər ki, senzor bu bəndi buraxmadı. Onda anladım ki, erməni senzoru istəmir ki, qədim türk torpağı olan Urud kəndindən o torpağın yetişdirməsi olan Musa Quliyevə bir qarış torpaq qalsın. Kəndin adını özümə qoşdum, o vaxtdan imzamı dəyişdim, Musa Urud oldu. Urud dağılanda utanan bir şeirim oldu:\nSəcdənə gələrsə, oğlum yaşasın,\nGəlməzsə, mənimtək mağmın yaşasın,\nAdımı adına qoşdum yaşasın,\nSəndən çox yaşadım, Urud, bağışla...\n“Heydər Əliyevin şəklini yenidən yapışdırırdıq”\n- T.Şahsuvarlı: Kitabınızda bir fikir vardı, Qafqaz Albaniyasının tarixinin açarı Urduddadır...\n- O sözü rəhmətlik Ziya Bünyadov demişdi ki, Qafqaz Albaniyasının tarixini Urud, Vağud, Ağud üçbucağında axtarmaq lazımdır. 1990-cı ildə Urud haqqında kitab yazmağa başladım, publisistik və bir az da bədii araşdırma idi, məğz isə Urudun qədim tarixi abidələrini göstərmək idi. 7 nəsil şəcərəni mən bərpa etdim. Kitab yazan vaxtı Yeni Azərbaycan Partiyası təzə yaranırdı, Ziya müəllim də partiyanın sədr müavini kimi fəallarla görüşürdü. Ziya müəllimə bir dəfə yaxınlaşıb dedim ki, belə bir kitab yazmaq fikrim var. Onu da deyim ki, Urud qəbiristanlığını ilk tədqiq edən Ziya müəllim olub. Ziya müəllim o fikri söylədi, getdi. Fikirləşdim ki, Urud var, bəs Vağud, Ağud nədir? Birdən yadıma düşdü ki, bizim yanaşı olan qonşu kəndlərdən birinə Vağadi, o birisinə Ağudi deyirik. Görünür, qədim mənbələrdə Vağud və Ağud şəklində gedib. Bu kəndlərin hər üçünün sonunun “ud” şəklində olmasını isə Ziya müəllim qədimdə Uz tayfaları ilə yanaşı, Ud tayfalarının olması ilə izah edir.\n- T.Şahsuvarlı: Albanşünaslıq baxımından Urud kəndi və həmin üçbucaq yetərincə araşdırılıbmı?\n- Təəssüflər olsun ki, nəinki albanşünaslıq, bizim ümumiyyətlə, tariximiz yetərincə araşdırılmayıb. Biz heç vaxt öz tariximizi yazmamışıq. Tariximizi qədim yunan, fars-ərəb və mənbə demək olarsa, erməni mənbələrindən oxuyuruq. Onların da hamısı erməni istisna olmaqla bura işğalçı kimi gəliblər. Erməni vassal kimi idi, işğalçı ola bilməzdi, çünki özü bir ovuc idi. Hər mənbənin öz ideoloji və siyasi, işğalçılıq siyasətinə bəraət qazandıran maraqları olub. Mən “Zəngəzur” kitabını yazanda Babək dövrünü araşdırdım, o dövrü tanıyan alimlərin hamısı ilə görüşüb məsləhətləşdim, İrandan, Türkiyədən mənbələr gətirdik. Babəklə bağlı birmənalı heç bir şey yoxdur. Həmin dövrdə Səhl İbn Sumbatın erməni olduğunu özümüz yazmışıq. Hamı yazır alban çarı. Səhl Sisyanın yanında Şəki kəndi var, oradandır.\n“O problemin həllinə nə siyasət, nə də din qarışmalıdır"\n- T.Şahsuvarlı: Siz həkim idiniz, şeirlər yazırdınız, yəqin ki, Yazıçılar Birliyinin üzvü idiniz. Necə oldu ki, YAP yarananda ora gedib siyasətlə məşğul olmağa başladınız?\n- Əgər Sovet hökuməti qalsaydı, Qarabağ konflikti ortaya çıxmasaydı, müstəqillik söhbətləri olmasaydı, mənim kimi insanların çoxunun heç siyasətdə olmaq fikri və marağı, perspektivi də olmazdı. O dövrdə arzum həkim olmaq idi. Həkim oldum, paralel olaraq yazılarımı da yazdım. 1980-ci illərin nəslinin nümayəndəsi kimi mətbuatda çap olunan, imzası bəyənilən gənc qələm sahiblərindən biri idim. Amma o da mənim hobbim idi, özümü həkim kimi görürdüm. Amma Qarabağ konfliktinin başlanması, onunla əlaqədar bizim Qərbi Azərbaycandakı torpaqların itirilməsi, 263 yaşayış məntəqəsinin boşalması, 200 minə yaxın soydaşımın, o cümlədən ailəmin, qohumlarımın deportasiyaya uğraması və çox ağır sosial-iqtisadi çətinliklərə düşməsi, Azərbaycanda 20 Yanvar faciəsi, dalbadal uğursuzluqlar Şuşa, Laçın, Xocalının itirilməsi, ölkəmizin müstəqilliyinin ilk illərində çox ümidsiz vəziyyətimizin olması, Ayaz Mütəllibovun Moskvadan qopa bilməməsi, Elçibəy hakimiyyətinin siyasi idarəçilik təcrübəsinin, hakimiyyəti saxlamaq qabiliyyətlərinin olmaması bizi çox ağır duruma saldı. Uşaq vaxtından sövq-təbii ümummilli liderin fanatlarından biri olmuşam. Biz kənddə 8-ci sinifdə oxuyanda Heydər Əliyevin siyasi büroda üzvlüyə namizəd kimi rayon mərkəzində şəkli vardı. Biz həftəsonu avtobusla kənddən rayon mərkəzinə gedərdik. Kimisi gəzməyə, bir başqası kənddən meyvəsini satmağa aparardı, yaxud əyin-baş almağa gedərdi. Bizim ilk işimiz avtovağzalın binasında asılmış Siyasi büro üzvlərinin şəkillərinə baxmaq idi. Baxırdıq görək Heydər Əliyevin fotosu burada qalıb, yoxsa qalmayıb. Erməni uşaqları hər həftə onu cırırdılar, azərbaycanlılar olaraq yerinə yapışdırırdıq. O dövrdə şəkillər də çox deyildi. Biz də jurnaldan, qəzetdən ağ-qara şəkilləri kəsib cibimizə hazır qoyub aparırdıq. Görürdüksə şəkli ermənilər cırıb, yaxud qaralayıb, onu təzələyirdik. Buna görə də dalaşırdıq. Sonra gəlib institutda oxuyan illərdə Heydər Əliyevi paradlarda gördük. Artıq YAP yarananda hər kəs istəyirdi ki, özünün müəyyən situasiyalarda töhfəsini versin. Yəni mən bu Vətən və dövlət üçün nə edə bilərəm? O mənada seçimimizi elədik. YAP-a daxil olduq, partiyanın birinci qurultayında Siyasi Şuranın üzvü seçildim. Sonralar ümummilli liderin özünün tövsiyəsi ilə partiyanın proporsional siyahısında 13-cü adam olaraq millət vəkili seçildim. Ondan sonrakı iki dönəmdə də Konstitusiya dəyişikliyi olduğuna görə proporsional sistem ləğv olundu. Mən də Gəncə ilə bağlı insan olduğuma görə, - yəni institutu qurtarandan sonra təyinat üzrə orada 6 il yaşamışam və işləmişəm, həkim və yaradıcı adam kimi məni tanıyan toplum var idi- partiya tövsiyə etdi ki, Gəncədən deputatlığa namizədliyimi verim və iki dönəm də oradan seçilmişəm.\n- Nərgiz Ehlamqızı: AYB qurultayını keçirdi və yeni sədr seçdi. Siz də qurultay iştirakçısı idiniz...\n- Bakıda olmadığıma görə iştirak edə bilmədim, amma 80 illik yubiley tədbirinə qatıldım.\n- N.Ehlamqızı: Anardan yeni sədrliyi dövründə gözləntiləriniz nədir?\n- Köhnə dövrdə nə gözləmişəmsə, yenə də onu gözləyirəm.\n- Dilqəm Əhməd: Gənclər Anarın 27 ildir sədr olmasını tənqid edirlər. Sizin yanaşmanız necədir?\n- Gənclər həmişə maksimalist olublar. Həmişə gənclərə tövsiyə edirəm ki, özünüz nə isə yaradın. Anar, deyək ki, pis rəhbərdir, narazısan, başqa qurum yarat və ondan daha gözəl şey ortaya qoy. Artıq tənqid edən gənclərin üçüncü nəslini görürəm. Əvvəlki iki nəsil ortaya heç nə qoya bilmədi. Müxtəlif adda müəyyən təşkilatlar yaratdılar, üç-dörd nəfər bir yerə yığışdı, nə ortaya bədii mətn qoya bildilər, nə də ki qurum kimi yazıçıları ətraflarında birləşdirdilər. Əgər özün heç nə yarada bilmirsənsə, yaradanın yaratdıqlarına şükür elə.\n“Son NATO tədbirləri də göstərdi ki, ermənilər dialoqa hazır deyil”\n- Səxavət Həmid: Bu hadisələrdən sonra Uruda neçə dəfə getmisiniz?\n- Uruda 2 dəfə getmişəm. Bununla bağlı da kitab yazmışam. Sonuncu dəfə 2013-cü ildə olmuşam. O səfərdə tamam başqa münasibət vardı. 2006-cı ildəki səfərimdə demək olar ki, indiki Ermənistanı diaqonal boyunca gəzə bildim. 2006-cı ildə onların siyasəti bir az fərqli idi. Ki, xalq diplomatiyasını inkişaf etdirək, Azərbaycandan gələnlərə xoş münasibət bildirək, onlar da gedib desinlər ki, barışıq lazımdır. Amma gördülər ki, o siyasət özünü doğrultmadı, sərt münasibətə keçdilər. Amma səmimi bir söz demək istəyirəm, 2006-cı ildə sadə ermənilərin, doğrudan da, bizə olan səmimi hisslərini gördüm. Öz kəndimizə getməzdən əvvəl rayon mərkəzində 50-ci illərdə əmimlə yoldaşlıq etmiş yaşlı erməni ilə rastlaşdıq. Ona qardaşı deyəndə ki, “qonağı tanıdınmı, Uruddandır, İsanın oğludur”, heç bir təəccüb eləmədi, dedi ki, “xoş gəlmisən”. Görüşdü, əmimi soruşdu.\n- Q.Yaquboğlu: Onunla hansı dildə danışırdınız?\n- Azərbaycan dilində danışdıq. Mənimlə orada ermənicə heç kəs danışmadı. Ondan soruşdum ki, məni burda görəndə hamı təəccüblənir, siz niyə təəccüblənmədiniz? O da qayıtdı ki, niyə təəccüblənməliyəm ki? Siz gedən gündən bilirdim ki, bir gün qayıdacaqsınız, indi sən gəlmisən, sonra da o birilər gələcək. Bir də Valod adında erməni var idi, Vağadi kəndi qarışıq kənd idi, Şam qəsəbəsində su-elektrik stansiyası tikilirdi, orada fəhlə daşıyırdı. Bizim kənddən də fəhlələr aparırdı. Geri qayıdanda imkan düşəndə onun maşınında geri qayıdardıq. Valod yeyib-içən adam idi, kimin evinin qabağında maşın saxlasaydı, düşüb pendir çörəklə yüz qram araq içib gedərdi. Hamıya da xeyirxahlıq edirdi. Şən adam olduğuna görə azərbaycanlılar ona kefli Valod deyərdi, ermənilər də “f” hərfini deyə bilmirdi deyə ona “kepli” Valod deyirdi, sonra dəyişib “Kepçil” Valod söylədilər. Mən Uruda gedəndə müşayiət edən deputat qonşu kənddən idi, atası uzun illər kolxoz sədri olmuşdu. Qədim alban kilsəsi vardı, ermənilər ona Vəng deyirdi, təbii ki, XI əsrə aid türklərə məxsus olub. Kilsəni görmək istəyirdim. Aşağıda gördüm çayın döşü ilə gözəl ərik və gilas bağları salınıb. Soruşdum ki, axı bunlar yox idi, burda, köhnə kolxozun alma bağları vardı. Dedi ki, buranın hamısını özüm özəlləşdirib gilas bağı salmışam, amma baxan yoxdur. Dedi camaata denən də qayıdıb gəlsinlər, özüm qarşılayaram, gəlsinlər işləsinlər. Gilas da təzə yetişən vaxtı idi, dedi gilas yığaq, yemək vaxtı rayonda yeyərik. Bir də gördüm yaşlı kişi əlində bel oraları sulayır. Birdən deputat qayıtdı ki, Valod, bəri gəl. Dərhal yadıma “kepçil” Valod düşdü, qayıtdım ki, bir “kepçil” Valod vardı, o necə oldu? Dedi elə bu elə həminki Valoddu, bir az qocalıb. Valod da bizim evdə çox olub, xidmət eləyib, dayım da o kənddə müəllim işləyib, dost idilər. Yaxınlaşıb dedim “Valod, salam”. Əlindəki beli atıb üzümə baxıb qayıtdı ki, “qadan alım Uruddusan?”. Dedim hə, atamın, dayımın adını çəkəndə 80 yaşlı Valod məni qucaqlayıb ağladı. Yəni, onu süni şəkildə etmək mümkün deyil. Hətta İrəvan parlamentində bir gəlin bizə yaxınlaşdı, indiki Göygöl rayonunda yaşayıb, Gəncədə Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun 2-ci kursunda oxuyubmuş. O parlamentdə maşinist imiş, deputatların siyahıları yazılanda Asəf Hacıyevin bioqrafiyasında Gəncə şəhərində doğulduğu yazılıb. Asəf də foyeyə çıxmışdı, mən də içəridə idim. Gəldi ki, Gəncədən olan deputat sizsiniz? Dedim hə, axı Gəncə rayonundan deputat seçilmişəm. Rusca soruşmuşdu. Birdən məni qucaqladı, qayıtdı ki, “qadan alım, Gəncədən gəlmisən”. Elə bildim təxribatdır, cavan gəlin, məni qucaqlayıb, kameralar da qurulub. Dedim, əşşi kimsən, məni boğdun öldürdün (gülür). O da dedi, vallah, bağışlayın, başa düşdü ki, artıq hərəkət edib. Dedi, vallah, biz Xanlardan gələndən bəri anam hər gün “Xanlar” deyib ağlayır. Deyir ki, ağzımızın dadı da, günümüzün şənliyi də, nəyimiz vardı orda qaldı. Sonra Asəf içəridən gəldi, söhbət elədi, dedi ki, qızımın 16 yaşı var, mahnı müsabiqələrində iştirak edib həmişə qalib gəlir. Asəf də dedi ki, yəqin istedadlı uşaqdır ona görə. Dedi yox, təkcə onunla bağlı deyil, biz Azərbaycan estrada müğənnilərinin, Aygün Kazımova, Brilliant, Faiq Ağayev və Zülfiyyə Xanbabayevanın mahnılarını radioda tutub o ritmə uyğun ermənicə mahnı yazırıq. Onunla gedib qalib gəlir. Mən də qayıtdım ki, bu, sizin köhnə peşənizdir, təzə bir şey deyil ki (gülür). Nikoyan familiyalı bir erməni vardı, bir ara Ermənistan parlamentinin spikeri olmuşdu. Mən Sisyana gedəndə Sarkisyanın yaxın adamı olduğuna görə guya məni müşayiət edirdi, amma əslində nəzarətçi kimi qoymuşdular. Yolda qayıdanda Nikoyan mənə bir söz dedi. Həm tut arağı içmişdi, həm də yol onu yormuşdu. Qayıtdı ki, bu gün Qarabağı qaytarıb sizə versək və desək ki, Qarabağ bizə lazım deyil, buradakı erməniləri də köçürüb aparırıq, siz Qarabağı ala bilməyəcəksiniz. Əgər siz desəniz ki, daha istəmirik Qarabağı, verdik sizə əl çəkin. Biz yenə Qarabağı ala bilməyəcəyik. Çünki bu nə sizin, nə də bizim işimiz deyil. Bu gün artıq Qarabağ konflikti beynəlxalq güclərin haradasa mübarizə mərkəzidir. Biz o güclərin adını bilirik, bizə aydındır ki, onların məqsədi heç də Qafqazda sülhü təmin etmək deyil. Qafqazda sülh olsa, onların burda nə işi var?\n“Qarabağ xalçadır, bu gün o xalçanın üstündə erməni əsgəri oturub”\n- T.Şahsuvarlı: İllərdir Qarabağdan yazılır. Mənə təsir edən 2-3 yazı olub. Onlardan biri öz evinizdəki asılan xalçanın üstündə şəkil olduğuna görə ala bilməməyiniz olub...O, necə olub?\n- Hər bir Azərbaycan kişisi dərk etməlidir ki, bu gün Qarabağ bir xalçadır, bu gün o xalçanın üstündə erməni əsgəri oturub, o xalçanı pulla ala bilmərik, yalnız qan töküb almalıyıq. Evimizə gələndə gördüm ki, anamın vannası, vedrəsi, nə qoymuşuqsa, hamısı qalır. Qırıq stulumuz vardı, o da yadımda idi, gördüm ki bir kənardadır. Dərhal qalxdım ikinci mərtəbəyə, baxdım ki, divarda anamın xalçası durur. Xalçanı da 1906-cı ildə nənəmin anası toxuyub. Nənəmə cehiz verib, nənəm də 1946-cı ildə anama cehiz verib. Birinci ağlıma gəldi ki, xalçanı alım. Evimizdə yaşayan kişinin oğlu Qarabağda ölüb, özü kordu, gəlini ilə nəvəsi də təzə kartof çıxarmağa getmişdi. Ona dedim ki, orada xalça var, mənim anam da yaşlıdır, ağlayır. Burda nə var, saxlayın, puluyla verin. Kordu, kölgəmi görür, qayıtdı ki, “yox, ara bəs o şəkli nə edim?”. Xalçanın da üstündə bunun oğlunun şəkli var imiş. Oğlunun da toyu bizim həyətdə olub, oradan da əsgər aparıblar, güllələnib ölüb. Şəklini də böyüdüb xalçanın üstünə asıb. Nəvəsi də oğlunu görməyib. Belə götürəndə onların da faciəsi var. Fikirləşdim ki, bunları yazmaq lazımdır. Əslində, bizim məğlubiyyətdir bir az. Get nənənin xalçasını gətirmə, adını da qoy ki, kişiyəm. İkinci tərəfdən də, bu, bir görkdür.\n“Nənəmin xalçasını pulla ala bilmərəm, yalnız qan töküb almalıyıq"\n- Dilqəm Əhməd: Hökumətdə gənclərin, orada doğulanların gedib-gəlməsi ilə bağlı bir layihə varmı? Mən özüm İrəvandan 3 yaşında çıxmışam, heç nə xatırlamıram...Amma görmək istəyirəm.\n- Hökumətin elə bir layihəsi yoxdur. Hesab edirəm ki, bundan sonra hətta rəsmi və diplomatik səviyyədə də beynəlxalq tədbirlərə bizim gedib-gəlməyimizin lüzumu yoxdur. Son NATO tədbirləri də göstərdi ki, ermənilər dialoqa, heç bir kompramisə hazır deyillər.\n- Q.Yaquboğlu: “Repreduktiv sağlamlıq haqqında” qanun layihəsi nə yerdə qaldı?\n- O qanunun qəbul olunmasına Azərbaycanda çox ciddi ehtiyac var. Demoqrafik proseslər bizdə hələlik müsbət istiqamətdə getsə də, yəni doğum ölümü üstələsə də, yavaş-yavaş bir nəsildən sonra onun problemlərini görəcəyik. Sonsuzluq, təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda da artmaqdadır. Üstəgəl, gənclərin cinsi tərbiyəsi çox vacib məsələdir. Yeni qurulan ailələrin dağılmasının 15 faizə qədər səbəbi sonsuzluqla bağlıdır. Bunun həlli üçün “Repreduktiv sağlamlıq haqqında” qanun qəbul olunmalıdır. Bir çox ölkələrdə bu qanun var. Biz də bu layihəni hazırladıq. Milli Məclisdə bunu geniş müzakirə etdik. O zaman çox ciddi problemlə üzləşdik. Orada “surroqat ana” məsələsi vardı, onu ümumi razılaşıb oradan çıxardıq. Digər məsələ cinsi hüceyrə donorluğu ilə bağlıdır. Bu məsələnin də hələlik həll yolunu tapa bilməmişik. Bəzi deputatlarımız söyləyirlər ki, bu, İslam dininin qanunlarına uyğun deyil. Cinsi hüceyrə donorundan doğulanlar guya ki, sonra bacı-qardaş ola bilərlər. O, çox ciddi arqument deyil. Hər halda deyirlər ki. biz müsəlman ölkəsiyik, İslam dini bunu qəbul etmir. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin bununla bağlı çox sərt mövqeyi var. Hətta parlamentə məktub göndəriblər. Şeyxin özü müdrik adamdır, üstüörtülü şəkildə deyib ki, bizə uyğun deyil. Layihənin müəlliflərindən biri mən olsam da, onu anlayıram. Amma eyni zamanda başqa bir məsələ də var. Əks arqument kimi söyləyirəm ki. birincisi, Azərbaycan əhalisinin hamısı inanclı deyil, üstəgəl, əhalinin hamısı müsəlman deyil. Üçüncüsü, bu qanun heç kəsi məcbur etmir ki, reproduktiv texnologiya tətbiq elə, dünyaya uşaq gətir. Seçim ailəyə verilməlidir. Bu, iki nəfərin - ər-arvadın problemidir. O problemin həllinə nə elm, nə siyasət, nə də din qarışmalıdır. İnsan haqqı hər bir haqdan üstün tutulmalıdır. Əgər donorluğa 100 nəfərin də ehtiyacı varsa, sənin vətəndaşının problemidir. Sən o qanunla ona baryer yaratmalı deyilsən, o problemin həllinə imkan yaratmalısan.


Bakirələr hamilə qala bilərmi? » Qadin.az - Qadınların sevimli saytı\nBakirələr hamilə qala bilərmi?\nGənc qızlar, cinsi həyatla əlaqədar ən çox nələrlə maraqlanır?\nCinsi sağlamlıq mövzusunda illərdir təhsil verən və bu mövzuda saysız işə imza atan Psixoloji Məsləhətçi və Cinsi Terapist Bütöv ay Kadıoğlu, gənc qızlar tərəfindən cinsəlliklə əlaqədar ən çox maraqlanılan sualları cavablayır.\n1. Sürtünmə yoluyla hamilə qalarammı? Alt paltar ilə sevişdiyimdə hamilə qalma ehtimalım nədir?\nÜzərinizdə alt paltarlarınız varsa hamilə qalmazsınız, amma alt paltarları olmadan vagina üzərinə edilən sürtünmə və boşalma hamiləliyə səbəb ola bilər.\n2. Bakirəykən hamilə qalına bilərmi?\nQalına bilər. Qızlıq pərdəsi vagina girişinin 2-3 sm içindədir və ortası boş bir quruluşdur. Vaginanın girişinə boşalma olduğunda hamilə qalma riski vardır. Bakirə olmaq hamiləliyə maneə deyil.\n3. İlk cinsi əlaqədə çox canım yanarmı? Çox qan gəlirmi? Əgər qanamam dayanmazsa?\nİlk cinsi birləşmədə, iki tərəf də rahatsa, yaxşı bir ön sevişmə edilirsə, islanma varsa, sakitcə giriş reallaşdırılırsa ağrıya və qanamağa çox rast gəlinməz, bəzən birazca qəhvəyi ya da çəhrayı ləkələnmə ola bilər. Qanamanın ya da ağrının olması demək, sistemə uyğun olmayan bir şeylər olduğunu göstərər (məcbur etmə, yüngül cırılmalar kimi…) Qanama dayanmırsa mütləq bir mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır.\n4. Orgazm olmaq necə bir şeydir? Orgazm olduğumu necə anlaya bilərəm?\nOrgazm, cinsi kefdə hiss edilən üst səviyyə cinsi doyumdur. Orgazm olduqdan sonra adam rahatlama hissi yaşar. Qadınlar orgazm olub - olmadığını asanca anlaya bilərlər. Vagina dolğunlaşar, içində yüngül sıxılmalar olar, ürək atışı sürətlənər və kef hissi çoxalar.\n5. Qızlıq pərdəsi neçə sm içəridədir? Tampon istifadə etmək pərdəsi pozarmı?\nPərdə vaginanın 2-3 sm içindədir. Tampon, barmaq, penis ucu ya da başqa bir cisimi vaginanın çox az qisiminə yerləşdirmək belə pərdəyə zərər verə bilər.\n6. Mastürbasiya nədir?\nFərdin qarşı cinsiyyətdən ya da öz cinsiyyətindən biriylə deyil, müxtəlif vizual (video, qəzet, jurnal,…), fikri (xəyali obyekt…) və fiziki (öz-özünə toxunma…) üsullar istifadə edərək öz - özünü təmin edərək cinsi doyum təmin etməsidir.\n7. Mastürbasiya etsəm qızlıq pərdəm cırılarmı?\nMastürbasiya əsnasında vaginaya hər hansı bir cisim -barmaq daxil edilməzsə qızlıq pərdəsi pozulmaz.\n8. Kişi yoldaşım əlaqəyə girmək istəyir, amma mən istəmirəm, əlaqəyə girməzsəm onu itirməkdən qorxuram, nə etməliyəm?\nSəni sevirsə sənə hörmət edəcək və "Xeyr"ini qəbul edəcək. İstəmədiyiniz və hazır olmadığınız heç bir şeyi etməyin. Bədəninizə əvvəl siz sahib çıxacaqsınız, sevəcək və qoruyacaqsınız ki, qarşılaşa biləcəyiniz bir çox problemdən qorunasınız. İstənməyən hamiləliklər yetkinlikdə çox görülməkdədir. Ayrıca HIV/AIDS kimi cinsi yolla keçən xəstəliklərin ən çox yayıldığı yaşlar da yetkinlik yaşlarıdır. "Xeyr" də bir xeyir vardır...\n9. Seks üçün ən ideal yaş nədir?\nHər şeydən əvvəl bilinməsi lazım olan "Qəti bir yaşın olmadığı" dır. Ancaq yetkinlik dövründə, hələ bədəni haqqında tam olaraq məlumat sahibi olmadan yaşanan cinsi həyat, arzuolunmaz hamiləliyə, HIV/AIDS və cinsi yolla keçən digər xəstəliklərə yol aça bilir.\nCinsi həyatın sağlam ola bilməsi üçün təməl şərt gənc qızların cinsi orqanlarının inkişafını tamamlamış olmasıdır. Ancaq bədəncə inkişafdan daha əhəmiyyətlisi, ruhi inkişafdır. Ruhi olaraq cinsi əlaqənin məsuliyyətini anlamamız, özümüzü tanımamızı tələb edir. Erkən, ya da hazır olmadan yaşanan cinsi həyat, fərddə günahkarlıq, peşmançılıq, utanc kimi daxili təmkini poza biləcək duyğular yaşada bilər. Bütün bu səbəblərlə, etibarlı cinsi əlaqə anlayışı prioritet qazanar. Etibarlı cinsi əlaqə, qarşılıqlı güvənin, dostluğun, sevgi və hörmətlin yaşandığı bir əlaqədir. Fərdlər arası paylaşmanın artdığı və sıx müsbət duyğuların yaşandığı mühitdə yaxşı ünsiyyət qurmaq, özünü ortaya qoya bilmək, "xeyr", ya da "bəli" deyə bilmək, cinsi partnyorunu məcbur etməmək əlaqənin sağlam getməsi üçün şərtdir.\n10. Yaxşı və sağlam bir cinsi əlaqə necə olmalıdır? Bu əlaqələrdə nələrə diqqət yetirilməlidir?\nYaxşı və sağlam bir cinsi əlaqə partnyorlar arasında uyğunlaşma və doyumun yaşandığı ruhi və bədənsəl sağlamlığın əhəmiyyət verildiyi bir həyatdır. Bu həyatda partnyorların bir-birləri ilə əlaqədar gözləmələrini, istəklərini bilmələri, cinsi istəklər mövzusunda zorla davranmamaları və bir-birlərinin cinsiliklə əlaqədar düşüncə və istəklərinə hörmət etmələri lazımdır. Ayrıca cinsi fəaliyyətin paylaşıldığı adamın hər hansı bir cinsi yolla keçən xəstəlik daşıyıb - daşımadığı bilinmirsə, mütləq prezervativ istifadə edilməlidir. Prezervativ HIV/AIDS və cinsi yolla keçən digər xəstəliklərdən qoruduğu kimi istənməyən hamiləliklərin də qarşısını alır..\n11. Ailəmlə ginekoloğa getmək məcburiyyətində qalsam bakirə olmadığım aydın olarmı?\nHəkimə getmə səbəbiniz bəkarətlə bağlı isə və vaginal müayinə olsanız, bəli aydın olar. Digər mövzularda vaginal müayinə olmadığınız müddətcə aydın olmaz.


Prezidentden sert villa xeberdarlığı - Azadliq Xeber\nPrezidentden sert villa xeberdarlığı\n“Azərbaycanda bu qədər işlər görülür, bu qədər abadlıq, təmir-bərpa işləri aparılır. Bütün işlər ən yüksək keyfiyyətlə görülməlidir. Ancaq biz görürük ki, bu qaydalar pozulur, qanunsuz evlər tikilir. Azərbaycanda, Bakıda indi nə qədər qanunsuz evlər tikilir. Sanki heç kimin xəbəri yoxdur. Yerli icra başçılarının xəbəri yoxdur, şəhər icra başçılarının xəbəri yoxdur, heç kimin xəbəri yoxdur”.\nANS PRESS-in Dövlət Televiziyasına istinadən verdiyi məlumatına görə, bunu bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Binəqədi rayonu ərazisində çoxmərtəbəli binada baş vermiş yanğınla əlaqədar Dövlət Komissiyasının iclasında deyib.


Emanetlerin dollarlasmasi 73,4%-e enib – AMB - Olkem.az Xeber\nEmanetlerin dollarlasmasi 73,4%-e enib – AMB\nGönderen: Olkem.az\t 04/08/2017 04/08/2017 Emanetlerin dollarlasmasi 73,4%-e enib – AMB için bir yorum bırakın\nBu ilin 6 ayında inflyasiya amillərini nəzərə alaraq pul bazasının artım kanalları idarəetməyə götürülüb, pul bazası pul siyasətinin başlıca əməliyyat lövbəri olub.\nAxar.az-ın məlumatına görə, bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) 2017-ci ilin yanvar-iyun ayları üzrə Pul Siyasəti İcmalında qeyd olunub.\n“Cari ildə bank depozitlərinin dollarlaşması səviyyəsində əhəmiyyətli dəyişiklik baş verməyib. Belə ki, xarici valyutada əmanət və depozitlərin M3 pul aqreqatında xüsusi çəkisi ilin əvvəli ilə müqayisədə 0,9 faiz bəndi artaraq I yarımilliyin sonuna 45,6% təşkil edib. Xarici valyutada depozitlərin cəmi əmanət və depozitlərdə xüsusi çəkisi isə ilin əvvəlində 64,4% təşkil etdiyi halda yarımilliyin sonuna 67,2% təşkil edib. Hesabat dövründə fiziki şəxslərin manatla əmanətləri 21,2% artıb, xarici valyutada əmanətləri isə 19,5% azalıb. Nəticədə, fiziki şəxslərin əmanətlərinin dollarlaşması səviyyəsi ilin əvvəlindəki 79,6%-dən 73,4%-ə enib”, – deyə sənəddə qeyd olunub.\nAvropa istide qovrulur: yanginlar ve olumler artib\nEsed rejimi strateji erazini ele kecirdi – İŞİD-e zerbe


«Timoşenko kimi gözəl baş nazirdənsə, Artur Rəsizadəni istərəm»\n2021, 17 Aprel, şənbə, Bakı vaxtı 23:37\n«Səhhətində müəyyən problemlərin olmasına baxmayaraq Rəsizadəni daha məqbul sayıram»\n«Bizim Yol»a müsahibəsində Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü, millət vəkili Gültəkin Hacıbəyli deyib: «Əminəm ki, növbəti seçkilərdə parlament daha da saflaşacaq, təkmilləşəcək, ən layiqli insanlar millət vəkili seçiləcək. Heç şübhəsiz ki, hakimiyyəti də kənara çəkmirəm. Məmurlarımız arasında elələri var ki, səlahiyyətlərindən sui-istifadə edirlər… Düşünürəm ki, Azərbaycan hakimiyyətində də dəyişikliklər olacaq. Elə məmurlar var ki, onların dəyişilməsini çox böyük həvəslə gözləyirəm».\nDeputat Ukrayna və Gürcüstandakı rəhbər şəxslərin daha çox gənclər olduğu, Azərbaycanda isə məmurların əksər halda yaşlarının 70-i keçməsi məsələsinə münasibət bildirib: «Gənclərin vəzifəyə təyin olunmasını təqdir edirəm. Amma Saakaşvilinin avqust hadisələrindəki qeyri-soyuqqanlığı, tələskənliyi nəticə etibarı ilə ölkənin parçalanmasına gətirdi və dövlət müstəqilliklərini çox böyük şübhə altına aldı. İkincisi, Ukraynanın baş naziri Timoşenko da çox gənc və gözəl xanımdır. Amma bu gənc və gözəl xanımın ölkəsini hansı fəlakətlərə sürükləməsini hamımız şahidiyik… Timoşenko kimi gənc və gözəl baş nazir arzulamaqdansa, Artur Rəsizadəni istərəm. Düzdür, yaşının artıq müdriklik çağında və bəlkə də səhhətində müəyyən problemlərin olmasına baxmayaraq Rəsizadəni daha məqbul sayıram. Ən azı Timoşenko qədər korrupsiyalaşmamış və təmiz insan hesab edirəm».\n«Azərbaycan»: «Məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirlər davam etdirilir». Məhkəmə-Hüquq Şurasının iclasında belə deyilib. Məhkəmə-Hüquq Şurasının sədri, ədliyyə naziri Fikrət Məmmədov bildirib ki, yeni regional apellyasiya məhkəmələrinin fəaliyyətə başlaması, hakim ştatlarının 50 faiz artırılması, 160-dək yüksək hazırlıqlı hakimliyə namizədin Avropada ən mütərəqqi qaydalarla seçilib hakim təyin edilməsi məhkəmələrə inamı yüksəldib».\n«Yeni Azərbaycan» yazır ki, prezident İlham Əliyev qarşıdakı beş ildə Azərbaycanın yeni iqtisadi mənzərəsinin əsasını təşkil edən islahatların dərinləşməsinə zəmin yaradıb. Prezidentin iqtisadi islahatlarına həsr olunan məqalə «Davamlı sabitliyin və sıçrayışlı inkişafın ikinci mərhələsi» adlanır. Müəllif yazır: «Prezident İlham Əliyev əhalinin sosial vəziyyətinin ötən beş ildə dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən olduğunu və bu siyasətin qarşıdakı beş ildə davamlı xarakter daşıyacağını əmin edib».\n«Ekspress»: «2009-cu ilin büdcəsində əvvəlki illərlə müqayisədə regional inkişafa ayrılan vəsait haradasa 40 faizi aşır. Bu da hesab edirəm ki, çox mühüm xarakter daşıyan məsələlərdir»-, parlamentin iqtisadi siyasət komissiyasının üzvü Əli Məsimli müsahibəsində belə deyib. İqtisadçı dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsi məsələsinə də toxunub: «İndi danışıqlar aparılır ki, neftin ədalətli qiyməti formalaşsın. Ədalətli qiymət də aşağısı 70, yuxarısı 90 dollar civarında götürülür. Belə bir qiymət civarında hərəkət olsa, o zaman risk faizi aşağı olar. Əgər müəyyən bir problem yaransa, Neft Fondunun vəsaiti hesabına Azərbaycan təhlükəsizlik yastığı yarada bilər».\n«Üç nöqtə»yə müsahibəsində isə digər iqtisadçı deputat Vahid Əhmədov deyib ki, ölkədə investisiya xərclərinə nəzarət artırılmalıdır. Onun fikrincə, korrupsiya, rüşvətxorluq hallarına yol verilməməsi üçün vahid nəzarət forması hazırlamaq lazımdır.


7 min dollara 3 təkərli avtomobil » 3w.LeGenD.Az | Əfsanə olmaq istəyən bizimlədi... | Eurovision 2013, Geyimler, sac duzumleri, mentiq, aforizmler, animasiyalar, sekiller, avatarlar, menali sozler, maraqli, dadli tortlar, mp3, video\nGənc ABŞ şirkət Elio Motors ənənəvi Amerika avtomobil dəyərlərinə deyil, bunun tam əksi olan bir işə baş qoşmağa qərar verib. Yeni markanın birinci modeli yalnız üç təkərli olmayacaq, həm də maksimum yığcam, son dərəcə qənaətli və ucuz olacaq.\nOrijinal heçbek iki variantda mövcuddur – üç və iki nəfərlik. Birinci halda iki kürsü qabaqda, biri isə arxada yerləşir. İkincidə isə oturacaqlar biri digərinin arxasında quraşdırılıb. Hazırda şirkət kuzovun dizaynı ilə eksperimentlər aparmağa davam edərək artıq dördüncü prototipi hazırlayıb. Məhz hansı variant istehsala göndəriləcək, hələ məlum deyil. Amma şirkət üç təkərli nəqliyyat vasitəsinin artıq növbəti ildə əldə etməyin mümkün olacağını vəd edir.\nElio trisikli 54 at gücü hasil edən 0,9 litr həcmli mühərriklə təchiz edilib. Bu halda istehsalçı iddia edir ki, avtomobil 100 kilometr yolda 2,8 l yanacaq sərf edir. Elio Motors şirkətinin müxtəlif biclikləri sayəsində öz modelinəfövqəladə aşağı qiymət – cəmi 6 800 dollar təyin etməyi bacarıb. Görünür, qeyri-adi xarici görünüş diqqətçəkən ucuz qiymətlə birgə öz işini görüb: şirkət avtomobil üçün 8 000-dən çox ilkin sifariş alıb.\nElio Motors istehsala bu ilin dördüncü rübündə başlamağa hazırlaşır. Öz ilk modelinin yığılmasının təşkil edilməsi üçün şirkət Amerika Luizianasında General Motors konserninin bir zavodunu alıb.\nYeni Cadillac Escalade: təkərli saray\n8 fevral 2014 21:04\n8 fevral 2014 20:28\n8 fevral 2014 15:29\nOrijinal heçbek iki variantda mövcuddur\n8 fevral 2014 13:42\n8 fevral 2014 13:10\n8 fevral 2014 13:00\n8 fevral 2014 12:28\n8 fevral 2014 12:25


19 Aprel 10:07\nBakı Dövlət Universitetinin nizamnaməsi təsdiq edilib. Bu barədə qərarı Baş nazir Novruz Məmmədov imzalayıb. Qərara əsasən, Təhsil Nazirliyi Bakı Dövlət Universitetinin "Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq zəruri tədbirləri görməsini təmin etməlidir. Sənədə əsasən, universitetin nizamnamə fondu 50 milyon manat olacaq.\nUniversitetin büdcədənkənar mənbələrdən əldə etdiyi vəsait yalnız təhsilin inkişafına, müəssisənin maddi-texniki bazasının inkişafına, təhsilalanların və təhsilverənlərin sosial müdafiəsinə yönəldiləcək. Universitetin büdcədənkənar mənbələrdən əldə etdiyi vəsaitin ən azı 40 faizi təhsilverənlərin sosial müdafiəsinə (əməkhaqqına əlavələrə və digər stimullaşdırıcı ödənişlərə) sərf olunacaq. Publika.az


Azərbaycan və Türkiyə ikitərəfli iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı üçün protokol imzalayıblar\n11 Aprel 2008 18:47 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı, 11 aprel/ " müxbir İ.Xəlilova/ İqtisadi əməkdaşlıq üzrə Azərbaycan-Türkiyə hökumətlərarası iclasın aprelin 11-də Türkiyədə keçirilən 4-cü iclasının yekunları üzər protokol imzalanıb.\n"Sənədin imzalanması ikitərəfli əməkdaşlığın inkişafı yolunda müxtəlif baryerlərdən qoruyur", - Azərbaycanın Türkiyədəki Fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Zakir Həşimov iclasın yekunları üzrə cümə günü telefonla Trend -a bildirib.\nGörüşdə hüquq, ticari-iqtisadi əməkdaşlıq, energetika sahəsində əməkdaşlıq, həmçinin, nəqliyyat, informasiya və rabitə sahəsində məsələlər müzakirə edilib.\nTürkiyə tərəfi Azərbaycanın nəqliyyat vasitələrinin yol vergisi üzrə əlavə ödəmələr həyata keçirilmədən, Türkiyə ərazisində qalma müddətinin 30 gündən 60 günədək uzadılması barədə rəsmi Bakının təklifini diqqətə alıb. Həşimovun sözlərinə görə, Türkiyə bu təklifi nəzərdən keçirməyə vəd verib. Nəqliyyat məsələlərinin həlli üçün xüsusi komissiya yaradılıb.\nKomissiya Türkiyədən alınan borcun qaytarılması üçün Naxçıvan Muxtar Respublikası tərəfindən həyata keçirilən enerji mübadiləsi məsələsinə də toxunub. NMR artıq 15 mVt enerji ötürüb.\nMünasibətlərin inkişafı üçün görüşdə Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, Bakı-Tbilisi-Qars kimi irimiqyaslı layihələrin reallaşdırılmasının vacibliyi qeyd edilib. İclasda BTC-nin genişləndirilməsi məsələsinə toxunulmayıb. Belə ki, belə məsələlərə energetika idarələrinin xüsusi komissiyalarında baxılır.\nAzərbaycan tərəfdən hökumətlərarası komissiyaya Baş nazirin müavini Abid Şərifov başçılıq edir.\nBu gün Azərbaycan və Türkiyə arasında yalnız enerji deyil, qeyri-neft sektorunda da fəal əməkdaşlıq aparılır. Nəticədə, bu gün ölkənin qeyri-neft sektorunda türk investisiyalarının xüsusi çəkisi ən yüksəkdir və $2,2 mlrd.-ı ötür.\nBu gün Türkiyənin iş adamları, əsasən, xidmətlər və ticarət sahələri ilə məşğul olurlar. Lakin, hökumətdən hesab edirlər ki, onların Azərbaycan üçün prioritet olan sektorlara: turizm, mehmanxana biznesi, mebel istehsalı və ümumilikdə kiçik və orta müəssisələrdə iştirak üçün cəlb edilməsi vacibdir.\nBundan əlavə, respublikada Türkiyə ilə kifayət qədər yaxşı hüquqi baza yaradılıb və o Azərbaycana investisiya yatırmaq üçün məqbul şərait yaradır. Azərbaycan və Türkiyə arasında əməkdaşlıq haqqında protokol var, ikiqat vergitutmadan yayınmaq haqqında, investisiyaların qarşılıqlı müdafiəsi haqqında saziş fəaliyyət göstərir. Türkiyənin TPAO şirkəti tərəfindən Azərbaycanın neft sektoruna yatırılan investisiyalar indiyədək $2,2 mlrd. həcmində olub. Lakin 2012-ci ilədək bu məbləği $4,5 mlrd.-dək çatdırmaq planlaşdırılır.


Roman Qriqorçuk: "Biz onların istəyi ilə hərəkət etdik" - Futbol11.az\nRoman Qriqorçuk: "Biz onların istəyi ilə hərəkət etdik"\n“İşləməli olduğumuz çox şeylər var. Oyunçuların fərdi çıxışı ürəyimcə olmadı. Bunun üzərində işləyəcəyik”. Futbol11.az saytının məlumatına görə, bu sözləri “Qəbələ”nin baş məşqçisi Roman Qriqorçuk deyib.\n“Qırmızı-qaralar” Topaz Premyer Liqasının I turunda “İnter”i 2:1 hesabı ilə məğlub edib.\nOyundan sonra baş tutan mətbuat konfransında iştirak edən ukraynalı mütəxəssis fikirlərini bildirib: “Qələbə münasibəti ilə komandamızı təbrik edirəm. Bəzi çatışmazlıqlar olduğu üçün tam sevinə bilmirik. Ümid edirik ki, qarşıdakı oyunlarda daha yaxşı çıxış edəcəyik”.\n- Birinci hissənin sonunda Monrozun hərəkətindən sonra onu Kone ilə əvəz etmək istəsəniz də, sonradan fikrinizən daşındınız. Bu, nə ilə bağlı idi?\n- Sizə kim deyir ki mən onu əvəzləmək istəyirdim?\n- Komandamız yenidi. Ona görə də, təsəvvür etmək çətindi.\n- Əlbəttə, tam komplektləşib. Düzdü, biz daha artığını etmək istəyirik, ancaq ideal heç nə yoxdu.\n- Araz Abdullayev və Xavi Ernandezin boşluğunu necə dolduracaqsınız?\n- Onlar özü komandanı tərk etmək istədilər. Biz futbolçuların istəyi ilə hərəkət etdik və onları göndərməyə razılıq verdik.\n- Bu futbolun qaydasıdı, rəqib son dəqiqələrdə daha yaxşı oynayır. Oyunun sonunda adətən belə olur. Həyacan, narahatlıq və s. Qalib gəlmək istəyən komanda oyunu idarə etməyi bacarmalıdı. Qələbə istəyiriksə, bunu öyrənməliyik.\nBu kateqoriyalar haqqda daha çox « Araz Abdullayev Kipr klubu ilə rəsmən müqavilə bağladı\t---"Rauf Əliyevlə danışıq aparırıq"--- - Zaur Svanadze »