Mən indi bildim ki, bizim müxalifətin 8 rəqəminə qarşı allergiyası var. Belə olmasaydı, sonu 8-lə bitən illərdə keçirilən prezident seçkilərini boykot yolunu tutmazdılar...\nMüxalifət partiyalarının bəziləri artıq seçkidə iştirak etməmək qərarını verib. Seçkiyə öz namizədləriylə qatılanları da olacaq, təbii ki, getməyənlər gedənləri iqtidara işləməkdə ittiham edəcəklər. Yəni, bizimlə bir olmayan bizdən deyil.\nFikir vermişəm, ölkə müxalifəti sonu 8-lə bitən illərdə keçirilən prezident seçkilərini boykot edib. Bu, 1998-ci ildə də belə olub, 2008-də də, indi də belə olmayacağına şübhə yoxdur. Bu məsələ geniş müzakirələrə yol açıb. Əksəriyyət də düşərgədəkiləri hər 10 ildən səhv yolda olmaqda qınayır, onları bu addımlarıyla özlərini daha da uçuruma apardığını bildirirlər.\nPolitoloq Qabil Hüseynlisə hesab edir ki, müxalifətin çöküşü əslində 20 il öncə qəbul edilən məlum boykot qərarından sonra başlanıb. 1998-ci ili yada salan Hüseynli "Yeni Müsavat"a deyib ki, halbuki həmin vaxt müxalifət indikindən qat-qat gücxü idi, proseslərə kifayət qədər təsir edə bilirdi. Bundan başqa, ovaxt müxalifətə inam da vardı. Amma qəbul edilən yanlış qərarlar, atılan məhv addımlar düşərgənin gücünü əlindən aldı. Bunun nəticəsidir ki, elə illərdir müxalifətdə də qalıblar.\n20 il əvvəl müxalifətin seçkini niyə boykot etməsi Q.Hüseynli üçün hələ də qaranlıq qalıb: "Bu qərar müxalifətin cəmiyyətdə oynaya biləcəyi avanqard roluna ciddi kölgə saldı. Siyasi mübarizə üçün o illər ən əlverişli illər idi. Düşünürəm ki, müxalifətin ən yaralı yeri olan liderlər arasındakı çəkişmələrin, anlaşılmazlıqların bünövrəsi məhz o zaman qoyuldu".\nHüseynli hesab edir ki, 1998-ci il seçkisinin verə biləcəyi müsbət nəticələrdən müxalifət özü-özünü məhrum etdi. Və o məhrumetmə indiyədək davam edir.\nMüxalifət 2008-ci ildə də eyni səhvi təkrar etdi. İndi də eyni yolu gedir. Və bir neçə ildən sonra da bu qərarların səhv olduğu müzakirələr sırasında olacaq.\nYAP-çı deputat Siyavuş Novruzovsa müxalifətin boykot qərarının arxasında səbəblər gizləndiyini deyib: "Seçkilərdə partiya rəhbərlərinin bir hissəsi iştirak edib, digər hissəsi iştirak etmirsə, bunun səbəbləri tamamilə başqadır. Səbəb ondan ibarətdir ki, o təşkilatlar xaricdən maliyyələşir. Onların bəziləri erməni lobbisinin, müəyyən təşkilatların təsiri altındadır. Onlara göstəriş verilib ki, "seçkilərdə iştirak etməyin". Onlar da iştirak etməkdən imtina edib".\nNovruzov bildirir ki, ümumiyyətlə, onlara hansı göstəriş verilsə, ona da əməl edirlər. "Bunlar nə dərnəyin üzvlərinin, nə də onların adi rəhbərinin qərarı ilə deyil, hansısa ayrı-ayrı ölkələrin, QHT-lərin, pul verən şəxslərin tapşırığı ilə oturub-dururlar".\nBelə. Müxalifət hər 10 ildən bir atdığı səhv addımı yenə təkrarlayır...


2012-05-03, 1:19 PM\nƏsrlərlə İslam adı altında müsəlmanlara hakim kəsilmiş Əməvi və Abbasi xəlifələri öz hakimiyyət dayaqlarını möhkəmlətmək və camaat arasında nüfuzlarını artırmaq üçün qəlblərə mənəvi nüfuz tapıb camaatın yanında etimadlarını doğrultmaq fikrində idilər ki, bəlkə bu yolla müsəlmanlar onların hakimiyyətini sidq ürəkdən qəbul edib onlara itaət etməyi özlərinə şəri bir vəzifə bilsinlər. Əqidə, zor gücü ilə yaradılası yaxud da aradan aparılası bir şey olmadığından, onlar mənəvi nüfuz tapmaq üçün aldadıcı yollardan istifadə etmək məcburiyyətində qalmışdılar. Bu sahədə zahiri nöqteyi-nəzərdən Abbasilərin bəxtləri gətirmiş və əllərində bir bəhanələri var idi ki bu da onları Əməvilərdən tamamilə fərqləndirirdi. O da onların İslam Peyğəmbəri (səlləllahu əleyhi və alih) ilə olan qohumluq əlaqələri idi. İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu əleyhi və alih) əmisinin (Abbas ibn Əbdülmüttəlibin) nəslindən olan Bəni-Abbas sülaləsi Peyğəmbərlə (səlləllahu əleyhi və alih) olan qohumluqlarından təbliğ cəhətində istifadə edib özlərini xəlifəlik məqamının varisi hesab edirdilər. Buna baxmayaraq, onların bu qədər apardığı təbliğat şiə məzhəbinin pak İmamları qarşısında çox təsirsiz idi. Çünki əvvəla, xəlifəlik məsələsində varis olmaq məsələsi nəzərə alınmır və ən əsas şey rəhbər və xəlifənin öz səlahiyyəti paklığı və əzəmətidir. İkincisi, lap xəlifəlik mövzusunda varis olmaq nəzərə alınsa da, yenə Əli əleyhissəlamın övladları hamıdan üstündürlər. Çünki onlar Peyğəmbərə (səlləllahu əleyhi və alih) daha yaxın olublar. Həm şəxsi ləyaqətləri olan həm də Peyğəmbərə (səlləllahu əleyhi və alih) daha yaxın olan şiənin məsum İmamları həmişə camaatın nəzərində olmuş camaat daima onlara hörmət etmişdir. Əməvi və Abbasi xəlifələrinin mənəvi nüfuz tapmaları üçün apardıqları səylərə baxmayaraq, tarix göstərmişdir ki ümumi məhəbbətin ölçüsü həmişə İmamların tərəfində olmuşdur.\nBu məsələ Abbasi xəlifələri arasında hamıdan çox Harun ər-Rəşidin dövründə özünü göstərmişdir. Hökumət dairəsinin bu qədər genişliyi və həmçinin, imkanlarının çox olmasına baxmayaraq, qəlblərin hələ də, İmam Museyi-Kazim əleyhissəlamla olmasını bilən Harun bu məsələdən çox narahat olur və o Həzrətin mənəvi nüfuzunun azalması üçün gizli hiylələrini işə salırdı. "Camaat öz xüms-zəkatını gizli şəkildə Musa ibn Cəfər əleyhissəlama verir və bu hərəkət ilə həqiqətdə onun xəlifə olduğunu rəsmiyyətlə tanımış Abbasi hökumətini isə qeyri-qanuni hökumət bilir” - xəbərinin hər gün Haruna çatdırılması onun üçün dözülməz idi. Elə buna görə də, Harun bir dəfə İmam Kazim əleyhissəlamı Kəbənin kənarında gördükdə, ona deyir: "Camaatın gizlicə beyət edib rəhbər bildikləri şəxs sənsən?” İmam Kazim (əleyhissəlam) buyurdu: "Mən camaatın qəlb və ruhuna hakiməm sən isə onların quru bədənlərinə hakimsən.”(Əs-Səvaiqül-mühriqə, səh.204.)\nYuxarıda qeyd etdik ki Harun Peyğəmbərlə (səlləllahu əleyhi və alih) olan qohumluq əlaqəsinə açıq-aşkar arxalanıb yeri gəldikcə ondan istifadə edirdi. O bir gün Mədinə şəhərinə gəlib Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) məzarının ziyarətinə gedir. Orada Qüreyş və digər qəbilələrdən çoxlu sayda adam toplaşmışdı. Harun Peyğəmbərin (səlləllahu əleyhi və alih) hərəminə çatdıqda, üzünü o Həzrətin müqəddəs məzarına tutub dedi: "Salam olsun sənə, ey Allahın Peyğəmbəri! Salam olsun sənə, ey əmi oğlu!” O, camaatın arasında Peyğəmbərlə (səlləllahu əleyhi və alih) əmioğlu olduğunu camaata eşitdirib bilərəkdən bununla fəxr edir və istəyirdi ki qoy camaat xəlifənin Peyğəmbərlə (səlləllahu əleyhi və alih) əmioğlu olduğunu bilsin. Bu zaman camaatın arasında olan İmam Kazim (əleyhissəlam) Harunun bu fikrini başa düşüb Peyğəmbərin (səlləllahu əleyhi və alih) qəbrinə yaxınlaşaraq uca səslə buyurur: "Salam olsun sənə, ey Allahın Peyğəmbəri! Salam olsun sənə, ey ata!” Harun bu sözdən bərk qəzəbləndi. Belə ki rəngi dəyişib ixtiyarsız olaraq dedi: "Doğrudan da bu bir şərəfdir.”(Əl-İrşad, səh.298)\nO təkcə Peyğəmbərlə (səlləllahu əleyhi və alih) olan qohumluq əlaqəsini camaata çatdırmaqla kifayətlənmir üstəlik İmamların Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) övladı olmalarını da, bir vasitə ilə inkar etmək istəyirdi. O bir gün İmam Kazim əleyhissəlama dedi: "Siz Əlinin övladları olduğunuz bir halda, nəyə görə Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) övladı olduğunuzu iddia edirsiniz? Çünki hər bir şəxs ana babasına deyil ata babasına nisbət verilir.” İmam Kazim (əleyhissəlam) onun cavabında aşağıdakı ayəni qiraət etdi: "Biz İshaqı və Yəqubu ona əta etdik. Onların hər birini hidayətə peyğəmbərliyə çatdırdıq. Bundan əvvəl Nuhu və onun nəslindən olan Davudu Süleymanı Əyyubu Yusifi Musanı və Harunu da hidayətə qovuşdurmuşduq. Biz yaxşı iş görənləri yaxşılıq edənləri belə mükafatlandırırıq. Zəkəriyyanı Yəhyanı İsanı İlyası da hidayətə çatdırdıq. Onların hamısı əməlisalehlərdən idi.” ("Ənam” surəsi, ayə 84-85.) İmam Kazim (əleyhissəlam) sonra əlavə edib buyurdu: "Bu ayədə İsa (əleyhissəlam) keçmiş böyük peyğəmbərlərin övladlarından hesab olunub halbuki, onun atası olmamış və yalnız anası Məryəmin vasitəsilə peyğəmbərlərə qohumluq əlaqəsi çatır. Deməli bu ayəyə əsasən, qız tərəfdən olan uşaqlar da övlad sayılır. Biz də anamız Fatimə vasitəsilə Peyğəmbərin (səlləllahu əleyhi və alih) övladları hesab olunuruq.”(Nurul-əbsar, səh.149.)\nİmam Kazim əleyhissəlamın Harunla buna bənzər başqa bir ətraflı mübahisəsində Harun o Həzrətə deyir ki nəyə görə sizi Əli əleyhissəlamın övladları yox Peyğəmbərin (səlləllahu əleyhi və alih) övladları adlandırırlar? İmam Kazim (əleyhissəlam) onun cavabında buyurur: "Əgər Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) dirilib sənin qızınla evlənmək istəsə qızını ona verərsənmi?” Harun dedi: "Nə təkcə qızımı verərəm hələ üstəlik bu qohumluğu bütün ərəb və qeyri-ərəb arasında özümə böyük bir fəxr bilərəm.”\nİmam Kazim (əleyhissəlam): "Ancaq bu məsələ mənə aid edilə bilməz. Nə Peyğəmbər mənim qızımı istəməz nə də mən qızımı ona vermərəm.”\nİmam Kazim (əleyhissəlam): "Çünki mən özüm onun nəslindənəm və bu evlənmə haramdır. Ancaq sən onun nəslindən deyilsən.”\nHarun: "Afərin tamamilə doğrudur!”(Biharül-ənvar, c.48. səh.127.)\nBir gün İmam Kazim (əleyhissəlam) Harunun Bağdaddakı böyük və təm-təraqlı saraylarından birinə daxil olur. Öz qüdrət və hökumətinə uymuş Harun sarayını göstərərək təkəbbürlə soruşdu: "Bu saray kimindir?” Harunun bu cür deməkdən məqsədi qüdrət və imkanatını İmama göstərmək idi. İmam Kazim (əleyhissəlam) Harunun bər-bəzəkli sarayına heç bir əhəmiyyət vermədən son dərəcə cəsarətlə buyurdu: "Bu ev fasiqlərin evidir. Hansı ki Allah-taala onların haqqında buyurur: "Yer üzündə haqsız yerə layiq olmadıqları halda təkəbbürlük edənləri ayələrimi anlamaqdan yayındıracağam mane olacağam. Onlar nə möcüzə görsələr ona inanmazlar. Onlar haqq yolu görsələr onu qəbul etməz azğınlıq yolunu görsələr onu özlərinə yol seçərlər. Bunun səbəbi isə onların ayələrimizi yalan hesab etmələri və ondan qafil olmalarıdır.” ("Əraf” surəsi, ayə 146.)\nHarun bu cavabdan bərk narahat olub öz qəzəbini güclə boğub qızarmış halda soruşdu: "Onda bu ev kimindir?” İmam Kazim (əleyhissəlam) buyurdu: "(Əgər həqiqəti bilmək istəyirsənsə) bu ev bizim şiələrimizindir ancaq başqaları zorla onu qəsb edib sahibi olmuşlar.”\nHarun: "Əgər bu ev şiələrindirsə bəs, onda nə üçün evin (əsl) sahibi onu tələb etmir?”\nİmam Kazim (əleyhissəlam):" Bu ev əsl sahibindən abadlıq dövründə alınmışdır indi onun sahibi nə vaxt onu abad etmək iqtidarında olsa onu yenidən geri alacaq.”(Biharül-ənvar, c.48, səh.138.)\nHər bir insanın əxlaqi dəyərlər və düşüncə tərzi cəhətindən özünəməxsus mövqeyi vardır. Onun əxlaqi xüsusiyyətlər və rəftarı özünəməxsus siması kimi müəyyən bir şəxsin rəftarından xəbər verir. Ancaq bir sıra insanlar vardır ki tərbiyə çatışmazlığı və ya başqa səbəblər üzündən ruhi ziddiyyətə malik olub öz şəxsiyyət və təfəkküründə bəzi uyuğunsuzluqlar yaradır. Bu cür şəxslər şəxsiyyət baxımından heç də təkşəxsiyyətli adamlar deyillər əksinə onlar iki şəxsiyyətli ikiüzlü və hətta bir neçə şəxsiyyətli bir neçə üzlü adamlardır. Elə buna görə də, bəzi hallarda onlar insanı təəccübləndirən ziddiyyətli hərəkətlər edirlər. Belə bir ziddiyyəti ilk baxışdan qəbul etmək bir az çətindir ancaq bəşərin xüsusiyyətlərinə nəzər saldıqda, məlum olur ki nəinki bu iş mümkündür hətta bir çoxları bu cür xüsusiyyətlərə malikdirlər. Müasir dövrümüzdə psixoloqların kitablarında oxuyuruq: "...İnsan çox asanlıqla yalançı qeyri-sabit və odlu həvəslərinin hissiyatının qurbanı ola bilər. Yəni çox mehriban olduğu halda məhəbbətsiz düzgün və sadiq olduğu halda yalançı riyakar olmadığı bir halda riyakar olub özünü belə, aldada bilər. Bunlar bir-birinə zidd olan elə xüsusiyyətlərdir ki nə təkcə bunların hamısı insanda ola bilər hətta bunlar insan ruhunun "agah” və "xəbərsiz” hisslərinin xüsusiyyətlərindəndir.”(Simaların digər tərəfi, səh.31.)\nBu cür şəxslər yalançı və bir-birinə zidd olan xüsusiyyətlərə malik olduqlarından rəftarları bir-birilə ziddir; eyş-işrət pərəstişkarı olduqları halda, bir də görürsən ki zahid və sufilik həyatı sürməyə başlayır təfəkkürünün yarısı din təlim-tərbiyəsi altında olduğu bir halda, təfəkkürün digər bir hissəsi maddi və ləzzət aləmində cövlan vurur. Məscidə yolları düşdükdə abidlər sırasında durur şərab məclisinə gəldikdə isə boğazlarını yaşlayırlar. Bir tərəfdə zülm və haqsızlığın həddini aşır başqa bir tərəfdə isə rəhmlə dolu göz yaşı axıdırlar.\nSarayda doğulub boya-başa çatan Harun uşaqlıq çağlarından eyş-işrət keflə ünsiyyətdə olmuş təbii ki bunun da nəticəsində onda eyş-işrətə meyli daha çox olmuşdur. Digər tərəfdən də, İslam ölkəsinin mühiti və eləcə də, onun tutduğu mövqeyi onun müsəlman olub İslam qayda-qanunlarına əməl etməsini tələb edirdi. Buna görə də, onun həyatı yaxşılıq və pisliklə gözəllik və çirkinliklə qarışıq bir məcmuə təşkil edirdi. Onun bir sıra təəccüblü bir-birinə zidd olan və çox az adamlarda tapılan xüsusiyyətləri var idi. Zülm və ədalət mərhəmət və qəddarlıq iman və küfr barışma və əzazillik kimi sifətlər onda üzvi surətdə birləşmişdilər. O bir tərəfdən zülmdən heç bir qorxusu olmadan istifadə edərək pak və günahsız insanları xüsusilə, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu əleyhi və alih) cəsur övladlarının qanını axıdır digər tərəfdən isə alimlərin nəsihətlərini dinlədikdə Qiyamətin fikrinə düşərək möhkəmcə ağlayırdı. O həm namaz qılır həm də şərab içərək eyş-işrətlə məşğul olurdu. Alimlərin nəsihətlərini dinlədikdə hamıdan abid və zahid kimi nəzərə çarpırdı. Xilafət kürsüsünə oturub ölkənin idarəsi ilə məşğul olduqda isə Neron və Çingizdən heç də geri qalmırdı. Tarixçilər yazırlar: "Bir gün Harun öz dövrünün təqvalı və pak şəxslərindən olan Füzeyl ibn Əyazın görüşünə gedir. Füzeyl öz ağır sözləri ilə onu çirkin işlərinə görə danlayıb zalımların intizarında olan Allah əzabı ilə qorxutdu. Harun bu nəsihətləri dinlədikdə, o qədər ağladı ki huşunu itirdi. Özünə gəldikdən sonra yenidən Füzeylə dedi ki ona nəsihət versin. Füzeyl neçə dəfə nəsihətlərini tərkrarlayır hər dəfə də Harun huşunu itirirdi. Sonra Harun bu işinə görə Füzeylə min dinar verib dedi ki lazım olan yerlərə xərcləsin. Harun bu hərəkəti ilə öz ikiüzlülüyünü açıq-aşkar nümayiş etdirirdi. Çünki onun fikrincə Allahın qorxusundan ağlayaraq bihuş olduqdan sonra yenə istədiyin işi çəkinmədən görə bilərsən.\nHarunun iki min azyaşlı kənizi var idi ki bunların da üç yüzü yalnız çalıb-oxumaq rəqs etməyə məxsus idilər(İslam mədəniyyətinin tarixi (Corci Zeydan), c.5, səh.162.)Rəvayət edirlər ki bir dəfə o əyləncə məclisinə gəldikdə əmr edir ki məclisdəkilərin başına üç milyon dirhəm pul səpsinlər. Başqa bir əyləncə məclisinə gəldikdə özü ilə oraya gətirdiyi xanəndəni Misirə hakim təyin edir.(İslam mədəniyyətinin tarixi (Corci Zeydan), c.5, səh.173)\nHarun bir dəfə bir kənizi yüz min dinara başqa bir kənizi otuz altı min dinara almış lakin ikincini yalnız bir gecə saxladıqdan sonra sarayda olanlardan birinə bağışlamışdı. Onun o kənizi həmin şəxsə nə üçün bağışladığını isə Allah bilir.(İslam mədəniyyətinin tarixi (Corci Zeydan), c.5, səh.163.) Şübhəsiz ki Harun boş yerə xərclədiyi bu pulların hamısını müsəlmanların beytül-malından götürürdü. Çünki onun babası Mənsurun hakimiyyətə gələrkən necə deyərlər heç bir qəpiyi belə olmamışdır. Deməli boş yerə xərclənən bu pulların hamısı məzlum insanların ac kəndlilərin əllərinin qabarının və alınlarının tərinin nəticəsi idi.(İslamda vaizlərin rolu, səh.39.)Ancaq Harunun ümumi beytül-mala qarşı etdiyi bu qədər xəyanətlərə baxmayaraq o yalandan göz yaşı tökür özünü pak insanlar kimi təqvalı göstərirdi.\nMüasir Misir yazıçısı Əhməd Əmin Harunun (və onun dövründə yaşamış camaatın) eşy-işrətə baş qoşmasını iki səbəblə (biri onun dövründə ümumi rifahın genişlənməsi digəri isə onun dediyinə görə əvvəlcədən eyş-işrətə meylli olmuş iranlıların Harunun sarayında nüfuz tapması ilə) əlaqələndirdikdən sonra yazır: "Üçüncü səbəb Harunun öz tərbiyəsi ilə əlaqədardır. Mənim fikrimcə o sərthissiyyatlı bir cavan olmuş lakin yüz faiz öz hissiyyat və istəklərinə uymamışdır. Eyni zamanda o möhkəmiradəli bir şəxs idi. O fitrət və tərbiyə baxımından nizami bir ruhiyyəyə malik olan bir şəxs olmuş dəfələrlə Şərq və Qərb tərəfə ordu çəkmişdi. Ancaq onun sərtxasiyyətli möhkəmiradəli coşub-daşan cavanlıq fikirləri onu müxtəlif simalara salmışdı. Moizə eşidərkən həddən artıq təsirlənir ucadan ağlamağa başlayır musiqi eşitdikdə isə elə hala düşürdü ki heç bir şeyi tanımır və ona məhəl qoymurdu. Onun təşkil etdiyi əyləncə məclisində İbrahim Museli oxuyur Bərsəvma saz çalıb Zəlzəl dəf vurarkən Harun elə coşurdu ki son dərəcə cəsarətlə deyirdi: "Ey Adəm! Əgər bu gün sənin balalarından kimlərin mənim məclisimdə iştirak etdiyini görsəydin çox sevinərdin.”(Əhməd Əmin bu hissəni Əl-Əğani kitabından (c.5. səh.241) sitat gətirmişdir.)\nYavaş-yavaş dini hissiyyat Harunda inkişaf edir ancaq bunun müqabilində kef-damağ əyləncələri də artmağa başlayır. Bunun nəticəsində də, o həm namaz qılır həm də musiqiyə qulaq asaraq əylənirdi. Onun sərt hissiyyatı müxtəlif cəhətlərə yönəlir yönəldiyi sahədə də ifrat dərəcəsinə çatırdı. Bərməki sülaləsi onun razılığını cəlb etdiyi zaman onlardan razı qalır onlara fövqəladə mehribançılıq göstərir və onları ən yaxın adamları sırasına daxil edirdi. Ancaq elə ki onun qəzəbinə düçar olurdular və həsəd aparanlar onun hissiyyatını Bərməki nəslinin əleyhinə təhrik edirdilər onları məhv edib aradan götürür.\nHarun İbrahim Muselinin səsindən (musiqisindən) çox ləzzət aldığı üçün onu alim və qazılar kimi sarayın yaxın adamlarının yerində qərar verir ancaq bir dəfə də olsun, özünə sual vermirdi ki müsəlmanların beytül-malını hansı əsasla bu cür şəxslərin cibinə tökür?\nƏl-Əğani kitabının müəllifi bu barədə gözəl bir cümlə işlətmiş həmin cümlədə Harunun qeyri-adi və bir-birinə zidd olan xüsusiyyətlərini çox gözəl şəkildə bəyan etmişdir. Müəllif yazır: "Harun moizə dinlədikdə hamıdan çox ağlayır qəzəbləndikdə isə ən zalım şəxsə çevrilirdi.” Buna görə də, onun dindar bir şəxs olub çoxlu namaz qılmasına qəzəbləndikdə isə heç bir əsası olmadan günahsız insanların qanını axıtmasına sonrası gün isə kef məclisinə gedərək özündən getməsinə heç də təəccüblənməməliyik. Bunlar hamısı asanlıqla bir adamda tapılası sifətlərdir.(Zühəl-İslam, c.1, səh.112-113.)\nDediklərimizdən Harunun əsl və həqiqi siması məlum olur. Ancaq təəssüflər olsun ki bəzi tarixçilər Harunun rəftar hərəkət və ruhiyyəsini idarəçilik sistemini qeyd edərkən həqiqəti gizlədir bilər-bilməz həqiqətin yalnız yarısını açıqlayır yarısını isə olduğu haldan başqa cür qələmə verirlər. Halbuki, təhqiqi və bitərəf araşdırma zamanı şəxsin bütün xüsusiyyətləri olduğu kimi qələmə alınmalıdır.\nBir neçə səhifə bundan qabaq qeyd etdik ki Əməvi və Abbasi xəlifələri İslam hökumətini öz yolundan çıxarmaqda və Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) ailəsi ilə mübarizədə bir-biri ilə həmfikir olsalar da, onları bir-birindən fərqləndirən bir cəhət də var idi. O da bundan ibarət idi ki Əməvi xəlifələri (Müaviyə və digər bir-iki xəlifə istisna olmaqla) dini alimlərlə bir o qədər də, əlaqə saxlamır onların işinə qarışmırdılar. Onlar ancaq ölkədaxili qiyamları yatırtmaq xarici qələbələr əldə etmək ölkənin maliyyə işlərini tənzimləmək və bu kimi siyasi işlərə nəzarət edir İslam alimlərini (adətən) başlı-başına buraxırdılar. Buna görə də, onların hökumətinin dini cəhəti olmamışdır. Ancaq elə ki Əməvi sülaləsi öz yerini Abbasi sülaləsi ilə əvəz etdi məsələ tamamilə dəyişdi. Hökumət özünə dini cəhət kəsb edir məzhəbi amillərdən hökumətin xeyrinə istifadə etmək siyasəti və özünü dindar kimi göstərmək dini alimlərlə əlaqə saxlamaq xüsusən, ilkin Abbasi xəlifələrinin dövründə adət halına çevrilir. Bunun səbəbi o idi ki Abbasi xəlifələri siyasi rəhbər olmaqla yanaşı camaatın hörmətini qazanmaq üçün həm də özlərini din adamı kimi tanıtdırmaq istəyirdilər.(Zühəl-İslam, c.2, səh.162-163.) Abbasi xəlifələrinin özlərini dindar kimi göstərib camaatın gözündə dini nüfuz tapmaq məqsədlərinə dair bir çox nümunələr vardır ki bunlar da onların bu sahədə göstərdikləri səylərin göstəricisidir. Corci Zeydan yazır: "Abbasi xəlifələri Misrin Fatimi xəlifələri İspaniyanın Əməvi xəlifələri dini cəhəti saxladıqlarına görə bir çox çətinlikləri həll edə bilmişlər. Məhz bu səbəbə görə Osmanlı imperiyası kimi qeyri-ərəb hökumətlər şəri cəhət daşıdıqları üçün digər hökumətlərdən çox yaşamışlar...”\nBunlar avam camaatın qəlbində yer tapmaqdan ötrü həmişə öz məqamlarını yüksəldərək özlərini Allahın ən yaxın bəndələri hakimiyyətlərini də Allah tərəfindən seçilmiş hökumət kimi qələmə verirdilər. Corci Zeydan xəlifələrin avam camaat arasındakı yalan təbliğatının nüfuzunu və camaatın bu təbliğata olan inam səviyyəsini qeyd etdikdən sonra əlavə edib yazır: "...İş o yerə çatmışdı ki camaat deyirdi: Abbasilərin hakimiyyəti İsa Peyğəmbər göydən enənə qədər davam edəcək. Abbasi hökuməti süqut edərsə günəş batar yağış yağmaz bitkilər quruyar. (Corci Zeydanın bu cümlədə işlətdiyi camaat sözündən məqsədi sünnilərdir. Çünki şiələrin əqidəsinə görə həm ilk üç xəlifə həm Əməvilər həm də Abbasilər xəlifəlik məqamını qəsb etmiş və buna görə də şiələr onları qəbul etmirlər. (Corci Zeydanın "İslam mədəniyyətinin tarixi” əsərinin mütərcimi Əli Cəvahirkəlamdan.))\nAbbasi xəlifələri də bu nankorluğu özlərinə bəyənmişdilər. Hətta böyükdüşüncəli və hakimiyyəti dövründə İslam mədəniyyəti inkişaf etmiş Harunun da bu cür yaltaqlıqlardan xoşu gəlirdi... Əgər İslamın ucalıb inkişaf etdiyi bir dövrdə xəlifə yaltaqlığı bu qədər sevirsə şübhəsiz ki fəsad və pozğunluq dövründə mövhumat və xurafat həqiqətin yerini alacaq yaltaqlar səhnəyə çıxdıqda xəlifə və hakimlər boş sözü əməldən çox sevəcəklər. Məhz bu səbəbə görədir ki yaltaqlar öz şəxsiyyətlərini satanlar Abbasi xəlifəsi Mütəvəkkili "Allahın kölgəsi” adlandıraraq deyirdilər: "Bu rəhmət kölgəsi camaatı istidən qorumaq üçün asimanda sərilmiş bir kölgədir.” Digər bir yaltaq şair İbn Hani Fatimi xəlifəsi Əl-Muizzi aşağıdakı şəkildə tərifləyir: "Qəzavü-qədərin təyin etdiyi deyil sənin istədiyin həyata keçir. Elə isə əmr ver və rəhbərlik et! Sən həqiqətən yeganə yenilməzsən!(İslam mədəniyyətinin tarixi, c.4. səh.242) (İstər Allahın əmri olsun istərsə də xəlifənin.)”\nAbbasi xəlifələri arasında Harun qədər bu məsələyə diqqət yetirən və bu cür yaltaqlıqlardan istifadə edən olmamışdır. O çalışırdı ki bütün hərəkət və işlərinə dini ad versin. Harun bütün cinayət və əyyaşlıqlarının üstünü din adı ilə örtür hərəni bir bəhanə ilə şəriət çərçivəsinə daxil edirdi. Deyirlər ki Harun xəlifə olduğu müddətdə bir dəfə Məkkəyə gedir. Həcc mərasimi zamanı öz xüsusi məsihi həkimi Cəbrail ibn Bəxtişu üçün həddən artıq çox dua edir. Bəni-Haşimdən olanlar bundan çox narahat olurlar. Harun onların "bu şəxs müsəlman deyil zimmidir onun üçün dua etmək düzgün deyil” iradlarına belə cavab verdi: "Düzdür ancaq mənim sağlamlığım onun əlində müsəlmanların da məsləhəti mənim sağlamlığımdadır. Deməli müsəlmanların xeyir və məsləhəti onun ömrünün uzun olmasındadır elə isə onun üçün dua etməyin eybi yoxdur.”(İslamda vaizlərin rolu, səh.55.)Harunun bu məntiqi qeyri-adi bir məntiq idi. Onun məntiqinə əsasən, İslam cəmiyyətinin bütün məsləhətləri onda cəmlənmiş və hər şey onun canının qurbanı olmalı idi. Çünki onun gətirdiyi sübuta əsasən, o təkcə xəlifə deyil eyni zamanda cəmiyyətdə onun olması vacibi bir məsələ idi. Ola bilsin belə təsəvvür oluna ki Harun kimi bir şəxsin bütün hərəkət və işlərini düzgünlüyə çıxarmaq din məntiqi ilə çətin bir işdir. Ancaq o öz dövrünün alçaq və dünyapərəst qazı və fəqihlərini satın almaqla öz işlərinə bəhanə gətirmək üçün meydanı tamamilə açıq qoymuşdu.\nHarunun hiylələrindən və özünü dindar kimi göstərməsinə aid açıq-aşkar nümunələrdən biri Yəhya ibn Abdullahın şəhadət məsələsidir. Yəhya ibn Abdullah İmam Həsən əleyhissəlamın nəvəsi Bəni-Haşim tayfasının sayılıb-seçilən şəxslərindən və İmam Sadiq əleyhissəlamın səhabələri içində çox diqqət yetirdiyi şəxslərdən biri olmuşdur.(Məqatilüt-talibin, səh.308.) Fəxx şəhidi Hüseyn, Abbasi hökumətinə qarşı qiyam qaldırdığı zaman Yəhya onun ordusunda olmuş və ordunun əsas sərkərdələrindən biri sayılmışdır. Hüseyn şəhid olub ordusu məğlubiyyətə uğradıqdan sonra o bir dəstə ilə birlikdə Deyləm şəhərinə gedərək orada fəaliyyət göstərmişdir. Oranın əhalisi onun ətrafına yığışaraq gözə çarpan miqdarda bir ordu yaranmışdı.\nHarun Fəzl ibn Yəhya Bərməkini bir ordu ilə Deyləmə göndərir. O Deyləmə çatdıqdan sonra Harunun göstərişinə əsasən, Yəhya ilə məktublaşıb ona şirin vədlər verərək ona amanda olmaq təklifi verir. Harun və Fəzlin hiylələri nəticəsində öz ordusunun pərakəndə olduğunu görən Yəhya amanda qalmaq təklifini qəbul etmək məcburiyyətində qalır. Harun bir neçə adlı-sanlı şəxsləri şahid tutub öz dəstxətti ilə ona bir amannamə yazdıqdan sonra Yəhya Bağdada gəlir. Harun əvvəl onunla mehribancasına rəftar edib onun ixtiyarında çoxlu mal-dövlət qoyur. Ancaq gizlicə onun ölüm planını hazırlayıb onu bu işdə müttəhəm edir ki gizlicə camaatı öz başına toplayıb xəlifənin əleyhinə qiyam qaldırmaq fikrindəsən. Lakin Harun ona daşdankeçən bir amannamə göndərdiyi üçün onu öldürmək bir o qədər də asan deyildi. Buna görə də, bu qərara gəlir ki amannaməni qüvvədən salmaq üçün fəqihlərdən (müctehidlərdən) öz məqsədini həyata keçirməyə şəri icazə alsın. Bu məqsədlə amannamənin düzgün olub-olmaması barədə nəzər söyləsinlər deyə, Məhəmməd ibn Həsən Şeybani Həsən ibn Ziyad Lulum və Əbülbüxtəridən ibarət qazı və fəqihlər şurası təşkil verilməsini əmr etdi.(Mizanül-etidal fi nəqdir-rical, c.3, səh.278.) Şura hazır olduqda hamıdan qabaq nisbətən azad alim olan və özünü müəllimi Əbu Yusif kimi Haruna satmış olmayan(Zühəl-İslam, c.2, səh.203.) Məhəmməd ibn Həsən Şeybani amannaməni oxuyub dedi: "Amannamə tamamilə düzgün və səlahiyyətlidir onu heç cür pozmaq olmaz.”(Yenə orada, səh.204.)Əbülbüxtəri amannaməni alıb ona göz gəzdirərək dedi: "Bu amannamə batil və səlahiyyətsizdir. Yəhya xəlifənin əleyhinə qiyam qaldıraraq bir dəstə insanın qanını axıtmışdır onu öldürün günahı mənim boynuma.” Harun bu fətvadan son dərəcə sevinib dedi: "Əgər amannamə batil və səlahiyyətsizdirsə onda özün onu cır tulla.” Əbülbüxtəri amannaməyə tüpürüb onu cırdı. Harun bir milyon altı yüz min dirhəm ona ənam verib özünü də qazı vəzifəsinə təyin etdi.(Həyatül-imam Musa ibn Cəfər, c.2, səh.100. Bu haqda "Əl-bəramikə fi xilalil-xilafə” kitabına müraciə edin.) Məhəmməd ibn Həsəni isə belə bir fətva (amannamənin səlahiyyətli olmadığını söyləməsinə görə) verdiyinə görə neçə il fətva verməkdən məhrum etdi.(Zühəl-İslam, c.1, səh.204.) Axırda bu şuranın rəyinə əsasən, Yəhyanı qətlə yetirdi.(Həyatül-imam Musa ibn Cəfər, c.2, səh.100.)\nQeyd etdik ki öz şəxsiyyətini satmış qazılardan biri də qazı Əbu Yusif idi. Harun onu baş qazı vəzifəsinə təyin etmişdi. O hər bir vaxt Haruna lazım olurdusa öz istinad və qəribə yozma qüvvəsi ilə Harunun qeyri-şəri işlərinin üstünü örtərək, bəzi bəhanələrlə onları dini ölçülərlə uyğunlaşdırırdı. İndi nümunə üçün aşağıdakı iki məsələyə nəzər salaq.\n1. Harun xəlifə olduğu ilk vaxtlarda atasının (Məhdinin) kənizlərindən birinə vurulur. Harun öz eşqini açıb ona elan etdikdə kəniz deyir: "Bu fikri başından at çünki atan mənimlə bir yastığa baş qoymuşdur (və mən sənin atanın arvadı sayılıram.)” Harun ona bərk vurulduğundan ondan əl çəkə bilmirdi. Əbu Yusifi çağırtdırıb məsələni ona danışaraq ondan bir çıxış yolu istədi. Əbu Yusif soyuqqanlılıqla dedi: "Bir kənizin etdiyi hər hansı bir iddia məgər qəbul olunmalıdır? Ona qulaq asma çünki o düzdanışan kəniz deyil.”(Tarixül-xüləfa, səh.291.) (Halbuki, İslam qayda-qanunlarına əsasən, bu cür yerdə qadının öz etirafı əsas götürülərək qəbul olunur.)


DBNX: Qaxda xırdabuynuzlu heyvanların tələfolma səbəbləri müəyyənləşdirilib - Report.az\nDBNX: Qaxda xırdabuynuzlu heyvanların tələfolma səbəbləri müəyyənləşdirilib\nDBNX: Qaxda xırdabuynuzlu heyvanların tələfolma səbəbləri müəyyənləşdirilib Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti bununla bağlı məlumat yayıb 3 Avqust, 2016 20:53\nBakı. 3 avqust. REPORT.AZ/ Qax rayonunun Fısdıqlı kəndində xırdabuynuzlu heyvanların tələf olması ilə əlaqədar Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidmətinin (DBNX) əməkdaşları adı çəkilən kənddə və ona qonşu kəndlərdə, eləcə də Qax rayonunun digər ərazilərində araşdırmalar aparıblar.\nDBNX-nın mətbuat katibi Yolçu (Xanvəli) Həsənov "Report"a bildirib ki, aparılan araşdırmalar zamanı yalınız Fındıqlı kəndində Valeh Qurbanova məxsus təsərrüfatda bir neçə baş xırdabuynuzlu heyvanın tələf olması müəyyən edilib. Qax rayonunun digər kənd və qəsəbələrində isə heyvanlar arasında heç bir narahatlıq qeydə alınmayıb və epizootik vəziyyət sabitdir.\nDövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti bununla əlaqədar bildirir ki, baytarlıq mütəxəssisləri tələfat qeydə alınan təsərrüfatda heyvanlarda patoloji yarma aparmış və həmin heyvanların iti fassilyozdan tələf olmasını müəyyən ediblər. Həmçinin heyvanlardan götürülən nümunələr baytarlıq laboratoriyasında müayinə olunmuş və heyvanların iti fassilyoz (qurd) xəstəliyindən tələf olması təsdiqini tapıb.\nTələf olmuş heyvanlar baytarlıq-sanitariya tələblərinə uyğun zərərsizləşdirilib və xəstəlik qeydə alınan həyətdə baytarlıq-sanitariya qaydalarına uyğun dezinfeksiya işləri aparılmışdır. Həmçinin xidmət əməkdaşları aparılan tədbirlər çərçivəsində təsərrüfat sahibləri ilə baytarlıq mütəxəssislərinin görüşü keçirilib, onlara müəyyən baytarlıq məsləhətləri verilib. Həmçinin təsərrüfat sahibinin diqqətinə çatdırılıb ki, baytarlıq resepti əsasında iti fassilyoz-qurd xəstəliyinə qarşı sahibkarın öz hesabına dərman preparatları alınsın və baytarlıq mütəxəssisinin nəzarəti altında heyvana tətbiq edilsin.\nDövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti təsərrüfat sahiblərinin nəzərinə çatdırır ki, heyvanlarda özbaşına müalicə-profilaktika tədbirləri aparılmamalı, heyvanlar baytarlıq-sanitariya tələblərinə cavab verən şəraitdə saxlanılmalıdır. Həmçinin, tövsiyə olunur ki, heyvanlarda hər hansı narahatçılıq olarsa vaxtlı-vaxtında sahə baytarlıq məntəqələrinə, rayon (şəhər) baytarlıq idarələrinə müraciət olunsun, bütün müalicə-profilaktika tədbirləri baytar həkiminin iştirakı və nəzarəti altında aparılsın.\nXatırladaq ki, rayonun Fısdıqlı kəndində ümumilikdə 50-yə yaxın xırdabuynuzlu heyvan məhv olmuşdu. Xırdabuynuzlu heyvanların kütləvi şəkildə tələf olması halı əsasən üç təsərrüfatda qeydə alınmışdı.


“Agentlik bunların qarşısını almırsa, deməli, rüşvət alır” – Deputat » Teref.az\nTeref.az Azvision.az-a istinadənxəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında deputat Qüdrət Həsənquliyev “Gənclər siyasəti haqqında” qanuna dəyişiklik layihəsinin müzakirəsi zamanı deyib.\nQ.Həsənquliyevin fikrincə, Dövlət Reklam Agentliyi ləğv olunmalıdır: “Günlərin birində deputat həmkarlarımızla Fransada idik. Həmkarlarımızdan biri siqaret almaq istəyirdi, ona görə də mağazaya getdik. Bizə bildirdilər ki, siqaret qapalı yerdə saxlanılır, onu açıq yerə qoymuruq. Azərbaycanda siqaret reklamı qadağan olunsa da, buna əməl olunmur. Yəni gənclərin olduğu hər yerdə siqaret təbliğ olunur. Düşünürəm ki, Dövlət Reklam Agentliyi ləğv edilməli, səlahiyyətləri bələdiyyəyə verilməlidir”.шаблоны для dle 11.2


Xətai rayonunda iki küçənin yolları yenidən qurulur | Hafta.az\n12:49 03.04.2020 Müəllif:Hafta.az\nAgentlikdən hafta.az-a bildirilib ki, bu çərçivədə Xətai rayonunda 2019-cu ildə sahəsi 221 min kv.m, uzunluğu 18 km olan küçə və yollarda təmir işləri aparılıb. 2020-ci ildə isə sözügedən rayon üzrə 23 km-ə yaxın küçə və yolun təmiri nəzərdə tutulur ki, artıq bu istiqamətdə işlərə start verilib. Yenidənqurma işlərinə Məzahir Rüstəmov və İnqilab İsmayılov küçələrindən başlanılıb.\nSadalanan problemlərin aradan qaldırılması istiqamətində Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi tərəfindən uzunluğu 1.4 km, ortalama eni təqribən 10 metr olan Məzahir Rüstəmov küçəsində aparılan yenidənqurma və bərpa işləri uğurla davam etdirilir. Aparılan işlər çərçivəsində köhnə asfalt beton örtüyünün üst qatı frezlənərək kənara daşınıb, zəruri yerlərdə əsasın deformasiyaya uğramış hissələri qazılaraq kənarlaşdırılıb. Bunun əvəzində yararlı material tökülərək yenidən kipləşdirmə işləri aparılıb və əsas yenidən bərpa edilib.\nAparılan yenidənqurma zamanı səth sularının yolun hərəkət hissəsindən kənarlaşdırılması üçün mövcud yağış-kanalizasiya sistemi də yenidən bərpa olunur, zəruri olan yerlərdə yeni sistem qurulur.\nBundan başqa küçə boyu piyadaların rahat gediş-gəlişi üçün mövcud piyada səkiləri yenidən qurulur, zəruri yerlərdə yeniləri inşa edilir, kənarlarına yeni səki daşları düzülür. Layihə çərçivəsində küçə boyu xüsusi parkinq yerləri yaradılır, avtobus dayanacaqları qurulur, vətəndaşların küçəni rahat və təhlükəsiz keçməsi üçün piyada keçidlərində xüsusi təhlükəsizlik adacıqları yaradılır.\nArtıq yolun asfaltlanması işlərinə də başlanılıb ki, bu çərçivədə küçəyə 2 qat olmaqla yeni asfalt-beton örtüyü döşənir. Asfaltlanma işləri ümumilikdə təqribən 15 min kv.m sahəni əhatə edəcək.\nAnaloji işlər İnqilab İsmayılov küçəsində də aparılır. Küçənin uzunluğu 2.9 km, eni isə ortalama təqribən 8 metr təşkil edir.\nİnqilab İsmayılov küçəsində də köhnə asfalt beton örtüyünün üst qatı frezlənərək kənara daşınıb, zəruri yerlərdə əsasın deformasiyaya uğramış hissələri qazılaraq kənarlaşdırılıb, bunun əvəzinə yararlı material tökülərək kipləşdirmə işləri aparılıb. Növbəti mərhələdə isə yola iri və xırda dənəli olmaqla yeni asfalt-beton örtüyünün döşənməsi işlərinə başlanılıb. Asfaltlanma işləri təqribən 25 min kv.m sahəni əhatə edəcək.\nİşlərin sonuncu mərhələsində küçələr boyu zəruri olan yerlərdə yol nişanları quraşdırılacaq, hərəkətin normal təşkili üçün üfiqi nişanlanma xətləri və piyada zolaqları çəkiləcək.\nOxunma sayı 234


ATGTİ Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə birgə təcrübə proqramını elan edir » YeniSumqayit.az - Sumqayıt xəbərləri, maraqlı xəbərlər, yeniliklər vs...\nATGTİ Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə birgə təcrübə proqramını elan edir\nAzərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları İttifaqı həyata keçirdiyi Tələbə Təcrübə Proqramı çərçivəsində Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə təcrübə proqramı üzrə müsabiqə elan edir.\nBu təcrübə proqramına 3 və 4-cü kurs bakalavr və magistr pilləsində təhsil alan tələbələr qoşula bilərlər. Proqramın icrası zamanı seçilmiş tələbələr Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində müəyyən edilmiş ixtisaslar üzrə təcrübə keçə biləcəklər.\nTəcrübə proqramına qoşulmaq üçün BURAYA daxil olun.\nQEYD: Qeydiyyat formasını doldurarkən ixtisaslara diqqət etməyinizi xahiş edirik!\nSon qeydiyyat tarixi: 18.03.2016\nTələbə Təcrübə Proqramının əsas məqsədi tələbələrin təhsil müəssisəsini bitirdikdən sonra işlə təmin olunması imkanlarını artırmaq, onların müvafiq ixtisaslar üzrə tələbə olduqları dövrdə təcrübə əldə etməsinə imkan yaratmaq, müəssisələr üçün keyfiyyətli kadrların hazırlanmasına dəstək göstərməkdir.


Tarix: 14-06-2017, 12:20 Oxunma sayı: 953 Bölmə: Cəmiyyət\nMillət vəkili Fazil Mustafa dərslərin iyun ayının ortalarına qədər uzadılmasına və "Təhsil haqqında qanun”da edilən son qalmaqallı dəyişikliyə öz etirazını bildirib.\nDeputat Oxu.Az-a açıqlamasında, dərslərin uzadılmasının dərsin keyfiyyətinə hansısa müsbət təsir göstərmədiyini, əksinə, həm valideynlər, həm müəllimlər, həm də şagird-tələbələr üçün maddi və başqa problemlər yaratdığını söyləyib: "Milli Məclisin dünənki iclasında da bu fikirlərimi səsləndirdim. Bu qərarın dəyişdirilməsini, dərslərin sentyabrın 1-dən başlaması və mayın 25-də tamamlanmasının çoxluğun maraqlarına uyğun gəldiyini ifadə etdim.\nBəzən deyirlər ki, Avropa ölkələrində cəmi 45 gün tətil edirlər, ancaq bir şeyi unutmayın ki, orada təhsil hamı üçün əlçatandır və məktəbin görünməyən xərcləri valideynin çiynində deyil. Mən də istərdim ki, uşaqlar məktəbdə daha çox olsunlar, oxusunlar, ancaq sual olunur, hansı məktəbdə? İdman üçün şərait yox, üzgüçülük hovuzu yox, sinif otaqlarında, auditoriyalarda adicə kondisioner yox, onları məktəbə daşıyacaq avtobusdan başqa ictimai nəqliyyat yox, üstəlik, zavallı müəllimin maaşı da aşağı səviyyədə. Bir çox valideyn gün ərzində avtomobillə bir neçə dəfə məktəbə gedib-gəlməli olur ki, uşağının təhlükəsizliyini təmin etsin”.\nF.Mustafa "Təhsil haqqında qanun”da edilən dəyişikliyə görə, ali məktəblərin bakalavr pilləsinə qəbul üçün hazırlıq qruplarının təşkil olunmasına da etiraz edib: "Bu, kütləvi savadsızlığın artmasına öz töfhəsini verəcək. Adamların xaricdə təhsil almaq üçün valyutanı ora daşımasını istəmiriksə, universitetlərdə təhsilin keyfiyyətini qaldırmaq və qəbulu asanlaşdırmaq lazımdır. Buraxın kim hansı ali məktəbə istəyir, qəbul olsun, sadəcə, oxuma şərtlərini ağırlaşdırın ki, savadsız adam diplom ala bilməsin. Yəni giriş asanlaşdırılsın, çıxış çətinləşdirilsin! Təsadüfi adam diplom ala bilməsin. Avropada, Amerikada belədir. Adam ali məktəbdə illərlə oxumadan girələnmək istəyirsə, qoy pulunu izafi yerə xərcləsin. Bu, Sovet dövrü deyil ki, əksəriyyət statistikaya görə ali təhsilli olsun. Hazırlıq qruplarında oxuyub, aşağı ballarla ali məktəbin birinci kursuna daxil olanların yaratdığı mühitdə yüksək balla qəbul olanların da öyrənmə rəqabəti xeyli zəifləyəcək. Hesab edirəm ki, bu Qanun onsuz da keyfiyyəti yüksək olmayan təhsilimizi əlavə problemlərlə məşğul edəcək”.\nTarix: 19-02-2014, 11:46 Oxunma sayı: 833 Bölmə: Cəmiyyət\n15 kişi 52 yaşlı qadını zorladı (FOTO)\nTarix: 15-01-2014, 17:00 Oxunma sayı: 656 Bölmə: Hadisə\nÖlkə başçısı hansı Sumqayıt sakinini əfv etdi?\nTarix: 2-01-2016, 21:50 Oxunma sayı: 2 064 Bölmə: Cəmiyyət / Sumqayıt / Manşet\nTarix: 3-07-2018, 13:08 Oxunma sayı: 208 Bölmə: Cəmiyyət\nTarix: 19-05-2015, 15:54 Oxunma sayı: 1 049 Bölmə: İdman / Sumqayıt\nTarix: 24-02-2018, 11:17 Oxunma sayı: 354 Bölmə: İqtisadiyyat


Azərbaycanda yeni enerji növlərinin istehsalı üzrə ciddi işlər aparılır » aztb.info\n19-01-2022, 12:25 63 dəfə baxılıb\nÖlkəmizin həyatında çox önəmli hadisə baş verib. Yanvarın 13-də Azərbaycanda xarici investorların maliyyə vəsaiti hesabına Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının “ACWA Power” şirkəti tərəfindən inşa ediləcək 240 MVt gücündə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının təməli qoyulub. Prezident İlham Əliyev hələ yanvarın 12-də yerli televiziya kanallarına müsahibəsinin gedişində bu hadisənin anonsunu verərək qeyd etmişdi ki, bu möhtəşəm tikinti üçün tələb olunan vəsaiti 100 faiz investorlar özləri təmin edəcəklər və bu, əlbəttə ki, ölkəmizin inkişafına, gələcəyinə olan inamın təzahürüdür. Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, eləcə də bərpaolunan enerji növlərinin istehsalı kimi məsələlər dövlətimiz tərəfindən xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır. Məhz bu baxımdan da yeni inşa olunacaq Külək Elektrik Stansiyası (KES) həmin məsələlərin həllinə öz töhfəsini verəcəkdir.\nAzərbaycan müstəqillik dövründə uzun illər ərzində öz enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün fəal çalışıb. Hazırda Azərbaycan dünyada nadir ölkələrdəndir ki, həm xam neft, həm təbii qaz, neft məhsulları və elektrik enerjisini daxili tələbatı ödəmək üçün tam istehsal edir və eyni zamanda, bu dörd məhsulu dünya bazarlarına ixrac edir. Bu isə o deməkdir ki, ölkəmizin enerji təhlükəsizliyi tam təmin edilib. Digər tərəfdən, təbii qazın ildən-ilə artan ixracı və elektrik enerjisinin ixracı digər ölkələrin enerji təhlükəsizliyinə də müsbət təsir göstərir. Lakin ölkə əhalisinin artımı ilə, enerjiyə olan tələbat da artır. Buna görə də Azərbaycanda yeni enerji növlərinin istehsalı istiqamətində ciddi işlər aparılır. Bərpaolunan enerji növlərinin istehsalı enerji sahəsində dövlətin gündəliyində duran əsas vəzifələrdən biridir. Təbii ki, bu gün bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycana qonşu ölkələrdə və Avropa ölkələrində də enerjiyə olan tələbat durmadan artır. Buna əhalinin say artımı amili ilə yanaşı, həm də bəzi ölkələrdə atom elektrik stansiyalarının və kömürlə işləyən elektrik stansiyalarının bağlanması ilə bağlı qəbul edilən qərarlar da təsir edir. Buna görə də qonşu ölkələrə elektrik enerjisi ixrac edən Azərbaycan bu ölkələrin enerji təhlükəsizliyində əhəmiyyətli rol oynayır.\nBu gün Azərbaycanda formalaşmış gözəl investisiya iqlimi, ölkəmizin uğurlu inkişafı, ölkəmizdə mövcud olan ictimai-siyasi sabitlik, əmin-amanlıq və təhlükəsizlik xarici investorlar üçün Azərbaycanı cəlbedici edir. Həmçinin Azərbaycanda xarici investisiyaların qorunmasının ən yüksək səviyyədə olduğunu da bütün dünyada yaxşı bilirlər. , Azərbaycana 10 milyardlarla dollar həcmində xarici sərmayə qoyulub və bu gün hətta dünyada hökm sürən maliyyə böhranı, pandemiya ilə bağlı iqtisadi fəallığın azalması kimi mənfi amillərin fonunda belə, ölkəmizə sərmayə qoyuluşu davam edir.


Cadugərin çörəyi | O.Henri\n14 avqust 2019, 17:29\nMarta Meçamın küçənin tinində kiçik bir un məmulatları dükanı var idi. Qarşısında üç pillə olan və qapıdan içəri girəndə zəng çalınan yeri deyirəm.\nQırx yaşlı Martanın bank hesabında iki min dolları, ağzında iki süni dişi və yumşaq ürəyi var idi. İmkanları Martanınkından dəfələrlə az olanların çoxu çoxdan ərə getmişdi.\nDükana həftədə iki-üç dəfə gələn bir müştəri onda maraq oyatmışdı. Orta yaşlı, eynəkli, sarımtıl saqqalı səliqəylə vurulmuş bir kişi idi. Kişi ingilis dilində alman ləhcəsi ilə danışırdı. Paltarı qırış-qırış, yamaqlı və nimdaş idi, üst-başı tökülürdü. Ancaq yenə də səliqəli görünürdü. Həm də ədəb-ərkan bilən biriydi.\nHəmişə iki boyat çörək alırdı. Təzə çörəyin biri beş sentə satılırdı. Bu qiymətə iki boyat çörək almaq olurdu. Kişi boyat çörəkdən başqa heç nə almırdı.\n16 aprel 2019, 16:19\nXX əsrin sonlarından başlayaraq dünya ədəbiyyatında ən görkəmli şəxslərdən birinə çevrilən irland əsilli ingilis yazıçı Oskar Uayld (1854-1900) haqqında indinin özündə də təkcə elmi araşdırmalar deyil, romanlar, monoqrafiyalar yazılır, televerilişlər hazırlanır, dillər əzbəri olmuş aforizmlərindən həm ciddi, həm də zarafatla siatatlar gətirilir. Pyesləri hələ də dünya teatrlarında səhnəyə qoyulmaqdadır. Oxucularına məxsusi estetik zövq aşılayan Uayld dövrünün problemlərini incə nüanslar, yumor və sarkazmla işıqlandırır, cəmiyyətin dəyərlərinə, prinsiplərinə qarşı meydan oxuyurdu.\nİngiltərə öz şairini əxlaqsızlıqda günahlandırıb, ondan “üz döndərmişdi”. Lakin tale elə gətirdi ki, bir əsrdən sonra adı İngiltərənin ən tanınmış və dahi yazıçılarının qəbri yerləşən Vestminister abbatlığında “Şairlər məskəni”ndə əksini tapdı. Dünya və ingilis ədəbiyyatına, mədəniyyətinə misilsiz töhfələr verən Uayld elit cəmiyyətlərin yaddaşında pərəstiş abidəsi kimi qalıb. Milyonlarla oxucu ingilis ədəbiyyatının nümayəndələrini sadalayarkən Şeksprin, Dikkensin adı ilə bərabər Oskar Uayldın da adını çəkirlər. Bu isə təkcə ədəbi fakt deyil, həm də sosial mədəniyyətə öz təsirini göstərmiş fenomendir.


Yay aylarında Azərbaycanda harada dincəlmək olar? - VİDEO\nxəbər toplayıcısı » Cəmiyyət » Yay aylarında Azərbaycanda harada dincəlmək olar? - VİDEO\nYay aylarında Azərbaycanda harada dincəlmək olar? - VİDEO\nYay mövsümündə ecazkar təbiət, mülayim dəniz və təmiz hava axtaranların heç də uzağa getmələrinə ehtiyac yoxdur. Zəngin təbiəti, ildən-ilə artan turizm potensialı ilə ölkəmiz istər yerli, istərsə də xarici turistlərin yay mövsümünü yaddaqalankeçirmələri üçüntam ixtisaslaşıb.\nMilli.Az xezerxeber.az-a istinadən bildirir ki, əsrarəngiz təbiət, tarixi abidələr, zəngin mətbəx, ekstremal əyləncələr və dəniz turizmi.\nAzərbaycan bölgələrinin turizm sahələri üzrə ixtisaslaşması ölkəmizə turist axınına müsbət təsir edir.\nXüsusilə də yayın vazkeçilməzi hesab olunan çimərlik mövsümü ölkəmizdə iyun ayından başlayaraq sentyabrın sonunadək davam edir.\nMeşə və dağlara səyahəti sevənlər üçün isə bir-birindən maraqlı turlar sizin macəraya olan həvəsinizi tam təmin edə bilər. Bura ovçuluq, ekstremal xarakterli safari turları və Qafqaz dağlarına səfərləri daxil etmək olar.\nBir çox turizm bölgələrində xeyli sayda müalicəvi termal və mineral bulaqlar da var ki, bu sahədə də turistlər üçün geniş istirahət imkanları açılır. Naftalan nefti, Masallıda isti su və Naxçıvan duz dağ müalicə komplekslərində hər il minlərlə turist sağlamlıqlarını bərpa edə bilir. Bölgələr üzrə seçim isə turistin istəyinə uyğun aparılır.\nBunlardan başqa, hər il paytaxt və bölgələrdə ölkəyə gələn qonaqlar və yerli sakinlər üçün bir-birindən maraqlı musiqi konsertləri də təşkil olunur ki, bu da həmin şəhərləri turistlər üçün cazibə mərkəzinə çevirir.


Axtarış sahəsi: teqlər — NBA [x], bölmə — hər yerdə\nNBA: "Memfis" "San Antonio"ya qalib gəldi, "Portlend" "Toronto"nu məğlub etdi (Nəticələr)\nMilli Basketbol Assosasiyasının müntəzəm çempionatında mübarizə davam edir. Ötən gecə NBA-da ümumilikdə 10 qarşılaşma keçirilib. Gecənin mərkəzi matçında qərb konfransının liderlərindən olan "Memfis" doğma meydanda "San Antonio"nu qəbul edib. Görüş ev sahiblərinin üstünlüyü şəraitində ...\nTeqlər: NBA ORLANDO DETROYT ATLANTA KLİVLEND MEMFİS SAN ANTONİO NYU-ORLEAN FİNİKS ÇİKAQO BRUKLİN DENVER LEYKERS YUTA MİNNESOTA PORTLEND TORONTO QOLDEN STEYT FİLADELFİYA\nNBA: Gecənin ən yaxşı 10 hərəkəti\nNBA-da ötən gecə oynanılan qarşılaşmalarda qeydə alınan 10 ən yaxşı hərəkətdən ibarət videonu təqdim edirik.\nNBA-da ötən gecə oynanılan qarşılaşmaların icmallarını təqdim edirik. "Filadelfiya" - "Leykers" - 111:113 (overtaym) "Şarlott" - "Boston" - 104:116 "Atlanta" - "Miluoki" - 101:88 ...\nNBA: Həftənin ən yaxşıları\nNBA-da geridə qalan həftənin ən yaxşı 10 dankı, assisti və müdafiə hərəkətindən ibarət videoları təqdim edirik. Ən yaxşı 10 dank Ən yaxşı 10 assist Ən yaxşı 10 müdafiə hərəkəti\nNBA: Həftənin ən yaxşı oyunçularının kimliklərinə aydınlıq gəldi\nMilli Basketbol Assosasiyasının müntəzəm çempionatında daha bir həftə geridə qaldı. Artıq NBA-da ötən həftənin ən yaxşı oyunçularının kimliklərinə də aydınlıq gəlib. Qərb konfransında "Qolden Steyt"in qardı Stefen Karri, şərqdə isə "Bruklin"in mərkəz oyunçusu Bruk Lopes sözügedən mükafata ...\nTeqlər: NBA STEFEN KARRİ QOLDEN STEYT BRUK LOPES BRUKLİN\nNBA: "Toronto" "Hyuston"u məğlub etdi, "Portlend" "Finiks"ə qalib gəldi (Nəticələr)\nMilli Basketbol Assosasiyasının müntəzəm çempionatında mübarizə davam edir. Martın 30-dan 31-ə keçən gecə NBA-da ümumilikdə 7 qarşılaşma keçirilib. Gecənin mərkəzi matçında "Toronto" "Hyuston"u qəbul edib. Ev sahibləri görüşdən qalib ayrılıb. Bir digər maraqla gözlənilən oyunda isə "Portlend" "Finiks"i ...\nTeqlər: NBA FİLADELFİYA LEYKERS ŞARLOTT BOSTON ATLANTA MİLUOKİ TORONTO HYUSTON MEMFİS SAKRAMENTO MİNNESOTA YUTA PORTLEND FİNİKS\nNBA-nın rəsmi "YouTube" kanalı ötən gecə oynanılan matçlarda qeydə alınan 10 ən yaxşı hərəkətdən ibarət video hazırlayıb. Həmin görüntünü təqdim edirik.\nNBA: "Atlanta" həmişəki ampluasında, "Dallas" "Mayami"ni darmadağın etdi (Nəticələr)\nMilli Basketbol Assosasiyasının müntəzəm çempionatında mübarizə davam edir. NBA-da bu gecə ümumilikdə 9 görüş keçirilib. Şərq konfransının lideri "Atlanta" "Portlend"ə qalib gəlib. Bu, "Hoks"un ard-arda 18-ci qələbəsidi. Digər bir maraqla gözlənilən matçda isə "Dallas" ...\nTeqlər: NBA FİLADELFİYA MİNNESOTA ATLANTA PORTLEND BOSTON HYUSTON BRUKLİN TORONTO KLİVLEND SAKRAMENTO MAYAMİ DALLAS NYU-ORLEAN KLİPPERS YUTA QOLDEN STEYT FİNİKS ÇİKAQO\nNBA: 2014-cü ilin 10 ən yaxşı krossoveri\nBasketbolsevərlərin sözügedən idman növündə ən çox marağına səbəb olan hərəkətlərdən biri krossoverdi. Təbii ki, 2014-cü ilin yekunlarından danışarkən krossoverləri unutmaq olmazdı. İlin 10 ən yaxşı krossoverini təqdim edirik.\nNBA: 2014-cü ilin 10 ən yaxşı son saniyə basketi\nArtıq 2014-cü ilin bitməsinə saatlar qalır. NBA-nın rəsmi "YouTube" kanalı geridə qalan ilin 10 ən yaxşı son saniyə basketindən ibarət video hazırlayıb.


18 Fevral 2016 10:32\n- Məmməd müəllim, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatların uğurları beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də təqdir olunur. Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən iqtisadi siyasət yeni dövrün tələbinə uyğun daha innovativ inkişaf kursu götürərək Azərbaycana böyük uğurlar qazandırır. Bu strategiyanı xarakterizə edən prinsipləri necə şərh edərdiniz?\nAzərbaycan müstəqillik tarixində təməli xalqımızın Ümummilli lideri Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan və son 13 ildə Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi məqsədyönlü siyasət sayəsində ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin təmin olunması yolunda inamlı addımlar atılıb. İqtisadi müstəqillik Azərbaycanın çox mühüm perspektivlərə malik ölkə kimi dinamik inkişafını təmin edib.\nBütövlükdə, Azərbaycanın sürətli inkişafı və əldə edilmiş nailiyyətlər Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasi və iqtisadi kursun qanunauyğun nəticəsidir. Bu gün Azərbaycanda xalq-iqtidar birliyi islahatların, daxili və xarici siyasət kursunun səmərəliliyini təmin edən əhəmiyyətli strateji faktor kimi çıxış edir. Eyni zamanda, mütəmadi surətdə həyata keçirilən islahatlar mövcud inkişafı sürətləndirməklə yanaşı, yeni inkişaf perspektivlərinin müəyyənləşdirilməsini şərtləndirir. Ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün mütəmadi surətdə reallaşdırılan praqmatik islahatlar modeli formalaşdırılıb ki, bu, bütövlükdə milli inkişafa təkan verən əhəmiyyətli amil səciyyəsi daşıyır. Eyni zamanda, güclü iqtisadi inkişafa əsaslanan bir sıra tədbirlərin görülməsi Azərbaycanın milli tərəqqisini sürətləndirən, milli gücünü artıran başlıca strateji komponent qismində çıxış edir.\n- Prezident İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi ilə Azərbaycanın hərtərəfli inkişafında yeni mərhələ başlayıb. Ölkənin iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsinə xüsusi diqqət yetirilir. Bu tədbirləri perspektiv planda necə dəyərləndirmək olar?\n- Dövlət başçısının həyata keçirdiyi iqtisadi siyasətin əsas xarakterik xüsusiyyətləri onun sosialyönümlü olması, habelə bütün problemlərin həllində iqtisadi aspektin mövcudluğunun ön plana çəkilməsidir. Dövlət proqramlarının, Fərman və Sərəncamların icrası ölkədə gedən iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsini uğurla təmin edir, tərəqqi prosesində özəl sektorun payı və rolunu davamlı şəkildə artırır.\nİqtisadiyyatın bütün sahələrində dövlət öz imkanları hesabına müasir sahibkarlıq subyektlərinin formalaşmasına geniş imkan yaratmış, onların öz potensiallarından səmərəli istifadə etmələri üçün əlverişli mühit formalaşdirmışdır.\nÖlkənin iqtisadiyyatında özəl sektorun üstünlük qazanması, neft hasilatının və gəlirlərinin məqsədyönlü idarə olunması ilə yanaşı, qeyri-neft sahələrinin inkişaf etdirilməsinə xüsusi diqqət yetirilməsi də Prezident İlham Əliyevin iqtisadi siyasətinin ana xəttini təşkil edir. Son illərdə dövlət büdcəsinin formalaşmasında qeyri-neft sektordan gələn gəlirlərin xüsusi çəkisinin yüksələn xətlə inkişafı aparılan siyasətin müsbət nəticələrinin təzahürləridir.\nBu gün dünyada ziddiyyətli siyasi, sosial-iqtisadi proseslər cərəyan edir, Azərbaycanın yerləşdiyi mürəkkəb coğrafiyaya yaxın ərazilərdə illərdir ki, münaqişələr hökm sürür. Ayrı-ayrı böyük dövlətlərin geosiyasi və geoiqtisadi müstəvidə apardıqları rəqabət, güclənən qütbləşmə meyilləri həm region dövlətlərini, həm də dünyanın əksər dövlətlərinin iqtisadiyyatlarını zəiflədir.\nYanvarın 10-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunları və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş iclasında dövlət başçısı İlham Əliyev demişdir: “Dünyada neftin qiymətinin təxminən 4 dəfə ucuzlaşmasına baxmayaraq, bu, ölkəmizə ciddi iqtisadi təsir göstərə bilməyib. Bu da qeyri-neft sektorunun inkişafı, xüsusilə regionlarda yeni istehsal sahələrinin yaradılması nəticəsində mümkün olub. Əhalinin gündəlik tələbatının ödənilməsində xüsusi rol oynayan kənd təsərrüfatı məhsullarının ölkədə istehsalı ciddi qiymət artımına imkan verməyib”.\n2015-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı ümumilikdə 4 faiz, Sənaye istehsalı 2,1 faiz, qeyri-neft sənayesi isə 8.4 faizdən çox artmış, qeyri-neft sektoru ümumi daxili məhsulun təxminən 70 faizini təşkil etmişdir.\nAzərbaycanda qeyri-neft sektoru yüksək templə inkişaf edir və bu sahədə məhsul istehsalı ildən-ilə artır. Təkcə 2015-ci ildə xarici ölkələrə 973,4 milyon dollarlıq qeyri-neft məhsulları ixrac olunub ki, bu da 2014-cü ilin səviyyəsini 11,4 faiz üstələyib.\n2015-ci ili həm dünya ölkələri, həm də Azərbaycan üçün sınaq ili adlandıran dövlət başçısı demişdir: “Dünyada gedən proseslər istər-istəməz bizə də təsir etmişdir. Ancaq 2015-ci ildə Azərbaycanda ictimai sabitlik təmin edildi, xalqımız sülh, əmin-amanlıq şəraitində yaşayır və yaşamalıdır.\n2015-ci il ərzində ölkə iqtisadiyyatına 20 milyard dollara yaxın sərmayə qoyulmuş, bunun da nəticəsində bir sıra vacib layihələr, nəhəng infrastruktur obyektləri tikilib istifadəyə verilmiş, bölgələrdə çoxsaylı yeni sənaye müəssisələri açılmış, 84 min daimi iş yeri yaradılmışdır.\nÖtən dövrdə regionlarda iqtisadiyyatın inkişafını sürətləndirən tədbirlərin, bununla bağlı dövlət dəstəyinin istiqamətlərinin müəyyənləşdirdiyi proqramların təsdiqi ölkəmizin inkişafında yeni bir mərhələnin başlanğıcı olub və onun uğurla icrası nəticəsində Azərbaycanın, demək olar ki, bütün bölgələrində əməktutumlu, rəqabətqabiliyyətli yeni istehsal müəssisələri, xidmət sahələri istifadəyə verilib, ölkənin hərtərəfli potensialı hərəkətə gətirilib. Beş ildən bir qəbul olunan regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair dövlət proqramları ölkənin iqtisadi inkişafının mühüm təkanvericisi missiyasını yerinə yetirməklə vətəndaşların sosial rifahının yüksəldilməsində müstəsna rol oynayıb. Nəzərdə tutulan tədbirlərin həyata keçirilməsinin nəticəsi kimi regionlarda tarazlı inkişafla yanaşı, sosial məsələlər də yoluna qoyulub, əhalinin məşğulluğu və real gəlirləri artıb, yoxsulluğun səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşüb.\n- Məmməd müəllim, dövlətin həyata keçirdiyi antiböhran və iqtisadi inkişaf tədbirləri sistemli xarakter daşıyır. Prezident İlham Əliyev ölkəmizin qarşısında dayanan hədəfləri bəyan edib. Sizcə, Prezident tərəfindən elan edilmiş hədəflərə nail olmaq üçün bu gün həyata keçirilən genişmiqyaslı tədbirlər nə dərəcədə adekvatdır?\n- Ölkədə həyata keçirilən siyasətin mərkəzində iqtisadi inkişaf və insan amili dayanır. Qarşıya qoyulan ən ümdə vəzifələrdən biri dövlətin və vətəndaşların baş verən neqativ halların mənfi təsirlərindən qorunmasıdır. Bu məqsədlə qarşıdan gələn dövrdə genişmiqyaslı tədbirlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu, həm Azərbaycanın davamlı iqtisadi inkişafını təmin edəcək, həm də özündə əks-böhran tədbirlərini əks etdirməklə milli iqtisadiyyatı, sosial sferanı neqativ təsirlərdən sığortalayacaq.\nNazirlər Kabinetinin sözügedən iclasından təxminən bir həftə sonra - yanvarın 18-də Prezident İlham Əliyevin yanında yenidən iqtisadi və sosial məsələlərin həlli ilə bağlı müşavirə keçirilmişdir. Müşavirədə çıxış edən ölkə rəhbəri bir daha 2015-ci ildə dünyada baş verən siyasi və iqtisadi gərginliklərin zəminində neft ixrac edən ölkələrin üzləşdiyi çətinlikləri qeyd etmiş, bununla belə Azərbaycanın digər neft ölkələri ilə müqayisədə ən az itki ilə üzləşdiyini diqqətə çatdırmışdır.\nManatın məzənnəsinin sabit saxlanmasının təkcə hökumətdən asılı olmadığını deyən Prezident bank sektorunun tənzimlənməsi ilə bağlı təkliflərə baxıldığını, milli valyutaya olan inamı artıran tədbirlərə start verildiyini və digər islahatların aparıldığını diqqətə çatdırmışdır. Həmçinin ipoteka bazarının səmərəliyinin artırılması, bu yolla inşa olunacaq binaların tikintisinin sürətləndirilməsi ilə bağlı hökumətə təkliflər hazırlamağı tapşırmışdır.\nSon 10 ildə Azərbaycanın dünyada sürətlə inkişaf edən ölkə olduğunu deyən Prezident bunu bütün beynəlxalq və maliyyə qurumlarının təsdiq etdiyini və bu il də Azərbaycanda iqtisadi inkişafla bağlı heç bir ciddi problemin yaşanmayacağına əminliyini ifadə etmişdir.\nPrezident sözügedən müşavirədə anonsunu verdiyi bir sıra tədbirlərlə bağlı mühüm sənədlər imzaladı. Onların sırasında büdcədən maliyyələşən təhsil, səhiyyə, elm, mədəniyyət, gənclər və idman, sosial təminat müəssisələrində çalışanların əməkhaqlarının 10 faiz artırılması kimi əhalinin razılıqla qarşıladığı sərəncamlar var. Bunlardan əlavə, dövlət başçısı “İnvestisiyaların təşviqi ilə bağlı əlavə tədbir haqqında” fərman və “Qeyri-neft məhsullarının ixracının optimallaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Sərəncam da imzalamışdır. Bu sərəncamlar bir tərəfdən əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə xidmət edirsə, imzalanan digər iki sənəd ölkədə investisiya fəaliyyətinin genişləndirilməsi, biznes mühitinin yaxşılaşdırılması və sənaye istehsalının artırılmasını, eləcə də qeyri-neft məhsullarının stimullaşdırılması, rəqabətqabiliyyətli qeyri-neft məhsullarının istehsalı və ixracının, ənənəvi və yeni bazarlara çıxış imkanlarının artırılmasını və bu sahədə əlverişli şəraitin daha da genişləndirilməsini nəzərdə tutur.\nGöründüyü kimi, iqtisadi çətinliklərin maksimum həddə çatdığı indiki vaxtda belə, dövlət nəinki əhalinin sosial müdafiəsini gücləndirir və onların bütün qayğılarını qarşılamaq üçün təxirəsalınmaz addımlar atır, həmçinin ölkənin neftdən asılılığını minimuma endirmək üçün beynəlxalq aləmdə sınaqdan çıxmış qabaqcıl təcrübə əsasında əsaslı islahatlar keçirmək istiqamətində konkret addımlar atır. Dövlətlə xalqın vəhdəti, qırılmaz birliyi məhz budur və o, iqtisadiyyatımızı çökdürmək, bizi fəlakətlərin girdabına sürükləmək istəyənlərə ciddi mesajdır. Ölkədə sıravi vətəndaş da, məmur da yaxşı bilir ki, bizim ən güclü silahımız daxili sabitlik və birliyimizdir. Dövlət də, xalq da bu qırılmaz vəhdətin qorunması üçün bundan sonra da əlindən gələni əsirgəməyəcək.\nYanvarın 19-da Milli Məclisin növbədənkənar iclasında sahibkarlığın və ümumiyyətlə iqtisadiyyatın inkişafını təmin edəcək 7 hüquqi sənədə müsbət rəy verildi.\nBelə ki, “Əmanətlərin sığortalanması haqqında” qanunda dəyişikliklər edilməsi, “Əmanətlərin tam sığortalanması haqqında” qanun layihəsinə və “Vergi Məcəlləsinin “Gəlir vergisindən azadolmalar və güzəştlər” maddəsinə dəyişiklik edilməsi, “Valyuta tənzimi haqqında”, “Gömrük tarifi haqqında”, “Dövlət satınalmaları haqqında” qanunlarda dəyişikliklər edilməsi qərara alınmışdır.\nHabelə “Vergi Məcəlləsinin” torpaq vergisi ilə əlaqədar bölməsində edilmiş dəyişikliyə görə, investisiya təşviqi sənədini almış hüquqi şəxs və fərdi sahibkar həmin sənədi aldığı andan mülkiyyətində və ya istifadəsində olan müvafiq torpaqlara görə 7 il müddətinə torpaq vergisini ödəməkdən azaddır.\nYanvarın 26-da “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nın icrasının ikinci ilinin yekunlarına həsr olunan konfransda dövlət başcısının qeyd etdiyi kimi, həqiqətən də 2004-cü ildə qəbul edilmiş regionların sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı bütövlükdə tarixi hadisədir və tarixi nailiyyətdir.\nBu Dövlət Proqramı sahibkarlığın inkişafına böyük dəstək vermişdir. Belə ki, kecən dövr ərzində sahibkarlara güzəştli şərtlərlə 1,7 milyard manat kreditlər verilmiş, bu ilin sonunda həmin rəqəmin 2 milyard manat təşkil edəcəyi gözlənilir.\nQeyd olunan Dövlət Proqrqmı cərcivəsində son 12 il ərzində 1 milyon 400 min yeni iş yeri açılmışdır ki, onlardan 1 milyonu daimi iş yerləridir.\nÜmumilikdə, ötən il 84 mini daimi olmaqla 110 min yeni iş yeri açılıb, eyni zamanda, müxtəlif səbəblərdən 40 min iş yeri bağlanıb. Qarşıdakı illərdə məşğulluğun artırılması məqsədilə regionlarda ənənəvi istehsal sahələrinin, o cümlədən pambıqçılığın, tütünçülüyün, eləcə də xalçaçılığın və digər sənətkarlıq növlərinin inkişaf etdirilməsi üçün müvafiq tədbirlər görüləcək.\nKeçən il ərzində proqrama uyğun olaraq ölkə Prezidentinin tapşırıqlarına əsasən zəruri tədbirlər həyata keçirilib, regionların inkişafına bütün mənbələr hesabına 3,6 milyard manat vəsait səf edilmişdir.\n- Məmməd müəllim, sahibkarlara dövlət tərəfindən güclü dəstək verildiyini qeyd etdiniz. Sahbkarlar onlara verilən dövlət dəstəyini və qayğısını, göstərilən etimadı hansı səviyyədə doğrulda bilirlər?\n- Son illərdə dövlətin güzəştli kreditləri hesabına 43 müasir quşçuluq və 25 heyvandarlıq kompleksinin, 39 intensiv bağçılıq təsərrüfatının, 53 logistik mərkəzin və 22 taxıl anbarının, 16 meyvə-tərəvəz emalı, 9 süd emalı, 8 ət emalı müəssisəsinin, 28 çörək zavodunun, 46 istixana kompleksinin, 6 yem zavodunun və digər müasir müəssisələrin yaradılması aqrar sektorda dönüşün əldə olunmasına, ixrac potensialının artmasına, idxaldan asılılığın azalmasına, ümumilikdə ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə səbəb olub, ötən il əsas ərzaq məhsulları üzrə özünütəminat səviyyəsi artmaqda davam edib.\nRespublika Prezidentinin sərəncamı ilə 2015-ci ilin “Kənd təsərrüfatı ili” elan edilməsi, bu çərçivədə fermerlərə satılan gübrəyə, yanacaq və motor yağlarına görə subsidiyaların artırılması, “Aqrolizinq” xətti ilə gətirilən texnikaya yeni güzəştlərin tətbiqi və digər tədbirlər aqrar sahənin inkişafına mühüm töhfəsini verir. Ötən il, aqrar sahədə 5100 sahibkarlıq subyektinin investisiya layihəsinin maliyyələşdirilməsinə 213 milyon manata yaxın güzəştli kredit verilib.\n“Pambıqçılıq haqqında” və “Tütüncülük haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununlarında dəyişikliklər edilməsi də Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahəsində calışan sahibkarların işlərinin təkmilləşdirilməsinə yönəlmişdir.\nBiznes və investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı həyata keçirilən sistemli tədbirlər bu gün xüsusilə böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ötən ilin sonlarında və bu ilin yanvar ayında sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı ölkə Prezidentinin imzaladığı mühüm qərarlar biznes mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində yeni mərhələnin başlanğıcı olub.\nİqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən Dövlət Proqramının icrası olaraq, qarşıdakı illər üçün hər bir regionun iqtisadi potensialı və əhalinin məşğulluq səviyyəsi nəzərə alınmaqla ilkin dəyəri 1,5 milyard manat olan 150-dən çox investisiya layihəsi hazırlanıb.\nBu layihələrin icrasına Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun güzəştli kreditləri, yerli və xarici investisiyalar cəlb olunacağı gözlənilir.\n- Sahibkarların qarşısında dayanan vacib vəzifələrdən biri də ölkəmizdə rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsalıdır. Dövlət bunun üçün sahibkarlara hansı imkanları yaradır və siz bu imkanları necə dəyərləndirirsiniz?\n- Azərbaycanda rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsal edən və həmin məhsulları dünya bazarına çıxaran sahibkarlara dövlət tərəfindən güzəştlərin edilməsi ilə əlaqədar bir sıra tədbirlər görülür.\nBu tədbirlərdən biri də, Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən idxal olunan malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı olan yenilikdir. Belə ki, gömrük rəsmiləşdirilməsinin daha çevik və şəffaf həyata keçirilməsi, həmçinin müxtəlif bürokratik əngəllərin və vaxt itkisinin aradan qaldırılması məqsədilə sahibkarlar artıq idxal etdikləri mallar və nəqliyyat vasitələri barədə qısa idxal bəyannaməsi təqdim etməklə beynəlxalq praktikada müsbət təcrübə kimi qəbul olunmuş ilkin bəyanetmə elektron xidmətindən yararlana biləcəklər.\nTəqdim olunan bu yeniliyin sahibkarlar üçün əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, gömrük orqanları artıq idxal və ixrac olunan mallar barədə qabaqcadan məlumat əldə edəcəklər və bu da, ilk növbədə sərhəd buraxılış məntəqələrində həmin bəyan edilən mal və nəqliyyat vasitələrinin daha da surətli keçidi təmin olunmaqla yanaşı gömrük rəsmiləşdirilməsinin daha çevik və vaxt itkisi olmadan həyata keçirilməsini təmin edəcək.\n2015-ci ildə ölkənin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatı istiqamətində nəzərdə tutulan tədbirlər uğurla həyata keçirilmiş, Bakı şəhərinin və onun qəsəbələrinin sosial-iqtisadi inkişafına dair müvafiq Dövlət Proqramı çərçivəsində əhalinin su, qaz, elektrik enerjisi və istiliklə təchizatı, rabitə xidmətlərinin yaxşılaşdırılması, abadlıq və quruculuq, qəsəbədaxili yolların salınması işləri davam etdirilmiş, sahibkarlığın inkişafının və biznes mühitinin daha da yaxşılaşdırılması yönündə qabaqcıl beynəlxalq təcrübə nəzərə alınmaqla daha mütərəqqi normativ-hüquqi baza formalaşdırılmışdır.\nÖtən il Beynəlxalq Valyuta Fondu, Dünya Bankı, “Qoldman Saks” Təşkilatı, Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası, Müstəqil Dövlətlər Birliyinin Statistika Komitəsi və digər qurumların hesabatlarında Azərbaycanda investisiyalar üçün əlverişli biznes mühitinin yaradılması, sahibkarlıq subyektlərinin qeydiyyat prosesinin təkmilləşdirilməsi, əcnəbi sərmayəçilər üçün hökumət tərəfindən əlverişli sərmayə imkanlarının təmin edilməsi, eləcə də digər tədbirlərin intensiv xarakter alması əksini tapmışdır. Ümumdünya İqtisadi Forumunın açıqladığı ənənəvi qlobal rəqabətlilik əmsalında respublikamız əksər MDB və Avropa ölkələrini geridə qoymuşdur.\nÖlkə rəhbərliyi səviyyəsində qəbul olunan və ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, humanitar-mədəni həyatın çoxşaxəli spektrini əhatə edən 60-a yaxın konseptual-strateji mahiyyətli sənəd və dövlət proqramları hazırda icra edilməkdədir. 2015-ci ildə görülən işlər və nəticələr bu gün deməyə əsas verir ki, Azərbaycan dünyaya özünün uğurlu inkişaf modelini təqdim edə bilmiş və qısa zaman kəsiyində ölkəmizdə, sözün əsl mənasında, inqilabi yeniləşmə və tərəqqiyə nail olunmuşdur.\n“Azərbaycan Respublikasının 2016-cı il dövlət büdcəsi haqqında” qanunda da bu il üçün real iqtisadi artım proqnozlaşdırılmışdır. Belə ki, son illərdə olduğu kimi, 2016-cı ildə də iqtisadi artım qeyri-neft sektorunun hesabına təmin ediləcək. Onun ümumi daxili məhsuldakı payının 2014-cü ildə 61 faizdən 2016-cı ildə 71,8 faizə çatacağı proqnozlaşdırılır. Tikinti sektoru nəzərə alınmazsa, qeyri-neft sahəsi 5,3 faiz, qeyri-neft ticari sektorlar isə 7,2 faiz artacaq.\n- Məmməd müəllim, perspektivdə qeyri-neft sektorunun inkişafında qeyri-neft sənayesi daha əhəmiyyətli rol oynayacaq. Rəhbərlik etdiyiniz təşkilat bununla əlaqədar olaraq Azərbaycan sahibkarlarının potensialını səfərbər etmək üçün hansı addamları atır?\n- Bəli, qarşıdakı illərdə qeyri-neft sektorunun inkişafında, bu sahədə istehsal və ixrac potensialının artırılmasında qeyri-neft sənayesi əhəmiyyətli rol oynayacaq. Növbəti illərdə sənayenin inkişafına dövlət dəstəyi tədbirləri daha da gücləndiriləcək, yeni istehsal sahələrinin yaranması və rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsalının artırılması diqqət mərkəzində saxlanılacaq. Bütövlükdə qeyri-neft sənayesi üzrə 2016-2019-cu illər üzrə orta hesabla 9,2 faiz artıma nail olunacağı proqnozlaşdırılır.\nQeyri-neft sektorunun aparıcı sahələrindən olan aqrar sektor üzrə 2016-cı ildə 5,5 faiz, növbəti 3 ildə orta hesabla 5,2 faiz artım proqnozlaşdırılır. Xidmət sektorunda artımın 2016-cı ildə 4,8 faiz, növbəti üç ildə də orta hesabla 5,1 faiz təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır və bu sektorun ümumi daxili məhsulda payının 2014-cü ildəki 33,4 faizdən 2019-cı ildə 40,9 faizə qədər artacağı gözlənilir.\nTurizm sahəsinə yerli və xarici investisiyaların cəlb edilməsi, xidmətlərin keyfiyyətinin daha da yaxşılaşdırılması, müasir standartlara cavab verən infrastrukturun yaradılması və eyni zamanda, beynəlxalq səviyyəli idman və mədəni tədbirlərin keçirilməsi ölkəmizin beynəlxalq arenada tanınmasına, turizmin inkişafına səbəb olacaq. Beləliklə, 2016-2019-cu illər ərzində turizm sektorunun orta hesabla 12,5 faiz artacağı proqnozlaşdırılır.\nBu il investisiya qoyuluşlarının 18,8 milyard manat, o cümlədən xarici investisiyaların 8 milyard manat olacağı, neft sektoruna 8 milyard, qeyri-neft sektoruna isə 10,8 milyard manat investisiya yatırılacağı gözlənilir. Növbəti 3 ildə isə investisiyaların 47,3 milyard manat, o cümlədən xarici investisiyaların 15,4 milyard manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.\nGöründüyü kimi, 2015-ci ildə də ölkəmizdə makroiqtisadi sabitlik, davamlı və dayanıqlı iqtisadi inkişaf təmin olunmuş, əlverişli biznes və investisiya mühiti yaradılmışdır. Məhz bunun nəticəsidir ki, hazırda Azərbaycan Respublikası sosial-iqtisadi inkişaf tempinə görə dünyada öncül yerlərdədir.\nSahibkarlığın inkişafının ən vacib komponentlərindən biri də sahibkarların maarifləndirilməsi, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi, konsaltinq və innovasiya xidmətlərinin göstərilməsidir.\nYerli sahibkarların potensial imkanlarının reallaşdırılmasına dəstək və İnvestisiya imkanlarının təşviqi, habelə yeni bazarlara çıxış məqsədilə İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin təşkilatcılığı və Azərbaycan sahibkarlarının iştirakı ilə 84-ü xaricdə olmaqla, 261 biznes forum, sərgi, “dəyirmi masa” və digər tədbirlər keçirilmiş, bu tədbirlərdə ölkənin investisiya mühiti barədə məlumatlar təqdim olunmuşdur.\nKonfederasiya sahibkarların problemlərini həll edilməsində, onların maariflənməsində daima maraqlıdır. Eyni zamanda regionlarda sahibkarlığın inkişafının sürətləndirilməsi üçün onların təşkilatlanmasına ehtiyac vardır.\nBiz sahibkarlar Konfederasiyası olaraq Azərbaycanın tərəqqisi, xalqımızın firavan gələcəyi naminə, ölkə Prezidenti tərəfindən müəyyənləşdirmiş vəzifələrin icrasında bundan sonra da fəal iştirak edəcək, Azərbaycan dövlətinin qarşımızda qoyduğu hədəflərə catmaq ücün bundan sonra da əzmlə çalışacağıq.


SƏADƏT YOLU - imamhusein.com\nby tashaio - Yanvar 20, 2018 0267\nİmam Əli (ə) oğlu imam Həsənə (ə) vəsiyyət edərkən bir sıra şəxsi vəzifələrə toxunaraq buyurur:\nوَ دَعِ الْقَوْلَ فيِمَا لا تُعْرِفُ، وَالنَّظَرَ فيِمَا لاتُكَلَّفْ، وَأَمْسِكْ عَنْ طَريِق إِذا خِفْتَ ضَلالَتَهُ، فَاِنَّ الْكَفَّ عِنْدَ حَيْرَةِ الضَلالَةِ خَيْرٌ مِنْ رُكُوبِ الاَْهْوالِ. وَ أْمُرْ بِالْمَعْروُفِ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ، وَ أَنْكِرِ الْمُنْكَرَ بِلِسَانِكَ وَ يَدِكَ، وَ بايِنْ مَنْ فَعَلَهُ بِجُهْدِكَ.\n(Ey oğlum!) Bilmədiyini danışma, vəzifən olmayan iş barədə düşünmə, azmaq təhlükəsi olan yoldan imtina et, həqiqətən, azmaq təhlükəsi olan işdən əl çəkmək hövlnak işlər görməkdən üstündür. Yaxşı işləri əmr et, özün də yaxşılardan ol. Əlin və dilinlə xalqı çirkinlikdən çəkindir, pis iş görənlərdən uzaq olmağa çalış.” (“Nəhcül-bəlağə”, məktub 31.)\nBəzən hər hansı bir məclisdə oturmuş şəxs bilmədiyi şeydən danışır, lovğalanır, bütün mövzularda meydan sulayır. Onun üçün söhbətin elmdən, sənətdən, şəriətdən, iqtisadiyyatdan, siyasətdən getməsinin fərqi yoxdur. Özünü mütəxəssis kimi göstərib ağzına gələni danışır. Əsassız, boş danışıq insanın xeyli enerjisini və vaxtını əlindən alır. Ömür faydasız yerə tələf olur. Dünyanın böyüklü-kiçikli bütün məsələləri haqqında fikir yürüdür; hansı ki, həmin məsələlərin mahiyyətindən xəbərsizdir. Zərrəcə məlumatımız olmayan məsələlər haqqında söz düşən kimi biz də nəsə deyirik. Bəzən mübahisə qızışır, səs-küy aləmi bürüyür. Görən bütün bu qalmaqalların faydası nədir? Boş danışıq ömür sərmayəsini puça çıxaran minlərlə işlərdən biridir. Nə danışdığını özü də bilməyən insan nadanlıq girdabında çırpınır. Bu işin cahillik olduğunu hamı bilsə də, əksər cəmiyyətlər bu sayaq nadanlıqdan əziyyət çəkir. Ömür bada gedir, kin-küdurət artır. Ona görə də, imam Əli (ə) ömür sərmayəsini boş danışıqlarla hədərə verməməyi tövsiyə edir və buyurur: “Bilmədiyini danışma.”\nVəsiyyətnamənin davamında Həzrət (ə) buyurur: “Vəzifən olmayan iş barədə düşünmə.” İnsan bəzən fərdi və ictimai həyatda hansısa işlərə vəzifəli olduğuna əmin olur. Ona görə də, öz vəzifələrini yerinə yetirir. Bəzən isə o, müəyyən məsələlərin həllində özünü aciz görür, anlayır ki, bu məsələlərə təsir gücünə malik deyil. Əlbəttə ki, belə məsələlər haqqında düşünməyə də lüzum yoxdur. Onu da nəzərə almalıyıq ki, insanın bir işə vəzifəli olub-olmamasında coğrafi məsafənin heç bir rolu yoxdur. İnsan öz evinin içində hər hansı bir işə vəzifəli olmaya da bilər. Amma dünyanın o biri başındakı bir problemin həlli onun intizarında olar. Yox əgər hər hansı bir iş vəzifəmiz deyilsə, o barədə düşünməyə dəyməz. Məsələn, ər otaqdakı pərdələrin, xalıların, mebelin seçiminə və düzülüşünə etiraz etməməlidir. Bütün bu işlər evin xanımının ixtiyarındadır və ər həmin işlərə müdaxilə etməməlidir. Çox yaxşı olar ki, evin səliqəsi xanımın ixtiyarına verilsin. Bir sözlə, insan öz vəzifəsi haqqında düşünməli, ağlını boş yerə sərf etməməlidir. Yersiz müdaxilələr enerji və vaxt israfından əlavə ixtilaflara da səbəb olur. Çox təəccüblüdür ki, saatlarla vaxtını boş düşüncələrə sərf edən insan vaxt darlığından şikayətlənir. Bəli, əsil vəzifəsinin icrası üçün insana 24 saat azlıq edir. Bununla belə, o, boş işlərə xeyli vaxt sərf edir, vəzifəsi olmayan işlərlə məşğul olur. Ona görə də Həzrət (ə) buyurur: “Azmaq qorxusu olan yoldan imtina et.”\nİnsan bəzən haraya gedəcəyini müəyyənləşdirdikdən sonra qarşısında iki yol görür: yollardan biri məqsədə doğru aparır, digəri isə şübhəlidir. İkinci yolun insanı azdıracağı qorxusu var. Bu vaxt etibarlı yolu seçmək lazımdır. Şübhəli yola üz tutmaq ağılsızlıqdır. Şübhəli yolla getməkdənsə, dayanmaq daha yaxşıdır. İmam Əli (ə) buyurur: “Həqiqətən, azmaq qorxusu ilə bir işdən əl çəkmək hövlnak işlər görməkdən üstündür.” Əyri yolla gedən şəxs ən yaxşı halda durduğu yerə çatacaq və yenidən hərəkətə başlamalı olacaq. Amma əyri yolda elə uçurumlar ola bilər ki, insan həlak olar və kimsəni məzəmmət edə bilməz.\n“Sizə aid olmayan işlərə qarışmayın, məsul olmadığınız işlərə müdaxilə etməyin” deyəndə, bəziləri elə başa düşürlər ki, cəmiyyətdə hərə özü üçün yaşamalıdır: “İsanın dini özü üçün, Musanın dini özü üçündür.” Elə əvvəllər də müsəlmanlar və qeyri-müsəlmanlar arasında belə bir təfəkkür olmuşdur. Bu yanlış münasibət indi də davam edir və müasir qərb mədəniyyətində özünü bariz şəkildə göstərir. Qurani-Kərimdə buyurulur:\nيا اَيُّها الذَّينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُم\n“Ey iman gətirənlər, özünüzü qoruyun. Siz doğru yolda olsanız, azanlar sizə heç bir zərər yetirə bilməzlər.” (“Maidə” surəsi, ayə 105.)\nBu sözləri eşidən bəzi müsəlmanlar elə başa düşürlər ki, qurtuluş tənhalıq və xanənişinlikdədir. Onlar bir guşədə ibadət edib, başqalarının işinə qarışmamaq qərarına gəldilər. Bugünkü sufilər firqəsində həmin baxış yaşamaqdadır. Bu yanlış baxışın kökləri uyğun buyruqların səhv anlaşılmasından qidalanır. Qərb mədəniyyətində hökm sürən biganəlik isə başqa bir batil düşüncəyə əsaslanır.\nBildiyimiz kimi, qərbin və küfr dünyasının bütü “azadlıq” şüarıdır. Onlar elan edirlər ki, istədiyinizi edin və başqalarının işinə qarışmayın. Guya, yalnız istədiyi kimi yaşayan insan azaddır. Uyğun ağılsız baxış elə bir həddə güclənmişdir ki, qərb və qərbyönlü ölkələrdə homoseksualizm qanuniləşdirilir. Arvadlıq tələb edən kişilərin müdafiəsi üçün nümayişlər keçirilir. Bu gün mədəniyyət simvolu hesab olunan ölkələrdə kişinin kişi ilə evlənməsi qanuni işdir. Onlar xalqa belə bir azadlıq verdikləri üçün fəxr edirlər. Hansı ki, bir şəxsin o birinə nəsihət verməsi ədəbsizlik sayılır.\nBəzi müsəlmanlar isə İslamın əxlaqi göstərişlərini yanlış dərk edərək qərara gəlirlər ki, insanın cəmiyyət qarşısında heç bir vəzifəsi yoxdur və hərə özü üçün yaşamalıdır. Guya, insan heç kimsənin işinə qarışmamalıdır. Bəzi cəmiyyətlərdə isə uyğun baxış qanuniləşdirilir və hərə istədiyi kimi yaşayır. Başqalarının azadlığına maneçilikdən başqa hər şey caiz sayılır. İslam bu baxışların heç birini qəbul etmir. Çünki dində “əmr be məruf” və “nəhy əz münkər” (yaxşılığa əmr və pisliyə qadağa) vacib göstərişlər sırasındadır. Bəzi rəvayətlərə əsasən, “əmr be məruf” namazdan da mühümdür. Çünki “əmr be məruf” olmayan cəmiyyətdə namaz da yoxdur. Dini göstərişlərin icrasında “əmr be məruf”un rolu müstəsnadır. İmam Baqir (ə) buyurur:\nاِنّ الاَْمْرَ بِالْمَعْروُفِ وَ النَّهْىَ عَنِ الْمُنْكَرِ سَبيلُ الاَْنْبيِاءِ وَ مِنْهاجُ الصُّلَحاءِ فَريضَةٌ عَظيمَةٌ بِها تُقامُ الْفَرائِضُ…؛\n“Həqiqətən, əmr be məruf və nəhy əz münkər peyğəmbərlərin yolu, salehlərin üsuludur. O, elə bir mühüm fərizədir ki, digər fərizələr onunla davam tapır.” (“Vəsailuş-şiə”, 11-ci cild, səh.395.)\nSözsüz ki, əmr be məruf fərizəsi bir guşədə ibadətə məşğul olan sufinin baxışları ilə uyuşmur. İslam buyurur ki, insanın həm özünə, həm də başqalarına aid vəzifələri vardır. Əlbəttə, hər bir vəzifənin şərtləri mövcuddur. Şərtlər ödəndikdə vəzifə vacib olur. Dini vəzifənin vacib olmasında dünya mədəniyyəti, şəxsi rəy heç bir rol oynamır. İmam Əli (ə) “Vəzifən olmayan iş barədə düşünmə” – deyərkən “əmr be məruf” kimi qəti vəzifəni nəzərdə tutmur. Həzrət (ə) vəzifə sayılmayan iş barədə düşünməməyi tapşırır. Hansı ki, əmr be məruf ilahi vəzifədir və bizi cəmiyyət qarşısında vəzifəli edir. Həzrət (ə) öz vəsiyyətində yaxşılığa dəvət etməklə şübhələri aradan qaldırır. Buyurur: “Yaxşı işləri əmr et, özün də yaxşılıq əhlindən ol.” (“Pənde-cavid – Əbədi öyüd”, Ayətullah Misbah Yəzdi, 1-ci cild, səh.81-90.)\nTagged İmam Əli İMAM HƏSƏN iman SƏADƏT vəsiyyət\nALLAH YOLUNDA İKƏN KİMSƏNİN MƏZƏMMƏT VƏ QINAĞINA BAXMA…\nMay 6, 2018 0122\nHəzrət Əlinin (ə) hə...


Ağdam həsrəti ilə dünyadan köçsə də...\nDoğma yurdun azad olunduğu bu günlərdə sənətkarın ruhu şaddır\nMuğam sənəti xalqımızın estetik düşüncəsini, müdrikliyini, gələcəyə inamını, eləcə də mübarizə və döyüş ruhunu ək etdirən zəngin mədəni mirasımızdır. Ritmik muğamlarımızda mərdlik, cəngavərlik, bir çağırış var. Dəsgahlarda isə sanki tarixin sirləri gizlənib. Muğam həm də genetik kodumuz, xalqımızın milli sərvətidir.\nBu mədəni sərvəti nəsildən-nəslə ötürən, yaşadan isə xalqın seçilən sənətkarlarıdır. Bu günlərdə haqq dünyasına qovuşan tanınmış muğam ifaçısı, Əməkdar artist Qaraxan Behbudov da muğam sənətimizdə özünəməxsus iz qoyub. Sənətkar noyabrın 17-də bu dünyadan Ağdam həsrəti ilə köçsə də, son nəfəsini verməzdən öncə doğma yurdun düşmən tapdağından azad ediləcəyinin müjdəsini eşitmişdi. Ömür vəfa etsəydi, Ağdamın işğaldan qurtuluşunu özünün 85 illiyi ilə (25 noyabr) qoşa qeyd edəcəkdi...\nQarabağ xanəndəlik məktəbinin tanınmış nümayəndəsi olan Qaraxan İmran oğlu Behbudov 1935-ci ildə Ağdam rayonunun Əfətli kəndində dünyaya gəlib. Əmisi Əfətli Əkbər Qarabağın məşhur xanəndələrindən idi. Qaraxanın ilk muğam müəllimi də elə əmisi olmuşdu. Xanəndə 1963-1968 illərdə Asəf Zeynallı adına Musiqi Texnikumunda Nəriman Əliyevin xanəndəlik sinfində muğamın sirlərini öyrənmişdi. Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski və başqa xanəndələrlə ünsiyyəti sayəsində o, öz sənətini təkmilləşdirərək, onların ənənələrini öz yaradıcılığında davam və inkişaf etdirmişdi.\n1964-cü ildən Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solisti kimi Əliağa Quliyevin rəhbərlik etdiyi Xalq çalğı alətləri ansamblı ilə çalışıb. Xanəndə kimi püxtələşməsində görkəmli tarzən Bəhram Mansurovun böyük rolu olub. Onun müşayiəti ilə Qaraxan Behbudovun ifasında bir sıra muğamlar lentə yazılaraq radionun fonduna daxil edilib. O, “Bayatı-Şiraz” muğamının mahir, orijinal ifaçısı kimi tanınıb. Bundan başqa, “Segah-zabul”, “Rahab”, “Mirzə Hüseyn segahı”, “Qatar” muğamlarını da xüsusi şövqlə oxumuşdu.\nQaraxan Behbudov həmçinin bir neçə mahnının müəllifidir. Onlardan “Necə dözüm”, “Gözlərəm səni”, “İstəyirəm” və s. mahnıları göstərmək olar.\nMərhum xanəndənin xatirəsini sənət dostları ilə yad etdik.\nƏməkdar müəllim Qəzənfər Abbasov:\n– Qaraxan Behbudov Qarabağın sevilən xanəndələrindən idi. Uzun müddət filarmoniyanın solisti kimi çalışmışdı. Son dövrlərdə Milli Konservatoriyada pedaqoji fəaliyyət göstərdi. O, böyük müəllimlərdən dərs almışdı. Xan Şuşinski, Seyid Şuşinski, Mütəllim Mütəllimovla bir dövrdə çalışıb. Həmin xanəndələrlə birlikdə səhnələri bölüşüb. Sovet dövründə respublikanın elə bir bölgəsi olmayıb ki, orada konsert verməsin. “Qızıl fond”da özünün də bəstələdiyi mahnı və təsniflər qorunur. Ölkəmizdən kənarda da çox sevilirdi. İfası olan audiodisklərə İranda, Türkiyədə də tələbat var idi.\nHələ uşaq yaşlarımdan “Muğam saatı”nda onun ifalarını diqqətlə dinləyər və ondan öyrənərdim. Bir təsəllimiz var ki, heç olmasa, Qarabağın, Ağdamın azad olunacağı xəbərini eşitdi. Allah rəhmət eləsin.\nXalq artisti, tarzən Vamiq Məmmədəliyev:\n– Qaraxanla həmişə çox gözəl, isti münasibətlərimiz olub. Bir neçə il bizimlə birlikdə Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində çiyin-çiyinə çalışdı. Ondan sonra isə Milli Konservatoriyada muğamın sirlərini gənc nəslə öyrədirdi. Yaxşı muğam ifaçısı idi və muğamlarımızı da çox gözəl bilirdi. Çünki Seyid Şuşinski və Nəriman Əliyevin tələbəsi olmuşdu. Seyidin tələbələri sırasında Sabir Mirzəyev, Süleyman Abdullayev, Qulu Əsgərov, Ramiz Hacıyev, Zeynəb Xanlarova var idi. Qaraxan da bu nəslin nümayəndələrindən idi. O vaxt sırf xanəndəliklə məşğul olan az idi. Əbülfət Əliyev, Yaqub Məmmədov, Mütəllim Mütəllimovla birgə qastrol və konsertlərdə Qaraxan da olardı. Filarmoniyanın afişalarında onun adına həmişə rast gələrdik. Gözəl səsi var idi. Onun radioda bir “Qatar” muğamı qorunur və vaxtaşırı səslənir. Bənzərsiz ifadır. Çünki kişi xanəndələr arasında bu muğamı oxuyan olmayıb. “Qızıl fond”da isə onun ifasında “Şahnaz” muğamı qorunub saxlanılır. Həmin ifanı görkəmli tarzən Sərvər İbrahimov müşayiət edib. Ritmik muğamların öhdəsindən bacarıqla gəlirdi. Oxuduğu muğamları düzgün çatdıra bilirdi.\nQaraxan Behbudovun adı gələndə bilirdin ki, bu sənətkar xanəndədir. Onu tanınmış sənətkarlar Əbülfət Əliyev, Yaqub Məmmədov, Ramiz Hacıyevlə tez-tez bir yerdə görürdük. Filarmoniya bağında yığışıb çay süfrəsində muğam söhbətləri edərdilər. Mən də dəfələrlə bu söhbətlərin qonağı olmuşam. Onların musiqi haqqında söhbətlərinə maraqla qulaq asardım. Filarmoniya bağında Xan Şuşinskinin başına yığışıb oturmaları bu günə kimi gözümün qarşısındadır. Çox heyf, bu gün həmin ənənə də yoxdur.\nOnu da qeyd edim ki, beş il əvvəl Qaraxanın 80 illik yubileyi oldu. Çox abırlı insan idi. Heç vaxt heç kimə özünü reklam üçün müraciət etməzdi. Bu da onun sənətinin və mənəviyyatının böyüklüyündən irəli gəlirdi. Sənəti ilə yüksəlmişdi və heç vaxt özünü tərif etməzdi. Yumşaq və zil səsli xanəndə idi.\nBir xanəndənin yetişməsi üçün zaman lazımdır. Xanəndə el məclisində yetişər. Təkcə efirdə çıxışla xanəndə yetişmir, məncə. Qaraxan Behbudov Abşeron kəndlərində el şənliklərinə dəvət olunurdu. Dəfələrlə onunla kəndimiz Kürdəxanıda və Abşeronun digər kəndlərində toy məclislərini idarə etmişdik. Oturuş-duruşu ilə çox mədəni insan idi. Nə deyim, sənətkarlar bir-bir aramızdan gedir. Allah rəhmət eləsin. Nə yaxşı ki, mənim bu adlarını çəkdiyim sənətkarlarla münasibətim olub. Hərəsi muğam sənətimizdə bir tarix qoydu.\nBu gün Qaraxan Behbudovun ifaları muğam sənətimizin səs inciləri sırasındadır. Heydər Əliyev Fondunun nəşr etdirdiyi “Muğam ensiklopediyası”nda Qaraxan Behbudov haqqında da məlumat, sənəti barəsində yüksək fikirlər yer alıb. Sənətkarın işıqlı xatirəsi qəlblərdə əbədi yaşayacaq.\nBəstəkarlar İttifaqında “Nizami və musiqi” mövzusunda elmi konfrans\n“Prodüser Mərkəzi”ndə tanınmış dirijorun ustad dərsləri


Turan Vəlizadə: . “Qəbələ” ilə oyunda məğlubiyyətə layiq deyildik“ » FutbolMedia.Az - Ən son idman xəbərləri\n02:42 Bazar ertəsi\n“Keşlə” klubunun futbolçusuTuran Vəlizadənin Futbolmedia.az saytına müsahibəsi.\nTuran Ilk oyunda Premyer Liqanın ikinci turunda səfərdə “Qəbələ”yə məğlub ldunuz. Ümumiyyətlə, oyun haqqında nə deyərdin?\nSəfərdə çox çətin oyunumuz oldu. “Qəbələ” komandası doğma meydanda oynayırdı. Həmin oyunda komandamız rəqibin qapısı qarşısında çoxlu sayda qol epizodu yaratdı. Çox təəssüflər olsun ki, bunlardan yalnız birini reallaşdıra bildik. Məğlub olduq. Lakin oyuna görə bunu demək olmazdı. Bir sözlə, komandamız belə yaxşı oyunla məğlubiyyətə layiq deyildi.\nİlk turda da, “Sumqayıta”a məğlub olmuşdunuz. Artıq iki turdu “Keşlə” bir xal belə qazana bilmədi. Səncə, komanda hələ tam hazır deyil. Yoxsa?\nDüzdü, İki turdu məğlub olmuşuq. Lakin bunu komandanın zəif çıxışı ilə əlaqələndirməzdim. Hər iki oyunda komandamız yaxşı təsir bağışladı. Sadəcə ikinci oyunda bəxtimiz gətirmədi. Düşünürəm ki, komandamız oyundan-oyuna daha yaxşı oyunlar sərgiləyəcək. Çünki yeni komanda yığılıb. İstər-istəməz müəyyən qədər vaxt lazım olur. İnanıram ki, növbəti turlarda qələbələri sıralayacağıq.\nİlk turda meydana çıxmasan da, ikinci turda baş məşqçi Sənan Qurbanov sənə əsas heyətdə yer vermişdi. Öz çıxışın haqqında nə deyərdin?\nBəli ilk turda meyda çıxmamışdım. İkinci turda baş məşqçimiz çox sağolsun ki, mənə də, şans verdi. Əlimdən gələni etdim ki,komandama maksimum xeyir verim. İstər –istəməz təcrübədə öz sözünü deyir. Düşünürəm ki, növbəti oyunlara çıxmaq üçün şans qazansam, daha yaxşı təsir bağışlayacam. Növbəti tura əsas heyətə kimin çıxacağına baş məşqçimiz qərar verir. Mənə yenidən ehtimad göstərsə, canla – başla hazıram.\n“Qəbələ” ilə oyundan sonra baş məşqçiniz Sənan Qurbnov sənin oyunun haqqında nəs dedi?\nXeyir. Mənə birbaşa əsə demədi. Meydanda bütün komanda oynayır. Qələbə də, məğlubiyyətdə komandanındır. Lakin mənə fərdi söhbəti olmayıb.\nSautqeyt: "Bu, tarix yazmaq üçün əla şansdır"


Düz divara tərs dırmaşan robot hazırlandı | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\nBu günə xəbərlərin oxunma sayı: 3982\n— 09.01.2019 10:01\nDüz divara tərs dırmaşan robot hazırlandı\nRolls Royce yalnız avtomobil istehsal etmir. Şirkətin məhsulları arasında reaktiv mühərriklər də var. Reaktiv mühərriklərinin baxımı üçün isə, bu sevimli robotları hazırlayırlar. Şirkətin iyul ayında verdiyi elanda, reaktiv mühərriklərində çox çətin yerlərdə təmir əməliyyatları etmək üçün hazırlanan robotlar təqdim edilmişdi.\nHarvard universitetinin bir qrup alimi Rolls Royce üçün yeni bir mikro robot hazırlayıb. Bu yeni robot böcəkdən çox sürünənlərə bənzəyir. HAMR-E (Harvard Ambulatory Micro Robot with Electroadhesion) olaraq adlandırılan bu robot, hər hansı bir səthə istənilən istiqamətdə dırmaşa bilir. Buna tərs olaraq gedə bilmək də daxildir. Elastik ayaqlara sahib olan robotun dırmaşması, xüsusi hazırlanmış yerimə alqoritmindən qaynaqlanır. Ayaqlarındakı elektrik sahəsini istifadə edərək səthlərə yapışan bu robot, düşməməsi üçün eyni anda ən çox bir ayağı havada olacaq formada getməyə proqramlaşdırılıb.\nXüsusi hazırlanmış oynaqlar isə, robotun sərbəst şəkildə hərəkət edə bilməsini və bədənini çevirə bilməsini təmin edir.


Azərbaycanda tələbə və məzunlar üçün virtual müəssisələr yaradılacaq\n02 İyul 2014 01:00\nAzərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində (ƏƏSMN) tələbə və məzunların əmək bazarına inteqrasiyasının sürətləndirilməsi və öz ixtisasları üzrə praktik bacarıqlara yiyələnmələri məqsədilə yaradılacaq virtual təcrübə müəssisələrinin təlimçiləri ilə görüş olub.\nMaide.az-in məlumatına görə, Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin müavini Mətin Kərimli tələbə və məzunların yiyələndikləri ixtisaslar üzrə nəzəri biliklərlə yanaşı, praktik bacarıqlara malik olmalarında virtual təcrübə şirkətlərinin yaradılmasının əhəmiyyətindən söz açıb. Qeyd olunub ki, ƏƏSMN və Dünya Bankının birgə icra etdiyi “Sosial Müdafiənin İnkişafı Layihəsi”nin alt-layihələrindən biri kimi, “Virtual müəssisələrin (Təcrübə firmalarının) yaradılması və fəaliyyətə başlaması” layihəsi üzrə artıq Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin və Xəzər Universitetinin bazalarında belə müəssisələrin yaradılması işlərinə başlanıb. Artıq müvafiq otaqlar ayrılaraq kompyuter və digər lazımi avadanlıqlarla təchiz olunub. Virtual təcrübə müəssisələrində təlimçi qismində çalışacaq 9 nəfər müəllim üçün bununla əlaqədar beynəlxalq ekspertlər tərəfindən müvafiq təlimlər keçirilib. Layihə artıq iyun ayının 1-dən fəaliyyətə başlayıb. Virtual müəssisələrin fəaliyyətinin təmin olunması məqsədilə üzvlük qaydaları və burada istifadə olunanan proqram təminatı barədə EUROPEN-PEN İnternational şirkətindən məlumat əldə edilib. Azərbaycan artıq 2013-cü ilin yanvar ayından sayı 7500 olan virtual müəssisələrin üzvlər şəbəkəsinə qəbul olunmub.\nHazırda dünyanın bir çox ölkələrində yaradılan virtual təcrübə müəssisələri interaktiv tədrisi yaxşılaşdırmağa, tələbə və məzunların öz ixtisasları ilə bağlı əmək bazarında işgüzar bacarıqlar qazanmasına və onları inkişaf etdirməsinə yönəlib. Tələbə və məzunlar virtual təcrübə müəssisələrində özlərini sanki real iş yerində olduğu kimi hiss edərək, öz ixtisaslarını praktik şəkildə reallaşdırmaq bacarıqları və vərdişlərinə yiyələnəcəklər. Layihə eyni zamanda biznes vərdişlərinə yiyələnmə sahəsində tələbə və məzunlar arasında rəqabət mühitini formalaşdıracaq. Bu isə onların gələcəkdə əmək bazarına daxil olmasını xeyli asanlaşdıracaq. İlkin mərhələdə tələbə və məzunlar üçün nəzərdə tutulan layihə gələcəkdə ilk dəfə iş axtaran gəncləri, fərdi sahibkarlıq fəaliyyətinə başlamaq istəyənləri də əhatə edəcək. Yaxın vaxtlarda layihənin geniş ictimaiyyətə təqdimatı həyata keçiriləcək.\nGörüşdə layihənin icrası ilə bağlı bir sıra təşkilati məsələlər müzakirə olunub və layihənin nəticələri əsasında gələcəkdə bu sahədə işlərin daha geniş şəbəkədə aparılmasının mümkünlüyü vurğulanıb.\nTeqlər : #Azərbaycanda tələbə və məzunlar üçün virtual müəssisələr yaradılacaq,\nSabahdan ərizə qəbulu başlayır


Bitkilərdən ultrasəs Terpen çıxarılması - Hielscher\nUtrasonik mövzu: "Bitki mənşəli məhsullardan ultrasəs Terpen çıxarılması"\nTerpenes, müxtəlif bitkilər, xüsusilə iynəyarpaqlılar və bəzi həşəratlar tərəfindən istehsal olunan geniş və müxtəlif üzvi birləşmələr sinifidir. Terpenes özünəməxsus tatlar, ətir və qoxular nümayiş etdirir, lakin bir çox digər xüsusiyyətlərə malikdir, bu da onları qida, kosmetika, əczaçılıq, eləcə də biotexnologiyada və ya təbii kənd təsərrüfatı pestisidlərində istifadə olunan qiymətli bir maddə halına gətirir. Terpenlərin əksəriyyəti potensial zərərli bakteriya və viruslarla mübarizə aparmağa imkan verən antimikrobiyal xüsusiyyətlərə malikdir. Bir çox terpen, məsələn, beta-karyofillen, antiinflamatuar və ağrı kəsici olaraq da tanınır və bu da onları analjezik alternativ edir.\nUltrasonik ekstraksiya, terpenləri botanika maddələrinin hüceyrə matrisindən (məsələn, sirr, şerbetçiotu, neem, mentol və s.) Sərbəst buraxmaq üçün seçilən bir üsuldur. Ultrasonik ekstraksiya, bitki hüceyrəsini parçalayan və hüceyrə daxili və ətrafdakı həlledicilər arasında kütlə ötürülməsini artıran akustik kavitasiya prinsipinə əsaslanır. Ultrasonik hasilatın əsas üstünlükləri daha dolğun bir hasilatdır və sürətli, mülayim, istilik olmayan bir prosesdir.\nTerpenesin böyük çeşidi\nHal hazırda 20 mindən çox müəyyən edilmiş terpen var.\nÇox məşhur və tanınmış terpenlər karyofillen, limonen, pinene, linalool, humulene və mircendir.\nCaryophyllene bir çox efir yağında, xüsusən də Cannabis sativa, mixək, rozmarin və şerbetçiotun əsas yağında geniş yayılmış bir sesquiterpendir. Acılı və ya bibər ətri üçün cavabdehdir və əsasən həzm, analjezik və antibakterial təsir üçün istifadə olunur.\nHumulene iltihab əleyhinə və antibakterial təsiri üçün istifadə edilən şerbetçiotu, mixək və reyhan içərisində olan bir terpendir.\nLimonene tsiklik monoterpendir və sitrus meyvə qabığının yağında əsas komponentdir. Təmizləyici maddələrdə ətir tərkib hissəsi, pəhriz əlavəsi və həlledici kimi geniş istifadə olunur.\nPinene, məsələn, bir çox digər iynəyarpaqların qatranlarında tapıldı, ətir istehsalı üçün kimyəvi maddə kimi kimyəvi maddələrdən də istifadə olunur.\nLinalool, məsələn, nanə, dəfnə, ağcaqayın ağaclarında aşkar edilmiş ətir və qoxu tərkib hissəsidir.\nMircene sirr və şerbetçiotu içərisində olan bir monoterpendir. Xoş qoxusuna görə parfümeriya sənayesində istifadə olunan vacib bir aralıqdır.\nSonikasiya ilə təşviq edilən orqanokatalitik reaksiyalar\nArtemisinin, yüksək performanslı sonikasiya istifadə edərək səmərəli şəkildə çıxarılması mümkündür. Ultrasonik ekstraksiya mülayim həlledicilərdən istifadə edərək artemisinin çox yüksək məhsuldarlığını verir. Ultrasəs tətbiq edərək ekstraksiya prosesi kəskin şəkildə sürətlənir. Ultrasonik çıxarıcılarda işləmə şərtləri dəqiq şəkildə idarə oluna bilər…\nBitki mənşəli məhsullardan yüksək effektivliyə, yəni qısa bir hasilat müddətində yüksək keyfiyyətli ekstraktların yüksək məhsuldarlığına malik yüksək keyfiyyətli ekstraktlar istehsal etmək üçün yüksək performanslı bir ekstraksiya texnikası tələb olunur. Ultrasonik ekstraksiya imkan verən bir prosesi gücləndirən bir texnikadır…\nSonication ilə yüksək effektiv Chaga çıxarılması\nChaga göbələkləri (Inonotus obliquus) sağlamlığa töhfə verdikləri və xəstəliklərlə mübarizə apardıqları bilinən çox güclü fito-kimyəvi maddələrlə zəngindir (məsələn, polisakkaridlər, betulin turşusu, triterpenoidlər). Chaga hasilatı üçün yüksək güclü ultrasəs tezliyindən istifadə etmək üçün üstünlük verilən texnikadır…\nZeytun yarpağı ekstraktları oleuropein, hydroxytyrosol və verbascoside kimi güclü antioksidanlar ehtiva etdiyi üçün güclü bir pəhriz əlavəsidir və terapevtikdir. Ultrasonik ekstraksiya polifenol, flavon kimi bioaktiv birləşmələrin sərbəst buraxılması və təcrid olunması üçün yüksək effektiv bir texnikadır…\nSarımsaq (Allium sativum) bir çox sağlamlığa faydası olan orqanosulfur birləşmələrlə (məsələn, allisin, glutatyon) zəngindir. Ultrasonik ekstraksiya yüksək konsentrasiyalı sarımsaq ekstraktı istehsal etmək üçün etibarlı və effektiv bir texnikadır. Ultrasonikasiya yüksək keyfiyyətli, yüksək məhsul verir…\nSonication tərəfindən Hops çıxarışlarının səmərəli istehsalı\nŞerbetçiotu və hop ekstraktı biranın istehsalı üçün vacib maddələrdir. Alfa turşuları a-karyofilen (humulon) və beta-kariofilen (humulen) pivəyə acı verərək aromasına, köpük quruluşuna və mikrobioloji stabilliyinə kömək edən vacib ləzzət birləşmələridir. Ultrasonik…\nXardal çörəkləri xardal unundan və sudan və ya sirkədən hazırlanır. Xardalın ultrasəs emalı, yer xardal toxumundan tam ləzzət spektrini sərbəst buraxmaq üçün sürətli və səmərəli bir üsuldur. Qeyri-istilik, mülayim bir kəsmə prosesində, ultrasəs…\nUltrasonik aromatizasiya və yeməli yağların ləzzətlənməsi bitki, ədviyyat, meyvə və s. Kimi bitki mənşəli ləzzət birləşmələrinin ultrasəs hasilatına əsaslanır. Sonication, bioaktiv komponentləri yağa buraxan bir prosesi gücləndirən bir üsuldur. Kimi…\nUltrasonik tütün istehsalı\nAdi tütün çıxarılması yavaş, vaxt aparan bir prosesdir və yüksək temperaturda zəhərli həlledicilərin istifadəsini ehtiva edir və bu da prosesi təhlükəli hala gətirir. Tütündən alkaloidlərin ultrasəs köməyi ilə çıxarılması bir suda və ya yüngül həlledicilərdən istifadə etməklə həyata keçirilə bilər.…\nUltrasonik həlledici hasilat avadanlığı istifadə edərək çətənə hasilatı CBD-ni çətənədən çıxarmaq üçün sadə, qənaətli və çox miqyaslı bir yoldur. Ultrasonik çətənə ekstraktorlarının quraşdırılması asan və kütləvi istehsalda və ya iş qabiliyyətində satırda istifadə edilə bilər. Ultrasonik…\nÇətənə və kətan lifləri kimi lifli materialların ultrasəs sürtülməsi sürətli və effektiv bir lif modifikasiyasına imkan verir. Ultrasonik olaraq işlənmiş bast lifləri fibrillə edilmiş və xeyli dərəcədə daha yüksək səth, artan gücü və elastikliyini göstərir. Ultrasonik lif…


4 iyun qiyamı - Azərbaycanın taleyini dəyişən qara ləkə\nBacarıqsız vəzifə sahiblərinin ucbatından vətən yolunda həyatını qurban verməyə hazır olan insanlar elə günə qalmışdılar ki…\n“4 iyun 1993-cü il… Artıq hava qaralmaq üzrə idi. Hərbi hissəyə yaxın məsafədən qəfildən şiddətli avtomat səsi eşidildi. Keşiyimizi çəkən əsgərlər ora-bura qaçmağa başladılar. Elə bildik ki, hərbi hissələrdən hansısa bizi azad etmək üçün hücuma keçib. Dəhşətli insan naləsi hər yeri bürümüşdü. Dəhlizlə qaçan hərbçilərdən biri bildirdi ki, qvardiyaçıları Goranboy taborunun uşaqları və gəncəli mülki adamlar güllələdilər. Çöldə maşında olub güllələnənlərin içində sağ qalan qvardiyaçıları da qapını açıb, yanımıza salmışdılar. Bu zaman yaxından daha bir aramsız atəş səsi eşidildi. Hərbi hissədə bizə qonşu hərbi kazarmada saxlanılan qvardiyaçıların bir hissəsi bu qarışıqlıqdan istifadə edərək kazarmanın arxa pəncərəsini açıb qaça bildilər. Bir güllə səsi də yaxından eşidildi.\nSurət Hüseynovun adamları ilə danışıq aparan Sülhəddin Əkbərov və Tahir Məmmədov onlarla belə razılığa gəlmişdilər ki, qvardiyaçılar və Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin xüsusi təyinatlı dəstəsi silahı təhvil vermədən maneəsiz şəhərdən çıxırlar. Birinci Milli Qvardiyanın “Mersedes” markalı avtobusuna qvardiyaçıların bir hissəsi minir və yola düşür. Ikinci böyük avtobus MTN-nin olur. Həmin avtobusa yerdə qalan hər iki silahlı qurumun əməkdaşları, başda Tahir Məmmədov olmaqla, 50-dən çox adam minir. Tahir Məmmədov yerdə heç bir əməkdaşının qalmadığına əmin olandan sonra özü avtobusun qabağında ayaq üstə durub, sürücüyə şəhərdən çıxmaq barədə göstəriş verir. Birinci avtobus ikinci avtobusdan bir az tez çıxaraq, Surət Hüseynovun şəxsən qərargah saldığı 709 saylı hərbi hissənin yaxınlığında silahlı pusquya düşür. Sonradan aldığımız məlumatlara görə, yol kənarında pusqu qurub duran silahlıların bir neçəsi Gəncədə qatı cinayətkar sayılan şəxslərlə yanaşı, həm də Goranboy taborunun milliyyətcə qarışıq olan 5-6 hərbi formalı üzvləri olur. Onlar birinci avtobusu atəş açmadan saxlayıb hərbi hissənin içinə sala bilirlər. Tahir Məmmədov olan ikinci avtobusun qarşısı göy rəngli “Jiquli” ilə kəsilir. Avtobusun sürücüsü maşını saxlayır. Bunu görən Tahir Məmmədov həmin sürücünü sükanın arxasından götürüb çölə atır. Avtobusun əsl sürücüsü olan MTN əməkdaşı tez avtobusun sükanı arxasına keçib, yolu kəsən “Jiquli”ni vuraraq, yolun Gəncəyə girişi istiqamətdə hərəkət edir. Bu zaman avtobusun qabağına qəflətən çıxan ağ “masxalatlı” hərbçi əlindəki avtomatın altında quraşdırılmış qumbara ilə avtobusu öndən vurur. Avtobus dayanan kimi, onun sağ və solunda gizlənən ağ “masxalatlılar” onu avtomat atəşinə tutur. Ilk güllə Tahir Məmmədovun başına dəyir. O, müqavimətini saxlaya bilməyərək, atəş zamanı mərmi və güllədən çilik-çilik olmuş ön şüşəsindən avtobusun qabağına düşür. Avtobusun sürücüsü isə sükanın arxasındaca keçinir.


Zaqatalada etirazlar başladı: Əhali soyuqdan donur » Azərbaycan Informasiya Agentliyi\nZaqatalada etirazlar başladı: Əhali soyuqdan donur\n16 16 2014\nİcra başçısı Mübariz Əhmədzadənin isə italyan dizaynerə 200 min avroya çəkdirdiyi layihə əsasında təkcə pəncərəsi 150 min manat olan 5 milyonluq villa tikdirdiyi iddia edilir\nZaqatala sakinləri yerli məmurların özbaşınalığı və üzləşdikləri problemlərdən bezərək etirazlara hazırlaşır. Bu barədə məlumatı JAM.AZ-a rayon sakinləri veriblər.\nOnların bildirdiyinə görə, etiraza səbəb Zaqatalanın başçısı Mübariz Əhmədzadə və müavini Elman Ramazanovun idarə edə bilməməsidir. «Zaqatala qışda çox soyuq olur. Odunun bir maşını 1000 manat olduğundan insanların maddi imkanı çatmır ki, onu alsın. Ona görə də, evlərini fındıq qabığı ilə isidirlər. Fındıq zavodlarından isə qabığın hər maşını 300 manata satılır. Onu da güclə əldə etmək mümkün olur».\nƏksər kəndlərdə təbii qazın olmadığını bildirən sakinlər qeyd edirlər ki, əhalinin problemlə üzləşdiyi, dərdinə əlac axtardığı bir vaxtda Zaqatalanın icra başçısı Mübariz Əhmədzadə ümumi sahəsi 1 hektar olan ərazidə 5 milyon manatlıq villa tikidirir. «İşləri gizli şəkildə görürlər. Hətta usta və fəhləni də Bakıdan gətiriblər ki, Zaqatala sakinlərinin məsələdən xəbəri olmasın. Mübariz Əhmədzadə Avropa səfəri zamanı villasını İtalyan memara çəkdirib və bunun üçün 200 min avro pul verib. İndi isə villasını Bakıdan gəlmiş məşhur firma inşa edir».\nZaqatalılar maraqlı iddialarla da çıxış edirlər. Onların sözlərinə görə, Mübariz Əhmədzadənin evinin pəncələri bu yaxınlarda gətirilərək, yerinə bərkidilib və bunun üçün 150 min manat pul xərclənib. Pəncərənin belə bahalı olmasının səbəbi isə onların güllə keçirmədiyi ilə izah edilir.\nJAM.AZ-a yazılı məlumat göndərənlər qeyd edirlər ki, Zaqatalada zəlzələdən zərər çəkən evlərin təmiri də dayandırılıb və bir çoxları ümumiyyətlə, təmir edilməyib. «Sakinlərin evlərinin təmiri üçün Bakıdan göndərilən tikinti materialları Mübariz Əhmədzadənin villasında istifadə olunur. Çünki Fövqəladə Hallar Komissiyasının sədəri, həm də icra başçısının müavini Elman Ramazanov hər şeyi onlar üçün edir».\nBu əsnada sakinlər onu da deyirlər ki, son günlər Müsavat Partiyasının yerli təşkilatına üzv olanların sayı sürətlə artmağa başlayıb. Belə ki, partiyanın yerli təşkilatı rayonda baş verənlərdən rahatlıqla istifadə edərək, insanları öz tərəfinə çəkməyi bacarır. «Onlar ağıllıdırlar və camaata müraciət edirlər ki, qışda insanlar evlərini qızdırmaq üçün fındıq qabığı axtardığı halda, icra başçısı 5 milyonluq villa tikdirir. Eyni zamanda, Elman Ramazanovun özbaşınalıqlarından da bəhs edildiyində narazılıq daha da körüklənir və Müsavata üzv olmaq üçün müraciət edənlərin sayı artır».\nQusarın icra başçısı və müavinləri 100 min manata Etibar Pirverdiyevə qusar ...\nZaqataladan icra başçısına qarşı şok ittiham\nAğdamın İcra başçısı "qumarbaz"dır?\nQubanın icra başçısı adı Qırmızı Kitaba düşən 300-dən artıq ağacları kəsdir ...