Priaralyedəki vəziyyət uşaqların səhhətinə təsirsiz ötüşmür - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nAral dənizinin quruması regionda təkcə ekoloji və iqtisadi fəlakətə səbəb olmayıb. Minlərlə ailə regionun “suyunun çəkilməsini” öz üzərlərində hiss ediblər.\nAZƏRTAC bu barədə “ORIENT” saytına istinadla xəbər verir.\nAral böhranının ana və uşaqların sağlamlıqlarına və qidalanmasına təsirini UNICEF-in və Türkmənistan Səhiyyə Nazirliyinin Tibb Sənayesi nümayəndələri dəyirmi masa arxasında müzakirə ediblər. Priaralye zonasına aid olan Daşoğuz və Lebap vilayətinin şimal hissəsindəki vəziyyətə xüsusi diqqət ayrılıb.\nHəmin yerlərdə anaların sağlamlıq durumu və qidalanması ilə bağlı monitorinq keçirən “Sanigest” şirkətinin mütəxəssisləri ölkədə səhiyyə və ekologiya sahəsində aparılan siyasətin regiondakı vəziyyətə müsbət təsirini vurğulayıblar. Məruzə ilə çıxış edən Ana və Uşaq Sağlamlığının Mühafizəsi üzrə Elmi-Klinik Mərkəzin ekspertləri Lebapın şimalında aparılan tədqiqatların yekunlarını təqdim etməklə həmkarlarının nəticələrini təsdiqləyiblər.\nLakin ölkə nailiyyətlər qazanmağa istiqamət götürüb. Səhiyyə sistemində, qanunvericilik bazasında bundan sonrakı islahatlar və “Sağlamlıq” dövlət proqramının icrası, həmçinin profilli beynəlxalq qurumlarla, o cümlədən UNICEF-lə əməkdaşlıq yüksək nəticələr əldə etməyə kömək olacaq.\nBu gün Türkmənistan və BMT-nin Uşaq Fondu 2020-2025-ci illər üçün əməkdaşlıq üzrə birgə Ölkə proqramını işləyib hazırlayırlar. Sənəddə, həmçinin Aral dənizi regionundakı vəziyyətə daha çox kompensasiyanın ayrılması üzrə planlaşdırılmış tədbirlər öz əksini tapacaq.\nLakin UNICEF Türkmənistandakı nümayəndəsi Kristin Veyqandın qeyd etdiyi kimi, Aralın xilası bütün dünya birliyinin vəzifəsidir. Yalnız birgə səylərlə böhranın yaxın ərazilərə və ümumilikdə dünya ekologiya sisteminə mənfi təsirini azaltmaq mümkündür.\nAZERTAG.AZ :Priaralyedəki vəziyyət uşaqların səhhətinə təsirsiz ötüşmür


“2020 İxraca dəstək” layihəsi üzrə təlimlər keçirilib (FOTO)\nİqtisadiyyat 14 Fevral 2020 13:41 (UTC+04:00)\nİqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin “Bir Pəncərə” İxraca Dəstək Mərkəzi və “My Broker” şirkətinin təşkilatçılığı ilə “2020 İxraca Dəstək” layihəsi çərçivəsində üç mərhələli maarifləndirici təlimlər baş tutub.\nMərkəzdən Trend-ə bildirilib ki, təlimlər yerli istehsalın xarici bazarlara çıxarılmasının stimullaşdırılması və asanlaşdırılması üzrə “İxrac Elektron Gömrük Bəyannaməsinin doldurulması qaydaları”, “İxrac əməliyyatında beynəlxalq daşınmanın həyata keçirilməsi addımları”, “İxrac gömrük əməliyyatlarının rəsmiləşdirilməsinin həyata keçirilməsi prosesi” mövzularını əhatə edib.\n“Bir Pəncərə” İxraca Dəstək Mərkəzinin meneceri Nicat Hacızadə vurğulayıb ki, "2020 İxraca dəstək" layihəsinin həyata keçirilməsində əsas məqsəd son illər idxal-ixrac əməliyyatlarının sadələşdirilməsi və elektronlaşdırılması ilə bağlı aparılan islahatların ixracatçılara kommunikasiyasıdır: “2018-2019-cu illərdə idxal-ixrac əməliyyatları və prosedurlarında həyata keçirilən islahatlar sahibkarların fəaliyyətinə nəticəvi təsirlərini göstərib. Aparılan islahatların sahibkarlar arasındakı kommunikasiyası “Bir Pəncərə” İxraca Dəstək Mərkəzinin əsas məqsədlərindən biridir. Təlim çərçivəsində sahibkarlar nəinki, islahatların mahiyyəti ilə tanış olublar, o cümlədən, nəqliyyat-logistika, beynəlxalq daşınmalar, gömrükdə rəsmiləşdirmə prosedurları ilə əyani sürətdə tanış olublar.\n“My Broker” gömrük təmsilçiliyinin mütəxəssisləri tərəfindən aparılan “İxrac gömrük əməliyyatının rəsmiləşdirilməsinin həyata keçirilməsi prosesi” adlı təlimin sonunda, hər üç mərhələdə fəal iştirak edən 50 sahibkara sertifikatlar təqdim olunub. Sertifikatlar “Bir Pəncərə” İxraca Dəstək Mərkəzinin rəhbəri Nicat Hacızadə, “My Broker” gömrük təmsilçiliyinin rəhbəri İlqar Vahabov və təlimçi Cabir Kamranov tərəfindən sahibkarlara təqdim olunub.\nLayihə üzrə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin “Bir Pəncərə” İxraca Dəstək Mərkəzi və “My Broker” gömrük təmsilçiliyi tərəfindən Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafı, vətəndaş məmnunluğunun təmin olunması məqsədilə ixrac və idxal əməliyyatlarında sahibkarların maarifləndirilməsi üçün ehtiyac duyulan daha bir neçə maarifləndirici təlimin də təşkil edilməsi nəzərdə tutulur.


Övlad qatilləri: bu müdhiş adətin qarşısını kim alacaq? – ARAŞDIRMA | SUMQAYITXEBER.COM\nSUMQAYITXEBER.COM > ARAŞDIRMA > Övlad qatilləri: bu müdhiş adətin qarşısını kim alacaq? – ARAŞDIRMA\nMüəllif: sumqayitxeber.com • Tarix: 20 Oktyabr 2017 • Baxış sayı: 226 dəfə • Şərh yoxdur\n32 yaşlı Nuridə Qulamova Ailem.az-a həyat hekayəsini danışarkən göz yaşlarını saxlaya bilmir. Deyir, onun narazılığına baxmayaraq, böyüklər toy barədə razılığa gəlir və istəmədən əmisi oğluna ərə gedir: “Bir müddət sonra bildim ki, ana olacam və bu, mənə bir az təsəlli verdi. Çünki sevmədiyim biri ilə ailə qurmuşdum və heç olmasa sevgimi övladıma yönəldəcəkdim. Onun doğulmasını böyük səbirsizliklə gözləyirdim. Amma uşaq doğulandan sonra məlum oldu ki, sağalması çətin olan qan xəstəliyi var. Uşaq elə zəif idi ki, qorxa-qorxa qucağıma alırdım. Elə zəif nəfəs alırdı ki, qulağımı ağzına yaxınlaşdırmasam hiss edə bilmirdim. Amma gözləri… Gözləri mənə elə baxırdı ki… Mən balamın gözünə doyunca baxmağa qorxurdum, baxa bilmirdim. Hara baxsam, yatanda da onun o baxışlarıməni təqib edirdi. Hansı həkimə müraciət etdiksə, hara apardıqsa, dedilər əlac yoxdur. Üç ayına təzəcə keçmişdi. Beşiyinin yanında oturub, barmağımı uzatdım əlinin içinə. Həmişə belə edəndə barmağımı bərk-bərk sıxıb, gözümün içinə baxırdı. Birdən dəhşətlə dik atıldım, artıq bu nazik, ağappaq və balaca əl barmaqlarımı sıxmırdı… Bizistəmədən övladımızın qatilinə çevrilmişdik. Aylarla özümə gələ bilmədim. Adətən insanlar mənə təsəlli verirdilər ki, cavansınız və yenə də övladlarınız olar. Amma həkimlər bildirdi ki, bizim övladlarımızın sağlam olma ehtimalı yoxdur. Çünki biz qohum idik və buna görə də doğulacaq uşağımız mütləq hansısa qüsurla dünyaya gələcək, ya da ölümə məhkum olacaqdı…”\nApardığımız kiçik araşdırmadan da bəlli oldu ki, bu məsələnin kökündən həll olunmasına yalnız qanunla, qadağalarla nail olmaq mümkün deyil. Sözün əsl mənasında şüurlarda bir inqilab olmalıdır. İnsanlar dərk etməlidirlər ki, ən azından yaxın qohumlarla evlənməməklə ailəsinin sağlam təməllər üzərində qurulmasını təmin edirlər. Düzdür, bəzən ürəyə söz keçirmək olmur. Amma övlad ailə həyatının elə bir məqamıdır ki, burada bütün duyğular, istəklər tamamilə arxa plana keçir və bunun üçün şəxsi hisslərdən vaz keçməyə dəyər.


SeyiDLİ elanə FƏRDİ İŞ: Azərbaycanın düznlik torpaqları. Azərbaycanın düznlik torpaqları\nYüklə 133.98 Kb.\nölçüsü 133.98 Kb.\nCOĞRAFİYA FAKÜLTƏSİ, ƏMM VƏ TESİ İXTİSASI\n928–Cİ QRUP TƏLƏBƏSİ\nAzərbaycanın düznlik torpaqları.\nÇəmən qəhvəyi torpaqlar\nÇəmən qəhvəyi torpaqlar yarımhidromorf yorpaqlar sırasına daxil olmaqla yanaşı suptropik qurşaqda qrunt rütubətlənməsinin təsiri ilə rütubətsevən ot bitkiləri ilə yanaşı yaxşı inkiçaf etmiş meşə-kol bitkiləri altında formalaşırlar. Bu səbəbəd\_əndir, ki toxunulmamış (xam) sahələrdə çəmən-qəhvəyi torpaqların səthində çim təbəqəsi formalaşır. Coğrafi yayılması etibarilə təsvir edilən torpaqlar ayrıca zona təşkil etməyibqəhvəyi torpaqlar fonunda lokal çəkildə yayılmışdır. Bu torpaqların Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarının dağətəyi düzənliklərində, maxçəvan MR-də, Qanıx-Əyriçay vadisinin çay terraslarında, quba-Xaçmaz düzəmliyində, lənkəran vilayətinin şimalında, izafirütubətlənmə şəraitinin olduğu sahələrdə təsadüf etmək mümükündür. Bir sıra ərazilərdə çəmən-qəhvəyi torpaqlar yayıldığı sahələrkənd təsərrüfatı dövriyyəsinə daxil edilmişdir. Çəmən-qəhvəyi torpaqların yayıldığı ərazilərin ekoloji-coörafi xüsusiyyətləri bir çox cəhətlərinə görə qəhvəyi torpaqların yayıldığı ərazilərə oxşardır. Lakin hidrometrik çəraitin böyük mövsümi fərqləri səthi və qrunt rütubətləənməsi hesabına əlavə rütubətlənməyə malik olması ilə əndan seçilir.\nÇəmən qəhvəyi torpaqların profilinin morfoloji quruluşu bir səra əlamətlərinə görə qəhvəyi torpaqları xatırladır. Lakin xüsusilə ya zvə payız mövsümündə torpaqəmələgəlmə prosesində qrunt sularının daha fəal təsiri olur və təsir torpaqların morfoji quruluşunda və bir sıra fiziki-kimyəvi xassələrində öz əksini tapır. Beləki, həmin torpaqların səthində çoxda qalən olmayan çim təbəqəsi əmələ gəlir, B2 və BC horizontlarında qleyləşmə əlamətləri olan göyümtül-pas və göyümtül yaşıl ləkələr müşahidə edilir. Çəmən-qəhvəyi torpaqlar üçün nisbətən qalın inkişaf etmiş profil və humusla daha dərindən rənglənmə səciyyəvidir. A+B horizontlarının orta qalınlığı çox vaxt 60-70 sm təşkil edir. qəhvəyi torpaqlarla müqayisədə çəmən-qəhvəyi torpaqlarda gilləşmə əlamətləri bir qədər zəifdir, lakin buna baxmayaraq həmin torpaqların profilinin orta hissələrində yüksək səxlığa malik gilləşmiş B1 horzontu aydın seçilir. Profilin aşağı hissəsinin rütubətli olması aydın seçilən karbonatlı illüvial horizontun ayrılmasını çətinləşdirir.\nKəsimlərin qoyuluduğu düzənlik əraziləri\nBöyük Qafqaz, Quba Xaşmaz düzənliyi\nQanıx çayının qədim terrası\nÇəmən-qəhvəyi humusun miqdarı 4,4-3,7 % arasında tərəddüd edir. Lakin humusun miqdarının karbonatlı qəhəvyi torpaqlarda da yüksək (5,8-6,1%) olduğu hallar kifayət qədər müşahidə edilir.\nKəsimin qoyulduğu ərazlər\n100 q-da mq-ekv\nBöyük Qafqaz, Quba Xaçmaz düzənliyi.\nInkişaf etdiyi ərazinin hidrometrik şəraitindən asılı olaraq çəmən-qəvəyi torpaqların aşağıdakı yarımtipləri ayrılır: səthdən çəmənləşmiş qəhvəyi və çəmən qəhvəyi torpaqlar yarəmtipi.\nSəthdən çəmənləşmiş qəhvəyi torpaqlar yarımtipi. Bu yarımyipə daxil olan torpaqlar dağətəyi düzənliklərdə və yamacların şleyflərində təbii parçalanmanın nisbətən yüksək olduğu sahələrdə yayılmışdır. Bu sahələrdə qrunt sularının səviyyəsi xeyli dərəcədə və bu sular torpaqəmələgəlmə fəal iştirak edə bilmir. Torpaqəmələgəlmə səth suları daha çox iştirak edir. Xam sahələrdə bu torpaqarın səthində orta qalılığı 6-10 sm-ə çatan yaxşı inkişiaf etmiş çim qatı formalaşır. Bundan başqa göstərilən torpaqların A və AB horizontlarında səthi qleyləşmə əlamətləri də müşahidə edilir. Bu xüsusiyyətlər səthdən çəmənləşmiş qəhvəyi torpaqların əsasə dioqnostik göstəricilərindən hesab olunur.\nÇəmən qəhvəyi torpaqlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil lan torpaqlar dağətəyi düzənliklərdə və çay vadilərinin kənarlarında geniş yaılmışdır. Səthdən çəmənləşmiş qəhvəyi torpaqlar tipindən qrunt suyunun yer səthinə çox yaxın (2-3 m) olduğu şəritdə torpaqəmələgəlmə prosesində müəyyən rol oynayır. Təsvir edilən torpaqların əsas dioqnostik göstəriciləri çim qatının mövcud olması, profilin orta hissələrinin (B1) qleyləşməsi və humusla dərindən rənglənməsi və s. ibarətdir.\nBoz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar\nAzərbaycanda boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar\nAzərbaycanda boz-qəhəvəyi (şabalıdı) torpaqların yayıldığı quru subtropik bozqırlar zonası alçaq dağiığın bir hissəsi və dağətəyi qurşaqda 200-300m-dək hündürlüklərdə yerləşir.\nAzərbaycanın quru subtropik quru bozqırlar zonasının iqlimi nisbətən yumşaq qışı və isti yayı ilə səciyyələnir. ənsoyuq ay olan yanvarın orta temperaturu 1,0-2,6º, ən isti ay (iyun) ayınki 23-27º, orta illik temperatur isə 10,5-14,2º-dir. Illik yağıntıların orta miqdarı 275-440 mm, fəal temperaturların cəmi 3344-4472º, ümumi radiasiya 122,5-128,4kkla/sm2, rütubətlənmə əmsalı isə 0,30-0,50-dir.\nBoz-qəhəvəyi (şabalıdı) torpaqların yayıldığı zonada əhəngdaşları, tuflu brekçiyalar, qumlucalar və onların yumşaq aşınma məhsulları əsas torpaqəmələgətirici süxurlar rolunu oynayır. Arazboyu zonada “gəcli süxurlar” da torpaqəmələgətirici süxrlar kimi əhəmiyyətli rol oynayır.\nTorpaqəmələgəlmə və yatım şəraitindən asılı olaraq, torpaqəmələgətirici süxuralrın və bitki örtüyünün xarakterindən asılı olaraq boz-qəhvəyi torpaqların aşağıdakı 4 yarımtipi ayrılır. Tünd boz-qəhvəyi, adi boz-qəhvəyi, açıq boz-qəhvəyi və “gəcli” boz-qəhvəyi torpaqlar.\nTünd boz-qəhəvyi (şabalıdı) torpaqlar yarəmyipi. Tünd boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar digər yarımtiplərələ müqayisədə nisbətən məhdud sahədə yayılmışdır. Bu torpaqlar yuxarı hissədə 500-550 m yüksəkliklərdə bozqərlaşmış qəhvəyi torpaqlarla həmsərhəddir, aşağı sərhədi isə təxminən 200-300m yüksəklikdən keçir. Tünd boz-qəhvəyi torpaqların nisbətən geniş areallarına Gəncə-Qazax massivində, cənubi Qarabağın dağətəyi sahələrində, Arazsahili zolaqda rast gəlmək mümkündür. Böyük Qafqaz vilayətində təsvir edilən torpaqlar Quba-Qusar massivində, Şamaxı-Ağsu dağlıq yayasında, Qaraməryəm massivində, Turuc- saraca düzündə yayılmışdır. Təsvir edilən torpaqların xeyli hissəsi suvarılan zonadan kənarda yerləşir və kənd dərəcədə mənimsənilmişdir. Arazsahili zolaqda, Naxçıvanda Quba-Qusar maili düzənliyində tünd boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqların müxtəlif dərəcədə erozoyaya uğramış növlərinə rast gılmlk olur.\nTəsvir edilən torpaqlar başlıca olaraq yüksək dağətəyi və dağətəyi düzənliklərdə ağotlu-topallı müxtəlif otlu və yovşanlı-otlu quru bozqır bitkiləri altında formalaşır. Adları çəkilən senozlarda ümumi biokütlə 227-283 t/ha təşkil edir. bu topaqlar çox vaxt çınqıllı-narın torpaqlı-korbanatlı gillicələr, karbonatlı lösşəkilli gillicələr və gillər üzərində inkişaf edir.\nAdi boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpalar yarmtipi. Adi boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar boz-qəhvəyi torpaqların geniş yayılımış yarımtiplərindən biridir. Bu yarımtipə daxil olan torpaqlar Kür-Araz ovalığının ətraf hissələrində 200-400 m yüksəkliklər arasında yayılmaqla həmin ovalığı yarımüzlük şəklində haşiyələyir. Bu torpaqların daha böyük massivinlərinə Şamaxı-Mərəzə rayonunun dağətəyi hissəsində, Qaraməryəm massivində, Acınohur və Ceyrançöl massivində, Gəncə-Qazax massivində, Qarabağ düzünün dağətəyi hissələrində, Arazsahili zolaqda rast gələmək mümkündür. Adi boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar respublikamızın quru bozqırlar zonasında çox vaxt yovşanlı efemerli taxılkimilər senozları altında formalaşırlar. Yağıntıların miqdarı və digər iqlim elementləri ilə əlaqədar olaraq göstərilən torpaqlar yuyucu olmayan su rejimi şəraitində inkişaf edirlər. Bu torpaqlar çox hallarda delüvial və delüvial-prolüvial karbonatlı gillicələrin əsas torpaqəmələgətirici süxurlaar rolunu oynadığı təpəli-dalğavari relyef şəraitində inkişaf dib formalaşırlar. Lakin dağətəyi sahələrin nisbətən yüksək hissələrində bəzi hallarda əhəngdaşlarının əhəngdaşı konqlomeratların aşınma məhsullarə “gəcli” süxurlar şəklində yer səthinə çıxır. Duzlu süxurlar üzərində şoranvari və şorakətli torpaqlara daha çox rast gəlinir.\nAçıq boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar yarımtipi.\nAçıq boz qəhvəyi torpaqlar boz-qəhvəyi torpaqlar tipinin daha açıq variantı olub quru çöllərin daha qurq hissələrində, çox vaxt tünd və adi boz-qəhəvyi torpaqlardan aşağıda yayılmışdır. Bu torpaqlar dağətəyi düzənliklərin nisbətən alçaq hissələrində, Kür-Araz ovalığının ətraf zolağının maili şleyflərinə nisbətən böyük areala malikdirlər. Təsvir edilən torpaqlar coğrafi cəhətdən Böyük Qafqazın şimal-şərq yamaclarında, Qaraməryəm yaylasında, acınohur çölü və Qobustanda, Kiçik Qafqazda isə Gəncə-Qazax massivində, Qarabağ və Mil çöllərində, Arazsahili zolaqda Arazın qədim parçalanmış terraslarına qədər Zəngilan, Cəbrayıl, Füzuli rayonlarında Naxçıvan MR-də dağətəyi şleyf zolaqda adi boz-qəhvəyi torpaqlardan aşağıda yayılmışdır.\nBu torpaqlar başlıca olaraq yovşan-ağot, efemer-yovşan, bəzi hallarda yovşanlı-taxılkimiləri-efemer bitkiləri altında formalaşırlar. Açıq boz-qəhvəyi torpaqlar delüvial, bəzi yerlərdə isə delüvial-prolüvial mənşəli karbonatlı , gips və lösşəkilli gillicələr əhəngdaşlı qumlucaların çınqıllı aşınma məhsulları və s. süxurlar üzərində əmələ gəlirlər.\nIqlim şəraitindən quraq olması ilə əlaqədar olaraq açıq boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqların yayıldığı ərazilərdə torpaqəmələgəlmə prosesi yuyucu olmayan su rejimi şəraitində inkişaf edir. bununla əlaqədar olaraq torpaq qatlarında gips, asan həll olunan diz və karbonatların tədrici toplanması baş verir. Dərində yerləşdiyi üçün qrunt sularının torpaq proseslərinə təsiri müşahidə edilmir.\n“Gəcli” boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar yarımtipi.\nGəcli boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar boz-qəhvəyi torpaqların digər yarımtipləri ilə müqayisədə məhdud sahədə yayılımışdır. Bu torpaqlar sulfatlı və karbonatlı aşınmaqabığı üzərində formalaşmaqla Şəmkirdən Gəncəyə kimi bütöv zolaq şəklində elecədə Qazax rayonunda, Arazsahili zolaqda (Cəbrayıl, mqismən Füzuli və Zəngilan rayonları), Qarabağ düzündə ayrı-ayrı ləkələr şəklində yayılmışdır.\nHələ vaxtıilə V.V.Akimtsev, S.A.Zaxarov, B.A.Klopotovski gəci torpaqəmələgətirici süxurlar kimi təsvir edilmişdir. Gəncə massivində gəcli torpaqlarə daha əraflı öyrənən A.Q.Minaşina(1955) kükürdlü kobu qırıntı süxurlarını gəc və gəcli torpaqlqrın mühüm tərkib hissəsi olan gipsin əsas mənbəyi hesab edirdi. O, gipsin spesifik təbii çəraitdə (kükürdlü süxurlar, nisbətən meyilli parçalanmış relyef, bitki örtüyünün seyrəkliyi, torpaqəmələgəlmə prosesinin çox uzun inkişafı vəs.) əmələ gəldiyini qeyd edirdi. Ş.G.Həsənov (1968, 1970) cənub-qərbi Azərbaycanda gəcəmələgəlməni vulkanik yaylanın yerli aqroiqlim şəraiti ilə və keosulfid zonası süxurlarının aşınması ilə izah edir, ərazidə gəcin küləşi və ağ rəngli növmüxtəlifliklərinin yayılmasın göstərir. Onun fikrincə, ərazidə gəcli süxurların yaranması vulkonogen xarakter daşımaqla bir sıra atmosfer amillərinin təsiri altında mürəkkəb kimyəvi aşınma prosesində baş vermişdir.\nÇəmən boz-qəhvəyi torpaqlar (şabalıdı) boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar zonasında (subtropik çöllər qurşağında) kiçik massivlər çəklində yayılmışdır. Bu torpaqlar əsaəsn relyefin alçaq elementlərində (dağətəyi şleyflər, alçaq çay terrasları, quru çay dərələrinin dibi və s.) formalaşırlar. Torpaqəmələgəlmə prosesində səthə nisbətən yaxın yerləşən qrunt suları eləcə də nisbətən yüksək ətraf sahələrdən gələn səth suları mühüm rol onayır. Bu prosesdə suvarma sularının da ümhüm əhəmiyyəti vardır. Izafi rütubətlənmə şəraitində sürünnə ayrıq, çayır, südləyən, şoranotu və s çimyaradan otların fəal iştirakı ilə çiməmələgəlmə prosesi inkişaf edir. bir çox hallarda xam sahələrdə profilin üst hissəsində qalınlığı 10-12sm, bəzən isə 15-smə çatan çim yarımhorizontu-Aç ayrılır.\nÇəmən boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar yüksək münbitliyə malikdir. Bu səbəbdən də göstərilən torpaqların böyük hissəsi kənd təsərrüfatı bitkiləri altında istifadə edilir. Şumlanmayan sahələr biçənək və örüş sahələri altında istifadə edilir. Şumlanmayan sahələr. Biçənək və örüş sahələri altında istifadə olunur. Bu torpaqların suvarılan, qədimdən suvarılan və mədəniləşdirilmiş variantlarına rast gəlinir. ərazinin drenləşmə ( parçalanma ) dərəcəsindən, qrunt sularının dərinliyindən,hidroloji rejimin xüsusiyyyətindən asılı olaraq çəmən boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqların aşağıdakı yarımtipləri ayrılır. Səthdən çəmənləşmiş boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar.\nSəthdən çəmənləşmiş boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar yarımtipi\nBu yarımtipə daxil olan torpaqlar daha çox drenləşmiş ərazilərdə maili şleyflərdə formalaşmışdır.qrunt suları dərində yerləşdiyindən torpaqəmələgəlmə prosesinə fəal təsir göstərə bilmirlər. Torpaqların rütubətlənməsi əsas etibarıilə ətraf yamaclardan axıb gələn səth sularının hesabına baş verir. Təbii halda torpaqların üst hissəsində çim qatı əmələ gəlir. Təsvir edilən torpaqlar kifayət qədər humus ehtiyatına malikdirlər. Tək-tək hallarda profilin yuxarı hissəsində qleyləşmə əlamətləri müşahidə edilir.\nÇəmənləşmiş boz- qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar.\nDigər yarımtipə daxil olan torpaqlardan fərqli olaraq çəmənləşmiş boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqların formalaşmasında dövri olaraq (rütubətli mövsümlərdə) qrunt suları da iştirak edir. Bu torpaqların yayıldığı nisbətən yüksək və zəif drenləşmiş çay terraslarında qrunt suları adətən 4-6 m dərinlikdə yerləşir. Lakin təsvir edilən torpaqların əmələ gəlməsində səthi rütubətlənmə daha böyük rol oynayır.\nÇəmən boz-qəhvəyi (şabalıdı) torpaqlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan torpaqlar nisbətən yüksək və zəif drenləşmiş çay terraslarında, qurunt sularının yer səthinə daha yaxın (2-3 m) yerləşdiyi sahələrdə formalaşır. Torpaqəmələgəlmə prosesinə səthə yaxın yerləşən qrunt suları çox böyük təsir göstərir. Bundan başqa reylefin nisbətən alçaq elementlərində yayıldığı üçün bu torpaqların rütubətlənməsində ətraf yamaclardan axıb gələn qrunt suları da müəyyən rol oynayır.\nÇəmən boz torpaqlar\nÇəmən boz torpaqlar Azərbaycan Respublikası ərazisində ən geniş yayılmış torpaq tiplərindən biri olmaqla əsasən Kür-Araz ovlağında, geniş masivlər şəkilində təmsil olunmuşdur. Bu torpaqlar meylli şleyflərdə, Kür və Arazın allüvial düzənliklərində bir çox hallarda depresiya çökəkliklərdə formalaşır. Çəmən boz torpaqlarının inkişafına qrunt və səth suları böyük təsir göstərir və bu proses adətən yarımhidromorf şəraitdə əmələ gəlir. Bu torpaqlar keçid tipli olub quru çöllərin boz qəhvəyi (şabalıdı) və çəmən boz- qəhvəyi (şabalıdı) torpaqları ilə daha quraq şəraitdə inkişaf edən boz torpaqlar arasındakı zolaqda yayılmışlar. Təsvir edilən torpaqların çox geniş sahələri suvarma əkinçiliyində istifadə olunur.\nÇəmən-boz torpaqlarının profilində müşahidə olunan hidromorfizm əlamətləri (qleyləşmə, şorlaşma və s.) bu torpaqların vaxtilə subasar (vadi) – delta rejimində inkişaf etdiyini etdiyini göstərir. Sonrakı dövrlərdə Xəzərin geri çəkilməsi ilə əlaqədar olaraq bu torpaqların yayıldığı ərazilərdə qrunt sularının səviyyəsi aşağı düşmüş, ərazi təbii drenləşməyə məruz qalmış və beləliklə, torpaqların bozqırlaşması prosesi getmişdir. Efemerlərin, mayer yovşanı, soğanaqlı qırtıc və s. bitkilərin yayılması, karbonatlı horizontun səviyyəsinin qalxması, çürüntülü horizontun rəngininin bir qədər açıqlaşması, lövhəvari struktur, bir sıra hallarda səthdə “bozqırkeçəsinin” inkişaf etməsi vəs kimi əlamətlər zun müddət davan etmiş bozqırlaşma prosesinin nəticəsi kimi qeyd edilməlidir. Çəmən-boz torpaqların yayıldığı ərazilər üçün isti və şaxtasız qışı, quru və isti yayı olan subtropik yarımsəhra iqlimi səciyyəvidir. Havanın orta illik temperaturu 12,5-14,6˚, yağıntılarınmiqdarı isə 215-310 mm arasında tərəddüd edir.\nTəsvir edilən torpaqların genesezində hidroloji rejim və səviyyəsi mühüm rol oynayır. Qrunt sularının səviyyəsinə torpaqəmələgətirici süxurların xarakteri, relyef şəraiti, insanın təsərrüfat fəaliyyəti əhəmiyyətli təsir göstərir və 3-5 m arsında dəyişir. Kür-Araz ovalığının daha çox mənimsənilən şərq hissəsində qrunt sularının səviyyəsi qərb hissəsinə nisbətən yüksək olur.\nÇəmən-boz torpaqlar qrunt sularının rejimi və yerləşmə səviyyəsindən asılı olaraq aşağıdakı yarımtiplərə ayrılır:çəmənləşmiş-boz və çəmən-boz\nÇəmənləşmiş-boz torpaqlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan torpaqların yayılma arealı nisbətən məhduddur. Çəmənləşmiş-boz torpaqların formalaşmasında səth suları başlıca rol oynayır, qrunt sularının rolu isə çox məhduddur. Suvarma mövsümündə qrunt sularının səviyyəsinin müəyyən qədər qalxması müşahidə olunur.\nHumus profilinin qısa olması, çürüntü maddələrinin əsas hissəsini A1 horizontunda toplanması, xam sahələrdə çim qatının müşahidə olunması bu torpaqların səciyyəvi xüsusiyyətlərindəndir.\nÇəmənləşmiş çəmən-boz torpaqlar demək olarki şoranlaşmamışdır, profil boyu duzlar demək olar ki, bərabər şəkildə paylanmışdır.\nÇəmən-boz torpaqlar yarımtipi. Yuxarıda təsvir edilən yarımtipdən fərqli olaraq çəmən-boz torpaqlar yarımtipi qrunt sularının səviyyəsinin dah yüksək olduğu və həmin sularla rürubətlənmənin daha intensiv çəraitdə formalaşırlar. Bu ərazilərdə yaaz-payız aylarında qrunt sularının səviyyəsi daha yüksək (2,5-3,5 m) olur.\nÇəmən-boz torpaqlar. əlverişli rütubətlənmə şəraitində xüsusilə yovşan-efemer senozları altında inkişaf edirlər. Maddələrin bioloji dövranı kifayət qədər intensiv gedir. Təsvir edilən yorpaqların morfoloji quruluşu əvvəlki yarımtipdə olduğundan fərqlənir. Beləki bu torpaqlarda humus profili bir qədər (30-60sm). Həmin profil humusla nisbətən bərabər rənglənmiş olur. Aşağı horizontlara doğru karbonatların iştirakı ilə əlaqədər olaraq profilin rəngi açılır.\nÇəmən-boz torpaqların şoranvari, şorakətvari, mergelləşmiş qleyləşmiş, suvarılan cinsləri ayrılır.(Salayev.1991) yüksək bonitetli torpaqlar sırasına daxil edilən bu torpaqlardan əsasən pambıq, taxıl və bostan bitkiləri üçün istifadə olunur.\nAzərbaycanb respublikası ərazisində boz torpaqların Kür-Araz, Xəzərsahili ovalıqlarda, Arazsahili və Naxçıvan düzənliklərində yayılması haqqında xeyli miqdarda torpaq tədqiqatları və torpaq-xəritə materialları vardır. Lakin Kür-Araz ovalığının yarımsəhra zonasında boz torpaqların ayrılması, onların genesizi və sistematikası nisbətən zəif öyrənilmiş və bir sıra elmi mübahisələri mövzüsuna çevrilmişdir. A.N. Rozanov (1955) öz tədqiqatlarında bu torpaqların yayılma arealını Kür-Araz ovalığı üçün səciyyəvi olmadığını göstərir. M.E. Salayev (1991) bu torpaqların arealını ayrılmasında əsaslə dəlillər irəli sürülmüşdür. O, boz torpaqların yayılma arealını Abşeron yarımadasının arid yarımsəhra hissəsi və Cənuböşərqi Şirvan ilə boz torpaqların inkiçafı üçün tam avtomorf şəraitin və yuyucu rejimin olduğu ərazilərlə məhdudlaşdırır.\nBoz torpaqların yayıldığı ərazilər öçön xostək, xotək-yovşan və yovçan efemer bitki qruplaşmaları səciyyəvidir. Kök sistemi çox dərinə işləyən bitkilərdən fərqli olaraq əksər efemer bitkilər öz inkişafını quraq dövr başlayana qədər başa vurur. Bitki örtüyü seyrək olub çim təbəqəsi yaratmır, ümumi fitokütlə az (5-6t/ha) olub humusun əmələ gəlməsi üçün kifayət qədər üzvi maddə vermir. Bu səbəbdən də torpaqda humusun toplanması çox zəif gedir. Bu torpaqlar allüvial, prolüvial və qədim Xəzər duzlu çöküntüləri (dördüncü dövr gilləri, əhəngdaşlı qumlucalar, brekçiyalar və s) kimi əsas torpaqəmələgətirici süxurlar üzərində formalaşır. Yüngül süxurlar üzərində adətən şoranlaşmamış yüngül torpaqlar, duzlu ağır gilli süxurlar üzərində boz torpaqların şoranvari və şorakətvari növləri əmələ gəlir. Aşınma prosesləri intensiv şəkildə gedir.\nRespublikamızın boz torpaqlar zonasının bioiqlim şəritinin yuxarıda göstərilən səciyyəvi xüsusiyyətləri bu şəraitin çox sərt olduğunu göstərir. Bu torpaqların morfoloji quruluşu, tərkib və xassələrində öz əksini tapır. Belə ki, boz torpaqlar üçün profilin zəif diferensasiyası və monoton quruluşlu, humusun və udma tutumunun aşağı olaması, mineral hissəciklərin dərindən parçalanması, yüksək karbonatlılıq və s. səciyyəvidir.\nAzərbaycanın boz torpaqları humusla çox zəif təmin olunmuşdur. Torpaqların üst qatında onun miqdarı 1,4±0,1% təşkil edir. bir sıra növlərində humusun miqdarı 1,5-2,0% arasında tərəddüd edir.\nBoz torpaqlar tipinin tərkibində açıq-boz, adi-boz, qədimdən suvarılan boz və ibtidai boz torpaqlar yarımtipləri fərqləndirilir.\nAçıq-boz torpaqlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan torpaqlar relyefin nisbətən cavan elementlərində yayılmışdır. Açıq-boz torpaqlar əsasən yovşan-efemer bitkiləri altında formalaşırlarş yerli iqlim şəraiti ilə əlaqədar olaraq torpaqəmələgəlmə prosesi yuyucu olmayan su rejimi şəraitində gedir. Rəng fonu etibarı ilə açıq boz torpaqların genetik horizontlarının aydın ifadə olunan fərqlənməsi (diferensasiyası) müşahidə olunmur və profil üçün monotonluq səciyyəvidir. Boz torpaqlar tipi üçün səciyyəvi olan yüksək karbonatlılıq bu yarımtip üçündə səciyyəvidir. Turşunun təsiri ilə torpaqlar səthdən etibarən qaynamağa başlayırlar. Karbonatlar nisbətən bərabər paylanmışdır, illüvial-karbonatlı horizont zəif inkişaf etmişdir. Bu torpaqlar üçün əsəs səciyəvi xüsusiyyət profilin aşağı hissəsində (60-80 sm) asan həll olunan duz və mineralların müşahdə edilməsidir.\nAdi boz torpaqlar yarımtipi. Bu torpaqlar açıq-boz torpaqlardakına yaxın bioiqlim şəraitində formalaşırlar. Adi-boz torpaqlar açıq-boz torpaqlarla müqayisədə profilin daha yaxşı ifadə olunması ilə fərqlənir. Üst çürüntülü horizont dogər horizontlardan rənginin bir qədər tünd olması ilə fərqlənir. Təsvir edilən torpaqların üst horizontları bioloji cəhətdən yaxşı işlənmişdir. Karbonatlar yüksək miqdarda olmaqla prifildə qeyri bərabər paylanmışdır. Profilin orta hissəsində (B1) onin maksimum toplanması müşahidə olunur. Həmin horizont özünün bərkiməsi ilə seçilir. Karbonatlar profildə özünü müxtəlif konkresiyalar, xüsusilə ağ gözcüklər şəklində biruzə verir. Adi boz torpaqlarda humusun miqdarı açıq-boz torpaqlarda olduğundan bir qədər yüksək olub 1,5-2,0 % təşkil edir. Udulmuş əsasların miqdarı hər 100 q torpaqda 18-20 mq-ekv təşkil edir.\nQədimdən suvarılan (oazis) boz torpaqlar. Bu torpaqlar ilk dəfə Ş.G. Həsənov, M.P.Babayev tərəfindən təsvir edilmişdir. Qədimdən suvarılan boz torpaqlar formalaşmasında suvarma sularının (xüsusilə bulanıqlıq) gətirdiyi əsaslı gətirmələr çox böyük rol oynayır. Asılı materiallar uzun müddət torpağın üst qatında toplanır və daha yaxşı torpaqlarda aqroirriqasiya qatı (Ai) ayrılır. Bəzi hallarda bu qatın qalınlığı 1,0-0,5 m-ə çatır. Bu torpaqların üst qatı üçün bozumtul-qonur (qonur-qəhvəyimtil) rəng, topavari, topavari-kəltənvari struktur səciyyəvidir. Profilin monoton boz rəngdə olması bu torpaqların əsas dioqnostik göstəricilərindəndir.\nIbtidai (takırşəkilli) boz torpaqlar yarımtipi. Ibtidai torpaqlar relyefin daha az parçalanmış sahələrində, bəzi hallarda isə çökəkliklərdə formalaşərlar. Bu torpaqlara Sumqayıt-Siyəzən massivində daha geniş sahələrdə rast gəlmək mümkündür.\nTəsvir edilən torpaqların yayıldığı ərazilərdə bitki örtüyü zəif inkişaf etməklə bütöv örtük əmələ gətirmir. Bitki örtüyü isə yovşan bitkisinin dı inkişaf etdiyi taxılkimilərdən ibarət efemerlərdən, duzlu sahələrdə şoranotu qruplarından ibarətdir. Isti yay mövsümündə bitki örtüyü quruyaraq məhv olur.\nAzonal (zonadaxili) törəmə kimi bataqlıq torpaqları genetik cəhətdən zonal torpaqlarla bağlıdır və müxtəlif torpaq-iqlim zonalarında rast gəlmək mümkündür. Bu torpaqlar lokal şəkildə respublikamızın ustər dağlıq, istərsədə düzənlik ərazilərində təmsil olunmuşlar. Bataqlıq torpaqlar respublikamızda çəmən-bataqlıq torpaqlarla birlikdə düzənlik rayonlarında 137 min hektar sahəni əhatə edir. Bu torpaqlar əsasən Lənkəran və Kür-Araz ovalıqlarında, Naxçıvan düzənliyində, Alazan-Əyriçay vadisinin quru çöllərində, Dəvəçi rayonunun Ağzıbirçala gölü hövzəsində və s. səth və qrunt suları ilə izafi rütubətlənmənin yüksək olduğu ərazilərdə nisbətən geniş yayılmışdır. Təsvir edilən torpaqlar relyefin çökək elementlırində ətrafdan axan səth sularının və ya qrunt sularının uzunmüddətli təsiri nəticəsində təşəkkül tapır. Bu cür şəraitdə bataqlıq bitkilərinin inkişafı üçün şərait yaranır və onlar sürətlə inkişaf edir. Bataqlıq torpaqların inkişaf etdikləri ərazilər üçün halofitlər (qamış, ciyən, cil, sirkən, duzlaq çoqanı və s.) iştirak etdiyi su-bataqlıq bitki qruplaşmaları səciyyəvidir. Qeyd olunan bitkilər hər il torpağa böyük miqdarda (orta hesabla 200-250s/ha) fitokütlə verir.\nBataqlıq torpaqlarda humusun miqdarı yüksık olub, 5,5%-dən 17,8%-dək dəyişir. O, humusu horizontunda bərabər paylansada, dərinliyə doğru kəskin şəkildə azalır. Üzvi maddələrin zəif humifikasiyası və humusun tərkibində azotun az olamsı ilə əlaqədar C/N nisbəti çox genişdir. Humusun tərkibi fulvat tiplidir.\nBataqlıq torpaqlar tipinin hidroloji rejimindən, sualtı torpaqəmələgəlmənin davamiyyət müddətindən və torflaşmanın xarakterindən asılı olaraq 2 yarımtipi ayrılır: çürüntülü-bataqlıq və lilli-bataqlıq.\nÇürüntülü-bataqlıq torpaqları yarımtipi.\nGöstərilən yarımtipə daxil olan bataqlıq torpaqları daha uzun müddətli sualtı torpaqəmələgəlmənin məhsuludur. Bu torpaqlarda bitki qalıqlarının çürüməsi prosesi çox yavaş gedir, torf qatının qalınlığı isə nisbətən az olur. Profilin orya hissəsinin yükəsk dərəcədə qleyləşməsi çürüntülü-bataqlıq torpaqları üçün səciyyəvi əlamətidir.\nLilli-bataqlıq torpaqları yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan bataqlıq torpaqları üçün bütün profilin qleyləşməsi, səthində lil hissəciklərinin xeyli toplanması səciyyəvidir. Çürüntülü-bataqlıq torpaqlarla müqayisədə lilli bataqlıq torpaqlarda humusun miqdarı nisbətən az olur.\nBataqlıq torpaqların yuyulmuş karbonatlı və şoranvari cinsləri fərqləndirilir. Izafi rütubətlənmə və su-fiziki xassələrinin əlverişli olması ilə əlaqədar olaraq bataqlıq torpaqları əsas hissəsi biçənək və örüşlər altındadır.\nÇəmən bataqlıq torpaqları respublika ərazisində nisbətən məhdud sahədə yayılmışdır. Bu torpaqlar adətən relyefin alçaq və çökək elementlərində formalaşır. Çəmən bataqlıq torpaqları Mil–Qarabağ, Lənkəran, Quba–Xaçmaz, Salyan və Naxçıvan düzənliklərində kiçik massivlərlə təmsil olunmuşlar. Bu torpaqların əmələ gəlməsi və inkişafı izafi rütubətlənmə ilə sıx əlaqədardır. Torpaqəmələ gəlmə çəmən bitkilərindən çiyən, çil, kərmək (dəvəayağı), çığ, duzlaq şoğanı sirkən və s. əhəmiyyətli rol oynayır. Izafi rütubətlənmə şəraiti daşqın və tullantı suları, nəzarətsiz buraxılan suvarma sularının, eləcədə qrut sularının təsiri altında əmələ gəlir. Bu prosesdə qrunt sularının təsiri daha böyükdür. Çəmən–bataqlıq torpaqlarının yayıldığı rayonlarda qrunt suları müxtəlif dərinliklərdə yerləşir -40 sm–dən 80 sm–ə dək. Naxçıvan MR–də relyefin ən alçaq elementlərində yayılmış bu torpaqların əhatə etdiyi ərazilədə qrunt suları adətən 20–25 sm dərinlikdə yerləşir. Ilin rütubətli mövsümündə qrunt sularının səviyyəsi bir çox hallarda torpaq səthinə qədər qalxır, quraq mövsümündə isə 1,5m–dək dərinliyə düşür. Çəmən–bataqlıq torpaqların yayıldığı ərazilərin əsas hissələrində qrunt suları zəif dərəcədə minerallaşmışdır. Bəzi sahələrdə isə nisbətən cod tərkibli qrunt suları yayılır və onlar torpaqların sahələrinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Allüvial, bəzi yerlərdə karbonatlı allüvial–prolüvial, duzlu gillicəli, yaxud gillicəliçınqıllı çöküntülər əsas torpaqəmləgətirici süxuralar rolunu oynayır.\nÇəmən–bataqlıq torpaqları bir sıra xarakterik morfoloji əlamətlərə malikdir. Belə ki, çəmən bataqlıq torpaqlarının inkişaf etdiyi xam sahələrdə torpaq sıthindı qalınlığı 5–8 sm–ə çatan çim qatı formalaşır. Profilin üst hissəsini əhatə edən humus horizontu yaxşı rənglənir, çox vaxt qara və qara–qonur rəngə malik olur. Bu horizont adətən rütubətli, suvaşqa və pis ifadə olunmuş struktura ilə seçilir. Quruduqda bozarır, çox bərkiyir və çatlayır. Humus horizontunun altında bozumtumtul –qonur, oxra və pas ləkəli, bir qədər qleyləşmiş keçid qatı yerləşir.\nÇəmən bataqlıq torpaqları humusla yaşı təmin olunmuşdur. Naxçıvan MR–də karbonatlı çimli–bataqlıq torpaqlarında humusun miqdarı 4,15–5,77% arasında dəyişir və 85 sm dərinliyə kimi onun miqdarı cüzi şəkildə azalır. Anaerob bitki qalıqları tədricən parçalanır və parçalanmanın sonuncu məhsullarına kimi minerallaşır.\nDuzlu ana süxurlar üzərində formalaşan və minerallaşmış qrunt sularının təsiri altında formalaşmış çəmən–bataqlıq torpaqlarında şoranlaşma əlmətləri üzə çıxır göstərilə torpaqların şorlaşmış variantlarına Kür–Araz ovalığının və Naxçıvan düzənliyinin quru rayonlarında və qismən Qanıx–Əyriçay vadisində rast gəlmək mümükündür.\nÇəmən–bataqlıq torpaqları tipinin iki yarımtipi fərqləndirilir: çürüntülü çəmən–bataqlıq və lilli çəmən–bataqlıq torpaqları:\nÇürüntülü çəmən–bataqlıq torpaqları yarımtipi. Bu torpaqlar müxtəlifotlu çəmən bitkiləri altında formalaşır. Torpaqəmələgəlmə prosesinə nisbətən qısa dövrü əhatə edən yüksək izafi rütubətlənmə (sualtı rejim) şəraiti həlledici təsir göstərir. Çürüntülü çəmən–bataqlıq torpaqların profili üçün yaxşı inkişaf etmiş çəmən çimli və humuslu profilin qalın olmağı səciyyəvidir. Bu torpaqlar qida maddələri ilə yaşə təmin olunmuşlar və münbitlik səviyyəsi kifayət qədər yüksəkdir.\nLilli çəmən–bataqlıq torpaqları yarımtipi. Bu torpaqlar çəmən–bataqlıq altında inkişaf edir. Lilli çəmən–bataqlıq torpaqları uzun müddət səth, yaxud daşqın sularının təsiri altında formalaşırlar. Suyun tərkibində olan asılı lil hissəcikləri torpaq səthinə çökür. Torpaqəmələgəlmə şəraiti humufikasiya prosesi üçün əlverişli deyildir. Bu səbəbdən profildə humus horizontu zəif ifadə olunmuşdur. Uzun müddət davam edən izafi rütubətlənmənin təsiri altında demək olarki, bütün profilin qleyləşməsi müşahidə olunur. Çəmən–bataqlıq torpaqlarının yuyulmuş, karbonatlı, qleyli laylı cinsləri fərqləndirilir.\nTərkibindəki mədəni bitkilərin normal inkişafına mane ola biləcək miqdarda suda həll olan duzlar olan torpaqlara şoran torpaqlar deyilir. Üst qatların duzlarla zəngin olaması bu torpaqların səciyyəvi xüsusiyyətidir. Zonadaxili torpaqlar kimi şoran torpaqlar zonal torpaqlar fonunda Azərbaycanın düzənlik rayonlarında quru–bozqır və səhra bozqır zonasında daha geniş yayılmışdır. Şoran torpaqlar republika ərazisinin 1,3–1,5%-ni əhatə edir. Mil–Qarabağ, Mil–Salyan, Şirvan düzlərində, Samur–Dəvəçi ovalığı, Naxçıvan düzü və Abşeron yarımadasının suvarılam zonalarında bu torpaqlar daha geniş yayılmışdır. Bu torpaqların şoranlığı qərbdən şərqə Xəzər dənizi sahillərinə doğru artır.\nKür–Araz ovalığında relyefin nisbətən çökək elementləri, bataqlıq və laqunların ətrafları, Xəzərin alçaq terraslarının allüvial düzənlikləri üçün allüvial şorlaşforması səciyyəvidir. Kür–Araz ovalığı ərazisinin üçdə iki hissəsində qrunt sularının səviyyəsi torpaq səthinə nisbətən 5m–dən dayazdır. Yayda suvarma mövsümündə qrut sularının səviyyəsinin daha da qalxması müşahidə olunur. Torpaq səthinə yaxın minerallı qrunt suları kapilyar hərəkəti ilə torpağın üst təbəqəsinə daxil olur və buxarlanma nəticəsində torpağı şorlaşdırır. Respublikamızın dağətəyi düzənliklərində dağ çaylarının konusları və vadilərində delüvial və delüvial–prolüvial şorlaşma formalarına təsadüf edilir. Göstərilən ərazilərdə suayrıcı və dağ əkinlərinə düşən atmosfer yağıntıları yer səthinə yaxın duzları həll edərək özü ilə bərabər dağətəyi düzənlik sahələrinə aparır. Burada toplanan müxtəlif duzlar torpaq və qruntun duzlaşmasına səbəb olur. Dellüvial–prolüvial şorlaşma formasında çay suları ilə gətirilən duzlar hesabına çay vadisi torpaqlarının şorlaşması gedir.\nRespublikamızın şoran torpaqları duzların anion və kationlarının nisbətinə və morfoloji xüsusiyyətinə müxtəlif qruplara bölürlər.\nXloridli şoranlar– bu torpaqlarda ionunun miqdarı 40%-dən çox olur. Xloridli şoranlar Muğan düzündə, cənub–şərqi Şirvanda, Abşeron yarımadasında, Siyəzən–Sumqayıt massivində və s. geniş yayılmışdır. Sulfatlı şoranlar– bu şoranlarda sulfat ionu üstünlük təşkil edir. ümumi duzların 40%-dən çoxunu natrim–sulfat duzu təşkil edir. Göstərilən şoranlar cənubi Muğanda, Şirvanda və Qarabağ düzlərində və s. geniş yayılmışdır. Soda ilə şorlaşmış torpaqlar–bu növ torpaqlarda əsasən natrium–karbonat və bikorbonat duzları üstünlük təşkil edir. Sodalı şoranlara Qarabağ düzünün mərkəzi və Naxçıvanda MR Araz sahili hissələində təsadüf olunur. Qarışıq duzlarla şorlaşmış torpaqlar– bu torpaqlarda qarışıq tərkibli duzlar yayılmışdır.\nAzərbaycanın şoran duz toplama xarakterindən və şəraitindən asılı olaraq iki genetik tipi fərqləndirilir–avtomorf və hidromorf şoranlar.\nQrunt suyu dərində yerləşən ana süxurlar üzərində əmələ gələn torpaqlara avtomorf şoranlar deyilir. Qrunt suları kifayət qədər dərində yerləşdiyindən torpaqəmələgəlmə prosesində iştirak etmirlər. Ana süxurlar əsasən üçüncü və dördüncü dövrün elüvial və delüvial süxurlardan ibarət olur. Avtomorf şoranlar yuyucu olmayan və dövrü tərləmə su rejimi şəraitində inkişaf edirlər. Bu tip şoranların üst qatında duzların miqdarı 1–2% olur, bir çox hallarda səthdə duz “qabığı” əmələ gəlir. Avtomorf şoranlar dağarası çökəkliklərdə Acınohur və Ceyrançölün meyilli şleyflərində, Qobustan və Gəyən düzlərində təmsil olunmuşlar. Bu tipik və şoranların takırlaşmış yarımtipləri fərqləndirilir.\nTipik şoranlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan şoran toapaqlar nəlbəkivari mikroçökəkliklərdə yayılmaqla əsas zonal torpaqlar fonunda ləkələr şəraitində təmsil olunmuşdur. Tipik şoranların üst qatında duzların miqdarı daha yüksəkdir.\nTakırlaşmış şoranlar yarımtipi. Bitki örtüyündən məhrum olan bu şoranlar hamar səthə malik olur. Suda asan həll olan duzlar qabıq altı qatda daha çox toplanmışdır. Qabıq–torpaq səthi adətən çox kövrək və çatvari olur. Respublikamızın Mil–Qarabağ, Muğan–Salyan düzlərində, cənub–şərqi Şirvanda həmçinin Xəzər dənnizi sahil zonalarında relyefin nisbətən az parçalanmış sahələrində suvarılan ərazilərdə hidromorf şoranlar daha geniş yayılmışdır.\nTipik şoranlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan şoranlar boz və çəmən–boz torpaqlar fonunda daha geniş yayılmışdır. Şoranlaşmış və duzların toplanması yüksək dərəcədə minerallaşmış qrunt sularının təsiri altında baş verir. Göstərilən şoranların üst horizontu duzlarla zəngin (1,8–3,8%), qalınlığı az, yumuşaqolub, səpələnən (dağılan) yalançı struktura malikdir. Bu torpaqların profili çox vaxt bütövlükdəqleyləçir, sarı–pas ləkələrlə və gipsli yeni törəmələrlə təsadüf olunur. Tüksək karbonatlı olan bu torpaqların ağır gilli növmüxtəliflikləri üstünlük təşkil edir.\nTəpəcikli şoranlar yarımtipi. Deflyasion–akkumlyativ formalı bu şoranların əmələ gəlməsi eol prosesləri ilə əlaqədardır. Onlara Abşeronun dənizsahili zolağında, cənub-şərqi Şirvanda daha çox təsadüf olunur. Bu rayonlarda küləyin (əsas şimal istiqamətli) təsiri ilə duzlu hissəciklər hərəkət edilərək ətraf sahələrə yayılır və rast gəldikləri şoran bitkilərinin (kərmək, qara şoran, şorangə və s.) gövdəsi ətrafında toplanaraq hündürlüyü 5-10 sm-ə çatan kiçik təpəciklər əmlə gətirirlər. Göstərilən şoranların profili çox primitiv quruluşa malik olur.\nNəm (şor) şoranlar yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan şoranlar Xızıri müasir terraslarında Abşeronun duzlu gölərinin dibində yayılmışdır. Bu sahələrdə qrunt suları səthə yaxın (0,8–1,0m) yerləşir. Yağıntılı mövsümdə qrunt suları səthə çıxır, minerallaşma dərəcəsi çox yüksək (125–95q/l) olan şoran göllər yaranır. Nəm şoranların profili çox primitivdir. Səthdə duz qabığı (qaysağı) yerləşir. Təsvir edilən şorların morfoloji quruluşu üçün profilin primitivliyi, onun bütövlükdə qleyləşməsi, qonur-göyümtül duz və gipslə zəngin gilli kütlədən ibarət olması səciyyəvidir.\nSodalı şoranlar. Sodalı şoranların tərkibində soda və natrium bikorbinat üstünlük təşkil edir. bu birləşmələrin təsiri ilə torpağların sukeçirmə qabiliyyəti tamamilə itir, strukturu zəifləyir. Sodalı şoranların mühitin reaksiyası qələvi və yüksək qələvidir (pH 8,9-9,9). Udulmuş əsasların 20-30 % udulmuş natriumdan ibarətdir. Bu torpaqlar yüksək karbonatlıdır. Sodalı şoranlara Qarabağ düzündə, tərtər çayının gətirmə konusunda, Həkəri və Qarqarçayın aşağı axınlarında – Arazsahili zolaqda təsadüf olunur. Təsvir edilən torpaqlar Kür-Araz ovalığında çəmən və çəmən–boz torpaqlar fonunda mürəkkəb kompleks yaradırlar.\nBataqlıq şoranları yarımtipi. Bataqlıq şoranları Kür-Araz ovalığının kasa şəkilli mikroçökəkliklərdə rast gəlinir. Səthə yaxın (0,8-1,0) yerləşən qrint suları şorlaşmada həlledici rol oynayır. Zonadaxili torpaqlar kimi bu şoranlara çəmən–bataqlıq torpaqları fonunda çox rast gəlinir.\nTəkrar (irriqasiya) şoranları yarımtipi. Bu yarımtipə daxil olan şoralara əsasən Kür-Araz ovalığının suvarılan torpaqlarda rast gəlinir. Suvarmadan törəyən təkrar şorlaşma nəticəsində başlıca olaraq qrunt sularının səviyyəsinin yüksəlməsi ilə, suvarma sistemini kanallarında əmələ gələn filtrasiya ilə və çox vaxt suvarmada həddindən artıq su sərf edilməsi ilə sıx əlaqədardır. Təkrar şoranlar suda asan həll olunan duzların üst qatlarda daha çox toplanması və gilli tərkibə malik olması ilə səciyyələnir.\nRespublikamızda şoran torpaqların mənimsənilməsi duzların torpaqlardan yuyulması və mədəniləşmə tədbirlərinin aparılması ilə əlaqədardır. Zəif şorlaşmış torpaqlarda norma və rejiminə riayət olunmalı, sahələr hamarlanmalı, növbəti əkin sistemi tətbiq edilməli suvarma arx və kanallar boyunca filtrasiya sularını buxarlandıran ağaclar əkilməli və s. tədbirlə həyata keçirilməli. Orta və şiddətli dərəcədə şorlaşmış torpaqlarda isə torpaqları su ilə yumaq tətbiq edilməlidir. Qrunt sularının səthə yaxın yerləşdiyi sahələrdə kollektor-drenaj şəbəkəsindən istifadə olunmalıdır.\nRespublikamızın ərazisində qumluqlar başlıca olaraq Xəzər sahili ovalıqda şox da geniş olmayan ərazidə yayılmışdır. Respublikamızın Xəzərsahili zolağı şimalda Samur çayı mənsəbindən başlayaraq, cənubda Astara çayın mənsəbinə kimi 800-dən artıq uzunluğa malikdir. Sahil boyu qumluqların eni 500–700 m-dən bəzi yerlərdə isə 5-7 km-ə kimi şatır. Xəzərsahili qumların ümumi sahəsi 8-0 min hektara yaxın olub zəif istifadə olunur. Son illərdə Xəzəri səviyyəsinin qalxması ilə əlaqədar olaraq sahil qumluqlarının müəyyən hissəsi dəniz sularının altında qalmışdır.\nQumaların genesizi əsasən geoloji proseslərlə izah olunur. Aşənma məhsullarına və küləyin təsiri ilə hissəciklər daha da xırdalanlr və öz yerini dəyişir. Respublikamızın ərazisində yayılmış qumluq sahələr genesizinə görə dəniz, eol-göl və allüvial qruplara bölünür.\nDəniz qumları Abşeron yarımadası sahillərində daha da geniş yayılmışdır. Dəniz sahili boyu uzanan sahil tirələri də həmin qumlardan təşkil olunmuşlar. Xəzər sahili bitki örtüyünün təşkil edən cil, yulğun, duzlaq çoğanı, qum yovşanı, vələmir, ətli qaraşoran, dəvətikanı və s. yarımörtülmüş və örtülmüş qumluqlarla müqayisədə çəlpaq sahələrdəki qumluqların hərəkəti müşahidə olunur.\nLənkərankəran ovalığının sahilboyu zolağında maqnetit-avqit qumları yayılmışdır. Balıqqulağı ilə zəngin qulmluqlar Abşeron yarımadası sahillərində daha geniş təmsil olunmuşlar. Eol-göl mənşəli qumluqlar əsasən Abşeron yarusu çöküntüləri ilə əlaqədar və lokal şəkildə Binəqədi rayonunda rast gəlinir. Allüvial qumlar Lənkəran ovalığı və sahilboyu meyilli düzənliklərdə yayılmışdır.\nQumluqlarda üzvi maddələr çox az olub (0,3-0,8%) ümumi azotun, fosforun və kaliumun miqdarı buna müvafiq olaraq cüzi miqdar təşkil edir. gilli qumlar istisna olmaqla qumluqlar əsasən şoranlaşmamışdır. Qumluqlardakı karbonatların miqdarı geniş həddə (3-29 %) dəyişir və başlıca olaraq ana süxurların və balıqqulağı qırıntılarının miqdarından asılı olur. Bu səbəbdən alt qatlarda toplanan rütubət toplana bilmir və nəmlik alt qatlarda saxlanır. Qumlarda torpaq əmələ gəlmə prosesi üçün nisbətən əlverişli şərait yalnız bitkilərlə bərkilmiş sahələrdə mövcud olur.\nQumların külık tərəfindən sovurulub aparılmasının qarşısını almaq üçün kompleks tədbirlər həyata keçirilməlidir. Hər şetdən əvvəl bitki örtüyünün mühavizə edilməsinə, müxtəlif ot kol və ağac bitkilərinin əkilməsinə diqqət yetirmək tələb olunur. Qumların hərəkətini məhdudlaşdərmaq üçün mexaniki və canlı çəpərlərin yaradılması, meşə zolaqlarının salınması, müxtəlif polimer və yapışdırıcı maddələrdən istifadə edilməsi faydalı ola bilər.\nQərib Məmmədov “Torpaqşunaslıq və Torpaqşunaslıq coğrafiyasının əsasları”


Fələstində baş verən son hadisələr, 21 İyun 2022 - İslam Dünyası Xəbərləriİslam Dünyası Xəbərləri\nÇərşənbə axşamı, 21 İyun 2022 - 21:32\n“İslam Dünyası Xəbərləri” informasiya agentliyi xəbər verir ki, Fələstin İslami Cihad hərəkatının hərbi qolu olan Saraya Əl-Qüdsün sözçüsü Əbu Həmzə “Əzmus-Sadiqin” təliminin uğurla başa çatdığını açıqlayıb.\n– Yerli mənbələr İsrail qüvvələrinin Qəzza zolağının şimal sularında fələstinli balıqçılara atəş açaraq onları sahilə qayıtmağa məcbur etdiyini bildirib.\n– İranın Zahidan şəhərinin prokuroru Sistan və Bəlucistan əyalətində İsrail casus təşkilatının agentlərinin həbs edildiyini açıqlayıb. O, şübhəlinin müəyyən edilməsi üçün səkkiz aylıq təqibə toxunaraq, bəzi iranlı nüvə alimlərinin öldürülməsinin Mossad ünsürlərinin gündəmində olduğunu bildirib.\n– Son 24 saat ərzində 20 fələstinli İordan çayının qərb sahilində anti-İsrail əməliyyatları keçirməyə cəhd ittihamı ilə İsrail ordusu tərəfindən saxlanılıb.\n– İbranidilli medialar xəbər verir ki, dünən Naftali Bennett və Yair Lapid tərəfindən razılaşdırılan İsrail Knessetinin fəaliyyətinin dayandırılması nəticəsində yeni seçkilərin keçirilməsi İsrailin müharibə naziri Benni Gantsın yeni İsrail ordusunun baş qərargah rəisi kimi seçilməsi səylərinə mane ola bilər.\n– Fələstin İslami Cihad Hərəkatının hərbi qolu olan Saraya Əl-Qüdsün sözçüsü Əbu Həmzə “Əzmus-Sadiqin” təliminin uğurla başa çatdığını açıqlayıb. Qəzza zolağında bir neçə əməliyyat cəbhəsində keçirilən təlimdə yüzlərlə Saraya Əl-Qüds döyüşçüsü iştirak edib. Təlim bazar ertəsi səhər saat 09:00-da (yerli vaxtla) başlayıb və həmin gün axşam saatlarında başa çatıb.\n– İsrailli jurnalist Barak Ravid iddia edir ki, ABŞ prezidenti Co Bayden iyulun 13-də işğal olunmuş Fələstinə səfəri zamanı İsrail baş nazirinin müavini Yair Lapid ilə görüşəcək.\n– İbrani dilində yayımlanan “Kan” kanalı rejimin iki həftə əvvəl Suriyada Dəməşq Beynəlxalq Hava Limanına hücumundan sonra Rusiyanın sionist rejimə qarşı qətnamə qəbul etmək niyyətində olduğunu açıqladı.\n– Baş nazir Naftali Bennett və İsrailin xarici işlər naziri Yair Lapid Knessetin işinin dayandırılması və erkən seçkilərin keçirilməsi barədə razılığa gəliblər. Razılaşmaya əsasən, Lapid tezliklə İsrailin baş naziri təyin ediləcək və seçkilərin tarixi 25 oktyabr 2022-ci ildir.\n– Sionist rejimin maliyyə naziri Liberman bəyan etdi ki, bizim məqsədimiz “Benyamin Netanyahunun” hakimiyyətə qayıtmasının qarşısını almaqdır.\n– İsrailin Müharibə Naziri Benni Gantz bildirib ki, İsrail ABŞ-ın dəstəyi ilə İrana qarşı regional hava hücumundan müdafiə koalisiyası yaradır.\nFələstin Fələstin Dəyişiklikləri İsrail İsrail Xəbərləri Sionist Rejimi


Qazaxlı gənclər həqiqi hərbi xidmətə yüksək əhvali-ruhiyyə ilə yola düşürlər | Tele-İnform\n« İlham Əliyevlə daha möhtəşəm zirvələrə doğru\nTovuzlu gənclərin bir qrupu hərbi xidmətə yola salınıb »\nQazaxlı gənclər həqiqi hərbi xidmətə yüksək əhvali-ruhiyyə ilə yola düşürlər\nGənclərin həqiqi hərbi xidmətə yolasalma mərasimi həmişə Qazaxda da xoş əhvali-ruhiyyə ilə keçirilir. Növbəti yolasalma mərasimində də ənənə pozulmadı.\nRayon mərkəzindəki Şəhidlər xiyabanından başlanan tədbirdə müqəddəs torpaqlarımız uğrunda şəhid olanların ruhuna dualar oxunduqdan sonra məzarlar üstünə, eləcə də xiyabandakı memorial\nabidə önünə gül dəstələri qoyulmuşdur. Sonra tədbir iştirakçıları Heydər Əliyev parkında ulu öndərin abidəsini ziyarət etmiş və önünə gül dəstələri düzmüşlər. Mərasim Gənclər Mərkəzinin qarşısında davam etdirilmişdir. Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəcəb Babaşov çıxış edərək 11 aprel prezident seçkilərinin uğurla başa çatması və görkəmli dövlət xadimi İlham Əliyevin xalqın dəstəyini qazanaraq yenidən Prezident seçilməsi münasibətilə bütün rayon sakinlərini təbrik etmiş, dövlət başçısına ölkəmizin bundan sonrakı inkişafında da yeni-yeni nailiyyətlər arzulamışdır. Sonra Azərbaycanda ordu quruculuğu sahəsində qazanılan uğurlardan söz açılmışdır. Qeyd edilmişdir ki, 2016-cı il Aprel döyüşlərində Azərbaycan Ordusu nəyə qadir olduğunu sübuta yetirdi.\nMərasimdə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Qazax rayon şöbəsinin rəisi Rəsul Quliyev, Böyük Vətən müharibəsi veteranı Xanqulu Süleymanov, Aprel döyüşlərinin iştirakçısı olmuş əsgər anası, rayon icra hakimiyyəti başçısının müavini Gülaya Həsənova, I qrup Qarabağ müharibəsi əlili Namiq Alıyev vətən qarşısında borclarını yerinə yetirməyə yola düşən çağırışçıları və onların valideynlərini təbrik etmiş, gənclərə ordu sıralarında hərbin sirlərinə mükəmməl yiyələnməyi arzu etmişlər.\nTədbirdə vətənə, müstəqil Azərbaycana həsr olunmuş şeirlər səsləndirildikdən sonra çağırışçılar musiqi sədaları altında hərbi hissələrə yola düşmüşlər.


Rusiya Mərkəzi Bankı qızıl alışını artırır - DÜNYA - Fins.az\nPrezident büdcədən 7,5 milyon manat pul ayırdı\nQaxdakı dövlət əmlakı 75 min manata satılır\nDənizkənarı Bulvar İdarəsi Dövlət Bayrağı Muzeyi\t- KOTİROVKA\nAvtoVaz bu modeli yenilədi\nTəhsil Nazirliyi 11 saylı Ərazi Maliyyə Hesablaşma Mərkəzi - TENDER\nAzərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti - TENDER\nİzmirə gedənlərin sayı sürətlə artır\nİpoteka və Kredit Zəmanət Fondu - TENDER\nQaxlı fermerlər bu il zəmilərdən 40 min ton taxıl tədarük edib\nRusiyadan dəmirlə yüklənmiş ilk yük vaqonları Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə Türkiyəyə çatıb\nŞəhər və rayonlarda paylayıcı elektrik şəbəkələri yenidən qurulacaq\nBeynəlxalq şirkətin Azərbaycan üzrə rəhbəri olan xanımın uğur sirri - MÜSAHİBƏ\nRusiya Mərkəzi Bankı qızıl alışını artırır\nRusiya Bankı (Mərkəzi Bank) beynəlxalq ehtiyatlarında qızılın payını artırmağa davam edir. Cari ilin ilk 9 ayında Rusiya Bankı 4,2 mln. unsiya və ya 5,3 mlrd. ABŞ dolları həcmində qızıl alıb. Qeyd edək ki, ötən illə müqayisədə Rusiyanın qızıl alışı 15% artıb. Sanksiyalardan əvvəlki dövrlə müqayisədə isə bu göstərici 2 dəfə yüksəlib.\nRusiya Bankının orta hesabla yarım ildə 100 ton qızıl aldığı bildirilir ki, bu da dünyanın bütün mərkəzi banklarının məcmu qızıl alışından çoxdur. Hazırda Rusiya qızıl ehtiyatlarının həcminə görə dünyada 7-ci sıranı tutur. Əgər rəsmi Moskva bu templə alışı davam etdirərsə, artıq 2018-ci ilin ortalarında Rusiya 1 842 ton qızılı olan və hazırda 6-cı pillədə qərarlaşan Çini də ötə bilər.\nQızıl alışının artmasını təhlil edən “Private Solutions Singapore Castle Family office” maliyyə təşkilatının departament müdiri Stanislav Verner bildirib ki, 2018-ci ilin yaz aylarında ABŞ Maliyyə Nazirliyi hesabat açıqlayacaq. Hesabatda Rusiyanın dövlət borcuna məhdudlaşdırıcı təzyiqlərin potensial effekti əks olunacaq. Rusiya dövlət istiqrazlarının alışına qadağaların qoyulması gözlənilir ki, bu da iqtisadiyyata ciddi zərbə vuracaq. Belə ki, son 1,5 il ərzində xarici investorlar Rusiyada büdcə kəsirinin 85%-ni maliyyələşdiriblər.\nBununla yanaşı, Rusiyanın qızıl-valyuta ehtiyatlarının yerləşdiyi aktivlərə həbs qoyulması da mümkündür. Bu səbəbdən Rusiya Bankının qızıl alışını artırdığı bildirilir. Xatırladaq ki, 2017-ci il sentyabrın 1-nə Rusiyanın qızıl-valyuta ehtiyatlarında qızılın xüsusi çəkisi 17,3% (bir il əvvəl – 16,4%) təşkil edib. Bu dövr ərzində qızıl ehtiyatı 51,9 mln. unsiyadan 56,1 mln. unsiyaya yüksəlib və artım 4,2 mln. unsiya və ya 8,1% olub.\nBakıdan İstanbula birbaşa səyahət turu - CƏMİ 199 DOLLAR\nİran Azərbaycanla Xəzər dənizi limanlarında əməkdaşlığı gücləndirmək istəyir\nÇin XİN: ABŞ-ı ticarət məsələlərində soyuqqanlılığı qorumağa çağırırıq\nDövlət Statistika Komitəsi - TENDER\nSəyyar Asan Ximdət bu rayonlarda vətəndaşlara xidmət göstərəcək\nİqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə Kanada və digər ölkələrdən müzakirə üçün gəliblər\nAqrar sahədə də Könüllülər Hərəkatı yaradıldı\nİstirahətə gedərkən götürülməli 5 əsas cihaz – SİYAHI\nŞəmkir Regional Mədəniyyət İdarəsi - TENDER\nBank Respublika iqtisadçı jurnalistlər üçün press-tur təşkil etdi\nUşaqlarınız macəra dolu yayı burada keçirsin - "Qəbələ Yay Düşərgəsi"


Pomidor və ya pomidor fidanı əkmədən əvvəl emal: sonrakı əkin üçün necə düzgün hazırlanmalı, dezinfeksiya edilməlidir, onlardan istifadə etməyin ən yaxşı yolu nədir? - Həm də - 2022\nFidan əkmədən əvvəl pomidor toxumlarını emal etməyin effektiv metodları - ətraflı təlimatlarla təsvir\nToxumları fidan üçün əkmədən əvvəl müalicə vacib və zəruri bir aqrotexniki texnika.\nBir aqronom gözəl zəngin pomidorlardan zəngin bir məhsul əldə etmək istəyirsə, işlənməyə müraciət etməlidir.\nBelə bir prosedur üçün bir çox seçim ola bilər. Bu yazıda sizə hər seçim haqqında ətraflı məlumat verəcəyik.\nPomidor toxumlarını əkmədən əvvəl işləməliyəm?\nToxum materialının işlənməsi lazım olub-olmadığı soruşulduqda, mütəxəssislər birmənalı olaraq "hə" ilə cavab verirlər, çünki belə bir prosedur aqronomun aşağıdakı nəticələrə nail olmasına kömək edir:\npomidor daha erkən və mehribanlıqla yüksələcək;\nmetabolik proseslər sürətlənir;\nxəstəliklərin və zərərvericilərin inkişafı yatırılır;\ngənc fidanlar daha yaxşı böyüyür və inkişaf edir;\nmədəniyyətin müxtəlif əlverişsiz xarici amillərə qarşı müqaviməti artır;\nməhsulu bir az əvvəl gözləmək olar.\nMüalicə növləri - təsviri və təlimatları\nƏn etibarlı və Pomidor toxumlarını dezinfeksiya etməyin sübut olunmuş yolu onları hidrogen peroksiddə islatmaqdır. Bunun üçün% 10 həll alınır və toxumlar orada saatın üçdə birinə endirilir. Toxumun kütləsi ilə hidrogen həllinin kütləsi eyni olmalıdır.\nToxumları daha zəif bir məhlula yerləşdirə bilərsiniz -% 0.4. Ancaq sonra nəmləndirmə müddəti bir günə qədər artır.\nBirdən çox iş göstərdi bu prosedur pomidorda nitrat səviyyəsini azaldır. Bu müalicədən sonra toxumlar axan suyun altında yuyulur və qurudulur.\nVideodan pomidor toxumlarının hidrogen peroksid ilə düzgün şəkildə necə işlənəcəyini öyrənəcəksiniz:\nBu prosedur toxum cücərməsini sürətləndirməyə kömək edəcəkdir.\nBunu etmək üçün toxum çox qatlı bir cuna qoyulur və bağlanır.\nCuna yarım gün təmiz su qabına batırılır.\nBununla birlikdə suyun dörd saatda bir dəyişdirilməsi lazımdır.\nManipulyasiyadan dərhal sonra müalicə olunan toxumlar qurudulur və hazırlanmış torpağa əkilir. Toxumun yenidən qurumasına icazə verməmək vacibdir, əks halda xarab olacaqdır.\nBelə bir prosedur bütün toxumlar üçün deyil, yalnız zəifləmiş yetkin bitkilərdən yığılmış olanlar üçün lazımdır. Bunun üçün toxumlar təlimatlarda göstərilən müddət ərzində böyümə stimulyatorlarına yerləşdirilir.\nİstinad! Təzə və sağlam toxumların bu müalicəyə ehtiyacı yoxdur.\nToxum əkin üçün necə düzgün hazırlanmalı - metodların təsviri\nBitkilərə istənilən "kömək" orta səviyyədə olmalıdır. Eyni zamanda bütün növ emallara müraciət etməməlisiniz. Bu yalnız mədəniyyətə zərər verəcəkdir. Üstəlik, toxumlar sağlamdırsa, onların ümumiyyətlə işlənməsinə ehtiyac yoxdur. Böyümək üçün əsas qaydalara tabe olaraq, məhsul hər halda yüksək olacaqdır.\n"Kalium permanganat" ilə aşındırma\nBu dezinfeksiya üsulu ən sadə, eyni zamanda təsirli sayılır. Yenə də yalnız yoluxmuş yetkin bitkilərdən alınan və ya şübhəli bir istehsalçı tərəfindən hazırlanan toxumların işlənməsinə ehtiyac var.\nBunun üçün toxumlar saat 1/4-də% 1 həll ilə isladılır. Müalicənin 20 dəqiqədən çox çəkməməsi vacibdir.\nNəmləndirildikdən sonra toxum yaxalanmalı və qurudulmalıdır.\nSağlam toxumlar isladılırsa, bu prosedur yalnız vəziyyətlərini pisləşdirə bilər, çünki bütün immunitet sistemini öldürəcəkdir.\nPomidor toxumlarını kalium permanganata batırmaq haqqında bir videoya baxmağı təklif edirik:\nBu üsul başqa bir dezinfeksiya növüdür. Ancaq bu cür manipulyasiya son dərəcə ehtiyatla aparılmalıdır. Isıtma temperaturu 40 dərəcədən yüksək olmamalıdır, buna nail olmaq çox çətindir. Buna görə təcrübəli tərəvəz yetişdiriciləri köhnə sübut edilmiş "kalium permanganat" a müraciət etməyi məsləhət görürlər. Bəzi insanlar yalnız toxumları istilik cihazına qoymaq kifayət olduğunu düşünürlər. Ancaq bu belə deyil, çünki belə bir prosedur yalnız toxumu qurutacaqdır.\nToxumları ixtisaslaşmış bir mağazada satın almış olsanız, onlar artıq işlənmənin bütün mərhələlərini keçiblər və ev toxumlarına ehtiyac yoxdur.\nİz elementləri ilə doyma\nBu prosedur gələcək bitkilərin bütün həyati xüsusiyyətlərini artırmağa kömək edəcəkdir: hava şəraitinə və xəstəliklərə qarşı müqavimət, məhsul, raf ömrü, dad.\nPomidorları qida ilə zənginləşdirmək üçün bir neçə xörək qaşığı odun külü götürüb otaq temperaturunda iki stəkan təmiz su ilə qarışdırmalısınız.\nNəticədə həll iki gün ərzində dəmlənməlidir.\nVə bundan sonra toxumlar 3-4 saat tenturaya qoyulur.\nMetal bir qab kül məhlulu üçün bir qab kimi istifadə edilə bilməz.\nBu prosedura toxumların soyuducuda bir neçə saat soyudulmasını nəzərdə tutur. Ancaq həmişə belə deyil. Peşəkar aqronomlar toxumları bir neçə saat soyudmurlar, amma üç aydır. Ancaq bu manipulyasiya pomidor üçün uyğun deyil. Toxumları 3 ilə 5 gün arasında soyuqda qoyaraq orta yol tapmaq yaxşıdır. Eyni zamanda, havanın temperaturu 3 dərəcə Selsi səviyyəsində saxlanılmalıdır.\nTabakalanmaya ən çox ehtiyac olan erkən yazda əkilən toxumdur. Köhnə toxumları oyatmaq üçün soyudmaq da lazımdır.\nBu prosedur üçün toxum yaş cuna qoyulur və tərəvəz bölməsinə yerləşdirilir. Tülün qurumaması üçün diqqət yetirilməlidir. 5 gündən sonra material soyuducudan çıxarılır və əkin üçün hazırdırlar.\nBu cür manipulyasiya aqronomlar üçün o qədər yaygındır ki, heç kim buna ehtiyac olub olmadığını düşünmür. Cuna bükülmüş toxumlar bir neçə gün isti suda isladılır, müxtəlifliyin növündən asılı olaraq. Sonra toxum daha yaxşı və daha sürətli cücərəcəkdir. Əsas odur ki, zamanla çox uzağa getməyin: cücərtilərin bir-birinə qarışmasının qarşısını almaqdır.\nSuyun temperaturu 22-25 dərəcə Selsi olmalıdır. Islatma vaxtını əkin vaxtına uyğunlaşdırın, çünki bu prosedurdan dərhal sonra toxum qurudulmadan da əkilməlidir.\nVacibdir! Satışa hazırlıq zamanı kimyəvi maddələrlə işlənmiş bitkiləri islatmayın.\nVideodan pomidor toxumlarını suya necə düzgün bir şəkildə salmağı öyrənəcəksiniz:\nEpin və digər böyümə stimulyatorları\nBu manipulyasiya gənc fidanların toxunulmazlığını artırmaq üçün lazımdır. Çox vaxt bunun üçün aşağıdakı dərmanlar istifadə olunur: "Prorostok", "Epin". Toxum yarım saatdan bir saata qədər müddətə həll yolu ilə batırılır (dəqiq vaxt təlimatlarda göstərilmişdir).\nBu cür prosedurlar toxumları oyadacaq və xəstəliklərə qarşı müqavimətini artıracaqdır.\nToxumları stimulyatora həddindən artıq qoymaq lazım deyil - bu yalnız materialın vəziyyətini pisləşdirəcəkdir.\nBu cür manipulyasiya evdə son dərəcə nadir hallarda həll edilir. Bununla birlikdə, çox təsirli olur. Prosedurun məqsədi toxumları oksigenlə zənginləşdirilmiş suya yerləşdirməkdir. Bu, akvarium kompressorunun lazımlı olduğu yerdir.\nBu metod əsas üstünlüyə malikdir - toxum oyanır, lakin kimyəvi maddələrdən istifadə olunmur.\nBarbating tez-tez nadir toxum növləri üçün istifadə olunur, artıq mağaza rəflərində tapıla bilməyən və vaxtınız çoxdan bitmiş olanlar.\nBu prosedur bir qədər təbəqələşməyə bənzəyir.\nBunu etmək üçün toxumlar təbii parçaya, daha sonra plastik bir torbaya qoyulur.\nSonra paket bir gün (və ya iki) soyuq bir yerə qoyulur.\nBelə bir manipulyasiya toxumu xəstəliklərə və hava təlaşlarına daha davamlı edəcəkdir. Bundan əlavə, bu cür toxumlar bir neçə gün əvvəl cücərir.\nVacibdir! Sərtləşdikdən dərhal sonra toxumlar hazırlanmış torpağa əkilməlidir.\nSadalanan emal metodlarının hamısını bir anda istifadə etməməlisiniz. Yalnız bunlardan birini və ya ikisini seçməlisiniz. Bəzən toxumun heç bir işlənməyə ehtiyacı yoxdur.\nXalq üsullarını istifadə etməyin ən yaxşı yolu nədir?\nProfessional metodları sadaladıq, lakin bir çox məşhur emal üsulları var. hər bir aqronom metodunu bölüşmək istəyir. Ən populyar və vaxt sınaqlarından keçmiş və bir çox tərəvəz yetişdiricilərinin adını verək.\nAloe suyu xalqın böyüməsini stimullaşdırır. Bu həll bir sıra üstünlüklərə malikdir:\nŞirə hazırlamaq üçün sizə lazım:\nBitkidən bir yarpaq kəsin.\nTülbentə sarın və soyuducuya qoyun (heç vaxt dondurucuya qoymayın).\nBir həftə soyuqda yarpaqlar dəmlənəcək və bioloji aktiv maddələr aktivləşir.\nYeddi gündən sonra yarpaqlar qarışdırıcıda qarışıq vəziyyətə gətirilir.\nBundan sonra, saf suyu meyvədən sıxılır, sonra 1: 1 nisbətində su ilə seyreltilir.\nBu prosedur köhnə bitkilər üçün ən vacibdir. Aşılamanı bir gün həllində buraxın.\nBu həll toxum böyüməsini stimullaşdırmaq üçün lazımdır. Aşağıdakı kimi hazırlayır:\n40 ml% 3 peroksid 500 ml təmiz suda həll olunur.\nPomidor toxumları 24 saat tinctureda qalır.\n10 qram çörək soda bir litr suda seyreltilir.\nToxumlar bir gün ərzində çıxarılan məhlula qoyulur.\nTincture yaxşı bir böyümə stimuldur. Bunun üçün 15 qram turşu otaq temperaturunda bir litr təmiz suda həll olunur. Nəmləndirmək bir gündür.\nBu həll toxumlarda mövcud olan bakteriya və mikrobları məhv etməyə kömək edir.\nBir litr su üçün bir bıçağın ucuna xardal tozu götürməlisiniz.\nToxumu məhlulda 6 saat saxlayın.\nMüəyyən olunmuş vaxt keçdikdən sonra toxum əvvəlcədən yuyulmadan qurudulur.\nToxumları əkmədən əvvəl müalicə etmək, toxumun tez cücərməsinə və fidanların sağlam olmasına heç bir zəmanət deyil. Çox şey toxumların keyfiyyətindən də asılıdır. Bununla birlikdə, yuxarıda təsvir olunan işləmə prosedurlarından biri hələ də edilməyə dəyər - bu, bütün məhsulunuza yalnız fayda gətirəcəkdir.\nCopyright 2022 \_ Fidan əkmədən əvvəl pomidor toxumlarını emal etməyin effektiv metodları - ətraflı təlimatlarla təsvir...


Fərid Məmmədov: “Bakutel” sərgisinin hələ uzun illər telekommunikasiya bazarının ayrılmaz hissəsi olacağını proqnozlaşdırmaq mümkündür\n09:35 29 Noyabr 2016\n“Iteca Caspian LLC” şirkətinin icraçı direktoru Fərid Məmmədov “Bakutel 2016” 22-ci Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya və İnformasiya Texnologiyaları Sərgi və Konfransı ərəfəsində “ICTnews” Elektron Xəbər Xidmətinin suallarını cavablandırıb.\n- Bu gün İKT sahəsi dünyada ən dinamik və sürətlə inkişaf edən bir sahədir. Bu texnoloji inkişafın güzgüsü olaraq, “Bakutel” sərgisi ziyarətçilərin qarşısına hansı yeniliklərlə çıxacaq?\n- Həqiqətən, hazırda bütün dünyada əsl İKT “bum”u yaşanır, belə ki, son 10 il ərzində Azərbaycanda telekommunikasiya və İKT bazarı köklü surətdə dəyişməklə yanaşı, qətiyyətli addımlarla inkişaf edir və bu, ən son məhsulların, eləcə də bu məhsullar ilə bağlı inteqrasiya imkanlarının nümayiş etdirildiyi “Bakutel” sərgisində əyani şəkildə əks olunur. Bu il sərgi dünyanın 18 ölkəsini təmsil edən 200 şirkəti bir arada toplayacaq. Bu il sərgi iştirakçılarının 30%-i yeni şirkətlərdən ibarətdir və onlar Azərbaycanın İT bazarına öz məhsullarını təklif edəcəklər. Sərgidə bizim gündəlik həyatımızı yüngülləşdirən müxtəlif qacetlər, proqram təminatı, İT üzrə həll variantları, eləcə də müxtəlif avadanlıq və layihələr ziyarətçilərin yolunu gözləyir. Sevindirici haldır ki, sərgidə yerli İT şirkətlərinin məhsul və xidmətləri “Made in Azerbaijan” brendi altında təqdim olunacaq. Sərgi çərçivəsində Azərbaycanın aparıcı İKT şirkətləri, mobil və rabitə operatorları, o cümlədən sistem inteqratorları öz nailiyyətləri ilə yanaşı, yeni məhsullarını da təqdim edəcəklər. Bir sözlə, yaxın gələcəkdə ölkə bazarına daxil olacaq yüksək texnologiyalı həll variantları, habelə müasir texnologiya və xidmətlərlə ilk dəfə məhz sərgi ziyarətçiləri əyani şəkildə tanış ola biləcəklər. Bir faktı da qeyd etmək istərdim ki, bu il oyun zonasında da yeni məhsullar təqdim olunacaq. Onların arasında “Formula 1 VR Baku City Circuit” oyunu, “Fatal Fight”, “Two Heroes” və ilk dəfə “Bakutel-2016” sərgisində təqdim olunacaq “Memory limit”. Stenddə 360 dərəcəlik foto-video çəkilişləri də reallaşdırılacaq.\nTədbirin təşkilatçısı kimi, biz ziyarətçilər üçün “Bakutel” sərgisində bir sıra əyləncəli proqramlar hazırlamışıq. Ziyarətçilər burada xüsusi eynəklər taxmaqla virtual reallığa daxil ola, eləcə də “3D” qələminin köməyi ilə unikal əşya və predmetlər yarada bilərlər. Bundan başqa, Azərbaycanda ilk dəfə məhz “Bakutel” sərgisinin ziyarətçiləri mini-robotları idarə edərək əsl robot döyüşündə iştirak etməklə yanaşı, “ağıllı” robotla da danışa biləcəklər.\n- Müsahibələrinizin birində qeyd etmişdiniz ki, sərginin keçirildiyi günlərdə Bakı İKT sahəsinin qovşağına çevrilir və bütün diqqəti Azərbaycana yönəldir. Yəqin ki, bu il də sərgi öz rəngarəngliyi ilə istisna olmayacaq. Bu baxımdan, ekspozisiya sahəsi və milli pavilyonlar haqqında nə demək olar?\n- Ötən il ilə müqayisədə, sərgi bu il daha böyük sahəni - 4000 m2-dən artıq ərazini əhatə edir. Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin dəstəyi ilə təşkil olunan milli pavilyonların fəal iştirakı artıq “Bakutel” sərgisinin xoş ənənəsinə çevrilib. Bu il dünyanın 9 ölkəsi - Avstriya, Belarus, İran, İtaliya, Niderland Krallığı, Sloveniya, Türkiyə, Xorvatiya və Fransa milli stendlərdə öz ölkələrinin aparıcı şirkətləri ilə yanaşı, həm Azərbaycan, həm də bütün Xəzəryanı region üçün innovativ hesab edilən layihələri, eləcə də İKT sahəsində məhsul və xidmətlərin təqdimatlarını nümayiş etdirəcəklər. Niderland Krallığının milli pavilyonu sərgidə birinci dəfə iştirak edir. Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi sərgidə ən böyük stendlə çıxış edir və burada bir sıra maraqlı layihələr nümayiş etdiriləcək.\n- Adətən “Bakutel” sərgisi çərçivəsində İKT sahəsinin ümumi mənzərəsinə yenidən nəzər salmaq və onun perspektivlərini təhlil etmək məqsədilə müxtəlif formalı tədbirlər təşkil olunur. Bu il hansı tədbirlərin iştirakçısı ola biləcəyik?\n- “İKT Həftəsi”nin işgüzar tədbirlərdən ibarət 4 günlük proqramı da dolğun və çoxtərəfli olacaq. Bu günlərdə sərgi İKT sahəsində beynəlxalq görüşlər, işgüzar danışıqlar, İKT üzrə təqdimatlar və paralel tədbirlərin keçirildiyi məkana çevriləcək. 29-30 noyabr tarixində “Hilton” otelində keçiriləcək “Əşyaların interneti: Növbəti nəsil” konfransında yüksək aktuallıq daşıyan “əşyaların interneti” mövzusuna toxunulacaq. Konfrans Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tərəfindən “Caspian Event Organisers” və “Huawei” şirkətləri ilə birlikdə təşkil olunur. Konfransda İKT sahəsində fəaliyyət göstərən aparıcı yerli və xarici şirkətlər iştirak edəcəklər.\n“Əşyaların interneti” mövzusunu “SAP” şirkəti tərəfindən təşkil edilən “Sizin strateji üstünlüyünüz” seminarı davam etdirəcək. Seminar 30 noyabr tarixində Bakı Ekspo Mərkəzinin 19 nömrəli otağında keçiriləcək və tədbirdə “SAP” şirkətinin müəssisələrin optimal şəkildə idarə edilməsi, əməyin mühafizəsi və avadanlıqların təmiri üçün təklif etdiyi “Digital Boardroom” həll variantı haqqında məlumat veriləcək.\nStartaplar üçün Yüksək Texnologiyalar Parkı tərəfindən təşkil edilən “Youth Inc. Business Academy” Akselerasiya Proqramı” üzrə seminar 1 dekabr tarixində Bakı Sərgi Mərkəzinin 22 nömrəli otağında keçiriləcək.\nİlk dəfə olaraq, “Bakutel” sərgisi çərçivəsində iştirakçılar və peşəkar ziyarətçilər arasında “Pamukkale Technopark Turkey” şirkəti tərəfindən təşkil olunan “İnformasiya texnologiyaları” “B2B” formatlı görüşlər keçiriləcək. Bu görüşlər 30 noyabr - 1 dekabr tarixlərində Bakı Ekspo Mərkəzinin 21 nömrəli otağında təşkil olunacaq.\nBiz təhsil mövzusuna çox diqqətlə yanaşırıq və sosial məsuliyyət üzrə siyasətimiz çərçivəsində bu sahəni prioritet sahələrdən biri hesab edirik. Buna görə də biz daha bir mühüm istiqaməti - təhsil sahəsində İKT: İKT sektorunun yaxın gələcəkdə Azərbaycanda inkişafı mövzusunu dəstəkləmək qərarına gəlmişik. Beləliklə, 2 dekabr tarixində Bakı Ekspo Mərkəzinin 22 nömrəli otağında bu mövzuya həsr olunmuş “Computer Science Education - Baku 2019 and beyond” adlı konfrans keçiriləcək. Konfransın təşkilatçısı “Azerbaijan ACM Chapter”, “Iteca Caspian” və “Caspian Event Organisers” (“CEO”) şirkətləridir.\nGöründüyü kimi, əlaqədar tədbirlərin qrafiki də çox dolğundur. Belə tədbirlərin nəticəsi həmişə müsbət təsir göstərir və yeni informasiya axınına səbəb olur. Buna görə də biz İKT mütəxəssislərini konfrans, seminar və təqdimatlarda fəal iştiraka dəvət edirik. Sərginin rəsmi veb-saytında (www.bakutel.az) bütün tədbirlər barədə daha ətraflı məlumat verilir. Bu il veb-saytımızın interfeysi tamamilə dəyişib və veb-saytdan istifadə daha da asanlaşıb.\n- Sərgidə iştirak edən ölkə və təmsil olunan şirkətlərin tərkibinin ildən-ilə dəyişərək, xeyli zənginləşdiyini müşahidə edirik. Bəs “Bakutel”də ziyarətçi fəallığı və marağı haqda nə demək olar?\n- İlk növbədə qeyd etmək istərdim ki, “Bakutel” sərgisinin ziyarətçiləri çox fəaldırlar və həm iştirakçılar, həm də bizimlə, yəni təşkilatçılarla daim ünsiyyətdə olurlar. Təkcə bir faktı qeyd etmək kifayətdir ki, tanınmış sosial şəbəkələrdə “Bakutel” sərgisinin veb-səhifəsi (digər sərgilərin internet səhifələri ilə müqayisədə) birinci yeri tutur və bu səhifənin 10000-dən artıq abunəçisi var. “Bakutel” sərgisində “Fast Track” sürətli “onlayn” qeydiyyat xidməti də tətbiq olunur. Bu sistem təxminən 1 dəqiqə ərzində qeydiyyatdan keçməyə imkan verir. Bunun üçün sərginin veb-saytında qeydiyyatdan keçmək və əldə edilmiş kodu Bakı Ekspo Mərkəzindəki “Fast Track” qeydiyyat məntəqəsinə təqdim etmək lazımdır. Burada kod skan ediləcək və ziyarətçiyə sərgi barədə məlumatlarla birlikdə, xüsusi döş nişanı (“bədc”) təqdim olunacaqdır. Bir çox sərgi ziyarətçisi artıq bu sistemi sınaqdan keçirib və ondan razı qalıb. Biz xeyli sayda müsbət rəy almışıq. Səhifənin 2016-cı ildə istifadəyə verildiyi andan etibarən, minlərlə ziyarətçi “Fast Track” xidmətindən istifadə edib. Ziyarətçilərin ümumi sayına gəldikdə isə, biz hər il ziyarətçi sayının artdığını müşahidə edirik. Belə ki, əgər ötən il sərgi 10000 nəfərdən artıq ziyarətçi qəbul etmişdirsə, bu il biz daha çox ziyarətçinin gələcəyini gözləyirik, çünki sərgi böyüyüb və müvafiq olaraq, sərgidə verilən təkliflərin də sayı artıb.\n- Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin hər il sərginin rəsmi açılış mərasimində iştirakı “Bakutel”in yüksək statusunu vurğulamaqla yanaşı, həm də İKT sektorunun ölkənin prioritet istiqamətlərində əsas yer tutmasının göstəricisidir. Bu baxımdan, ölkənin gələcək iqtisadi inkişaf modelində İKT-nin rolunu və digər iqtisadi sahələrə təsirini necə dəyərləndirirsiniz?\n- Qeyd etmək istəyirəm ki, həm bu sənaye sahəsinin, həm də sərginin inkişafı ölkə rəhbərliyinin və bu sahə üzrə məsul olan nazirliyin güclü dəstəyindən asılıdır. Belə ki, sərgini Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin ziyarət etməsi bu tədbirin yüksək statusunu göstərir. Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi də “Bakutel” sərgisini yaxından dəstəkləyir. Fürsətdən istifadə edərək, mən “Bakutel” sərgisinə göstərdiyi diqqət və dəstəyə görə Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinə öz minnətdarlığımı bildirirəm. Builki “Bakutel” sərgisi Azərbaycanda telefon rabitəsinin yaradılmasının 135 illik yubileyi ilə üst-üstə düşür və mən hər kəsi bu möhtəşəm tarixlə ürəkdən təbrik etmək istəyirəm. Təsəvvür edin, 4 gün ərzində siz sənayenin bütün bölmələrini müşahidə etmək, perspektivləri təhlil etmək və cari təmayülləri müəyyən etmək imkanına malik olursunuz. Hər il sərgidə xeyli sayda yeni məhsul və xidmətlər təqdim edilir. Sərgi və sənayenin qarşılıqlı təsiri barədə çox danışmaq olar. Mən sadəcə “Bakutel” sərgisinin bu müddət ərzində mütəxəssislər, əlaqədar strukturlar, beynəlxalq təşkilatlar və İKT sahəsi üzrə biliklərin bir arada toplanmasında oynadığı xüsusi rolu qeyd etmək istərdim. Bu müddət ərzində Bakı şəhəri bütün region üçün İKT sənayesinin qovşağına çevrilir və bunları nəzərə alaraq, “Bakutel” sərgisinin hələ uzun illər həm ölkənin, həm də ümumilikdə regional telekommunikasiya bazarının ayrılmaz tərkib hissəsi olacağını proqnozlaşdırmaq mümkündür.\nBiz hamınızı 29 noyabr - 2 dekabr tarixində Bakı Ekspo Mərkəzində keçiriləcək “Bakutel 2016” sərgisinə dəvət edirik!\nFərid Məmmədov Bakutel sərgisinin hələ uzun illər telekommunikasiya bazarının ayrılmaz hissəsi olacağını proqnozlaşdırmaq mümkündür


YÜKSƏK SÜRƏTLƏ ADAM ÖLDÜRDÜ, 32 GÜN GİZLƏNDİ, AZADLIQDADIR! – Prezidentə “Açıq məktub” | AzPolitika – onlayn siyasi-ictimai qəzet\nYÜKSƏK SÜRƏTLƏ ADAM ÖLDÜRDÜ, 32 GÜN GİZLƏNDİ, AZADLIQDADIR! – Prezidentə “Açıq məktub”\nDərc olunub: 27/09/2018 - 10:35\nM.Orucovanın qızı Nurxanım Orucova məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanlarının işi obyektiv araşdırmadıqları üçün ölkə başçısı İlham Əliyevə və birinci vitse-prezident Mehriban Əlıiyevaya “Açıq məktub”la müraciət etmək qərarına gəlib. “AzPolitika” həmin məktubu olduğu kimi dərc edir:\nBu məktubu yazaraq bildirirəm ki, 28 iyul 2018-ci il tarixində Anam Orucova Mömünə Ağacan qızını Sumqayıt şəhər sakini İsmayılov Bəxtiyar Musa oğlu yüksək sürətlə idarə etdiyi “Mercedes” markalı 50-DH-831 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomabillə vurmuş, Anamın üzərindən keçmiş və hadisə yerindən qaçmışdır. Hadisə saat 15.40-da Sumqayıt şəhər Z.Hacıyev küçəsindəki piyada keçidinin üzərində baş vermişdir.\nBaş vermiş hadisə ilə bağlı Sumqayıt Şəhər Polis İdarəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 263.2. (Yol hərəkəti və nəqliyyat vasitələrinin istismarı qaydalarını pozma) və 264-cü maddələri ilə (Yol nəqliyyat hadisəsi yerindən qaçma) cinayət işi başlanıb və Sumqayıt ŞP İdarəsinin İstintaq Şöbəsinin müstəntiqi, polis kapitanı Rüstəmov Əmrah İlqar oğlunun icraatına verilib. Lakin hadisədən yalnız 16 gün sonra - 13 avqust 2018-ci il tarixində İsmayılov Bəxtiyar Musa oğlu təqsirləndirilən şəxs qismində istintaqa cəlb olunması üçün axtarışa verilib ki, bu da bizim israrli təkidlərimizdən sonra baş tutub. Hətta belə cinayətlərdə sübut kimi əsas prosesual sənədlərdən biri olan hadisə yerinin sxemi də hadisədən yalnız 16 gün sonra hazırlanmağa başlanıb. Buna görə, biz müvafiq orqanlara çoxsaylı şikayətlərlə müraciət etdikdən və həm də hadisədən 32 gün sonra – 29 avqust 2018-ci il tarixdə təqsirləndirilən şəxs İsmayılov Bəxtiyar Musa oğlu tutulub.\nAtamı telefonla xəbərdar edərkən, təqsirləndirilən şəxsin tutulduğunu desələr də, 31 avqust 2018-ci il tarixində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsində hakim Əsgərova Ruhiyyə Orucəli qızının sədrliyi ilə keçirilən qapalı məhkəmədə verilən qərardan sonra bizə məlum oldu ki, İsmayılov Bəxtiyar Musa oğlunun 29 avqust 2018-ci il tarixdə könüllü təslim olduğu bildirilir. Və məhz bu səbəbdən məhkəmə, istintaqı aparan müstəntiqin həbs-qətimkan tədbrinin seçilməsi vəsatətini təmin etməmiş və cinayətkarı məhkəmə zalından azadlığa buraxmışdır. Sual yaranır ki, hadisəni törədən şəxsin 32 gün qaçıb gizləndikdən sonra tutulması hansı əsaslarla “könüllü” sayıla bilər?\nMəhkəmə isə bu zamana qədər olan materialların “ibtidai istintaqın normal gedişinə mane olmaq, cinayət prosesini həyata keçirən orqanın çağırışlarına üzrlü səbəblər olmadan gəlməmək, habelə cinayət prosesini həyata keçirən orqandan gizlənmək, iş üzrə şahidlərə qanunsuz təsir göstərmək və ya digər yolla cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməkdən boyun qaçırmaq kimi hərəkətlərin edilməsi ehtimalına kifayət qədər əsas vermədiyini” əsas götürərək, təqsirləndirilən şəxs haqqında həbs qismində qətimkan tədbirinin seçilməsindən imtina etmiş və İsmayılov Bəxtiyar məhkəmə zalından azadlığa buraxılmışdır. Məhkəmənin bu qərarı çox ədalətsiz qərardır və biz bilmək istəyirik ki, aşağıda göstərdiyim əsaslardan sonra təqsirləndirilən şəxs necə azad edilir?\n- Hadisədən 32 gün keçdikdən sonra axtarışda olan şəxs İsmayılov Bəxtiyar hətta könüllü gəlib təslim olsa belə, hadisə zamanı onun içkili və ya hər hansı narkotik maddənin təsiri altında olmasının yoxlanmasını mümkünsüz etmişdir ki, bu da onun tərəfindən elə ilkin istintaqın ədalətli gedişatına təsir etməkdir. (Bəxtiyar İsmayılovu tanıyan insanlardan aldığımız məlumatlara görə, bu şəxs narkotik maddə istifadəçisidir və hətta bəzi gənclərin də bu xəstəliyə alışdırılmasına “köməklik” edir – N.Orucova).\n- “Yol hərəkəti haqqında” haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 37-ci maddəsinin IV hissəsi ilə mexaniki nəqliyyat vasitəsinin sürücüsünün üzərinə yol nəqliyyat hadisəsi zamanı zərərçəkənlərə ilkin tibbi yardım göstərilməsi üçün mümkün olan tədbirlərin görülməsi, “Təcili Tibbi Yardım” maşınını çağırması, zərər çəkən həyat üçün təhlükəli xəsarət aldığı hallarda isə onu səmt üzrə gedən nəqliyyat vasitəsi ilə yaxınlıqdakı tibbi müəssisəyə göndərməsi, bu mümkün olmadıqda isə özünün nəqliyyat vasitəsilə aparması kimi öhdəlik qoyulmuşdur. Lakin İsmayılov Bəxtiyar bu qaydaları pozmuş, hadisə yerindən qaçmış və 1 aydan çox istintaqdan yayınmışdır ki, bu da öz növbəsində istintaqın gedişatına digər bir maneçilik halıdır.\n- Bunlardan başqa hadisə zamanı qəzanı törədən maşında Bəxtiyar İsmayılovdan başqa 2-ci şəxs də olmuşdur və bunu həm rəsmi şahidlər, həm şahidlik etməkdən “qorxan”, hadisəni görən bəzi insanlar və eyni zamanda İsmayılov Bəxtiyar özü də dindirilməsi zamanı etiraf etmişdir. Lakin heç bir prosesual materialda bu şəxs haqqında məlumat verilmir. Halbuki, həmin şəxs özü də cinayəti ört-basdır etməkdə məsuldur. Bu hadisənin gizlədilməsinə, ört-basdır edilməsinə və Bəxtiyar İsmayılovun cəzasının yüngülləşdirilməsinə çalışılan bütün hallar istintaqın gedişatına maneçilikdir və şübhələr doğurur.\nİlkin apellyasiya məhkəməsi 06.09.2018-ci il tarixə təyin olundu. Lakin təqsirləndirilən şəxs və vəkili məhkəməyə hörmətsizlik edib, bilinməyən səbəblərdən məhkəməyə gəlməmişdir. Apellyasiya məhkəməsi isə təqsirləndirilən şəxsin məhkəməyə gəlməməsini və Tibbi Ekspertizanın hazır olmadığını səbəb göstərərək, materiallarla tanış olmaq üçün məhkəməni 10.09.2018-ci il tarixə təxirə saldı. Bu dəfə isə təqsirləndirilən şəxs İsmayılov Bəxtiyar Musa oğlu məhkəmə başladıqdan yarım saat sonra gəldi və ifadəsində yalan məlumatlar verdi. Qarşı tərəfin vəkilindən 06.09.2018 tarixdə niyə məhkəməyə gəlmədiyini soruşduqda isə Bəxtiyarın narkoloji test üçün aparıldığını bəhanə gətirdi. Halbuki, qarşı tərəf gecikdiyi üçün onlardan əvvəl məhkəmə zalında müstəntiq həmin tarixdə narkoloji test üçün səhər saat 9-da gedib, 11-də qayıtdıqlarını hakimə məruzə etmişdi. Bu isə artıq Bəxtiyar İsmayılovun vəkilinin məlumatları saxtalaşdırmaqla məşğul olduğunu açıq-aydın ortaya qoyur.\nSizdən xahiş edirik ki, bizim hüquqi haqqımızın təmin olunmasında bizə kömək edəsiniz.


Demokratiya Uğrunda İttifaq Qarabağda antiterror əməliyyatları aparılması təklifi ilə dövlət başçısına müraciət edəcək\nDağlıq Qarabağ Münaqişəsi 13 Sentyabr 2007 13:38 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı / Trend , müxbir S.İlhamqızı/ Demokratiya Uğrunda İttifaq (DUİ) Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində antiterror əməliyyatları aparılması təklifi ilə dövlət başçısına müraciət edəcək. Bu barədə Trend ə İttifaqda təmsil olunan Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri Mirmahmud Mirəlioğlu açıqlama verib.\nDemokratiya Uğrunda İttifaq Qarabağ probleminin həlli yollarına dair təkliflər paketi hazırlayıb. İttifaqın təşkilatçılığı ilə sentyabrın 25-də keçiriləcək Qarabağ Forumunda bu sənədin təqdimatı olacaq.\nMirəlioğlunun sözlərinə görə, təkliflər paketini hazırlamaqda məqsəd siyasi partiyaların Qarabağ münaqişəsinin həllinə bacardıqları və imkanları çatdığı qədər yardım etməsidir: "Çünki hərbi və diplomatik vasitələr bizim əlimizdə deyil, ona görə də siyasi partiyaların münaqişəni həll etmək imkanı yoxdur. Bizim rolumuz təkliflər verməkdən uzağa getmir" -deyə pariya sədri qeyd edib.\nMirəlioğlu bildirib ki, sənədin təqdimatı zamanı təkliflərin yalnız bir qismi açıqlanacaq, qalan hissəsi isə məxfi saxlanılacaq. Təkliflər paketi dövlət başçısına ünvanlanacaq.\nSənəddə yer alan əsas təkliflərdən biri Qarabağda antiterror əməliyyatları aparılmasıdır. Mirəlioğlu qeyd edib ki, terrora qarşı mübarizə dünyanın aparıcı siyasətidir və Azərbaycan da bu beynəlxalq normadan istifadə etməlidir.\nTəkliflər sənədində Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində terrorçu qruplaşmalara qarşı mübarizənin üsulları və digər detallar da göstərilir, amma bunların yalnız dövlət başçısına çatdırılması nəzərdə tutulur.\nQarabağ Forumuna siyasi partiyaların, ictimai qurumların rəhbərləri, hərbi ekspertlər, dövlət orqanlarının, Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələri dəvət ediləcək.\nErmənistan 1992-ci ildən Azərbaycan ərazisinin 20 faizini - Dağlıq Qarabağı və ətrafındakı yeddi rayonu işğal edib və bu əraziləri bu günə qədər də işğal altında saxlayır. 1994-cü ildə Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəs haqqında razılıq əldə olunub, indiyədək tərəflər arasında sülh danışıqları davam etdirilir.


BNA-ni ifşa edən qəbz - Yaxud, daha bir özbaşınalıq... - xezernews.az\nBNA-ni ifşa edən qəbz - Yaxud, daha bir özbaşınalıq...\nSosial şəbəkələrdə Bakı Nəqliyyat Agentliyini ifşa edən daha bir paylaşım edilib. Facebook istifadəçisi Kamil Piriyevin sözügedən paylaşımı sosial şəbəkədə maraqla qarşılanıb və ciddi müzakirələrə səbəb olub.\nXəzərNews.az Sfera.az-a istinadən həmin paylaşımı oxucularına təqdim edir. Beləliklə...\nBu qəbzi bir yaxın tanışda gördüm. Deməli BNA səhv yerdə paklanmış maşını cərimələyir və onu evakuatorla Qış parkının altındakı cərimə dayanacağna aparır. Evakusaiya xidmətini Evakuator.az MMC adlı innovativ bir şirkət həyata keçirir.\nSərgüzəşt 1. Cəriməni ödədikdən evakusaiya üçün olan ödəniş evakuasiya xidməti kimi deyil, hesabın möhkəmləndirilməsi kimi göstərilir. Guya sahibkar öz şirkətinin hesabındakı vəsaiti artırmaq üçün şirkətə pul qoyur. Səbəb isə həmin vəsaitin vergiyə cəlb olunmamasıdır.\nSərgüzəşt 2. Demək olar ki bu halla üzləşmiş sürücü qəbzdə nə yazıldığına diqqət etmir. Artıq suallar da vermir. Ta bir ayıq sürücü bunu sorğulayana kimi.\nSərgüzəşt 3. Ayıq sürücü fərqli mənzərəni görür və Evakuator.az MMC-yə iradını bildirir. Sonuncu isə şikayəti BNA-ya yönəldir. Niyə BNA. BNA axı cərimə ödənişini alır. Evakuasiya xidmətini müqavilə üzrə Evakuator.Az MMC göstərir.\nSərgüzəşt 4. BNA, eləmə tənbəllik və elə həyasızlıq, vətəndaşı çağırıb deyir ki, məsələni ictimailəşdirməyin. "Biz şadıq ki bizdə belə ayıq vətəndaşlar var..." Söz verirlər ki, məsələ 1 həftəyə həllini tapar. Amma 1 aydan çox vaxt keçib hələ də cavab yoxdur.\nSərgüzəşt 5. Elə bilirsiz, o gündən vəziyyət düzəlib. Qətiyyən. Elə əvvəlki qaydada davam edir.\nPS. Qəbzdə vətəndaşın şəxsi məlumatları, qəbzin nömrəsi və tarixi BNA tərəfindən onun kimliyi müəyyən edilməməsi üçün gizlədilib.\nXəbər 1047 dəfə oxunub.


Deşil Hemmet — Vikipediya\nSent-Meri, Merilend, ABŞ\n10 yanvar 1961 (66 yaşında)\nNyu York, Nyu York, ABŞ\nroman, qısa hekayə\n"Qırmızı məhsul" (1929)\nDeşil Hemmet (27 may 1894, Sent-Meri — 10 yanvar 1961, Nyu York) — ABŞ yazıçısı. Daha çox qısa hekayələrə və dedektiv romanlara üstünlük vermişdir.\n2 Kriminal romanları\n3 Ədəbiyyatda və filmlərdə\nDeşil Hemmet 27 may 1894-cü ildə Merilend ştatının Sent-Meri şəhərində anadan oldu. Gənc yaşlarında qəzet satdı və hamballıq etdi. Daha sonro 1915–1921-ci illərdə Pinkerton Dedektivlik Bürosunda dedektivlik etdi, amma sonra bu işindən ayrıldı.\nBundan sonra müxtəlif qəzet və jurnallarda dedektiv hekayələri yazmağa başlayan Hemmet ilk iki romanını 1929-cu ildə nəşr etdirdi. 1930-cu ildə "Malta şahini" (The Maltese Falcon) əsərini yazdı. Bu roman əsasında 1941-ci ildə Con Hyuston tərəfindən eyniadlı film çəkildi. Filmdə Sam Speyd rolunda Hamfri Boqart çıxış etdi.\n1934-cü ildən etibarən siyasətlə məşğul olmaya başlayan Hemmet insan hüquqlarının qorunması üçün işlər apardı və könüllü olaraq ppİkinci dünya müharibəsi[[nə qatıldı. Prezidenti olduğu Mədəni Hüquqlar Konqresinə maddi kömək edənlərin adını açıqlamağı rədd etdiyi üçün 1951-ci ildə 6 aylıq həbsə atıldı. MakArtinin "Qarı ovu" uyğulamaları zamanı ABŞ Kommunist partiyasına üzv olduğu üçün ABŞ-a Qarşı Fəaliyyətlər Komitəsi tərəfindən 26 mart 1953-cü ildə sorğuya çəklidi. Komitə üçün işləməyi rədd edən Hemmet qara siyahıya alındı.\n1961-ci ildə Nyu York şəhərində ağciyər xərçəngindən vəfat etmişdir.\nKriminal romanları[redaktə | mənbəni redaktə et]\nHemmetə qədərki dövrdə ABŞ kriminal əsərləri İngiltərə kriminal əsərlərini təqlid edirdi. Hemmet kriminal romanlarda baş verən hadisələri malikanələrdən, kübar yerlərdən barlara, küçələrə daşıdı. İdeallıqdan uzaq, zorba, duyğusuz dedektiv obrazları yaratdı. Əsərlərdə gündəlik danışıq sözləri əlavə edərək kriminal romanlara yenilik gətirdi.\n"Time" jurnalının 1923–2005-ci illərdə yazılan ən yaxşı 100 roman siyahısına Hemmetin yazdığı "Qırmızı məhsul" romanı da daxil edildi.\nƏdəbiyyatda və filmlərdə[redaktə | mənbəni redaktə et]\n1975-ci ildə Con Qrosun "Hemmet" romanı çap olundu. Romana əsasən Uin Uinders tərəfindən "Hemmet" filmi çəkildi. Hammett rolunu Frederik Forest oynadı.\nLauiri Kinqin romanı "Bağlı otaqlar"da Hemmet roman qəhrəmanı olaraq Şerlok Holms və Meri Russelə Russelin uşaqlığı ilə bağlı sirri açmaqda kömək edir.\nAllMovie · AlloCiné · ČSFD · Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · IMDb · Kinopoisk · MusicBrainz · Internet Speculative Fiction Database\nBöyük katalan · Böyük norveç · American National Biography · Britannica (onlayn) · Brockhaus · Notable Names Database · Universalis\nBIBSYS: 90058866 · BNC: a11325446 · BNE: XX1721397 · BNF: 119067963 · CONOR: 10613347 · EGAXA: vtls000894435 · GND: 118545477 · ICCU: IT\_ICCU\_CFIV\_049488 · ISNI: 0000 0001 2139 3171 · LCCN: n80016943 · NDL: 00442331 · NKC: jn19990003121 · NLA: 35166757 · NLG: 63728 · NLP: A29937528 · NTA: 069641110 · NUKAT: n93120809 · PTBNP: 56148 · LIBRIS: 213859 · SUDOC: 027421988 · VIAF: 73854531 · WorldCat VIAF: 73854531\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Deşil_Hemmet&oldid=6095341"\nBaltimor Politexnik İnstitutunun məzunları\nBu səhifə sonuncu dəfə 9 avqust 2021 20:59 tarixində redaktə edilib.


Ukrayna Ali Radasının nümayəndə heyəti Milli Məclisdə oldu - VİDEO\n31 Mart 2015 09:57\n“Azərbaycan bizim də öyrənəcəyimiz nümunəvi ölkədir”.\nAZNEWS.AZ xəbər verir ki, bu fikri Ukrayna Ali Radasının Azərbaycanla Parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun rəhbəri Roman Nəsirov Milli Məclisdə keçirdikləri görüşdə səsləndirib.\nGörüşdə qanunverici orqanlar arasında əməkdaşlığın inkişafına dair geniş fikir mübadiləsi aparılıb.\nUkrayna Ali Radasının Azərbaycanla Parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun Milli Məclisin Azərbaycan-Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupla görüşündə əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətləri, o cümlədən qanunverici orqanlar arasında əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsinə dair fikir mübadiləsi aparılıb.\nMilli Məclisin Azərbaycan-Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun rəhbəri Eldar İbrahimov qonaqlara Azərbaycan parlamentinin fəaliyyəti, qanun yaradıcılığı prosesi, beynəlxalq əməkdaşlığı barədə geniş məlumat verib.\nBildirib ki, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan yaxşı əməkdaşlıq möcvuddur: "Ölkələrimiz beynəlxalq qurumlarda da bir-birilərinin maraqlarını müdafiə edir və dəstəkləyir".\nUkrayna Ali Radasının Azərbaycanla Parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun rəhbəri Roman Nəsirov isə deyib ki, onun təmsil etdiyi qrupa 27 parlamentari daxildir: "Bu deputatların hər biri qanunverici orqanlarımız arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlıdır. Bizim ölkələrimiz arasında hər zaman səmərli əməkdaşlıq mövcud olub. Azərbaycan bizim də öyrənəcəyimiz nümunəci ölkədir. Burada gedən hərtərəfli inkişaf göz qarşısındadır".\nQeyd edək ki, görüşdə Ukrayna Azərbaycanlıları Birləşmiş Diasporunun sədri Hikmət Cavadov da iştirak edib.


Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) tabeliyindəki 81 nömrəli tam orta məktəbdə Novruz bayramı münasibətilə təntənəli bayram tədbiri keçirilib.\nTədbirdə BŞTİ-nin müdiri Məhəbbət Vəliyeva, Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Rəna Fərəcova, BŞTİ-nin müvafiq struktur bölmə rəhbərləri, məktəb direktorları, müəllimlər, şagirdlər, valideynlər və rayon sakinləri iştirak ediblər.\n“Od Çərşənbəsi”nə təsadüf edən tədbir Sabunçu rayonu Zabrat, Kürdəxanı və Pirşağı qəsəbələrini əhatə edib.\nTədbirin keçirilməsində əsas məqsəd Novruz bayramında xalqımızın milli adət-ənənələrinin gələcək nəsillərə ötürülməsinin və milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunub saxlanılmasının vacibliyini şagirdlərin diqqətinə çatdırmaqdan ibarətdir.\nBŞTİ-nin müdiri Məhəbbəd Vəliyeva tədbir iştirakçılarını təbrik edərək, əsrlərin sınağından çıxmış mənəvi dəyərlərimizi, adət-ənənələrimizi özündə yaşadan Novruz bayramının insanlar arasında birliyin və mehribanlığın möhkəmləndirilməsi, onların bir-birinə mərhəmət və diqqət göstərməsi kimi sağlam təməlli bir bayram olduğunu deyib.\nİdarə müdiri xalqımızın bu günə qədər yaşatdığı, qoruyub gələcək nəsillərə ötürdüyü, müqəddəsləşdirdiyi bu bayramın özündə dünyanın yaranma sirlərini, gələcəyə, xoşbəxtliyə ümidini əks etdirdiyini bildirib.\nDaha sonra Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Rəna Fərəcova bayram münasibətilə iştirakçıları təbrik edib. Əsrlər boyu Azərbaycan xalqının bu bayramı qeyd etdiyini, öz qəlbində yaşatdığını qonaqların diqqətinə çatdırıb. İcra başçısının müavini Azərbaycan xalqının müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Novruzu çox geniş şəkildə rəsmi dövlət bayramı kimi qeyd etdiyini söyləyib.\nBayram şənliyində Novruz personajları olan Keçəl və Kosanın məzəli oyunları, Bahar qızın gəlişi tədbir iştirakçılarının marağına səbəb olub.


Ev Siyasət ReAl Partiyasının rəhbərliyindən daha iki nəfər istefa verib\n“Bundan sonra qurulacaq sistem mənə yad olacaq. Dumanlı, verilən suallara tam aydın cavabı olmayan, yad olduğum bir yerdə mübarizə aparmaq insanları arxanca səsləmək üzərimə götürə bilməyəcəyim bir məsuliyyətdir”.\nBu sözləri ReAl İdarə Heyətinin üzvü, partiyanın insan resursları katibi Toğrul İsmayıl sosial şəbəkədəki açıqlamasında yazıb. O bildirib ki, bu fikirləri qəzəbini tam boğaraq mümkün soyuqqanlılıqla yazıb.\nToğrul İsmayıl açıqlamasında qeyd edib ki, İlqar Məmmədovun ictimai şəkildə struktur dəyişikliyi ilə bağlı yazdığı statusun mahiyətindəki dəyişikliyi bir gün qabaq eşidib və buna sərt etiraz edib.\nİlqar Məmmədov məsuliyyəti öz üzərinə götürür?\n“Ondan sonra Partiya məclisi iclasına qədər İlqar bəy bunu yenidən müzakirə etməyə lüzum belə görmədi. Halbuki, kollegial kimlik konsensus tələb edir, kompromis tələb edir. Mən də bu bir həftə ərzində düşünüb daha əvvəlki statusda yazdığım kimi mövqe qoymuşam”.\nİdarə Heyəti üzvü deyib ki, o, həmin iclasa qədər REAL üzvləri qarşısında bütün öhdəliyini yerinə yetirib, atdığı hər bir addımın, dediyi hər bir sözün hesabatını verə bilər.\n“Günün ən vacib sualı. Bəs bunları deyirsiniz niyə partiyanı qoyub gedirsiniz? Biz etiraz edib idarəetmə böhranı da yarada bilərdik. Bu heç kimə lazım deyildi. Çünki İlqar Məmmədov dəfələrlə vurğuladı ki, o bu sistemin seçkilərdə məsuliyyətini daşımayacaq. Mən də özümü nə maddi, nə də mənəvi olaraq bu məsuliyyətin altına girəcək qədər hazır hiss etmirəm”.\n“Siyasətdə açıq oyun qaydaları olmalıdır”\nT.İsmayılov bildirib ki, əgər İlqar Məmmədov yeni strukturu ilə bu məsuliyyətin altına girəcəksə qoy, REAL yoluna davam etsin.\n“İdeya və dəyərlər adamlara bağlı olmamalıdır və ən səmimi arzumdur ki, seçkilərdə Cümhuriyyətçilər qələbə qazansınlar. Siyasətdə küslük olmaz. Bu zəiflərin işidir. Hər nə olsa da mənim REAL-la mənəvi bağım itməz”.\nToğrul İsmayılov açıqlamasında qeyd edib ki, siyasətdə açıq-aydın oyun qaydaları olmalıdır. O, yeni təklif olunan oyun qaydaları ilə razı deyil, buna görə də ‘masadan qalxır’.\n“Özümü bu sistemdə görmürəm”\nReAl-dan digər istefa verən Partiya Məclisinin katibi İnara Manafova olub. O bildirib ki, ReAl onunçün həyatının bir parçası olub, qərarı vermək çətin oldu, amma özünü daha bu sistemdə görmür.\n“ReAl-da üzvlüyümün 3 ili tamam oldu, pafoslu olacaq, amma mənim üçün ReAl gələcəyə ümidli baxış idi. Son hadisələrdən sonra o ümid məndə öldü və son məclis iclasında açıq-aşkar çox mətləblər şəxsən mənə aydın oldu”.\nMəclis katibinin sözlərinə görə, İlqar Məmmədov partiyada bütün idarəçiliyi əlinə almaq istəyir, irəli sürdüyü islahatlar da sırf buna xidmət edir.\n“Özünün sədrliyi ilə təşkilat komitəsi yaradır. Qurultay keçirir, qurultay necə keçiriləcək? Kimlərdən ibarət olacaq? Sayı nə qədər olacaq? Bu suallara dəqiq cavabı yoxdu. Təki öz dəstəkçilərini başına yığıb qurultay keçirib istədiklərini 100 faizlik nəticə ilə həyata keçirməsin”.\n“Demək ki, heç bir halda partiyadan əl çəkmək fikriniz yoxdur”\nİnara Manafova partiya sədrini sorğulayır ki, bəlkə 1 il müddətində heç bir məqsədinə nail ola bilməyəcək, o zaman necə 6 ildən sonranın xəyalını belə rahatlıqla qurur?\n“1 il ‘deadline’ qoyur, burdan da deyir ki, heç kim prezident seçkilərində iştirakıma mane ola bilməz. Yaxşı, siz bəlkə 1 il müddətində heç bir məqsədinizə nail ola bilməyəcəksiniz, o zaman necə 6 ildən sonranın xəyalını belə rahatlıqla qurursunuz? Demək ki, heç bir halda partiyadan əl çəkmək fikriniz yoxdur”.\nPartiya funksioneri bildirib ki, bu “islahat” çeviklikdən çox partiyada avtoritar rejimin qurulmasıdı, ki artıq buna çoxdan başlanılıb, lakin struktur bunu etməyə imkan vermirdi.\n“Beləliklə, artıq neçə gündür verdiyim qərarla ‘İlqar Məmmədovun partiyası’ndan ayrılıram. Bu 3 ilimi heç nəyə dəyişməzdim”.\nReAl-ın İdarə Heyətinin üzvü, partiyanın icra katibi Natiq Cəfərli isə istefalarla bağlı bildirib ki, REAL-a İlqara görə gələnlər sırağa gündən, Erkinə, Natiqə, Rəsula, Xalidə görə gələnlər dünəndən, Azərə görə gələnlər isə bu gündən getsinlər.\n“REAL bu ölkənin indiki dönəminin (gələcəkdə daha yaxşıları mütləq olacaq) son şansı, dəyərləri, vizionu, aydın hədəfləri olan təşkilat, şəxsi uğur hekayəsi olan liderlərin partiyasıdır. REAL həm də yol açmaq üçün yarandı, sabah biz olmasaq da REAL olacaq – çünki şəxs üzərində qurulan təşkilat deyil və bunu ən çox da bu gün qapını çırpıb gedənlər bilirlər”.\nN.Cəfərli bildirib ki, REAL həm də şəxsi maraqlarını, içiboş ambisiyalarını, inciklərini ümumi faydaya görə içinə gömməyi bacaran şəxsiyyətlərin təşkilatıdır.\nSiyasi şouya çevirməmək\n“REAL-ın təməl fəlsəfəsi kollektiv kimlikdi, həmişə də belə olacaq. Siyasətə gəlməyi öyrənmək kimi, getməyi də bacarmaq lazımdı, gedərkən də içdiyin qabın içinə tüpürməmək böyüklüyü də vacibdir”.\nİcra katibi qeyd edib ki, zaman-zaman müxtəlif səbəblərə görə REAL-ın vitrinində olan sevimli, önəmli insanlar sıralarını tərk edib, amma hər biri partiyanın təməl fəlsəfəsinə sadiq insanlar olduğu üçün bunu şouya çevirməyiblər.\n“Həmin insanları hamınız tanıyırsız, onlara bir daha təşəkkür edirəm və tezliklə onları yenidən “yuvada” görəcəyimizə ümid edirəm, hətta buna əminəm! REAL ölkə tarixində öz rolunu oynayıb, oynayır, oynayacaq da. Hədəf Cümhuriyyət – gerisi teferruat…”\nReAl Partiyasının sədri İlqar Məmmədov bir neçə gün əvvəl partiyanın strukturlarında islahat təşəbbüsü ilə çıxış edib. O, 125 birmandatlı dairənin hər birində yerli təşkilatlar yaratmağı təklif edib.\nİ.Məmmədov Partiyanın İdarə Heyətini, Məclisini və Nəzarət-Reviziya komissiyasını ləğv etməyi, onların yerinə şərti olaraq Siyasi Komitə adlandırılan vahid struktur təsis etməyi təklif edir.\nPartiya lideri hesab edir ki, sədri qurultay deyil, Siyasi Komitə seçməlidir.\nƏvvəlki məqaləİHK qeydiyyat üçün yenidən Ədliyyə Nazirliyinə müraciət edib\nNövbəti məqalədəRusların yarısına qədəri bu ölkədə ölüm hökmünün qaytarılmasının tərəfdarıdır


10 bacısı, 6 qardaşı olan Xalq artisti PORTRET\n21:00 15 May 2015 478 dəfə oxunub\nOnun haqqında yazılarımdan birində belə bir cümlə işlətmişdim – Özü olmayanda qədri bilinəcək sənətkarlardandır. Biz beləyik, dəyərli insanları- alimi, ustadı, sənətkarı sağlığında bilmərik, itirəndən sonra itkinin ağırlığını anlayarıq. Nurəddin Mehdixanlıdan danışıram. Bu adı, soyadı tanımayan tapılmaz , soyadını dəyişsə belə.\n“Məktəbdə oynadığım rollar həmişə mağmın, balacaboy obrazlar olardı, çünki sinfin ən balacaboy uşağı idim. 8-ci sinifdə oxuyanda Lənkərandan bizim məktəbə bir riyaziyyat müəllimi gəldi, özü ilə turnik gətirib quraşdırdı məktəbdə, o dartındım ki, bir də gördüm olmuşam hündür. Kənd həyatı çox maraqlı idi, fəsilləri yaşaya bilirdik, hər fəsildə kənd əhalisinin xüsusi ritualları vardı, payız toyları, qış bağlamaları, yaz əkini, yayda qış tədarükü. Bir ay əvvəl Novruz bayramına hazırlaşardıq. İndiyə qədər də uşaqlığım xırda detallarına qədər yadımdadır.”\n“Hər bir aktyor arzu edər ki, sənət yolu mənimki kimi olsun, amma mən daha böyük işlər üçün yaranmışam, daha böyük işlər görə bilərəm. Elə şeylər öyrənmişəm bu sənətdə ki, daha kamil işlər qoya bilərəm ortaya, ona şərait yoxdur. Almazla işləməyi öyrənmiş zərgərə hələ də aliminum, mis verirlər. Axı, zərgər nalbənd deyil. Deyirlər tamaşaçı gəlmir teatra, yalandır, yaxşı tamaşanın tamaşaçısı var. Özül düzgün qoyulmasa nəticədə yaxşı iş qoymaq olmaz ortaya. Şəraiti peşəkarlara yox, delitantlara yaradırlar. Yaşa, müəyyən yaşa çat və özünə sual ver düzmü yaşadım? Boşunamı yaşadım? – çətindir bu suallara cavab vermək. Pessimist deyiləm, reallığı görürəm sadəcə.”