2011-ci il 24 iyun tarixli iclasın stenoqramı\n24 iyun 2011-ci il.\n1. “Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman) haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununa əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə Konstitusiya qanununun layihəsi haqqında (təkrar səsvermə).\n2. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi barədə (üçüncü oxunuş).\n3. İcbari sığortalar haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi barədə (üçüncü oxunuş).\n4. Avropa Landşaft Konvensiyasının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi barədə.\n5. “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında cinayət işləri üzrə qarşılıqlı hüquqi yardım haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n6. “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında mülki və ticarət işləri üzrə hüquqi əməkdaşlıq haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında .\n7. “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında təslim etmə haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n8. “Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq müqavilələrinin bağlanması, icrası və ləğv edilməsi qaydaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n9. “Nəqliyyat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n10. “Prokurorluq haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n11. “Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n12. “Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş “Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n14. “Vətəndaşların müraciətlərinə baxılması qaydası haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n16. “İnformasiya əldə etmək haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n17. “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n18. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi barədə.\n19. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi barədə.\n20. “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda Azəri, Çıraq yataqlarının və Günəşli yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti ilə Amoko Kaspian Si Petroleum Limited, Bi-Pi Eksploreyşn (Kaspian Si) Limited, Delta Nimir Xəzər Limited, Den norske stats olyeselskap a.s., LUKoyl Səhmdar Cəmiyyəti, MakDermott Azərbaycan İnk., Pennzoyl Kaspian Korporeyşn, Remko Xəzər Enerci Limited, Türkiye Petrolleri A.O., Yunokal Xəzər Ltd arasında Saziş”ə Birinci Qoşmanın qəbul və təsdiq edilməsi, həyata keçirilməsinə icazə verilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\n1. “Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman) haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununa əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə Konstitusiya qanununun layihəsi haqqında (ikinci səsvermə).\n6. “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında təslim etmə haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\nÇıxış etmişdir: Əli Hüseynli\n7. “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında mülki və ticarət işləri üzrə hüquqi əməkdaşlıq haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi haqqında.\nÇıxış etmişlər: Oqtay Əsədov, Gülər Əhmədova, Əli Hüseynli\nÇıxış etmişlər: Oqtay Əsədov, Tahir Rzayev, Fəzail Ağamalı, Gülər Əhmədova\nÇıxış etmişlər: Oqtay Əsədov, Əli Hüseynli, Gülər Əhmədova, Xanhüseyn Kazımlı, Siyavuş Novruzov\n24 iyun 2011-ci il. Saat 12.\nSədrlik edən. Xoş gördük, hörmətli millət vəkilləri, hörmətli media nümayəndələri! İclasa başlamamışdan öncə icazə verin, Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri günü münasibəti ilə hamınızı ürəkdən təbrik edim və Silahlı Qüvvələrimizə güc, möhtəşəmlik arzulayım! (Alqışlar.)\nHesab edirəm ki, bu gün Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının son iclasıdır. Əgər etiraz yoxdursa, bu iclası tənəffüssüz keçirək.\nSizdən ikinci xahişim də odur ki, Milli Məclisin iclasında telefonlarınızı söndürəsiniz. Bu məsələ bir dəfə də deyilmişdi, gəlin, bir-birimizə hörmət eləyək.\nSədrlik edən. Onda gündəliyin 1-ci məsələsinin – “Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman) haqqında” Konstitusiya Qanununa əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə Konstitusiya Qanunu layihəsinin müzakirəsinə keçirik. Təkrar səsvermədir. Buy-ursun Əli Hüseynli.\nÇox sağ olun. Hörmətli cənab Sədr, hörmətli millət vəkilləri! Mən, sadəcə, xatırlatmaq istəyirəm ki, biz 6 ay bundan öncə “İnsan hüquqları üzrə müvəkkil (ombudsman) haqqında” Konstitusiya Qanununa əlavələr etmişik. Bu iki mühüm əlavənin mahiyyəti ondan ibarət olub ki, birinci, insan hüquqlarının pozulmasına dair milli priventiv mexanizm funksiyasını həyata keçirmək səlahiyyəti və ikinci, “İnformasiya əldə etmək haqqında” Qanunda nəzərdə tutulan hüquqlar, yəni informasiya müvəkkilinin səlahiyyətləri İnsan hüquqları üzrə müvəkkil (ombudsman) təsisatına verilir. Yəni bu Konstitusiya Qanununa edilən əlavə və dəyişikliklərin əsas mahiyyəti bu iki elementdən ibarət olub. Qanun layihəsi parlamentdə geniş müzakirə olunub və birinci səsvermədə qəbul edilib. İndi təkrar səsvermədir. Millət vəkillərindən xahiş edirəm ki, diqqətli olsunlar, çünki 95 səs çoxluğuna ehtiyac var. Çox sağ olun.\nNövbəti məsələ Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında qanun layihəsidir. Üçüncü oxunuşdur. Bilirsiniz ki, bu qanun layihəsinin üzərində çox iş görülüb, sanballı bir qanun layihəsi hazırlanıb. İqtisadi siyasət komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadəyə söz verilir.\nHörmətli cənab Sədr, hörmətli millət vəkilləri! Hörmətli Oqtay müəllimin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin layihəsi həm birinci, həm də ikinci oxunuşlardan sonra İqtisadi siyasət və Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclaslarında çox ətraflı müzakirə olunmuşdur. Millət vəkillərinin qaldırdığı bütün məsələlərə müvafiq icra strukturu münasibət bildirmiş və onların əksəriyyəti yeni məcəllədə öz həllini tapmışdır.\nMəlumat üçün bildirmək istəyirəm ki, Milli Məclisin komitələrinin iclasında Avropa İttifaqından, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Gömrük komitəsindən, Dünya Bankından, ATƏT-dən, Avrasiya Əməkdaşlıq Fondundan, İsveçin Azərbaycandakı konsulluğundan, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Amerika Ticarət Palatasından və bir sıra nüfuzlu qeyri-hökumət təşkilatlarından nümayəndələr iştirak etmişlər.\nBirmənalı şəkildə demək olar ki, təqdim olunan Gömrük Məcəlləsində ölkənin milli maraqlarına, iqtisadi təhlükəsizliyinə, ölkədə aparılan uğurlu beynəlxalq siyasətin daha da təkmilləşməsinə, Azərbaycanın digər xarici ölkələrlə iqtisadi əməkdaşlığında milli maraqların gözlənilməsinə, qaçaqmalçılıq, terrorçuluq, insan alverinə qarşı mübarizə, əqli mülkiyyətin qorunması kimi məsələlərin həllinə müəyyən töhfələr nəzərdə tutulmuşdur.\nVaxtınızı almaq istəmirəm, yalnız hörmətli millət vəkilləri arasında ən çox mübahisə doğuran bir neçə məsələyə toxunmaq istəyirəm. Məcəllənin 52.3-cü maddəsində qeyd olunan gömrük orqanlarının, onların vəzifəli şəxslərinin qərarlarından, hərəkətlərindən və ya hərəkətsizliyindən şikayətə baxılma müddəti millət vəkillərinin təklifləri nəzərə alınmaqla 30 gündən 15 günə endirilərək qeyd olunan maddə aşağıdakı redaktədə verilmişdir: “Qanunla başqa müddət nəzərdə tutulmamışdırsa, inzibati şikayətə ən geci 15 (on beş) gün müddətində baxılmalı və mahiyyəti üzrə qərar qəbul edilməlidir. Şikayətin araşdırılması ilə əlaqədar əlavə sənədlər və materiallar tələb olunduqda, şikayətə baxan gömrük orqanının rəhbəri tərəfindən bu müddət daha 15 (on beş) gün uzadılır.\nMəcəllənin 95.2, 98.2, 70 və 249-cu maddələrində göstərilən müddətlər də hörmətli millət vəkillərinin təklifləri nəzərə alınaraq həll edilmişdir. Məcəllənin 95.2-ci maddəsində müvafiq olaraq şəxslər tərəfindən sənədlərin və məlumatların 3 il ərzində saxlanılması, həmçinin 98.2-ci maddəsində gömrük auditinin sonrakı 3 il ərzində həyata keçirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Bilirsiniz ki, əvvəlki qanunda 5 il müddəti nəzərdə tutulmuşdu. Millət vəkillərinin təklifləri ilə müvafiq icra strukturu həmin müddəti 3 ilə endirmişdir.\nDaha bir neçə təklif də öz həllini tapmışdır. 83, 108, 45, 46 və 325-ci maddələrdəki dəyişikliklər millət vəkillərinin təklifləri nəzərə alınmaqla həll olunmuşdur. Bir daha Milli Məclisə məlumat vermək istəyirəm ki, yeni Gömrük Məcəlləsi ölkənin milli təhlükəsizliyinə, iqtisadi maraqlarının qorunmasına, milli maraqlar nəzərə alınmaqla Azərbaycanın dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya olunmasına, Azərbaycanda bazar münasibətlərinin təkmilləşməsinə xidmət edəcəkdir.\nMən qeyd etmək istəyirəm ki, qaldırılan bütün məsələlər Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının müvafiq şöbəsi ilə razılaşdırılmışdır. Həm hörmətli Əli müəllimin başçılıq etdiyi komitənin adından, həm də İqtisadi siyasət komitəsinin adından xahiş edirəm ki, millət vəkilləri Gömrük Məcəlləsinə öz müsbət münasibətlərini bildirsinlər. İllər keçəcək, Azərbaycanın Gömrük Məcəlləsi daha da təkmilləşəcəkdir. Amma bu gün bizim yaxın gələcək üçün çox dəqiq, dünya standartlarına cavab verən Gömrük Məcəlləmiz var. Ona görə də millət vəkillərindən xahiş edirəm ki, bu məcəlləyə müsbət münasibət bildirsinlər. Sağ olun.\nSədrlik edən. Başqa təklif yoxdursa, xahiş edirəm, qanun layihəsinə üçüncü oxunuşda münasibətinizi bildirəsiniz.\nNövbəti məsələ İcbari sığortalar haqqında qanun layihəsinin üçüncü oxunuşudur. Buyursun Çingiz Əsədullayev.\nÇox sağ olun. Hörmətli Oqtay müəllim, hörmətli millət vəkilləri! Qanun layihəsinin həm birinci, həm də ikinci oxunuşu zamanı millət vəkilləri tərəfindən çoxlu tövsiyə və təkliflər verilmişdi. Qanun layihəsinin ikinci oxunuşda müzakirəsi zamanı Milli Məclisin Sədri və digər deputatlar tərəfindən bu məqsədlə təklif olundu ki, işçi qrupu yaradılsın və qanun layihəsində sual doğuran məsələlərə aydınlıq gətirilsin.\nİşçi qrupunun rəhbəri olaraq ilk növbədə qeyd etmək istərdim ki, üçüncü oxunuş üçün təqdim olunmuş qanun layihəsi əsaslı şəkildə təkmilləşib. Çoxsaylı düzəliş və əlavələr olunub. Millət vəkilləri, işçi qrupunun üzvləri tərəfindən təklif olunan dəyişikliklərin əksəriyyəti qanun layihəsində nəzərə alınıb. Maliyyə Nazirliyi, işçi qrupunun üzvləri və millət vəkilləri arasındakı işgüzar münasibət, qarşılıqlı anlaşma nəticəsində qısa müddət ərzində qanun layihəsində sual doğuran, narahatçılıq yaradan bir çox məsələlərə aydınlıq gətirilmiş, yüksək standartlara uyğun bir sənəd hazırlanmışdır. Bunun nəticəsi kimi də qanun layihəsində ən çox narahatçılıq doğuran aztəminatlı, sosial yardım alan insanların icbari sığortaya cəlb edilməsi öz həllini tapmış və bu məqsədlə dövlət büdcəsindən əhalinin bu təbəqəsinə əlavə vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulmuşdur.\nİlk öncə sığorta bazarının aktiv iştirakçıları olan Azərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasının üzvləri ilə, daha sonra işçi qrupunun üzvləri ilə iclaslar keçirildi, dəyərli fikirlər və təkliflər dinlənildi. Bundan əlavə, televiziya, internet və mətbuat vasitəsilə peşəkar mütəxəssislərin qanun layihəsi ilə tanış olmaları və onun müzakirəsində yaxından iştirak etmələri üçün imkan yaradıldı. Onu da qeyd etmək istərdim ki, bu müzakirənin nəticəsində son aylar sığorta təşkilatları tərəfindən yığılan sığorta haqları 30 faizə qədər artmışdır.\nQanun layihəsini ilkin variantla müqayisə etsəniz, görərsiniz ki, 4 yeni maddə əlavə olunub. Bölmələr təkmilləşib, bir sıra prinsipial maddələrə aydınlıq gətirilib. Bunun-la yanaşı, qanun layihəsinin 20-yə yaxın maddəsində redaktə xarakterli dəyişikliklər də edilmişdir. Vaxt məhdudiyyətini nəzərə alaraq mən istəmirəm ki, hər bir maddəyə edilən dəyişikliklərlə bağlı fikrimi bildirim.\nQeyd etmək istərdim ki, millət vəkilləri Əli Məsimli, Vahid Əhmədov, Rafael Cəbrayılov, Musa Quliyev, Xanhüseyn Kazımlı, Rüfət Quliyev və Muxtar Babayevin təkliflərinin əksəriyyəti qanun layihəsində öz əksini tapıb. Fürsətdən istifadə edib işçi qrupunun bütün üzvlərinə, öz təkliflərini bildirən millət vəkillərinə, Maliyyə Nazirliyinə, sığorta şirkətlərinin nümayəndələrinə fəallıqlarına görə öz təşəkkürümü bildirmək istəyərdim.\nÜmumiyyətlə, qanunun işləməyə başlaması sığorta bazarının iştirakçılarının artmasına, bu sahədə əldə edilmiş təcrübənin gələcəkdə digər icbari sığorta növlərinə tətbiqinə, xüsusilə də hamımızı narahat edən “Tibbi sığorta haqqında” Qanunun icrasına təkan verəcək, səhiyyə sisteminin inkişaf-ına zəmin yaradacaqdır. Demək istərdim ki, müzakirə etdiyimiz qanun layihəsi Azərbaycanda sığorta bazarının inkişafı, əhalinin sosial müdafiəsi, dövlətin və vətəndaşların bu sahədə maraqlarının qorunması baxımından çox vacibdir və bu gün belə bir qanunun qəbul edilməsinə ehtiyac var. Həmkarlarımdan bu qanun layihəsinə səs vermələrini xahiş edirəm. Diqqətinizə görə sağ olun.\nNövbəti məsələ Avropa Landşaft Konvensiyasının təsdiq edilməsi haqqında qanun layihəsidir. Buyursun Eldar İbrahimov.\nHörmətli cənab Sədr, hörmətli deputat həmkarlarım! 2000-ci il oktyabrın 20-də Florensiya şəhərində imzalanmış Avropa Landşaft Konvensiyası təsdiq olunmaq üçün Milli Məclisə təqdim edilmişdir. Konvensiya preambuladan, 4 fəsil və 18 maddədən ibarətdir.\nKonvensiya Avropada landşaftların bütövlükdə mühafizəsi, idarə olunması və planlaşdırılması üçün yeni mexanizm yaradır. Sənəddə landşaft məsələləri üzrə Avropada əməkdaşlıq təklif edilir. Bu, konvensiyanı imzalayan tərəflərin bütün ərazilərinə tətbiq olunur və kənd yerlərini, şəhərləri və şəhərətrafı əraziləri əhatə edir. Bura torpaq, daxili sular və dəniz əraziləri daxildir.\nKonvensiyanın “Anlayışlar” adlanan 1-ci maddəsində qeyd olunur ki, “landşaft” insanlar tərəfindən təbii və antro-pogen amillərin təsiri və qarşılıqlı əlaqəsi nəticəsinin xüsusiyyəti kimi başa düşülən ərazi mənasını ifadə edir. Bu konvensiyanı imzalayan dövlətlər “Yerli özünüidarə haqqında” Avropa Xartiyasına uyğun olaraq 5-ci və 6-cı maddələrdə göstərilən ümumi və xüsusi tədbirləri həyata keçirməyi öz öhdələrinə götürürlər.\nKonvensiyanın 5-ci maddəsinə uyğun olaraq onu imzalayan hər bir tərəf “qanunvericilikdə landşaftları insanların ətraf mühitinin mühüm komponenti, onların mədəni və təbii irsinin müxtəlifliyinin təzahürü və vəhdətinin əsası kimi tanımalı; 6-cı maddədə göstərilmiş xüsusi tədbirlərin qəbul edilməsi vasitəsilə landşaftın mühafizəsi, idarə olunması və planlaşdırılmasına yönəlmiş landşaft üzrə siyasəti müəyyən etməli və həyata keçirməli; yuxarıda (b) bəndində qeyd olunan landşaft üzrə siyasətin müəyyən edilməsi və həyata keçirilməsində ictimaiyyətin, yerli və regional hakimiyyət orqanlarının və maraqlı olan digər tərəflərin iştirakı üçün prosedurları təyin etməli; landşaftla bağlı məsələləri özlərinin regional və şəhər planlaşdırılması siyasətlərinə, həmçinin mədəni, ekoloji, kənd təsərrüfatı, sosial və iqtisadi siyasətlərinə, eləcə də landşafta birbaşa və dolayısı ilə təsiri olan digər siyasətlərə inteqrasiya etməlidir”.\nBunlardan başqa, 6-cı maddədə göstərildiyi kimi, hər bir tərəf sivil cəmiyyət, özəl təşkilatlar və dövlət orqanları arasnda landşaftların dəyəri, rolu və onlara edilən dəyişikliklər barədə məlumat mübadiləsi aparmalı, özəl sektorlarda, dövlət orqanlarında, ictimai birliklərdə çalışan mütəxəssislər üçün təlim proqramları, təhsil kursları təşkil etməli, ölkə ərazisində landşaftları müəyyən edib xüsusiyyətlərini təhlil etməli, qiymətləndirməli və dəyişikliklərin qeydiyyatını aparmalıdır.\nKonvensiyanın 3-cü fəsli Avropada landşaft sahəsində əməkdaşlığa həsr olunmuşdur və “Beynəlxalq siyasət və proqramlar”, “Qarşılıqlı kömək və informasiya mübadiləsi”, “Transsərhəd landşaftlar”, “Konvensiyanın yerinə yetirilməsinin monitorinqi”, “Avropa Şurasının landşaft mükafatı” kimi maddələri özündə əks etdirir. Tərəflər landşaftlar üzrə beynəlxalq siyasət və proqramlar çərçivəsində əməkdaşlıq etməli, bir-birinə landşaft məsələləri üzrə texniki və elmi köməklik göstərməli, mütəxəssislərin mübadiləsini həyata keçirməlidirlər. Konvensiyanın yerinə yetirilməsinin monitorinqi Avropa Şurasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təyin edilən səlahiyyətli ekspert komitələri tərəfindən həyata keçi-rilir.\nKonvensiyanın 4-cü fəsli “Yekun müddəalar” adlanır. Burada “İmzalanma, ratifikasiya və qüvvəyə minmə”, “Qo-şulma”, “Ərazi üzrə tətbiq olunma”, “Dəyişikliklər” və “Bildirişlər” kimi maddələr öz əksini tapmışdır. Hər bir dövlət imzalanma, ratifikasiya, qəbul, təsdiq və ya qoşulma sənədini saxlanılma üçün təqdim etdiyi zaman konvensiyanın şamil olunduğu ərazi və ya əraziləri göstərə bilər. Hər bir tərəf sonradan Avropa Şurasının Baş katibinə ünvanlanmış xüsusi bəyanat vasitəsilə konvensiyanın hər hansı digər əraziyə şamil olunması üçün müraciət edə bilər.\nKonvensiya təsdiq olunmaq üçün Avropa Şurasının üzvü olan bütün dövlətlərə göndərilmişdir və Avropa Şurasına üzv olan hər bir Avropa dövləti üçün açıqdır. Bu sənəd Aqrar siyasət komitəsinin deputatları tərəfindən geniş müzakirə olunub. Hörmətli deputat həmkarlarımdan bu konven-siyaya səs vermələrini xahiş edirəm. Sağ olun.\nSədrlik edən. Xahiş edirəm, konvensiyanın təsdiq edilməsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nNövbəti məsələ “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında cinayət işləri üzrə qarşılıqlı hüquqi yardım haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə qanun layihəsidir. Buyurun, Əli Hüseynli.\nƏ.Hüseynli. Çox sağ olun. Hörmətli cənab Sədr, əgər etiraz eləmirsinizsə, mən, eyni zamanda, 7-ci məsələ ilə bağlı da məlumat verərdim, çünki Mərakeş Krallığı ilə bağlanmış müqavilələr paket şəklindədir, ikisi isə sırf hüquqi məsələlərdir. “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında cinayət işləri üzrə qarşılıqlı hüquqi yardım haqqında” Müqavilənin bağlanmasının əsas məqsədi iki ölkə arasında olan dostluq münasibətlərini daha da möhkəmləndirmək və bunun bir elementi kimi cinayətkarlığa qarşı mübarizədə qarşılıqlı hüquqi yardımın ən geniş imkanlarından bəhrələnməkdir.\nEyni zamanda, “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında təslim etmə haqqında” Müqavilə də imzalanmışdır. Burada, əlbəttə ki, cinayətkarların təslim edilməsindən söhbət gedir. Onu da qeyd etməliyəm ki, bu öz vətəndaşlarının digər tərəfə təslim edilməsini nəzərdə tutmur. Bütövlükdə hər iki müqavilə beynəlxalq qanunvericiliyə tam uyğun olaraq işlənib hazırlanmışdır. Əlbəttə ki, bu sənəd hər iki tərəfin məhkəmə-hüquq sistemləri arasında qarşılıqlı əlaqələrinə öz müsbət töhfəsini verəcəkdir. Diqqətinizə görə sağ olun.\nSədrlik edən. Sağ olun. Səsvermə ayrı keçiriləcək. Xahiş edirəm, gündəliyin 5-ci məsələsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nGündəliyin 7-ci məsələsinə – “Azərbaycan Respublikası və Mərakeş Krallığı arasında təslim etmə haqqında” Müqaviləyə, xahiş edirəm, münasibətinizi bildirəsiniz.\n6-cı məsələ “Azərbaycan Respublikası ilə Mərakeş Krallığı arasında mülki və ticarət işləri üzrə hüquqi əməkdaşlıq haqqında” Müqavilənin təsdiq edilməsi barədə qanun layihəsidir. Ziyad Səmədzadə, buyurun.\nZ.Səmədzadə. Hörmətli cənab Sədr, hörmətli millət vəkilləri! Komitə sədri hörmətli Əli müəllim Azərbaycan və Mərakeş arasında bütün sahələrdə əməkdaşlığın vacibliyini vurğuladı. Həqiqətən, son illər iki ölkə arasında bu əməkdaşlıq inkişaf edir. Müzakirəyə təqdim edilən müqavilə də dostluq əlaqələrinin daha da təşviq edilməsi, suverenlik, hüquq bərabərliyi və tərəflərin daxili işlərinə qarışmamaq prinsipləri əsasında mülki və ticarət işlərində qarşılıqlı hüquqi yardımın asanlaşdırılması məsələsinə yönəlmişdir. 23 maddədən ibarət olan müqavilədə ümumi müddəalar, konkret istiqamətlər müəyyən edilmişdir. Beynəlxalq müqavilələrin tələblərinə cavab verən bir müqavilədir. Millət vəkillərindən xahiş edərdim ki, bu məsələyə münasibət bildirsinlər.\nNövbəti məsələ “Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq müqavilələrinin bağlanması, icrası və ləğv edilməsi qaydaları haqqında” Qanunda dəyişikliklər edilməsi barədədir. Buyurun, Gülər Əhmədova.\n“Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq müqavilələrinin bağlanması, icrası və ləğv edilməsi qaydaları haqqında” Qa-nunun 3 maddəsində dəyişikliklər nəzərdə tutulur. Bunlar 2, 6 və 17-ci maddələrdir. 2-ci maddədə nəzərdə tutulan dəyişiklik ondan ibarətdir ki, “müvafiq icra hakimiyyəti orqanları” deyərkən, eyni zamanda, nazirliklər nəzərdə tutulacaq.\n6-cı maddədə “dövlətə məxsus müəssisələrin” rəhbərlərinə, 17-ci maddədə isə “dövlətə məxsus müəssisələr”ə səlahiyyət və öhdəliklər verildikdə danışıqların predmeti və həyata keçirilməli olan hərəkətlər göstərilir.\nBurada digər məqam da ondan ibarətdir ki, əvvəlki variantda beynəlxalq müqavilələr yalnız Azərbaycan Respublikasının (dövlətlərarası müqavilələr) və hökumətin adından (hökumətlərarası müqavilələr) bağlanırdı. Sağ olun.\nSədrlik edən. Sağ olun. Təklif eləmirsən ki, qanunu qəbul eləsinlər?\nƏ.Hüseynli. Çox sağ olun. Cənab Sədr, mən, sadəcə, hörmətli millət vəkillərinin diqqətinə çatdırmaq istəyirdim ki, hörmətli Gülər xanımın təqdim etdiyi “Beynəlxalq müqavilələrin bağlanması, icrası və ləğv edilməsi qaydaları haqqında” Qanunun mahiyyəti gündəliyin növbəti 9, 10 və 11-ci məsələləri ilə birbaşa bağlıdır. Yəni bu layihədən irəli gələrək Azərbaycan Respublikasının Prokurorluğuna, Mərkəzi Banka və Nəqliyyat Nazirliyinə səlahiyyət verildiyi halda müqavilə bağlamaq səlahiyyəti verilir. Sadəcə, qeyd etmək istəyirdim ki, faktiki olaraq 11-ci məsələyə qədər bütün layihələrin mahiyyəti eynidir. Məncə, o məsələləri də səsə qoymaq mümkündür. Sağ olun.\nSədrlik edən. Bu məsələləri oxumusunuz. Əgər lazımdırsa, bir-bir təqdim etsinlər?\nSədrlik edən. Eyni məsələlərdir. Xahiş edirəm, əvvəlcə 8-ci məsələyə – “Beynəlxalq müqavilələrin bağlanması, icrası və ləğv edilməsi qaydaları haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nXahiş edirəm, “Nəqliyyat haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nXahiş edirəm, “Prokurorluq haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nXahiş edirəm, “Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nNövbəti məsələ “Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş “Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsidir. Tahir Rzayev, buyurun.\nÇox sağ olun, hörmətli Sədr. Bəzi yaşayış məntəqələrinin adlarının dəyişdirilməsi həm də həmin ərazilərdə fəaliyyət göstərən bələdiyyələrin adlarında da dəyişiklik edilməsini zərurətə çevirmişdir. Təqdim olunan qanun layihəsi də bu zərurətdən irəli gəlir. “Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqlar haqqında” Qanuna əlavə edilmiş “Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı”nda dəyişiklik edilir. “Şabran rayonu” bölməsinin 20.14-cü sırasından “Təzəkənd” sözü “Dəvəçi” sözü ilə əvəz edilir. Elə bilirəm ki, deputat həmkarlarım bu dəyişikliyə etiraz etməzlər. Sağ olun.\nF.Ağamalı. Təşəkkür edirəm. Hörmətli cənab Sədr, hörmətli millət vəkilləri! Əlbəttə, mənim çıxışım təqdim edilən qanun layihəsinin bir neçə predmeti ilə bağlıdır. Lakin bələdiyyələrlə bağlıdır. Çoxsaylı müraciətlərdən sonra, nəhayət, mən düşünürdüm ki, bələdiyyələrlə bağlı hər hansı məsələ müzakirəyə çıxarılanda bunu hörmətli millət vəkillərinin diqqətinə çatdırım.\nSöhbət nədən gedir. Bəlli olduğu kimi, Milli Məclisin qanunlarda etmiş olduğu dəyişikliklərə müvafiq olaraq bələdiyyə torpaqlarının satışı bələdiyyələrdən alınaraq bir neçə qurumun səlahiyyətlərinə verildi. Beləliklə, praktiki olaraq bu gün bələdiyyə torpaqlarının satılması, eyni zamanda, ayrı-ayrı şəxslərə məxsus binaların özəlləşdirilməsi ilə bağlı ciddi problemlər əmələ gəlib. Bununla bağlı şəxsən mənə respublikanın ən müxtəlif yerlərindən şikayətlər daxil olmaqdadır.\nBilirsiniz ki, ölkə Prezidentinin konkret tapşırıqları əsasında ayrı-ayrı sahələr üzrə vahid pəncərə sistemi tətbiq olundu. Bu vahid pəncərə sisteminin tətbiq olunması özünün son dərəcə əhəmiyyətli və müsbət cəhətlərini göstərdi. Hətta bu məsələ çox nüfuzlu beynəlxalq maliyyə institutlarının hesabatlarında da yüksək qiymətə layiq görüldü və dəyərləndirildi. Mənə elə gəlir ki, biz bununla bağlı bir daha qanunvericiliyi nəzərdən keçirməli, hər hansı bir formada bu məsələyə baxmalıyıq. Vahid pəncərə sistemi tətbiq olunmalıdır və yaxud əvvəlki vəziyyətə qayıdılmalıdır ki, bələdiyyələrə məxsus torpaq sahələrinin satılmasında, ayrı-ayrı insanlara verilməsində bu cür vəziyyət əmələ gəlməsin. Məndə həm də belə bir məlumat var ki, hətta bəzi rayonlarda uzun müddətdir, bələdiyyə torpaqlarının satışı ilə bağlı proses həyata keçirilmir və demək olar ki, bu dayandırılıb. Bu, kifayət qədər ciddi məsələdir. Hörmətli cənab Sədr, Sizdən xahişim ondan ibarətdir ki, bu məsələni diqqət mərkəzində saxlayasınız və bunun araşdırılması üçün müvafiq tapşırıq verəsiniz. Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm.\nG.Əhmədova. Təşəkkür edirəm. Mən Fəzail müəllimin dediyi fikirlə bağlı bir əlavə eləmək istəyirəm. Sadəcə olaraq, Fəzail müəllimin dediyindən belə çıxdı ki, bizim qanunumuzda dəyişiklik olub, biz bu qanunda nəyisə dəyişmişik. Əslində, belə deyil. Bizim qəbul etdiyimiz qanun çox normal və sağlam bir sənəddir. Bu gün ölkədə gedən antikorrupsiya tədbirləri ilə çox səsləşən bir məsələdir. Eyni zamanda da, bir çox dövlət orqanlarında bir pəncərəli sistemə keçmək üçün ən rahat yollardan biridir.\nAmma işi mürəkkəbləşdirən məsələ ondan ibarətdir ki, qanunu qəbul eləyəndən və qanunun icrasına başladıqdan sonra yerli orqanlara yeni bir məktub göndəririk. Nəticədə 80, 90 yaşlı insanlar illərlə yaşadıqları torpaqları özəlləşdirmək istərkən məcburdurlar ki, 5–6 nəfər digər insanla bərabər ümumi qaydada hərracda iştirak eləsinlər. Ən xoşagəlməz məqam bundan ibarətdir ki, nəyə görə qanun qəbul olunandan, bu məsələ ilə bağlı artıq konkret qərar olandan sonra bir də yenidən belə məktublar hazırlanır və yerlərə göndərilir? Əslində, bu gün cənab Prezidentin apardığı siyasət, ulu öndərin torpaq islahatları ilə bağlı bu günə kimi gələn çox doğru və düzgün siyasəti kimlərsə tərəfindən bəlkə şüurlu, bəlkə də şüursuz surətdə əməlli-başlı doğru-dürüst olmayan ünvanlara istiqamətləndirilir.\nBaxın, rayonlarda, Bakının kəndlərində kifayət qədər insan var ki, 60–70 ildir, hər hansı bir torpaqda yaşayır. İndi onlar məcburdurlar ki, başqa rayondan gələn adamlarla bərabər hərraca getsinlər. Hələ bu da var ki, o hərracda torpağı ala biləcəklər, yoxsa bilməyəcəklər. Mənə elə gəlir ki, bundan artıq ədalətsizlik, insanların hissləri ilə oynamaq mümkün deyil.\nOna görə çox xahiş edərdim ki, Oqtay müəllim, bu məsələyə Sizin səviyyənizdə bir də baxılsın və müzakirə olunsun. Doğrudan da, bu məsələ bu gün ölkədə aparılan antikorrupsiya və bayaq qeyd etdiyim digər məsələlərlə daban-dabana zidd olan bir haldır. Mənə elə gəlir ki, burada oturan bütün millət vəkillərinin bundan xəbəri var. Mən şəhərdən seçilmiş olan deputat kimi bu məktubları Bakı kəndlərindən alıramsa, əminəm ki, rayonlardan seçilmiş bütün deputatlarda da bu məktublar var. Bu, doğrudan da, çox böyük ədalətsizlikdir. Sağ olun.\nSədrlik edən. Oldu, araşdırılar. Dediyinizdə həqiqət var. Mənim yadımdadır, bəlkə bir az düz demirəm, amma hətta Sovetlər vaxtında bir ünvanda 5 ildən artıq yaşayan adamı istər-istəməz ora qeydiyyata salırdılar. Necə ola bilər ki, 60 il yaşayan insanın torpağını təzədən hərraca çıxarsınlar? Mən birinci dəfədir eşidirəm, baxarıq.\nİndi xahiş edirəm, qanun layihəsinə münasibətinizi bildirəsiniz.\nHörmətli millət vəkilləri, növbəti, 13-cü məsələ və digər məsələlər, 19-cu məsələ də daxil olmaqla, “Məişət zorakılığına qarşı mübarizə haqqında” Qanuna edilən dəyişikliklərlə bağlıdır. Edilən dəyişikliklərin hamısına birlikdə səs vermək olmaz. Başqa təklif yoxdur ki?\nSədrlik edən. Bir qanuna uyğun olaraq edilən dəyişikliklər haqqında qanun layihələridir. 13-cü məsələ Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında qanun layihəsi barədədir. Əli müəllim, əlavəniz var?\n“Vətəndaşların müraciətlərinə baxılması qaydası haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə. Bu dəyişiklik də eyni qanunla bağlıdır. Xahiş edirəm, münasibət bildirəsiniz.\n15-ci məsələ “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədədir. Yenə eyni məsələdir, buyurun, səs verin.\n16-cı məsələ “İnformasiya əldə etmək haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədədir. Səs verin.\n17-ci məsələ “İcra haqqında” Qanunda dəyişikliklər edilməsi barədədir. Münasibət bildirək.\n18-ci məsələ Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqındadır. Xahiş edirəm, münasibət bildirək.\nNəhayət, bu qəbildən olan 19-cu məsələ Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsi barədədir.\nKeçirik 20-ci məsələyə. 20-ci məsələ Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda Azəri, Çıraq yataqlarının və Günəşli yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında Dövlət Neft Şirkəti ilə Amoko Kaspian Si və sair şirkətlər arasında Sazişə Birinci Qoşmanın qəbul və təsdiq edilməsi, həyata keçirilməsinə icazə verilməsi barədə qanun layihəsi haqqındadır. Söz verilir Valeh Ələsgərova. Valeh müəllim, buyurun.\nTəşəkkür edirəm, cənab Sədr. Hörmətli Milli Məclisin deputatları, xanımlar və cənablar! Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 1/242 saylı 2011-ci il 22 iyun tarixli məktubu ilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda Azəri, Çıraq yataqlarının və Günəşli yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və hasilatının pay bölgüsü haqqında Dövlət Neft Şirkəti ilə sənəddə adları sadalanan xarici şirkətlər arasında Sazişə Birinci Qoşmanın qəbul və təsdiq edilməsi, həyata keçirilməsinə icazə verilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi Milli Məclisin müzakirəsinə təqdim edilib.\nTəqdim edilmiş Birinci Qoşma və müvafiq qanun layihəsi bizim komitədə müzakirə edilmiş və müvafiq qaydada sizin müzakirənizə çıxarılmışdır. Bildiyimiz kimi, Azəri, Çıraq, Günəşli yataqları haqqında sazişdə Dövlət Neft Şirkətinin Ortaq Neft Şirkətinin 10 faizlik iştirak payı vardır. Sazişin şərtlərinə görə yataqların ehtiyatlarının dəyərləndirilməsi, ilkin neft hasilatını təmin etmək, müvafiq infrastrukturun, o cümlədən ixrac infrastrukturunun yaradılması, tam miqyaslı işlənməni təmin etmək müvafiq infrastrukturun yaradılması dövründə, yəni 1995–2004-cü illəri əhatə edən dövrdə Dövlət Neft Şirkətinin Ortaq Neft Şirkətinin 10 faizlik iştirak payı xarici podratçılar tərəfindən maliyyələşdirilirdi.\nHansı maliyyə vəsaitlərindən söhbət getdiyi barədə təsəvvürünüz olsun deyə 2 rəqəm gətirim. Ortaq Neft Şirkətinin 10 faizlik iştirak payına bu müddət ərzində düşən əməliyyat xərcləri 102,2 milyon ABŞ dolları, əsaslı xərclər 787,4 milyon ABŞ dolları idi. Təbii ki, o zamanlar nə Ortaq Neft Şirkəti, nə də Dövlət Neft Şirkəti nə öz hesabına, nə də banklardan, başqa maliyyə-kredit qurumlarından bu qədər vəsaiti cəlb edə bilərdi. Ancaq bundan sonrakı dövrdə, artıq yataqların ehtiyatları beynəlxalq standartlara uyğun təsdiq ediləndən sonra layihənin səmərəli işlənməsi üçün lazım olan hasilat, nəqliyyat, ixrac infrastrukturu yaradılandan və səmərəli işlənməsi təmin olunandan, yəni hər bir geoloji, ticari və sair risklər minimal səviyyəyə çatdırılandan sonra Dövlət Neft Şirkəti Ortaq Neft Şirkətinin iştirak payının maliyyələşdirilməsini vəsaitləri əlverişli şərtlərlə beynəlxalq maliyyə bazarlarından cəlb etməklə təmin edə bildi. Bu, bildiyiniz kimi, 2005-ci ildə baş verdi.\nHazırda da uğurla həyata keçirilən Azəri, Çıraq, Günəşli layihəsinin vəziyyəti, Dövlət Neft Şirkətinin və onun Ortaq Neft Şirkətinin maliyyə, həm də dövlətimizin mövcud və proqnozlaşdırılan siyasi, iqtisadi, maliyyə durumu elə vəziyyətdədir ki, biz artıq Dövlət Neft Şirkətinin Ortaq Neft Şirkətinin iştirak payının artırılmasını da təmin edə bilərik. Hər hansı podratçı tərəf Azəri, Çıraq, Günəşli layihəsində öz iştirak payının hamısını və ya bir hissəsini müəyyən şərtlərlə ötürmək istəsə, Dövlət Neft Şirkətinin Ortaq Neft Şirkəti artıq bu cür əməliyyatlarda maliyyə cəhətdən başqa podratçı tərəflərlə bərabər iştirak edə bilər. Belə imkanlardan istifadə, bu proseslərdə Dövlət Neft Şirkətinin və Ortaq Neft Şirkətinin bərabərhüquqlu tərəfdaş kimi iştirakını təmin etmək üçün müvafiq hüquqi qanunvericilik bazasının yaradılması vacibdir.\nBu gün müzakirənizə təqdim edilən Birinci Qoşmanın məqsədi də elə bundan ibarətdir, Dövlət Neft Şirkəti və Ortaq Neft Şirkəti tərəfindən digər podratçı tərəflərə məxsus iştirak paylarının alınmasını təmin edən şəraitin yaradılmasıdır. Artıq Dövlət Neft Şirkəti və bəzi podratçı tərəflər arasında bu istiqamətdə gedən danışıqlar uğurla başa çatmaq üzrədir. Bu qoşma qüvvəyə minəndən sonra Ortaq Neft Şirkətinin Azəri, Çıraq, Günəşli layihəsində iştirak payının 10 faizdən 11,6461 faizə qədər artması mümkün olacaqdır. Əminəm ki, bu proseslər gələcəkdə həm Azəri, Çıraq, Günəşli layihəsində, həm də başqa yüksək səmərəli layihələrdə davam etdiriləcəkdir. Bunun da bünövrəsi Birinci Qoşmanın və müvafiq qanunun qəbul edilməsi ilə qoyulacaqdır.\nVaxtınızı Birinci Qoşmanın incəliklərinə sərf etmək istəmirəm və bu yəqin düzgün olmazdı. Əsas odur ki, Dövlət Neft Şirkəti və onun Ortaq Neft Şirkəti başqa podratçı tərəflərlə bərabərhüquqlu tərəfdaş olaraq onların hər hansı bir iştirak payının hamısını və ya bir hissəsini almaq hüququnu qazanır və bundan səmərəli istifadə edə biləcək. Bu layihə və lazım olsa, başqa daha səmərəli layihələrlə də belə prosesi təmin etmək mümkün olacaqdır. Bu səbəbdən də əminəm ki, qanun layihəsi deputatlarımız tərəfindən yekdilliklə dəstəklənəcəkdir və səs verib qanun layihəsini qəbul edəcəyik. Bu imkanlardan istifadə etmək üçün Dövlət Neft Şirkətinə və Ortaq Neft Şirkətinə şərait yaradacağıq. Təşəkkür edirəm. Diqqətinizə görə sağ olun.\nSədrlik edən. Çox sağ olun. Xahiş olunur, səs verək.\nNəhayət, sonuncu məsələ Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında qanun layihəsi barədədir. Buyursun Əli Hüseynli.\nƏ.Hüseynli. Çox sağ olun, hörmətli cənab Sədr. Cinayət Məcəlləsində təklif edilən dəyişikliklər çox böyük olmasa da, əhəmiyyət baxımından cəlbedicidir. Belə bir layihənin meydana çıxmasının əsas səbəbi Azərbaycanın da qoşulduğu Avropa Şurasının Korrupsiya ilə əlaqədar cinayət məsuliyyəti haqqında Konvensiyasının müddəalarının milli qanunvericilikdə tətbiqidir. İkinci, Avropa Şurasının QREKO təşkilatı ilə əməkdaşlıq və QREKO-nun üçüncü raund dəyərləndirmələrindən sonra Azərbaycana verdiyi tövsiyələrin icrası ilə bağlıdır. Burada, bizim qanunvericilikdə indiyə qədər olmayan yeni bir yanaşma tətbiq edilir.\nÜmumiyyətlə, qeyd etmək istəyirəm ki, müasir dövrdə, xüsusən də son 20 il ərzində bir sıra ölkələr digər ölkənin ərazisində məhz korrupsiya hesab olunmayan, ancaq onun öz milli qanunvericiliyində korrupsiya cinayəti hesab olunan cinayətin digər ölkədə törədilməsinə görə də öz ölkəsində məsuliyyətə cəlb edir. Ərazi və vətəndaşlıq yurisdiksiyası prinsipləri korrupsiya ilə əlaqədar bütün cinayətlərə tətbiq edilir. Hazırda Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 12-ci maddəsinin 1-ci bəndi mənasına görə ancaq ikili kriminallıq şərti ilə tətbiq olunur. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı o zaman korrupsiya cinayətinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə bilər ki, bu həm də xarici dövlətin qanunvericiliyinə əsasən cinayət sayılsın.\nBir daha vurğulayıram ki, bizim qanunvericiliyin bu müddəası adını çəkdiyim Avropa konvensiyasının 17-ci maddəsinin 1-ci bəndinin tətbiq imkanlarını məhdudlaşdırır. Nəticə olaraq QREKO təşkilatı tövsiyə edir ki, xaricdə törədilmiş rüşvətlə ələalma və nüfuz alveri cinayətləri üçün ikili kriminallaşdırma məsələsi qanunvericiliklə ləğv edilsin. Dəyişikliklər də məhz bu baxımdan, yəni adı çəkilən tövsiyənin olduğu kimi yerinə yetirilməsi üçün təklif edilir. Mən Konvensiyanın 17-ci maddəsinin “b” bəndini oxuya bilirəm. “Hüquqpozmanı törədən onun vətəndaşlarından, onun vəzifəli şəxslərindən və ya onun milli seçkili orqanlarının üzvlərindən biridirsə” artıq bizim ölkənin qanunvericiliyi ilə məsuliyyətə səbəb olacaqdır. Bu müddəanı yerinə yetirməkdən ötrü iki əlavə maddə – 12.1-1 və 12.2-1-ci maddələr təklif olunur.\nMən bu maddələri bir daha oxumaq istəmirəm. Amma mahiyyəti bundan ibarətdir ki, əgər şəxs korrupsiya cinayətinə görə xarici dövlətdə məhkum olunmamışsa, bizim Cinayət Məcəlləmiz əsasında cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcəkdir. Əlbəttə, onu deyə bilərəm ki, hələlik bütün Avropa ölkələrində bu müddəalar yoxdur. Amma Azərbaycanın korrupsiyaya qarşı mübarizə ilə bağlı siyasi iradəsi məlumdur və biz bu sahədə həm götürdüyümüz öhdəliyə sadiqiq, həm də Avropanın, xüsusən də Skandinaviya ölkələrinin ən mütərəqqi təcrübəsini tətbiq edirik. Onlar artıq qanunvericiliklərində bunu ehtiva ediblər. Bu dediklərim birinci elementlə bağlıdır.\nLayihənin ikinci hissəsi isə 308-ci maddənin Qeyd hissəsi ilə bağlıdır. Bildiyiniz kimi, “Vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə” adlanan 308-ci maddənin Qeyd hissəsində konkret göstərilir ki, bu fəslin maddələrində “vəzifəli şəxslər” dedikdə kimlər başa düşülür. Bizim milli qanunvericilikdə həmin şəxslər sadalanıb, var. Amma Korrupsiya ilə əlaqədar cinayət məsuliyyəti haqqında Konvensiyanın və QREKO-nun tövsiyələrinin icrası məqsədi ilə bu siyahını genişləndiririk. Birinci, qeyd etmək istəyirəm ki, Korrupsiya ilə əlaqədar cinayət məsuliyyəti haqqında Avropa Konvensiyasının 7-ci maddəsində özəl sektorda rüşvətlə aktiv ələalma, 8-ci maddəsində isə özəl sektorda rüşvətlə passiv ələalma müddəaları əksini tapıb. Yəni biz konvensiyaya qoşulmuşuqsa, bizim milli qanunvericilikdə həmin müddəalar öz əksini tapmalıdır.\nEyni zamanda, qeyd etmək istəyirəm ki, biz hələ 2004-cü ildə “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Qanunun layihəsi üzərində işləyərkən, əslində, belə bir ideya var idi və parlamentdən olan işçi komissiyanın üzvləri də bunu yaxşı bilirlər. Amma ilkin mərhələdə hər hansı bir halda sahibkarlıq fəaliyyətinə müdaxilədən ehtiyat edərək qanunda özəl sektoru subyekt kimi qeyd etməmişdik. Amma bilirsiniz ki, buna baxmayaraq, 2006-cı ildə Cinayət Məcəlləsində edilmiş dəyişikliklərə əsasən “vəzifəli şəxs” anlayışına kommersiya təşkilatlarının da təşkilati, sərəncamverici və ya inzibati təsərrüfat funksiyalarını yerinə yetirən şəxsləri aid edilmişlər. Yəni bu gün, əslində, bizim cinayət qanunvericiliyində artıq kommersiya təşkilatlarının hüquqi şəxsləri subyekt kimi qeyd olunmuşlar.\nQREKO təşkilatının tövsiyələri daha konkretdir və özəl sektorda rüşvətlə ələalma üçün Cinayət Məcəlləsinə xüsusi normaların daxil edilməsi məsələsinə Azərbaycan tərəfindən baxılması tövsiyə olunur. Konvensiyanın 7 və 8-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydada, özəl sektorda rüşvətlə ələalma ilə bağlı qanunvericiliyin özəl sektor qurumunu idarə edən və onun üçün işləyən bütün şəxsləri əhatə etməsi təmin olunmalıdır. Məhz bu tövsiyəni həyata keçirmək məqsədi ilə 308-ci maddənin Qeyd hissəsi genişləndirilir. Mən yenə bunun hamısını oxumaq istəmirəm, amma qeyd etmək istəyirəm ki, buraya hakimiyyət nümayəndələri, dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında çalışan, eyni zamanda, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər, xarici ölkələrin dövlət orqanlarının vəzifəli şəxsləri, xarici ölkələrin seçkili dövlət orqanlarının üzvləri, beynəlxalq məhkəmələrin hakimləri, dövlət orqanlarında seçkili vəzifələrə namizədliyi qanunla müəyyən edilən qaydada qeydə alınmış şəxslər daxildirlər. Yəqin başa düşürsünüz ki, namizədliyi qeydə alınmış millət vəkilindən də söhbət gedir. Qeyd hissəsi bu qədər genişləndirilir.\nBir daha vurğulayıram, hesab edirəm ki, bu, bizim konvensiyaya və götürdüyümüz öhdəliklərə sadiq olduğumuzu nümayiş etdirir. Eyni zamanda, tam məsuliyyəti ilə demək istəyirəm ki, 308-ci maddə ilə bağlı əlavələr heç bir halda sahibkarlıq, kommersiya fəaliyyətinə müdaxilə kimi başa düşülməməlidir. Hazırda korrupsiyaya qarşı mübarizə ilə bağlı ixtisaslaşmış orqanın – Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsinin fəaliyyəti onu deməyə əsas verir ki, bu cür hallarla biz rastlaşmırıq.\nBir məsələni də qeyd etmək istəyirəm ki, stenoqramda öz əksini tapsın. Biz bu məsələni qanunvericilik təşəbbüsü subyekti ilə müzakirə etmişik. Layihədə əksini tapmış Cinayət Məcəlləsinin 308-ci maddəsinin Qeyd hissəsini müzakirə etmişik. 308-ci maddənin Qeyd hissəsinin 1-ci bəndində “hərbi qulluqçular” sözləri yoxdur. Amma biz hesab edirik ki, hakimiyyət nümayəndəsi, dövlət orqanlarını təmsil edən şəxslər dedikdə burada artıq ayrı-ayrı sahələri sadalamağa ehtiyac qalmayır. Onda gərək biz bütün hüquq mühafizə orqanlarının, digər strukturların adlarını çəkək. Ona görə də təklif etmişik ki, “hərbi qulluqçular” sözləri buradan çıxarılsın. Bu sözlər qalarsa, artıq sıravi əsgərlər də nəzərdə tutulmuş olar. Amma, əlbəttə, biz başa düşürük ki, söhbət ancaq vəzifəli şəxslərdən gedir. Ona görə xahiş edirəm ki, millət vəkilləri bizim bu qeydimizi nəzərə alsınlar. Diqqətinizə görə çox sağ olun.\nG.Əhmədova. Təşəkkür edirəm. Oqtay müəllim, düzdür, Əli müəllim dedi ki, bu, antikorrupsiya ilə mübarizənin genişləndirilməsi deməkdir və heç bir halda bunun kimə isə qarşı yönəldiyini başa düşmək lazım deyil. Mənə elə gəlir ki, bir az başqa cür demək lazım idi. Bu, antikorrupsiya ilə mübarizənin genişləndirilməsi deyil. Biz özümüzü aparıb elə bir tələyə salırıq ki, sonra həmin tələdən çıxmaq üçün yenidən yollar axtaracağıq. Bu, məsələnin birinci tərəfi. Mənə belə gəlir ki, heç bir halda Roma papasından artıq katolik olmağa çalışmaq lazım deyil. Təqdim olunan qanun layihəsinin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, əgər hər hansı bir Azərbaycan şirkəti, azərbaycanlı biznesmen, məsələn, 10–20 minlik bir hədiyyənin bağışlanmasına icazə verilən ölkədə belə bir hədiyyə veribsə və həmin məbləğ Azərbaycanda rüşvət hesab olunursa, bu adam Azərbaycana qayıtdıqda məsuliyyətə cəlb edilməlidir. Çox absurd bir məsələdir.\nİkinci məqam da bundan ibarətdir ki, hüququn prinsiplərində zaman və məkan anlayışları var. Əgər hər hansı əməl bir ölkədə qanunla cinayət sayılmırsa və həmin ölkədə baş verirsə, bu əmələ görə digər bir ölkədə həmin adamı cinayətə cəlb etmək nə dərəcədə doğrudur? Digər tərəfdən deyirsiniz ki, bir çox ölkələr tərəfindən qəbul olunmayıb, ancaq Skandinaviya ölkələri qəbul ediblər. Skandinaviya ölkələri bu gün qadınları parlamentə 40 faizlik kvota ilə buraxırlar. Elə bunu qəbul edək də. İş görən adamın əlini, ayağını bağlamaq, iş görən adamı artıq potensial olaraq “Azərbaycanda səni həbs, zindan gözləyir” dəhşəti altında yaşatmağa nə ehtiyac var ki, biz bunu qəbul edirik?\nQREKO təşkilatının verdiyi tövsiyələrə biz baxaq. Amerika Birləşmiş Ştatları və yaxud hər hansı Avropa dövləti buna qoşulub ki, biz hamıdan qabaq buna qoşuluruq və bununla da antikorrupsiya tədbirlərini genişləndiririk? Ümumiyyətlə, bu məsələ haqqında bir az düşünmək lazımdır və buna səs vermək lazım deyil. Bunun Azərbaycanda olan korrupsiyaya hansı xeyri var? Adam gedir, xaricdə iş görür və həmin ölkədə, məsələn, kimə isə maşın hədiyyə etməyə icazə verirlər. Ona Azərbaycanda deyirik ki, sən səhv etmisən, biz səni prokurorluğa verəcəyik. Ümumiyyətlə, çox qeyri-sağlam bir mühitin yaranmasına səbəb olacaq. Bu cür tələlərə düşmək lazım deyil.\nBeynəlxalq təşkilatlar indiyə qədər kifayət qədər tələlər qurublar və biz bu tələlərə düşmüşük. Bu tələlərin mən konkret adlarını sadalaya bilərəm. Yadınıza gəlirsə, konkret olaraq ailənin planlaşdırılması ilə bağlı məsələlər var idi. Həmin məsələlər nəyə gətirib çıxardı? Cinsi azlıqların evlənməsi, alternativ hərbi xidmət. Nəyə görə biz belə addımlar atırıq ki, sonra da altını çəkək? Mənə elə gəlir ki, bu kifayət qədər ikibaşlı məsələdir və buna getməyə dəyməz. QREKO olmasın, kim olur-olsun. Biz özümüzü elə bir tələyə salırıq, sonra da fikirləşəcəyik ki, buna düşək, yoxsa düşməyək? Özümüzü tələyə salmamalıyıq. Mənim fikrim bundan ibarətdir. Avropanın irəlidə gedən, heç olmasa, 10 ölkəsi buna qoşulsun və biz də görək ki, doğrudan da, buna qoşulmağa dəyərmiş. Təşəkkür edirəm.\nX.Kazımlı. Cənab Sədr, mənim fikrim bu qanun layihəsi ilə bağlı olmadığına görə, xahiş edirəm, hörmətli deputatlar qanun layihəsinə münasibət bildirəndən sonra mənə 5–10 saniyəlik söz verəsiniz.\nS.Novruzov. Təşəkkür edirəm, hörmətli Sədr. Mən bu qanun layihəsinə səs verəcəyəm və həmkarlarımı da bu qanun layihəsinə səs verməyə çağırıram. Söhbət burada nədən gedir? Sadəcə olaraq, bizim bu konvensiyaya qoşulmağımız Azərbaycanın, Azərbaycan dövlətinin korrupsiyaya qarşı mübarizəsinin bir göstəricisidir. Bəlli məsələdir ki, normaldır. Özü də korrupsiya ilə bağlı bir məsələdir. Normal dövlətlərin hər birində korrupsiya ilə məşğul olanlar cinayət məsuliyyətinə cəlb edilirlər. İstər Amerika Birləşmiş Ştatlarının, istərsə də Avropa dövlətlərinin cinayət məcəllələrində belə bir maddə var. Cinayət Məcəlləsində korrupsiya ilə bağlı maddə yoxdursa, həmin dövlət kriminal, qeyri-qanuni, başqa dövlətlər tərəfindən tanınmayan dövlətdir, orada çirkli pullar yuyulur və sair və ilaxır.\nSöhbət bundan gedir ki, Azərbaycan vətəndaşı Afrikanın korrupsiyaya qadağa qoyulmayan hər hansı bir dövlətində korrupsiya ilə məşğul olursa, Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə uyğun olaraq onu məsuliyyətə cəlb etmək olar. Belə hal da ola bilər, Azərbaycanın 2 yaxşı şirkəti bir tenderdə iştirak edir, biri qeyri-qanuni yolla əlaqə yaradır, rüşvət verir, tenderi qazanır. Digər şirkət sənədləri düz olsa da, kənarda qalır, düşür çöllərə ki, axı mən daha ədalətli mövqedəyəm, daha ədalətli təsniflər verdim. Bunun nəticəsi olaraq da belə addımlar atılmalıdır.\nHərtərəfli düşünülmüş və götür-qoy edilmiş şəkildə ortaya qoyulubdur. Ola bilər, Avropanın hansısa dövləti bunu qəbul etməsin. Azərbaycan istər hələ ümummilli liderimizin dövründə, istərsə də sonrakı dövrlərdə sübut etdi ki, korrupsiyaya qarşı mübarizə aparır. Azərbaycanda Prezidentimizin rəhbərliyi altında bu mübarizə ciddi şəkildə gedir. Hələ heç bir postsovet ölkəsində yaradılmamışdı, Azərbaycanda Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə komissiya vardı. Orada bütün strukturlardan, o cümlədən də Milli Məclisdən nümayəndələr iştirak edirlər. Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə belə bir komissiya fəaliyyət göstərir. Prokurorluq orqanlarında da belə bir qurumun yaradılması və fəaliyyətinin genişləndirilməsi, hətta onlara axtarış və digər tədbir funksiyalarının verilməsi göstərir ki, korrupsiyaya qarşı bizim mübarizəmiz qətidir, ciddidir və axıra qədər də bu davam etdiriləcəkdir. Bu qanunun da qəbul olunması, məhz həmin məsələyə bir daha dəstək verilməsi bütün dünya ölkələrinə bir daha sübut edir ki, Azərbaycan vədinə, əməlinə sadiqdir. Biz kimə isə nə isə göstərmək istəmirik. Biz deyirik ki, bu bizim yolumuzdur. Bu yolu tutmuşuq və bu yolla da davam edəcəyik. Ona görə də həmkarlarımdan bu dəyişikliklərə səs vermələrini xahiş edirəm. Sağ olun.\nX.Kazımlı. Hələ sovet dönəmində ulu öndərimiz Heydər Əliyev cəsarətlə rüşvətxorluğa qarşı mübarizə aparılması məsələsini irəli sürmüşdü. Sovet dönəmində böyük bir respublikanın rəhbəri tərəfindən belə bir ifadəni işlətmək olduqca çətin məsələ idi. Ona görə də bu qanun layihəsinin qəbulu barədə geniş fikir söyləməyə ehtiyac yoxdur. Mən bu qanun layihəsinə səs verəcəyəm.\nCənab Sədr, mən bilirəm ki, biz artıq növbədənkənar sessiyada nəzərdə tutulmuş qanun layihələrini müzakirə etdik. Çox sağ olun, Sizin rəhbərliyinizlə, Aparatın iştirakı ilə bu işlər yerinə yetirildi.\nQarabağın azadlığı uğrunda döyüşən, həlak olan Azərbaycan oğulları çoxdur. Onların əməkləri, fədakarlıqları ölkəmiz, ölkə rəhbərliyi tərəfindən daim qiymətləndirilmiş, çoxlarına Milli Qəhrəman adı verilmişdir. Onlardan 22 nəfərinin şəhid olması və Milli Qəhrəman adına layiq görülməsi iyun ayına təsadüf edir. Müxtəlif dövrlərdə, 1992-ci ildən üzü bəri, müxtəlif illərdə Milli Qəhrəman adı verilmiş 22 döyüşçümüzün şəhid olması iyun ayına təsadüf edir. Mən təklif edərdim ki, onların əziz xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad edək.\nSədrlik edən. Xanhüseyn müəllim, bunu gərək əvvəldən deyəydiniz. Milli Məclis işini bitirir, indi deyirsiniz. Bir dəqiqəlik sükutla yad edək.\n(Hamı ayağa qalxır.)\nSədrlik edən. Allah rəhmət eləsin. Xahiş edirəm, qanun layihəsinə münasibət bildirək.\nHörmətli millət vəkilləri, bu gün 2011-ci ilin növbədənkənar sessiyası sona çatdı. Bu dövr ərzində – həm yaz sessiyasında, həm də növbədənkənar sessiyada biz çox səmərəli işlədik. Mən buna görə sizin hamınıza minnətdarlığımı bildirirəm. İcazə verin, növbədənkənar sessiyanı bağlı elan edim. Sizin hamınıza yaxşı istirahət arzulayıram. Sağ olun.


General-mayor Mais Bərxudarov 45 yaşını tamam etdi\nNəşr edilib 20.04.2021 15:55\n20 aprel tarixi Azərbaycan Ordusunun apardığı 44 günlük Vətən müharibəsinin qəhrəmanlardan birinin - general-mayor Mais Bərxudarovun doğum günüdür.\nModern.az-ın məlumatına görə, general-mayor Mais Bərxudarov 1976-cı il 20 aprel tarixində Qubadlı şəhərində anadan olub.\n1998-ci ildə baş leytenant Mais Bərxudarov “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edilib. Bu ordeni ona ümummilli lider Heydər Əliyev təqdim edib.\n2016-cı il aprelin 1-5-i tarixlərində Qarabağda gedən döyüşlər zamanı korpus komandiri olan polkovnik döyüşlər başlayan kimi, özü də əsgərlərə qoşularaq, birbaşa döyüşlərdə iştirak edib, Lələtəpə yüksəkliyini və on kilometrlərlə ərazini azadetmə əməliyyatında şəxsən iştirak edib. Hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, Mais Bərxudarov şəxsən tankın üzərində əyləşərək, özü öndə olmaqla bütün əsgərlərini döyüşə aparıb.\nGeneral-mayor həmçinin 44 gün davam edən Vətən müharibəsində də iştirak edib. O, Cəbrayıl rayonunun, Xocavənd rayonunun, Füzuli rayonunun və Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamlarına əsasən “Cəbrayılın azad olunmasına görə”, “Xocavəndin azad olunmasına görə”, “Füzulinin azad olunmasına görə”, “Zəngilanın azad olunmasına görə”, “Qubadlının azad olunmasına görə” və “Şuşanın azad olunmasına görə” medalları, həmçinin “Qarabağ” ordeni ilə təltif edilib.


Məhkəmədə şahidlər Leyla Yunusu ifşa etdi - Trend.Az\nMəhkəmədə şahidlər Leyla Yunusu ifşa etdi\nSiyasət Materials 28 İyul 2015 12:39\nBu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Sülh və Demokratiya İnstitutunun həbsdə olan direktoru Leyla Yunus və onun həyat yoldaşı Arif Yunusun barəsində cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi davam etdirilib.\nAzərbaycan, Bakı, 28 iyul /Trend, müxbir Elçin Mehdiyev/\nBu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Sülh və Demokratiya İnstitutunun (SDİ) həbsdə olan direktoru Leyla Yunus və onun həyat yoldaşı Arif Yunusun barəsində cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi davam etdirilib.\nTrend-in məlumatına görə, hakim Əfqan Hacıyevin sədrlik etdiyi prosesdə şahidlər ifadə veriblər. Məhkəmənin sədri iclasını açıq elan etdikdən sonra iclasa dəvət edilmiş şahidlərin - Hacıyeva Zərifə Cabir qızının, "Azərbaycan Qadınları Ön Qafqazda Sülh və Demokratiya Uğrunda" qeyri-hökumət təşkilatının təsisçiləri Manafova Adelə Əhməd qızı və İsmayılova Zemfira Eyyub qızının, L.Yunusun sürücüsü Ağayev İlqar Habil oğlunun dindirilməsi həyata keçirilib. Onlar ibtidai istintaq zamanı verdikləri ifadələrinə oxşar məzmunlu ifadələr veriblər.\nŞahid Adelə Manafova göstərib ki, "Azərbaycan Qadınları Ön Qafqazda Sülh və Demokratiya Uğrunda" qeyri-hökumət təşkilatının təsisçilərindən biri olub, təşkilatın fəaliyyətində təxminən 3 il iştirak edib, sonradan isə təşkilatın fəaliyyəti ilə heç bir əlaqəsi olmayıb, o cümlədən L.Yunusun sədr müavini seçilməsi barədə qərar qəbul olunmasından, qrantların alınması və xərclənməsindən heç bir məlumatı olmayıb.\nDigər şahid Zemfira İsmayılova da göstərib ki, sənədlərə əsasən o, da "Azərbaycan Qadınları Ön Qafqazda Sülh və Demokratiya Uğrunda" qeyri-hökumət təşkilatının təsisçilərindən biri olub. Lakin həmin təşkilatın fəaliyyətindən, L.Yunusun sədr müavini seçilməsi barədə qərar qəbul olunmasından, qrantların alınması və xərclənməsindən heç bir məlumatı olmayıb. Z.İsmayılova bildirib ki, SDİ-nin təsis olunmasına dair sənəddə onun imzası saxtadır.\nYunusovlar ailəsinin qeyri-rəsmi sürücüsü olmuş taksi sürücüsü İlqar Ağayev ifadə verərək bildirib ki, bu xidmətinə görə, ayda 300-350 manat arasında məvacib alıb, lakin göstərdiyi xidmətlə bağlı hər hansı müqavilə olmayıb.\nDaha sonra həbsdə olan Rauf Mirqədirovun keçmiş həyat yoldaşı Zərifə Hacıyeva şahid qismində ifadə verib. O, R.Mirqədirovdan 4 il öncə boşandığını bildirib. Z.Hacıyeva R.Mirqədirovla evli olduğu vaxtlarda L.Yunusun tez-tez R.Mirqədirovla telefonda danışdığını və tez-tez müxtəlif yollarla Ermənistana səfər etdiklərini deyib.\nProses zamanı Leyla Yunus yenidən qeyri-etik davranışlara yol verərək iclasda iştirak edən zərər çəkmiş şəxsin nümayəndəsi Şöhlət Allahmanovu təhqir edib, dövlət ittihamçısının və nümayəndənin məhkəməyə iclasda qaydanın təmin edilməsi ilə əlaqədar etirazına əsasən, məhkəmə tərəfindən Leyla Yunusa bu davranışlarına son qoyması bildirilməsinə baxmayaraq, sonuncu məhkəmənin bu xəbərdarlığına əhəmiyyət verməyərək həmin davranışlarını davam etdirib.\nQeyd edək ki, Leyla Yunus Cinayət Məcəlləsinin 274-cü (Dövlətə xəyanət), 178.3.2-ci (Dələduzluq (külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə)), 192.2.2-ci (Qanunsuz sahibkarlıq (külli miqdarda gəlir əldə etməklə törədildikdə)), 213.2.2-ci ((Vergi ödəməkdən yayınma) külli miqdarda törədildikdə), 320.1-ci (Hüquq verən və ya vəzifədən azad edən vəsiqəni və ya digər rəsmi sənədi istifadə etmək məqsədi ilə saxtalaşdırma və ya qanunsuz hazırlama, yaxud bu cür sənədi satma, habelə eyni məqsədlə Azərbaycan Respublikasının saxta dövlət təltifini, ştampı, möhürü, blankı hazırlama və ya satma) və 320.2-ci (Bu Məcəllənin 320.1-ci maddəsində göstərilmiş bilə-bilə saxta sənədlərdən istifadə etmə) maddələri, Arif Yunus isə 178.3.2-ci (dələduzluq) və 274-cü (Dövlətə xəyanət) maddələri ilə təqsirləndirilir.


Ev satmaq - Savelki, Moskva\nMoskvanın Savelki rayonu, bir ev sataraq, ən çox ziyarət edilən pulsuz elan saytlarından birində - 495. şəhər.\nHər kəs 495.city İnternet bülletenində bir reklam yerləşdirə bilər - "Ev satmaq", o cümlədən Moskva və Moskva bölgəsində mal və ya xidmət satan xaricilər. Nəşrlər üçün məcburi qeydiyyat tələb olunur. Moskvanın Savelka bölgəsində “Ev satmaq” elanının təqdim edilməsi onun təsviri və fotoşəkilləri ilə müşayiət olunmalıdır. Daha çox təfərrüat və əlaqə, məhsulunuzu tez və gəlirli bir şəkildə satma ehtimalı o qədər çoxdur. Potensial alıcılar yalnız müsbət rəyləri olan təsdiqlənmiş, qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərə inanırlar.\nÜstəlik veb saytımızda reklamı bizdən sifariş edə bilərsiniz. Moskvadan və Rusiyanın digər şəhərlərindən minlərlə İnternet istifadəçisi sizin haqqınızda məlumat əldə edəcəkdir. Moskvanın Savelki ərazisində "Ev satmaq" elanı qoyun və nəticə sizi gözləməyəcək !!!


“28 mayda biz müstəqil dövlətimizi yaratdıq” - Qüdrət Həsənquliyev - Vetenim.info\n“28 mayda biz müstəqil dövlətimizi yaratdıq” – Qüdrət Həsənquliyev\n“Hörmətli həmkarım Fazil Mustafanın çıxışından sonra qərara gəldim ki, bir məsələyə münasibət bildirim. Bizə təqdim olunan layihədə 28 may Müstəqillik Günü 18 oktyabr isə Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası Günü kimi qeyd olunur”. Bunu Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (BAXCP) sədri, Milli Məclisin hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədr müavini Qüdrət Həsənquliyev parlamentin plenar iclasında “Müstəqillik Günü” haqqında qanun layihəsinin ikinci oxunuşda müzakirəsi zamanı deyib: “Hesab edirəm ki, 28 mayda Dövlət Müstəqilliyi Günü ona görə qeyd olunmayıb ki, o zamanlar bizim dövlətimiz yox idi ki, onun müstəqilliyini elan edək. Hər halda bu layihənin üzərində düşünülüb. 1991-ci ildə isə Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası kimi qeyd olunub. Ona görə ki, tam müstəqil olmasa da dövlətimiz var idi. Amma 28 mayda biz müstəqil dövlətimizi yaratdıq. Yəni xalq öz müstəqilliyini elan elədi və öz dövlətini qurdu. Ona görə də, bu tarixin Müstəqillik Günü olması daha məntiqlidir. O baxımdan bu fikirlərimi bildirməyi zəruri hesab etdim”.


Dövlətin gəliri artıb, vətəndaşınkı isə əksinə - Bir tərəfdən də bahalaşma | Hokm.Az\nDövlətin gəliri artıb, vətəndaşınkı isə əksinə – Bir tərəfdən də bahalaşma\n11 Noyabr 2021 - 09:59 113\nEkspert: “İndiki sürətli bahalaşmanı gəlirlərin azalması ilə izah etmək absurddur”\nPandemiyanın mənfi iqtisadi təsirlərindən əziyyət çəkən azərbaycanlıların sayı dəqiq məlum deyil. Bizdə belə statistika aparılmır. Lakin sirr deyil ki, pandemiyanın və inflyasiyanın nəticələrinin öz gəlirlərinə mənfi təsirini getdikcə daha çox vətəndaşımız hiss edir.\nMüstəqil analitiklər hesab edirlər ki, alıcılıq fəallığının azalması və onların qənaət rejiminə keçmələri səbəbindən fiziki baxımdan istehlak demək olar ki, artmır. Sadəcə olaraq, qiymətlər qalxdıqca biz bazarın pul baxımından artımını müşahidə edirik. Bu vəziyyətdə hər beşinci respondent ölkədə koronavirusun yayılmasının başlanğıcından bəri gəlirlərinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını, hər onda biri əvvəlki qazanclarının itirildiyini deyir.\nAYNA mövzuya dair vətəndaşlarla həmsöhbət olub.\nİki uşaq anası Elmira İsmayılova qiymətlərin çox qalxdığından gileylənib: “Həyat yoldaşım SOCAR-ın idarəsində sadə fəhlə işləyir, 400 manatdan bir az artıq maaş alır. İki uşağım var, aptekdə aylıq 300 manata işə düzəlmişəm. Pandemiyadan əvvəl biz bu pulla birtəhər sağ qalırdıq, amma indi qiymətlər çox qalxıb. Həyat yoldaşımla mənim maaşımız yeməyə ancaq kifayət edir, amma uşaqları geyindirib, inkişaf etdirməli, kommunal xərcləri ödəməliyik. Yeri gəlmişkən, bizdə kommunal xərclər də daim artır. Ailədə kimsə xəstələnirsə, ümumiyyətlə, fəlakət olur. Ərimin ailəsi bizə kömək edir, bu dəstək olmasaydı, ayağımızı çoxdan uzatmışdıq”.\nElçin Məlikov da pandemiya ilinin ortalarında vətəndaşların maliyyə vəziyyətinin pisləşməyə başladığını və ciddi qiymət artımının yaşandığını deyib: “Mən bunu yalnız manatın devalvasiyasından sonra görmüşdüm. Qiymətlərin qalxması barədə mətbuatda ara-sıra xəbərlər verilir, amma televiziyada heç danışılmır. Ancaq pul kisəmizdə kəskin inflyasiyanın olduğunu hiss edirik. Hər şeyin qiyməti qalxır – son vaxtlar 1 manat 90 qəpik olan süd 2,50, hətta 3 manata satılır. Mən heç duru yağdan, şəkərdən, yumurtadan danışmıram. Kommunal xidmətlər elə sürətlə bahalaşır ki, evdəki sobanı yandırmağa da ehtiyat edirik. 600 manat maaşım dörd nəfərlik ailəyə çatmadığından köhnə “Jiquli”yə oturub, taksi faəliyyəti ilə məşğul olmaq məcburiyyətindəyəm. Amma bu pul da kifayət etmir. Əvvəllər kifayət edərdi, indi heç cür”.\nİnflyasiya vətəndaşların gəlirlərini yeyir. Qiymətlərdən fərqli olaraq maaşlar, pensiyalar yerində qalır. Özünü Aydəmir kimi təqdim edən vətəndaşın sözlərinə görə, televiziyada gələn ildən maaşların artırılmasından danışırlar, lakin bu, çətin ki, onlara təsir etsin: “Mən tikintidə işləyirəm, şirkət standart ödəyir – gündə 20 manat. Bununla nə almaq olar? Mağazada kolbasanın yarısı 15 manata, yumurtanın bir qəfəsi 5 manatdan bahadır. Bu zəif yemək dəsti üçün tam gün işləyirəm. Maaşlar qaldırılmır, amma tələblər zirvəyə qalxıb. Maaşlarda müəyyən miqdar artım yalnız dövlət işlərində çalışanlar üçün ola bilər. Bizi yalnız qiymət artımı narahat edir”.\nEtiraf etmək lazımdır ki, bahalaşmaya baxmayaraq, bu il ölkəmizin iqtisadiyyatı rəsmi göstəricilərə görə, inkişaf edir. Buna görə də ekspertlər hesab edirlər ki, hökumət vətəndaşların vəziyyətinə daha çox diqqət yetirə bilərdi – indidən maaşları və pensiyaları qaldıra və ən azı dövlət tərəfindən tənzimlənən tarifləri sabit saxlaya bilər. Xoşbəxtlikdən, ölkənin gəlirlər çoxalır.\nİqtisadçı ekspert Nemət Əliyevin AYNA-ya dediyinə görə, təkcə ötən 9 ayda Azərbaycandan idxal və ixracın bahalaşması fonunda 9 milyard manat xalis mənfəət əldə edilib: “Daxilolmaların strukturunda bu məbləğin 4 faizini və ya 172 milyon dollarını qeyri-neft məhsulları təşkil edir. Qalan 96%-i neft-qaz sektorundan ixrac olunan məhsulların bahalaşmasının payına düşür”.\n“Biz hələ daxili topdansatış qiymətləri ilə maya dəyəri arasındakı fərqdən əldə edilən mənfəətdən danışmırıq. 9 aylıq qiymət artımından əldə edilən gəlirlər, demək olar ki, bütün ötən il ərzində 4,3 milyard dollar səviyyəsində olan ixrac itkilərini kompensasiya edib”, – deyə mütəxəssis bildirib.\nƏlavə edib ki, bu ilin cəmi 9 ayında xarici ticarətdən 5,3 milyard dollar və ya 9 milyard manat xalis mənfəət əldə edilib: “Bu, ölkədə sosial və iqtisadi itkiləri ödəmək üçün kifayət qədər tutumlu maliyyə mənbəyidir. Ona görə də indiki sürətli bahalaşmanı gəlirlərin azalması ilə izah etmək absurddur”.


Uşaqlarınız arasındakı şikayətlərə niyə əhəmiyyət verməməlisiniz? | Gənc Ailə\nAna Səhifə UŞAQLAR Uşaqlar və valideynlər Uşaqlarınız arasındakı şikayətlərə niyə əhəmiyyət verməməlisiniz?\nNoy 16, 20190\nEvdə iki və ya daha çox uşağı olan valideynlərin ən böyük problemlərindən biri də uşaqların ən kiçik bir mübahisədə belə bir-birilərindən şikayət etmələridir. Bu şikayətlərə əhəmiyyət vermək bir qədər sonra şikayətlərin sayının artmasına və uşaqlar arasındakı münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb olur.\nElə isə bu, necə baş verir?\nUşaqlarınızdan biri qardaşından və ya bacısından sizə şikayətə gəlir. Təbii ki, siz bu şikayətdən sonra haqlını və ya haqsızı axtarmağa çalışırsınız. Nəticədə, haqlı olanı mükafatlandırır, haqsız olanı isə cəzalandırırsınız. Əslində, hər şey elə bundan sonra başlayır. Haqlı olan uşaq özünü sizə daha yaxın hiss etməyə başlayır. Bir qədər sonra o biri uşağınız da bu yaxınlığı hiss etmək üçün yeni şikayətlərlə yanınıza gəlir. Və bu proses beləcə davam edir.\nBeləliklə, zaman keçdikcə uşaqlarınız sizə daha yaxın olmaq üçün öz qardaş-bacılarından istifadə etməyə başlayırlar. Bu isə gələcəkdə uşaqlarınız arasındakı münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb olur.\nNəticədə, bir-birini sevməyən bacı-qardaşlar meydana çıxır. Buna görə də, uşaqlarınız arasındakı şikayətlərə əhəmiyyət verməyin. “Məncə siz bu problemi özünüz də həll edə bilərsiniz” deyərək şikayətlərdən kənarda qalmağa çalışın.\nGeriƏsl rəhbər olmağın gizli sirri İrəliSəhər, günorta, axşam yeməyi nə zaman yeyilsin? - YENİ TƏKLİF


Boşanan azərbaycanlı müğənnilər (FOTO/SİYAHI) » Qaynarinfo.az\nBoşanan azərbaycanlı müğənnilər (FOTO/SİYAHI)\nQaynarinfo xəbər verir ki, azxeber.com saytı boşanan müğənnilərimizlə bağlı kiçik araşdırma aparıb.\nŞou-biznes adamları ilə ailə həyatı yaşamaq sıravi insanlar üçün çox çətindir. Belə ki, şou adamlarının iş rejimi onların normal ailəyə sahib olmamasına gətirib çıxarır. Təsadüfi deyil ki, təkcə indi yox, ötən əsrdə də müğənnilərimizin ailə bağları çox möhkəm olmayıb. Bu, təkcə Azərbaycanda yox, dünyanın bütün ölkələrində belədir.\nXalq artisti Aygün Kazımova İlqar adlı bəylə ailəli olub. Onlar uzun illər öncə ayrılıblar. Bu evlilikdən Kazımovanın bir qızı var. İfaçı ilk evliliyindən sonra rəsmən ailə qurmasa da, bir müddət meyxanaçı Namiq Qaraçuxurlu ilə sevgili olub. Bundan başqa, Kazımovanın keçmiş energetika naziri Natiq Əliyevin oğlu ilə də sevgi macərası yaşanıb. Xalq artisti özü bunu efirdə dilə gətirib.\nMəleykə Əsədova bir dəfə ailə qurub, boşanıb. Bir qızı var. Boşandıqdan sonra aktrisa-müğənni mediaya açıqlama da vermişdi: "Ailə qurduğum şəxs bizneslə məşğul idi. Anamın xətrinə ərə getməklə artıq bir səhv etmişəm. O vaxtlar anamın səhhətində ciddi problemlər vardı və onu kədərləndirməmək üçün bu addımı atmışdım".\nAzərbaycanın "Eurovison-2011"-in qalibi Nigar Camal kiprli Haluk Camalla ailə qurub. İki qız övladı var: Jasmin və Səidə. Müğənni bir müddət öncə həyat yoldaşından rəsmən ayrılıb.\nMətanət İsgəndərli övladları körpə olarkən qalmaqallı şəkildə boşanıb. Hətta həyat yoldaşı lisenziyasına xitam verilmiş "ANS” kanalının "Günə baxan" verilişinə çıxaraq, M.İsgəndərlini ittiham etmişdi.\nLisenziysı ləğv edilmiş "ANS” telekanalının keçmiş aparıcısı Ülvira Qarayeva 2 dəfə rəsmi nikaha girib. İlk evliliyindən 1 qızı var. İkinci evliliyi isə aparıcılıq etdiyi "Toy olsun" verilişinin iştirakçısı, meyxanaçı Tərlan Mustafayevlə olub. Onunla da boşanıb.\nSəidə Dadaşova sosial şəbəkə vasitəsilə tanış olduğu Türkiyə vətəndaşı Səlçuk Gökgözlə ailə qurub, qalmaqallı şəkildə də boşanıb. Hər iki tərəf xəyanətin boşanmaya səbəb olduğunu deyir.\nTəranə Qumral və Musa Musayev: Hər iki məşhurun ilk evliliyi uğursuz olub. T.Qumralın ilk evliliyindən 2 qızı var. Musayev isə ilk dəfə xalası qızı ilə evli olub. Onunla boşanıb, Təranə Qumralla ailə qurub. İkinci evliliyindən Sevgi adında qızı var. Bir neçə il sonra isə Təranə Musadan boşanmaq qərarına gəlib. Cütlük rəsmən boşansa da, hazırda eyni evdə yaşayır.\nAynur Dadaşova 1 dəfə ailə qurub, boşanıb. İlk evliliyindən 1 övladı var. İkinci dəfə ailə həyatı qurmasa da, birgə yaşadığı şəxs var.\nLətifə Soyuöz də boşanan müğənnilərdəndir. O, boşandıqdan sonra yenidən şou aləminə qayıdıb.\n"Eurovision" təmsilçimiz Dilarə Kazımova da həyat yoldaşından ayrılıb.\nBu gün isə müğənni Natavan Həbibinin də reper həyat yoldaşı Dadodan ayrıldığı xəbəri yayılıb.\nHüseynin Bakıda fanatları ilə görüşündən sonra biabırçılıq (VİDEO)\nBeyons azərbaycanlı dizaynerin kolleksiyasından geyindi (FOTOLAR)


Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi Putinin dəyişdiyini göstərir – BAXIŞ BUCAĞI - Alp.Az\nRusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi Putinin dəyişdiyini göstərir – BAXIŞ BUCAĞI\nVladimir Putinlə bağlı çox qəribə bir şey baş verir. Dünya 1999-cu ildəkindən fərqli bir Putinlə – siyasi fərasətinə, Rusiyanın strateji yeniliklərinə və hərbi peşəkarlığına dəstək verən və Rusiya hərbi müdaxilələrində ardıcıl qələbələrinə görə “heyran olunan” (və qorxulan) bir adamla üz-üzədir. Ancaq fevralın 24-də biz tamamilə fərqli bir Putinlə qarşılaşdıq, Putin Rusiya Federasiyasını fəlakətli strateji və piar səhvlərinə məcbur etdi. Onilliklər ərzində Rusiyanın tarixini, ordusunu və xarici siyasətini öyrənən bizlər üçün ikinci Putin sirr olaraq qalır.\nBir çoxumuz kimi Putin də iki düşmən və praqmatik düşərgəyə bölünmüş bir dünyada böyüyüb. ABŞ tərəfdən NATO çıxış edirdi və İkinci Dünya Müharibəsindən sonra NATO ilə həm iqtisadi, həm də hərbi baxımdan bağlanmış “sövdələşmə” ondan ibarət idi ki, həm Avropanın iqtisadi bərpası, həm də onun təhlükəsizliyi yükünün daha çox hissəsini ödəmək ABŞ-ın maraqlarına uyğundur. ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi alyansın böyük strategiyası ilk dəfə parlaq amerikalı diplomat və Sovet-Rusiya eksperti Corc Kennan tərəfindən açıqlanan “çəkindirmə” deyilən bir ifadə idi. Əksər amerikalılar bunu bilmirlər, lakin 1945-ci ilə qədər amerikalılar müharibədən yorulmuşdular və müharibəyə qarşı etirazlar artırdı. 1945-ci ilin yazında Üçüncü Reyxin və avqustda Yaponiya İmperiyasının təslim olmasının ardınca ordudan tərxis olunmaq və “oğlanları evə qaytarmaq” tələbi başladı.\nSovet tərəfində isə Varşava Müqaviləsi təşkilatı var idi. Gəlin Putin və Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü ilə bağlı hazırkı problemlərin kökündən açıq danışaq. 1943-cü ildə Yaltada müttəfiqlər “İblis”lə razılığa gəldilər: Polşa, Macarıstan, Avstriya, Çexoslovakiya, Rumıniya və Yuqoslaviyada müharibədən sonra kimin silahlı qüvvələrinin işğal məsuliyyəti daşımasından asılı olmayaraq “azad və ədalətli seçkilərə” icazə verilməli idi. Qırmızı Ordunun işğal etdiyi hər bir yurisdiksiyada Stalin namizədləri seçdi və vətəndaşlara onun seçimlərindən hər hansı birinə “azad və ədalətli” səs verməyə icazə verdi.\nArtıq tərxis olunmuş və müharibədən yorulmuş, Avropanın vəziyyətində isə ac vətəndaşlarla üz-üzə qalan Müttəfiqlər Uinston Çörçillin dediyi kimi, bütün Avropada “dəmir pərdə”nin çəkilməsi ilə razılaşmağa məcbur oldular. XVII əsrdən bəri beynəlxalq hüququn kök prinsipi (suverenlik, hər bir dövlətin hüquqi cəhətdən bərabər olması, öz inancını və idarəetmə formasını seçməkdə azad olması ideyası) III Dünya Müharibəsinin çox real ehtimalı qarşısında qurban verildi.\nSovetlər başa düşürdülər ki, bu de-fakto maraq dairəsi onların bir daha “işğal olunmayacağı”na dair (əbədi olaraq) zəmanətidir (Napoleon, 1812; ABŞ, 1918; Üçüncü Reyx, 1941). Bu, həm də Sovet hakimiyyətini genişləndirmək və başqa bir müharibəyə getmədən Sovet iqtisadiyyatının bərpasına kömək etmək üçün bir yol idi.\nBu, bizi diplomatiyanı mürəkkəb olduğu qədər də vacib edən müasir dilemmaya aparır: ikili istifadə problemi. Kennan başa düşürdü ki, Stalinin sovet maraq dairəsinə dair narazılığına səbəb ola biləcək iki obyektiv var. Birincisi, təhlükəsizliyin olmaması, ikincisi, ideologiya var idi. Biz intuitiv olaraq başa düşürük ki, Stalin kimi lider həm etibarsız, həm də aqressiv ola bilər. Ancaq tez-tez debatlarda biz suallarımızı “ya-ya da” kimi azaltmağı sevirik. Kennanın, son nəticədə (və dar mənada) məhdudlaşdırma arqumenti ondan ibarət idi ki, Sovetin xarici siyasəti ideologiyadan çox, əsasən etibarsızlıqla idarə olunur.\nAncaq eyni problem bir sıra digər nümunələrdə və problem domenlərində rast gəlinir. İran ideoloji yöndən daha çox güvənsizdirmi? Bəs İsrail? Biz ABŞ-ın İrana qarşı xarici siyasətini onun təhlükəsiz və ya aqressiv olması ehtimalına əsaslandırırıqmı? Şübhəsiz ki, İranın güvənsizliyi daha vacibdir. Məcburi rejim dəyişikliyi ilə hədələndikdə nüvə silahı olmayan dövlətlərin (Serbiya, 1999; Əfqanıstan, 2001; İraq, 2003; Liviya, 2011) başına gələnləri xatırlayaq. 1979-cu ildən, xüsusən də şahın süqutundan sonra baş verən girov böhranı nəticəsində ABŞ-ın xarici siyasəti İranın patoloji cəhətdən “aqressiv” olduğu fikrini demək olar ki, pozdu. İndi də belədir, amma o vaxtı buna ehtiyac yox idi.\nHeç kim mübahisə etməməlidir ki, Sovet, İran və ya indi Rusiyanın etibarsızlığı hərbi müdaxiləyə və ya müharibəyə əl atmağa haqq qazandırır. ABŞ-ın keçmiş xarici siyasətinin bu dövlətlərin məcburi rejim dəyişikliyi və ya işğaldan qorxmalarını ən azı ağlabatan etdiyini qəbul etməliyik.\nPutinin tarixə əsaslanan etibarsızlığı, şübhəsiz ki, ağlabatan deyil. 1990-cı illərin ortalarından etibarən rus diplomatları və Putinin özü nəzakətlə, sakitcə və ardıcıl olaraq ABŞ və müttəfiqlərinə NATO-nun mövcudluğunun onları çaşdırdığı və onun şərqə doğru genişlənməsinin onları çox təhdid etdiyi barədə xəbərdar edirdilər. Bu xəbərdarlıqlara Bill Klinton administrasiyası tərəfindən böyük ölçüdə məhəl qoyulmadı və NATO-nun genişlənməsi Corc Buş administrasiyası dövründə sürətləndi.\nAncaq yenə də “ikili istifadə” problemi ilə qarşılaşırıq. Putin yalnız kifayət qədər etibarsız bir dövlətin başçısı deyil, həm də qəddar diktatordur. Nəticədə, Putinin düşüncəsinə görə, Baltikyanı ölkələr, Belarus, Ukrayna və “Stan” ölkələrinin (sonu -stan şəkilçisi ilə bitən ölkələr nəzərdə tutulur – red.) Rusiyanın siyasi və ya iqtisadi tələblərinə müqavimət göstərmək üçün uyğun hərbi potensial yaratmalarının qarşısını almaq kifayət deyil. Onun gündəliyinə bu dövlətlərdə heç bir işlək iqtisadiyyatın və heç bir demokratiyanın olmamasının təmin edilməsi daxildir. Başqa sözlə, Rusiyanın xarici siyasəti təkid edir ki, onun periferiyasındakı dövlətlərə Lukaşenko modelində insanlar rəhbərlik etməlidir: korrupsioner, qəddar və tamamilə Moskvaya tabe olan.\nBir neçə dəfə “birinci Putin” silahlı qüvvədən istifadə edib (1999-2008-ci illərdə Çeçenistanda və ya 2008-ci ildə Gürcüstanda olduğu kimi) və o, bunu klassik sovet xətti ilə edib. Amma “birinci Putin”in hakimiyyəti dövründə Rusiya hərbi vəhşiliyi həmişə “başqalarına” qarşı yönəlmişdi.\nVə burada biz yeni Putinin gəlişinin şahidi oluruq. Sual budur ki, nə baş verir? Həm Putinin şəxsi gücünü və fantastik sərvətini qoruyub saxlamaq, həm də daxildə və xaricdə potensial düşmənləri zəiflətmək üçün mükəmməl işləyən xarici və hərbi siyasətdən niyə imtina etmək lazımdır? Müharibə son yetmiş il ərzində bu qədər təsirsiz, daha çox baha başa gələn və riskli olduğu halda, niyə Avropada müharibəyə başlamaq lazım idi?\nPutinə elə gəlirdi ki, Rusiya ordusunun böyük gücü ilə azacıq da olsa qanlar tökülsə, Ukrayna sadəcə təslim olacaq. O, deyəsən, Rusiya silahlı qüvvələrinin Ukrayna şəhərlərində azadedicilər kimi qarşılanacağını düşünürdü. O düşünürdü ki, əgər Ukrayna müqavimət göstərsə, öz silahlı qüvvələri (1939-cu ildə cəsur Polşaya qarşı olduğu kimi) çoxsaylı oxlar üzrə hücuma keçərək ukraynalıları tez bir zamanda alt-üst edəcək və onları təslim olmağa məcbur edəcək. O, deyəsən, informasiya məkanına kifayət qədər nəzarət edə biləcəyini düşünürdü. O, genişmiqyaslı işğalı ilə Avropa və NATO-nun dərindən bölünəcəyini düşünürdü və hesab edirdi ki, nüvə qüvvələrinin yüksək hazırlıq vəziyyətində olması Rusiyanın gücünün əlaməti kimi qəbul ediləcək.\nBütün parlaq karyerası ərzində heç vaxt Putin bu qədər yanılmayıb və bütün məsələlərdə belə səhv etməyib.\nYa Putin bu müharibənin Rusiyaya və şəxsən ona nə qədər baha başa gələcəyini başa düşüb və o, daha pis bir şeydən qorxur, ya da bu və ya digər səbəbdən ciddi səhvə yol verib. Sözsüz ki, bu iki ehtimaldan hansının olduğunu öyrənmək üçün müəyyən vaxt lazım ola bilər. Ukraynanın təslim olub-olmamasından asılı olmayaraq, Putinin işğalından rusların və ukraynalıların nə qədər zərər görəcəyini nəzərə alsaq, onun Ukraynada müharibəyə haqq qazandıran nə istədiyini və ya qorxduğunu söyləmək bizim üçün çətindir.\nBu gün ən çox ehtimal olunan izahat ondan ibarətdir ki, onun hakimiyyəti altında Sovet İttifaqını bərpa etmək üçün uzun müddətdir ki, mərhələli, ciddi kampaniya ilə planlaşdırılıb və o, Rusiyada mütləq hakimiyyətinin möhkəmlənməsini başa çatdırmalıdır. Son iyirmi ildə bir neçə ildən bir Putin bir sıra yeni qanunlar təqdim etməklə sistematik olaraq Rusiya prezidentliyində nəzarəti və balansı ələ keçirib. Putin üçün onun planı nizamlanıb və bu o deməkdir ki, indiki mərhələdə müharibənin əsas faydası ilk növbədə Rusiya daxilində hər hansı alternativ hakimiyyət mənbələrini, o cümlədən rusların reallığı görməsini məhv etməkdir.\nRusiyadakı bütün müstəqil xəbər kanalları artıq yoxa çıxıb və inanılmaz dərəcədə cəsur, müstəqil rus jurnalistlər qaçıblar və indi xeyriyyəçilik hesabına yaşayırlar, çünki ironik olaraq iqtisadi sanksiyalar onların mühacirətdə olduqları müddətdə öz vəsaitlərini əldə edə bilməyəcəkləri anlamına gəlir. Üstəlik, ruslar artıq toplaşıb sərbəst danışa bilmirlər.Strategyvision.org


"Nizami və zərdüştilik"\nİstedadlı şair və jurnalist kimi tanıdığımız İbrahim Quliyevin "Nizami və zərdüştilik" kitabı yenicə çapdan çıxıb. Kitab dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin 870 illik yubiley tədbirləri ilə bağlı elmi şuranın qərarı ilə nəşr edilmişdir. Bu qiymətli əsər müəllifin AMEA Şərqşünaslıq İnstitutunda İran filologiyası şöbəsində çalışarkən apardığı onillik araşdırmaların nəticəsidir. Məlumdur ki, zərdüştilik dinşünas, filoloq və dilşünasların öyrəndiyi çox geniş və qədim bir elmi mövzudur. İbrahim Quliyev bu mövzunu filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru Gövhər Baxşəliyevanın elmi rəhbərliyi ilə işləmiş, nəhayət, sözügedən bu əsər monoqrafiya kimi "Elm və təhsil" nəşriyyatında nəfis şəkildə çapdan çıxmışdır. Kitab elmi məzmunu, ciddi analizləri və dəqiq nəticələri ilə diqqəti cəlb edir. Alim dünyanın ən qədim dinlərindən olan zərdüştiliyin Nizami Gəncəvinin dini-fəlsəfi baxışlarına, poetik məfkurəsinə təsirini, bədii obrazlarının formalaşmasında rolunu, əsərlərinin ideya istiqamətində yerini dərindən araşdırmışdır. Azərbaycanlıların Novruz mərasimlərində izləri qalmış atəşpərəstliyin əlamətləri, dünya alimlərinin dediyinə görə, sonrakı səmavi dinlər olan yəhudi dininə, xristian və islama güclü təsir etmişdir (Meri Boys). Eyni zamanda Şərqdə dini-fəlsəfi düşüncənin formalaşmasında zərdüştiliyin böyük rolu olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, III əsrdə Mani özünün dinini məhz zərdüştilik, musəvilik, xristianlıq və bütpərəstlik dini üzərində qurmuşdur. Həmin din indi bəhayilər tərəfindən bir təriqət kimi yaşadılır. Eləcə də zərdüştilik indiyədək Şirazda gəbrilərin və Hindistanda parsların əsas inancıdır və "Avesta" onların müqəddəs kitabıdır. İbrahim Quliyev öz monoqrafiyasında bütün bu qaynaqları lazımınca incələyir və Nizami Gəncəvinin zərdüştiliklə bağlı fəlsəfi fikirlərini dərindən təhlil edərək, müqayisəli metodla zərdüştiliyin digər dinlərə və Şərq poeziyasına təsirini araşdırır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Nizaminin zərdüştiliklə bağlı fikirlərinin elmi şərhi məsələsi vaxtilə Qafar Kəndli, B.Şərifzadə tərəfindən az-çox işlənmiş və bu mövzunun ədəbiyyatşünaslıq qarşısında bir problem kimi hələ də qaldığı bildirilmişdir ("Nizami - 859", Bakı, 1992). Çox yaxşı haldır ki, həmin problemin həllini istedadlı şərqşünas alim İbrahim Quliyev öz üzərinə götürmüşdür.\nÜmumiyyətlə, əsərin elmi əhəmiyyətindən daha geniş danışmaq olar. Müəllif kitabın birinci fəslində Nizaminin dini görüşlərindən və ona nə üçün "Şeyx" ləqəbi verilməsindən ətraflı bəhs edir. Həqiqətən də islam dünyasında "Şeyx" ləqəbi o adamlara verilirdi ki, onlar sufi təriqətlərindən birinin başçısı olur və ya dini icmaya rəhbərlik edirdi. Onun mürşidi olur və müridlər yetişdirirdi. O, bir lider kimi, Quran ayələrinə təfsirlər, şərhlər yazır, islam məntiqini və fəlsəfəsini təlim edirdi. Nizami Gəncəvinin həyat və fəaliyyətində göstərilən şərtləri təsdiq edən konkret tarixi sübutlar olmadığını önə çəkən müəllif mənbələrə istinad edərək bu ləqəbin həm də elm, mərifət, mədəniyyət, ədəbiyyat sahəsində yüksək məharət göstərən şəxsiyyətlərə verildiyini bildirir. Məsələn, Şah İsmayıl Xətainin dövründə "Şeyx" ləqəbini şah özü verirdi və həmin ləqəb irsi olaraq nəslin başqa üzvlərinə də keçirdi. İbrahim Quliyev monoqrafiyanın birinci fəslində bu məsələ üzərində geniş dayanır və bu ləqəbin Nizamiyə verilməsinin şairin sufizmi ilə nə dərəcədə bağlı olub-olmamasını aydınlaşdırır.\nZahidin yüzünə baxmadığını eşitcək\nPərtövi-şəmsi nədir, dideyi-əmma dedilər.\nƏhli-məni görcək surətin ayinəsini,\n(Nizami Gəncəvi. Türkcə divanı, tərtib. Eloğlu Soytürk, Tehran, 1381, səh.116)\nŞairin adı çəkilən "Divan"ına istinad edənlər onun gənclik çağlarında daha çox sufi məzmunlu şeirlər yazdığını və Sənai Qəznəvi sufizmi ilə xüsusən yaxın olduğunu vurğulayırlar. Nizaminin ilk epik əsəri olan "Sirlər xəzinəsi"nin də məhz Sənai Qəznəvinin "Hədiqətül-həqaiyiq" məsnəvisinin təsiri ilə yayıldığını və lirik şeirlərindəki sufiyanı fikirlərin bu əsərdə inkişaf etdirildiyini qeyd edirlər. Amma İbrahim Quliyev bu deyilənləri birmənalı şəkildə qeyd etmir, polemikaya girərək ortaya fərqli mövqe qoymuşdur. O, Nizaminin bütün təriqətlərdən daha yüksəkdə dayanmasını, ümumbəşəri din və fəlsəfələrin ən humanist dəyərlərini özündə ehtiva edən bir dahi mütəfəkkir olmasını elmi dəlillərlə sübut edir.\nYeri gəlmişkən qeyd edək ki, Tehranda nəşr edilən "Türkcə divan"dan çıxış edənlərin bir qismi Nizamidə sufizm notları ilə yanaşı, onun daha çox şiə məzhəbinin bir nümayəndəsi olmasını qeyd edir və fikirlərinin təsdiqi üçün məhz adı çəkilən divandan şiə məzhəbinin müqəddəslərinə həsr olunmuş mərsiyələri nümunə gətirirlər. İbrahim Quliyev şairin epik əsərlərinin təhlilinə əsasən Nizaminin hər iki məzhəbə eyni dərəcədə ehtiramla yanaşdığını göstərir, mərsiyələrin isə dil və üslub baxımından sonrakı dövrlərdə yazılmasına işarə edir.\nSevdayi-qəmi-eşqi könüldə əzəlidir.\nBustani-canan gülşəninin tazə gülüdür,\n(Nizami Gəncəvi. Türkcə divanı. Tərtib. Eloğlu Soytürk, Tehran, 1381, səh. 116)\nNizami dövrünün sosial-siyasi mənzərəsinə və şairin dünyagörüşünə təsir edən o zamankı dini-fəlsəfi baxışlar sisteminə ötəri nəzər saldıqdan sonra İbrahim Quliyev şairin yaradıcılığında qədim zərdüştiliyin izlərini axtarır. Ümumiyyətlə, Nizami Gəncəvinin əsərlərində zərdüştilikdən qalma müdrikliyin və onların dərin qatlarında isə bu dinə rəğbətin dərin izlərini görürük. Məlum məsələdir ki, hikmətli fikirlər söyləmək ənənəsi atəşpərəstlikdə geniş yayılmışdır. Od, atəş sözündən göründüyü kimi, Günəş bu dinin əsas simvolu idi. Şair şeirlərindən birində deyir:\nMüəllif kitabı dərin elmi mülahizələrlə yazmışdır və işlədiyi mövzunun aktuallığını həm də bu günümüzün kontekstində şərh etmişdir: "Nizami "Xəmsə"si bu gün… xeyir və şər qismində təqdim edilən Şərq-Qərb qarşıdurmasının aradan qaldırılmasında da açar ola bilər. Nizami də Zürdüşt kimi bəşəriyyətin xoşbəxtliyinin humanist triadadan-xeyirxah düşüncə, xeyirxah söz və xeyirxah əməldən keçdiyini göstərməklə şər üzərində qələbənin mümkünlüyünü təsdiqləyir". Müəllifin bu sözləri həm Nizami dühasının möhtəşəmliyini, həm Zərdüşt həqiqətinin daimiliyini, həm də bu günümüzün reallığını özündə əks etdirir. Onu da xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, müəllifin dili elə kamil, o qədər elmidir ki, kitabı oxuyanlar ondan məna baxımından zövq aldığı kimi, fikirlərin rəvanlığından və ahəngindən də zövq alır. Müasir elmi ictimaiyyət arasında belə elmi təfəkkürə və poetik dilə malik ikinci alimimizə rast gəlmirik. Olsun ki, İbrahim müəllimin bişmiş elmi təfəkkürü uzun illərki naşirliyi, redaktorluğu ilə, bəlkə də istedadlı şairliyi ilə bağlıdır.\nƏdəbiyyat qəzeti.- 2013.- 8 noyabr.- S.6.


Naxçıvanda bal festivalı keçiriləcək - İki sahil\n24 sentyabr 2019 12:54\nSentyabrın 28-29-da Naxçıvanda Arıçılıq məhsulları-bal festivalı keçiriləcək.\nAZƏRTAC-ın Naxçıvan bürosu xəbər verir ki, festivalda muxtar respublikanın müxtəlif bölgələrində arıçılıqla məşğul olan ailə təsərrüfatları, sahibkarlar arıçılıq məhsulları ilə iştirak edəcəklər. “Ən yaxşı arıçılıq məhsulları-bal” nominasiyası üzrə müsabiqə təşkil ediləcək, çeşid müxtəlifliyi və keyfiyyət göstəricisinə I, II və III yerlərin qalibləri seçiləcək.\nFestival zamanı Naxçıvan Muxtar Respublikasında bu sahənin tarixi, son illər arıçılığın inkişafı ilə bağlı geniş məlumat veriləcək. Musiqi kollektivləri tərəfindən konsert proqramı təqdim ediləcək. Tədbirə qatılacaq yerli sakinlər və qonaqlar üçün əl işlərinin sərgi-satışı da nəzərdə tutulub.


Milli Məclis sədri BMT BA-nın prezidenti ilə görüşüb\nMilli Məclis sədri BMT BA-nın prezidenti ilə görüşüb\nBu gün Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova ölkəmizdə səfərdə olan BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasının prezidenti Abdulla Şahidlə görüşüb.\nMilli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən verilən xəbərə görə, Sahibə Qafarova bu səfərin BMT ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsinə öz töhfəsini verəcəyinə inandığını bildirib.\nBu ilin fevral ayında BMT-nin Azərbaycandakı daimi koordinatoru Vladanka Andreeva ilə Milli Məclisdə görüşünü xatırladan spiker həmin görüş barədə təəssüratlarını bölüşüb. Sahibə Qafarova diqqətə çatdırıb ki, bu il biz Azərbaycanın BMT-yə üzv olmasının 30 illiyini qeyd edirik. Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının həmişə çox fəal üzvü olub. Ölkəmiz 155 üzv dövlətin dəstəyi ilə 2012-2013-cü illər üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü seçilib ki, bu da ölkəmizin beynəlxalq nüfuzuna dəlalət edir.\nMilli Məclisin sədri bildirib ki, bu gün Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının sədri kimi BMT-nin təşəbbüslərini dəstəkləyir və qlobal maraq doğuran məsələlərə öz töhfəsini verir. Sahibə Qafarova diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycanda müxtəlif dini və etnik qruplar əsrlər boyu sülh və dostluq şəraitində birgə yaşayırlar. Eyni zamanda Azərbaycan Şərqdə qadına seçki hüququ vermiş ilk ölkədir. Bu gün Azərbaycanda Ailə, qadın və uşaq problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, həmçinin parlamentdə müvafiq komitə fəaliyyət göstərir.\nGörüşdə 44 günlük Vətən müharibəsi və regionda yaranmış yeni reallıqdan danışan Sahibə Qafarova Azərbaycanın davamlı sülh və sabitliyin tərəfdarı olduğunu diqqətə çatdırıb. Spiker tezliklə Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişi imzalanacağına inamını ifadə edib.\nAzərbaycan Milli Məclisində olmaqdan məmnunluğunu bildirən BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasının prezidenti Abdulla Şahid BMT-Azərbaycan əməkdaşlığının yüksək səviyyədə olmasından, ölkəmizin Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrliyindən razılığını bildirib. Söhbət zamanı qonaq parlament şəbəkəsinin qurulmasında Azərbaycanın təcrübəsi və aktiv rolu, gender bərabərliyi, qadınların siyasətdə iştirakı, regionda davamlı sülhün təmin olunmasının vacibliyi və digər məsələlər barədə fikirlərini açıqlayıb.


Klub "Qəbələ"nin sabiq baş məşqçisi ilə vidalaşır » Sportnet.az\nTarix: 21-03-2020, 14:01 Baxış sayı: 44 Bölmə: Futbol / Dünya futbolu\nRusiyanın "Lokomotiv" futbol komandası mövsümün sonunda baş məşqçi Yuri Syominlə yollarını ayıracaq.\nSportnet.az "Nemzeti Sport" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, 73 yaşlı mütəxəssisin Moskva təmsilçisi ilə müqaviləsi mövsümün sonunda başa çatır və klub onunla vidalaşacaq.\nNəşr bildirib ki, Syomini bu postda serbiyalı Marko Nikoliç əvəzləyəcək.\nQeyd edək ki, Aleksandr Syomin 2013/2014 mövsümündə "Qəbələ"də çalışıb. Onun rəhbərliyi altında "qırmızı-qaralar" Azərbaycan Premyer Liqasının bürünc mükafatçısı və ölkə kubokunun finalçısı olub. Syomin ən böyük uğurlarını "Lokomotiv"də əldə edib. O, 3 dəfə Rusiya çempionluğu, 6 dəfə ölkə kuboku və 3 dəfə Superkubok qazanıb. Ukraynanın "Dinamo" (Kiyev) komandasında işlədiyi vaxt isə Syomin çempionluq və Superkubok titullarına sahib olub.


Fransada “Qlobal təhlükəsizlik barədə” qanun layihəsinin əleyhinə şənbə günü davam edən nümayişlər zamanı təhlükəsizlik qüvvələrinin azı 62 əməkdaşı xəsarət alıb.\nBu barədə Fransanın Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.\nQurumun məlumatına əsasən, 23 polis Parisdə keçirilən etiraz aksiyasının gedişində, digərləri isə əyalətlərdə yaralanıb. Eyni zamanda hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları iğtişaşlarda iştirak edən 80-dən çox şəxsi saxlayıb.\nHəmçinin iğtişaşlar zamanı suriyalı fotoqraf Əmir əl-Halbi başından zədə alıb. Beynəlxalq “Sərhədsiz reportyorlar” təşkilatının Baş katibi Kristof Deluar polisin 24 yaşlı fotomüxbirə qarşı zorakılığını qınayıb.\nNoyabrın 28-də Fransanın 70 şəhərində polis əməkdaşlarının və jandarmın foto və videosunu çəkməyi qadağan edən “Qlobal təhlükəsizlik barədə” qanun layihəsi əleyhinə etiraz aksiyaları keçirilib. Kütləvi aksiyalar jurnalistlərin həmkarlar ittifaqı, İnsan Hüquqlarının Müdafiəsi Liqası və digər ictimai birliklər tərəfindən təşkil edilib.\nRəsmi məlumata əsasən, “Silahları endirin ki, biz də kameraları endirək!” şüarı altında keçirilən etiraz yürüşləri 133 min insanı bir araya gətirib. Nümayişlər bir çox şəhərdə iğtişaşlarla müşayiət olunub.


Gigiyenik vasitələr - Blog - Doktor Ramila\nMenstruasiya haqqında "Menstruasiya haqqında qısa məlumat" adlı məqaləmizdə oxuya bilərsiniz.\nSatlşda "kritik" günlərdə qadının özünü rahat hiss etməsi üçün müxtəlif gigiyenik vasitələr mövcüddür. Bunların arasında gigiyenik bezlər ideal vasitə hesab olunur. Onlar qalınlığına (3 mm-dən 12 mm-ə qədər), formasına, strukturuna, hopdurduğu mayenin miqdarına görə fərqlənir. Həmçinin bezlər "qanadlı" və "qanadsız" olur.\nBezin seçilməsi çox sadədir. Qadının özünə hansı rahatdırsa, onu da istifadə etməlidir. Müasir dövrdə ən keyfiyyətli və yayılmış bezlər Always, Libresse, Cotex-dir.\nBezləri necə seçməli?\nHər bir qadın öz aybaşı qanaxmasının miqdarını bilir. Bez seçərkən bunu mütləq nəzərə almaq lazımdır. Hopdurma qabiliyyətinə görə bezlərin üç növü ayırd olunur: NORMAL, SUPER və SUPER PLYUS (NİGHT). Lakin istehsalçıdan asılı olaraq hopdurma əmsalı və onun adı fərqlənə bilər.\nMenstrual qanaxması çox olan qadınlara daha çox SUPER və SUPER PLYUS bezlərindən istifadə etmək məsləhət görülür. Belə hallarda, həmçinin gecə yuxusu zamanı "qanadlı" gecə bezlərindən istifadə etmək məqsədəuyğundur. Cinsi həyat yaşamayan cavan qızlara NORMAL bezlərdən istifadə etmək olar.\nBezi hansı tezliklə dəyişmək lazımdır?\nBu təkcə estetik əhəmiyyət daşımır, belə ki, aybaşı qanı müxtəlif mikroorqanizmlərin inkişafı üçün ideal mühitdir. Bu dövrdə uşaqlıq boynu cüzi açılmış olur və xaricidən mikroorqanizmlərin daxilə keçməsinə heç bir maneə yaratmır. Bezlər nə qədər tez-tez dəyişilərsə, mikroorqanizmlərin daxili orqanlara keçmə ehtimalı, bir o qədər az olar.\nBezin tam "qırağına qədər" dolmasını gözləmək düzgün deyil, üçdən biri dolduqda onu dəyişmək lazımdır. Hər dəfə bez dəyişildikdə xarici cinsiyyət üzvlərinin yuyulması vacibdir. Bunun üçün xüsusi intim sabun və ya uşaq sabunlarından istifadə etmək məsləhət görülür ki, selikli qişa qıcıqlanmasın.\nHəmçinin nəzərdə saxlamaq lazımdır ki, tampondan fərqli olaraq, bezlərin istifadəsi zamanı bəzi bağırsaq bakteriyalarının uşaqlıq yoluna keçmə ehtimalı artır. Buna görə də, "böyük bayıra" getdikdən sonra, o mütləq yenisi ilə əvəz olunmalıdır. Belə etsəniz, öz orqanizminizi mikrobların arzuolunmaz müdaxiləsindən güvənli qorumuş olarsınız.\nGündəlik istifadə üçün olan bezlər\nGündəlik istifadə üçün olan nazik bezlər çox gözəl ixtiradır. Onlar uşaqlıq yolunun normal ifrazatını hopduraraq, alt paltarlarını sarı ləkələrdən və xoşagəlməz qoxulardan qoruyur. Belə bezlər istifadə üçün rahatdır və hiss olunmur. Hazırda satışda müxtəlif növ alt paltarları uyğun, qara rəngli, xüsusi aromatik əlavəsi olan bezlərə də rast gəlmək olar.\nGündəlik istifadə üçün olan bezlər doğuşdan sonrakı və klimakterik dövrdə tez-tez rast gəlinən, qeyri-iradi sidikqaçırma zamanı əvəzedilməzdir. Belə bezləri qadınlar requlyar dəyişməklə, özlərini rahat və güvənli hiss edirlər. Əgər menstruasiyanın son günlərində ifrazat çox azalarsa, adi bezləri gündəlik nazik bezlərlə əvəz etmək olar.\nTamponlara gəldikdə, onların istifadəsi vaxtla məhdudlaşdırılmalıdır! Reklam çarxlarında tamponların sadəliyi və rahatlığı barədə çox danışılır, amma ziyanları yada düşmür. Məsələ burasındadır ki, menstrual qan mikroorqanizmlər üçün çox əlverişli mühitdir. Tamponu uzun müddət saxlamaqla, siz özünüz mikrobların uşaqlıq yolunda inkişaf etməsi üçün ideal şərait yaradırsınız. Buna görə də, tamponu uşaqlıq yolunda 3-4 saatdan artıq saxlamaq olmaz.\nTamponu uşaqlıq yolunda 3-4 saatdan artıq saxlamaq olmaz!\nEyni zamanda, uşaqlıq yoluna yad cismin daxil edilməsi qıcıqlanma və iltihab – vaginit və ya kolpit törədə bilər. Təbiət qadının daxili cinsiyyət üzvlərini elə yaratmışdır ki, o, özü-özünü daimi təmizləyir. Uşaqlıq yolu xaricdən kiçik cinsiyyət dodaqları vasitəsilə sıx örtülən boş borudur. Uşaqlıq boynu ilə vağına isə, xüsusi maye ifraz edərək uşaqlıq yolunu daimi təmizləyir. Buna görə də, menstruasiya qurtardıqdan bir neçə saat sonra burada qanın izi də qalmır. Tamponun yeridilməsi isə, bu cür təbii müdafiə mexanizmini pozmuş olur.\nHəm də, hələ cinsi həyat yaşamayan qız uşaqlarına tampondan istifadə etmək olmaz. Çünki, uşaqlıq və artımlara xaricdən infeksiyanın daxil olmasının qarşısını alan, qızlıq pərdəsinin tamlığı qorunmalıdır.\nHansı tamponlardan istifadə etmək olar?\nHər bir qadın üçün aybaşı qanaxmasının miqdarı tsiklin müxtəlif günlərində eyni olmur. Siz, hopdurma qabiliyyəti sizin üçün maksimum olan tampondan istifadə etsəniz, özünüzü rahat və sərbəst hiss edərsiniz. Bunu müəyyən etmək üçün çox da böyük təcrübə lazım deyil. Bizim apteklərdə üç növ tampon satılır: NORMAL – zəif və orta aybaşı, SUPER – orta və çox aybaşı, SUPER PLUS – həddindən artıq olan aybaşı qanaxması üçün. Seçimə ən yaxşısı NORMAL ilə başlamaqdır. Əgər tampon 3 saatdan az müddətdə tam dolursa, demək sizə daha çox hopdurma qabiliyyətinə malik tampon lazımdır.\nTamponu neçə saatdan bir dəyişmək lazımdır?\nƏgər sizə uyğun tampon istifadə edirsinizsə, neçə saatdan bir dəyişmək lazım olduğunu özünüz hiss etməlisiniz. Yox, əgər sizin ifrazatınız çox az olursa, əvvəl dediyim kimi, tamponu içəridə 3-4 saatdan artıq saxlamaq olmaz. Burda da vəziyyət bezlərdəki kimidir, nə qədər tez-tez dəyişilərsə və gigiyenik yuyunma olarsa, sizin sağlamlığınız üçün, bir o qədər yaxşı olar.\nTampon özündə qan saxladığına görə, onu unitazın və ya vannanın üzərində çıxartmaq lazımdır. Onu çıxardıqdan sonra bir müddət gözləmək lazımdır ki, qan xaricə axsın, sonra xüsusi intim və ya uşaq sabunu ilə yuyunmaq məsləhət görülür. Tamponun istifadəsi zamanı sprinsevasiya və digər gigiyenik prosedurlar tələb olunmur.\nTamponu gecə istifadə etmək olarmı?\nMən bunu məsləhət görməzdim. Nəzərə alsaq ki, tampon maksimum 4 saat “işləyir”, bu vəziyyətdə gigiyenik bezlər daha məsləhətlidir. Ancaq, əgər siz, gecələr durub tamponu dəyişə bilirsinizsə, onda qorxmadan onlardan istifadə edə bilərsiniz.\nTampon uşaqlıq yolunda ilişib qala bilərmi?\nXeyr, bu mümkün deyil. Tamponun sapı çox möhkəmdir. O, 5 kg-a qədər yük saxlaya bilər. Eyni zamanda uşaqlıq boynu dəliyi kiçik olduğu üçün, tamponu uşaqlığın içərisinə buraxa bilməz.\nGigiyenik tamponlardan istifadə təhlükəlidirmi?\nXeyr, təhlükəli deyil. Amma bütün qaydalara ciddi riayət etmək lazımdır. Təcrübəniz yoxdursa, applikatorla olan tamponlardan istifadəyə üstünlük verin. Əgər tamponu yeritdikdən dərhal sonra, bir qədər diskomfort hiss edirsinizsə, narahat olmayın, bu müvəqqətidir. Çox güman ki, siz onu lazımi qədər dərinə yeritməmisiniz. Belə, kifayət qədər təcrübə olmadıqda olur. Amma tamponun istifadəsi əslində çox sadə və təhlükəsizdir.\ngigiyenik vasitələr menstruasiya