Tuin- en boordbeplanning: van tekening tot plantgewasse in voorbeelde - Tuinwese - 2020\nDie ligging van die beddens en bome op die terrein\nDie skaars eienaar van 'n private huis verkies om nie vrugtebome op sy plot te plant nie. Die vrugte tuin wil gewoonlik almal hê - in die lente is die bome verheug oor pragtige blom en aroma. Die vrugte en bessies uit jou eie tuin lyk altyd lekkerder as dié wat in 'n winkel of op die mark gekoop word, en jy weet ook dat dit organiese produkte is. In die kuns van feng shui is die beeld van 'n blomvrugtuin 'n simbool van oorvloed en welsyn. Om 'n tuin te beplanning is 'n verantwoordelike aangeleentheid, en hoe goed jy bome plant, hul groei en die vermoë om vrugte te dra, sal afhang. Daarom moet hierdie taak met groot aandag behandel word.\nAs jy ook groente in jou tuin wil groei, moet die uitleg van die tuin en die groentetuin saam oorweeg word. Dit is beter om 'n plek vir beddens by die suidelike grens van noord na suid te neem, dus is dit beter vir gewasse wat in die middelband groei. Sommige tuiniers beveel aan om beddens van oos na wes te plaas. Vir groente en aarbeie (aarbei) beddens is geleë vrugte bosse - korente, kruisbessies. Bome word agter die struike geplant, die skaduwee van die bessies maak nie die bessiebosse aan nie, en groentebeddes moet in die son wees.\n'N voorbeeld van die ontwerp van groentebedden - hulle hoef nie vierkantig of reghoekig te wees nie, die oorspronklike beddens lyk soos blombeddings\nWat moet jy weet voordat jy begin beplan?\nVoordat jy begin met die beplanning van 'n tuin, moet jy die volgende belangrike faktore in ag neem:\nWatter grootte area kan onder die boord toegeken word. Vir bome met verspreidende kroon sal 'n afstand van 4 vierkante meter nodig wees.\ntopografie. Vir 'n boord, plat grond of 'n sagte helling sal ideaal wees, koue luglange in die depressies, oormatige vog, hierdie gebiede is ongunstig vir vrugtebome.\nGrondanalise van jou webwerf. Vrugtegewasse het 'n sterk wortelstelsel, grond moet vrugbaar wees om goeie voeding te verseker. Stony, klei, sandgrond vir die tuin is nie geskik nie. Negatiewe impak op die groei van bome naby die grondwater.\nDie teenwoordigheid van hitte en lig. Vir die meeste vrugtebome is dit belangrik dat daar baie lig en hitte is, in die skaduwee word hulle baie erger en vrugte dra. Daar moet gesê word oor die gebied met konstante sterk wind. Die wind meng met normale bestuiwing, droog die grond, beskadig dikwels die gewas en breek die takke van bome. Gedeeltelik van die winde kan 'n hoë heining of groen ruimtes beskerm word.\nBeplanning begin met 'n grafiek op papier. As daar reeds 'n huis op die plot is, moet jy daaraan begin beplan. Op die papier word toegepas op skaalplotarea, die kontoere van die huis en ander geboue, asook plekke waar bome reeds groei.\nHierdie webwerf word beskerm teen wind deur bome wat rondom dit geplant is, wat reeds genoeg gegroei het om beskerming te bied.\nAs die webwerf nog nie opgebou is nie, word 'n plek op die skema vir die bou van 'n huis geplaas. Die beplanning van die tuin op die terrein impliseer die teenwoordigheid van 'n voortuin. Die huis moet die fasade in die gesig staar, voor dit bly 'n strook grond vir die tuin. Die grootte daarvan hang af van die terrein van die terrein - vir iemand is dit net 'n meter, vir iemand - 6-8 meter. Blomme, frambose en bessiebosse word gewoonlik in 'n klein voortuin geplant, dekoratiewe bome, blomme of verskeie vrugtebome is volgens die diskresie van die eienaars in 'n groot tuin.\nOm groot vrugtebome - appels, pere, neem 'n plek in die noordooste van die terrein, tussen hulle en vrugte- en bessiebosse - 'n plek vir kleiner bome - kersies, pruime.\n'N Voorbeeld van 'n tuin- en tuinplan - die plot is in twee dele verdeel. In die eerste - 'n huis omring deur 'n voortuin en tuinbeddens met groente, die tweede helfte - 'n boord met bome geplant in rye\nOor die algemeen sal dit gerieflik wees om 'n plan van die terrein te teken, al die bestaande geboue, die beoogde ligging van die tuin en groentetuin op te sit. Op die plot moet jy die gate vir die bome plant. Probeer bome op 'n afstand plant sodat hulle nie mekaar oorskadu wanneer hulle groei nie. Groeiende bosse en bome in die tuin groei swak. Daarbenewens word toestande geskep vir siektes van tuingewasse. In vrugtebome is die wortelsisteem kragtig, dit moet vrylik ontwikkel.\nRaad. As jou werf oorwoek is met wilde struike, is daar stompe daaroor wat jy moet ontwortel, die nodige werk doen en die boomblare verbrand. Versamel as op 'n droë plek, dit is handig wanneer vrugbare beddens geskep word.\nGewoonlik behels die uitleg van die boord dat bome so geplant word dat hulle nie dele van bure verberg nie, maar dit is nie ongewoon dat 'n boom naby die heining self groei en vrugte verskaf aan beide eienaars en bure nie, terwyl niemand klagtes het nie.\nVandag is dit modieus om die beddens 'n oorspronklike vorm te gee, byvoorbeeld 'n pizzaruin. Die hoogtepunt is dat van die ronde tuinbed in die middel, die res van die strale afwyk soos stukkies pizza wat 'n sirkel vorm\nFramboos, bessies en bessies word gewoonlik aan die grense van die terrein geplant, en hulle dra ook vrugte goed wanneer dit geskadu word.\nLandskap en gereelde beplanning\nHier is voorbeelde van tuinuitlegte vir liefhebbers van orde en helderheid van vorm, en vir diegene wat plante in die boord wil plant volgens die skema, maar die indruk skep van natuurlike gebiede.\nLandskapsbeplanning behels die ligging van bome en ander gewasse in 'n gratis bestelling, naby aan natuurlike. In hierdie tuin, benewens vrugte gewasse, word wyd gebruik en dekoratief.\n'N voorbeeld van 'n gratis plan van 'n tuin is groentebeddes aan die linkerkant en boonop word vrugtebome in groepe in die middel en regs geplant.\nMet gereelde beplanning word bome en struike, sowel as groente in die tuin, in streng rye op dieselfde afstand geplant. Die landingspatroon het ook 'n streng geometriese vorm - 'n vierkant vir gebiede waarvan die lengte en breedte amper gelyk is en 'n reghoek vir gebiede wat veel langer as breedte is.\n'N Voorbeeld van 'n gereelde tuinuitleg met 'n tuin is 'n duidelike meetkunde, die plot word in gewone vierkante verdeel, reghoeke, plante word in rye geplant.\nWaar is die beste oes om te plant?\nDit is bome en struike wat goed groei en vrugte dra in u breedtegrade. Vir die middelband is dit pere, appels (dit is raadsaam om verskeie bome van verskillende variëteite te plant), verskillende variëteite pruime en kersiepruime, kersies. Kersies en appelkose sal ryp word in warm breedtegrade. Berry bosse - alle rasse van aalbes, kruisbessies, swartbessies, frambose. Met 'n klein area van die terrein, is struike gerieflik geleë om die omtrek.\nAs jy verskeie appelbome plant, waaronder somer, herfs en winter appelbome, sal die vrugte jou op verskillende tye van die jaar vermaak.\n'N Voorbeeld van 'n interessante tuinplan is dat die paaie, tussen wie die beddens geleë is, afwyk van 'n vierkant van blaaie in die middel, en verskillende kulture word op elkeen van die beddens geplant. Dit is gerieflik om enige van hulle te benader\nOp groentebeddings naby, moet jy gewasse plant wat goed groei in die nabyheid van mekaar:\nkool, komkommers, ertjies,\nkool, dille, aartappels, uie, blaarslaai, seldery,\ntamaties, ertjies, wortels,\nMierikswortel, Aartappels, Bone, Uie, Kool.\nWanneer jy 'n skema teken, besluit watter plante om te plant en in watter hoeveelheid jy die tuin op die grond kan merk, saailinge koop en die grond voorberei.\nVoordat die beddens geplaas word, moet die tuinier verskeie probleme oplos:\nbepaal die soorte groente en in watter hoeveelheid jy moet groei,\nbereken die grootte van die beddens en hul getal,\nmaak 'n plan van die werf met die beeld van al die beddens.\nHierdie skema sal vir baie jare duur. Dit sal help om die reëls van die omgewing van plante te volg en te hou by die korrekte volgorde van wisselbou, wat sal toelaat bewaar grondvrugbaarheid en verhoog die opbrengs van die terrein.\nOm te verstaan hoe om die nok op die terrein te plaas, moet jy die volgende faktore oorweeg:\nAlle groente is lief vir lig, dus is hulle die beste aan die suidekant van die terrein geplant.\nVersoenbare groente. Aartappels kom goed saam met kool, eierplante, ertjies, peperwortel. Tamaties groei goed met basiliekruid, spinasie, dille. Wortels kom goed saam met uie, ertjies, bone. Kool sal swak groei langs tamaties, komkommers met aartappels, ertjies en bone met uie en knoffel.\nUie benodig nie 'n groot hoeveelheid lig vir groei nie, daarom kan dit langs die heining of onder die bome geplant word.\nElke kultuur het verskillende vereistes vir die voedingswaarde van die grond. Vir gerief, moet u die area verdeel in 4 sones. In die eerste sone met baie voedsame grond is dit beter om aartappels, kool, pampoen, komkommers te plant. In die tweede sone sal uie, wortels, beet, radyse en paprika goed groei. In die derde sone is dit die beste om boontjies, ertjies, boontjies te plant. In die vierde sone meerjariges (bessies en kruie) sal goed voel.\nDie spesifieke reuk van sommige plante (uie, salie, tiemie, dille, knoffel) kan die nabygeleë plante beskerm teen plae en siektes. Dille beskerm komkommers van siektes, en uie sal 'n wortelvlieg skrik. Sage kan die reuk van kool doodmaak, en plae sal minder aandag daaraan gee.\nOp dieselfde bed kan jy net die plante groei waarvan die wortels op verskillende vlakke geleë is.\nJy kan nie elke jaar dieselfde kultuur plant nie. Behoorlike afwisseling moet soos volg plaasvind: eerstens kan jy vrugteplante op een bed plant, op die tweede wortelgewasse, op die derde peulgewasse, op die vierde - bladwisselende. In die tweede jaar moet die vrugte oorgedra word na die vierde rif, die wortels - na die eerste, die peulgewasse - na die tweede, die bladwisselende - na die derde. Terugkeer na die oorspronklike weergawe is eers moontlik na 3-4 jaar, aangesien die wortelplante die grond baie uitput, en dit neem tyd om te herstel.\nDie ligging van die beddens afhangende van die kardinale punte\nDie grootste getal sonlig en hitte geleë aan die suidekant van die plot. Dit is hier dat dit nodig is om al die hitte-lieflike plante te plant.\nDie sentrale deel is ook geskik vir die groei van baie gewasse. Die son beweeg oor die lug, lig elke hoek van die terrein en al die plante sal die nodige hoeveelheid lig ontvang.\nDie minste hoeveelheid lig en hitte gaan na die noordekant van die terrein. Hier is dit die beste om plaasgeboue te plant en bome te plant sodat hulle nie met ander plante inmeng nie om genoeg lig te ontvang.\nBeddens met lae plante is die beste geleë in die rigting van noord na suid. Dit is veral belangrik om aan hierdie reël te voldoen indien die plot in 'n laagland is.\nDie beddens, geleë aan die sonnige kant van die perseel of op hoogte, is beter geposisioneer in die rigting van oos na wes. Plante sal die paaie verberg, daarom hou die grond die grootste hoeveelheid vog.\nOm die korrekte ligging van die beddens te bepaal, moet u die streek van die land waarin die terrein geleë is, oorweeg. Inwoners van die noordelike en sentrale streke, wat die reënerigste is, word aangeraai om plantasies van noord na suid te oriënteer sodat die plante mekaar nie oorskadu nie. In die tuine van die suidelike deel van die land, waar dit voortdurend warm is, word beddens aanbeveel om van wes na oos te wees. Die plantplant sal die grond tussen die rye skaduwee, en dit sal meer vog behou.\nDie korrekte ligging van die beddens op die terrein dra vrugte:\nhelp om die aantal siek en onontwikkelde plante te verminder,\nalle kulture ontvang die nodige hoeveelheid lig en hitte,\nPlante wat op goed gerangskikte beddings groei, benodig nie gereelde water nie,\nhelp om opbrengste te verhoog\nDie rypwordingstydperk van sommige groente word minder.\nVoordat jy begin om 'n bed te grawe, moet jy besluit watter vorm dit sal wees. Die meeste tuiniers verkies om die beddens in die vorm van 'n reghoek te maak. Maar die bed kan heeltemal enige vorm wees. Die belangrikste ding - om die gebied van die terrein rasioneel te versprei om meer groente en bessies te laat groei.\nbeddens Daar is verskeie rasse:\nHoog. Bestaan uit verskeie lae. Die eerste laag is takke en takke. Die tweede laag is hout- en plantreste gelê. Die derde laag is turf. Die laaste boonste laag is gemaak van kompos en grond. Die beddens van hierdie tipe opwarm baie beter, maar droog vinniger en benodig dus gereelde water. Hulle is baie gerieflik om te water, hoef nie te stapel en grawe nie, los net los.\nHolmikovaya. Hulle maak dit in die vorm van 'n heuwel met 'n hoogte van ongeveer 80-90 cm. Eerstens grawe hulle die aarde oor die hele lengte van die bed. Dan gooi hulle dit in die middel en maak 'n depressie van 10-15 cm.\nBedeer volgens die metode van Mitlider. Dit is 45-50 cm breed en 9 meter lank. Die gaping tussen die beddens van 90 cm. As jy aanvanklik hierdie verskeidenheid vir jou plot kies, hoef jy nie die hele tuin te grawe nie.\nVertikale. Wyd gebruik in klein gebiede. Plante wat op so 'n bed geplant word, is minder geneig om aan swamsiektes te ly, maar benodig dikwels voeding omdat hulle wortelstelsel in 'n beperkte hoeveelheid grond is. Dit sluit in multi-tiered, beddens - piramides, dubbelzijdige stap beddens, beddens-cilinders, beddens-vate. Hulle word veral wyd gebruik in die verbouing van aarbeie, aarbeie, kruie. Sulke konstruksies word die beste draagbaar gemaak om die plante vir die winter te kan versteek.\nElke tuinier besluit self watter grootte sy bed sal wees. Die breedte kan enige wees, maar die gerieflikste is die breedte van 60 tot 100 cm. Die lengte van die beddens kan ook wissel afhangende van die wense van die eienaar.\nDit is nodig om 'n afstand van 90 cm tussen die beddings te verlaat. Dit word nie aanbeveel om paaie kleiner te maak nie, want groente sal groei en tops verminder hierdie gebied aansienlik.\nNadat die mees suksesvolle ligging van die bed gekies is, is die vorm en grootte bepaal. Dit is nodig om die area waar dit geleë is, te merk. Dan word 'n bed opgegrawe, verwyder van vullis, behandel met oplossings wat plante beskerm teen siektes. Vir verwerking kan jy 'n oplossing van blou vitriol of swamdodertopas gebruik. Verder moet die grond losgemaak word en groot klompe van die aarde verpletter word.\nKenmerke plant bessiegewasse\nBome, kruisbessies en frambose word aanbeveel om in goed beligte en klam areas van die terrein geplaas te word. Eerstens, maak seker dat jy die grond grawe, onkruide verwyder en kunsmis sprinkel. Stikstof misstowwe moet nie in hierdie geval gebruik word nie, omdat dit moeilik maak vir plante om wortel te wortel. Hier sal fosfaat kunsmis gaan (net 15 g is genoeg vir bessiegewasse), kalium (15 g vir swartbessies, 30 g vir alle ander bessies). Nadat die put gegrawe is, is dit vol vrugbare grond en bogenoemde kunsmis. In plaas van kunsmis kan houtas gebruik word. Voeg dan organiese bemesting by en meng alles deeglik.\nErvarende tuiniers adviseer Vind bosbome op 'n afstand van 1,5 m van mekaar en kruisbessies op 'n afstand van minstens 2 m. As hierdie reël nie gevolg word nie, sal dit lei tot laer opbrengste en 'n afname in die lewensverwagting van hierdie bosse. Dit is ook nodig om hierdie afstand te hou sodat die beddens makliker kan verwerk en oes.\nEerstens moet alle saailinge noukeurig ondersoek word. As daar beseerde of droë wortels is, moet hulle geknip word.\nSapels moet op 'n hoek geplant word om gunstige toestande te skep vir die opkoms van nuwe wortels.\nFramboos- en seedoorn wat afsonderlik in spesiaal aangewese gebiede geplant is. Die afstand tussen die rye frambose moet minstens 1,5 m wees. Dit gee baie wortelprosesse, en die zeedoring groei lang wortels. As hierdie soort struike naby ander plante aangeplant word, sal die wortelsisteem van groente beseer word en hulle mag sterf.\nAardbeien kan sonder enige probleme vir ongeveer 3 jaar op een plek goed en vrugteloos voel. Dan moet dit heeltemal uitgeskakel word. In sy plek kan jy groente en aarbeie plant in plaas van groente. Kruie, kruisbessies en frambose kan vir baie jare op een plek bly en suksesvol vrug dra indien hulle behoorlik gekoester word (sistematies geknip, sodat nuwe jong takkies groei en spuit). En as jy hulle nie die nodige aandag gee nie, sal hulle wegkom van siekte. En dan oorplant hulle na 'n ander plek, sou nie sin maak nie.\nDie ligging van bome op die terrein\nOm 'n goeie oes te gee, moet jy nie ewekansige bome hê nie, omdat dit die sorg bemoeilik.\nDaar is verskeie skemas waarmee jy kan Rangskik bome korrek:\nKwadratiese. Hulle word in verskeie gelyke rye geplant. Die afstand tussen die bome moet minstens 6 meter wees.\nIn versteurde orde. Hier is die plot voorgestel as 'n skaakbord, en in die middel van elke vierkant is 'n boom. Такую схему используют для растений с небольшой кроной.\nНежелательно сажать деревья к дому ближе, чем на 5 метров, так как их корневая система может повредить фундамент. А также лучше не высаживать деревья вдоль садовых дорожек. Crohn's en vallende vrugte sal inmeng met beweging.\nTuiniers moet altyd hul plot in die gaten hou. Natuurlik kan al die groente en vrugte maklik in winkels gekoop word, maar met jou eie tuin spaar jy nie net die gesin se begroting nie, maar verseker jy ook dat alle produkte gegroei het sonder om nitrate en ander skadelike stowwe te gebruik.\nDie korrekte ligging van die beddens, die nakoming van die reëls en volgorde van plantgewasse, tydige versorging van plante, sal die tuinier toelaat om 'n goeie oes te laat groei en aan die gesin 'n volledige kompleks van al die nodige vitamiene en spoorelemente tot die volgende oesseisoen te bied.\nHoe om die beddens op die terrein te reël\nDie korrekte ligging van alle gewasse op die land sal nie net hul produktiwiteit verhoog nie, maar ook die aantal siek en dooie plante aansienlik verminder. Dit sal ook die geleentheid bied om water te verminder, en die rypwording van groente, vrugte en bessies sal baie vroeër plaasvind. Baie tuiniers het ook opgemerk dat gewasse wat in 'n behoorlik geleë plot gekweek word, baie langer gestoor word.\nVir die behoorlike sonering van die aarde is dit belangrik:\nMaak 'n skematiese plan van die tuin met die aanwysing van alle bestaande geboue, struike en bome.\nMaak 'n lys van alle soorte gewasse wat geplant moet word en bepaal die beste plek om te plant volgens hul grond- en klimaatvereistes.\nNeem die aanvaarbaarheid en prioriteit van die omgewing van verskillende kulture in ag.\nSkematies dui op die plan die grootte van die beddens en die plante wat daar geplant sal word.\nSulke werk lyk moeilik om te bereik. Vir haar kan u 'n spesialis op die gebied van landskapontwerp huur, wat die gewenste projek maklik kan maak. Maar om sulke berekeninge uit te voer, is nie moeilik en onafhanklik nie. En sodra jy dit doen, kan jy vergeet wat 'n slegte oes is.\nHoe om die beddens in die kardinale rigting te plaas\nBy die besluit om die beddens korrek te plaas, met inagneming van die kante van die wêreld, ontstaan die eerste vraag, in watter rigting om hul lengte te maak - van wes na oos of van noord na suid. Hier is dit belangrik om die streek waarin die grond geleë is, te oorweeg:\nIn die sentrale en noordelike streke moet die landing van noord na suid uitgevoer word. Dus vir al die plante sal daar genoeg lig wees\nIn die suidelike streke behoort die rigting van plantgewasse van wes na oos te wees. Dit sal die plante toelaat om 'n klein skaduwee vir mekaar te skep en oorverhitting van die grond te voorkom.\nMaar die plasing van die beddens, georiënteer na die kardinale punte, is nie altyd raadsaam nie. As die tuin geleë is in die gebied van gereelde voorkoms van sterk winde, moet landing oor die beweging van lugvloei uitgevoer word.\nAs die webwerf beduidende onreëlmatighede het, moet die beddens in hierdie plekke uitsluitlik oor die helling geleë wees.\nWatter plante kan nabygeleë geplant word?\nDit is dalk een van die belangrikste punte wat uitgevind moet word voordat plantasies geplant word. Verenigbaarheid van plante word genoem allelopathy. Dit is beide negatief en positief.\nDie beste verenigbaarheid van vrugtebome sal bereik word as daar 'n plant van een spesie langsaan geplant word: appels met appels, pere met pere, kersies met kersies. Maar so 'n tuin van dieselfde tipe sal redelik vervelig lyk. En daarom is daar in ons tuine bome van verskillende tipes wat belangrik is om korrek te plant. Byvoorbeeld, 'n peer sal goed voel langs 'n appelboom en 'n rooiwaan, terwyl 'n kersie of perske dit baie ongerief sal gee.\nIn die geval van positiewe allelopatie kan bome in die tuin nie net veilig in die omgewing voorkom nie, maar ook wedersyds voordelig wees. Daarom, voordat jy beplanning in die tuin beplan, word dit aanbeveel om die verenigbaarheidstabel van verskillende gewasse na te gaan.\nDie ergste ding met die "bure" in die tuin word okkerneut. Hierdie boom word as toksies beskou en kan amper alle vrugte gewasse inhibeer. Daarom, as jy so 'n plant in die tuin begin, vind 'n plek daarvoor aan die buitewyke van die terrein waar dit niemand sal steur nie.\nHoe om 'n boomaanplantingsplan te maak?\nKies 'n werf vir die tuin\nDie meeste bome verkies om in die son te groei. Daarom moet die tuin so geleë wees dat die liggewende gewasse (appelkoos, peer, perske, pruim, kersie, appel) aan die suid of suid-westkant van die terrein geleë is. Hier sal hulle die beste groei en vrugte dra.\nAs die gebied wat aangewys is vir die aanplant van bome op jou terrein klein is, moet die plante in stappe geplaas word: laag - aan die suidekant, lank - nader aan die noorde.\nOm 'n plan vir die tuin op te stel, is die eerste ding om te besluit watter skema bome geplant gaan word. skei 2 basiese tuinstyle:\nBy beplanning gereelde tuin, kulture moet so geplaas word dat hulle simmetriese vorms (blokkies of reghoeke) organiseer. Dit is raadsaam om die bome in 'n ry te "rangskik", sodat tussen hulle u direkte paaie kan bou. Dit is toelaatbaar om die plante op die terrein en op 'n versteekte wyse te plaas - sodat hulle meer sonlig sal ontvang.\nAs die plot op 'n heuwel is, moet rye bome oor die helling geplaas word.\nLandskapstyl lyk meer natuurlik - bome in die natuur groei chaoties. Dit is, jy kan gewasse plaas soos jy wil (gegewe die verenigbaarheid van plante en ander faktore wat hul gesonde groei beïnvloed). Hierdie metode om vrugte te plant, is geskik vir ongelyke areas met holtes en heuwels, aangesien sulke "gebreke" van die verligting die illusie van 'n natuurlike, natuurlike samestelling sal skep.\nSeleksie van spesies en variëteite van vrugtebome\nNadat jy besluit het oor die ligging van bome en plantskema, moet jy dink oor hoeveel en watter plante geplant moet word. Om dit te kan doen, is dit die beste om 'n rowwe plan van die terrein te teken met al die geboue en groot voorwerpe. Seleksie van spesies en variëteite van tuinbougewasse moet uitgevoer word met die voorwaarde dat hulle mekaar kan bestui.\nByvoorbeeld, as jy appels plant, maak seker dat meer as die helfte van die saailinge aan wintervariëteite behoort. Hul vrugte sal dan tot die lente gestoor word, of selfs tot aan die begin van die somer.\nGewas rypwording is ook 'n belangrike maatstaf. Dit is raadsaam om rasse te plant met verskillende rypwordingsterme - dit sal die oestyd verleng.\nTen einde kulture genoeg ruimte vir harmonieuse ontwikkeling te hê, moet hulle op 'n sekere afstand van mekaar, sowel as van geboue geplant word. Dus, kersies en pruime moet nie nader as 3 m van die grense van die terrein geleë wees nie (asook van heinings en geboue). Appel en peer, dit is wenslik om verder weg van hulle te plant.\nDie gemiddelde afstand tussen rye bome wat op lang onderstamme ingeënt is, moet ongeveer 5-6 m wees. In die rye tussen gewasse moet 'n gaping van 4-5 m oorbly. As jy vrugtegewasse nader plant, sal hulle vroegtydig strek (hulle sal die son bereik ), hul produktiwiteit sal afneem en die kwaliteit van die oes sal versleg.\nAs jy van plan is om bome met 'n klein kroon te plant, kan die afstand tussen hulle met 0,5-1 m verminder word. Met gemengde plasing van vrugtebome en bessies moet die afstand tussen gewasse in rye verhoog word met 1-2 m en tussen rye - met 1- 1,5 m\nAfstand tussen rye (m)\nAfstand tussen plante in ry (m)\nWaar om bome te plant, bou 'n kweekhuis, maak beddens\nOns gaan saam met die grondwetenskaplike Pavel Trannua 'n plan vir die dachaplot op, waarna die eienaars nie kan wag om 'n huis te bou en bome te plant nie. Hoekom nie haastig om appels, pere en ander vrugtebome te plant nie? Wat is die beste manier om 'n kweekhuis by die dacha te vind? Waar om die beddens te plaas, en waar aalbes, frambose, kruisbessies? Ons verstaan waar dit meer winsgewend is om in die tuinplot te plant.\nHoe om bome te reël\nTot dusver beplan ons net die plek van die toekomstige boord. Baie maak die fout om vrugtebome te plant, die eerste van alle aanplantings, gelei deur die verkeerde logika, dat hulle die meeste tyd nodig het om te groei.\nInteendeel, as die mees komplekse tuinvoorwerp word vrugtebome geplant as die laaste ding. En dit is nie net omdat die plek vir hulle uiters versigtig gekies moet word nie, maar ook omdat die land die beste in samestelling moet wees, en die tyd is nodig vir die voorbereiding daarvan. Vrugtebome word nie in suurgrond geplant nie, en deoksidasie sal minstens 1-2 jaar duur.\nHoe om 'n plek vir 'n boomgaard in 'n groot gebied van 10-20 of meer hektaar te kies, waar is daar bykomend tot 'n nie-so-ruim sonfront tuin ander geskikte plekke vir vrugtebome?\nDaar is 'n duidelike reël: vrugtebome kan nie in die onderste gedeelte van die terrein geleë wees nie, ondanks die feit dat daar beter watertoevoer met grondwater sal wees. Die faktor van skade aan blomme in die lente ryp, sowel as winter ryp, is meer belangrik vir die Sentrale sone. In die lae plek kom koue lug op, daar is altyd kouer 'n paar grade as naby op 'n hoë plek.\nVir vrugtebome is die oggendson veel meer waardevol as die aandson. daarom, Laat jou toekomstige tuin beter van die ooste af wees as van die weste. Probeer die plot beplan sodat niks die oggendson van jou beste bome blokkeer nie.\nDaarbenewens probeer hulle vir die boomgaard, indien moontlik, 'n plek om te kies sodat "agter die rug" van bome aan die noordekant beskerming bied teen die koue winterwinde. In 'n kothuisdorp word hierdie faktor self verwyder, die winde word deur geboue en hoë heinings geblus, maar in oop gebiede, byvoorbeeld, aan die oewer van 'n meer of 'n wye rivier, kan dit van kardinale belang wees.\nOp 'n redelik groot gebied, in teenwoordigheid van windbeskerming, Vrugtebome word die beste geplant in 'n ry of in twee rye langs die hele noordelike kant (of sê die hoek aan die noorde en weste). Dit word gedoen sodat hulle nie die son van die res van die landings, hoofsaaklik die groentetuin, blokkeer nie.\nHoe om die beddens te reël\nAlle tuinplante, sonder uitsondering, eis sonlig. Almal is albei groter en lekkerder in 'n sonnige plek as om te skaduwee. Vir baie van hulle stysel - die belangrikste "konstruktiewe" materiaal, en stysel, soos almal van die skool weet, word in die proses van fotosintese gevorm deur die lig van die son.\nGewasse in 'n sonnige plek konsekwent drie keer hoër as êrens in die pen in penumbra. Vir 'n groentetuin is die son 'n beslissende faktor, so as daar 'n keuse is of jy 'n groentetuin onderaan die werf het, en terselfdertyd moet die son of bo, maar in die skaduwee, die eerste opsie gekies word. Jy hoef net hoër beddens in die vallei te bou.\nWaar om bosse met bessies te plant\nPraat pragmaties, in die geval van buite die stad, is die bessie belangriker as die vrugte tuin. Dit is so, net omdat die jaarlikse oes van bessiebosse baie stabieler is as die "spring", onreëlmatige vrugte van kernvrugte en klipvrugte.\nDaarbenewens verskaf korrek gekieste bessiegewasse in terme van vrugte ons van Junie tot Oktober vars bessies gedurende die seisoen, en dit beteken nie hul groter verskeidenheid nie. Gemak van berging tot die volgende oes in bevrore vorm is nog 'n voordeel van die bessies. Vandaar die gevolgtrekking: ken die totale oppervlakte onder die bessie meer beduidend as onder vrugtebome.\nDie bessie is onderworpe aan effens laer beligtingsvereistes as aan die vrugte tuin en tuin, maar nog steeds word aarbeie, frambose, aalbes en ander bessies soeter in die son verkry.\nMeestal versprei bessie bosse op die vrye plekke van die terrein. Volgens tipes Die volgende wenopsies is moontlik.\nAarbeie mag met groente groei.\nFramboosbome wat in appelbome plant.\nDruiwe word dikwels in die muur van geboue aan die sonnige kant geplant.\nActinidia en citroengras vervaag heinings en gazebos.\nSeedorn, kruitbes, hawthorn, rowan kan as 'n geknipte heining gebruik word.\nHoe om 'n kweekhuis te reël\nWie het 'n gevestigde kweekhuis, want die tuinseisoen kom in Maart en eindig in November-Desember, en wanneer die toestel verhit word, word dit selfs in die koue maande 'n wintertuin.\nDie gebrek aan vrugverandering in die kweekhuis, of die moegheid van die grond, onder dieselfde gewas - tamaties - is die oorsaak van hul ernstige fytofthora- en witvlieslaesies. Die grond akkumuleer worteluitskeidings (slaggies) wat nie die volgende seisoen ontbind nie en die plante van dieselfde kultuur wat hier weer geplant word, inhibeer.\nU kan nie van tyd tot tyd op dieselfde plek iets voortdurend vir enige verklarende verduidelikings en beskermingsmaatreëls groei nie. Gedeeltelike grondverandering, die gebruik van mis met besproeiing spesiale mikroörganismes, deeglike ontsmetting, herfs saai van siderats - dit voorkom nie grond moegheid nie.\nMet die moderne beskikbaarheid van betreklik goedkoop polikarbonaatkweekhuise, is dit meer as redelik om 'n kompleks van drie kort (4-6 m elk) kweekhuise op sy plot te beplan. Dit sal aangepas word veral vir permanente voorstedelike lewende vrugdraende: solanaceous (tamaties, soetrissies, aubergines) - pampoen (waatlemoene, spanspekke) - groen (pietersielie, uie, lente knoffel, basiliekruid, dille ens.).\nHierdie drie groepe kulture sal van jaar tot jaar afwissel, en elkeen sal dus oor twee jaar na sy voormalige plek terugkeer. Wanneer organiese bemestingstowwe toegedien word, is dit heeltemal voldoende om die worteluitskeidings te vernietig.\nSelfs as ons die faktor van moegheid van die grond verwaarloos, is daar ook 'n oorverhitting van die sentrale deel van die kweekhuis ("dooie sone" in die middel van die polikarbonaat-kweekhuis), wat selfs al die deure en vensters oop in die son nie ten volle geventileer het nie, wat die reël dikteer: In plaas van een lang kweekhuis, is dit beter om drie kortes met dieselfde gebied te koop. In plaas van een kweekhuis met 'n lengte van 8 m, is dit beter om twee 4 m elk, en selfs beter, drie 3-4 m elk te koop.\nKom ons keer terug na die soeke na die mees voordelige ligging vir een of twee of drie kweekhuise. Nodeloos om te sê, die plek moet sonnig wees. Trouens, in die kweekhuise word slegs die mees termofiele gewasse gegroei, waarvoor warm grond baie belangrik is. Om 'n kweekhuis in die skaduwee te maak, maak nie sin nie, aangesien die grond in die skaduwee in die lente baie stadig opwarm, die winter koud hou. Die kweekhuis word nie net in 'n sonnige plek geplaas nie, maar ook verseker dat die rand van die aarde (of teëls) daardeur gedurende die dag aan sonlig blootgestel is en dus die kweekhuis aarde binnekant van die son deur die son verhit word.\nKweekhuise is tradisioneel geleë van noord na suid. Dus word die mees voordelige sonlig van die rye plante daarin bereik. Terselfdertyd sal in die agtergrond (noordelike) meer tamaties geplant word, en in die voorkant (suidelike) - eiervrug en soetrissie.\nDaarbenewens is die kweekhuis wat so geleë is, meer verwarm in die oggend met die oostelike son en in die aand met die weste, en in die middag word die oppervlak vir die warmste suidelike son verminder met die deure oop en vensters oop.\n'N Aantal kweekhuise met 'n hoogte van 2-2,5 m (modelle met 'n puntige koepel 50 cm hoër) kan gelyktydig as 'n blinde heining dien vanuit die oostelike of westekant van die plot. In hierdie geval is egter gapings tussen kweekhuise minstens 1 m nodig.\nDie kweekhuis moet op 'n stewige fondasie staan. Dikwels word hout hiervoor gebruik, maar dit is kortstondig (die oppervlak van nat grond is die mees "vrot" plek vir houtmateriaal). Cast beton tape - beteken grootliks die koste van die kweekhuis verhoog. Die teël rondom die omtrek van die kweekhuis is moontlik die mees kompromie-oplossing.\nDie teël is so geplaas dat die kas van die kweekhuis op sy rand lê, en die hoofkant van die teël blyk buite te wees in die vorm van 'n sirkelvormige pad. Dit sal dit meer gerieflik maak om te sorg vir die kweekhuis. Die teël word op die gelyk oppervlak van die grond geplaas, met sand gespoel in 'n laag van 5-10 cm: sand word uit die slang uitgestort voordat dit verdigting word. So word die vrugbare laag bewaar, en die wortels van die geplantte plante sal daarin spruit. In teenstelling met 'n bandagtige betonbasis wat die wortels van kweekhuisplante van die hele omliggende grond afsny, verminder hulle voeding.\nDie raam is ook aan die grond vasgemaak met gehamerde hake van 'n buis of 'n dik draad. Die kweekhuis het 'n groot wind en die wind kan dit met die vernietiging van polikarbonaat beweeg.\nHoe om al die voor- en nadele te versoen\nSelfs met al die nodige inligting, kan die regte oplossing moeilik wees om te vind. Jy begin met die plasing, en dit blyk dat byna alles daarin geslaag is om beplan te word, maar in die laaste stadium blyk dit dat daar byvoorbeeld 'n bed vir kool is, waarop hierdie kool die vorige jaar gegroei het en ook 'n kiel gehad het. Dit is dus onmoontlik om dit hier te plant, en alles begin alles weer. Weereens, jy moet die plan oordoen, 'n nuwe oplossing soek en dit weer teken.\nПланировать в этом случае можно так: берете прошлогодний план участка (а лучше планы за 3-4 года) и чистый лист бумаги. Teken hierdie vel op dieselfde reghoeke en skryf daarop: aartappels, kool, wortels, uie, knoffel, ens., En noem alles wat jy beplan om te plant. Verder, as jy altyd twee rye met knoffel beset, moet daar dus twee reghoeke wees met die naam "knoffel" ens. Sny die papier in afsonderlike reghoeke en begin met jou plan om 'n raaisel genaamd 'vermaaklike tuin' in te samel. Plaas die rante, reghoeke soos nodig op die gekose plekke van jou plan. Om hier te wees, is nie skrikwekkend nie, want Dit is maklik om dit reg te maak deur die "verkeerde" reghoek na 'n nuwe plek te verskuif. Probeer dit, en hierdie metode sal baie makliker wees om al die situasies in jou kop te speel en om jou plan herhaaldelik en noukeurig te teken.\nWatter faktore moet in ag geneem word by die beplanning van 'n groentetuin?\nDie eerste - Alle groente hou van 'n sonnige plek. Slegs groen kulture, wat uie op die veer insluit, en meerjarige boë soos grasuie en slizuna, word gedeeltelik met penumbra opgerig. Dit beteken dat jy in 'n klein skaduwee van 'n huis, 'n heining, bome en bosse kan saai en plant boë en sommige kruie. Alhoewel jy nie in hierdie geval 'n groot oes sal kry nie, sal jy nog steeds niks anders op hierdie plekke groei nie.\nDie tweede - verenigbaarheid van groente: iemand met wie dit goed is of, integendeel, sleg. Kool leef nie saam met tamaties en bone nie. Komkommer - Met Aartappels. Tamatie - met vinkel. Aartappel - met tamaties en pampoen. Ertjies en bone is baie onaangename uie en knoffel, radyse - hysop. Eers nou word die wortel met almal aan die gang, maar uit die oogpunt van beskerming van die wortelvlieg, is dit verkieslik om dit in die geselskap met uie te saai. Dit was oor slegte bure.\nEn goed? Hier is ander voorbeelde. Alle groente van die seldery familie (wortels, pastinaak, pietersielie, seldery) word goed gekombineer met die uiefamilie: ui, knoffel, prei, sjalot. Wit en swart radyse het 'n goeie effek op ander groente. Radyse groei baie goed tussen die rye bosbone - dit word baie groot, lekker en nie wurm nie. Aartappels meng nie lewende bone, mielies, kool, peperwortel en uie nie. Maar individueel, want In hierdie groep is daar verskeie onversoenbare paartjies.\nVersoenbaar met kool uie, seldery, aartappels, dille en blaarslaai. Tamaties kan geplant word langs groen en koolgewasse, aspersies en boontjies. Ertjies kan saam met wortels, komkommers, aartappels, radyse, mielies. En so aan.\nDerde reël Nie minder belangrik nie - dit is nodig om in ag te neem dat die phytoncides wat deur sommige plante afgeskei word, die plae van ander kulture wegskiet of nie toelaat dat enige siektes ontwikkel word nie. Byvoorbeeld, uie phytoncides weier wortelvlieë, en wortelfytoncides maak uie skrik. Dille beskerm komkommers van siektes, en uie en knoffel - tamaties. As jy plantkool plant wat sterk ruik, soos seldery, tiemie of salie, verdrink hulle die reuk van kool en maak dit minder aantreklik vir plae. En basiliekruid is lekker om boontjies te plant om te beskerm teen boontjiebome, knoffel - om rose te beskerm teen plantluise, pietersielie - oor aspersies.\nBy beplanning Dit is nodig om ook voorgangers in ag te neemDit is of die geskikte groente verlede seisoen gegroei het op die plek waar jy in die lente 'n ander gaan plant. En hier is daar weer baie skemas! En die belangrikste ding om te leer is dat jy nie dieselfde kultuur op dieselfde plek kan plant nie. En bowendien kan jy nie die kool na enige kool en bietjies plaas nie. Beets - na beet, kool en tamaties. Tamaties - na al die nagkappe en ertjies.\nvyfdewat jy moet oorweeg - dlangtermyn wisselbou, die vooruitsig van 3-4 jaar. Hier is selfs moeiliker. Agronomie leer alternatiewe groente op grond van hul voedingsbehoeftes, veral in organiese. In die eerste jaar word tradisioneel in die eerste jaar (dws op vars organiese) komkommers, courgette, pampoen, koolmedium en laat rypwording, prei, ens. Gegroei, dit is daardie gewasse waarvolgens organiese materiaal baie bygevoeg moet word. In die tweede jaar word hulle vervang deur uie, paprika, tamaties, aartappels. Die derde is die beurt van die wortelgewasse (wortels, beet, radyse, ens.), Wat 'n redelike hoeveelheid minerale bemestingstowwe moet byvoeg.\nKenmerke van tuinbeplanning\nDit is nog moeiliker om 'n tuin te kry, want ons plant elke jaar groente. En as jy een jaar in die beplanning onsuksesvol was, dan sal dit volgende jaar heelwat beter wees.\nBome en struike plaas ons vir 'n lang tyd in permanente plekke, en wanneer appelbome geplant word, sal u die res van u lewe voorsien. By die opstel van 'n tuinplan is dit dus nodig om afsonderlike permanente plekke vir elke boomsoort, vir groente, vir blomme te plaas en om vooraf alles korrek te bereken, waar en wat in 10-20 jaar sal groei. En daar is ook baie reëls hier.\nEerste reël is die teenwoordigheid van elke groep gewasse (vrugtebome, bessiebosse, groente- en siergewasse) van 'n permanente plek. 'N Algemene fout is 'n gesamentlike rangskikking van gewasse wanneer groente, aarbeie, bessiebosse onder jong bome van appel- en peerbome geplaas word. Aanvanklik lyk dit goed: die bome neem nie veel ruimte op nie, daar is genoeg lig en voeding vir ander plante. Maar met verloop van tyd groei die bome, en dan val tussengewasse in die skaduwee, hulle opbrengs word laag. Daarom is die eerste reël van die terreinbeplanning om 'n afsonderlike permanente plek vir elke kultuur toe te ken. Natuurlik kan jy tydelike bessies, aarbeie en groente onder sterkgroeiende boomspesies tydelik groei, maar dan, as daar 'n sterk blackout is, moet hulle verwyder word en verskuif êrens anders waaroor jy vooraf moet dink.\nTweede reël is om voorsiening te maak vir die moontlikheid om aarbeie, bessie bosse, kersie en pruimbome by te werk. Sê, aarbeie vrugte goed in een plek vir 2-3 jaar. Op die vierde of, in uiterste gevalle, die vyfde jaar van vrugte, moet dit heeltemal uitgeskakel word. Daarom word een tuinbed elke jaar vrygestel, sodat volgende jaar groente hier sal groei, en 'n tuinbed van onder groente word met aarbeie geplant. Daarom is dit meer gerieflik om die aarbeie nie na die tuin toe te wys nie, maar na die tuin en om die aarbei riwwe met groente te verander. Bome, kruisbessies en frambose teoreties op een plek kan baie lank vrug dra, en dit hang alles af van behoorlike sorg. Dit is meer winsgewend om van hierdie gewasse te sorg (om hul eie tyd te bespaar) om hulle te versorg en gereeld te sny en te bespuit, dan kan hulle 10, 15 jaar en meer vrugte dra op dieselfde plek as 'n verjongende snoei. En alles sal goed wees. En as jy sleg is, sal hulle nie lank duur nie, die bosse sal verswak van siektes, plae, wanvoeding en verdikking, en jy sal moet soek na 'n ander plek en weer begin groei en vorm.\nDie derde reël van beplanning - respek vir die regte van die buurman Jou bome moet nie die aangrensende gebied oorskadu nie. Die afstand van die stam van die boom tot die binnekant moet ten minste die helfte van die algemeen aanvaarde breedte tussen die rye wees: 3,5-4 m vir sterkgroeiende bome, 2,0-2,5 m vir mediumgroeiende bome. Aalbes, kruisbes, framboos kan in die strook tussen bome geplant word. . En in geen geval moet bome en struike 20 cm van die grens plant nie, wat helaas nie ongewoon is nie.\nVierde reël uitleg - die hoogte van plante verminder as hulle die huis nader Om die behuising droog en lig te wees, moet die laagste plante naby die huis geplaas word - blomme, grasperk, 'n deel van aarbeie, groente, struike en lang bome moet diep in die plot weggevoer word.\nVyfde reël - Oorweging van die eienskappe van sekere plante. Van die bessiebosse op die droër, maar goed beligte gebiede, is dit beter om rosborsies, kruisbessies en laer, meer nat (maar nie moerasagtige) plante te plant nie - swartbessies. Frambozen en zeedoorn word afzonderlijk geplant in spesiaal aangewezen areas van die plot, aangesien die eerste baie wortel suikers produseer, en die tweede ontwikkel lang wortels wat die groei en ontwikkeling van ander plante verhinder. Aardbeie word geplant in die plekke waar sneeu lingers goed in die winter. Groeiende aarbeie tussen vrugtebome is ongewens.\nChokeberry en seedoorn lyk goed as dit in groepe nader aan die huis geplant word. Sitroengras en actinidia word naby die muur van die huis geplant sodat daar beskerming teen die wind is en die moontlikheid om betroubare vertikale steun te skep. Barbes en lila word van alle ander kulture weggeplant (êrens uitmekaar), want hulle wortelsekresies gee nie die lewe aan ander plante nie.\nKyk na die video: How to Growing And Planting Cantaloupe Melons - Gardening Tips (Desember 2020).\nSorg vir pylwortel by die huis\nCopyright 2020 \_ Online tydskrif oor plante \_ Die ligging van die beddens en bome op die terrein


Bied op prins Harry se South Pole Expedition Watch by die SalonQP in Londen - Tradisionele resepte - 2022\nHierdie November in die luukse horlosievertoning in Londen, SalonQP, word 'n pragtige Britse horlosie wat prins Harry se komende reis na die Suidpool sal vergesel, opgeveil vir liefdadigheid. Die uitstalling vind van 7 tot 9 November in die beroemde Saatchi -galery plaas en bevat baie eksklusiewe horlosies wat deur die wêreld se voorste luukse handelsmerke vervaardig is. Prins Harry se horlosie, 'n Bremont Supermarine S500 duikhorlosie, sal opgeveil word ten bate van Walking with the Wounded, 'n liefdadigheidsorganisasie ten bate van beseerde Britse soldate en vroue. Afgesien van die koninklike stamboom, bevat die robuuste Supermarine 'n omhulsel met 'n deursnee van 43 mm wat 500 meter waterbestand is.\nSalonQP, nou in sy vyfde jaar, bring die grootste name van die horlosiebedryf bymekaar en lok duisende besoekers. Verskeie eksklusiewe nuwe horlosies maak hul debuut op die skou; Hermès sal die Pendentif Boule vir die eerste keer aan die publiek wys-'n nuwe diamantstel-horlosie wat ontwerp is om om die nek gedra te word wat in 'n bal hang en kan rol en draai, met die agterste hemisfeer in leer. Diegene soos TAG Heuer en Urwerk sal die skare ook met uitsonderings verbaas. Boonop bevat die geleentheid 'n program van demonstrasies en besprekings van die 'beste en helderste' in hedendaagse horologie.\nHertogin Kate se koninklike styl\nCatherine, hertogin van Cambridge, dra alles van luukse hoede tot gemaklike tenks. Kyk hoe die vrou van prins William maklik kan gaan van 'n hoë samelewing tot inkopies doen in die strate van Londen.\nCatherine, hertogin van Cambridge, dra alles van luukse hoede tot toevallige tenks. Kyk hoe die vrou van prins William maklik kan gaan van 'n hoë samelewing tot inkopies doen in die strate van Londen.\nKyk die video: Prince Harry Had a Special Reunion With The Queen At Prince Philips Funeral, Royal Author Says (Januarie 2022).\nCopyright 2022 \_ Bied op prins Harry se South Pole Expedition Watch by die SalonQP in Londen...


FAQ | Die Pienk Zuit\n“Die Bybel is nie ‘n morele handboek nie. As dit was, sou ons onsself kon red deur die reëls te volg. Die Bybel is ‘n plek waar mens God ontmoet.” – Breda Ludick\nDis makliker om die antwoorde agter in die handboek op te soek as om die vraag self uit te werk. Dis makliker om in die FAQ te gaan kyk of iemand anders nie reeds jou vraag geantwoord het nie, as om te dink oor die probleem. Dis makliker om Die Bybel as ‘n stel reëls te sien wat gevolg moet word, as om tyd saam met God te spandeer en uit te vind wat Hy dink is reg vir jou lewe.\nJulie 29, 2008 at 13:25\namen! preach brother, preach.\nek het die laaste weke vreeslik geworstel met jesus se gelykenisse (dis wat ons in ons gemeente gelees het). wat my erg bug, is die gedagte dat ons weet wat dit beteken! want ons weet nie. en elke keer wat ek dink ek weet, ontdek ek ek weet eintlik nie.\nas ons geweet en verstaan het, kon ons omgedraai en vergeet het wat ons gehoor het. aangesien ek nie weet of verstaan nie, moet ek aanmekaar terugkom, aanhou soek.\nek hou meer daarvan as swart-en-wit antwoorde.\nJulie 30, 2008 at 2:04\nas ek vreeslik irriterend mag wees – hoe groot is die kans perdalks dat, aangesien ons dit nou nog nie verstaan nie, dit nooit sin gemaak het om mee te begin nie? (ek dink nou aan chomsky se kritiek op postmodernisme.)\nJulie 30, 2008 at 9:24\nNet omdat mens nie iets verstaan nie, beteken nie dit maak nie sin nie. Dit moes ek op die harde manier leer in Fisika 2.\n“Anyone who claims to understand quantum mechanics is either lying or crazy ” – Richard Feynman\nEk dink maeree som dit goed op, miskien gaan dit meer oor die probeer verstaan as die verstaan self. Meer oor die reis as die bestemming (om ‘n ou cliché te gebruik).\nJulie 30, 2008 at 12:41\nInderdaad. Maar (ek eggo nou weer vir Chomsky) as jy genoeg tyd met jou Fisika 2 Proffie gespandeer het, sou hy dit herhaaldelik aan jou kon verduidelik tot jy dit verstaan. Die punt is tog dat dit wel verstaanbaar is. As dit waar is wat Maeree sê – dat niemand dit eintlik verstaan nie – sê dit nie tog iets daarvan nie?\nEn, as daar wel sin daarin is, maar ons te stupid is om dit ooit te snap, wat is dan die nut van stellings wat ‘n mens nie kan verstaan nie?\nDie journey waarop dit jou sit?\n(Bygesê, ek dink nie al daai gelykenisse is so onverstaanbaar nie.)\nJulie 30, 2008 at 13:02\nNope, dis juis die punt wat ek met die Feynman (die tweede helfte van die vorige eeu se Einstein) aanhaling wil maak. Kwantum Fisika is so teen jou intuïsie, dat mens eers moet besef dat jy dit nie moet probeer verstaan nie, maar eerder die wiskunde net so aanvaar en van daar af verder gaan. Maar dis kwantum fisika, en die gesprek beweeg nou ver van my oorspronklike punt.\nEk dink nie die punt is dat die gelykenisse, of enige deel van Die Bybel, onverstaanbaar is en vir altyd so sal bly nie. Eerder dat mense geneig is om te sê : “Die lessie van vers X:Y is Z. Finnish en klaar. Ons weet dit al lankal en dit sal nooit verander nie. Leer die lessie en volg die reëls.” As mens aanhou soek en probeer verstaan hoe dit in jou lewe inpas, dan eers begin dit werklik iets beteken in jou lewe.\nJulie 30, 2008 at 17:08\nHehe, ek ken vir Feynman.\nJulie 31, 2008 at 11:18\nDis diep, maar tog moet daar reëls wees, of dan ‘n antwoord. Sonder ‘n antwoord gaan ons in sirkels aanhou en elkeen ‘n opinie uitspreek oor die teks. Elke vers het tog ‘n konteks waarin sy oorsprong lê. Sonder die verstaan van die konteks kan gevaarlike gevolgtrekkings gemaak word. Eweneens het elke leser ‘n “bril” wat hy/sy dra wat ook in ag geneem moet word. Wat soek die leser uit die teks? Waarna is die leser opsoek?\n‘n Goeie boekie wat ek sou voorstel is “Hoe verstaan ek wat ek lees?” deur Dirkie Smit\nJulie 31, 2008 at 12:33\nDie beste religieuse tekste is juis die wat jou alledaagse aannames oor die we^reld ondergrawe sodat dit jou vry maak van die illusie dat jy verstaan wat om jou aangaan.\nJulie 31, 2008 at 14:28\nons het natuurlik almal die waarheid beet. which just goes to prove the point.\nrendier, praat jy van dirkie se briljante “neem, lees!”?\nek aanbid nie ‘n teks nie, maar vir God. ek leer God ken deur aan te hou engage met die teks. ek hou aan om met die teks te engage en ontdek aanmekaar iets nuuts. soms vat dit lank en is dit seer en sou ek eerder ‘n vinnige klinkklare antwoord verkies het.\nsommige mense vind reëls, maar van God is daar min sprake. natuurlik is daar ‘n etiese lees ter sprake. maar dit kom nadat ek deel geraak het van die storie.\n(terloops, die gelykenisse het my gebug omdat ek pas bryan mclaren se “secret message of Jesus” gelees het en omdat die verklarings van die gelykenisse in matteus 13 waarskynlik deur die eerste eeuse christene geskryf is. en omdat ek dit prakties probeer leef het en dit toe bleddie moeilik is.)\nvriend frederick skryf by http://www.communitas.co.za/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=53 oor iemand anders wat geskryf het oor die evangelie en die kultuur se wedersydse invloed op mekaar. sy hele skrywe is insiggewend, maar hy sê o.a.:\n“Dit het my gehelp om meer onderskeidend te dink tov die heersende kultuur van die gemeenskap waarin ek leef en die Evangelie. En dit was bevrydend, want skielik het ek wer nuuskierig geraak oor wat die Evangelie dan werklk is, oor Jesus, oor na-volgingskap van Jesus, oor God, oor die einskappe van die Sy gemeenskap en sommer nog ‘n hele boel ander dinge. As dit waar is dat die kultuur waarin ons (natuurlik nie net ons nie, maar almal wat in ‘n bepaalse ons leef) leef, ons blind en weerstandig maak tov soveel kante van die evangelie, le daar mos ‘n goudmyn van ontdekkings om te maak indien ons dapper genoeg is om te onderskei oor waarop dit werklik aankom.”\nbertus! jy mag maar my dominee wees.\nJulie 31, 2008 at 14:30\no ja! na die lang relaas wou ek nog ‘n teks ook gooi:\n“nou kyk ons nog in ‘n dowwe spieël en sien ‘n raaiselagtige beeld…”\nAugustus 4, 2008 at 19:05\nAlmal lees die Bybel of Skrifte, maar wie se vestand is oop gemaak om te verstaan?\nAugustus 8, 2008 at 9:28\nhans, laat ek jou reg verstaan. jy vra:\nalmal lees X, maar wie se verstand is oopgemaak om X te verstaan? Mense wat nou reeds dood is, se verstande is destyds geopen om X te verstaan.\ni take it ons is almal geskroef?\nJohan, Jesus het geweet, dat Hy as mens nie altyd daar gaan wees nie en daarom het Hy hulle verstand geopen. Met ‘n geopende verstand, het hulle sekerlik dieselfde besef en dus dieselfde prosedure gevolg. ‘n Ketting reaksie tot vandag toe. God het Sy krag en wysheid, in die mens gesetel, om te bly.\nJulie 29, 2008 at 10:29


JY LEES NOU Limpopo dankbaar vir eerste ‘kolle en strepe’ reën\nHierdie spilpunt tussen Mokopane en Roedtan kon op die verjaardag van oudpres. Paul Kruger rus nadat ’n vinnige reënbui oor die Springbokvlakte uitgesak het. Ou inwoners van die Waterberg-omgewing glo die gebied se reënseisoen begin eers op “Oom Paul” se verjaardag. ’n Week vantevore het boere van Mokopane byeengekom om te bid vir reën. Foto: Jasper Raats.\nOuer inwoners van Limpopo het op 10 Oktober wetend hul kop geskud toe die eerste somerreën van die seisoen oor dele van die provinsie begin uitsak het.\n“Dit reën maar altyd eers van Oom Paul (oudpres. Paul Kruger) se verjaardag af,” volgens me. Lida Steele, ’n jare lange inwoner van Mokopane (Potgietersrus).\nDele van die provinsie het selfs onder hael deurgeloop, veral op die N1-snelweg tussen Mookgophong (Naboomspruit) en Mokopane. Die Sprinkbokvlakte, Zebediela, Marble Hall en selfs dele van die oostelike Laeveld het reën gekry.\n“Maar ’n millimeter of twee op die dorp,” sê mnr. Pieter Vorster, voorsitter van Agri Letaba, oor reën by Tzaneen. Dit het ook nie op Letsitele gereën nie, en dié belangrike sitrusproduksiegebied kry ook nie meer water uit die byna leë Tzaneendam nie.\n’n Week ná die eerste reën het enkele buie weer hul opwagting gemaak. Hierdie keer is daar op plekke tot soveel as 100 mm gemeet, terwyl ander dele nie ’n druppel gekry nie. Mnr. Dricus Botha, bestuurder van TLU SA Noord, sê die reën het maar “in kolle en strepe” geval. Dit het byvoorbeeld 12 mm op Dendron gereën en 20 mm op Bochum. Tussen Maasstroom en die Zanzibar-grenspos op Suid-Afrika se grens met Botswana het dit ook goed gereën, maar teen die Limpoporivier het dit nog niks gereën nie.\nSulke kol-kol-reën vroeg in die seisoen is te wagte, en boere hoop nou op goeie, algemene reën, sê Botha. “Dat dit op die gewone tyd begin reën het in die provinsie, gee ’n mens hoop, maar ons damme gaan nie vol kom met sulke enkele buie nie. Ons het minstens ’n week se goeie reën oor die provinsie nodig.”\nTerwyl dit op dele van die Springbokvlakte en plek-plek in die Waterberg en selfs in die Laeveld gereën het, is daar plekke in die verre noorde van Limpopo waar daar nog geen druppel reën geval het nie. Boonop het plekke soos Maasstroom in die vorige jaar net 160 mm reën gekry. Selfs al reën dit nou daar, gaan landboutoestande ’n ruk nodig hê om te herstel, sê mnr. Dricus Botha, bestuurder van TLU SA Noord. “Onthou, dit reën nie voer nie,” sê hy. Foto: Jasper Raats\nDie eerste reënbui van 2019-’20 trek in die verte oor die Springbokvlakte. Foto: Jasper Raats\nSomerreën: Seisoen kan ‘groot gevaar’ inhou


02250082 | Jaarboeke 2016 | Universiteit van Pretoria\nProgram: MIT Inligtingtegnologie\n02250082 Fakulteit Ingenieurswese, Bou-omgewing en Inligtingtegnologie\nHierdie graadprogram word net in Engels aangebied.\nVerwys na G Regulasies G.30 tot G.54\nDie leergang word in oorleg met die programorganiseerder bepaal.\n’n Student sal spesiaal aansoek moet doen by die Dekaan van die Fakulteit Ingenieurswese, Bou-omgewing en Inligting-tegnologie indien hy/sy langer as drie jaar benodig om die graad te voltooi.\n(i) Behoudens die bepalings van Algemene Regulasies G.1.3 G.30 en G.62 is ’n toepaslike honneurs- of baccalaureusgraad ’n vereiste vir toelating; en\n(ii) ’n Slaagsyfer in Wiskunde op Graad 12-vlak of ’n ander kwalifikasie in Wiskunde of Statistiek of Wiskundige statistiek wat volgens die voorsitter van die Skool vir Inligtingtegnologie voldoende is; en\n(iii) Voldoende toepaslike praktiese ervaring in die tegnologieveld volgens die oordeel van die voorsitter van die Skool vir Inligtingtegnologie.\n(iv) Die voorsitter van die Skool vir Inligtingtegnologie kan addisionele vereistes vir toelating stel. In die besonder sal dit van toepassing wees op kandidate met onvoldoende akademiese agtergrond in Inligtingtegnologie.\n(v) Keuring van kandidate vind plaas.\n(vi) Die uitslag van die keuring is finaal en geen korrespondensie sal daaroor gevoer word nie.\n'n Mimimum semesterpunt van 40% word vereis om toegelaat te word tot die finale eksamen in al die voorgeskrewe modules van die graad. 'n Finale punt van 50% word vereis om alle gedoseerde modules en die miniverhandeling te slaag.\nStaking van studies\nDie Dekaan mag, op aanbeveling van die toelatingskomitee, die studies van 'n student wat meer as een module druip, kanselleer. 'n Module mag slegs een maal herhaal word.\nDie graad word met lof toegeken indien die minimum punt behaal vir die miniverhandeling 75% is en die minimum geweegde gemiddelde punt vir die gedoseerde modules, 75% is.


Kan wit en swart saam 'n toekoms bou?2003 - LitNet\nHermann Giliomee 2007-06-13\n1 Die gebrek aan ’n ideologie vir samewerking\nDaar is ’n ontstellende gebrek aan rasionele debat tussen swart en wit in die land. Die Parlement sit natuurlik nog steeds, die vrye pers lewer kommentaar, en by wyse van hoë uitsondering vind daar ’n indringende debat op ’n stasie van ’n toenemend slaafse SABC plaas. Maar wit en swart en bruin en wit praat ontstellend by mekaar verby.\nBehalwe in die heel hoogste kringe van die sakesektor is daar min aanduidings van debatte oor hoe wit en swart saam ’n toekoms kan bou. Hoe transformasie en gelyke geleenthede, nierassigheid en Afrikanisering met mekaar versoen kan word. Daar is weinig pogings om mekaar se geskiedenis en toekomsverwagtings te verstaan. Te dikwels speel swartes die rassekaart en verkies wittes om die verlede te vergeet.\nMyns insiens het die WVK (Waarheid- en Versoeningskommissie) met sy volkome vereenselwiging met die ANC se aanklag teen apartheid as “a crime against humanity”, en die Kommissie se onvermoë om die gebeure behoorlik te kontektualiseer, meer gedoen om ons te verdeel as om ons te versoen.\nDit het sekerlik nie gedeelde oortuigings oor die verlede laat posvat nie. ’n Onlangse studie van die Institute for Reconciliation and Justice, wat gestig is om die werk van die WVK voort te sit, het gevind dat 40 persent van die bevolking saamstem met die stelling dat apartheid op goeie idees berus het, alhoewel daar vergrype was, sewe persent was onseker en net meer as 50 persent het verskil.\nDie harde waarheid is dat ons in Suid-Afrika geen samehangende ideologie of kompeterende ideologieë het wat ’n verwysingsraamwerk vir ’n debat kan bied nie. Daar is inderdaad ’n groot behoefte aan ’n wit-swart-debat, veral een binne die raamwerk van kompeterende ideologieë. Selfs binne die groepe en gemeenskappe is daar nie debat nie. Binne wit geledere is daar nie indringende gesprekke oor verskillende vorme van liberalisme nie en ek dink nie die swart intelligentsia maak hulle moeg om die wesenlike verskil tussen Afrika-nasionalisme en nierassigheid uit te pluis nie. Die baie newelagtige konsep van nierassigheid verhoed inderdaad debat, want die regering gee voor dat daar geen botsing tussen Afrika-nasionalisme en nierassigheid is nie. Pres Thabo Mbeki se konsep van ’n ryk, wit nasie versus ’n swart, arm nasie wil waarskynlik eerder debat verhoed as uitlok. Regstellende aksie, wat kinders van die nuwe regerende elite bevoordeel, maak al minder sin as hulle voorregte geniet het wat arm swart of wit kinders nie gehad het nie. Maar ek kom nie juis agter dat die swart intelligentsia bereid is om daarvoor ’n uitgewerkte ideologiese regverdiging te gee nie.\nIan Buruma het onlangs in die New York Review of Books in ’n artikel getitel “The Joys and Perils of Victimhood” geskryf dat ideologie al baie lyding teweeggebring het, veral waar dit met geweld (soos apartheid is) afgedwing is. Maar om sonder ’n ideologie of ideologieë te wees, is net so skadelik. Buruma merk op:\nWithout ideology, political debate becomes incoherent, and politicians appeal to sentiment instead of ideas. And this can easily result in authoritarianism, for you cannot argue with feelings. Those who try are not denounced for being wrong, but for being unfeeling, uncaring and thus bad people who don’t deserve to be heard.\nLaat ek ’n voorbeeld gee.\nAnthea Jeffery’s se boek The Truth about the Truth Commission wat onlangs verskyn het, is vanuit die hoek van ’n liberale demokraat geskryf, met die klem op rasionaliteit en getoetste getuienis om die waarheid vas te stel en gevolgtrekkings te maak.\nDie reaksie in ongunstige resensies was nie dat sy slegte argumente in haar kritiek op die WVK gehad het nie, maar dat sy ’n ongevoelige persoon is. Zubeida Jaffer het in die Cape Times geskryf:\nLife is not just about legal rules as defined by a courtroom. It is about emotions, about pain, about experience.\nMaar Jefferey se punt was dat die WVK moes hou by die reëls van die wet wat dit in die lewe geroep het en dat dit nie lukraak getuienis kon verontagsaam wat die howe aanvaar het nie. In die howe word immers vaste reëls gebruik om die waarheid vas te stel, wat kruisverhoor insluit. Die WVK het, behalwe in sekere gevalle, nie kruisverhoor toegelaat nie en die Kommissie se omgaan met die waarheid het nie altyd baie vertroue ingeboesem nie.\nDieselfde ding gebeur in die debat oor “transformasie” en die aandrang dat die rasseprofiel van die arbeidsmark of sportspanne verteenwoordigend van die demografie moet wees. Die pleidooi is in werklikheid nie ’n argument wat deur teenargumente beantwoord kan word nie. Dit is ’n dreigment. Soos pres Mbeki dit stel: as transformasie nie vinnig plaasvind nie, sal daar ’n opstand van die armes wees. Hoe antwoord ’n mens daarop?\nDie arm swartes is skouspelagtig afwesig in die openbare debat oor sake soos werkloosheid. Vergelykende studies wys uit dat “ethnic riots” soos die een in Maleisië in 1969 gewoonlik deur ongeduldige elites aangehits word.\nEffektiewe ideologieë moet kan argumenteer dat ’n beleid nie net die aanhangers van ’n bepaalde party of klas sal bevoordeel nie, maar ook ander groepe en klasse in die samelewing. Hoe kan die regering dit aan die armer blankes en swartes verduidelik dat regstellende aksie en transformasie ook tot húl voordeel is?\nOns kort ’n nuwe visie. Ons kan slegter doen as om te kyk na die werk van ’n swart aktivis en ’n swart akademikus in die VSA, Stokeley Carmichael and Charles Hamilton. Hulle beklemtoon die noodsaak van lewensvatbare bondgenootskappe tussen wit en swart wat mekaar as gelyke vennote beskou en ewe sterk glo dat daar sekere waardes is wat nierassig is wat uitgeleef en beskerm moet word.\nEk het pas ’n geskiedenis van die Afrikaners voltooi. Die vraag wat ek na afloop daarvan vir myself gevra het, is: Wat is daar in die geskiedenis wat vandag vir die Afrikaners waardevol is met die oog op wit-swart-samewerking? Kan die Afrikaners hulself so her-”verbeel” in die sin van Benedict Anderson se Imagined Communities dat hulle wit en swart as volle vennote in die opbou van die nuwe Suid-Afrika sien?\n2 Die storie van twee Stockenströms\nDaar is die storie van die twee Stockenströms wat in die eerste helfte van die negetiende eeu openbare figure was, wat vandag nog ter sake is.\na. Die storie van Anders Stockenström: geen vreedsame wit-swart-saambestaan\nIn 1810 het Anders Stockenstrom, landdros van Graaff-Reinet, die konflik tussen wit en swart aan die Oosgrensgebied tussen die Sondagsrivier en die Visrvier ontleed. Hy is uit die hoër stand in Swede gebore en het ’n goeie opvoeding gekry. Hy het waarskynlik weens skuld gevlug en aangesluit by die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie, wat hom na sy Kaapse nedersetting gestuur het. Hy het hier aan die Kaap getrou en in 1804 landdros van die uitgestrekte distrik Graaff-Reinet geword.\nStockenström het die botsings tussen wit en swart in die Oosgrensgebied beskryf en toe tot hierdie gevolgtrekking gekom: “Daar kan nie vrede of vriendskap wees tussen die koloniste en die swartes terwyl albei dieselfde grondgebied bewoon nie.” Die oorsake, het hy gesê, is “verweef met die karakter van die swartes, die karakter van die koloniste en die karakter van die land”.\nIets meer as ’n jaar later het ’n afdeling Xhosa-krygers Stockenström en sy geselskap van agt mense oorrompel en doodgemaak tewyl hy besig was met onderhandelings om ’n grensoorlog te voorkom.\nb. Die storie van Andries Stockenström: saam oorleef deur gelykberegtiging\nIn 1815 het Anders se seun, die jong Andries, landdros van Graaff-Reinet geword op die ouderdom van slegs 23 jaar. Hy was een van die heel eerste persone in die Kaapsgebore regerende elite wat homself as ’n Afrikaner en ’n Boer bestempel het.\nNet voor sy vader se tragiese dood het Andries Stockenström ’n vergadering bygewoon waar die sendelinge Johannes van der Kemp en James Read die landdros van Uitenhage, Jacob Cuyler, beskuldig het dat hy die blanke koloniste bo die Khoikhoi bevoordeel.\nBy dié geleentheid het Stockenström, toe 18 jaar oud, vir die eerste keer die oortuiging uitgespreek dat wit en swart wel onder sekere voorwaardes vreedsaam kon saambestaan. “Streng en gelyke geregtigheid teen alle koste is die enigste veilige weg,” het hy by geleentheid opgemerk.\nIn 1816 het Stockenström geoordeel dat die groot meerderheid van die Afrikaanse grensboere nie gekant was teen “gelyke geregtigheid” tussen wit en swart nie. In Engels het hy dit “equal justice” genoem; vandag noem ons dit gelykberegtiging\nIn 1825 het Stockenström, toe 33 jaar oud, met die sendeling dr John Philip, nog ’n ander sendeling en ’n liberale Britse setlaar vir ’n week lank aan sy huis die kwessie van wit-swart-saambestaan en blanke oorlewing aan die grens gedebatteer.\nVir Philip en kollegas het die hele klem geval op die onreg wat die blankes teenoor swartes (Khoikhoi en Xhosas) in die verlede gepleeg het en nog steeds pleeg. Hulle het dit bevraagteken of blankes wel die morele reg het op ’n bestaan aan die Oosgrens.\nVir Stockenström was daar vir die blanke koloniste drie opsies:\n— “Ons kan weghardloop.” (Vandag sal ons sê “emigreer”, maar vir Stockenström was die uitwaartse beweging wat historici later die Groot Trek sou noem, ook weghardloop.)\n— “Ons kan stil sit en wag tot ons kele afgesny word.”\n— “Ons kan verdedig wat ons het.”\nHy het met minagting die opvatting verwerp dat die koloniste nie die reg het om hulself te verdedig nie. Vir hom was “verdedig wat ons het” nooit die verdediging van voorregte nie. Hy wou hê dat die grensboere, net soos mense elders, daardie dinge moes kon verdedig wat vir hulle belangrik is: lewe, eiendom en die reg om deur verteenwoordigers inspraak te hê in die administrasie van die land.\nMaar op watter wyse en watter gronde kon die koloniste hierdie dinge verdedig? Vir Stockenström was daar twee beginsels ter sprake: waarheid en gelykberegtiging.\nDie waarheid moes onbevange in die gesig gestaar word en daardie waarheid het ingesluit dat die koloniste in die verlede groot onreg teenoor swartes gepleeg het en ook dat die lone wat op plase betaal is, baie swak was. Die ander beginsel was “equal justice” - gelyke geregtigheid of gelykberegtiging:\nInjustice to whites, English or Dutch, or to blacks, Kaffir, Hottentot or Bushman, I will still consider injustice and deal with it accordingly.\nBy ’n ander geleentheid het hy verklaar:\nBut I am not called upon to please either party [white colonists or blacks]. I have the cause of truth to serve. I am to call “murder murder” and “plunder plunder”, whatever the color of the perpetrator’s skin.\nOm die konflikte tussen wit en swart op die grens te besleg, het hy ’n verdragstel bepleit wat op die beginsel van die gelyke soewereiniteit van die swart en wit owerhede aan weerskante van die grens berus het.\nPhilip en die ander gaste het “’n mate van redelikheid” in hierdie argument gevind, maar was skepties of die teelaarde geskik was waarin geregtigheid en gematigdheid kon gedy.\nStockenström het groot steun onder die burgers gehad. In die grensoorlog van 1846 het die burgers geweier om sonder hom as leier van die kommando uit te gaan, en in die agitasie vir ’n Kaapse Parlement was hy die leier van die Populêre Party in die oostelike distrikte, wat die Afrikaners amper deur die bank gesteun het.\nAfrikaner-nasionalistiese geskiedskrywers het nooit vir Andries Stockenström as ’n Afrikaner uitgebeeld nie, en geensins as een van die Afrikaner-grotes nie. Stockenström het min simpatie met die Voortrekkers gehad en kon nie verstaan, soos hy teenoor Piet Retief opgemerk het, dat die Voortrekkers bereid was om die Britse gesag en beskerming vir dié van Dingane en Mzilikazi te verruil nie.\nMaar die werklike rede was dat die nasionalistiese historici die Andries Stockenström-beginsel van nierassige gelykberegtiging verwerp het. Hulle het, anders as hy, blanke dominasie en geen gelykstelling tussen swart en wit bepleit en geargumenteer dat slegs so ’n beleid “vrede” sou kon bewerkstellig.\n3 Strukture, instellings en wit-swart-samewerking\nIn die eerste eeu na die ontdekking van goud het politici van die veronderstelling van die ouer Stockenström uitgegaan. Hy sou waarskynlik gebiedskeiding verkies het, maar in die twintigste eeu was dit nie meer moontlik nie. Die opsie van blanke dominasie is gekies in die geloof dat wit en swart nie in ’n vrye bestel vreedsaam kon saambestaan nie. By die grootste deel van die kieserskorps was daar ’n algehele verwerping van gelykstelling tussen wit en swart.\nDie liberale opposisie het die beginsels van die jonger Stockenström gepropageer. As ons kyk na sy drie opsies, was daar wel diegene onder hulle wat gevlug het deur te emigreer, maar daar was ook ander wat eiendomsreg, meriete en standaarde verdedig het, maar ook na mense buite die blanke gemeenskap wou uitreik en die ideaal wou voorhou van wit en swart wat saamwerk om Suid-Afrika te laat slaag.\nDit is nie vergesog nie om in die optrede van die liberale opposisie sedert 1910 iets van ’n soeke te sien na maniere waarop die Stockenström-beginsel van gelykberegtiging aan die kieserskorps verkoop kon word.\nOns Grondwet en Konstitusionele Hof probeer konflikte vreedsaam besleg, maar op hul eie kan hulle nie wit-swart-samewerking bevorder nie.\nLaat ons kyk na die belangrikste strukure wat samewerking kan bevorder of in die wiele ry.\nDie eerste is die regeringsvorm en meer spesifiek die manier waarop die kabinet gevorm word. Die ANC het, by monde van Nelson Mandela, van die begin daarop aangedring dat na apartheid afgeskaf is, Suid-Afrika al meer ’n gewone samelewing sal word en dat die land dus, in sy woorde, “an ordinary democracy” moet kry. Die regte van groepe moet dus nie beskerm word nie, net die regte van individue.\nOns het in 1994 wat genoem word ’n “majoritarian system” gekry. Die veiligheidsmeganisme in sulke stelsels is die gereelde verwisseling van die regerende party ná ’n nederlaag by die stembus. By ons is die kanse daarvoor skraal. Daar is dus die groot risiko van ’n onverdraagsame eenpartydominante stelsel.\nOns “majoritarian democracy” in ’n diepverdeelde samelewing druis teen die internasionale praktyk in. In diepverdeelde samelewings soos dié van ons, is die algemene tendens dat daar probeer word om in die Grondwet vir samewerking tussen die meerderheid en die minderheid voorsiening te maak.\nDonald Horowitz stel dit so:\nFor these societies, special sets of institutions seem to be required to insure that minorities who might be excluded by majoritarian systems be included in the decision-making process and that inter-ethnic compromise and accommodation be fostered rather than impeded.\nHorowitz wys egter ook daarop dat daar internasionaal geen eenstemmigheid bestaan oor die mees wenslike instellings nie en dat konsosiasie of magsdeling, wat sekere kenners (Arend Lijphart) sterk vir Suid-Afrika gepropageer het, nooit juis veel kans sou hê om deur die ANC of die wêreldmening aanvaar te word nie\nTog hou die gebrek aan magsdelingsmeganismes, die afwesigheid van federalisme en die onwaarskynlikheid van ’n magsverwisseling gevare in op die kort tot medium termyn. ’n Erkende kenner, Vernon Bogdanor, skryf:\nDivided societies that have attained stability have all adopted a model of government whose essence is the sharing of power. Some kind of power-sharing has been a feature of governments in all societies that have successfully overcome their divisions.\n’n Wit opstand lyk al meer onwaarskynlik, maar die moontlikheid van ’n klein maar doeltreffende terreurbeweging oor tien jaar of meer kan nie heeltemal uitgesluit word nie. Die grootste onmiddellike gevaar is egter die toenemende apatie van kiesers, wat natuurlik eweseer op rekening van die regerende party as op dié van die Demokratiese Alliansie met sy onlangse onverkwiklike skeuring geskryf kan word.\nSaam met die regeringsvorm is die kiesstelsel die belangrikste meganisme wat samewerking bevorder. Die hele persdebat die laaste 12 tot 13 jaar gaan van Nelson Mandela se veronderstelling uit dat ons gou ’n normale samelewing sal word. Gevolglik word verwag dat mense toenemend ooreenkomstig hul klassebelange eerder as hul identiteit gaan stem. Dat dit nie elders in diepverdeelde samelewings gebeur nie, noop kenners nie om hul opvattings te wysig nie. Hulle is veel eerder geneig om die opposisiepartye te blameer dat hulle nie vernuftig genoeg is nie.\nDie feit is egter dat ons PR-lys-stelsel dit ’n party soos die ANC loon om sy steun steun onder die grootste bevolkingsgroep te konsolideer. Dit hoef dus nie iets te doen om minderhede te versoen of hul stemme te werf nie. Daar is natuurlik lede van die minderhede op sy lys, maar waarskynlik sal geen witmens ’n plaaslike verkiesing in ’n oorwegend wit kiesafdeling onder die ANC-vaandel kan wen nie. Die witmense in die ANC kan kwalik as verteenwoordigend van die blanke kiesers beskou word.\nHorowitz beveel die Alternatiewe Stem aan, waaronder kandidate beloon word as hulle ook buite hul etniese groep steun kan trek. Die Van Zyl Slabbert-kommissie het ’n interessante kombinasie van kiesstelsels voorgestel wat ’n groot verbetering op die huidige een sal wees. Die regering is baie teensinnig om enige wysiging te aanvaar, omdat die huidige een die ANC-leierskap met sy neiging tot magskonsentrasie so goed pas. Tog sal dit waarskynlik al meer besef dat waar die proporsionele stem met ’n geslote lys goed is vir die vestiging van ’n demokrasie, dit baie swak vaar in die konsolidasie van ’n demokrasie. Daar is al meer tekens van wat kenners noem die “suspended state”, ver verwyderd van kiesers op die grondvlak as gevolg van die gebrek aan ’n bande tussen ’n parlementslid en ’n kiesafdeling. Die kiesstelsel wat ons tans het, werk wit-swart-samewerking teen en skep slegs die illusie van etniese verskeidenheid in die drie grootste partye se parlementêre koukusse.\nc. ’n Liberale ekonomie\nLaastens het ons die kapitalistiese stelsel wat beslissend inwerk op wit-swart-samewerking en konflik. Die konflik-element is sterk, want kapitalisme floreer op kompetisie en die uitdryf van die swakkere. Ons kapitalistiese ideologie het sy oorsprong in 19-eeuse Brittanje en die credo’s van vryhandel en laissez faire.\nLewis Gann beskryf dit soos volg:\nThere is a kind of necessary underlying harmony, a sort of “invisible hand making for the good.” All conflicts are ultimately due to misconception of interest. Provided certain economic, social and political institutions founded in reason itself can be enforced, and provided men can be made to realize their “true” interests, universal happiness must result.\nDit is baie moeilik vir Westerse liberales om te aanvaar dat die vrye mark en die vrye demokratiese stelsel saam nie altyd werk nie. Dit is wat in gevorderde demokrasieë in ontwikkelde lande gebeur, maar dit is nie die geskiedenis van ontwikkelende lande met etniese verdelings in Asië en Afrika nie. Hier gaan ’n liberale demokrasie en ’n vrye mark moeilik saam. Die rede is dat mense nie, soos wat liberales glo, op individuele basis kompeteer nie, maar op ’n groepsbasis. Daar is geen onderliggende harmonie in die vrye mark nie; dit beloon nie net sekere persone nie maar ook sekere etniese groepe. Die etniese groepe wat histories deur die mark bevoordeel is, is in baie lande in Afrika en Asië nie dieselfde etniese groepe as wat deur “majoritarianism” bevoordeel word nie.\nAmy Chua stel dit so ná haar omvattende studie van markte, demokrasie en etnisiteit in ontwikkelende lande in postkoloniale Suidoos-Asië:\nIn the developing world democracy characteristically pits a politically powerful but impoverished “indigenous” majority against an economically dominant ethnic minority. From these simple premises, a number of profound implications follow. First, far from having the civilizing effect that Montesquieu envisioned marketization in the developing world is often destabilizing, fomenting ethnic envy and hatred among (often chronically) poor majorities. Second, in most developing countries democracy can only proceed in deep tension with markets. Rather than reinforcing the market’s efficiency and wealth-producing effects, democratisation ordinarily will lead to powerful ethnonationalist anti-market pressures. Third, ethnic division and the developing world cannot be regarded as just another aspect of underdevelopment curable by the universal prescription of free market democracy. On the contrary, the combined pursuit of marketization in the developing world is likely to catalyze ethnic tensions with potentially catastrophic effects, including the subversion of both markets and democracy …\nThis phenomenon in the developing world is potentially very destabilizing, yet it is uniformly disregarded by lawyers and scholars in marketization. This neglect is due partly to western akwardness with potentially invidious ethnic generalizations.\nIn die Suid-Afrikaanse konteks som Van Zyl Slabbert die probleem bondig op:\nBy choosing to pursue both democracy and growth at the same time, South Africa as a developing country is continually caught up in the tension between the imperatives for a successful market economy and the promises of a liberal democracy.\nIn die geskiedenis van Suid-Afrika was dit eers die Engelssprekende minderheid wat die mark totaal oorheers het. Hulle het heel eerste verstedelik en in die staatsdiens en industriële ekonomie ingekom, die taal van die mark gepraat en op noue bande met die koloniale moondheid gesteun. Hulle het baie min simpatie jeens die Afrikaners op die kapitalistiese rand betoon. Daarna het die Afrikaners ingekom en met moeite en regeringsinmenging ’n plek in die industriële ekonomie uitgekerf. Nou is dit die swartes se kans en hulle is verstaanbaar ongeduldig.\nDie groot gevaar vandag in ons land is egter nie die ongeduld van die armes nie. Dit is die nuwe middestand wat haastig en ongeduldig is. Dit is hulle wat die beskuldigings van rassisme en selfsug slinger. Hulle steur hulle min aan die lot van die armes. Soos in ander lande is dit die middestand wat hul eie belange en veel beter toegang tot die regering as die armes het.\nIn baie lande het hierdie prosesse die demokrasie uitgehol sodat net ’n dop oorbly. Dan funksioneer vrywillige emigrasie as ’n veiligheidsklep vir die bolaag van die minderheid. Die sentralistiese neigings van die ANC kan groot wrywing laat ontstaan as hulle dokters wil voorsê waar om te praktiseer en ouers wil vertel hoe hulle ekstra vergoeding aan knap onderwysers mag betaal.\nEk is daarvan oortuig dat daardie Afrikaners wat in die vroeë 1990’s ’n skikking voorgestaan het, dit in die eerste plek wou hê sodat dat daar dringend na die benarde posisie van die swart en bruin armes omgesien sou word.\nWanneer pres Thabo Mbeki om swart-wit-samewerking vra, is dit eerstens ’n versoek om die nood van die armes te help verlig. Toe hy in Julie 1999 die Afrikanerbond besoek het, was sy belangrikste versoek dat die Bond swartes moet help met armoedeverligting, werkskepping en landelike ontwikkeling. “The Afrikaners,” het hy gesê, “have vast experience in these areas and we challenge everyone today to come into partnership with government and make this programme a success.”\nDit is wel so dat die Afrikaners ervaring op die gebied het, maar die omvang van die probleem is totaal anders. In die geval van die Afrikaners in die 1930’s was tussen ’n kwart en ’n derde van die Afrikaners baie arm; in die geval van die swartes is dit twee derdes: syfergewys was dit tussen 300 000 en 400 000 mense, teenoor tussen 17 en 20 miljoen mense.\nDie Bond het ’n paar skemas van armoedeverligting vir swartes, en daar is die waardevolle werk van organisasies soos Kindersorg. Die meer welgestelde boere kap ’n nuwe pad oop deur aansporingskemas aan werkers te bied en selfs winsdeling in te stel. Dit moet verwelkom word.\nOp groot skaal is daar egter nie veel wat landelike blankes kan doen om armoede te verlig nie. Wetgewing het boere aangespoor om hul arbeidsmag te verminder en selfs huise te sloop. In die stede en dorpe is daar werkgewers wat waarskynlik heelwat meer mense teen laer lone in diens sou neem, maar wat deur die arbeidswetgewing afgeskrik word. Die Afrikaner-armes van die 1930’s was nie wesenlik deur arbeidswetgewing gekortwiek nie. Die staat het in die eerste helfte van die 1930’s ’n besonder hoë proporsie van die begroting (in een jaar so hoog as 15 persent) op die verligting van blanke armoede en noodbystand aan boere bestee, maar met vandag se finansiële dissipline is so iets seker nie moontlik nie.\nBlankes wat in die vroeë 1990’s ’n skikking voorgestaan het, kon hulle nie indink dat blankes vinnig en op groot skaal uit die staatsdiens uit gedruk sou word nie. Tussen Mei 1994 en die einde van 1997 is 60 000 mense in die hoër range van die staatsdiens uitgerangeer. Daar word tans ewe groot druk uitgeoefen om ook die hoër range van die private sektor ooreenkomstig die demografiese profiel te transformeer.\nWaar teen 1993 blankes en veral blanke mans die senior vlakke in die sentrale staatsdiens en tweede- en derdevlakregerings, staatskorporasies en die private sektor oorheers het, lyk die posisie tans so: In senior bestuursposte in die staatsdiens is 56% swart, 8% Asiërs, 10% bruin en 26% wit; en amper ’n kwart is vroue. In die staatsbeheerde korporasies se senior bestuur is 57% blank en 43% swart, en in private maatskappye se senior bestuur is 11% swart en 79% wit.\nIn die staatsdiens is daar talle blankes in hoë poste wat baie graag die land wil help opbou, maar wat met ’n knaende onsekerheid oor hul werksekuriteit rondloop. In die private sektor kan dit nie juis verwag word dat blankes swartes entoesiasties sal help as dit beteken dat hulle hulself uit ’n werk moet werk nie.\nMbeki laat geen twyfel nie dat totdat “demografiese verteenwoordiging” bereik is, diskriminasie geregverdig sal wees. Nierassigheid en stabiliteit sal volgens hom eers bereik word as al die vlakke van die arbeidsmark die bevolkingsamestelling weerspieël. As woorde betekenis het, is die realiteit dat blankes moet verwag om teruggedruk te word tot tien persent van die bestuurs- en ander uitvoerende poste. Dieselfde geld vir nasionale en provinsiale sportspanne.\nDesnieteenstaande spreek Mbeki die hoop uit dat daar ’n wen-wen-situasie sal wees - daar moet volgens hom sowel regstellende aksie as “geleenthede vir al ons mense” wees. Hy het aangedui dat die regering gewillig is om te kyk na die voorstel van die vakbond Solidariteit dat ’n gelykheidsakkoord oor regstellende aksie gesluit word. Maar ’n mens weet nie of hierdie woorde maar net ’n gepaai is nie. Daar is geen ideologiese raamwerk waarbinne sy woorde oor kwotas en transformasie beoordeel kan word nie.\nDie vraag is op watter gronde so ’n drastiese inmenging in die arbeidsmark in ’n liberale demokrasie geregverdig kan word. Mbeki probeer dit regverdig deur te sê dat die Grondwet dit noodsaak, maar hierdie stelling is tendensieus. Artikel 195 verklaar dat in die publieke sektor die administrasie “breedweg” verteenwoordigend van die bevolking moet wees, maar kwalifiseer dit deur te sê dat “vermoëns, objektiwiteit en billikheid” ook in ag geneem moet word. Niemand sou op grond van hierdie klousule kon voorspel dat “bevolkingskwotas” ’n doelwit sou word wat soos in die laaste tyd in die staatsdiens met die grootste spoed nagejaag moet word ten koste van dienslewering nie.\nMbeki se tweede regverdiging is die geskiedenis van apartheid. Dit is so dat apartheid, soos sy voorganger segregasie, net blankes in senior poste in die sentrale regering aangestel het. Daar het dus ’n verwringing plaasgevind wat reggestel moet word.\nMaar enigiemand wat die literatuur ken, weet dat apartheid nie die enigste verklaring vir ons land se arbeidsprofiel is nie. In Brasilië, byvoorbeeld, was daar oor die laaste sewentig jaar geen formele rassediskriminasie nie, maar tog bestaan dieselfde inkomste-ongelykhede as in Suid-Afrika en beset blankes disproporsioneel baie bestuursposte.\nTen derde verwys Mbeki na Maleisië as ’n voorbeeld wat die ANC bestudeer het toe dit die wetgewing ingestel het. Maar soos die vakbond Solidariteit aangetoon het, wys Maleisië in baie opsigte hoe verkeerd die beleid tans hier toegepas word. In Suid-Afrika neem die beleid amper die vorm van dekolonisasie aan as mens kyk na die spoed waarteen blankes die staatsdiens en die staatskorporasies ná 1994 moes ontruim. Regstellende aksie in Maleisië was veral op die private sektor gemik, wat deur die veel meer welvarende Chinese oorheers is. Maar die basiese beginsel was die stimulering van hoë groei - die land het tussen 1957 en 1985 teen 4,1% en in die volgende tien jaar teen 5,6% gegroei.\nDaardie Chinese wat weens regstellende aksie vervang is, het na ander, beter werksgeleenthede beweeg. Regstellende aksie is agterweë gehou wanneer groei verlangsaam en min nuwe werksgeleenthede geskep is. Die posisie van die armste Maleisiërs het dramaties verbeter, maar dieselfde was waar van die Chinese. Armoede op die vlak van honger ly is feitlik uitgewis.\nIn Suid-Afrika is alles omtrent net mooi omgekeerd. Groei is onder 3%. Die arbeidsmark is so rigied dat die Economist Intelligence Unit vir Suid-Afrika laaste uit 60 lande plaas. Werkskepping is swak en die proporsie baie arm swartes het die laaste sewe jaar van 41% tot 49% gestyg.\n‘‘’n Beter lewe vir almal”\nIn sy Sol Plaatje-Gedenklesing by Aardklop 2003 het Van Zyl Slabbert ’n samehangende raamwerk voorgestel vir ’n debat oor ’n stabiele en vooruitstrewende land teen die jaar 2014. Binne hierdie raamwerk is daar drie doelwitte waarmee die meeste mense hulself kan vereenselwig: (1) ’n liberale demokrasie, (2) ’n markgerigte ekonomie en (3) ’n vrye burgerlike samelewing.\nWat die eerste waarde betref: Soos ek hom verstaan, het ons nie tans ’n liberale demokrasie nie, maar moet ons daarvoor werk.\nMyns insiens skiet Suid-Afrika tans tekort op die volgende gebiede:\n— Die regering beskou die staatsdiens feitlik as die verlengstuk van die party. In liberale demokrasieë is daar ’n duidelike onderskeid tussen die regerende party en die staatsdiens. Die neutraliteit van die staatsdiens word baie hoog geag as ’n liberaal-demokratiese waarde.\n— Ewe problematies is die regerende party se neiging om homself as die soloskepper van die demokrasie in 1994 te sien en die parlementêre opposisie te brandmerk as dislojale opposisie wat dit verdag maak omdat dit durf waag om die “bevryders” te kritiseer.\nDie tweede waarde is ’n markgerigte ekonomie. Die probleem hier is dat die ANC die prioriteit van transformasie bo die Grondwet stel in sy eise van demografiese verteenwoordigendheid. Die Grondwet stel ’n balans voor; die ANC wil kyk hoe ver hy kan gaan sonder om die mark te knak. Maar daar moet goed besef word dat geld wat aan transformasie en bemagtiging bestee word, geld wegvat wat aan vaste belegging en werkskepping bestee sou kon word. En die soort elite pakte wat die Brenthurt-inisiatief voorstel, sal liberale demokrasie ondermyn eerder as bevorder.\nLaastens is daar ’n vrye burgerlike samelewing waarna ons moet strewe. Dit is wel so dat die Konstitusionele Hof veronderstel is om as beskermer op te tree. Maar dit wil in die laaste tyd voorkom of die Hof eerder die meerderheid as etniese minderhede wil beskerm. En dit lyk of dit die belange van die meerderheidsparty bo dié van die opposisiepartye wil bevorder. Die onlangse besluit om oorlopery in die Parlement goed te keur, is onverstaanbaar, veral aangesien ’n soortgelyke versoek in 1996 in ’n regbank waarop baie van dieselfde regters was, afgekeur is.\n’n Woordvoerder van Solidariteit het onlangs verklaar dat daar wel regte in die Grondwet is waarop die vakbond homself sal kan beroep, maar dat die openbare klimaat baie negatief is teenoor enige aksie van ’n voorheen bevoordeelde minderheid.\nOor taalregte is die regering baie traag om aan die Grondwet se voorskrifte te voldoen of om ampsdraers wat dit minag, in die bek te ruk. Onlangs het ’n DA-lid in die stadsraad van Port Elizabeth al die regulasies nagekom voordat hy die raad in Afrikaans toegespreek het. Die burgemeester was ontstig en het dit ’n daad van “political provocation” genoem. Solank hierdie houding aanwesig is, loop Suid-Afrika die weg wat die Kanadese filosoof Charles Taylor “democratic exclusion” noem. Die heeserende elite gebruik neutrale terme soos access of representivity om enige vorm van pluralisme of minderheidsaansprake te troef.\nDie swak staat wat ons het, en die omvang van misdaad en korrupsie, werk ook teen ’n gesonde burgerlike gemeenskap in. As mense meer en meer hulpbronne moet aanwend om die dinge te doen waarvoor die staat te swak is, is daar al meer die neiging om net seksionele belange eerder as die algemene welsyn te bevorder.\nDie skikking van die 1990’s los die probleem van wit-swart-gelykberegtiging nie op nie, maar maak dit moontlik om sinvol daaroor te argumenteer. Die dae van geen gelykstelling tussen wit en swart is finaal verby en daar is vandag gelykheid tussen wit en swart, maar wat sal gelykberegtiging behels? Ons moet begin praat oor Andries Stockenström se beginsel van gelykberegtiging - “equal justice” - tussen wit en swart as die voorvereiste vir suksesvolle wit-swart-samewerking in die opbou van die land. Dit kan die sleutelelement van ’n stabiliserende opvolgskikking wees.\n Die opname is gepubliseer in my The Afrikaners: Biography of a People, Kaapstad: Tafelberg, 2003, p 655.\n Vir ’n verdere bespreking sien Hermann Giliomee and Charles Simkins (reds), The Awkward Embrace: One-party Domination and Democracy, Kaapstad, Tafelberg 1999.\n Donald Horowitz, “Constitutional Design: An Oxymoron?” in Ian Shapiro and Stephen Macedo (reds), Designing Democratic Institutions, New York: New York University Press, 2000, p 253.\n Vernon Bogdanor, “Forms of Autonmy and the Protection of Minorities”, Daedalus, 126.2 (1997), p 66.\n LH Gann, “Liberal interpretations of South African history”, Rhodes-Livingstone Journal, 25 (1959), pp 46-47.\n Amy Chua, “Markets, Democracy and Ethnicity”, The Yale Law Journal, 108.1 (1998), pp 3-4.\n Amy Chua, “Markets, Democracy and Ethnicity”, p 96.\n F.van Zyl Slabbert, “South Africa 2004-2014: The Future is not what it used to be”, Sol Plaatje Memorial Lecture, Aardklop, 2003.\n Donald Horowitz, Ethnic Groups in Conflict, Berkeley: University of California Press, 1985, pp 95-140.\n Lawrence Schlemmer, “The Brenthurst Initiative”, Focus, 31.3 (2003), pp28-30.\n EP Herald, 19 September 2003.\n Charles Taylor, “The Dynamics of Democratic Exclusion”, Journal of Democracy, 9.4 (1998), pp 143-156.\n Pierre du Toit verskaf ’n goeie raamwerk vir debatte oor ’n opvolgskikking in sy “Why Post-Settlement Settlements?”, Journal of Democracy, 14.3 (2003), pp 105-118.\nHierdie lesing het deel uitgemaak van die Aardklop-kunstefees 2003 se Sol Plaatje-diskoersreeks.\nEerste publikasie op LitNet: September 2003