Vermeende bedrieër se pad kring vêr uit - Radio Laeveld\nWritten by 100.5FM Nuus on April 28, 2021\n‘n Eiendomsagent van Middelburg wat ook met bedrogsake in die Laeveld verbind word, het vandag in die hof verskyn.\nAnnica van Staden (46) is Maandag deur die Valke in Boksburg gearresteer met behulp van inligting wat van die publiek ontvang is, na die Valke op 20 April gevra het vir hulp om haar op te spoor.\nVolgens kapt. Dineo Sekgotodi het sy glo verskeie huise sonder die eienaars se medewete verkoop. Die kopers het haar agentskap, Housing First, betaal, maar nooit hul eiendomme ontvang nie. Sy het die geld glo met ander gedeel.\nVan Staden is aanvanklik in August 2019 in Protea Glen, Soweto, aangekeer en op borgtog vrygelaat, maar het nie opgedaag vir haar volgende hofverskyning in November 2020 nie. ‘n Lasbrief is toe uitgereik vir haar inhegtenisname.\nToe sy Maandag aangekeer is, was haar tasse glo gepak asof sy op pad was om weer op die vlug te slaan.\nSekgotodi voer aan dat sy ook met ander bedrogsake (alles beloop sowat R3 miljoen) verbind word in Lydenburg, Piet Retief, Kaapstad en Soweto. Sy sê daar is meer as 36 potensiële getuies teen haar.\n“Tydens die ondersoek is vasgestel dat Van Staden verskillende modus operandi gebruik het om slagoffers te bedrieg,” sê Sekgotodi.\nIn Lydenburg het sy industriële houers verkoop wat sy op sosiale media geadverteer het.\nIn Middelburg het sy glo HOP-huise asook huise wat deur banke teruggeneem is en private huise verkoop.\nIn Protea Glen het sy bakstene, sement en lugverkoelers verkoop. Sy het glo ook voertuie verkoop in Piet Retief en Kaapstad.\nDie saak is uitgestel tot 5 Mei in die Middelburg-hof. Die Valke verwag ook dat meer arrestasies binnekort gemaak sal word.\nIn ‘n ander sukses vir die Valke is ‘n provinsiale verkeersbeampte aangekeer vir korrupsie.\nNkosinathi Emmanuel Masina (39), wat in Kabokwani gestasioneer is, is Maandag in die Barberton-hof borgtog toegestaan van R1 000.\nVolgens die Valke het hy na bewering in Januarie omkoopgeld van ‘n vragmotorbestuurder tussen Barberton en Badplaas geëis. Die saak sal op 12 Mei in Mbombela hervat.\nVolgens die LUR vir gemeenskapsveiligheid, Vusi Shongwe, het korrupsie ‘n negatiewe impak op padveiligheidsinisiatiewe. Hy sê die saak word ook intern ondersoek.\nVolgens die departement is verskeie verkeersbeamptes die afgelope ruk gearresteer en afgedank.\nDrie eksaminators en ‘n administrateur is verlede week deur die Valke in hegtenis geneem in Graskop, Elukwatini en Carolina. Hulle het glo onregmatig leerling- en bestuurslisensies uitgereik.\nNog ‘n provinsiale beampte wat glo R50 van ‘n bestuurder aanvaar het, is in Ermelo aangekeer.\nSes beamptes by Standerton se lesensie-afdeling is afgedank na bevind is hulle het bedrog transaksies op die eNatis-stelsel gepleeg.\nTagged as annica van staden bedrog eiendomsagent Mbombela Middelburg Valke\nBeloning van R100 000 uitgeloof vir inligting oor Valley Farm-moorde


Nuuskommentaar: Wie gaan wen? Die reg of ras? | Maroela Media\nDie belangrikheid van twee uitsprake oor uiteenlopende sake in liggame wat regsuitsprake lewer, is besonder betekenisvol in Suid-Afrika waar daar skynbaar reeds met die hoogs tegniese begrip van “regstaat” klaargespeel is, en die aanslag teen die begrip “grondwetlike demokrasie” ook in die praktyk voortwoed. In die proses word die konsep van die gelykheid van rasse skerp onder skoot geneem. Die twee uitsprake draai die wiel effe terug. Hopelik laat dit die regering se ratte van rasbenepenheid verstrengel en flenters knars in wat dalk ’n permanente verskynsel sal wees.\nIn die eerste uitspraak is ’n stokkie gesteek voor die skynbaar toenemende verskynsel dat wit werknemers valslik deur swart kollegas van rassisme beskuldig word. Dit kan die valslik verklaagde se loopbaan verwoes, asook sy menswees. Weens ’n siek politieke klimaat, wat ongelukkig ook volgens uitsprake van lede van die Menseregtekommissie gemaak is, word hierdie verskynsel beweegruimte gegee deur “die geskiedenis” as faktor in te span om verskillende rasse se speelruimte in dié verband te bepaal. Daarom sou Eben Etzebeth byvoorbeeld ’n heel ander stel vereistes vir skuldbepaling moes slaag as die klaers in daardie saak. Die Konstitusionele Hof het veral met die saak oor taalregte by Maties baie na-aan dieselfde denktregter gekom. Die tragedie is dat baie mense van wie beter verwag is, daardie uitspraak steun.\nIn die Algemene Bedingingsraad vir die Staatsdiens het die kommissaris korte mette hiervan gemaak. Die valslik verklaagde is in die saak deur Solidariteit verteenwoordig. (Lees gerus Maroela Media se berig hieroor.) Die gevolg is dat hierdie liggaam bevind het dat wit mense nie tweedeklasburgers in die land is met verminderde regte en vermeerderde aanspreeklikheid nie. Ofte wel, nie tweedeklasburgers nie, en dus nie hoef te voel dat hulle onwelkom in hul eie land is nie, en ook nie volgens regeringswoordvoerders, onder wie die president en ambassadeur Zindzi Mandela, objekte is soos “onwelkome indringers”, setlaars, gronddiewe, veediewe, en veel meer erger en minder erge benamings nie.\nDie uitspraak is in pas met die grondwetlike ampseed van die president – iets wat veral oudpres. Zacob Zuma ge-twenty-eleventeenth million het, of iets in dier voege. Dit gee opnuut stukrag aan die effek van ’n ou rigtinggewende uitspraak van die appèlhof in die saak van Traub and Others vs Administrator of Transvaal and Others (4/88)  ZASCA 90;  4 All SA 924 (AD) (24 Augustus 1989). Hiervolgens kan iemand byvoorbeeld nie soos bepaal in die Staatsdienswet ongeskik vir ’n pos wees voordat hy daarvoor aangekla en skuldig bevind is nie. Hierdie uitspraak was voordat die Konstitusionele Hof tot stand gekom het.\nDie tweede uitspraak van belang is die slae wat die “Openbare Beskermer” Busisiwe Mkhwebane (al weer) in die howe gekry het. Mkhwebane se onbekwaamheid, bevooroordeeldheid en gebrek aan insig oor wat haar en haar instelling se regte en verpligtinge is, is opnuut deur ’n hof flenters getrap toe sy in ’n verslag bevindinge teen pres. Cyril Ramaphosa gemaak het. Haar vernaamste regsdwaling was om ’n politieke party (die ANC) as ’n staatsinstansie te beskou. Politieke partye, soos kerke en gesinne, is egter nie deel van die staat soos die staatsdiens nie en dus buite die OB se bevoegdheidsfeer.\nDie vermoede is sterk dat sy, as verbete ondersteuner van Zuma, in dié pos geplant is om Ramaphosa te ondermyn en Zuma se marionette wat steeds hoë ampte beklee te beskerm, soos wat met die verslag oor die Estina-melkplaas gebeur het waar die name van politici uit die verslag weggelaat is. Sy het reeds ook aangedui dat sy nié sal bedank nie.\nTensy die begrippe “regstaat” en “grondwetlike demokrasie” as sinonieme beskou word, is Suid-Afrika grondwetlik nie meer ’n regstaat nie, ná dié term skynbaar om ’n bepaalde rede uit die finale Grondwet weggelaat is. Akademiese regsgeleerdes meen dat daar wel ’n verskil tussen die twee terme is, en dit is vroeër vanjaar in ’n nuuskommentaar onder die loep geneem. Lees gerus ook prof. Koos Malan se artikel in Maroela Media, “Voortdurende informele verandering aan die nie-oppermagtige grondwet”.\nDit mag van naïwiteit drup, maar veel meer opsies is daar nie as om die oorblywende begrip van grondwetlike demokrasie sover moontlik in te span om die regstaat te hervestig nie. Hoe gouer dit gebeur, hoe beter is die kanse dat elemente daarvan nog kan slaag, en sodoende byvoorbeeld verseker dat tipiese staatkundige regsreëls van die internasionale reg, soos minderheidsregte, die verbod op rassediskriminasie en eiendomsreg verskans is. Dat die woord “regstaat” nie in die Grondwet staan nie, is nie ’n onoorkomelike probleem nie – Brittanje het byvoorbeeld geen geskrewe dokument wat as “grondwet” bekend staan op die wetboek nie, maar niemand (behalwe miskien die Keltiese volke) sal dit waag om Brittanje nie ’n regstaat te noem nie.\nOngelukkig eindig die twee sake nie noodwendig hier nie. Die EFF het reeds aangedui dat hy die OB se saak tot in die Konstitusionele Hof sal beveg. Slegs voortgesette teistering en verskerpte viktimisering sal moontlik nou verhinder dat ’n stroom wit mense hul vakbonde stormloop om die siekte te stuit wat wittes sonder gronde van rassisme beskuldig. (Leraars en sielkundiges dui gereeld aan dat hulle deur amptenare oorstroom word wat weens hul ras geteister word.)\nJa, Solidariteit sal wel weer onder ’n vlaag propaganda deurloop dat dit rassisties is – pikant omdat dit juis sy lede (wit, bruin en swart) daarteen beskerm. Baie dankie, Solidariteit en filiale.\nRas het lankal gewen glo nie eers ons hoef verder te wonder nie doodskis twee is maar een saak van baie om dit te bewys\nEenvoudig . Onreg en swart ras .\nEk dink dit sal enorm help as Chef Cyril ‘n voorbeeld vir almal kan stel, ophou kluitjies bak, sy kokhoed (toque blanche) afhaal, sy staatshoed opsit en op die taak voor hande konsentreer, ook soos dit n goeie staatshoof beaam op die menseregte van AL die inwoners konsentreer, dit sal help om rassisme en rassevoordeel teen te werk, ook sal dit dalk sommer nasiebou in die hand werk.\nHerman, jou kommentaar pas perfek in met die ides van Maart.\nSondag, 15 Maart 2020 is dit 2064 jaar sedert Julius Caesar vir Casca geskree het, “Casca, jou boef, wat vang jy aan!” toe Casca hom aangeval het.\nDié woorde tussen twee uitgeslape politici, (sonder die geweldsaksie natuurlik), behoort na my mening, die standaard groetwoorde tussen ANC-politici (en sommige ander politici) en hulle en hulle meelopers te wees.


Veeplaas - latest Issue\nVolume 11 Number 5, May 2020\nMineraalvoorsiening vir hoogproduserende vleisbeeste\nAuthor Melville Price\nSource: Veeplaas 11, pp 47 –47 (2020)\nMikroörganismes in die retikulorumen van die herkouer, besit die vermoë om vlugtige vetsure (energie), proteïene, vet en vitamiene te vervaardig uit plantmateriaal en grane, mits die nodige minerale vir die herkouer beskikbaar is.\nMineraal- en vitamienaanvulling in die droë seisoen\nSource: Veeplaas 11, pp 49 –51 (2020)\nHoewel vitamiene en minerale ’n kritiese rol in die gesondheid in ’n produserende dier se dieet speel, strek die rol hiervan veel verder. Daar is ander prosesse in die dier se liggaam wat grootliks afhanklik is van die korrekte balans van minerale en vitamiene wat die gesondheid en doeltreffendheid kan maak of breek. Volgens Alheit du Toit, professionele veekundige by Feedtek Animal Feed Solutions op Cradock in die Oos-Kaap, bly doeltreffende rumenwerking die belangrikste faset om in gedagte te hou by die formulering van winterlekke vir vee – maar dit gaan verder. Die meeste liggaamsfunksies en prosesse kan eenvoudig nie doeltreffend plaasvind as die dier nie genoegsame minerale en vitamiene inneem nie.\nMikotoksiene in perspektief\nSource: Veeplaas 11, pp 53 –53 (2020)\nMikotoksiene is giftige verbindings wat op ’n natuurlike wyse deur sekere tipes skimmel geproduseer word. Dit kan graan- en proteïenbestanddele besmet en is uiters giftig vir lewendehawe, selfs in lae konsentrasies. Veeplaas het met kundiges gesels om meer uit te vind oor mikotoksiene en die risiko’s daaraan verbonde.\nOesreste: ’n Ekonomiese en doeltreffende weidingsbron\nAuthor Danie du Toit\nSource: Veeplaas 11, pp 55 –55 (2020)\nMet die uitdagings wat landbouprodusente in die gesig staar, moet grond, weidings, vee en oesreste ten volle benut word om winsgewendheid te verseker. Natuurlike weiding in die oostelike dele van Suid-Afrika bestaan uit suurgras wat baie goeie voedingswaarde in die somer bied, maar marginaal tot laag is in die winter. Oesreste van kontantgewasse soos mielies, graansorghum, sonneblom en sojabone, maak ’n belangrike deel van die voervloeiprogram van veeboerdery in die saaigebiede uit. As weidingsbron kan oesreste as goedkoop beskou word. In die geval waar insetkoste van graanproduksie verhaal word, kan reste byna verniet gereken word. Landerye met ’n hoë opbrengspotensiaal sal gewoonlik oor ’n hoër drakrag beskik as landerye met laer opbrengspotensiaal. Die algemeenste gewasse wat vir weiding gebruik word is mielies en sojabone. Dus fokus hierdie artikel veral op dié gewasse.\nHerfskommandowurm : ’n Jaarlikse kopseer in Suid-Afrika\nAuthors: Hannalene du Plessis and Johnnie van den Berg\nSource: Veeplaas 11, pp 56 –57 (2020)\nDie herfskommandowurm (Spodoptera frugiperda) is in 2017 as ’n plaag in Suid- Afrika aangemeld. Met sy oorsprong in Suid-Amerika is dié insek ’n tropiese/subtropiese plaag wat aangepas is om by warm toestande voort te plant en te oorleef. Die aanvanklike vraag was derhalwe of die klimaatsomstandighede in Suid- Afrika geskik sou wees vir die permanente vestiging van hierdie indringerplaag. Indien wel, beteken dit dat die herfskommandowurm ’n blywende plaag is en dus ’n jaarlikse probleem sal wees, veral vir graanprodusente.\nGasvorming tydens inkuiling\nSource: Veeplaas 11, pp 59 –59 (2020)\nDaar is verskillende gasse – kuilvoerbyprodukte wat deur fermentasie veroorsaak word – wat tydens, sowel as in die dae ná inkuiling, vorm. Veral een van hierdie gasse dien as ’n bron van kommer tydens die inkuilingstydperk. Tydens die fermentasieproses vind gasvorming plaas op drie maniere: as gevolg van sellulêre respirasie, ’n chemiese reaksie wat veroorsaak word, asook deur middel van aërobiese en anaërobiese mikroörganismes. Meeste van die gasse wat op hierdie manier gevorm word, dra by tot die verlies van droëmateriaal (DM), aangesien elke gasmolekule ’n element dra wat deur die kuilvoer self geproduseer word, byvoorbeeld koolstof en stikstof.\nDomestifisering se impak op wild\nSource: Veeplaas 11, pp 61 –61 (2020)\nWanneer word die aanhou van wilde diere ’n domestifiseringsprogram en wanneer maak ons bloot wilde diere mak sodat ons met hulle kan boer? Dit is so ’n sensitiewe onderwerp, dat die debat grootliks vermy word. Die groot rede daarvoor is dat die effek onomkeerbaar en ingrypend is. Dit verwys na die verandering van ’n spesie na iets anders as waarmee jy begin het.\nSA Stamboek-syfers staaf die Beefmaster se voortreflikheid\nSource: Veeplaas 11, pp 62 –63 (2020)\nDie jongste statistieke en tendense rakende die Beefmaster-ras wat deur SA Stamboek uitgereik is, bied interessante leesstof wat noukeurige ondersoek verdien. Hier volg ’n oorsig van die belangrikste syfers. Tabel 1 toon duidelik dat die Beefmaster die tweede grootste ras in die land is, met verreweg die meeste geregistreerde diere per teler. Dit dui op die ekonomiese lewensvatbaarheid van die ras en op die feit dat die meeste kuddes op grootskaalse kommersiële basis geboer word.\nVolhoubaarheid en die Drakensberger : Verander jy die omgewing of die bees?\nSource: Veeplaas 11, pp 65 –67 (2020)\nDie vraag of die bees by die omgewing moet aanpas, en of die omgewing verander kan word om die bees optimaal te laat funksioneer, is lank reeds deur Drakensbergertelers beslis. Hulle het onomwonde die benadering dat die bees aanpasbaar moet wees in die omgewing. Maar wat is die effek van hierdie benadering, spesifiek ten opsigte van winsgewendheid, volhoubaarheid, bestuur en arbeid? En wat is die etiese kwessies daar rondom? Veeplaas het met vier Drakensbergertelers hieroor gepraat. Hulle is dr Liesel Foster van die Quaggafontein Drakensbergerstoet by Zastron, Koos van Niekerk van KOJO Drakensbergers by Amersfoort, Klaas Venter van die plaas Grootvlei by Heidelberg, en Pikkie Uys van die plaas Gryshoek by Wakkerstroom.\nReën ná die droogte bring soms nuwe moeilikheid\nSource: Veeplaas 11, pp 69 –69 (2020)\nDroogtegeteisterde gebiede soos die Oos- en Noord- Kaap het onlangs goeie reën gekry en vir baie boere is die droogte gebreek en kan hulle weer asemhaal. Dit is egter nie nou die tyd om agteroor te sit nie. Dr Louis du Pisani, nasionale bestuurder van produksieadvies en ontwikkeling by die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV), glo dat die probleme nie verby is as dit begin reën nie. Inteendeel, dit is juis dán wanneer ’n veeboer moet wakker slaap en sy boerdery kundig moet bestuur.\nLogix se nuwe skouperd : Die Horse Champ-rekenaarprogram\nAuthor Herman Labuschagne\nSource: Veeplaas 11, pp 70 –70 (2020)\n’n Behoefte wat binne die perdesportwêreld ontstaan het is deur SA Stamboek, in samewerking met verskeie perdetelersgenootskappe, omskep in die ontwikkeling van ’n rekenaarprogram wat die administrasie van ’n perdeskou ten volle kan hanteer.\nEie weerstand is die eerste prys\nSource: Veeplaas 11, pp 71 –71 (2020)\nDaar is sekere algemene siektes waaraan vee blootgestel word wat nie doeltreffend voorkom kan word deur die vermindering van blootstelling nie. In sulke gevalle moet vee by wyse van inenting beskerm word teen siektes waarvoor daar wel ’n doeltreffende entstof bestaan. So ’n inentingsplan word op plaasvlak deur die veeboer, in samewerking met sy kuddeveearts opgestel, omdat die veearts deur middel van die siekterapporteringstelsel op hoogte van heersende siektes is. In die geval waar diere na ’n skou of tentoonstelling geneem word, moet daar ’n bestaande inentingsplan in plek wees; inentings moes reeds volgens dié plan toegedien gewees het voor die diere na die skou vervoer word. Hier volg ’n kort uiteensetting van siektes waarteen veeboere self moet inent en wat dan ook van groot belang is vir diere wat na ’n skou of tentoonstelling gebring word.\nBekamp bees respiratoriese siekte só\nSource: Veeplaas 11, pp 73 –73 (2020)\nBeeste het klein, plat longe in verhouding tot hul liggaamsmassa en is baie vatbaar vir lugweginfeksies. Algemene longontsteking in beeste staan bekend as bees respiratoriese siektekompleks (BRS) en dui op brongopneumonie, wat ontsteking van die lugweg en kraniale gedeeltes van die longe behels. Volgens dr Schabort Froneman van Zoetis, is BRS ’n multifaktoriale siekte wat deur verskeie omgewings- en gesondheidsfaktore veroorsaak word. “Die tipiese verloop van die ontwikkeling van BRS begin gewoonlik met ’n stresvoorval. As beeste vir lang tydperke geweldige spanning ondergaan, stel hul liggame ’n oormaat kortisol vry wat hul immuunstelsels onderdruk. ’n Onderdrukte immuunstelsel skep houvas-plek vir verskeie virale en bakteriese patogene,” sê hy.\nAnaplasmose : ’n Beheerbare probleem\nSource: Veeplaas 11, pp 75 –75 (2020)\nDie somer was vanjaar weer besonder warm, terwyl baie dele van die land ook goeie reën gehad het. Saam met die hitte en vogtige weer is daar egter gesondheidsprobleme wat in ’n beeskudde kan kop uitsteek. In die laat somer en herfs is eengasheerbosluise op hul bedrywigste en as ’n bosluis eers aktief begin raak is anaplasmose, of bosluisgalsiekte soos dit in die volksmond bekendstaan, een van die gevolge wat kan voorkom.\nSource: Veeplaas 11, pp 76 –79 (2020)\nHierdie nuusbrief bevat belangrike inligting direk vanaf u veearts, in belang van veegesondheid en produksie op ’n streeks- en nasionale grondslag.\nDie begrotingsrede : teken van verligting of ’n las wat wag?\nSource: Veeplaas 11, pp 81 –81 (2020)\nDie jaarlikse begrotingsrede word gewoonlik voorafgegaan deur voorspellings van verskillende rolspelers en kundiges in die Suid- Afrikaanse ekonomiese landskap. Hierdie voorspellings lig normaalweg minstens ’n paar van die veranderinge uit wat later deur die minister van finansies aangekondig word. Vanjaar is voorspel dat die belasting op toegevoegde waarde (BTW) sowel as die superbelastingkoers verhoog kan word. Maar voor die veranderinge (of blywende aspekte) van die begrotingsrede bespreek word, moet die huidige ekonomiese landskap eers oorweeg word.\nArtikel 12J-fondsbeleggings in die landbousektor\nSource: Veeplaas 11, pp 82 –82 (2020)\nEk het al voorheen geskryf oor die voordele wat Artikel 12J van die Inkomstebelastingwet, 1962 (Wet 58 van 1962) vir beleggers inhou.\nSkep ruimte vir jou kinders op die plaas\nSource: Veeplaas 11, pp 84 –85 (2020)\nDie oorgee van die boerdery aan die volgende geslag kan soms met groot trauma gepaardgaan. Maar, sê Boetie Steenekamp van Barkly-Oos, dit hoef nie so te wees nie. In hulle geval het hy en sy vrou, Dienie, reeds toe hulle kinders nog op skool was, gaandeweg begin voorbereidings tref om eendag die boerdery oor te gee.\nGoeie boedelbeplanning is goud werd\nSource: Veeplaas 11, pp 88 –88 (2020)\n’n Boerdery is ’n vloeibare besigheid wat een jaar baie winsgewend kan wees, maar ander jare deur die landboupendulum na die ander kant geswaai kan word. ’n Boer moet voorbereid wees op elke moontlike scenario en sy geldsake só beplan, dat hy enige krisis die hoof kan bied. Net so moet hy ook voorsiening maak vir die dag as hy nie meer daar is nie.\nBoorgatpomptoetse vir die berekening van volhoubare lewering\nAuthor Gert Nel\nSource: Veeplaas 11, pp 89 –89 (2020)\nDaar heers heelwat verwarring rondom die toets van boorgate om volhoubare lewering te bepaal. Die term ‘pomptoets’ word ook losweg gebruik en deesdae reken enige persoon met ’n boorgatpomp dat hulle ’n pomptoets kan doen. ’n Pomptoets wat behoorlik gedoen word en waarvan die data wetenskaplik geëvalueer word, gee ’n goeie aanduiding van die volhoubare lewering waarteen die boorgat gepomp kan word. Geen pomptoets wat gedoen word oor ses tot 72 uur binne een bepaalde tyd in die geskiedenis van ’n boorgat, kan die volhoubare lewering van die boorgat bepaal nie. Werklike volhoubare lewering hang af van ’n goeie pomptoets, gevolg deur goeie bestuur van die boorgat en ’n goeie begrip van reënvalveranderings en ander onttrekkings binne die omgewing. Die bestuur van ’n boorgat behels gereelde metings van die watervlak tydens en na gebruik, gereelde metings van die lewering, en aanpassings indien die watervlak oor ’n tydperk van drie tot twaalf maande te veel afsak en nie voldoende herstel nie.


Elise Muller - Wikipedia\nElizabeth (Elise) Muller (1919–1985) was 'n Afrikaanse skrywer. Haar broer was ds. Gys Muller. Haar liefde vir skryf het 'n onverwagse hupstoot gekry toe sy siek geword het tydens haar eerste jaar aan die Universiteit van Stellenbosch. Haar eerste boek was Ek, 'n Samaritaanse vrou in 1941 en daarmee wen sy prysgeld van £100. Sy werk later as deel van die redaksie van NG Kerkuitgewers. Sy sien die werk as 'n roeping van God. Daarna was sy die hoof van redaksie, 'n pos wat sy 22 jaar lank beklee het. Sy wen ook die Hertzogprys vir prosa in 1957 met Die vrou op die skuit.\nDs. Cornelis Muller\nDs. Cornelis Muller van die NG gemeente Vandermerwe, Bonnievale, en sy gesin, omstreeks 1930. Elise Muller, die tweede oudste dogter, staan waarskynlik links agter haar ma, Christina (née Du Toit). (Die latere ds.) Gys Muller was die vierde van die ses kinders en dus waarskynlik die seuntjie wat regs van sy pa sit. Die foto is op Bonnievale geneem, moontlik teen die einde van ds. Muller sr. se dienstyd (1930).\nElisabeth Muller is op 11 Maart 1919 op Ceres gebore, waar haar vader van Oktober 1914 tot Oktober 1916 hulppredikant was. Haar ouers was ds. Cornelis Muller (gebore 15 Mei 1884) en Christine Elizabeth Maria (Stinie) du Toit en sy is die oudste van ses kinders. Haar broers is Erik en Gys en haar susters is Helene, Christine en Lydia. In 1923 vertrek die gesin na die nuut gestigte gemeente van Bonnievale in die Suid-Kaap, geleë langs die Breërivier. Die dorpie was destyds ’n waterryke gemeenskap van plase en kleinhoewes. In 1930 verhuis die gesin na die Noordweste en vestig hulle op Nieuwoudtville in die Karoo, waar die stowwerige omgewing en brak water ’n groot verandering was. Twee jaar later vertrek hulle na Calvinia in die Hantam, waar sy in 1936 aan die Hoërskool Calvinia matrikuleer. Haar verdere opleiding ontvang sy vir twee jaar vanaf 1937 aan die Paarl Opleidingskollege, waar sy in 1938 die Primêre Onderwysdiploma verwerf. In 1939 skryf sy in vir ’n B.A.-graad aan die Universiteit van Stellenbosch met gekose hoofvakke Geografie en Geskiedenis, maar as gevolg van ’n ernstige siekte (tuberkulose) moet sy haar studies onderbreek en keer sy terug huis toe.\nIn 1943 aanvaar sy ’n betrekking in die administrasie van die Christen-Studentevereniging op Stellenbosch, maar moet in 1944 die betrekking neerlê weens swak gesondheid. Sy bly daarna by haar ouerhuis in Calvinia, waar haar ma haar feitlik voltyds moet verpleeg. Terwyl sy siek is, verwyl sy die tyd met skryf en so sien haar eerste kortverhale en romans die lig. Haar siekte lei uiteindelik in 1950 tot die verwydering van haar regterlong, ’n baie riskante operasie vir sy tyd, wat haar lewe red. Omdat sy so verswak was, neem dit haar hierna ses jaar om te herstel, ’n tyd wat sy hoofsaaklik op Worcester deurbring waar haar ouers intussen afgetree het. Na haar herstel is sy vanaf 1956 tot met haar aftrede verbonde aan die NG Kerk Boekhandel in Kaapstad, waar sy later hoofuitgewer is. In 1978 moet sy weens swak gesondheid aftree. Sy dien ook as assessor-lid op die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. In 1967 reis sy saam met dr. Hermien Lambrechts oorsee, waar sy onder meer die Yorkshire Moors van die Brontës, wat groot invloed op haar skryfwerk gehad het, selfstandig verken. Na haar aftrede begin sy met navorsing oor die familiegeskiedenis van die Du Toits, haar ma se familie. Die laaste jare van haar lewe bring sy op die Strand deur. Sy is op 5 November 1985 in die Ametis-tehuis in die Strand oorlede, nadat haar gesondheid in die jare voor haar dood sterk agteruit gegaan het.\nHoewel veral die romans Die wilde loot, Die derde rit en Van eensame mense besondere letterkundige meriete het, bereik sy haar letterkundige hoogtepunt in haar kortverhale. Haar eerste kortverhaal, Rachel, verskyn in Die Huisgenoot van 4 September 1942 en haar laaste kortverhaal word in 1960 gepubliseer.\nVerskeie kortverhale verskyn eers in tydskrifte van daardie tyd, soos Die Huisgenoot, Sarie Marais en Die Huisvrou. Sy is die eerste persoon wat die maandelikse prys vir beste kortverhaal van Die Huisgenoot wen, en wel in Februarie 1947 vir Nag by die drif. In April 1949 wen sy dit weer vir Die onverklaarbare en beide verhale word later opgeneem in Vrou op die skuit. As besonder puntenerige regisseur van eie werk slaag sy daarin om meeste van haar kortverhale te laat voldoen aan die vereistes van ’n professionele storieverteller, waar sensasie onderbeklemtoon word, inligting op presies die regte tydstip openbaar word, dialoog spaarsaam maar met dinamiese gevolge aangewend word en ’n raaisel slegs gedeeltelik opgelos word om die leser tot nadenke te stem. In haar kortverhale kies sy byna sonder uitsondering vroue en kinders as hoofkarakters, wat sy met groot insig en sensitiwiteit teken. Volwasse mans is meestal randfigure en in haar langer prosa, waar hierdie karakters onontbeerlik is, dikwels sonder werklike oortuiging geteken. Talle verhale is inisiasieverhale, waar die karakter se onkunde in kennis oorgaan, sodat die innerlike beligting en die karaktergroei die situasie oorskadu. Kortverhale was in die vyftigerjare nie gewild by uitgewers nie en wanneer Alba Bouwer en Audrey Blignault ’n keuse uit haar tydskrifverhale maak en dit in Die vrou op die skuit saambring, wil nie een van die bekendste uitgewers die bundel uitgee nie. Eindelik aanvaar die klein uitgewer, A.A. Balkema van Kaapstad, die publikasie. Die res is geskiedenis, want Die vrou op die skuit ontvang in 1957 die Hertzogprys (die eerste toekenning van hierdie prys aan kortverhale), word talle kere herdruk en by herhaling voorgeskryf. Dit is veral Blommetjies vir Bella, Die onverklaarbare en Kinders in die skemer wat as hoogtepunte in hierdie bundel gereken kan word, terwyl die beoordelaars vir die Hertzogprys die verhale Nag by die drif, Kinders in die skemer, Twee gesigte, Die dieper dors en Blommetjies vir Bella uitsonder in hulle motivering. Hulle is van mening dat hierdie verhale van diep insig getuig en die leser op subtiele wyse ’n begrip gee van die mees verborge kragte wat in die mens werksaam is. Byna sonder uitsondering behandel die verhale ’n oomblik van dieper insig wat in die karakter(s) ontwaak na aanleiding van somtyds op die oog af doodgewone gebeure. Blommetjies vir Bella het die wedywering tussen tant Wiesie en tant Bella as onderwerp, wat aanvanklik ontstaan omdat nie een van die twee wil agter raak in hulle vriendskapsbewyse aan die ander een nie. Onderliggend aan hierdie wedywering is dan die onvermoë om ’n weldaad te ontvang en aan die ander die vreugde en saligheid om gewer te wees te skenk. Dinge verander wanneer tant Bella sterf en aan haar mededinger £25 nalaat “vir haar dienste” om sodoende finaal die oorhand te kry. Tant Wiesie gee dan egter voor dat hierdie geld nagelaat is om altyd te sorg dat daar blomme op tant Bella se graf is. Haar gereelde plasing van blomme op tant Bella se graf loop dan egter uit op groter menslike diens aan die ander grafte en die insig dat in die dood alle mense vriende is.\nKinders in die skemer verhaal kinders se eerste gewaarwording van angs vir die dood. Hulle speel gereeld in die begraafplaas en bou so ’n skynbare vertroudheid met die dood op. Die volwasse Bets kyk egter terug na haar reaksie en gevoelens nadat sy gehoor het van die dood van haar onderwyser, die vader van Lettie, een van haar vriendinne. Sy en haar suster Ina gaan na Lettie toe om haar te troos, maar hardloop eindelik weg om nie die lyk te sien nie en so afstand tussen hulle en die lyk te kry. Die dieper dors speel af in die droë Westelike Karoo. Die vrou van ’n boer in hierdie geweste kom oorspronklik van die Boland en haar hart smag steeds na daardie waterryke streek. Die krisis in die verhaal ontstaan wanneer sy die oggend die laaste bietjie reënwater uit die tenk in haar waterbeker tap en as dit klaar is, bly slegs die brakwater of “wrede water” oor. Dan stop daar ’n motor en ’n man klim uit en vra water vir hom, sy vrou en twee kinders. Hulle is Bolanders. Die vrou wil eers vir hulle brakwater gee, maar skink dan van haar kosbare varswater. Op die agterste sitplek van die motor lê ’n bos Bolandse veldblomme en die reisigers skenk van die blomme aan haar. Die verwelkte blomme word simbool van die streek waarvandaan dit kom en ook van alle ontworteldes. Die vrou sit dan die blomme in die laaste bietjie varswater, as blyke van meegevoel met almal wat, net soos sy, ontwortel is en ongelukkig is in hulle nuwe omgewing. In Nag by die drif aanvaar die wêreldwyse verkoopsdame teensinnig die gasvryheid van twee arm ou mense nadat sy verdwaal en oornag by hulle. Die besef die volgende oggend dat die ou mense hulle enigste bed aan haar afgestaan het, laat haar met ’n groot skuldgevoel, nie oor die liefde wat sy ontvang het nie, maar oor die liefde wat sy in haar hoogmoed weerhou het. Sy leer ook dat daar sekere baie kosbare dinge is wat nie met geld gekoop kan word nie. Die onverklaarbare is ’n kind se eerste kennismaking met die dood. Sy verwag haar afsydige stiefgrootmoeder se dood, maar dit is haar eie geliefde ouma by wie sy gereeld uit vrye wil gaan kuier het, wat eerste doodgaan. So leer die kind nie net groot teleurstelling nie, maar ook die ware betekenis van die dood. Twee gesigte gaan oor die ervaring van ’n kind. Die mallemeule kom dorp toe en almal wil gaan ry, ook die tienjarige Rinatjie, haar maat Rosa en Katrien, die wasvrou se dogter van veertien, maar reeds met die liggaam van ’n vrou. Kinders betaal ’n tiekie, maar grootmense ’n sikspens. Rina het drie tiekies, Rosa agt en Katrien een. Wanneer Katrien wil ry, wil die kaartjieverkoper hê sy moet meer betaal en hou vol dat sy ’n grootmens is. Katrien sê sy het nie meer nie, waarna hy haar slegs ’n kort rit gee en dan hardhandig uit die mallemeule dwing, sodat sy val. Rina gee dan haar laaste twee tiekies aan Katrien. Die verhaal se titel kom van die kaartjiesverkoper se gesig. Die eerste keer lyk hy vir Rina vrolik, maar wanneer sy weer wil ry lyk sy gesig nou wreed. Hierdie twee gesigte is simbolies van hoe die wêreld met ander oë kyk na diegene wat bevoorreg is en diegene wat arm en weerloos is. In die titelverhaal, Die vrou op die skuit, is die eerstepersoonverteller ’n skoolkind en die dogter van ’n onderwyser. Die hoofkarakter is Bessie, dogter van ’n arm boer, wat by die gesin kom inwoon as huishulp. Die gesin neem een jaar vir Bessie saam met vakansie na Duinebaai, waar Bessie ’n jong boer ontmoet en later met hom trou. Agt jaar later is die gesin weer op Duinebaai, waar Bessie nou stuurman van een van die bote is (die vrou op die skuit), omdat haar man verdrink het. Die verteller weet dat Bessie vir die eerste keer op ’n skuit geklim het toe sy destyds saam met hulle na Duinebaai gekom het en toe bevrees was vir die nuutheid, ook dat haar man se dood hierdie vrees moes vererger het – tog staan sy aan die roer van sake en bewonder die verteller haar moed. Die wydlopigheid van hierdie interessante verhaal doen afbreuk aan die spanningslyn en die stof sou waarskynlik beter verwerk kon word in ’n novelle. Die ek-verteller moet in Mevrou Mencke ’n ernstige operasie ondergaan. Sy kom toevallig af op die naam van ’n vorige pasiënt met dieselfde siekte en die beeld van hierdie vrou is vir haar tot vertroosting, net om aan die slot te verneem dat die pasiënt tydens die operasie gesterf het. In Die peertak word Dingetjie se groot kans om as vlieëwaaier aanwesig te wees by die middagete met die seun en sy verloofde se tuiskoms, verydel deur die nuwe insekspuitstof op die dorp. Die boom beskryf die tweespalt wat die hoofkarakter ondervind wanneer die buurman haar wil betaal om die boom op haar erf af te kap. Sy dink eers aan al die goed wat sy met die geld kan koop, maar besluit eindelik tog om dit nie te aanvaar nie. In ’n Brief van Willem besef die kinders eers werklik wat ’n egskeiding beteken wanneer hulle uitvind dat hulle vriend vyf jaar lank nie sal kom kuier nie.\nHaar kortverhale word opgeneem in verskeie versamelbundels, waaronder Die Afrikaanse kortverhaalboek, Hoogtepunte in die Afrikaanse verhaalkuns, Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal, Mosaïek, Moderne Afrikaanse verhaalkuns, Vertellers 1 en 2, Uit die kontreie vandaan, Bolder, Sewe sondes, nee meer, Die slagter van Samaria, Avontuur na veertig, Mosaïek, Borde borde boordevol, Klein koninkryk, Halfeeu, Dames 17, Kort keur en Vuurslag. Na publikasie van haar laaste kortverhaal (“Die laaste straat” in Sarie Marais van 23 November 1960) spits sy haar toe op langer prosa, geleentheids-essays en herskrywings van vroeë werk. Hennie Aucamp verklaar dat hy in sy keuse van die kortverhaal as primêre kreatiewe uitlaatklep sterk beïnvloed is deur Elise Muller se werk. Hy versorg na haar dood die uitgawe van Verhale en essays 1942–1981, waarvoor hy ’n belangrike en insiggewende inleiding (Die ander Elise Muller) oor haar prosa skryf. Die bundel bevat verspreide verhale (insluitende die volledige Die vrou op die skuit), asook nege essays. Elf van die verhale is nie voorheen gebundel nie, hoewel hulle in tydskrifte verskyn het. Een hiervan is haar eerste gepubliseerde kortverhaal, Rachel, wat in Die Huisgenoot van 4 September 1942 verskyn het. Reeds in hierdie verhaal is dit duidelik dat ’n bedrewe kortverhaalskrywer aan die woord is. Sensasie word onderbeklemtoon, inligting op presies die regte oomblik deurgegee, dramatisering en spanning word gebalanseer en dialoog word spaarsaam maar met besondere effek gebruik. Die ek-verteller is ’n skooldogter wat saam met haar skoolmaat afloer hoe geraamtes in ’n ou kerkhof opgegrawe word, onder andere ’n rooikopvrou. Ene oom Freek word toegelaat om die opgrawings by te woon, aangesien hy ’n ou man is wat dalk inligting kan gee oor onbekende grafte. Die verteller se ouma ken die drama rondom die rooikopvrou, genaamd Rachel, en dit blyk dat ’n onbekende man vir Rachel na haar dood gedryf het. Dit word gaandeweg duidelik dat oom Freek baie nou betrokke was by hierdie voorval en hy sterf aan ’n hartaanval kort na Rachel se opgrawing. Sekere tergende vrae hang egter nog in die lug, veral of dit oom Freek was wat vir Rachel vergiftig het en of sy dit self gedoen het. Die uitdraaipad is oorspronklik op 28 November 1956 in Sarie Marais gepubliseer en word later ook in die versamelbundel Mosaïek opgeneem. Sonder om die ware rede te verstrek dring Liddie op reis deur ’n droë landskap daarop aan dat Dirk by die uitdraaipad moet afdraai sodat sy iets kan kry vir haar dors. By die dorpie aangekom glip sy weg om te gaan kuier by ouma Roodt, wat bedlêend is. Elf jaar gelede het Liddie hierdie dorpie verlaat en haar ouers is kort daarna uitmekaar, sodat sy nooit weer geluk gesmaak het soos juis hier nie. Dan vind sy uit dat ouma Roodt vir die afgelope elf jaar soos ’n gevangene aan haar bed vasgekluister was en nooit weer sal loop nie. Liddie se dors was ’n hunkering na die verlore geluk van haar kinderdae, wat sy nooit weer sal terugvind nie. Wanneer sy vertrek besef sy dat die lewe haar, in kontras met ouma Roodt, tog in ander rigtings gestuur het en dat sy nou vir Dirk in haar lewe het. Die kamer op die solder is voorheen deur Aucamp opgeneem in die versamelbundel Bolder. Tant Martjie se nuuskierigheid ken geen perke nie en sy maak dit haar lewensdoel om alles van almal te probeer uitvind. Die enigste huis wat sy nie ken nie, is die afgetrede Engelsman s’n en sy het geen toegang tot Sheila Grant, sy dogter, se geheime nie. Wanneer ou mevrou Grant siek word, kry sy eindelik die geleentheid om weg te glip na die kamer op die solder, waar Sheila haar ateljee het. Hier kom sy af op sketse van naakte mans en vroue (wat vir haar bevestiging is dat Sheila nie ordentlik is nie en van losse sedes) maar wanneer sy verder blaai, kom sy op ’n skets van haarself af. Hierdie skets wys duidelik hoe ander mense haar sien en hierdie ontdekking is vir tant Martjie ’n groot skok. Die laaste straat word ook in Bolder opgeneem. Mevrou van Riet bly stokalleen in ’n groot huis, waar alles besig is om rondom haar te verval omdat sy nie nuwe goed kan bekostig nie. Haar vriendin Doortjie is in die ouetehuis, waar sy vir haar ’n nuwe mat en gordyne kon koop. Daar is voordele en nadele in beide se omstandighede, maar elkeen vind eers rus wanneer hulle vrede maak met hulle besluit. Aucamp sluit ook ’n inleidende essay oor Die ander Elise Muller in, waarin hy haar werk beskou en herwaardeer en aantoon hoe haar werk in groot mate deur kritici misken is. Verskeie van haar kortverhale word in Russies vertaal en sy word in Rusland een van die heel gewildste van vertaalde Afrikaanse skrywers.\nVir die versamelbundel Klein koninkryk skryf sy ’n essay oor haar kinderjare, terwyl sketse en essays van haar ook in Die dammetjie opgeneem word. Haar laaste skryfstuk is ’n lofbetuiging aan die uitgewer A.A. Balkema vir die huldigingsbundel Liber amicorum pro A.A. Balkema wat deur die Vriende van die S.A. Biblioteek saamgestel en gepubliseer is. Hierin spreek sy waardering uit vir Balkema se waagmoedige besluit om Die vrou op die skuit te publiseer, wat eindelik ’n enorme positiewe impak op haar lewe gehad het.\nSy skryf haar eerste roman reeds op die jong ouderdom van negentien jaar, wanneer die sielkundige bekeringsroman Ek, ’n Samaritaanse vrou verskyn. Sy wen ’n landswye romanwedstryd met hierdie roman en met die honderd pond wat sy so wen, koop sy vir haar ’n tikmasjien, waarop sy die oorgrote meerderheid van haar daaropvolgende verhale skryf. Ten spyte van die prys wat hierdie roman wen, loop dit deur onder die kritici en dit is duidelik nog jeugwerk. Die verhaal wentel rondom die jong agnostiese Kaapstadse student, Corrie Maartens, wat twee jaar lank in die pastorie op ’n Karoodorp deurbring. Ten spyte van haar ongeloof bewonder sy die predikant as mens. Ná sy dood en ’n ernstige geloofskrisis wat sy deurmaak wat lei tot haar bekering, begin sy ’n nuwe lewe deur te trou met die predikant se jong opvolger Fernhout. Die sentrale tema van Corrie se bekering word egter onoortuigend aangebied, terwyl die mansfigure nie as werklike mense uit die verf kom nie, sodat daar min konflik en innerlike spanning is. In die tydskrif Sarie Marais publiseer sy hierna gereeld vervolgverhale. Die derde rit word byvoorbeeld van 21 September 1949 tot 21 Desember 1949 as vervolgverhaal in Sarie Marais gepubliseer, terwyl Die wilde loot in dieselfde tydskrif verskyn tussen 15 September 1954 en 15 Desember 1954.\nDie pad verder is die verhaal van die Bolandse gesin van oom Sarel en tant Anna Groenewald van Oudekraal, wat tien kinders het en later nog na Sarel se moeder ook moet omsien. Hoewel uiteenlopend van geaardheid, wat vele rusies tot gevolg het, ontwikkel elkeen van die kinders gesond onder die moeder se wyse leiding. Die roman kry meer momentum wanneer die fokus veral op twee karakters val. Die skryfster teken die menslike stryd vir vastrapplek op aarde teen die groter mag van die dood wat alle verskille en hartstogte gelyk maak. Deur haar simpatieke tekening van ’n hele geslag se stryd en die sirkelgang wanneer hulle weer die stok moet aangee na die volgende geslag, toon Elise Muller hier groot vooruitgang bo haar debuutwerk.\nMaar die jare antwoord het die lewe van Emma van Deventer as onderwerp. Sy trou met die eerste geleentheid wat sy daarvoor kry met die uitsluitlike doel om weg te kom uit die benouende atmosfeer van die klein dorpie Middelpoort. In die stad knoop sy ’n verhouding met ’n getroude man aan, maar beleef weer ’n krisis wanneer haar man sterf en sy genoodsaak is om na Middelpoort terug te keer. Haar ervarings lei egter tot geestelike ontwikkeling en sy slaag daarin om van haar selfgesentreerdheid los te kom en meer empatie met die medemens te ontwikkel. Die roman word verdeel in die dele Keuse, Kentering en Koers, wat simbolies is van Emma se ontwikkeling. Knap geteken is ook die teenstellende ontwikkeling van Emma en haar broer Morkel, wat in dieselfde huis grootword maar wie se lewens dramaties verskillende rigtings inslaan. Skat van die Roggeveld is ’n avontuurverhaal vir die jeug wat in die Noordweste afspeel.\nVan eensame mense beeld eensaamheid in aangrypende eenvoud aan en is ’n korrektief op die tradisionele plaasroman, waar die karakters in ’n verlate en onvrugbare stuk Karoo probeer om te oorleef. In hierdie roman sien die hoofkarakter, Fransie Richter, haarself as die slagoffer van ’n harde, ongenaakbare godsdiens, terwyl die ander karakters ook almal deur godsdiens beïnvloed word. Haar ongenaakbare pa glo nie aan onderwys vir dogters nie en weier om haar te laat leer, terwyl hy ook in vyandigheid met die res van die gemeenskap lewe. Haar skuheid en afsondering word vererger deur haar selfbewustheid van haar geskende gesig, want sy is gebore met ’n bruin geboortevlek oor haar regterwang. In hierdie omstandighede lyk ’n huwelik met die growwe en ongevoelige boer Jabes Wentzel na ’n moontlike uitweg, al sal hy waarskynlik glad nie die fyner dinge in haar psige verstaan nie. Wanneer die onderwyser Hans Linder in die streek opdaag, kry sy toenemend groter self-insig. Die innerlike lewe van Fransie word veral op treffende wyse uitgebeeld. Van eensame mense word in die sewentigerjare vir televisie verfilm en in 1978 gebeeldsaai.\n’n Hoogtepunt in haar romankuns is Die wilde loot. Hierdie gebeure vind plaas binne slegs een week op die plattelandse dorpie Lokenburg. Die verhaal draai om die karakters Selina en Retta Steen, twee susters en lote van dieselfde stam, maar wesenlik verskillend in geaardheid. Selina neem reeds vroeg die verantwoordelikheid vir die gesin op haar, maar die wilde loot Retta verlaat die huis reeds jonk om na die stad te gaan. Sy word tot hierdie stap gedwing nadat sy en Paultjie van Oordt ’n naweek iewers alleen saam deurgebring het, wat skande oor die familie bring. In die stad maak Retta naam as aktrise op die verhoog en met optredes oor die radio. Wanneer sy na ’n afwesigheid van agt jaar op ’n dag onverwags tuiskom, gooi sy die lewens van die gesin omver en het dit verreikende gevolge op die lewens van die jonger suster Martie en die jonger broer Gert, terwyl Retta en hulle aangenome broer Dawie op mekaar verlief raak. Daar is ook onmiddellik spanning tussen Retta en Selina, wat vererger word deurdat Selina self heimlik verlief is op Dawie. Teen die agtergrond van hierdie spanning word verhoudings tussen mense en binne families ondersoek, terwyl die invloed van feilbare menslike oordeel en die moeisame ontwikkeling tot volwasse insig terselfdertyd verwoord word. Hierdie roman word later vir televisie verwerk en gebeeldsaai.\nDie derde rit verskyn aanvanklik in 1949 as vervolgverhaal in Sarie Marais. Die verhaal word deur J.C. Kannemeyer uit die vergetelheid ontruk wanneer hy dit in die Sarie Marais ontdek en die dryfkrag is agter die publikasie daarvan in boekvorm. Die verhaal sluit bekende temas uit die ontspanningsromans in, maar in Elise Muller se vaardige hand verkry dit groter menslikheid sonder sentiment. Daar is ook ’n respek vir die korrekte woord en suiwer segging wat die skryfwerk bo die gewone uitlig. Die voormalige bywonersdogter Magriet Lintvelt kom na baie jare per poswa vanuit die Boland na Hotomskloof, die nuwe Karooplaas van haar pleegouers, om met hul seun Faans te trou. Op hierdie eerste rit is daar ’n belangstellende manlike medereisiger. Op Hotomskloof vind sy uit dat Faans ’n paar dae tevore met die buurmeisie, Babs de Koker, getroud is en dat sy pa, oom Giel, hom toe weggejaag het. Sy raak betrokke by oom Giel se rusie oor grond met die buurman en ontdek dat die buurman se seun, Maritz de Koker, die medereisiger op die poswa was. Die rusie oor die grond laat Maritz sy verband op Hotomskloof opsê en oom Giel het drie maande om met die geld vorendag te kom. Magriet gaan dan na die buurplaas en vra Maritz om ’n maand uitstel en hy gee haar ses maande. Later ontmoet Magriet en Maritz by die plaas waar die boere hulle pos kom haal en hulle ry per perd saam terug tot waar hulle afdraai – dit is die tweede rit. Faans word beseer in ’n ongeluk, maar die onmin tussen pa en seun veroorsaak dat oom Giel se vrou en Faans se ma, tant Ragie, hom nie eens kan besoek nie. ’n Wolkbreuk vernietig dan wat oor is van oom Giel se oes. Maritz kom dan na Hotomskloof om die skade vas te stel en kry oom Giel. Hulle kom ooreen oor ’n oplossing vir die rusie tussen hulle en ry dan saam terug: oom Giel na sy seun Faans om versoening te bewerkstellig en Maritz om by Magriet te wees – die derde rit van die titel. Hoewel die resep voorspelbaar is, slaag die roman om iets oor te dra van menslike vereensaming en die wesenlike vreemdheid van mense teenoor mekaar. Tussen Elise Muller se nagelate geskrifte is daar ook twee tikskrifte van ’n onvoltooide novelle getiteld Jessie Trevor.\n1941 Ek, ’n Samaritaanse vrou\n1943 Die pad verder\n1947 Maar die jare antwoord\n1950 Skat in die Roggeveld\n1956 Van eensame mense\nDie vrou op die skuit\n1962 Die wilde loot\n1978 Die derde rit\n1989 Verhale en essays 1942–1981\nBosch, Erna. Mosaïek. Academica. Pretoria. Eerste uitgawe, 1986.\nDu Toit, P.A. Die derde rit. Blokboeke 53. Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1987.\nHeese, Marié. Die vrou op die skuit. Blokboeke 15. Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1979.\nKannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2. Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe Eerste druk, 1983.\nMuller, Elise. Verhale en essays 1942-1981. Tafelberg-Uitgewers Beperk. Eerste Uitgawe. Eerste druk, 1989.\nVan der Watt, P.J. Die slagter van Samaria. Voortrekkerpers. Tiende druk, 1965.\nAucamp, Hennie. Prosa met ’n stil intensiteit. Die Burger, 11 November 1985.\nAucamp, Hennie. Die ander Elise Muller skryf ook oor die politiek en sosiale satires. Die Burger, 14 September 1989.\nDu Toit, P.A. ’n Verkenning van enkele kortverhale uit ‘Kort keur’ deur Abraham H. de Vries. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 19 no. 4, November 1981.\nKloppers, Albert. Perspektiewe op verhale uit ‘Bolder’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 27 no. 1, Februarie 1989.\nKloppers, Albert. Oor Pirow Bekker se bloemlesing ‘Om laaste te kan lag’. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990.\nKorresponden. Skryfster Elise Muller oorlede. Oosterlig, 6 November 1985.\nMarais, G.F. ’Die uitdraaipad’ van Elise Muller. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 21 no. 2, Mei 1983.\nMarais, G.F. ’Die dieper dors’ van Elise Muller. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 21 no. 2, Mei 1983.\nMüller, Petra. Muller se getuienis van die hart se drif. Insig, Mei 1990.\nPrins, M.J. ’Die derde rit’ van Elise Muller. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 24 no. 3, Augustus 1986.\nRoos, Henriette. ’Die derde rit’ van Elise Muller. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 18 no. 2, Mei 1980.\nSnyman, N.J. ’Die wilde loot’ van Elise Muller. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 3, Augustus 1982.\nSteenberg, Elsabe. ’n Bespreking van vyf verhale uit ‘Kort keur’ van Abraham H. de Vries. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 2, Mei 1982.\nVan der Merwe, Peet. ’Die wilde loot’ van Elise Muller. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 24 no. 1, Februarie 1986.\nAucamp, Hennie Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/09/14/19/8.html\nLitNet ATKV-Skrywersalbum 21 Julie 2010: www.litnet.co.za\nSA History: http://www.sahistory.org.za/dated-event/elizabeth-elsie-muller-born-0\nSmit, Berta Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/03/05/11/5.html\nWyngaardt, Heindrich Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1998/06/09/11/8.html\nMuller, Elise Lewenskets Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein\nhttp://www.sahistory.org.za/dated-event/elizabeth-elsie-muller-born-0 besoek op 23 Januarie 2015.\nVerwey, EG, red. (1995). New Dictionary of South African Biography – Volume 1 (in Engels). Pretoria: HRC Publishers. pp. 191–193.\n↑ 1,0 1,1 Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 17 en 18, Mei-Desember 1957.\n↑ Bornman, Renske. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 19 no. 3, Augustus 1981.\n↑ Blignault, Audrey. Die Burger, 21 Desember 1989.\n↑ Botha, Johann. Die Transvaler, 28 Oktober 1978.\n↑ Gilfillan, F.R. Beeld, 30 Oktober 1978.\nOntsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Elise_Muller&oldid=1973265"\nLast edited on 8 April 2019, at 18:33\nDie bladsy is laas op 8 April 2019 om 18:33 bygewerk.


Jagseisoen – Die Vyfde Seisoen | Blink Boer\nJagseisoen – Die Vyfde Seisoen\nLekker kuier naweke, biltong en ysige koue winters oggende. Dit is weer sulke tyd. Dis jagseisoen. Maar voordat jy in jou bakkie spring en gaan jag is daar ‘n paar goed wat eers gedoen moet word vir ‘n lekker en suksesvolle jag.\nBesluit watter wild jy wil jag. Soek dan beskikbare plase wat die spesies het waarin jy belangstel en kry die pryse. Dit hang ook alles af of jy vir ‘n trofeë of vleis jag. Skiet eers jou geweer in.\nDit is belangrik om eers te oefen voor jy gaan jag. Kies ook die regte geweer om mee te gaan skiet. Jy kan nie ‘n koedoe met ‘n .22 of ‘n tarentaal met ‘n 375 skiet nie! Maak seker jy weet wat jy wil skiet sodat jy die regte geweer kan kies. Vat vir jou ‘n teiken of twee saam om mee te oefen as jy op die plaas ook ‘n paar keer wil skiet voor jy gaan jag.\nAs jy verkies om die bok te voet te jag, maak seker jy is fiks. Trek dan die regte klere aan, goeie stewels en gekamofleerde of khaki kleure. “Suid-Afrika het ‘n groot verskeidenheid wild en voël spesies. Nie eers gepraat van die plantegroei nie.” sê Dr. Mark Mclauglin van Nieu-Seeland oor sy jag ervaring in Suid-Afrika, “Ek het ‘n groot gedeelte van die land al gesien. Vanaf Brits tot in die Kalahari. Die gids was uitstekend. Hy het ons baie geleer en vertel van die geskiedenis van al die dorpies wat ons gesien het.\nDit is meer as wat ek verwag het. Om ‘n voorbeeld te noem, ek het in ‘n naby geleë rivier waterlelies en blomme gesien en dit was vir my baie mooi. Dit is goed wat ons nie in Nieu-Seeland sien nie al word dit hier as algemeen beskou. Ek moes ook nuwe klere koop aangesien die klere wat ek saamgebring het nie geskik is vir jag nie. Die grassade en klitsgras het te veel gepla en het aan alles vasgesit. Sover het ek ‘n baie suksesvolle jag en sal ek definitief weer kom,” vertel sy.\nAs jy na plekke toe gaan waar daar swak opvangs is kan jy ‘n satelliet foon aanskaf. Veral as jy ‘n professionele jagter is wat kliënte van oorsee af het. ‘n Range Finder en ‘n verkyker is ‘n moet om saam te vat. Moet nooit alkohol gebruik as jy gaan jag nie. Drink eerder as jy klaar geskiet het vir die dag. Jy sal dit in elkgeval meer geniet om ‘n dop of twee langs die kampvuur te drink terwyl jy met jou vriende sit en gesels.\nDie belangrikste van alles is om veilig te wees en nie onverantwoordelike goed te doen nie. Ongelukke kan met enige iemand gebeur. Nadat jy alles gedoen het om seker te maak jy gaan ‘n suksesvolle jagtog hê, moet jy net gaan en dit geniet en seker maak dat jy baie biltong huistoe vat\n← Leer Ken Swaziland In Sy Volle Skoonheid\tHartebeespoort Holiday Resort →


Nuuskommentaar: Tutu en laertrekkery | Maroela Media\nEmeritus aartsbiskop Desmond Tutu se stelling dat hy voortaan nie sy kruisie by die ANC sal trek nie, het groter implikasies as wat dit op die oog af lyk. Plaaslik maak dit deel uit van ‘n skynbaar groter wordende stroom swart elite wat, in die woorde van Kovsies se kanselier, dr. Khotso Mokhlele, “die agteruitgang om ons” voor die deur van die ANC begin lê. Internasionale, en in besonder sekere lande, word Tutu en oud-pres. Nelson Mandela in bykans dieselfde asem as ikone beskou, en het Tutu se artikel ongeveer dieselfde impak as sou Madiba self gesê het hy onttrek sy steun aan die ANC.\nTutu se assosiasie met die ANC as die organisasies se de facto kapelaan het baie ongemak bedek. Vroeg vanjaar het pres. Jacob Zuma nog ‘n gegons in die buitelandse pers op tou gesit deur aan te kondig dat hy Tutu gaan nader om ‘n nasionale reinigingseremonie te lei – ‘n versoek wat toe nooit aan Tutu gerig is nie.\nOok onder die bruin intellektuele is daar voetwerk om die impak van die ANC se bewind op die bruin gemeenskap te verwerk, en opnuut in intellektuele woorde te giet. Die ou “afskortings” om na bruin mense as swart te verwys, gaan by ‘n groot deel van die publiek net nie op nie, soos onderstreep deur Solidariteit se hofsaak teen die DKD. Daar word selfs na die reaksie hierop as ‘n laertrek-mentaliteit verwys. Daar is selfs pogings om Solidariteit te verkwalik, asof Solidariteit die saak “onnodig” en selfs moedswillig op ‘n hofsaak eerder as politieke oplossing laat uitloop het (en so sake vir die ANC bemoeilik). ‘n Enorme onkunde oor die aanloop tot die saak word in die proses openbaar.\nDie herverpakking van bruin intellektuele se opvattings oor swart wees en transformasie, het egter nie met die hofsaak begin nie, maar is reeds op ‘n spits gedryf met die regering se vreemde reaksie op die Jimmy Manyi-uitlatings oor “oorverteenwoordigende” bruin mense in die Wes-Kaap. Die fokus op African Africans het hierna skerp ingeskop.\nWat die kritiek op die ANC uit die swart en, tot ‘n mate, bruin elite betref, klink dit in woorde en voorbeelde dikwels na ‘n georkestreerde klimaatskeppingsaksie, in der mate dat plek-plek bespiegel word dat dit deel van Agang se voorbereiding vir volgende jaar se verkiesing is. Of baie van hierdie “betrokkenes” voor aanstaande jaar se verkiesing “uit die kas sal kan klim” sal in die lig van universiteitsubsidies en verwante aangeleenthede nog gesien moet word.\nDaar is ‘n ander moontlikheid, naamlik dat die “opstand” teen die ANC of die gevolge van sy regeervermoë eerder teen Zuma as teen die ANC self gemik is. Die DKD-hofsaak kon byvoorbeeld baie maklik vermy gewees het as die minister van Korrektiewe Dienste haar departement wat die absurde nasionale kwotastelsel op provinsies soos die Wes-Kaap en Noord-Kaap toepas, as buite orde verklaar het (soos onder meer deur Cosatu en ander in die ANC-alliansie gestel word). Of as Zuma sy minister sou opdrag gee om die beleid te skrap.\n‘n Deel van die kuns van politieke uitsprake is nie net wat gesê word nie, maar net so belangrik wat nié gesê word nie. Dit maak interessante leesstof uit om te sien watter partye gereeld op plaasmoorde reageer, en watter onverwags stil is hieroor. In die woorde van die leier van ‘n nie-rassige party wat geweier het om sy naam te koppel aan ‘n mediaverklaring oor ‘n plaasaanval wat reeds ir hom voorberei is, “as ek plaasmoorde veroordeel sê die ANC ek is ‘n wit meeloper.” Dit is maar een voorbeeld.\nDie Solidariteit-DKD-hofsaak is nog ‘n voorbeeld waar sommige partye hoop hul stilswye gaan ongemerk verby, omdat hulle besef die ANC maak van die komende verkiesing ‘n rassesensus, en peilings toon dat sienings oor neo-apartheid drasties volgens ras verskil.\nTutu het ewe-eens in sy bekendmaking dat hy nie weer ANC gaan stem nie, sy houding oor sleutelkwessies verswyg.\nOm dit wat Tutu gesê het, werklik te kan beoordeel is dit nodig om die volledige teks te gebruik, soos in die Mail & Guardian weergegee. Hieruit blyk dit dat sy stelling teen die konteks staan van die naderende einde van Mandela, en dat hy kritiek het op die huidige leierskap van die ANC. Hy meen dat die ANC wegbeweeg het van die ideaal dat almal in die land, ongeag ras, tuis in die land sou wees. Dit is moeilik om te bepaal of hy die DKD-saak in die oog het.\nSy artikel sou egter ook in sekere kringe erg aanstoot gee. Hy meen naamlik dat die ANC ‘n puik bevrydingsbeweging was wat sukkel om die sprong tot ‘n politieke party te maak. As iemand wat as sinoniem met die Waarheids- en Versoeningskommissie beskou word en internasionaal geloof word vir sy rol in versoening, soos sy Nobel-vredesprys getuig, was dit onsensitief om onnodig ‘n stryd goed te praat wat talle rede dade van terreur opgelewer het, en waaraan die ANC ruimskoots deel gehad het.\nDit dan, wat Tutu betref.\nDie wye kritiek uit ANC-geledere op die Gupta-sage skep egter die indruk dat Zuma self binne die ANC onder druk geplaas word. Die Openbare Beskermer se Nkandla-verslag is volgens aanduidings ook nie te ver in die verskiet nie. Die manier waarop Zuma sy senior adjudante en die SAUK-TV geparadeer het om Mandela vir entoesiastiese steun vir die ANC op te vorder, het diep houe in die ANC geslaan. Die SAUK-TV se inbongi-spelery vir Zuma boemerang ook – in ‘n jongste laagtepunt is ‘n foto van Zuma vertoon met die onderskrif, “His Excellency, Pres Jacob Zuma.” Dis ‘n praktyk wat reeds tydens die vorige bedeling geskrap is, en word nou geassosieer met karikature soos Idi Amin Dada, waar die arme Oegandese media baie ruimte moes inspan om hierdie soort titels, saam met ander selftoegekendes soos “doktor” en “veldmaarskalk” in dieselfde berig in te span.\nWas daar, soos wyd bespiegel is, ‘n ooreenkoms dat Zuma na die Mangaung-konferensie in Bloemfontein ‘n meer seremoniële rol as staatshoof sou opneem met Cyryl Ramaphosa as ‘n tipe uitvoerende eerste minister? Indien wel, het Zuma dan sy woord verbreek en lustig voortgegaan met uitlatings en optredes wat die land enorme skade berokken het? En indien wel, word die skroewe nou vasgegedraai?\nEn as daar so ‘n ooreenkoms is, het dit bepaal dat Zuma se onttrekking uit die uitvoerende posisie geleidelik en hopelik onmerkbaar sou geskied?\nOm van Zuma ontslae te raak, of selfs net op ‘n opsigtelike wyse na die kantlyn te rangeer, is skynbaar nie ‘n opsie nie. Zuma het enorme steun, weliswaar onder ‘n deel van die kieserskorps wat, in die woorde van Tutu, met hul harte eerder as koppe stem: “Very many people are really voting with their hearts rather than their heads. Emotionally, you need a real turnaround to get them to see that when you vote for a political party you are voting for its policies. It is no longer something you can base on the emotional links we had with the people who strove for our freedom.”\nDie ANC wil met die komende verkiesing sy twintigste jaar aan bewind met ‘n indrukwekkende oorwinning vier, en syfers van tot ‘n 80% in sekere dele soos die Vrystaat word van politieke verhoë verkondig. So ‘n oorwinning kan egter nie op die meriete van regeervermoë behaal word nie, en ras, soos die klem op grondhervorming, word ingespan.\nIn sekere kringe word die koor luider, om ‘n ou uitdrukking aan te pas, dat die ANC nie hervorm kan word nie, dit moet verslaan word.\nIntussen gaan die ANC voort om nie net die dinamika van ‘n eenpartystelsel te bedryf nie, maar ook een waar die land nie vanuit die parlement en Uniegebou regeer word nie, maar vanuit Letulihuis.\nEn so gaan nepotisme, magsmisbruik en korrupsie nie verbreek word nie.\nSo gaan die ideale wat nou weer in die beraad van die Wêreld Ekonomiese Forum vir Afrika uitgespreek is, net ideale bly.\nVolgens ingeligtes is daar ‘n kabinetskommeling onderweg. Indien dit so is, sal heelwat afgelei kan word oor in watter rigting die ANC met die land mik. Daar is naamlik ruim geleentheid om die kabinet aansienlik te verklein, en so van onbekwame ministers ontslae te raak sonder dat te veel institusionele kundigheid nie oorgedra word nie. Geoordeel aan die styl tot dusver is ‘n verkleining van die Kabinet hoogs onwaarskynlik, en sal die hersamestelling lig werp op die vraag of Zuma besig is om sy posisie te verstewig. Gaan daar nou plek gemaak word vir Ramaphosa, of gaan Ramaphosa ‘n belangrike rol moet bly vervul om die land vanuit Letulihuis te regeer? Kan die kabinetskommeling ‘n aanduiding gee dat die gedagte dat geen burger soos ‘n vreemdeling in sy land mag voel nie, ‘n haalbare opsie is?\nKlerksdorp-bejaarde twee weke ná moord in huis gekry\nEk wonder hoe lank dit nog gaan neem voor almal besef dat Apartheid nie meer die skuld kan kry nie