Die intensionele afwyking van die norme van Standaardafrikaans in advertensies | van Niekerk | Literator\nHome ▶ Vol 39, No 2 (2018) ▶\tvan Niekerk\nGrammatikale verskeidenheid en taalassosiasie\nVlakke van normafwyking\nFormaat van die analises\nVan Niekerk, A., 2018, ‘Die intensionele afwyking van die norme van Standaardafrikaans in advertensies’, Literator 39(2), a1491. https://doi.org/10.4102/lit.v39i2.1491\nDie intensionele afwyking van die norme van Standaardafrikaans in advertensies\nReceived: 12 Feb. 2018; Accepted: 06 Aug. 2018; Published: 12 Nov. 2018\nThe intentional deviation from the norms of Standard Afrikaans in advertising. The visibility of Afrikaans in the market place (media) and the growth of a different type (non-Standard) of Afrikaans in industries such as the music, film, publication industry, et cetera may be indicative of the symbolic and instrumental positioning of Afrikaans in the market place, in contrast to the hostility sometimes experienced in the tertiary education sector. The advertising industry is one such public sphere where Afrikaans is used. Language is used in a distinct manner in different genres which often deviates in a specific way and for specific reasons from the norms of Standard Afrikaans. To classify language as a deviation implies measurement against one or other norm. In the analytical section of this article, the norms (internal, external and universal) of Standard Afrikaans will be applied to print advertising language to motivate the functionality and acceptance of such (strategic) deviation in the construction of a plausible marketing message. Based on the theoretic principles of text linguistics, the intentionality and acceptance of the deviations of the prescribed norms play a significant role in constructing an implied marketing message. This does not imply the acceptance of unintended language errors but intended deviations of the prescribed norms that have a functional (communicative) market-driven role accepted by the intended audience. The study concludes with an overview of the most evident grammatical characteristics of the Afrikaans language in advertising.\nOm taalgebruik as afwykend of normverskuiwend te takseer, impliseer noodwendig dat daar een of ander norm sal wees waarvolgens die taksering geskied. Dit geld ook die taalgebruik in advertensiekommunikasie.\nAfwyking of verbreking van die voorgeskrewe taalkonvensies van Standaardafrikaans aan die hand van normatiewe bronne soos woordeboeke en grammatika-beskrywings word soms vereenvoudig en afgemaak as die resultaat van die (verskraalde) tydgees, dit wat kreatief is of foute wat die taal (Afrikaans) bedreig.\nHierdie ondersoek neem bestek op van die grammatika van geskrewe Afrikaans in advertensies (opskrifte en subopskrifte) op verskillende vlakke (interne, eksterne en universele norme). Die deskriptiewe beskrywing van die aard van Afrikaans in die advertensiebedryf (as een van die publieke sfere waarin Afrikaans gebruik word) word volgens ’n bepaalde analiseraamwerk gedoen teen die agtergrond van die hedendaagse tydgees van inklusiwiteit, ekonomiese (mark-)kragte en die aard van die genre, naamlik advertensies.\nDie afwyking van die normeringspraktyk in standaardtaal in nasionale hoofstroomtydskrifte die afgelope 10 jaar, kan aan die een kant funksioneel bydraend wees tot die advertensieboodskap, maar aan die ander kant is dit waarskynlik simbolies instrumenteel ’n reaksie op die eise van markkragte wat ’n inklusiewe tydgees onderskryf. Alhoewel die teikenmark steeds ’n (grootliks) homogene Afrikaanssprekende gemeenskap is, is hulle en die sakesektor ook daarvan bewus dat daar in ’n nuwe politieke bestel die verwagting geld dat Afrikaans en sy sprekers meer inklusief (minder normatief uitsluitend) moet word. So beskou, sou die afwyking van die norme van Standaardafrikaans strategies ten doel kan hê om die teikenmark te troos dat hulle Afrikaans en inklusief (verwelkomend is teenoor nie-Standaardafrikaans) is. Dit is dus geen werklike inklusiwiteit wat nagestreef word nie, maar eerder kommersiële uitbuiting van ’n brandende sosiale kwessie. Die behoefte aan inklusiwiteit in Afrikaans word gewoon normatief anders verpak en gekommodifiseer. Hierdie gekommodifiseerde inklusiwiteit sluit dus nóú aan by die argument van Conradie en Van Niekerk (2015:125–126) se artikel oor linguistic tokenism, oftewel simboliese skyn. Advertensies is, so gesien, ’n (empiriese) spieël van sosio-politieke verandering.\nDaar is primêr aan hoofopskrifte en subopskrifte aandag gegee omdat dit die sentrum van die fokus is om die aandag van die teikenmark te trek.\nIn die artistieke speelveld (letterkundetekste, tydskrifverhale, musieklirieke, die digkuns, advertensiekommunikasie) waar taal as instrument gebruik word, is taal noodwendig meer soepel en normverskuiwend as wat normeringskundiges (soos W.A.M. Carstens) of handboeke met goeie reg voorhou.\nDie taalsoepelheid blyk op verskillende dissiplinêre taalvlakke uit te speel en in hierdie bydrae sal die taksering van advertensiekommunikasie in terme van spesifiek drie normatiewe vlakke gedoen word, naamlik:\neksterne norme soos spelling, ortografie, sosiolinguistiek (register en styl) en taalsuiwerheid,\ninterne norme soos tekenend uit die morfologie, semantiek, sintaksis,\nuniversele norme (pragmatiese veranderlikes).\nDie onderskeid tussen eksterne, interne en universele norme word in Carstens se Norme van Afrikaans (2011) in die inhoudsopgawe reeds duidelik.\nDie uitgangspunt in die artikel is egter nie die uitwys van foute nie, maar die identifisering van funksionele taalspel en doelbewuste afwykings van Standaardafrikaans ter wille van die eise van markkragte in ’n bepaalde sosio-politieke tydsgewrig waarin inklusiwiteit voorop staan. In die literatuur sou hierna ook as eksterne norme verwys kon word.\nDaar word in aansluiting by ander ondersoekers hier ten gunste van die omarming van die normatiewe verskeidenheid van Afrikaans (naas Standaardafrikaans) geargumenteer. Die verskeidenheid in Afrikaans is veral sigbaar in die groter publieke landskap waar Afrikaans in sy verskeidenheid ’n simbolies instrumentele rol vervul in onder meer die musiekbedryf, filmbedryf, sosiale media, uitgewersbedryf, ensovoorts. Selfs by openbare akademiese lesings verklaar sprekers byvoorbeeld dat hulle Omgangsafrikaans gaan gebruik en van die norm van Standaardafrikaans gaan afwyk. (B. Wyngaard, 18 Mei 2018, DF Malherbe-gedenklesing, UV/UFS).\nStell (2010) argumenteer ten gunste van so ’n neutrale variëteit vir groter verteenwoordiging:\nDie variëteit valt soms maar niet altijd samen met de prescriptieve Standaardafrikaanse norm. Opname van kenmerken in de prescriptieve Standaardafrikaanse norm zou de stilistische en sociale representativiteit van die norm aanzienlijk kunnen vergroten … (bl. 441)\nHierdie bydrae het ten doel om:\n’n deskriptiewe oorsig te gee van die grammatikale aard van advertensiekommunikasie in Afrikaans teen die agtergrond van die (preskriptiewe) normatiewe kenmerke van Standaardafrikaans in die literatuur;\ndie afwyking van die norme van grammatikale korrektheid van Standaardafrikaans (geskrewe Afrikaans) te verantwoord in die lig van die genre-aard van advertensies, markkragte en die sosio-politieke tydgees van inklusiwiteit.\nDie ondersoek sal data uit gedrukte advertensies in hoofstroomtydskrifte teen die normatiewe kenmerke van Afrikaans analiseer ten einde die intensionaliteit en aanvaarbaarheid van die afwyking (in die lig van die geïmpliseerde boodskap) van die norm in die spesifieke advertensies te illustreer. Afrikaanse data (advertensies) is lukraak uit algemene sirkulasietydskrifte tussen 2006–2016 geselekteer. Die seleksieprinsipe vir die artikel het gefokus op die identifisering van een advertensievoorbeeld in elk van die geïdentifiseerde normatiewe kategorieë (wat die basis gevorm het vir die analise-raamwerk) in die literatuur, naamlik interne, eksterne en universele taalnorme. Voorbeelde is ook sodanig gekies dat dit ’n breë tydspan gedurende die afgelope tien jaar beslaan.\nDie volgende tydskriftitels is ter sake betreffend die voorbeeldmateriaal in die analise-afdeling: Huisgenoot, You, De Kat, Rooi Rose, Idees. Die advertensies in die datastel is beskikbaar in die openbare domein en wel in verskillende media omdat ŉ advertensie nie noodwendig net vir een bepaalde tydskrif geskep word nie. Een van die algemene sirkulasietydskrifte waar die bepaalde voorbeeldadvertensies wel ook in gedrukte formaat verskyn het, is dus deurgaans by die verskillende voorbeelde in die datastel aangedui.\nDie teoretiese raamwerk fokus veral op die normatiewe aspekte van Standaardafrikaans (uit resente standaardbeskrywings van Afrikaans) as teenhanger vir die deskriptiewe analise van die talige aard van gedrukte advertensiekommunikasie. Daar word kortliks op die genre-aard van advertensietaal gewys omdat dit vir die vormkeuses in die teks bepalend is. (Daar is ook heelwat hieroor binne die kommunikasiewetenskap gepubliseer.) Ten slotte word die sosio-politieke tydgees (waarin inklusiwiteit voorop staan) waarin Afrikaans haar in 2018 bevind as ŉ belangrike kontekstuele gegewe bygetrek omdat dit ’n impak het op die taalkeuses binne die tydsraamwerk waaruit die data geselekteer is.\nDaar is noodwendig ander invalshoeke moontlik, onder meer resepsiestudie (met verskillende teikenmarkte), ŉ studie wat op retorika en oorredingskommunikasiepraktyk fokus, maar dit val buite die doelwitte van die bepaalde ondersoek.\nNorme het ’n tweërlei aard, naamlik om te rig, byvoorbeeld op taalkundige vlak, maar dit dien ook as beoordelingsmaatstaf. Carstens (2011:2–5) wys in sy naslaanbron ‘Norme vir Afrikaans’ op die verwarring wat daar rondom begrippe soos goed, korrek, verkeerd, gepas, taalfout, en dies meer bestaan. Hy vestig die aandag daarop dat taalpraktisyns, wat vertalers, kopieskrywers en joernaliste insluit, daagliks met normatiewe kwessies gekonfronteer word. Die begrip norm kan op verskillennde maniere beskou word, naamlik as gedragskode (sosiale afspraak binne ’n gemeenskap), en ook as ŉ riglyn, wet of reël (soos in die natuurwetenskappe). In terme van advertensietaal lyk die gedragskodebenadering van Carstens (2011) die wenslikste, want afwyking van die preskriptiewe norme rondom taalgebruik is dikwels aan die orde van die dag, maar dit word (tekstueel) aanvaarbaar in terme van die afspraak met die teikenmark en die aard van die advertensiegenre. Hierdie gedragskodebenadering hang noodwendig nou saam met die koöperatiewe beginsel van Grice (1989) deurdat die intensionele oortreding van beginsels soos opregtheid, relevansie, duidelikheid, ekonomie en hoflikheid dikwels direk tot die skep van ’n geïmpliseerde boodskap bydra (Van Niekerk & Jenkinson 2012:72).\nWebb (1985:77) se standpunt dat daar eintlik nie taalnorme is nie, maar eerder sosiolinguistiese norme wat uit die konteks bepaal wat gepas is, al dan nie, onderskryf die funksionaliteit van die afwyking van die taalnorme in gedrukte advertensiekommunikasie. Carstens (2011:7) stel dit duidelik dat Standaardafrikaans nie altyd die vereiste behoort te wees nie, en baan so die weg vir die funksionele of intensionele aanvaarbaarheid van die afwyking van die riglyne van Standaardafrikaans in advertensiekommunikasie as spesifieke genre.\nTaalpraktisyns en kopieskrywers se bewustheid van die grammatiese norme maak die afwyking juis toelaatbaar en funksioneel ter wille van tekswaardering. Hoeken et al. (2009:54) verwys ook na opsetlike afwykings om die intensionele teikenmark te behaag. Daar is natuurlik ontoelaatbare foute (grammatikale slordighede) in advertensies, maar die fokus in hierdie ondersoek is slegs op afwykings wat funksioneel verantwoordbaar is (Carstens 2011:10; De Villiers 1977:2).\nCarstens (2011:25) haal onder andere Web (1985) aan as hy duidelik uitlig dat die aard en geldigheid van universele taalnorme en kommunikasienorme hiërargies georden is: ‘… dit beteken byvoorbeeld dat grammatikale norme soms doelbewus oortree kan word as die eis van kommunikasie dit vereis, soos byvoorbeeld in poëtiese taal’.\nIn nog een van die standaardwerke binne die Afrikaanse grammatika, ‘Afrikaanse tekslinguistiek’ lys Carstens (1997:28) sewe kenmerke van tekstualiteit na aanleiding van sy deeglike literatuurstudie wat onder andere De Beaugrande en Dressler (1981) insluit. Die kenmerke is kohesie, koherensie, intensionaliteit, aanvaarbaarheid, informatiwiteit, kontekstualiteit en intertekstualiteit. Daar word in hierdie artikel net op twee van die sewe kenmerke gefokus – juis omdat die aspekte van intensionaliteit en aanvaarbaarheid vir die postulering van die geïmpliseerde bemarkingsboodskap (laaste analisestap) besonder ter sake is. Hierdie is afhanklik van die verhouding tussen die spreker en die hoorder en in hierdie geval die kopieskrywer (spreker namens die handelsmerk) en die bepaalde teikenmark.\nHierdie twee kriteria (naas die ander beginsels van tekstualiteit) beklemtoon die onlosmaaklike skakel tussen die vorm van die boodskap en die bepaalde teikenmark. Simplisties verwoord, beteken dit byvoorbeeld dat ‘one size fits all,’ oftewel een boodskapvorm vir die hele mark, die genre-aard van advertensietaal binne ’n bepaalde veldtog misken.\nAlhoewel enige persoon potensieel ’n bepaalde produk of diens kan gebruik (na die radiostasie luister of die kougom kan koop), is die vergestalting van die boodskap (taal, klank, beeld) op ’n bepaalde teikenmark gerig. Die boodskap wat ’n twintigjarige sportman oortuig om as orgaanskenker te registreer, sal grootliks verskil van die boodskap wat nodig is om ’n volwassene met kinders te oortuig om dieselfde saak te ondersteun. ’n Bepaalde teikenmark sal die spesifieke bemarkingsintensie (intensionaliteit) begryp en boonop aanneemlik (aanvaarbaarheid) vind indien die advertensie-agentskap die nodige navorsing oor die handelsnaam en bepaalde teikenmarkinsigte in die veldtog kon versoen.\nIntensionaliteit is ’n belangrike veranderlike in die evaluering van kommunikasie-uitinge. In hierdie studie verreken dit die verhouding tussen die spreker en die hoorder (en hoort dus tuis binne die pragmatiese vlak van taalnormering) waar die verhouding tussen die handelsmerkeienaar en die (kennis of insig van die teikenmark) teikenmark ter sprake is.\nOm intensionaliteit as beginsel van tekstualiteit te begryp, moet die aanvaarbaarheid van ’n teks ook verreken word. In die geval van die datastel-advertensies impliseer dit dat die afwyking van die norme van Standaardafrikaans vir die bepaalde teikenmark enersyds intensioneel en andersyds aanvaarbaar moet wees (Carstens 1997:379). Die boodskap is dus iets wat as’t ware tussen die spreker en die hoorder onderhandel word op dieselfde manier wat die bemarkingsboodskap die resultaat is van die betrokkenheid van die bepaalde teikenmark by die spreker se boodskap (advertensie) om by die bedoelde bemarkingsboodskap uit te kom. Die bemarkingsboodskap word slegs geïmpliseer soos blyk uit die laaste stap van die analise van elke voorbeeld. Die voordeel hiervan is verhoogde betrokkenheid van die teikenmark by die advertensie wat aandag op die handelsmerk bevorder.\nSwak taalgebruik of grammatikale slordighede is nóg intensioneel nóg aanvaarbaar. Daarom word dit nie deur ’n bewuste taalgemeenskap geakkommodeer nie soos dikwels uit briewekolomme in die koerant en klagtes teenoor die openbare uitsaaiers blyk. Onverantwoordbare afwykings van die norme van Afrikaans en taalfoute val dus om hierdie rede buite die doel van die ondersoek.\nDie kwessie van aanvaarbaarheid hang ook nou met die teikenmark se verwagtinge van die genre saam (Carstens 1997:381). Die bepaalde teikenmark behoort ’n bepaalde verwagting van die genre-aard (bv. afwykings van die norme van Standaardafrikaans, die gebruik van onsinnige woorde [geleentheidswoorde], sintaktiese onvoltooidhede) en die handelsmerk te hê (vir die vormlike keuses) indien die handelsmerkeienaar ’n bedoelde boodskap wil oordra. (Die beeld en verwagtinge van ’n handelsmerk soos Verseker (korttermynversekering) teenoor Nando’s (gebraaide hoenderkitskos) is byvoorbeeld eiesoortig en konsekwent anders). Die aspek word in geïntegreerde bemarkingskommunikasie (integrated marketing communication [IMC]) as konsekwentheid benoem en dit is vir die bou van ’n handelsmerkbeeld ter sake.\nAanvaarbaarheid en intensionaliteit as twee van die kenmerke van tekstualiteit word binne hierdie kwalitatiewe ondersoek in die analisemodel verreken in die formulering van die geïmpliseerde bemarkingsboodskap. Aanvaarbaarheid word deur sowel Carstens (1997:382) as Renkema (1987:68) met afleiding verbind, en is ook op die ervaring van die gespreksgenote gebaseer. Die advertensieboodskap is weens die genre-aard dikwels op sigwaarde onvolledig en so kripties dat dit onsinnig en ongrammatikaal skyn te wees totdat die bepaalde teikenmark die geïmpliseerde boodskap (bemarkingsboodskap) kan konstrueer. Die wins van betrokkenheid van die bepaalde teikenmark om die korrekte boodskap te kan identifiseer, moet as risiko geweeg word teen die gegewe dat die advertensie se vormlike aard onbegryplik mag wees of dat ’n betekenis oorgedra word wat nie oorspronklik bedoel was nie. Hoeken et al. (2009:56) maak ook hiervan melding in hulle kwalitatiewe ondersoek na die onderskeid tussen vorm en inhoud in ’n bepaalde veldtog.\nTer opsomming kan geargumenteer word dat die Jaguar-advertensie (Figuur 1) as boodskap talle taalfoute bevat. Dit bevat op sigwaarde onlogiese advies vir ’n motoradvertensie; dit is onder meer onduidelik en irrelevant in terme van die koöperatiewe beginsel), hoofletters word foutief aangewend, sintakties is dit onvoltooid (‘ELKE DAG’ is nie ’n sin nie), taalvermenging van Afrikaans en Engels kom voor, ensovoorts. Nietemin is ’n bemarkingsboodskap gekonstrueer wat op ’n baie spesifieke teikenmark se behoefte aan adrenalien inspeel wanneer hulle ’n keuse vir ’n motor uitoefen.\nFIGUUR 1: Jaguar-motoradvertensie.\nEen van die vernaamste kenmerke van kommunikasie in advertensies as genre is die ‘minder is meer’-beginsel. Dit beteken dat die handelsmerkeienaar daarna streef om soveel moontlik met so min as moontlik (teks en woord) te kommunikeer. Dit maak sin in die lig van die tyd en ruimtelike beperkings waarvoor adverteerders moet betaal (Van Niekerk 2008:498).\nIn die lig hiervan is betekenis in advertensiekommunikasie dig geweef en staan daar in ’n enkele woord, sin of normatiewe deurbrake veel meer as wat op sigwaarde mag blyk. Dit verseker onder meer verhoogde betrokkenheid wat die teikenmark dwing om aandag te gee ten einde van die boodskap sin te kan maak. Die advertensieboodskap word as’t ware tussen die handelsmerkeienaar (by monde van die advertensie) en die bepaalde teikenmark onderhandel. ’n Onbedoelde mark sal dikwels nie van die boodskap of implikasie in die advertensie sin kan maak nie, of dit selfs nie aanvaarbaar vind nie.\nDit impliseer dat advertensies nie noodwendig eenduidig kommunikeer nie en in baie gevalle berus die dekodering van die advertensie op die aannames wat die handelsmerkeienaar oor sy nagevorste mark as groep binne ’n bepaalde kulturele en sosiale konteks maak.\nGreg Myers gee in sy boek Words in ads (1994) in die inleiding reeds ’n goeie samevatting van die inherente genrekenmerke van advertensietaal waarin aspekte soos die beginsel om meer met minder (woorde, beelde) te kommunikeer, grammatikale afwykings, die intertekstuele en stereotipiese aard van advertensies, en so meer ook aandag kry.\nNaas die bekende minder-is-meer-beginsel, geld die beginsel van teikenmarkafbakening. Alhoewel die produk of diens (bloedbank, snesies) potensieel byna almal kan insluit, is ’n advertensie en ’n veldtog op ’n bepaalde teikenmark gerig wat by die bepaalde boodskap en bepaalde vormlike vergestalting byval sal vind. ’n Advertensie (veldtog) is daarom nooit op almal gerig nie, maar op ’n spesifiek-bepaalde teikenmark en dit blyk onder meer uit die visuele en talige keuses van die kopieskrywer en grafiese span wat soos in ander vorme van kommunikasie die gedeelde kennis tussen die spreker en die hoorder moet verreken.\nIn ’n potensiële opvolgstudie en resepsiestudie sou ’n kwantitatiewe ondersoek die resepsie van die bepaalde en onbepaalde teikenmarkte vir bepaalde vormlike keuses byvoorbeeld ondersoek kon word, maar dit val buite die bestek van hierdie ondersoek.\nAfrikaans word dikwels byna aan die hare in Engelse advertensies bygesleep ter wille van wat Conradie en Van Niekerk (2015:125–126) linguistic tokenism, oftewel simboliese skyn, noem. Dieselfde geld vir die doelbewuste taalvermenging in Suid-Afrikaanse advertensies in Engels of Afrikaans met byvoorbeeld Italiaans, Frans, Duits of die Afrikatale, dikwels net ter aktivering van die taalassosiasie met die bepaalde taalgemeenskap. Die norm van taalsuiwerheid is dan ondergeskik aan die kommunikatiewe doelwit wat taalassosiasie wil oproep. Dit is byvoorbeeld belangrik om Duits in ’n advertensie (woordkeuse of uitspraak in terme van selfs fonetiese skrif) te behou ter wille van die taalstereotipe dat Duitsers (Duitse handelsname) almal presies sou wees (Conradie & Van Niekerk 2015:124–125). Dieselfde geld vir die soms byna gedwonge invoeging van Afrikaanse kragwoorde soos bliksem, moer, ensovoorts in ’n Engelstalige advertensie primêr ter wille van die stereotipiese assosiasie met Afrikaans-wees en ruheid en sterkte. Dit (sterkte en ruwe aard) is byvoorbeeld juis ter sake wanneer ’n plaasbakkie geadverteer word.\nSoms lyk die taalvermenging in die datastel gewoon na taalslordigheid of onsensitiwiteit teenoor die norme van suiwer Standaardafrikaans, byvoorbeeld as ’n Afrikaanse Woolworths-advertensie (Figuur 2) Engelse woorde bevat asof daar geen Afrikaanse ekwivalent vir die woorde ‘HealthyFood-items’ bestaan nie. Die drie aparte voorbeelde van die linguistiese leksikon healthy, food en items (in dié geval uit Engels as tipe lingua franca in die ekonomiese sektor of medialandskap) kry as’t ware ’n uniek individuele status, soos ook blyk uit die afwykende spelling in die advertensie (afwyking op grafiese vlak).\nFIGUUR 2: Woolworths-kettinggroep.\nDie dinamiese aard van taal bepaal noodwendig dat taalnorme nie rigied kan wees nie en daarom word die opdatering van normatiewe bronne, soos die ‘Afrikaanse woordelys en spelreëls’ in 2017 kontinu gedoen. Die veranderde taalkonteks in Suid-Afrika, ook in die lig van die skoolkurrikulum, raak byvoorbeeld ook die (dinamiese aard) van Afrikaans direk. Die feit (soos duidelik blyk uit die nasionale kurrikulumverklaring 2008:9–11) dat die groter segment van die Afrikaanssprekende deel van die bevolking nie (meer) noodwendig Afrikaans as skoolvak in graad 12 hoef aan te bied nie, lei tot die aanname dat dit noodwendig ’n impak sal hê op die talige verskeidenheid en afwyking van Standaardafrikaans in die publieke sfeer as sprekers Afrikaans nóg as huistaal nóg as skooltaal aangeleer het (Department of Education, 2008:9-11). Die kwantifisering en beskrywing van sodanige verskuiwing impliseer noodwendig ’n andersoortige ondersoek.\nDie inklusiewe sosio-politieke tydgees ten spyt, val die Afrikaanssprekende publiek mekaar soms aan oor woordkeuses in die media en die gebruik van Omgangsafrikaans soos dikwels in briewekolomme in koerante te sien is. In die temapublikasie van die Tydskrif vir Geesteswetenskappe (Junie 2016): ‘Oor monnemente gepraat – Afrikaans se eerste neëntig jaar’ kry die ondersoeker by monde van die gasredakteurs E. Kotzé en F. Pretorius ’n herinnering aan die stryd, groei, teleurstelling en vreugdes wat Afrikaans se eerste negentig jaar gekenmerk het. Hulle lewer ’n tersaaklike pleidooi (2016:293) as hulle uit Die Volksblad van 06 Mei 2015 aanhaal:\nDie sowat 6.5 miljoen Afrikaanssprekendes in Suid-Afrika sou weer goed doen as hulle hul taal aanwend nie om te vervreem nie, maar om uit te reik, te bemagtig en te omarm.\nDaar sou geargumenteer kon word dat die omarming van Afrikaans se verskeidenheid (taalkeuses anders as Standaardafrikaans) deel van hierdie bogenoemde omarming moet wees. Iets daarvan is reeds te merk in die taalkeuses in advertensies, alhoewel die motivering waarskynlik grootliks ekonomies gedrewe is.\nVolgens die Statistiek Suid-Afrika se sensusopname van 2011 meer swart-, bruin- en Indiër persone Afrikaans tuis praat, as wit persone. Slegs 2.7 miljoen van die totale 6 855 082 Afrikaanssprekendes kom uit die sogenaamde wit deel van die bevolking (Statistics South Africa, s.j.).\nAfrikaans is nie die taal van ’n homogene sprekergroep nie en daarom sal die vormlike vergestalting van Afrikaans in die publieke sfeer (advertensiebedryf, musiek-, filmindustrie, nuusverslaggewing, ens.) ook nie ’n homogene tipe Standaardafrikaans wees nie. Die analise van die aard van geskrewe Afrikaans in advertensies op verskillende vlakke (interne, eksterne en universele norme) gee so ’n deskriptiewe beskrywing van die aard van Afrikaans in die advertensiebedryf (as een van die publieke sfere) in ’n hedendaagse inklusiewe tydgees.\nDie grammatika van ’n lewende taal in die publieke sfeer\nDie databeskrywing bied ’n grammatiese beeld (van verskeidenheid) van Afrikaans wat waarskynlik goed aansluit by Stell (2010:441) wat ten gunste van informele, inklusiewe Afrikaans op basis van die reële en die konteks van Afrikaans in Suid-Afrika argumenteer.\nNog ’n argument om meer inklusief omarmend teenoor verskeidenheid sowel as taalafwykings (soos bv. bedoelde afwykings in musieklirieke, films en spesifiek hier doelbewuste afwykings in advertensies) te wees, is die sigbaarheid en benutting van Afrikaans in die publieke sfeer.\nDie afwykings (normatief) in advertensies is meestal wel funksioneel in die lig van die bedoelde boodskap (bv. taalspel) en dus meestal doelbewus. Ander afwykings van Afrikaans wat in die publieke sfeer soos die koerantwese neerslag vind mag soms normatief foutief wees, maar dit moet ook geweeg word in die lig van die instrumentele of simboliese taalgebaar wat markkragte verreken.\nAfrikaans het ’n beduidende sigbaarheid in die publieke sfeer (waarvan advertensiekommunikasieboodskappe deel is) soos blyk uit die webblad van Afrikaans.com (2017) ten spyte van ’n klein spreker-populasie. Altesaam 45 % van alle titels wat in Suid-Afrika verkoop word, is in Afrikaans. Gedurende die afgelope tien jaar het die Afrikaanse boekemark verdubbel en 3.6 miljoen Afrikaanse boeke is verkoop.\nDaar is wel ’n verskraling aan die hoër funksies van Afrikaans in die onderwys, byvoorbeeld met die skrapping van Afrikaans as onderrigtaal aan verskeie universiteite (onder meer aan die UV in 2016).\nKotzé (2014:642) tref ’n baie tersaaklike onderskeid tussen die simboliese en die instrumentele rol wat taal vervul en die term nutsvariëteit naas gebruiksvariëteit. Hy wys tereg daarop dat hoe kleiner die instrumentele waarde van ’n taal, hoe groter is die behoefte aan simboliese uitdrukking. Afrikaans se sigbaarheid in die media (advertensies), uitgewersbedryf, films, musiek, en so meer is tekenend van ’n baie instrumentele rol.\nIn die 2017-uitgawe van die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS) se inleiding staan daar tereg dat die werkwyse tot opdatering onder meer korpusgedrewe is en ook virtuele korpusse insluit. Die onderskeid tussen skryf- en spreektaal sal noodwendig vir ’n jonger generasie Afrikaanssprekendes vervaag hoe meer taalsprekers ook taalskrywers word in die digitale era. Om ’n roman uit te gee of ’n CD bekend te stel, is kunstenaars lankal of dikwels nie meer aan die keuring van taalpuriste as hekwagters gebonde nie, want selfpublikasie is dikwels die beginpunt van iemand se loopbaan as skrywer, kunstenaar of filmmaker, soos talle grepe op YouTube ook in Afrikaans kan toon. Die situasie het noodwendig ’n impak op die grammatikale aard van ’n lewende taal wat konteksgebonde ook met ’n jonger teikenmark moet kommunikeer.\nFunksionele en aanvaarde afwyking van die norme vir Afrikaans\nIn Carstens se boek Norme van Afrikaans (2011:25), word taalnorme op die volgende taalvlakke van toepassing gemaak: fonologiese vlak, morfologiese vlak, sintaktiese vlak, leksikologiese vlak, grafiese vlak, stilistiese vlak en pragmatiese vlak. Die definisie van ’n teks in Carstens (1997:82) is uiters relevant tot die analises wanneer die taalgebruik in advertensiekommunikasie geëvalueer word vir die aanvaarbare intensionele afwyking van die norme van Standaardafrikaans: ‘’n Teks is ’n stuk taalgebruik wat deur die betrokke teksdeelnemers as eenheid ervaar en aanvaar word op sintaktiese, semantiese en pragmatiese gronde’.\nUit die normatiewe taalperspektief soos vervat in onder meer die volgende titels (bronne): Carstens se Norme van Afrikaans (2011); die 2017-weergawe van die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS), Carstens se Afrikaanse tekslinguistiek – ’n inleiding (Carstens se Afrikaanse tekslinguistiek – ’n inleiding (1997), Carstens en Bosman (reds.) se Kontemporêre Afrikaanse taalkunde (2014), Müller se Skryf Afrikaans van A tot Z (2003) en nog meer, sou daar wel geoordeel kan word dat advertensietaal die norme van Standaardafrikaans op die volgende vlakke dikwels funksioneel of intensioneel misken:\nDie volgende vlakke van normafwyking (eksterne, interne en universele norme) soos gelys uit die literatuur en die teoretiese afdeling van die ondersoek, sal geld:\nDie grafiese norme van Afrikaans wat skryfkonvensies, spellingnorme en leestekenkonvensies insluit, is as kriteria gebruik.\nDie leksikonograaf van Afrikaans is as kriterium gebruik betreffend betekenisverbreding en norme van duidelikheid.\nDie sintaktiese norme wat die gebruik van bysinne as hoofsinne, sintaktiese onderleksikalisering en onvoltooide sinne bepaal, word in die analises gebruik.\nDie stilistiese norme van registervoorskrif, taalsuiwerheid en welvoeglike taal word as kriterium van analise gebruik.\nDie geledingsreëls van die morfologie word in die gebruik van geleentheidswoorde en onsinnige woorde verreken.\nDie pragmatiese norme met betrekking tot koöperatiewe samewerking teen die agtergrond van gedeelde kennis word as kriterium op die datastel toegepas.\nDie tekstuele norme van Afrikaans (Carstens 1997:71–108) vereis onder meer dat die aanvaarbaarheid van die teks evalueer word in die lig daarvan dat die teks (advertensie) as eenheid deur die (bepaalde) teikenmark aanvaar moet word.\nBogenoemde norme sluit direk aan by die vrae wat Carstens (2014:344) aan die teksredakteur rig om die regte keuses vir die toepaslike konteks te maak. Hierdie norme en keuses word verder in die analises op die advertensievoorbeelde in elke kategorievoorbeeld in die analise-afdeling toegepas.\nIn die analitiese afdeling van die ondersoek word daar op die bogenoemde normeringsvlakke telkens ’n tipiese voorbeeld, tekenend van onder meer die normafwyking van Standaardafrikaans gebruik, ter illustrasie van die funksionele oortreding van die norme in die lig van die bedoelde bemarkingsboodskap. In die kategorieë waar daar meer as een duidelik onderskeibare subkategorie normafwyking geïdentifiseer kan word, word ’n tipiese voorbeeld van die normafwyking in Afrikaans in elk van die subkategorieë ingesluit. Die analise fokus op die punt van aandag (opskrif en subopskrif) in die advertensie en dit is nie bedoel om ’n volledige talige analise van die hele advertensie te wees nie.\nDie analise moet noodwendig teen die agtergrond van die aard van advertensiekommunikasie gedoen word wat vanweë die genre se aard eiesoortig anders lyk as Standaardafrikaans. Die analises maak dit wel moontlik om ŉ grammatikabeskrywing van gedrukte advertensiekommunikasie te gee. Dit sou in toekomstige vergelykende ondersoeke van nut kon wees om byvoorbeeld die aard van verandering op taalvlak in hedendaagse advertensiekommunikasie te vergelyk met advertensies van dertig en meer jaar gelede uit dieselfde tydskrifte.\nDie formaat van aanbieding wat die analitiese aspek betref, is soos volg:\nNormeringsvlak en subkategorie ter sake.\nVoorbeeld in Jpg.-formaat en handelsnaam.\nBron en die datum van die advertensie.\nTalige fokus in terme van die norme van Afrikaans (direkte aanhaling uit die advertensie).\nNormatiewe teenhanger in terme van Standaardafrikaans.\nTekstuele ondersteuning uit die advertensie ter wille van ’n aanvaarbare en intensionele bemarkingsboodskap.\nGeïmpliseerde bemarkingsboodskap vir die bepaalde teikenmark.\nSkryf- en spelkonvensie:\nSpur-restaurantgroep (Figuur 3)\nHuisgenoot, Maart 2007\n300g RIBBETJIES + ¼ HOENDER of 125g CALAMARI = SPURFEK!\nSpur-restaurantgroep bied ’n perfekte ete bestaande uit 300 gram ribbetjies en ’n kwart porsie hoender of 125 gram calamari teen R49.95 aan.\nDie normatiewe vereistes met betrekking tot die gebruik van hoofletters, die gebruik van kommas en die gebruik van woorde in plaas van wiskundige simbole in die geskrewe taal word hier (ter wille van ’n korter skryfstyl getrou aan die genre van advertensiekommunikasie) negeer. Natuurlik is hier ook velerlei oor die afwyking van die norme van die morfologie ter wille van die insluiting van die handelsnaam Spur te sê, maar daar sal in ’n ander voorbeeld spesifiek na die afwyking van die morfologiese norme van Afrikaans gekyk word. Die bepaalde teikenmark se voorafkennis (pragmatiese vlak) van die tipe kos wat Spur bedien en die aard van die restaurant (informele kuierplek wat spesialiseer in vleisgeregte soos biefstuk, burgers, ribbetjies, ens.) help met die begrip van die bemarkingsboodskap ten spyte van die onderleksikalisering en die afwyking met betrekking tot leestekens en die gebruik van geleentheidswoorde soos ‘spurfek’ as ŉ kombinasie van Spur en perfek.\nDie geïmpliseerde boodskap is: Spur-restaurante het die volgende perfekte aanbieding beskikbaar teen R49.95: 300 gram ribbetjies, ¼ porsie hoender of 125 gram calamari.\nFIGUUR 3: Spur-restaurantgroep.\nSpelling en hoofletters:\nRadio Sonder Grense (RSG) radiostasie (Figuur 4)\nHuisgenoot, Julie 2015\nHoofopskrif: Ven kerkorrel tot Kerkorrel\nSubopskrif: Van Dis Gospel tot Oppiradio.\nRSG radiostasie speel ’n verskeidenheid tipes musiek wat kerkorrelmusiek, musiek soos dié van Johannes Kerkorrel en gospel insluit.\nDie taalspel (vanweë die voorkennis van die bepaalde teikenmark) tussen kerkorrelmusiek en die alternatiewe musiek van die sanger Johannes Kerkorrel is tekenend van die verskeidenheid en variasie waarvoor RSG wil bekend staan. Dit blyk ook talig uit die foutiewe spelwyse of die behoud van die assimilasie in die subopskrif: ‘oppiradio’ in plaas van ‘op die radio’. Dis trouens ook die naam van een van die musiekprogramme, ‘oppiradio’. Die niestandaardspelling het dus ’n funksionele benoemingswaarde wat met die aard van die musiekprogram verband hou. Die oënskynlike spelfout in ‘ven’ waar ons normatief ‘van’ verwag, boots op klankvlak iets na van die uitspraak van byvoorbeeld Engelstalige sprekers (nie huistaalsprekers nie) wanneer hulle Afrikaans praat. Daar sou geargumenteer kon word, dat die afwyking (variantegebruik) in die gebruik van hoofletters en leestekens soos punte in die hoofopskrif en subopskrif trouens in pas is met die (relatiewe) vrye aard van die bepaalde radioprogram.\nRSG-radiostasie is inklusief en verteenwoordigend van baie smake soos wat ook in hulle musiekaanbod en ander programme blyk. Die musiekaanbod sluit kerkorrelmusiek en ook musiek van sangers soos Johannes Kerkorrel, asook gospelmusiek in. Hierdie variasie vind jy alles op die radiostasie se program ‘oppiradio’, ’n stasie waar mense ook oppiradio kan en mag sê.\nFIGUUR 4: Radio Sonder Grense- (RSG) radiostasie.\nTV-program: Republiek van Zoid Afrika (Figuur 5)\nHuisgenoot, Junie 2015\nHoofopskrif: REPUBLIEK VAN ZOID AFRIKA\nSubopskrif: Die president is terug vir seisoen 2\nBegin 2 Julie 2015\nOp twee Julie begin die tweede seisoen van die reeks Republiek van Zoid Afrika met Karen Zoid as aanbieder op kykNET, ’n Suid-Afrikaanse TV-stasie.\nNoodwendig is hier ook heelwat intertekstuele inspeling (pragmatiese vlak) en sal slegs die bepaalde teikenmark wat Karen Zoid as bekende ster in die Suid-Afrikaanse vermaaklikheidsbedryf ken en diegene met voorkennis van die vorige reeks Republiek van Zoid Afrika die geïmpliseerde boodskap snap. Die kaartafdruk van Suid-Afrika en die kitaarprentjie help om die nodige agtergrondkennis (Afrikaanse rock-sangeres as aanbieder en bekendes in Suid-Afrika is die gaste) te aktiveer. Die norme met betrekking tot die gebruik van leestekens is ook afwesig wat ook inpas by die vry land met sy diva-president wat allesbehalwe konvensioneel is. Die norme met betrekking tot die gebruik van hoofletters is aangepas en waarskynlik logies te verantwoord omdat dit soos ’n naam of banier regoor die advertensie aangebied word.\nDie Afrikaanse Rock-sangeres, Karen Zoid, is die aanbieder van die TV-program Republiek van Zoid Afrika waarin sy as diva-president onderhoude voer met die voorste Suid-Afrikaanse denkers, dromer en leiers van haar keuse voor die TV-volk in haar (TV-)land, Zoid Afrika.\nFIGUUR 5: TV-program: Republiek van Zoid Afrika.\nAfwykende betekenistoepassing en betekenisverbreding:\nOpvoedkundige promosie-artikel van die internasionale bewaringsorganisasie WWF (Figuur 6)\nHuisgenoot, Februarie 2010\n‘Panda-monium – ’n groot stryd om oorlewing’\nDie pandabeer ondervind pandemonium met oorlewing weens omgewingbewaringsprobleme.\nDie inspeling op morfologiese vlak deur die skepping van ’n geleentheidswoord uit die kombinasie en wysiging van panda en pandemonium trek natuurlik dadelik die aandag. Die reeds bekende simbool van bewaring in die vorm van die pandabeer dra ook by tot die konstruering van ’n aanvaarbare bemarkingsboodskap vir die bepaalde teikenmark ten spyte daarvan dat hier op vele vlakke op sigwaarde normatief oortree word wat die vereistes van Standaardafrikaans betref.\nBewaring verdien ons erns, want dit kan ’n pandemonium veroorsaak as diere soos die panda uitsterf.\nFIGUUR 6: Bewusmakingsveldtog vir die internasionale bewaringsorganisasie (WWF) wat fokus op die pandabeer.\nDentyne kougoum (Figuur 7)\nIdees-tydskrif, Junie 2010\nSubopskrif: Dentyne gee jou rede om te glimlag.\nDentyne-kougom se impak op jou higiëne, asem (reuk) en gevoel in jou mond is verbasend goeie nuus.\nDie promosie-advertensie verskaf al die tersaaklike ondersteuning vir beide die letterlike en figuurlike betekenisse, alhoewel die betekenis van asemrowend konvensioneel nie met die reuk van ’n vars asem verband hou nie. Die letterlike en figuurlike betekenis word in een woord binne die konteks van die advertensie met die glimlaggende mense teen die agtergrond van die see byeengetrek. Dit is tipies van die genre-aard van advertensies om meer met minder woorde te sê en in hierdie geval met die woord asemrowend.\nJou asem sal seevars wees as jy Dentyne gebruik en daarom het jy letterlik (higiëne, reuk, voel) en figuurlik rede om te glimlag.\nFIGUUR 7: Dentyne-kougom.\nDie bysin word as hoofsin ingespan:\nVitaforce-vitamienaanvullling (Figuur 8)\nHuisgenoot, Junie 2006\nOMDAT VROUE UITBLINK\nVitaforce het ’n vitamienaanvulling Ladyvite ontwerp spesfiek vir vroue omdat hulle uitblink en ekstra aanvulling benodig vanweë hulle prestasie.\nDie ontbrekende hoofsin moet uit die tekstuele leidrade herwin word. Die miskenning van die gebruik van hoof- en kleinletters val natuurlik ook op maar die ooraanwending van hoofletters in die hoofopskrif kan funksioneel verband hou met die uitblinkkwaliteit (staan letterlik en figuurlik uit) wat aan vroue in die advertensie toegeskryf word. Die gebruik van die planetebeeld, spesifiek Venus, trek ook aandag vanweë die gedeelde intertekstuele kennis op basis van boeke soos Men are from Mars, women from Venus, ensovoorts. Die gedeelde kennis waarop die teikenmark ter wille van aanvaarbaarheid moet inkoop, vorm as’t ware die hoofsin vir die bysin ‘omdat vroue uitblink’ en daardeur word die onvolledige boodskap op sigwaarde na betrokkenheid van die bepaalde teikenmark ’n sinvolle geheel.\nVroue blink uit en het ander vitamienbehoeftes (as mans) vanweë hulle (dinamiese) aard en daarom het Vitaforce spesifiek Ladyvite ontwikkel om aan vroue se unieke behoeftes te voldoen.\nFIGUUR 8: Ladyvite multi-vitamienaanvulling vir vroue is deel van die Vitaforce handelsnaam.\nOngrammatikale eenheid sonder ’n werkwoord (onderleksikalisering):\nOranjerivier-wynkelders (Figuur 9)\nJou oomblik. Ons wyn.\nOranjerivierkelders het wyn vir elke geleentheid.\nVoorafkennis wat betref die bepaalde teikenmark se gewoonte om spesiale oomblikke met ’n glasie wyn te vier, asook voorafkennis en inskatting van die toneel in ’n wild- en natuurpark waar ’n perfekte sonsondergang help om die ontbrekende werkwoorde (verskaf en ervaar) in te vul: Ons verskaf die perfekte wyn wanneer jy (jou) die perfekte oomblik ervaar.\nVier en geniet elke perfekte oomblik of geleentheid in jou lewe met die wyn van Oranjerivier-kelders.\nFIGUUR 9: Orange River Cellars-wynkelder.\nNutriphase-hondekos van PicknPay (Figuur 10).\nRooi Rose, Januarie 2014\nBereik totale balans\nNutriphase-hondekos is gebalanseerde kos vir jou hond.\nVoorafkennis van aktiwiteite soos joga of pilates-oefeninge in gimnasiums of studio’s waar mense hulle liggame fiks en gesond hou, sal die bepaalde teikenmark help om die tipiese joga-mat waarop die hond sit met hondekos te skakel wat deur PicknPay verkoop word. Die aandag val byna onmiddellik juis op die hond in ’n tipiese joga-strekposisie op ’n joga-matjie en dit noop die teikenmark om self sin te maak van die bemarkingsimplikasie wat vanweë die oënskynlike irrelevansie tussen joga en hondekos ontstaan.\nNutriphase gee die nodige balans aan jou hond se liggaam byna soos wat joga op ’n letterlike vlak aan jou (jou hond) doen.\nFIGUUR 10: Nutriphase-hondekos van Pick n Pay.\nTV-kanaal en TV-program, 7de Laan op SABC 2 (Figuur 11).\nYou tydskrif (Afrikaanse uitgawe: Huisgenoot), November 2008\n’n Straat waar almal parkeerplek vind.\nSubtitle: A street where everyone finds parking.\nDie TV-reeks 7de Laan, verskaf figuurlik gesproke vir alle taalgroepe ’n tuiste vanweë die feit dat dit ook ondertiteling in Engels verskaf.\nDit is talig opvallend dat een advertensie tegelykertyd in twee tale aangebied word soos wat die praktyk is met films of TV-reekse waar daar van ondertiteling gebruik gemaak word. Normatief is die byna gedwonge invoeging van ’n vertalingsekwivalent onder die subopskrif ‘subtitle’ vir die Afrikaanse hoofopskrif in ’n Engelse tydskrif opvallend. Advertensies praat normaalweg met ’n bepaalde teikenmark in ’n bepaalde taal en vertaling is dus nie ’n vereiste of konvensioneel te verwagte in gedrukte advertensies nie. Die ontbrekende werkwoord in die opskrif (onderleksikalisering) herinner aan die spreektaal en dit sou funksioneel geag kon word teen die agtergrond van die informele gesprekstyl van die TV-sepie. Die TV-program, 7de Laan, het ’n inklusiewe benadering tot die demografiese en talige verskeidenheid van Suid-Afrika waarmee hulle uiteenlopende kykers wil bereik. Die bepaalde teikenmark wat vertroud is met die program en dus oor die nodige voorkennis (pragmatiese vlak) beskik, sal die uitleg in die vorm van ondertiteling, die informele spreektaalregister en die rede vir die ekwivalente gebruik van Afrikaans en Engels in die advertensie waarin alle rassegroepe in harmonie saamleef, begryp.\nDie TV-program 7de Laan, op SABC 2 wil Suid-Afrikaners almal laat tuis voel en die program word in meer as een taal uitgesaai met die ondertiteling in Engels.\nFIGUUR 11: 7de Laan televisie-sepie.\nWelvoeglikheid en skryftaalregister:\nBabySoft-toiletpapier (Figuur 12)\nHuisgenoot, November 2015\nHierdie’s nie een van daai seksie parfuum-advertensies nie. Net ’n bakgat manier om jou agterent skoon te hou.\nDie normatiewe vereistes met betrekking tot skryftaal en spreektaal word met die gebruik van woorde soos hierdie’s en daai en seksie en die norme met betrekking tot welvoeglikheid in terme van skryftaalregister word verbreed as gevolg van woordkeuses soos bakgat, agterent, ensovoorts weens die semantiese inspeling op menslike uitskeiding, private liggaamsdele en toiletgewoontes. BabySoft posisioneer nie hulle produk as ŉ sensuele produk (soos wat die geval is met parfuum-advertensies) nie, maar as ’n ideale toiletpapier wat jou skoon en vars laat voel, byna soos parfuum.\nDie intertekstuele inspeling en voorafkennis (pragmatiese vlak) oor hoe rooskleurig produkte soms voorgestel word en waardeur die bepaalde teikenmark mislei kan voel, is ter sake agtergrond waarop die bepaalde teikenmark moet inkoop om te aanvaar waarom die handelsmerkeienaar kies om die produk te kontrasteer met sensuele parfuum-advertensies.\nBabySoft is ’n ideale toiletpapier om aan jou higiëniese behoeftes in die privaatheid van jou badkamer te voldoen.\nFIGUUR 12: BabySoft-toiletpapierprodukte.\nFlake-sjokolade van Cadbury (Figuur 13).\nHuisgenoot, Maart 2006\nSjok-behandeling. Vir Liefdes-probleme.\nOm ’n Flake sjokolade te eet is soos om in ’n liefdesverhouding te wees waarin jy geen weerstand het nie.\nDie visuele fokus van die advertensie wat intertekstueel (op pragmatiese vlak) herinner aan ’n muurprop (elektriese punte) is noodwendig nuttig om die taalspel tussen sjokoladebehandeling wat nuttig sou wees as skokbehandeling te aktiveer. Die afwyking op grafiese vlak wat die ortografie van Afrikaans betref met betrekking tot die gebruik van punte aan die einde van sinne, en die onnodige gebruik van hoofletters in die woord Liefdesprobleme en in die subopskrif: ‘Een Hap en alle Weerstand Verkrummel’ val natuurlik ook op. Enkelwoordsinne en -frases is dikwels aanvaarbaar op tekstuele vlak binne die minder-as-meer-beginsel in advertensies. Daar sal apart na die afwykings op sintaktiese vlak met ’n ander tersaaklike voorbeeld gekyk word.\nFlake-sjokolade van Cadbury is die ideale handelsnaam om enige skok of trauma te besweer en jou bloedsuiker te stabiliseer want niemand kan ’n Flake-sjokolade weerstaan nie.\nFIGUUR 13: Flake-sjokolade van die Cadbury-handelsnaam.\nImplikasie weens die oortreding van die koöperatiewe beginsel:\nVirseker (korttermynversekering) (Figuur 14)\nHuisgenoot, April 2012\ntrots AFRIKAANS. Subopskrif: Virseker. Jou verskering, jou mense, jou taal.\nVirseker is trots daarop om versekering in Afrikaans aan te bied.\nVanuit ’n morfologiese beskouing en grafiese perspektief val die spel tussen die woorde vir seker en verseker beslis op en vanuit ’n sintaktiese perspektief is die advertensie soos ook vele ander in die ondersoek grootliks ondergeleksikaliseerd. Die implikasie en trefkrag van die advertensie is visueel geanker vanweë die oënskynlike irrelevansie van boerewors en braaibroodjies op ’n braairooster spesifiek vir ’n verskeringadvertensie; dit is trouens nie ’n advertensie vir vleis, ’n restaurant of braairoosters nie. Die feit dat slegs die woord Afrikaans in hoofletters geskryf staan en nie byvoorbeeld die besigheidsnaam, Virseker nie, hou waarskynlik funksioneel met die unieke posisionering van die maatskappy gerig op die Afrikaanse marksegment verband.\nVirseker is ’n trots Afrikaanse versekeringsmaatskappy wat vir seker ook waarde aan die kultuurgoedere van die Afrikaanse gemeenskap (wat taal en eetgewoontes insluit) heg.\nFIGUUR 14: Virseker-korttermynversekering.\nExclusive Books-boekhandelaar (Figuur 15)\nPendoring reklamekompetisiewenner: 2011; asook Huisgenoot, April 2011\njou lag is ’n oopgebreekte granaat.\nSubopskrif: NIE TE VROT VIR ‘N KOMBUISTAAL NIE, NÈ?\nBoekliefhebbers en ingewydes van die Afrikaanse letterkunde het rede om oor die aanbod van boeke van Exclusive Books te glimlag.\nDie ouwêreldse kombuisware met koekroller, versiersuikerspuitstuk, glasmengbak, glasbottel met handgeskrewe etiket (Ingrid Jonker) help visueel om die bepaalde teikenmark die intertekstuele verband tussen die bekroonde Afrikaans digter, Ingrid Jonker, en die reël uit een van haar gedigte te laat trek. Die subopskrif op die koekroller verwys intertekstueel na Afrikaans se taalgeskiedenis en die stryd om amptelike erkenning, omdat dit lank voor 1925 dikwels net as kombuistaal (omgangstaal tussen minder intellektueles) geag is. Die miskenning van die grafiese norme wat die gebruik van leestekens en hoofletters in die opskrif en die ooraanbod van hoofletters in die subopskrif betref, kan waarskynlik funksioneel met die digterlike vryheid en die normdeurbrekings tekenend van die digkuns wat preskriptiewe grammatikareëls betref, verband hou.\nExclusive Books bied ’n leesfees van boeke te koop vir die ingewyde Afrikaanse boekliefhebber wat vertroud is met die werk van digters soos Ingrid Jonker en kennis dra van die groei in die Afrikaanse taal- en boekbedryf.\nFIGUUR 15: Exclusive Books-boekhandelaar.\nDie onderstaande kenmerke is in elke voorbeeld se analise pertinent aangedui. Opsommend sluit die volgende opmerklike grammatikale kenmerke van gedrukte advertensietaal die volgende in:\nDie grafiese norme van Afrikaans word alternatiewelik in advertensies toegepas. Eie skryfkonvensies word gebruik, afwyking van die spellingsnorme van Afrikaans kom voor, leestekenkonvensies word funksioneel misken. Die afwykende gebruik van die norme hang dikwels saam met die beeld (image) van die bepaalde handelsnaam soos in die Virseker (versekerings-) voorbeeld. Die afwykings is op taalspel gerig wat op die handelsnaam fokus of om ’n aspek van die handelsnaam in die fokus te wil plaas.\nDie leksikonopgaaf van Afrikaans word in advertensies verbreed en dit blyk uit die opheffing van semantiese seleksiebeperkings en betekenisverbreding ter wille van taalspel; die norme van duidelikheid of eenduidige kommunikasie word ter wille van doelbewuste dubbelsinnigheid en bedoelde konnotasie opgehef.\nDie sintaktiese norme en sinsboureëls word opgehef sodat foute in advertensietaal aanvaarbaar word. Dit sluit die gebruik van bysinne as hoofsinne, sintaktiese onderleksikalisering (wat betref noodsaaklike boustene soos naamwoorde en werkwoorde) en onvoltooide sinne ter wille van verhoogde betrokkenheid in.\nDie stilistiese norme word vryer hanteer. Die norm van registervoorskrif word opgehef en verbreed deurdat die norme van taalsuiwerheid en die onderskeid tussen skryf- en spreektaal opgehef word; die norme van welvoeglike taal (gepastheid) word ter wille van teikenmark-afbakening verbreed.\nDie geledingsreëls van die morfologie van Afrikaans en toelaatbare klankkombinasies in Afrikaans word ter wille van kreatiwiteit en spel met die handelsnaam nie streng toegepas nie. Advertensies skep onsinnige woorde, oftewel geleentheidswoorde (wat ook soms die handelsnaam omvat) om aandag op die handelsnaam of op ’n aspek van die produk of diens te fokus.\nDie pragmatiese norme (Carstens 1997) wat met die koöperatiewe beginsel en die reëls van veral voorbereiding en relevansie verband hou, word doelbewus verbreek weens die genre-aard van advertensies (minder is meer) en die skep van intertekstuele verwysing wat die betrokkenheid van die teikenmark verhoog.\nDie ondersteunende tekstuele aspekte van die advertensieteks is ’n voorvereiste vir die oordrag van ’n intensionele maar meestal geïmpliseerde (bemarkings)boodskap.\nSamevattend sou daar ook opgemerk kon word dat daar ’n groter ooreenkoms tussen skryftaal en spreektaal blyk te wees, veral wat die stilistiese norme betref. Dit sluit ook aan by wat Van der Horst in sy boek, Het einde van de Standaardtaal (Van der Horst in sy boek, Het einde van de Standaardtaal (2008:311) skryf: ‘… en naar binnen toe blijkt de nagestreefde en veronderstelde homogeniteit grotendeels een fictie geweest, en we accepteren de variatie …’\nDie talige aard van Afrikaans in die datastel is tekenend van die lewende aard van Afrikaans as groeiende organisme wat leef in reaksie op ’n inklusiewe sosio-politieke tydgees en bepaalde markkragte.\nDie ingeligte taalgetroue (Steyn 2016) kan wel nie vir die verskuiwings en bedreigings vir Afrikaans se hoër funksies blind wees nie. Die inklusiewe tydgees verklaar die gekommodifiseerde vergestalting van Afrikaans anders as net Standaardafrikaans.\nSteyn (2016:343) stel dit as ’n voorwaarde vir die ontstaan van ’n taalbeweging dat krities denkende mense insig in hulle vermoë tot beplanning toon. Hy haal uit N.P. van Wyk Louw se Versamelde prosa 2 aan wat stel dat ’n taalstryd twee rigtingopsies kan inneem, terug na die hunkering na ’n mooi verlede, of die (beter) opsie om as gewone burger ’n daaglikse stryd te kies om ook ekonomies vooruit te gaan.\nDie aard van Afrikaans in die gedrukte publikasiesfeer blyk ’n simbolies instrumentele vergestalting te wees op die eise van markkragte in die hedendaagse sosio-politieke tydgees wat inklusiwiteit beklemtoon. In die advertensiebedryf (hierby sou ŉ mens die filmbedryf, musiekbedryf, uitgewersbedryf kon voeg) is die motivering vir bepaalde taalkeuses (ook in Afrikaanse tekste) dus ook finansieel gedrewe, want dit gaan om die inkomste van die kunstenaar, skrywer, filmmaker, handelsmerkeienaar en die erkenning wat die kopieskrywer in sy veld geniet. Nasionale en internasionale advertensiekompetisies (bv. Pendoring) is tekenend daarvan dat kopieskrywers as kunstenaars van die woord met mekaar meeding om pryse en erkenning en daarvoor moet hulle onder meer die taal as instrument (Afrikaans in sy verskeidenheid) funksioneel kan inspan.\n’n Toekomstige vergelykende ondersoek sou aan die hand van die grammatikabeskrywing in die ondersoek (analiseraamwerk) kon vasstel hoe Afrikaans in bepaalde sfere, byvoorbeeld die advertensiebedryf teenswoordig normatief (grammatikaal) vergelyk met ’n vroeëre tydvak toe Afrikaans polities goed verskans was of meer eksklusief geposisioneer was.\n7de Laan, 2008, ‘Advertensie vir die sepie 7de Laan’, You [Afrikaanse uitgawe: Huisgenoot], November, n.p.\nAfrikaans.com, s.j., Afrikaans verkoop die meeste boeke in Suid-Afrika., geraadpleeg op 17 Januarie 2018, vanaf http://english.afrikaansipkContentID.com/news-headlines/did-you-know/afrikaans-book-sales\nBotha, R.P. & Sinclair, M. (reds.), 1985, ‘Norme vir taalgebruik’, in Spil plus 10, Departement Algemene Taalwetenskap, Universiteit van Stellenbosch.\nCadbury Flake, 2006, ‘Cadbury Flake-advertensie’, Huisgenoot, Maart, n.p. BabySoft, 2015, ‘BabySoft advertensie’, Huisgenoot, November, n.p.\nCarstens, W.A.M., 1997, Afrikaanse tekslinguistiek: ’n Inleiding, Van Schaik, Pretoria.\nCarstens, W.A.M., 2011, Norme vir Afrikaans: Enkele riglyne by die gebruik van Afrikaans, 5de uitg., Van Schaik, Pretoria.\nCarstens, W.A.M. & Bosman, N. (reds.), 2014, Kontemporêre Afrikaanse Taalkunde, Van Schaik, Pretoria.\nCarstens, W.A.M. & Bosman, N. (reds.), 2014, Normatiewe Taalkunde, Van Schaik, Pretoria.\nConradie, M.C. & Van Niekerk, A., 2015, ‘The use of linguistic tokenism to secure brand loyalty: Code-switching practices in South African print advertising’, Language Matters 46(1), 117–138. https://doi.org/10.1080/10228195.2014.981570\nDe Beaugrande, R.A. & Dressler, W.U., 1981. Introduction to text linguistics, Longman, London.\nDentyne, 2010, ‘Dentyne-advertensie’, Idees, Junie, n.p.\nDepartment of Education, 2008, National Curriculum statement – Grades 10–12, Learning programme guidelines (general), Governant Printer, Pretoria.\nDe Villiers, M., 1977, ‘Die plek van die normatiewe in die taalkunde’, Taalfasette 22(23), 1–9. https://doi.org/10.1080/04966740.1977.10587988\nExclusive Books, 2011, ‘Exclusive Books-advertensie’, Huisgenoot, April, n.p.\nGrice, P., 1989, Studies in the way of words, Harvard University Press, Cambridge.\nHoeken, H., Swanepoel, P., Saal, E. & Jansen, C., 2009, ‘Using message form to stimulate conversations: The case of tropes’, Communication Theory 19, 49–65. https://doi.org/10.1111/j.1468-2885.2008.01332.x\nJaguar, 2012, ‘Jaguar-advertensie’, De Kat, Junie, n.p.\nKotzé, E., 2014, ‘Afrikaans as besitting, en die vraagstuk van herstandaardisering’, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 54(4), 635–655.\nKotzé, E. & Pretorius, F., 2016, ‘Oor Monnemente gepraat – Afrikaans se eerste neëntig jaar’, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 56(2–1), 291–293.\nLouw, N.P. van W, 1986, Versamelde prosa 2, Human & Rousseau, Kaapstad.\nMűller, D., 2003, Skryf Afrikaans van A tot Z, Pharos, Kaapstad.\nMyers, G., 1994, Words in ads, Oxford University Press, New York.\nNational film and video foundation, s.j., Research reports 2017, viewed 17 January 2018, from http://nfvf.co.za/home/index.php?=87\nNutriphase, 2014, ‘Advertensie vir Nutriphase eksklusief by Pick n Pay’, Rooi Rose, Januarie, n.p.\nOrange River Cellars, 2012, ‘Orange River Cellars-advertensie’, Huisgenoot, Junie, n.p.\nRadio Sonder Grense, 2015, ‘Radio Sonder Grense-advertensie’, Huisgenoot, Julie, n.p.\nRenkema, J., 1987, Tekst en uitleg – een inleiding in de tekstwetenschap, Foris, Dordrecht.\nRepubliek van Zoid Afrika, 2015, ‘Advertensie vir Republiek van Zoid Afrika’, Huisgenoot, Junie, n.p.\nSpur, 2007, ‘Spur-advertense’, Huisgenoot, Maart, n.p.\nStatistics South-Africa, n.d. Census 2011, viewed 18 November 2017, from http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf\nStell, G., 2010, ‘Afrikaanse spreektaalnormen en prescriptieve Afrikaanse normen: Is er genoeg ruimte voor grammaticale diversiteit in het Standaardafrikaans?’, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 50(3), 418–442.\nSteyn, J.C., 2016, ‘N.P. van Wyk Louw se opvattings oor taalbewegings en die behoud van Afrikaans’, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 5(2–1), 335–354.\nSuid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, 2017, Afrikaanse Woordelys & Spelreëls, 11de uitg., Pharos, Kaapstad.\nUniversiteit van die Vrystaat, 2016, ‘UV-Raad keur ’n nuwe taalbeleid goed’, geraadpleeg op 01 November 2017, vanaf http://www.ufs.ac.za/af/template/nuusargief-item?news=6694\nVan der Horst, J., 2008, Het einde van de standaardtaal: Een wisseling van Europese taalcultuur, Meulenhof, Amsterdam.\nVan Niekerk, A., 2008, ‘A discourse-analytical approach to intertextual advertisements: A model to describe a dominant world-view’, Southern African Linguistics and Applied Language Studies 26(4), 495–512. https://doi.org/10.2989/SALALS.2008.26.4.7.679\nVan Niekerk, A. & Jenkinson, A., 2012, ‘The use of controversy as an approach in South African advertising’, Language Matters 43(1), 60–80.\nVirseker, 2012, ‘Virseker advertensie’, Huisgenoot, April, n.p.\nVitaforce, 2006, ‘Vitaforce Ladyvite advertensie’, Huisgenoot, Junie, n.p.\nWebb, V.N., 1985, Taalnorme en Afrikaans: ’n Geval van twyfel en vertwyfeling, in R.P. Botha & M. Sinclair (reds.), bl. 70–107.\nWoolworths, 2013, ‘Woolworths-advertensie’, Rooi Rose, Mei, n.p.\nWWF, 2010, ‘World Wide Fund for Nature-advertensie’, Huisgenoot, Februarie, n.p.


Mandela: Dit is fout | Rapport\nMandela: Dit is fout\nNews vans camped out at 1 Military Hospital (Picture: AP)\nOudpres. Nelson Mandela het gisteroggend ’n prosedure ondergaan om galstene te verwyder.Die prosedure is endoskopies gedoen, wat beteken klein gaatjies word in die buik gemaak waardeur die stene verwyder word. Mac Maharaj, woordvoerder van die presidensie, het gistermiddag in ’n verklaring gesê die prosedure was ’n sukses. Hy het gesê toetse wat die afgelope week op die oudpresident gedoen is, het getoon hy het ’n longinfeksie en galstene. Daar is besluit om eers die longinfeksie te behandel voordat die galstene verwyder kon word. Galstene veroorsaak gewoonlik pyn en naarheid. Die feit dat Mandela se dokters besluit het om die galstene nou te verwyder, dui daarop dat hulle meen sy longe was sterk genoeg om die narkose te deurstaan, het ’n dokter by navraag gesê. Dit dui dus dalk op goeie nuus oor Madiba se gesondheid. Die regering se pogings die afgelope week om Mandela se privaatheid te beskerm deur snoep te wees met inligting oor sy gesondheid het tot ’n vloed van bespiegeling gelei. Terwyl geïrriteerde Twitter-gebruikers mekaar gisteroggend sleggesê het nadat iemand ’n doodsboodskap oor Mandela getwiet het, het die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum (Sanef) die regering daarvan beskuldig dat hy die publiek mislei oor die optrede van die media. “Senior regeringsamptenare het probeer om misleidende verklarings oor waar mnr. Mandela is, te regverdig op grond van die ‘onverantwoordelike optrede van nuusorganisasies’. Niks kan verder van die waarheid wees nie,” het Sanef gesê. Die stramheid tussen die regering en die media kom nadat Nosiviwe Mapisa-Nqakula, minister van verdediging, die afgelope week by 1 Militêre Hospitaal aan joernaliste gesê het sy het Mandela daar besoek. Dit het later geblyk Mandela is eintlik in die Mediclinic-harthospitaal elders in Pretoria. Alle aanduidings is dat Madiba verlede Saterdag reguit van Qunu na die harthospitaal gebring is en dat hy steeds daar behandel word. Dis ondanks ’n vreemde maneuver Vrydag toe ’n konvooi voertuie en ’n mediese bussie van die harthospitaal na 1 Militêre Hospitaal gejaag het – dalk om joernaliste wat buite die harthospitaal uitgekamp het, te mislei. Dit het egter nie die joernaliste wat nou al dae buite albei hospitale waghou, ontmoedig nie. Hoewel daar geen tekens van spesiale veiligheidsmaatreëls of hooggeplaaste besoekers by enige van die hospitale was nie, het koerant- en TV-spanne gister steeds daar gewag. Ook by Mandela se huis in Houghton het ’n paar joernaliste gewag op tekens van lewe wat nooit gekom het nie. Bespiegeling was daar baie. Een gerug was dat ’n kleinseun van Madiba se inisiasie-seremonie gister uitgestel is omdat sy oupa ontslaan is en op pad is Qunu toe. Die Mandela-familie het aan Lubabalo Ngcukana gesê dit gaan goed met die oudpresident, maar dat hy nie die seremonie vir Bambatha, Zindzi Mandela se seun, gaan bywoon nie. Die seremonie was vir gister beplan, maar word nou vandag gehou. Mandla Mandela, Madiba se oudste kleinkind en erfgenaam, het gesê hulle hoop hy word gou ontslaan. “Dit is moeilik vir ons dat hy nie hier kan wees nie, maar ons verstaan die probleem met sy gesondheid, wat grootliks die gevolg is van sy ouderdom.”\nWest CoastOxyon Human Capital Solutions (Pty) Ltd\nDurban NorthClub Leisure GroupR3 000 Per Month\nEast RandDisp Staffing ccR8 000 - R10 500 Per Month


Ek sal huil en kla oor die berge en die weivelde van die woestyn. Hulle is verlate, sonder enige teken van lewe. ’n Mens hoor ook nie meer die beeste bulk nie. Selfs die voëls het gevlug en die wilde diere is weg.\nEk, Jeremia, sal huil op die berge en in die weivelde, ek sal treur en 'n klaaglied sing, want die berge en die weivelde is verwoes. Niemand kom daar nie, daar is nie skape of bokke nie, en al die voëls en die wilde diere is weg.\n“Ek huil omdat daar nie meer weiding vir die diere teen die hange van die berge is nie. Die ou weivelde lê ook verwaarloos en niemand gebruik dit meer nie. My hart is stukkend daaroor. ’n Mens hoor ook nie meer die beeste se gebulk nie. Selfs die voëls en die wilde diere het almal padgegee.”\nEk sal huil en kla oor die berge, Ek sal 'n klaaglied sing oor die weivelde in die woestyn. Hulle is verwoes, niemand kom daar verby nie, 'n mens hoor daar geen diere nie; al die voëls en diere het padgegee.


Internet en die Henning Familiebond\nJagtog in die Wilde Weste\nOUDSTE HENNING OORLEDE\nTant Kleintjie Henning van Brakpan op 101 jaar oorlede\nDie Henning wat die oudste nog geword het, is in die laaste week van November 1997 in die ouderdom van 101 jaar oorlede. Sy was "tant Kleintjie" Henning wat vir sewe jaar lank 'n inwoner van die Frank Mynhardt Tehuis vir Bejaardes te Brakpan was.\nSy is op 25 Julie 1896 as Helene Maria Terblanche gebore. Sy was een van die min mense van ons tyd wat in twee eeue geleef het. As kind en slagoffer van die tweede Vryheidsoorlog het sy die aanslae van haar tyd deurleef en oorwin.\nSy het in 1915 gematrikuleer en was een van die min vroue van haar tyd wat destyds universiteitsopleiding gehad het. Dit was aan die destydse Gray University College, wat later die Universiteit van die Oranje Vrystaat geword het.\nTant Kleintjie was een van die eerste vroue in die twintiger jare wat haar eie motor besit het. Sy het selfs in 1935 'n swaar voertuig lisensie (kode 11) gekry.\nAs gekwalifiseerde onderwyseres het sy haar merk gemaak op letterlik duisende leerlinge, en het ook Afrikaanse klasse aan immigrante gegee.\nIn haar veertiger jare is sy getroud met die wewenaar Klasie Henning (b1.c3.d7.e9. NICOLAAS JOHANNES HENNING * 7-8-1880) van Zastron. Hy was 'n vooraanstaande sakeman, boer en Burgemeester van Zastron.\nLater het sy as enkellopende haar merk gemaak as leerkrag in verskeie bekende hoërskole. Sy het tot op 75-jarige ouderdom skoolgehou en daarna nog steeds deeltydse klasse aangebied en as eksterne matriek-eksaminator opgetree.\nHaar belangstelling in sport en politiek het nooit vervaag nie, selfs in die afgelope paar jare van blindheid.\nOp haar honderdste verjaarsdag op 25 Julie 1996 het sy gesê: "'n Mens kan maklik die geskiedenis van die wêreld se nasies in die konteks van 100 jaar volg, maar om daardie honderd jaar self te beleef is 'n besondere voorreg."\nIn hierdie nuusbrief wil ons graag vir b1.c6.d3.e11.f3.g2. Francois De la Rey Henning (Frans) en sy vrou Maria Christina (Pieta) bekendstel. Frans het hierdie stukkie reeds gedurende 1994 vir ons geskryf en 'n rekenaar slapskyf waarop 'n foto van homself inskandeer is vir ons gestuur. Aanvanklik kon ons nie die foto van die slapskyf onttrek nie. Onlangs het Frans egter vir ons weer 'n fototjie van homself gestuur. Ons publiseer dus nou Frans en Pieta se verhaal. Sedert hy dit vir ons geskryf het, het hulle na Fochville verhuis.\nEk is in Volksrust gebore, maar het my verstand gekry toe ons aan die Rand gewoon het. Nadat ek st 5 aan die Krugersdorp-Wes Afrikaans Medium Laerskool geslaag het, het ons na Zastron verhuis. Daar het ons gewoon totdat ek matriek geslaag het. Na matriek het ek by die Departement van Justisie gaan werk. Twee maande nadat ek begin werk het, is ek na Saldanhabaai om my militêre diensplig in die Vlootgimnasium te verrig.\nNa 'n paar verplasings deur die Departement van Justisie het ek in Nylstroom beland. Na ongeveer ses minder gelukkige maande in die diens het ek bedank en vir Anglo American Corp. as veldassistent gaan werk. Dit was tydens my omswerwinge in die Bosveld wat ek 'n plaasnooi met die naam Pieta Knoesen ontmoet het.\nVroeg in 1970 het ek by die Pretoriase Stadsraad diens aanvaar. Later dieselfde jaar is ek en Pieta getroud. Nadat ek die graad BA deur middel van buitemuurse studies behaal het, en ons 'n draai in Israel gemaak het, is ons eersteling, Francois, in 1976 gebore. Margery het in 1980 gevolg.\nDie Stadsraad het my na die Pretoria Technicon gestuur waar ek in 1984 die sertifikaat in Organisasie-en-Werkstudie verwerf het.\nAugustus 1985 pak ons op en verhuis toe terug na die beskawing en vestig ons in Bloemfontein, waar ek 'n betrekking by die Bloemfonteinse Stadsraad aanvaar het. Gedurende 1988, net na die vloede, stuur die stadsraad my weer na die Pretoria Technicon waar ek toe die Sertifikaat in Bestuurstelsels verwerf het.\nSeptember 1992 word ons derde kind (en laatlam), Delarey gebore.\nTydens 'n uitstappie van die plaaslike tak van die Geologiese vereniging, waarvan ek 'n lid is, is die behoefte uitgespreek na 'n plaaslike tak van die SA Argeologiese Vereniging. Ek en 'n argeoloog van die Nasionale Museum het die wiele aan die rol gesit en 'n plaaslike tak gestig. Ons as gesin geniet die uitstappies van hierdie vereniging altyd terdeë.\nSo 'n jaar of wat terug het ons in die nuusbrief berig oor 'n baie belangrike argeologiese fonds wat Frans se seun in Bloemfontein opgespoor het.\nBesoek http://www.henning.org op die Internet\nBaie dankie aan al die lede wat al die Henning Familiebond se Webbladsy op die Internet besoek en daarna vir ons 'n boodskap van gelukwense gestuur het. Ons waardeer julle bydraes en voorstelle geweldig. Vir my as Bondsekretaris is dit ook 'n nuwe veld waarvan ek niks weet nie en wat ek onder die knie moet kry. Waar ek by my nuwe woning hier in die Overberg nog nie 'n Telkom telefoon het nie, beteken dit dat ek vir hierdie diens op ander mense moet staatmaak. Gelukkig is daar verskeie familielede wat hiermee behulpsaam is, waarvan my suster Leonie Steyn van Brakpan, haar dogter Jannetta Lewis van London, Engeland en my broer se seun, Rudolf Henning van Bellville die grootste bydraes lewer.\nRudolf is tans besig om al die hoofstukke en foto-album van die Henning Familie-kroniek voor te berei om op ons webbladsy in te voer. Rudolf se kennis van rekenaars en belangstelling in die genealogie maak hom die ideale kandidaat om mettertyd as Bondsekretaris by my oor te neem.\nDie Afrikaanse weergawe van ons webbladsy is reeds byna voltooi. Daar is wel heelwat foute wat mettertyd reggestel sal moet word, dog ons glo dat die informasie wat reeds daar is, van onskatbare waarde is. Binnekort sal ons met die vertaling van ons bladsy in Engels moet begin, wat 'n baie groot taak sal wees.\nOns sou ook graag gedeeltes van ons webbladsy in Duits wou vertaal, om dit vir die Europeërs (veral Duitsers) verstaanbaar te maak. Ongelukkig het ons tans nie iemand wie se kennis van Duits goed genoeg is om die vertaalwerk vir ons te doen nie. Is daar miskien enige van ons lede wat kans sien om hiermee te help?\nVir diegene wat nie weet wat die Internet is nie - dit is 'n wêreldwye netwerk van rekenaars wat deur mense regoor die wêreld gebruik word om inligting beskikbaar te stel en met mekaar te kommunikeer. Dit is tegnologie wat van die vinnigste in die wêreld ontwikkel. DIT IS WERKLIK 'n PRESTASIE VIR DIE HENNING FAMILIEBOND OM SO 'N OMVATTENDE WEBBLADSY OP DIE INTERNET TE Hê\nb1.c3.d7.e9.f1.g2.h1. Wilma Henning van Die Wilgers, Pretoria is op 15 November 1997 te Pretoria in die huwelik bevestig met Pieter van der Merwe. Ons het reeds verskeie kere oor die afgelope paar jaar in die nuusbrief berig oor Wilma en haar susters se akademiese prestasies in matriek en op universiteit. Wilma is die dogter van Nico en Marita Henning van Die Wilgers, Pretoria. BAIE GELUK EN VOORSPOED WILMA EN PIETER!\nDit is met leedwese dat ons verneem het van die afsterwe van b7.c8.d5.e10.f5.g1. Amori Henning van Bloemfontein op 29 September 1997 in die ouderdom van 25 jaar. Sy het die afgelope twee jaar aan leukomie gely en is in die Johannesburg Algemene Hospitaal oorlede. Sy was die dogter van Japie en Mabel Henning van Roodepoort.\nDan het ons ook verneem dat Amori se oupa se broer, b7.c8.d5.e11. Cecil Andrew Henning op 2 November 1997 in die ouderdom van 81 jaar en 11 maande oorlede is. Oom Cecil was die jongste van elf kinders en is die laaste van sy broers en susters wat oorlede is. Hy was vir baie jare 'n boer op die plaas Golden Valley in die Tarkastad distrik.\nVir baie jare lank was die universiteite in die Noorde van Suid-Afrika (Universiteit Pretoria, Randse Afrikaanse Universiteit, Universiteit van Oranje-Vrystaat en veral die Potchefstroomse Universiteit vir CHO) die enigste universiteite waar Hennings gestudeer en gegradueer het. Dit was 'n uitsondering as 'n Henning aan enige ander universiteit studeer het.\nDit kan sekerlik toegeskryf word aan die feit dat die Henning familie nog nooit Wes-Kapenaars (of sogenaamde Kolonialers) was nie. Selfs die Henning stamvader was nooit 'n "Kolonialer" nie. Hy het reg van die begin af op die Oos-grens van die Kolonie gewoon en was as 'n Trekboer meer buite die kolonie as daar binne. Sy nasate was almal Trekboere of Voortrekkers, wat mettertyd burgers van die Boererepublieke geword het. Diegene wat in die Noord-oos Kaap agtergebly het, het baie meer aanklank gevind by hul volksgenote in die Boererepublieke as by die Britsgesinde kolonialers. Die oorgrootte meerderheid Hennings woon vandag nog in die Transvaal en Vrystaat.\nDit blyk duidelik dat die Hennings oor die afgelope paar jaar ook aan die sogenaamde "Groot Trek" na die Suide begin deelneem het. Aan die einde van 1997 het daar nie minder as vyf Henning jongmense grade aan die Universiteit van Stellenbosch verwerf. 'n Spesiale woord van gelukwense word gerig tot b5.c1.d3.e1.f2.g2.h3. Ockert Johannes Henning van Belville wat sy M Com graad in Ondernemingsbestuur verwerf het. Ockie is die seun van Hannes - en wyle Ann Henning van Brackenfell.\nOngelukkig beskik ons oor te min besonderhede om die ander vier Henning graduandi te identifiseer. Hulle is:\nEsme Marelien Henning, B Sc\nJohan Henning, Hons B Rek\nHeste Henning, MB, Ch B\nLiezle Cetilde Henning, B Cur\nOp Erfenisdag, 24 September 1996 was die Henning familiebond die eerste en enigste familiebond in Suid-Afrika wat aan 'n Erfenisdag kermis (of uitstalling) van die Noord Transvaal tak van die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika, saam met 'n verskeidenheid ander instellings by die Voortrekkermonument museum in Pretoria deelgeneem het. Ons uitstalling was beslis een van die bestes (indien nie die heel beste nie) en het slegs positiewe kommentaar uitgelok. Ons stalletjie is deur meer as 400 persone, waaronder talle buitelandse toeriste, besoek. Ons het breedvoerig hieroor in Nuusbrief no 48 van November 1996 berig.\nOngelukkig het ons Bondsekretaris sedertdien na die Suid-Kaap verhuis en is ons nie genooi om aan die 1997 kermis deel te neem nie. Dit is vanjaar by die nuwe Kultuurhistoriese Museum in Visagiestraat, Pretoria gehou. Daar was vanjaar agt familie uitstallings saam met die ander instellings wat uitstallings voorberei het. Weens die feit dat hierdie museum nog relatief onbekend en oor die algemeen deur baie min mense besoek word, was die kermis vanjaar nie so 'n groot sukses gewees nie. In die toekoms sal daar beslis na die plek van aanbieding gekyk moet word.\nWaar dit gedurende 1996 meer as drie maande geneem het om die Henning uitstalling voor te berei en twee dae geneem het om dit alles na die Voortrekkermonument te vervoer, sal dit ongelukkig moeilik wees om alles te dupliseer, ten einde 'n stel in die Noordelike Provinsies beskikbaar te hê vir toekomstige kermisse.\nDit is al weer tyd dat ons ons lede daaraan moet herrinner dat ledegelde vir 1998 betaalbaar is. Dit is weereens, soos die afgelope sewe jaar op R25,00 vasgestel. 'n Beroep word egter op lede wat dit kan bekostig gedoen om vir ons 'n groter bydrae te maak, want teen R25,00 per gesin per jaar kan ons beslis nie kop bo water hou nie - veral nie as daar gesinne is wat geen bydrae maak nie. Gedurende 1997 het daar byvoorbeeld meer as twintig gesinne nie hulle ledegelde betaal nie. Dit verteenwoordig R500,00, wat nie na baie geld klink nie, maar vir die familiebond die verskil tussen staande bly en tot niet gaan beteken. Die groot styging in posgeld gedurende April 1997 het veral 'n negatiewe uitwerking gehad. Ons hou asem op vir wat gedurende 1998 met posgeld gaan gebeur.\nOns wil 'n beroep op lede doen om die voorbeeld van Hannes Henning van Brackenfell in die Kaap te volg. Hy het so ver gegaan om 'n maandelikse debietorder van R50,00 ten gunste van die familiebond teen ons bankrekening in te stel. Hannes se bydrae hou die familiebond tans staande.\nDiegene wat dit werklik nie kan bekostig om 'n R25,00 bydrae te maak nie, word versoek om vir ons te laat weet, sodat ons spesiale reëlings kan tref.\nBondsekretaris Olivier Henning het onlangs 'n jagtog in die Wilde Weste meegemaak. Kyk net wat het hy geskiet. Dit is nie net in Texas, Amerika waar alles groter en beter as elders is nie! (Wonderlik wat mens deesdae alles met die rekenaar kan doen)\nDit is vir baie mense maar moeilik om aan al die nuwe name in ons land gewoond te raak. Ons hoor dat die ou Oos-Transvaal nou Ma poep al lankal genoem word.\nOns wil maar weer ons ou klagte onder al ons lede se aandag bring, naamlik dat lede nalaat om ons van enige gebeurtenisse in hulle familiekring te verwittig. Sonder u bydraes is dit nie moontlik om die geskiedenis van die Henning familie op datum te hou of die nuusbrief gereeld uit te gee nie.\nOns vra maar weer dat diegene wat nog nie in die nuusbrief bekend gestel is nie, vir ons 'n artikeltjie oor u en u familie, asook 'n foto stuur.\nWeens die feit dat my rekenaar 'n maand of twee terug die gees gegee het, is hierdie die eerste nuusbrief in 14 jaar wat nie op tyd - die eerste week van Februarie, Mei, Augustus of November - na lede versend word nie. Dit het ook saamgeval met my verhuising na 'n nuwe woning. Ek wil graag verskoning hiervoor aanbied.\nAlle Hennings word 'n baie geseënde Kersfees en voorspoedige 1998 toegewens. Mag 1998 'n mooi en goeie jaar vir alle Hennings in Suid-Afrika wees.


"Ek’s sosiaal, my man wil by die huis sit"\nJY LEES NOU "Ek’s sosiaal, my man wil by die huis sit"\nHou jy van partytjie maar nie nou man nie? Hier is raad.\n"Ek is meer van ’n ekstrovert as my man. Ek hou daarvan om mense te ontmoet, maar dis frustrerend om alleen na partytjies te gaan. My man is nie skaam nie en kommaklik met mense oor die weg. Hy’s net lief vir sy eie geselskap en verkies om nie heeltyd saam met ander te kuier nie. As hy saammet my kom, kan ons tog dinge saam beleef. Ons het baie woordewisselings hieroor. Boonop begin mense my nou oor dieselfde kam skeer. Hulle sê óns was nie genooi nie, want óns hou mos nie van partytjies nie. Intussen sou ek graag wou gegaan het." – SARIE-leser\nVerskillende voorkeure is belangrik in ’n verhouding. Dit bring nuwe energie en persepsies. Ons is dikwels aangetrokke tot mense met ander vaardighede en voorkeure omdat hulle ons help om afgeskeepte eienskappe in onsself of nuwe vaardighede te ontwikkel. Die stil mens het soms nodig dat ’n ekstrovert hom meer met ander mense in aanraking bring, en die ekstrovert het soms nodig dat dit ’n bietjie stiller rondom hom word om weer by homself uit te kom. Julle moet empatie vir mekaar se behoeftes hê en bereid wees om toe te gee. ’n Aanvaarbare toegewing is om soms “skiet te gee”, maar nie die kern van wie jy is in die proses prys te gee nie, want op die lange duur is dit ongesond. Jou man kan nie altyd saam met jou gaan kuier en heeltyd voel die klomp mense is een te veel nie. Hy sal later voel hy moet jou altyd met ander deel. Dit kan maak dat hy ’n wrok teenoor jou, jul vriende en selfs teenoor homself ontwikkel omdat hy nie vir sy eie behoeftes opkom nie. Aan die ander kant kan jy ook nie wegbly van sosiale geleenthede nie, anders gaan jy voel jy moet ’n ander mens wees in jul verhouding. Jul behoeftes is ewe belangrik. Dit beteken julle sal albei moet opofferings maak.\nDit beteken julle sal albei moet opofferings maak."\n’n Goeie toegewing van jou man se kant af is om te sê hy sal een naweek ’n maand saam met jou uitgaan en dit geniet. En hy sal ook nie omgee as jy soms alleen uitgaan nie. Jy sal moet aanvaar dit gaan soms die geval wees. Omdat hy ’n bly-by-die-huis-ou is, sal hy dalk vir jou vra om twee naweke in ’n maand net saam met hom te kuier. Die goue reël is om eerlik met mekaar te gesels oor jul behoeftes, werklik te luister, begrip te hê en toegewings te maak wat aanvaarbaar vir julle albei is. Elma Bartlett huweliks- en gesinsterapeut van Johannesburg Dis juis in die verskille tussen jou en joumaat waar die potensiaal lê om te groei. Die verskil tussen ’n ekstrovert en ’n introvert is dat ’n ekstrovert sy energie kry deur tussen mense te wees. Dis byvoorbeeld uitmergelend vir jou om heeldag alleen agter ’n rekenaar te sit. ’n Introvert, daarteenoor, kry juis sy energie deur alleentyd en stilte. As jy die verskil verstaan en aanvaar, kan julle die probleem oplos deur tot ’n vergelyk te kom. Eerstens moet jy vrede maak met jou man. Jy kan hom nie verander nie.Werk eerder daaraan om mekaar onvoorwaardelik te aanvaar. Soos met enige konfliksituasie moet julle saam aan die probleem werk en nie in ’n wen-verloor-toutrekkery betrokke raak nie. As julle dit besef, kan julle nader beweeg aan ’n oplossing. Maak toegewings wat vir julle albei werk.\nDis nie verkeerd om ’n ekstrovert of ’n introvert te wees nie. Julle moet jul eie balans vind tussen sosiaal en rustig op jul eie wees en nie ’n onbuigsame houding daaroor hê nie. Praat eerlik met jou man en sê hoe dit jou laat voel as hy nie saam met jou wil kuier nie. Sê byvoorbeeld: “As jy huiwerig is om saam met ons vriende te kuier, voel ek jy gee nie regtig om vir my nie. Ek sal dit waardeer as jy minstens twee keer ’n maand saam met my uitgaan.”\nPraat eerlik met jou man en sê hoe dit jou laat voel."


Aanlyn skoolregistrasie vir Gauteng weer oop | Maroela Media\nDie Gauteng departement van onderwys het Woensdagoggend 08:00 weer aanlyn registrasie oopgestel vir ouers wat die sperdatum van 12 Junie gemis het. Dié stelsel sal van 1 November tot 10 November beskikbaar wees.\nSteve Mabona, woordvoerder van die departement, het gesê geen nuwe aansoeke sal in Januarie verwerk kan word nie omdat skole reeds vol is.\nDie departement het ouers aangemoedig om van die aanlyn stelsels gebruik te maak. Hulle het ook ouers wat in Mei aansoek gedoen het, maar wie se kinders nog nie geplaas is nie, gemaan om die distrikskantoor te besoek vir plasing.\nMabona het gesê ŉ totaal van 285 834 leerders het plasing nodig gehad. “222 378 van hierdie leerders is al geplaas. Dit is 123 450 graad 1’s en 98 928 graad 8’s.”\nOuers kan die departement op die volgende maniere kontak vir bystand: skakel 0800 000789 of stuur ’n e-pos aan [email protected].\nEk verstaan nie hoe werk die staats skole hulle funksioneer soos privaat skole want die ouers betaal die uitgawes sodat die skool kan funksioneer,maar hulle word voorgeskryf deur onbevoegde ministers,mense hou julle geld terug en julle beheer die skool.


As baba se ken geïrriteerd raak deur kwyl - Publiek - 2022\nAs baba se ken geïrriteerd raak deur kwyl\nVoor drie maande skei die baba skaars speeksel uit. Sy het geen tande nie en sy verpleeg gereeld, sodat die speekselfunksie nie baie nuttig is nie; Na drie maande begin die kliere van die baba egter aktiveer, wat saamval met die eerste tekens van tande.\nSkielik vind ons 'n glimlaggende baba vol vrolike kwyl (alhoewel dit ook van elke kind afhang) maak hul ken, nek en selfs hul klere voortdurend nat. Op daardie oomblik is die babas skreeusnaaks, maar as ons nie binne 'n kort tydjie versigtig is nie, sal die eerste terugslae van hierdie nuwe fase verskyn: geïrriteerde ken, 'n rooi nek, en altyd deurdrenkte bors.\nHulle sê dat mense tussen 1 en 1,5 liter speeksel per dag afskei, dankie tog dat volwassenes weet hoe om dit in te sluk, wie weet hoe dit sou wees om elke dag daardie hoeveelheid kwyl te gooi. Die feit is dat babas, wat nog steeds nie soveel speeksel afskei nie, nie in staat is om alles wat hulle genereer tydens die eerste tande, dit wil sê tussen 3 en 9 maande, te sluk nie. Ouers moet dus versigtig wees, benewens die More wat hul vingers begin slaan Daardie ekstra speeksel wat deur die ken gly, want dit kan dermatitis, ekseem en selfs swamme veroorsaak.\nKinders se vel is baie sensitief, en hoewel dit anders kan lyk, is speeksel uitdroog, wat veroorsaak dat die vel swak word en vatbaarder is vir infeksies.\n- Die belangrikste is om die area so droog en skoon as moontlik te hou, en dan sal ons ons sak of rugsak verder moet uitbrei om buitensporige hoeveelhede bibs sodat die baba nie die bors nat word nie en kan hardlywigheid vang, asook met 'n katoenlap om die ken en die voue van die nek droog te maak, 'n voorkeurplek vir swamme om vog op te hoop.\n- Fopspeen help ook nie veel nieAangesien dit van plastiek is en deurlopend in kontak is met die kwylarea, hou hulle gewoonlik vog en kan vryf bo-op verskyn.\n- Daar is ouers wat vogtigheidsroom in hierdie gebiede aanwend as voorkoming, maar dit kan 'n tweesnydende swaard wees, aangesien bevogtende room as die baba reeds rooi is, die area verder kan uitdroog en die situasie kan vererger; Dit is beter om beskermers soos pasta op waterbasis of vaseline toe te pas, veral snags, maar altyd voordat die rooiheid verskyn.\n- Sodra die irritasies verskyn het, is dit raadpleeg die tipe room wat u moet aanwend, met 'n kinderarts, aangesien dit gewoonlik raadsaam is om kortikosteroïede, antibiotika toe te pas as daar infeksies of swammiddels voorkom.\n- Wat seep betref, gebruik een met neutrale ph, aangesien die ander die baba se vel meer kan verswak en die area jeuk.\nMaar moenie bo alles moenie wanhoop nie, onthou dat dit iets tydeliks is en dat u binne 'n paar maande ontslae kan raak van die kwyl wat u baba heeltemal bedek, en u sal dit selfs met liefde onthou.\nU kan meer artikels lees soos As baba se ken geïrriteerd raak deur kwyl, in die kategorie kinderhigiëne op die perseel.\nVideo: MURYA TARE DA ALI JITA,ARI BABA EPISODE 1 (Mei 2022).\nCopyright 2022 \_ As baba se ken geïrriteerd raak deur kwyl...


Hoërskool Strand sluit interessante Krieket-seisoen af – Schools That Rock\nVoor vlnr: Nathan Drotskie, Darren Dramat, Sherwin April, Jamie Jacobs en Tyron Nicholas.\nAgter vlnr: LW Coetzee, Janu Fouché, Selwyn Ortell, Marais Westraat, Lee-Hogan Gordon en Ethan Leonard.\nAfwesig op foto: Canzius Erwee.\nDie seisoen van 2019/ 20 het letterlik op ‘n warm noot geëindig. Die hittegolf wat die Boland getref het, het speeltoestande aansienlik bemoeilik.\nTog is twee baie interessante wedstryde afgehandel. Die eerste span het naelskraap met 9 lopies teen die hoogaangeskrewe Boland Landbou verloor. Dit was ‘n wedstryd wat die heeltyd wipplank gery het. Henco Stofberg het vir oulaas met 39 lopies uitgeblink en Guillaume Jansen het absoluut briljant geboul en 3 paaltjies vir 9 lopies platgetrek.\nHierdie twee staatmakers, wat albei meer as 50 wedstryde vir die eerste span gespeel het, sal baie gemis word.\nDie O/14A-span het verrassend met 10 paaltjies teen Hermanus gewen. Vir jare probeer die eerste span Hermanus klop, maar sonder sukses. Nou wys die juniors hoe dit gedoen moet word. Hermanus is op hulle tuisveld vir ‘n skamele 52 lopies uitgeboul. Nathan Drotskie was briljant en het 4 paaltjies vir 7 lopies platgetrek. Strand het hierdie telling sonder die verlies van ‘n paaltjie verbygesteek. ‘n Aanvangsvennootskap van meer as 50 lopies is al klaar ‘n groot prestasie!\nAlle eer aan al die spelers en afrigters wat die hitte die afgelope seisoen getrotseer het en uitstekende krieket gespeel het. Die seisoen het talle hoogtepunte opgelewer waarop die skool met reg trots kan wees.


Mosie van wantroue\nUit 400 LPs moes die ondersteuners van die mosie van wantroue in pres. Jacob Zuma 'n meerderheid van 200 + 1 = 201 stemme ten gunste trek. Met dié wat afwesig was en buite stemming gebly het, het 177 vir die mosie gestem en 198 daarteen, wat beteken dat die mosie nie aanvaar is nie en dat Zuma dus in sy amp bly.\n21 ANC LPs het ook teen die mosie gestem ondanks hul party-instruksie, terwyl nege uiteenlopende opposisiepartye verenig het in hul teenkanting teen Zuma en steun vir sy ontslag. Andries Plouhamma van Agang SA het gesê: “Met sy ontelbare skandale kan hy pryse in die tronk wen. Zuma is erger as diegene wat Ruth First en Chris Hani vermoor het. As pres. Zuma die mosie oorleef, is ons waarlik op die hoofweg na die hel.”\nNoord-Korea jaag spanning op\nDie spanning in die Stille Oseaanstreek het die hoogte in geskiet met die nuus dat die Noord-Koreaanse leier Kim Jong Un sy dreigemente bewaarheid het en 'n mini-kernplofkop ontwikkel het waarmee hy minstens die Amerikaanse eiland Guam kan bykom, insluitende die Amerikaanse Andersen Lugmagbasis. Noord-Korea het die afgelope tyd telkens 'n inter-kontinentale ballistiese missiel getoets en is openlik besig om die VSA en Japan te tart.\nOp die jongste aankondiging het pres. Donald Trump met opmerklike woede gereageer en gesê: "North Korea best not make any more threats to the United States. They will be met with fire and fury like the world has never seen." Japan het ook gesê dit is uiters bekommerd oor hierdie verwikkelinge, terwyl aandelemarkte skerp gedaal het.\nOor die algemeen word aanvaar dat Kim Jong Un en sy diktatoriale bewind ongeëwenaard in die wêreld self nie oor die vermoë beskik om gesofistikeerde wapentuig te vervaardig nie en dat hy onder die kombers deur moondhede en multinasionale korporasies van die nuutste tegnologie voorsien word. In hierdie verband word vingers veral na China en sekere Westers-gebaseerde maatskappye gewys.\nErdogan van Turkye al meer diktatoriaal\nPres. Recep Tayyip Erdoğan van Turkye is besig om sy land met 'n spoed in 'n diktatuur te omskep in opvolging van die mislukte staatsgreep verlede jaar. Duisende staatsdienspersoneel, politieke opponente en straatbetogers is in hegtenis geneem en word steeds sonder verhoor aangehou. Die Turkse parlement is opgeskort, terwyl verskeie mediahuise gesluit is en beperkings geplaas is op openbare vergaderings. Die afgelope 12 maande is ook minstens 15 universiteite gesluit en hul eiendom gekonfiskeer. Erdoğan gebruik artikel 301 van die Turkse Strafkode wat beledigings van die “Turkse karakter” kriminaliseer om mense op allerlei aanklagte in hegtenis te neem. Hierdie ongekende outokratiese optrede van Erdoğan ontlok opmerklik min kritiek vanaf Westerse lande.\nVF Plus oor Bell Pottinger en WMK\nIn 'n mediaverklaring sê die VF Plus: “Al is daar bewyse dat Bell Pottinger narratiewe soos ‘wit monopolie-kapitaal’ (WMK) geskep het en selfs daaroor om verskoning gevra het, misbruik die ANC dit nogtans om wittes die skuld te gee vir die ekonomiese krisis in die land en die skade wat aangerig word weens regstellende aksie (RA) en swart ekonomiese bemagtiging (SEB). Terwyl swartmense lank reeds deur RA en SEB bevoordeel word ten koste van wittes, het die woord wit monopolie-kapitaal nou ongelukkig ŉ populistiese narratief geword.\n“Die oogmerk hiermee was om verdeling te skep om te verseker dat persone en faksies in die ANC in beheer bly van die magshefbome om toegang tot die staatsbeursie te verkry en om die aandag af te lei van die staatstroping. Dit rig enorme skade aan, nie net wat rasseverhoudinge in die land aanbetref nie, maar dit stuur ook ŉ negatiewe boodskap aan enige voornemende wit belegger in Suid-Afrika.”\nLand in afwagting op geheime stemming of nie\nMinder as 'n week voor die stemming in die Nasionale Vergadering op komende Dinsdag 8 Augustus 2017 moet plaasvind oor die mosie van wantroue in die presidentskap van Jacob Zuma, het speaker Baleka Mbete nog nie gesê of dit per geheime stemming gaan plaasvind of nie. Vroeër het die Grondwethof gesê dat dit haar mandaat is om hierdie beslissing te neem.\nIndien al die opposisiepartye vir die mosie stem plus 50 van die 249 ANC LP’s, sal die mosie slaag en moet Zuma en die hele kabinet summier bedank en word Mbete as speaker die waarnemende president totdat die voorgeskrewe grondwetlike proses gevolg is vir die verkiesing van 'n nuwe staatspresident. Inmiddels het EFF leier Julius Malema aangedui dat hy met ten minste 60 ANC LP’s gepraat het wat ten gunste van die wantrouemosie sou wees.\nMagashule en Manyoni in dodelike tweestryd\nVrystaat premier Ace Magashule en huidige voorsiter van ANC in die provinsie word uitgedaag deur sy adjunk Thabo Manyoni, voormalige uitvoerende burgemeester van die Mangaung Metro. Dit blyk dat die twee tans in 'n dodelike tweestryd gewikkel is om die nodige steun te verwerf wat betref politieke beheer oor die Vrystaat. Dit is so erg dat die ANC-leierskapkonferensie wat 10-13 Augustus in Parys sou plaasvind, uitgestel is omdat sg. takoudits nog nie voltooi is nie.\nIntussen blyk dit dat bv. die Suid-Vrystaatse takke van die ANC op enkele uitsonderings na vir Manyoni steun. Dit word aanvaar dat Manyoni ook ten gunste van Cyril Ramaphosa is as volgende ANC-president. Magashule is natuurlik een van die hoofluitenante van Zuma.\nWetsontwerp oop vir kommentaar\nTe midde van die oorverhitte debat oor grond in SA, is die Wetsontwerp op Landbougrondbesit pas vir kommentaar gepubliseer. Die wetsontwerp het ten doel om o.m. grondplafonne vir kommersiële plase in te stel en beperkings te plaas op die besit van landbougrond deur buitelanders.\nAnder bepalings van die wetsontwerp is dat grondeienaars van landbougrond gedwing kan word om inligting oor hul grond en hulself, soos hul ras, te verskaf. Grondplafonne is primêr gemik op die herverdeling van grond deur die hoeveelheid grond wat individue mag besit, te beperk.\nDie voorstelle op die tafel vir grondplafonne is vir kleinskaal kommersiële plase 1 000 ha, mediumskaal kommersiële plase 2 500 ha en grootskaal kommersiële plase 5 000 ha. Daar is egter 'n spesiale kategorie vir wild-, bosbou- en hernubare energieplase van tot 12 000 ha.\nLande waar grondplafonne al toegepas is, maar in elke geval misluk het, is o.a. Egipte, die Filippyne, Indië en Pakistan.\nInmiddels toon statistieke van die WWF-SA dat 20% van plase in SA produseer 80% van alle voedsel in die land, terwyl slegs 69% van alle landbougrond geskik is vir weiding, slegs 13% geskik is vir gewasverbouing en slegs 3% word as besonder vrugbaar gekategoriseer. Insiggewend is dat tans meer as 20 000 kommersiële plase in die land in die mark is.\nKommer oor agteruitgang van RSG\nOor 'n breë front in die sosiale media word kommer uitgespreek oor die agteruitgang van Afrikaans op Radio Sonder Grense (RSG), bv. dat dit opvallend is dat feitlik geen Afrikaanse musiek meer in die jongste tyd oor die stasie gespeel word nie. Die musiekprogram op weeksaande staan bekend as Chill, wat telkens onderbreek word deur Moslem godsdiensprogramme, somtyds in Arabies.\nSaterdagaande kan geluister word na Amerikaanse Country & Western, aangebied deur Afrikaanse omroepers, maar met geen Afrikaanse musiek in die genre nie. Dieselfde anti-Afrikaanse tendens figureer ook met die program Fine Music Radio, voorheen bekend as Fynproewersmusiekradio, wat in die Kaapse Skiereiland uitgesaai word. Voorts word die enkele Afrikaanse omroepers wat nog in diens is, beperk tot klassieke musiekprogramme met weinig of geen ruimte vir Afrikaanse produksies nie.\nDaarby is op SABC-radiostasies 'n musiekkwota ingestel van sowat 80% swart musiek (township-kwela, township-jazz en tradisionele stammusiek), 15% internasionale allegaartjies, veral Amerikaanse Negermusiek en sowat 5% Europese musiek. Daar is ook opvallend gereelde programme met tradisionele Britse volksmusiek van die Skotte, Walliesers, Engelse en Iere.\nRegering bevries myntransaksies\nIn reaksie op die suksesvolle hofaansoek van die Kamer van Mynwese om implementering van die nuwe Mynbouhandves tydelik te halt, het die regering by monde van Minister van Minerale Bronne Mosebenzi Zwane aangekondig dat alle myntransaksies wat eienaarskap raak, tot verdere kennisgewing bevries word. In reaksie hierop sê die VF Plus in 'n mediaverklaring hierdie stap van die regering “is niks anders nie as hoogverraad”.\nIn die mediaverklaring word voorts gesê: “Die mynbedryf lewer steeds 8% van die land se bruto binnelandse produk, maar wat die regering nou doen is ŉ vorm van sluip-onteiening. Voorts sal daar geen nuwe beleggings in die bedryf wees nie, wat broodnodige werkskepping in die wiele sal ry. Hierdie aksie is trouens teenstrydig met die onderneming van Malusi Gigaba, minister van finansies, se onderneming om ingevolge sy 14-punt plan stabiliteit te bring na die mynbousektor.\n“Hierdie opskorting van transaksies in die mynbedryf sal die waarde van mynaandele drasties laat verswak. Sodra die beperking weer gelig word, sal die Guptas en hul uitgebreide ANC-netwerk in staat wees om talle myne oor te neem teen ŉ groot winskoop.W at Zwane in effek doen, is dieselfde as wat Eskom gedoen het met die Optimum Myn deur die myn effektief in bankrotskap te dwing sodat die Guptas dit kon koop met Eskom-voorskietfondse.”\nDerhalwe word 'n beroep op die publiek gedoen om in ‘n proses van openbare deelname ten sterkste beswaar aan te teken teen hierdie afbrekende stap.”\nMbete sleep voete\nOor die kritieke vraag oor en versoek vir 'n geheime stemming in die Parlement oor die wantrouemosie in pres. Jacob Zuma, sleep speaker Baleka Mbete ooglopend voete. Die getuienis word al sterker dat soveel ANC-LPs in 'n geheime stemming vir die mosie sal stem, dat dit waarskynlik aanvaar gaan word en dan is Zuma verplig om te bedank.\nJulius Malema sê juis hy het persoonlik met sowat 60 ANC-LPs gepraat, wat aangedui het dat hulle in geval van 'n geheime stemming ten gunste van die mosie sal stem. Dit sou waarskynlik die ANC-kaartehuis inmekaar laat tuimel, met gevolglik waarskynlik 'n regeringsrewolusie in SA. Dit plaas regering in SA op hierdie tydstip op dun ys en is dit waarom Mbete voetesleep.\nOngelooflike haatspraak teen blankes\nChina dreig Botswana oor Dalai Lama\nTrump en Putin geheime ontmoeting\nOmstrede kader weer in uitvoerende posisie\nBladsy 4 van 18


Kyk: Geheime gelowiges se vreugdevolle doop in Sirië - Geopende Deure\nOp die Frontlinies Nuus vanuit die Veld Kyk: Geheime gelowiges se vreugdevolle doop in Sirië\nOns het hierdie naweek die vreugde ervaar van ŉ byeenkoms in ŉ plaaslike kerk hier in Suid-Afrika. Ondanks Covid-19-regulasies, is vyf mense in die pragtige fasiliteit voor honderde kerkgangers gedoop as ŉ openbare aankondiging van hul geloof in Jesus.\nDit was vir my ŉ baie roerende oomblik om te hoor hoe ŉ seun sy ouers bedank vir hul onderrig, leiding en liefde – wat hom in staat gestel het om hierdie belangrike stap op 14-jarige ouderdom te neem. As ŉ ouer smag ek daarna dat my dogter in die toekoms dieselfde stap sal neem.\nNá die doopgeleenthede het die pastoor se preek ŉ boodskap van geloof oorgedra, wat ons uitdaag om verder as die geestelike ooreenkoms met die Woord te gaan, met gevoelens oor God se teenwoordigheid as ŉ lewensomvattende reaksie en aktiewe geloof.\nHierdie ervaring laat my dink oor hoe hierdie belangrike geloofstap deur ons vervolgde broers en susters gevier word in plekke waar dit nie net moeilik is om Jesus te volg nie, maar ook gevaarlik. Een só ŉ plek is Sirië.\nOndanks die feit dat Sirië vanaf 2020 tot 2021 ŉ plek afgeskuif het op die Wêreldwaarnemingslys (#12) – weens die voortgesette groei in die aantal bekeerlinge vanaf Islam na Christenskap – word ŉ toename in oortredings teen Christene vanuit ŉ Moslem-agtergrond verwag. Hierdie nuwe gelowiges het in die meeste gevalle nie hul familie se ondersteuning nie – hulle naaste familielede plaas hulle dikwels in die grootste gevaar wanneer hul bekering aan die lig kom. Koerdiese Christene word dikwels gedwing om ondergronds te gaan.\nOndanks die onafwendbare bedreiging vir hul veiligheid, het Koerdiese gelowiges in Sirië onlangs die stap geneem om hul geloof in Jesus in die openbaar te verklaar deur gedoop te word. Dit was ŉ vreugdevolle geleentheid waarvan jy ook nou ŉ getuie kan wees. Kyk hier >>\nSluit by my aan in gebed vir hierdie gelowiges:\n“Here Jesus, U het as deel van U Groot Opdrag voordat U in die hemel opgeneem is, gesê: ‘Wie ook al glo en gedoop word, sal gered word; maar wie ook al nie glo nie, sal veroordeel word.’ Ons dank U vandag vir elke gelowige in Sirië wat glo en volgens hul geloof optree. Versterk hulle sodat hulle te midde van onsekerheid en gevaar getrou sal bly. Ons dank U dat U aanhou om U Kerk uit te bou – selfs in die moeilikste plekke. Laat U Koninkryk deur die donkerte breek vir U glorie. Amen.”