لَج‌وَر » Blog Archive » محمود طوقی: نام و ننگ؛ داستان رستم و اسفندیار (بخش دوم)\nمحمود طوقی: نام و ننگ؛ داستان رستم و اسفندیار (بخش دوم)\nبهمین خاطر است که رستم نه بعنوان جنگاوری بزرگ که در آن صورت بزودی با اسفندیار بر سر بهایی که باید بدهد و او بگیرد به توافق می رسید، بلکه بعنوان پهلوانی بزرگ می پذیرد که گنج های زال و سام را به تمامی بدهد تا نامش را پاکیزه نگه دارد و چون این راه به نتیجه نمی رسد تیغ هندی بدست می گیرد و جانش را به تاو می گذارد. این تفاوت در ایدئولوژی هاست که این دو غول قدرت و پهلوانی تا به آخر نمی توانند حرف یکدیگر را بفهمند و به توافق برسند. یک جنگاور یک پهلوان را نمی فهمد و یک پهلوان یک جنگاور را. جهان جنگاور جهان بی اخلاقی است یا بهتر بگویم جهانی با اخلاقیات سوداگرانه و اپورتونیستی است اما جهان پهلوانی جهانی است با کدهای اخلاقی خدشه نا پذیر. ….\nنام و ننگ؛\nکه کردار ماند زما یادگار\nآن چه کرداری است که از ما یادگار می ماند؟\nرستم هر چه کرده است از کشتن دیوان در مازندران تا مرگ جانسوز سهراب پسرش کرداری پهلوانی بوده است. خود در آن سود و زیانی نداشته است. هر زمان به میدان رفته است برای احقاق حقی بوده است، برای مرز و بومی بوده است که از او طلب یاری کرده است .\nاما اسفندیار هر چه کرده است بخاطر مابازایی بوده است. مابازایی که بخاطر آن حاضر است پدرش را هم بکشد و خود به صراحت می گوید به خاطر تاج و تخت بوده است. یا بخاطر روز داوری در آن سوی مرگ بوده است. اسفندیار متوجه این فرق جوهری نیست .\nشاهان و پهلوانان\nرستم در ادامه صحبتش با اسفندیار به یک رابطه اساسی اشاره می کند و به اسفندیار نشان می دهد که بر خلاف نظر او شاهان هر چه دارند از قبل عمل پهلوانی و پهلوانان است .\nرستم به اسفندیار می گوید :منصف باش و به حرف های این پیرمرد گوش فرا ده؛\nاگر من به مازندران نمی رفتم چه کسی یا رای رفتنش به مازندران بود تا با کشتن دیو سپید کاووس را از اسارت برهاند.\nچه کسی به هاماوران رفت و کاوس را از بند رهانید .\nدر زمانی که افراسیاب به ایران تاخته بود چه کسی گیو و گودرز و طوس را از بند رهانید .\nاگر کاوس از بند رها نشده بود سیاوش چگونه بدنیا می آمد. اگر کیخسرو نبود لهراسپ چگونه پادشاه می شد. پس چگونه به تاج لهراسپ می نازی و به آئین لهراسپ فخر می کنی\nکه گوید برو دست رستم به بند نه بندد مرا دست چرخ بلند\nنبستن تمامی درها\nاسفندیار نیک می داند که رستم پهلوانی یگانه و بی بدیل است. و تهمت نافرمانی حیله پدر است برای دور کردن او از تاج و تخت. بهمین خاطر در پی نابودی رستم نیست. با او عتاب می کند اما این عتاب عمق ندارد. در ته قلبش می داند این گونه رفتار سزاوار پهلوانی پیر چون او نیست. پس به او می گوید: فردا من ترا از کوهه زین بر می دارم به بند می کشم و به نزد شاه می روم و چون تاج بر سر نهم بند از دست تو باز می کنم و ترا به عزت تمام عزیز می دارم .\nاسفندیار در ته روحش با رستم دشمنی ندارد برای او هدف مهم است و هدف وسیله را توجیه می کند او ماکیاولی است که چند هزار سال زودتر از ماکیاول بدنیا آمده است .\nرستم نیز با اسفندیار علیرغم عتاب ها و خطاب هایش به کین نیست. رستم به آئین پهلوانی باور دارد. شاه را محترم می شمارد اسفندیار را بهمین خاطر محترم می داند. اورا بیگانه نمی داند. جوانی می داند که در پی تاج وتخت اسیر دیو شده است و از راه مردمی جدا شده است .\nاو نیز در پی آن است که او را بی گزندی از کوهه زین بر دارد با خود به زابل ببرد و او را با حشمت و جاه تمام به ایران ببرد و تاج را از سر گشتاسب بر دارد و بر سر شاه جوان بگذارد و در خدمت او چون پادشاه پیشین باشد .\nگیر کار در کجاست\nپیشنهاد رستم اسفندیار را به سلطنت می رساند اما اسفندیار نمی پذیرد. اسفندیار می پندارد که اگر رستم را به بند کند پدرش به عهدش وفا می کند اما غافل از آنست که گشتاسب به هیچ قیمتی دل از تاج و تخت نمی کند باز هم بهانه ای دیگر می تراشد .\nاما برای اسفندیار فدا کردن رستم آسانتر است تا این که رودر روی پدر قرار بگیرد و هر چند فرجام نهایی همان بود که بود حتی اگر رستم می پذیرفت که بند بر دست نهد .\nرستم اگر موفق می شد کید پدر را برای اسفندیار باز کند کار شاید به روال دیگری می افتاد اما آئین پهلوانی اجازه نمی دهد که رستم بد پادشاه خود را بگوید و یا شاید می پندارد که اسفندیار نمی پذیرد که پدر در پی مرگ اوست و او را به عمد به سفری بی باز گشت فرستاده است .\nاندیشیدن رستم به فرجام کار\nبرای نخستین بار در این عمر طولانی جهان در پیش چشم رستم تیره و تار می شود. دست به بند نهادن یا کشتن شاهزاده ای بزرگ و هر دو کاری بدفرجام .\nاگردست به بند نهد بدنامی است و دیگر نامی از او در جهان نخواهد بود .\nهمه نام من باز گردد به ننگ\nو اگر دست او به خون اسفندیار آلوده شود همه جهان او را نفرین کنند که او شاهزاده ای جوان را کشته است. و نام او در زمره بی دینان قرار خواهد کرد که اسفندیار قهرمان دین زردشت نیز هم هست. و اگر کشته شود از زابل و زال نامی دیگر نخواهد بود .\nبالاخره رستم تصمیم می گیرد نا گفتنی ها را بگوید. هر چند می داند اسفندیار نمی پذیرد. پس به او می گوید: پند دیوان را می پذیری اما راه دانش را انتخاب نمی کنی. جوانی، و فریب شهریاری بد کار را می خوری ونمی دانی شاه در پی مرگ توست .\nگشتاسب در این جهان تاج و تخت را بیشتر از همه کس و همه چیز دوست دارد پس ترا گردا گرد جهان می گرداند و سراسر جهان را می کاود تا هماوردی برای تو پیدا کند تا از او به تو گزند رسد و تاج وتخت برای او بماند.\nخب با این تفاصیل چرا جان خودرا به خطر می اندازی و در چند و چون کار تفکر نمی کنی که سرانجام این کار برای من بد نامی است .\nاما اسفندیار دلش با این حقایق نیست گوش و هوش او بر حرف های رستم بسته است اسفندیار رستم را نردبانی می بیند که او را به قدرت نزدیک می کند و نمی تواند بپذیرد که پدر در پی دادن تاج و تخت نیست .\nپس نصیحت ها و هشدارهای رستم را جو سازی تلقی می کند و به رستم می گوید: تو آن گونه وانمود می کنی که دیگران بپندارند من جنگ طلب و پرخاشجوهستم و تو انسانی آزاده و صلح جوی .\nمن به فرمان شاهم نه تاج و تخت. خوب و زشت، بهشت و دوزخ ام فرمان پادشاه است .\nاسفندیار می داند که کار او اخلاقی نیست و می پندارد رستم در حال ساختن فضایی است تا تاریخ او را محکوم کند. پس برای تبرئه خود می گوید در پی تاج و تخت نیست و فرمان شاه وراء هر خوب و بدی است.\nهشدار پشوتن به اسفندیار\nآن چه اسفندیار از آن هراس دارد اتفاق می افتد. پشوتن برادر و مشیر و مشاورش به سخن می آید و می گوید: نمی توانم از حقیقت دور شوم، آزردن آزاد مردی چون رستم و با کبر و خشم و غرور صحبت کردن با او به انصاف نیست .\nشکست اخلاقی اسفندیار از خانه اش شروع می شود. اینجاست که سپر می اندازد و چون تمامی پادشاهان به دین متوسل می شود و سعی می کند پشوتن را مجاب دینی کند و به پشوتن می گوید: تو می گویی من از فرمان شاه که فرمان یزدان است چشم پوشی کنم و گرفتار عذاب دوزخ بشوم .\nاما این باور قلبی او نیست چرا که ابتدا تصمیم داشت پدر را به عُنف از تخت دور کند و مادرش اجازه نداد . در آن جا فرمان شاه و یزدان یکی نبود اما در اینجا یک مرتبه مذهبی می شود چرا که پایه استدلال اخلاقی او فرو ریخته است .\nرستم به خانه باز می گردد و به زواره می گوید وسایل حرب را آماده کن .\nوسایل حرب کدامند؟\nتیغ هندی، نیزه، مغفر، کمان، برگستوان، ببر بیان، کمند، گرز، گبر\nاما با این همه رستم می داند که این نبرد سلاحی جز اینان طلب می کند اما چه سلاحی؟ نمی داند.\nزال تردید و سر در گمی رستم را می بیند و از او می پرسد چه شده است؟. و او را پیشاپیش از جنگ بر حذر می دارد. که اگر کشته شود زابلستان با خاک یک سان می شود و اگر اسفندیار را بکشد نام او در جهان آلوده خون اسفندیار می شود .\nور ایدون که او را رسد زین گزند نماند ترا نیز نام بلند\nگریختن و پنهان شدن و جان خود را با زر و خلعت خریدن و پیش پادشاه شدن و مراسم اطاعت بجای آوردن .\nاما چاره کار جز این است و رستم از پس سالیان بسیار و نبردهای بسیار این را نیک می داند. و به پدر می گوید: گریختن و دادن گنج و خواسته چاره کار نیست. تمام این راه ها را اندیشه کرده ام وهمه بن بست بوده اند. اما دل آشفته ندار. فردا من او را از کوهه زین بر می دارم به خانه می آورم او را زر و گنج بسیار می دهم و بعد به نزدیک گشتاسب می روم تاج را از سر او برمی گیرم و بر سر اسفندیار می گذارم.\nزال نیز بعد از گذشت سال های بسیار نیک می داند این حرف شدنی نیست و به رستم می گوید: دیوانگان نیز این حرف را باور ندارند. برداشتن مردی از کوهه زین، کسی که پادشاه چین نام او را برنگین می نویسد کار ساده ای نیست .\nنه نرمش های رستم و شمارش خدمات او به شاهان گذشته و نه چاره جویی های زال نتوانست گره ناگشوده را از کار رستم باز گشاید .\nدر جنگ قدرت بین گشتاسب و پسر قرعه بد شگون به نام رستم افتاده بود که می بایست بهای این جنون قدرت را بدهد او که در تمامی این سال ها از قدرت سهمی را نخواسته بود و اکنون در روزگار پیری که دیگر نه سودای نام داشت ونه ادعای جاه .\nرستم به میدان نبرد می رود اسفندیار هم می آید اما هنوز دل رستم به این جنگ یگانه نیست. پس از اسفندیار می خواهد که اگر غرض از این جنگ خون ریختن است سواران زابلی بیایند با سواران ایرانی جدال کنند تا خون ها ریخته شود .\nاسفندیار برمی آشوبد و رستم را نابکار می خواند که در کار فریب اوست و از او می خواهد تا دست از فریب بشوید و به جنگد تا از آن دو اسب یکی بی سوار به اردوگاه خود باز گردد.\nپس پیمان می کنند که نبرد بین آن دو خلاصه شود و هیچکس از دو طرف وارد این نبرد نشود .\nنیزه ها انداخته می شود و سنان های بسیار می شکند. پس دست به شمشیر می برند و بعد نوبت به کوپال می رسد و گُرزها بی ثمرمی شوند و دوال کمر گرفتن. تا یکی دیگری را از کوهه زین بر گیرد. همه بی ثمر.\nپس کمان ها و تیرهای خدنگ بیرون می آید .\nدر این جا رستم متوجه رازی بزرگ می شود. تیرهای او به بدن اسفندیار کارگر نمی افتد چرا که اسفندیار روئینه تن است .\nرستم زمانی متوجه نابرابر بودن نبرد می شود که می بیند تیرهای بسیاری بر تن او و رخش نشسته است و خون های بسیاری از هر دو رفته است. این جاست که تجربه سالیان نبرد به کمک او می آید و می فهمد که ادامه رزم بدین سو نابرابر و یک سویه آب در هاون کوبیدن است پس رخش را رها می کند و خود را به بلندی می رساند .\nاسفندیار خود را به نزدیک رستم می رساند و می گوید: هان چه شد از میدان رزم چو روباه گریختی و به بلندی شدی. اما باز راهی برای پایان رزم هست. کمان را بینداز، ببر بیان را بیرون کن دست را به بند ده که از من گزندی بتو نمی رسد .\nرستم می گوید: روز به آخر رسید. و شبانگاه وقت نبرد نیست. پس اولی تر آن است که جنگ را در نیمه رها کنیم. اسفندیار می پذیرد .\nچاره جویی زال\nبازگشت رخش بدون سوار و آمدن زواره به میدان رزم برای کمک به برادر گره ناگشوده این جدال را باز نمی کند. رستم می گوید: از رخش پرستاری کنید تا اگر من شب را به صبح رسانیدم فردا خود را از زابلستان دور کنم.\nاما زال در پس پشت سالیان بسیار و دیدن شاهان بسیار می داند که گریز رستم پایان کار نیست.\nقبل از رزم زال موافق گریختن رستم بود اما حالا نیست چرا؟\nآن زمان تن زدن رستم از جنگ با اسفندیار جای چون و چرای بسیار داشت. کسی نمی توانست رستم و زال را مذمت کند که چرا در برابر اسفندیار نایستاده اند .\nرسم پهلوانی آن نبود که پهلوانی خون شاهزاده ای جوان را بریزد پس جای آن داشت که رستم از این نبرد تن زند. اما وقتی نبرد شروع شد و مشخص شد که در این نبرد اسفندیار به نیروی روئینه تنی بر رستم سر است دیگر فرار چاره کار نبود این گریز گریز شکست و بد نامی بود .\nپس زال به رستم می گوید در این جهان برای همه چیز چاره ای هست جز مرگ. پس باید چاره ای کرد .\nإسیمرغ دانای همه رازها\nسیمرغ دانای جهان است. آگاه به پیدا و ناپیدای جهان. همو بود که زال را از زمین بر گرفت و در آغوش خویش بزرگ کرد. آن که در فراسوی زمین پرواز می کند و نظاره گر است بر تمامی هست و نیست آدمیان. پس بعنوان یک نیروی ماوراء الطبیعی می تواند چاره جوی این گره نا گشودنی باشد .\nمجمر آتش فراهم می کنند و زال پر سیمرغ بر آتش می نهد همان گونه که در روز جدایی اش از سیمرغ قرار نهاده شده بود. و در روزگار تنگ زال سیمرغ را با نهادن پر بر آتش به کمک خواسته بود .\nسیمرغ با دیدن پر برآتش از اوج آسمان به زمین می آید. و از زال دلیل احضارش را می پرسد. و زال از آمدن اسفندیار بد نژاد می گوید و این که قصد برانداختن خاندان او را دارد.\nسیمرغ رستم و رخش را فرا می خواند. ۸ تیر خدنگ از بدن رستم و ۶ تیر از بدن رخش بیرون می آورد و با منقار خود زخم هر دو را التیام می بخشد.\nسیمرغ متعجب است که چرا رستم رزم را با اسفندیار روئینه تن بر گزیده است. چون تیری بر بدن او کارگر نیست. رستم می گوید: بحث جان نیست مسئله ننگ است او جز بند بر دستان من چیز دیگری نمی خواهد\nبدو گفت رستم که گر او ز بند نگفتی نگشتی دل من نژند\nمرا کشتن آسانتر آید ز ننگ اگر باز مانم بسختی زجنگ\nسیمرغ فرجام کار را می گوید.\nسیمرغ از رستم می خواهد تا با او پیمان کند تا او را در این نبرد یاری کند. رستم شرط سیمرغ را می پذیرد\nشرط سیمرغ چه بود؟\nپای فشردن رستم بر آشتی و پیش نگرفتن جنگ.\nاگر اسفندیار پذیرفت که جنگ خاتمه می یابد و اگر نپذیرفت نشانه آن است که زمانه او بسر رسیده است .\nو گر بر جنگ اصرا داشت من به تو خواهم گفت چگونه نبرد را به پایان برسانی.\nرستم به راهنمایی سیمرغ بر رخش می نشیند و به جانب دریا می راند. سیمرغ فرود می آید و راهی را در خشکی به اونشان می دهد و رستم می راند تا به درخت گزی می رسد. رستم به راهنمایی سیمرغ چوبی راست از درخت گز جدا می کند آن را برآتش می نهد و پیکانی بر آن سوار می کند و آنرا در آب رز می گذارد و در انتهایش پری قرار می دهد.\nروز دوم: نبرد پایانی\nسپیده دمان رستم رخش را زین می کند و به میدان نبرد می رود. به اسفندیار خبر می دهند رستم با سلیح و سلاح آماده نبرد در میدان است .\nاسفندیار با دیدن رستم و رخش بر می آشوبد و می گوید: تو سگزی فراموش کردی که دیروز بر تو چه رفت و حال به قدرت جادوی زال بار دیگر به میدان رزم آمده ای. امروز چنان ترا با تیر سوراخ کنم که زال در علاج توعاجز شود.\nرستم با سیمرغ پیمانی بسته است. پس به اسفندیار می گوید\nمن امروز نز بهر جنگ امدم پی پوزش و نام و ننگ آمدم\nو دو باره پیشنهاد های قبلی را تکرار می کند؛ آمدن اسفندیار به ایوان او، گشودن گنج ها و خلعت دادن به سپاه و رفتن بهمراه او به نزد گشتاسب و سپردن خود دست گشتاسب و پذیرفتن هر چه که گشتاسب فرمان دهد.\nاما گوش اسفندیار بدهکار این حر ف ها نیست. و تنها راه را بند نهادن بر دست و پا می داند. رستم بار دیگر بخت خود را امتحان می کند\nمکن نام من زشت و جان تو خوار که جز بد نیاد از این کارزار\nو به گردن می گیرد تا هزاران گوهر و کنیز بدهد تا فرصت بخرد و با پای خود به نزد شاه برود تا چاره و راهی دیگر جز بند بیابد که بند نام او را تا ابد با ننگ آغشته می کند\nکه از بندتو جاودان نام بد بماند مرا وز تو بد کی سزد؟\nاما اسفندیار می گوید: چو فرمان یزدان چو فرمان شاه. یا بند یا رزم. و راه دیگری را نمی پذیرد.\nپس پیمان رستم با سیمرغ به پایان می رسد و رستم می فهمد که پایان کار اسفندیار فرا رسیده است. و تیر گز آب دیده به رز را در کمان می گذارد و به سوی چشم اسفندیار رها می کند\nاسفندیار بر کوهه زین تا می شود و جهان پیش چشم او تیره و تار می شود .\nو رستم به او می گوید\nبیک تیر برگشتی از کارزار بخفتی بر آن باره نامدار\nنبرد های رستم پیش از جنگ با اسفندیار نبرد هایی یک سویه بودند. دشمن در یک سوی، دوست در یک سو.\nپهلوان در چند راهی انتخاب نبود. آئین پهلوانی راهنمای او بود. دشمن به خاک او تجاوز کرده بود و این مشروعیت اخلاقی و قانونی راه را به او نشان می داد. رستم در تمامی این نبردها یکدل و یک فکر بود .\nاما در نبرد با اسفندیار راه از چاه پیدا نبود. پهلوان مختار نبود . نمی توانست به اختیار راهی را بر گزیند. بلکه راه به او تحمیل می شد .\nدر یک سو بند بود که بد نامی بود. سوی دگر جنگ بود که پایان آن معلوم نبود. مرگ یا کشتن شاهزاده جوان.\nکشته شدن حاصلش ویرانی بود. کشتن حاصلش بدنامی بود. کاری بر خلاف عرف و اخلاق حاکم .\nنگاه کنیم به جدل های لفظی اسفندیار با پشوتن و رستم. که سرپیچی از فرمان شاه را گناهی کبیره می داند، که عقوبت دوزخ در این جهان و آن جهان دارد .\nیک اصل خدشه ناپذیر\nاما برای رستم در تمام طول این نبرد از آن جایی که سعی می کند اسفندیار را مجاب اخلاقی کند تا جایی که به زال و سیمرغ پناه می برد و کمک می خواهد از همه چیز حاضر است بگذرد الا بد نامی. برای پهلوان نام وننگ یعنی تمامی هستی. حتی در آنجایی که سیمرغ می گوید به خاک افتادن در جلو اسفندیار که شاهزاده است و فّره ایزدی دارد عار نیست نمی پذیرد.\nراه ها و جهان بینی ها\nاسفندیار جنگاوری است بی بدیل و همه چیز برای او مابازاء مادی دارد. پس دو راه پیش پای رستم می گذارد:\n۱- نهادن بند بر دست و رسیدن او به تاج وتخت و پایانی خوش برای هردو. او به قدرت می رسد و رستم به هر آنچه که آرزو کند می رسد.\n۲- جنگ و توسل به زور\nاما در آئین پهلوانی از سه گزینه:\nپهلوان مجاز است از مال بگذرد. جانش را فدا کند اما مجاز نیست از نامش بگذرد.\nبهمین خاطر است که رستم نه بعنوان جنگاوری بزرگ که در آن صورت بزودی با اسفندیار بر سر بهایی که باید بدهد و او بگیرد به توافق می رسید، بلکه بعنوان پهلوانی بزرگ می پذیرد که گنج های زال و سام را به تمامی بدهد تا نامش را پاکیزه نگه دارد و چون این راه به نتیجه نمی رسد تیغ هندی بدست می گیرد و جانش را به تاو می گذارد .\nاین تفاوت در ایدئولوژی هاست که این دو غول قدرت و پهلوانی تا به آخر نمی توانند حرف یکدیگر را بفهمند و به توافق برسند.\nیک جنگاور یک پهلوان را نمی فهمد و یک پهلوان یک جنگاور را .\nجهان جنگاور جهان بی اخلاقی است یا بهتر بگویم جهانی با اخلاقیات سوداگرانه و اپورتونیستی است اما جهان پهلوانی جهانی است با کدهای اخلاقی خدشه نا پذیر .\nبرداشتی دیگر از این نبرد\nعده ای دیگر داستان رستم و اسفندیار را بگونه ای دیگر تحلیل می کنند و بر این باورند که فئودالیسم در پروسه رشد خود بسوی یکپارچگی پیش می رفت و این پروسه بناچار منجر به حذف مالکان کوچک یا دهقانان می شد .\nگشتاسب در راس هرم بزرگ زمین داری نشسته بود و در حال یکپارچه کردن قدرت و حذف شاهان محلی بود. این پروسه منجر می شد به جنگ قدرت درون هیئت حاکمه .\nگشتاسب برای دور کردن اسفندیار او را به سمتی هول داد که در واقع سمت و سوی مبارزه بزرگ مالکی بر علیه مالکان کوچکتر بود و با یک تیر دو نشان را می زد. هم یک مدعی تاج و تخت از کنار او دور می شد و هم یک پادشاه محلی در معرض نابودی قرار می گرفت. از هر سو به نفع گشتاسب بود.\nدر پایان ماجرا نیز همین پروسه به نهایت خود می رسد رستم با توطئه ای کشته می شود و. بهمن پسر اسفندیار زابل را با خاک یکسان می کند و این نبرد حاصل برخورد بزرگ مالکان با کوچک مالکان است. بزرگ مالکانی که به آئین جنگاوری باور دارند. و کوچک مالکانی که پهلوانان و اشراف محلی اند. و به آئین پهلوانی باور دارند و تا آخر تا مرز نابودی بر این باور می مانند.\nنبردی وراء زمان ها و مکان ها\nهردو تحلیل از این نبرد می توانند قابل تعمق و تفکر باشند با این همه این نبرد، نبردی است ماورا زمان ها و مکان ها، بهمین خاطر است که از دوران فئودالیسم می گذرد و به عصر بورژازی می رسد و باز هم می بینیم این نبرد زنده و حاضر است، بواسطه آن که جدال بر سر قدرت و فدا کردن کرامت های انسانی برای رسیدن به قدرتی تام و تمام هم چنان مسئله اساسی انسان معاصر است. در دیگر سوی این میدان دفاع انسان و پای فشردن بر کرامت ها و ارزش های اخلاقی و انسانی هم هست .\nاین نبرد یک نبرد تاریخی است. مهم نیست که در دو سوی این میدان گشتاسب و اسفندیار است یا رستم و زال. تا وقتی که قدرت با دست یابی به همه چیز عجین است کرامت های آدمی در پیش پای آن ذبح خواهد شد. مبارزه برای حفظ کرامت های انسانی هم خواهدبود .\nاگر روزی آدمی به جامعه طراز نوین برسد و انسان طراز نوین بار و بر بگیرد و اساس جامعه و تولید حفظ و احترام به کرامت های آدمی باشد آن روز ما از خواندن این نبرد تاریخی فارغ می شویم .\n۱- شاهنامه فردوسی:به انتخاب محمد علی فروغی\n۲- رستم و اسفندیار :شاهرخ مسکوب\n۳- حماسه داد:فرج الله میزانی،جوانشیر


طرز تهیه خمیر پیتزا حرفه ای در خانه، یک ایده کاربردی در تهیه مواد لازم انواع پیتزای خانگی به شمار می‌آید. طرز تهیه خمیر پیتزا خانگی وابسته به ذائقه، مواد در دسترس و همین طور سبک پیتزای قابل طبخ متفاوت است.طرز تهیه خمیر پیتزا حرفه ای در خانه، به دلیل اهمیت کیفیت خمیر پیتزا در پخت آن یک ایده بسیار موثر برای افراد علاقمند به این غذاست. برای یادگیری طرز تهیه خمیر پیتزا حرفه ای در خانه همانند دیگر مواد غذایی نیازمند به خمیر مثل نان و انواع کیک دستور‌های پخت متنوعی وجود دارد.\nچندین دستور تهیه خمیر پیتزای خانگی\nطرز تهیه خمیر پیتزا ایتالیایی حرفه ای\nطرز تهیه خمیر پیتزا به تعداد نفرات\nطرز تهیه خمیر پیتزا حرفه‌ای در خانه در قالب دستور تهیه انواع خمیر مثل طرز تهیه خمیر پیتزا با شیر و ماست، طرز تهیه خمیر پیتزا بدون مخمر، طرز تهیه خمیر پیتزا آمیریکایی و ایتالیایی حرفه‌ای و در نهایت طرز تهیه خمیر پیترا برای 4 الی 6 نفر قابل ارائه است. در این متن چندین طرز تهیه خمیر پیتزا خانگی برای افراد علاقمند به تهیه صفر تا صد مواد این غذا در منزل ارائه شده است.\nپیتزا از جمله غذاهای خوشمزه‌ی دنیاست که بین سنین مختلف طرفداران زیادی را به خود اختصاص داده است. تهیه این غذا در محیط خانه و با استفاده از مواد ارگانیک و سالم خواسته‌ی بیشتر افراد علاقمند به پیتزاست. درست کردن یک پیتزای سالم و خوشمزه بهترین راه حل برای جلوگیری از آسیب رساندن به بدن با خوردن این غذا در فست فوت‌ها و رستوران‌ها و دریافت حجم زیادی کالری، چربی و مواد اولیه مضر است.مهم ترین اصل در پخت یک پیتزای خانگی، داشتن اطلاعات کافی درباره طرز تهیه خمیر پیتزا حرفه‌ای در خانه است.\nدر این قسمت با آموزش و ارائه فرمول خمیر پیتزا، راهکار‌های مناسبی را در قالب طرز تهیه خمیر پیتزا حرفه‌ای در خانه به اشتراک می‌گذاریم.\nخمیر مایه فوری: یک قاشق چای‌خوری\nآب: یک و سه‌چهارم پیمانه\nنمک: یک و سه‌چهارم قاشق چای‌خوری\nبرای تهیه خمیر پیتزای خانگی مطابق دستور زیر پیشرفته و نتیجه مطلوب را دریافت نمایید.\nقبل از شروع کار آرد مورد نیاز را در یخچال قرار دهید تا خنک شود.\nآرد سرد، پودر خمیر مایه فوری و نمک را در یک کاسه گود مانند مخلوط کنید.\nسپس روغن را به مواد داخل کاسه اضافه کنید.\n2 الی 3 دقیقه مواد را با یک دیگر مخلوط کنید تا شکل خمیر به خود بگیرد. از ورز دادن خمیر در این مرحله خودداری کنید.\nدر این حالت کم کم آب را به مواد خمیر اضافه کرده و و با نوک انگشتان با ضربه‌های ملایم خمیر را بهم زنید.\nمواد را از ظرف خارج کرده و بر روی یک سطح صاف مثل اپن و یا میز آشپزخانه آن را پهن کنید.\nبین 3 الی 4 دقیقه خمیر را در همین حالت ورز دهید، تا فرمی یک شکل بگیرد.\nسپس خمیر را در محیطی گرم قرار داده و فرصت دهید تا پف کند.\nبا رعایت این طرز تهیه پیتزا حرفه‌ای در خانه، با در نظر گرفتن مواد اولیه می‌توانید یک پیتزای لذیذ خانگی را تدارک ببنید.\nدر این قسمت چندین طرز تهیه خمیر پیتزای حرفه‌ای در خانه را به اشتراک گذاشته که شرایط را برای تهیه خمیر پیتزا برای مخاطبان علاقمند به پختن این غذا در منزل سهولت می‌بخشد.\nعمده ترین تغییر در فرمول خمیر پیتزا استفاده از شیر به جای آب در تهیه خمیر پیتزا با این روش است. در واقع جایگزین شیر در این فرمول می‌تواند یک لیوان آب گرم باشد.\nمواد لازم برای تهیه خمیر پیتزا با شیر\nآرد نان (باگت یا معمولی) : ۵۰۰ گرم\nشیر: ۱ لیوان فرانسوی یا ۲۵۰ میلی‌لیتر\nدستور تهیه خمیر پیتزا با شیر\nتخم مرغ هم دما با محیط، نمک، شکر و خمیر مایه فوری را با هم مخلوط کرده سپس شیر گرم شده (در حد گرفتن دما) را به این مواد اضافه کنید. سپس روغن مایع را به مواد اضافه کنید و هم بزنید. بهتر است برای هم زدن مواد از همزن دستی استفاده کنید. زمانی که مواد یک دست شد آرد الک شده را کم کم به مواد داخل ظرف اضافه کنید. خمیر شکل گرفته در این حالت باید تا حدودی چسبنده باشد. ریختن آرد را تا یک دستی سطح خمیر ادامه دهید.\nیک کاسه را با مقداری روغن چرب کرده و خمیر را برای استراحت در آن قرار داده و روی آن را سلفون بکشید. 20 دقیقه زمان لازم است تا خمیر به پف کامل رسیده و برای پخت پیتزای خانگی آماده شده باشد.\nطرز تهیه خمیر پیتزای حرفه‌ای در خانه اصولا با یک دستور مشابه تهیه خمیر انجام می‌گیرد. اما در این میان ترفند‌هایی برای خوشمزه تر کردن این خمیر به کار می‌رود که یکی از آنها اضافه کردن ماست پر چرب به مواد لازم تهیه خمیر پیتزای خانگی است. در این قسمت یک طرز تهیه خمیر پیتزای خانگی بدون مخمر را با هم مشاهده می‌کنیم.\nماست: یک و یک چهارم لیوان\nطرز تهیه خمیر پیتزا حرفه ای در خانه با ماست\nبرای تهیه خمیر پیتزا باید آرد و نمک و بکینگ پودر را در ظرف بزرگی ریخته و خوب با هم مخلوط کنید.سپس روغن و ماست را به مواد مخلوط شده اضافه کرده و با یک قاشق چوبی بخوبی هم بزنید. حاصل کار باید یک خمیر چسبناک سفید باشد. در صورت شل بودن خمیر مقداری آرد به مواد اضافه کنید. در صورت مشاهده سفتی در خمیر با مقدار کمی ماست آن را به حالت اولیه برگردانید.\nاستفاده از روش‌های معرفی شده مثل طرز تهیه خمیر پیتزا حرفه‌ای در خانه با ماست و شیر از جمله دستور طرز تهیه خمیر پیتزای خانگی بدون مخمر به شمار می‌آیند. استفاده از آب ولرم، شیر و یا ماست برای درست کردن خمیر پیتزا در روش‌های مختلف از جمله دستورات مناسب برای طرز تهیه خمیر پیتزا بدون مخمر است.\nدر این قسمت روش طرز تهیه خمیر پیتزای حرفه‌ای در خانه را به سبک ایتالیایی ارائه می‌دهیم. مواد لازم برای تهیه این خمیر پیتزای خانگی و طرز تهیه خمیر را به صورت زیر در نظر داشته باشید.\nدر طرز تهیه همانند روش اصلی تهیه خمیر پیتزا عمل کرده با این تفاوت که در ابتدا خمیر مایه و آب ولرم را مخلوط کرده و به مدت پنج دقیقه کنار می‌گذاریم. بعد از گذشت این مدت زمان آن را به مخلوط شده مواد اضافه کنید و روش اصلی را برای تهیه خمیر پیتزا حرفه‌ای در خانه را در پیش بگیرید.\nخمیر پیتزای آمریکایی بر خلاف ایتالیایی بسیار ضخیم و خمیری است. اصل تفاوت این دو سبک پیتزا در نوع خمیر آن‌هاست. بنابراین سبک پیتزای مورد نظر برای پخت در نوع و حجم خمیر پیتزای تهیه شده در خانه تاثیر دارد.\nطرز تهیه خمیر پیتزای حرفه‌ای در خانه در این حالت مشابه طرز تهیه خمیر پیتزای خانگی به سبک ایتالیایی است. مواد لازم و طرز تهیه هر دو به یک صورت است. بسیاری از افراد معتقد هستند به دلیل پر حجم بودن پیتزا استفاده از خمیر ترد و نازک پیتزا به سبک ایتالیایی در هضم راحت این غذا نقش موثری دارد.\nمیزان آرد و مواد اضافه شده برای انواع طرز تهیه خمیر پیتزای خانگی بر اساس تعداد افراد به صورت طرز تهیه خمیر پیتزا برای 4 نفر و یا 6 نفر تعیین می‌شود. بنابراین در هنگام تهیه خمیر پیتزای خانگی به این نکته توجه ویژه داشته باشید.\nطرز تهیه خمیر پیتزای حرفه‌ای در خانه با چندین روش معمول قابل انجام در آشپزخانه‌های خانگی است. با توجه به سبک و سلیقه‌تان و یا مواد لازم در دسترس می‌توانید بهترین طرز تهیه خمیر پیتزای خانگی را انتخاب ومواد اولیه پیتزای خانگی و سالم را تکمیل کنید.\n4.55\tامتیاز از 16 رای\nآموزش دانلود كردن لايو اينستاگرام طرز تهیه فلافل خانگی و لذیذ\nآموزش محدود کردن دسترسی برنامه ها به اینترنت در ESET\nمطالب مرتبط با تهیه غذا


هیاتی با افکار تشیع انگلیسی در قم/ 25 میلیون پول به سخنران می‌دهند تا درباره امام حرفی نزند - قادمون\n۱۳۹۵/۰۸/۰۶ /۰ دیدگاه /در آخرین مطالب /توسط SEIED M\nحجت الاسلام پناهیان گفت: زمانی که رئیس جمهور از نیویورک بازگشت اعلام کرد آمریکا قول‌هایی را داده است اما روحانی هنوز نرسیده به ایران جان‌کری زیر همان قول ها زد.\nحجت الاسلام احمد پناهیان در سلسله نشست‌های هیئت‌های انقلابی با اشاره به حاکمیت اسلام گفت: اگر از روز اول به خون امام حسین(ع) می‌اندیشیدیم و همچنین خدا که در این باره می‌فرماید من طالب این خون هستم، اگر به این خون فکر کرده بودیم مشکل حاکمیت اسلامی حل شده بود. هدایت صورت نمی‌گیرد مگر این که اصل حکومت حل شود.\nوی در ادامه با اشاره به کربلا خاطر نشان کرد: کربلا یک اقدام فراگیر و نهایی بود و اساساً برای این موضوع ایجاد شد. امام حسین خود می‌دانست که خون خود چه اثری دارد و جامعه باید به سمت آن برود.\nوی با اشاره به دوازدهم محرم سال 1342، خاطر نشان کرد: دوازده محرم کفن‌پوشان قم و ورامین بعد از سخنرانی که امام خمینی(ره) در روز عاشورا کرده بود قیام کردند و بیان می‌کردند که ما خواهان امام خمینی(ره) هستیم و با او ایستاده‌ایم، در کربلا هم همین صورت گرفت و یاران امام حسین(ع) در کنار امام ایستادند و از آن دفاع کردند. تمام دنیا می‌توانند مثل دوازدهم محرم سال 42 را داشته باشند، کافی است که روشنگری انجام دهند و از آن طرف هم یک انسان مومن در عرصه ورود کند و زندگی آنها یک زندگی جهادی بشود.\nحجت الاسلام پناهیان با اشاره به اظهارات برخی درباره این که اسلام باید حذف شود، گفت: در حال حاضر عده‌ای اظهار می‌کنند که اسلام باید حذف شوند و دلیل آن را هم این می‌دانند که اسلام امیرالمومنین علی(ع) است و همچنین بیان می‌کنند که مشکل ما با جمهوری اسلامی ایران، اسلام است.\nوی درباره خون سیدالشهدا(ع) تصریح کرد: نگاه ما باید برود به سمت احقاق و احیای خون سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و با توجه به این موضوع هنوز هم عده‌ای این را بیان می‌کنند که امام حسین(ع) برای نماز کشته شد، این موضوع سبب نابود کردن خون امام می‌شود.\nحجت الاسلام پناهیان افزود: در این حرکت و در کوشش‌ها و خطبه‌ها ایشان کجا را می‌بینید که موضوع اصلی نماز باشد، موضوع قیام امام حسین(ع) خیلی بالاتر از این چیزهاست.\nوی درباره حجاجی که امسال نتوانستند به حج روند تصریح کرد: شما را که نگذاشتند به حج روید، حج شما را گرفتند، اسلامیت شما را که نگرفتند، همینطور نماز و زکات شما را که نگرفتند. آمدند و گفتند که جریان حاکمیت اسلام را بسپارید به ما و هرچقدر هم که خواستید نماز بخوانید.\nپناهیان تصریح کرد: با دادن حاکمیت اسلام به آنها در واقع اسلام را از ما گرفته‌اند.\nوی با اشاره به فرمایشات حضرت امام خامنه‌ای در خصوص جریان‌های تشیع لندنی خاطر نشان کرد: جریان‌هایی در حال وقوع است که یکی از آنها اخیراً به نام یک هیئت در قم صورت گرفت، که آن هم در محرم امسال بود. آقایان آن هیئت به شخص سخنران هیئت 25 میلیون پول داده بودند که آن شخص سخنران در آن هیئت حرفی در مورد امام خامنه‌ای و امام خمینی نزند و دعایی هم درباره این دو عزیز نکند و همچنین حرفی هم از داعش بیان نکند، حتی سال گذشته هم حرفی از شهدا بیان نکردند. باید نگاه هیئت‌ها مدیریت و حاکمیت باشد زیرا امام حسین(ع) به این دلیل به شهادت رسید.\nپناهیان درباره ولایت و پرچم ولی خدا گفت: شما باید بعد از عاشورا پرچم ولی خدا را بلند کنید و خون امام حسین(ع) را احیا کنید. باید در این حوزه احساس تکلیف کرد و بعضی هم که درباره مبارزه با استکبار احساس تکلیف نمی‌کنند شاهد این موضوع هستند که 4 بزدل ترسو اظهار می‌کنند که شما که نمی‌جنگید بیایید صلح کنیم و با توجه به این که همتی برای مبارزه در این خصوص نیست پرچم صلح را بلند می‌کنند. در سال 60 چه کسی جرأت بیان صلح با آمریکا را به خود می‌داد. در سال 89 سرویس‌های جاسوسی آمریکایی بیان می‌کردند ما در سال 61 مخفیانه به دفتر آقای موسوی رفت و آمد می‌کردیم، برای رابطه با آمریکا، این موضوع هم در حال حاضر در داخل کشور صورت می‌گیرد.\nوی درباره مذاکرات برجام خاطر نشان کرد: زمانی که رئیس جمهور از نیویورک بازگشت اعلام کرد آمریکا قول‌هایی را داده است روحانی هنوز نرسیده به ایران جان‌کری زیر همان قول ها زد. آقای روحانی یک موضعی بگیرید که به خاطر شما بتوانیم سرمان را بلند کنیم و بگوییم که مسئول ما می‌فهمد.\nحجت الاسلام پناهیان در ادامه افزود: امروزه جان‌کری در مورد بانک‌ها اظهاراتی می‌کنند و برای بار دیگر دستور داده است وزارت خارجه را رنگ‌آمیزی کنند و همچنین اظهار می‌کنند که زمانی مسائل بانک‌ها حل می‌شود که جمهوری اسلامی از مواضع خود درباره جریان مقاومت دست بردارد. بعضی از آقایان ما هنوز به این باور نرسیده‌اند که آمریکا این چنین است و مقام معظم رهبری هم بارها تیم مذاکره کننده را نصیحت کرده و نیز ایشان به جوانان فرموده بودند که بیایید و به این افراد بگویید که حرف بنده روی علم و تجربه است و حتماً چیزی را می‌دانم که اینطور راهنمایی می‌کنم.\nوی درباره جلسه لوزان تصریح کرد: مقام معظم رهبری فرموده بودند که ما در این جلسه شرکت نمی‌کنیم ولی آنها رفتند و مذاکراتی را انجام دادند و به هیچ نتیجه‌ای نرسیدند.\nپناهیان خاطر نشان کرد: جان‌کری در آن جلسه بیان می‌کند که به موضوع حلب بپردازیم و مسلئه حلب را حل کنیم، با بیان این موضوع می‌خواهند فرصت بگیرند که نیروهای خود را برای حمایت از تروریست بفرستند.\nبرچسب ها: تشیع انگلیسی, تشیع لندنی, حجت الاسلام علیرضا پناهیان, هیئت سکولار\n«تشیع انگلیسی»؛ از تکفیر اهل سنت تا انحراف در اعتقادات شیعیان +عکس و فیلم... اگر انگلیسی نیستید بسم‌الله…!


"نلسون ماندلا احترام ویژه‌ای برای آقای خاتمی قائل بود و همواره از ایشان به نیکی یاد می‌کرد. سیاست اصلاحات او را می‌ستود و اعتقاد داشت که اقدامات خاتمی اعتبار و جایگاه ایران را در سطح جهانی ارتقاء بخشیده و رهبران جهان به این سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی احترام ویژه‌ای می‌گذارند. خاتمی نیز در توصیف شخصیت ماندلا از واژگان و عباراتی استفاده می‌کند که در مورد سیاستمداران و رهبران دیگر کشور‌ها این تعابیر را یا هرگز به کار نبرده و یا بندرت اینگونه عبارات را برای توصیف شخصیت آنان بکار گرفته است."\nاین مطلع مقاله جاوید قربان اوغلی مدیرکل پیشین آفریقای وزارت خارجه و سفیر پیشین ایران در آفریقای جنوبی در مقاله خاتمی و ماندلا از زاویه ای دیگر برخورد خاتمی و ماندلا را در مناسبات سیاسی و روحیات شخصی مورد توجه قرار داده است.\nزیبا‌ترین تعبیر خاتمی در توصیف شخصیت ماندلا را می‌توان در عبارت ذیل مشاهده کرد: «بی‌آنکه درصدد مقایسه باشیم و جای مقایسه هم نیست، ولی می‌گویم آنچه ماندلا کرد آدمی را به یاد حماسه بزرگ فتح مکه توسط پیامبر اکرم (ص) می‌اندازد که با همه جنایات و ددمنشی‌هایی که علیه مسلمانان و شخص پیامبر صورت گرفته بود، پیامبر با رحمت و بزرگواری از آن گذشت کرد و به جای اسارت آنان و انتقام گیری، آنان را آزاد شدگان نامید که هم نشان تدبیر بود و هم لازمه انسانیت و هم مصداق اقتدار واقعی... انقلابی‌گری مستلزم مهربانی با مردم و حتی تحمل بزرگوارانه دشمنان (چه رسد به مخالفان) به هنگام اقتدار و استقرار وضع نیز هست.» او در ادامه توصیف شخصیت ماندلا می‌گوید: «به هر حال ماندلا انسانی است مومن به اهداف والای خود که برجسته‌ترین آن رفع ظلم و حاکمیت مردم بر سرنوشت خودشان است. به نظر من ماندلا عاشق آزادی و مردم فارغ از هر گونه کینه و نفرت است.» \nهفته‌های اول حضورم در پرتوریا به عنوان سفیر بود. هنوز در آن زمان استوارنامه‌ام را به رییس‌جمهور- نلسون ماندلا- تسلیم نکرده بودم... مسولین وزارت خارجه و دفتر رییس‌جمهور علت تاخیر در تعیین زمانی مناسب برای تسلیم استوار نامه‌های سفرای جدید را فشردگی برنامه کاری ماندلا در آخرین ماه‌های تنها دوره ریاست او بر مهم‌ترین کشور در قاره سیاه ذکر می‌کردند. غیر از من به عنوان دومین سفیر ایران در این کشور از زمان فروپاشی آپارتاید تعدادی از سفرای دیگر کشور‌ها که به تازگی ماموریت خود را در این کشور آغاز کرده، منتظر اعلان تاریخ تسلیم استوار نامه خود به ماندلا بودند. برای برخی چون من دادن استوارنامه به ماندلا هدفی بود که به هیچ وجه حاضر به گذشت از آن نبودم. نگرانی دیگر سفرا که تقریبا در همه محافل دیپلماتیک مطرح بود که در صورت عدم انجام این مهم سفرای جدید نه تنها فرصتی استثنایی را از دست خواهند داد بلکه مجبور خواهند شد زمان دیگری را برای تغییر متن استوار نامه خطاب به رییس‌جمهور منتخب و تعیین زمانی برای مراسم در دوره رییس‌جمهور جدید را از دست بدهند. تقریبا همگی می‌دانستیم که کنگره ملی آفریقا (ANC) برنده قطعی انتخابات سراسری پیش رو و تابو امبکی رییس‌جمهور آینده است، ولی هیچ یک از سفرای جدید نمی‌توانست اشتیاق زایدالوصف خود را برای اعطاء اوراق اعتماد خود به شخصیتی بی‌بدیل چون ماندلا پنهان نماید. ماندلا در کنار تراکم کاری خود در ماه‌های پایانی دوران ریاست خود، علیرغم کبر سن فعالیت‌های گستره‌ای را برای حمایت از حزب خود – ANC – در انتخابات سراسری پیش رو آغاز کرده بود که بطور مرتب از استان به استانی دیگر سفر می‌کرد و بالطبع سهم عمده‌ای اوقات روزانه او مصروف مبارزات انتخاباتی شده بود. این مسئله بر نگرانی سفرایی که در انتظار زمان موعود برای تسلیم استوارنامه خود بودند می‌افزود. \nماندلا همچنین به موضوع بازداشت تعدادی از یهودیان در ایران اشاره کرد که در آن زمان از سوژه‌هایی بود که در رسانه‌های جهانی انعکاس وسیعی داشت. اتهام این افراد جاسوسی بود و به همراه تعداد دیگری از اتباع ایران بازداشت شده بودند. ماندلا با اشاره به این موضوع گفت: «دوستانی مانند سوزان هلمن، شیمون پرز و.... از من خواسته‌اند که در این مساله پادرمیانی کنم.» وی افزود می‌خواستم نظر شما را در این باره بدانم. وی تاکید کرد: «اگر ورود من به این موضوع مداخله در امور داخلی کشور شما تلقی شود من مایل به این کار نیستم.» وی همچنین درباره اتهامات افراد بازداشتی و اینکه جاسوسی آنان ثابت شده است سوال کرد و افزود: «من برای اینکه بتوانم به دوستان خود پاسخی بدهم از شما می‌خواهم که به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در این زمینه اطلاعاتی را به من بدهید.» \nگزارش ملاقات را طی تلکسی به خرازی اطلاع دادم. مطابق معمول نه تنها هیچ پاسخی که حاکی از رضایت از اقدامات انجام گرفته باشد واصل نشد بلکه تلکس مایوس کننده‌ای از مرکز دریافت کردم. مضمون تلکس این بود که «تا زمان نهایی نشدن سفر ماندلا به دمشق موضوع سفر به تهران بر اساس دستورالعمل تلکس قبلی است و نمایندگی پس از تایید نهایی و موافقت سوریه با این سفر، ایشان را از موافقت تهران با سفر مطلع نمایید.» با عصابیت تلکس شدیداللحن دیگری به آقای خرازی فرستادم. در این تلکس با اشاره به مکاتباتی که به صورت «آمرانه و عتاب‌آلود» در رابطه با سفر از طرف ایشان به نمایندگی ارسال می‌گردد توصیه کردم دستور مطالب ارسالی از سوی سفارت را به رویت او برسانند. توضیح دادم که «متاسفانه مرکز در تصمیم‌گیری عجولانه عمل می‌کند و در اجرای سناریوهای منتج به حل مسئله با ضعف‌های فاحشی روبروست.» در همین رابطه با اشاره به مکالمه تلفنی با وی افزودم با توجه به اینکه پیشنهاد سفر به سوریه از طرف ما بود و با استقبال ماندلا روبرو شد و پروفسور خرول مامور تنظیم سفر به سوریه شد ارسال اینگونه دستورالعمل‌ها جز اتلاف وقت ثمر دیگری ندارد. ضمن اینکه حتی در صورت مشکلی برای سفر به سوریه یقین دارم که ماندلا از تهران به غزه خواهد رفت ولی ظاهرا همه این موارد و دیگر تلاش‌های نمایندگی به رویت شما نمی‌رسد و یا مفاد مکاتبات به گونه دیگری به اطلاع شما می‌رسد. \nدر خاتمه تلکس افزودم: «حال که از این مشکل گذشتیم و سفر به سوریه هم انجام خواهد شد، توصیه می‌شود به مدیران خود دستور دهید: \n۱) عجولانه تصمیم نگیرند (مخصوصا در مسائل مهم). تصمیم گیری به ویژه در شرایط بحران نمایانگر توانمندی یک مدیر است. \n۲) در ارائه راه حل‌ها ساده‌ترین راه را انتخاب نکنند (پاک کردن صورت مسئله). تامل، تفکر و مشاوره می‌تواند راه حل‌های دیگری را فرا راه آنان قرار دهد. \n۳) قدری در تحلیل مسائل، پردازش داده‌ها و استنتاج با دقت بیشتری عمل نمایند.» \nتلکس را با این جمله به پایان بردم که: «بقیه مطالب و موارد حضورا به استحضار خواهد رسید.» \nبازماندن از همراهی ماندلا- مشکل استقبال\nشرایط پیش آمده موجب شد تاریخی را که برای سفر به تهران پیش بینی کرده و بلیط رزرو کرده بودم از دست دهم. ضمن اینکه همان روز تلکسی از مرکز با امضاء معاون اداری – مالی وزارت خارجه دریافت کردم که با استناد به نظر اداره کل آفریقا «سفر من به تهران جهت همراهی ماندلا را غیر ضروری تشخیص داده و با آن مخالفت کرده بود.» با آقای دکتر صدر معاون سیاسی وزیر تماس گرفته و ضمن اعلام وصول چنین دستورالعملی از تهران متذکر شدم که: «سفر من به تهران و همراهی ماندلا دستور رییس‌جمهور است که در مکالمه تلفنی به ماندلا گفته است.» از پرسنل تحت امر او گله کرده و توصیه کردم دخالت خود را در تصمیم گیری‌های آن حوزه افزایش دهد. آقای صدر گفت: «شما سریعا حرکت کن و به تهران بیا» و افزود مجوز سفر هم ارسال خواهد شد. علیرغم دریافت مجوز سفر کوتاهی سفر ماندلا، مسافت طولانی بین تهران، ژوهانسبورگ و دیگر موارد تنظیم سفر باعث شد زمانی به تهران برسم که ماندلا تهران را به سوی دمشق ترک کرده بود. \nنگرانی دیگر من از نحوه استقبال از ماندلا در تهران بود و اینکه از وی استقبال شایسته‌ای تهران صورت نگیرد. در یکی از تماس‌های پس از حل مشکل سفر به سوریه از دکتر خرازی درباره نحوه استقبال از ماندلا سوال کردم. پاسخ داد هنوز در این خصوص تصمیمی گرفته نشد و توصیه کرد که من نگران این موضوع نباشم چون «بالاخره یک نفر را برای استقبال به فردوگاه می‌فرستیم.» همین پاسخ بود که بر نگرانی‌های من می‌ا‌فزود. دکتر خرازی شخصیت آرام و کم حرفی است. به ندرت عصبانی می‌شود و اگر در جلسات خنده‌ای بر لبانش بنشیند تعجب دیگران را بر می‌انگیزد. پیشنهاد کردم که خودش به فردوگاه برود. احساس کردم از این پیشنهاد ناراحت شد و گفت من در مراسم استقبال از روسای جمهور هم حتی‌الامکان شرکت نمی‌کنم، ماندلا که اکنون رییس‌جمهور هم نیست. با وجودی که عصبانی شده بودم، سعی کردم آرامش خود را حفظ کرده و بگویم: «من هم می‌دانم که ماندلا دیگر رییس‌جمهور نیست ولی ایشان به دعوت رییس‌جمهور کشورمان به تهران می‌آید و با کلیه مسولان رده بالای کشورمان ملاقات خواهد کرد. ضمن اینکه نفوذ و تاثیر او در سیاست داخلی و خارجی کشورش کمتر از امبکی نیست.»\n تاکید کردم که علاوه بر این موارد ماندلا شخصیتی بین‌المللی است که در تمام دنیا از احترام ویژه‌ای برخوردار است و به هر کشوری که سفر می‌کند در حد یک رییس‌جمهور از او استقبال می‌شود. خرازی گفت شما نگران نباشید و این امور را به عهده ما بگذارید. تصور می‌کنم یکی از دلایل این برخورد خرازی، تجربه سفرش به آفریقای جنوبی در مهر ماه ۱۳۷۶ بود که موفق به ملاقات با ماندلا نشد. خرازی خاطره‌ای تلخ از آن سفر داشت که در مناسبت‌هایی به آن اشاره کرده بود. شاید همین امر باعث شد که خرازی در جریان سفر ماندلا به تهران با سردی و بی‌میلی برخورد نماید. با سید مجتبی ارسطو مدیرکل تشریفات تماس گرفته و از وی در خصوص استقبال از ماندلا استفسار کردم. ارسطو گفت قرار است آقای دکتر هادی (معاون کنسولی و مجلس وزارت خارجه) از او استقبال نماید. از او خواستم که با خرازی صحبت کند و تاکید کردم که با شناختی که از سوریه دارم پیش بینی می‌کنم در دمشق حافظ اسد شخصا از او استقبال خواهد کرد و این برای ما که مبتکر سفر وی به سوریه بودیم خوب نیست. ارسطو گفت می‌دانی که نمی‌شود، خرازی را که می‌شناسی، نمی‌شود با او کل کل کرد و وقتی تصمیمی را گرفت مشکل می‌توان آن را عوض کرد. وی افزود فکر نمی‌کنم در سوریه هم بیشتر از رییس تشریفات از او استقبال شود. ادامه گفتگو با ارسطو بی‌فایده بود. تماس را با این جمله به پایان بردم که: «بعد‌ها دیگران در این باره قضاوت خواهند کرد.» \nاز اشتباهات فاحش من در این خصوص عدم طرح این موضوع با دفتر آقای خاتمی و دکتر صدر بود. شاید یکی از دلایل این امر این بود که موضوع را قبلا با خرازی مطرح کرده بودم و طرح مجدد آن با دفتر رییس‌جمهور یا معاون او نوعی دور زدن و فشار به خرازی تلقی می‌شد. تصور می‌کنم فارغ از این مسائل باید همه مساعی خود را برای استقبالی شایسته از ماندلا به کار می‌بستم و غفلت از آن یکی از اشتباهات فاحش در دوران کاری من در وزارت امورخارجه بود. ماندلا شایستگی آن را داشت که ولو به قیمت عصبانیت خرازی و حتی تنبیه اداری خودم کاری کنم که از این اسطوره قرن آنچنان که شایسته او بود استقبال شود. \nماندلا در فرودگاه مهرآباد تهران از سوی آقای دکتر محمدعلی هادی مورد استقبال قرار گرفت. پس از ملاقات با عالیترین مقامات کشور منجمله مقام رهبری، رییس‌جمهور و هاشمی رفسنجانی با بدرقه همان مسئول تهران را به مقصد سوریه ترک کرد. همانطور که پیش بینی کرده بودم در فردوگاه دمشق آقای حافظ اسد و تعدادی از معاونین رییس‌جمهور و وزرای کابینه از او استقبال کردند. به افتخار او ۲۱ تیر توپ شلیک شد و در مراسم ضیافت شام رسمی اسد برای میهمان خود تمام شخصیت‌های کشوری و لشکری و سفراء مقیم دمشق حضور داشتند. ضیافت شامی که خاتمی به افتخار میهمان خود ترتیب داده بود، مراسمی سرد و بی‌روح بود که تعدادی از مسولین دفتر رییس‌جمهور و حتی بدون حضور وزیر خارجه برگزار شد. این تفاوت دو کشوری است که یکی از آن‌ها قواعد دیپلماتیک، تشریفات و ارزش میهمان خود را می‌داند و دیگری متاسفانه علیرغم اینکه در تاریخ به بزرگی و میهمان‌نوازی معروف است یا این قواعد را نمی‌داند و یا اگر می‌داند نمی‌خواهد آن را اجرا کند و با آن سرسری برخورد می‌کند.\nبه یقین ماندلا بزرگ‌تر از آن بود که بی‌توجهی مسولین کشور میزبان به آداب تشریفاتی و استقبال از او تاثیری در شخصیت استوار و روحیه متواضعانه او بگذارد. ماندلا بزرگی را از اینگونه مراسم و تشریفات کسب نکرده بود تا آن را با عدم رعایت آن از دست بدهد. تردید ندارم که بازنده این ماجرا ما بودیم کمااینکه ماندلا پس از بازگشت از سفر فقط از خاطرات خوش آن سخن گفت و حتی نکته‌ای که حاکی از عدم رضایتش باشد بر زبان نیاورد. وی همچنین گفت: «توصیه شما در همراهی دستیارم در سفر بسیار خوب و بجا بود. زلدا از نزدیک مشاهده کرد که همه تبلیغات منفی درباره نقش زنان در ایران عاری از صحت بوده و واقعیت ندارد.» وی افزود در ملاقات با رهبر معنوی ایران زلدا اندکی دور‌تر نشسته بود که مورد تفقد ایشان قرار گرفت و از وی دعوت کرد که جلو‌تر بیاید. \nچند روز پس از سفر ماندلا به دیدن آقای خاتمی رفته و با گلایه گفتم که این رسم میهمان‌نوازی نبود که از ماندلا بدینگونه استقبال شود. خاتمی بگونه ایکه ظاهرا در جریان قرار نداشت سوال کرد چه کسی از او استقبال کرد. گفته بودم که معاون اول از ایشان استقبال نماید. گفتم معاون از او استقبال کرد ولی نه معاون رییس‌جمهور بلکه معاون وزیر خارجه. نمی‌دانم خاتمی واقعا از ماجرا اطلاع نداشت و یا اینکه برای اینکه پاسخی به من داده باشد اینگونه سخن گفت. ولی مطمئن بودم (وهستم) که خاتمی انسانی بزرگوار و سیاستمداری استثنایی، ماندگار و بی‌بدیل در سپهر سیاسی ایران در دو دهه اخیر است. \nپس از ورودم به تهران و آگاهی از نحوه استقبال از ایشان و قبل از اینکه به ملاقات خاتمی بروم یادداشتی را در اعتراض به شیوه استقبال از ماندلا نوشتم. این یادداشت بدون اسم نویسنده در صفحه آخر روزنامه صبح امروز که از نزدیکترین روزنامه‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان بود و با مدیر مسولی سعید حجاریان منتشر می‌شد چاپ شد. \nدر این یادداشت در صفحه آخر روزنامه مورخ چهارشنبه ۲۷ مهر ۱۳۷۸ نوشتم: \n(ماندلا بزرگتر از آن بود که....) \nملاقات‌های ماندلا در تهران\nماندلا در مدت اقامت خود در تهران با تمام مقامات درجه اول کشورمان ملاقات و گفتگو کرد. معنای سیاسی این امر درجه اهمیتی بود که کشورمان به این سفر قائل بود. در دیدار با رهبری بر خلاف سفر اول مجبور نشد که روی زمین بنشیند. نکته‌ای که پس از بازگشت از سفر در دیداری که با وی داشتم بدان اشاره کرد. ملاقات با رهبری در جوی بسیار خوب برگزار شده و خانم زلدا هم بر خلاف تصور اولیه‌اش در تهران نه تنها مجبور نشد در طول سفر در هتل مانده و بیرون نیاید، بلکه در کلیه ملاقات‌ها شرکت داشت و حتی در ملاقات با رهبری مورد تفقد هم قرار گرفته بود. آیت‌الله خامنه‌ای در این دیدار از ماندلا به عنوان «کسی که در دوره کوتاه مسولیتش بر اصول اخلاقی تاکید کرده و در میدان اخلاق و معنویت به پیش رفته و پیروز شده» یاد کرد. ماندلا نیز با تمجید از شخصیت بی‌نظیر امام خمینی گفت: «امام خمینی نه تنها رهبری بزرگ برای ایران بود، بلکه رهبری برای تمامی نهضت‌های آزادی‌بخش جهان به شمار می‌رفت و چالش بسیار عظیمی که او در مبارزه با یکی از طاغوت‌های زمان انجام داد، گویای شجاعت ستایش‌برانگیزی است که فقط ایشان می‌توانست از خود نشان دهد و این افتخار بزرگی بود که توانستم برای دومین بار در کنار مرقد امام خمینی حاضر شوم و به ایشان ادای احترام کنم.» ماندلا همچنین در این دیدار از «قطع روابط ایران با رژیم آپارتاید و برقراری ارتباط نزدیک با نهضت و حرکت مردمی در آفریقای جنوبی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان یک رویداد بسیار مهم یاد کرده و گفت ما خود را مدیون انقلاب اسلامی می‌دانیم.» \nملاقات با آقای خاتمی در فضایی بسیار صمیمانه انجام شد. ماندلا شخصیت و سیاست‌های رییس‌جمهور کشورمان را مورد تمجید قرار داد و تاکید کرد: «علاقه مندم به شما به خاطر سیاست‌های رو به پیشرفت که جمهوری اسلامی ایران داشته است تبریک بگویم... تاثیر مثبتی که بازدید شما از واتیکان و سفر شما به عربستان سعودی در داخل و خارج کشور ما داشته است، بسیار زیاد است.» خاتمی نیز در این دیدار ماندلا را «شخصیتی فرا‌تر از یک ملت و یا یک کشور دانست و افزود شما با حرمت و مقبولیتی که میان ملت‌ها دارید می‌توانید در ادامه مبارزه و رسالت خود بشر و نسل امروز و آینده را هدایت کرده تا بتواند بهتر فکر کند.» خاتمی گفت: «شما چه رییس‌جمهور باشید و چه نباشید، همیشه چهره محبوب و سمبل مظلومیت توام با آزادی خواهی در جهان خواهید بود.» \nماندلا همچنین در ملاقات با خاتمی به موضوع یهودیان بازداشت شده به جرم جاسوسی اشاره کرد و در نهایت امانت‌داری گفت: «همانطور که به سفیر شما هم گفتم اگر چنانچه این یک موضوع داخلی است در آن مداخله نخواهم کرد.» \nبا وجود این اظهارات ماندلا رییس‌جمهور کشورمان توضیح مبسوطی را به ایشان در خصوص این موضوع داد که تاثیر آن را می‌توان در بیانیه‌ای که ماندلا در اول ماه می ۲۰۰۰ صادر کرد مشاهده کرد. \nملاقات با آقای هاشمی رفسنجانی از دیگر برنامه‌های ماندلا در طول اقامت در تهران بود. ماندلا با ذکر خاطره سفر خود به تهران در سال‌های پس از آزادی از زندان و همچنین سفر آقای هاشمی به آفریقای جنوبی گفت: «اکنون پس از گذشت ۲۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران به عنوان یک کشور مستقل در جهان مطرح است و عملکرد بسیار موفقی در تمامی عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی داشته است.» وی همچنین تاکید کرد: «ما هرگز همراهی و مساعدت‌های دولت و مردم جمهوری اسلامی ایران را به مبارزات مردم آفریقای جنوبی فراموش نمی‌کنیم.» \nماندلا همچنین ضمن حضور در مرقد امام خمینی به روح رهبر فقید انقلاب اسلامی ادای احترام کرد و شخصیت امام را مورد تمجید قرار داد. \nیکی از برنامه‌های پرحاشیه ماندلا، ملاقات با خانواده‌های ۴ اسیر کشورمان در لبنان بود. این ملاقات در محل اقامت ماندلا و با حضور خانواده‌های سید محسن موسوی کاردار اسبق ایران در لبنان، احمد متوسلیان، کاظم اخوان و تقی رستگار مقدم صورت گرفت. آنان از ماندلا خواستند به عنوان یک شخصیت مقبول بین‌المللی در این موضوع دخالت کرده و برای آزادی این ۴ نفر از زندان‌های رژیم صهیونیستی تلاش نماید. ماندلا به آنان اطمینان داد «که در سفر به اسراییل موضوع را با مسولین آن کشور مطرح نموده و نتیجه را به این خانواده‌ها اطلاع دهد.» در ملاقاتی که پس از مدتی با ماندلا داشتم نامه‌ای را که از مقامات اسراییل در این رابطه دریافت کرده بود به من داد. در این نامه رژیم صهیونیستی هر گونه اطلاعی از سرنوشت این ۴ تن را انکار کرده بود. نامه را جهت پیگیری آن خانواده‌های عزیز و چشم انتظار عزیزانشان به وزارت خارجه کشورمان ارسال نمودم. \nترور حجاریان و ابراز همدردی ماندلا\nدر ۲۹ بهمن ۱۳۷۸ انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار شد. پیروزی چشمگیر اصلاح‌طلبان در این انتخابات انعکاس وسیعی در جهان داشت و آن را گام دوم خاتمی برای پیشبرد اصلاحات پس از پیروزی در انتخابات ۲ خرداد ۱۳۷۶ تفسیر کردند. در تهران به عنوان قلب سیاسی کشور فهرست جبهه مشارکت توانسته بود بیش از ۹۰ درصد کرسی‌های مجلس را به خود اختصاص دهد که پیروزی بزرگی محسوب می‌شد. قدرت‌یابی اصلاح‌طلبان در مجلس می‌توانست پس از سیاست تنش‌زدایی خاتمی در سیاست خارجی، او را به اعمال قدرتمندانه‌تر اصلاحات در داخل امیدوار کند. اما اقتدارگرایان ستیزه‌جو دست به اقدام ناجوانمردانه‌ای زدند و زهر چشمی از خاتمی گرفتند که آثار آن تا آخرین روزهای دوره دوم ریاست جمهوری وی ادامه داشت. \nدر صبح روز ۲۲ اسفند سعید حجاریان نایب رییس شورای شهر که مغز متفکر اصلاحات لقب گرفته بود، در مقابل ساختمان این شورا ترور شد. ضارب فردی بنام سعید عسکر بود که به عنوان عامل ترور دستگیر و پس از محاکمه به ۱۵ سال زندان محکوم شد. حجاریان با تلاش شبانه روزی پزشکان علیرغم اصابت تیر به مغزش از این ترورجان سالم به در برد هر چند مجبور است تا آخر عمر را با جسمی معلول به سر برد. حجاریان پس از بهبودی نسبی در اقدامی که یادآور ماندلا پس از تحمل ۲۷ سال زندان در رژیم آپارتاید بود، با گذشت از سعید عسکر عامل ترور، نام خود را در تاریخ سیاسی ایران جاودانه کرد. این واقعه بازتاب وسیعی در داخل و خارج داشت. رسانه‌های گروهی آفریقای جنوبی نیز به طور وسیعی به انعکاس این رویداد پرداختند. این واقعه مدت‌ها موضوع بحث کار‌شناسان ونخبگان در رسانه‌های جمعی و رادیو تلویزیون محل بود. دیپلمات‌های مقیم و مقامات محل در خصوص دلایل و چگونگی این ترور سیاسی سوال می‌کردند. نگرانی از عواقب این ترور بخصوص در میان جامعه مسلمانان آفریقای جنوبی که علاقمندی خاصی به سرنوشت جمهوری اسلامی ایران داشتند، بیشتر محسوس بود. آنان در تماس با سفیر و دیگر دیپلمات‌های سفارت در خصوص پیامدهای این واقعه نگرانی خود را ابراز می‌کردند. \nدر سطح رسمی اما واکنش وزارت خارجه محل توام با احتیاط بود هر چند که مقامات اصلی حزب حاکم (کنگره ملی آفریقا) که اداره کشور را به طور عملی در اختیار داشتند بی‌هیچ ملاحظه‌ای از عدم بردباری سیاسی در بخشی از حاکمیت انتقاد می‌کردند. \nدر آن زمان ماندلا مسئولیت رسمی در دولت نداشت و به عنوان شخصیتی کاریزماتیک و سمبل بردباری و مدارا مورد احترام همه احزاب سیاسی، اقشار اجتماعی، قومیت‌ها و ادیان جامعه آفریقای جنوبی به فعالیت‌های اجتماعی و عام المنفعه مشغول بود. هر چند که در عرصه بین المللی نیز همچنان ماموریت‌هایی برای برقراری صلح در مناطقی از آفریقا به او واگذار می‌شد. \nروز ۲۴ اسفند ۱۳۷۸ ماندلا با هماهنگی قبلی سفارت با آقای خاتمی تماس تلفنی گرفت. همچون دفعات گذشته از موضوعی که قصد داشت در مکالمه تلفنی ابراز کند بی‌اطلاع بودم. مذاکره تلفنی کوتاه اما تاریخی او با خاتمی اندک زمانی بعد از طریق مرکز به سفارت ارسال شد. در این مکالمه تلفنی ماندلا ترور حجاریان را محکوم کرده و پیروزی چشمگیر اصلاح‌طلبان در مجلس را به خاتمی تبریک گفته بود. \nبرای ثبت در تاریخ متن این مکالمه کوتاه را بطور کامل در ادامه مطلب می‌آورم: \nماندلا: صبح بخیر آقای رییس‌جمهور. حال شما چطور است؟ \nخاتمی: خیلی متشکرم. انشاء الله حال جناب آقای ماندلا خوب است. من خیلی خوبم و وقتی صدای شما را شنیدم خیلی بهتر شدم. \nماندلا: من قبلا در دبی بودم و بعد هم در مناطق روستایی آفریقای جنوبی مشغول بودم. آنجا تلفن نبود که بتوانم با شما تماس بگیرم. ایران یکی از کشورهای بزرگ و یکی از تمدن‌های قدیمی دنیا است. با این انتخابات و تغییر و تحولاتی که رخ داده است، شما آن را در مرکز توجه جهانیان قرار داده‌اید. اینجانب همچنین در رابطه با اصلاح‌طلب معروفی که اخیرا ترور شد، با ملت ایران در رابطه با این حادثه ابراز همدردی می‌کنم. \nخاتمی: از جناب آقای ماندلا که همیشه مطالب ایشان امیدبخش بوده و همیشه با نظر خوب به ایران و انقلاب ملت ایران نگاه کرده‌اند، سپاسگزارم. ما و مردم ما هم برای آقای ماندلا احترام ویژه‌ای قائل هستیم... نقش برجسته‌ای که ایشان در قرن ما در آزادی بشر و دفاع از حقوق انسان داشتند، نقش برجسته‌ای است. همانطور که جناب آقای ماندلا فرمودند ملت ما ملت بزرگی است و یکی از برجسته‌ترین تجربه‌های خودش را دارد انجام می‌دهد. همان تجربه‌ای که در شعار استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی تجلی پیدا کرده است. طبیعی است که ما دشمنانی هم داریم. از جمله همین دشمنانی که این روز‌ها یکی از چهره‌های خوب ما را هدف قرار دادند. اما این کار‌ها در عزم دولت و ملت ما تاثیری ندارد و ما برای رسیدن به اهدافمان مصمم‌تر می‌شویم و آرزوی جهانی را می‌کنیم که در آن انسانیت، منطق و عدالت حاکم باشد، نه زورو تزویر و ترور و تبعیض. همان راه‌ها و اهدافی که جناب آقای ماندلا معلم آن بودند. \nماندلا: می‌دانم که سر شما خیلی شلوغ است ولی فکر کردم که خدمت شما تبریکاتی را عرض کنم. شما کار بسیار خوبی انجام می‌دهید. \nخاتمی: خیلی لطف فرمودید. از صحبت با شما خوشحال شدم و انشاء الله در آینده بتوانم شما را ببینم. من هم متقابلا به خاطر سیلی که در آفریقای جنوبی آمد و منجر به کشته تعدادی و بی‌خانمان شدن آن‌ها شد به شما و ملت بزرگ آفریقای جنوبی تسلیت می‌گویم. البته رسما هم برای آقای امبکی رییس‌جمهور آفریقای جنوبی پیام تسلیت فرستادم. \nماندلا: خیلی متشکرم. امیدوارم یکی از این روز‌ها سفری رسمی به کشور ما داشته باشید. \nخاتمی: امیدوارم هرچه زود‌تر این توفیق نصیب من شود. به خصوص دیدن شما برای ما غنیمت است. اینجا هم کشور خود شماست. هر وقت تشریف بیاورید در خانه خودتان خواهید بود. \nماندلا: خیلی متشکرم. از این فرصت در زمان مناسب استفاده خواهم کرد. شما در افکار و اندیشه ما باقی خواهید ماند. خداحافظ\nخاتمی: من هم برای شما آرزوی موفقیت می‌کنم. به خانمتان هم سلام برسانید.


گفت وگوی تلفنی اردوغان و مرکل درباره لیبی - راه ساری\nگفت وگوی تلفنی اردوغان و مرکل درباره لیبی\nبه گزارش راه ساری، رئیس جمهور ترکیه به صورت تلفنی با صدراعظم آلمان درباره جنگ لیبی مصاحبه کرد.\nبه گزارش ، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در تماسی تلفنی با آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان مصاحبه کرد.\nبر این اساس، دو طرف در این تماس تلفنی درباره همکاری های دوجانبه، موضوع لیبی و مسائل منطقه ای رایزنی کردند. اردوغان و مرکل از تلاش های سازمان ملل برای استقرار صلح در لیبی حمایت کردند.\nاز سال 2011 و پس از سرنگونی معمر قذافی، در این کشور آفریقای شمالی دودستگی به وجود آمده است. در سال 2015 به دنبال یک توافق سیاسی، دولت وفاق ملی با حمایت سازمان ملل در لیبی تشکیل شد، اما نیرو های حفتر که در شرق این کشور مستقر بودند در سال 2019 به طرابلس، پایتخت و محل استقرار دولت وفاق ملی، با هدف تسخیر آن حمله کردند و از آن زمان تا به امروز درگیری ها میان دو طرف در این کشور ادامه دارد.\nطرف های درگیر در لیبی از حمایت کشور های خارجی برخوردارند و این مسئله سبب شعله ور شدن بیشتر جنگ و پیچیده شدن اوضاع شده است. کشور های خارجی هر کدام به دنبال منافع خود از یکی از گروه های درگیر در لیبی حمایت می کنند.\nاز زمان درگیری دو گروه در لیبی، آنکارا از دولت وفاق ملی حمایت کرده است. در اواخر سال 2019 فائز السراج، رئیس دولت وفاق ملی لیبی به طور رسمی از آنکارا درخواست کمک نظامی کرد و بلافاصله نیرو ها و تجهیزات نظامی ترکیه راهی لیبی شدند.\nانتشار: 10 مهر 1400 بروزرسانی: 10 مهر 1400 گردآورنده: rahesari.ir شناسه مطلب: 9899\nبه "گفت وگوی تلفنی اردوغان و مرکل درباره لیبی" امتیاز دهید\nدیدگاه های مرتبط با "گفت وگوی تلفنی اردوغان و مرکل درباره لیبی"


کد خبر 83691710\n۷ اسفند ۱۳۹۸، ۱۲:۰۳\nکد خبر: 83691710\nهم اکنون در داروخانه‌های شهر کرمانشاه ماسک‌های فیلتردار تمام کرده و مواد ضدعفونی کننده نیز برای عرضه ندارند.\nقیمت ماسک‌های یک بار مصرف ۵۰۰ تومانی این روزها در بازار کرمانشاه به چهار هزار تومان نیر می رسد و ماسک‌های فیلتردار بسته به انصاف فروشنده‌ها از ۲۷ هزار تومان تا ۴۵ هزار تومان عرضه می شوند؛ این در حالی است که این اقلام بهداشتی در مکان‌های به غیر از داروخانه ها عرضه می شوند.\nبراساس مشاهدات خبرنگار ایرنا، برخی نانوایی‌ها، فروشگاه های لوازم یدکی خودرو و ابزار و یراق فروشی ها از جمله مراکزی هستند که ماسک های فیلتردار می‌فروشند.\nدر روزهای گذشته پس از مراجعه به فروشگاه های لوازم پزشکی، یکی از فروشندگان مدعی شد که با داروخانه ها ارتباط دارد و در قبال دریافت ۳۵ هزار تومان می تواند یک ماسک فیلتردار از داروخانه ها تهیه کند.\nاندکی بعد این فروشنده با شخصی که مدعی بود در داروخانه کار می کند، تماس گرفت و یک ماسک را برای ما به داخل مغازه آورد.\nمواد ضدعفونی کننده دست نیز به ندرت در داروخانه ها پیدا می‌شوند و قیمت الکل نیز در این روزها افزایش پیدا کرده است، به نحوی که یک بطری کوچک الکل سفید که تا چند وقت پیش با ۲ هزار تومان فروخته می‌شد این روزها با قیمت بیش از ۱۲ هزار تومان به فروش می رسد.\nدر این میان برخی سودجویان از سادگی و ترس مردم سوء استفاده می‌کنند و اقلام بهداشتی اشتباه را به آن‌ها می فروشند.\nبر اساس مشاهدات خبرنگار ایرنا برخی از فروشگاه های لوازم پزشکی در منطقه پارکینگ شهرداری کرمانشاه مواد ضدعفونی کننده دندانپزشکی و سطوح را در قالب مواد ضدعفونی کننده دست با قیمت های هنگفت به مردم عرضه می کنند که در صورت مصرف برای افراد عوارض به همراه دارد.\n«علی رضایی» یکی از داروخانه داران شهر کرمانشاه در این رابطه به ایرنا، گفت: در روزهای اخیر پس از اعلام شیوع ویروس کرونا در کشور شاهد هجوم غیرمنطقی مردم برای خرید اقلام بهداشتی بودیم و برخی افراد بیشتر از نیاز خود این اقلام را تهیه می کردند.\nوی افزود: متاسفانه در این روزها ماسک های فیلتردار و مواد ضدعفونی کننده دست کم شده و شرکت های نیز این اقلام را برای ما نمی آورند اما وعده داده اند که به زودی این کالاها به اندازه کافی در بازار تامین شود.\nگشت ویژه تعزیرات\nمدیرکل تعزیرات حکومتی استان کرمانشاه در روزهای گذشته نسبت به تخلف ها در این زمینه به شدت هشدار داد و اعلام کرد که گشت ویژه ای برای نظارت بر توزیع اقلام بهداشتی تشکیل شده است.\n«داریوش جودکی» در گفت وگو با ایرنا، با بیان اینکه عده‌ای از ترس مردم در حال سوء استفاده هستند، گفت: تعزیرات حکومتی استان کرمانشاه گشت ویژه ای به منظور برخورد با متخلفان و گرانفروشان اقلام بهداشتی همچون ماسک و دستکش تشکیل داده است.\nوی افزود: در این گشت ویژه سازمان صنعت و معدن و تجارت و دانشگاه علوم پزشکی نیز حضور دارند.\nمدیرکل تعزیرات حکومتی استان کرمانشاه با بیان اینکه گشت ویژه به صورت ۲۴ ساعته در حال نظارت بر اماکن توزیع و نگهداری اقلام بهداشتی است، گفت: در صورت مشاهده هرگونه تخلف به شدت با متخلفان و گرانفروشان برخورد خواهیم کرد.\nاقلام بهداشتی در خانه های بهداشت توزیع می شوند\nبه گفته رییس اتحادیه صنف فروشندگان لوازم آرایشی، بهداشتی و تجهیزات پزشکی کرمانشاه کارخانه های تولید این مواد دیگر فروش آزاد ندارند و قرار است تمام تولیداتشان را در اختیار وزارت بهداشت قرار دهند.\n«علی مرادی» در گفت و گو با ایرنا تاکید کرد: این تفکر که فروشگاه های ما محصولات بهداشتی نظیر ماسک و ژل ضد عفونی کنند دارند اما به مردم نمی دهند واقعا اشتباه است و دلیل واقعی آن ممانعت وزارت بهداشت از عرضه بازار آزاد این مواد است چرا که ظاهرا قرار است از طریق شبکه بهداشت توزیع شوند.\nبه گفته وی، شهر کرمانشاه حدود ۶۰۰ مغازه آرایشی، بهداشتی و کالاهای پزشکی دارد که ۵۰۰ مغاره مربوط به محصولات آرایشی، بهداشتی و ۱۰۰ مغازه نیز مربوط به کالاهای پزشکی است.\nاقلام بهداشتی در بازار توزیع شود\nاستاندار کرمانشاه نیز در روزهای گذشته خواهان تامین اقلام بهداشتی مورد نیاز مردم در بازار شد.\n«هوشنگ بازوند» تاکید کرد: دانشگاه علوم پزشکی و سازمان صنعت و معدن از طریق راهکارهایی که می دانند این اقلام را به سرعت تهیه و در دارخانه های استان توزیع کنند.\n۴۰۰ هزار ماسک سه لایه در راه کرمانشاه\nبا این حال دکتر تورج شیرزادیان دبیر نظارت بر تجهیزات پزشکی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه نیز در گفت و گو با ایرنا از سفارش تهیه ۴۰۰ هزار عدد ماسک سه لایه به یکی از تولیدکنندگان خبر داد و گفت: این سفارش ظرف ۲ روز آینده در اختیار دانشگاه علوم پزشکی قرار خواهد گرفت تا مردم برای استفاده از ماسک نگرانی نداشته باشند.\nآنچنان که شیرزادیان بیان داشت: ۱۵ تولید کننده ماسک سه لایه و جراحی در سطح کشور وجود دارد که روزانه یک میلیون و ۵۰۰ هزار عدد ماسک را تولید می‌کنند و پاسخگوی نیازهای مردم است بر همین مبنا نباید کمبودی وجود داشته باشد.\nماسک ناجی نیست\nاینکه استفاده صرف از ماسک می تواند ناجی مردم از ابتلا به کرونا تلقی شود، باوری نادرست بوده و فقط هزینه ها را بیشتر و جیب سودجویان را پرخواهد کرد.\nیک متخصص بیماری های عفونی با بیان اینکه مردم می توانند در صورت نبود مواد ضدعفونی نیز می توانند از خود در برابر ویروس کرونا محافظت کنند، گفت: استفاده از ماسک به منظور جلوگیری از کرونا چندان ضروری نیست و حتی به دلیل اینکه تماس دست با صورت را افزایش می دهد می تواند منجر به بروز بیماری شود.\n«مهسا پروری منش» توضیح داد: استفاده از ماسک توسط افراد بیمار ضروری است و افراد سالم می توانند با حفظ فاصله ۲ متری با افراد مشکوک سلامت خود را حفظ کنند.\nوی با تاکید بر اینکه ویروس کرونا تا ۹ روز می تواند بر روی سطوح باقی بماند، گفت: بسیاری ضروری است که افراد پس از حضور در امکان عمومی لمس اشیا صورت خود را لمس نکنند و مدام دست های خود را با آب و صابون بشورند.\nاین پزشک متخصص بیماری های عفونی توضیح داد: افراد در صورت در دسترس نبودن مواد ضدعفونی می توانند با استفاده از محلول ۷۰ درصد الکل اقدام به ضد عفونی سطوح و اشیا کنند.


1396/12/23 منبع : عصر ایران کد خبر: 1210143\nفرانسه به دلیل رویکرد تجاری شرکت های گوگل و اپل علیه آنها اقامه دعوی می کند.\nتصمیم دولت فرانسه در حالی اتخاذ می شود که تنها چند روز از اعلام وضع تعرفه برای واردات فولاد و آلومینیوم به ایالات متحده می گذرد.\nبرونو لومر، وزیر اقتصاد فرانسه می گوید دولت کشورش علیه شرکتهای گوگل و اپل به دلیل «رویکردهای تجاری سوءاستفاده آمیز» اقامه دعوی خواهد کرد.\nوزیر اقتصاد فرانسه تخمین زد که میزان خسارات دریافتی احتمالی از این شرکتها می تواند «چند میلیون یورو» باشد. برونو لومر صبح چهارشنبه اظهار داشت: «من به اقتصاد مبتنی به عدالت باور دارم و در نتیجه علیه گوگل و اپل به دلیل رویکردهای تجاری سوءاستفاده آمیز در برابر دیوان تجاری پاریس اقامه دعوی خواهم کرد.»\nسخنان وزیر اقتصاد فرانسه در حالی بیان می شود که تنها چند روز از تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر وضع تعرفه برای واردات فولاد و آلومینیوم به ایالات متحده می گذرد. تصمیم رئیس جمهوری آمریکا نگرانی هایی مبنی بر احتمال وقوع «جنگ تجاری» پدید آورده بود.\nدولت فرانسه علیه شرکت‌های گوگل و اپل اقامه دعوی می‌کند.\nرسانه اجتماعی Gab در پی حذف شدن اپلیکیشن اختصاصی‌اش از فروشگاه Google Play Store گوگل را انحصارطلب خواند و از این شرکت شکایت کرد.\nبر اساس حکمی که توسط هیات ملی روابط کارگری آمریکا صادر شده گوگل با اخراج یکی از کارکنان خود که نامه ای اعتراض آمیز را در این شرکت پخش کرده، قانون را ن\nشکایت گسترده کاربر انگلیسی آیفون از گوگل\nشرکت اوبر که متهم به نقض حقوق مالکیت معنوی گوگل و سرقت اسرار طراحی خودروهای خودران است، مدعی شده که اطلاعی از انجام این کار توسط یکی از کارکنان سابق گ\nشکایت خانواده‌های قربانیان اورلندو از گوگل، توییتر و فیس‌بوک\nخانواده های قربانیان حادثه تیراندازی در اورلندو از شرکت های گوگل، توییتر و فیس بوک شکایت کردند.\nنویسنده یک یادداشت اعتراضی جنجالی علیه گوگل در ماه آگوست، این شرکت را به علت تبعیض قائل شدن بر ضد مردان سفیدپوست محافظه کار مورد پیگرد قضایی قرار داده


ماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR - فروشگاه اینترنتی دکوماژ با ضمانت\nصفحه نخست » فروشگاه » ماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR\nماشین لباسشویی زیرووات مدل OZ-1189WT\nماشین ظرفشویی ۱۶نفره زیرووات مدل ZDP-1D67\nماشین لباسشویی زیرووات مدل OZ-1599ST\nماشین ظرفشویی۱۶نفره زیرووات مدل ZDP-1T67\nماشین لباسشویی زیرووات مدل OZ-1399WT\nجارو شارژی ۸۷۵۳ رونتا\nماشین لباسشویی زیرووات مدل OZ-1399ST\nشناسه محصول: 9051\nنقد و بررسی تخصصی\tماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR\nاگر قصد تهیه ماشین لباسشویی با کیفیت دارید، ماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR ظرفیت ۹ کیلوگرم یکی از گزینه‌هایتان است. درب این ماشین از جلو باز می‌شود. یکی از ویژگی‌های این مدل نمودار مصرف انرژی آن است. این مدل رتبه انرژی +++A کسب کرده است.\nیکی از لوازمی که در خانه بیشترین مصرف را دارد، ماشین لباسشویی است. همین باعث شده تا تهیه ماشین لباسشویی با کیفیت از اهمیت بسیاری برخوردار باشد. اگر قصد تهیه ماشین لباسشویی با کیفیت دارید، ماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR ظرفیت 9 کیلوگرم یکی از گزینه‌هایتان است. درب این ماشین از جلو باز می‌شود. یکی از ویژگی‌های این مدل نمودار مصرف انرژی آن است. این مدل رتبه انرژی +++A کسب کرده است. این میزان نشانگر کم مصرف بودن این کالا محسوب می‌شود. برای ماشین‌های لباسشویی کم مصرف بودن از مهمترین ویژگی‌ها به شمار می‌آید. ظرفیت دیگ این کالا 9 کیلوگرم است. یکی دیگر از ویژگی‌های ماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR ظرفیت 9 کیلوگرم موتور کم صدای آن است. بوش برای این مدل امکانات بسیاری را تعبیه کرده است. از این امکانات می‌توان به شروع با تاخیر (۱تا ۲۴ ساعت)، شستشوی خودکار دیگ و ضد لغزش بودن اشاره کرد. اگر قصد تهیه ماشین لباسشویی با کیفیت دارید این محصول از گزینه‌هایتان است.\nمشخصات فنی\tماشین لباسشویی بوش مدل WAW2876XIR\nوزن 73 kg\nابعاد 590 × 598 × 848 cm\nرضایت خرید: 60%\n| 24 رای\nزودپز دوقلوی پارس استیل مدل Twin03 (4.5 و 6 لیتری)\nآنتن رومیزی ربات پویا\nترازو متئو مدل PS-801\nجا حبوباتی شیردار دیواری ۲قلو\nسماور زغالی راشا مدل شیرخورشید آب طلا (4 لیتری)\nبشقاب ساور مدل 2015\nچراغ ایستاده مسینا مدل W2


عقیم بودن یا سترونی؛ راهکارهایی برای درمان آن / قصد بارداری\nصفحه مادر و کودک از من بپرس\nعقیم بودن یا سترونی؛ راهکارهایی برای درمان آن\nاز من بپرس 2 پنجشنبه, ژانویه 11, 2018 بدون نظر\nعقیم بودن یا سترونی\nاین نوع نقص طبیعی از نظر پزشکی بسیار مهم تلقی گردیده و دیدگاه علم طب از این نوع ناراحتی در قالب مشکل و نقیصه در تضمین سلامتی اجتماعی و روانی است. یعنی به عبارتی روشتر، عقیم شدن نوعی مشکل و ناراحتی فردی نمی تواند باشد و به مراتب بر سلامتی روانی و بهداشت روانی و اجتماعی نیز تأثیر منفی میگذارد. در کنار اینها، درمان چنین مشکلی نیز حتی به ادعای پزشکان بسی طولانی و گاهی توام با شکست است. زیرا باید ابتدای امر زن و مرد هرکدام یکایک مورد بررسی و معاینه و آزمایشات مختلف قرار گیرند تا میزان و حتی علت عقیم بودنشان نامشخص شود. بنابراین چنین مرحله ای بسیار وقت گیر و پر زحمت بوده و از نظر مالی نیز فشار زیادی را بر افراد خانواده وارد می سازد.\nعقیم بودن چیست؟\nآنها بر است چین موضوی را مطرح یکی کاملاً عقیم به چه کسی گفته می شود؟ از نظر پزشکی اگر زن و مرد ازدواج کرده و به طور طبیعی با همدیگر آمیزش داشته باشند و از هیچ عامل بازدارنده ای در آبستنی استفاده ننمایند، به مدت دو سال در چنین شرایطی، زن آبستن و حامله نشود، در آن صورت در روابط جنسی آنها و یا سیستم ارگانیسمی تولید مثل زن و مرد اختلال و یا حالت غیرطبیعی وجود دارد. از این رو شایسته است که زن و مرد یکسان مورد آزمایش قرار گیرند. به خاطر آن که تأکید ما بر روی هر دو جنس است اینکه از یک سوم نقایص عقیم بودن مربوط به مردان است. با اینکه غالباً در افکار عمومی و بالاخص در دیدگاه خانواده های عامی و بی تجربه چنین استنباط می شود که عقیم بودن بیشتر به زنها مربوط می شود ولی این پنداری به خطا و اشتباه بوده و از این رو پزشکان ترجیح می دهند که در اثنای چنین آزمایشات علمی و عملی و اثبات حقایق، خط بطلانی بر پندار غلط افراد بکشند.\nبرای این که موضوع عدم امکان آبستنی زن در خانواده مشخص و محرز گردد، باید در کنار آزمایش وی، مرد نیز مورد آزمایشات لازم قرار بگیرد. از طرفی شناخت و معاینه از وضعیت زن و مرد راه را برای تجزیه و تحلیل وضعیت اسپرم و تخمک مرد و زن گشوده و خصوصیات آنتی ژنتیک و اهمیت آنها را تثبیت می نماید. ناگفته نماند که بسیاری از اسپرمها به خاطر وجود خصوصیت آنتی ژنتیک حاضر به جفت شدن و پیوستن به تخمک زن نیستند. از این رو پس از آزمایشی اگر چنین امری محرز شود، از جانب متخصصان و کارشناسان به زن اظهار میگردد که اگر با مرد دیگری ازدواج نماید، امکان بچه دار شدنش صددرصد خواهد بود. با توجه به این مسایل کاملاً مشخص است که معاینه و تحت مراقب قرار گرفتن همزمان زن و مرد از نظر پزشکی دارای چه اهمیتی است و بدین ترتیب بسیاری از مشکلات حل گشته و برخی از پندارهای خطا آمیز نیز از بین می روند.\nبرای اینکه علت عقیم بودن و عدم امکان حاملگی زن مشحص شود، ابتدا مرد مورد آزمایش قرار میگیرد. البته باید پذیرفت که آزمایش اولیه بر روی زن خطا آمیز و اشتباه است. اگر در آزمایشات انجام گرفته نتیجه به سالم بودن مرد صحه بگذارد، آن زمان از جانب پزشک ترجیح داده می شود که آزمایش بر روی زن انجام بگیرد.\nدرمان عقیم بودن:\nامروزه علم پزشکی با روش و پیشرفتهای روزافزون خود توانسته روزنه های امید و روشنایی را برای زنان و مردان فاقد اولاد بگشاید و بسیاری از زنان نازا در سایه علم پزشکی مدرن، مشکل خودشان را حل شده یافته و امیدوار به فرزند در آینده میشوند. ناگفته نماند که حتی روشنی بخش ترین شیوه ای که برای زنان و مردان فاقد فرزند امروزه ارمغان آور است، فرزند داخل لوله است که در بخشهای دیگر به آن خواهیم پرداخت.\nبرای درمان عقیم بودن، دو توصیه مهم داریم. ابتدا اینکه، برای درمان چنین مشکلی باید به مرکز پزشکی وابسته به دانشگاه و یا مرکز پزشکی و درمان بسیار کامل و متشکل از محققان و یا پزشک مورد اعتماد و کارآمد و حاذق خود مراجعه نمائید و توصیه ها و درمانهای آنها را پیش بگیرید و عمل نمائید. زیرا اگر به پزشک و یا مرکز غیر تخضصی و یا کم تجربه ای مراجعه نمائید در اثنای درمان مأیوس گشته و مسلماً دست به دامن پزشک دیگری خواهید شد که این امر علاوه از اینکه برای شما بار مالی زیادی را فراهم خواهد آورد و اوقات گرانبهایتان را هدر خواهد داد، از طرفی پزشک دیگر نیز لاجرم همان مراحل آزمایشات را از نو شروع و کارهای تکراری انجام خواهند پذیرفت. اما اگر به پزشکی مراجعه کردید که اعتراف از عجز خویش در درمان مشکل شما نمود، آن زمان حق دارید که پزشک دیگری را انتخاب کنید. بنابراین در یک زمان محدود، مراجعه به چند پزشک و احساس عجله در دریافت نتیجه مثبت و معقول کاری عبث خواهد بود. تا حال مشاهده شده است که بسیاری از زوجین علیرغم صرف وقت زیاد و تحت درمان قرار گرفتن چندین ساله، تازه پس از ۱۰ تا ۱۲ سال صاحب فرزند شده اند.\nاولین توصیه اینکه، همه میدانیم که تحت مراقبت یکنواخت قرار گرفتن و عمل به توصیه های پزشکی تا حدودی طاقت فرسا و خسته کننده است. با این حال شایسته خواهد بود، در طول درمان همیشه امیدوار بود و با خونسردی و اعتماد به راهی که برگزیده اید، گام بنهید. مسلم است که امیدوار بودن هم می تواند گذر زمان و مشکلات را برای شما بسیار سهل و ساده متجلی سازد و هم اینکه ضمانت و سلامتی روانی و تاثیرات بهینه چنان امیدواری و حالت روحی سالم، خواهد توانست شما را در کسب نتیجه مثبت یاری دهد. از این بابت چنین بینش و تفکری دارای اهمیت به سزایی است وگرنه فرد تحت درمان در شرایط نابسامانی روحی نخواهد توانست خودش را مقید به توصیه های پزشکی نماید و در نتیجه عدم رعایت توصیه ها و موارد لازم باعث خواهد شد که جواب منفی گرفته شود و در نتیجه یأس و شکست موجبات آشفتگی روحی و روانی را فراهم خواهد آورد. بنابراین داشتن روحی های متعالی و خونسرد و احساس نتیجه ای مثبت و شایسته خواهد توانست فعالیت و تلاش پزشک معالج را به نتیجه برساند و هم اینکه شما را خوشحال و خرسند سازد.\nباید بدانید برخی از مشکلات عقیم بودن آنها با آزمایشات و داروجات حل و برطرف نمی شود، لذا از جانب پزشک توصیه میشود که فرد تحت درمان و عمل جراحی قرار گیرد. شاید به نظر برسد که انجام عمل جراحی مشکلاتی را پدید خواهد آورد، ولی باید بپذیرید که چنین عملیاتی خیلی از مشکلات اجتماعی، انفرادی و روانی را برطرف خواهد کرد. اگر تمام راه های دارو و درمان به نتیجه نرسد، اخرین راه عمل جراحی است. ا\nامّا آنچه که محرز است، اینکه باید برای صاحب فرزند شدن وجود سرنوشت را در این رابطه دخیل دانست و دست تقدیر الهی را نادیده نگرفت. زیرا فرزند خود نعمتی است که از جانب پروردگار به ما امانت داده میشود و مشیت او به هر چه رقم بخورد همان خواهد شد.\nکودک داخل لوله ای:\nآبستنی مرحله ای است که نیاز به شرایط و دوران خاصی دارد. زمانیکه زن و مرد آمیزش می نمایند، در صورت حرکت اسپرم به طرف مهبل زن و آمیختگی آن با تخمک زن و چسبیدن و جایگزین شدن آن در داخل رحم، امکان آبستنی فراهم میگردد که به زمان زیادی در حدود نه ماه نیاز دارد و باید مادر تحت شرایط خاص خودش قرار بگیرد که دچار ناراحتی روحی و روانی و فشارهای فیزیکی قرار نگرفته و بعد از گذشت مدت معین فرزندش را به دنیا بیآورد. گاهی آزمایشات نشان میدهد که دلیل عقیم بودن به نقصان سیستم ارگانیکی تولید مثل زن و مرد مربوط نمی شود و در اسپرم مرد و تخمک زن هیچ نقصی وجود ندارد. پس از آزمایشات و معاینات محرز میگردد که اسپرم و تخمک کاملاً با هم آمیخته شده و برای آبستنی مهیا می شوند ولی جایگاه آنها برای پرورش و تحول و بارداری معقول و مناسب نمی باشد.\nبا تشخیص چنین حقیقتی ناچار پزشک معالج در صدد آن بر می آید که تولد فرزند را از طرق مصنوعی مقدور و ممکن سازد. امروزه چنین مشکلی به راحتی حل گشته و در طی دوران و سالیان بسیار درازی و انجام تحقیقات و مشلالعات زیاد اکنون تولا، فرزند خارج رحمی و یا داخل لوله ای بسیار راحت و آسان انجام می پذیرد و اگر زن و مردی از این بابت مشکلی داشته باشند به سهولت مشکلشان بر طرف میشود. تحت چنین امکانی اسپرم و تخمک با شرایط و مراحل عمل به هم آمیخته میشوند و سرانجام زیگوت (۱) در رحم مادر جایگزین میگردد. بدین ترتیب تحول و تکامل طبیعی ادامه یافته و بچه به طور طبیعی به دنیا می آید. لازم به تاکر است که امروزه علمای دینی و صاحبنظران علوم اسلامی چنین تولدی را غیرقانونی ندانسته و فرزند متولد شده را در صورت نکاح رسمی زن و مرد (پدر و مادر) حلال دانسته و هیچ ممنوعیتی بر آن فرض نمی بینند.\nشایان توجه است که کودک داخل لولهای تنها راه حل و ایدهآل ترین شیوه برای پدران و مادران عقیم نیست و برای داشتن چنین شرایطی باید زن و مرد به عوامل و اسبابی حائز باشند.\nدلايل عقیم بودن و نازایی :\nبیماری تند – گواتر – بیماریهای فوق کلیوی – دلایل روانی – عدم تحول و تکامل ارگانهای ژنیتال – ناراحتیهای مختلف هورمونی – التهابات آلت تناسلی زن – نامتعادل و غیرطبیعی بودن رحم – التهابات رحم – مسدود بودن لوله های رحم – وجود فاصله های اندک میان دو عادت ماهانه – وجود غده یا تومور در رحم – وجود ناهمگونی و غیرطبیعی بودن ترشح دهانه رحم – عدم قابلیت و کیفیت در اسپرم مردان.\nدلایلی مذکور از جمله عواملی هستند که می توانند خانواده ای را بدون فرزند بگذارند. لذا هر آزمایش و درمانی نیز انجام می پذیرد عمدتاً در این مورد انجام می گیرد.\nمشکلات خاص رفتاری در کودکان\nراههای جلوگیری از بارداری\nمطالب مرتبط با "عقیم بودن یا سترونی؛ راهکارهایی برای درمان آن"\nچالش های مردان در برابر با بچه دار شدن\nتربيت طفل برای رفتن به توالت\nچه کارهایی را باید در زمان بارداری ناخواسته انجام دهید؟\nنکاتی در مورد نگهداری از اطفال دو قلو\nهفته آخر مهر، «هفته ملی سلامت زنان»\nبا مواد غذایی غنی از پروتیین آشنا شوید\nچه غذاهایی را بین دو وعده غذایی بخوریم؟\nباران کوثری برای همیشه ممنوع التصویر شد\nامیر تتلو؛ سریالی که همچنان ادامه دارد\nمعرفی بهترین بازیگران مرد سینما بعد از انقلاب\nسازنده لامبورگینی ایرانی: تنها 4 سال برای ساخت لامبورگینی زمان برد\nچه زمانی برای فروش خودروهای دست دوم بهتر است؟\nرنگ های محبوب برای اتاق خواب دخترانه\nجلوگیری از ریزش مو با استفاده از گیاهان دارویی\nلیزر واژن چه عوارضی به همراه دارد؟\nتاثیر ملاقات کنندگان در بدو تولد کودکان\nعدم اعتماد به نفس والدین در بزرگ کردن کودکان\nپیشرفت تکنولوژی و اتصال مغز سه انسان به یکدیگر\nآخرین مطالب مادر و کودک\nمشکلات تحصیلی کودکان و راهکارهایی برای حل آن\nآنچه باید از مدرسه رفتن کودکانتان بدانید\nچگونه کودک خود را تربیت کنیم؟\nوالدین هم انسان هستند: تعاملات والدین با کودکان\nعلت کاهش فشار خون در دوران بارداری\nحسادت و رقابت بین کودکان\nتربیت کودک در نبود پدر\nکدام بهتر است؟ مهد کودک یا پدربزرگ و مادربزرگ؟\nکودکان را با طلاق توسط این کتاب داستان آشنا کنید


کتاب «ملخ» (The Grasshopper) نوشته برنارد سویتز (Bernard Suits) پژوهشی بی‌نظیر درباره ماهیت بازی است که شایستگی بیشتر شناخته شدن را دارد. گرچه این کتاب برای اولین بار در سال 1978 چاپ شده است، تنها این اواخر فیلسوفان بریتانیایی از آن باخبر شدهاند.\nتام هورکا (Tom Hurka) که مقدمهای بر این کتاب نوشته، و سویتز (نویسنده کتابِ ملخ که متأسفانه امسال  درگذشت) را میشناخت؛ لطف کرده و پذیرفته است که با او در مورد «ملخ» گفتگو کنم. مقاله اخیر هورکا، «بازیها و خوبی» ('Games and the Good’, Arist. Soc. 2006) بر اساس عقاید سویتز نوشته شده است.\nخب این محتوای کتاب است. اما سبک نگارش آن مفرح و حتا خندهدار است: در بسیاری از صفحات قاهقاه میخندید. این کتاب به صورت گفتگویی میان ملخ در داستان افسانهای ازوپ (Aesop) – که چون تمام تابستان را بازی کرده و غذا جمع نکرده دارد میمیرد - و پیروانش نوشته شده است. پیروانش سعی میکنند که دیدگاههای او را رد کنند ولی همواره متقاعد میشوند که اشتباه میکنند. پس این کتاب یک نقیضه دوستداشتنی چندلایه از یک گفتگوی سقراطی است. و خیلی هم خندهدار است. ملخ برای تببین دیدگاههای فلسفیاش داستانهای خیالی مختلفی را اختراع میکند: در مورد دو ژنرال بازنشسته که در بندری کنار دریای سیاه می‌خواهند بازیای بدون هیچ قاعده‌ای انجام دهند، در مورد یک مرد انگلیسی با کلاه لبهدار روی کوه اورست، و در مورد بزرگترین جاسوس تاریخ.\nاین یک تقابل و تضاد است: عمق معنا در برابر سبُکی رقصان شیوه نگارش. (این شیوه نگارش بسیار خوشایند نیچه خواهد بود!) اما در واقع هیچ تضادی نیست. کتابی در مورد بازی باید خودش بازی باشد، یا حداقل نمونهای از یک بازی. مواقعی در آثار شکسپیر هستند که در آنها چیزهای زیادی بدون این که سر راه هم باشند در حال روی دادن هستند (مورد دلخواه من بحث در مورد گلها در داستان زمستان (The Winter's Tale) است). «ملخ» هم این طور است. کتابهای فلسفی کمی هستند که بخواهید آنها را در ساحل بخوانید یا در کریسمس به کسی هدیه بدهید. اما این کتاب این گونه است.\nمن همهاش در مورد سبک نگارش «ملخ» حرف میزنم. به نمونه دیگری از آن میتوان اینجا اشاره کرد. گرچه بیشتر کتاب به طور مستقیم در پی رد ویتگنشتاین است، اما سویتز تنها یک بار از او نام میبرد. در مقدمهاش از ویتگنشتاین که در حال سرزنش ماست نقل قول میکند: «نگو که باید چیزی مشترک وجود داشته باشد وگرنه آنها همه "بازی" خوانده نمی‌شدند، بلکه نگاه کن و ببین آیا اصلاً چیزی مشترک وجود دارد یا نه.» سویتز در مورد این نقل قول نظر میدهد: «این سفارشی بیعیب و نقص است. اما متأسفانه ویتگنشتاین خودش آن را به کار نبرد. او به اطمینان نگاه کرد، اما چون از قبل تصمیم گرفته بود که بازیها را نمیتوان تعریف نمود، نگاهش گذرا بود و چیز زیادی ندید.» (ملخ، ص 21) و این به نظر کاملا درست است. با وجود خندهآور بودن، «ملخ» از نظر فلسفی جدی است. سویتز پس از مطرح کردن تحلیلش از بازی کردن، یک سری کامل از مثالهای نقض برای آن در نظر میگیرد که همه جدی به نظر میرسند، اما در هر مورد نشان میدهد که چطور تحلیل او در نهایت نتیجه میدهد. او صرفا یک ایده را به جهان عرضه نمیکند، او آن را به شدت مورد آزمایش قرار میدهد. فکر نمیکنم شما بتوانید بگویید گه ویتگنشتاین یا پیروانشان در هیچ یک از ابراز نظرهایشان در مورد بازیها چنین کاری کردهاند.\nدر بازی کردن در پی هدفی هستید که به خودی خود پیش پا افتاده است: این که توپی در حفرهای بیفتد، این که پیش از دیگران از خط پایان عبور کنید و این که بر فراز قلهای بایستید. اما قواعد بازی رسیدن به آن هدف را پیچیده و دشوار میکنند و این دشواری است که به این فعالیت ارزش میدهد. برای بازی کردن باید در پی رسیدن به هدفی پیش‌پا افتاده باشید و در غیر صورتی که به آن هدف برسید موفق نشدهاید اما ارزش فعالیت مستقل از ارزش هدف آن است. به همین دلیل است که من میگویم بازی کردن نمونه عالی ارزشهای مدرن است، زیرا آن ارزشها بر پروسه و نه محصول تأکید میشود، در آنها سفر مهم است نه مقصد. در اینجا تقابل بزرگ با فردی مانند ارسطو دیده میشود که گفته است اگر فعالیتی هدفی خارج از خود به دست دهد آن فعالیت ارزشش کمتر از آن هدف خواهد بود. این حقیقت ندارد. این که توپی در حفرهای بیفتد کاملاً پیشپا افتاده است. این که تایگر وودز (Tiger Woods) [گلف‌باز حرفه‌ای آمریکایی] میتواند آن را با چهار ضربه از 562 یارد آن طرفتر وارد حفره کند است که ارزش دارد.\nتام: من پیش از آن که چند سال پیش همایشی در مورد «ملخ» در انجمن فلسفی کانادا برگزار کنم و او را برای نوشتن مقاله دعوت کنم، سویتز را فقط چندبار دیده بودم. اما او دقیقاً همان طوری بود که از نوشتههایش انتظار میرفت. او از شوخطبعی، تفریح و بازی خوشش میآمد. اوایل زندگیش (وقتی من او را ملاقات کردم حدود 80 سالش بود) اهل سیگار و نوشیدنی بود؛ در بازنشستگیش به قایقرانی میپرداخت. و او کاملاً در رابطه با وجه حرفهای زندگی آکادمیک بیشایبه بود. او برای وراجی کردن با افراد مهم به کنفرانسها نمیرفت: او اصلاً نمیدانست این افراد که هستند. او فکر میکرد که فرد صرفاً کتابی مینویسد، به بهترین وجه ممکن، و آن را برای ناشر میفرستد و کتاب بر اساس محاسنش (اگر داشته باشد) نزد همگان شناخته میشود. میتوان گفت که این اتفاق فقط در آرمانشهرها رخ میدهد!\nنایجل: سویتز در مورد استقبال از کتابش چه احساسی داشت؟ او حتماً می‌دانست که کتابش شایستگی شناخته شدن در جهان را پیش از آن چه با چاپ اولش به دست آورد داشته است...


مجتهد شبستری و ایمان شورمندانه | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\n1. محمد مجتهد شبستری یکی از چهره‌های مهم و تأثیرگذار روشنفکری دینی پس از انقلاب است که در باب نسبت میان دین و جهان جدید بسیار اندیشیده است. او در کسوت متألهی که هم دلی در گرو سنت دینی دارد و هم در دستاوردهای کلامی‌ـ فلسفی جهان جدید به دیده‌ی عنایت می‌نگرد؛ کوشیده است تا از ربط و نسبت میان مؤلفه‌های متعدد دین و مدرنیته سراغ بگیرد و مجموعه معتقدات خویش را حول منظومه‌ی سازواری از آنها سامان بخشد.\nمحصول تأملات و مداقه‌های ایشان در این وادی در چهار کتاب ایمان و آزادی، نقدی بر قرائت رسمی از دین، تأملاتی در قرائت انسانی از دین، و هرمنوتیک، کتاب و سنت گردآوری شده‌اند. در این کتاب‌ها، موضوعاتی نظیر قرائت‌پذیر بودن دین، پلورالیسم دینی، تجربه‌ی دینی، ایمان دینی، دموکراسی و دینداری، حقوق بشر و فقه اسلامی، دین و خشونت و... به تفصیل مورد بحث قرار گرفته‌اند. در این نوشته می‌کوشم مبحث ایمان دینی و تجربه‌ی دینی را در آثار ایشان مورد بررسی قرار دهم و نکاتی چند پیرامون آن متذکر شوم. در این راستا، در ابتدا سه تلقی از مفهوم ایمان را مورد بررسی قرار می‌دهم و موضع مختار مجتهد شبستری در این باب را ذیل یکی از این تلقی‌ها تبیین می‌نمایم. در ادامه، لوازم و نتایج مترتب بر این تلقی از ایمان را مورد بحث قرار می‌دهم و نسبت آن را با مقوله‌ی احیای دین در جهان جدید می‌کاوم.\n2. بنابرآنچه می‌توان تأمل فلسفی‌ـ منطقی در باب مقوله‌ی ایمان نامید، سه تلقی از ایمان قابل بازشناخته شدن از یکدیگرند.1\n1-2. مطابق با تلقی اول، ایمان معرفت‌بخش است، متعلَّق ایمان گزاره است و شخص مؤمن کسی است که به گزاره‌هایی چند یقین داشته باشد. به عنوان مثال، گزاره‌ای نظیر «همه‌ی انسان‌ها پس از مرگ در روز رستاخیز برمی‌خیزند و تمامی کردارشان در دنیا مشمول ثواب و عقاب الهی می‌شود» را در نظر بگیریم. وفق این تلقی، مؤمن کسی است که این گزاره را تلقی به قبول کند و، جزء مجموعه‌ی معتقدات خویش بینگارد. در این نگاه، گزاره‌هایی نظیر گزاره‌ی فوق‌الذکر یقینی هستند، بدین معنا که صدق این گزاره‌ها محرز است و احتمال ناصواب بودن و ناموجه بودن در مورد آنها نمی‌رود. به تعبیر دیگر، در این تلقی، ایمان مقوله‌ای است صدق و کذب‌بردار که به گزاره تعلق می‌گیرد. درباره‌ی صدق و کذب این گزاره‌ها می‌توان به نحو عینی و در منظر و مرئای همگان، بحث و فحص عقلی و استدلالی کرد و محتوای صدق هر یک از گزاره‌های ایمانی را محک عقلی زد. در واقع شخص مؤمن، طی گفتگوهای عقلانی، صدق گزاره‌های ایمانی را به رقبا و منکرین نشان می‌دهد. متکلمین و فیلسوفانی نظیر خواجه نصیر طوسی و توماس آکوئیناس در باب ماهیت ایمان این‌گونه می‌اندیشیدند.\n2-2. مطابق تلقی دوم، ایمان اساساً شأن معرفتی ندارد و متعلَّق آن صدق و کذب‌بردار نیست، بلکه مؤلفه‌هایی نظیر شور، اعتماد، توکل و اراده در تکون آن مدخلیت دارند. از سر گذراندن تجربه‌های وجودی و به سان پر کاهی در مصاف تندبادها و تلاطم‌های روحی قرار گرفتن در اینجا محوریت دارند. دچار قبض و بسط‌های وجودی شدن و عالم را از ساحت قدسی پر و خالی دیدن از اقتضائات این نحوه از ایمان‌ورزی است. در اینجا نفس غوطه خوردن در چنین احوال وجودی‌ای مبارک است و زیر و زبر شدن‌های وجودی غایت قصوای ایمان‌ورزی است. در این نگاه، ایمان‌ورزی سمت و سویی کاملاً سوبژکتیو دارد و لزوماً نسبتی با آنچه که در پیرامون ما می‌گذرد، ندارد. به تعبیر دیگر، تجربه‌ی ایمانی‌ای که مؤمن از سر گذرانده کاملاً شخصی است و در باب صدق و کذب و ارزش معرفتی آن نمی‌توان به نحو عینی بحث و گفتگو کرد2. متعلَّق ایمان در اینجا گزاره نیست که بتوان درباره‌ی آن بحث و فحص کلامی‌ـ فلسفی کرد؛ بلکه چیزی است از جنس تجربه و درگیر تجربه‌های وجودی شدن. شخص مؤمنِ تجربه‌گر، در احوال ایمانی خویش به سروقت دریای بی‌کرانِ هستی می‌رود و آمیزه‌ای از خشیت و خشوع را تجربه می‌کند. همین مواجهه‌ی بی‌واسطه و عریان با مهابت هستی است که به ظهور و بروز ضمیری تبدل‌یافته و پرطراوت و بارانی در شخص مؤمن می‌انجامد.\nدر سنت فلسفی مغرب زمین کیرکگور را می‌توان فیلسوفی قلمداد کرد که در باب ایمان این‌گونه می‌اندیشیده است. تأکید بر این‌که ایمان متوقف بر اراده، شورمندی و از سر گذراندن جهش ایمانی است، مؤید این معناست. مطابق با آموزه‌های کیرکگور، ادله‌ای که به نفع مدعیات گوناگون ارائه می‌شوند، بر دو سنخ‌اند: ادله‌ی سوبژکتیو و ادله‌ی ابژکتیو. ادله‌ای که مؤمن برای رویکرد ایمانی خویش اقامه می‌کند، ادله‌ی سوبژکتیو است. مدلول این کلام این است که نمی‌توان این دلائل و حجیت معرفت‌شناختی آنها را محک عقلانی زد. اگر پای استدلال‌ورزی به ساحت ایمان باز شود و شخص مؤمن بکوشد تا صورتی منقح و موجه از آموزه‌های ایمانی خویش به دست دهد، دیگر بقیتی از آن برجا نمی‌گذارد؛ چرا که اساساً ایمان‌ورزی مقوله‌ای عقلانی نیست:\nقلمرو ایمان ... کلاسی برای کودنان سپهر عقل، یا آسایشگاهی برای کندذهنان نیست. ایمان خود سپهری به‌تمام است، و هرگونه کج‌فهمی از مسیحیت را می‌توان در جا از تلاشی که برای تبدیل آن به یک آموزه و انتقال آن به سپهر عقل صورت می‌گیرد، بازشناخت ... اگر می‌توانستم خدا را به شکل عینی دریابم، ایمان نمی‌داشتم، اما دقیقاً به همین دلیل که نمی‌توانم خدا را به شکلی عینی دریابم باید ایمان بیاورم.3\nویتگنشتاین نیز، از فیلسوفان معاصر، بر غیر استدلالی بودن مقوله‌ی ایمان و زیستن مؤمنانه انگشت تأکید نهاده است. وی بر این رأی است که معتقدات دینی و از جمله گزاره‌های ایمانی، صدق و کذب‌بردار نیستند و بیش از این‌که شخص مؤمن از حجیت معرفت‌شناختی آنها سراغ بگیرد و درباره‌ی آنها دغدغه‌ی معرفتی داشته باشد، در ساحت عمل با آنها می‌زید و سلوک معنوی خویش را حول آنها سامان می‌بخشد. شخص مؤمن کسی است که نحوه‌ی زیست مؤمنانه دارد و از منظر سایر مؤمنان به عالم می‌نگرد. در عین حال، در ایمان ویتگنشتاینی، شورمندی کیرکگوری به کناری نهاده می‌شود. ایمان از جنس حکمت سرد است و صرفاً مبتنی است بر اتخاذ نگاه مؤمنانه به عالم؛ نگاهی که البته متوقف بر بحث و فحص فلسفی نیست که به مدد آن افزون شود و در غیابش زوال پذیرد:\nحکمت سراسر سرد است ... [آدمی] با آن، به همان میزان اندک، زندگی را سامان تواند داد که می‌تواند آهن را وقتی که سرد است، شکل دهد... حکمت، فاقد شوریدگی است. در مقابل، کیرکگور ایمان را نوعی شوریدگی می‌داند. گویی دین، عمیق‌ترین بستر آرام دریاست که آرام باقی می‌ماند، حال امواجِ آن در بالا،  هر اندازه هم که می‌خواهند اوج بگیرند.4\n3ـ2. مطابق تلقی سوم، ایمان‌ورزی متضمن مؤلفه‌های معرفتی و غیرمعرفتی است. هم عنصر یقین که در قالب گزاره صورتبندی می‌شود و علی‌الاصول صدق و کذب‌بردار است در مفهوم ایمان مندرج است و هم عناصری نظیر اراده، شور و توکل که بعد غیرمعرفتی و وجودی ایمان را می‌سازند.5\nدر واقع این تلقی از ایمان آمیزه‌ای از دو تلقی پیشین است و می‌کوشد به هر دو، تا آنجایی که می‌تواند، وفادار باشد. بر اساس رأی قائلین به این نگاه، نمی‌توان ایمان را یکسره به مقوله‌ای معرفتی فروکاست و آن را یکسره از جنس کوشش‌های معطوف به کسب حقیقتی دانست که عالمان علوم تجربی و فیلسوفان شبانه‌روز بدان مشتغلند. کوشش‌هایی که در آن صرفاً تنقیح مجموعه‌ی معتقدات و احراز صدق و کذب مدعیات پیش رو مطمح نظر جوینده است و لاغیر. اگر چنین باشد دیگر فرقِ فارقی میان ایمان‌ورزی و علم‌ورزی و فلسفه‌ورزی باقی نمی‌ماند و کسی مؤمن است که منظومه‌ی معرفتی موجه‌تری داشته باشد و مجموعه‌ی معتقداتش گزاره‌های کاذب کمتری داشته باشد. از سوی دیگر، ایشان بر این رأیند که صرف تأکید بر از سر گذراندن تجربه‌های وجودی و روحی برای به دست دادن تبیینی از مفهوم ایمان رهگشا نیست و ایمان‌ورزی متضمن مؤلفه‌ی معرفتی نیز می‌باشد. و همین مؤلفه‌ی معرفتی است که به شخص مؤمن اجازه می‌دهد تا در باب تجارب ایمانی خویش با دیگران وارد گفت‌وگو شود (وقتی که آن تجارب را صورتبندی زبانی می‌کند)، و شباهت‌ها و تفاوت‌های آن را با تجارب سایرین مورد بررسی قرار دهد.\n3. مطابق با آنچه که مجتهد شبستری در مکتوبات خویش در باب ایمان و حدود و ثغور آن آورده، به نظر می‌رسد موضع مختار ایشان قرابت بیشتری با تلقی دوم دارد. در ایمان و آزادی و تأملاتی در قرائت انسانی از دین این مهم به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است. بنابر رأی ایشان، اولاً باید به‌هوش بود که تحقق و تکون هرگونه تجربه‌ی ایمانی متوقف بر وجود آزادی است. مراد از آزادی در اینجا، آزادی منفی در معنای آیزایا برلینی کلمه است: رفع موانع و قید و بندهای اجتماعی‌ـ فرهنگی‌ـ سیاسی‌ای که مانع تحقق و از سر گذراندن تجربه‌ی ایمانی می‌شود. تکون ایمان اصیل، مسبوق به وجود بستر و زمینه‌ی مساعد و مهیایی است که در آن فرد مؤمن برای از سر گذراندن تجربه‌ی ایمانی با هیچ مانع بیرونی و درونی مواجه نباشد. اگر چنین باشد، جامعه‌ی دینی با تجارب ایمانی متنوع و متعددی روبه‌رو خواهد شد. کثرت‌گرایی ایمانی از اقتضائات چنین نگاهی به مقوله‌ی ایمان‌ورزی است. از این رو شبستری بر این رأی است که در یک حکومت دینی، زمامداران بیش از این‌که دغدغه‌ی نتایج تجارب ایمانی مؤمنین را داشته باشند باید دغدغه‌ی مهیا کردن بستری آماده و مناسب برای ایشان جهت از سر گذراندن تجارب ایمانی را داشته باشند. فرایندی که منتج به تحقق و به بار نشستن یک تجربه‌ی ایمانی می‌شود مهم‌تر از فراورده‌های تجارب ایمانی مؤمنان است. افزون بر این نکته، شبستری تأکید می‌کند که ایمان از جنس عقیده نیست و ایمان‌ورزی اصیل متضمن «تجربه کردن ذات فراگیر مطلق» است و «رویارویی مجذوبانه با خداوند». وفق رأی ایشان، مؤمن کسی است که مورد خطاب خداوند واقع شده و از پس این خطاب روان می‌شود. تجربه‌ی مورد خطاب واقع شدن و آگاهی یافتن از خبرهای قدسی قوام‌بخش ایمان‌ورزی است. از این رو، تجربه‌ی ایمانی تجربه‌ای است انفسی و درونی که در پی مواجهه با امر مطلق و بی‌کرانه محقق می‌گردد و به‌سان زلزله‌ای در مملکت وجود اتفاق می‌افتد و شخص را عمیقاً متحول می‌سازد و وجودی دیگرگون بدو می‌بخشد. همان که اقبال می‌گفت:\nنزد شبستری ایمان بیش از آن‌که متضمن مؤلفه‌ی معرفتی و عقیدتی باشد، چیزی است از جنس احوال وجودی آدمی نظیر از سر گذراندن یک تجربه‌ی عاشقانه، امید داشتن به وقوع حادثه‌ای در آینده، یا خضوع کردن در برابر عظمت و ابهت کسی یا واقعه‌ای یا منظره‌ای. در این تلقی، زیادت و نقصان ایمان متوقف بر بحث و فحص نظری و استدلال‌ورزی نیست، بلکه متضمن ورزیدن است و از سر گذراندن تجارب ایمانی در ساحت عمل:\nایمان یقین نیست. ایمان علم و فلسفه هم نیست... ایمان یک «عمل کردن» است. جوهر و اساس این عمل کردن این است که انسان با مجذوب خداوند شدن، خودِ محدودش را در مقابل خداوند از دست می‌دهد، تا به خودِ واقعی، آن خودی که باید باشد، برسد. ایمان با عنصر «اعتماد»، «عشق»، «احساس امنیت» و «امید» همراه است... ایمان عملی است که از تمام وجود آدمی نشئت می‌گیرد و انسان مؤمن با تمام وجود خود در مسئله‌ی ایمان «درگیر» می‌شود... ایمان یک هویت تجدیدشونده دارد. چیزی نیست که یک‌دفعه پیدا شود و بماند. اگر آن را تجدید نکنیم نیست. مثل عشق ورزیدن و محبت ورزیدن است. اینها به اصطلاح روان‌شناس‌ها و روانکاوها «ورزیدنی» است. ایمان یک امر ورزیدنی است و باید همیشه زنده و پویا بماند ... مسئله و دغدغه‌ی «مؤمنان» گوش سپردن و شنیدن یک خطاب و خبر است و راه افتادن و رفتن در پی آن خطاب. به همین دلیل اینها یک حرکت وجودی می‌کنند، نه حرکت استدلالی فلسفی. نمی‌خواهند برهان بیاورند تا به اثبات خدا برسند، بلکه خبری شنیده‌اند و دنبال آن خبر به راه افتاده‌اند. من همیشه تحت تأثیر این آیه‌ی قرآن بوده‌ام که: ربنا اننا سمعنا منادیاً ینادی للایمان ان آمنوا بربکم فامنا (آل عمران، 193)... ایمان همانا شنیدن آن خطاب و پاسخ مجذوبانه دادن به آن و رفتن به دنبال آن است و آینده را هم با امید ــ نه با استدلال ــ پر کردن.6\nمطابق با این نگاه، تمامی اهتمام مؤمن معطوف به شنیدن خبرهای نهانی است و مورد خطاب خداوند واقع شدن. کسی که در چنین شرایطی قرار می‌گیرد، کل وجودش درگیر چنین تجربه‌ای می‌شود؛ تجربه‌ای که در تکون آن دغدغه‌های معرفتی‌ـ استدلالی مدخلیتی ندارند؛ بلکه نفس این زیر و زبر شدن‌های وجودی و خود را مخاطب نغمه‌های آسمانی یافتن و از پی آن روان شدن، حاق ایمان‌ورزی است. به همین سبب است که این نحوه از ایمان‌ورزی در مقابل یأس می‌نشیند نه شک فلسفی. مادامی که فرد دغدغه‌ی زیستن در ساحات قدسی را دارد و از شنیدن خطاب‌های قدسی مأیوس نشده، مؤمن قلمداد می‌گردد؛ هرچند علی‌الاصول ممکن است مجموعه‌ی معتقداتش تفاوت بَین و آشکاری با سایر مؤمنین داشته باشد. اراده‌ی معطوف به زیستن مؤمنانه در اینجا همه‌ی آن چیزی است که فرقِ فارق میان مؤمن و غیرمؤمن را تشکیل می‌دهد. ملحد و غیرمؤمن کسی است که دیگر دغدغه‌ی ایمانی ندارد و فضایی یکسر سرد و تاریک و فسرده را در درون خویش تجربه می‌کند.\nدر راستای همین نگاه به مقوله‌ی ایمان است که هنگامی که مجتهد شبستری در باب مفهوم احیاء دین در جهان جدید سخن می‌گوید، احیاء دین را در گرو احیاء ایمان و از سرگذراندن تجارب ایمانی می‌داند. غایت قصوای حرکت احیاگرانه در باب دین در روزگار کنونی باید معطوف به مهیا کردن زمینه برای شنیدن خطاب‌های قدسی باشد. تنها با از سرگذراندن تجارب دینی و ایمانی است که می‌توان از احیاء دین سراغ گرفت. مطابق رأی ایشان، فعالیت‌هایی که احیاگران دین اسلام طی یکصد و پنجاه سال اخیر انجام داده‌اند، جهدهای نیکو و صائبی بوده با آثار و لوازم اجتماعی‌ـ سیاسی که بدون تردید متضمن فواید فراوان برای جوامع مسلمین بوده است، اما به سختی بتوان نام احیای دین بر آنها نهاد؛ چرا که نسبتی با احیای ایمان و تجربه‌ی دینی نداشته‌اند. حاق احیاگری دینی در احیای ایمان صورت می‌بندد؛ همان‌طور که پیامبر اسلام اولاً و بالذات در باب تجربه‌ی دینی و احیاء آن با بادیه‌نشینان جزیره‌العرب سخن گفت و ایشان را دعوت به از سرگذراندن تجارب ایمانی کرد؛ تجاربی که احساسات لطیف و ضمیری معطر و مطرّا برای ایشان به ارمغان می‌آورد. درست است که پیامبر اسلام در کسوت یک سیاستمدار و زمامدار، جنگ می‌کرد، حکمرانی می‌کرد، تصمیمات سیاسی اتخاذ می‌کرد و... اما گوهر حرکت و جنبش وی به عنوان پیامبر الهی، مورد خطاب قرار دادن جان و ضمیر انسان‌ها بود و دعوت به از سر گذراندن تجارب دینی و ایمانی؛ تجاربی که متضمن شنیدن خبرهای قدسی بود و مورد خطاب خداوند واقع شدن. از این رو، احیای میراث گرانقدر پیامبر اسلام در این زمانه‌ی پر تب و تاب هم باید معطوف به همان غایت نخستین باشد.7 احیای دین بیش از هر چیزی با تلطیف جان مؤمنان و از سر گذراندن تجارب وجودی افق‌گشا هم‌عنان است؛ تجارب ایمانی‌ای که سوبژکتیو است و تماماً در فضای ضمیر مؤمن اتفاق می‌افتد:\nاحیای ایمان در گرو این است که بتوانیم آن خطاب و خبر را بشنویم. دست‌کم یک چیز را می‌توانم بگویم و آن این‌که فراهم کردن شرایط مناسب در زندگی انسان‌ها برای شنیدن خبر و خطاب شرط احیای ایمان است. انسان‌ها در هر شرایطی خبر و خطاب را نمی‌شنوند... انبیاء دعوت به ایمان کردند و ایمان غیر از ایدئولوژی است... هدف انبیاء به عنوان نبی احیاء تجربه‌ی دینی و تعبیر صحیح آن بود... پیامبر اسلام علاوه بر اقدامات سیاسی و تغییر واقعیت‌های اجتماعی تجربه‌ی دینی بخشی از مردم خود را بر اساس توحید تغییر داد و آن را احیاء کرد. این مقتضای نبوت آن حضرت بود که بتواند تجربه‌ی دینی انسان‌ها را احیاء کند. علامت آن هم این بود که احساس‌های آن انسان‌ها تلطیف شد، خلقیات آنها تغییر پیدا کرد و خود و جهان و انسان را به گونه‌ای دیگر تجربه کردند. به نظر من امروز این سؤال را باید کرد که آنچه در 150 سال اخیر در میان مسلمانان اتفاق افتاده چیست؟ شکی در این نیست که کشورهای اسلامی شکل گرفته‌اند، با استعمار مبارزه شده، علم و تمدن جدید در میان مسلمانان راه پیدا کرده... ولی آیا در تجربه‌های دینی آنها هم تغییر و تحولی پیدا شده است که از تعبیر «احیاء دین» فهمیده می‌شود؟ یعنی آیا تجربه‌های دینی آنها تلطیف و تشدید شده و خلقیات آنها الهی شده است؟... نوگرایی دینی... یعنی اگر در آن سطح تجربه‌های معنوی تغییراتی اتفاق افتاده باشد آن تغییرات سرایت می‌کند به سطح ایده‌ها و عقاید (شناخت‌ها) و همچنین سرایت می‌کند به سطح اعمال و شعائر... کسانی به معنای دقیق کلمه امروز می‌توانند نوگرایی دینی داشته باشند که در تجربه‌های درونی آنها تحولاتی اتفاق افتاده باشد.8\n4. اکنون خوب است ببینیم تلقی مجتهد شبستری در باب مقولات ایمان‌ورزی و احیای دین چه نتایج و لوازمی دارد. به نظر می‌رسد اگر آموزه‌های مجتهد شبستری در باب چیستی ایمان و چگونگی احیای دین را بپذیریم، نمی‌توانیم بر این مبنا، منظومه‌ی دینی معرفت‌بخشی بنا کنیم. به تعبیر دیگر، مطابق نظر ایشان، بحث از احیای دین در جهان جدید مقوله‌ای به کلی ذوقی و استحسانی است و می‌تواند از یک احیاگر به احیاگر دیگر تفاوت یابد. در چنین موقعیتی ما با کثرتی بالفعل مواجه خواهیم شد که برای بیرون راندن و به کنار نهادن پاره‌ای از این طرق احیاگرانه، هیچ رجحان معرفتی‌ای در دست نخواهیم داشت.\nهمان‌طور که دیدیم، مطابق با این تلقی، تمامی همت یک مؤمن و احیاگر دینی معطوف بدین امر است که مورد خطاب خداوند واقع شود و آمیزه‌ای از خضوع و خشوع و هیبت را تجربه کند. تجربه‌ای که سراسر وجود او را تسخیر می‌کند و او را از پی آن اذواق و مواجید نیکویی که بر اثر مواجهه با بی‌کرانگی نصیب برده، روان می‌سازد. حال شخص aرا در نظر بگیرید که دچار این تجارب ایمانی و وجودی شده و ماحصل تجارب خویش را در قالب گزاره‌هایی نظیر p و q و r و s و t و v صورتبندی کرده است. از سوی دیگر، شخص b را در نظر بگیرید که ماحصل تجارب دینی و ایمانی خویش را در قالب گزاره‌هایی نظیر p و ~q و r و ~s و t و ~v صورتبندی کرده است. همچنین شخص c را در نظر بگیرید که دستاورد تجارب وجودی خویش را در قالب گزاره‌های ~p و q و r و و ~s و t و ~v صورتبندی کرده است. در عین حال هر یک از اشخاص a و b و c مدعی احیاگری دینی هستند و بر این باورند که احیای سنت اسلامی در حال حاضر باید بر اساس تجارب و صورتبندی زبانی ایشان انجام پذیرد. حال چگونه میان این احوال وجودی مختلف و نتایجی که بر آن مترتب شده قضاوت کنیم؟ همان‌طور که دیدیم، از مقومات این نحوه از ایمان‌ورزی این است که سوبژکتیو است و صرفاً در ضمیر شخص تجربه‌گر بروز و ظهور پیدا می‌کند. از لوازم این نگاه به مقوله‌ی ایمان، غیرشناختاری بودن آن است، بدین معنا که در باب ارزش صدق و کذب و حجیت معرفت‌شناختی آن نمی‌توان بحث و فحص عینی و بین‌الاذهانی کرد؛ زیرا آنچه که در اینجا محوریت دارد صرفاً از سرگذراندن تجربه‌ای است که از جنس احوال وجودی آدمی نظیر شادی و غم است ولاغیر. در این تلقی از ایمان، این مطلب که شخص تجربه‌گر و محیط تجربه چه شرایطی باید داشته باشند تا تجربه‌ی موجهی محقق شود، مورد بحث واقع نمی‌گردد. آیا همان‌طور که از سر گذراندن تجربه‌ی حسی موجه مسبوق به تحقق شرایطی است، وقوع تجربه‌ی ایمانی و دینی موجه هم باید متوقف بر وجود مؤلفه‌ها و مقوماتی در شخص تجربه‌گر و متعلَّق تجربه باشد؟ به تعبیر دیگر، آیا هر تجربه‌ی دینی به مجرد این‌که از سر گذرانده شود، موجّه است و افاده‌ی معرفت می‌کند؟ اگر این‌گونه است چه دلیلی له این مدعا شده است؟ و اگر این‌گونه نیست و تجارب دینی و ایمانی مشتمل بر تجارب دینی موجه و ناموجه می‌باشند، ملاک و محک تمییز میان این دو سنخ تجربه چیست؟ چگونه می‌توان تجارب ایمانی موجه و آثار و نتایج مترتب بر آنها را از تجارب ایمانی ناموجه بازشناخت؟ در مثال فوق‌الذکر، چگونه می‌توان میان تجارب ایمانی اشخاص a و b و c که در قالب منظومه‌های احیاگرانه‌ی مختلف صورتبندی شده است، قضاوت نمود؟ برای پیش بردن پروژه‌ی احیاگری دینی، به چه دلیل باید تجربه‌ی شخص a را، به عنوان مثال، برگیریم و تجارب اشخاص b و c را فرونهیم؟ اگر به جای سه سنخ تجربه‌ی ایمانی متفاوت اشخاص a و b و c با n سنخ تجربه‌ی مختلف و صورتبندی زبانی شده‌ی آنها مواجه شویم، چگونه می‌توان میان آنها داوری کرد و برخی را برگزید و برخی دیگر را فرونهاد؟ آیا بر این کثرت از سرگذراندن تجارب ایمانی حد یقفی مترتب است؟ چه معیار و محک فلسفی‌ـ منطقی‌ای در این میان از ما دستگیری می‌کند؟9\nبه نظر می‌رسد در چنین شرایطی، احیاگری دینی که بنابر رأی مجتهد شبستری در گرو احیای ایمان دینی است، در فضایی مه‌آلود صورت می‌پذیرد، چرا که نمی‌توان گزاره‌های ایمانی‌ای را که ترجمان تجربه‌ی دینی و ایمانی هستند محک زد و از صدق و کذب و حجیتِ معرفت‌شناختی آنها سراغ گرفت. تجربه‌ی ایمانی تجربه‌ای یکسر انفسی است که در ساحت ضمیر شخص تجربه‌گر اتفاق می‌افتد و او در مقام حکایتگری، احوال خویش را بر آفتاب می‌افکند. به تعبیر دیگر، ما در اینجا بیش از این‌که در مقام ارزیابی دعاوی شخص مؤمن و تجربه‌گر، مشارکت داشته باشیم، در مقام شنونده گوش می‌سپاریم به ترجمان زبانی احوال وجودی‌ای که بر فرد تجربه‌گر عارض شده است. به همین معنا، ایمان‌ورزی در این تلقی غیرشناختاری است و افاده‌ی معرفت نمی‌کند. ویتگنشتاین نیز وقتی سخن از نگاه دینی به عالم می‌کند و متدین بودن را متوقف بر زیستن مؤمنانه‌ای می‌داند که در ساحت عمل تحقق می‌پذیرد، بر همین وجه غیرشناختاری و سوبژکتیو ایمان دینی تأکید می‌کند. مؤمن، در این نگاه، کسی است که مؤمنانه می‌زید؛ زیستنی که لزوماً متوقف بر پذیرش گزاره‌های متافیزیکال چندی نیست که بتوان از صدق و کذب معرفت‌شناختی آنها سراغ گرفت. بلکه در مقابل، زیستنی است مبتنی بر اراده‌ی معطوف به زیستن مؤمنانه؛ زیستنی که متضمن نوعی پاسخ است به دغدغه‌های قدسی و معنوی فرد مؤمن. تفاوت آشکار میان شخص مؤمن و غیرمؤمن، در تلقی به قبول کردن دو سنخ مجموعه معتقدات متفاوت نیست؛ که در دوگونه نگریستن به عالم است:\nدین تفسیری از امور آن‌گونه که هستند، نیست، بلکه تعیین می‌کند که امور برای فرد مؤمن چگونه‌اند. یک ملحد و یک ولی خداوند جهان واحد را به انحای گوناگون تفسیر نمی‌کنند، بلکه آنها جهان‌های متفاوتی را می‌بینند.10\nذکر یک نکته در اینجا ضروری می‌نماید. ممکن است در پاسخ به مطلب فوق‌الذکر در باب استلزام وجود معیار و محک معرفتی، گفته شود که این نحوه از بحث در باب حدود و ثغور ایمان و احیاگری دینی مبتنی بر تفکیک میان سوژه‌ـ ابژه در معنای کانتی‌ـ دکارتی و اقتضائات معرفت‌شناختی آن صورتبندی شده است. بنابراین، نباید از صدق و کذب و حجیت معرفت‌شناختی تجارب ایمانی بدان نحو سراغ گرفت، چرا که این تلقی از چیستی تجربه‌ی ایمانی، از ِمبادی و مبانی پدیدارشناسانه آغاز می‌کند و لوازم و نتایج دیگری بر آن مترتب است. در این نگاه، متعلَّق آگاهی در معنایی که پیشتر ذکر گردید، متصف به اوصاف صدق و کذب نمی‌گردد.\nدر مقام پاسخ به این پاسخ مقدر می‌توان چنین گفت که تلقی سوبژکتیو و غیرشناختاری از ایمان می‌تواند از مبادی و مبانی غیردکارتی‌ـ کانتی آغاز کند و صدق و کذب و حجیت معرفت‌شناختی در این معنا را به کناری نهاده، تعامل معرفتی ما با جهان پیرامون را به نحو دیگری صورتبندی کند (همان‌طور که هایدگر و ویتگنشتاین متأخر چنین می‌کنند)؛ اما در عین حال باید به لوازم و نتایج این نگاه تن دهد. بر دوش چنین تلقی سوبژکتیو و انفسی‌محور از ایمان‌ورزی و تجربه‌ی دینی نمی‌توان بار زیادی نهاد؛ همان‌طور که ناواقع‌گرایانی نظیر فیلیپس در سنت ویتگنشتاینی چنین نمی‌کنند.\nجناب مجتهد شبستری تصریح نمی‌کنند که آیا پروژه‌ی احیای دین در جهان معاصر متضمن مؤلفه‌ی معرفتی نیز می‌باشد یا نه. بنابر آنچه آمد، مطابق با آراء ایشان نمی‌توان در باب حدود و ثغور ایمان بحث معرفتی کرد و از صدق و کذب و حجیت معرفت‌شناختی آن سراغ گرفت. اگر چنین باشد، احیای ایمان و به تبع، احیای دین، مقوله‌ای کاملاً شخصی می‌شود به نحوی‌که به تعداد مؤمنان می‌توان از احیاهای ایمانی سخن راند؛ احیاهای ایمانی‌ای که نمی‌توان هیچ‌کدام را بر دیگری رجحان بخشید. از لوازم سخن ایشان در باب ایمان دینی غیرواقع‌گرایانه بودن آن و به تبع، غیرمعرفتی و غیرشناختاری بودن احیاگری دینی در جهان معاصر می‌باشد. اگر چنین است، تلقی به قبول کردن مدعیات مجتهد شبستری، به عنوان یک احیاگر دینی، و فرونهادن مدعیات دیگر احیاگران دینی، امری استدلال‌بردار نیست. مهم این است که مخاطبان یک محیی دین بتوانند از منظر او به عالم بنگرند و سلوک معنوی خویش را همانند وی سامان بخشند. همین و بس. بنابراین، مطابق با این نگاه، در وادی احیاگری دینی ما با یک کثرت غیر قابل تحویل به وحدت روبه‌رو خواهیم بود؛ کثرتی که از احوال ایمانی و دینی متنوع و متکثر احیاگران دینی پرده برمی‌دارد و در عین حال هیچ‌کدام را فرو نمی‌نهد. حال، برای توضیح و تنقیح مراد از مقوله‌ی ایمان دینی و در پی آن، احیای دینی در منظومه‌ی فکری مجتهد شبستری، می‌توان به یکی از دو شیوه‌ی ذیل عمل کرد: یا باید تلقی دیگری از ایمان‌ورزی به دست داد که متضمن مؤلفه‌ی معرفتی نیز باشد؛ یا، در غیر این صورت، باید صراحتاً اذعان داشت که ایمان مقوله‌ای است غیرمعرفتی و لوازم آن را خوشامد گفت و بدانها گردن نهاد.\n1ـ در این نوشتار در پی به دست دادن تبیینی از مفهوم ایمان مطابق با آنچه در تاریخ کلام و فلسفه‌ی ادیان ابراهیمی مورد بحث واقع شده نیستم. در تاریخ کلام اسلامی، اشاعره، معتزله، خوارج و... هر یک در باب ایمان و ماهیت آن موضعی اتخاذ نموده‌اند. یکی ایمان را از جنس عقیده می‌داند و دیگری بر اقرار لسانی انگشت تأکید می‌نهد. در عین حال، عده‌ای عمل به دستورات دینی را از مقوّمات ایمان برشمرده‌اند و کسی را که به واجبات عمل نمی‌کند، مؤمن نمی‌انگارند. این بحث، صبغه‌ی تاریخی دارد و تطور مفهوم ایمان در نحله‌های مختلف کلامی را در دستور کار خویش قرار می‌دهد. بحث من صبغه‌ی مفهومی‌ـ تحلیلی دارد و مشتمل بر مؤلفه‌های ممکن و مختلف ایمان‌ورزی است. برای ایضاح بیشتر مطلب، می‌کوشم برای هر قسم از این انقسامات، نمونه‌ای ارائه نمایم؛ اما لزوماً نگاه تاریخی به تلقی‌های مختلف از ایمان در تاریخ کلام ادیان ابراهیمی بر این تقسیم‌بندی منطبق نمی‌باشد؛ هرچند همپوشانی قابل توجهی دیده می‌شود. برای بحث بیشتر درباره‌ی تلقی‌های مختلف از ایمان در سنت کلام و فلسفه‌ی اسلامی، نگاه کنید به: توشی‌هیکو ایزوتسو ، ایمان در کلام اسلامی، ترجمه‌ی زهرا پورسینا، سروش، تهران، 1378. همچنین نگاه کنید به: محمد مجتهد شبستری، ایمان و آزادی، طرح نو، تهران، 1378، فصول 1، 2 و 3. همچنین نگاه کنید به: لویی گارده، «ایمان در سنت اسلامی»، ترجمه‌ی کامران فانی، ماهنامه‌ی کیان، شماره‌ی 52، خردادـ تیر 1379. همچنین به‌عنوان نمونه‌ای از بحث تحلیلی ـ مفهومی درباره‌ی مقوله ایمان در زبان فارسی، نگاه کنید به: آرش نراقی، رساله‌ی دین‌شناخت: مدلی برای تحلیل ایمان ادیان ابراهیمی، طرح‌نو، تهران 1378.\n2ـ عموم عرفایی که متعلق به مکتب عرفان عشقی بودند، چنین تلقی‌ای از ایمان داشتند. مولوی می‌گفت:\nمولانا جلال‌الدین بلخی، گزیده‌ی غزلیات شمس، به کوشش دکتر محمدر‌ضا شفیعی کدکنی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، 1377، غزل‌های 191 و 465.\n3 - Kierkegaard, Soren, "The subjective Truth: Inwardness, Truth is subjectivity", Concluding Unscientific Postscript, pp.215 & 220.\nنقل از: سوزان لی‌اندرسون، فلسفه‌ی کیرکگور، ترجمه‌ی خشایار دیهیمی، طرح نو، تهران، 1385، صص. 109 ـ 110. برای آشنایی بیشتر با تلقی کیرکگور در باب مقولات حقیقت و ایمان، نگاه کنید به: سیری در سیهر جان (مقالات و مقولاتی در معنویت)، ترجمه‌ی مصطفی ملکیان، نشر نگاه معاصر، تهران، 1381، صص. 19ـ 48. همچنین نگاه کنید به: رضا اکبری، ایمان‌گروی (نظریات کیرکگور، ویتگنشتاین، پلنتینگا)، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، 1384، صص. 19ـ83.\n4ـ لودویگ ویتگنشتاین، فرهنگ و ارزش، ترجمه‌ی امید مهرگان، گام نو، تهران، 1383، صص. 107ـ 108. برای آشنایی بیشتر با آراء ویتگنشتاین در باب گزاره‌های دینی و مقوله‌ی ایمان، نگاه کنید به:\n- Wittgenstein, L. (1966) Lectures and Conversations on Aesthetics, Psychology, and Religious Belief, edited by Barret, C., (Basil Blackwell: Oxford), pp. 53-72.\n5ـ به عنوان نمونه‌ای بومی از این تلقی، نگاه کنید به: عبدالکریم سروش، اخلاق خدایان، طرح‌نو، تهران، 1384، صص. 113ـ 142.\n6ـ محمد مجتهد شبستری، ایمان و آزادی، طرح نو، تهران، 1378، صص.37، 39 و40؛ و محمد مجتهد شبستری، تأملاتی در قرائت انسانی از دین، طرح نو، تهران، 1384، صص. 109ـ110.\n7ـ عبدالکریم سروش از دیگر روشنفکران دینی معاصر نیز در مکتوبات خویش بر اهمیت زایدالوصف تجارب دینی برای احیای دین در جهان جدید تأکید کرده است. وفق رأی ایشان، باید دوباره پیامبر را به صحنه آورد تا تجارب معنوی ایشان از سالکان و مؤمنین دستگیری کند. در واقع، مؤمنین از اوامر و نواهی رسول تبعیت می‌کنند، اما در آنجا متوقف نمی‌مانند و می‌کوشند در مواجهه‌ی وجودی با ساحت بی‌کران هستی نیز تأسی به سنت نبوی کنند. پیامبر در اینجا، آموزگار مرشد تجربه‌گری است که ساحات قدسی را درنوردیده و اذواق و مواجید نیکویی را نصیب برده است؛ کسی که در درونش صد قیامت نقد هست و محضر روحانی فوق‌العاده گرمی دارد به طوری که نزدیکان را گوهر می‌بخشد و دوران را باران. برای تفصیل این مطلب نگاه کنید به: عبدالکریم سروش، بسط تجربه‌ی نبوی، صراط، تهران، 1384، صص. 161-181. همچنین نگاه کنید به: سروش دباغ، آئین در آئینه، صراط، تهران، 1385، صص. 129- 155.\n8ـ محمد مجتهد شبستری، تأملاتی در قرائت انسانی از دین، طرح نو، تهران، 1384، صص. 118؛ و محمد مجتهد شبستری، ایمان و آزادی، طرح نو، تهران، 1378، صص. 126، 127 و135.\n9ـ فیلسوفانی نظیر هیک و آلستون در باب حجیت معرفت‌شناختی تجربه‌ی دینی و تناظر و عدم تناظر آنها با تجربه‌ی حسی به نحو مبسوط بحث کرده‌اند. به عنوان مثال هیک می‌کوشد با وام گرفتن تفکیک میان «دیدن / دیدن تحت عنوان» در معنای ویتگنشتاینی کلمه، تبیینی از حجیت معرفت‌شناختی تجربه‌ی دینی به دست دهد. چه با موضع هیک و آلستون موافق باشیم چه نباشیم، گریز و گزیری از به دست دادن ملاک و معیاری برای تفکیک میان تجارب دینی و ایمانی موجه و ناموجه نداریم. برای تفصیل بیشتر مطلب نگاه کنید به: جان هیک، «نظریه‌ای درباره‌ی ایمان دینی»، ترجمه‌ی هومن پناهنده، ماهنامه‌ی کیان، شماره‌ی 41. همچنین نگاه کنید به: ویلیام آلستون، «تجربه دینی ادراک خداوند است»، ترجمه‌ی مالک حسینی، ماهنامه‌ی کیان، شماره‌ی 50. همچنین نگاه کنید به: ویلیام آلستون، «تجربه دینی و باور دینی» ترجمه‌ی امیر مازیار، نقد و نظر، شماره‌ی 23ـ24 (ویژه‌ی تجربه‌ی دینی)، تابستان و پاییز 1379.\n10 - Phillips, D. Z. (1970) Faith and Philosophical Enquiry (London: Routledge), pp. 4-5.\nنقل از: دباغ، سروش ، سکوت معنا(جستارهایی در فلسفه ویتگنشتاین) تهران، صراط،1386 صص157-172