مانۆ خەلیل لە بەشی یەکەمی گفتووگۆکەیدا باسی لە هەردوو دواهەمین فیلمی "پەڕەسێلکە" و "هەنگەوان"ی کرد. لە دووەمین بەشی گفتووگۆکەیدا باسی ئەزموونی خۆی دەکات وەک پەناهەندەیەک لە وڵاتانی ئەوروپا. ئەو پێی وایە ئەو زۆر نزیکە لە کارەکتەری "ئیبراهیم" لە فیلمی "هەنگەوان"دا. هەروەها مانۆ دەڵێت کە کوردەکان شەڕ ناکەن بۆ ئەو شتەی دەیانەوێت. دەڵێت کە هەرکەسێک خەونی گەورەی هەبوو دەبێت قوربانی گەورەشی بۆ بدات بەڵام دەڵێت کوردەکان خەونیان نییە و بۆیە شەڕیشی بۆ ناکەن بەڵکو لێی هەڵدێن.\nچۆن چیرۆکی فیلمەکانت هەڵدەبژێریت؟ زۆرینەی فیلمەکانت چیرۆکەکانیان لە دەرەوەی کوردستان ڕوودەدەن و چیرۆکی ئەو کوردانە دەگێڕێتەوە کە لە غەریبیدا دەژین. غەریبی بۆ تۆ چی دەگەیەنێت؟\nهەڵبژاردنی من نەبوو کە وڵاتەکەی خۆم جێبهێڵم و لە ئەوروپا بژیم. کاتێک لە چیکۆسلۆڤاکیا دەستم بە خوێندن کرد، خەونم ئەوەبوو بگەڕێمەوە وڵاتەکەی خۆم و لەوێ فیلم دروست بکەم. من لەوێ تەنها یەک فیلمم دروستکرد "ئەو جێگایەی خودا تێیدا خەوتووە"، کە ئەویش چیرۆکەکەی باس لە ژیانی خێزانێکی کورد دەکرد کە لەسەر سنووری کوردستانی سوریا و تورکیا دەژیان. ڕژێمی دیکتاتۆری سوریا حەزیان بە کارەکەم نەبوو بۆیە دەبوو سووریا جێبهێڵم. ڕژێمەکەی ئەسەد هیوای ئەوەیان دەخواست کە ئەگەر من بچم بۆ ئەوروپا، هەرگیز فیلم دروست ناکەم چونکە ئەوە کارێکی قورس دەبێت بۆ من. ئەوان بیریان لەوە دەکردەوە کە ڕەنگە من لەوێ دەست بکەم بە کارێک لە ڕێستۆرانتێکدا یان هەر جێگایەکی تر و چیتر فیلم دروست نەکەم. بەڵام ئەوان هەڵەبوون، من هەموو شتێکم کرد تاوەکو لە ئەوروپا کاری فیلمسازیی بکەم. ئەوە ڕێگایەکی ئاسان نەبوو بۆ من. ئێستا سەیری ڕابردوو دەکەمەوە و دەڵێم، براوەکە خۆمم. من لە فیلمەکانمدا باسی دڵڕەقی ڕژێمی ئەسەد دەکەم، من باسی ڕژێمە نەتەوەپەرستە نا دادوەرەکەی ئەنقەرە دەکەم، من باسی ئەو پیاوکوژانەی ڕژێمی سەدام و مەلاکان دەکەم لە قوم. سەدان و هەزاران لە خەڵکی گوێ لە من دەگرن و سەیری وێنەکانم دەکەن هەر لەبەرئەوە من کەسە براوەکەم.\nتەنانەت ئەگەر باسی ئەو کوردانەش بکەم لە فیلمەکانمدا کە لە تاراوگە دەژین، من هەر باسی ئازاری نەتەوەی کورد دەکەم، دەربارەی ئەو نادادپەروەرییە دەدوێم کە لە دژی ئەم نەتەوەیە ئەنجامدەدرێت.\nئەو قسەیە هەیە کە دەڵێت: وێنەیەک بەرامبەرە بە هەزار وشە. وێنە، فۆتۆ، بەتایبەتی وێنەی جوڵاو کاریگەری بەهێزی هەیە بەسەر خەڵکەوە. کاتێک خەڵک دەچێت بۆ سینەما و بلیتێک دەکڕێت دەیانەوێت دڵنیابن کە چێژێک لەو نمایشە وەردەگرن بەڵام لە هەمان کاتیشدا دەیانەوێت هەست بە فیلمەکە بکەن و شتێک لە فیلمەکەوە فێربن، تاوەکو شتێک ببەنەوە لەگەڵ خۆیان لەو فیلمەی کە دەیبینن، تاوەکو ژووری نمایشەکە بە عەقڵێکی فراوانترەوە جێبهێڵن بەراورد بەو کاتەی دەچنە ناو هۆڵەکەوە. کاتێکیش خەڵکی بۆ فیلمی دۆکومێنتاریی بۆ نموونە، دەزانن ئەو شتەی ئەوان بینیوویانە شتێکە لە ڕاستیدا ڕوویداوە، بێ هەبوونی هیچ هەوڵێک بۆ بە درامیی کردنی یاخود جوانکردنی کارەکتەری سەرەکی یاخود چیرۆکی فیلمەکە، پاشان ئازار دەچێژن و دڵخۆش دەبن لەگەڵ کارەکتەرە سەرەکیەکەی فیلمەکەدا. ڕەنگدانەوەی خەڵکی بەو جۆرە دەبێت کە لە فیلمەکەدا پێیان دەدرێت، دەخوازن زانیاری زیاتر بەدەست بهێنن؛ دەخوازن بەشێوەیەکی سیاسیی بیربکەنەوە و بۆ کۆمەڵێک ڕێگا بگەڕێن تا یارمەتی ئەو کەسانە بدەن کە ئازار دەچێژن یاخود شەڕ لە دژی نادادیی کۆمەڵایەتی بکەن. فیلم ناوەندێکی کارکردنی هەرزانە بەڵام کاریگەریی گەورەی هەیە. هەر لەبەرئەوەیە هەموو ڕژێمە دیکتاتۆریەکان دەیانەوێت فیلم و پیشەسازی تەلەفزیۆن بخەنە ژێر دەسەڵاتی خۆیانەوە. من سەدان نامە و ئیمەیڵم بەدەست گەیشتووە کە تیایدا خەڵکی هەستی خۆیان بەرامبەر بە بەڕێز ئیبراهیم لە فیلمی "هەنگەوان"دا دەردەبڕن. زۆرێک بۆیان نووسیووم کە پێش ئەوەی فیلمەکە ببینن شتێکی وایان دەربارەی ئەو بارودۆخە نەزانیووە کە کورد لە تورکیا تیایدا دەژی. ئەم فیلمە هانیان دەدات زیاتر بگەڕێن بۆ بەدەستهێنانی زانیاری دەربارەی کێشەی کورد هەروەها بۆ ئەوەی حەزێکی زیاتریان لا دروست بکات بۆ ئەوەی یارمەتی مرۆڤە چەوساوەکان بدەن لە تەواوی جیهاندا. فیلمی باش دەتوانێت هانی خەڵکی بدات کە شەڕ لە دژی نادادیی بکات و پشتگیری کێشەیەکی گرنگ بکات.\nهەزاران کورد هەن کە لە دەرەوەی خاکی خۆیاندا دەژین، تۆش یەکێک لەو کەسانە. تۆ خۆت فیلم دەربارەی ئەوان دروست دەکەیت. ئایا هەرگیز هەوڵتداوە خۆت کارەکتەرێک بیت لە فیلمەکانتدا؟\nئیبراهیم گەزەر، کارەکتەری سەرەکی من لە فیلمی "هەنگەوان"دا، لە ڕاستیدا من و ئەو زۆر لە یەک دەچین. من هەمیشە کارێک دەکەم بە فیلم کە چیرۆکەکەی بتوانێت لەگەڵ ڕۆح و دڵمدا قسە بکات. کۆمەڵێک کار کە بە دڵنیاییەوە من پێیان ئاشنام.\nبە گشتی گەورەترین کێشەی دروستکردنی فیلم ئەوەیە کە دەبێت بە تەواوی فیلمسازبیت و هەلێک بدۆزیتەوە تا بە گوێرەی ئەو بیرۆکە و کۆنسێپتانە کار بکەیت کە تۆ وەک دەرهێنەر هەتن. لە سوریا من لە زانکۆی دیمەشق دەمخوێند، مێژوو و قانوونم لەوێ دەخوێند. بەڵام هەمیشە دەمویست کارێکی تر بکەم لە ژیانمدا نەک ئەوەی ببم بەو شتەی کە بۆم دەخوێند. لە سوریا زمانی کوردی قەدەغەکرابوو، کلتووری کوردی بە بەردەوامی لەژێر گوشاردابوو. هەمیشە دەمووت من ئەگەر ببمە فیلمساز دەتوانم ئەو دەنگە کپکراوانە بکەمە دەنگی بەهێز. پاش کۆمەڵێک هەوڵی زۆر بوومە فیلمساز و لەو ساتەوە فیلم بووەتە ئەو شتەی بۆی دەژیم.\nخەڵکی باشووری کوردستان هەست دەکەن لە غوربەتدا دەژین هەرچەندە لەژێر دەسەڵاتی حکومەتی کوردیدان. هەستێکی نۆستالژیان هەیە بۆ حکومەتە داگیرگاریەکانی پێشوو.\nشتێکی زۆر گرنگە. هەرکەسێک خەونی گەورەی هەبوو، دەبێت قوربانی گەورەش بدات. دەتەوێت لە ئازادیدا بژیت و ناتەوێت شەڕیشی بۆ بکەیت ئەوە ڕێگا ڕاستەقینەکە نییە. ئەمڕۆ لە کوردستانی ڕۆژئاوادا، هیوایەک هەیە کە ناوچەیەکی کوردیی ئازاد دروست ببێت، تەنانەت هەزاران کوردیش هەن ڕادەکەن و هەڵدێن. خەونیان بەوەوە بینیووە بچنە ئەوروپا، ئێستاش هەلێکیان کەوتۆتە بەردەم. بۆ ئەوان کوردستان تەنها جەهەندەمێکە، گرنگی بە خەونەکانیان نادەن. لە ڕاستیدا کوردەکان خەونیان نییە.


📅 21-02-2018 - بەرخۆدانی عەفرین، رۆژی 33 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 12:00AM\nباکووری کوردستان - لە سنووری نێوان باکوور و باشوو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 14 5 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 21-2-2018 0:00:00\n📊 باشماخ.. رۆژانە 3500 شۆفێر ئاڵوگۆڕی کەلوپەل دەکەن لەنێوان هەرێم و ئێران ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 9:04PM\nدواڕۆژ، رێبین حەسەن لەمڕۆوە و بۆ ماوەی یەک هەفتە، [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 21-2-2018 21:04:27\n📊 حکومەتی هەرێمی کوردستان کێشە بۆ زۆربەی ئه و سندوقانە دروستدەکات کە پارەیان تیادایە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 3:44PM\nدواڕۆژ، عیسا عەبدولقەهار بەهۆی قەیرانی داراییەوە، [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 97% ✍ س.ئـ. 21-2-2018 15:44:42\n📊 داهاتی 2017ی وەزارەتی داد 130 ملیار دینار بووە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 11:21AM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی وەزارەتی دادی حکومەتی هەرێمی ک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ س.ئـ. 21-2-2018 11:21:54\n📊 دەربەندیخان: دوای 12 ساڵ بڕیاری تەواو کردنی پڕۆژەیەک درا ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 8:59PM\nدواڕۆژ، دەشتی ئەنوەر قایمقامی قەزای دەربەندیخان ئ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 21-2-2018 20:59:05\n📊 زیاتر لە 11 هەزار پارچە زەویبەسەر کەسوکاری شەهیدان و زیندانیانی سیاسی دابەشدەکەرێت ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 21 2018 11:17AM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی وەزیری کاروباری شەهیدان و کار [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ س.ئـ. 21-2-2018 11:17:42


لەدوای خۆیان پێنج منداڵیان جێهێشتپێشمەرگەكەی داقوق و هاوژینەكەی كەوتونەتە بۆسەی "چەكدارانی داعش"ەوە\nلەدوای خۆیان پێنج منداڵیان جێهێشت\nپێشمەرگەكەی داقوق و هاوژینەكەی كەوتونەتە بۆسەی "چەكدارانی داعش"ەوە\nكەركوك/28ی تشرینی دووەمی 2019/ تەرمی لەتیف مەجید و ئەمەل ئەحمەد بەر لە خاكسپاردنیان فۆتۆ: محەمەد ئەڵماس\nكەسوكاری ئەو پێشمەرگەیەی لەگەڵ هاوژینەكەی شەوی رابردوو لە داقوق بە بەدەستڕیژی گولـلە گیانیانلەدەستدا، روداوەكە بۆ بۆسەیەكی چەكدارانی داعش دەگەڕێننەوە، ئەوەش هەمان بۆچونی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكانی كەركوكە.\nكاتژمێر هەشتی شەوی رابردوو (27ی تشرینی دووەم)، هەریەكە لە لەتیف مەجید (46ساڵ) پێشمەرگە و هاوژینەكەی بەناوی ئەمەل ئەحمەد، لەناوچەی حەفتەغار لە قەزای داقوق و لەناو ئۆتۆمبێلەكەیان بەدەستڕێژی گولـلە كوژران و لەدوای خۆیان پێنج منداڵیان بەجێهێشت.\nعزەدین مەجید، برای لەتیف، بە (كەركوك ناو)ی وت "براكەم و هاوژینەكەی بۆ سەردانی پزیشك چووبون بۆ داقوق، لەڕێگا و لەناوچەی حەفتەغار كەوتبونە بۆسەی چەكدارانی داعشەوە و هەردوكیان هەرلەوێ گیانیانلەدەستدا بەرلەوەی بگەنەوە گوندی مەسنور".\nعزەدین، جەختیكردەوە "روداوەكە لەلایەن چەكدارانی داعشەوە ئەنجامدراوە، لەتیف و خێزانەكەشمان هیچ كێشەیەكمان نییە، ئەمە سێیەمجارە لەم ناوچەیە چەكدارانی داعش چالاكیی دەكەن و مەدەنیی و هێزە ئەمنییەكان دەكەنە ئامانج".\nروداوەكە كەمتر لە یەك كیلۆمەتر بوو لە بازگەیەكی سوپای عیراق، ئەوەش بۆ كەسوكاری لەتیف و هاوژینەكەی جێی نیگەرانی بوو.\nبەیانی ئەمڕۆ پێنجشەممە 28ی تشرینی دووەم، تەرمی لەتیف و ئەمەل رادەستی كەسوكاریی كرانەوە و بەخاكسپێردران.\nعزەدین برای لەتیف، لەكاتی بەخاكسپاردنی تەرمی براكەیدا، بە (كەركوك ناو)ی وت "روی دەمم لە هێزە ئەمنییەكانە و دیمانەوێت كۆنترۆڵی ئەم ناوچەیە بكەن، خوێنی براكەم و هاوژینەكەی وەكو خوێنی ئەوانی تر بەفیڕۆ نەچێت".\nلەتیف و هاوژینەكەی لەدوای خۆیان پێنج منداڵیان جێهێشتووە.\nسەعد حەربییە، فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەكانی كەركوك، لەكاتی رادەستكردنی تەرمەكاندا، بە (كەركوك ناو)ی وت "روداوەكە بەهۆی بۆسەیەكی چەكدارانی داعشەوە بووە، داعش لەم ناوچەیە چالاكی هەیە و ئەم روداوەش یەكەمجار نییە، ئێمە لە ژمارەیەك ئۆپەراسیۆندا هەندێكمان لێ كوشتون، بەڵام ئۆپەراسیۆنی تر دەكەین لەم هەفتەیەدا و بەڵێنی بنبڕكردنیان دەدەین".\nكەسوكاری لەتیف و هاوژینەكەی بە سەعد حەربییەیان وت كە چیتر بەرگەی ئەو روداوانە ناگرن و ناچارن كۆچ بكەن، بەڵام حەربییە وتی "وەك چۆن پێشتر خۆڕاگربون، ئێستاش خۆڕاگربن و كۆنترۆڵی دۆخی ئەمنی ناوچەكە دەكەین و بازگە و هێزی زیاتر بڵاوەپێدەكەین".\nمحەمەد ئیبراهیم، ئەنجومەنی گوندی مەنسور و خزمی لەتیف، بە (كەركوك ناو)ی وت "بۆسەكە هی چەكدارانی داعش بووە، داوای هێزی زیاتر دەكەین لەم ناوچە كە بە چەمی رۆخانە ناسراوە".\nراكان سەعید، پارێزگار و سەرۆكی لیژنەی باڵای ئەمنی كەركوك، ئیدانەی روداوەكەی كرد و بە "شەهید" ناوی بردن ئەوەش لە بەیاننامەیەكدا.\nراكان پێیوایە، هەموو پێكهاتەكانی داقوق، لە كورد، عەرەب و توركمان كراونەتە ئامانج، وتی "ئەو روداوانە بۆ ئەوەیە كێشە لە پێكەوەژیانی پێكهاتەكاندا دروستبكەن"، هەروەها داوای لە هێزە ئەمنییەكان كرد هەوڵی جدی بدەن لە دۆزینەوەی تاوانباران.


شارەزایەکى کەشناسى رایگەیاند، چڕى خۆڵبارین کە پێشتر پێشبیندەکرا بۆ هەموو ناوچەکان، لەئێستادا بۆ زۆربەی ناوچەکان نەماوە و تەنھا لەسەر ناوچەکانی گەرمیان و کەرکوک ماوەتەوە.\nئاراس جەبار لە بڵاوکراوەیەکدا (23-5-2022) ئاماژەى بەوەکردووە، "لە ئێستادا خێرای با بەرادەیەکی بەرچاو چالاکبووە و کاریگەری چڕی خۆڵبارینەکە لەناوچەکانی رۆژئاواوە نزیک دەبێتەوە لەناوچەکانمان کە بەشێوەیەکی گشتی لە کاتەکانی ئایندەدا دەستپێدەکات لە سەر سنوری سەنتەری پارێزگای ھەولێر و کەرکوک و سلێمانی و ھەڵەبجە و گەرمیان".\nدەشلێت "کاریگەری شەپۆلەکە جگە لەسەنتەری شاری ھەولێر بۆ ناوچەکانی سنوری پارێزگاکە و سنوری پارێزگای دھۆک کەمبووەتەوە، لە ناوچەکانی سنوری پارێزگای کەرکوک و گەرمیان کاریگەری چڕتر ئەبێت بەڕاورد بەناوچەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی و ھەڵەبجە".\nبەپێى پێشبینى ئەو شارەزایە، ئەو چڕیەی لەپێشوودا پێشبینی دەکرا بۆ زۆربەی ناوچەکان نەماوە و تەنھا لەسەر ناوچەکانی گەرمیان و کەرکوک ماوەتەوە کە تا کاتەکانی ئەمشەو کاریگەری ئەبێت و لەبەرەبەیاندا سبەی ئاستی خۆڵبارینەکە کەم دەبێتەوە.\nلە سوریا و رۆژئاوای عێراق خۆڵبارینێکی چڕە، ئایا دەگاتە عێراق و کوردستان؟\n2022.06.02 - 15:53\nشاکیرا دووجار هەوڵی داوە بگەڕێتەوە لای پێکیە بەڵام ئەو ڕەتیکردووەتەوە\n2022.06.08 - 10:02\nپەرلەمانى کوردستان خوێندنه‌وه‌ى دووه‌مى بۆ دوو پێشنیازه‌یاسا کرد\n2022.06.07 - 19:05\nمەکتەبی سیاسیی یەکێتی بەرپرسێکی لە کارەکەی دوورخستەوە\n2022.06.07 - 10:11


پلانی نوێمان بۆ ئازاد کردنی نه‌ینه‌وا داڕشتووه - Mehr News Agency\n3 gulanê 2017 - 14:30\nNews Code 9770\nحه‌یده‌ر عه‌بادی ڕایگه‌یاند؛\nپلانی نوێمان بۆ ئازاد کردنی نه‌ینه‌وا داڕشتووه\nسه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق ڕایگه‌یاند که به مه‌به‌ستی ئازاد کردنی شاره‌کان و ناوچه‌کانی پارێزگای نه‌ینه‌وا له ده‌ستی گرووپی تیرۆریستی داعش چه‌ند پلانێکی نوێیان داڕشتووه.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له کاناڵی سومرییه، حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق ڕایگه‌یاند: به مه‌به‌ستی ئازاد کردنی شاره‌کان و ناوچه‌کانی پارێزگای نه‌ینه‌وا له ده‌ستی گرووپی تیرۆریستی داعش چه‌ند پلانێکی نوێیان داڕشتووه.\nحه‌یده‌ر عه‌بادی له‌م کۆنفڕانسه ڕۆژنامه‌وانییه‌دا زیادی کرد: داعش هه‌وڵ ده‌دات خۆی گه‌وره‌تر له‌و شته‌ی هه‌یه نیشان بدات. به‌ڵام ئێمه پلانی نوێمان بۆ شکست دانی تیرۆریسته‌کان له نه‌ینه‌وا داڕشتووه.\nئه‌و زیادی کرد: دوای ئازاد کردنی شاری خزر داوامان له ئیداره‌ی مێژووناسی ئه‌م شاره کردووه تاکوو خه‌ساره‌کانی داعش له‌م شاره مێژووییه به‌راورد بکه‌ن بۆمان. له ئێستادا هێزه‌کانی حه‌شدی شه‌عبی به‌رپرسی پاراستنی ئه‌م شاره و ناوچه مێژوویه‌کانی شاره‌که‌ن.\nسه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق هه‌روه‌ها هۆشداری دا که تیرۆریسته‌کانی داعش له دوای ئه‌وه‌ن که بۆ چه‌ند خوله‌کیش بووه ده‌ست به‌سه‌ر گونده‌کان و شاره ئازاد کراوه‌کاندا بگرن، به‌ڵام ئه‌م شانۆیانه کاریگه‌ریان نه‌ماوه.\nشایانی باسه که حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق له ۱۹ فێڤریه‌وه فه‌رمانی ئازاد کردنی پارێزگای نه‌ینه‌وای ڕاگه‌یاندووه و له‌م ماوه‌دا زۆربه‌ی شاری موسڵ و ناوه‌نده‌کانی ئه‌م پارێزگایه ئازاد بووه و داعش به‌ره‌و شکست خواردنی یه‌کجاره‌کی له عێراقدا ده‌ڕوات.


لە عەفرین ٢ سەربازی تورکیا بەریندار بوون\nلە عەفرین ٢ سەربازی تورکیا بەریندار بوون\nبه رواری داگرتن : 2019-08-10 09:57\nناوەندی ھەواڵەكان - لە عەفرین لە ئەنجامی هێرش بۆ سەر بنگەیەکی سەبازی ٢ سەربازی تورکیا بریندار بوون.\nلە ڕاگەیەندراوێک هاتوە، لە عەفرین هێرش کرایە سەر بنگەیەکی سەربازی، لە ئەنجامی هێرشەکەدا ٢ سەربازی تورکیا بریندار بوون.\nوەزارەتی بەرگری نەتەوەیی تورکیا سەبارەت بەم بابەتە ڕاگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە. لە ڕاگەیەندراوەکە سەبارەت بەم بابەتە باس لەوە کرا؛ لە عەفرین هێرشێکی چەکداری بۆ سەر بنگەیەکی سەربازی ئەنجام درا، لە ئەنجامی هێرشەکەدا ٢ سەرباز بریندار بوون. (İLKHA)\nبليته كان عەفرین سەرباز بریندار


📅 28-12-1936 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 16 2020 8:26PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 56% ✍ هـ.ب. 16-4-2020 20:26:56\n📕 ئاینی کۆن و کۆچکردن لە کوردستاندا پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 7 2014 8:28AM\nکۆکردنەوە و نووسینی: عەبدوڵڵا قەرەداغی (مەلا عەلی) [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-9-2014 8:28:48\n📕 تەونی گومان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 12 2014 3:17PM\nعەبدوڵڵا قەرەداغی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 62% ✍ هـ.ب. 12-9-2014 15:17:59\n📕 جیهانێکی لێکترازاو پەڕتووکخانە\nئەنتۆنی گیدنز عەبدوڵڵا قەرەداغی خانەی وەرگێڕانی [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 22-12-2010 14:40:56\n📕 راگوێزانی کورد لە مێژوودا پەڕتووکخانە\nعەبدوڵڵا قەرەداغی (مەلا عەلی) [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ ب.ج. 10-6-2012 16:51:49\n📕 زەرتەشت پەڕتووکخانە\nعەبدوڵڵا قەرەداغی - مەلا عەلی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 78% ✍ ب.ج. 10-6-2012 16:51:49


کوردکلیک | نوێکارییەکانی وشانی نوێی ئێلێمێنتری(ئۆدین)\nلێرەی : ماڵەوە » لینۆکسی ئێلێمێنتری » نوێکارییەکانی وشانی نوێی ئێلێمێنتری(ئۆدین)\nئێلێمێنتەری ئۆ ئێس کە ناوی وشانی “ئۆدین”ـی بە خۆیەوە گرتووە؛ وشانی ٦ـی ئێلێمێنترییە کە ئیمساڵ وشێندرا. ئەم وشانا لە سەر بنەمای ئوبونتوی قایم واتە وشانی مانگی چواری ساڵی ٢٠٢٠ خۆی دەرخست(20.04 LTS). هەروەها ناوکی لینوکس یان کێرنێڵ لە سەر وشانی ٥.١.١ داگرساوە.ژینگەی ڕوومێزی پانسێئۆن(Pantheon) لەم دابەشکراوە جیاوازیێکی زۆری لە نێو دابەشکراوەکانی ئوبونتو نیشان دەدا. کە لەم بابەتە باسێک لەم گۆڕانکارییە بەهێزانەی ئێلێمێنتری دەکەین.\nنوێکارییەکانی ئێلێمێنتری ٦ (ئۆدین)\nسەرەتا دۆخی تاریک لەم وشانە لە بەشی(Appearance settings) زۆر بەهێز ئەنجام دراوە واتە ئێوە دەتوانن لە هەر کات دۆخ بگۆڕن.تەنانەت بە شێوازی خۆکارانە بە خۆرهەڵاتن/خۆرئاوای شوێنی جوگرافیاکەتان، رێکدەخرێت.\nلە هەر دۆخێک ئێوە دەتوانن بە شێوازی دەستی لە نێوان ١٠ ڕەنگ بە پێی دۆخی هەڵبژاردراو بۆیەیێک هەڵبژێرن کە گۆڕانێک لە سەر دوگمەکان، نیشانکردنی ڕەستەکان و تیشکۆی ڕوخساری رووکار دەدا. هەرچەندە هەڵبژاردەی رەنگی خۆکاریش لەم بەشە دابین کراوە.\nپشتیبانی لە چەندین قامک لەسەر تاتی لەمسی بۆ ئیشی جۆرواجۆر لە سەر ڕوومێزی ئازموونێکی نوێیە\nبەشی ئاگادارییەکان دووبارە دیزاین کراوە؛ واتە دەتوانن بە شیوازی دڵخواز گرووپی بۆ دابنن و ڕیزیان بخەن.کە بەکارهێنەر ئاسانتر و خێراتر بە بەڕۆژ بوونەوە و ئاگادارییەکان و رێکخستنەکانی سیستەم ئاگا دەکات.\nئەپی ئەرکە نوێکان(Tasks app) زیادکرا، ئەپی ڕاژەخوازی ئیمەیل(Mail client) دووبارە رووخساری قەشەنگ کرا وە لە بەشی کامێرا رێکخستنێک بۆ ڕۆشنایی و رووناکی وێنە دابین بووە.\nلە سەر پیشانگەر لە شوێنێکی چۆڵ دەتوانن کرتەی راست بکەن و مێنیۆیک بۆ دەستکاری کاغەزی روومێزی، ڕێکخستەناکانی گشتی و پیشانگەر ببینن\nپاکەتکردنی نەرمەکالاکان لە فرۆشگەی ئەپەکان لە ئێلێمێنتری لە سەر فڵەت پەکە کە ئەمەش دامەزراندنی ئەپی زیادەی سادەتر و دەستپێگەیشتن بە بەڕۆژبوونیان خێراتر دەکات. دامەزراندنی بەرنامەکان زۆر خێراو ئاسان بووە.\nبۆ گەشەپێدەرانیش ئەپی کۆد دروستکردنی پرۆژەی لە سەر گیتی خستوەتە بەردەست کە لە سەرخشتێک لەم نەرمەکالا دەر دەکەوێت .گەڕان و فەرمانەکانی دەستکاریکەری Vim زۆر بەهێزتر خۆیان لە نێو کۆد نیشان دەدا.\nبۆ داگرتن دەتوانن لە ماڵپەڕی فەرمی سوود بگرن.\nدوایین دەستکاری :6 مانگ پێش\nکورتە بەستەر: kurd.click/?p=2634\nئێلێمێنتری لینوکسی ئێلێمێنتری


ژیژێك: كۆرۆنا هیوایەك بۆ گەڕانەوەی كۆمۆنیزم\nئاماژە: دەستبردن بۆ هزری سیاسی سڵاڤۆی ژیژێك (Slavoj Žižek) دەستبردنە بۆ جەنجاڵییەكی هزری بێ تخووب، بۆ وتنگەلێكی بێ ڕەهەند، ناچووست، دووبارە و ناكۆك. زانینمەندی ئەم بیریارە، كە لە پاشكۆی بیری سێ بیریاری گەورەی ڕۆژاوادایە(هێگل، ماركس، لاكان)، لە كۆڵنەدان بەدوای"ئیدیای کۆمۆنیزم" لە دوورەوە دەدرەوشێتەوە و لە هەموو گۆشەیەكی نووسینەكانیشیا تۆوی كۆمۆنیزم دەچێنێت تا ئەو دەمەی باروبارگە بەرەو هەوارێکی، تێکستێکی، تازە دەگوێزێتەوە. چاندنی نەمامی كۆمۆنیزم، کە زەقترین كاری هزرییەتی زێدی ڕاستەقینەی شرۆڤەكردنە سیاسییەكانیشیەتی کە لەو نووسینانەی بە كۆرۆنای تایبەتكردن گەیشتە ترۆپك. كۆرۆنا كە گشت گۆی زەمینی سەرقاڵی خۆی كردووە ژیژێكی سەرقاڵی ئەو تێزە فەلسەفییانە كردووە هەڵگری تووخمی كۆمۆنیستین. دروستكردنی نیگا لەمەڕ كۆمۆنیزمێكی نوێ لە تێکستەکانی ژیژێك تایبەت بە كۆڤید-19 بۆ هاوبیرانی لە شكۆفەدان و مانا و شوێنی خۆیان ونناكەن. هاوكات كۆرۆنا چی بەسەر سێستەمی سەرمایەداری جیهانی دەهێنێت و ئایندەی كۆماری سوری چینی چۆندەبێت؟ ئەو پرسیارە دوو ئاقارییە سیاسییەیە کە لە ڕێگای ئەو تێکستانەوە لاماندروستدەبن. بەشێكی زۆریش لە بۆچوونەكانی ئەو تێکستانە سیاسی و ئابوورین كە پێشتر پێیانئاشناین. بەمجۆرە پەتای كۆرۆنا بۆ ئەم ڕوناكبیرە فریادرەسە، هەلێكە لەبەردەم مرۆڤایەتی بۆ ڕزگاربوون لە كۆیلایەتی سیاسەتی بازاڕ، جیهانگیریی ئابووریی، مۆدێلی بەرخۆری ڕۆژئاوا و ئەو تەنگژانەی سەرمایەداری جیهانی زوو زوو بەرهەمیدەهێنێت.\nلەم بەشە لەسەر نیگا سیاسی و ئێدیۆلۆژیەكانی ژیژێك دەوەستین سەبارەت بە چۆنیەتی هاوتابوونی بڵاوبوونەوەی كۆرۆناڤایرۆس لەگەڵ "ئیدیای كۆمۆنیزم" كە خەونە گەورە سیاسییەكەی ژیژێكە. شرۆڤەكانی لەو بارەیەوە پێماندەڵێن، ئەم ڤایرۆسە هیوایەكە بۆ سەرهەڵدانەوەی كۆمۆنیزم ،كۆمۆنیزمێكی نوێ، كە ئەوەش بۆ ئێمە شكۆداری ماركس وەبیردەهێنێتەوە، بۆ گۆڕینی سێستەمی سەرمایەداری جیهانی بە مۆدێلێكی سیاسی تر كە كۆمۆنیزمە. كۆتا ئاماژەش لێرە ئەوەیە، ناوبراو زۆر جەخت لەسەر ئەوە دەكات کە پەتای كۆرۆنا ژیانمانی گۆڕی، سەرلەبەر ئەو ژیانەی گۆڕی پێشتر هەمانبوو و گەڕانەوەشی بۆ هەمان ژیان ئەستەمكرد. بۆیە بەدرێژای ئەم بەشە ئەو لایەنە بەرباسدەخەین، ئەم هزرەڤانە وەك هەموو جارێك بۆ دەرفەتێك دەگەڕێت بۆ تۆڵەكردنەوە لە نیولیبرالیزم، لێدانی سەرمایەداری گلۆباڵ و خستنەڕووی هیپۆتێزەكانی(گریمانەكانی)سەبارەت بە گەڕانەوەی كۆمۆنیزم."كۆرۆنا و شەپۆلی پەناهەندەكان دەكات بە دوو هەڕەشە بۆ سەر ئەوروپا و لەمیانەشیانەوە سەرلەنوێ بانگەشەی دروستبوونەوەی كۆمۆنیزم دەكات. هەروەك چۆن ماركس دروشمی"كرێكارانی جیهان یەكبگرن"ی جاڕدا پێمان چاک بوو كە ژیژێك دژ بە سەرمایەداری جیهانی بانگەشەی دروشمی (تووشبوانی كۆرۆنا یەكبگرن) یان (كەرەنتینكراوەكان یەكبگرن) بکات.\nئیدیای كۆمۆنیزم لە زانینی ژیژێك دا\nزانینمەندی ژیژێك لە بواری تێۆری كۆمۆنیزم بۆ دەمی لاوی ئەم بیریارە و ئەو هەل و مەرجە سیاسییە دەگەڕێتەوە کە وشەی كۆمۆنیزم پڕ بەهاترین وشەی زێدی ناوبراوە. پاش هەڵوەشانەوەی یەكیەتی سۆڤیەتی جاران، لە كۆتای 1990، داڕمانی كۆمۆنیزم لە كۆمەڵگە سۆسیالیستیەكان، یەك لەوانە سلۆڤێنیا كە زێدی ژیژێكە، زۆرترین زیانی هزری لە وشەی ناوبراودا كە تا هەنووكەش جێیباسە. لە ساڵی 2009 لە لەندەن كۆنفرانسێك بەناوی""ئیدیای كۆمۆنیزم""بەسترا و بەشێكی دیار لە بیریار و روناكبیرە چەپە رادیكالەكانی ئەوروپا(ژیژێك، بادیو، ڕانسیێر، نێگری، ئێگلتۆن، نانسی، هاڵوارد، تۆسكانۆ و..... ) تیایا بەشداربوون و ساڵانی دواتریش بەشەكانی تری ئەم كۆنفرانسە لە چەند شوێنێكی جیا بەستران. ئامانجی سەرەكی كۆنفرانسەكان "دروستكردنی پەیوەندی بووە لەنێوان فەلسەفەیەكی ڕادیكال و سیاسەت"، چونكە كۆمۆنیزم بۆ زۆربەی ئەو بیریارانە خۆی لە ئیدیای فەلسەفە و سیاسەتی رادیكاڵدا پووختدەكاتەوە، كە واشپێویست دەكات ئیدیاكە خۆی لە دەوڵەتمەداری و ئابووریخوازی داببڕێت و ئامانجیشی گەیشتنبێت بە ئازادی و یەكسانی. لەناو ئەم ئیدیایە خۆڕێكخستنەوەیەك پەنهانە كە زۆر لایەن دەگرێتەوە: پێداچوونەوە بە واتای دێمۆكراتی، پارتی(حیزب)، سەرمایەداری و لیبرال دێمۆكراسی. ژیژێك وایدەبینێت بۆسەرخستنی ئەم ئیدیایە هەر ئەنتی سەرمایەداری پێویست نییە، كە تاڕادەیەك ڕێژەیەكی زۆر بوونی هەیە، دوژمنانی لێبرال دێمۆكراتیش پێویستن. لەسەر بنەمای بینینێكی فەلسەفییانەی بادیوش گوزارە لەوە دەكات كە، دیكتاتۆری كێشەكە نییە، ئەوەی لە ئێستادا لەبەردەم كۆمۆنیزمدا كێشەیە خودی دێمۆكراتیە. بەئاشكرا هەست بەوە دەكرێت كە (بادیو-ژیژێك) ئەو لێبرال دێمۆكراتە لەبەردەم كۆمۆنیزمی نوێ بە كێشەكە دەزانن كە ڕۆژئاوای ئەمڕۆی تەنیوەتەوە.\nمایەوە ئەوەش بێژین، ئەم پاندێمییە گڵوباڵە ژیژێكی سەرلەنوێ هەڵدایە ناو پارادۆكس(ناكۆكئامێزی)ەكانیەوە و تێزە فەلسەفییەكانیشی سەرلەنوێ خستەوەڕوو. لە ماوەی پانزە ساڵی ڕابردووشدا لەلایەك لەناو جۆرێك لە خۆ دووبارەكردنەوەی تێزەكانیدا دەخولێتەوە، لەلایەكیتر هەمان تێزە فەلسەفییەكانی(هێگڵ،ماركس،لاكان) دووبارەدەكاتەوە و تێزی سەرەكیشی، كە هەر جارەو ڕەوانبێژییەكی فەلسەفیی بەبەرادەكات، لە هیپۆتێزی(گریمانەی) كۆمۆنیزمدا چڕدەكاتەوە. بەواتایەكی تر ژیژێك خەریكە لە بیرمەندێكی داهێنەرەوە دەبێتە بیرمەندێكی هەمان و ،لەناو هزری خۆشیدا لە داهێنان دەكەوێت.\nكۆمۆنیزم و كۆرۆنا\nبەپێی ژیژێك كۆرۆنا خوڵقانی كۆمۆنیزمی بەدەمەوەیە، ئەمەش لەڕێگای تێكشكاندنی سەرمایەداری گڵوباڵەوە دێتەدی و هیوامەندیشە كۆرۆنا ببێتە هۆكاری بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسێكی تر، ڤایرۆسی بیركردنەوە لە جێگرەوەی سەرمایەداری، جێگرەوەیەك بكارێت كۆتای بە دەوڵەتی ناسیۆنال بهێنێت و سۆلیداریتی (هاریكاری)یش ببێتە كاكڵی ئەو جێگرەوەیە. وێرای ئەوە، كۆرۆنا، لەدیدی ژیژێكەوە، دەمانخاتە بەردەم دوو بژاردەوە: كۆمۆنیزم هەڵببژێرین یان یاسای جەنگەڵ، كە مەبەست ئابووری بازاڕی سەرمایەدارییە. بۆ (ئەم) چارەسەر دابڕان یاخود كەرەنتین، دروستكردنی دیواری نوێی تەندروستی نییە، چارەسەر پێویستییە بۆ هاریكاریەكی نێودەوڵەتی، هاریكاری دروستكردنی شتێك كە پێشتر،بەناوی كۆمۆنیزمەوە، بوونی هەبووە. قەیرانە گەورەكە بازاڕی ئازاد و جیهانگیریەكی ناڕێك دروستیانكردووە كە دەكارێت هەڵمانداتە ناو چەندین جۆر لە تەنگژە و درمەوە. گەر ژیژێكانە بێینەگۆ ئێژین، لەم حاڵەتەدا كەرەنتینێكی زۆر، تەنهای و دیواری نوێ چارەسەر نین، چارەسەر هێنانەئارای هاریكاریەكی جیهانییە بۆ سازاندنی شتێكی تازە بەناوی كۆمۆنیزمەوە. كۆمۆنیزم شتە تازەكەیە كە كۆرۆنا بۆی هێناین. ئەمە هەمان كۆمۆنیزمی جاران نییە. گەر هەوڵەكانمان بۆ ئەم ئامانجە یەكنەخەین لەناو چوار دیوار دەمێنینەوە، بە كۆمپیوتەرەكانمانەوە سەرقاڵدەبین، كۆنفراسەكانمان بەجۆرێكی ئێلكترۆنی ئەنجامدەدەین و خواردنیشمان بە دیلیڤەری دەگاتەدەست. دەكارین زۆر شتی تریش بكەین و هەر لەماڵەوەش بمێنینەوە. وێرایئەوە، تەنگژەی كۆرۆنا، ژیژێك گۆتەنی، بەڵگەیە لەسەر بێدادییەكانی كۆمەڵگە، دەرفەتێكیشە لەبەردەم نوێبوونەوەی كۆمۆنیزم، ئەو شێوە كۆمۆنیزمە نا لە چین هەیە، ئەوەی سنور بۆ پۆپۆلیزمێكی ناسیۆنالی دادەنێت و هێزی بازاڕی ئازاد و جیهانگیریش دەنێژێت.\nئەو كۆمۆنیزمەی ژیژێك باسی دەكات هەمان ئەو كۆمۆنیزمە مێژووییە نییە پێشتر پێیئاشنابووینە. لای ژیژێك كۆمۆنیزم بەردەوامە و لەناومانیشا دەخولێتەوە، نموونەش لەسەر كاتی قەیرانەكان، كۆرۆنا یان هەر قەیرانێكی تر. دێنێتەوە کە زەبری قەیرانەكان وادەكەن هەموو سۆسیالیستی بین. لێرە دەكارین تێگەیشتنی ژیژێك بۆ ئەو شوێنەش پەلەكێشبكەین كە لە كاتی كۆرۆنا بەشێك لە دەسەڵاتی ئابووری سەرمایەداری هەوڵی دەربازكردنی هەندێك لە كۆمپانیا گەورەكانیدا لەو قەیرانە ئابوورییەی ڕووبەڕوویانبوەوە. ئەمەش بۆ ڕزگاركردنی دەوڵەمەندەكان بوو لە داڕمانی نەختی ، باشە ئەی هەژارەكان! كێ ئەركی دەربازكردنی هەژارەكان بگرێتە ئەستۆ؟ بەپێیی ئیدیای ژیژێک كۆمۆنیزم پێویستە لەم دۆخە بكەوێتەگەڕ و كاری خۆی ئەنجامبدات. دژی ئەوەشە تەنیا بە گۆشەگیری(یان کەرەنتین)، دابڕان و خۆپارێزیەوە سەرقاڵبین، دەبێت داوایترمان هەبێت. ئەڵبەتە داواكانیش مەرجە لە پێكەوەكاركردن، هاریكاریكردنی یەكتر دا خۆیان پووختبكەنەوە، كە ئەمانەش دەشێت دژ بە سێستەمی سەرمایەداری جیهانی بەكارببرێن. ئەو سێستەمەی لە ساتەوەختی كۆرۆنا زۆر وەحشەتناكانە ڕەفتاریكرد. بۆیە (ئەو وتەنی) هەستی خۆدەربازكردن لە تەنگژەی كۆرۆنا و خۆ بەدورخستن لە تووشبوونلێی هاریكاریەكی نێودەوڵەتییە و هەر ئەوەشە كۆمۆنیزمە تازەكە كە هەموو خەمی یەكمانە و كار بۆ ئەوە دەكەین خۆمان لەم پەتا ترسناكە بەدووربگرین. واتە، خەمخۆرییەكی جیهانیانە بە هەستێكی جوانی گلوبالەوە ئەو كۆمۆنیزمە دادەهێنێت كە ژیژێك مەراقیەتی، كە دەشكارێت سنور بۆ كۆرۆنا و گشت ڤایرۆسێكی تر دانێت. لێرەوە ژیژێك بڵاوبوونەوەی ئەم پەتایە بە هیوایەك دەزانێت بۆ تێكشكاندنی سێستەمی سەرمایەداری جیهانی، ئەو سێستەمەی ،بە قسەی ژیژێك، بە ئامرازی كۆن و نەریتی كاردەكات، كە هۆكاری سەرهەڵدانی ئەم جۆرە ڤایرۆسانەیە و ئەو تەنگژەیەشی قووڵتركردەوە ئەم پەتا جیهانییە دروستیكرد. ئەمە وادەكات ژیژێك زۆر ڕاشكاوانە ڤایرۆسی كۆرۆنا بكاتە پردێك بۆ پەڕینەوە بەرەو ناوچەی كۆمۆنیزم، بە چركەیەكی پەرچەكرداری گڵوباڵ دژ بە سەرمایەداری و خەونی گەیشتن بە كۆمۆنیزم. ئەم ڤایرۆسە بۆ ژیژێك لە توانایدایە پاكتاوی ڤایرۆسەكانی تری كۆمەڵگە بكات كە ئێدیۆلۆژیای سیاسی ناساغیان بەرهەمهێناوە.\nهەوڵی ژیژێك بۆ گەڕانەوەی كۆمۆنیزم هەمان ئەو مۆدێلە سیاسییە كۆمۆنیستییە كۆنە نییە كە ڕووخا. ئەم كۆمۆنیزمەی ژیژێك باسیدەكات كۆمۆنیستێكی ئایدیالیستی نییە، ئەو كۆمۆنیزمەیە پێویستیەكانی مانەوەی ڕووت دەیسەپێنێت. ڕێك ئەمە ئەو كۆپیەیە لەو "كۆمۆنیزمی جەنگە" ی لە یەكیەتی سۆڤیەتی جاران لە ماوەی ساڵانی 1918 و 1945دا پیادەكرا. هاوكات هەوڵەكانی ترامپ بۆ كاركردن لەگەڵ كەرتی تایبەت بۆ بەرهەمهێنانی پێویستیەكانی ئەمەریكا، هەوڵی جۆنسۆن لە بەریتانیا بۆ خۆماڵیكردنێكی كاتی هێڵی شەمەندەفەر، زۆر دیاردەی تریش بە جۆرێك لە هەڵسوكەوتی سیاسی و ئابووری سۆسیالیستیانە دەزانێت. نەك هەر ئەوە، نموونەش لەسەر ڕفتارێكی (ترامپ) دێنێتەوە كە شیكێك دروستبكرێت بە بەهای 1000 دۆلار و بە گشت ئەو هاوڵاتیانە بدرێت لاو نیین. هاوكات بڕیاریشدراوە چەندین تریلیۆن دۆلارییش بۆ بردنەڕێوەی بازاڕ خەرجبكرێت، كە دیسان ڕوون نییە بۆ؟ لەپێناوی كێ؟ گەر ئەمە مۆدێلێك بێت لە سۆسیالیزم ژیژێك ئەم جۆرە سۆسیالیزمە بە "سۆسیالیزمی بەزۆر" (enforced Socialism )ناودەنێت. باشە ئەم سۆسیالیزمە بەزۆرە سۆسیالیزمی دەوڵەمەندەكان نییە؟ لێرە ژیژێك نموونە لەسەر ساڵی 2008 دێنێتەوە، دەمووەختی داڕمانی بانكەكان، كە كار بۆ دەربازكردنی بانكە گەورەكان كرا لەو تەنگژە نەختییەی ڕووبەڕوویانببوەوە. گشت ئەمانەش ئەم بیرمەندە بەرەو ئەم پرسیارە دەبات: ئەوەی پەتای كۆرۆنا لەگەڵ خۆی هێنای بەرەو بەشی یەكەمی رۆمانی""سەرمایەداری كاتاسترۆف"مان نابات؟ ئەو رۆمانەی ناومی كلاین (Naomi Klein)لەسەر قێزەوەنییەکانی سەرمایەداری نووسی، یان دەبێتە هۆكاری دروستبوونی سێستەمێكی جیهانی نوێی پتر لەسەرەخۆ و زۆرتر هاوتا؟\nبێگومان ژیژێك ڕەخنە ئاڕاستەی سێستەمی سیاسی چینیش دەكات. پێیوایە دەسەڵاتی چینی گومانی لە گشت بۆچوونێكی جەماوەری و زانستی هەیە. ئەم بێ متمانەییەی كۆمەڵگەی چینی پەیوەندی بە دەسەڵاتە سیاسییەكەیەوە هەیە. دەسەڵات هەمیشە هەوڵیداوە بەسەر گشت جومكەكانی ژیانا زاڵبێت و دەرگا لە گشت بۆچوونێكی جیاواز دابخات. ئەمەش وایكردووە بێ متمانەی لە وڵاتی چیین بكەوێتە نێوان خەڵك و دەسەڵاتەوە. ژیژێك لە پەرتووكە ناسراوەكەی،""پاندێمی: كۆڤید -19 جیهانی هێنایەلەرزین""، ئاماژە بەوە دەكات كە پزیشكە چینیەكە( لی وینلیانج ) یەكەم كەس بوو هۆشداری لەسەر پەتای كۆرۆنا لە شاری (وەهان )دا و كەچی دەسەڵاتی سیاسی چینی هەر زوو بێدەنگیانكرد و دواتریش خۆی بووە قووربانی ڤایرۆسەكە. بۆیە نەبوونی مافی ڕادەبرڕین لە چین بە سەرچاوەی بەكێشەبوونی پەتای كۆرۆنا دەزانێت. گەر دەسەڵاتی چینی ڕێگایبدایە بەئاشكرا باس لە كۆرۆناڤایرۆس بكرێت دۆزەكە بەم شێوەی ئێستا نەدەبوو. ئەمەی لە ئێستادا لە چین ڕوودەدات تازە نییە و دەسەڵاتی ناوبراو پێشتر زۆر شتی لەوجۆرەی كردوە( بێدەنگكردنی گرووپە ماركسیەكانی زانكۆكان، سەندیكاكان، چالاكەوانانی ژینەگەپارێزی و گرووپە ئاینییەكان)، بەڵام بەپێی بۆچوونە كۆمۆنیستیەكانی ژیژێك بێت مۆدێلی چین لە ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا مۆدێلێكی سەركەتوو بوو، بەجۆرێك كە پێشی بە مۆدێلی ئەوروپای بەتایبەت ئیتالی و دواتر ئەمەریكیش دایەوە. لە ساتەوەختی پەتاكە میكانیزمی بازاڕ بەجۆرێكی تر، جیاواز لە بەشێكی زۆر لە جیهان، كاریكرد، كە ڕەنگە ئەمە هەندێك كەس ناویبنێت كۆمۆنیزم، لێ لە دۆزی چینیدا بەشێوەیەكی تر كەوتەوە. پرۆسەی بەرهەمهێنان و دووبارە بەرهەمهێنان لەو وڵاتە ڕەوتێكی تری وەرگرت كە لە میكانیزمی برسیكردن و چاوچنۆكی ئابوورییەوە، كە ئەوروپا تێیكەوت، دووربوو. لەسەر ئەم بناغەیە، ژیژێك لە یەكەم نووسینی لەسەر پەتای كۆرۆنا بەناوی""خەونم لەمەڕ وەهان22/01/2020"" ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، ئەوانەی دەیانەوێت چین بخەنە كەرەنتینەوە باشەرم لەخۆیانبكەن. هەر لە یەكەم نووسینیەوە ژیژێك بە هیوای ئەوەیە پەتای كۆرۆنا دەرهاویشتەی پۆزەتیڤی هەبێت. دەرهاویشتەی پۆزەتیڤ بۆ ژیژێك چی دەگەیێنێت؟ بێگومان گەڕانەوەی كۆمۆنیزم و تێكشكانی نیولیبرالیزم. بەلاشیەوە سەیرە ئەو هەرایە لەسەر ئەم پەتایە دروستكراوە لەكاتێكا ساڵانە خەڵكێكی زۆر بەنەخۆشی كوشندەی تر دەمرن.\nژیژێك هۆشداری لەسەر ئەوەش دەدات كە، ڕقی ئەوروپاییەكان لە كولتووری غەیرە ئەوروپای، لە كولتووری چینی لە كاتی بڵاوبوونەوەی پەتای كۆرۆنا گەیشتە لوتكە. "چینیە پیسەكان كە ئێمەیان تووشی ئەم پەتایە كرد" بۆچوونگەلێكی لەم جۆرە، كە لێوانلێوە لە شكاندن و بەكەمزانینی كولتووری ئەویتر، لە ئەمەریكا و ئەوروپا خێرا بڵاوبۆوەوە. باشە بۆ ئەوروپا لەژێر سایەی ئەمەریكا ویستی جوگرافیایەكی نائەوروپای بە بڵاوبونەوەی پەتای كۆرۆنا تاوانباربكات؟ یەک لە هۆکارەکان ڕەنگە ئەوە بووبێت کە لەڕێگای تاوانباركردنی ئەویترەوە بەدوای چارەسەرا بگەڕێن. چارەسەرەكە ئەوە نییە توهمەتی بڵاوبوونەوەی ئەم ڤایرۆسە بخرێتە ئەستۆی وەهان، بەڵكو ئەوەیە هەستبكەین كە هەموو لە هەمان بەلەم داین. ڤایرۆسەكە بەزەیی بە كەسمانا نایەتەوە و جیاوازی ئیتنی، ڕەگەزی و ئاینی نێوانیشمان ناكات. هەر بەوهۆیەوە ژیژێك بە هەموو جۆرێك ڕووبەڕووی ئەو دەنگۆ ڕەگەزپەرستیانە دەبێتەوە چین دەكەنە هۆكاری بڵاوبونەوەی ئەم پەتایە. ئەمە بەو مانایەش دێت كە، لێكدانەوەكان سەبارەت بە پەتاكە بەدەر نییە لە ڕەگەزپەستی (ڕەیسیزم)كاتێك بە ئاشكرا داپیرە چینیەكان، ئەوانەی ماری زیندوو و شۆربای شەمشەمەكوێرە دەفرۆشن لە بازاڕەكانی وەهان، بە هۆكاری ئەم پەتایە بزانرێت. بۆیە ژیژێك نیگامان بۆ ئەو تەماشاکردنە دەبات کە تا ئەو جیهانەی تیایدەژین لە پەیوەندی چوونەنێویەكدیدابێت كاتەسترۆفی، موسیبەتی (catastrophe)، ناوخۆی لە وروژاندنی ترسی گڵوباڵ زیاتر دەكات و بەوەش كاتەسترۆفی جیهانی زۆرتر دەبێت. هەچ كاتەسترۆفێكی ژینگەیی كە ڕوودەدات ترسێكی گەورە دروستدەكات و ئەوەش شڵەژان دروستدەكات. ئەمەش بەڵگەیە كە مرۆڤ جارێ جۆرێكە لە بوونەوەری سەر زەوی و هیچیتر. ئەو هەستی شەرمەش لە شارێكی وەك وەهان بۆ سەركەوتن بەسەر كۆرۆناڤایرۆس هەبوو هەستێكی پۆزەتیڤانەبوو.\nكۆنەبوونەوەی ژیژێك و ئاگامبێن لەسەر سفرەی كۆرۆنا\nجیۆرجیۆ ئاگامبێن(Agamben) یەكەم نووسینی لەسەر پەتای كۆرۆنا لە 26/02/2020 بەناوی""داهێنانی درمێك""بڵاوكردەوە. ئەم نووسینە لەلایەن بیریارانەوە سەرنجی زۆری خرایەسەر و ژیژێكیش، ئەڵبەتە لەڕێگای هێرشكردنە سەر مۆدێلی بیركردنەوەی فوكۆ لە ""چاودێری و سزا""سەبارەت بە بڵاوبوونەوەی پەتا و ڕووبەڕووبونەوەكانی، ڕەخنەی تووندی ئاگامبێن دەكات. ژیژێك یەكەم پەرچەكرداری ئاگامبێن سەبارەت بەو شڵەژان و میكانیزمی چاودێری و سزایەی پەتاكە لەگەڵ خۆی هێنای بە پەرچەكرداری چەپێكی نەریتی لەقەڵەمدەدات و سەرنجیشمان بۆ ئەو شوێنە دەبات كە ئاگامبێن لەژێر كاریگەری هزری سیاسی و تێگەیشتنی بایۆپۆلیتیكی فوكۆ بە دەرهاویشتەكانی گەیشتووە و میكانیزمەكانی دەسەڵاتی سیاسی هاوچەرخی ڕۆژئاواشی پێڕاڤەكردووە. ژیژێك بەلایەوە گرنگە ئەوە بزانین كە بۆ ئاگامبێن لە نووسینەكانی تایبەت بە پەتای كۆرۆنا بەرەو ئەو تێگەیشتنەمان دەبات دەسەڵات بایەخ بە شڵەژان دەدات؟ تەنانەت ئەوەش بە ڕاست نازانێت كە ئاگامبێن پێیوایە حكومەتەكان دەمێك بوو بەدوای بیانووێکەوە بوون بۆ داخستنی كۆمەڵگە. بۆ دەبێت حكومەتەكان هەوڵی داخستنی كۆمەڵگە بدەن كاتێك ئەمە ئابووریان وێراندەكات؟ ژیژێك نایەوێت تەنگژەكە وەك موئامەرەیەكی دروستكراوی كۆمەڵایەتی سەیربكرێت كە هەندێك لە چەپ و یان لە ڕاستڕەوەكانی ڕۆژئاوا دەیبینن. تەنانەت ڕەخنەی ئەوەش لە ئاگامبێن و ئاگامبێنیەكان دەگرێت كە پەتاكە بە درۆدەخەنەوە و وەك یاریەكی سیاسی لێیدەڕوانن. بۆیە ئەم بیرمەندە ئیتالییە لە چاوی ژیژێك نوسخەیەكە لە فەیلەسوفێكی چەپ و كاتێكیش لە بەشی هەشتەمی پەرتووكەكەی كارە ناسراوەكەی فوكۆ،""چاودێری و سزا""،باسدەكات بەهۆیەوە ڕەخنەی شێوازی بیركردنەوەی ئاگامبێنیش دەكات كە چۆن لەژێر كاریگەری فوكۆ بەو سەیرکردنە گەیشتووە کە حكومەتەكانی ئەوروپا لەم كەرەنتین و قەدەغەی هاتووچۆیە مەبەستیان سنورداركردنی ئازادییەكانە. هەرچی ژیژێكە لەلایەن خۆیەوە مەترسی پەتای كۆرۆنا بە ڕاست دەزانێت و ئەو شێوە خۆپارێزیی و ڕێكارییانەی لە وڵاتی چین گیرانەبەر بەسەركەوتوو تر دەزانێت لەوەی لە ئەوروپا، بەتایبەت لە ئیتالیا،پیادەكرا، بەڵام ڕەخنەی شێوازەكەی دەكات كە دێمۆكراسیانە نەبوو. بەمجۆرە ئێمە دەبینین كە ژیژێك پەتاكە بە درۆنازانێت و خودی خۆكەرەنتینكردنیش لە تێگەیشتنی تر دا بەرجەستە دەكات كە هاوشێوەی وێناكردنەكانی ئاگامبێن نییە. لایەنێكی تر كە ژیژێك لە ئاگامبێن جیادەكاتەوە ئەوەیە كە ژیژێك پێیباشە ئەم خۆكەرەنتینكردن و ئەو دۆزەی پەتاكە دروستیكردووە بگۆڕدرێتە جۆرە هاریكاریەكی (سۆلیداریتی) نێودەوڵەتی بۆ ڕووبەڕووبونەوەی سەرمایەداری جیهانی. ڕاستە ژیژێك كۆك نییە لەگەڵ ئاگامبێن سەبارەت بە بۆچوونەكانی تایبەت بەو تەنگژەیەی كۆرۆنا دروستیكرد، بەڵام بێ ئاگایانە لە هەندێك شوێن یەكدەگرنەوە. ئەوەتا ژیژێك لە هەموو قوژبنێكی نووسینەكانی قامك دەخاتەسەر ئەوەی كۆڤید--19 سێستەمی چاودێری توندی لەگەڵ خۆی هێنا و چاودێریشی لەتەك سزا دا هاوشانی یەكتركرد. ئاگامبێن لەم بارەوە جیاوازتر ناڕوانێت و كۆرۆنا وەك شێوازێكی تازە لە چاودێری، قەدەغە و ڕێكاری توندی ئاسایشانە دەبینێت كە دەمێك بوو حكومەتەكان خەونیان پێوەدەبینی . پێشتریش پەی بەوە بردووە كە كۆمەڵگاكانمان لە ژیانی ڕووت (bare life) بەولاوە شتێكیتریان لاپەسەند نییە و ئیتالیەكانیش بۆ ئەوەی لە پەتاكە دووربن ئامادەبوون قووربانی بەگشت شتێك بدەن: هەل و مەرجی ژیانی سروشتی، پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان، كار، تەنانەت هاورێیەتی و سۆز و باوەڕە سیاسی و ئایینیەكانیش. ژیانی ڕووت و ترسی لەدەستدانی ئەو ژیانە تەنیا بۆ یەكخستن و كۆكردنەوەی كەسەكان نییە بگرە بۆ جیاكردنەوە و دووچاربوونیشیانە بە نابینای. ژیژێك ئەم گوزارانەی ئاگامبێن پەسەند ناكات. چونكە لەو باوەڕەدایە مەودا، دیستانس، دروستكردن و نێوان خستنە بەینی جەستەكانەوە مافێكی باشە بۆ لەیەكتردوركەوتنەوە بە هیوای تووشنەبوون. ئەم دیستانسە بە ڕێزگرتن دەزانێت لەیەكتر. نموونە لەسەر حاڵەتی خۆشی دێنێتەوە كە كوڕەكەی ماوەیەكە سەردانی ناكات نەبا دووچاری ڤایرۆسەكە بێت. ئەمەو تێگەیشتنی ژیژێك بۆ ئەو ڕەوشی ئاوارتە (State of Exception) یەی كۆرۆنا هێنای هەمان تێگەیشتنی ئاگامبێن نییە. ئاشکرایە ڕەوشی ئاوارتە بارێكی زۆرداری لەگەڵ خۆیدا هێنا، لێ پەیوەندییە ناوەكیە كۆمەڵایەتیەكانی بەهێزكرد. ئەم بینینە ژیژێكانەییە پشتگیری لەو ئاكارەش دەكات، پێچەوانەی بۆچوونی ئاگامبێن، كەپێكەوە تەوقەنەكردن و یەكترنەبینین بەشێكە لەو هاریكەرییەی كۆرۆنا دایهێنا. لەسەرووی ئەمانەوە ژیژێك پێمانناڵێت كە چۆن بایۆپۆلیتیك كاری خۆی لە كۆمەڵگەی چینی دەكات؟ ڕاستە توێژینەوەی پێویست لەو بارەوە بێسنور كەمە، بەڵام بە ڕوونیش ئەوەمان بەرچاوناخات كە ئایا كۆرۆنا ڤایرۆسێكی ئێدیۆلۆژییە؟ كاردانەوەی كۆرۆناش، هەرگیز، لە دەرەوەی ڕۆژئاوا نابینێت و پەرچەكرداری ئیسلامی سیاسی لەسەر پەتای كۆرۆنا شرۆڤەناكات. جگەلەوە دۆخی كۆمەڵگە گەندەڵەكانیش شیكارناكات كە خەونیان بە قەدەغەكردنەوە دەبینی. نموونەش لەسەر ئەو جۆرە كۆمەڵگە گەندەڵانە كوردستانە. كاری ڕوناكبیرانی كوردە ئەوە بۆ جیهان ئاشكرابكەن كە لەژێرسایەی"" كوردایەتیەكی كوشندە و ساختەگەرا""تاکەکانی کۆمەڵگە برسیدەكرێن و بیانووی زۆرزانئامێزانەش بۆ بێ مووچەی و نادادییەكان دەهێنرێنەوە. چاكسازی چ بەهایەكی هەیە كە بۆ چاكسازیكردن بێت لەناو نەیاران. چاكسازی كردەیەكی ئابووری و كارگێڕی خودییە، بۆ بەهێزكردنی خۆت و لاوازكردنی ئەویتر نییە.\nسۆلیداریتی و پێكەوەگلان\nژیژك دەخوازێت لەو هەل و مەرجە تازەیەی كۆڤید--19 دروستیكرد كەڵك وەربگیرین بۆ سازدانی سۆلیداریتی(هاریكاریی) جیهانی. كەرەنتینكردن ژیانێكی گۆشەگیرانە و داخراوی دروستكرد كە هۆكاری ڕاستەوخۆشە بۆ كەمكردنەوەی ماف و سنورداركردنی ئازادییەكان. ئەم لایەنە تاكە شت نییە لە هاوكێشە سیاسییەكەی كۆرۆنادا. لەبەرئەوەی پەتای كۆرۆنا جۆرە هاریكاریەكی ،لەناو خەڵك، لە ئاستێكی نێودەوڵەتی و ناوخۆی سازاند. هەر ئەم دۆزەی لەدەمووەختی كۆرۆنا سازێنرا مرۆڤەكانی فێری ئەوەش كرد لە چاودێریكردنی دەسەڵاتە سیاسییەكان لێهاتووبن. ئەو هاریكاریەی ژیژێك باسیلێوەدەكات لەگەڵ كاری تاكگەرایی دەوڵەتەكان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا یەكناگرێتەوە و، هاریكاریەكەش مەرجە ئاقارێكی نێودەوڵەتی هەبێت. لەمڕوەوە نموونەیەكی پارادۆكساڵی حكومەتی ئیسرائیلمان بۆدێنێتەوە كە سەرۆك وەزیرانەكەی لە ساتەوەختی پەتاكە هەوڵی پێكەوەكاركردنی لەگەڵ دەسەڵاتی فەلەستینی داوە تا سنور بۆ بڵاوبوونەوەی پەتاكە دابنرێت. ژیژێک ئەم پێكەوەكاركردنە وەك دیاردەیەكی مرۆی نابینێت، وەك بەرژەوەندییەكی هاوبەشی خۆپارێزی لە پەتاكە دەیبینێت. لێرە وتنێكی مارتن لۆتەر بەنموونە دێنێتەوە كە""پێشتر هەموو لەسەر سەفینەی جیابووین كەچی ئێستا لەسەر هەمان سەفینەین"". بەپێیئەوەی كۆرۆناڤایرۆس ئاڕاستەیەكی جیهانی وەرگرتووە ئەوە وایكردووە وڵاتان خۆیان لەناو هەمان سەفینەدا ببینەوە، لێ ئەوروپا لەم قۆناغەدا پێدەچێت بەتەنیا لە یەك سەفینەدا خۆیببینێتەوە لە ڕووبەڕووبونەوەی سێ ڕەشەبادا: ڕەشەبای یەكەم لێدانە یەك لەسەر یەكەكانی پەتای كۆرۆنایە، ڕەشەبای دووەم لێكەوتەكانی ئەم پەتایەیە لە مردوو، تووشبوو، كەرەنتینی تەندروستی و پاشماوەی ئابووری وێرانكار، كە بەسەر ئەوروپایەكدا هاتووە خۆی بەدەست گرفتە ئابوورییەكانیەوە دەتلێتەوە. ڕەشەبای سێهەم ململانێ سەربازییە بەردەوامەكانە لەناو سوریا، كە دەستی پێكدادانە سەربازییەكانی نێوان هەردوو حكومەتی سوریا و توركیای تیایە. لێرە ژیژێك ڕەخنەی توند لە ڕژێمی سیاسی توركی دەگرێت كە دەستی لە قووڵكردنەوەی كێشەكانی ناو سوریا و هاندانی گروپە تێرۆریستیەكان و خستنەسەرسنوری پەناهەندەكان هەیە. باس لە دوو پێكەوەكاركردنی سیاسیش دەكات: پێكەوە كاركردنی سوریا-روسیا كە ئامانجی ئابووریانەی خۆی هەیە. هەروەها پێكەوەكاركردنی توركیا -روسیا کە ئامانجی لاوازكردنی ئەوروپای یەكگرتووە ئامانجێكی سیاسیانەی خۆشی هەیە. خودی كەیسی پەناهەندەكانیش بەشێكە لە كەیسی سیاسی كۆرۆنا. پەناهەندەكان لەلایەن تورکیاوە دەخرێنە سەرسنورەكان بە بیانووی ئەوەی نەبا پەتای كۆرۆنا لە ئۆردووگای پەناهەندەكان بڵاوبوبێتەوە.\nپێمانوایە، كورتەی تێگەیشتنەكانی لای سەرەوە ئەوەمان پێدەڵێن كە هەموو پێكەوە گلاوین، بە پەتایەكەوە، بە دۆزێكەوە، تخووبەكان بە ساكاری تێدەپەڕێنێت و لە تووشكردنیشمان بێباك و كۆڵنەدەرە. داتا گرینگی خۆی لە كەیسی كۆرۆنادا هەیە، لێ هەواڵی تووشبووان هێشتا لەناو زۆر گرووپ نازانین. دەستكاری داتاكان لە زۆر شوێن لە دونیادا بۆ یاریكردنن بە تەندروستی و بە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانیشەوە. گەندەڵیكردن لە داتاكان زۆرجار بۆ وەرگرتنی قەرەبووێكی زۆرترە یان بۆ بەسیاسیكردنی ڕەوشی شارە، بەتایبەت لە وڵاتە گەندەڵەكان، بۆنموونە "بێ موچەی و كۆرۆنا" پێكەوە شانۆگەری سیاسی سەیر لە باشوری كوردستان دەگێڕن. بەکاربردنی ترسناکی کۆرۆنا بۆ دەمکوتکردنی بێ مافان و پینەکردنی دزییەکان توێژینەوەكان لەبارەی كۆرۆناوە گوماناویدەکەن. زۆرێك وتن هەن كە نە ژیژێك و نەش بیریارانی تری ڕۆژئاوا پەییانپێنەبرووە. چەند تووشبوو لەناو گەریلاكان(كورد و جیهان)، كۆڵبەرەكان، داعشەكان، مافیاكان، سەرا و باڵاخانەی شازادەکان، تێرۆریست و قاچاخچییەكانی سەر سنورەكانی جیهان هەن؟ ڕوون نییە. كڵێسا و سیناگۆگ و بەتایبەت مزگەوتەكان، لەژێر زەبری كۆرۆنا بەوە قایلبوون بە دیستانس ئیمانداریبكەن. خواپەرستی بە دیستانسەوە مۆدێكی نوێی ئایینە لە سەردەمی كۆرۆنا. نیولیبرالیزمی كورد هێرشی توركیا-ئێران بۆ سەر خاكی كوردستان بێدەنگانە پەسەنددەكات. نیولیبرالیزمی كورد بینینێکی تری بۆ ئاڵا هەیە. ئەمە گلانە بە كوردایەتیەكەوە كە چەپەڵیەکانی بێ پایانن، کە پێتدەڵێت"من نەبم گورگەکان دەتخۆن". ئەمە یەکگرتنەوەی زەبری گەندەڵی سیاسی کوردیە لەتەک زەبری كۆرۆنا. بێ موچەی و دووڕەوشتی لە چاكسازی حكومەت پێكەوە كوردایەتی قێزەوەندەكەن. چاكسازی؟ ئەم چاكسازییە وەك ئەوە وایە ئەو فرۆكەوانانەی بۆمبڕێژدەكەن هەر خۆشیان پاشتاوێك لە هەمان شوێن دەستبە بنیادنانەوە بكەن.\nپەراوێز: بۆ بەدەستهێنانی تێكڕای نووسینەكانی ژیژێك تایبەت بە"پەتای كۆرۆنا"بڕوانە ماڵپەری ئینگلیزی كارەكانی (Slavoj Žižek bibliography)،هەروەها ماڵپەری رووسی كارەكانی (https://centerforpoliticsanalysis.ru/position/index/page/1) . هاوكات بڕوانە پەرتووكە سێ بەشیەكەی ژیژێك و هاوبیرەكانی سەبارەت بە "" "" The Idea of Communism .


داعش قورسترین هێرشی کرده سه‌ر هێزی پێشمه‌رگه: پێشمه‌رگه ئه‌یه‌وێ موسڵ ئازاد بکات – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / داعش قورسترین هێرشی کرده سه‌ر هێزی پێشمه‌رگه: پێشمه‌رگه ئه‌یه‌وێ موسڵ ئازاد بکات\nداعش قورسترین هێرشی کرده سه‌ر هێزی پێشمه‌رگه: پێشمه‌رگه ئه‌یه‌وێ موسڵ ئازاد بکات\nیه‌ك شه‌ممه 3 ئاب 2014\tکوردستان 63 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nئه‌مڕۆ شه‌مه 12گه‌لاوێژ چه‌کدارانی داعش له دوو ناوچه‌ی جیاوه قورسترین هێرشیان کرده سه‌ر هێزه‌کانی پێشمه‌رگه‌و له ناوچه‌ی زوماری موسڵ پێشمه‌رگه پاشه‌کشه‌ی کردووه.\nله ماوه‌ی 24کاتژمێری پێشوو به درێژیایی شه‌وی رابردوو چه‌کدارانیی داعش له ناوچه‌ی گه‌رمیان له هه‌ردوو قۆڵی گه‌ڕه‌که‌کانی ته‌جنیدو وه‌حده‌و هه‌روه‌ها له ناوچه‌ی زوماری موسڵه‌وه به چه‌کی قورس هێرشیان کرده سه‌ر هێزی پێشمه‌رگه. به گوێره‌ی سه‌رچاوه‌کانی هه‌واڵی باشووری کوردستان، هێرشه‌کانی داعش له جه‌له‌ولا شکستی هێناوه، به‌ڵام توانیویانه له ناوچه‌ی زومار پێشڕه‌وی بکه‌ن. به گوێر‌ه‌ی سه‌رچاوه‌کان هێزه‌کانی پێشمه‌رگه توانیویانه نزیکه‌ی 100چه‌کداری داعش بکوژن‌و زیاتر له 30که‌سیشیان لێ به دیل گرتوون. سه‌باره‌ت به هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان‌یش ئه‌وترێت 13پێشمه‌رگه گیانیان به‌خت کردووه‌و 30که‌سی تریش بریندار کراون.\nهاوکات ئه‌مڕۆ سه‌رچاوه‌یه‌ک له هێزه‌کانی پێشمه‌رگه رایگه‌یاندووه ئه‌وان تا ئێستا له به‌ر خۆحه‌شاردانی داعش له‌ناو ماڵه‌کاندا هێرشی گه‌وره‌ی نه‌کردووه‌ته سه‌ریان، به‌ڵام له‌وه به‌دوا ئه‌یکا‌ت‌و باسی له‌وه‌ش کردووه ئاماده‌یی ئه‌که‌ن بۆ ئازادکردنی موسڵ. له‌وباره‌وه فرات نیوز بڵاوی کردووه‌ته‌وه ده‌روازه‌ی سێمالکاو گردی گه‌سک له دیوی باشوور داگیر بکه‌ن‌و پێشمه‌رگه‌ش له‌و ناوچانه پاشه‌کشێی کردووه. لیوا عەبدوڕەحمان كەورینی بە سایتی پارتی دیموکراتی کوردستانی راگەیاندوە: ‘خۆمان كۆكردووەتەوەو لەهەموو ڕوویێكەوە ئامادەین‌و چەكێكی زۆریشمان بۆ هاتووە، كە چەكی قورسن.’\nبه گوێره‌ی ئه‌و سه‌رچاوه‌یه له ئێستادا داعش له سێگۆشه‌ی نێوان باکوور، باشوور و رۆژئاوای کوردستان نزیک بوونه‌ته‌وه. ده‌وترێت له ئێستادا شه‌ڕ له نێوان هێزی پێشمه‌رگه‌و داعش له ناوچه‌ی جه‌له‌ولا نه‌ماوه‌و له شه‌ڕی ئه‌مڕۆشدا پێشمه‌رگه قوربانیی نه‌داوه، به‌ڵام له ده‌وروبه‌ری موسڵ به‌رده‌وامه.\nله لایه‌کی تریشه‌وه ئه‌مڕۆ بۆ یه‌که‌مجارو به فه‌رمی ژماره‌یه‌ک له هێزه‌کانی YPG له رۆژئاوای کوردستان له رێگه‌ی خاڵی ره‌بیعه‌وه هاتوونه‌ته باشوورو له‌گه‌ڵ هێزه‌کانی پێشمه‌رگه سه‌رقاڵی پلانێکن بۆ ئه‌و ناوچانه‌ی ئه‌مڕۆ پێشمه‌رگه له ده‌ستی داون.\nوێنه: زاگرۆس پۆست/ فه‌رمانده‌یه‌کی پێشمه‌رگه له ناوچه‌ی دوزخورماتو\nسێ شه‌ممه 6 ئه‌یلول 2016\t6,710


ھەواڵگریی ئەمریکا: 400 داعش ڕاھێنانیان پێکراوە بۆ تەقینەوە لە ئەوروپا...\nھەواڵگریی ئەمریکا ئاشکرای کردووە کە 400 کەس لەلایەن ڕێکخراوی تیرۆریستیی داعشەوە ڕاھێنانیان پێکراوە تا لە وڵاتانی ئەوروپا تەقینەوە و کاری تیرۆریستی ئەنجام بدەن. بەپێی زانیارییەکانی ھەواڵگریی ئەمریکا، دوای تەقینەوەکانی بروکسل لە نێو ئیدارەی ئەمریکادا باس کراوە، داعش راھێنانی بە 400 کەس کردووە، تا لە وڵاتانی ئەوروپا خۆیان بتەقێننەوە. بەپێی ئەو زانیارییانە،کەمپی ڕاھێنانی ئەو ئەندامانەی داعش لە سنوورەکانی عێراق و سووریا، ھەروەھا ھەندێک ناوچەی یەکێتی سوڤیەتی پێشوو بوون و ڕاھێنراون تا ھێرشی هاوشێوەی پاریس و بروکسل لە ھەموو وڵاتێکی ئەوروپادا ئەنجام بدەن.\nتۆڕی خانە سەربەخۆ و زیرەکەکان نیشانی داوە، کە ھەرچەندە لە عێراق و سووریا زەوی لەدەست بدەن، دەگەنە ئەوروپا بۆ ئەنجامدانی کردەوەکانیان. بوونی ناوچەی کەمپەکانیان لە عێراق و سووریا و ناوچەی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو لە لایەن بەرپرسانی ھەواڵگریی ئەوروپی، عێراقی و پەرلەمانتاری فەرەنسییەوە پشتڕاست کراوەتەوە.\nبەر لەوەی لە ھێرشێکی پۆلیسدا بکوژرێت، یەکێک لە سەرۆک بازنەکانی ھێرشی 13ی نۆڤەمبەری پاریس، ئاشکرای کردبوو کە لە گەڵ 90 کەسی هەڵگری ڕەگەزنامەی جیاواز بۆ ئەنجامدانی تەقینەوە،گەیشتوونەتە ھەموو وڵاتەکانی ئەوروپا. بەرپرسێکی ئاسایشی ئەوروپیش کە داوای کردووە ناوی بڵاو نەکرێتەوە بە سی ئێن ئێنی راگەیاندووە ئەوانە بۆ مەبەستی جیاواز لەسەر شەڕی مەیدانی، تەقینەوە و تەقەمەنی، سەرپەرشتیکردن و تەکنیک ڕاھێنانیان پێکراوە.


Sunday, 01.12.2020, 2:21\nنووسین و توێژینەوە:هۆمەر نۆریاوی\nپێشەوا کاکەیی،شاعیرێکی نوێخوازی ئێستای نێو ڕووبەری شیعری کوردییە و بە خوێندنەوەیەکی ورد و قووڵ بۆ شیعر،لە دووی دیتنەوەی سووچە تاریک و نووتەکەکانی شیعرە و دەیەوێت ڕۆشناییان پێ ببەخشێت. شاعیر بە توانەوە لە نێو شیعردا هەر جارە و دووی پرۆژەیەکی نوێی شیعریی دەکەوێت و بەرهەمێکی تازە دەئافرێنێت.\nپێشەوا،لە ڕێی دەروازەیەکەوە بە ناوی "شیعرە/ڕێ"تێکەڵ بە دنیای شیعری کوردی دەبێت. خۆی بۆ بەرچاوڕوونیی سەبارەت بەم ڕۆچنەیە پێی وایە کە شیعرە/ڕێ،لەسەر زمان،دەنگ و ڕەنگ کار دەکات؛خەیاڵ و واقیع بە یەکدا دەدات و خۆی بە ژانەرێکەوە نابەستێتەوە. هەروەها پێی وایە شیعرە/ڕێ،لە ڕووبەرێکی جوگرافیایانەدا،شوێن،زمان ناچار دەکات،لەگەڵ مێژوو،کولتوور،شوناس و زمانێکی دیکەدا بدوێت.\nئەوەی خوێندنەوەیەکی وردی بۆ جیهانە شیعرییەکەی "پێشەوا کاکەیی"گەڕیدەی شیعر هەبێت،دەزانێت ئەم شاعیرە بۆ ئەوەی تێرتێر لە بەرامەی شیعر هەڵمژێت،هەر جارە و ڕوو لە کیشوەرێکی شیعریی دەکات و لەو گەشت و سەفەرە شیعرییە،گوڵاوەشیعر لە دەماغی ئێمەی خوێنەر دەپژێنێت.\nڕاستیت گەرەکە پێشەوا،شاعیرێکە فرە شارەزایانە مامەڵە لەگەڵ شیعردا دەکات و ئەزموونی نوێ بۆ نێو ڕووبەری شیعری کوردی دەگوێزێتەوە.\nئاوێتەکردنی چەندان ژانر لە نێو شیعردا بەم هەناسە شیعرییەی پێشەواوە ڕەنگە یەکەمین ئەزموونی لەم چەشنە لە نێو ڕووبەری شیعری ئێستای کوردی بێت. ئەو باش شارەزای کەل و قوژبنەکانی نێو پانتایی شیعری کلاسیک و هاوچەرخی کوردییە و لەم ڕێگەیەوە لە دووی کەشفی نوێیە. ئەم ئەزموونە تا چەندە لەسەر شیعری نهای کوردی کاریگەر دەبێت،هەتا چەند سەرکەوتنی یار دەبێت و چەندەیش لەسەر بەردەنگ شوێندانەر دەبێت،هێشتا زووە وەرامی ئەم پرسیارانە بدەینەوە و داهاتوو ئەمەمان لا ڕوون دەکاتەوە.\nئەوەی لای من ڕوونە و بە هەموو گیانمەوە هەستی پێ دەکەم ئەوەیە کە پێشەوا لە شیعردا زۆر جیاواز دەپەیڤێت و هەگبە شیعرییەکەی،هەڵگری گەلێک ئەزموونی نوێیە کە پێویستە خوێندنەوەی وردتر و قووڵتری بۆ بکرێت.\nپێشەوا تەنانەت ئەوەندە ورد و ژیرانە مامەڵە لەگەڵ جیهانە شیعرییەکەی خۆیدا دەکات،بە وریایییەوە ناونیشانی بەرهەمە شیعرییەکانی هەڵدەبژێرێت و جاری وایە دیدەی خۆی دەکاتە پاسەوانی شیعر. ئەم نووسینە،داگەڕان و ڕۆچوونێکی کورتە بە جیهانە شیعرییەکەی پێشەوا کاکەیی لە دەفتەرە شیعری"منم،دیدەوانیی گوڵ دەکەم"دا.\nلە نێو ڕووبەری شیعری کلاسیک و هاوچەرخی کوردییدا،کەم شاعیرت پێ شک دێت وەک پێشەوا کاکەیی لە گوڵ بڕوانێت و بە ڕوانگەیەکی جوایەزەوە سەیری گوڵ بکات؛دە ئاخر پێشەوا خۆی لە نێو پەڕەی گوڵدا دەبینێتەوە بۆیە بەم چەشنە لە گوڵ دەدوێت.\nشاعیر ،گیان بە وەر گوڵدا دەکات و پاکژترین هەست و نەستی شیعریی دەخاتە نێو دووتوێی پەیڤەکانییەوە و گوزارشت لە جیهانە ڕاستینەکەی گوڵ دەکات و بێڕەحمیی مرۆ پیشان دەدات کە چلۆن بۆ هێورکردنەوەی حەز و ساتە کورتخایەنەکانی دەروونی،ڕۆژانە ئەو هەموو گوڵە شەهید دەکات.\n(منم،دیدەوانیی گوڵ دەکەم،پێشەوا کاکەیی،ل12)\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل14)\nپێشەوا هەموو دیوە ئاشکرا و شاراوەکانی گوڵ دەپشکنێت و باخچە بە باخچە،دارستان بە دارستان، پێدەشت بە پێدەشت، سارا بە سارا و کیشوەر بە کیشوەر،شوێنپێی گوڵ دەگرێت و هەر لە ڕێی ئەم گەشتە درێژە شیعریییەوە،خوێنەر بە مەراق و ئازار و مەینەتییەکانی عومری کورتی گوڵ ئاشنا دەکات. لووتکەی خۆشەویستیی لە هەمبەر گوڵدا لەم کۆپلە شیعرییەدا خۆ دەردەخات کە تەنانەت عاشقان بە بکوژی یەکەمی گوڵ دادەنێت:\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل15)\nشاعیر ئەوەندە ناسک و نازەنین دەست بۆ پەیڤ دەبات،خوێنەر هەرگیز لە خوێندنەوە تێر نابێت و هەتا دوا کۆپلەیش لەگەڵ خۆی پەلکێشی دەکات. کەم شیعر و دەقی شیعرییت پێ شک دێت بەم چەشنە مێژووی گوڵمان بۆ بگێڕێتەوە و ئەوەندە ناسکبێژانە ئارەقەی شەرم لە بەرانبەر گوڵدا بە هەنیەماندا بتکێتە خوار.\nلەو ڕۆژەوەی گوڵ شەهید بووە،هەزاران جەنگ سەریان هەڵداوە؛\nدە تێبگەن ئەی ئاشقانی خودا! بۆچی سوورەتی "ئەنفال"نێررا؟\nکە تا ئەمڕۆش بەردەوامە و نێوی "ڤالانتاین"ە؛\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل97(\nدواتر شاعیر،شەیدایی پەپوولە دەنووسێتەوە کە چلۆن لە پێناو یاردا هەموو غەمی دنیا لە کۆڵ دەنێت و هەرگیزیش سکاڵا ناباتە لای کەس.\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل 54 و 55)\nپێشەوا کاکەیی هەر لە یەکەم ساتەوەختەکانی ئاوێتەبوون بە دنیای شیعرەوە، هەردەم ڕووی لە داهێنان و نوێخوازی دەبێت و هەرگیز لە مەنزەڵێکدا ناوەستێت؛هەر بۆیە هەر جارە و کە دەگەڕێتەوە ئامێزی شیعر،شارایەک لە دەستەواژە و چەمکی نوێ دەخاتە نێو شیعرەکانییەوە. بە واتایەکی دی، دەکارگرتنی دەستەواژەی نوێباو، یەک لە خەسڵەتە جوایەزەکانی ئەم شاعیرەیە کە خەرمانەی شیعرەکانی پڕپڕی جوانی دەکات.\nمەلی تیژڕۆی خەیاڵ لای شاعیر،تابلۆی ئەوتۆی شیعرییمان بۆ دەنەخشێنێت کە مرۆ مەگین هەر نغرۆی نێو ئەو جیهانە نەخشینە شیعرییە بێت هەتا ئەو چێژە ڕۆحبەخشە بۆ ناخ بگوێزێتەوە.\nلە لایەکی دیکەوە،پێشەوا بە دیدێکی قووڵی فەلسەفییەوە دەڕوانێتە گوڵ و وەک بوونەوەرێک سەیری دەکات و پێمان دەڵێت:مرۆ ئەو مافەی نییە لە پێناو دامرکاندنەوەی حەز و ئارەزووەکانیدا گیانی گوڵ بکێشێت.\nپێشەوا لە "منم،دیدەوانیی گوڵ دەکەم"دا بە دەیان چەمک و دەستەواژەی نوێ تێکەڵ بە شیعرەکانی دەکات و باڵادەستبوونی خۆی لامان دەردەخات. مەردئاکار،ژنحەز،بۆنسرووشت،گوڵڕۆشن،ئەفسوونساز،ئەفسوونکار،ئەفسوونیار،گوڵڕۆح،ڕۆحلەبەر،گوڵدۆست،بەدچارەیی،خۆشچارەیی،پیسدار،ڕۆشندار،هاوغەزەلتاڵ،غەزەلپۆش و غەزەلبار ،شایەت و بەڵگە بۆ سەلماندنی هەمان ڕاستیین.\nلەم بەرهەمە شیعرییەدا شاعیر ئەوەندە قووڵ بە نێو جیهانی عیشقدا ڕۆ چووە،ئیدی بەتەواوەتی لە جیهانی واقیع دابڕاوە و لە نێو ئەو دنیا پڕنهێنییەدا نغرۆ بووە.\nعیشق،وشەیەکە ئەبەدییە و دەسووتێت؛\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل40 و 41)\nپێشەوا کاکەیی،پێناسەیەکی قووڵی شیعریی بۆ عیشق دەکات و زۆر ناسکبێژانە وێنەی سەرەتا و ئەنجامی ئاشقبوونمان بۆ دەکێشێت.\nگەر بمانەوێت دەستی لێ بدەین،توولی گەڵاکە دەشکێت/\nگەر بمانەوێت گەڵاکەی لێ بکەینەوە،تۆزەکەی هەڵدەوەرێت/\nگەر بمانەوێت تۆزەکەی کۆ بکەینەوە،کەمێکمان لە بیر دەچێت.\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل 34 و 35)\nپێشەوا عیشق جارێک بە سێبەر دادەنێت و جاری وایە لە لای دەبێتە خۆرەتاو. کەچی جار هەیە دەبێتە سێڵاو. جارێک خنکێنەرە لێ،بڕێک جاریش پیرۆزە. جار وایە لاوازە و جاری دیکەیش تاوانبار.\nپێشەوا ،گوڵ هەر لە نێو ژینگە و سرووشتە خۆڕسکەکەی خۆیدا بە جوان دەبینێت و کاتێک دەست بۆ ڕۆحی گوڵ دەبردرێت و دەگوێزرێتەوە بۆ شوێنە نادڵخوازەکان،وەک گیانکێشانی مرۆ سەیری دەکات و ئەسرینی بۆ هەڵدەوەرێنێت.\nبەشێکی فرەی ئەو داهێنانە شیعرییەی ڕووی لە دنیا شیعرییەکەی پێشەوایە،قەرزباری خەڵوەتە دەروونییەکەی شاعیرە؛لەم سۆنگەیەوە پێشەوا چەندە خۆشبەختە کە لەم جیهانە تاسەرئێسقان جەنجاڵەدا دڵ بە خودی تەنیایی دەسپێرێت و ئەو هەموو داهێنانە شیعرییە بە گوڵجاڕی شیعری کوردی دەبەخشێت.\nبمکە بە بولبولێکی نێو چەمەنزارەکان،تا بدەم لە شەقەی باڵ.\nپڕم لە عیشق،نامبینیت و\nبۆ پاداشتی عیشق لە نێو دووکەڵ و "با"دا.\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل83)\nشاعیر خاوەنی ئەزموونێکی بەرفرەوانی شیعرییە و خوێندنەوەیەکی هەمەلایەنە و وردی بۆ جوگرافیای گەردوون هەیە و گەشتە شیعرییەکەیشی ڕووی لە کوێی ئەم گێتییە بێت،هەر بە نیشتمان کۆتایی دێت و سەرەنجام هەر دەگەڕێتەوە مەدارە ئاشناکەی دڵ،واتە خودی نیشتمانەکەی. پێشەوا،شاعیرێکە شەیدای هەموو نیشتمانە دوورەدەستەکان کەچی بۆ دواگەشت هەر دەگەڕێتەوە ئامێزی ئەو نیشتمانەی تا چەندە دوورتر بڕوات و لە هەمبەریدا دەم بە سکاڵایش بێت،هێشتا ناتوانێت بەفەرامۆشیی بسێپرێت.\n(هەمان سەرچاوەی پێشوو،ل 92،91،90)\nپێشەوا،یەک لەو دەگمەن شاعیرانەی ئێستایە کە بایەخێکی تایبەت بۆ ڕێزمان و ڕێنووس دادەنێت و پاراستنی زمانێکی پوخت و پاراوی لا گەلێک گرینگە و دەکرێت بڵێم تا چەندە زانستییانە بەرەوڕووی شیعر دەبێتەوە،دە هێندەیش شارەزایانە و زانستییانە مامەڵە لەگەڵ ڕێنووس و ڕێزماندا دەکات و هەڵەیەکی ئێجگار کەم دەکەوێتە نێو بەرهەمەکانیەوە.\nهەنووکە بەرهەمە شیعری ئەوتۆت پێ شک دێت کە هەر لە نووسینی سەر ڕووبەرگەوە هەتا بە ناواخنەکەی،پڕاوپڕە لە هەڵە و پەڵەی ڕێزمانیی و ڕێنووسیی و خوێنەر هەر زۆر زوو لە خوێندنەوەی بەرهەمە شیعرییەکە،بێتاقەت و وەڕەز دەبێت و دەستبەرداری دەبێت.\nدەکارگرتنی وشە و دەستەواژەی ناستاندەرد لە نێو شیعری ئێستای کوردییدا دەمێکە بووەتە باو و هەر شاعیرێک بە گوێرەی شێوە ئاخاوتنی دەڤەر و ناوچەکەی خۆی،لەم چەشنە پەیڤانەیش دەخاتە نێو چوارچێوەی شیعرەکانیەوە.\nشاعیر پێویستە وریای ئەوە بێت کە بەری خامەکەی نابێت تەنێ ڕووی لە ناوچە و دەڤەرێک بێت و گەرەک زمانێک دەکار بێنێت کە خۆ بە سنوورێکەوە نەبەستێتەوە و لە پێناو چەند وشەیەکی سەرزاراندا،زمانی نووسینەکەی بۆ ئاستی زمانی کووچە و کۆڵان دانەبەزێنێت.\nجاران هەندێک شاعیر لەبەر لاسەنگبوونی شیعرەکەیان،هەندێکجار بەناچار پەنایان بۆ وشە و دەستەواژەی ناستاندەرد دەبرد کەچی زمانی ئێستای کوردی شۆڕشێکی بەرفرەوانی بەسەردا هاتووە و خەرمانەی وشە ئەوەندە زەنگین دەنوێنێت کە ئیتر چ پێویست ناکات شاعیر لە دەرکەی ئەو چەشنە پەیڤانە بدات. یەک لە خاڵە جیاوازەکانی زمانی شاعیر و ڕەشۆکیش هەر ڕووی لەم بوارەیە کە پێویستە شاعیر دەوری پاسەوانی زمانیش بگێڕێت و زمانەکەیشی وەک هزرەکەی،پێشڕەو بێت. لە زمانی نووسینی چیرۆک و ڕۆماندا کە نووسەر سەر دەکێشێتە نێو هەموو هۆبە و هەوار و ناوچە و دەڤەرێک و ئاشنای زار و بنزارەکان دەبێت، هیچ کێشە نییە ئەگەر بە دەیان وشە و دەستەواژەی نێو کووچە و کۆڵانیش بخاتە نێو دووتوێی نووسینەکەیەوە بەڵام بۆ شاعیرێکی پێشڕەو ،ئەمە لە بڕی شیعرەکەی کورت دەکاتەوە. خۆشبەختانە پێشەوا لەم ڕەهەندەیشەوە جوایەزە و زۆر کەم شیعری بەو دەردە دەچێت. ئەگەریش وشە و دەستەواژەی ئەوتۆ ئاوێتەی نێو شیعرەکانی بێت دڵنیام یان بۆ مەبەستێکی بەرچاو دەکاریان دێنێت یاخۆ ڕەنگە هەڵەی تایپ و پیتچنی بەو دەردەی بردبێت.\nشۆڕبوونەوە یان بە واتایەکی ڕاستتر،قووڵبوونەوە لە نێو دنیا شیعرییەکەی پێشەوا کاکەییدا هەر لە یەکەم هەوڵە شیعرییەکانییەوە هەتا بە ئێستا ئەوەمان لا دەسەلمێنێت کە شاعیر بە شێوازێکی زانستییانە دووی شیعر کەوتووە بەڵام هەرگیز ڕۆحی شیعریی وەک زۆر شاعیری بەناو ئاڤانگارد و پێشڕەوی هەنووکە لەبەر شیعر دانەماڵیوە و شیعرەکانی پڕیانە لە جمەی مەلی تیژڕۆی خەیاڵ،دەستەواژەی نوێ،ڕیتمێکی زۆر جار ئاهەنگین،وێنەی تازە،مۆسیقای ناوەوە،داهێنان و نوێخوازی و خوێنەر هەرگیز بەدەم خوێندنەوەی شیعرەکانیەوە هەست بە شەکەتی ناکات. پێشەوا لە بەرهەمی "منم،دیدەوانیی گوڵ دەکەم"دا هەمان توانای شیعری دەکار گرتووە و هەگبە شیعرییەکەی پڕپڕی گوڵ دەکات و بە دیدێکی جوایەز دەڕوانێتە جیهانی گوڵ. ئامادەیە هەموو گیانی خەڵتانی خوێن بێت لێ ئازاری ڕۆحی گوڵ نەدات. پێشەوا لەم بەرهەمەدا لیوڕێژی مرۆڤدۆستییە و بە هەمان دیدیش دەڕوانێتە گوڵ.\nپێشەوا عەبدوڵڵا عەبدولڕەحمان ناسراو بە پێشەوا کاکەیی،ساڵی 1984(1363ی هەتاوی)لە گەڕەکی "جووتکانیان"ی شاری قەڵادزێ لەدایک بووە. ژیانی منداڵی پێشەوا لە مابەین ئۆردوگا و قەڵادزێدا تێدەپەڕێت. سەرەتا لە هەولێر دەخرێتە بەر خوێندن بە زمانی عەرەبی. پاش ڕاپەڕینەکەی ساڵی 1991 ڕوو لە خوێندن بە زمانی دایکزاد دەنێت و هەر لە قەڵادزێ خوێندنەکەی کۆتایی پێ دێنێت و ساڵی 2006-2005 بۆ درێژەدان بە خوێندنەکەی لە ئاستی باڵادا ڕوو لە زانستگەی سلێمانی و کۆلیژی یاسا و ڕامیاری دەکات و بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانستە سیاسییەکاندا وەردەگرێت.\nفرمێسکەکانم بەدیار تۆوە،شیعر،چاپی یەکەم،چاپخانەی گەنج،سلێمانی،2006.\nداستانە شیعری خۆشەویستیی"کچە سۆفی و کاکەیی"،چاپی یەکەم،چاپەمەنی چرۆستانی،سلێمانی،2006.\nوا هەست دەکەم،قەت پێت ناگەم،شیعر،چاپی یەکەم،چاپخانەی گەنج،سلێمانی،2006.\nپاشماوەی هەناسەکان،کۆمەڵە شیعر،چاپی یەکەم ،چاپخانەی گەنج،سلێمانی،2008.\nباغ: غەزەلی تۆ، شیعر،چاپی یەکەم،چاپخانەی پەنجەرە(تاران)،2015.\nلە خانۆچکەکەی ماڵی پوورە خونچێمەوە بۆ کەلاوەکەی سەعیدییان(دەقی واڵا)،چاپی یەکەم،چاپخانەی کارۆ،2017.\nئەفریقانامە و زەمیننامە بە تامی شیعر،پرۆژەی یەکەم و دووەم،شیعر،پەخشان،پەخشانەشیعر و گێڕانەوە ،چاپی یەکەم،ساڵی 2018،چاپخانەی کارۆ،سلێمانی.\nئەمریکانامە بە تامی شیعر،پرۆژەی سێیەم و چوارەم،ڕۆمانەشیعر/قەسیدە، چاپی یەکەم،ساڵی 2018،چاپخانەی کارۆ،سلێمانی.\nگەردووننامە،شیعر،چاپی یەکەم،چاپخانەی کارۆ،بڵاوکراوەکانی کتێبی نووسیار،سلێمانی،2019.\nمنم،دەیوانیی گوڵ دەکەم،شیعر-چامە،چاپخانەی کارۆ،سلێمانی،چاپی دووەم،2019 و بونیادنانەوەی ڕووناکی،لە گەڕانەوەی زەردەشتی ئەحمەد مەلادا،لێکۆڵینەوەیە کە هێشتا چاپ و بڵاو نەبووەتەوە.\n1 - ئەفریقانامە و زەمیننامە بە تامی شیعر،پرۆژەی یەکەم و دووەم،شیعر،پەخشان،پەخشانەشیعر و گێڕانەوە ،چاپی یەکەم،ساڵی 2018،چاپخانەی کارۆ،سلێمانی\n2 - ئەمریکانامە بە تامی شیعر،پرۆژەی سێیەم و چوارەم،ڕۆمانەشیعر/قەسیدە، چاپی یەکەم،ساڵی 2018،چاپخانەی کارۆ،سلێمانی\n3 - گەردووننامە،شیعر،چاپی یەکەم،چاپخانەی کارۆ،بڵاوکراوەکانی کتێبی نووسیار،سلێمانی،2019\n4 - منم،دیدەوانیی گوڵ دەکەم،شیعر-چامە،چاپخانەی کارۆ،سلێمانی،چاپی دووەم،2019\n5 - ژیان لە فەرهەنگدا،وتووێژی دەنگی ئەمریکا لەگەڵ شاعیر


ئه‌حمه‌د ئیسماعیل نانه‌كه‌لی\nئه‌حمه‌د ئیسماعیل كوڕی مه‌لا ئیسماعیل ساڵح نانه‌كه‌لییه‌و له ساڵی 1954 له گوندی شێخ شێروان له هه‌ولێر له باشووری كورستان له‌دایك بووه.\nزۆربه‌ی پله‌كانی خوێندنی به سه‌ركه‌وتوویی بڕیوه.\nدوای ته‌واوبوونی له په‌یمانگا ده‌ست به كاروكاسبی‌و هه‌نگاو نان به‌ره‌و خه‌ونه‌كانی ده‌كات.\nسه‌ره‌تا له شاری هه‌ولێر كارگه‌ی بلۆك ده‌كاته‌وه. سه‌ره‌تاكانی ده‌یه‌ی 70 روو له په‌روه‌رده‌كردنی جووجه‌ڵه‌و مریشك دكا. دواتر ده‌ست به كاری بازرگانی گواسته‌نه‌وه‌و گه‌یاندن ده‌كا.\nئه‌حمه‌د ئیسماعیل له‌دوای راپه‌ڕینی كوردستان 25 هه‌زار دیناری ئه‌و كاته وه‌ك یارمه‌تی ده‌دا به به‌ره‌ی كوردستانی.\nدوای راپه‌ڕین‌و گه‌مارۆی سه‌ر كوردستان كێشه‌ی زۆری بۆ ساز ده‌بێ‌و حیزبی به‌عس تۆمه‌تباری ده‌كا به خیانه‌ت‌و سزای له سێداره‌دانی بۆ ده‌ر ده‌كا.\nئه‌حمه‌د ئیسماعیل له زیندان به‌رده‌وام كاری خێرخوازی ده‌كا‌و ته‌نیا داوای كردووه كه دۆعای بۆ بكه‌ن نه‌جاتی بێ.\nساڵی 1996 ده‌كه‌وێته به‌ر لێبوردنی گشتی و ئازاد ده‌بێ. ئه‌ویش عێراق جێ دێڵێ‌و روو له ده‌ره‌وه‌ی وڵات ده‌كا‌و ده‌ست به كاری بازرگانی ده‌كاته‌وه.\nدوای 2003 كه رێژیمی به‌عس رووخا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كوردستان‌و ده‌ست ده‌كا به پڕۆژه‌ی پیشه‌سازی‌و كه‌لوپه‌لی بیناسازی. هه‌روه‌ها پڕۆژه‌ی كاره‌با له كوردستان‌و عێراق.\nئه‌حمه‌د ئیسماعیل خێرخوازێكی به‌ناوبانگه‌و خه‌ریكی كاری خێرخوازییه. چه‌ندین مزگه‌وت رێكخراوی خێرخوازی بۆ یارمه‌تیدانی هه‌ژارانی درووست كردووه‌و به كۆكردنه‌وه‌ی زه‌كات، ساڵانه چه‌ندین میلیۆن دۆلار به‌سه‌ر خه‌ڵكی فه‌قیر‌و هه‌ژار دابه‌ش ده‌كا.\nئه‌م ده‌وڵه‌مه‌ند‌و بازرگانه به ناوبانگه‌ی باشووری كورستان نه‌خۆشخانه‌یه‌كیشی دووست كردووه‌و ساڵانه ده‌واو ده‌رمان زۆریش بۆ كوردستان ده‌سته‌به‌ر ده‌كا. هه‌روه‌ها باڵاخانه‌یه‌كی 8 نهۆمی بۆ خاوه‌ن پێداویستییه تایبه‌ته‌كان درووست كردووه.\nبه میلیۆنان دۆلاری داوه به هێزی پێشمه‌رگه‌و بنه‌ماڵه شه‌هیده‌كان‌و قوتابی زۆری ناردووه بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات بۆ خوێندن.\nچه‌ندین وێستگه‌ی گه‌وره‌ی كاره‌باری له كوردستان و عێراق درووست كردووه.\nئه‌حمه‌د ئیسماعیل به پڕۆژه‌كانی ده‌رفه‌تی كاری بۆ هه‌زاران كه‌س ره‌خساندووه‌و ده‌یان كارخانه‌و كارگای وه‌به‌رهێنانی درووست كردووه.\nئه‌حمه‌د ئیسماعیل خاوه‌نی گه‌وره‌ترین كۆمپانیایه به‌ناوی ماس كه سه‌رمایه‌كی به ده‌یان میلیارد دۆلار ده‌خه‌مڵێندرێ.


شاراوە نییە کە کەیسی خاشقچی بۆتە بەشێک لە کێبڕکێی نێوان تورکیا و سعودیە لەسەر رابەریەتی کردنی جیھانی ئیسلامی سوننی. تورکیا پشت بە رابردووی عوسمانییانەی و سعودیە پشت بەست بە جوگرافیای سەرھەڵدانی ئیسلام و دوو شوێنە پیرۆزەکەی ئیسلام لە مەککە و مەدەینە. ھەردووکیان لە پێشبرکێدان لەسەر رابەرایەتی کردنی جیھانی ئیسلامی سوننی. لەم سەرو بەندەدا کەیسی خاشقچی تێکەڵ بەم پێشبڕکێیە بووەو لێی جیاناکرێتەوە.\nلە ڕاستیشدا ئەگەر تورکیا نەبوایە ، کەیسی خاشقچی ھیچ دوراییەکی نێودەوڵەتیی وەرنەدەگرت و وەکو زۆر کەیسی تر بەئاسانی تێدەپەڕی و ھەڵای لەسەر دروست نەدەبوو. بەکردەوە ، لاوازترین بەشی پلانی سعودییەکان بۆ کوشتنی خاشقچی لە ئیستانبوڵ، پەیوەندی بەوەوە ھەیە، کە ھیچ حسابێکیان بۆ تورکیا نەکردبوو.\nلانی کەم بۆ ماوەی دوو ھەفتە ، سعودیە بەھۆی لێدوانی کاربەدەستانی تورک و دزەکردنی ھەواڵەکانی تاوانەکە بۆ میدیاکانی تورکیا، سەریان لێ شێوا و جگە لە نکوڵی کردن و بەرگری لە خۆکردن، ھیچی تریان بۆ نەمایەوە. لە تورکیا ئەردۆغان یارییەکەی زۆر بەرێکوپێکی ھەڵسوڕاند و تەنگی بە سعودییەکان ھەڵچنی، لەو لاشەوە ناوبانگێکی جوانی بۆ خۆی و وڵاتەکەی وەک پارێزەری مافی مرۆڤ و پشتیوانی ئازادی رۆژنامەوانی دروست کرد.\nبەڵام پاش داننانی سعودیە بە کوژرانی خاشقچی، ھاوکێشەکە گۆڕانی بەسەردا ھات، ئێستا سعودیە ، تاڕادەیەکی زۆر، دەستپێشخەری بەدەستھێناوەتەوەو خەریکی شانۆگەریی لێپێچینەوە لە تیوەگلاوەکانی کەیسەکە باش بەڕێوە دەبات. لەبەرامبەردا، ھەڵوێستی تورکیا خاوبۆتەوەو تەمومژی لەسەر نیشتووە. لە دوایین وتاری ئەردۆغان لە پەرلەمان ، ھەڵوێستی تورکیا پێی نایە قۆناغی سڕبونەوە، وتارەکە ھیچ شتێکی تازەی تێدا نەبوو.\nناوەڕۆکی وتارەکە ئەو پرسیارەی وروژاند، کە بۆچی سەرۆک ئەو قسانە دەڵێتەوە کەھەموومان دەیزانین؟ خودی وتارەکە گومانی لەسەر زانیارییەکانی تورکیا دروست کرد. ئەگەر تورکەکان زانیاریی نەوتراویان لایە، بۆچی سەرۆک لە وتارەکەی نەیوتوە؟ ئەوەی کە لە وتارەکەی ئەردۆغان کەمتر سەرنجی چاودێرەکانی راکێشاوە ئەوەیە کە ئەردۆغان لە قسەکانی لە پەرلەمان، مۆرکی سیاسی لە تاوانەکە داماڵیوەو کەیسەکەی لە کەیسێکی سیاسییەوە کردۆتە کەیسێکی جینائی.\nپاش وتارەکە، دادوەری گشتی تورکیا بەشێوەیەکی فەرمی داوای لە سعودییەکان کرد، ١٨ گومانلێکراوە دەستگیرکراوەکەی رادەست بکەن تا لە تورکیا دادگایی بکرێن، دیارە تورکیا ھەر لەسەرەتاوە دەیزانی سعودییەکان ئەم داوایە رەت دەکەنەوە، ھەر واش دەرچوو، لەبەرژەوەندی سعودیەدا نییە تێوەگلاوەکان نە لە تورکیا و لە دادگایەکی جیھانیدا دادگایی بکرێن.\nلەم ھەلومەرجەی ئێستادا سعودییەکان سەرکەوتوو بون لە مراندنی کەیسەکە تا ئەندازەیەکی زۆر، لەو بڕوایەشدان کات لەبەرژەوەندییان دایە. ئەگەر سعودیە بەردەوام بێ لە مراندنی کەیسەکە و لە کۆتایشدا دەریچەیەکی باشی بۆ بدۆزێتەوە، بەبێ زیان و بە سەلامەتی لێی دەردەچی،تورکیاش بە دەست بەتاڵی. لەم ھەلومەرجەی ئێستادا سعودییەکان لە تورکەکان بەشێوەیەکی سیستماتیکیتر کاردەکەن و ھەوڵیش دەدەن پێگەی خۆیان چەسپاوتر بکەن.\nسعودیە ھەستی کرد کەیسی خاشقچی زۆر زیانی لێ داوە، لەلایەک بۆتە مایەی بەھێزکردنی پێگەی تورکیا لە جیھانی ئیسلامیدا، لانی کەم لەرووی میدیاییەوە، ھەروەک بۆتە سەقامگیرکردنی ھاوپەیمانیی تورکیا و قەتەر. ئەمەش دەشێ ھاندەر بێ بۆ بیرکردنەوە لە ئاشتبوونەوە لەگەڵ قەتەر.\nلەلایەکی ترەوە سەرقاڵبوونی سعودیە بە کەیسی خاشقچی ، بەربەستی لەبەردەم بەشداربوونی سعودیە لە گەمارۆدانی ئێران دروست کردووە، جگەلەوەی کە قەیرانەکە ھەموو ئەو پلانەی سعودیەی شڵەژاندووە کە بەھۆیانەوە دەیویست پشتیوانی لە پلانەکەی ترەمپ بکات بۆ سەپاندنی چارەسەرێک بۆ مەسەلەی فەلەستین لەسەر بنچینەی « گرێبەستی سەدە» سەرباری ئەوەی کە بە درێژایی ئەو ماوەیە، پاساوەکانی بەردەوامبوونی سعودیە لەسەر جەنگی یەمەن لەسۆنگەی کەیسی خاشقچییەوە ھەرەسیان ھێنا و راستگۆیان لەدەستدا.\nبۆیە دەشێت لە قۆناغی داھاتوودا سعودیە پێداچونەوەیەک بە سیاسەتی لە یەمەن بکات، بەتایبەتی کە ئەندازایاری جەنگی یەمەن، واتە میر محەمەدی کوڕی سەلمان، ھێشتا لە ریسوایی کوشتنی خاشقچی رزگاری نەبوە.\nگرنگترین خاڵ لە مەسەلەکەدا ئەوەیە، کە مەلیک سەلمانی باوکی چیتر ناتوانێ پشت بە کوڕە بێ ئەزمونە ھەڵەشە و سەرەڕۆکەی ببەستێ،دەبێ بگەڕێتەوە مەیدان و جڵەوی دەسەڵات بگرێتەوە دەست. ئەم خاڵە شتی تری لە پشتەوەیە، کە ھێشتا رواڵەتەکانی بە رونی دەرنەکەوتون. ناوەندە سیاسییەکان پێشبینی گۆڕانێکی دیاریکراو لە سیاسەتی ریاز دەکەن، ھەم لەسەر ئاستی ناوخۆ، ھەم لەسەر ئاستی دەرەوە.\nھەرچەند ئەستەمە ئەندازەی گۆڕانەکە دیاری بکرێ، بەڵام بە دڵنیاییەوە سعودیە پاش کەیسی خاشقچی ، ناتوانێ دەقاودەق ھەمان سعودیەی پێش کەیسی خاشقچی بێت.


باسنیوز 30/09/2020 - 00:33 جیهان\nلە باشووری وڵاتی چیین، پیاوێک دەستگیر کرا، کە کوڕەکەی لەپێناو پارەی بیمە فڕێداوەتە دەریا، لەکاتێکدا کە کوڕەکەی بیرکۆڵ بووە.\nباوکەکە سەرەتا ویستوویەتی نکۆڵیی لە تاوانەکەی بکات، بەڵام لە کامیراکاندا دەرکەوتووە، کاتێک رۆژی دووشەمە لە هەرێمی هاینان، پاڵ بە کوڕە 38 ساڵییەکەیەوە دەنێ و فڕێی دەداتە نێو دەریا، کوڕەکەیشی دەخنکێ و دواتر تەرمەکەی دۆزرایەوە و لە ئاودا دەرهێنرا.\nرۆژنامەی (دەیلی مەیل)ی بەریتانی ئاشکرای کردووە، باوکەکە، کە ناوی (یانگ)ە و تەمەنی 68 ساڵە، بە پۆلیسی راگەیاندبوو، کە کوڕەکەی بە هەڵە کەوتووەتە ناو دەریا و ون بووە. بەڵام دوای ئەوەی کامێراکان راستییەکەیان دەرخست، دانی بە تاوانەکەدا نا و گوتی: “کوڕەکەم بارگرانایی بوو بەسەر خێزانەوە”.\nباوکە تاوانبارەکە هەوڵی داوە، لەبەرامبەر بە رووداوەکە پارەی بیمە لە حکوومەت وەربگرێ. بۆیە لەگەڵ ناسیاوێکیدا و لەبەرامبەر بە 700 دۆلار، پیلانی بۆ تاوانەکە داناوە، لە گرتەکانی کامێراکەدا دڵڕەقیی باوکەکە ئەوکاتە دەردەکەوێ، کە ئاماژە بۆ ناسیاوەکەی دەکا پاڵ بە کوڕەکەیەوە بنێ و فڕێی بداتە ناو دەریا، بەڵام ناسیاوەکەی لە پاڵدانی کوڕەکەی دوودڵ دەبێ، بۆیە باوکەکە خۆی دەچێتەپێش و کوڕەکە بیرکۆڵەکەی فڕێدەداتە ناو دەریا.


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - - به‌روار: 2022-01-13-12:46:00 - کۆدی بابەت: 7583\nڕەشەکوژی شوجاعیە یان کۆمەڵکوژی شوجاعیە (بە عەرەبی: مجزرة الشجاعية، بە ئینگلیزی: Battle of Shuja'iyya)، کۆمەڵکوژییەکی سەردەمی جەنگی غەززە بوو لە ساڵی ٢٠١٤ لەلایەن تۆپهاوێژەکانی ئیسرائیلەوە بۆ سەر گەڕەکی شوجاعیەی غەززە و زیاتر لە ٧٠ کوژراوی لێ کەوتەوە.\nلە بەرەبەیانی یەکشەممەی ٢٠١٤/٧/٢٠ لە ماوەی جەنگی غەززە-ئیسرائیل، تۆپهاوێژەکانی ئیسرائیل ئامانجیان خستە سەر گەڕەکی شوجاعیە بەهۆیەوە زیاتر لە ٧٤ کەس کوژران. چەند ساڵێک بوو کە هێرشی لەوشێوە مەترسیدار نەکرابوو. لەنێو قوربانییەکان ١٧ منداڵ و ١٤ ژن و ٤ کەسی بەساڵاچوو هەبوون.\nلەگەڵ سەدان بریندار و کەمئەندامی دیکە. بەپێی قسەی وەزیری بەرگریی ئیسرائیل (موشی یەعلوون) هۆکاری چڕی بۆردمانەکە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ویستوویانە چەند سەربازێکی برینداری ئیسرائیلی ڕزگار بکەن.\nلەنێوان کوژراوەکان ئوسامە حەییەی کوڕی سەرکردەی حەماس (خەلیل حەییە) و ژنەکەی و دوو منداڵی هەبوون. هەروەها تەندروستکاران و ڕۆژنامەنووسەکان بێ بەش نەبوون لەم هێرشە، هەریەک لە فوئاد جابری تەندروستکار و خالید حامیدی ڕۆژنامەنووس لەناو کوژراوەکان بوون.\nڤیدیۆی دوای بۆردمانەکان لەلایەن هاوڵاتییەکی گەڕەکی شوجاعییە بڵاوبوویەوە کە تێیدا ١٢ جەستە کەوتوون و پێکەوە گرێ دراون سێ دانەیان منداڵن و فڕێ دراونەتە دەرەوەی ماڵەوە.\nپێش ٤ ڕۆژ لە ڕووداوەکە فڕۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل کاغەزی ئاگادارکردنەوەیان بەسەر خەڵکی گەڕەکەکانی شوجاعییە و زەیتوون و بەیت لاهیا بڵاوکردبوویەوە کە ژمارەیان ١٠٠,٠٠٠ کەس دەبێت. لە کاغەزەکاندا ئاگادارکرابوونەوە کە مانەوە لە ماڵەکانیاندا دەبێتە هۆی مەترسی بۆ سەر ژیانیان و با لە ناوەڕاستی شاری غەززە بمێننەوە تاوەکوو دۆخەکە هێوردەبێتەوە.\nڕێکخراوی خاچی سوور داوای ئاگربەستێکی مرۆڤانەی کرد بۆ ماوەی دوو کاتژمێر تا جەستەی قوربانییەکان لە گەڕەکی شوجاعیە دووربخرێنەوە، هەریەک لە ئیسرائیل و حەماسیش ڕێککەوتن و لە کاتژمێر 1:30 پاش نیوەڕۆ بەکاتی ناوخۆی فەڵەستین دەستکرا بە لابردنی جەستەکان. دوای کەمتر لە کاتژمێرێک لە ئاگربەستەکە هێزەکانی ئیسرائیل دەستیان بە بۆردمانی شوێنەکە کرد بە بیانووی ئەوەی سەربازەکانیان هێرشیان کراوەتە سەر.\nدوای دەست کردنەوە بە بۆردمانەکانی ئیسرائیل، هەزاران خێزانی فەڵەستینی بە کۆمەڵ بە پێی پەتی و بە بارهەڵگر و ئۆتۆمبێلەکانیان لە گەڕەکەکە دوورکەوتنەوە، هاوڵاتییەکان چوونە ناو نەخۆشخانەی شیفای غەززە و لەوێ مانەوە. زۆرینەی قوتابخانەکانیش پڕبوون لە خێزانە ئاوارەکان.\nبزووتنەوەی حەماس هێرشەکەی بە کۆمەڵکوژی و تاوانی جەنگ ناساند. دەسەڵاتی فەڵەستینیش ناوی نا کۆکوژی. لە شارەکانی ڕامەڵڵا و جنین گردبوونەوە و دژی کۆکوژی و هێرشەکانی ئیسرائیل ناڕەزایەتییان دەربڕی.\nبنیامین ناتانیاهۆی سەروەزیرانی ئیسرائیل لە لێدوانێکدا وتی: "هێزەکانی ئیسرائیل تەنیا ناوچەی سەربازی دەکەنە ئامانج، بەڵام بەدڵنیاییەوە قوربانیی مەدەنیش هەن و ئێمە پێمان ناخۆشە بەوشێوەیە و نامانەوێت لێیان بدەین".\n50 قتيلا في قصف إسرائيلي عنيف للشجاعية شرقي غزة\n60 قتيلاً فلسطينياً في "الشجاعية".. في أعنف هجوم الإسرائيلي منذ حرب\nارتفاع عدد الشهداء في مجزرة الشجاعية إلى 40\nمئات الشهداء والجرحى في مجازر شرق غزة\nمجزرة الشجاعية 74 قتيلا وأكثر من 350 جريحا (فيديو+ صور)\nمسؤولو صحة: مقتل 40 فلسطينيا على الأقل في قصف إسرائيلي على غزة\nنتنياهو يتحدث عن حرب طويلة في غزة ويحظى بدعم عالمي «كبير للغاية»\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : کارەساتی شوجاعیە


رێکخراوی ئاشتی، بۆ مافەکانی مرۆڤ لە ئامەد چەند كەسێک بەهۆی ئەوەی بە كوردی گۆرانییان گوتووە، دەستگیر كراون - رێکخراوی ئاشتی، بۆ مافەکانی مرۆڤ\nلە ئامەد چەند كەسێک بەهۆی ئەوەی بە كوردی گۆرانییان گوتووە، دەستگیر كراون\nڕێكخراوی مافی مرۆڤ لە ئامەد، لە بەدواداچوونێكدا بۆیان دەركەوتووە كە لە گرتووخانەكانی ئەو شارە ئەشكەنجەی دەستگیركراون دەدەن و چەندین كەسیشیان بەبێ تاوان دەستگیر كردووە، دەشڵێن چەند كەسێك دەستگیر كراون، تاوانەكەیان تەنیا گوتنی گۆرانیی كوردی بووە.\nبەگوێرەی ئەو ڕاپۆرتەی مافی مرۆڤی ئامەد بڵاوی كردووەتەوە، لە گرتوخانەكاندا بەئاشكرا پێشێلی مافی مرۆڤ كراوە و دەستگیركراوان ئازار و ئەشكەنجە دراون.\nیاقوب گوڤەن، ڕاپۆرتی مافی مرۆڤی ئامەدی خوێندەوە و دەڵێت: ”دوای ئەنجامی ئەو لیژنەیەی ئێمە كە لێكۆڵینەوە و بەدواداچوونی كردووە، بۆمان دەركەوت، مامەڵەی خراپ لەگەڵ دەستگیركراواندا كراوە، ئازار دراون و ئەشكەنجە و سووكایەتییان پێ كراوە”.\nباس لەوەش دەكات، ڕاپۆرتە پزیشكییەكان دەریانخستووە، كە دەستگیراوان لێیان دراوە و هەڕەشەیان لێ كراوە و تا دێتیش فشار بۆ سەریان زیاد دەكات.\nهەر لەو ڕاپۆرتەدا ئاماژە دراوە، بەهۆی ئەوەی لە نەورۆزی ئەمساڵدا چەند كەسێك بەكوردی گۆرانییان گوتووە، بۆیە هەڕەشەیان لێ كراوە و ڕێگریشیان لێ كراوە گۆرانی بڵێن، پاشان دەستگیر كراون و سزایان بەسەردا سەپێنراوە.\nتاگەکان : amnesty Kurdistan Amnestykurdistan Ashti Human Rights ashti.krd Hawal iraq ئازادی ئاشتی ئامار پرسي ئازادي پیشێل كردنی مافی مرۆڤ ڕاپۆرت ڕێكخراوی ئاشتی بۆ مافەكانی مرۆڤ ڕێكخرلوی ئاشتی سیمیناری نهێنییەکانی هونەری دەربڕین به‌شی یه‌ك یاسا یاسا ناو خۆیه‌كان


سنە یەکێکە لە شارە گەورەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ناوەندی شارستان‌و پارێزگای کوردستانه له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان.\nخەڵکی شارەکە بە زاراوەی ئەردەڵانی (هێندێ پێی دەڵێن سنەیی) قسە دەکەن، کە لقێکە لە سۆرانی (لە ھەورامییش نزیکە)، هەروەها زۆرجار خەڵکی سنە و ئەو ناوچە بە سنە دەڵێن: کوردسان یان کورسان واتە کوردستان. هۆکاری ئەوەیە کە سنە هەر لە سەرەتای دامەزران تا ئەو ڕۆژەی کە قاجاڕەکان بەتەواوی خستیانە ژێر دەستەڵاتی ڕاستەوخۆی خۆیان، پایتەختی میرنشینی ئەردەڵان بووە و ئەردەڵانەکان بە حکوومەتەکەی خۆیان دەیانگوت حکوومەتی کوردستان.\nلە رۆژی جیهانیی شارەكاندا كە ساڵانە لە 31ـی تشرینی یەكەم بەڕێوەدەچێت، له ساڵی 2019 رێكخراوی جیهانیی یونسكۆ 66 شاری جیهانی خستە ناو لیستی شارە داهێنەرەكانی جیهانەوە كە یەكێكیان سنه بوو وەك شارێكی داهێنەری مۆسیقا.\nلە باری ژمارەی دانیشتووانەوە، دوای کرماشان و ورمێ سێهەمین شاری گەورەی ڕۆژهەڵاتی کوردستانه. سنه زیاتر له نیو میلیۆن كه‌س حه‌شیمه‌تی هه‌یه‌و به ده‌ورووبه‌ریه‌وه واته شارستانی سنه زیاتر له 1 میلیۆن كه‌س حه‌شیمه‌تی هه‌یه.\nحه‌شیمه‌تی هه‌موو پارێزگای سنه‌ش زیاتر له 2 میلیۆن كه‌سه.


هاوینی یوڤانتۆس لەسەر بڕیاری کریستیانۆ وەستاوە\nئیدارەی یانەی یوڤانتۆس بەفەرمی هەڵوێستی کریستیانۆ ڕۆناڵدۆی ئەفسانەی پۆرتوگالی بۆ ئاشکرانەبووە، ئەم بابەتەش تەواوی گواستنەوەکانی ڕاگرتووە.\nڕۆژنامەی توتۆ سپۆرتی ئیتاڵی نزیک لە یانەی یوڤانتۆس ئاشکرایکردووە، تاوەکو ئێستا کۆبوونەوەی یەکلاکەرەوە لەنێوان خۆرخی مێندێزی لێپرسراوی کارەکانی کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ و بەڕێوەبەرانی بیانکۆنێری ئەنجامنەدراوە.\nکریستیانۆ لە ئێستادا پشووی هاوینە لەگەڵ خێزانەکەی بەسەردەبات و بڕیارە پاش ماوەیەکی دیکە بگەڕێتەوە بۆ شاری تۆرینۆ، بەڵام فیدریکۆ چیرۆبینی بەڕێوەبەری یوڤانتۆس هەوڵەکانی دەستپێکردووە، تاوەکو زووتر لە کاتی دیاریکراو یاریزانەکە بهێنێتەوە سەرهێڵ تایبەت بە بابەتی بەردەوامبوون و نوێکردنەوەی بۆندەکەی، یاخود ماڵئاواییکردنی ڕووەو یانەیەکی دیکە.\nبەپێی سەرچاوەکە، یانەی یوڤانتۆس لەبەردەم دوو بژاردەدایە، یەکەمیان بەردەوامبوونی کریستیانۆیە، لەم حاڵەتەشدا بەهۆی بەرزی موچەی پۆرتوگالییەکەوە ناتوانن هیچ یاریزانێکی دیکە دابینبکەن.\nبژاردەی دووەمیش بریتییە لە جیابوونەوەی نێوان جەمسەرەکان، ئەگەر ئەم کارەش ڕووبدات، بە دڵنیاییەوە بەڕێوەبەرانی یوڤی لە بری هێرشبەرێک، دەتوانن دووانی دیکە دابین بکەن.\nکریستیانۆی تەمەن 36 ساڵ وەرزی ڕابردوو 33 یاری بەدرێسی یوڤانتۆسەوە لە خولی ئیتاڵیا ئەنجامدا، 29 گۆڵی تۆمارکرد و تەنها دوو گۆڵی بۆ هاوڕێکانی ڕەخساندوە، لە کۆی ڕوبەڕوبوونەوەکاندا هەشت جار وەک باشترین یاریزان دیاریکراوە.\nدرێسی سێیەمی ئەیاکس یادگارییەکە ڕیکۆرد دەشکێنێت\nیانەی ئەیاکس ئەمستەردامی هۆڵەندی درێسی سێیەمی ئاشکراکرد، هاندەران لەماوەیەکی کورتدا سەرجەمی درێسەکانیان کڕی. ڕۆژنامەی بێلد سپۆرتی ئەڵمانی ئاشکرایکردووە،…\nلیڤەرپوڵ ناچارە لەپێناو محەمەد سەڵاح یاساشکێنی بکات\nئەستێرەی میسڕی یانەی لیڤەرپوڵ، محەمەد سەڵاح تاوەکو ئێستا بۆ نوێکردنەوەی بۆندەکەی لەگەڵ ئیدارەی لیڤەرپوڵ بەڕێککەوتن نەگەیشتووە. بەپێی زانیارییەکانی…\nنه پاریس و نه سیتی.. مێسی چاوه‌ڕێی سه‌رۆکی نوێ و 33 ملیۆنه‌که‌یه\nلیۆ مێسی ئه‌فسانه‌ی زیندووی یانه‌ی به‌رشلۆنه، له‌گه‌ڵ هیچ یانه‌یه‌کی دیکه دانوستاندنی نه‌کردووه و له چاوه‌ڕوانی ئیداره‌ی نوێی…


ته‌له‌گراف: سیستانی كاندیده بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی نوبڵ\nڕۆژنامه‌ی ته‌له‌گرافی به‌ریتانی ئاشكرای ده‌كات، عه‌لی سیستانی گه‌وره مه‌رجه‌عی شیعه‌كانی عێراق كاندید كراوه بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی نۆبڵی ئاشتی ئه‌مساڵ.\nرۆژنامه‌ی ته‌له‌گرافی به‌ریتانی له‌سه‌ر پێگه‌ی فه‌رمیی خۆی بڵاوی كردوه‌ته‌وه، عه‌لی سیستانی گه‌روه مه‌رجه‌عی ئاینیی شیعه‌كانی عێراق، بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی نۆبڵ له‌بواری ئاشتیدا كاندید كراوه، له‌به‌رامبه‌ر كاندید كردنی ڤلادیمیر پوتینی سه‌رۆكی روسیادا.\nرۆژنامه‌كه نوسیویه‌تی: كه‌سێك كه شایسته‌ی وه‌رگرتنی ئه‌و خه‌ڵاته‌یه، پیاوێكه به‌ناوی سیستانییه‌وه له‌عێراق، چونكه ئه‌و سه‌رباری كوژرانی لایه‌نگران‌و پشتیوانانی به‌لاَم فه‌رمانیكردوه كه له توندتیژی به‌دووربن‌و هێمن‌و له‌خۆبورده بن.\nئه‌وه‌ش بۆیه‌كه‌مینجاره له مێژووی عێراقدا كه‌سایه‌تییه‌كی ئایینی بۆ وه‌رگرتنی ئه‌و خه‌ڵاته، كاندید ده‌كرێت.\nعه‌لی سیستانی له‌ساڵی 1930 له شاری مه‌شهه‌دی خۆرهه‌ڵاتی وڵاتی ئێران، له‌دایك بوه‌و گه‌وره مه‌رجه‌عی شیعه مه‌زهه‌به‌كانی عێراقه‌و دوای روخاندنی رژێمی به‌عس، له ئێران گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌و له شاری نه‌جه‌ف نیشته‌جێبوه.


(خەڵك) بەدواداچوون بۆ تەقاندنی تایەی ئۆتۆمبێلەكانی ناحیەی زەلان دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/20 - 1:00 PM\nشەوی ڕابردوو تایەی چەند ئۆتۆمبێلێك لە ناحیەی زەلانی سەر بە قەزای چوارتا تەقێندران و بەڕێوەبەری ناحیەكەش دەڵێت”لێكۆڵینەوە لە ڕووداوەكە دەكەین”.\nسەباح مەعروف، بەڕێوەبەری ناحیەی زەلان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لێكۆڵینەوە لە ڕووداوەكە دەكەن و تائێستا نازانن هۆكاری ڕووداوەكە چی بووە.\nوتیشی”تایەی 12 ئۆتۆمبێل و 6 ماتۆڕسكیل تەقێندراون، ئەوانیش هەندێكیان كارمەندی حكومەتن و هەندێكی دیكەیان هاووڵاتی، تائێستا ڕوون نییە، بەڵام لەوانەیە كەسێك ئەو كارەی كردبێت كە لە ڕووی دەرونییەوە تەواو هۆشیار نەبێت و لە قۆناغی لێكۆڵینەوەداین”.\nسەبارەت بەوەی ئایا كەس دەستگیرنەكراوە، ناوبراو وتی”نەخێر، نامانەوێت پێش لێكۆڵینەوەكان بكەوین”.\nشەوی ڕابردوو، لەلایەن دەستێکی نادیار لەناحیەی زەلانی سەر بە ناوچەی شارباژێڕ، تایەی سەرجەم ئۆتۆمبێلی دانیشتوانی ناحیەکە تەقێنران، کەژمارەییان ۱۲ ئۆتۆمبێل و ۹ماتۆڕسکیل بووە، هاوڵاتیانی ناحییەکەش، داوا لەلایەنی پەیوەندیدار دەکەن بەزووترین کات بکەرانی ئەم کارە بدۆزنەوە و بەسزای یاساییان بگەیەنن.\nئۆتۆمبێلئۆتۆمبێلى دزراوئۆتۆمبێلی بارهەڵگر


باوک و کوڕ لە زیندانی بێدادیدا/ بەشی دووهەم – کوردستان و کورد\nباوک و کوڕ لە زیندانی بێدادیدا/ بەشی دووهەم\nئەوکات کە من گیرابووم، گرووی زەربەتی سپا هەموویان خەڵکی “خمین شهر” بوون. شەوانە دەچوونە مەئمورییەت و بەبێ تەلەفات نەدەهاتنەوە و بە ڕۆژیش دەهاتنە لای من و ئەزیەتیان دەکردم و مەسخەرەیان دەکردم. ڕۆژێک فەرماندەکەیان کوژرابوو و زۆر تووڕە و نارەحەت بوون و هاتن بانگیان کردم و وەپێش خۆیان دام. گوتم بۆ کوێم دەبەن، گوتیان ئێعدامت دەکەین. گوتم خۆ ئێستا دادگایی نەکراوم ئێعدامی چی؟ گوتیان فەرماندەکەمان کوژراوە و دەبێ تۆڵەی لەتۆ بکەینەوە. لەبن دیوارێک ڕایانگرتم و چاویان بەستم و گێلان گێدانی تفەنگیان کێشا. هەموو ئەوانە بۆ ئازاردانی ڕووحی بوو.\nبەو برینداری و بەو وەزعە خراپەی کە هەمبوو ماوەی مانگێک لە ئینفرادیدا بووم. نەئاگام لەکەس بوو نە کەسیش ئاگای لەمن بوو. ماوەی سێ مانگ لە مەهاباد بووم، ملاقاتیشم نەبوو. پێش من بابمیان برد بۆ زیندانی دەریا لە ورمێ و دوای تەکمیلی پەروەندەی منیش، دەگەڵ جەمعێک لەو پێشمەرگانەی لە قازیاوایە گیرابوون وەک حوسێن چاوشێنی و شەهریار باهووش و یۆنس بەیتاسی و محەممەد قارەمانی چاویان بەستین و سواری ماشێنیان کردین و بردیانین بۆ زیندانی دەریا و لەوێ چاوم بە باوکم کەوتەوە.\nدوای نیزیک بە ٤ مانگ یەکەم ملاقاتیان دا بە من و بابم. دایکم و منداڵەکان هاتبوون. هیچ کاممان توانای قسەکردنمان نەبوو و کارمان تەنیا گریان و چاولێککردن بوو.\nدوای چەند مانگ مانەوە بردیانمە دادگا. حاکمی شەرع و دادستان و بازجوو لەوێ بوون. گوتیان بە حوکمی ئەوەی چەکت پێ بووە و بەدژی نیزام قیامت کردوە و زیددی ئینقلابی، بە محارب دەناسرێی و مەحکووم بە ئیعدامی. دوایە هێنایانمەوە زیندان و لەو ڕۆژەوە هەر چاوەڕوانی جیبەجێکردنی حوکمەکەم بووم. پاش ماوەیەک پەروەندەکەم هاتەوە و گوتیان بە پلەیەک داشکاندن سزاکەم بۆ زیندانی ئەبەد گۆڕاوە.\nبەپێی ئەوەی حوکمەکەم هاتبۆوە لە بابمیان جودا کردمەوە و بردیانم بۆ بەندی سیاسی کە بەندی ٧و٨ بوو. لە بەندی تازە چاوم بە عەڕەبی کەوتەوە کە پێشتر حوکمی ١٥ ساڵیان دابوویە. پاشان جەماعەتێکی دیکەم ناسی کە شوێنەواری زۆر باشیان لەسەر من هەبوو لە ماوەی ئەو ٦ساڵ زیندانی بوونەمدا.\nوردە وردە برینەکانم چاک دەبوونەوە و بە وەرزش و کتێب خوێندنەوە زیندانمان تێدەپەڕاند .ساڵەکانی دەهەی ٦٠ دەهەی ئیعدام و بێ سەروشوێنی و بلاتەکلیفی زیندانییەکان بوو. ڕۆژ نەبوو چەند کەسێک ئیعدام نەکرێن و هۆیەکەشی ئەوە بوو کە هەموو رۆژێ پێشمەرگە عەمەلیاتی دەکرد و پاسداران بە لێشاو دەکوژران و ئەوانیش تۆڵەی خۆیان لە زیندانییەکان دەکردەوە. جارێک ٣٠ کەسیان پێکەوە ئیعدام کرد و جارێک ٢٤ کەسیان ئیعدام کرد و جارێک دوازدە کەسیان ئیعدام کرد و دوایە کار گەیشتە ٥٩ نەفەرەکەی مهاباد کە زۆربەیانم دەناسی و لە زیندان دیبوومن.\nئەو ماوەیەی کە لە بابمیان جودا کردبوومەوە حەوتووانە یەکترمان لە حەساری زیندان دەدی کە دەهات بۆ نەوت وەرگرتن. باوکم لە ڕێگەی پاک و خاوێنی زیندان کەمە داهاتێکی دەست دەکەوت و دەیناردەوە بۆ دایکم و منداڵان، بەڵام زۆری نەبرد کە ئێعدامیان کرد. لە ڕێگەی کەسێکەوە هەواڵم زانی کە باوکم بۆ ئێعدام دەبەن. بەهەر جۆرێک بوو خۆم گەیاندە پاش قفڵە و دیتم دەستی بابمیان گرتوە و دەیبەن. هاوارم کرد کە ڕاوەستن. هەم ئەمن و هەم بابم دەپاڕاینەوە کە ئیجازەمان بدەن یەکتر لە باوەش کەین و خودا حافیزی بکەین، بەڵام نەیاندەهێشت. بابم هاواری کرد و گوتی بێدینانە لە بنەماڵەکەم هەر ئەو کوڕەم لێرەیە، لێمگەڕێن با ماچی بکەم . پاسدارەکانیش زۆر بێبەزێیانە جنێوێکیان پێدا و گوتیان ئەگەر بێدەنگ نەبی کوڕەکەشت دێنینە لای تۆ . ئەمنیش ئەوە هەر دەگریم و دەپاڕێمەوە بەڵام فایدەی نەبوو بابمیان برد و منیشیان بە گریانەوە بردەوە بەندەکەی خۆم. چەند ڕۆژ دواتر ئەخباری ئوستانی کە هەواڵەکانی کوردستان و عەمەلیاتەکانی باس دەکرد، لە هەواڵەکاندا ڕایگەیاند ئەحمەد باختە کە مەحکوم بە ئیعدام بووە، حوکمەکەی جێبەجێ کراوە… دوایە بیستم دایکم چوو بوو تەرمەکەی وەرگرێتەوە و نەیاندابۆوە کە بیبا لە مهاباد بینێژێ، بەڵام نیشانیان نەدابوو و پێیان گوتبوو لە قەبرستانی ئەرمەنییەکان لە قوڵکەیەکیان هاویشتوە و گڵیان بەسەر داداوە؛ شوێنەکەشیان نیشان دابوو. لەو بارودۆخەدا ئەمن لە زینداندا فکری بنەماڵە و ئازاری نێو زیندان و بێدەسەڵاتی ئۆقرەیان لێ هەڵگرتبووم.\nوردە وردە ئێمە لە زینداندا خۆمان سازمان دا و وەک تەشکیلاتێکی غەیری رەسمی کۆبوونەوەمان دەگرت و هەواڵەکانمان بە یەکتر دەگەیاند. ساڵەکانی ٦٣ و ٦٤ و٦٥ ساڵی خۆتەحویلدانەوەی پێشمەرگەکان بوو، بۆ ئێمە لە نێو زینداندا زۆر ناخۆش بوو بە تایبەتی ئەگەر فەرماندەیەک خۆی تەحویل دەداوە دەیان هێنا بۆ زیندان و قسەی بۆ ئێمە دەکرد. بەرپرسانی زیندان و ناوەندە ئەمنیەتییەکان مەبەستیان ئەوە بوو کە رووحیەمان تێک بشکێنن و واز لە حیزب بێنین، بەڵام ئەو پیلانەیان هیچ سودێکی نەبوو، چوونکی دەمانزانی ئەو پێشمەرگە تەسلیمییانەش کە دەیاناهێنان هیچیان بە دڵەوە قسان ناکەن و رەنگە لەژێر شکەنجەدا مەجبووریان کردبن…\nبەشی 3 و کۆتایی لە ژمارەی داهاتوو


سکرتێری حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان رایدەگەیەنێت ئەو پێشنیازی دروستکردنی ئەنجومەنی باڵای پارتەسیاسییەکانی کردوە و ئاماژەی بەوەشکرد دەبێت کورد تەکلیف لە مەسعود بارزانی بکات تا ببێتە سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکان.\nبەشێوەیەکی گشتی بارودۆخی سیاسی ئێستای هەرێمی کوردستان چۆن دەبینیت؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: راستییەکەی ئەگەر بەراوردی بکەین بە پێش راپەڕین دەڵێین باشە، بەڵام ئەگەر کورد بەراوردی بکەین بە بارودۆخی سیاسی تەیموری رۆژهەڵات و باشووری سودان، ئەوا بارودۆخمان خراپە. دوای ریفراندۆم گەلە کۆمەیەکمان لێکرا ئەویش بەشێکی کورد خۆی تاوانبار بوو، چونکە ئەگەر ریفراندۆم دوو ساڵ پێشتر بوایە ئەمە رووی نەدەدا، واتە پێش شەڕی داعش بارودۆخ لەبارتر بوو، پەلاماردان و گرتنی کەرکوک پەیوەندی بە شەڕی داعشەوە نەبوو، ریفراندۆم بکرایە و نەکرایە حکومەتی فیدڕاڵ پەلاماری کەرکوکی دەدا و داگیری دەکردەوە.\nمەبەستت و هۆکار چییە لەو قسەیەت "ئەگەر ریفراندۆم بکرایە یان نەکرایە حکومەتی فیدڕاڵ پەلاماری کەرکوکی ئەدا"، بۆچی؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: کۆمەڵێک هۆکار بۆ ئەمە هەیە، یەکەم کورد کۆمەڵێ شتی بەسەردا تێپەڕیوە لە دەستووردا و لەدەستیداوە وەک یەکلایینەکردنەوەی سنووری کوردستان، شیعە یان سوننە لەسەر حوکم بێت بە یەک چاو سەیری کورد دەکەن. ناوچەی ناکۆک ئەو هەڵە گەورەیەی ترە کە بەسەر کورددا تێپەڕیوە، کەس گومانی نییە کەوا کەرکوک کوردستانییە، چونکە ماڵی خۆت بخەیتە دادگاوە بڵێی تۆیش بڕیاری لەسەر بدە، کە خۆت خاکی خۆت بخەیتە ریفراندۆمەوە کەواتە خۆت گومانت دروستکردووە لەسەری کەوا ئەو ناوچانە خاکی کوردستانە یان نا.\nکەوا بوو پێتان وایە مادەی 140 و پەسەندکردنی لەلایەن کوردە هەڵەیەکی سیاسی بوو؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: لە ئەسڵدا مادەی 140 هەڵەیە سیاسی گەورەیە، لەئێستادا کورد ریفراندۆم بکات لە کەرکوک، بە یاسا کەرکوک تەسلیم بە عیراق دەکاتەوە، چونکە لەئێستادا کورد لە قەزا و ناحیەکانی زۆرینە نییە و دەی دۆڕێنێت، کەواتە مادەی 140 لە قازانجی کورد نییە و لایەک لە کەرکوک دەدۆڕێنین، بەکورتی بە ریفراندۆم کەرکوک تەسلیم بە عەرەب دەکەین. ئەو ناوچانە بەس کورد خۆی بەخاوەنی نازانێت تورکمان و عەرەبیش خۆیان بە خاوەنی دەزانن. لەڕووی مێژوییەوە ئەو ناوچانە هی کوردە.\nهەروەها ئەوکاتەی کەرکوکمان بەدەستەوە بوو ئەدایەکی باشمان نەبوو و باش بەڕێوەمان نەبرد و ئەمریکاش ویستی بیکاتە هەرێمێکی سەربەخۆ ئەویشمان نەکرد.\nپێتان وایە کەرکوک هەرێمێکی سەربەخۆ بوایە باشتر دەبوو؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: بەڵی باشتر دەبوو، کورد بەڕێوەبەری ئەو هەرێمە دەبوو عەرەب 22 دەوڵەتی هەیە با کوردیش دوو هەرێم یان دوو دەوڵەتی هەبوایە.\nپێتوایە هەولێر و بەغدا دەتوانن کێشەی کەرکوک چارەسەر بکەن یان بەغدا ویستی چارەسەری هەیە؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: کێشەی کەرکوک چارەسەر ناکرێت تا کورد جیانەبێتەوە لە بەغدا،کورد مافی خۆی وەرنەگرێت هیچ مەلەفێک لەگەڵ بەغدا یەکلایی نابێتەوە، بەڵام دەشتوانێ لەگەڵ بەغدا رێکبکەوێت و بەغداش دەیەوێت، هەروەها ناشبێت هەتاکەی ژیردەست بین.\nپرسیار: لەبارەی سەربەخۆییەوە ریسکی گەورە کرا، هەندێکیش کەمتەرخەمییەکە دەگەڕێننەوە بۆ کورد خۆی کە دەرفەتی لەدەستداوە، ئایا کورد کەمتەرخەمە؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: هەندێک کەمتەرخەمی و خەتای خۆمانە، ئێمە دوای هەڵوەشاندنەوەی سۆڤیەت و هاتنی ئەمریکا بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست خۆ دەمانتوانی بە ئەمریکا بڵێین ئەمریکا نەوتی کوردستانت دەدەینێ بمانپارێزە و بمانژێنە. کورد دوای رووخانی سەدام چۆن دەستیانکرد بە تەلەفون کردن بۆ فڵان و فڵان سەرکردەی سیاسی بۆ ئەوەی عیراق دروستبکەنەوە.\n2003 دەمانتوانی دەوڵەت دروستبکەین؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: بەڵێ لە 2003 دەمانتوانی و نەمانکرد، هەروەها لە 1991 دەمانتوانی دەوڵەت دروستبکەین و نەمانکرد.\nسەبارەت بە ریفراندۆم بۆ نەمانتوانی بەهۆیەوە دەوڵەت دروستبکەین، ئایا هەڵەی خۆمان بوو یان هۆکارە هەرێمایەتی و نێودەوڵەتییەکان رێگەیان نەدا؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: ریفراندۆم مافی خۆمان بوو، کورد داوای جیابوونەوەی نەکرد، بڕیار بوو دوای ئەنجامدانی ریفراندۆم گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا بکرێت، ریفراندۆم لە 2005 یش کرا بەناڕسمی، بەڵام دەرئەنجامەکەیان برد بۆ بەغدا و کۆمەڵێک پلە و پۆست و پارەیان پێ وەرگرت.\nمەبەستت لە (پارتی و یەکێتی)یە پلە و پۆست و پارەیان بە ئەنجامی ریفراندۆمی 2005 لە بەغدا وەرگرت؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: ریفراندۆمی ئەوکاتە دوو کەس سەرپەرشتی دەکرد، لای پارتییەوە فەرەج حەیدەری و لای یەکێتیەوە هەڵکەوت عەبدوڵڵا، فایلەکانی کورد سێ چوار دوو تەنی بوو بردیان بۆ بەغدا لە حەوشەکە وەستانبوویان و لە ژوورەوەش گفتوگۆیان دەکرد کام وەزیر و کام پۆستمان دەدەنێ، کاتێک نەیاندانێ هاتبوونە حەوشەکە و وتبوویان ئەوە کورد هاتووە داوای جیابوونەوە دەکات، دوای بینینی فایلەکان وتیان وەرن چیتان دەوێت با بتاندەینێ و چوونە ژوورەوە کورد وتی جێگری سەرۆک وەزیران و حەوت وەزیر و لە 17%ی داهاتی عیراقمان دەوێت، وتیان وەزیری دەرەوە و رەیس ئەرکانی جەیشمان دەوێت، وتیان هەموویتان دەدەینێ. هاتنە دەرەوە نانی نیوەڕۆشیان نەدایە جەماعەتی ریفراندۆم و پێیان وتبوون بارەکانتان بەرنەوە و بڕۆنەوە بۆ کوردستان.\nئەوەی بۆ من روون بوویەوە دوو شت بوو، یەکەمیان کورد لەژێر هەموو فشارەکاندا لە 92.8% داوای جیابوونەوەی کرد ئەمە گرنگە، دووەمیان ئەوەی لە دنیا باسی لێوە دەکرێت دیموکراسی و مانشێتی سەر رۆژناماکان و مافی مرۆڤ هیچیان باوەڕیان بەو شتانە نییە و هەمووی بۆ بەرژەوەندیی خۆیانە.\nئەنجامدانی ریفراندۆم کاتەکەی گونجاو بوو؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: دەبوو دوو ساڵ پێشتر ریفراندۆممان بکردایە.\nئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکان\nزۆر باس لە دروستکردنی ئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان دەکرێت، رای بەڕێزتان چییە؟ دەڵێن بەو هۆیەوە دەتانەوێت بەڕێز مەسعود بارزانی بکەنە مەرجەع؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: من پێشنیازی دروستکردنی ئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکانم دا بە کاک کۆسرەت رەسوڵ، جێگری سکرتێری یەکێتی. ئەویش وەکو سەرەتایەک پێی باش بوو، وتم بە کاک مەسعودیش بڵێ، شاڵاوی کاک کۆسرەت لەوێ بوو وتی بزووتنەوەی گۆڕانیش داوای کۆبوونەوەیەکی هەموو پارتە سیاسییەکانیان کردووە، بەڵام پێم وابێت ئامادەن بۆ ئەو ئەنجومەنەش، خۆشم قسەم لەگەڵ پارتی کردپێیان باش بوو.\nبیرۆکەی خۆتان بوو یان راسپێردرابوویت؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: رای خۆم بوو بۆ چەند کارێک چووبووم بۆ لای کاک کۆسرەت، پێموت لەم بارودۆخەی ئێستادا دروستکردنی ئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان زۆر پێویستە، ئەو ئەنجومەنە سێ مانگ جارێک کۆببێتەوە و سەرۆکێکی بۆ هەڵبژێردرێت و کەسی بێ لایەنی تێدابێت و پێشنیاز بدات بە پەرلەمان و حکومەت، پەرلەمانیش دەتوانێت بە پرۆژەیاسایەک دروستیبکات، ئەم ئەنجومەنە نە تەنفیزی و نە تەشریعی دەبێت، سەرۆکێکی هەبێت و دەوری بێت، دوو جێگری هەبێت، نوێنەری هەموو حزبەکانی تێدا بێت و خەڵکی سەربەخۆشی تێدابێت.\nپێتان باشە مەسعود بارزانی بکرێتە سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: ئەمە بۆ ئەوە نەبوو کاک مەسعود بکرێتە مەرجەعی کورد، بەڵام بەڕای خۆم دەبێت کورد تەکلیف لە کاک مەسعود بارزانی بکات تا ببێتە سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای پارتە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان، لە پرسە چارەنووسسازەکاندا لە هەرێمی کوردستان پێمان خۆش بێت یان نا بڕیار بەبێ کاک مسعود بارزانی نادرێت، حزبە کوردییەکان کە دادەنیشن دەبێت کاک مەسعود لەسەرەوە بێت و حزبەکەی لە هەموو حزبەکان گەورەترە و بەهێزترە و خۆی شەخسیەتێکی عالەمییە و کوردستانییە هەر وەفدێکی گەورە لە دەرەوە بێت دەبێت کاک مەسعود ببینێت. لەوەشە ئامادە نەبێت ببێتە سەرۆکی ئەو ئەنجومەنە.\nتێڕوانینتان بۆ کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان چییە؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: ئەم کابینەیە نەهاتووەتە سەر دۆخێکی باش و پارەیەکی زۆر، هاتووەتە سەر وڵاتێکی وێرانی دوای شەڕی داعش و خراپی پەیوەندی نێوان بەغدا و هەرێم و کێشەی حزبە کوردستانییەکان و نەبوونی خزمەتگوزاری و قۆناغەکە قورسە و ناتوانێت رووبەڕووی ئەم کێشەیە ببێتەوە، بەڵام پێموایە ئەدای ئەم حکومەتە جیاوازە و حزبەکان هاوکارن و دەیانەوێت کێکەکە پێکەوە بخۆن.\nباس لەوە دەکرێت کابینەکانی پێشوو روو لە تورکیا بوو، بەڵام کابینەی نۆیەم روو لە بەغدا دەبێت ئەوەیش مەیلی بەڕێز مەسروور بارزانییە، پێتان وایە کارێکی لەم جۆرە لە بەرژەوەندیی کورد دەبێت؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: دەبێت لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ پەیوەندیمان باش بێت لەگەڵ ئەوروپا هەمان بیت ،بەڵام کاری ئەساسی و بنەڕەتیمان لە بەغدایە و دەبێت لەگەڵ بەغدا کێشەکانمان چارەسەر بکەین، نەبوونی دەستوور یەکێکە لە کێشەکانمان و دەسەڵاتمان بۆ رێکناخرێت و مافی کۆمەڵ و تاک جیاناکرێتەوە، دەبێت بچینەوە بەغدا بۆ چارەسەرکردنی کێشەی ناوچە دابڕاوەکان و نەوت.\nلەبارەی ئامادەکارییەکانی کۆنگرەی حەوتەمی حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان-ەوە قسەمان بۆ بکە، ئامادەکارییەکانتان بەکوێ گەیشتوون؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: لە کۆبوونەوەی کۆمیتەی سەرکردایەتی حزبمان لیژنەیەک دانراوە بۆ ئامادەکاریی کۆنگرە و پەیڕەوی ناوخۆ و بزانن چەند ئەندام بەشداری کۆنگرە دەکات. لە رۆژانی داهاتوو کۆمیتەی سەرکردایەتی کۆدەبێتەوە و بڕیار دەدات لە کام شار کۆنگرە ببەستێت. من خۆم حەزدەکەم لە شاری هەڵەبجە بێت، بەڵام بەستنی کۆنگرە دەکەوێتە مانگی یانزەی ئەم ساڵەوە.\nمحەمەد حاجی مەحمود بە نیازە خۆی کاندید بکاتەوە بۆ وەرگرتنەوەی پۆستی سکرتێر حزبی سۆسیالیت؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: ئەوە ماوەتەوە بۆ کۆنگرە و خۆم رەغبەتی ئەوەم نییە، لە 1994وە سکرتێرم، هەندێک ئیشم هەیە دەمەوێت خەریکی ئەوانەبم وەک یادەوەرییەکانم و تەمەنیشم رێگەم نادات.\nبۆ هەر براکەت وەزیر بێت\nگلەیی ئەوە دەکرێت ئەو پۆستانەی لە حکومەت دەدرێت بە حزبەکەتان یان بۆ خۆتە یان بۆ عەبدوڵڵا حاجی مەحمودی براتە، بۆچی؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: ئێمە لەو کاتەوەی لە حکومەت بەشدارین خەڵکی تر لەناو حزب بگرە لە دەرەوەی حزبیش خەڵکی ترمان داناوە بۆ وەرگرتنی پۆستە حکومییەکان و پەرلەمانیش، مێژوو شاهیدە عەبدوڵڵای برام هەشتەم کەسە پۆست لە حکومەت وەربگرێت، لە حزبەکانی تریش دە ساڵ و بێست ساڵە و پۆستی بەدەستەوەیە کەس قسەناکات، ئەوەی ئێمە کەسێکە بۆ دیارە؟\nجەنابت عەبدوڵڵای براتت بۆ ئەو پۆستە کاندید کرد؟\nمحەمەد حاجی مەحمود: نەخێر پەیوەندی بەمنەوە نەبوو، بەڵکو سەرکردایەتی جزب بڕیاری دا و کاندیدیان کرد بۆ وەرگرتنی پۆستی وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان.


خۆپیشاندان مافی خەڵکی خووزستانە/ بەڵێنەکانمان جێبەجێ کرد - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Tir ٣١ ١٤:٠٢\nNews Code 38320\nبە پێی هەواڵی مێهر، حوجەتولئیسلام حەسەن ڕۆحانی ئەمڕۆ وێڕای ئاماژە بەوەی کە خووزستان وەکوو دڵی ئێرانە، وتی: فەرمانم داوە جێگری یەکەمم بڕوات بۆ خووزستان.\nئەو داکۆکی کرد: خۆپیشاندان مافی خەڵکی خووزستانە بەڵام ڕەنگە کەسانێک لە چەک کەڵک وەربگرن بۆیە داوا لە خەڵکی خووزستان دەکەم لە ڕێگای یاساییەوە داوای مافەکانیان بکەن و نەهێڵن دوژمنان کەڵکی خراپ لەم دۆخە وەربگرن.\nڕۆحانی داکۆکی کرد دەوڵەت بە هەموو هێز و توانایەوە خزمەت بە خەڵکی خووزستان دەکات.\nئەو لە ڕیوڕەسمی دەستپێکی گواستنەوەی نەوت لە گورەوە بۆ جاسک، وتی: ئەمڕۆ ڕۆژێکی مێژوویی بۆ خەڵکی ئێرانە و بۆ هەموو دونیا ڕوون دەبێتەوە کە کۆماری ئیسلامی ئێران لە بواری هەناردە کردنی نەوتدا کاری گرینگی ئەنجام داوە.\nسەرۆک کۆمار ڕایگەیاند: ئەم کارە گرینگە لە ماوەی دوو ساڵدا بەڕێوە چووە و یەکێک لە شانازییەکانی بواری پیشەیی لە ئێرانە و ئێمە پیرۆزبایی لە خەڵکی ئێران دەکەین.\nناوبراو هەروەها لە تەرخان کردنی 6 ملیار دۆلار دراو بۆ دابین کردنی دەرمان و کەلوپەلی پێویست هەواڵی دا و وتی: بەختەوەرانە بەڵێنەکانمان جێەجێ کرد و ڤاکسینی بیانیمان کڕی و ڤاکسینی ئێرانیش هاتە نێو بازاڕەوە و دەتوانین بڵێین لەم حەوتەیەدا دۆخێکی باش بۆ کوتانی ڤاکسین لە وڵات دەست پێ دەکات.


بڕو قەبارەی وەبەرهێنانی لە کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێم | KURDPLAT\nبڕو قەبارەی وەبەرهێنانی لە کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێم\nکوردپلات 6/14/2022 08:07:00 ص ليست هناك تعليقات\nکابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان مۆڵەتی بە (178) پرۆژەی وەبەرهێنان بەخشیوە، بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (11 ملیار) دۆلار، لە سەر ڕوبەری زۆرتر لە (10 هەزار) دۆنم زەوی.\n(118) پرۆژەیان دەکەونە زۆنی زەردەوە. بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (9 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (83%)، لەسەر ڕوبەری (7.5 هەزار) دۆنم زەوی.\nبەڵام تەنها (60) پرۆژە لە کۆی (178) پرۆژەی وەبەرهێنانیان دەکەونە زۆنی سەوزەوە. بە کەمتر لە (2 ملیار) دۆلاری سەرمایەی بەگەڕخراو بە ڕێژەی (16%)، لەسەر ڕوبەری کەمتر لە (3 هەزار) دۆنم زەوی.\nیەکەم: بڕو قەبارەی وەبەرهێنان لە هەردوو زۆنی (زەرد و سەوز)\nبەپێی داتاکانی دەستەی وەبەرهێنانی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ماوەی نێوان (28/7/2019 – 5/4/2022) بڵاوی کردوونەتەوە. مۆڵەتی بە (178) پرۆژەی وەبەرهێنان بەخشیوە، بە قەبارەی سەرمایەی (11 ملیار و 137 ملیۆن و 300 هەزار و 24) دۆلار، لە سەر ڕوبەری (10 هەزار و 393) دۆنم زەوی.\nبەپێی لێکدانەوەکانی درەو، لەو پرۆژانەی دەستەی وەبەرهێنان مۆڵەتی پێداون (118) پرۆژەیان دەکەونە هەردوو پارێزگای هەولێر و دهۆکەوە. کە بڕی (9 ملیار و 335 ملیۆن و 916 هەزار و 730) دۆلاری سەرمایەی تێدا بەگەڕخراوەو دەخرێت بە ڕێژەی (83.83%)، لەسەر ڕوبەری (7 هەزار و 479) دۆنم زەوی.\nئەمە لە کاتێکدایە تەنها (60) پرۆژە لە کۆی (178) پرۆژەی وەبەرهێنانیان دەکەونە دەکەونە سنوری پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەکانی گەرمیان و ڕاپەڕینەوە. کە بڕی (1 ملیار و 801 ملیۆن و 383 هەزار و 294) دۆلاری سەرمایەی تێدا بەگەڕخراوەو دەخرێت بە ڕێژەی (16.17%)، لەسەر ڕوبەری (2 هەزار و 914) دۆنم زەوی. (بڕوانە خشتەی ژمارە (1))\nدووەم: بڕو قەبارەی وەبەرهێنان لە سەر ئاستی پارێزگاو شارەکان\n1. پارێزگای هەولێر؛ (76) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی زۆرتر لە (8.7 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (78.7%)، لەسەر ڕوبەری (4.7 هەزار) دۆنم زەوی.\n2. پارێزگای هەڵەبجە؛ (1) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی زۆرتر لە (6.8 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (0.06)، لەسەر ڕوبەری (7.2) دۆنم زەوی.\n3. ئیدارەی گەرمیان؛ (9) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی زۆرتر لە (331.5 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی نزیکەی (3%)، لەسەر ڕوبەری (935) دۆنم زەوی.\n4. ئیدارەی ڕاپەڕین؛ (4) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی (123.3 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (1.11%)، لەسەر ڕوبەری (117.5) دۆنم زەوی.\n5. پارێزگای سلێمانی؛ (46) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی زۆرتر لە (1.33 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (12%)، لەسەر ڕوبەری (هەزار و 854) دۆنم زەوی.\n6. پارێزگای دهۆک؛ (42) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی نزیکەی لە (569 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (5.11%)، لەسەر ڕوبەری (2 هەزار و 718) دۆنم زەوی.\nبڕوانە خشتەی ژمارە (2)\nسێیەم: بڕو قەبارەی وەبەرهێنان بەپێی سێکتەرە جیاوازەکان\n1. سێکتەری بازرگانی؛ (41) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی نزیکەی (573 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (5.14%)، لەسەر ڕوبەری زیاتر لە (537) دۆنم زەوی.\n2. سێکتەری بانکەکان؛ (1) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (315) دۆلار بە ڕێژەی (0.14%)، لەسەر ڕوبەری لەمتر لە (1) دۆنم زەوی.\n3. سێکتەری تەندروستی؛ (11) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی (89.5 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (0.80%)، لەسەر ڕوبەری (14.6) دۆنم زەوی.\n4. سێکتەری پیشەسازی؛ (49) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی (1.620 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (14.55%)، لەسەر ڕوبەری (هەزار و 190) دۆنم زەوی.\n5. سێکتەری خزمەتگوزاری؛ (2) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی (57.8 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (0.52%)، لەسەر ڕوبەری (968) دۆنم زەوی.\n6. سێکتەری گەشتیاری؛ (29) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی گەورەتر لە (7 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (64%)، لەسەر ڕوبەری (2 هەزار و 856) دۆنم زەوی.\n7. سێکتەری فێرکردن؛ (18) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی نزیکەی (220 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی نزیکەی (2%)، لەسەر ڕوبەری (533) دۆنم زەوی.\n8. سێکتەری کشتوکاڵ؛ (8) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی (363.48 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (3.26%)، لەسەر ڕوبەری (3 هەزار) دۆنم زەوی.\n9. سێکتەری نیشتەجێبوون؛ (11) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (1 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (9%)، لەسەر ڕوبەری (هەزار و 256) دۆنم زەوی.\n10. سێکتەری هونەری؛ (1) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی (9 ملیۆن و 234 هەزار) دۆلار بە ڕێژەی (0.08)، لەسەر ڕوبەری (10) دۆنم زەوی.\n11. سێکتەری وەرزشی؛ (7) پرۆژە بە قەبارەی سەرمایەی نزیکەی (58 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (0.52%)، لەسەر ڕوبەری (25) دۆنم زەوی.\nبڕوانە خشتەی ژمارە (3)\nچوارەم: ڕەگەزنامەو سەرمایەی وەبەرهێنان لە کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێم\nلەکۆی (178) پرۆژە (174) پرۆژەی لەلایەن وەبەرهێنی ناوخۆییەوە جێبەجێ دەکرێن بە قەبارەی سەرمایەی (6 ملیار و 193 ملیۆن) دۆلار بە ڕێژەی (55.6%)ی سەرمایەی گشتی وەبەرهێنان لە ماوەی دەستبەکاربوونی کابینەی نۆیەمەوە.\nلەگەڵ ئەوەشدا تاکە کۆمپانیایەکی چینی مۆڵەتی وەبەرهێنانی وەرگرتووە بە قەبارەی سەرمایەی نزیکەی (5 ملیار) دۆلار بە ڕێژەی (44%)ی سەرمایەی گشتی وەبەرهێنان.\n(3) پرۆژەش بە هاوبەشی کۆمپانیای عێراقی، چینی، تورکی، مصری و کەنەدی مۆڵەتیان پێدراوە بە قەبارەی سەرمایەی نزیکەی (37 ملیۆن و 384 هەزار) دۆلار بە ڕێژەی (0.34%)ی سەرمایەی گشتی وەبەرهێنان.\nبڕوانە خشتەی ژمارە (4)\nچوارەم: وەبەرهێنان ساڵ (28/7/2019 – 5/4/2022)\n1. لەگەڵ دەستبەکاربوونی کابینەی نۆیەم لە (28/7/2019) تا (1/1/2020)، مۆڵەت بە (16) پرۆژە دراوە بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (485 ملیۆن) دۆلار.\n2. (1/1/2020 بۆ 1/1/2021) ، مۆڵەت بە (77) پرۆژە دراوە بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (2 ملیار و 18 ملیۆن) دۆلار.\n3. (1/1/2021 بۆ 1/1/2022)، مۆڵەت بە (69) پرۆژە دراوە بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (8 ملیار و 509 ملیۆن) دۆلار.\n4. (1/1/2022 بۆ 5/4/2022) ، مۆڵەت بە (16) پرۆژە دراوە بە قەبارەی سەرمایەی زیاتر لە (124 ملیۆن) دۆلار.\nبڕوانە خشتەی ژمارە (5)\nسەرچاوە؛ ڕاپۆرتی دەستەی وەبەرهێنان، فەرمانگەی میدیاو زابیاری حکومەتی هەرێمی کوردستان


وادەى پێشبینیکراوى شەپۆلى دووەمى کۆرۆنا لە عێراق و رێوشوێنە نوێیەکان راگەیەنرا\n2020.10.25 - 20:00\nشانەى قەیرانەکان لە پەرلەمانى عێراق هۆشداریدا لە شەپۆلى دووەمى کۆرۆنا و ئەو رێوشوێنانە دیاریدەکات کە رەنگە بگیرێنەبەر لەکاتى هاتنى ئەو شەپۆلەدا.\nجەواد موسەوى بڕیاردەرى شانەکە بە ئاژانسى فەرمى عێراقى راگەیاند (25ی تشرینی یەکەمی 2020)، پێشبینى دەکرێت لەدوو مانگى داهاتوودا شەپۆلى دووەمى کۆرۆنا بگاتە عێراق، ئەوەش پابەندبوون بە رێوشوێنەکانەوە پێویستدەکات.\nوتیشى "ئەو شەپۆلە زۆربەى ئەو وڵاتانە دەگرێتەوە کە کەشوهەوایان ساردە، بەتایبەتى ئەوروپا".\nموسەوى باسى لەوەشکردووە، لەئەگەرى کۆنتڕۆڵنەکردنى ڤایرۆسەکە و بەرزبوونەوەى ژمارەى توشبووان، چەند رێوشوێنێک دەگیرێتەبەر، وەکو کەرەنتینەى نیمچەیی لە ناوچە بازرگانى و ئایینى و بازاڕەکان و سنوردارکردنى هاتوچۆ.\nبەپێی ئامارەکانى وەزارەتی تەندروستیی عێراق (25ی تشرینی یەکەمی 2020)، لە 24 کاتژمێری ڕابردوودا دوو هەزار و 554 حاڵەتی توشبوون بە کۆرۆنا دەستنیشان کراون، نزیکەى سێ هەزار و 140 توشبووش چاکبوونەتەوە. هەروەها 55 حاڵەتی مردن بە نەخۆشییەکە تۆمارکراون کە زۆرترینی لە سلێمانی و هەولێرن.\nوادەى بارانى بەخوڕ و پڕ بروسکە لە هەرێم و عێراق ڕاگەیەنرا\n2020.11.02 - 20:38\nحکومەتی بەریتانیا وادەى بەردەستبوونی ڤاکسینەکەى دژی کۆرۆنا ئاشکرا کرد\n2020.11.02 - 18:53\nپێشبینى کەشناسى هەرێم بۆ وادەى بارانبارین\n2020.11.01 - 14:35\n2020.10.30 - 21:42\nدەرمانێک چانسی مردن بە کۆرۆنا کەم دەکاتەوە.. بزانە چییە\n2020.11.02 - 19:17\nوەزارەتی تەندروستیی عێراق ئاماری نوێی کۆرۆنای ڕاگەیاند\n2020.11.02 - 16:30\nهەرێم؛ ژمارەی گیانلەدەستدان بە کۆرۆنا 2500 کەسی تێپەڕاند\n2020.11.02 - 13:46\nراوێژکارێکى سەرۆک وەزیران لە عێراق دەستگیرکرا\n2020.11.03 - 11:52\nئامارێکى مەترسیدار لە تەندروستى هەرێمەوە لەبارەى دۆخى توشبووان\n2020.11.03 - 11:00


04:05 - 30/12/2021\nشێوازی گرتنی پڵنگێک لەسنوری پارێزگای دهۆک لەرێگەی دانانی تەڵەوە کە بوەتەهۆی بڕینەوەی قاچی، ناڕەزای رێکخراوە ژینگەییەکانی لێكەوتەوە و داوا دەکەن گرتنی ئاژەڵان لەرێگەی تەڵەی ئاسنین قەدەغە بکرێت.\nتەڵەكەی ناوەتەوە، گوایە بەهۆی ئەوەی 25 سەر ئاژەڵی خواردوە\nهانا ڕەزا، بەڕێوەبەری پڕۆژەی پاراستنی پڵنگی كوردستان لەراگەیەنراوێکدا باسی لەوەشکردوە، "موختاری گوندێكی سنوری زاخۆ تەڵەكەی ناوەتەوە، گوایە بەهۆی ئەوەی 25 سەر ئاژەڵی خواردوە، بەبێ ئەوەی لە میدیاكانەوە باس كرابێت كە لە ماوەی چەن ڕۆژ یان هەفتە و مانگ و ساڵێكدا، 25 سەر ئاژەڵی خوراون."\nپڵنگەكە تەمەنی زۆر بوەو ئەمەیش هۆكارێك بوە كە لە گوندەكان نزیك بێتەوەو ئاژەڵی ماڵی بخوات\nئەوەش هاتوە، زانیاریە سەرەتاییەكان ئەوە نیشان دەدەن كە پڵنگەكە تەمەنی زۆر بوەو ئەمەیش هۆكارێك بوە كە لە گوندەكان نزیك بێتەوەو ئاژەڵی ماڵی بخوات. چونكە زۆرێك لە گۆشت خۆرەكان كە دەگەنە تەمەنێكی گەورەو توانای ڕاوكردنی گیانەوەری كێوییان نامێنێت وەكو جاران، بە ناچاری پەنا دەبەنە بەر ئاژەڵی ماڵی، چونكە بە ئاسانتر ڕاودەكرێن.\nنیگەرانین لەوەی كە پڵنگەكە چیتر ناتوانێت بچێتەوە سروشت\nئەو رێکخراوە نیگەرانە لەوەی كە پڵنگەكە چیتر ناتوانێت بچێتەوە سروشت، چونکە لەم کاتەدا براوەتە باخچەی ئاژەڵانی دهۆك و چارەسەر بۆ قاچە بڕاوەكەی دەكرێت.\nدەقی راگەیەنراوی پڕۆژەی پاراستنی پڵنگی كوردستان:\nوەك ئاشكرایە لە ماوەی 4 ڕۆژی ڕابردوودا پڵنگێك بوە باس و خواسی میدیاكان و تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان، كە بەهۆی نانەوەی تەڵەی ئاسنین لەلایەن موختاری گوندی زریزەوە بە مەبەستی كوشتنی ئەو گیانەوەرەی كە مەڕو بزنەكانی خواردبوو، بە بیانووی ئەوەی گوایە 25 سەر ئاژەڵی خوراوە، بەبێ ئەوەی لە میدیاكانەوە باس كرابێت كە لە ماوەی چەن ڕۆژ یان هەفتە و مانگ و ساڵێكدا 25 سەر ئاژەڵی خوراون. دیارە بەهۆی نەشارەزایی و نەبوونی هۆشیاری پێویست سەبارەت بە چۆنێتی مامەڵە كردن لەگەڵ وەها ڕووداوێكدا لەلایەن دەزگا فەرمیەكانی حكومەتەوە، نەتوانرا بە شێوەیەكی دروست و گونجاو مامەڵە بكرێت بەبێ نانەوەی پشێوی و ئاڵۆزی و لە هەمووی گرنگتریش ڕێگریكردن لە مەترسی بۆسەر ژیانی خەڵك و پڵنگەكەیش وەك سامانێكی بە نرخی نەتەوەیی.\nبەداخەوە، لە دوای 4 ڕۆژ لە دۆزینەوەی پڵنگەكەو مانەوەی تەڵە ئاسنینەكە بە قاچی پڵنگەكەوە، قاچی پڵنگەكە بە تەواوی بڕاوەتەوەو دۆخی تەندروستیشی بەهۆی كاریگەری برینەكەیەوە زۆر خراپە.\nلە ئێستادا پڵنگەكە براوەتە باخچەی ئاژەڵانی دهۆك و لەلایەن دكتۆر سلێمانەوە چارەسەری بۆ دەكرێت.\nبەداخەوە بەهۆی بڕینەوەی قاچی و گەورەیی تەمەنی پڵنگەكەوە ئەگەری بەرەڵاكردنەوەی زۆر كەمەو ڕەنگە وا پێویست بكات تا كۆتایی تەمەنی لەژێر چاودێریدا بمێنێتەوە.\nزانیاریە سەرەتاییەكان ئەوە نیشان دەدەن كە پڵنگەكە تەمەنی زۆر بووەو ئەمەیش هۆكارێك بووە كە لە گوندەكان نزیك بێتەوەو ئاژەڵی ماڵی بخوات. چونكە زۆرێك لە گۆشت خۆرەكان كە ئەگەنە تەمەنێكی گەورەو توانای ڕاوكردنی گیانەوەری كێوییان نامێنێت وەكو جاران، بە ناچاری پەنا ئەبەنە بەر ئاژەڵی ماڵی، چونكە بە ئاسانتر ڕاوئەكرێن.\nبەو هیوایەی ئەم ڕوداوە ببێتە وانەیەك و لێوەی فێربین كە:\n1. لەكاتی خواردنی ئاژەڵی ماڵیدا پێویستە شوێنی مانەوەی ئاژەڵەكانمان توندوتۆڵ بكەین و ڕێگایەك نەهێڵینەوە كە پڵنگ و گیانەوەری تر بە ئاسانی بچنە ناو ماڵاتەكەمانەوە. پێویستە بەرزی دیوارەكان لە ٣م بەرزتر بێت چونكە پڵنگ توانای بازدانی ستوونی ٣ مەترە. یان باشترە سەقفی هەبێت.\n2. بەكارهێنانی تەڵەی ئاسنین بەپێی یاساو ڕێنماییەكان قەدەغەیەو هەر خاوەن ئاژەڵێك ئەم تەڵەیە بۆ گیانەوەری كێوی دابنێت، دەبێت بەپێی یاساو ڕێنماییەكان فەرمانگەی ژینگەو پۆلیسی دارستان و هێزی پێشمەرگەی دارستان لێپێچینەوەی لەگەڵدا بكەن.\n3. پێویستە ئامار و سەرژمێری ئاژەڵەكان پێش و پاش دیار نەمانیان لەبەردەستدا بێت تاكو هەر كەسێك هەستاو ڕقەم لێ نەدات بۆ ئەوەی بیانوو بدات بە دەستەوە كە پڵنگێك بكوژێت.\nلەبەرئەوەی پڵنگ گیانەوەرێكی ئەوەندە دەگمەنەو سەرمایەیەكی ئەوەندە گرنگە كە پێویستە حكومەت مامەڵەیەكی جیاواز لەگەڵ كەیسی پڵنگدا بكات.\nلە هەموو حاڵەتێكدا پێویستە حكومەت پلانی قەرەبووكردنەوەی هەبێت و بەپێی یاسا ڕێگا نەدات كە خاوەن ماڵاتەكان لەخۆیانەوەو بەبێ ئاگای حكومەت بەدوای گیانەوەرەكەدا بگەڕێن و تەڵە نەنێنەوە.\n4. پێویستە لەكاتی وەها ڕووداوێكدا حكومەت ئامادەكاری تەوای كردبێت. پێویستە ڕێگا نەدرێت خەڵكی ئاسایی نزیكی شوێنی ڕووداوەكە ببنەوە لەبەر سەلامەتی گیانی خۆیان و بۆ ئەوەیش كە ئەوەنەی تر سترێس تووشی پڵنگەكە نەكەن كە ببێتەهۆی پەلاماردانیان.دەبێت تەنها ئەو كەسە نزیك ببێتەوە كە كاری بێهۆش كردنە.\n5. دەبێت حكومەت ڕێگانەدات هیچ كەس و لایەنێك كە پرۆفێشناڵ نین، دەسوەردان لە كارەكاندا بكەن و خۆیان بكەن بە بەتەڵی ساحە، وەكو لەم حاڵەتەیا بینیمان.\n6. دەبێت حكومەت بەهیچ شێوەیەك ڕێگەنەدات بە دەزگاكانی ڕاگەیاندن و میدیاكان كە نزیك ببنەوە لە شوێنی ڕووداوەكە بۆ ئەوەی نەبنەهۆی بڵاوكردنەوەی زانیاری هەڵەو نانەوەی پشێوی و نائارامی لەناو خەڵكدا.\nبەڕێوەبەری پرۆژەی پاراستنی پڵنگی كوردستان\nڕێكخراوی سروشتی عێراق


لە پشدەر ساڵانە نزیکەی ١٠٠ تۆن هەنگوین بەرهەم دێت | ROJnews\nشەممە, 5 أكت 2019 - 08:24\nبڕینەوەی هەنگ لە ناوچە کوێستانییەکانی هەرێمی کوردستان لە کۆتایی مانگی ئەیلول و سەرەتای مانگی تشرینی یەکەم دەستپێدەکات، لە سنووری شارۆچکەی پشدەری سەر بە ئیدارەی ڕاپەڕین-یش هەنگەوانان هەنگەکانیان دەبڕنەوە.\nبەپێی ئامارێک کە ڕۆژنیوز لە شەخسە حەسەن، لێپرسراوی بەشی هەنگەوانانی شارۆچکەی پشدەر وەریگرتووە، لەسنوری شارۆچکەکە ٧هەزارو ٩٠٨ هەنگەوان و ٢١ هەزارو ٦٤٢ سندوقی کشتوکاڵی تایبەت بە هەنگ هەن، هەروەها ژمارەی خەڵەفی خۆماڵی''پورەی هەنگ لەسەر داری سروشتی'' ٧ هەزارو ٣٥٨ دانەیە.\nبەپێی بەدواداچوونێکی بەڕێوەبەرایەتی کشتوکاڵی شارۆچکەی پشدەر، ئەمساڵ هەر سندوقێک نزیکەی چوار کیلۆ هەنگوینی تێدایە، بەگشتییش پێشبینیی دەکرێت نزکەی ١٠٠ تۆن بەرهەمی هەنگوین هەبێت.\nحاجی فەقێ هەنگەوانێکی گوندی سەرگەنێلە و نزیکەی ١٠٠سندوقی هەنگی هەیە، سەبارەت بە بەرهەمی هەنگوین دەڵێت: بڕی بەرهەم لە ساڵێکەوە بۆ ساڵێکی تر جیاوزە، ئەگەر گوڵ و گیا زۆربێت هەنگوینیش زۆرە و سودی باشی بۆ هەنگەوانان دەبێت.\nماوەی بڕینەوەی هەنگ، بەپێی زۆریی و کەمیی هەنگەکان دەگۆڕێت، حاجی فەقێ بۆ بڕینەوەی هەنگەکانی ٢٠ ڕۆژی پێویستە، دووجۆر هەنگیش هەیە، ڕەش و زەرد، بەرهەمی هەنگی ڕەش لە بەرهەمی زەرد باشترە.\nهەنگەوانان بۆ بەخێوکردنی هەنگ ژینگەی خاوێن هەڵدەبژێرن، بەوپێیەی تا ژینگەکە خاوێنتر بێت بەرهەمی هەنگەکەش باشتردەبێت، هەروەها هەنگ بۆ ئەوەی بگات بە شیلەی گوڵەکان نزیکەی ٥ بۆ ٦ کیلۆمەتر دەبڕێت.\nهەنگەوانان نیگەرانن لە هاوردەکردنی هەنگوینی دەرەوە بۆ هەرێمی کوردستان و باس لەوە دەکەن، بەرهەمەکانیان وەک پێویست لەبازاڕەکان ساغ نابێتەوە، داواش لە لایەنی پەیوەندیدار دەکەن لەکاتی پێگەیشتنی هەنگوینی هەرێمی کوردستان هاوردەکردنی هەنگوین قەدەغەبکات.\nشەخسە حەسەن، لێپسراوی هەنگەوانیی پشدەرسەبارەت بە کێشەی هەنگەوانان و بەرهەمی هەنگ دەڵێت: ئەوەی لە دەسەڵاتی ئێمەدا بێت لەڕێگە ڕێنماییکردن و کۆڕ و سمینارات و زانیاریی پێدان سەبارەت بە خێوکردنی هەنگ، پێدانی داو دەرمان هاوکاریمان کردوون.\nشەخسە داواش لە هەنگەوانان دەکات، بۆ ئەوەی لە بازگەکانی نێوان شار و شارۆچکەکان گرفتیان بۆ درووست نەبێت لەکاتی گواستنەوەی بەرهەمەکانیان، با سەردانی بەڕێوەبەرایەتی هەنگەوانانی شارۆچکەی پشدەر بکەن بۆئەوەی نوسراوی فەرمییان پێبدەین.


ئامۆژگاریەکانی کۆتایی موحەمەد یاوز\nئامۆژگاریەکانی کۆتایی موحەمەد یاوز\nبه رواری داگرتن : 2019-08-09 13:37\nناوەندی ھەواڵەكان - .موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار کە ئەم شەو لە نەخۆشخانەی دیاربەکر کۆچی دوای کرد بەر لەوەی گیانی لە دەست بدات لە تۆمارێکی دەنگی باسی لەوە کرد، ئەگەر خودا ئێمەی بە شتێک تاقی بکات لە ناویدا ڕەحمەتێکی بە نهێنی بۆ ئێمە ناردوە، با ئارام بگرین\nموحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار کە ماوەیەک بوو لە نەخۆشخانە بەهۆی نەخۆشی شێرپەنجەی گورچیلە چارەسەری بۆ دەکرا، ئەم شەو لە بەشی نەخۆشیەکانی شێرپەنجە لە نەخۆشخانەی دیجلەی پارێزگای دیاربەکر کۆچی دوای کرد.\nبەهۆی دەرمانی کیمیایی پزیشکەکان ڕێگەیان نەدەدا کەسێک سەردانی بکات و بۆیە موحەمەد یاوز بۆ کەسوکارەکانی سەبارەت بە ڕەوشی خۆی دەنگەکەی تۆماڕ کرد.\n"دەبێت ئارام بگرین"\nموحەمەد یاوز لە پەیامەکەی باسی لەوە کرد کە هەست دەکات نزیکی دوا ڕۆژە، وتی: خودا دەدات و وەردەگرێت. کاتێک بدات دەبێت سوپاس بکەین و کاتێک وەربگرێت دەبێت ئارام بگرین. ئەو پەروەردەگاری ئێمەیە. ئەگەر خودا ئێمەی بە شتێک تاقی بکات لە ناویدا ڕەحمەتێکی بە نهێنی بۆ ئێمە ناردوە، با ئارام بگرین.\n"موحەمەد یاوز کە ڕوژانە دەچوو دوو سێ جێگا ئێستا دوو سێ مانگە تەنها لە ماڵە"\nموحەمەد یاوز لە بەردەوامی باسی لەوە کرد: دەرمانی کیمیایی بە کار دێنم. ناتوانم بچمە دەروەی ماڵ. پژیشکەکان سەردانەکان قەدەغە کردوە. کەسێکیش ناهێت و ناچێت بۆ ماڵ. قورئان دەخوێنم و زۆر عیبادەت دەکەم. موحەمەد یاوز کە ڕوژانە دەچوو دوو سێ جێگا ئێستا دوو سێ مانگە تەنها لە ماڵە. تاقی کردنەوە بەم شێوەیەیە. خودا هەم دەدات و هەم وەردەگرێت. کاتێک بدات دەبێت سوپاس بکەین و کاتێک وەربگرێت دەبێت ئارام بگرین. ئەو پەروەردەگاری ئێمەیە. ئەگەر خودا ئێمەی بە شتێک تاقی بکات لە ناویدا ڕەحمەتێکی بە نهێنی بۆ ئێمە ناردوە، با ئارام بگرین.\n"دەبێت بەردەوام بین لە عیبادەت و ئیخلاس و بێ بەرامبەر چاکە کردن"\nموحەمەد یاوز لە بەردەوامی باسی لەوە کرد: خودا زیاتر ئارامیمان پێ ببەخشێت. ئیمەی نەکاتە لەو کەسانەی ئارام ناگرن. دەبێت بەردەوام بین لە عیبادەت و ئیخلاس و بێ بەرامبەر چاکە کردن. ئێمە ئەو شتانە بۆ ڕزامەندی خودا ئەنجام دەدەین. ئەو دەزانێت. ئەگەر کەسێکیش نەزانێت دەبێت.\nموحەمەد یاوز لە کۆتای بە زمانەکانی تورکی و کوردی کورمانجی و کوردی زازاکی وتی، خواتان لەگەڵ، السلام علیکم. (İLKHA)\nبليته كان موحەمەد یاوز هودا پار کۆچی دوای ئامۆژگاری