👁 ئەم بابەتە 6,112 جار بینراوە\n📕 پاراستنی کێشەی کەمینەکان لەبەر رۆشنایی یاسای نێودەوڵەتیدا پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 25 2018 7:45PM\nنووسینی : خەلیل عەبدوڵا  [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 98% ✍ ز.س. 25-8-2018 19:45:54\n👁 ئەم بابەتە 4,318 جار بینراوە\n📕 پێگە و دەسەڵاتی ئەنجومەنی پارێزگاکان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 25 2018 7:53PM\nنووسینی: خەلیل عەبدوڵا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 88% ✍ ز.س. 25-8-2018 19:53:25\n📕 تاڵەبانی جۆرج واشنتۆنی عێراق پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 25 2018 7:59PM\nنووسینی: خەلیل عەبدوڵا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 78% ✍ ز.س. 25-8-2018 19:59:32\n📕 تاڵەبانی لە لوتکەی دەسەڵاتی عێراقدا پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 13 2012 9:44PM\nخەلیل عەبدوڵڵا 2006 [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 13-1-2012 21:44:11\n📕 تعریف الانفال بالجینوساید پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 25 2018 9:06PM\nتألیف: خلیل عبدالله ترجمة: محسن بني ویس سلسلة ال [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 70% ✍ ز.س. 25-8-2018 21:06:27\n📕 چراکانی نیشتمان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 13 2017 1:22PM\nخەلیل عەبدوڵڵا 2021 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 13-9-2017 13:22:54\n📕 سیستمی سیاسیی چین پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 25 2018 8:23PM\nنووسینی: خەلیل عەبدوڵا 2005 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 68% ✍ ز.س. 25-8-2018 20:23:40\n📕 شۆڕشی پەنجەمۆرەکان پەڕتووکخانە\nخەلیل عەبدوڵڵا مەکتەبی بیرو هۆشیاری 2006 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 22-12-2010 14:41:22


تا کۆتایی دیکتاتۆریەت دێت، سەردەشت عوسمان سومبول و ناسنامەی پرسی ئازادییە لە کۆمەڵگای کوردستاندا… – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 تا کۆتایی دیکتاتۆریەت دێت، سەردەشت عوسمان سومبول و ناسنامەی پرسی ئازادییە لە کۆمەڵگای کوردستاندا…\nتا کۆتایی دیکتاتۆریەت دێت، سەردەشت عوسمان سومبول و ناسنامەی پرسی ئازادییە لە کۆمەڵگای کوردستاندا…\nچەند رۆژێکی تر حەوتەمین ساڵیادی تیرۆری رۆژنامەنووس سەردەشت عوسمانە… سەردەشت عوسمان ئەو لاوە تازە پیگەیشتووە بوو کە لە بەردەم زانکۆ و ناوجەرگەی شاری هەولێردا، رفێنراو بەمەبەستی شوین ونکردنی گەیەنرایە موسڵ و پاشان بە شێوەیەکی درندانە تیرۆر کرا.\nسەردەشت، یەکەمین قوربانی دەستی ناسیونالیزمی کورد و دەسەڵاتە رەش و دیکتاتۆرەکەی نەبووەو نییە. لەساڵی ١٩٩١ وە تا ئێستا لیستیکی دریژ لەبەردەستە کە ئەم دەسەڵاتە، بۆ چاوترسێنکردنی کۆمەڵگاو ئازادی دەستی بۆ بردووە. بە جیا لە قوربانیانی سیاسی و قوربانیانی دەستی تیرۆری وڵاتانی ناوچەکە و تیرۆری هەڵسوروانی سیاسی و پەنابەرانی ئۆپۆزیسیۆنی ئیران و تورکیا، وە بەجیا لە تیرۆری کادر و هەڵسوراوانی سیاسی بەدەستی گروپە تیرۆریستەکانی خودی حزبە دەسەڵات بەدەستەکانی کوردستان و بارەگا سوتاندن و نان برین و دەرکردن لەسەرکار بەهۆکاری سیاسی …تاد. کۆمەڵگای کوردستان شاهیدی جەنگێکی زنجیرەییە لە دژی ئازادی. لە تیرۆری ڕیناس و رەئوف ئاکرەییەوە بۆ نەزیز عومەر، لە فەرهاد فەرەجەوە بۆ بەکر عەلی و شاپورو قابیل، لە سۆرانی مامە حەمەو عەبدلستار تاهیر شەریفەوە بۆ کاوە گەرمیانی و ویداو حسێن… لە داخستنی دەیان رۆژنامەو گۆڤار و کەناڵ و لە دارکاری و لێدانی دەیان رۆژنامە نووس و نووسەوە تا زیندانیکردن و رفاندن و شکنجەدان و ئەتک کردن… گۆشە بەگۆشەی هێرشی بەردەوامی دیکتاتۆریانەی دەسەڵاتی بۆرژوازی کوردین، لە دژی ئازادی و بۆ بەرتەسککرنەوەی کەشی نیمچە ئاوەڵایی کوردستان و زاڵکردنی کەشی ترس و تۆقاندن، کە بەنەخشەوە دەستیان بۆ دەبرێت.\nئەوەی کە تایبەتمەندیەک دەدات بە کەیسی سەردەشت عوسمان… ئەوەیە کە جۆری تیرۆری سەردەشت عوسمان، ئاستی درندەیی و دیکتاتۆریەتی دەسەڵاتی بۆرژوازی کوردی بەوپەرێ خۆ دەگەیەنێت. پێشتر تیرۆرەکان بە شاراوەیی و یان هەموو هەوڵێک دراوە بە شاراوەیی ئەنجام بدرێن و بوار بۆ پەردەپۆشکرن و ونکرن و بەلارێدابرن و شانخاڵی کردەنەوەی تیا، هەبێت. لەکاتێکدا لە دۆسیەی سەردەشتدا، کۆمەڵگا شاهیدی بێمنەتی دەسەڵات و دیکتاتۆریەکی بێپەردەیە. سەردەشت نە لەشەوی تاریک و نە لەکەنار شارو نە بەشاراوەیی و نەلەماڵەکی خۆی و نەلەرێگای هاتووچۆ، بەڵکو بە ئاشکرا لەبەردەم زانکۆ و لەناوجەگەی شاردا، دەرفێنرێت. پاشان بەناو تۆرێكی جاڵجۆڵکەیی لە پیاوانی ئاسایش و پاراستنی ئاشکراو نهێنی و بەناو چەندین بازگەی تیژ بینی سەرکوت و کوشتاری ئازادیدا، بەرەو شاری موسڵ دەبرێت و پاشان لەوێ تیرۆر دەکرێت. ئەم جۆرە لە تیرۆر، شێوازی ئەنجامدانی تیرۆرەکە نەک تەواو ئاشکراییە، بەڵکو هاوکات هەڵگری پەیانی ئاشکراشە بەرووی ئازادیخوازان و نووسەران وهەڵسوراوانی کۆمەڵگای نارازی لەستەم و سەرکوت و بێمافی.\nپەیامی دەسەڵاتی دیکتاتۆریانە لەم جۆرە تیرۆرەدا، کە سەردەشت دەکاتە نیشانە، لە راستیدا لەریگای تیرۆری سەردەشتەوە، نیشانە لە نارەزایەتی ئازادیخوازان و نووسەران و رۆژنامەنووسان و تەواوی کۆمەڵگەی نارازی لە ستەم و نابەرابەری ئابوری و کۆمەڵایەتی، دەگرێت. لەوەش واوتر و لە ئاکامی گوشاری دەنگی فراوانی نارەزایەتی بەدژی تیرۆری سەردەشتدا، سیناریۆیی بەناو یاسایی دوای تیرۆری سەردەشت، وەکو تیرۆری سەردەشت، ڕۆشن و بێ روپۆشە. دەیان بەڵگەی ئاشکرا، چەندین بکەر، سەیارە، تێپەرین بەناو چەندین بازگە، کە بەڵگەی ئاشکران بۆ دۆزینەوەی هەر تاوانێک، کەچی پارتی بەڵگە ئاشکراکان و بکەرە دیارەکان، دەکاتە مەخلوقی نەبوو لە ژیاندا و چەند کەسی بێتاوان لەم دۆسیەیە دەکاتە خۆراکی سیناریۆیەکی پوچ، تا لەم رێگایەوە پێداگری لەسەر پەیامی تیرۆرەکەی بکات و کۆمەڵگا، بەم سیناریۆیانەش رام بکات.\nدەسەڵاتی بزوتنەوەی بۆرژوازی کورد بەگشتی و دەسەڵاتی پارتی و زونی زەرد بەتایبەتی، بە تیرۆری ئاشکرای سەردەشت و بە سیناریۆی پوچ و ئاشکرای دوای تیرۆری سەردەشت، گەورەترین ریسوایی لەمێژووی سەرکوت و دیکتاتۆریەتدا، تۆمار کرد. نەخشەدارێژەران و جێبەجێکارانی ئەم تاوانە، باش دەزانن ئامانجیان مایە پوچ بوو. نە کۆمەڵگا بەو کردەوە فاشیستیە تۆقێنراو نە ویستی ئازادی پاشەکشەی پێکرا. بەپێچەوانەوە، ماهیەتی دیکتاتۆریانەی دەسەڵات بە تیرۆرەکەو سیناریۆیی دوای تیرۆرکە بۆ کۆمەڵگا سەلمایەوە. سەردەشتیش بوو بە سمبول و ناسنامەی پرسی ئازادی لە کۆمەڵگای کوردستاندا. تا کۆتایی بەدەسەڵاتی دیکتاتۆریەت دێت، سەردەشت عوسمان سومبول و ناسنامەی پرسی ئازادییە لە کۆمەڵگای کوردستاندا. یادکردنەوەی سەردەشتیش رێزگرتنە لە پرسی ئازادی و وەستانەوەیە بەرووی ستەم و بێمافی و دیکتاتۆریەتی دەسەڵاتی بەزۆر داسەپاوی خەڵکی کوردستاندا.\nنووسەران و رۆشنبیران، رۆژنامەنووسان و تەواوی ئازادیخوازان… پێویستە لە حەوتەمین ساڵیادی سەردەشت عوسماندا، پەیامی توندو رۆشن بدەنە دەسەڵاتی بۆرژوازی کورد و تۆمەتبارانی دژی ئازادی لە کۆمەڵگای کوردستاندا. ئەم دەسەڵاتە ئەگەر لمۆزی خوێناوی لە دژی ئازادی نەشکێنرێت، ئەگەر بزوتنەوەیەکی فراوان و رۆشنی جەماوەریی بەروویدا نەیەتە مەیدان و رۆژانە نەچێتە بەرامبەرکێی ئەم دەسەڵاتەوە، بەئاسانی دەست لەسەرکوت و بێمافی و جەنگی راگەیەنراوی لەدژی ئازادی و ئازادییەکان و کاری رۆژنامەگەریی هەڵناگرێت. یەکەمین هەنگاویش لەراستای پاشەکشەکردن بەو دەسەڵاتە، ناچارکردنی دەسەڵات و بەتایبەتی پارتییە، کە کاراکتەر و نەخشەداڕێژەرانی سەرەکی و تۆمەتبارانی جێبەجێکار، لە دۆسیەی سەردەشت و سەردەشتەکانی کوردستاندا بێ رتوش رادەستی کۆمەڵگاو دادگاییەکی بێلایەنی شارستانی بکات.\nیەکی ئایار ٢٠١٧


ئیبراهیم رەئیسی كێیە؟\n19/06/2021 ژمارەی بینراو 344\nئیبراهیم رەئیسی، كە بەپێی ئەنجامە بەراییەكانی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی كۆماری ئێران سەركەوتنی بەدەست هێناوە و بووەتە هەشتەمین سەركۆماری ئێران، یەكێكە لەو كەسانەی كە ئەگەری هەیە لە دوای عەلی خامنەیی ببێتە رابەری شۆڕشی ئیسلامی ئێران.\nدەنگدەرانی ئێران بەمەبەستی هەڵبژاردنی سەركۆماری نوێ، دوێنێ چوونە سەر سندوقەكانی دەنگدان. زیاتر لە نیوەی ٥٩ ملیۆن دەنگدەرەی ئێران بەهۆی كێشە ئابوورییەكان و لەسەر داوای بایكۆتكردنی هەڵبژاردن بەهۆی رەتكردنەوەی ناوی ژمارەیەك لەكاندیدان، بەشدارییان لە پرۆسەی دەنگدان نەكرد و بەپێی ئەنجامە بەراییەكانیش رەئیسی توانیوویەتی هەڵبژاردنەكە بباتەوە.\nرەئیسی لە ١٤ی كانوونی یەكەمی ١٩٦٠ لە مەشهەد لەدایك بووە. یاساناسە و دوای شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە ١٩٨١ وەك سەرۆكی داواكاری گشتی كەرەج دەستبەكار بوو. دوای تێپەڕینی ماوەیەكی كەم بووە بریكاری سەرۆكی داواكاری گشتیی تاران.\nئیبراهیم رەئیسی لە سەر راسپاردەی رابەری ئەو كاتەی شۆڕشی ئیسلامی ئێران، خومەینی لە ١٩٨٨ لەو لیژنەیەدا بوو كە بڕیاری لە سێدارەدانی بۆ كەسانی ئۆپۆزسیۆنی رژێم دەردەكرد.\nلیژنە چوار كەسییەكە كە لەلایەن ئۆپۆزسیۆنەوە ناوی لێندرابوو "لیژنەی مەرگ"، هەروەها ناسناوی "ئایەتوڵڵای كۆمەڵكوژ" بە رەئیسی درابوو. بانگەشەی ئەوە دەكرێ لەو قۆناغەدا سێ هەزار كەس له سێدارە دراوە.\nدوای خومەینی و لە سەردەمی خامنەییدا پلەوپایەی رەئیسی زۆر بەرزتر بووەوە، لە ١٩٨٩-١٩٩٤ بوو بە سەرۆكی داواكاری گشتی تاران، لە ١٩٩٤ بوو بە سەرۆكی دامەزراوەی چاودێری دەوڵەت و ماوەی ١٠ ساڵ لەو پۆستەدا مایەوە.\nدواتر رەئیسی، لە ساڵی ٢٠٠٤دا لە پۆستی یاریدەدەری سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەری ئێران دامەزرا، لە ساڵی ٢٠١٤دا بووە سەرداواكاری گشتی ئێران، لە ساڵی ٢٠١٦دا لەلایەن خامنەیی-ەوە كرایە سەرۆكی وەقفی مزگەوت و مەرقەدی ئیمام رەزا لە شاری مەشهەد.\nئیبراهیم رەئیسی لە هەڵبژاردنەكانی ١٩ی ئایار-ی ٢٠١٧دا بووە كاندید بۆ هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی كۆمار بەڵام لەبەرامبەر حەسەن رۆحانی شكستی هێنا.\nكاتێك سەرۆكی پێشووی دەسەڵاتی دادوەری، ئایەتوڵڵا ئامولیی سادق لاریجانی لەلایەن خامنەیی-یەوە لە پۆستەكەی لابرا، رەئیسی لە مانگی ئاداری ٢٠١٩دا خرایە شوێنی.\nدواتر رەئیسی، دۆسیەی لێكۆڵینەوەی لە "گەندەڵی كردن لە دەسەڵاتی دادوەریدا" دژ بە بەرپرسە باڵاكانی قۆناغی دەسەڵاتی لاریجانی كردەوە و لە ماوەی دەسەڵاتی خۆشیدا بەردەوام جەختی لە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی كردوەتەوە كە یەكێكە لە گەورەترین كێشەكانی ئەمڕۆی ئێران.\nبەهۆی لەسێدارەدانی بەندكراوان و رۆڵی لە سەركوتكردنی خۆپیشاندانەكانی ساڵی ٢٠٠٩ی ئێران، ئەمریكا لە ساڵی ٢٠١٩دا رەئیسی خستە لیستی ئەو كەسانەی سزایان خراوەتەسەر، بەڵام ناوبراو دەربارەی ئەو تۆمەتانە هیچ لێدوان و روونكردنەوەیەكی بۆ رای گشتی بڵاو نەكردەوە.\nلە ئێستاشدا ئیبراهیم رەئیسی بەهۆی ئەوەی لە هەموو ركابەرەكانی بەهێزترە وا چاوەڕوان دەكرێت ببێتە سەركۆماری ئێران بۆ چوار ساڵی ئایندە.


لە هەولێر، گردبوونەوە و ناڕەزایی دەستیپێكرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2021/01/13 - 11:20 AM\nدانیشتوانی گەڕەكی هەواری شار لە هەولێر گردبوونەوە و داوای دابینكردنی كارەبای نیشتیمانی دەكەن، دەشڵێن، ماوەی ساڵ و نیوێكە چاوەڕوانی حكومەت دەكەن، بەڵام هیچ كەسێك بەدەم كێشەكەیانەوە نەهاتووە.\nئاوات عەبدوڵڵا، یەكێك لەدانیشتوانی گەڕەكی هەواری شار بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، بۆ نزیكەی دوو ساڵ دەچێت ئەو گەڕەكە دروستكراوە و نزیكەی١٥٠ ماڵی تێدا نیشتەجێیە، وێڕای ئەوەی ستوونی كارەبا و هێڵی كارەبای بۆ ڕاكێشراوە، بەڵام نەبەستراوەتەوە بە هێڵی نیشتیمانی كارەبا.\nدەشڵێت”چەندین جار سەردانی لایەنی پەیوەندیدارمان كردووە، بەدەم كێشەكانمانەوە نەهاتوون، فەرمانگەی كارەبا دەڵێت، لەسەر خاوەن پڕۆژەیە كێشەكە چارەسەر بكات”.\nئەوەشی خستەڕوو، لەگەڕەكەكەیان تەنها كارەبای موەلیدە بەشێوەی ٢٤ كاتژمێری هەیە ئەویش ئەمپێری بە٢٢هەزار دینارە، ئەمەش زۆر دەكەوێت لەسەریان.\nهەولێر، دانیشتوانی گوندی كۆری گردبوونەوەیەكی ناڕەزاییان ڕێكخست


پێنج گومانباری تیرۆرست ڕاده‌ستی ئه‌مه‌ریکا کرایه‌وه\nوتارخوێنی توندڕه‌وی ئیسلامی ئه‌بو حه‌مزه ئه‌لمیسڕی و چوار تیرۆرستی گومانبار به فڕۆکه ناردراون بۆ ئه‌مه‌ریکا چه‌ند کاتژێرێک پاش ئه‌وه‌ی دادگای باڵای به‌ریتانیا ڕێگای دا ڕاده‌ستی ئه‌مه‌ریکا بکرێنه‌وه. پاش ئه‌وه‌ی دادگاکه‌به‌رپه‌رچی داواکارییه‌که‌ی حه‌مزه‌و چه‌ند که‌سه‌که‌ی دیکه‌ی دایه‌وه ده‌ستبه‌جێ فڕۆکه‌کان ئه‌وانیان له بنکه‌ی هێزی هه‌وای (ڕۆیال) به‌ره‌و ئه‌مه‌ریکا گواسته‌وه.\nئه‌م 5 که‌سه داوایان ده‌کرد نه‌درێنه‌وه ده‌ست ئه‌مه‌ریکا به‌هۆی وه‌ک ده‌یانگوت مه‌سه‌له‌ی مافی مرۆڤ و بارودۆخی ناو گرتووخانه‌کان له ئه‌مه‌ریکادا. دادگای به‌ریتانیا له وه‌ڵامدا گوتی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کی زۆری گشتی له ڕاده‌ستکردنی ئه‌مانه‌دا بۆ ئه‌مه‌ریکا هه‌یه.\nئه‌مه‌ریکا داوای حه‌مزه‌ی ده‌کرد به هۆی چه‌ندین تاوان له ناویاندا پلاندانانی که‌مپی ڕاهێنانی تیرۆرستی له ولایه‌تی ئۆریگن باکوری ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌مه‌ریکا. ناوبراو تاوانباریشه به یارمه‌تیدان بۆ ڕفاندنی 16 که‌س له ساڵی 1998 له یه‌مه‌ن که دووانیان ئه‌مه‌ریکایی بوون. له‌و ڕووداوه‌دا 4 که‌س کوژران.


فه‌لسه‌فه‌و هونه‌ر یادێک بۆ د.محه‌مه‌د که‌مال\nپه‌یوه‌ندیى نیوان فه‌لسه‌فه و هونه‌ر، هه‌روا سانا و ساده نییه، هه‌ر ئه‌وه نییه که هه‌ردووکیان پێکه‌وه له زه‌مه‌نێکى زۆر زووه‌وە هاتبن و به‌س، به‌ڵکو په‌یوه‌ندیى نێوان فه‌لسه‌فه به‌هونه‌ره‌وه، په‌یوه‌ندیى نێوان بیرکردنه‌وه و کرده‌یه. ئه‌گه‌ر بیرکردنه‌وه سروتێکى په‌تى و جیهانێکى نابه‌رده‌ست و داخراوبێت، ئه‌وا کرده سروتێکى پراکتیکى و جیهانێکى به‌رده‌سته. ئه‌گه‌ر بیرکردنه‌وه عه‌قڵ بێت له‌و کاته‌دا که له خۆى ڕاده‌مێنێت، ئه‌وا کرده عه‌قڵه له‌وکاته‌دا که جیهان لێى ڕاده‌مێنێت. هه‌ربۆیه فه‌لسه‌فه له ڕێگه‌ى بیرکردنه‌وه‌وە خۆى ده‌نوێنێت و هونه‌ریش له ڕێگه‌ى کرده‌وه.\nلێره‌دا که ده‌ڵێین هونه‌ر، مه‌به‌ستمان له (تەخنێ)یه له زمانى فه‌لسه‌فیى یۆنانى کۆندا. (تەخنێ) ته‌نیا هونه‌ر نییه. به‌ڵکو ئه‌وه‌یه که هه‌ر شتێک ده‌کات به هونه‌ر. هه‌ر کرده‌یه‌کى هونه‌ریى به‌بێ (ته‌خنێ) نابێته هونه‌ر. ته‌خنێ هێنانى جوانییه بۆ ناو هونه‌ر. ته‌خنێ و هونه‌ر پێکه‌وه ئه‌و شته پێکده‌هێنن، که پێیده‌وترێت (ئیستاتیکا). هه‌ربۆیه ته‌خنێ واته ڕۆحى هونه‌ر، ئه‌وه‌ى که وێنه‌یه‌ک ده‌کات به تابلۆ، ئه‌وه‌یه که به‌ردێک یان کۆمه‌ڵه مادده‌یه‌ک ده‌کات به په‌یکه‌ر، ئه‌وه‌یه که کۆمه‌ڵێک ده‌نگ و نۆته ده‌کات به مۆسیقا. به‌بێ ته‌خنێ شته‌کان بۆخۆیان هه‌ن، مادده و به‌رد و که‌ره‌سته‌کان، ئاواز و نۆته‌کان، ڕه‌نگ و فڵچه و ڕووته‌خته‌کان، هه‌موو ئه‌مان بۆخۆیان له‌وێدا سه‌ربه‌خۆ هه‌ن، ئه‌ى ئه‌وه چییه که وا له‌م شتانه ده‌کات ببن به په‌یکه‌ر، ببن به تابلۆ، یان ببن به مۆسیقا و شتى دیکه، تێخنێ بریتییه له هونه‌رى گۆڕینى ئه‌م که‌ره‌سته خاوانه بۆ شتى باڵاتر. تێخنێ وا ده‌کات که‌ره‌سته‌کان دونیاى خۆیان به‌جێبهێڵن و بکه‌ونه ناو دونیایه‌کى دیکه‌وه، دونیاى واقیعى جێبهێڵن و بچنه ناو دونیاى ئیستاتیکاوه. هه‌ربۆیه تێخنێ ئه‌وه‌یه که جیهانگۆڕکێ به شت و که‌ره‌سته‌کان ده‌کات. زۆرجار ئه‌و پرسیاره‌مان له خۆمان کردووه که چۆن بتوانین په‌یکه‌رێک له په‌یکه‌رێکى دیکه و تابلۆیه‌ک له تابلۆیه‌کى دیکه به هونه‌ریتر دابنێین؟ چى وا ده‌کات ئێمه بکه‌وینه ناو بڕیارى ئه‌وه‌ى ئه‌م کاره هونه‌رییه یان نا؟ لێره‌دا ئه‌و سه‌ره‌تایه دیاره که ئه‌وه ته‌خنێیه، که وا ده‌کات کارێکى ئاسایى له کارێکى هونه‌ریى جیابکه‌ینه‌وه، ئه‌مه چۆن ده‌بێت؟ لێره‌دا ئه‌وه‌نده‌ى بیرکردنه‌وه ده‌رفه‌تمان بدات و له‌توانادا هه‌بێت شتێکى له‌باره‌وه روونده‌که‌ینه‌وه.\nبۆ ئه‌وه‌ى کارێک وه‌ک کارێکى هونه‌رى ده‌ربکه‌وێت، پێویستى به دوو شت هه‌یه: یه‌که‌م هونه‌رمه‌ندێک، دووه‌م هونه‌ربینێک. هونه‌رمه‌ند کێیه؟ هونه‌رمه‌ند ئه‌و که‌سه‌یه که کارێکى هونه‌رى ده‌کات، ئه‌ى کارى هونه‌رى چییه؟ کارى هونه‌رى ئه‌وه‌یه که چییه‌تیى هونه‌ر له‌خۆیدا هه‌ڵگرێت. چییه‌تیى هونه‌ر چییه؟ چییه‌تیى هونه‌ر بریتییه له‌وه‌ى، که بابه‌ته هونه‌رییه‌که وه‌زیفه و ئه‌رکێک له‌خۆیدا هه‌ڵبگرێت، جا ئه‌م وه‌زیفه و ئه‌رکه چاره‌نووسێک هه‌یه له ڕێگه‌ى ئه‌و چاره‌نووسه‌وه کاره هونه‌رییه‌که ده‌خاته به‌ر دیده و ئیتر ده‌بینرێت. هیچ کارێکى هونه‌ریى وه‌ک خۆى نابینرێت، ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ ته‌ماشاکردنه‌که‌یدا وه‌زیفه و ئه‌رکى بابه‌ته‌که‌ى ناو کاره هونه‌رییه‌که ده‌رک نه‌کرێت. له‌به‌ر ئه‌وه چییه‌تیى کارى هونه‌رى له‌وه‌زیفه‌که‌یدایه. یان هه‌ر کارێکى دیکه که ده‌کرێت و ده‌چێته ناو چوارچێوه هونه‌رییه‌که‌وه، ده‌بێت هه‌ر یه‌که له‌وکارانه، وه‌زیفه‌ى دیاریکراوى خۆى هه‌بێت. ئه‌م وه‌زیفه‌یه بابه‌تى کاره هونه‌رییه‌که دیاریناکات چ وه‌زیفه‌یه‌ک بێت، به‌ڵکو هونه‌رمه‌نده‌که دیاریده‌کات، وه‌ک ئه‌وه‌ى هایدیگه‌ر ده‌ڵێت: ماهییه‌تى هونه‌رمه‌ند له کارى هونه‌ریدایه و ماهییه‌تى کارى هونه‌ریش له‌ناو هونه‌رمه‌نده‌که‌دایه.\nئه‌مه‌ش خۆى بۆ هه‌موو که‌سێک به‌ده‌رناخات، ئه‌گه‌ر ئه‌و که‌سه هونه‌ربین نه‌بێت، واته قودره‌تى بینینى ئه‌و وه‌زیفه‌یه‌ى نه‌بێت که له‌ڕێگه‌ى ئه‌وه‌وه، ماهییه‌تى کاره هونه‌رییه‌که خۆى ده‌رده‌خات.\nئه‌گه‌ر لێره‌دا قسه‌که‌مان زیاتر وردبکه‌ینه‌وه، به‌تایبه‌ت قسه له‌سه‌ر هونه‌رى په‌یکه‌رتاشى بکه‌ین. هونه‌رى په‌یکه‌رتاشى ناوه‌که‌ى به خۆیه‌وه‌یه‌تى (هونه‌رى تاشینى په‌یکه‌ره)، تاشینى په‌یکه‌ر ته‌واو جیاوازه له دروستکردنى په‌یکه‌ر. تاشینى په‌یکه‌ر واته ده‌رهێنانى وێنه له‌ناو سروشتدا، دۆزینه‌وه‌ى وێنه‌یه له‌ناو په‌نهانێکدا که ئه‌و په‌نهانه شوێنێکه ده‌کرێت پێی بڵێین عه‌ده‌م، بۆ نمونه په‌یکه‌رتاش که به‌ردێک ده‌بینێت له‌ناو به‌رده‌که‌دا، وێنه‌یه‌ک هه‌ستپێده‌کات و به لێکردنه‌وه‌ى پارچه زیاده‌کانى به‌رده‌که، وێنه‌که خۆى ئاشکراده‌کات، سه‌ره‌تا وێنه‌که له‌ناو عه‌ده‌مدایه، واته له‌ناو په‌نهان و شاره‌وه‌ییدایه، ئه‌م په‌نهان و شاره‌وه‌ییه به‌هۆى کۆمه‌ڵه پارچه‌یه‌کى دیکه‌ى به‌رده‌که‌وه دروستبووه، هونه‌رمه‌ندى ڕاسته‌قینه دێت ئه‌م زیادانه لاده‌دات و وێنه‌که له‌عه‌ده‌مه‌وه ده‌هێنێته بوون. هه‌ربۆیه هونه‌رمه‌ندى ڕاسته‌قینه، وێنه له‌عه‌ده‌مه‌وه ده‌هێنێته بوون. به‌ڵام دروستکردنى په‌یکه‌ر، واته هێنانى سروشته بۆ ناو وێنه‌یه‌ک. وێنه‌ى که‌سێک هه‌یه و بۆئه‌وه‌ى سروشتى بکه‌یته‌وه، له‌برى ئه‌وه‌ى پارچه‌ى زیاده‌ى لێبکه‌یته‌وه، دێیت پارچه‌ى پێوه ده‌نێیت، په‌یکه‌ر دروستکردن که هونه‌رى مۆدێرنه سروشتیکردنه‌وه‌ى که‌ره‌سته‌کان و پارچه‌کانه بۆئه‌وه‌ى له کارێکى هونه‌ریدا خۆیان بنوێنن. ئه‌و که‌ره‌ستانه بۆخۆیان هیچ وێنه‌یه‌کیان تێدا نییه، به‌ڵام هونه‌رمه‌ندێک دێت و له‌م که‌ره‌سته په‌تییانه، شێوه و ڕووخسارێکى ته‌واو سروشتى دروستده‌کات. که‌ره‌سته‌کان لێره‌دا به‌بێ هونه‌رمه‌ند، هیچ نین و ئه‌وه هونه‌رمه‌نده که مانا ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ ئه‌و پارچه و که‌ره‌ستانه و په‌یکه‌رێک یان تابلۆیه‌ک دروستده‌کات.\nهه‌ربۆیه پێویسته لێره‌دا ئه‌وه بڵێین که هه‌موو ئه‌مانه‌ى باسمانکرد ده‌چێته خانه‌ى داهێنانى هونه‌رییه‌وه. بۆیه لێره‌دا ده‌بێت ئه‌وه بپرسین که داهێنان چییه؟\n(داهێنان خۆکردنه‌وه‌ى شته بۆ مرۆڤ، کاتێک مرۆڤ خۆى بۆ ئه‌و ده‌کاته‌وه).\nچ شتێک داهێنه‌رانه‌یه و چ شتێکیش سه‌تحى و ڕواڵه‌تییه. داهێنان مامه‌ڵه‌کردنه له‌گه‌ڵ (ڕۆح)ى (شت)دا، جا ئه‌و (شت)ه هه‌رچییه‌ک بێت. ئه‌مه‌ش هه‌موو جۆره مامه‌ڵه‌یه‌ک ناگرێته‌وه، به‌ڵکو جۆرێک له مامه‌ڵه‌ى تایبه‌ته، که وا له (داهێنه‌ر) ده‌کات، به به‌رده‌وامى له‌گه‌ڵ (ڕۆح)ى ئه‌م (شت)ه‌دا بمێنێته‌وه. ده‌بێت مرۆڤ کاتێک مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ (شت)ێکدا ده‌کات، خۆى به‌ته‌واوه‌تى بۆ ئه‌و (شت)ه بکاته‌وه. بۆئه‌وه‌ى ئه‌و (شت)ه‌ش له‌هه‌مانکاتدا خۆى بۆ ئه‌م بکاته‌وه. لێره‌دا ده‌توانین بڵێین داهێنان: جۆرێک له مامه‌ڵه‌ى مرۆڤه له‌گه‌ڵ (ڕۆح)ى ئه‌و (شت)ه‌ى که مرۆڤ خۆى ده‌یه‌وێت لێى تێبگات به‌مانه‌وه له‌گه‌ڵیدا. مانه‌وه‌یه‌کى به‌رده‌وام و بێهیلاکبوون تا ئه‌و (شت)ه‌ش خۆى بۆ مرۆڤى داهێنه‌ر ده‌کاته‌وه و (ڕۆح)ى خۆى بۆ ئاشکرا ده‌کات و له‌و په‌نهانییه‌ى که تێیدایه، دێته‌ده‌ره‌وه.\nکه‌واته داهێنان مامه‌ڵه‌کردنى مرۆڤه له‌گه‌ڵ (ڕۆح)ى په‌نهانى (شت)دا و ده‌رخستنى ئه‌و (ڕۆحه په‌نهانه)یه.\nدووباره ده‌بێت ئێمه سوپاسى ئه‌م ستافه ئا‌زیزه بکه‌ین به‌وه‌ى، که له خۆیان بوراون و به کارێکى هونه‌ریى له‌م شێوه‌یه هه‌ستاون.\nدکتۆر محه‌مه‌د که‌مال ئه‌و پیاوه په‌نهانه‌یه، که زۆرى ده‌وێت تا له‌باره‌یه‌وه شتێک ده‌زانین. چونکه محه‌مه‌د که‌مال هه‌ر ئه‌وه نییه که کۆمه‌ڵێک لێکۆڵینه‌وه و وه‌رگێڕانى فه‌لسه‌فى هه‌یه، به‌ڵکو له‌هه‌مانکاتدا ئه‌و که‌سه‌شه، که زۆر شتى دیکه‌ى وه‌لاوه ناوه، بۆئه‌وه‌ى لێکۆڵه‌ر و وه‌رگێڕ بێت. دروست له‌بوارێکدا، که ئه‌و بواره‌ش فه‌لسه‌فه‌یه و له زه‌مین و زه‌مانى ئێمه‌دا، زۆر نامۆیه و زۆر دره‌نگیش ماهییه‌ته‌که‌ى ده‌رده‌که‌وێت.\nبه‌شێک له‌م گوتارە ئێوارەی ١٣–٧–٢٠١٨، لەمەراسیمی پەردەلادان لەسەر پەیکەری ئەکادیمیست و فەلسەفەکاری کورد (د. محەمەد کەمال) خوێندرایەوە.\nسوپاس بۆ هاوڕێيانى بڵاوكراوه‌ی شيعرو كاك چێنه‌ر نزار، كه ئه‌ركى دروستكردنى په‌يكه‌رى محه‌مه‌د كه‌مالى كێشاوه و ئه‌و ده‌رفه‌ته‌يان بۆ ئێمه ڕه‌خساند، له‌به‌رده‌م يه‌كێك له‌مامۆستاكانى فه‌لسه‌فه له‌ناو كورددا ئه‌م وتاره بخوێنينه‌وه.


عەلی حەمەساڵح: کاروباری نەوت و گاز تەنها پارتی بەڕێوەی دەبات – لڤین پرێس\nعەلی حەمەساڵح: کاروباری نەوت و گاز تەنها پارتی بەڕێوەی دەبات\nئه‌ندامێكى په‌رله‌مانى كوردستان ڕایگه‌یاند، سه‌رۆكى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له‌م كابینه‌یه ده‌سه‌ڵاتى كردارى له ئه‌نجومه‌نى نه‌وت و گازى هه‌رێم وه‌رگرتۆته‌وه كه له‌كۆى پێنج ئه‌ندام سێ ئه‌ندامیان یه‌كێـى و گۆڕانن.\nعه‌لى حه‌مه‌ساڵح ئه‌ندامى په‌رله‌مانى كوردستان ڕایگه‌یاند، بەپێی یاسای نەوت و گازی ھەرێمی کوردستان ژمارە(٢٨) ساڵی ٢٠٠٧، بەرزترین دەسەڵاتی یاسایی لە دۆسیەی نەوتدا، ئەنجومەنی ھەرێمیە بۆ کاروباری نەوت و گاز، ده‌ڵێت” ئەم ئەنجومەنە، لە سەرۆکی حکومەت و جێگری سەرۆکی حکومەت و وەزیری سامانە سروشتیەکان و دارایی و کاروباری ئابوری و پلاندانان پێکدێت، واتە: یەکێتی و گۆڕان زۆرینەی ئەنجومەنەکەن و لە (٥) ئەندام (٣) ئەندامیان ھەیە، لەمادەی “پێنجەم”ی یاساکەدا، ئەرکی ئەم ئەنجومەنەی لە سێ خاڵدا جێگیرکردوە، کۆی پرۆسەی نەوتیش ئەو سێ خاڵەیە.\nبێدەنگی یەکێتی و گۆڕان لە دۆسیەی نەوتدا.\nبەپێی یاسای نەوت و گازی ھەرێمی کوردستان ژمارە(٢٨) ساڵی ٢٠٠٧، بەرزترین دەسەڵاتی یاسایی لە دۆسیەی نەوتدا، ئەنجومەنی ھەرێمیە بۆ کاروباری نەوت و گاز.\nئەم ئەنجومەنە، لە سەرۆکی حکومەت و جێگری سەرۆکی حکومەت و وەزیری سامانە سروشتیەکان و دارایی و کاروباری ئابوری و پلاندانان پێکدێت..\nواتە: یەکێتی و گۆڕان زۆرینەی ئەنجومەنەکەن و لە (٥) ئەندام (٣) ئەندامیان ھەیە..\nلەمادەی “پێنجەم”ی یاساکەدا، ئەرکی ئەم ئەنجومەنەی لە سێ خاڵدا جێگیرکردوە، کۆی پرۆسەی نەوتیش ئەو سێ خاڵەیە..\nیەک: دانانی پرنسیپەکانی گشتی بۆ سیاسەتی نەوت و پلانی بەدواداگەڕان و پەرەپێدانی کێڵگەکان لە ھەرێمدا لەگەڵ ھەموارکردنیان.\nدوەم: پێدانی ڕەزامەندی بۆ ئەو گرێبەستانەی تایبەتە بە پرۆسەکانی نەوت.\nسێیەم: دیاریکردنی ئاستی بەرھەمھێنانی نەوت.\nپرۆسەی نەوت لە سیاسەت و پلان و پەسەندکردنی گریبەست و دیاریکردنی ئاستی بەرھەم پێکدێت ، ھەر سێکیان لە دەسەڵاتی ئەنجومەنی ھەرێمی نەوت و گازە..\nلەم کابینەدا ئەم ئەنجومەنە تەنانەت یەک کۆبونەوەشی نەکردوە! کۆی پرۆسەکە سەرۆکی حکومەت خۆی بەڕێوەی دەبات! یەکێتی و گۆڕان ھیچ ناڕەزایەکی جدیان پیشان نەداوە لە سڕکردنی دەسەڵاتیان .. بەبێدەنگی لە دۆسیەی نەوت دڕوانن و سەرۆکی حکومەت چی بوێت ھەر ئەوە دەڕوات!\nپرسیاری جدی ئەوەیە؛ بەرزترین دەسەڵاتی دۆسیەی نەوتیان ھەیەو ڕێگایان پێنادرێت بەکاری بھێنن و یەک کۆبونەوەش ناکەن، ڕازیشن!\nتەنانەت: جگە لەو بەنزینەی لە بەغدا دێت، حکومەتی ھەرێم ڕۆژانە ٩٥٠ ھەزار لیتر بەنزینی ھەیەو لیترێکی نادرێتە سلێمانی و ھەمووی بۆ سێ کۆمپانیای ھەولێرەو زۆرینەی بەگران دەفرۆشنەوە لە بازاڕ؛ زۆرینەکەی ئەنجومەنی ھەرێمی بێدەنگن! ڕەنگە ھەر نەشزانن!!!\nبۆ پارەی لوبنان و زۆری کرێی بۆری و کۆمپانیاکانیش ھەر بێدەنگن! چەندیش پارەی نەوت بگەڕێتەوە ھەر ڕازین!\nدایکی شنیار ئەنوەر بۆ مەسرور بارزانی:داوای لێبوردن لە كچەكەم بكە\nوەزارەتی کشتوکاڵ بە بەڵگەوە وەڵامی جەمیل هەورامی دەداتەوە


پـــاپـیــۆنــگ ….هینری شاغیێغ – Denegkan\nپـــاپـیــۆنــگ ….هینری شاغیێغ\nbydengekan\tSeptember 26, 2010\tکتێبخانە\nپاپیۆنگ، به قه‌باره‌ی هه‌شت سه‌د و حه‌فتا و چوار لاپه‌ڕ و له چاپکردنی خانه‌ی وه‌رگێڕان، که‌وته بازاڕه‌وه.\nپاپیۆنگ، به‌سه‌رهاتی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌ڵهاتنی زیندانییه‌که به‌ناوی هینری شاغیێغ. کــه له‌ساڵی 1906، له ئه‌ردێش، له خوارووی فه‌ڕه‌نسا له‌دایکبووه. باوکی له لادێیه‌کدا، به‌ڕێوه‌به‌ری قوتابخانه بووه. هینری له‌پاش ته‌واوکردنی خزمه‌تی سه‌ربازی، وه‌ک که‌شتیوان، چووه بۆ پاریس. لــه‌وێ، له‌ناو کۆمه‌ڵی قاسه‌شکێناندا، وه‌ک که‌سێکی به‌ڕێز، نازناوی ‘پاپیۆنگ’، که به زمانی فه‌ڕه‌نسی به واتای په‌پوله دێت، به‌سه‌ریدا دابڕاوه. له ته‌مه‌نی بیست و پێنج ساڵیدا، به‌ناڕه‌وا تاوانباریانکردووه به کوشتنی پێاوێک و حوکمی هه‌میشه‌یی و کاری زۆره‌ملێیان داوه به‌سه‌ردا، به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌لی که‌مکردنه‌وه‌ی حوکمه‌که‌ی پێبدرێت. وه له‌م په‌یوه‌نده‌دا، ڕه‌وانه‌ی به‌ندیخانه‌ی ده‌که‌ن له گویانای فه‌ڕه‌نسا. به‌سه‌رهاتی هه‌ڵهاتنی سه‌رنجڕاکێشی له به‌ندیخانه‌وه، له دوو توێی کتێبێکدا نوسیوه و له ساڵی 1969دا، له فه‌ڕه‌نسا به چاپی گه‌یاندووه. له ماوه‌یه‌کی کورتدا، یه‌ک ملوێن و نیو دانه‌ی لێفرۆشراوه، له ساڵی 1970دا، بووه به پڕفرۆشترین کتێبی ساڵ. له ساڵی 1973دا، به هه‌مان ناوه‌وه ‘الفراشة’، کراوه به فلیم. هینری شاغیێغ له ساڵی 1973، له ته‌مه‌نی شه‌ست و شه‌ش ساڵیدا، له مه‌دریدی پایته‌ختی ئیسپانیا چاوانی بۆ دواجار لێکناوه.\nکاتێک پاپیۆنگ تاک و ته‌نیا، زیندانی بوو له دوورگه‌یه‌کدا، که ئه‌وه‌نده‌ی قنچکه جگه‌ره‌یه‌که له ده‌ریای کاریبی، هاتووهاواری چواردیواری ژوورۆچکه پێنج هه‌نگاو درێژه‌که‌ی نه‌به‌زاندووه و له‌به‌ر خۆیه‌وه وتویه‌تی، “یه‌ک، دوو، سێ، چوار، پێنج، وه‌رگه‌ڕێ. یه‌ک، دوو، سێ، چوار، پێنج، وه‌رگه‌ڕێ. ئیمڕۆ له‌به‌ر توڕه‌یی خۆم، ئاگام له هیلاکی نه‌ماوه، به‌بێ وچان هه‌ر ئه‌م سه‌ر و ئه‌و سه‌رمــه، به‌توندی قاچ ده‌کێشم به عه‌رزدا، که له‌کاتی ئاساییمدا به‌نه‌رمی پێ داده‌نێم. وه‌ک ئه‌وه‌ی بمه‌وێت، شتێک له‌ژێر پێمدا پانکه‌مه‌وه، پاش ئه‌و به‌زمه‌ی که به‌سه‌رم هات. باشه ده‌مه‌وێت پێ به چیدا بنێـم؟ خۆ هه‌ر چیمه‌نتۆ ڕووته‌که‌یـه. نا، نا، زۆر شت هه‌یه، که ده‌بێت پێیان پیادابنێــــم. پێده‌نێم به‌و حه‌زه گشتییه‌ی پیاوانی چینێک، که مایه‌ی ئازار و ناخۆشین بۆ پیاوانی چینه‌که‌ی تر. پێده‌نێم به بێئاگایی، بێسه‌رنجی یان بێمه‌راقی خه‌ڵکی فه‌ڕه‌نسا، سه‌باره‌ت به چاره‌نوسی ئه‌و مرۆڤانه‌ی، که به دوو ساڵ جارێک له سه ماغتان دوغێیه‌وه به که‌شتی ده‌برێن یان بۆ کوێ ده‌برێن. پێده‌نێـــــــم به که‌لله‌سه‌ری ئه‌و جۆرنالیستانه‌ی دادگای تاوان، که له‌سه‌ر ئه‌و پیاوانه‌ی تاوانێکیان لێقه‌وماوه، نوسراوه‌ی ئابڕووبه‌رانه ده‌هۆننه‌وه، که‌چی هه‌ر له‌پاش دوو مانگ بوونیان له‌بیرده‌چێته‌وه. ده‌مه‌وێت پێ له که‌شیشانی کاسۆلیک بنێم، که گوێبیستی دانپیانانن و ئاگادارن چی ڕووده‌دات له زیندانه‌کانی فه‌ڕه‌نسا، که‌چی خۆیان کردووه به که‌ڕ و ورته‌یان له‌ده‌م نایه‌ته ده‌ره‌وه. پێده‌نێم له‌و ئه‌نجومه‌نه‌ی که له‌پشت ڕێکخراوی مافی مرۆڤ و هاوڵاتییه‌وه‌یه، که هه‌رگیز پڕ به دنیا هاوارناکات بڵێت، ‘کۆتایی به کوشتاری خه‌ڵک و گیڵۆتین بهێنن. سێیدیزمی هه‌مه‌گیر له‌نێو فه‌رمانبه‌رانی زیندانه‌کانتاندا، له ڕیشه‌وه هه‌ڵکه‌نن.’ پێده‌نێـــم به‌و ڕاستییه‌دا، که تائێستا ته‌نیا یه‌ک ڕێکخراو یان ئه‌نجومه‌نێک نه‌بووه، یه‌خه‌ی پیاوانی ده‌سه‌ڵاتداری ئه‌م سستمه بگرێت و هه‌تا پرسیاری ئه‌وه‌یان لێبکات، که چۆن و بۆچی له سه‌دا هه‌شتای ئه‌و خه‌ڵکه‌ی به دوو ساڵ جارێک ده‌برێن، دیارنامێنن.” به‌ڵێ، پاش سی چل ساڵ له‌م هاتووهاواره، پاپیۆنگ به نوسینی به‌سه‌رهاتی خۆی و پاشان کردنی به فلیم، له لایه‌ک یه‌خه‌ی پیاوانی ده‌سه‌ڵاتی گرت و خستینیه ژێر پرسیاره‌وه. که یه‌کێک له وه‌زیره‌کان ناچارده‌بێت بڵێت، “مینیجۆب و پاپیۆنگ، ئابڕووی فه‌ڕه‌نسایان بردووه.” له لایه‌کی تره‌وه، بیروبۆچوونی گشتی خه‌ڵکی ڕاچڵه‌کاند و دیارده‌ی پاپیۆنگ و مافی مرۆڤ، بۆ چه‌نده‌ها ساڵ بوو به خۆڕاکی میدیای فه‌ڕه‌نسا. منیش هه‌ر به‌م هیوایه، ئه‌م کتێبه‌م وه‌رگێڕایه سه‌ر زمانی کوردی.\nله ساڵی 1969دا، وه‌رگێڕێ فه‌ڕه‌نسی بۆ زمانی ئێنگلیزی، به‌ره‌وڕووبووه‌وه له‌گه‌ڵ گرفتێکی زۆری زمانه‌وانی، چونکو زمانه فه‌ڕه‌نسییه‌که‌ی پاپیۆنگ، که کتێبه‌که‌ی پێنوسیبوو، زمانی ساڵه‌کانی سییه‌کان بوو. منیش له‌پاش چل ساڵ ئه‌م وه‌رگێڕاوه ئینگلیزییه‌م کرد به کوردی. که زمانی ئینگلیزی له‌و ماوه‌یه‌دا، گۆڕانکاری زۆر گه‌وره‌ی به‌سه‌ردا هاتووه، نه‌ک هه‌ر له ڕووی ڕێزمانی و هه‌رچی زێتر ستانداردبوونه‌وه، به‌ڵکو پاکسازییه‌کی زۆری تێداکراوه. له ڕووی بێڕێزی به مروڤ و ئاژه‌ڵ، هه‌رچی زێتر بژارکراوه، بۆ نمونه، به که‌سی ڕه‌شپێست بووترێت، ‘قوله‌ڕه‌ش’ یان وه‌ک ئه‌وه‌ی، که‌سێک بڵێت، “وه‌ک سه‌گ ده‌تتۆپێنم.” هه‌روه‌ها کاریگه‌ری ئاین و بیروبۆچوونی پیاوسالاری، هه‌رچی زێتر سنوورداکراوه. بۆ نمونه، به‌کارهینانی وشه‌ی پیاو بۆ ئازایه‌تی، زیره‌کی و ڕێزلێنان، وشه‌ی ژنیش بۆ پێچه‌وانه‌که‌ی. به‌واتایه‌کی تر، زمانه‌که زۆرتر مرۆڤانه‌تر کراوه‌ته‌وه. منیش له وه‌رگێڕانی ئه‌م کتێبه‌دا، ئه‌وه‌نده‌ی زمانه کوردییه‌که ڕێگای پێدابم، هه‌وڵـمداوه ئه‌م پاکسازییه بکه‌م، به‌بێئه‌وه‌ی له واتای ڕسته‌کاندا گۆڕان ڕووبدات.\n* ئــه‌م ناساندنه، وه‌ک “چه‌ند سه‌رنجی وه‌رگێڕ” له کتێبه‌که‌دا هاتووه.\nPrevious بۆشکین ….. و…. باوکی دوین\nNext سه‌رئه‌نجام پارتی دانی نا به تاوانه‌كه‌یدا !


ئیبن خەلەکان (خەلەکانی)، ئەو زانا مەزنەی کە شارۆچکەی خەلەکان-ی مەڵبەندی بنەماڵەکەی باش نایناسێتەوە !! – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد / ئیبن خەلەکان (خەلەکانی)، ئەو زانا مەزنەی کە شارۆچکەی خەلەکان-ی مەڵبەندی بنەماڵەکەی باش نایناسێتەوە !!\ndidar othman 2016-01-31\tمێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد, ناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئیبن خەلەکان (خەلەکانی)، ئەو زانا مەزنەی کە شارۆچکەی خەلەکان-ی مەڵبەندی بنەماڵەکەی باش نایناسێتەوە !! 11,665 Views\nیەکەم جار لە ژیانمدا کە کتێبی ئیبن خەلەکان (خەلەکانی) م بەرچاو کەوت، بە زمانی ئینگلیزی بوو. سەیرەکە لەوەدایە کە مێژووی ئەو کتێبە تەرجومەکراوە دەگەڕایەوە بۆ ساڵی ١٨٤٣، واتە نزیکی سەد و پەنجا ساڵ لەمەوبەر خوێنەری ئینگلیز دەرفەتی هەبووە کە بەو کتێبەی خەلەکانی ئاشنا بێت. کەچی نزیکی سێ ساڵێک لەمەوبەر، لەگەڵ کەسێکی کورد دا قسەمان دەکرد، لە کاتی قسەکاندا ووتی خەڵکی شارۆچکەی خەلەکانە، منیش لە لەندەندا بە گوێبیستی ناوەکە شاگەشکە بووم و بە چێژەوە پرسیارم سەبارەت ئیبن خەلەکان (خەلەکانی) لێکرد؛ کەچی وەڵامەکانی نائومێدی کردم. ئەو گووتی نایناسێت، ئەوەی کە ئاگاداریەتی تەنها ئەوەیە کە چەند ساڵێک پێشتر کەسێکی ئاینی هاتۆتە خەلەکان و پێی ڕاگەیاندوون کە کەسایەتیەکی ئاینی گەورە خەڵکی ئەو شارۆچکەیەیە و لەوە زیاتر هیچی تر ئاگادار نەبوو. من لای خۆمەوە وامدەزانی کە خەڵکی ئەو شارۆچکەیە بە تەواوی ئاشنای ئەو زانایەن و منداڵ و گەورەی ئەو شارۆچکەیە، سەروبنی ژیانی دەزانن و شانازی پێوە دەکەن، کەچی بەو جۆرە نەبوو.\nلەبەر دوو هۆکار ئەم بابەتەم نووسی، یەکەم یەکلاییکردنەوەی بنەچەی بنەماڵەی ئەم زانایە، لەبەر ئەوەی کە هەندێک لێکۆڵەری کورد دەڵێن کە ناوی “ئیبن خەلەکان” هیچ پەیوەندی بە شارۆچکەی “خەلەکان” ەوە نیە و ئەو ناوە ناوی باپیری ئەو زانایایە و ناوی شوێن نیە و تەنانەت ناوەکە لەبەر ئەوەی کە لە سەرچاوە عەرەبیەکانەوە وەریان گرتووە، بە “ابن خلکان/ئیبن خەللیکان” دادەنێن لەبری”ئیبن خەلەکان”. دووەم بۆ ئەوەی کە زانایەکی تری کورد جارێکی تر بە خوێنەری کورد بناسێنرێتەوە و هەلومەرجی هەشت سەد ساڵ لەمەوپێش و ڕۆڵی زانا کوردەکان و ئەو پەیوەندیە بەهێزەی نێوانیان لە ناوچەکەدا بخرێتە ڕوو.\nلە ڕاستیدا هیچ سەرچاوەیەک لە مێژوودا هێندەی کتێبەکەی زانای کورد، ئیبن مستەوفی، ئاماژەی بە بنەچەی ناوەکە نەکردووە. ئەو کتێبە لە ژێر ناونیشانی “مێژووی هەولێر” (تاریخ اربلا)، نزیکی هەشت سەد ساڵ لەمەوبەر نووسراوە. ئیبن مستەوفی لەوێدا باس لە کەسێک دەکات بە ناوی “عومەری خەلەکانی” (عمر بن خلکان) و ناوی تەواوی بریتی بووە لە “ئەبو حەفس عومەر کوڕی ئیبراهیم کوڕی ئەبی بەکری خەلەکانی” (ابو حفص عمر بن ابراهیم بن ابي بکر بن خلکان) و لە مانگی دووی ساڵی ١٢١٣ز دا کۆچی دوایی کردووە. ئیبن مستەوفی زانیاریەکی گرنگ سەبارەت بە ڕەچەڵەکی کابرا و دابونەریتێکی کوردی دەخاتە ڕوو و دەڵێت “ئەو سەر بە گوندێکی ناسراوە کە بنەچەی باپیری بۆ ئەوێ دەگەڕێتەوە، هەر لەسەر ڕێگای گەڕاندنەوەی ڕەچەڵەک لەلای کورداندا”. هەروەها ئیبن مستەوفی ئاماژە بەوە دەکات کە عومەری خەلەکانی (عمر بن خلکان) زانایەکی ئاینی بووە و سوڵتان موزەفەرەدینی هەولێر زۆر متمانەی پێ بووە. ئەم زانیاریە لەگەڵ سەرچاوەکانی تردا سەبارەت بە باوکی ئیبن خەلەکانی زانای ئەم بابەتە یەکدەگرێتەوە. لەبەر ئەوەی کە باوکی ئیبن خەلەکان خۆی مامۆستا بووە لە هەولێر و کەسایەتیەکی ئاینی بووە و متمانەپێکراوی سوڵتان موزەفەرەدین بووە و لە سەرچاوەکاندا تەنها ساڵێک جیاوازی لە نێوان کۆچی دواییاندا هەیە و جیاوازیەکی کەم لە نێوان ناوەکەیاندا بەدی دەکرێت. واتە بە ڕوونی بۆمان دەرکەوت کە باوکی ئیبن خەلەکان هەولێری بووە، بەڵام ناوی بنەچەی بنەماڵەکەیان بەپێی ئیبن مستەوفی وەک دابونەریتێکی کوردانە گەڕێنراوەتەوە بۆ ناوی گوندەکەیان کە ئەمڕۆ شارۆچکەیەکە لە باشوری کوردستان سەر بە پارێزگای سلێمانی کە لە ڕابردووی دێریندا سەر بە هەولێر بووە. ئەم دیاردە تایبەتمەندەی کورد، هەشت سەد ساڵ لەمەوبەر لە ناو کورد دا پەیڕەو کراوە و ئەمڕۆش پەیڕەو دەکرێت و دیارە مێژووەکەی لە هەشت سەد ساڵ لەمەوبەر کۆنتر بووە. بە دڵنیایی ئەوە هەندێک لایەنی فەرهەنگیی کوردی خۆ بەستنەوە بە ناوچە دەخاتە ڕوو. ئەم زانایە وەک لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، کوڕی زانایەکی هەولێری بووە کە لە خوێندنگەکانی هەولێردا هەتاوەکو کۆتایی ژیانی لە ساڵی ١٢١٣-١٢١٤ دا وانەی گوتۆتەوە.\nئیبن خەلەکانی بچووک، لە ساڵی ١٢١١ ز دا لە دایکبووە و هەرچەندە نازناوی شەمسەدینی پێ دراوە بەڵام ناوی تەواوی بریتیە لە ئەحمەد کوڕی موحەمەد کوڕی ئیبراهیمی کوڕی خەلەکانی کوڕی باوەک کوڕی شاکەڵ کوڕی حوسەین کوڕی مالک کوڕی جەعفەر کوڕی یەحیا کوڕی خالدی بەرمەکی. هەندێک سەرچاوە بە بەڵخی لە قەڵەم دەدەن، بەڵام بەپێی ئیبن مستەوفی بێت، ئەوان بنەچەیان کوردێکی خەلەکانی بووە. هەر وەک لە ناوەکەیدا دەردەکەوێت یەکێک لە باوباپیرانی ناوی “شاکەڵ” بووە کە ناوێکی کوردیە و ئیبن خەلەکان خۆی بۆ بنەماڵەی بەرمەکی گەڕاندۆتەوە، ئەوە دووپاتی دەکاتەوە کە بەرمەکیان کورد بوون و ئیبن خەلەکان بنەچەی خێزانەکەی خۆی بۆ بنەماڵەیەکی گەورەی کوردی گەڕاندۆتەوە. هەرچەندیشە هەندێک پێیان وایە کە لەوانەیە ئەو بنەچەیەی بۆ خۆی دروست کردبێت، بەڵام ئەوەی گرنگە کە ئەگەر وایدانێین دروستیشی کردبێت، ئەو بنەچەی خۆیانی بۆ بنەماڵەیەکی کوردی گەڕاندۆتەوە، سەرەڕای ئەوەی کە ئەو بنەماڵەیە بە دوژمنی عەباسیەکان لە قەڵەم درابوون.\nسەرچاوەکان دەڵێن کە پێش مردنی باوکی، لە تەمەنی دوو بۆ سێ ساڵیەوە باوکی خۆی هەوڵی فێرکردنی داوە و دوایی لای خاتوونێک بە ناوی زەینەب، کە دیارە کوردێکی ناوچەکە بووە، خوێندوویەتی. ئەم زانایە لە تەمەنی لاویدا لە نێوان هەولێر و موسڵدا بەردەوامی بە خوێندن داوە و دوایی لەگەڵ براکەیدا ڕوودەکاتە شاری حەڕان و ئەمجا حەلەب کە ئەوکات یەکێک لە کوڕەکانی سەلاحەدین حوکمی دەکات. ئیبن خەلەکان و براکەی، لەگەڵ خۆیاندا نامەیەکی سوڵتان موزەفەرەدینی حوکمڕانی هەولێر دەبەن و دەیدەن بە قازی بەهادین کە وەزیری کوڕەکەی سەلاحەدین بووە. لە نامەکەدا سوڵتان موزەفەرەدین دەڵێت “چی پێویستە کە بە باشی دەزانیت لەگەڵ ئەم کوڕانەدا بیکە؛ ئەوانە کوڕی کەسێکن کە وەک برا وابووە بۆ من و وەک براش بووە بۆ تۆ. پێویست ناکات هیچ شتێک لەوە زیاتر پێشنیار بکەم.”\nئەو قازیە وەک وەفایەک بۆ هاوڕێیەتی لەگەڵ باوکیاندا، هەتاوەکو مردنی، ئەو و براکەی لە نزیک خۆی لە حەلەب دانابوو. لەوێ سەرەتا لەلای مامۆستایەک دەخوێنێت بە ناوی شێخ جەمال ماهانی کە کوردێکی هەولێری و هاوڕێی باوکی بووە. ئیبن خەلەکان لە حەلەب لای چەندین زانای گەورەی تر خوێندوویەتی و لەوێش زانا و مێژوونووسی کورد، ئیبن ئەسیر دەبینێت و لەبەر ئەوەی کە دۆستێکی نزیکی باوکی بووە، پەیوەندیەکی بەهێزی لەگەڵدا دروست دەکات و ئیبن خەلەکان زۆری لێوە فێردەبێت.\nئیبن خەلەکان ڕوو دەکاتە میسر و ماوەیەک دەبێتە یاریدەدەری قازی گەورەی هەموو میسر کە ئەو کات کوردێکی سنجاری بووە بە ناوی بەدرەدینی سنجاری و چەند کارێکی تر لە میسر وەردەگرێت هەتاوەکو لە ساڵی ١٢٦١ ز دا دەبێتە قازی هەموو ناوچەکانی سوریا و لە دیمەشق نیشتەجێ دەبێت. لە ساڵی ١٢٦٩ ز بەهۆی ململانێی سیاسیەوە، لە شوێنەکەی لادەبرێت و دیسان ڕوودەکاتە قاهیرە و لەوێ دەست دەکات بە وانە گووتنەوە. لە کۆتایی ساڵی ١٢٧٦ ز دا دیسانەوە دەکرێتەوە بە قازی هەموو شافیعیەکانی سوریا و لە پێشوازیەکی گەورەدا بە ئامادەبوونی پاشای دیمەشق و هەموو سەرکردە سەربازی و کەسایەتیەکانی شارەکە لە ساڵی ١٢٧٨ز دا دەگەڕێتەوە دیمەشق. دیسان بەهۆی ململانێی نێوان میرەکان، پاش ماوەیەکی کەم دەستگیر دەکرێت و دوایی پاش ماوەیەکی کەم لێبووردنی بۆ دەردەکرێت و دیسان بۆ ماوەی دە مانگ دەکرێتەوە بە قازی گەورەی ئەو وڵاتە، بەڵام جارێکی تر بەهۆی ململانێی سیاسیەوە لە شوێنەکەی لادەبرێت و دوای ئەوە ئیبن خەلەکان بۆ هەتایی لە ماڵ نایەتە دەر و لە ساڵی ١٢٨٢ز دا کۆچی دوایی دەکات و هەر لە دیمەشق دەنێژرێت.\nسەرچاوەکان بە کەسایەتیەکی ڕوخسار جوان و زانایەکی بواری یاساناسی و شارەزا لە زمان و ئەدەبدا باسی دەکەن. کتێبە بە نرخەکەی (وفیات الاعیان)، یەکێک لە باشترین سەرچاوەیە بۆ ناسینی کەسایەتیە هەمە جۆرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و زیاتر لە سەد و پەنجا ساڵە تەرجومە کراوە بۆ زمانی ئینگلیزی. ئیبن خەلەکان لەو کتێبەدا هەموو تواناکانی لە بواری مێژوو، ئەدەب، زمان، ئاین، یاسا، هتد. بەکاردەهێنێت و شاکارێک بەرهەم دەهێنێت کە هەتاوەکو ئەمڕۆ باشترین سەرچاوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕساتە لە بواری ناسینی کەسایەتیەکاندا.\nئەوەی کە لەم بابەتەدا ڕوون دەبێتەوە ئەوەیە کە هەڵکشانی دەسەڵاتی کوردی و دوایی سەلاحەدین دیاردەیەکی ناپەیوەست و شەخسی نەبووە، بەڵکو بەشێک بووە لە بوژانەوەیەکی گەورە لە دەسەڵاتی کورد لە ناوچەکەدا کە چەندین ساڵ پێش دەسەڵات وەرگرتنی سەلاحەدین بەرپا بوو بوو و لە قۆناغی جیاوازدا ئەو دەسەڵاتە کوردیە هەڵکشان و داکشانی بەخۆیەوە بینیوە. نزیکی هەزار و دوو سەد ساڵ پێش لەدایکبوونی ئیبن خەلەکان، هەولێریەکان لە ژێر سایەی دەسەڵاتی هەزەبانیدا لە ناو ئیسرائیلدا شەڕیان لەگەڵ ڕۆمەکان کردووە و کاریگەری فەرهەنگی کوردی لە دێر زەمانەوە هەتاوەکو میسر ڕۆیشتووە و بە ڕوونی دەبینرێت کە لە سەردەمی ئیبن خەلەکاندا قازی گەورەی هەموو میسر، کە دەسەڵاتێکی زۆر گەورەی ئەو سەردەمە بووە، کورد بووە و زۆر لە زاناکانی ئەو ناوچەیە کورد بوون و قوتابخانەکان بە دەست زانا کوردەکانەوە بووە. هەروەها لە ڕێگای ژیانی ئیبن خەلەکانەوە ئەو تۆڕی پەیوەندیەی نێوان زانا کوردەکان ڕوون دەبێتەوە کە هەندێک جار پاڵپشتی دەسەڵاتی سیاسی وەک کوڕەکەی سەلاحەدین و کەسایەتی تری لەگەڵدا بووە و کورد لە ڕووی فەرهەنگی و سیاسیەوە کاریگەری هەتاوەکو میسر ڕۆیشتووە. سەرەڕای ئەوانە هەمووی، ئەمڕۆ زۆر جار فارس و عەرەب بە مافی خۆیانی دەزانن کە زانا و کەسایەتیەکانی ڕۆژهەڵات بە هی خۆیان دابنێن و کورد بۆ هەریەکەیان دەیان بەڵگە بخاتە ڕوو و تەنانەت کورد خۆی گومان دەخاتە سەر ناسنامەی زانا و کەسایەتیە کوردەکانی خۆی. لە سەرو ئەوانەوە، ئەمڕۆ ناکرێت لە جیهاندا ئەم زانایە بناسرێت و لە ساڵی ٢٠١٥ دا و نزیکی هەشت سەد ساڵ دوای لەدایکبوونی، هێندە بەم زانایە نائاشنا بین بەشێوەیەک کە تەنانەت شارۆچکەی مەڵبەندی بنەماڵەی ئیبن خەلەکان کە دەبوو منداڵەکانی هەموو ڕۆژێک پەنجەیان بۆ پەیکەرەکەی ڕابکێشایە، ڕۆڵە زانا مەزنەکەیان بە باشی نەناسنەوە!!\nتێبینی: وێنەکەی لای ڕاست وێنەیەکی خەیاڵیە و وێنەکەی لای چەپ وێنەی شارۆچکەی خەلەکانە کە بە گەڕان لە گوگڵدا توانیم دەستم بکەوێت.\n– Encyclopaedia Britannica (2012) Ibn Khallikān [Internet], , Available from: < http://www.britannica.com/EBchec…/topic/280795/Ibn-Khallikan>, [Accessed: 19/01//2015] – Gandhi, M. and Husain, O .(2004), The Complete Book of Muslim and Parsi Names, Penguin Books, India.\n– Ibn-Ḫallikān, A. M (1843) Ibn Khallikan’s Biographical Dictionary, 1, Volume, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland, Paris, France.\nPrevious نەورۆز؛ جەژنی کورد یان جەژنێک لە دژی کورد؟\nNext پیر شالیاری زەردەشتی یان پیر شالیاری یارسانی فەیلەسوف؟


ئەمازۆن و کۆمپانیای شێڵ – www.facebook.com/anarkistan.net ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net ***** https://i-f-a.org\nئەمازۆن و کۆمپانیای شێڵ\nazadebram\tكوردی - Kurdi، هه‌واڵ و ڕاپۆرت\t 4 شوبات 2022 1 Minute\nلە کاتێکدا کە بەشی هەرە زۆری خەڵکی هەژار و هەژارتر دەکەون بەڵام قازانجی کۆمپانیاکان لە هەڵکشادایە.\nکۆمپانیای ئەمازۆن کە زۆر شت نوسراوە و زۆریشمان دەزانین کە چۆن مامەڵەی کریکاران و کارمەندەکانی دەکات کەچی لە 3 مانگی کۆتایی ساڵی پێشووترەوە بڕی فرۆشتنی کاڵاکانی ئەم کۆمپانیایە بە لە سەدا 24 سەرکەوت و گەیشتە 137 ملیار دۆلار کە لەم بڕی فرۆشتنە 14.32 ملیاری قازانج بووە. ئەم کۆمپانیایە بڕی فرۆشتنی کاڵاکانی لە ساڵی پێشتردا واتە 2020 بۆ هەمان 3 مانگی کۆتایی ساڵ بە ڕێژەی لە سەدا 9 بووە، واتە دوو قات و نیو زیاتر فرۆشتنی کاڵاکانی سەرکەوتون .\nهاوکاتیش هەر لەم رۆژانەدا کۆمپانیای شێڵ لە ڕاپۆرتێکدا بەیانی کرد کە قازانجی 3 مانگی کۆتایی ساڵی پاری 14 ملیار دۆلار بووە. ئەمە لە کانتیێکدا کە لە بریتانیا هەموو شتێك نرخەکەی زۆر چووەتە سەرەوە هەر لە هاتوچۆوە تاکو کڕینی سادەترین پێداویستی ژیان کە نان و ئاوە. بەنزین و گاز لە یارییەکەی نێوانی کۆمپانیاکانی نەوتەوە کە ساڵی پارە کردیان بۆ سەرخستنی نرخی بەنزین و گاز هەر لە سەردایە .\nئەمە جگە لەوەی کە نرخی غاز و کارەبا ئەوەندە چوەتە سەرەوە کە تەنانەت پەڕلەمانتارەکانی حیزبی حاکم ناڕەزایەتیییەکی گەورەیان دەربڕی . لە مانگی نیسانەوە هەموو ماڵێكی ئاسایی بریتانیا بە بڕی 700 پاوەند لە ساڵەکەدا زیاتر دەدەن بە کارەبا و غاز لە چاو ساڵی ڕابوردوودا بەو ڕادەیە گرفتی بۆ خەڵك خولقاندووە کە لەژێر فشاردا وەزیری دارایی ناچار کرا کە بە بڕێکی کەم هەم بە قەرز و هەم بە بەلاش بۆ 5 ملیۆن ماڵ قەرەبوو بکاتەوە. بڕیاری دا کە هەر ماڵێك بیەوێت دەتوانێت قەرزی 200 پاوەند وەرگرێت کە دەکرێت لە 5 ساڵدا کە ساڵی 40 پاوەند دەکات ئەم قەرزە بداتەوە بە دەوڵەت . هاوکاتیش باجی ساڵانەی خانوو بۆ ئەو خانوانەی کە لە ڕێزی ئەیە وە بۆ دی-ن [ بە گوێرەی پلەبەندی خانوەکان بڕی باجی خانوەکە دیاری کراوە کە دەبێت دانیشتوی خانووەکە هی خۆی بێت یا کرێ چی بانق و کەسانی تایبەتی هەموو مانگێك بڕێک لە باجەکە بداتەوە بە شارەوانی] 150پاوەند وەردەگرێت کە ئەمەیان دانەوەی نییە ، لەگەڵ ئەوەسدا هێشتا ماڵەکان بە بڕی 550 پاوەند نرخی غاز و کارەبایان لەسەر زیادکراوە.\nبڵاوكراوه‌ته‌وه 4 شوبات 2022\nPrevious Post ئەڵمانیا و هەستی هاووڵاتیانی بەرانبەر بە بێیانە\nNext Post خۆپیشاندان لە بەرازیل دژ بە ڕایسیزم


ڕێبەری باڵای ئێران: هەرکەسێک هەڵبژاردنەکانی ئەمەریکا بباتەوە کارناکاتە سەر سیاسەتی ئێران بەرامبەر بە ئەمەریکا\nڕێبەری باڵای ئێران ئایەتوڵا عەلی خامنەئی ڕۆژی سێشەممە ڕایگەیاند ئەنجامی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمەریکا کارناکاتە سەر سیاسەتی تاران بەرامبەر بە واشنتن.\nلە وتارێکیدا کە ڕاستەوخۆ لە تەلەفیزیۆنی دوڵەتییەوە پەخش دەکرا خامەنەئی گوتی "سیاسەتی ئێمە بەرامبەر بە ئەمەریکا بە ڕوونی دانراوە و لەگەڵ گۆڕینی کەسەکاندا گۆڕانکاری بەسەردا نایات. بۆ ئێمە گرنگ نییە کێ دێت و دەڕوات."\nخامەنەئی لە ساڵیادی دەست بەسەرداگرتنی باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە تاران کە هاوکات بوو لەگەڵ ڕۆژی لەدایکبوونی پێغەمبەر محەمەد قسەی کرد.\nخامەنەئی بەو خوێندکارە ئیسلامییە توندڕەوانەی کە هەڵیانکوتایە سەر باڵیۆزخانەی ئەمەریکا و 52 کارمەندیان بۆ ماوەی 444 ڕۆژ بە بارمتە گرت، گوت کە " هێرشی خوێندکاران بۆ سەر هێلانەی ئەم سیخوڕانە زۆر گونجاو و ژیرانە بوو". لەو کاتەوە هیچ پەیوەندییەکی دیپلۆماسی لە نێوان ئەمەریکا و ئێراندا نییە.\nئێران ئەمساڵ بەهۆی نیگەرانی لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا کە نزیکەی 36 هەزار کەسی لەو وڵاتە کوشتوە، کۆبوونەوە و چەند رووداوێکی دیکەی پەیوەند بە دەست بەسەراگرتنی باڵوێزخانەی ئەمەریکا هەڵوەشاندەوە.\nجۆ بایدن،کاندیدی دیموکراتەکان بەڵێنی داوە کە گەر ئێران پابەند بێت بە ڕێکەوتننە ئەتۆمییەکەی ساڵی 2015 وە، ئەوا دەگەڕێنەوە بۆ ئەو ڕێککەوتنەی زلهێزانی جیهان لەگەڵ ئێراندا.\nدانۆڵد ترامپ، سەرۆک کۆماری ئەمەریکا لە ساڵی 2018دا لەو رێککەوتنە کشایەوە و سزاکانی ئەمەریکای جارێکی تر سەپاندەوە بە سەر ئێراندا.\nمحەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران ڕۆژی دووشەوممە بە تۆڕی CBS ئەمەریکای ڕاگەیاند دەخوازێت ئەمەریکا دووبارە بگەڕێتەوە سەر رێککەوتنەکە و گوتی بەڵام " پەیوەندی دووبارە مانای دانوستان نییە" چونکە "ئەگەر بمانویستایە دانوستان بکەین، چوار ساڵ پێش ئێستا لەگەڵ سەرۆک دانۆڵد ترامپ ئەنجاممان دەدا".\nزەریف بە CBSگوت " لێدوانانەکانی کەمپینی بایدن زیاتر هیوابەخشە، بەڵام دەبێت چاوەڕێ بین و سەیر بکەین بزانین چی دەبێت."\nترامپ باسی ئەوەی کردووە کە دەیەوێت ڕێککەوتنێکی فراوانتربکات کە بەرنامە مووشەکییەکەی ئێران و چالاکییەکانی ئەو وڵاتە لە هەرێمەکەدا دەستنیشان بکات. ئێران هیچ دانوستانێکی قەبووڵ نەکردوە، مەگەر ئەوەی سەرەتا واشنتن بگەڕێتەوە ناو ڕێککەوتننامەکە .


خۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان (٢٠٢١) - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nخۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان (٢٠٢١)\nخۆپیشاندانەکانی ٢٠٢١ی خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان\nچەند دیمەنێک لە خۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان\n٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ – ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١\nپارێزگای سلێمانی و پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان\nنەدانی دەرماڵەی خوێندن\nبارودۆخی خراپی ئابووری\nچاکسازی بواری ئابووریی خوێندکاران\nخۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان کۆمەڵێک خۆپیشاندان بوو کە لە ڕێکەوتی ٢١ی تشرینی دووەم ھەتا ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ لەلایەن خوێندکارانەوە بە ئامانجی گەڕانەوەی دەرماڵەکانی خوێندن ئەنجامدرا. ھێزە ئەمنییەکان لە سلێمانی بە ئامانجی بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران، گازی فرمێسکڕێژ و ئۆتۆمۆبیلی ئاوڕێژیان بەکاھێنا و بەھۆیەوە دۆخی تەندروستی بەشێکی خوێندکاران تێکچوو.\nمەسروور بارزانی، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ژمارەیەک لە قوتابیانی زانکۆ حکوومییەکانی ھەرێمی کوردستان لە کۆلێژی پەروەردەی بنیات کۆبووە لە دەستپێکی قسەکانیدا گوتی: «خۆپێشاندان مافە و پشتیوانی لە خۆپێشاندانی ئاشتیانە دەکەین. بەڵام ئاراستەکردنی و دروستبوونی توندوتیژی، خزمەتی داواکارییەکانی خوێندکاران ناکات. ئەگەر خۆپێشاندان دەکەن با ئاشتیانە بێت. دەبێت ئەو ئەزموونە و ئەو وڵاتە بپارێزین و نیشتمانمان خۆش بوێت. دەزانم کێشەتان هەیە و چارەسەریشی بە گفتوگۆ دەکرێت و دەبێت پێکەوە چارەسەری بکەین.» ھەروەھا مەسروور بارزانی لە درێژەی قسەکانیدا لەبارەی بێڕێزیکردن بە ئاڵای کوردستان گوتی: «باوەڕ بکەن ئەوەندە جێی داخبوو کە بینیمان ئاڵای کوردستان بەپێوە چوونە سەری و بێڕێزی و بێحورمەتیی بەرامبەر بە سیمبوولێک کرا کە بووتە دوابەرگی چەندین شەھید. ھەزاران شەھید لەژێر ئەم ئاڵایە نێژراون. بێڕێزیکردن بەمە چۆن داوای قوتابییە. ئەمە زۆر دیارە کە دەستێک ھەیە ویستوویانە چونکە قوتابی ھێزێکی خوێنگەرم و بەتوانان سوودیان لێوەربگرن ئەمە بەکاربێنن بۆ ئەوەی ھیچ بەھایەکی نیشتمانیی وڵاتەکەمان نەھێڵن.»\nوەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی ھەرێمی کوردستان له‌سه‌ر ھه‌ڵکوتانه سه‌ر فه‌رمانگه و سووتاندنی دادموده‌زگاکانی حکوومه‌ت له پارێزگای سلێمانی، ڕوونکردنه‌وه‌یه‌کی بڵاوکردەوە: «ئه‌مڕۆ چوارشەممە لە ئەنجامی ناڕەزایەتیی قوتابییان و خوێنکارانی زانکۆ لە سنووری پارێزگای سلێمانی، بەداخەوە دەستێکی گێرەشێوێن لە ناحیەی پیرەمەگروون ھەڵیانکوتاوەتە سەر چەند فەرمانگەیەک، لە ناویاندا کتێبخانەی گشتیی پیرەمەگروون ئاگریان تێبەرداوە. ئێمە لە وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان پشتیوانیی ھەموو داوایەکی مەدەنییانەی چین و توێژەکانی کۆمەڵگەکەمانین، بەڵام بە توندی سەرکۆنەی ھەموو کارێکی تێکدەرانە دەکەین، بەتایبەتی سوکایەتیکردن بە ئاڵای پیرۆزی کوردستان و ڕەمزو سیمبولە نەتەوەیییەکانمان و پەلاماری کتێبخانە، کارێکی دوور لە ڕەوشتی شارستانییە، ناکرێت بۆ بەدەستھێنانی خواست و داواکاری توێژێک، فەرمانگە و دامەزراو و ئاڵا بکەونە بەر ھێرش و سووتاندن و وێرانکاری.»\nئەمین بابە شێخ، وتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەبارەی ھەڵوێستی یەکێتیی لەسەر خۆپیشاندانی خوێندكاران ڕایگەیاند: «یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پشتیوانی داواکاری ڕەوای خوێندکاران دەکات و داواش لە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دەکات داواکارییەکانیان لەبەرچاو بگرێت و دەرماڵەی خوێندکاران خەرجبکات و کێشەکانیان بۆ چارەسەر بكات. ھەروەھا داوا لە ھێزە ئەمنییەکان دەکەین دانبەخۆیاندا بگرن و توندوتیژی دژی خۆپیشاندەران بەکارنەھێنن، چونکە داواکارییەکانیان ڕەوایە، داواش لە خۆپیشاندەران دەکەین بەشێوەیەکی شارستانی و ئاشتیانە خۆپیشاندان بکەن و دوور بکەونەوە لە ھەموو کارێکی توندوتیژی و ئاژاوەنانەوە و ڕێگەش بە ھیچ لایەنەکی نابەرپرس نەدەن خۆپيشاندانەکان بۆ بەرژەوەندی و سیاسەتی چەوتی قۆرغبکات و بەکاربھێنێت.»\nسەرۆکایەتی زانکۆی سلێمانی ڕاگەیەنراوێکی سەبارەت بە خۆپیشاندانی خوێندکاران بڵاوکردەوە: «ئێمە وەک سەرۆکایەتی زانکۆی سلێمانی، داواکاریی خوێندکاران بە ڕەوا دەبینین و پشتگیری تەواوی دابینکردنی دەرماڵەی مانگانەی خوێندکارانی زانکۆ دەکەین. جەختدەکەینەوە لەسەر پاراستنی حەرەمی زانکۆ و ئیدانەی ھەر پێشێلکارییەک و توندوتیژییەک دەکەینەوە کە لە دەرەوەی یاسا و ڕێنماییەکان ئەنجامدرابێت. داواکارین لە خوێندکارانی زانکۆکەمان بۆ پاراستنی سەلامەتی گیانیان و بەردەوامی ڕەوتی خوێندن، پابەندبن بە خوێندنی وانەکانیان و داواکارییەکانیان بە شێوازێکی شارستانی پێشکەش بکەن بە جۆرێک کە لە ئاستی پێگەی خوێندکاری زانکۆدا بێت.»\nئاسایشی سلێمانی جەختی کردەوە کە ئەو کەسەیان دەستبەسەرکردووە کە لە خۆپێشاندەرێکی داوە و ڕێکاری یاسایی بەرامبەر دەگرنەبەر، ھەروەھا ڕایانگەیاند: «لە ئەرک و بەرپرسیارێتیی ئێمەیە وەک ھێزی ئاسایش بەوپەڕی پیشەیییانە و سەردەمییانە مامەڵە لەگەڵ سەرپێچیکاران بکەین، بۆیە دوای بڵاوبوونەوەی گرتە ڤیدیۆیەک کە تێیدا کەسێک بە شێوەیەکی نەشیاو و نایاسایی ئازاری دە‌گەیاند بە خۆپێشاندەرێک، بەڕێوەبەرایەتیمان لە‌سە‌ر ڕاسپاردە‌ی بە‌ڕێز قوباد تاڵە‌بانی، ھەستا بە لێکۆڵینەوە و دەستبەسەرکردنی ئە‌و كە‌سە. ھەربۆیە ھاووڵاتیانی ئازیز دڵنیا دەکەینەوە کە هەموو ھەوڵێک دەخەینە گەر لە پێناوی پاراستنی ئارامی و سەقامگیری و لە ھەمان کاتدا ناھێڵین ئەفسەرانمان و کارمە‌ندانمان بە ھیچ شێوە‌یە‌ک و بیانوویە‌ک یاسا پێشێل بکەن.»\nمستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق لە توویتێکدا لە ھەژماری خۆی بڵاوی کردەوە: «ڕووداوە ئازەربەخشەکانی ئەمدوایییانەی ھەرێمی کوردستان لەوانە لە سلێمانیی خۆشەویست، پێویستی بە ھەڵوێستێکی بەرپرسانەی ھەمووان ھەیە بۆ پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتی و ڕاگرتنی تێکچوونی دۆخەکە. خۆپێشاندانی ئاشتییانە مافێکە، دەستوور گەرەنتی کردووە. پەلاماردانی خۆپێشاندەران و موڵک و ماڵی گشتی و تایبەتیش دووکاری ڕەتکراوەن.»\n^ خۆپیشاندانی خوێندکاران لە سلێمانی دەستیپێکردەوە. خەندان (لە ڕێکەوتی ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١).\n^ ئ ا لە هەولێر ناڕەزایەتی خویندکاران بۆ گەڕانەوەی دەرماڵەکانیان بەردەوامە. دەنگی ئەمریکا (لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١).\n^ خۆپیشاندانی خوێندکاران بۆ داواکردنی دەرماڵە بەردەوامە. ئێن ئاڕ تی. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ خوێندکارانی زانکۆی سلێمانی جارێکی دیکە دەستیان بە خۆپیشاندان کردەوە. ڕۆژنیوز. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ بۆ دووەم جار؛ هێزە ئەمنییەکان گازی فرمێسک رێژ دەگرنە خوێندکارانی سلێمانی. ئێن ئاڕ تی (لە ڕێکەوتی ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١).\n^ مەسرور بارزانی بۆ خوێندکاران: پێکەوە کێشەکان چارەسەر دەکەین. تۆڕی میدیاییی ڕووداو. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ مەسرور بارزانی: هەمو هەوڵێک دەدەین بۆ ئەوەی گرفتی خوێندکاران چارەسەر بکەین. خەندان. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ وەزارەتی ڕۆشنبیری له‌سه‌ر سوتاندنی فەرمانگه‌كان له سلێمانی ڕوونكردنه‌وه‌یه‌ك بڵاو ده‌كاته‌وه. کوردستان تیڤی. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ یەکێتی هەڵوێستی خۆی لەسەر خۆپیشاندانی خوێندکارانی زانکۆ دەربڕی. ھەرێم نیوز. سەردان لە ڕێکەوتی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ زانکۆى سلێمانى پاڵپشتی خۆى بۆ خۆپیشاندانى خوێندکاران دەردەبڕێت. ھەرێم نیوز. سەردان لە ڕێکەوتی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ ئاسایشی سلێمانی: ئەو کەسەی لە خۆپێشاندەرێکی دا، دەستبەسەرکراوە. تۆڕی میدیاییی ڕووداو. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\n^ کازمی هەڵوێستی خۆی لەبارەی خۆپێشاندانی خوێندکارانی کوردستان راگەیاند. تۆڕی میدیاییی ڕووداو. سەردان لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=خۆپیشاندانەکانی_خوێندکارانی_ھەرێمی_کوردستان_(٢٠٢١)&oldid=865961»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٤٧ی ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


خولی نوێی په‌رله‌مانی به‌ریتانیا، ده‌ست به كاره‌كانی ده‌كات و له كارانامه‌ی حكومه‌تیشدا، ئه‌نجامدانی ریفراندۆمی جیابونه‌وه له یه‌كێتی ئه‌وروپا و پێداچونه‌وه به یاساكانی كۆچبه‌راندا هاتوه.\nدوای هەڵبژاردنەکەی حەوتی ئەم مانگەی پەرلەمانی بەریتانیا، ئه‌مڕۆ خولی نوێی په‌رله‌مانی ئه‌و وڵاته، ده‌ستی به كاره‌كانی كردو شاژن ئیلیزابێسی دوه‌م، كه ته‌مه‌نی (89) ساڵه، كارنامه‌ی حكومه‌تی خوێنده‌وه.\nحكومه‌تی نوێی به‌ریتانیا له‌لایه‌ن پارتی پارێزگاران به سه‌رۆكایه‌تی ده‌یڤد كامیرۆن، پێكهێنرا، كه له هه‌ڵبژاردانه‌كه‌دا، سه‌ركه‌وتنێكی گه‌وره‌ی تۆمار كرد و له كۆی (650) كورسی، توانیی (331) كورسی به‌ده‌ستبهێنێت.\nبه‌پێی ئه‌و كارنامه‌یەی شاژنی به‌ریتانیا خوێندیه‌وه، كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت، كارده‌كات بۆ سه‌قامگیریی ئابوری و كه‌مكردنه‌وه‌ی كورتهێنانی بودجه و باشتركردنی سیستمی ته‌ندروستی.\nشاژن راشیگه‌یاند: كار بۆ كۆنترۆڵكردنی پرسی كۆچبه‌ران ده‌كه‌ن و رێوشوێنی پێویست ده‌گرنه‌به‌ر.\nله كارنامه‌ی هه‌ڵبژاردنی پارتی پارێزگاران، جه‌خت له ئه‌نجامدانی ریفراندۆمی جیابونه‌وه له یه‌كێتیی ئه‌وروپا كراوه‌ته‌وه و له‌و باره‌یه‌وه شاژنه ئیلیزابێس رایگه‌یاند: كابینه‌ی نوێی حكومه‌ت، پێداچونه‌وه به په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان به‌ریتانیا و یه‌كێتی ئه‌وروپا ده‌كات و پابه‌نده به ئه‌نجامدانی ریفراندۆم پێش كۆتایی ساڵی (2017).


٤ هاووڵاتیی دیکەی کورد بوونە قوربانیی تەقینەوەی مین\nزایینی: ٢٦-٠٣-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠١/٠٦ - ١٣:١٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: چوار هاووڵاتیی ناوچەی سەلاسی باوەجانی بە هۆی تەقینەوەی مینە چێندراوەکانی سەردەمی شەڕی رێژیمی ئیران و عێراق بریندار بوون.\nبەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، رۆژی سێ‌شەممە رێکەوتی ٤ی خاکەلێوەی ١٣٩٤ی هەتاوی، ٤ هاووڵاتیی کورد کە یەکێکیان منداڵ بووە بە هۆی رووداوی تەقینەوەی مین بە توندی بریندار بوون.\nبەپێی ئەم راپۆرتە، ئەو ٤ کەسە ئەندامی بنەماڵەیەک بوون و لە کاتێکدا لە تەنیشت گوندەکەی خۆیان ئاگریان کردووەتەوە، مینێکی چێندراوی سەردەمی شەڕ لە ژێر ئاگرەکەدا تەقیوەتەوە و بە هۆی ئەم رووداوە، بە توندی بریندار بوون.\nئەو ٤ هاووڵاتییە، پاش رووداوەکە دەستبەجێ لەلایەن دانیشتوانی گوندەکەوە گوازراونەتەوە بۆ نەخۆشخانەی جوانڕۆ و پاش چارەسەرێکی سەرەتایی، رەوانەی نەخۆشخانەیەکی کرماشان کراون.\nهەتا ئێستا شوناسی ئەو چوار هاووڵاتییە کوردەی خەڵکی گوندی "بەرکوڕ"ی سەربە تازاوای سەلاسی باوەجانی، کە هەنووکە لە نەخۆشخانەی کرماشان لەژێر چاوەدێریی پزیشکیدان، روون نەبووەتەوە.\nپێشتریش، ٥ قوتابیی کورد بە هۆی تەقینەوەی گولـلە خۆمپارەی نەتەقیوی سەردەمی شەڕی رێژیمی ئێران و عێراق لە یەکێک لە ناوچەکانی شاری مێهران سەر بە پارێزگای ئیلام، بریندار بوون و بۆ نەخۆشخانە گوازراونەوە.\nهەروەها چەند رۆژ پێش ئیستاش لە تەنیشت گوندی رەجەوی لە ناوچەی شێخ سەڵەی سەربە سەلاسی باوەجانی، سێ بۆمبی نەتەقیوی سەردەمی شەری ٨ ساڵە، لەلایەن هاووڵاتیانی گوندەکەوە دۆزرانەوە.\nناوچەی "ئەزگەلە" و "شیخ سەڵە" بە پڕ مین و مەترسیدارترین ناوچەکانی سەلاسی باوەجانی لەقەڵەم ئەژمار دەکرێن.\nرێژیمی ئێران سەرەڕای ئەویکە، کەمترین هەوڵی بۆ هەڵگرتنەوەی مینە چێندراوەکانی سەر سنوور داوە، بەبیانووی رێگری لە "قاچاخ"، رۆژانە لە ناوچە سنوورییەکان مین دەچێنێت و کۆڵبەران و هاووڵاتییانی مەدەنی دەبنە قوربانی.\nبە پشت بەستن بە راپۆرتی ئاماریی ئاژانسی کوردپا، لە ساڵی ١٣٩٣ی هەتاویدا، تەقینەوەی مین لە ناوچە کوردنشینەکانی ئێراندا، ٢٢ کوژراو و ٤١ برینداری لێ کەوتووەتەوە.


بابە سەرهەنگی دەودان، ئەو کەسەی کە نزیکی زیاتر لە هەزار ساڵ لەمەوبەر بە زاراوەی هەورامی کۆنترین دووبەیتە شیعری کوردانەی گوتووە، کێ بوو؟ – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / بابە سەرهەنگی دەودان، ئەو کەسەی کە نزیکی زیاتر لە هەزار ساڵ لەمەوبەر بە زاراوەی هەورامی کۆنترین دووبەیتە شیعری کوردانەی گوتووە، کێ بوو؟\ndidar othman 2016-01-31\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی كۆنی كورد, نهێنیەکانى مێژوو لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە بابە سەرهەنگی دەودان، ئەو کەسەی کە نزیکی زیاتر لە هەزار ساڵ لەمەوبەر بە زاراوەی هەورامی کۆنترین دووبەیتە شیعری کوردانەی گوتووە، کێ بوو؟ 6,610 Views\nتێبینی: دەبێت ئەوە بزانرێت کە تێکستی کوردی مێژووەکەی زۆر دێرینە و من بە سەدان تێکستی کوردیم هەیە کە تەمەنیان هەزاران ساڵە و لە کتێبی داهاتوومدا هەموو ئەو تێکستانە لەگەڵ سەدان بەڵگەی تری مێژووییدا دەخەمە ڕوو. بەڵام لە هەمان کاتدا پێم وایە ئەمە کۆنترین شیعری کوردیە کە وەک بەڵگە هەستی کوردانەی تێدا دەربڕابێت. هەندێک سەرچاوەی کوردی دەڵێن گوایە شیعرێک هەیە کە پێش ئیسلام نووسراوە و دەست پێ دەکات بە “هورمزگان ڕمان ئاتران کوژان ……” و گوایە ئەو شیعرە لە ئەشکەوتی جێشانەی ناوچەی سلێمانی دۆزراوتەوە. من لەلای خۆمەوە هەرچی شوێنە کە ئاشنای بم بە دوویدا گەڕاوم، بەڵام جگە لە شیعرەکە و دەنگوباسەکە و “ئەڵێن” و “ئەڵێن”، هەتاوەکو ئەمڕۆ هیچ بەڵگەیەکم نەبینیوە کە بوونی ئەو چەرمە پشت ڕاست بکاتەوە و لە داهاتووشدا بابەتێک سەبارەت ئەو شیعرە و چۆنێتی دروستبوونی بڵاودەکەمەوە.\nPrevious موکریان؛ ناوێکی نوێ یان هەزاران ساڵ دێرین؟\nNext کام ئەلفوبێ پەیوەندی بە زمانی کوردیەوە هەیە، لاتینی یان عەرەبی؟


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئەو پرسیارانەی کە زۆر کەس خۆی لە گێلی ئەدات بۆ وەڵامەکەی !\nئەو پرسیارانەی کە زۆر کەس خۆی لە گێلی ئەدات بۆ وەڵامەکەی !\nداعش دروستکراوی ئیسرائیل و ئەمریکایە،\nباشە ئەوە وتمان وایە، بەڵام ئەو خەڵکە بۆ ئەوەندە گەمژەیە بەدوایان ئەکەوێت؟؟\nسعودیە و ئێرانیش دروستکراوی ئیسرائیل و ئەمریکان؟؟؟؟\nئەوەی داعش ئەیکات ساڵانێکی زۆرە لە سعودیە و ئێران پەیرەو ئەکرێن.\nبۆ هەتا ئیستا نەمان بینی گروپێکی تیرۆرستی دروست بێت جولەکە و مەسیحی و بێ دینەکان بن ؟؟؟\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۱/۳۰/۱۳۹۳ ۱۰:۴۹:۰۰ قبل‌ازظهر


پێشتر لە کوردستان، یان باشتر بیڵێم لە بەغدا بە کتێبەکانی د.نەوال سەعداوی ئاشنا بووم و دەمکڕین لە 'شەقامی ئەلموتەنەبی'، لە سلەیمانی دەمخوێندەنەوە.\nخوێندنەوەی ئەو بیروبۆچونانەی د.نەوال زەمەنی پێش چونە شاخم بوو، ئەوکات زۆر چاوی کردمەوە، بۆچوونەکانی لیبراڵ و چەپ بوو، ئەڵبەت هەموو خوێنەرێکی دەبوایە بیزانیایە کە ئەم عەرەب بوو نەک کورد.\nکە هاتمە بەریتانیا وەک پەنابەری سیاسی، هەتا ١٩٩٣ هەر وەکو پێشمەرگەیەک لەناو دانیشتوانی کوردی لەندەن دەژیام و کۆبوونەوە و کۆرس و کۆنفرانسم ڕێکدەخست و بەشداری خۆپیشاندانەکانم دەکرد دژ بە رژێمی عێراق، بەتایبەتیش لە سەر پرسی ژن لە هەموو کۆڕ و کۆبونەوەیەکی کورد دا دیبەیتم دەکرد. هەموو ئەمانە گۆڕانکاریان بەسەردا هات لە ١٩٩٣ دا، ئەوساڵەی کە چومە ناو بازنەی ئەکادیمی فەلسەفەوە لە زانکۆی لەندەن.\nخویندنەوەی د. نەوال سەعداوی و ئاشنا بوونم پێی و دواتریش ناسینی خۆی و هاوژینەکەی د. شەریف حەتاتە-ی نوسەری دیاری میسر ،لە لەندەن، داوەتکردنی من بۆلای خۆیان لەلەندەن و دواتریش داوەتکردنم بۆ میسر بۆ بەشداری و قسەکردن لە 'کۆنگرەی گشتی ژنانی وڵاتانی عەرەب' لە میسر لەلایەن د. نەوال سەعداویەوە، هەمویان پێش ١٩٩٣ یە، واتە پێش چونە زانکۆیە لە ژیانی مندا.\nهەتا ئەوکاتی، بیرکردنەوەکانی نەوال سەعداوی پشکۆ بوون لە تاریکیدا، لە تۆنیڵە تاریکەکەی گەیشتن بە ئازادی بۆ ژنان دەدرەوشایەوە. لە دوای چونە زانکۆمەوە ئیتر بە زمانی عەرەبی و فارسی نەمخویندۆتەوە، بە زمانی کوردیش زۆر زۆر کەمم خویندۆتەوە ئەویش ڕووکەشی بوون تەنها بۆ ئەوەی بزانم لە کوردستان چی دەگوزەرێت. هەموو خوێندنەوەم لە یەکەم ڕۆژی چونە زانکۆمەوە لە ١٩٩٣ دا بەتەواوی بە زمانی ئینگلیزیە، لەبەر ئەمە نازانم دوای ئەو ساڵە چۆن نەوال سەعداوی بیری کردۆتەوە و چی نوسیوە، تا چەند گۆڕانکاری بەسەر بۆچونەکانیدا هاتوون.\nلە ١٩٨٧ دا د. نەوال و هاوژینەکەی د. شەریف هاتبوون بۆ لەندەن، منیش تازە بووم لە لەندەن، تازە تێکەڵ دەبووم بە کۆڕ و سیمیناری ژنە بەریتانیەکان، ژنە بەریتانیەکان/ئینگلیزەکان کۆڕێکیان بۆ د. نەوال ڕێکخستبوو، چووم.\nلەوی بە زمانی ئینگلیزی ئەدوا و خۆمم پێناساند کە کوردم و تەنها یەک پرسیارم لێکرد بەڵام دیبەیتی زۆری جوڵاند و دیبەیتم لەگەڵ کرد. زۆری پێخۆش بوو کە کوردم بەتایبەتی و ئەو دیبەیتەی لەگەڵ دەکەم. من خۆم وەکو عێراقیەک نەناساند، بەڵکوو وەکو کوردێک خۆم ناساند، ئەو بەمە گەشایەوە. بەڵام کە ڕۆیشتم، د.نەوال بانگی کردم بە 'سمر' کە بینی بەلامەوە سەیر بوو ئەو بانگکردنە، خێرا قسەکەی ڕاستکردەوە و ووتی: "ئوستازە سمر". ئەوەی بەلای منەوە سەیر بوو ئەوەبوو کە ناوەکەمی عەرەباندبوو، بۆم ڕاستکردەوە.\nووتی: "ئەمەوێت داوەتت بکەم بۆ نانخواردن لە گەڵ من و شەریف لەو هۆتێلەی لێی دەمێنینەوە"، کارتێکی دەرهێنا کە ناو و ئەدرەسی هۆتیلەکەی لەسەر بوو بە ئینگلیزی، سەعات و ڕۆژەکەی لەسەر نوسی بە عەرەبی و ووتی: " ئەمە گونجاوە بۆ تۆ؟" من سەیری کارتەکەم نەکرد و لێم وەرگرت.\nووتم: "هەموو کاتەکانم پێشکەش بە تۆ ئەکەم هەتا لێرەیت، لەوێ دەبم بە خۆشحاڵیەوە." د.شەریف لەوێ بوو چونکە کۆتایی کۆڕەکە بوو، وتی: "منیش پێم خۆشە بێیت و میوانمان بیت ئوستازە ساماڵ". بە بزەیەکەوە وای وت، چونکە گوێی لێبوو ناوەکەمم بۆ د. نەوال ڕاستکردەوە.\nکە ڕۆیشتم دواتر لە ماڵەوە سەیرمکرد کاتەکەی سەعات ١١ی سەرلەبەیانی بوو، ڕۆژەکەشی دوو ڕۆژی دواتر بوو. لەکاتی خۆیدا چووم، هۆتیلێکی سادە بوو نە هەرزان و نە گران، لە ناوچەی عەرەبەکان بوو لە لەندەن. نان خواردنەکەشمان نانی بەیانی بوو پێکەوە.\nتەواوی دیبەیت و قسەکردنەکانمان ماوەی هەتا لای ئێوارەی خایاند واتە دوو جاریتریش پێکەوە نانمان خوارد ئەو ڕۆژە هەر لە هۆتێلەکە. دوو جار میوانیان هات ئەو ڕۆژە بۆ هۆتێلەکە، هەردوکیان ڕۆژنامەنوس بوون، هەریەکەی نیو سەعاتێکیان پێ چوو، زۆر بە فەرمی بوو قسەکردنەکانیان لەگەڵ ئەوان. دواتر کە ئەو ڕۆژە هەردوکیانم بەجی هێشت د. نەوال نامەیەکی فەرمی ڕێکخراوەکەی خۆی دەرهێنا کە داوەتنامە بوو بۆ کۆنگرەی ژنانی وڵاتانی عەرەبی لە میسرو ناوی منی لەسەر نوسی و بانگێشتی کردم لەگەڵ وێنەیەکی خۆی دایە دەستم، پاش ئەو د.شەریف وێنەیەکی خۆی دامێ ووتی :" با کە هاتیت لەو قەرەباڵغیەدا بمان ناسیتەوە، چونکە کۆنگرەکە پڕ دەبێت لە نوسەری لە ئێمە گەورەتری عەرەب، هەموو پێیان خۆش دەبێت تۆ بناسن". بە پێکەنینەوە ماڵئاواییم لێکردن.\nئەمڕۆ زۆر غەمبار بووم، بە کۆچی دوایی ئەم شاژنەی فێمینیزمی وڵاتانی عەرەبی، د. نەوال سەعداوی.


بێتاوانی پیاوێک لە تاوانی کوشتنی هاوسەرەکەی، دوای ئەوەی هاوسەرەکەی بە زیندووی دۆزرایەوە – Iraqi Civil Society\nبە پێی ڕاپۆرتی میدیاکان تایبەت بە وردەکارییەکانی ڕووداوەکە، دۆسیەکە دەگەڕێتەوە بۆ مانگی تەمووزی ڕابردوو کاتێک پیاوێک هەواڵی دیارنەمانی هاوسەرەکەی بە بنکەی پۆلیس ڕاگەیاند، بەڵام لەوێ خۆی بە دەستبەسەرکراوی دۆزییەوە و لێپرسینەوەی لەگەڵ کرا.\nکەناڵێکی عێراقی مانگێک لەمەوبەر ڤیدیۆی دانپێدانانی مێردەکەی بڵاوکردەوە، بەڵام بەم دواییە چالاکوانان بۆیان دەرکەوت کە ژنەکە هێشتا زیندووە و پۆلیس لە شوێنی ئەو ئاگادارکراوەتەوە.\nبەپێی ڤیدیۆکە، ئەو پیاوە ڕایگەیاندووە، کە هاوسەرەکەی بردووە بۆ سەردانی مەزارگەیەکی ئاینی و دوای گەڕانەوەیان لە نزیک ڕووبارێک وەستاون و هاوسەرەکەی خنکاندوویەتی و تەرمەکەی سوتاندووە و پاشان گەڕاوەتەوە ماڵەوە.\nباس لەوە دەکرێت کە ئەو ژنە ڕای کردووە چونکە ناکۆکی لەنێوانیاندا دروست بووە.\nبەپێی میدیای ناوخۆیی، ئەو پیاوە دانی بە تاوانێکدا ناوە کە هەرگیز نەیکردووە چونکە لەلایەن پۆلیسەوە ئەشکەنجە دراوە.\nپۆلیس لە راگەیەندراوێکدا وتی:”دۆزینەوەی ئەو ژنە بە زیندوویی جێگای سەرسوڕمان بوو دوای ئەوەی تۆمەتبارەکە دانی بە کوشتنەکەی دا نا”.\nئەوەشی خستەڕوو کە لەئێستادا لێکۆڵینەوە بۆ ئەوە بەڕێوەدەچێت کە بزانرێت ئەو پیاوە ئەشکەنجە دراوە یان نا، کە بووە هۆی ئەو دانپێدانانە ساختەیە.\nکەیسەکە چەندین کاردانەوەی جیاوازی لە لایەن بەکارهێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی بەدوای خۆیدا هێنا، کە لە نێویاندا داوای دەستلەکارکێشانەوەی وەزیری ناوخۆ و پارێزگاری بابل دەکرێت.\nڕۆژنامەنوسی عێراقی عومەر جەنابی تویتی کردووە و دەڵێت ” ئەو پیاوە داماوە ناچارە دیمەنێک دروست بکات کە ڕازییان بکات و چیرۆکێکی کوشتنی تەواو بگێڕێت کە ڕووینەداوە! ئەوە چیە؟ وڵاتێکی بێ یاسا، زوڵم و زۆرداری و نادادپەروەری لە هەموو شوێنێک. پیاوێکی گەنج لە دایکبووی ساڵی 1993 ناچار بوو دان بە کوشتن و سوتاندنی هاوسەرەکەیدا بنێت، لە هەلومەرجێکدا کە تەنیا خودا دەزانێت و ژنەکەی نەگەڕاوەتەوە ماڵەوە، کە لەوانە بوو شانۆگەری ئەفسەرانی پۆلیس کەشف نەبێت کە چی بەرامبەر خەڵک دەکەن؟”\nنەجم قەساب توێژەر و شیکەرەوەی عێراق تویتی کردووە و دەڵێت: چەند هاوڵاتی لە سێدارە دەدرێن و زیندانی دەکرێن لە کاتێکدا کە بێتاوانن ئەو کەسەی پێش تۆ ژنەکەی نەکوژێت و نەسوتێنێت، بەڵام لە ئەشکەنجەدانەوە دانی پێدا ناوە و پاشان ژنەکەی دەرکەوت.\nTags: بابل • دەستپێشخەری هاوبەندی کۆمەڵگەی مەدەنی عێڕاقی • عێڕاق


ئەو منداڵانەی لە هاتای لە خانەوادەکەیان دوور خراون دەبێت ڕادەستی خانەوادەکەیان بکرێن\nئەو منداڵانەی لە هاتای لە خانەوادەکەیان دوور خراون دەبێت ڕادەستی خانەوادەکەیان بکرێن\nبه رواری داگرتن : 2019-04-25 12:01\nناوەندی ھەواڵەكان - لە لایەن سەرۆکایەتی خانەوادە و ئافرەتی هودا پار سەبارەت بەو ٥ منداڵەی لە خانەوادەکەیان بە بەهانەی 'ڕێگری پەروەردەیی' لێیان وەرگیران باس لەوە کرا، دەبێت ئەو منداڵانە ڕادەستی خانەوادەکەیان بکرێن.\n٢ مانگ پێشتر لە پارێزگای هاتای ٥ منداڵی خانەوادەیەک لە لایەن جەندرمەکان لە خانەوادەیان بە زۆر وەرگیران. دایک و باوکی خانەوادەکە باسیان لەوە کرد، بەهۆی ڕووداوەکە دەروونی منداڵەکان تێک چووە.\nبە پێی زانیاریەکان لەبەر سکالای ناوەندی خزمەتەکانی کۆمەڵایەتی لە لایەن دادگای یاسای ئەسلی یەکەمی شارۆچکەی ئەرزین بڕیار درا ٥ منداڵی خانەوادەی ئالگول بە بەهانەی 'ڕێگری پەروەردەی' لێیان وەربگرێت. بەهۆی بڕیارەکە ٢ مانگ پێشتر جەندرمەکان ٥ منداڵی خانەوادەکەیان لێیان وەرگرت و بردیان بۆ دەزگای پاراستنی منداڵەکان.\nسەبارەت بەم ڕووداوەکە لە لایەن سەرۆکایەتی خانەوادە و ئافرەتی هودا پار ڕاگەیەندراوێکی نووسراوی بڵاو کرایەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکە باس لەوە کرا: دەرکەوت کە ٥ منداڵی سومەیرا و عەلی ئالگول بە بەهانەی "منداڵەکانیان نەناردوە بۆ قوتابخانە" لێیان وەرگیراوە. سەبارەت بەم بابەتە لە لایەن پارێزەری خانەوادەکە ڕاگەیەندراوێک بڵاو کرایەوە. پارێزەر لە ڕاگەیەندراوەکە باسی لەوە کرد، ٥ منداڵ ٢ مانگ پێشتر لە لایەن جەندرمەکان لە دایک و باوکیان وەرگیرا و تەنات ڕێگریان کرد منداڵەکەیان ببینن. باس لەوە کرا، ٢ منداڵ هێشتا لە تەمەنی قوتابخانەشدا نین.\n"منداڵەکانی کە هێشتا لە تەمەنی قوتابخانەدا نین بە پێی ڕاپۆرتی کەسێک کە گوایە پسپۆرە لە خانەوادەکەیان وەردەگیرێت کە ئەویش مرۆڤی و ئەخلاقی نییە"\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە باس لەوە کرا: منداڵەکانی کە هێشتا لە تەمەنی قوتابخانەدا نین بە پێی ڕاپۆرتی کەسێک کە گوایە پسپۆرە لە خانەوادەکەیان وەردەگیرێت کە ئەویش مرۆڤی و ئەخلاقی نییە. کاتێک منداڵەکان لە خانەوادەکە وەرگیران بیری دەرونی خانەوادەکە و منداڵەکان نەکرا و بەم شێوەیە سووکایەتی بە خانەوادەکە کرا کە ئەویش بیری نەباش و هەڵە نیشان دەدات.\n"ئەو مەغدوریەتانەی لە بەرامبەر دەزگای خانەوادە کە بنەمای کۆمەڵگایە ئەنجام دەدرێت ئەنجام دانی شەڕە"\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە باس لەوە کرا: تا کاتێک مافی کەسێک لە دەستی نەچێت ناتوانێت دەستوەرادی خانەوادە بکرێت کە ئەگەر بکرێت دەبێتە هۆکاری پارچە بوونی خانەوادە. دەبێت لە بەرپرسان پرسیار بکرێت؛ ئایا بەو دەستوەرداریە ڕەوش باش تر بوو؟ ئەو مەغدوریەتانەی لە بەرامبەر دەزگای خانەوادە کە بنەمای کۆمەڵگایە ئەنجام دەدرێت ئەنجام دانی شەڕە. بەو دەستوەرداریەی ئەنجام دراوە منداڵەکان و دایک و باوک بە شێوەیەکی توند سزا دراون.\n"یاری کردن بە کۆدی خانەوادە دەبێتە هۆکاری زیان بەرکەوتن بە کۆمەڵگا"\nلە کۆتای ڕاگەیەندراوەکە باس لەوە کرا: یاری کردن بە کۆدی خانەوادە کە بنەمای کۆمەڵگایە دەبێتە هۆکاری زیان بەرکەوتن بە کۆمەڵگا. چاکترین ڕێگای بەروەردەیی؛ ڕێگای قانع کردن و وتنەوە بە سەردانە و پێدانی تەرجیح بە مرۆڤەکانە. بە پۆلیس و دادوەر و داواکار و زۆرداری و فشار کردن دەبێتە هۆکاری دروست بوونی سەرئەنجامەکانی نەرێنی. سەرۆکی خانەوادە بۆ ئەوەی منداڵکانی لە خراپی و پیسی بپارێزێت تەرجیح کردوە بنێرێت بۆ دەزگایەکی پەروەردەیی ئایینی کە ئەویش تۆمەت نییە. ئەو شتەی دەبێت بکرێت پارچە کردنی خانەوادە نییە بەلکو قانع کردنی خانەوادەیە. بێ ئەوەی ئاگادار بکرێت و لێ پرسینەوە لەگەڵیان ئەنجام بدرێت دەست بە سەر کردنی منداڵەکان وەکو ئەوەی دەڕفێنن و بێ بڕیاری دادگا دادپەروەری نییە. دەبێت کۆتای بەو هەڵەیە بێت و ئەو منداڵانەی لە هاتای لە خانەوادەکەیان وەرگیراوە دەبێت ڕادەستی خانەوادەکەیان بکرێن. (İLKHA)\nبليته كان هودا پار منداڵ هاتای


به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـکی بۆمبڕێژکراو له ئه‌فغانسـتان 17 که‌س ده‌کوژرێن\nکاره‌به‌ده‌سـتانی ئه‌فغانسـتان ده‌ڵێن ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه خۆکوژێـک ئۆتۆمبیلێـکی بۆمبڕێژکراوی له نزیـک باڵوێزخانه‌ی هیندسـتان له کابولی پایته‌خت ته‌قاندۆته‌وه و له ئاکامدا به لایه‌نی که‌م 17 که‌س کوژراون و 80 که‌سی دیکه‌ش برینداربوون.\nکاربه‌ده‌سـتانی هیندی ده‌ڵێن خۆکوژه‌که ئۆتۆمبیله‌که‌ی به‌ره‌و ڕووی باڵوێزخانه‌که‌یان لێـخوڕیوه و پاشـان ته‌قاندوێتێوه. ده‌شڵێن که‌س له ناو باڵوێزخانه‌که‌دا زیانی پـێـنه‌گه‌یشـتووه، به‌ڵام 3 له پاسه‌وانه‌کانیان برینداربوون.\nزۆربه‌ی قوربانیـیه‌کان خه‌ڵـکی سڤیلی ئه‌فغانین که له ده‌می ته‌قینه‌وه‌که‌دا له بازارێـکی ئه‌وبه‌ر شـه‌قامی باڵوێزخانه‌که‌دا بوون.\nگوته‌بێژێـکی تاڵیبان به‌رپـرسـیارێتی خۆیانی له‌و هێرشه ڕاگه‌یاند و گوتی باڵوێزخانه‌ی هیندسـتان نیشـانه‌که‌یان بووه.\nسه‌باره‌ت به‌م هێرشه په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا ستیڤ هێرمن له نیوده‌لهیـیه‌وه ڕاپـۆرتی ناردووه و هاوکارمان په‌ری شوشی به کوردی ئاماده‌ی کردووه، ده‌توانن بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی ده‌سته چه‌پ.


ئازاد جوندیانی: بەغدا كەركووك ناداتەوە تەها محێدین مەعرووفیش\nلەلایەن مەحموود یاسین کوردی\t 30/10/2017\nئازاد جوندیانی، ئەندامی پێشووی مەكتەبی سیاسی یەكێتی\nئازاد جوندیانی ئەندامی پێشووی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەڵێت لە حاڵەتی ناردنی مووچە لەلایەن عەبادییەوە، تەقینەوەی جەماوەری لە سلێمانی روودەدات، چونكە عەبادی دان بەو ژمارە زۆرەی فەرمانبەراندا نانێت كە لە هەرێمی كوردستان هەیە و بەوجۆرە خەڵكێكی زۆر بێ مووچە دەبن.\nئەركی بارزانی كۆتایی نەهاتووە\nجوندیانی كە لە ماڵەكەی خۆی لە هەولێر وەكو چاودێرێكی سیاسی قسەی بۆ (رووداو) كرد، لەبارەی دۆخی نێوخۆی یەكێتی گوتی: "ئێران دەست لە كاروباری یەكێتی و سلێمانی وەردەدات". دەشڵێت "ستراتیژی تەسفیەكردن" لەنێو یەكێتی مەترسیدارە.\nرووداو: هەندێك لایەن لە باشووری كوردستان پێیانوایە گشتپرسی هۆكاری پەلامارەكەی عێراق بوو بۆ سەر كەركووك، ئایا گشتپرسی هەڵە بوو؟\nئازاد جوندیانی: نەخێر هەڵە نەبوو، پێویست بوو ئەم هەنگاوە بنێین، ئەو هەنگاوانەی ئێستا لەلایەن بەغداوە دەنرێن هەر دەكرا، یان بەشێوەیەكی دیكە بەغدا دژی كوردستان هەنگاوی دەنا. جگە لەوە ئێران، توركیا و عێراق ناتوانن بەبێ زەبروزەنگ بە دیموكراتیانە حكومی كورد بكەن، ئەمە قسەی ئیسماعیل بێشكچییە، بۆیە ریفراندۆم بڕیارێكی راست بوو، من ئێستاش لایەنگری سەربەخۆییم، بەبێ سێ و دوو دڵنیام كورد لە ئایندەدا دەتوانێت كارتی ریفراندۆم بەكاربهێنێ.\nبەغدا مووچە بنێرێ تەقینەوەی جەماوەری لە سلێمانی روودەدات\nرووداو: بەڵام لەڕووی پاڵپشتیی نێودەوڵەتی بۆ سەربەخۆیی كوردستان، هەست ناكەن حیساباتی كورد هەڵە بوو؟\nئازاد جوندیانی: لای ئێمە پێشبینیكراو نەبوو. پێشبینم دەكرد چەند وڵاتێك پشتیوانیی كوردستان بكەن، ئەگەر بمانتوانیبایە دوای ریفراندۆم یەكگرتووییەك لە نێو كورد دروست بكەین، ریفراندۆم دەبووە دیفاكتۆ و وڵاتان مامەڵەیان لەگەڵ دەكرد.\nرووداو: ئەوەی لە كەركووك روویدا پێشبینیكراو بوو؟\nئازاد جوندیانی: ئەو بابەتە بۆ مێژوو جێدەهێڵم، بە گشتی كورد یەكگرتوو نەبوو، هەندێك لایەن ویستیان فێڵ لە لایەنەكانی دیكە بكەن. ئێستا ئێمە لە بەردەم قۆناغێكی هەستیارداین. حەمەساڵح دیلان شیعرێكی جوانی هەیە دەڵێ "نەك شووشە شكا وا رەز دەسووتێ"، بۆیە پێم باشە واز لە رووداوەكانی كەركووك بهێنین. با بێین ئێمە چارەسەری رەزەكە بكەین. نابێ پاساو بۆ عەبادی بهێنینەوە و خەریكی تاوانباركردنی یەكدی بین. ئێمە رووبەڕووی رژێمێكی دیكتاتۆریی مەزهەبی دەبینەوە.\nئێران ریزەكانی یەكێتیی دووكەرت كردووە\nرووداو: چی بكەین بۆ ئەوەی رەزەكە و دەستكەوتەكانی كورد نەسووتێن؟\nئازاد جوندیانی: دەبێ یەكڕیز بین، ئەگەرچی گەشبین نیم بەو یەكڕیزییە، بەڵام نابێت دەستبەرداری ببین.\nرووداو: بۆچی گەشبین نیت؟\nئازاد جوندیانی: بەرژەوەندیی دژبەیەك لە كوردستان هەیە. لەبەر ئەوەی خوێندنەوە بۆ رووداوەكان جیاوازە، هەندێك لایەن ئێستاش بڕوایان بەوە هەیە كورد بەشێك بمێنێتەوە لە عێراق یان عێراق ببێتە دەوڵەتی هاووڵاتی و كورد لەسەر بنەمای پێكهاتە نەژی، بەڵكو وەكو هاووڵاتییەكی ئاسایی بێت، بۆیە بەرژەوەندیی حیزبەكان بەر یەك دەكەوێت و زۆر وڵاتیش ئیش لەسەر ئەوە دەكات.\nرووداو: دوای كۆنترۆڵكردنەوەی كەركووك لەلایەن حەشد و سوپای عێراق، پلانی (B)ی بەغدا بۆ كەركووك و ئەو ناوچە كوردستانییانە چی دەبێت؟\nئەو یەكێتیانەی پێیانوایە پارتی لەژێر هەڕەشەدایە، هەڵەن\nئازاد جوندیانی: پلانی A و B بەغدا بۆ كەركووك و ناوچە كوردستانییەكان یەك شتە، ئەویش گۆڕینی واقیعی كوردە لەو ناوچانە، بۆ نموونە دەڵێن بەغدا بەڕێوەبەری تاپۆی كەركووكی گۆڕیوە، ئەمە لەپێناوی دەستكاریكردنی بەڵگەنامە و نووسراوەكانی تاپۆیە بۆ دروستكردنی ناكۆكیی موڵكداری لە نێوان كورد و عەرەب، بۆ ئەوەی كێشەی كورد لە كێشەی نەتەوەوە بكاتە كێشەی تاكەكەس، بە سیناریۆی جیاواز كورد لە دادگا زەوی و خانووەكەی بدۆڕێنێ. دەیانەوێ بڵێن كەركووك هی كورد نییە وەكو قسەكەی تارق عەزیز كە بە مام جەلالی گوتبوو: "ئێوە یەك حەقتان لە كەركووك هەیە: كە بەوێدا تێپەڕین بۆی بگرین".\nرووداو: كشانەوەی بەشێك لە هێزی پێشمەرگە لەلایەن هەندێك فەرماندەی یەكێتی چۆن دەبینی؟\nئازاد جوندیانی: لە هەر شوێنێك بەرگری نەكرابێت هەڵە بووە، هەڵەیەكی سادە نییە، قەرەبووكردنەوەی ئاسان نییە، بەڵكو دەبێت بە خوێن قەرەبوو بكرێتەوە. كشانەوە و بەرگری نەكردنم پێ هەڵە بوو.\nرووداو: ئەمریكا بۆچی گڵۆپی سەوزی بۆ بەغدا هەڵكرد تا پەلاماری ئەو ناوچانە بدات؟\nئازاد جوندیانی: بەداخەوە ئەمریكا بە گیانی تۆڵەكردنەوە و عەشایری مامەڵە دەكات، لەبەر ئەوەیە كە كورد بە قسەی ئەمریكای نەكردووە. هەڵەی ستراتیژی ئەوەیە كە پێمانوابێت بەرژەوەندیی ئەمریكا لەگەڵ كورد یەكدەگرێتەوە، لە كاتێكدا بەرژەوەندیی ئەمریكا لەگەڵ عێراق یەكدەگرێتەوە. ئەمریكا دەیەوێ هاوپەیمانییەك لە ناوچەكە دژی ئێران دروستبكات، بۆیە عێراقی لەگەڵ سعودیە ئاشتكردەوە، بە قەناعەتی خۆم ئەو ئاشتبوونەوەیە كارتۆنییە، چونكە مومكین نییە وڵاتێك زۆرینەی شیعە بێت، دژی وڵاتێكی دیكە بكەوێتە ناكۆكی كە وڵاتێكی بە فەرمی شیعیە، ئەوە زڕەخەونی ئەمریكایە.\nلە مەكتەبی سیاسی یەكێتی گوتم ستراتیژی تەسفیەكردنی ئەم و ئەو ترسناكە\nرووداو: هەوڵێكی زۆر هەیە بۆ كۆنترۆڵكردنەوەی سنوورەكانی هەرێمی كوردستان لەلایەن بەغدا، ئایا لە رووی دەستوورییەوە ئەو مافەی هەیە؟\nئازاد جوندیانی: عێراق هەموو شتێك بەرامبەر كورستان دەكات، بەڵام بە پێچەوانەی دەستوور. هەر لە ئیبراهیم خەلیلەوە تاوەكو خوسرەوی لە خانەقین هەموو پاسەوانی سنوور و فەرمانبەری دەوڵەتی فیدراڵین، مەبەستی بەغدا لە رادەستكردن ئەوەیە ئەو فەرمانگانە بە عەرەب بكرێت، لەنێو عەرەبیش بە شیعە بكرێن، كێشەكە ئەوەیە بەغدا دیارە ئەو هاووڵاتییە كوردانە بە عێراقی نازانێت كە لەسەر سنوورەكان دامەزراون، بە كورتییەكەی بەغدا دەیەوێ سنووری كوردستان تەعریب بكات. بۆیە دەبێ بەرگریی بكەین هەتا عەبادی واز لە غروورە دێنێ.\nرووداو: حكومەتی هەرێمی كوردستان پێشنیازی كردووە ئەنجامی گشتپرسی سڕ بكرێ، بەڵام بەغدا داوای هەڵوەشاندنەوە دەكات، پێتوایە گشتپرسی هەڵبوەشێتەوە؟\nئازاد جوندیانی: ریفراندۆم تەنیا بە ریفراندۆم بەتاڵ دەكرێتەوە، ئەنجوومەنی سیاسی یان حكومەتی هەرێمی كوردستان ناتوانێت ریفراندۆم بەتاڵ بكاتەوە، من یەكێك لەوانەم ئیعتراف بەو بڕیارە ناكەم، ریفراندۆم پرۆسەیەكی دیموكراسیی راستەوخۆ بووە و خەڵك دەنگی خۆی داوە و كۆتایی هاتووە. هەندێك دەڵێن ئەوە لەدەسەڵاتی دادگای فیدراڵیی عێراقە هەڵیوەشێنێتەوە، لە كاتێكدا ئەو دادگایە بە سیاسی كراوە و ئەهلیەتی لەژێر گوماندایە، بێلایەن نییە.\nبەغدا دەیەوێ سنوورەكانی كوردستان تەعریب بكات\nرووداو: كورد وا بە ئاسانی دەچێتەوە نێو پرۆسەی سیاسی لە بەغدا لە هەڵبژاردنەكانی داهاتوو لە 2018؟\nئازاد جوندیانی: پێموایە كورد نابێت لە بنیاتنانەوەی عێراقدا بەشدار و كارا ببێت، لە هەڵبژاردنی داهاتوودا ئەمریكا دەیەوێ عەبادی دەربچێتەوە لە كاتێكدا ئەو پیاوە لاوازترین كەسی نێو شیعەكانە، لەبەرامبەر حەشدی شەعبی هەیە كە لەڕووی شكڵییەوە سەر بە عەبادییە، بەڵام فەرمان لە عەبادی وەرناگرێت، تەنیا لەو كاتە نەبێت كە عەبادی دەڵێ بڕۆن كورد بكوژن، ئامادەن فەرمانەكە جێبەجێ بكەن، ئەمەش لە گوێرایەڵی نییە، بەڵكو ستراتیژی حەشدی شەعبی شەڕكردنە لەگەڵ كورد.\nرووداو: ئەمریكا گوشار لە كورد دەكات كە لە هەڵبژاردنی داهاتوو عەبادی بكاتەوە سەرۆكوەزیران؟\nئازاد جوندیانی: من دەنگ بە عەبادی نادەم، ئەگەر بڕیار بێت كورد ملكەچی ئێران بێت، با دەنگ بە مالیكی و عامری بدات، چونكە ئێران ئەوانەی دەوێت، نەك عەبادی.\nرووداو: ئێران و توركیا لێكتێگەیشتنیان بۆ سەربەخۆیی كوردستان هەیە، ئەم دژایەتییە تا كوێ دەڕوات؟\nدەبێ بەرگری بكەین هەتا عەبادی واز لەو غروورە دەهێنێ\nئازاد جوندیانی: ئێران و توركیا لە زۆر بواردا ناكۆكن، سەت رێككەوتنیش بكەن هەر ناكۆكن و دواتر هەر دژایەتی یەكدی دەكەن، جگە لەوە عێراق بە دەست شیعەیە، ئێستا بە نێوەندگیریی ئەمریكا لە سعودیە نزیكبووەتەوە لە دژی ئێران، بەڵام دواجار هەر دەچێتەوە بەرەی ئێران.\nرووداو: با بگەڕێینەوە سەر یەكخستنەوەی نێو ماڵی كورد، بەو حاڵەی یەكێتی كە هاوبەشێكی سەرەكیی پارتییە لە حوكمڕانی، پێتوایە یەكخستنەوە ئاسان بێت؟\nئازاد جوندیانی: یەكێتی جگە لە كۆكبوون و كاركردن لەگەڵ پارتی هیچ دەرفەتێكی لەبەردەم نییە، بۆیە پارتی دەبێ فاكتەرەكانی نزیكبوونەوە و كاركردن لەگەڵ یەكێتی دابین بكات.\nرووداو: پارتی مامەڵە لەگەڵ كام باڵ و كەسی نێو یەكێتی بكات؟\nئازاد جوندیانی: ئەوە ئیشی پارتی نییە. كێ بەناوی یەكێتی دانوستاندن و گفتوگۆی كرد، پێویستە مامەڵەی لەگەڵ بكرێت.\nرووداو: بەیاننامەكەی فەرماندەیی پێشمەرگەی كوردستانت خوێندەوە كە باسی بە جێهێشتنی كاك كۆسرەت لە بەرەكانی شەڕ دەكات لە كاتێكدا ئەو پیاوە جێگری یەكەمی سكرتێری یەكێتییە و بە هەموو پێوەرێك دوای مام جەلال ئەو كەسی یەكەمە؟\nئازاد جوندیانی: جارێكی دیكەش ئەگەر شەڕ رووبداتەوە كاك كۆسرەت بەجێدەهێڵن، من نامەوێ زۆر قسە لەسەر یەكێتی بكەم، چونكە ئەندامی مەكتەبی سیاسی بووم و ئێستا وازم هێناوە، بەڵام هەندێك لە سەركردایەتیی یەكێتی ئەگەر وا بیر بكەنەوە كە پارتی لەژێر هەڕەشەدایە، هەڵەیان كردووە. پێش پارتی هەڕەشە لەسەر یەكێتی هەیە، لانیكەم پارتی یەك دەستە.\nرووداو: ئێران هەڕەشەیە لەسەر یەكێتی؟\nریفراندۆم تەنیا بە ریفراندۆم بەتاڵ دەكرێتەوە\nئازاد جوندیانی: هەر بەتەنیا ئێران هەڕەشە نییە، ئێران سەفی یەكێتی شەق كردووە، ئێستا كۆمەڵێك هێز لە زۆنی سلێمانی قورساییان هەیە كە یەكێتی پێیوایە ئەو ناوچەیە هی ئەوە، بۆیە بڕوا ناكەم سەركردایەتی یەكێتی خوێندنەوەیان بۆ ئەو دۆخە نەبێت.\nرووداو: ئەگەر یەكێتی كۆنگرە بكات و كێشە نێوخۆییەكان بە لایەكدا بكەوێت، بۆ پارتی ئاسان نییە مامەڵە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی حەقیقی یەكێتی بكات؟\nئازاد جوندیانی: یەكدەستی یەكێتی پێش ئەوەی سوودی بۆ حیزبەكان هەبێت، سوودی بۆ خۆیان هەیە، دەبێ هانیان بدەین كە یەكدەست بن، ئەو هەڕەشانەی لەسەر خودی یەكێتی و كوردستان هەیە دووربخرێنەوە. من ئەگەر لە نێو یەكێتی مابامەوە، لایەنگری ئامادەكردنی مانیفێستی یەكخستنەوە دەبووم، نەك پەرشوبڵاوی.\nرووداو: ئەو گروپەی رێككەوتنی لەگەڵ بەغدا و تاران لەسەر پرسی كەركووك لە 16ی ئۆكتۆبەر كرد، پێتوایە ئەم گروپە بتوانن كاك كۆسرەت و باڵەكانی دیكە دەرپەڕێنن و یەكێتی بۆ یەك باڵ یەكلایی بكەنەوە؟\nئەگەر بڕیار بێت كورد ملكەچی ئێران بێت، با دەنگ بە مالیكی بدات نەك عەبادی\nئازاد جوندیانی: چوار ساڵ پێش ئێستا لە مەكتەبی سیاسی یەكێتی گوتم ستراتیژی تەسفیەكردنی ئەم و ئەو لەنێو یەكێتی ترسناكە، بە ناخۆشحاڵییەوە لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا ئەو ستراتیژە گەیشتووەتە ئاستی مەترسیدار، مەبەستم تەسفییەی سیاسییە.\nرووداو: یەكێك لەو رەخنانەی لە پارتی دەگیرێت، ئەوەیە كە مامەڵەی لەگەڵ ناوەندی بڕیار نەكرد و دەسەڵات هەر لەلای باڵی گشتی مایەوە و زۆربەی سەركردەكانی باڵی ناوەندی بڕیار یان چوونە دەرەوە، یان دوورخرانەوە؟\nئازاد جوندیانی: هەر كاتێك دەنگم بە برادەرانی پارتی گەیشتبێت، هانمداون نەبنە لایەنگری هیچ باڵێكی نێو یەكێتی، بەڵكو دەبێ یەكێتی خۆی ساغ بكاتەوە، ئێمە ناتوانین لە جیاتی كەس بڵێن فڵان كەس یەكێتی نییە. هەرچی ناوەندی بڕیارە، لەگەڵ لەدایكبوونی، فاكتەرەكانی مەرگی خۆی هەڵگرتبوو، ئێمە دەبێ ئەوەمان لەبەرچاو بێت ئێران زۆر دەست لە كاروباری یەكێتی و زۆنی سلێمانی وەردەدات، ئەمەش ئەو فاكتەرانەی هێناوەتە ئارا.\nرووداو: پرۆژەی هەرێمی سلێمانی، هەڵەبجە و كەركووك جێبەجێ دەكرێ؟\nئازاد جوندیانی: جارێ پێش هەموو شتێك كەركووك مەخە نێو ئەو هەرێمە، چونكە بەغدا كەركووك ناداتەوە هیچ كوردێك. ئەگەر تەها مێحدین مەعرووفیش بێتەوە كەركووكی نادرێتێ. هەرچی بە هەرێمكردنی ئەو زۆنەیە، كاك مەسعود لە پەیامەكەیدا بە روونی دوو ئیدارەیی رەتكردەوە، بەشێك لە حیزبەكانی سلێمانیش تێگەیشتن و دژی دوو ئیدارەیی وەستانەوە. بە هەرێمكردنی سلێمانی هەڕەشەیە بۆ سەر هەموو كوردستان، پاشان بۆ سەر حیزبەكانی دیكەش بە تایبەتی گۆڕان، ئەگەرچی لایەنگری بەهەرێمكردنی سلێمانی زۆرن و نووسینەكانیان دەخوێنینەوە. بەڵام لە ئاستی میللی لە سلێمانی پێشوازی لە دوو هەرێمی و چەند هەرێمی نەكرا كە بەبۆچوونی خۆم خراپترین بژارەیە بۆ كورد.\nئاشتبوونەوەی عێراق و سعودیە زڕەخەونی ئەمریكایە\nرووداو: عەبادی گوتی میكانیزمێك دەدۆزینەوە بۆ ناردنی مووچەی فەرمانبەران، خۆی ئەمە چەند كەرتكردنی كوردستان نییە؟\nئازاد جوندیانی: باش بوو ئەو پرسیارەت كرد، پێموایە زۆنی سلێمانی بە پلەی یەكەم لە كاتی ناردنی مووچە دەتەقێتەوە، چونكە عەبادی بە روونی گوتوویەتی ئیعتراف بەو هەموو فەرمانبەرەی كوردستان ناكەن، بەشی ئەوەندە مووچە دەنێرن كە خۆیان بڕوایان پێی هەیە. ئیدارەی پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە دەبێ بۆ خەڵكی روون بكەنەوە كێن ئەوانەی دەردەكرێن و مووچەیان نەهاتووە و بەغدا بە فەرمانبەریان دانانێ، بۆیە پێموایە ئەو كاتە گەورەترین تەقینەوەی جەماوەری روودەدات.\nرووداو: دوای سڕكردنی پۆستی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان، پێتوایە ئەركی بارزانی كۆتایی هاتووە؟\nئازاد جوندیانی: ئاسان نییە بە شەو و رۆژێك پۆستەكەی كاك مەسعود چۆڵ بكرێت، بەتایبەتی كە خاوەن كەسایەتییەكی كاریزمیە جا دابەشكردنی دەسەڵاتەكان بەسەر سێ ناوەندی بڕیاردان ئەگەر هاوئاهەنگییان لە نێواندا نەبێت، دەبنە سێ دەوڵەت. ئەركی كاك مەسعود كۆتایی نەهاتووە، دەمەوێ ئەو پرسیارەی تۆ بقۆزمەوە، رەنگە زۆربەی ئەو شتانەی لە بەغدا و شوێنەكانی دیكە دژی كوردستان دەكرێ، بۆ ئەوە بێت كورد لە كەسایەتیی كاریزمایی وەكو كاك مەسعود بێبەش بێت. دوای وەفاتی كاك نەوشیروان و مام جەلال كە خاوەن كەسایەتی و كاریزما بوون و دەیانتوانی بەرپرسیارێتی لە ئەستۆ بگرن، تەنیا كاك مەسعود مابووەوە، بەرپرسیارێتی لەئەستۆ گرتن، تەنیا لەسەر سەركەوتن نییە، بەڵكو لە شكستیش هەیە، بە تایبەتی ئەمجارە كورد بە رێگای دیموكراتی شكستی نەهێناوە، بەڵكو بەغدا هێرشی كردووە و سوپای بەكارهێناوە. من نازانم بەدیلەكانی كاك مەسعود كێن، بەڵام پێموایە هەموو هەوڵێكی ئەمریكا و وڵاتانی دەوروپشتمان بۆ ئەوەیە بەدوای كەسێكدا بگەڕێن حاكمیەت و بڕیاری بەدەست بێت و بە ئاسانی بۆ ئەوان بڵێ بەڵێ.\nنیشانەکردن : ئازاد جوندیانی, كەركووك\n43952 ژمارەی بینین


به‌رواری دابه‌زاندن: 2012-08-27 15:31:42\nسلام ماموستا ي به ريز ماندو نه بن سه بارت به ئا يه يي 21 سوره يي روم پرسيار م هه بو كه ئا يا ژياني هاو سه ري ئيختياره يا اجبار و قسمه ت ؟\nئەم ئایەتەی بەڕێزت باسی لێوە كردووە، باسی پەیوەندی خۆشەویستی نێوان ژن‌و مێرد دەكات، بەو مانایەی، پێویستە ژیانی هاوسەرگیری لەسەر هەردوو بنەمای سۆز‌و بەزەیی دابمەزرێت، خوای گەورە دەفەرمووێت: (وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ) واتە: یەكێكی تر لە نیشانەكانی توانایی خوا ئەوەیە هاوجووتی بۆ دروست كردوون لە جۆری خۆتان، پیاو بۆ ئافرەت‌و ئافرەت بۆ پیاو، بۆ ئەوەی دڵتان لەگەڵیان ئارام بگرێ‌و حەزیان لێ بكەن‌و خۆشەویستی‌و رەحمی لە نێوانتانا دروست كردووە، نێر‌و مێ یەكتریان خۆش ئەوێ، ئەمەی كە خوا كردوویە چەندین نیشانەی گەورەیی‌و توانایی خوای تیایە بۆ هەر كۆمەڵە ئادەمیزادێك كە بیر لە شت بكەنەوە.\nبۆیە ئەم گوزارشت لە خۆشەویستی دەكات، بەڵام لە عەقیدەی ئەهلی سووننە ئیجبار نییە، بەڵكو ژن‌و مێرد هەوڵ بۆ خۆشكردنی ژیانی نێوانیان دەدەن لەسەر هەردوو بنەماكەی سەرەوە، خوای گەورەش تەوفیقیان دەدات، هەروەك خوای لە ئەزەلەوە عیلمی بە هەموو وردیاتێكی ئێمەوە هەیە.\nخوای گەورە سەربەرزت بكات‌و، ژیانی بەڕێزت‌و هەموو موسڵمانێك مرۆڤێك پڕ لە خۆشی‌و خۆشەویستی بكات.\nژماره‌ی سه‌ردان : 5376706


کچەکەم ژن بێت یان ڕوسور؟\nڤیان مه‌جید فه‌ره‌ج - 27-03-2019 - 3781 جار خوێندراوەتەوە\nبه‌و هه‌نگاوانه‌دا ده‌چمه‌وه مێژومیان دروست كرد، هه‌میشه پێ هه‌ڵگری هه‌نگاوه‌كانی خۆمم، ناتوانم لاسایی كه‌س بكه‌مه‌وه، چون من خۆمم. له‌ناو ته‌نهای خۆمدا مه‌له ده‌كه‌م و هه‌ندێ جار ده‌چمه ناو سه‌دای ئه‌و یادانه‌ی وه‌ك بروسكه ژنێتم راده‌چڵه‌كێنن، بیری كچێتیم ده‌كه‌م و پاشان شانازی به ژنێتیمه‌وه ده‌كه‌م.\nژنبون، لای ئێمه به‌ستراوه‌ته‌وه به‌و چه‌ند دڵۆپه نه‌گریسه‌ی خوێن كه له‌دامه‌نی كچگه‌لێكی سه‌رو ٩ ساڵه‌وه ده‌ڕژێ له‌شه‌وی گواستنه‌وه‌یاندا\nژنبون، لای ئێمه به‌ستراوه‌ته‌وه به‌و چه‌ند دڵۆپه نه‌گریسه‌ی خوێن كه له‌دامه‌نی كچگه‌لێكی سه‌رو ٩ ساڵه‌وه ده‌ڕژێ له‌شه‌وی گواستنه‌وه‌یاندا. له لڤین خوێندمه‌وه، كچۆڵه‌یه‌كی ٩ ساڵ یه‌كه‌مین شه‌و گیانی سپارد چون مێرده دێوه‌زمه‌كه‌ی بۆری ره‌حمی ته‌قاندبو له‌كاتی (لاقه‌كردن)یدا. (دونیا)ی بێده‌ره‌تانیش له‌ته‌مه‌نی ١٤ ساڵیدا هێشتا له‌هه‌ڵبه‌زو دابه‌زی هه‌ڵماقۆكانیدا بو كه له‌سه‌ر شه‌ره‌ف خوێنی رژێنرا! من نازانم بۆچی ژنبون هێنده واتایه‌كی سوك و بێ به‌هاو سه‌نگی هه‌یه له كۆمه‌ڵگا داڕماوه‌كانی رۆژه‌ڵات و ئێمه‌دا.!؟ تێناگه‌م كچۆڵه‌یه‌كی ٩ ساڵان ده‌بێ چی له ژنایه‌تی بزانێ تا ببێته سێبه‌رێكی به‌هێز بۆ مناڵه‌كانی؟ ئه‌ی چی ده‌توانێ فێری مێرده‌كه‌ی بكا؟ كام وانانه‌ن ده‌توانێ به ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی بدا؟، ماڵی خه‌زورانی كامه‌ن ئه‌و كواڵیتی و خه‌سڵه‌تانه‌ی له‌وه‌وه فێری ده‌بن و ئه‌م چی له‌وانه‌وه وه‌رده‌گرێ؟ چۆن ئیراده‌یه‌كی ده‌بێت له‌و كاتانه‌ی خه‌ریكه مێرده‌كه‌ی به‌ره‌و هه‌ڵدێر مل ده‌نێ؟ ده‌ی خۆ پرسی ئه‌قڵی ژن له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م پرسه‌دا له دێر زه‌مانه‌وه له كلتوری كوردیدا بونی هه‌یه! چه‌ندین جار بیستومانه ژنگه‌لێك بون توانیویانه ببنه كۆڵه‌كه‌ی راگرتنی ماڵه‌كانیان به بون و نه‌بون شیرازه‌ی ماڵیان نه‌خش كردوه؛ ئه‌ی ئه‌و كچۆڵه لاقه‌كراوانه‌ی ژێر ١٨ ساڵی ده‌بێت له كوێی ئه‌و هاوكێشانه‌دا بن؟\nژنایه‌تی ئه‌و گوڵمه‌زه پڕ له كێشه‌یه‌یه كه خوێنی بۆ ده‌ڕژێو خوێنی بۆ ده‌درێ، له‌كاتێكدا ده‌توانێ خۆی چاره‌كه‌ری هه‌مو گرفته‌كان بێ\nبه پێوه‌ری من ژنایه‌تی یان ژنبون په‌یوه‌ندی به لایه‌نه فیزیكیه‌كه‌ی ژنه‌وه نیه، به‌قه‌ده‌ر ئه‌وه‌ی دۆستایه‌تی و رابیته‌یه‌كی زۆر به‌هێزی نێوان لایه‌نی سایكۆلۆژی و سلوكیی مێینه‌یه. ژنایه‌تی ئه‌و گوڵمه‌زه پڕ له كێشه‌یه‌یه كه خوێنی بۆ ده‌ڕژێو خوێنی بۆ ده‌درێ، له‌كاتێكدا ده‌توانێ خۆی چاره‌كه‌ری هه‌مو گرفته‌كان بێ!\nژنایەتی ئه‌و عه‌قڵانیه‌ته‌یه كه كوره‌ی ئاگر و ئاژاوه‌كان خامۆش ده‌كا، كاسه‌ی به‌تاڵ پڕ ده‌كاته‌وه به حیكمه‌ت و خۆشه‌ویستی هه‌ڵه‌شه‌ی و هه‌رزه‌كارێتی په‌روه‌رده ده‌كا و بۆ كه‌ناره‌كانی پێگه‌یشتن و ئارامی دەیانبات\nژنایه‌تی شتێ نیه پیاوی له‌سه‌ر بكوژرێ، به‌ڵكو ئه‌و عه‌قڵانیه‌ته‌یه كه كوره‌ی ئاگر و ئاژاوه‌كان خامۆش ده‌كا، كاسه‌ی به‌تاڵ پڕ ده‌كاته‌وه به حیكمه‌ت و خۆشه‌ویستی هه‌ڵه‌شه‌ی و هه‌رزه‌كارێتی په‌روه‌رده ده‌كا و بۆ كه‌ناره‌كانی پێگه‌یشتن و ئارامی دەیانبات\nهه‌مو جار له خوا ده‌پاڕێمه‌وه ئه‌گه‌ر كچم بو له‌ڕوی بایۆلۆجیه‌وه له‌و جۆره بێ كه په‌رده‌ی كچێنی لاستیكیه و له‌كاتی به‌ریه‌ككه‌وتنی سێكسیدا خوێنی لێ نه‌تكێ، تا ژن بون به ئه‌قڵ فێر بێ، نه‌ك به‌و چوار تنۆكه‌ی روسوری بۆ خێزانه‌كه‌ی ره‌نگه بێنێ، به‌ڵام تا مردن بۆ زۆرینه‌یه‌كی كچه نه‌به‌كامه‌كانمان، بێواتای و مایه‌پوچی...من ده‌مه‌وێ ژن به‌رهه‌م بهێنم نه‌ك روسور، چون روی من به خوێنی كچه‌كه‌م سور و سپی نابێ، ئه‌وه‌ی خۆم له ژیان ده‌یكه‌م به‌سه تا رومی پێ هه‌ڵبێنم له‌ناو خه‌ڵكدا...دواجار وه‌ك له‌سه‌ره‌تادا نوسیم، من خۆمم و پێهه‌ڵگری هه‌نگاوه‌كانی خۆمم، هەر ئەوەندەو بەس..با کچەکەشم هەر ئەوە بێت کە دەبێت!


پەنابەرێكی کوردی بەریتانیا بۆ وەرگرتنی رەگەزنامە "هاوسەرەكەی كوشتووە"\nڕۆژنامەی دەیلی مەیڵی بریتانی بڵاویكردوەتەوە، پەنابەرێكی کوردی ئێران دانی بەوەداناوە سێ ڕۆژ دوای ئەوەی هاوسەرەكەی پشتگیرینەكردوە لە داواكاری مانەوەی لە بریتانیا "هاوسەرەكەی بە چەقۆ كوشتوە".\nبەپێی رۆژنامەکە، ئەو پەنابەرە ناوی دانا عەبدوڵڵا-یە و لە دوای دەستگیركردنی، لە لێكۆڵینەوەكاندا دانیبەوەداناوە هاوسەرەكەی خۆی كە ناوی ئاڤان نەجمەدین-ە و دایكی چوار منداڵە بە چەقۆ كوشتوە.\nلە لێكۆڵینەوەكاندا دانیبەوەداناوە هاوسەرەكەی خۆی كە ناوی ئاڤان نەجمەدین-ە و دایكی چوار منداڵە بە چەقۆ كوشتوە\nدانا-ی تەمەن 35 ساڵ، پاش كوشتنی ئاڤان بە چەقۆیەك، دواتر چەقۆكەی شوشتوە و خستویەتیەوە شوێنی خۆی.\nبەپێی رۆژنامەکە، سێ رۆژ بەر لە روداوەکە، هاوسەرەكەی دانا داوای لە پارێزەرەكەیان بۆ كاروباری مانەوە لە بریتانیا كردوە، كار بۆ مانەوەی دانا نەكات لە بریتانیا و پاش ئەوەی دانا پێیزانیوە، لە ماڵەكەی خۆیدا بە چەقۆ كوشتویەتی.\nئاندریو سمیس، داواكاری گشتی لەبارەی دۆسیەی كوشتنی ئاڤانەوە، دوێنێ سێشەممە ڕایگەیاندوە، كەیسەكە كوشتنی پلان بۆ داڕێژراو و ویستێكی پێشوەختە، كە هۆكارەكەی پەیوەندی بە ڕازینەبونی كوژراوەكەوە هەیە بۆ مانەوەی هاوسەرەكەی لە بریتانیا.\nلە ماوەی دانیشتنی دادگادا، بۆ ماوەی 30خولەك لەبارەی ئەو كەیسەوە، دادگا رایگەیاند، تاوانبار بە مەبەست چوەتە ناو ئەو خانوەوە و پێشتر بڕیاریداوە بۆ كوشتنی هاوسەرەكەی.\nپارێزەری تاوانبارەكەش رایگەیاند، "كوشتنەكە بە مەبەست بوە و ئەوە شتێك نیە جێگای مشتومڕبێت".\nلە دانیشتنەکەی دادگادا، دانا باسی ئەوەی كردوە کە لەو ماوەیەی لە عێراق بوە بەهۆی ئەوەی ئەشكەنجەدراوە، توشی نەخۆشی PTSD بوە، كە دەبێتە هۆی فشار و زەبری دەرونی.\nدوێنێ سێشەممە دوای كۆتاییهاتنی یەكەمین دانیشتنی دادگایی سەبارەت بەو كەیسە، دادگا بڕیاریداوە دانیشتنی داهاتو بخاتە یەکی مانگی نیسان و مانەوەی دانا لە ژێر چاودێری پۆلیسدا دادوەری لێکۆڵینەوە دانای بە تاوانباری ئەو کەیسە راگەیاند.\nدادوەر وتویەتی، "لە بەرامبەر ئەو بوێریەت لە دانپێدانانتدا بە كوشتنی هاوسەرەكەت، بە تاوانبار دادەنرێیت و دەبێت لە دانیشتنی داهاتودا سزایەكی گونجاوت بەرامبەر تاوانەكەت پێبدرێت".\nدوێنێ سێشەممە، دوای ئەوەی ئاڤان-ی تەمەن 32 ساڵ كە دایكی چوار كوڕە لە نێوان تەمەنەكانی 4 بۆ 11 ساڵدا، بەردەست نەبوە بۆ بردنەوەی منداڵەكانی لە قوتابخانەوە بۆ ماڵەوە، پۆلیس سەردانی ماڵەكەیانی كردوە و تەرمی ئاڤانی بە كوژراوی دۆزیوەتەوە.\nکۆی سه‌ردان: 17892347


کەمتر لە حەوتوویەکە، هاشمی رەفسەنجانی و ئیسفەندیاری رەحیم مەشایی- دوو کاندیدای جێی سەرنج کە بەڕواڵەت شووڕای نیگابان ئیزنی هەڵبژاردنی کەسی دوویەمی نیزامی پێ نەدان، وەلانران. بەتایبەت وەلانانی رەفسەنجانی- میعماری کۆماری ئیسلامی-، زۆربەی لایەنگرانی "ئاڵۆگۆڕخوازان"\nلە چوارچێوەی ئەو نیزامە و رووحانییەتی مات کردوە.\nئێستا ئەو بەشە لە دەسەڵاتداران و بێ دەسەڵات کراوان، بە نامە و پشتیوانی کردن لە رەفسەنجانی و دڵداری دانەوەیەکانیان، نەپەرژاون ئاوڕ بدەنەوە، لە کاندایداکانی وەک: حەسەن رووحانی- حیزبی کارگۆزاران و بەرپرسی شووڕای تەناهی میللی دەورانی خاتەمی-، و محەممەد رەزا عارف- جێگری یەکەمی خاتەمی-، کە"ئاڵوگۆڕخواز"ا نێکی دەستە دوون و جارێ تەنیا لە پاڵوێنەی شووڕای نیگابان دەرچوون.\nبە سەرنج دان بەو سەردێڕەی رۆژنامەی "ئیعتماد"ی یەکشەممو رێکەوتی٥ ی جۆزەردانی ٩٢(٢٠١٣) کە: نەخشی رووحانییەتی بەرزی دەسەڵات لە هەڵبژاردن دا، کەم بۆتەوە و سێ ئایەتوڵڵا (میسباح یەزدی، مەهدەوی کەنی و هاشمی رەفسەنجانی)، هەریەکەی بەشێوەیەک لە هەوڵەکانیان بێ ئاکام بوون.\nمیسباحی یەزدی- کە بە پێگەی گرینگی حوجەتییە دەناسرێ-، تەنیا کەسی"اصلح" بە بڕوای ئەو، کامران باقری لەنکەرانی- وەزیری بێهداشتی پێشووی ئەحمەدی نیژاد بوو-، کە بە قازانجی، سەعید جەلیلی- بەربژاری بەیتی رێبەری- کشایەوە یا دەستووری پێدرا بکشێتەوە.\nمەهدەوی کەنی- کە بۆ لاوازی کردنی دەسەڵاتی زۆری رەفسەنجانی کرا بە سەرۆکی مەجلیسی خیبرەگانی رێبەری، ئەو نەیتوانی لە نێوان ئیئتلافەکانی ١+٢ (قالیباف، ویلایەتی و حداد عادڵ) و پێج کەسی(موتەکی، ئەبوو توڕابی، باهونەر، ئال ئیسحاق و پور محەممەدی)، کاندیدایەک دەسنیشان بکا و هەوڵەکانی بەهێند نەگیرا.\nهاشمی رەفسەنجانیش - کە بەشێوە کوودێتایەکی بەشی زۆری شووڕای نیگابان، ئیتلاعات، سپا و بەسیج-، ولانرا. ئەو بە پێی ئاشکرابوونی گۆشەیەکی بچووک لە نهێنییەکان لە لایەن ئیتلاعات - ئەگەر ئیزنی پێ درابا-، سەرکۆماری یازدەیەم دەبوو.\nجگە لەوانە تەنیا کەسی رووحانی لەم دەوەریە دا، حەسەن ڕووحانی یە. ناوابراو بە پێی قسەکەی خۆی کە رەفسەنجانی- پێش وەلانانی-، پێی کوتوە: لە کشانەوە پەلە نەکا. لەوانەیە لەچەند رۆژی داهاتوو دا، ئاوڕی وەسەردەنەوە و جارێکی دیکە شەپۆلێک بەپشتیوانی "جمهووری" ەتی نیزام لەبەرانبەر "ئیسلامی"یەت دا، وەڕێ بخەن.\nبەگوێرەی نوسراوەی سایتی پەیک نێت: ئیحتیمالی کشانەوەی عارف لەبەر رووحانی هەیە. ماڵپەڕی "رایحەی ظهور"، یش لە پشتیوانی ئەحمەدی نیژاد لە جەلیلی دواوە. ئەگەر ئەو دوو هەواڵانە ڕاست بن، دیسان بەربەرەکانی رێبەری "مەشرووعەخوازی تەواویەتخواز" و" مەشرووتەخوازی مەشرووعە" بە پێوانەی یاسای بنەڕەتی نێو نیزام دەس پێدەکاتەوە.\nبەڵام دەیەیەکە خامنەیی رێبەر، بەیارمەتی دەست وپێوەندکانی و یاسای بنەڕەتی هێلی "مەشرووعەخوازی تەوایەت خواز"ی بە‌هێز دەکا. ئەو لە ساڵی ١٣٨٢(٢٠٠٣) و لە مەجلیسی حەوتەم ڕا، هەوڵ دەدا پێش بە بیری ٢ ی جۆزەردانی و مەجلیسی شەشەم بگرێ- کە دەکرێ بە "مەشرووتەی مەشرووعە" ناوایان ببرێ. خامنەیی تا رادەیەکی زۆر و بە نرخێکی گران لە ئیدئۆلۆژی خۆی دا، سەرکەوتوو بوە. ناوبراو زۆر زەحمەتە ئیزن بە سەرکەوتنی شەپۆلی دوویەم- ئەگەر وەڕێکەوێ، بدا.\nمەگەر رەفسەنجانی، خاتەمی و بنەماڵەی ئایەتوڵلا خومەینی (سەید حەسەن خومەینی، زارا مستەفەوی و...)، لایەنگرانیان بە پشتیوانی لە ڕووحانی هان بدەن. ئەوکات "موهەندیسی" کردنی ئەو هەڵبژاردنە دێتە ئاراوە. دەسەڵاتدارانی نیزامی- مافیایی کە شێوە "حکوومەت نیزامی"یەکی نافەرمی لە تاران بەڕێوە دەبن؛ لەوانەیە بە گوێرەی رووداوەکان شارە گەورەکانیش بگرێتەوە و لەژێر فەزای نیزامی و هەڕەشە دا، ئەو هەڵبژاردنە بەڕێوە بەرن. ئەگەر زۆربەی دەنگدەرانی "خامۆش" لەقینی رێبەر و دەسەڵاتە رەهاکەی شەپۆلێکی زۆر بەهێز وەڕێ خەن - کە دوورە لە خوێندنەوەکانی ئەمرۆ-، سبەینێش ناروونە چ دەبێ؟ رووداوەکان دیاری دەکەن. ئەوکات "موهەندیسی" کردنی دەنگەکان ئاسان نابێ.\nهەروەها، دەنگەکانی خەڵکانی خاوەن دەنگ، لەنێوان تەحریم و بەشداری نەکردن دا،- کە هەڵوێستی زۆربەی هەرەزۆری ئۆپۆزیسیۆنە-، و چونی سەر سندووقەکان بەناچاری- کە دەکری دەنگی سپی بێ- و دەنگی دوو لایەنی نالێکی رێژیم- کە لەوانەیە جەلیلی و ڕووحانی بن- دابەش دەبن.\nئەگەر سناریۆی، بێ لایەنی و بەشداری نەکردنی ولانراوانی دەسەڵاتدار بێتە ئاراوە، ئەو تایبەتیمەندیش بەو خولە هەڵبژاردنە زیاد دەبێ کە ئۆپۆزیسیۆن و ئەوان، بەکردوەوە دەکەونە خانەی ناڕازیان. لەم حاڵەتە دا، رێژیم گوشارەکانی خاریجیشی لەسەر زیادتر دەبن و دەکەوێتە ژێر تەنگانەی پتر.\nهەرکام لەو حاڵەتانەی سەروو بێنە پێش ئەوکات چ زوو و چ درەنگ، شەپۆلێکی دیکەی ناڕەزایەتی دروست دەبێ. ئەمجارە توێژی بێکاران و برسییەکان، چینی کرێکاران و زەحمەتکێشان و نەتەوە ماف پێشێل کراوەکان، بەهێزترین ناڕازییەکان لەو شەپۆلە دا، دابن.\nحەسەن حاتەمی، ئەمریکا.


Wednesday, 10.18.2017, 19:07\nکوڕگەل بە چاوی خۆتان سات دوای سات درۆ، ساختە و خیانەتی حیزب و مەسئولە دزەکان دەبینن، کە چۆن لە سەر شاشەی تەلەفیزیۆەکان. مەسئول دوای مەسئول درۆ نەکەن، هەروەها ئەم حیزبانە ساختە لەو میللەتە نەکەن؟\nیەکێک لە بەرهەمی ساختەکانیان شاسوار واحیدە، ئەو کەسە رێگایان دا کەناڵی تەلەفیزیۆنی هەبێت و زەویی داگیر بکات، کۆشک و تەلار دروست بکات، پارەی خەڵکی بدزێت، لەولاشەوە برینداریان کرد، تا متمانەی بۆ دروست بکەن! ئێستا ئامادەیان کردوە گاگەل کۆ بکاتەوە و قسەی بۆ بکات. شاسوار لە سەر تەلەفیزیونەکەی بانگەشەی ئەوە دەکات، رۆژی پێنج شەممە سەعات سێ بچن گوێ بگرن و قسە بۆ خەڵک دەکات و ناڕەزایی خەڵک دەردەبڕێت. شاسوار ئەگەر پیاوی دزەکان نەبێت چۆن دەتوانێت ئاوا بە ئاشکرا خەڵک کۆ بکاتەوە؟ شاسوار ئەگەر خۆی یەکێک نەبێت لە دزەکان و بۆ ئەوانی نەکات چۆن ئەتوانێت گرنگترین ئەرز لە سلێمانی وەرگرێت و بیکات بە پڕۆژە؟\nدەمەوێت لێرەوە بڵێم ئەوەی بەدەم شاسوارەوە بچێت ، ئەوەی لە هەر شارێکەوە سواری سەیارەی بکەن و بیبەن بە بوکی بۆ شاسوار ئەو خەمخۆری بێت هیچ رێزم بۆی نیە ئەقڵی گایەکی لەسەرا بێت باشترە. زۆر عەیبە بۆ خەڵکێک ئاوا ئاسان خۆی سوک و سەلیم بکات.\nئەم مەسئولە دزانە هەتا دێت ئاستی هوشیاری و کەرامەتی خەڵک دەهێننە خوارەوە بۆ ئاستی کە سانی وەکو شاسوار کە دەڵێی مارمێلکەیە و دەمی سور کردوە. تۆزێک پیاو بن ، مەبن بە مەیمون هەڵپەڕن بۆ هەمو کەسێک ، تەماشای پاشەڵی بکەن دەبینن هەمو گیانی دەست بڕی و گەندەڵیە.\nئیتر پێویست بە قسەی زۆر ناکات هەمو کەس بایی ئەوەندە ئەم دزانە و کلکەکانیان دەناسێت کە دوایان نەکەوێت مەگەر خۆیشی وەکو ئەوان بێت .


Sorani - Villa Victor - Oulun kaupunki\nویلاویکتۆر بۆ ئێوە\nویلاویکتۆر ناوەندی کلتوریی شاری ئۆڵوویە. ئێمه خزمەتگوزاری جۆراوجۆر و بێ بەرامبەر بۆ پەنابەران و دانیشتوانی ناوچەکە پێشکەش دەکەین. لە ویلاویکتۆر ڕاوێژ و زانیاری سەبارەت بە مژاری جۆراوجۆرەکان وەردەگرن. لەگەڵ ئێمە دەتوانن لە خولە جۆراوجۆرەکانی زمانی فینلەندی دا بەشداریی بکەن و بە زمانی کوردی و١٥ زمانی تر ڕاوێژ و ڕێنمایی وەرگرن.\nڕاوێژکاریی چەند زمانە\nلە ناوەندی ڕاوێژکاریی چەند زمانەی ویلاویکتۆر دەتوانی بۆ ژیان لە ئۆڵوو و فینلەند بە زیاتر لە ١٥ زمان یارمەتی وەرگری، بە شێوەی ڕوو بە ڕوو، بە تەلەفۆن یان لە سەر هێڵ (ئونلاین). بۆ نمونە تۆ دەتوانی سەبارەت بە کار و باری خوارەوە پەیوەندیمان پێوە بگری، ئەگەر:\nسەبارەت بە بەڵگەنامەکان، فۆڕمەکان یان دەستنیشان کردنی کاتی سەردان (ویزیت) پێویستیت بە یارمەتیە،\nزانیاری زیاترت دەوێ سەبارەت بە درێژە دان بە خوێندن یان دۆزینەوەی ئیش لە ئۆڵوو،\nتۆ لە ڕابواردن و چالاکی نوێ دەگەڕێی بۆ کاتی پشوو دانت،\nتۆ تازە لە ئۆڵوو یان فینلەند نیشتەجێ بووی و لە کار و باری کۆچ و کۆچبەری دا پێویسیت بە یارمەتیە\nیان لە دۆخێک دای کە پێویستیت بە یارمەتیە.\nتۆ دەتوانی سەبارەت بە هەر بابەتێکی دیکەش سەردانی ناوەندی ڕاوێژکاریی چەند زمانە بکەی. تۆ دەتوانی بە بێ کاتی سەردانی پێش وەختە بە زمانی کوردی ڕاوێژ بکەی یان لە پێشتر کات بگریەوە (reserve). ڕاوەژکارەکانمان یارمەتیت دەدەن یان ڕێنوێنیت دەکەن بۆ خزمەتگوزاریی گونجاو.\nهەروەها دەتوانی لە ڕێگەی واتس ئەپ یان ژمارە تەلەفۆنی ٠٤٠٤٨٤٢٩٩٣ پەیوەندی بگری. ڕاوەژکاری زمانی کوردی لە Oulu10 (Saaristonkatu 8) لە دووشەممە ڕا تا جومعە کاتژمێر ٩ تا ١٥ لە بەر دەستە. دوودڵ مەبە لە پەیوەندی گرتن بە ئێمەوە.\nفێرکاریی زمانی فینلەندی\nلە ویلاویکتۆر خولی جۆراوجۆری فێرکاریی زمانی فینلەندی لە ئاستی سەرەتایی تا پێشکەوتوو پێشکەش دەکرێ. خولی سەرەتایی بۆ ئەو فێرخوازانە بە کەڵکە کە پێشتر پاشخانێکی ئەوتۆیان لە زمانی فینلاندی دا نەبوە. ئەو خولە لەگەڵ خولی بنەڕەتی ١ و ٢ و خولی دواناوەندی لە پۆل پێشکەش دەکرێن. خولی پێشکەوتووی زمانی فینلەندی و خولی فێرکاریی YKI لە سەر هێڵ (ئۆنلاین) پێشکەش دەکرێن. تۆ دەتوانی کاتی دیاریکراوی کۆرسەکان لە لاپەڕە فینلەندی و ئینگلیزی ویلاویکلتۆر بدۆزیەوە.\nئامانجی خولی ڕاهێنان ئەو کۆچبەرانەن کە خویندەواریی زانکۆیان هەیە و بێکارن یان لە ئێستا دا کاریان هەیە و پێشتر زمانی فینەلندی (لانی کەم تا ئاستی B1) فیر بوون.\nئامانجی خولی ڕاهینان پەرە پێدانی تۆڕی پڕفێشنالی کۆچبەران و قووڵ کردنی زانست و زانیاریی وان سەبارەت بە ژیانی کاریی و داب و نەریتی فینلەندە. تۆ دەتوانی زانیاریی زیاتر سەبارەت بە خولی ڕاهەنان لە لاپەڕەی پەیوەندی دار بە زمانی فینلەندی بدۆزیەوە.\nکۆبوونەوە زانیاری بەخشەکان\nئێمە مانگانە کۆبوونەوەی زانیاریی بەخش ڕێک دەخەین سەبارەت بەو مژارە جۆراوجۆرانەی کە بۆ کۆچبەران سوودبەخشن. بۆ نمونە، دەربارەی هەلەکانی دەرس خوێندن، ژیان یان خزمەتە کتێبخانەییەکان لە ئۆلوو. تۆ دەتوانی زانیاریی ورد سەبارەت بەو کۆبوونەوانە لە لاپەڕە پەیوەندیدارەکانی ویلاویکتۆر بە زمانەکانی فینلەندی و ئینگلیزی بدۆزیەوە.\nویلاویکتۆر هەموو ساڵێ چەندین ڕووداوی فرەکلتوری ڕێک دەخات. بۆ نمونە، ڕووداوی "بە خێربێن بۆ ئۆڵوو"، "ئۆڵوو لە خزمەت ئێوە دا"، Värikäs Ravintola (چێشت و دەستاوی نەتەوەکان) و هتد. تۆ دەتوانی زانیاریی ورد سەبارەت بەو ڕووداوانە لە لاپەرەی پەیوەندیدار بە زمانی فینلەندی و ئینگلیزی بدۆزیەوە.\nبە خێر بێن بۆ ئوڵوو!\nپەیوەندیی لەگەڵ ئێمە!\nتۆ دەتوانی ئەو زانیاریانەی باس کران لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان یان ماڵپەڕی ویلاویکتۆر بە فینلەندی وئینگلیزی بدۆزیەوە یان داوای زانیاریی زیاتر لە ڕاوێژکارە فرە زمانەکان بکەی.\nSijainti kartalla: Oulu10, Saaristonkatu 8


له‌گه‌ڵ هاتنی وه‌رزی زستاندا له هه‌رێمی ئیدلیب، ئه‌و له‌حیمچیه‌ی كه نازناوی 'ئاسنگه‌ری كامپه‌كان'ی لێنراوه ده‌ڵێت شاره‌زاییه‌كانی ئه‌و داواكارییه‌كی زۆریان له‌سه‌ره.\nجومعه موستایف بۆری كانزایی له‌حیمده‌كات له كامپێكی په‌نابه‌راندا له نزیك شارۆچكه‌ی حه‌سانۆ له پارێزگای ئیدلیب له 30 ئه‌یلول. [عارف وه‌تاد\_ئاژانسی فرانس پرێس]\nجومعه موستایف له‌ناو دار زه‌یتونه‌كاندا به چیچكانه‌وه دانیشتووه له باكوری خۆرئاوای سوریا و سه‌رقاڵی بڕینی بۆری درێژیی كانزاییه له‌ڕێی مشارێكی كاره‌باییه‌وه به‌مه‌به‌ستی دروستكردنی چوارچێوه‌ی خێمه بۆ خێزانه ئاواره‌كان.\nله‌گه‌ڵ هاتنی وه‌رزی زستاندا له پارێزگای ئیدلیب، ئه‌و له‌حیمچیه‌ی نازناوی 'ئاسنگه‌ری كامپه‌كان'ی لێنراوه ده‌ڵێت شاره‌زاییه‌كانی ئه‌و داواكارییه‌كی زۆریان له‌سه‌ره.\n"هێشتا داواكارییه‌كان هه‌ر دێن،" به‌وته‌ی ئه‌م پیاوه 34 ساڵه كه به‌هۆی كاركردنی زۆریه‌وه له ده‌ره‌وه پێستی به خۆر سوتاوه.\nئه‌مساڵ ئیدلیب كه‌وتۆته به‌ر هێرشی سه‌ربازی چڕی سوریا و روسیا كه بوونه‌ته هۆی هه‌ڵهاتنی سه‌دان هه‌زار هاوڵاتی مه‌ده‌نی به‌ره‌و ناوچه سنووریه‌كان له باكور.\nجومعه موستایف (دووه‌م له چه‌په‌وه) و ره‌سلان محه‌مه‌د (راست) چوارچێوه‌ی خێمه‌یه‌كیان هه‌ڵگرتووه له كامپێكی ئاواره‌كان له نزیك شارۆچكه‌ی حه‌سانۆ له هه‌رێمی ئیدلیب له 30 ئه‌یلول. [عارف وه‌تاد\_ئاژانسی فرانس پرێس]\nزیاتر له سێ ملیۆن هاوڵاتی له‌و ناوچه‌یه ده‌ژین كه زۆربه‌ی له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی هاوپه‌یمانێتی تووندڕه‌وی ته‌حریر شامدایه و نزیكه‌ی نیوه‌ی ئه‌و ژماره‌یه ئاواره‌ی ناوچه‌كانی دیكه‌ی وڵاته‌كه‌ن كه له شه‌ڕ هه‌ڵهاتوون.\nموستایف ده‌ڵێت كاتی خۆی خاوه‌نی بازرگانییه‌كی كاری كانزایی سه‌ركه‌وتوو بووه له باشوری خۆرهه‌ڵاتی ئیدلیب، به‌ڵام دوو ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شه‌ڕ خۆی و خێزانه‌كه‌ی ئاواره‌كرد.\nوتی: "پێویستم به‌وه بوو خێمه‌یه‌ك بۆ خۆم دروستبكه‌م بۆئه‌وه‌ی تیایدا بژیم. كاتێكیش خه‌ڵك بینییان، داوایان لێكردم بۆ ئه‌وانیش دروستبكه‌م و ئیتر ده‌ستمكرد به كاركردن."\nله‌سه‌ر پارچه‌یه‌ك له خاكی سوور نزیك له گوندی حه‌سانۆ، موستایف وه‌رشه‌یه‌كی كاتیی دروستكردووه بۆ دابینكردنی چوارچێوه‌ی تۆكمه بو دانیشتوانی كامپه‌كانی نزیك خۆی تاكو خۆیان له زستانێكی ته‌ڕ بپارێزن.\nدوو پیاو ده‌رزه‌نێك بۆری درێژی كانزایی له بارهه‌ڵگرێكی بچوك داده‌گرن و له‌سه‌ر زه‌ویه‌كه ڕیزیانده‌كه‌ن.\nناونیشانی وه‌رشه‌كه له‌سه‌ر پارچه‌یه‌ك كارتۆن نوسراوه: "ئاسنگه‌ری كامپه‌كان".\nبه ده‌ستی ڕووت و به جوتێك نه‌عله‌وه، موستایف سه‌رقاڵی بڕینه‌وه‌ی كانزاكانه كه پریشك ده‌هاوێژێت كاتێك پارچه‌كانی دواهه‌مین داواكاری ئاماده‌ده‌كات.\nده‌نگی تیژی جیڕه‌ی مشاره‌كه‌ی موستایف به‌شێوه‌یه‌كی كاتی ده‌نگی ئه‌و چه‌كوشانه كپده‌كات كه له‌ولاوه ده‌درێن به ئاسندا و ده‌نگی مۆلیده‌كه‌ش ده‌خنكێنێت.\nژنێك كه با‌ڵای به سوور پۆشیوه و سه‌رپۆشێكی له‌سه‌ردایه و له‌سه‌ر حه‌سیرێك قاچ له‌سه‌ر قاچ له‌ژێر دره‌ختێكی زه‌یتوندا دانیشتووه له‌دووره‌وه ته‌ماشاده‌كات.\nئاسنگه‌ره‌كه به یه‌ك ده‌ست په‌یكه‌ره‌كه پێكه‌وه له‌حیمده‌كات و به ده‌سته‌كه‌ی دیكه‌شی ده‌مامكه‌كه‌ی سه‌ر ده‌موچاوی گرتووه بۆئه‌وه‌ی خۆی له پریشكی له‌حیمكردنه‌كه بپارێزێت.\nبۆئه‌وه‌ی فریای كاره‌كانی بكه‌وێت، خزمێكی نزیكی خۆی و ته‌نانه‌ت خوشكه‌زایه‌كی 13 ساڵانیشی كردۆته شاگرد لای خۆی. خوشكه‌زاكه‌ی وازی له قوتابخانه هێناوه تاكو بژێویی خێزانه‌كه‌ی دابینبكات.\nموستایف وتی له یه‌ك مانگدا 150 خێمه‌ی فرۆشتووه، چونكه ئه‌و خێمانه‌ی له‌لایه‌ن رێكخراوه ناحكومیه‌كانه‌وه ده‌درێن به ئاواره‌كان زۆر بچوكن بۆ خێزانی گه‌وره.\nوتی چوارچێوه‌ی خێمه‌كانی ئه‌و "به‌رگه‌ی باران و ڕه‌شه‌بای به‌هێز ده‌گرن".\nبچوكترین چوارچێوه كه ئه‌م ده‌یفرۆشێت چوار به چوار مه‌تره و نرخه‌كه‌ی 150 دۆلاره، له‌كاتێكدا گه‌وره‌ترینی ده‌گاته 36 مه‌تر دووجا و نرخه‌كه‌ی ده‌گاته 320 دۆلار.\nپاشان كڕیاره‌كان ده‌بێت چادرێكی ئاوهه‌ڵنه‌مژ له فرۆشیاره‌كی دیكه بكڕن و پاره‌ش بده‌نه كه‌سێكی تر بۆئه‌وه‌ی بنكه‌ی چیمه‌نتۆیان بۆ دابنێت.\nبه‌ڵام سه‌ره‌ڕای داواكاریه‌كان، موستایف ده‌ڵێت قازانجێكی كه‌م ده‌كات.\nوتیشی: "شتێكی كه‌م خێرده‌كه‌ین -- به‌س ئه‌وه‌نده‌ی پێی بژین و پێداویستیه‌كانی خێزانه‌كه‌مانی پێ دابینبكه‌ین".\nقه‌رزاری خێمه‌یه‌كی نوێ\nهه‌شت ساڵ دوای ده‌ستپێكی ململانێكانی سوریا، ئیدلیب یه‌كێكه له دوا ناوچه‌كانی وڵاته‌كه كه له ده‌ست رژێم هه‌ڵهاتووه.\nهێزه‌كانی رژێم كه له‌لایه‌ن روسیاوه پشتگیریده‌كرێن به‌درێژایی مانگه‌كانی به‌هار و هاوین ناوچه‌كه‌یان بۆردومانكردووه و نزیكه‌ی 1,000 هاوڵاتی مه‌ده‌نیان كوشتووه و 400,000 كه‌سیشیان ئاواره‌كردووه.\nروسیا له‌كۆتایی ئابدا ئاگربه‌ستی راگه‌یاند، به‌ڵام به‌گوێره‌ی رێكخراوی روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ بۆمبارانكردن و رووبه‌ڕووبونه‌وه‌ی ناوبه‌ناو هێشتا ماوه.\nره‌سلان محه‌مه‌د و ژن و هه‌شت منداڵه‌كه‌ی سێ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له زێدی خۆیان هه‌ڵهاتوون و له‌وكاته‌وه له ده‌ره‌وه ده‌ژین.\nبه‌ڵام ئه‌م پاییزه، ره‌سلان بڕیاریدا كاتی ئه‌وه هاتووه ماڵێكی نوێ بۆ خۆیان بدۆزنه‌وه.\nره‌سلانی 48 ساڵ ده‌ڵێت: "ئه‌و خێمه‌یه‌ی هه‌مانه به كه‌ڵكی زستان نایه‌ت".\nپاش كۆكردنه‌وه‌ی پاره‌ی پێویست، ره‌سلان داوای بچوكترین چوارچێوه‌ی موستایف ده‌كات تا ئه‌وكاته‌ی به‌رهه‌مه ته‌واوكراوه‌كه‌ی بۆ ده‌گوازنه‌وه بۆ ئه‌و پارچه زه‌ویه‌ی كه خێزانه‌كه‌یانی له‌سه‌ر ده‌ژی له‌ناو كامپه‌كه‌دا.\nپێشئه‌وه‌ی خێمه‌كه‌ی بۆ ببه‌ستن، منداڵی بچوك به دڵێكی خۆشه‌وه له‌سه‌ر بۆریه كانزاكانی جۆلانه‌ده‌كه‌ن.\nره‌سلان ده‌ڵێت: "پاره‌م له خزم و كه‌سوكار قه‌رزكردووه" بۆ كڕینی چوارچێوه‌یه‌كی نوێی خێمه.\nپاش دانانی خێمه نوێكه، په‌یكه‌ره‌كه‌ی به به‌تانی كۆن داده‌پۆشێت. پاشان كومبارێكی گه‌وره‌ی پلاستیكی له‌سه‌ر زه‌ویه‌كه ڕاده‌خه‌ن و دۆشه‌كێكی ته‌نكیشی ده‌ده‌ن به‌سه‌ردا.\nره‌سلان ئاره‌زوی زه‌وییه‌كی چیمه‌نتۆش ده‌كات، به‌ڵام له‌ئێستادا ئه‌و ره‌فاهیه‌ته زۆری تێده‌چێت بۆ ئه‌م.\nفڕۆكه جه‌نگیه‌كانی روسیا و سوریا له قوتابخانه‌یه‌ك ده‌ده‌ن له ئیدلیب\nفڕۆكه جه‌نگیه‌كانی روسیا و سوریا هێرشه ئاسمانیه‌كانیان چڕكردۆته‌وه له‌ناوچه جیاوازه‌كانی هه‌رێمی ئیدلیب و له ئه‌نجامدا ژماره‌یه‌ك مه‌ده‌نی كوژراون.


تەندروستیی عێراق بۆ هێنانى گوژمەیەکى ترى ڤاکسینى فایزەرى ئەمەریکى گرێبەستێکى لەگەڵ ئەو کۆمپانیایەدا ئەنجام و داوایەکیش لەو کەسانە دەکات کە ڤاکسینەکەیان وەرگرتووە.\nحەسەن تەمیمى، وەزیرى تەندروستیی عێراق (24ى نیسانى 2021) لە لێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنامەی سباحبی فەرمی ڕایگەیاند، لەگەڵ کۆمپانیاى فایزەرى ئەمەریکى گرێبەستێکیان کردووە بۆ هێنانى چوار ملیۆن و 500 هەزار ژەمی تر لە ڤاکسینى دژە کۆرۆنا.\nهاوکات وەزارەتى تەندروستى داوا لەوانە دەکات کە ژەمی یەکەمى ڤاکسینەکەیان وەرگرتووە پابەندى مەرجەکانى خۆپارێزى بەپەتاکە بن چونکە تا تەواوى ڕێکارەکانى کوتانەکە تەواو نەبێت بەرگرى پێویست بەرامبەر پەتاکە دروست نابێت.\nلەو بارەیەوە، دکتۆر جاسم حەجامى، بەڕێوەبەرى نەخۆشخانەى کەرخ لە بەغدا بە ڕۆژنامەکەى ڕاگەیاندووە، پێویستە ئەوانەى کە ڤاکسینەکەیان لێکوتراوە پابەندى ڕێوشوێنەکانى خۆپارێزى بن بۆ ئەوەى تووشى پەتاکە نەبن و بۆ کەسانى تریش نەیگوازنەوە، چونکە لەهەفتەى یەکەمدا بەرگرى لەبەرامبەر ڤایرۆسەکە پەیدا ناکەن.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کردووە، دەرکەوتنى تەنە دژەکان لەلاشەدا لەدواى هەفتەیەک یاخود زیاتر لە لێکۆتینى گوژمەى دووەمى هەر ڤاکسینێکەوە دەستپێدەکات و هیچ پاساوێکیش نییە بۆ ترس و وەرنەگرتنى ڤاکسینەکان لەڕێگەى وەزارەتى تەندروستیەوە.\nلەبارەى ژمارەى ئەوانەى کە ڤاکسینەکان وەرگرتووە حەجامى وتووشیەتى، ڕێژەی ئەوانە لەعێراقدا گەیشتووەتە یەک کەس لە هەزار کەسدا.\nعەلى باپیر هەڵوێستى خۆى لەسەر فەتواکەى عەبدولـلەتیف سەلەفى راگەیاند\n2021.05.04 - 11:03


نرخی جیهانی نه‌وت بۆ سه‌روو 70 دۆلار به‌رز ده‌بێـته‌وه\nڕۆژی دووشه‌ممه نرخی جیهانی نه‌وت بازێـكی تیژی به خۆوه بینی پاش ئه‌و مه‌ترسـیانه‌ی كه له‌سه‌ر دابین كردنی نه‌وتی خاو بۆ بازاڕه سه‌ركیـیه‌كانی ئه‌مریكا هه‌یه، وه دڵه‌ڕاوكێ له‌وه‌ی كێـشه سـیاسـیـیه‌كان له‌وانه‌یه وابكات ڕێژه‌ی ناردنی نه‌وت بۆ بازاڕه‌كانی جیهان له ئێران و وڵاتانی دیكه‌ی به‌رهه‌مهێنه‌ری نه‌وت كه‌م بكاته‌وه.\nنرخی نه‌وتی خاوی برنت له بازاڕه‌كانی له‌نده‌ن گه‌یشته 71.40 دۆلار بۆ به‌رمیلی پـاشـان كه‌مێـك هاته‌وه خوارێ. نرخی نه‌وتی خاوی له ئه‌مریـكا كه له ئاینده له بازاڕه‌كانی ئاسـیاوه ڕه‌وانه ده‌كرێت خۆی دا له 70 دۆلار بۆ به‌رمیلی.\nشایه‌نی باسه ئێران چوارهه‌مین وڵاته له جیهاندا له بواری به‌رهه‌مـهـێنان و سه‌رمایه‌گوزاری نه‌وتدا. مه‌ترسی ئه‌وه هه‌یه ڕه‌نـگه ناكۆكیـیه‌كان پاڵ به تارانه‌وه بنێت ناردنی نه‌وت ڕابگرێت له‌كاتێـكدا ڕێژه‌یه‌كی كه‌م له نه‌وتی زیایه له لای وڵاته به‌رهه‌مهێنه‌راكانی تر هه‌یه تا بیكه‌نه بازاڕه‌وه.\nهه‌روه‌ها نه‌وتی خاو به‌رزبوونه‌وه‌یه‌كی به‌خۆوه بینی پاش نا ئارامیـیه‌كانی نایجیریا كه به هۆی هێرشی یاخیبوان بۆ سه‌ر كۆمپانیـیه‌كانی نه‌وت ده‌كرا تا ناردنی نه‌وت ڕابگرن.


هێرشەکانی ئیسڕایل و ملیتانەکانی فەلەستینی بۆ سەر یەکتر هەروا بەردەوامن\nلە درێژەی شەڕ و پێکدادانی لەشکری ئیسرایل و ملیتانەکانی فەلەستینی بۆ دووهەمین ڕۆژ، بە پێی ڕاپۆرتەکان هێرشەکانی هەر دوو لا بۆ سەر یەکتر زیادیان کردووە.\nئاژانسی ئەسۆشێتێدپرێس یەکشەمە ١٥ی بانەمەڕ (٥ی مانگی ٥) ڕاپۆرتی کرد کە لە ماوەی کەمتر لە ٢٤ کاتژمێردا، زیاتر لە ٤٣٠ موشەک لە غەزەڕا بەرەو ناوچەکانی باشوری ئیسڕایل هاویشتراوە و ئیسڕایل تا ئێستا بە ٢٠٠ هێرشی هەوایی وەڵامی داوەتەوە.\nپولیسی ئیسڕایل ڕاپۆرتی داوە کە یەکێک لە موشەکەکان، مالێک لە شاری بەندەری ئاشکڵۆنی ئاگرتێبەرداوە و کەسێکی ئیسڕایلی مردووە.\nفەلەستینییەکان دەڵێن کە لە ئەنجامی ئەو هێرشانە ٦ کەس کوژراون کە لە نێویان دا دایکێک و منداڵێک دەبینرێن. بەڵام لەشکری ئیسڕایل ڕایگەیاندوە کە موشەکەکانی تۆنێل و ئەنبارەکانی حەماس و جیهادی ئیسلامی کردنە ئامانج کە هەڵبەت ئێران پشتیوانی ئەو ڕێکخراوانەیە.\nلاپەڕی توئیتری فارسی ئیسڕایل هەروەها لە چەند پۆستی سەبارەت بە تێکهەڵچوونەکان نووسی و بە بڵاوکردنەوەی فیلمێک پشتڕاسی دەکات کە "لەشکری ئیسڕایل ٢٠٠ شوێنی تێرۆریستی حەماس و جیهادی ئیسلامی لە نێویاندا تونێلەکان و کارگەکانی بەرهەمهێنانی چەکانی لەناوبردووە."\nهەر ئەو لاپەڕەیە پێشتریش رایگەیاندبوو "فڕۆکەکانی جەنگی ئیسڕایل بینای زانیارییەکانی لەشکری حەماس لە ناوچەی ئەلرمال لە غەزەیان کردە ئامانج."\nدوای ئەو هێرشانە، وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە لێدوانێکی شەمەدا، هاویشتنی موشەکان لە غەزەڕا بۆ ناوچەکانی جۆربەجۆری ئیسڕایلی مەحکوم کرد.